cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය 2007
Matches
There was a new rule regarding referral of catches to the TV replay official (third umpire): if the standing umpires were unable to determine whether a catch had been taken cleanly, and/or whether a claimed catch was a "bump ball", they had discretion to refer the decision to the third umpire. Also, whilst reviewing such a catch via TV replay if it was clear to the third umpire that the batsman did not hit the ball, he was to indicate that the batsman was not out.
Tournament points
In the Group and Super 8 stages, points were awarded as follows:
The top two teams from each group advanced to the Super 8 stage and any points they earned against the other qualifier from their own group was carried through. Points earned against the non-qualifying teams in the same pool were not carried over. In the Super 8s, each team played the six remaining qualifiers from the other groups and the top four teams went through to the semi-finals. Positions were decided by most points. Where two or more teams were tied on points, the following methods in turn were used to decide which team went through:
Umpires
The umpiring panel for the 2007 Cricket World Cup comprised nine umpires from the Elite Panel of ICC Umpires (the only member not included was Darrell Hair), and nine umpires from the international panel. The refereeing panel consisted of seven members from the Elite Panel of ICC Referees, with Clive Lloyd not being included due to his role as the West Indies's team manager. Aleem Dar went on to stand as an umpire in his first World Cup final, alongside Steve Bucknor who appeared in his fifth final in a row, extending his record of four from the 2003 World Cup.
Seeds
The tournament began with a league stage consisting of four groups of four. Each team played each of the other teams in its group once. Australia, India, England, and the West Indies were placed in separate pools for logistical reasons, as they were expected to have the most supporters in attendance, and transport and accommodation capacity in the West Indies was limited.
The groups are listed below, with seedings (rankings from April 2005) shown in brackets. Each group played all of its matches at a single ground.
System
The tournament was preceded by a number of warm-up matches to acclimate the players. The group stage matches started on Tuesday 13 March and finished on Sunday 25 March. There were a total of 24 matches played in the group stage.
The top two teams in each group proceeded to the "Super 8" stage which also used a league system. Each team carried forward its result against the other team qualifying from its preliminary stage group, and played the other six qualifying teams once each. The top four teams in the league qualified for the semi-finals. This system was modified since the previous World Cup, which had a "Super 6" stage rather than a Super 8. The Super 8 stage matches were played from Tuesday 27 March until Saturday 21 April. A total of 24 matches were played in the Super 8 stage.
The top four teams in the "Super 8" advanced to the semi-finals. This was the knockout stage, with the No. 1 team playing the No. 4 team, and the No. 2 team playing the No. 3 team in the tournament. The winners of the two semi-finals played each other in the Final.
All tournament matches had one reserve day (the day after the scheduled day of the match) to allow for matches to be completed in the event of bad weather.
Super 8 stage
Teams depicted in green backgrounds qualified for the semi-finals.
Final
This was the first World Cup final to be a repeat: the sides previously met in the 1996 World Cup final, which Sri Lanka won. Australia had won every World Cup match against Sri Lanka apart from that loss. The match was Sri Lanka's second World Cup final appearance, and Australia's fourth in a row and sixth overall. Australian captain Ricky Ponting won the toss and elected to bat. However, the start of play was delayed due to rain, and the match was reduced to 38 overs per side. Wicketkeeper Adam Gilchrist played an incredible innings of 149—the highest for any batsman in a World Cup final—to give Australia an imposing total going in at the break. While Sri Lankan batsmen Kumar Sangakkara and Sanath Jayasuriya were adding 116 for the second wicket, the contest was alive, but after the pair got out, Sri Lanka's chances slowly diminished. Further rain forced the reduction of Sri Lanka's innings to just 36 overs, with the target revised to 269. At the end of the 33rd over, with Sri Lanka still trailing the adjusted Duckworth-Lewis target by 37 runs, the umpires suspended the game due to bad light. While Australia's players began to celebrate their victory (since the minimum 20 overs had been reached), the umpires incorrectly announced that because the match was suspended due to light and not rain, the final three overs would have to be bowled the following day. With Sri Lanka needing 61 runs from 18 deliveries, Sri Lankan captain Mahela Jayawardene agreed there was no need to return the following day, and instructed his team to resume batting; Ponting agreed to play only spin bowlers. The last three overs were played in almost complete darkness, during which Sri Lanka added just nine runs to give Australia a 53-run victory by the D-L method. The umpires later apologised for their error, saying that the match should have ended then with Australia winning by 37 runs.
Australia won the tournament undefeated, extending their streak of World Cup matches without a loss to 29. Australian bowler Glenn McGrath was named 'Player of the Series'.
Death of Bob Woolmer
Pakistan coach Bob Woolmer was found dead on 18 March 2007, one day after his team's defeat to Ireland put them out of the running for the World Cup. Jamaican police performed an autopsy which was deemed inconclusive. The following day police announced that the death was suspicious and ordered a full investigation. Further investigation revealed the cause of death was "manual strangulation", and that the investigation would be handled as a murder. After a lengthy investigation the Jamaican police rescinded the comments that he was murdered, and confirmed that he died from natural causes.
Criticism
The 2007 World Cup organisers were criticised early on for being over-commercialised and, in particular, the generally smaller crowds have been blamed on the ICC's security restrictions on things such as outside food, signs, replica kits, and musical instruments, despite Caribbean cricketing customs, as well as the authorities being accused of "running [cricket and cricketing traditions] out of town, then sanitising it out of existence". Sir Viv Richards echoed the concerns. The ICC were also condemned for high prices of tickets and concessions, which were considered unaffordable for the local population in many of the locations. ICC CEO, Malcolm Speed, said that the ICC recognised the problem but said it was the local organisers' fault. However, the later matches had more crowds as the tournament progressed with the local organisers easing restrictions. Although it did not meet the target of US$42 million, the US$32 million revenue from ticket sales was the highest of any Cricket World Cup and double that of the previous World Cup.
The World Cup was also criticised by the BCCI for its format because India failed to move on from the group stage after losing two of their three matches. The BCCI later claimed it would see to it that the ICC alter its format for the 2011 Cricket World Cup. The elimination of both India and Pakistan also caused a large exodus of subcontinental fans from the Caribbean, and removed the prospect of an India vs Pakistan Super Eights match, generally considered one of the most revenue generating and electric matches in the tournament.
The tournament was also criticised as being too long. At 6 weeks, it was the same length as the 2003 World Cup, but longer than the 5-week 1999 World Cup and the 4-week 1996 World Cup. The famous West Indian fast bowler Michael Holding also criticised the qualification process for the 2007 World Cup. Holding expressed doubts over the benefit to less-established teams of turning up and being heavily defeated. However, former Scotland captain George Salmond claims that the opportunity to play one-day cricket against the bigger teams is invaluable for smaller teams such as his own, and questioned the validity of Holding's statements. The majority of the experts and players participating in the tournament backed up the smaller teams taking part in the World Cup. This was further backed up with Ireland and Bangladesh making the Super 8s and being competitive and sportsmanlike throughout the tournament.
Further criticism was generated by the confusion at the end of the final match: the umpires announced that play was suspended due to bad light, which caused the Australian team to erupt in celebration as the scoreboard and official announcements declared Australia the winners. However, the umpires incorrectly insisted that the game was only suspended and not completed, and that 3 overs remained to be played, so in farcical light conditions, Sri Lanka batted out the remaining 3 overs following a gentleman's agreement between the two captains. The umpires and the ICC apologised for the unnecessary situation and cited it as an unnecessary fundamental error due to the pressure of the situation. In June the ICC announced that the officials involved—onfield umpires Steve Bucknor and Aleem Dar, reserve umpires Rudi Koertzen and Billy Bowden, and match referee Jeff Crowe—would all be suspended from the 2007 Twenty20 World Championship.
Preparation problems
A number of preparation problems surfaced before the start of the World Cup. Some of the venues were not complete by the opening ceremony on 11 March 2007. At Sabina Park, seats had to be removed at the newly constructed north-stand due to safety concerns. At Trelawny Stadium in Jamaica, ground staff were unable to gain admission to the ground during the warm-up matches due to accreditation problems. Additionally, South Africa and Australia both expressed concerns over practice facilities.
අධිමනෝවිද්‍යාව
අධිමනෝවිද්‍යාව යනු ටෙලිපති, ප්‍රාග් ප්‍රජානනය (යමක් පිළිබඳ කලින් දැන සිටීම), අනාගත සංජානනය/දිවැස, චිත්ත බලයෙන් වස්තූන් චලනය කිරීම, මරණාසන්න අත්දැකීම්, පුනරුත්පත්තිය, අවතාර පිළිබඳ අත්දැකීම්, පංචේන්ද්‍රියන් පරිබාහිර සංවේදන, මනෝචලනය, මරණයෙන් පසු සිහිකල්පනාවේ පැවැත්ම වැනි සම්මත විද්‍යා ගවේෂණවලට පරිබාහිර අද්භූත හා අධ්‍යාත්මික සංසිද්ධීන් පිළිබඳ ව පර්යේෂණ සිදු කෙරෙන ව්‍යාජ විද්‍යාව (විද්‍යාත්මකව තහවුරු කල නොහැකි දෑ පිළිබඳ විද්‍යාව)කි.
ආරම්භක අධි මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණ සෙනර් පත් භාවිතයෙන් පරචිත්ත විජානනය සොයා බැලීමට ප්‍රයත්න දරා ඇත‍.
රේ හයිමන්, ස්ටැන්ලි ක්රිප්නර් සහ ජේම්ස් ඇල්කොක් ඇතුළු ඇතැම් අනෙකුත් විද්‍යාඥයෝ අධිමනෝවිද්‍යා ගවේෂණයට යොදාගත් ක්‍රමද එහි ප්‍රතිඵල ද විවේචනයට බඳුන්කොට ඇත. සංශයවාදය පර්යේෂකයන්ට අනුව පර්යේෂණයන්හි සාර්ථකත්වයට හේතු වනුයේ ක්‍රමාණුකූල ක්‍රමෝපායන් සංචරණයන් මගින් මනාව පහදා දීම බව ද අධිමනෝවිද්‍යාඥයින් විසින් පල කොට ඇති අසාමාන්‍යය පහදාදීම් නොවන බවත්ය. අදට අනුව නූතන විද්‍ය‍ාත්මක පරිසරය අධිමනෝවිද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් හි පැවැත්ම විශ්වාස නොකරති‍. එම නිසා ක්‍රියාකාරී මනෝවිද්‍යාඥයින් ට ඔවුන්ගේ පර්යේෂණයන් විද්‍යාඥයින් හට ඒත්තු ගැන්වීමට ද අසීරු වී ඇත. තවද විද්‍යා රචකයින් විසින් ඔවුන්ගේ සම්මත අධ්‍යාපනික සාහිත්‍යයන් තුළ මෙම විෂය ව්‍යාජ විද්‍යාවක් ලෙසද හඳුන්වා දී ඇත.
පාරිභාෂිතය
පැරා යනු ග්‍රීක වචනය කි. එහි තේරුම් වන්නේ "පසෙකින්, ආසන්නව සබැඳෙන, එපිටින්..." යනාදිය යි. parapsychology යන වචනය හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1889 දී හෝ ඒ ආසන්න කාලයේ දී දර්ශනවාදී මැක්ස් ඩෙසොයිර් විසිනි.
අධිමනෝවිද්‍යාඥයින් සයි (Psi) නමැති පදය මෙම ක්‍රියාවලිය හැඳින්වීමට යොදා ගෙන ඇත. විද්‍යාව මගින් පිළිගත් සම්මත සෛද්ධාන්තිකවලට පටහැණි පර්යේෂණ අන්තර්ගත නිසා අධිමනෝවිද්‍යාව විද්‍යාවේ අතුරු ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.
Terminology
අධිමනෝවිද්‍යාවේදී Psi යනු, අතින්ද්‍රීය සන්ජානනයේ දී සහ මනෝචලනයේ දී අත්දකින්නට ලැබෙන කිසිදු භෞතික හෝ ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාකාරිත්වයක් මගින් පැහැදිලි කල නොහැකි හඳුනානොගත් සාධකය යි. මෙම යෙදුම ග්‍රීක හෝඩියේ 23 වන අක්ෂරය වන ψ (psy/ප්සයි) මගින් ව්‍යුත්පන්න වූවකි. එම අක්ෂරය ග්‍රීක භාෂාවෙන් ආත්මය හඳුන්වනු ලබන ψυχή (psyche) යන වචනයේ මුල් අකුරයි. ජීව විද්‍යාඥ බර්තෝල්ඩ් පී. විස්නර් විසින් මෙම යෙදුම හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර එය මනෝවිද්‍යාඥ රොබට් තෝල්ස් විසින් 1942 දී ප්‍රකාශයට පත් කල බ්‍රිතාන්‍ය මනෝවිද්‍යා ජර්නලයේ ලිපියක් සඳහා භාවිත කරනු ලැබිණි.
මනෝවිද්‍යා සංගමය විසින් Psi, ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට බෙදනු ලබයි: ඒ Psi-ගැමා, ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංජානනය වෙනුවෙන් ද Psi-කප්පා (kappa), මනෝචලනය වෙනුවෙන්ද වශයෙනි. ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේ දී "Psi" යන පදය මානසික, ආත්මීය සහ අද්භූත හැකියා සහ බලයයන් යනාදියට සමාන තේරුම් ගෙන දෙමින් වඩ වඩාත් භාවිත වෙයි.
ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව
සිරි කුරුස විද්‍යාලය
සිරි කුරුස විද්‍යාලය ගම්පහ
ඉතිහාසය 20 වැනි සියවස ආරම්භයේදී ගම්පහ තවමත් නාගරීකරණය වී නොතිබූ අතර පිරිමි ළමයින් සඳහා ඉංග්‍රීසි පාසලක් හැර බාලිකා පාසලක් නොතිබුණි. එබැවින් රෝමානු කතෝලික සභාව 1924 මාර්තු 10 වැනි දින ගම්පහ නගරයේ තරුණියන් 7 දෙනෙකුගෙන් පමණක් අධ්‍යාපනය සඳහා ශුද්ධ කුරුස පාසල ආරම්භ කරන ලදී. පළමු පාසල් ගොඩනැගිල්ල ගම්පහ ශුද්ධ වූ කුරුස දේවස්ථානයට අනුබද්ධ විය. සියවසකට ආසන්න මතකයන් ප්‍රථම විදුහල්පතිනිය වූයේ ඇමීලියා ෆ්‍රැන්සිස් පෙරේරා මහත්මියයි. ආචාර්ය මණ්ඩලය ගිහි ගුරුවරියකගෙන් සමන්විත වූ අතර ශිෂ්‍යයන් හත් දෙනෙක් (ගැහැණු ළමයින් 6 දෙනෙක් සහ එක් පිරිමි ළමයෙක්) 1927 දී ගරු පියතුමා පල්ලියේ ගොඩනැගිලි හැර පාසලට වෙනම ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීමට මූලිකත්වය ගෙන කටයුතු කළේ වැලිවේරිය පැවිදි ජේම්ස් ඩොමිනික් පොන්වීර ඕ.එම්.අයි. 1928 දී පාසල ලියාපදිංචි කරන ලද අතර පළමු පාසල් දිනය 1928 සැප්තැම්බර් 14 වන දින සමරන ලදී. 1938 දී අපෝස්තලික කාර්මලයිට් සහෝදරියන් 3 දෙනෙක්, Sr. Carmeline, Sr. Lutgard සහ Sr Melanie ශුද්ධ වූ කුරුස කාර්ය මණ්ඩලයට එක් වූහ. 1948 දී ෆ්‍රැන්සිස් පෙරේරා මහත්මිය ශිෂ්‍යයන් 200 දෙනෙකුගෙන් යුත් පාසල අපෝස්තලික කර්මෙල් කන්‍යා සොහොයුරියන් වෙත භාර දෙන ලදී. දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී කොළඹ සිට ගම්පහට සැලකිය යුතු සංක්‍රමණයක් සිදු විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව වැඩි වූ අතර උසස් පාසල දැනට පාසලේ පවතින පරිශ්‍රය වන බණ්ඩියමුල්ලට ගෙන යන ලදී. ගරු පියතුමා. එලියස් වීරක්කොඩි සහ වික්ටර් ධනපාල මහත්ම මහත්මීන් විසින් පැරැණි සමරක්කොඩි පාරම්පරික නිවස සහ පාසල සඳහා ඉඩම ලබා ගැනීමට දැඩි වෙහෙසක් ගත් අතර මෙම ආරම්භක අදියරේ දී පාසල් පන්ති කාමර ලෙස තාවකාලික මඩුද තිබී ඇත. 1956 වසර වන විට ෆාතිමා ශාලාව, ලොරෙටෝ ශාලාව සහ තවත් ගොඩනැගිලි කිහිපයක් ඉදිකරන ලදී. 1960 දී, පාසල ආධාර නොලබන පෞද්ගලික පාසලක් සහ පිළිගත් කතෝලික ජ්‍යෙෂ්ඨ පෞද්ගලික පාසලක් බවට පත් විය. 1961 පාසල් පවරා ගැනීමේ පනතෙන් පසුව, එවකට විදුහල්පතිනිය වූ Euphemia මව්තුමිය, Apostolic Carmel පරිපාලනය යටතේ පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස පාසල සුරක්ෂිත කිරීමට සමත් වූ අතර, අද HCC රජයේ ආධාර ලබන කතෝලික පෞද්ගලික පාසලක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
1950 සිට ෆාතිමා ශාලාව (Fatima Hall
1950 ලොරෙටෝ ශාලාව (Loretto Hall
1955 ෆාතිමා ශාලාවට නව කොටස (New Section to the Fatima Hall)
1988 ළමා ජේසුස් වහන්සේ ශාලාව (වර්තමාන වෙරෝනිකා ශාලාව) (Child Jesus Hall (The present Veronica Hall)
1985 පුංචි මල් ශාලාව (Little Flower Hall)
1988 කාර්මෙල් ශාලාව (Carmel Hall )
1997 නිමල කුමාරි සෙවන (Nimala Kumari Sevana)
2006 පරිගණක රසායනාගාරය (Computer Laboratory)
2008 හෙලේනා ශාලාව (Helena Hall)
2011 ජෝසප් වාස් ශාලාව (Joseph Vaz Hall)
2016 ශ්‍රවණාගාරය (Auditorium)
සිංහල නවකතාව
ආරම්භක අවධිය
පෘතුගීසි ජාතිකයන් විසින් මෙරටට සමාජයට කඩදාසියත් 1737 දී ලන්දේසීන් විසින් මෙරටට මුද්‍රණ ශිල්පයත් හදුන්වා දුන් අතර ඉංග්‍රීසි යටත්විජිත යුගයේ දී මේවා ක්‍රිස්තියානි ධර්ම ප්‍රචාරයට යොදාගැනීම; මෙතෙක් මෙරට ජනයා පුරුදු ව සිටි භික්ෂුවක් හෝ උගත් ගිහියකු විසින් පන්සලේ බණමඩුවේ දී පුස්කොල පොතක් බලාගෙන කී කතාවකට සවන් දීම වෙනුවට කියවීමේ සංස්කෘතියක් බිහිකිරීමට හේතු විය. ක්‍රිස්තියානි මිෂනාරි ව්‍යාපාරය විසින් මෙන් ම ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස සිංහල-බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරය විසින් ද ඇතිකරන ලද පුවත්පත් ද නව සාහිත්‍ය කෙරෙහි මාධ්‍යයක් සහ තල්ලුවක් සපයන ලදී. විශේෂයෙන් ම බටහිර ප්‍රබන්ධ කතාවල පරිවර්තන මේවායෙහි කොටස් වශයෙන් පළ කෙරුණි. ඇතැම් නවකතා ද මුල්වරට පළ කෙරුණේ පුවත්පත්වල කොටස් වශයෙනි. භාෂාව පොදුජන සාහිත්‍යයකට සරිලන පරිද්දෙන් සුඛනම්‍ය කිරීම ද මෙකල පුවත්පත්වලින් ඉටු වූ තවත් සේවයක් විය. 1860 දී පළමු සිංහල පුවත්පත වූ ලංකාලෝකය මුද්‍රණය කෙරුණු අතර අනතුරුව 1960 දී ලක්මිණි පහණ පුවත්පත බිහිවිය. 1864 දී ලක්මිණි පහණ පුවත්පතේ "කථාවක්” යන සිරස්තලය යටතේ "අපේ පත්‍රයේ ඉඩ ප්‍රස්තා ලැබෙන හැටියට අන්‍ය භාෂා පොත්පත්වලින් කියවීමට මිහිරි වූ කථා ප්‍රබන්ධ සිංහල භාෂාවට හරවා ප්‍රසිද්ධ කරන්නෙමු" යැයි සදහන් කර තිබුණි. ඒ. ඩී. ජයසූරිය විසින් ජියොවන්නි බොකෑෂියෝගේ ඩිකැමරන් කෘතිය දස දවස මැයෙන් සිංහලට පරිවර්තනය කර ලක්මිණි පහන පත්‍රයේ කොටස් වශයෙන් පළ කරන ලදී.
1888 දී මොරටුවේ අයිසෙක් ද සිල්වා විසින් පළකළ 'වාසනාවන්ත සහ කාලකණ්ණි පවුල' සම්ප්‍රදායික සිංහල සාහිත්‍යයෙන් බිදෙමින් නූතන ප්‍රබන්ධ ලක්ෂණ පළකළ පළමු කෘතිය වෙයි. එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර මෙය 'ප්‍රථම සිංහල ගද්‍ය ආඛ්‍යානය’ ලෙස නම් කළේ ය. 1866 සිට රුවන් මල්දම සගරාවේ පළ වූ මෙය දේශීය පවුල් දෙකක කතාවක් විය. බුද්ධාගම අත්හැර ක්‍රිස්තියානි ආගම වැළදගත් පවුල වාසනාවන්ත පවුල ලෙසත් බෞද්ධ පවුල විනාශයට යන ලෙසත් එහි නිරූපණය කර තිබිණ. දිගුකලක් තිස්සේ මෙරට පැවත ආ බණකතා හා ජනකතාවලට වෙනස් වෙමින් ආගමික කතා වෙනුවට සමකාලීන මිනිසුන්ගේ ජීවිතය විෂය කරගැනීම, කතුවරයාගේ අරමුණ කරා සිදුවීම් මෙහෙයවා තිබීම, පැරණි ආඛ්‍යාන ක්‍රමය වෙනුවට දෙබස් ආධාරයෙන් නාට්‍යමය ලෙස කතාව ගෙනයාම වැනි ලක්ෂණ විසින් මේ කෘතිය සිංහල සාහිත්‍යයේ හැරවුමක් සනිටුහන් කරන ලදී. පසුව මේ කෘතිය අනුකරණය කරමින් එච්. කන්නන්ගර දේවගැතිතුමන් විසින් 1876 දී "ග්‍රාම ප්‍රවෘත්තියක්: පවුල් දෙකක කතාවක්" ද රචනා කරන ලදී.
මිෂනාරිවරුන් වූ පෙර රචකයන්ට වෙනස් ව බෞද්ධයෙක් වූ බෙන්තොට ඇල්බට් ද සිල්වා (1866-1918) විමලා, ආදර හසුන, සිරීබරී, වෙසක් දූතයා වැනි ප්‍රබන්ධ කතා ලියා පළකළ අතර මුල් රචකයන්ගෙන් වෙනස් ව ඔහු සමකාලීන නොවූ කල්පිත සිදුවීම් වස්තු කරගත්තේ ය. චාල්ස් ඩිකන්ස්ගේ කෘති සහ අරාබි නිසොල්ලාසය වැනි කෘති සිංහලට පරිවර්තනය කළ ඔහුගේ නවකතාවල එම කෘතිවල ආභාෂයන් දක්නට ලැබීම පුදුමයක් නොවී ය. විමලා සහ ආදර හසුන ඓතිහාසික පසුබිම් තුළ දිගහැරෙන අතර ආදර හසුන වැනි කෘතියක එන මන්ත්‍ර බලයෙන් ඇරෙන හා වැසෙන දොරවල් අරාබි නිසොල්ලාසයේ බලපෑම ප්‍රකට කරයි. වෙසක් දූතයා බුදුදහම සහ පැරණි සංස්කෘතිය පිළිබද අවබෝධයක් ලබාදෙන කෘතියක් වූ අතර සිරිබරී ප්‍රේමකතාවක් විය.
1905 දී පළ වූ අලුත්ගමගේ සයිමන් ද සිල්වා (1874-1920) ලියූ මීනා පළමු සිංහල නවකතාව ලෙස හැදින්වුවත් 1906 දී පොතක් ලෙස පළ වූ පියදාස සිරිසේනගේ ජයතිස්ස හා රොස්ලින් කොටස් වශයෙන් සරසවි සදරැස පත්‍රයේ පළවන්නේ ඊට පෙර ය. මීනා කෘතිය ඉංග්‍රීසියෙන් novel (නවකතා) ලෙසින් හදුන්වා තිබුණි. මීනා පළමු සිංහල නවකතාව ලෙස ඇතැම් විචාරකයන් විසින් හදුන්වා දෙනු ලැබීමට එහි උසස් චරිත නිරූපණය සහ මිනිස් සිත විවරණය කරන ස්වභාවය හේතු වී තිබේ. මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර පවසන පරිදි "වර්තමාන නවකතාවක නියම ස්වරූපය දරන පළමු වැනි ස්වතන්ත්‍ර රචනාව” මීනා ය. මීනා නවකතාවේ චරිත නිරූපණය උසස් තත්ත්වයක් ගන්නා බව ආචාර්ය කේ. ඩී. පී. වික්‍රමසිංහ පවසයි.
පර්යේෂණාත්මක අවධිය
පියදාස සිරිසේන, ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා සහ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මුලාකාලීන ලේඛකයන් අතර සුවිශේෂ වන්නේ සිංහල ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යය පුලුල් කරමින් එය ජනප්‍රිය සාහිත්‍යයක් බවට පත්කළ බැවිනි.
ප්‍රබන්ධ කතා 11ක් ලියා පළකළ පියදාස සිරිසේන මුල්කාලීන ලේඛකයන් අතර ආකෘතිකමය වශයෙන් ද, ශානරමය වශයෙන් ද විවිධත්වයක් පෙන්වූ ලේඛකයෙක් වූ අතර ඔහුගේ කෘති ජනප්‍රියත්වයට ද පත්විය. ඔහු බටහිර ප්‍රබන්ධ කතාවලින් ගත් වෙස්වළාගැනීම්, පුදුමාකාර හමුවීම්, කතුන් පැහැරගෙනයාම් වැනි උද්වේගකර ජවනිකා ද ඇතුළත් දේශීය ප්‍රේමකතා රචනා කරන අතර ම සිය කතානායකයන් ලවා යටත්විජිත යුගයේ සිදු වූ සංස්කෘතික පරිහානිය පිළිබද අදහස්, විවේචන ඉදිරිපත් කිරීමට ද අමතක නොකළේ ය.සිංහල බෞද්ධ තරුණයෙකුත් කතෝලික තරුණියකුත් අතර ප්‍රේමයක් ගැන වූ ජයතිස්ස හා රොස්ලින් හි ද ජයතිස්ස සිංහල සිරිත් හා කිතුදහම ගැන පවසනදීර්ඝ දේශනා හමුවෙයි. සිංහලයන් අතර ජාති මමත්වය හා ස්වදේශ වාත්සල්‍ය ඇතිකිරීම සිය කෘතිවල අරමුණ බව ඔහු සිය මහා වියවුල කෘතියේ සංඥාපනයෙන් පැවසුවේ ය. විමලතිස්ස හාමුදුරුවන්ගේ මුදල් පෙට්ටිය වැනි රහස් පරීක්ෂක කෘති ද රචනා කළ ඔහු කෝන්ගොඩ වික්‍රමපාල නමැති දේශීය රහස් පරීක්ෂක චරිතය යොදාගනිමින් මෙරට සමාජයත්, මිනිසුන්ගේ විෂම හැසිරීමුත් ගැන කියාපෑවේ ය. මව මියගොස් අනාථ වීම නිසා හදාගන්නා පවුලේ මෙහෙකාරියක ලෙස ජීවත් වන්නට සිදුවන ධනවත් පවුලක තරුණියක් ධනවත් තරුණයකු හා විවාහවීමෙන් ඉන් මිදෙන අයුරු කථාව කොටගත් පියදාස සිරිසේනගේ මහා වියවුල (1916) එකල ලාංකික නාගරික මධ්‍යම පන්තික සමාජය ඉංග්‍රීසි සිරිත් විරිත් අන්ධානුකරණයෙන් පත්වන අවුල නිරූපණය කරයි.
1914 මාර්ටින් වික්‍රමසිංහගේ මුල් කාලීන නවකතාවක් වූ ලීලා පළවිය. මෙකල බොහෝ නවකතා මෙන් මෙය ද පෙම්කතාවක් විය. 1920 දී මාර්ටින් වික්‍රමසිංහගේ සෝමා නවකතාවත් 1921 දී අයිරාංගනී නවකතාව සහ සීතා නවකතාවත් පළ විය. පියදාස සිරිසේනට වෙනස් ව වික්‍රමසිංහගේ සුවිශේෂත්වය වූයේ ඔහු සිංහල සමාජයේ පසුගාමී යැයි පෙනුණු විශ්වාස, සිරිත් ආදිය විවේචනය කිරීම ය.
එම්. සී. එෆ්. පෙරේරා ද දුෂ්ටයන්ගේ බාධක මැද ඉදිරියට යන තරුණ පෙම්වතුන් ගැන කතා රචනා කරමින් එතුළින් සමකාලීන සමාජයේ විසූ මුදලිවරුන්ගේ දුශ්චරිතවත් දුෂ්ට ජීවිත පිළිබද තතු ද ඉදිරිපත් කළේ ය. එහෙත් ඔහුගේ චරිත නිරූපණය කලු-සුදු චරිත ලෙස ඒකපාක්ෂික වූවක් විය. මගේ කරුමෙ, මගේ පෙම්බරී, ලංකා අබිරහස්, ආලයේ ලීලය හෙවත් මළවුන් ජීවත් වීම, විනාශ වූ නෞකාව, සිරිමැදුර හා ලලිතා ඔහුගේ කෘති ය. ප්‍රසාදසිංහ (1924) සහ වයලා හෙවත් බිහිසුණු රණබිම (1925) වැනි කතා රචනා කළ හේමපාල මුනිදාස ද මෙකල ලේඛකයන් අතර කෙනෙක් විය. නවකතාව කලාංගයක් ලෙස ගොඩනගනුවට වඩා පාඨකයා ත්‍රාසජනක ලොවකට ගෙනයාම කෙරෙහි සිත යොමුකළ ඔහුගේ වයලා සිංහල තරුණයකු හා සුදු තරුණියක අතර පෙම්කතාවක් විය.
මේ අවධියේ දී රූපා අමරාවතී අලස් හා ශ්‍රීමතී අභයගුණවර්ධන වැනි නවකතා රචිකාවියෝ ද බිහි වී සිටියහ. විහාර මහා දේවී, සෝමා දේවිය වැනි ඓතිහාසික කාන්තා වීර චරිත මොවුන්ගේ කතාවන්ට විෂය විය.
චිත්‍රපට ශාලා විවෘත වීමත් සමග නූර්තිය පරිහාණියට පත්වීම විසින් එවක සිටි ඇතැම් නූර්තිකරුවන් ද නවකතා රචනයට යොමුකරන ලදී. පී. ටී. පී. ප්‍රේමචන්ද්‍ර, සිරිසේන විමලවීර, ඩී. බී. සෙනෙවිරත්න, ඩී. එස්. ජේ. ඩබ්ලිවු. ගුණතිලක එවැන්නෝ ය. එම්. ජී. ජෝන් පෙරේරා දමිල සිනමා කතා ද සිංහල නවකතා බවට පත්කළහ. පිරිමි නමසිය අනූනමදෙනෙකුගේ ගෙල සිද දැමූ චින්තාමණීගේ කතාව 1938 දී චින්තාමණී හෙවත් කාමලෝක රසකැකුළ නමින් ඔහු විසින් නවකතාවට නැගීමෙන් ඒ බව පැහැදිලි වේ.
මුල් රචකයන්ට වෙනස් ව ආගම ධර්මය, සමාජ ශෝධනය වැනි අරමුණුවලින් බැහැර ව නවකතා ලියූ ඩබ්ලිවු ඒ. සිල්වා සිය රසවත් කථාන්දර තුළින් සිංහල නවකතාව ඉමහත් ජනප්‍රියත්වයකට පත් කළේ ය. සමකාලීන ඉංග්‍රීසි ප්‍රබන්ධ කථාවල ආභාසය ද ලැබූ හෙතෙම නවකතාව පිළිබද සාහිත්‍යමය වශයෙන් දැනුවත් බවක් පළ කළේ ය. නවකතා රචනය පිළිබද උපදෙස් සහිත ඔහුගේ ඇතැම් ලිපිවලින් ඒ බව හෙළි වෙයි. අනන්‍යතා වෙනස් කරගෙන සිටි ඥාතීන් දෛවෝපගත ලෙස මුණගැසීම, දෛවෝපගත අවසානයන්, මුල දී නොකී ඇතැම් කරුණු පසුව හෙළි වීම වැනි බටහිර ප්‍රබන්ධ කතාවලින් ගත් ලක්ෂණ ඔහුගේ කතා තුළ දැකිය හැකි වෙයි. සිරියලතා හෙවත් අනාථ තරුණිය, හිගන කොල්ලා වැනි කථා නිදසුන් ය. මිනිසුන් පැහැරගෙන යාම, හිර ගෙවලින් පැන යාම වැනි සිද්ධිවලින් ගහණ ලක්ෂමී හෙවත් නොනැසෙන රැජිනිය (1922) රහස් පරීක්ෂක නවකතාවක් විය. ඔහුගේ කැළෑහද වැනි ප්‍රේම කතා ඉතා ජනප්‍රිය විය.
සුනේත්‍රා හෙවත් අවිචාර සමය (1936), දෛව යෝගය (1937) හා විජයබා කොල්ලය (1938) වැනි උසස් ඓතිහාසික නවකතා තුළින් ඔහු සිංහල සාහිත්‍යයට නව ශානරයක් ද හදුන්වා දුන්නේ ය. ඔහුගේ ද මේ කතා මෙන් ම තව බොහොමයක් කතා ප්‍රේමකතා විය.
කලාත්මක අවධිය
1944 දී පළ වූ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහගේ ගම්පෙරළිය සිංහල නවකතාවේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ඒ එය කලාත්මක නවකතාවක් මෙන් ම සමාජ පෙරළිය උසස් ලෙස නිරූපණය කිරීමක් ද වූ බැවිනි. යථාර්ථවාදී සාහිත්‍යය රීතිය සිංහල සාහිත්‍යය සමග ප්‍රබල ලෙස අත්වැල් බැදගැනීම ගම්පෙරළිය නවකතතාවෙන් පසු සිදුවිය. පැරණි වලව් පවුලක කතාව තුළින් ග්‍රාමීය සමාජය බිද වැටී ධනවාදය සමාජය ඇතිවන අයුරු ගම්පෙරළියෙන් පෙන්නුම් කළ වික්‍රමසිංහ එම චරිත සහ ඔවුන්ගේ ම ඉදිරි පරම්පරා නිරූපණය කරමින් කලියුගය හා යුගාන්තය ද රචනා කළේ ය. යුගාන්තය නාගරික ඉහළ මධ්‍යම පන්තිය විග්‍රහ කරමින් ධනවාදී සමාජය තුළින් ප්‍රගතිශීලී දේශපාලන චින්තනයකින් යුතු තරුණ පරපුරක් බිහිවීම පෙන්නුම් කරයි.
ගුණදාස අමරසේකරගේ කරුමක්කාරයෝ (1955) නවකතාව ද ධනවාදය සහ සමාජ විපර්යාස මධ්‍යයේ ගැමි පවුලක් මුහුණදෙන අභියෝග නිරූපණය කළේ පවුල අභ්‍යයන්තරය කෙරෙහි අවධානයක් යොමුකරමිනි.
1956 දී විඥානධාරා රීතිය අනුගමනය කරමින් මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ලියූ විරාගය නවකතාව විචාරකයන් අතර ආන්දෝලනයක් ඇත කිරීමට ද සමත් විය. ඒ එහි වූ අරවින්දගේ චරිතයේ පරස්පර විරෝධී ස්වභාවය නිසා ය. සිය හැගීම් ක්‍රියාවේ යෙදවීමට අසමත් වන චරිතයක් වන අරවින්ද බොහෝ ලෞකික දේ අත්හැරීමට සමත් වේ. ඔහු බොහෝ අනුන්ට උදවු උපකාර ද කරයි. නමුත් ඇතැම් විට ඔහු සිය රාගය මැඩපවත්වා ගැනීමට අපොහොසත් ව අසම්මත සබදතාවන් ගෙන යයි. බොහෝදෙනා මේ චරිතය විවේචනය කළේ එය පරාජිත, අරමුණක් නැති චරිතයක් බවත් සමාජය මේ චරිතය ආදර්ශයට ගැනීමෙන් පරාජිතයන් වන බවත් කියමිනි. විශේෂයෙන් ම මිණිවන් පී. තිලකරත්න සිය ආචාර්ය උපාධි නිබන්ධනයේ මේ චරිතය හා රුසියානු නවකතාවක එන ඔබ්ලමෝෆ් චරිතයට සමාන ලක්ෂණ ඇති බව පෙන්වා දුන්නේ ය. මේ තත්ත්වය පසු ව බිහි වූ මීට සමාන ලක්ෂණ සහිත චරිත නිරූපණය කළ නවකතා පරාජිත නවකතා ලෙසත් එම චරිත පරාජිත චරිත ලෙසත් හැදින්වෙන්නට බලපෑවේ ය. අරවින්ද ලියා තැබූ ජීවිත කතාව ඔහුගේ සගයකු විසින් සංස්කරණය කර ඉදිරිපත් කරන ලෙසින් ලියැවුණු විරාගය ආකෘතික වෙනස්කමක් ද සිංහල සාහිත්‍යයට එක්කළේ ය.
මේවා ද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:නූතන සිංහල සාහිත්‍යය ප්‍රවර්ගය:සිංහල සාහිත්‍යය ප්‍රවර්ගය:සිංහල නවකථා
පකිස්තානු ජාතික 19-පහළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
පකිස්තානු 19-පහළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 19-පහළ මට්ටමෙහිදී දෙවරක් (2004 සහ 2006) ක්‍රිකට් ලෝක ශූරයන් බවට පත්ව ඇත.
නිවුටන්ගේ දෙවන නියමය
නිවුටන්ගේ දෙවන නියමය	:    සම්ප්‍රයුක්ත බලය පිළිබඳ නියමය
Lex II : Mutationem motus proportionalem essa vi motrici, impressae, et fieri secundum lineam  rectam qua vis illa imprimitur
වස්තුවක ගම්යතාව වෙනස්වීමේ සීඝ්‍රතාවය එම වස්තුව මත ක්රියාකරන සම්ප්රයුක්ත බලයට අනුලෝමව සමානුපාතික වන අතර එය එම දිශාවටම පවතී.
නිව්ටන්, බලය පිලිබඳ දෙවන නියමය මගින් බලය අර්ථකථනය කරයි.
1729 මොටීගේ (Motte) පරිවර්තනයට (ලතින් බසින් නිවුටන් කී දේ) පරිදි චලිතයේ දෙවන නියමය :
දෙවන නියමය	:	චාලනයේ වෙනස්වීම, ඒ සඳහා ක්රියා කරනා බලයට සමානුපාතික අතර බලය යොදනු ලැබූ දිශාව ඔස්සේ එය සිදු වේ. බලය එක්වර ක්ෂණිකව හෝ අනුක්රමයෙන් අනුයාත ලෙස යෙදුව ද බලයක් චලනයක් ඇති කරන්නේ නම් එවන් දෙගුණයක් වූ බලයක් චාලනය දෙගුණ කරනු ඇත. තුන්ගුණයක් වූ බලයක් චාලනය තුන්ගුණයක් කරනු ඇත. මෙකී චාලනය සැමවිටම හටගන්නා බලය දෙසටම පවතී. වස්තුව කලින් චලිතයක යෙදුණේ නම් එය චලනයෙන් අඩු කිරීම හෝ එකතු කිරීම ඒවා සෘජුවම සමපාත හෝ එකිනෙකට ප්රතිවිරුද්ධ වීම හෝ ඇලව සම්බන්ධවීම අනුව සිදු කරයි. ඒවා ඇලව පවතින විට ඒ දෙකෙහිම සංයෝගයෙන් අළුත් චලිතයක් ඇති වේ.
නවීන සංකේතාක්මක අංකනය භාවිතා කරමින් නිවුටන්ගේ දෙවන නියමය පහත පරිදි දෛශික අවකළන සමීකරණයක් ලෙස ලිවිය හැක.
F	බලයේ දෛශිකයයි m	ස්කන්ධයයි v	ප්රවේග දෛශිකයයි t	කාලය වේ.
ස්කන්ධයේ හා ප්රවේගයේ ගුණිතය වස්තුවක ගම්යතාවයයි. (නිවුටන් ‘චාලනයේ ප්රමාණය’ ලෙස හැදින්වූ) අවස්ථිති නියමයට අනුරූපව ගම්යතාවයේ විශාලත්වය වෙනස් නොවුනද එහි දිශාව වෙනස් වීමෙන් ගම්යතාවයේ කාල ව්යුත්පන්නය ශූන්ය නොවන බව අවබෝධ කරගත යුතුය. කාල ව්යුත්පන්නය සලකමු.
මෙහි 	 	යනු ත්වරණයයි
වචනයෙන් ගොණුකර පැවසුවහොත් ‘වස්තුවක ත්වරණය යොදනු ලබන බලයට අනුලෝමව සමානුපාතික අතර වස්තුවේ ස්කන්ධයට ප්රතිලෝමව සමානුපාතික වේ’. ගම්යතාවය , ප්රවේගය සමග අරේඛීයව විචලනය වන්නේ නම් ( අධි ප්රවේගවල දී සිදුවන ලෙස විශේෂ සාපේක්ෂතාව බලන්න) මෙම අවසාන අනුවාදය නිරවද්ය නොවේ.
ආවේගය
ආවේගය නැමති පදය දෙවන නියමයට කිට්ටුවෙන්ම සම්බන්ධ අතර ෙඑතිහාසිකව ගත් කළ නියමයේ නියම අර්ථයට ආසන්නය. ආවේගයෙහි අර්ථය පහත පරිදිය. ආවේගයක් ඇති වන්නේ F බලයක් Dt  කාල පරාසයක් තුළ ක්රියා කිරීම හේතුවෙන් අතර එය දක්වනුයේ
ආවේගය හැදින්වීමට චාලන බලය හා ගම්යතාව හැදින්වීමට චාලනය යන වචන නිවුටන් විසින් භාවිත කරන ලදී. ප්රතිඵලයක් ලෙස දෙවන නියමය, ආවේගය හා ගම්යතා වෙනස්වීම අතර සම්බන්ධය පැහැදිලි කරයි. එය නියම වචන යෙදුමෙන් ගණිතමය අනුවාදයක් ලෙස සැකසුන අවකල අනුවාදයකට වඩා දෙවන නියමයේ පරිමිත අන්තර අනුවාදයකි.
සංඝට්ටන හා ගැටුම් විශ්ලේෂණයේදී ආවේග සංකල්පය භාවිත කරයි
සාපේක්ෂතාවය
විශේෂ සාපේක්ෂතාව සලකමින් සම්ප්රයුක්ත බලය පිළිබඳ නියමය ත්වරණයේ යෙදුම් මගින් පහත පරිදි දැක්විය හැක.
C0 = 	අවකාශයේදී ආලෝකයේ ප්රවේගය විට ශක්තිය සදහා ප්රසිද්ධ ප්රතිඵලය  E = mC02  යොදා ගනිමින්
ඒකක කාලයකදී බලය මගින් කෙරෙන කාර්ය විස්තර කරයි. මෙහි (F.v) යනු දෛශික තිත් ගුණිතයයි.
මෙම සමීකරණය විකාශනය කළ බල නියම ලබා ගැනීමට නැවත සැකසීමෙන්
ගම්යතාවය වෙනස්වීම බලයේ දිශාවට පැවතිය ද සාධාරණව ගත් කළ ස්කන්ධයේ ත්වරණය බලයේ දෙසට නොවන බව මින් පෙන්වයි. කෙසේ හෝ චලනය වන වස්තුවේ වේගය ,ආලෝකයේ වේගයට වඩා ඉතා කුඩා වූ විට සමීකරණය හුරු පුරුදු F = ma ලෙස සරළ වේ.
විවෘත පද්ධති
රොකට් දැවී ඉන්ධන හා නිහක්ශේපිත වායු වැනි විචලනය වන ස්කන්ධ පද්ධතීන් වන සංවෘත පද්ධති නොවන පද්ධතීන් මෙලෙස හදුන්වයි. මෙහිදී ස්කන්ධය කාලයේ ශ්රිතයක් ලෙස සෘජුවම දෙවන නියමයේදී සැලකිය නොහැක. ක්ලප්න(ර්) හා කොලෙන්කොව් විසින් රචිත ‘An introduction to Mechanics’ කෘතියෙන් සහ නවීන සටහන් මගින් උපුටා ගනිමින් ඊට හේතු පහදා ඇත.
නිවුටන්ගේ දෙවන නියමය මූලිකවම යෙදෙනුයේ අංශූන්ටය. පෞරාණික භෞතික විද්යාවේදී අර්ථ කථනයෙන්ම අංශු සඳහා නියත ස්කන්ධයක් ඇත. නිශ්චිතව දක්වන ලද අංශ පද්ධති සැළකීමේදී පද්ධතිය තුළ ඇති සියළුම අංශු පුරා අනුකළයක් මගින් නිවුටන්ගේ නියමය පුළුල් කළ හැක. මෙම අවස්ථාවේදී ස්කන්ධයේ මධ්යයට සියළුම දෛශික සැලකිය යුතුය. දෙවන නියමය විශාල වස්තු සදහා යොදනා විට වස්තුව නිශ්චිත දක්වන ලද අංශුවල එකතුවක් ලෙස මුළුමනින්ම උපකල්පනය කරයි. කෙසේ හෝ රොකට්ටුවක් හෝ කාන්දු වන භාජනයක් වැනි විචලන ස්කන්ධ පද්ධතිවල නියත අංශු සංඛ්යාවක් අඩංගු නොවේ. ඒවා නිශ්චිතව දක්වන ලද පද්ධති නොවේ. එම නිසා නිවුටන්ගේ දෙවන නියමය ඍජුවම ඒවාට යෙදිය නොහැක. F = dp/dt        යන අව්යාජ භාවිතයෙන් මෙවන් අවස්ථා සඳහා වැරදි පිළිතුරු ප්රතිඵල වශයෙන් ලැබෙනු ඇත. කෙසේ හෝ ගම්යතා සංස්ථිතිය සම්පූර්ණ පද්ධතියකට යෙදීමෙන් (රොකට්ටුව හා ඉන්ධන)හෝ භාජනය හා කාන්දු වූ ජලය වැනි) පැහැදිලිවම නිවැරදි පිළිතුරු ලැබෙනු ඇත.
මිහින්තලය කෞතුකාගාරය
මිහින්තලේ පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ, උතුරු මැද පළාතේ, අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ, මිහින්තලේ පිහිටි පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයකි
පිහිටීම
මිහින්තලය නගර මධ්‍යයේ පිහිටි ප්‍රධාන වටරවුමේ සිට දකුණු දෙසින් නුවර මාර්ගයේ මීටර් 200ක් ගිය පසු මෙම පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය හමුවේ. පයින් යන ඕනෑ ම නරඹන්නෙකුට මිහින්තලා ඓතිහාසික රෝහල් සංකීර්ණය ඉදිරිපිටින්, මිහින්තලා පඩිපෙළට යන මාර්ගයේ මෙම කෞතුකාගාරය වෙත ළඟා විය හැකිය.
ඉතිහාසය
විශ්‍රාම ශාලාවක් ලෙස පවත්වාගෙන ගිය මෙම ගොඩනැගිල්ල පසුව ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවට පවරා ගන්නා ලදී.[2] සහ කෞතුකාගාරයක් ලෙස සකස් කර 1984 ජූනි 24 වැනි දින විවෘත කරන ලද්දේ එවකට අගමැති ධුරය දැරූ රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතා විසිනි. වසර 22 ක් අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පසු ගොඩනැගිල්ල අබලන් තත්ත්වයේ පැවති අතර 2006 වසරේ තවත් අලුත්වැඩියා කටයුත්තක් ආරම්භ කර 2010 මැයි 31 දින ජනතා අයිතියට පත් කරන ලදී.
කෞතුක වස්තු එකතුව
මිහින්තලය සහ ඒ අවට ප්‍රදේශවලින් හමුවූ පුරාවිද්‍යාත්මක වස්තූන් කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. එහි ලෝකඩ රූප, පෞරාණික මෙවලම්, බිතුසිතුවම් කැබලි සහ සිතුවම් අඩංගු වේ. කෞතුකාගාරයේ ප්‍රධාන ස්ථානය වන්නේ මිහින්තලේ කඳුකරයේ තිබී මෙහි ගෙන ආ ගිරිභණ්ඩ ස්තූපයේ අනුරාධපුර යුගයේ මුල් යුගයට අයත් චිත්‍ර සහිත මුල් ධාතු කුටියයි (ධාතු ගර්භය). එය මෙම කෞතුකාගාරයට පෙර අනුරාධපුර පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කරන ලදි. එය ගිරිභණ්ඩ ස්තූපයෙන් ගලවා ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් පහත පරිදි 1953 පාලන වාර්තාවේ මහාචාර්ය සෙනරත් පරනවිතාන මහතා මෙසේ දක්වා තිබේ. "පිටුව අංක 15........
''46. කණ්ඨක චෛත්‍යයට නැගෙනහිරින් 1951 වැන්නෙහි දී පාදාගත් දාගැබෙහි පේසා වළලු තැහැවිරීමේ වැඩ කරගෙන යන ලදී. එහි ලීස්තර මුලින් පැවති ලෙසම නැවත සාදන ලද්දේ ය. මේ ස්තූපයෙහි පහත ගර්භයෙහි වූ සිතුවම් ආරක්ෂා කිරීම දුෂ්කර ප්‍රශ්නයක් වූයේය. ඒවා පිහිටි ලෙස ම පවත්වා ගැනීමට අධික වියදම් දරන්නට වෙයි. එසේ කිරීමෙන් දාගැබ් දැම්මට හානි සිදුවීමට ඉඩ තිබේ. ඒ හැරත් එලෙස තිබිය දී ම සිතියම්වලට දිය සීරාවෙන් හටගෙන උවදුරු වළක්වාලීම ඉතා අපහසු වේ. එබැවින් ඒ සඳහා කළ හැකි එකම පිළිවෙත් වනුයේ සිතුවම් ගලවා අනුරාධපුරයේ පුරාවිදු කටුගෙට ගෙනගොස් සුරැකිව පවත්වා ගැනීමය.''
ඓතිහාසික රෝහල් සංකීර්ණයට අයත් පුරාවස්තු සහ මිහින්තලේ පුරාවිද්‍යා භූමියෙන් හමුවූ විවිධ පුරාවස්තු 200කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් මෙම කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කර ඇත. ඒ අතරින් මිහින්තලා රෝහලෙන් හමුවූ ශල්‍ය උපකරණ, පර්සියානු මැටි බඳුන්, දේව රූප, ශාන්ති කර්ම සඳහා භාවිත කරන මැටි රූප ආදිය කැපී පෙනේ.
ප්‍රදර්ශන ගැලරි
මිහින්තලේ කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශන ගැලරි 7ක් ඇති අතර ඒවා පහත පරිදි වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
ජල සම්පාදනය
දෛනික අවශ්‍යතා සඳහා පානීය තත්‍වයේ ජලය මහ ජනයා වෙත ලබාදීම "ජල සම්පාදනය" නම්වේ.
ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවස්තු සංරක්‍ෂණය කිරීමත් ඒ පිළිබඳ ජනතාවට අවබෝධයක් ලබා දීමට පැවරී තිබෙන ආණ්ඩුවේ දෙපාර්තමේන්තුව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවයි. වර්ෂ 1940 අංක 09 දරණ පුරාවිද්‍යා ආඥාපනතින් දමම දෙපාර්තමේන්තුව නීතිගතකර ඇත. මෙහි ප්‍රධානියා වූයේ පුරාවිද්‍යා ‍කොමසාරිස්තුමාය. නමුත් වර්ෂ 1990 වන විට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටුවා වසර 100 පිරීම නිමිත්තෙන් පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස් යන ධුරය පුරාවිද්‍යා අධයක්‍ෂක ජනරාල් යනුවෙන් වෙනස් කරන ලදී. ඒ අනුව පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තු‍වේ ප්‍රධානියා හඳුන්වන්නේ පුරාවිද්‍යා අධ්‍යන්‍ෂක ජනරාල් වශයෙනි. වර්ෂ 1890 ජූලි 07 දා ආරම්භ කරන ලද පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුව ඒ දිනය නිමිති කරගනිමින් ජූලි මස 07 දා සෑම වසරකදීම පුරාවිද්‍යා දිනය සමරනු ලබයි. 2007 වසර වනවිට මෙම ආයතනය ආරමිභ කර වසර 117කි. එහිදී මෙම පුරාවිද්‍යා දිනය සතියක් පුරාවට සැමරීම ලාංකිකයන් විසින් විසින් සිදුකරනු ලබයි. එහිදී මෙම ඒ ඒ වසරයන්හිදි විවිධ තේමාවන් යටතේ මෙය සමරනු ලබයි.
පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානීන්
ආරම්භයේදී සිටම මේවනතෙක් බොහෝ කොමසාරිස්වරු හා අධ්‍යක්‍ෂක ජනරාල්වරුන් නිල බලය දරන ලදී. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ වර්තමාන ප්‍රධානීයා ඇතුළුව මුල් ප්‍රධානීන්ගේ නම් ලැයිස්තුව පහත දැක්වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ආණ්ඩුවේ දෙපාර්තමේන්තු, ශ්‍රී ලංකා
කඩල
කෑමට ගන්නා රනිල ඇට වර්ගයකි.
ප්‍රවර්ගය:ආහාර ප්‍රවර්ගය:ආහාරයට ගන්නා රනිල ඇට වර්ග
කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්
ලක්ෂණ
3 CaCl2 (aq) + 2 K3PO4 (aq) → Ca3(PO4)2 (s) + 6 KCl (aq)
ද්‍රව කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් විද්‍යුත් විච්ඡෙදනය කර කැල්සියම් ලෝහය සහ ක්ලෝරීන් වායුව ලබා ගනී. CaCl2 (l) → Ca (s) + Cl2 (g)
කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් ද්‍රව වීමෙදී අධික එන්තල්පි වෙනසක් සිදුවේ.
මෙම නිර්ජලීය ලවණය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ද්‍රව බවට පත් වේ; එහි ඇති ස්ඵටික දැලිස මඟින් ජල අණු ආකර්ශයනය කර ගනිමින් ද්‍රව බවට පත් වේ.
පිලියෙළ කිරීම
කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්, හුණු ගල් මඟින් සෘජුවම නිපදවා ගත හැකි අතර සොල්වේ ක්‍රමය මඟින් සෑදෙන අතුරුඵලයක් ලෙසද විශාල වශයෙන් නිපදවා ගනු ලැබේ. 2002 වසරේ දී උතුරු ඇමෙරිකව මෙම ලවණය ටොන් 1,687,000 ක ප්‍රමණයක් පරිහර්ණය කර ඇත බව වර්තා වේ.
ස්වභවික පැවැත්ම
කැල්සියම් ක්ලෝරයිඩ්, දුලබ, වාෂ්පශීලි සින්ජරයිට් (ඩයිහයිඩ්‍රේට) සහ ඇන්ටර්ක්ටිසය්ට් (හෙක්සාහයිඩ්‍රේට) යන ඛණිජ ලෙස ස්වභවිකව පවති. ක්ලෝරොකැල්සයිට් (පොටෑසියම් කැල්සියම් ක්ලෝර්යිඩ්,KCaCl3 ), කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් පවත්නා තවත් ස්වභවික ඛණිජයක් වන අතර එය ද ඉතා දුලබ ඛණිජ වර්ගයක් වේ.
හිමාංක අවපතකයක් ලෙස
හිමාංකය පහත හෙලීම, CaCl2 මඟින් අයිස්/ හිම නිපදවීම වලක්වනු ලබන අතර මෙය මාහමාර්ග මතුපිට හිම පතනය වැළක්වලීම සඳහා යොද ගනු ලැබේ.CaCl2 හි ද්‍රාව්‍යතාව තාපදායක වන අතර එය සපෙක්ෂව ශාක හා පාංශු වලට හනි දායක් නොවේ. නමුත් වොෂින්ටන් ප්‍රාන්තය මෑතක දී කරන ලද පරීක්ෂණ වලින් අනාවරනය කරගෙන තිබෙන්නේ මෙය මහාමාර්ග අසල වැඩෙන සදාහරිත ශාක වලට අහිතකර ලෙස බලපාන බවයි. කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් සුදු පැහැති ගෝල අකරයට හැඩ ගැසී ඇති අතර එය පහළ උෂ්ණත්ව වලදී සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් වලට වඩා ක්‍රියාකාරී වේ. කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් ද්‍රාවණ -520C(-620F) ඉතා අවම උෂ්ණත්ව වලදී පවා මිදීමක් සිදු නොවන අතර මෙය කෘෂිකර්මන්තයෙදී ප්‍රයෝජනවත් වේ.
කැල්සියම් අයන ප්‍රභවයක් ලෙස
කොන්ක්‍රීට් සංයුතියෙ ප්‍රධාන වශයෙන් කැල්සියම් සංයෝග අඩංගු වන අතර, පිහිනුම් තටාක වල දෘඩත්වය ඉහල නැංවීමටත්, තටාකයේ කොන්ක්‍රීට් ඛාදනය අවම කර ගැනීම සඳහාත් කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් යොදා ගනු ලැබේ.සාගර මින්මැදුරු වල ජීවත් වන මොලුස්කාවන්, නිඩැරියවන් වැනි CaCO3 සැකිලි සහිත ජිවීන්ට අවශ්‍ය ජෛව සාධක ලබා දීම සඳහා කැල්සියම් ක්ලෝරය්ඩ් යොදා ගනු ලැබේ.මේ සඳහා කැල්සියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් හෝ වෙනත් කැල්සියම් ප්‍රතිකරකයක් යොදා ගත හැකි නමුත් වඩාත්ම වේගවත් ක්‍රමය වන්නේ CaCl2 ජලයට කෙලින්ම එක් කිරීමය. එමඟින් pH අගය මත කෙරෙන බලපෑම අවම වේ.
ආහාර
ආහාර වල අඩංගු ද්‍රව්‍යක් ලෙස CaCl2, අනුමත් කරන ලද, ආහාර ආකලන ද්‍රව්‍යක් ලෙස යුරෝපීය සංගමය මඟින් ලයිස්තු ගත කර තිබේ. ඇමරිකානු ආහාර සහ ඖෂධ අධිකාරිය මඟින් CaCl2 හී ආරක්ෂාකාරී බව තහවුරු කර ඇති අතර එක් පුද්ගලයෙකු දිනකට ලබා ගන්නා අහාර වල CaCl2 160-345 ක ප්‍රමාණයක් අන්තර්ගත් වන බව සොයා ගෙන තිබේ.
මෙය අහාර වල ඝන ස්වභාවය ආරක්ෂා කරන ද්‍රව්‍යක් ලෙස යොදා ගනු ලබන අතර ටින් කළ එළවළු වර්ග වල, සෝයා බෝංචි මඟින් සෝය බෝංචි ඝන කැටි නිපදවීමට සහ එළවළු වර්ග, පලතුරු වර්ග වලින් සාදන වෙනත් ඝන තත්වයේ නිෂ්පාදනවල තත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීම යොදා ගැනේ. බෝහෝ විට මෙම CaCl2, ක්‍රීඩා පාන වර්ග සහ වෙනත් පාන වර්ග, බෝතල් කරන ලද පානීය ජලය නිෂ්පාදනය සඳහා විද්‍යුත් විච්ඡෙද්‍යයක් ලෙස භාවිතා කෙරේ. අධික ලුණු රසයෙන් යුත් CaCl2, අච්චරු වර්ග රස ගැන්වීම සඳහා යොදා ගැනු ලැබේ.එමඟින් අහාරයේ සෝඩියම් අන්තර්ගතයේ වෙනසක් ඇති නොකරමින් අවශ්‍ය රසය ලබා දේ. CaCl2 හී ඇති හිමාංක අවපතන ගුණය කැඩ්බරි චොකල්ට් නිෂ්පාදනයේ දී යොදා ගනු ලබන අතර එමඟින් කැරමල් ඝන් වීමෙ වේගය අඩු කරන බැවිනි. සමහර බීර වර්ග වලට CaCl2 යොදාගනිමින් අවශ්‍ය ඛණිජ සංයුතිය ලබා දේ.
ඖෂධ
හයිපොකැල්කේමියා රෝගය සුවපත් කිරීම සඳහා CaCl2 ශීර තුලට එන්නත් කිරීම සිදු කෙරේ.එමෙන්ම මැග්නීසියම් විෂානුහරණයට ද CaCl2 යොදා ගන්නා අතර එමඟින් හෘද විෂානුහරායද සිදුවේ. මෙය විද්‍යුත් හෘද ඉරූපකය මඟින් මැන ගත ඇකි වේ. CaCl2 යොදා ගැනීම මඟින් කැල්සියම් නල විෂ අවහිරතා, සංකූලතා යථාතත්වයට පත් කර ගත් හැකි අතරම එමඟින් කිරීටක හෘදයබාධ සෑදීම වළක්ව ගත හැකි වේ.
ද්‍රවමය CaCl2, ජාන පරිවහනය සඳහා මාධ්‍යක් වශයෙන් යොදා ගන්නා අතර එමඟින් සෛල පටල වල විනිවිද භාවය වැඩි කර DNA ආරොපන ලබ දේ. එවිට DNA අණු කොටස් වඩා පහසුවෙන් සෛල් තුලට ඇතුලු වේ.
වාරියපොල
ලඟාවීම
කටුගස්තොට-පුත්තලම මාර්ගයේ කුරුණෑගල නගරයෙන් වයඹ දෙසට කිලෝමිටර් 20 ක් පමන දුරින් පිහිටා ඇත.
තවද වාරියපොල සුමංගල හිමිගේ නිජ භුමියයි.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුළු නාමාවලිය
ශ්‍රී ලංකාවෙන් පක්ෂීන් විශේෂ 482ක් වාර්ථා වී ඇති අතර ඉන් විශේෂ 210ක් අභිජනන නේවාසිකයන් වෙති.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුල්ලෝ
කඩල පරිප්පු
පරිප්පු වර්ගයකි. ප්‍රවර්ගය:ආහාර
අධිසන්නායකතාව පිළිබඳ ඉතිහාසය
මෑතකදී  සොයාගත් ද්‍රව හීලියම්, ශීතකාරකයක් ලෙස යොදා ගනිමින් ඉතා පහළ උෂ්ණත්වවලදී ඝණ රසදියවල ප්‍රතිරෝධ පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළ හයික් කැමලින්ග්  ඔනෙස්  (Heike Kamerlingh Onnes)   විසින් 1911 දී අධිසන්නායකතාවය (සුපිරිසන්නායකතාවය පිළිබඳ සොයා ගන්නා ලදී. 4.2K  උෂ්ණත්වයේදී ප්‍රතිරෝධය ක්ෂණිකව අතුරුදහන් වන බව ඔහු සොයා ගන්නා ලදී. ඊට දශක ගණනකට පසුව තවත් ද්‍රව්‍යයන් කිහිපයකින් අධිසන්නායකතාවය සොයාගන්නා ලදී. 1913 දී ඊයම් (7K) හා 1941 දී නයෝබියම් නයිට්‍රයිඩ් (16K)   ද අධි සන්නායක වන බව සොයාගන්නා ලදී.
සුපිරි සන්නායකතාවය වටහා ගැනීම පිළිබඳ ඊළග වැදගත් පියවර 1933 දී එළඹුණි. එනම් මෙයිස්නර් (Meissner)  හා ඔච්සෙන්ෆෙල්ඩ් (Ochsenfeld) විසින් සුපිරි සන්නායක, විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර නැති කරන බව සොයාගැනීමයි. මෙම සංසිද්ධිය මෙයිස්නර් ආචරණය ලෙස හඳුන්වයි. මෙයිස්නර් ආචරණය අධි සන්නයන ධාරාව මගින් ගෙන යන විද්‍යුත් චුම්භක මුක්ත ශක්තියේ අඩු‍වීමේ ප්‍රතිඵලයක් බව F.ලන්ඩන් හා H.ලන්ඩන් විසින් 1935 දී පෙන්වා දෙන ලදී.
1950 දී ලැන්ඩො (Landau) හා ගින්ස්බර්ග් (Ginzburg) විසින් අධිසන්නායකතාව පිළිබඳ සංසිද්ධියක් වන ගින්ස්බර්ග්-ලැන්ඩො නියමය ඉදිරිපත් කරන ලදී. දෙවන ගණයේ අවස්ථා විපර්යාසයන් පිළිබඳ ලැන්ඩෝගේ නියම‍යත් ශ්‍රෝඩිංගර් (schrodinger) ආකෘතියේ වැනි තරංග සමීකරණයත් මෙම නියමයෙහි ඇති අධි සන්නායකවල මහේක්ෂ ගුණ පැහැදිලි කිරීමට ඉමහත් ලෙස ඉවහල් වේ. ගින්ස්බර්ග් ලැන්ඩො නියමය අධි සන්නායක වර්ග දෙකකට වර්ගීකරණය කළ හැකි බව අබ්‍රිකොසොව් (Abrikosov) විසින් පෙන්වා දු‍න්නේය. දැන් මෙම වර්ග දෙක I  වර්ගය හා II වර්ගය ලෙස හඳුන්වයි. ඔවුන් කළ සොයා ගැනීමට අබ්‍රිකොසොව් හා ගින්ස්බර්ග්ට, 2003 දී නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමන ලදී. (1968 දී ලැන්ඩො මිය ගියේය)
එමෙන්ම 1950 දී මැක්ස්වෙල් (Maxwell) හා රෙනෝල්ඩ්ස් (Reynolds) විසින්  අධිසන්නායකයක අවධි උෂ්ණත්වය, ම‍ූලද්‍රව්‍යයේ අඩංගු සමස්ථානික ස්කන්ධය මත රඳා පවතින බව සොයාගත්හ. මෙම වැදගත් සොයා ගැනීම එනම්, ඉලෙක්ට්‍රෝන පෝ‍නෝන අන්තර් ක්‍රියාව, අධිසන්නායකතාවයට හේතු වන අන්වීක්ෂීය යාන්ත්‍රණය වේ.
අවසානයේදී අධි සන්නායකතාව පිළිබඳ පරිපූර්ණ අණ්වීක්ෂීය නියමය (BCS  නියමය) 1957 දී බාර්ඩීන් (Bardeen) , කූපර් (Cooper) හා ස්ච්‍රිෆර් (Schrieffer)  යෝජනා කරන ලදී. අධිසන්නායකතා සංසිද්ධිය ස්වාධීනව පැහැදිලි කරන ලද්දේ නිකොලෙ බොග්ලියුබොව් (Nikolay Bogolyubor) විසිනි. මෙම BCS  නියමය , අධි සන්නයන ධාරාව , Cooper යුගල , පෝනෝන හුවමාරුව  තුළින්  අන්තර්ව ක්‍රියාකරන ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගලවල අධි ද්‍රවයක් ලෙස පැහැදිලි කළේය. මෙම කාර්ය භාර්ය සඳහා මූලික වූවන්ට 1972 දී නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමන ලදී.
BCS නියමයට  ස්ථිර පදනමක් වැටුණේ 1958 දීය. ඒ හැමිල්ටෝනියානු ඉලෙක්ට්‍රෝනික විද්‍යාවෙහි යම් සිද්ධාන්තයන් යොදා ගනිමින් විචාල තර්කයකින් නියමාකාරයෙන්ම ව්‍යුත්පන්න කරගත් BCS තරංග ශ්‍රිතය, බොග්ලියුබෝව් විසින් පෙන්වීමත් සමගය. අවධි උෂ්ණත්වය ආසන්නයේදී, BCS නියමය, ගින්ස්බර්ග් ලැන්ඩො නියමයට ළඟාවන බව 1959 දී ලෙව් ගෝකව් (Lev Gor’kov)  විසින් පෙන්වා දෙන ලදී.
1962 දී වෙස්ටින් හවුස්හි පර්යේෂකයන් විසින් පළමු වාණිජමය අධිසන්නයන වයරය, නයොබියම් - ටයිටේනියම් මිශ්‍ර ලෝහයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලදී. සුපිරි ධාරාවකට, සිහින් පරිවාරක තට්ටුවකින් වෙන් කෙරෙනු සුපිරි සන්නායක කොටස් දෙකක් අතරින් ගලා යා හැකිය යන වැදගත් සෛද්ධාන්තික අනාවැකිය ජොසප්සන්  (Josephson)  විසින් එම වර්ෂයේදීම සොයා ගන්නා ලදී. දැන් ජෝසප්සන් ආචරණය ලෙස හඳුන්වන මෙම සංසිද්ධිය SQUID  වැනි අධි සන්නයන උපකරණ මගින් විදහා දැක්වේ. මෙම නිසා චුම්භක ස්‍රාව ප්‍රමාණය     සඳහා ලබාගත හැකි නිවැරදිම මිණුම ජෝසප්සන් ආචරණය  උපයෝගී කරගනිමින් ලබාගත හැකි අතර (ක්වොන්ටම් විශිෂ්ට ප්‍රතිරෝධය හා එක්ව) ප්ලාන්ක් නියතය h සඳහා ද නිවැරදි මිණුම් ලබාගත හැකිවිය. මේ සඳහා ජෝසප්සන්ට 1973 දී නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමන ලදී.
1986 තෙක් භෞතික විද්‍යාඥයින් විශ්වාස කළේ 30K ඉහළ උෂ්ණත්වවලදී අධිසන්නායකතාවය, BCS නියමයෙන් වළක්වන බවයි. බෙඩ්නොර්ස් (Bednorz) හා මියුලර් (Muller) විසින්, 35K සංක්‍රමික උෂ්ණත්වයක් සහිත ලැන්කනම් පදනම් වූ ක්‍යුප්‍රේට් පෙරොව්ස්කයිට් (Cuprate Pervskite)  ද්‍රවයෙහි අධි සන්නායකතාව ද එම වර්ෂයේ සොයා ගත්හ. (භෞතික විද්‍යාව සදහා නොබෙල් ත්‍යාගය 1987) ඊට කෙටි කලකට පසුව ලැන්තනම් වෙනුවට ඉට්ට්‍රියම් භාවිතා කිරීම (උදා - YBCO  සෑදීම) මගින් අවධි උෂ්ණත්වය  92K දක්වා ඉහළ නැංවිය හැකි බව M.K. වූ (M.K. Wu) සොයා ගත්තේය. එවිට ද්‍රව නයිට්‍රජන් ශීතකාරකයක් ලෙස යොදාගත හැකි විය.(වායු ගෝලීය පීඩනයේදී නයිට්‍රජන්හි තාපාංකය 77 K ) වානණිජමය වශයෙන් මෙය වැදගත් වනුයේ කිසිදු අමුද්‍රව්‍යයක් නැතිව ඉතා ලාබදායීව ද්‍රව නයිට්‍රජන් නිෂ්පාදනය කළ හැකි බැවින් හා හීලියම්වල ඇති සමහරක් ගැටළු (ඝණ වායු පේනු හා තවත්) වලින් තොරවීම නිසාය. ඒත් සමගම තවත් බොහෝ කියුප්‍රේට් සුපිරි සන්නායක වර්ග සොයාගත් අතර මෙම ද්‍රව්‍යයවල සන්නායකතා හා සෛද්ධාන්තික නියමයන්, ඝණ පදාර්ථ භෞතික විද්‍යාවේ කැපී පෙනෙන ප්‍රධාන අභියෝගයන්ය.
2007 ඔක්තෝබර් මාසයේදී සොයාගත් තැලියුම් ,රසදිය, තඹ , බේරියම්, කැල්සියම් හා ඔක්සිජන් අඩංගු සෙරමික් ද්‍රව්‍යය ඉහළම උෂ්ණත්වයකදී අධි සන්නයකතාවය Tc = 138K
ඉහළ උෂ්නත්වයේදී සුපිරි සන්නායකතාවය පෙන්වන තවත් මූලද්‍රව්‍යය කාණ්ඩයක් සොයා ගන්නා ලදී. Tokyo Institute of Technology හි හයිඩිඕ ‍හොසොනො (Hideo Hosono) හා සගයන් විසින් ලැන්තනම් ඔක්සිජන් ෆ්ලූවෝරීන් අයත් ආසනයිඩ් (LaO1-xFxFeAs)  26K  දී සුපිරි සන්නායකයක්වන බව සොයා ගත්හ. ඉතා ඉක්මනින් අනෙකුත් පර්යේෂකයන් එම පවුලට අයත් අනෙක් ද්‍රව්‍යන්ට ද අධිසන්නායකතාවය සඳහා 55K තරම් වූ ඉහළ සංක්‍රමණ උෂ්ණත්ව පවතින බව හඳුනාගත්හ. සුපිරි සන්නායක ද්‍රව්‍යයන් ක්‍රියා කරනා ආකාරය දැන ගැනීම පහසු කරන තවත් කාණ්ඩයක් සොයා ගැනීමට විද්‍යාඥයෝ අපේක්ෂා කරති.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Superconductor#History_of_superconductivity
බඹරකැලේ ශ්‍රී මහා විහාරය
ශ්‍රී ලංකාවේ නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කයේ බඹරකැලේ පිහිටි ශ්‍රී මහා විහාරය මෙරට පුරාවිද්‍යා වටිනාකමකින් යුත් බෞද්ධ පුදබිමක් සේ සැළකේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අනෙකුත් මෘදුකාංග මඟින් ෆ්ලෑෂ් සජීවීකරණ නිර්මාණය කිරීම
ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ දී........
OS ‍ෆ්ලෑෂ්, ෆ්ලෑෂ් සජීවීකරණ සමඟ කටයුතු කිරීමේ දී විවිධ ඕපන් සෝර්ස් ක්‍රම ගණනක් දරා සිටී
ස්පුට්නික්-3
right|thumb|350px|ස්පුට්නික්-3 උපග්‍රහයා
ස්පුට්නික්-3 (රුසියානු බසින්: "Спутник-3") වූ කලි සෝවියට් සංගමය විසින් වර්ෂ 1958 මැයි 15 දා ගුවන් ගැන් වූ කෘත්‍රිම පෘථිවි උපග්‍රහයෙකි. මෙය යොදා ගැනුනේ ඉතා ඉහළ වායුගෝලය පිරික්සීම සඳහා යි.
සෝවියට් සංගමයේ ප්‍රථම කෘත්‍රිම උපග්‍රහයා ලෙස ගුවන් ගැන්වීමට කලින් සැලසුම් කර තිබුණද මෙය එකලස් කිරීමේ ප්‍රමාදය නිසා මීට වඩා නිර්මාණයෙන් සරල චන්ද්‍රිකාවක් වූ ස්පුට්නික්-1 ප්‍රථම උපග්‍රහයා ලෙසින් 1957 ඔක්තෝබර් 4 දා අභ්‍යවකාශ ගන්වන ලදි. ඉන්පසු ස්පුට්නික්-2 නම් චන්ද්‍රිකාව ද නිමවා අවසන් වූ හෙයින්, එය ද මෙයට කලින් ගුවන් ගන්වන ලදි.
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ යානා ප්‍රවර්ගය:සෝවියට් අභ්‍යවකාශ යානා
බිම්මල්
බිම වැඩෙනා හතු. ආහාරයට ගනු ලැබේ.
ප්‍රවර්ගය:ආහාර
ඔලිවියා ඩනම්
ඔලිවියා ඩනම් යනු, එක්සත් ජනපදයෙහි  ෆොක්ස් විකාශන සමාගමෙහි 2008 සිට  2013 දක්වා විකාශයවූ  ෆ්‍රින්ජ් නමැති විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලාවෙහි හමුවන ප්‍රබන්ධාත්මක චරිතයකි.
සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතිය
thumb|350px|සුද්‍රාව්‍ය සංයුතිය, උෂ්ණත්වය සහ, ලක්ෂ්‍යය විස්කර කර දැක්වීමට භාවිතා කෙරෙන, කල්පිත ද්ව්‍යංගි රසායනික මිශ්‍රණයක් සඳහා (සංඝටක දෙක  A සහ B ලෙසින් දැක්වෙන) කලාප සටහනක්. (L වෙතින් දැක්වෙන්නේ ද්‍රව අවස්ථාවයි.)
සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතියක්, ග්‍රීක "ευ" (eu = පහසු) සහ "Τήξις" (tecsis = දියවීම), වෙතින්  විස්තර කෙරෙනුයේ,  එක් එක් ශුද්ධ සංඝටකය විසින් එහි ස්වීය මහත් දැලිස සැකසුම තබාගන්නා පරිදී, සංඝටක අතර අතිවිශිෂ්ට පරමාණුක ප්‍රතිශත අනුපාතයක් සාක්ෂාත් කරගනිමින්, සහබද්ධ සුපිරි-දැලිසක් තනන, පරමාණුක සහ /හෝ රසායනික විශේෂයන්ගේ සමජාතීය ඝන මිශ්‍රණයකි. .   සුද්‍රාව්‍ය පද්ධතිය සමස්තයක් ලෙසින්  දිය වන්නේ  මෙම පරමාණුක /අණුක අනුපාතයෙහිදී පමණක් වන අතර, සුවිශේෂ උෂ්ණත්වයකදී (සුද්‍රාව්‍ය උෂ්ණත්වය හෝ ET) සුපිරි-දැලිස වෙතින් එක විටම එහි සියළු සංඝටක නිදහස් කොට ද්‍රව මිශුණයක් බවට පත් කෙරෙයි. සම්බන්ධිත සංඝටක විශේෂ සඳහා මිශ්‍රණ අනුපාතයන් සමස්තය සැලකූ කල අඩුතම විලයන උෂ්ණත්වය ET වෙයි.
වෙනත් ඕනෑම මිශ්‍රණ අනුපාතයක් රත් කිරීමේදී, ET වෙත ලඟාවීමේදී — දකුණේ ඇති කලාප සටහන බලන්න — එක් සංඝටකයක දැලිස මුලින්ම විලයනය වන අතර, අනෙකුත් සංඝටක ලැටිස(ය) (සමස්තය) දියවීමට මිශ්‍රණයෙහි උෂ්ණත්වය තවදුරටත් වැඩිවිය යුතුය. ප්‍රතිලෝම ලෙසින්, සුද්‍රාව්‍ය-නොවන මිශ්‍රණයක් සිසිල්වත්ම, සියළුම ද්‍රව්‍යය ඝන වන තුරු, මිශ්‍රණයෙහි එක් එත් සංඝටකය ප්‍රභින්න උෂ්ණත්වයකදී ඝනීභවනය වෙයි (එහි දැලිස තනයි).
කලාප සටහනක සුද්‍රාව්‍ය ලක්ෂ්‍යයක් අර්ථ දක්වන්නාවූ ඛණ්ඩාංක වන්නේ,  සුද්‍රාව්‍ය ප්‍රතිශත අනුපාතය (සටහනෙහි  පරමාණුක/අණුක අනුපාත අක්ෂයෙහි) සහ සුද්‍රාව්‍ය උෂ්ණත්වය (සටහනෙහි උෂ්ණත්ව අක්ෂයෙහි) වෙති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ද්‍රව්‍ය විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:කලාප සංක්‍රමණ
කලුගමුව - විලකටුපොත පාර
වාරියපොල නගරයේ විලකටුපොත මංසන්ධියේ සිට කලුගමුව දක්වා දිවෙන කිලෝමීටර් 21.11 දිගැති B ශ්‍රේණියේ (B190) මාර්ගයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:වයඹ පලාත ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ මහා මාර්ග
ආදරය
thumb|250px|A drawn [[heart is a international icon of love.]] thumb ආදරය යනු ලිංගික ආකර්ශනයට සම්බන්ධ  හැඟීම් සහ අත්දැකීම් සමුදායක මිශ්‍රනයකි. ආදරය යනු චිත්තෙව්ගාත්මක භාවාත්මක අන්තර පුද්ගල සම්භන්ධතාවයි.එනම් පුද්ගලයා විසින් තවත් පුද්ගලයකු වෙත දක්වන යහපත් පරාර්තය මුසු සහකම්පනයකි.ආදරය යන වචනය විවිධ දෘෂ්ටි කොණවලින් හා විවිධ අර්ථ දැක්වීම්වලින් ගහනය.මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් ස්ත්‍රියක හා පුරුෂයකු අතර ඇතිවන අනුරාගය මුසු භාවාත්මක බන්ධනය ප්‍රධාන වශයෙන් දක්වයි.මීට සමීප ඥාතීන් හිතවතුන් ආදී අනුරාගික නොවූ භාවාත්මක බන්ධනයන්ද ආදරය ලෙස සළකයි.මෙවැනි අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතා වලට අමතරව පුද්ගලයෙකු හා තවත් මානව නොවන ජීවියකු අතර ඇතිවන භාවාත්මක බන්ධනයද ආදරය ලෙස සළකයි.තවත් අවස්ථාවලදී මානව නොවන ජීවියකුද නොවන වෙනත් ද්‍රව්‍යමය දෙයක් කෙරේද භාවාත්මක බන්ධනයක් ඇතිවිය හැක.
ආදරය අර්ථ දැක්වීම්
thumb|300px|[[The Kiss (Klimt painting)|The Kiss by Gustav Klimt.]]
ආදරය යනු අනේකාගේ සතුට වෙනුවෙන් කරන පරිත්‍යාගයයි.
ඔබ ආදරය කරන පුද්ගලයා හට ඔබෙන් යමක් නොලැබේනම් එය ලබා ගත හැකි අයෙක් ළගට යෑමට ඔහුට හෝ ඇයට පූර්ණ අයිතියක් ඇත.එය වටහාගෙන ඔබේ සතුට නොව ඔහුගේ හෝ ඇයගේ සතුට වෙනුවෙන් කල හැකි යම් පරිත්‍යාගයයක් වේද එය ආදරය නම් වේ.ඔහු හෝ ඇය ඔබ නැතිව අන් අයෙක් සමග සතුටින් සිටීනම් ඒ දෙස බලා සතුටූ වීම් සබෑ ආදරයේ ප්‍රතිමූර්තියයි.
උදාහරණයක් ලෙස මවගේ ආදරය සලකා බලන්න.ඇය තම දරුවන් ගේ සතුට වෙනුවෙන් තම සතුට පරිත්‍යාග කරනු ලබයි.
අර්ධනාරීශ්වර
අර්ධනාරීශ්වර (සංස්කෘත: अर्धनारीश्वर) යනු ශිව සහ පාර්වතී දේවියගේ සංයුක්ත ස්වරූපය යි. අර්ධනාරීශ්වර අර්ධ-පුරුෂ සහ අර්ධ-ස්ත්‍රී ලෙස නිරූපනය කර ඇති අතර, මැදින් සමානව බෙදී ඇත. දකුණු අර්ධය සාමාන්‍යයෙන් ශිව වන අතර ඔහුගේ සම්ප්‍රදායික ගුණාංග විදහා දක්වයි.
ආදරය
පුද්ගල බද්ධ නොවන ආදරය
පුද්ගල බද්ධ නොවන ආදරය නම් යම් භෞතික ප්‍රපංවයක් කෙරේ දක්වන චිත්තවේගාත්මක ඇල්මයි.එනම් හෞතික වස්තුවක් කෙරේ දක්වන අසීමිත ඇල්ම මීට අයත්ය.තමාව වඩාත් උපයෝගීවන භේතික වස්තුවක් හෝ එම භෞතික වස්තුව සතු යම් චිත්තාකර්ෂණීය ගුණයක් නිසා ඇතමෙක් මෙසේ භෞතික වස්තූන්ට ආදරය කරයි.එසේත් නැතිනම් ඇතැම්විය යම් පුද්ගයෙකුට දක්වන ආදරය ඔහු නියොජනය කරන භේතික වස්තුවකට විතැන් වියහැක.උදාහරණ ලෙස තමා ආදරය කරන පුද්ගලයාගේ ඡායාරූපයක් හෝ ඔහු හෝ ඇය භාවිතකළ වස්තුවක් වෙත ආදරය ඇතිවීමට මෙලෙස පුද්ගල බද්ධ ආදරය යම් හේතූන්මත භෞතික වස්තුවක් වෙත විතැන්වෙයි.මනෝ විද්‍යාත්මකව මෙය වියෝග කාන්සාවෙන් මිදීම සදහා අවිඥ්ඥානිකව භාවිතවන සංරක්ෂණ ප්‍රයෝගයන් ලෙස හදුන්වයි.