cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
හමුදාකරණය
පලමු සාධකය නම් හමුදාවේ සංඛ්‍යාත්මක තත්වයයි. සාමාන්‍යයෙන් රාජ්‍යයක් සතු හමුදාව ප්‍රමාණාත්මකව කොපමණ සිටිනවාද යන්න මෙමගින් අදහස් කෙරේ. මෙහිදී ජනගහණයෙන් කොපමණ ප්‍රමාණ යක් හමුදා සෙබළු ලෙස නියෝජනය වනවාද? යන්න බලයි. උදාහරණ ලෙස දකුණු ආසියා කලාපයේ පහත රටවල් විමසමු.
(කරුණාදාස w.m. -සාර්ක් සප්තා සප්ටා, පිටුව10,11,13, 1998, ඉමේජ් ලංකා ප්‍රකාශකයෝ)
මෙහිදී එක් එක් කාලවලදී හමුදාවේ වෙනස් වීමක් සිදු වෙනවා පවතින දේශපාලන වාතාවරණයට අනුව.
02. හමුදා වියදම් ප්‍රමාණය.
අනෙක් කාරණය හමුදා වියදම් ප්‍රමාණයයි. මෙහිදී යම් රටක් තමන්ගේ සමස්ථ වාර්ෂික අයවැය ප්‍රමාණයෙන් යුධ වියදම් සඳහා කුමන ප්‍රතිශතයක් වැය කරනවාද යන කාරණය. නමුත් රාජ්‍යයන් මේ සම්බන්ධව නිවැරදි දත්ත ලබා නොදෙන නිසා යුධ වියදම් සොයා ගැනීම අපහසුම දත්තයන් වී ඇත. (නිදසුන් ලෙස පහත රටවල් බලමු.)
(1995-2003 දක්වා සාර්ක් රටවල් යුධ වියදම් සඳහා වැය කළ මුදල් ප්‍රමාණය. (SIPRI YEAR BOOK 2005)
(1995-2004 දක්වා සාර්ක් රටවල් යුධ වියදම් සඳහා වැය කළ ප්‍රමාණය.(ඇමරිකානු ඩොලර්)
(SIPRI YEAR BOOK 2005) : ARMAMEATS DISARMAMENTS AND INTERNATIONAL SECURITY, OXFORD UNIVERSITY PRESS, OXFORD 2005.
අනෙක් කාරණය නම්,
04. සිවිල් හමුදා අන්තර් විනිවිද යාමයි.
මෙහි අදහස හමුදාව හා හමුදාමය නොවන ජනගහණයෙන් කොපමණ දුරකට යථා තත්වයක් එළි දකිනවාද යන්නයි. උදාහරණයක් ලෙස සිවිල් පාලන කටයුතු සඳහා හමුදා නිලධාරීන් පත්වීම දැක්විය හැක.
මෙහිදී අංශ 02 කි.
01. හමුදාව දේශපාලනීකරණය වීම.
02. සිවිල් සමාජය හමුදාකරණය කිරීම.
මෙහිදී හමුදාව යම් කිසි විදිහකට සිවිල් සමාජය විනයානුකුල නොවන තැනක් යැයි සිතා එහි පවතින දුෂණය මර්ධනය කිරීමට හමුදාව මැදිහත් විය යුතු යැයි සිතා හමුදාව ඒ සඳහා මැදිහත් වීම දේශපාලනීකරණය යන සාධකයෙන් අදහස් වේ.
උදාහරණ: පකිස්තානය හා බංග්ලාදේශය ස්වකිය රටවල් හමුදා කුමන්ත්‍රණ මගින් බලය තහවුරු කර ගැනීමට මුලික                             හේතුව වුයේ වංචනික ලෙස පරිපාලන ගෙන යාම හා පරිපාලනයේ දුෂණ බව හා අකාර්යක්ෂමතාවය.
අනෙක් අතට හමුදා සේවයේ සිටි අය සිවිල් තනතුරු වලට පත් වීමද වක්‍රව හමුදාවේ බලපෑම සිවිල් සමාජයට එල්ල වීමකි.
06. හමුදාව කෙරෙහි පවතින සමාජ තත්වය.
අනෙක් කාරණය හමුදාව කෙරෙහි පවතින සමාජ තත්වයයි. හමුදාව කෙරෙහි පවතින ගෞරවාන්විත ආකල්පය කොහොමද යන්න. මෙහිදී අධ්‍යාපන මට්ටම, නිල ඇඳුම කෙරෙහි පවතින ආකල්ප , වැටුප් පරිමාවන් ආදිය සැලකිල්ලට ගනී. රටක ජාතික බලයට යුධ ශක්තිය වැදගත් සාධකයකි. විශාල හමුදාවක් සහිත නවීන අවි ආයුධ වලින් යුක්ත රටක් නිතරම බලගතු රටක් වේ. හමුදා මුලිකාංගය අතින් රටක් ශක්තිමත් වීමට හමුදාවේ ප්‍රමාණාත්මක බව මෙන්ම හමුදාවේ යුධ උපකරණයන්හි ගුණාත්මක බවද වැදගත්ය. එහෙත් විශාල හමුදාවක් හා නවීනතම යුධ උපකරණ සඳහා විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් වැය කිරීමට සිදු වේ. එහෙත් බොහෝ රටවලට යුධ වියදම් සැහෙන බරක් වී ඇත. එහෙත් අද ජාත්‍යන්තර දේශපාලනය තුළ හමුදාකරණය යන කරුණට වැදගත් තැනක් හිමි වි තිබේ.
පින්තුර එකතුව
100px  100pX100px   100px100px
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
මහාචාර්ය w.m.කරුණාදාස : සාර්ක් සප්තා සප්තා,ඉමේජ් ලංකා ප්‍රකාශකයෝ,හීල් වීදිය,1998
SIPRI YEAR BOOK 2005, Armaneats Disarmaments and International Security, Oxford university Press Oxford 2005
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් තරග සංචාරය 2008
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
පිරමීඩ (ජ්‍යාමිතිය)
ජ්‍යාමිතියේ දී පිරමීඩයක් යනු ත්‍රිකෝණාකාර මුහුණත් සතරකුත් චතුරස්‍රාකාර පාදමකුත් සහිත වස්තුවකි.
ප්‍රවර්ගය:පිරමීඩ
සංගීත චිකිත්සාව
සංගීත චිකිස්තාවේදී සිදු කරනු ලබන්නේ සුදුසුකම් ලත් අයකු විසින් යම් කිසි හදුනාගත් රෝගයක් සදහ ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් වශයෙන් සංගීතය යොදා ගැනිමයි. මෙහිදී යමකුගේ පෞර්ෂත්වය වර්ධනය, චාලක හැකියාව වර්ධනය, මානසික සංවර්ධනය, අධ්‍යාත්මික සංවර්ධනය යනාදි අංශ සදහා වැඩි අවධානයක් යොමු කෙරේ. අද වන විට ලෝකයේ සංගීත චිකිත්සාවද එදිනෙදා කෙරෙන වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර තරමට ව්‍යාප්ත වි අත්තේය. සංගීත චිකකිත්සකවරුන් සිදු කරනු ලබන්නේ සංගීතමය නොවු පදාර්ථයන්හි යම් යම් වෙනස්කම් සිදු කිරිමයි. ආතරයිටිස් රෝගවෙන් පෙලෙනන් හට වේදනා නාශක ක්‍රමවේදයක් ලෙසද මානසික රෝගින් හට මානසික ආතතිය සහනයක් ලෙස සංගීත චිකිත්වය භාවිතා වේ
විශේෂික අවශ්‍යතාව සහිත රෝගීන්, වැඩිහිටියන් හදවත් රෝගින් සදහාද සංගිත විකිත්සාව අද වන විට බහුලව භාවිතා වේ.
මනෝ විද්‍යාඥයෙකු සහ සංගීත ආචාර්යවරයකු වන ඇල් ෆරාබ් (872-950)බෆ් ද ඉලෙක්ටින් නම් කෘතිය හරහා සංගිත චික්තිසාව පිපිබද කරුණු රැසක් අනාවරණය කරන ලද්දේය. තව ද 17 වන ශතවර්ෂයේ දී රෝබට් බටර්න් විසින් නිර්මිත ද ඇකතට් ඔෆ් යෙලන්කොටි කෘතියෙහි මෙලන්යා නම් මානසික තත්තවය සුවපත් කිරිමට සංගීතයට ඇති හැකියාව විස්තර කරන ලදි. ලෝකයේ සංගීත චිකිස්තාව පිලිබද ප්‍රථම උපාධි පාඨමාලා ආරම්භ කරන ලද්දේ නිචිගන් ස්ටේට්  විශ්වවිද්‍යාලයේ හා කැන්සාස් විශ්වවිද්‍යලේදීය.
සටහන්
{|
ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පීෂීස්
ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පීෂීස් (අර්ථය: "ජීවි විශේෂයන්ගේ සම්භවය පිළිබඳ") යනු 1859 නොවැම්බර් 24 වැනිදා පළ වූ, චාල්ස් ඩාවින් විසින් රචිත විද්‍යාත්මක කෘතියකි. මෙහි සම්පූර්ණ නම ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පීෂීස් බයි මීන්ස් ඔෆ් නැචුරල් සිලෙක්ෂන්, ඕ ද ප්‍රිසවේෂන් ඔෆ් ෆේවර්ඩ් රේසස් ඉන් ද ස්ට්‍රග්ල් ෆෝ ලයිෆ් වන අතර මෙය පරිණාමික ජීව විද්‍යාවේ මූලිකම පදනම ලෙස සැළකේ. ඩාවින් සිය කෘතිය හරහා ජීවී ගහනයන් ස්වභාවික වරණය නම් ක්‍රියාවලියක් හරහා පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ පරිණාමය වන බවට විද්‍යාත්මක න්‍යායක් ඉදිරිපත් කළේය. ජෛවවිවිධත්වය ඇතිවූයේ ගසක අතු බෙදී යන ආකාරයට සිදු වූ පරිණාමය නිසා බවත් සෑම ජීවියෙකුටම පොදු සම්භවයක් ඇති බවටත් මෙම ග්‍රන්ථය මගින් සාක්ෂි සපයන ලදී. තවද, ඩාවින් 1830 දශකයේ බීගල් ගවේශනයේදී සොයාගත් සාක්ෂි සහ ඉන් පසුව ඔහු සිදු කළ පර්‍යේෂණ සහ අත් හදා බැලීම් වලින් කළ සොයාගැනීම් ද සිය ග්‍රන්ථයෙහි ඇතුලත් කළේය.
යුරෝපියානු සංගමයෙහි සාමාජිකත්වය පිළිබඳ එක්සත් රාජධානිය තුල ජනමත විචාරණය, 2016 හී ප්‍රතිඵල
යුරෝපියානු සංගමය ජනමත විචාරණය ලෙසින් හැඳින්වුනු, යුරෝපියානු සංගමයෙහි සාමාජිකත්වය පිළිබඳ එක්සත් රාජධානිය තුල ජනමත විචාරණය,  එක්සත් රාජධානිය සහ ජිබ්‍රෝල්ටාව තුල 2016 ජූනි 23 දිනදී පැවැත්විණි. 1973 වසරෙහිදී එය හැඳින්වුනු යුරෝපියානු ආර්ථික ප්‍රජාව (පොදු වෙළෙඳපොල) හා එක්සත් රාජධානිය එක් වීමට පසුව,   යුරෝපියානු සංගමයේ සාමාජිකත්වය  යන විෂයය,  එක්සත් රාජධානිය තුල වාද විවාදයට පාත්‍රවූ කාරණයක් විය.
මෙම ලිපිය විසින්, ජනමත විචාරණයෙහි සමස්ත ප්‍රතිඵල, ඡන්ද බල ප්‍රදේශ පරිදී, ජාතික සහ ප්‍රාදේශීය කොටස් පරිදී වෙන් කොට, ලැයිස්තු ගත කර දක්වනු ලබයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානිය
අධිකරණ මනෝ විද්‍යාව
අධිකරණ මනෝ විද්‍යාව සහ නීති පද්ධතිය අතර ඇති අන්තර් සම්බන්ධතාවයයි. එය එකතු කිරීම, පරීක්ෂා කිරීම, අධිකරණ කටයුතු සඳහා මානසික විද්‍යා සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම යන අංග ඇතුළත් ව්‍යවහාරික මනෝ විද්‍යාවේ එන එක් අංගයකි.
යොදා ගැනීම සඳහා නීතිමය කටයුතු විශ්ලේෂණය සඳහා අධිකරණ කටයුතු සඳහා අදාල නීති පිළිබඳ අවබෝධය, විනිශ්චකාරතුමා හෝ විනිසුරු, නොතාරිස්වරුන් සහ අනෙකුත් නීති කටයුතු සඳහා අදාල වෘත්තිකයින් සමඟ උචිතව කටයුතු කිරීම අයත් වේ. මෙහි වැදගත්ම අංගය අධිකරණය තුළ තහවුරු කිරීමට ඇති හැකියාවයි. එනම් මනෝ විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් නීතිමය වෘත්තිකයින්ට අවබෝධ කරගත හැකි වන ආකාරයට නැවත හැඩ ගැස්වීමයි. විශ්වාසදායී සාක්ෂිකරුවන් වීම සඳහා උදාහරණයක් ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයින් දර්ශනවාදය අවබෝධය , ඇමරිකානු අධිකරණ තුළ නීති සහ රෙගුලාසි අවබෝධ කර ගැනීම, මෙන්ම මනෝ විද්‍යා වෘත්තියේ හොඳ පුහුණුවක් තිබීම අවශ‍්‍ය වේ. මූලිකවම එම පද්ධතිය ක්‍රියා කරන උපදේශක ආකෘතිය පිළිබඳ අව‍බෝධයක් ලබා ගැනීමයි. තවද දෘෂ්‍යමාන සාක්ෂි සඳහා නීති ද විශේෂයෙන්ම exclusionary නීති ද ඇත. මෙම ක්‍රියා පිළිවෙළ පිළිබඳ මනා අවබෝධයක් නොමැති වීම අධිකරණය තුළ මනෝ විද්‍යාඥයකුගේ විශ්වාසදායී බව නොමැති වීමට හේතුවයි.
අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයකු සායනික, සමාජීය, සංවිධානාත්මක හෝ වෙනත් මනෝ විද්‍යාත්මක අංශ යටතේ පුහුණුව ලද්දෙකු විය හැක. ඇමරිකාවේ අධිකරණය තුළ විශේෂඥ සාක්ෂිකරුවකු ලෙස තනතුරු ලැබී‍මට පුහුණුව, අත්දැකීම් හෝ දෙඅංශය තිබීම අවශ්‍ය අධිකරණයක් තුළ විශේෂඥ සාක්ෂිකරුවෙකු ලෙස‍ තෝරා පත්වන වාර ගණන ඔහුගේ අත්දැකීම් සහ ප්‍රසිද්ධිය මත වැඩිවේ.
අධිකරණය තුළ දී අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයකුගෙන් අසන ප්‍රශ්න සාමාන්‍යයෙන් මනෝ විද්‍යාත්මක ඒවා නොව නීතිමය ඒවා වෙයි. එමනිසා අධිකරණයට තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට පිළිතුරු දීම ඔහුගේ වගකීමකි. උදාහරණයක් ලෙස අධිකරණය බොහෝ විට විත්තිකරුවකු ලෙස පෙනී සිටීමට යෝග්‍ය බව පරීක්ෂා කිරීමට අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයකු පත් කරයි. තවද වරද සිදු වූ අවස්ථාවේ විත්තිකරුගේ මානසික ස්වභාවය ඇගයීම සඳහා ද බොහෝ විට පත් කරනු ලබයි. වරද සිදුවන අවස්ථාවේ දී මෙය විත්තිකරු ප්‍රකෘති සිහියෙන් සිටීද යන්න ඇගයීම ලෙස හැඳින්විය හැක. මේවා මූලිකව මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රශ්න නොව නීතිමය ගැටළු වන නිසා අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයකු ලෙස මනෝ විද්‍යාත්මක තොරතුරු නීතිමය ‍රාමුවකට හැඩගැස්වීමට හැකියාවක් තිබිය යුතුය.
මීට අමතරව අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයා නඩු තීන්දුවට සුදුසු බව ප්‍රතිකාරයන්ට සුදුසු බව සහ වෙනත් විනිශ්චයකාරවරයාට අවශ්‍ය තොරතුරු ලබාදේ. එනම් අනාගතයේ අවදානම සාක්ෂිකරුගේ විශ්වාසදායී ඇගයීම යන්න කරනු ලැබේ. අධිකරණ මනෝ විද්‍යාව පොලීසිය සහ අනෙකුත් නීතියට බලපෑම් කළ හැකි පුද්ගලයින්ට පුහුණුව සහ ඇගයීම සඳහා කටයුතු කරයි. අධිකරණ මනෝ විද්‍යාඥයා, මහජන ආරක්ෂකයින් වන (රාජ්‍ය නොතාරිස්) සහ පුද්ගලික නොතාරිස්වරු යන දෙපාර්ශවයම සමඟ කටයුතු කරයි. මීට අමතරව ජූරි සභිකයින් තෝරා පත් කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
මිලියන වසර
මිලියන වසර යනු වසර 1,000,000 (i.e. 1) ප්‍රමාණයක් සඳහා වන ඒකකයකි. මෙහි භාවිතය සඳහා වන නිදසුනක් විශ්වයෙහි ඇස්තමේන්තුගත වයසයි, එය මිලියන වසර 13,798 පමණවේ.
කෙටි යෙදුම
මිලියන වසර සඳහා මි.ව. යන්න කෙටි යෙදුම ලෙස භාවිතාවේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:කාලය මැනීමේ ඒකක
‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව
‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව නර්ගීස් සුළි කුණාටුව ඉතා බිහිසුණු නිවර්තන සුළි කුණාටුව 2008 මැයි 02 දින මියන්මාරය [බුරුමය] හරහා හමා ගියේය. එය මහා මාරන්තික ඛේදවාචකයක් වූයේ 23,335 ට පමණ මාරකයක් වූ නිසාවෙනි. තවද, අතුරුදන් වී ඇති වී සංඛ්‍යාව දැනට 37,019 වන අතර ගණනය කර ඇති ලෙස‍ට අවසානයේ මෙහි එකතුව 100 000 කට ආසන්න විය හැකි බවට මත ඉදිරිපත් කර ඇත. උතුරු ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ මෙතෙක් සිදු වූ මාරාන්තික සුළි කුණාටුව අතුරින් ‘නර්ගීස්’ කුණාටුව දෙවැනි වී ඇත්තේ ‘නිනා’ කුනාටුවට පමණි. එහෙත් නම් නොකළ කුණාටුද ඇතුළත් වූ පසු ‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව 8 වන තැනට පත්වේ. නමුත් මියන්මාරයට බල පෑ සුළි කුණාටු අතුරින් එය 2006 දී හටගත් ‘මාලා’ සුළි කුණාටුවට පමණක් දෙවැනි වේ. 2008 වසරේ උතුරු ඉන්දියානු මුහුදු සුළි කුණාටු කාලසීමාවේදී සිදු වූ මෙම ‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව එකී කාලය තුළ උතුරු ඉන්දීය මුහුදු කලාපයේ නම් කළ පළමු සුළි කුණාටුවයි. එය වර්ධනය වීම ඇරඹී ඇත්තේ අප්රේුල් 27 වන දින බෙංගාල බොක්කේ මධ්යණම ප්රරදේශය ආශ්රීනතවයි. පසුව එය වයඹ දෙසට ගමන් කරනවාත් සමගම ක්ෂණිකව ඉතා බිහිසුණූ කුණාටුවකට පරිවර්තනය විය. අප්රේකල් 29 වන විට තිබූ වියළි වායු තත්වය ‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව අඩපන කළද නැගෙනහිර දෙසට ගමන් ඇරඹීමත් සමග ක්ෂණිකව එය ඉතා තීව්රි වූ අතර පැයට කිලෝමීටර් 165 ක වේගයකින් ගමන් කළේ මැයි 02 වන දිනය. නමුත් එහි වේගය පැයට කිලෝමීටර් 215 පමණ වන බවට සුළි කුණාටු අවධානම් ඇඟවීමේ ඒකාබද්ධ මධ්ය ස්ථ‍ානය ගණනය කොට ඇත. මියන්මාරයට ආසන්න ‘අයියර්වාඩ්’ නම් වෙරළ සීමාවට ළඟා වෙද්දී සුළි කුණාටුව වඩ වඩාත් තීව්රා වූ අතර ‘රැන්ගූන්’ නගරය දෙසින් හමා ගිය පසු සුළි කුණාටුව දුර්වල වෙමින් මියන්මාර් හා තායිලන්ත දේශ සීමා ආසන්නයට වත්ම එය සම්පූර්ණයෙන්ම පහව ගියේය. සුළි කුණාටුව හඳුන්වන ‘නර්ගීස්’ යන නාමය උර්දු නමක් වන අතර එහි අර්ථය ‘ඩැෆොඩිල්’ මල  යන්නයි. ඉතා දරුනු නර්ගීස් කුණාටුව - ඉතා දරුනු මට්ටමට වැටෙන සුළි කුණාටු 4ක් ඇති විය. (SSHS) 2008-04-27 වනදා ඇති වූ අතර 2008-05-03 වන දින පහව ගියේය. ඉහළම සුළං වේගයන් 165 km/h [විනාඩි 03 යි], 215 km/h [විනාඩි 01 යි] පහළම පීඩන තත්වයන් 962 hPa ශ්රී ලංකාව, ඉන්දියාව, බංග්ලාදේශය, මියන්මාරය යන රටවලට ද බලපාන ලදී.
http://en.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Nargis
සංවර්ධනාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ ඉතිහාසය
නූතන මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනය සාම්ප්‍රදායික පුරාණ ශ්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයින් වන ඇරිස්ටෝටල්, ටබාරි (Tabari) , රේසස් (Razes) , අල්හසන් වැනි මුල් පුරුක්වලින් පෝෂණය වේ. විලියම් ශේක්ෂ්පියර් විසින් රචිත ඛේදාත්මක චරිතයක් වන Jacques හි මිනිසා චරිතයේ අවස්ථා 7ක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරයි. 18 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී ජීන් ජැකස් රූ‍සෝ විසින් ළමාවියේ අවධි 3ක් විස්තර කර ඇත. එනම් ළදරු විය, ළමා අවධිය සහ තරුණ අවධිය. මෙම පැහැදිලි කිරීම් එම කාලයේ අධ්‍යාපනඥයින් විසින් බොහෝ සේ යොදාගෙන ඇත.
19 වන සියවස අගභාගයේ දී ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදය කළ එළි බැසීමත් සමඟ මනෝ විද්‍යාඥයින් මනෝ විද්‍යාවේ වර්ධනයේ පරිණාමය වශයෙන් පැහැදිලි කිරීමක් සෙවීමට උත්සාහ දරණ ලදී. ප්‍රධාන වශයෙන් ජේ.ස්ටැන්ලි හොල් විසින් ළදරු අවධියේ විවිධ වයස් කාණ්ඩ පුරාණ මානව වර්ගයාගේ පරිණාමය සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දරණ ලදී.
ජේම්ස් මාර්කි බෝල්ඩ්වින් විසින් රචිත “ළමුන්ගේ සහ ආගමේ මානව වර්ධනය සහ විඥාණයේ ඉතිහාසය” කෘතිය මඟින් වඩා විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයක් මේ සඳහා ආරම්භ කරන ලදී. සිග්මන්ඩ් ප්‍රොයිඩ් විසින් ‍මානව ලිංගිකත්වයේ ප්‍රධාන අවස්ථා 5ක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ලදී. පසුව රැඩොල්ප් ස්ටෙයිනර් මිනිස් ජීවිතයේ මනෝ විද්‍යාත්මක වර්ධන අවස්ථා එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ලදී. මෙහි මුල් අවස්ථා 3 පිගට් පසුව විස්තර කරන ලද ළමා අවධියේ අවස්ථා සමග ඉතා ළඟින් සම්බන්ධ වේ. මෙය ස්ටෙයිනර් විසින් 1991 ළමා අධ්‍යාපනය නැමැති ප්‍රකාශනය මඟින් එළි දක්වා ඇත. 20 වන සියවසේ මුල් සහ මැද භාගයේ දී විගොට්ස්කි සහ පියාජෙ ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු මඟින් මෙම විෂය පථයේ ප්‍රබල ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලක සම්ප්‍රදායක් ගොඩ නඟන ලදී.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Developmental_psychology#History_of_developmental_psychology
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
සංගීත - සංයෝජනය
තම සංගීත නිර්මාණයක් ශ්‍රාවකයා වෙත දායාද කිරීමට විවිධ නිර්මාණකරුවන් විවිධ ක්‍රමවේද අනුගමනය කරයි. ප්‍රෙක්ෂක බුද්ධි මට්ටම, සංගිත ශෛලය, සජීවි පටිගත කරන ලද නිර්මාණයක් ද යන වග, වාණිජමය අරමුණක් ඇත්ද යන වග මෙම ක්‍රමවේදයන් භාවිත කරන සංගීත භාණ්ඩ, වාදකයන් වෙනස් කරනු ලබයි.
වර්ථමාන නිර්මාණකරුවන් තම නිර්මාණ සදහා සෑම වර්ගයකටම පාහේ සංගීත භාණ්ඩයක් භාවිත කරනු ලබයි. සමහර නිර්මාණකරුවන් සෑම වර්ගයක සංගීත භාණ්ඩ භාවිතා කරන අතර තවත් සමහරු වින්ඩි එසැම්බල් නම් ක්‍ර‍මවේදය භාවිත කරයි. මෙහිදි වැඩි වශයෙන් සුසර භාණ්ඩ සහ අසාත් භාණ්ඩ භාවිත කරනු ලබයි චෙම්බර් මියුසික් නැමැති ක්‍රමයේදී නම් බොහෝ විට අඩු භාණ්ඩ සංඛ්‍යාවක් උපයෝගි කරගන්නා අතර එය අවම වශයෙන් දෙකක් වේ. එසේම සමහර අවස්ථා වල එය එක් සංගීත භාණ්ඩයක් පමණක් භාවිත වන එක් පුද්ගල නිර්මාණයක් විය හැකිය.
සංගීත නිර්මාණකරුවෙකු සංගීත උපකරණ, නාද රටා පමණක් නොව ගායකයෙකුගේ හඩ නාද රටාවද අනුගමනය කරනු ලබයි. එනම් තම නිර්මාණය සෑම අංශයක් කෙරෙහිම ඔහුට මනා අවබෝධයක් තිබිය යුතුයි.
එලිසබත් ස්වෝඩොස් විසින් රචිත "ලිස්ටිකිත් අනුය් ගවුඩ්" නම් කෘතියේ සදහන් වන ආකාරයට සංගීත නිර්මාණකරුවා හට සෑම සංගීත භාණ්ඩයක් පිලිබද පැහැදිලි අවබෝධයක් තිබිය යුතුමය. ඇය වැඩි දුරටත් විස්තර එහි විස්තර කරන්නේ නිර්මාණකරුවා භාවිත කරන සෑම භාණ්ඩයකම එය භාවිත කිරීමේ අයිතියක් පැවතිය යුතු බවයි.
සටහන්
{|
මෙයිජි සිද්ධස්ථානය
ෂිබූයා, ටෝකියෝහී පිහිටි, , යනු මෙයිජි අධිරාජයා සහ ඔහුගේ බිරිය වූ, ෂොකේන් අධිරාජනියගේ දේවත්වාරෝපණයවූ ආත්මයන්හට කැප කොට තැනුනු ෂින්ටෝ සිද්ධස්ථානයයි.
ශබ්ද දූෂණය
ශබ්ද දූෂණය යනු අනවශ්‍ය ලෙස බාධා කරන ශබ්දය ලෙස සරලව දැක්‌විය හැකි ය.
පුස්තකාල හා විඥාපන විද්‍යා අධ්‍යයන අංශය
පුස්තකිල හා විඥාපන විද්‍යා අධ්‍යයන අංශය 1972 දී ආරාම්භ කරන ලද්දකි. මෙය කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය හා බැඳි එක් අධ්‍යයන අංශයකි.
ශ්රීල ලංකා දේශපාලනය- ශ්රීල ලංකා ආරක්ෂක හමුදාවම
ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනය- ශ්‍රී ලංකා ආරක්ෂක හමුදාවම bvb
නැගෙනහිර ගංග රාජවංශය
නැගෙනහිර ගංග රාජවංශය හෙවත් රූධී ගංගයන් නැතහොත් ප්‍රාච්‍ය ගංගයන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 5වන සියවසේ සිට මුල්කාලීන 15වන සියවස පමණ දක්වා කාලිංගය පාලනය කළ මධ්‍යකාලීන භාරතීස රාජවංශයකි. මෙම රාජවංශය මඟින් පාලනය වූ භූමියට වර්තමාන ඉන්දියානු ප්‍රාන්තයක් වන ඔඩිෂාව මෙන්ම, බටහිර බෙංගාලය, ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් සහ ඡත්තීස්ගාර් හි වැඩි ප්‍රදේශයක් ඇතුළත් විය. රාජවංශයේ මුල්කාලීන පාලකයෝ දන්තපුරම් සිට පාලනය ගෙන ගියහ; පසුකාලීනව අගනගරය කාලිංගනගර (වර්තමාන මුඛලිංගම්) සහ අවසානයේ කටක (වර්තමාන කටක්) වෙත රැගෙන යන ලදී. වර්තමානය වන විට, මොවුන් වඩාත්ම කීර්තියට පත්ව ඇත්තේ ඔවුන් විසින් ඉදිකළ ලෝක ප්‍රකට පූරි ජගන්නාථ දේවාලය සහ ඔඩිෂාවේ කෝණාර්ක් හී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් වන කෝණාර්ක් සූර්ය දේවාලය නිසායි.
ශ්රීල ලංකා දේශපාලනය- ශ්රීල ලංකා ආරක්ෂක හමුදාවම
ශ්‍රී ලංකා ආරක්ෂක හමුදාව ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව හා ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවෙන් සමන්විතයි. මේවා පාලනය ආරක්ෂක අමාත්යංrශයට අයත් අතර වර්තමානයේ දී ආරක්ෂක ඇමති ලෙස ක්රිතයාකරන ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ යටතේ පාලනය කෙරේ.මුලික වශයෙන් ශ්රිත ලංකා පාබල හමුදාව ගොඩබිම යුධ කටයුතු සඳහා යොමුවිය.අනිත් සේවාවන්ට වඩා පැරණි හමුදාවද එය විය.විශාලත්වයෙන්ද එය ප්ර මුඛ විය. කෙසේ නමුත් රට මුහුදින් වටවී තිබීම නිසා නාවික හමුදාව වැඩිම වැදගත් ආරක්ෂක ශක්තියක් හමුදාවමෙන් සැලකුණි. ගුවන් හමුදාව මූලික වශයෙන් යුධ හමුදාවටත් නාවික හමුදාවටත් උදව් කිරීම සඳහා වු හමුදාවක් ලෙස සේවය කරයි. කෙසේ නමුත් යුධ හමුදාවේ අණ දෙන නිලධාරියා වුයේ සුළු ජනවාර්ගයට අයත් දෙමල ජාතිකයෙකි.මෑත දශකවලදී හමුදාවට සිංහල ජනයා පමණක් වාගේ බඳවා ගැනෙනු පෙනේ. මෙය බොහෝ දුරට දෙමල වර්ගයා තුළ සැක බිය ඇති වීමට හේතු විය. එහි ඉතිහාසය තුල යුධහමුදාව බොහෝ යුද්ධයන්හි දිගටම යෙදි ඇති අතර බොයර් යුද්ධය හා ලෝක යුද්ධ දෙකේදීම බ්රිඉතාන්ය  අණ යටතේ යෙදී ඇත. නිදහසෙන් පසු ප්ර ධාන වශයෙන් රටතුල කැරැල්ලට විරුද්ධව අවිගත් කණ්ඩායම් වලට විරුද්ධව ක්රි යාත්මක වූ අතර ප්ර ධන වශයෙන් එල්.ටී.ටී.ඊ. යට විරුද්ධවත් එක් අවස්ථාවක අවිගත් ජෙ.වි.පීයට විරුද්ධවත් හමුදාව ක්රි යාත්මක විය.
ශ්‍රී ලංකා හමුදාව පුහුණුවීම් කටයුතු ඕස්ටේලියාව, එක්සත් රාජධානිය, ඊශ්රා යලය, එක්සත් ජනපදය, ඉන්දියාව, පකිස්ථානය හා දකුණු අප්රි කාව යන රාජ්යඑය මගින් ලබා ගනී. වෙනත් රාජ්ය වල සොල්දාදුවන් ද යුධ ක්රිලයාන්විත වල යෙදෙව් බවට චෝදනා තිබුණද මේවා ඔප්පු වී නොමැති අතර සහතික වීමකුදු සිදුවී නොමැත. මෑතකදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හයිටි රාජ්ය යේ ක්රිසයාත්මක සාම හමුදාවට ශ්‍රී ලාංකික යුධ හමුදාවද තෝරා ගෙන ඇත. ශ්‍රී ලංකා හමුදා එල්.ටී.ටී.ඊයට විරුද්ධව සටන් කිරීමේ 1983 සිටම යෙදී ඇත. වසර 25 ක කාලය තුළ මියගිය හෝ තුවාල ලද සංඛ්යාඅව පැහැදිලි නොමැත. දෙපාර්ශවයම ගණන් ලඝුකොට දැක්වුවත් එය දසදහස් ගණනින් විය හැක. ශ්‍රී  ලංකා හමුදාවට එරෙහිව වද හිංසා පැමිණ වීම, දූෂණය හා නීතිය අතට ගෙන විශාල වශයෙන් ජනයා මැරීම ගැන චෝදනා ඇත. නමුත් ඇම්නෙස්ට් ජ්යා්ත්ය න්තරයෙත්, හියුමන් රයිට්ස් වොච් (මානව හිමිකම් සෙවීමේ සංවිධානයේත්) UNHCR සංවිධානයේත් චෝදනා කිරීම් රජය කිසිම විභාග කිරීමකට එකඟ වී නොමැත. ප්රවතික්ෂේප කොට ඇත. අද දක්වා හමුදාවේ කිසිවකු යුධ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලබා නොමැත.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි දේශපාලනය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (මෙම ලිපිය “එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුව සහ දේශපාලනය” ලිපි මාලාවේ කොටසකි.)
ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව
ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව හෝ උපාන්ත විද්‍යාව හෝ යනු,  ස්ථාපිත අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් තුල,  එම ක්ෂේත්‍රයෙහි  මුඛ්‍යධාරා සිද්ධාන්ත වෙතින් සැලකිය යුතු තරම් ඔබ්බට වෙනස්ව ක්‍රියා කරන සහ මුඛ්‍යධාරාව විසින් සැකමුසු ලෙසින් සැලකෙන විමර්ශනයකි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි දේශපාලනය
thumb|ඇමරිකාවේ රාජ්‍ය ලාංඡනය.
ශ්රීල ලංකා දේශපාලනය- ශ්රීල ලංකා ආරක්ෂක හමුදාවම
http://en.wikipedia.org/wiki/Politics_of_Sri_Lanka#Military_of_Sri_Lanka
ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව
ෆ්‍රින්ජ් විද්‍යාව යනු, අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයක් සඳහා නොමනා ලෙසින් විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශයක් භාවිතා කිරීම හෝ  විද්‍යාත්මකද යන බව පුළුල් විවාදයන්ට ගොදුරු වන කිසියම් ප්‍රවේශයක් භාවිතා කිරීම හෝ විය හැක.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි දේශපාලනය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපද දේශපාලනය රැඳී ඇත්තේ ප්‍රධානියා වශයෙන් සමුහාණ්ඩුවේ ජනාධිපති, රාජ්‍යයේ ත් ආණ්ඩුවේ ත් ප්‍රධානීත්වය දරන අතර, ප්‍රායෝගික ද්වී පක්ෂ ව්‍යවස්ථාදායකයක් හා මැතිවරණ ක්‍රමවේදයක්ද එම ඇමරිකා එක්සත් ජනපද දේශපාලනයට අයත් වේ. සන්ධිය, මධ්‍යය ආණ්ඩුව, ඒකාබද්ධ වු ප්‍රාන්ත සමග ස්වාධිපත්‍යය බෙදා හදා ගන්නා අතර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඒ බලය තුලනය කරයි.
විධායකය ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයේන් යුතු අතර එය ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් නිදහස්ව ඇත. ව්‍යවස්ථාදායකයේ බලය රැඳී ඇත්තේ සෙනට් මණ්ඩලය හා නියෝජ්‍ය මන්ත්‍රී මණ්ඩලය යන ද්විත්ව මන්ත්‍රී මණ්ඩල වලයි. අධිකරණයේ බලය ශ්‍රේඨාධිකරණය මගින් හා පහල සමුහාණ්ඩු රාජ්‍යවල අධිකරණයන් මගින් ක්‍රියාත්මක කරයි. අධිකරණය, එක්සත් ජනපදයේ ව්‍යවස්ථාව අර්ථ නිරූපණය කර ඇත්තේ සමුහාණ්ඩු රාජ්‍යවල නීතී හා රෙගුලාසි විග්‍රහ කරයි. විධායකයේ හා ව්‍යවස්ථාදායකය අතර ඇති අර්බුද නිරාකරණය කිරීමේදී මෙයට ඇතුළත්ව ඇත. එක්සත් රාජ්‍ය සමුහාණ්ඩුව ගොඩනැගුනේ එහි ව්‍යවස්ථාව මගිනි. ඩිමොක්ක්‍රටික් පක්ෂයත් රිපබ්ලිකන් පක්ෂයත් විසින් ඇමරිකන් දේශපාලනය බලපවත්වනු ලැබේ. ඇමරිකන් සිවිල් යුද්ධයේ සිටම මෙම ද්වී පක්ෂ බලවත් වුවද වෙනත් පක්ෂද ක්‍රියාත්මක වේ.
වෙනත් දියුණු ප්‍රජාතාන්ත්‍රක රටවල් හා එක්සත් ජනපදය (USA) අතර ඇති ප්‍රධාන වෙනස්කම් නම් ව්‍යවස්ථාදායකයේ බලය රැඳී ඇති උසස්ම ආයතනය වශයෙන් සෙනට් සභාවත්, පුළුල් බලය ඇති ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයත්, ව්‍යවස්ථාදායකය හා විධායකය ආණ්ඩුව අතර බලතල බෙදීමත්, ප්‍රධාන පක්ෂ දෙක අතර ආණ්ඩු බලය ක්‍රියාත්මක වීමත්, මගින් ලෝකයේ සංවර්ධනය වූ ප්‍රජාතාන්ත්‍රයත් තුළ එක්සත් ජනපදය යුක්ත වේ. USA වල ද්වී පක්ෂ ක්‍රියාවලිය තුළ තෙවන පාර්ෂවයක බලය හීන වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/American_politics
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය
කාලිදාස (කවියා)
කාලිදාස (Sanskrit: कालिदास ) යනු සංස්කෘත Classical Sanskrit කවියෙකි සංස්කෟත මහා කවියකු ලෙස පිළිගැනෙයි.ඔසුගේ කවි හා නාට්‍යයන් හින්දු පුරාණයන් හා  සම්භන්ධය. thumb|කාලිදාස [[මේඝ දූතය ලියමින්]] කාලිදාස හිමාලය අසල කාලිංඝ දේශයේ හෝ උජ්ජේනියේ විසූ බව පැවසේ.නමුත් ඇතැම් උගතුන්ට අනුව නම් මහා කවි කාලිදාසයන්ගේ උපන්බිම කාෂ්මීරයයි.ඇතැම් තෙිහාසික මූලාශ්‍රයන්ට අනුව කාලිදාසයන් භාරතයේ අධිරජ්‍යෙයකු වූ වික්‍රමාධිත්‍ය නම් රජුගේ රජ සභාවේ සේවය කළ කවියෙකි.මෙම රජු පළමුවන සියවසයේ උඡ්ජේනියේ රජකම්කළ රජෙකි.බොහෝ දෙනකු විශ්වාස කරන්නේ දෙවන වන්ද්‍රගුප්ත(ක්‍රිːව 380−ක්‍රිːව 430)රජු ගේ කාලයේ විසූ බවයි.ක්‍රිස්තු වර්ෂ 6වන සියවසය තුල කාලිදාසයන් විසූ බව ඩොහෝ උගත්හු විස්වාස කරති.කාලිදාස යනු එක් පුද්ගලයකු නොව මෙනමින් කවීන් කිහිප දෙනකු සිටිබව විශ්වාස කරයි.ප්‍රකට සංස්කෘත නාටයයක්වූ ශාකුන්තලය.රගුවංශය කුමාරසම්භව යන කාව්‍යයන් හා ප්‍රථම සංදේශ කාව්‍ය වූ මේඝ දූතය කලිදායයන් අතින් ලියැවිණි.සංස්කෘත සාහිත්‍යයට විශාල සේවයක් සිදුකල කවියකු ලෙස කාලිදාසයන් හදුන්වයි.ශ්‍රී ලංකාවේ රජතල කුමාරදාස නම් රජුගේ ඉතා හිතවත් මිතුරකු ලෙස ලංකාවේ වාසය කලබව ජනප්‍රවාද වල දැක්වේ.මෙම කාලයේ කලිදාස ප්‍රමුක සංස්කෘත මහා කවීන් දාසය දෙනකු කුමාරදාස රජුගේ රජසභාවේ සිටිබව පැවසේ.
කාලිදාසයන්ගේ මරණය සිදු වූ අයුරු ජනප්‍රවාදවල දැක්වෙන්නේ මෙසේය.කාලිදාස කවියාත් තුමාරදාස රජුත් එකිනෙකාට රහසේ නගරයේ සිටි එක් පුර ස්ත්‍රියක් සේවනය කළහ.තම කළ්‍යාණ මිත්‍රයා ද තමාට රහසේ ඔහු ඇසුරු කරන පුර ස්ත්‍රිය කරා යනබව චර පුරුෂයන්ගෙන් දැන මෙය අතටම අල්ලාගත යුතුය තීරණය කළ රජු මෙම පුර ස්ත්‍රියගේ යහන් ගබඩාව අසළ බිත්තියේ කවිපද දෙකක් ලියා ඉතිරි කවිපද දෙක සම්පූර්ණ කරන අයතුට ඇතෙක් බරට වස්තුව හා ගම්වරයක් තෑගි දෙනබව ලිවීය.මෙම ඉතිරි පද දෙක සම්පූර්ණ කරන්නට විවිධ පුද්ගලයන් වෙහෙසුනද එය කරගත නොහැකි විය.දිනක් කලිදාසයන් මෙම පද දෙක දැක සිනා සී මෙයට ගැලපෙන ඉතිරි පද දෙක කාලිදාසයන් ගේ මුවින් නික්මින.මෙය අැසුන පුර ස්ත්‍රිය වස්තු තණ්හාවෙන් කාලිදාසයන්ට වස දී මරා එම යහන යටම වල දැමීය.කාලිදාසයන් කියූ පදදෙක ලියා කවිය සම්පූර්ණ කර තමා විසින්ම මෙම කවියේ ඉතිරිපද සම්පූර්ණ කළ බව රජුට සැළ කළාය.මෙම කවියේ ඉතිරි පද සම්පූර්ණ කරන්නව සමත් එකම පුද්ගලයා කාලිදාසයන් බවදත් රජු ඇගෙන් සත්‍ය දැනගෙන කාලිදාසයන්ගේ මෘත දේහය ගොඩගෙන රාජ්‍ය ගෞරව සහිතව ආදාහනය කළේය.තම කළ්‍යාණ මිතුරා දැවෙන දර සෑයට පැන රජුද සියදිවි නසාගත්තේය.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ඉන්දියානු තැටිය
thumb|{{legend|#FF4850|රතු පැහැයෙන් දක්වා ඇති ඉන්දියානු තැටිය |border=#000 solid 1px}}
ඉන්දියා තැටිය හෝ ඉන්දියානු තැටිය හෝ යනු, මුලින් පුරාතන ගොන්ඩ්වානාලන්ත මහාද්වීපයේ කොටසක්ව පැවත, පසුව එයින් බිඳී, අත්‍යන්තයේ ප්‍රධාන තැටියක් බවට පත්වූ, භූකාරක තැටියකි. දළ වශයෙන්, එය අසබඩවූ ඕස්ට්‍රේලියානු තැටිය හා සංයෝජනය විය. වර්තමානයේ එය, ප්‍රධාන ඉන්දු-ඕස්ට්‍රේලියානු තැටියෙහි කොටසක් වන අතර, දකුණු ආසියාවේ බොහෝ කොටසක්ද– එනම්, ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය – සහ ඉන්දියානු සාගරය පහළින් පවතින දෝණියෙහි කොටසක්ද, දකුණු චීනය සහ  නැගෙනහිර ඉන්දුචීනයෙහි කොටස්ද අයත් සහ,   ලදාක්, කවුහිස්තාන් සහ බලොචිස්තානය තෙක් පැතිර පවතින මුත් ඒවා අයත් නොවන ප්‍රදේශයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:භූ තැටි
සරත් දසනායක
සම්පුර්ණ නම - දීපා මිල්ටන් සරත් දසනායක. උපන් ස්ථානය හා දිනය 1942 අගෝස්තූ මස 13 වැනි දින මොරටුව කටුකුරුන්දේ දී ඉපිද 1999.දෙසැම්බර් මස 18 දින මෙලොවින් සමු ගත්තේය.
ඔහුගේ පියා දොන් ධර්මපාල දසනායක වෙ‍ළ‍ෙඳ වියාපාරිකෙයකි. මළලගේ පොඩිනෝනා පීරිස් මව වන අතර මව ගූරුවරියකි.1957 දී ජේෂ්ඨ පොදු සහතික පත් විභාගය සමත්විය.
ඉගෙනගත් පාසල්- නාවලපිටිය අනුරුද්ධ විද්‍යාලය, ජා අැල නිවන්දම විද්යාලය,ලක්ෂපතියේ ශික්ෂාදාන විද්යාලය, හුණුමුල්ල මැදි විදුහල. හොරණ දොන් පේදිරිස් (එවකට බෞද්ධ විද්යාලය) විද්‍යාලයෙන් ජේෂ්ඨ පොදු සහතික පත් විභාගය සමත්විය. 1958 ඔක්තෝබර් 08 දින හොරණ ශ්‍රීපාලිය මගින් සිතාරය අතට ගත් සරත් දසනායකයන් හෙල සංගීත ලොවට පිවිසියේය. 60 දශකයේ අග භාගයේදී රජයේ සංගීත විද්යාලයට බැඳුනු ඔහු 1961 දී අාර්. මුත්තූසාමිගේ වාදක මණ්ඩලයට සම්බන්ධ විය.එමගින් ඔහු දායක වූ පුථම චිත්‍රපටය වූයේ උඩරට මැණිකේ චිත්‍රපටයයි.
සරත් දසනායක ප්‍රීති ලිලා විජේසුන්දර මෙනෙවියගේ අත ගන්නේ 1970 දෙසැම්බරයේ දීය. දරුවන් තිදෙනකුගේ පියෙකු වූ සරත් දසනායක ගේ වැඩිමල් පුතු රංග දසනායක දෙවැනි දියණිය ලක්මාලි වන අතර තෙවැන්නා ශංක දසනායක වේ.
චිත්රපටය     -  අධ්‍යක්ෂණය -තිරගතවූ දින-
සිතිජය        -      සරත්චන්ද්‍ර හේරත්  -     1972.03.29
සදහටම ඔබ මගේ - මිල්ටන් ජයවර්ධන -1973.05.11
දීපා මිල්ටන් සරත් දසනායක උපන්නේ 1942 අගෝස්තු මස 13 වන දින මොරටුව කටුකුරුන්ද ගමේ වෙළෙඳ වියාපාරික දොන් ධර්මපාල දසනායක සහ මළලගේ පොඩිනෝනා පිරිස් දෙමව්පියන්ගේ දෙවෙනි දරුවා ලෙසටය. මව ගුරුවරියක් වූ බැවින් මවගේ පාසල වූ නාවලපිටිය අනුරුද්ධ විද්‍යාලයන් අතපොත් තැබූ සරත් දසනායක අනතුරැව ජාඅැල නිවන්දම විද්යාලය, ලක්ෂපතියේ ශික්ෂාදාන විද්යාලය හුණුමුල්ල මැදි විදුහල් පසු කරමින් 1957 දී හොරණ දොන් පේදිරිස් විද්යාලෙයන් ජේෂ්ඨ පොදු සහතික පත් විභාගය සමත් විය.
1959 ඔක්තෝබර් 08 දින හොරණ ශ්‍රීපාලියට ගියඔහුට දැන ගන්නට ලැබුනේ එ දින එඩ්ව්න් සමරදිවාකරයන්ගේ අාදාහනය නිසා නිවාඩු දිනයක් බවය. නමුත් එහි සිටි සංගීත ගුරැවරයෙකු වූ හේවගේ ප්‍රේමදාසයන් හා නැටුම් ගුරැවරයෙකු වූ වීරසේන ගුණතිලකයන් සරත් දසනායක අමතා නැසී ගිය කළාකරැ එඩ්ව්න් සමරදිවාකරයන් වෙනුවට නව කළාකරැවෙකු බිහිවේවායි පතමින්  සරත් දසනායකයන්ට සංගීත ලොවට පිවිසෙන්නට මග හෙළි කලහ.
1960 දශකයේ අග භාගයේ දී රජෙය් සංගීත විද්යාලයට (දැන් මෙය සෞන්දර්ය විශ්ව විද්යාලයයි)බැඳුනි.1970 දෙසැම්බර් මස ප්‍රීති ලීලා විජේසුන්දර සමග විවාහ විමෙන් දරැවන් තිදෙනෙකුගේ අාදරණිය පියකු බවට පත් විය. රංග, ලක්මාලි,ශංක එම දරැවන් වේ.
සංගීත දිවිය
1961 දී ප්‍රවීන සංගීතවේදී අාර් මුත්තුසාමි ගේ වාදක මණ්ඩලයට අැතුල්විය.
1966 සැප්තැම්බරයේ දී බිබිල මහ විද්යාලයේ සංගීත ගුරැවරයෙකු ලෙස පත්විය.
1967-69 පිළියන්දල මැදි විදුහලේ සංගීත ගුරැවරයෙකු ලෙස පත්විය.
1973 අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ සංගීත පරීක්ෂක ලෙස සේවය කලේය.
ප්‍රථම චිත්‍රපටය සිතිජය 1972.03.29 චිත්‍රපට 125කට පමණ සංගීතෙයන් දායක ව අැත.
නිෂ්පාදනය කළ චිත්‍රපට
මිහිදුම් සිහින 1982, මධු 1990, අාත්මා 1994
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
කුඩන්කුලම් න්‍යෂ්ටික බල ව්‍යාපෘතිය
කුඩන්කුලම් න්‍යෂ්ටික බල ව්‍යාපෘතිය යනු දකුණු ඉන්දියානු තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයෙහි තිරුනෙල්වෙලි දිස්ත්‍රික්කයෙහි කූඩන්කුලම්හී තනා ගෙන යනු ලබන න්‍යෂ්ටික බලාගාරයකි. ප්‍රදේශවාසීන් හා   න්‍යෂ්ටික බල ශක්තියට එරෙහි ජනතා ව්‍යාපාරය විසින් දියත් කෙරුනු න්‍යෂ්ටික-විරෝධී විරෝධතා නිසාවෙන් එහි ගොඩනැගීම් කටයුතු පමා වී ඇත.
උපත් පාලනය
උපත් පාලනය කිරීම නොයෙක් කරම මගින් කල හැක උපත් පාලන කොපු /මිතුරි පෙති/එන්නත් ඒ අතර වෙ.තවද අනවශ්‍ය ගැබි ගැනීමි වැලැක් වීමට පොස්ටිනො 2 නැමැති පෙත්ත බාවිතා කල හැක.මෙය අනාරක්ෂිත ලිංගික එක්විමකට පසු පැය 72 ඇතුලත ගත යුතුය.
WatchOS
දෙවන අනුවාදය, watchOS 2, ස්වදේශීය තෙවන පාර්ශවීය යෙදුම් සහ අනෙකුත් වැඩිදියුණු කිරීම් සඳහා සහය ඇතුළත් වූ අතර, 2015 සැප්තැම්බර් 21 දින නිකුත් කරන ලදී තෙවන අනුවාදය, watchOS 3, වඩා හොඳ කාර්ය සාධනයක් අවධාරණය කිරීමට සහ නව ඔරලෝසු මුහුණු සහ කොටස් යෙදුම් ඇතුළත් කිරීමට 2016 සැප්තැම්බර් 13 දින නිකුත් කරන ලදී. සිව්වන අනුවාදය, watchOS 4, 2017 සැප්තැම්බර් 19 දින නිකුත් කරන ලදී. පස්වන අනුවාදය, watchOS 5, 2018 සැප්තැම්බර් 17 දින නිකුත් කරන ලදී, තවත් තුන්වන පාර්ශ්ව සහය සහ නව ව්‍යායාම එකතු කිරීම සඳහා, " Walkie-Talkie " විශේෂාංගය සමඟින්. හයවන අනුවාදය, watchOS හත්වන අනුවාදය, watchOS 7, අත් සේදීම සහ නින්ද ලුහුබැඳීම සඳහා සහය දැක්වීම සඳහා 2020 සැප්තැම්බර් 16 දින නිකුත් කරන ලදී. අටවන අනුවාදය, watchOS 8, සෞඛ්‍ය නිරීක්ෂණ, දෘශ්‍ය සහ යෙදුම්වල යාවත්කාලීන කිරීම් සමඟ 2021 සැප්තැම්බර් 20 දින නිකුත් කරන ලදී. නවවන අනුවාදය, watchOS 9, 2022 සැප්තැම්බර් 12 දින නිකුත් කරන ලදී. දහවන අනුවාදය, watchOS 10, 2023 ජුනි 5 වන දින WWDC 2023 හිදී නිවේදනය කරන ලද අතර එය 2023 සැප්තැම්බර් මාසයේදී නිකුත් කෙරේ.
කබාලි (චිත්‍රපටය)
කබාලි යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 2016 ඉන්දියානු දෙමළ භාෂා දාමරික-නාට්‍යමය චිත්‍රපටයකි. මෙය රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ පා. රංජිත් විසින් වන අතර, නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ කලෛපුලි එස්. තනු විසිනි. මෙම චිත්‍රපටය මගින් කබලීස්වරන් (රජිනිකාන්ත් විසින් නිරූපණය කරයි) සහ ටෝනි ලී (නිරූපණය කරන්නේ වින්ස්ටන් චාඕ විසිනි) අතර ඇතිවන පාතාල යුද්ධයක් නිරූපණය වේ. රාධිකා අප්ටේ, දන්සිකා, දිනේෂ් රවි, කලෛයරසන්, සහ ජෝන් විජේ මෙම චිත්‍රපටයේ සෙසු ප්‍රමුඛ චරිත නිරූපණයෙන් දායක වෙති.
චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණය ඇරඹියේ 2015 අගෝස්තු 21 දින චෙන්නායිහි ය. මෙහි රූගත කිරීම්වලින් බොහෝමයක් මැලේසියාවේ සිදුවුව ද, ඇතැම් දර්ශන බැංකොක් සහ හොං කොං ප්‍රදේශවල රූගත කෙරිණි.
2016 ජූලි 22 දින චිත්‍රපටය දෙමළ බසින් සහ එහි තෙලිඟු හා හින්දි හඬකැවූ ප්‍රභේදවලින් මුදාහැරිණි. මැලේ බසින් මින් සතියකට පසුව එය මුදාහැරිණි. ඉන්දියාව තුළ සිනමාහල් 3200ක කබාලි මුදාහැරුණු අතර, ඉන් 2200ක්ම දකුණු ඉන්දියාවේ ප්‍රදර්ශනය විය. මුදාහැරීමෙන් පසුව, චිත්‍රපටය එතෙක් ලොව පුරා ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද විශාලතම ආරම්භක සති අන්තය හිමිකරගැනීමට සමත් විය.
කථාපුවත
තමිල්මාරන්ගේ පියා වූ තමිල්නේසන් (නසාර්) දෙමළ මැලේසියානුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනීසිටි නායකයකු වූ අතර, ඔහු කබාලිව ආරක්ෂා කළේ ය. තමිල්නේසන්ව මරාදැමූයේ තමිල්නේසන්ගේම කල්ලියෙහි සාමාජිකයකු වූ වීරසේකරන් හෙවත් වීරා (කිෂෝර්) විසිනි. ඔහු තමිල‍්නේසන් විසින් මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් සහ ගණිකා ව්‍යාපාරය වැනි ක්‍රියාවන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට අප්‍රසාදය දැක්වූවෙකි. තමිල්නේසන්ගේ මරණින් පසුව, කබාලි තමිල්නේසන්ගේ කණ්ඩායමේ නායකත්වය ගත්තේ ය. නමුත් වීරා තමිල්මාරන්ව කබාලිට එරෙහිව පොළඹවන්නේ ඔහු තමිල්නේසන්ගේ පුත්‍රයා බැවින් කණ්ඩායමේ නායකත්වය ඔහුට හිමිවිය යුතු බව පවසමිනි. තමිල්මාරන් විසින් කබාලි සහ ගැබිනියකව සිටින කුමුදාහට දේවාලයක උත්සවයක් සඳහා ආරාධනා කරයි. කෙසේනමුත්, වීරා සහ ඔහුගේ මිනිසුන් කබාලි සහ කුමුදාට එරෙහි වීමෙන් මෙය උගුලක් බව පෙනීගියේ ය. මෙහි ආරවුලක දී කබාලි හට දරුණු ලෙස තුවාල සිදුවූ අතර, වෙඩි පහරකට ලක්වන කුමුදා මියගොස් ඇති බව පෙනේ. අනතුරුව කබාලි මෙම ද්‍රෝහී ක්‍රියාව වෙනුවෙන් තමිල්මාරන්ව මරාදමන්නේ කුමාරන්ගේ ඉදිරියේම ය. මඳ කලකින්ම කබාලි සංහාරයක් ඇරඹීමේ චෝදනාව මත අත්අඩංගුවට ගැනිණි.
කබාලිගේ කථාව ඇසීමෙන් පසු, සිය වරද වටහාගන්නා කුමාරන් ඔහුගේ සමාව අයදියි. ඔහු පවසන්නේ දේවාලයේ ඝාතනය සිදුවූ අවධියේ එතැන සිටි වීරාගේ මිනිසකු වන වේලු (ආර්. අමරේන්ද්‍රන්) කුමුදාට සිදුවූයේ කුමක්දැයි දැන සිටිනු ඇති බවයි. අනතුරුව කබාලි වේලු ජීවත්වන තායිලන්තය වෙත ගමන් කරයි.වේලු මුණගැසීමේ දී කබාලිට තේරුම් යන්නේ සිය දියණිය ද තවමත් ජීවත් වන බවයි. මෙම අවස්ථාවේ කබාලි හට යෝගි (දන්සිකා) මුණගැසෙයි. කොන්ත්‍රාත් ඝාතකයකු වන ඇයව වීරා සහ ඔහුගේ ප්‍රධානියා වන ටෝනි ලී හෙවත් ටෝනි (වින්ස්ටන් චාඕ) විසින් කුලියට ගෙන තිබුණේ කබාලිව මරාදැමීමටයි. ටෝනි මේ වනවිට ක්වාලා ලම්පූර්හි විරුද්ධවාදී පාතාල තල්ලියක් වන ගැන්ග් 43හි නායකත්වය දරයි. නමුත් යෝගි ඒ වෙනුවට ඇය සමග පැමිණි මිනිසුන්ව මරාදමන්නේ තමන් වේලු විසින් හදාවාඩා ගත් කබාලි දියණිය බව හෙළි කරමිනි. එසේම ඇය පවසන්නේ කුමුදා තවමත් ජීවත්වන බවත්, ඇය පුඩුචෙරිහි ප්‍රංශ පවුලක් සමග දිවිගෙවන බවත් ය. කබාලි සහ යෝගි පුඩුචෙරි බලා පිටත්වෙති. දින ගණනාවක් සෙවීමෙන් පසුව, ඔවුනට කුමුදා යළි හමුවන අතර දින කිහිපයක් ඔවුහු එක්ව දිවිගෙවති. පුඩුචෙරියේ සිටින අතරතුර, ‍ටෝනිගේ මිනිසුන් පැමිණෙන්නේ කබාලිගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ට පහර දීමටයි. කෙසේනමුත්, කබාලි සහ යෝගි ඔවුනට පහර දී කුමුදා සමගින් ආරක්ෂිතව පලායාමට සමත් වේ.
මඳ කලකින් කබාලි සිය පවුල සමග ක්වාලා ලම්පූර්‍ වෙත පැමිණෙයි. ‍එහි දී ඔවුනට දැනගන්නට ලැබෙන්නේ ටෝනි විසින් සිදුකළ මෝටර් රථ අනතුරකින් අමීර් තදබල ලෙස තුවාල ලබා සිටින බවයි. ගැන්ග් 43ට එක්වීමට ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙන් ටෝනි විසින් ඔහුගේ සගයකු වූ ජීවා (දිනේෂ්) කැබලිවලට කපාදමන්නේ අමානුෂික අයුරිනි. ගැන්ග් 43 විසින් ක්වාලා ලම්පූර් පාතාලය පාලනයට පිහිටුවා තිබූ ෆ්‍රී ලයිෆ් ෆවුන්ඩේෂන් පාසල ද විනාශ කර දමන්නේ තමන්ට විරුද්ධ සියලුම පාතාල කල්ලි වැනසීමේ අපේක්ෂාවෙනි. මෙය ඇසීමෙන් පසු, සැම දෙනා වෙනුවෙන් වීරා සහ ටෝනිව විනාශ කිරීමට කබාලි තීරණය කරයි. ඔහු සහ ඔහුගේ පවුල ගෞරවාදරයට පාත්‍රව සිටි මැලේසියානු පාතාල නායකයකු වූ ඇං ලීගේ 100වන උපන්දින සැමරුමට සහභාගී වෙති. මෙයට ගැන්ග් 43 ඇතුළු සියලුම පාතාල කණ්ඩායම්වලට ආරාධනා කොට තිබේ. සාදයේ දී කුමාරන්ගේ සහාය ඇතිව කබාලි වීරා සහ ටෝනි හට වෙඩිතබා මරාදමයි.
මාස කිහිපයකට පසු, කබාලි, කුමුදා සහ යෝගි ෆ්‍රී ලයිෆ් පදනම විසින් සංවිධානය කළ උත්සවයකට සහභාගී වෙති. ෆ්‍රී ලයිෆ් ශිෂ්‍යයකු වන ටයිගර් (හරි ක්‍රිෂ්ණන්) නම් ප්‍රචණ්ඩකාරී බාල අපරාධකරු කබාලි වෙත ඇවිදයයි. ඔහු මෙම උත්සවය පෙර පොලීසියට අමතනු දක්නට ලැබේ. පසුබිම කළු පැහැයට හැරෙන අතර, තුවක්කුවක් කොකා ගස්වන හඬත්, අනතුරුව වෙඩි හඬකුත් ඇසේ. කුතුහලයකින් චිත්‍රපටය අවසන් වේ.
සංවර්ධනය
2015 අගෝස්තු 17 දින, රංජිත් නිවේදනය කළේ චිත්‍රපටයේ නම කබාලි වනු ඇති බවත්, එහි රජිනිකාන්ත් විසින් කබලීස්වරන් නම් චරිතය නිරූපණය කරන බවත් ය. මුලින් චිත්‍රපටයේ නිර්මාණකරුවන් විසින් රජිනිකාන්ත්ගේ 1980 චිත්‍රපටයක නාමයක් ඇසුරෙන් කාලි යන නාමය යෙදීමට අදහස් කොට තිබිණි. නමුත්, ඉහත චිත්‍රපටය තමිල් නාඩු බොක්ස් ඔෆීස් අතින් එතරම් සාර්ථක නොවූ හෙයින් එම නාමය නව චිත්‍රපටයට නොයෙදීමට තීරණය විය. පසුව කන්නාභිරාන් නම් නාමය යෙදීමට යෝජනා වුවත්, ඒ වනවිටත් එම නාමයේ අයිතිය අධ්‍යක්ෂක අමීර් සුල්තාන් සිය ඉදිරි චිත්‍රපටයකට යෙදීමට ලබාගෙන තිබූ හෙයින්, එය ද ප්‍රතික්ෂේප විය.
නළුවරණය
මෙම චිත්‍රපටයේ රජිනිකාන්ත් විසින් වියපත් අපරාධ නායකයකුගේ චරිතයක් නිරූපණය කරනු ලබයි. තෙලිඟු පුවත්පතක් වන ඊනාඩු අනුව, නායකන් (1987) චිත්‍රපටය හේතුවෙන් විස්මයට පත්ව සිටි රජිනිකාන්ත් ඊට සමාන පිටපතක් රචනා කරන මෙන් එහි අධ්‍යක්ෂ මණි රත්නම්ගෙන් ඉල්ලා ඇත. නමුත් එම ව්‍යාපෘතිය කිසිදින ක්‍රියාවට නැංවුණේ නැත. රංජිත්ගේ කබාලි පිටපත සහ එය අතර වූ සමානතා හේතුවෙන් ඔහු මෙම චිත්‍රපටයේ රැඟුමට තීරණය කළේ ය. රංජිත්ගේ අට්ටකාති (2012) චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ දිනේෂ් රවි සහ අධ්‍යක්ෂකගේ මුල් චිත්‍රපට දෙකෙහි ප්‍රමුඛ චරිත නිරූපණය කළ කලෛයරසන් ද මෙම චිත්‍රපටයට දායක වන බැව් තහවුරු විය. ආරම්භයේ දී, ප්‍රකාශ් රාජ් හට වැදගත් චරිතයක් පිරිනැමුණු නමුත්, පසුව එහි දින සම්බන්ධ ගැටලු හේතුවෙන් ඔහු එය ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර පසුව ඒ සඳහා ජෝන් විජේ තෝරාගැනිණි. පසුව තහවුරු වූයේ ප්‍රධාන චරිතයේ බිරිඳගේ චරිතය සඳහා රාධිකා අප්ටේ තෝරාගැනුණු බවයි. ඇය දෙමළ සිනමාවට අවතීර්ණ වූයේ දෝනි (2012) චිත්‍රපටය තුළිනි. මෙහි සහාය චරිතයක් නිරූපණයට දන්සිකා අත්ස්න තැබුවා ය. ස්ටාර් විජේ නාළිකාවේ Airtel Super Singer 3 වැඩසටහනට සහභාගී වීම හේතුවෙන් ප්‍රචලිත වූ රූපවාහිනී නිළියක වන සෞන්දර්යා නන්දකුමාර් මෙහි පසුබිම් චරිතයක් සඳහා තෝරාගැනිණි.
සංගීතය
තින්ක් මියුසික් විසින් දෙමළ ප්‍රභේදයේ මෙන්ම, හඬකැවූ තෙලිඟු සහ හින්දි ප්‍රභේද සඳහා ද ශ්‍රව්‍ය අයිතීන් හිමි කරගෙන ඇත. ගීත පහකින් යුත් මුල් දෙමළ ධ්වනිපථ ඇල්බමය 2016 ජූනි 12 දින මුදාහැරිණි. තනූ අනුව, සාමාන්‍යයෙන් රජිනිකාන්ත් රඟන චිත්‍රපට සඳහා හැඳින්වීමේ ගීත ගයන එස්. පී. බාලසුබ්‍රාමණියම් මෙම ඇල්බමය සඳහා දායක කර නොගත්තේ මෙය පටිගත කරන අවධියේ ඔහු නගරයේ නොසිටි බැවිනි.
මුදාහැරීම
ලොවපුරා කබාලි දෙමළ භාෂාවෙන් සහ, එහි හඬකැවූ ප්‍රභේද හින්දි, තෙලිඟු, මලයාලම්, සහ මැලේ භාෂාවලින් මුදාහැරිණි. මේ හා සමගාමීව චිත්‍රපටය සිංගප්පූරුවේ සහ ඉන්දුනීසියාවේ ද මුදාහැරීමට නියමිතව තිබිණි. මැලේසියානු මාධ්‍ය සමාගමක් වන මලික් ස්ට්‍රීම්ස් ප්‍රොඩක්ෂන්ස් ඇන්ඩ් ඩිස්ට්‍රිබියුෂන් වෙතින් මැලේසියාව තුළ මුල් දෙමළ ප්‍රභේදය සමගින් මැලේ බසින් චිත්‍රපටය මුදාහැරීමට තීරණය කොට තිබිණි. චිත්‍රපටය තායි සහ චීන බසින් ද හඬකවා හොං කොං සහ චීනයේ මුදාහරිනු ඇතැයි පැවසේ. කබාලි චිත්‍රපටය ප්‍රංශයේ පැරීසියේ ලේ ග්‍රෑන්ඩ් රෙක්ස්හි ද ඉතාමත් උත්කර්ෂවත් අන්දමින් ප්‍රදර්ශනය කෙරෙනු ඇතැයි පැවසේ.
අලෙවිකරණය
එයාර්ඒෂියා ඉන්ඩියා සමාගම කබාලිහි නිල සහකරුවකු බවට පත්වීමෙන් පසු, ගුවන් සමාගම සතුව පැවති එයාර්බස් A320 ගුවන් යානයක් චිත්‍රපටයේ තේමාව සහ කබාලි ලෙස සැරසුණු රජිනිකාන්ත්ගේ රුව ඇතුළත් දැන්වීම්වලින් අලංකාර කරන ලදී. මගී ගුවන් යානයක් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ප්‍රවර්ධනයට දැන්වීම්ගත කෙරු‍ණු ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය විය. චිත්‍රපටයේ තවත් නිල සහකරුවකු වන මුතූට් ෆින්කෝර්ප් නම් ඉන්දියානු මූල්‍ය සමාගම චිත්‍රපටයේ නළුවාගේ රුව රැගත් රිදී කාසි නිපදවී ය. මෙහි ටීසර ට්‍රේලරය 2016 අප්‍රේල් මස මුදාහැරුණු අතර, එය ආසියාව පුරා පුළුල්ව නැරඹීමට ලක් විය. පැය 24කටත් අඩු කාලයක දී මිලියන 5ක ප්‍රේක්ෂක පිරිස්ක එය නරඹා තිබූ අතර, ආසියාවේ වඩාත් නැරඹූ ටීසරය බවට එය පත් විය.
මාර්ගස්ථ චෞරත්ව මතභේදය
thumb|ආසන්න ඡායාරූපයක් 2016 ජූලි 19 දින, එනම් චිත්‍රපටය ලොව පුරා මුදාහැරීමට දින තුනකට පෙර, චිත්‍රපටයේ චෞර පිටපත් ඩාර්ක්නෙට් ඔස්සේ අන්තර්ජාලයට මුදාහැර ඇති බැව් වාර්තා විය. The Indian Express පුවත්පත වාර්තාකොට තිබුණේ එසේ මුදාහැරුණු පිටපත් ඩාර්ක්නෙට් තුළින් පමණක් ලබාගත හැකි වුව ද, ව්‍යාජ සබැඳි ගණනාවක් අන්තර්ජාලය තුළ සංසරණය වෙමින් පවතින බවයි. චිත්‍රපටයේ නිර්මාණ ශීල්පීන් විසින් මදුරාසි මහාධිකරණය වෙත ගොස් චෞරත්වය පිළිබඳ ඉල්ලා සිටියේ එවැන්නක් සිදුනොවීමට කටයුතු සලසා දෙන ලෙසයි. CBFCහි ප්‍රධානී පාලජ් නිහාලනි විසින් මෙම වාදය සම්බන්ධයෙන් අදහස් පලකොට තිබුණේ මුම්බායේ සිය කාර්යාල මගින් එම මුදාහැරුම සම්බන්ධයෙන් කිසිවක් කළ නොහැකි බවත්, කබාලි දෙමළ චිත්‍රපටයක් බැවින් එය සහතික කරන ලද්දේ CBFCහි චෙන්නායි කාර්යාලය විසින් බවයි. එසේම ඔහු පැවසූයේ එම නිකුතුව චිත්‍රපටයේ බොක්ස් ඔෆීස් එකතුවට එතරම් බලපෑමක් ඇති නොකරනු ඇති බවයි.
දින දෙකකට පසු, 2016 ජූලි 21 දින, චිත්‍රපටයේ මිනිත්තු දෙකක දර්ශනයක් ද කිසිවකු විසින් අන්තර්ජාලය තුළට මුදාහැර තිබිණි. මෙය අනතුරුව වෛරසයක් ලෙස පණිවිඩකාරක ඇප් එකක් වන WhatsApp ඔස්සේ පැතිර ගියේ ය. මෙම කාන්දු වීම පිළිබඳ නිෂ්පාදක කලෛප්පුලි එස්. තනූ සිය ට්විටර් ගිණුම ඔස්සේ ප්‍රකාශ කර තිබුණේ, "පරිගණකය හෝ දුකථනය මගින් පමණක් තලෛවර් දැකීම ඔබට විනෝදාස්වාදයක් ගෙන නොදේවි. චෞරයන්ට ස්තූති කරන්න. අපි එය සිකුරාදා සිට සිනමාහල් තුළින් නරඹමු" යනුවෙනි. The News Minute වාර්තා කොට තිබුණේ ඉංග්‍රීසි මෙන්ම අරාබි උපසිරැසි ද රැගත් මෙම වීඩියෝ පටය මුදාහරින්නට ඇත්තේ ගල්ෆ් රටවල්වලින් විය හැකි බවයි.
චිත්‍රපටයේ මුදාහැරීමෙන් පසුව, සිනමා ශාලාවක දී ජංගම දුරකථනයකින් රූගත කරන ලද චිත්‍රපටයේ වීඩියෝ පට කොටසක් Vimeo වෙක තැපැල් කොට තිබිණි. නමුත් එය පසුව වෙබ්අඩවියෙන් ඉවත් කරන්නට පියවර ගෙන තිබිණි.
විචාරක පිළිගැනීම
කබාලි යනු බැංගලෝරය, මුම්බායි, චෙන්නායි සහ හයිදරාබාද් හා ක්වාලාලම්පූර් වැනි නගරවල ප්‍රේක්ෂකාකර්ෂණයට ලක්වූ චිත්‍රපටයකි. චිත්‍රපටය මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර හිමි කරගත්තේ ය.
IndiaGlitz විසින් මෙම චිත්‍රපටයට තරු 5න් 3ක ඇගයුමක් ලබාදෙමින් පැවසූයේ එය "ඉතාම වෙනස් රජිනිකාන්ත් අත්දැකීමක්" බවයි. Behindwoods වෙතින් එයට 5න් 2.75ක ඇගයුමක් ලබාදෙමින් කොට තිබුණේ රජිනිකාන්ත් වෙනස්ම මානයකින් යුතු වුවත්, කබාලි සෑම දෙනකුටම නොගැළෙපෙන බවයි.. The Indian Express පුවත්පත චිත්‍රපටයට 5න් 3.5ක් ලබාසෙමින් පැවසූයේ, රජිනිකාන්ත්ගේ චිත්‍රපටයේ ගෞරවය සහ අන්තර්ගතය බෙහෙවින් අල්ප බවයි.. චිත්‍රපටයට තරු 5න් 3ක් ලබාදෙන Filmibeat මෙහි සඳහන් කොට තිබුණේ කබාලි පිළිබඳ මෑතක දී අසන්නට ලැබෙන අතිශයෝක්ති හිසේ දරාගෙන ඔප සිනමා ශාලාවට ගියහොත් ඔබ කලකිරීමට පත් වේවි යනුවෙනි. International Business Times විසින් මෙම චිත්‍රපටයට තරු 5න් 3.5ක් ලබාදෙමින් සඳහන් කොට ඇත්තේ "රජිනිකාන්ත් දේශපාලනික වශයෙන් පහර දෙන චිත්‍රපටයක බබලයි" යනුවෙනි.
මතභේදය
ඇතැම් විචාරකයින් විසින් රජිනිකාන්ත් දාලිත් නායකයකු ලෙස නිරූපණය කිරීම හේතුවෙන් චිත්‍රපටයට ප්‍රහාර එල්ලකොට ඇත. චිත්‍රපටය තුළින් අන්‍යයන් විසින් පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ දාලිත් කුලය නිරූපණය වේ යැයි පැවසිණි. කෙසේනමුත්, ඇතැම් දාලිත් මෙවලම් හේතුවෙන් එය දාලිත් චිත්‍රපටයක් ලෙස හැඳින්විණි.
බොක්ස් ඔෆීස්
පළමු දිනයේම inr 875000000ක ආදායමක් උපයා ගනිමින් කබාලි ලොවපුරා ඉහළම ආරම්භක දින ආදායමක් සහිත දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත්වූයේ බාහුබලි: ද බිගිනිං චිත්‍රපටය තබා තිබූ ආදායම් වාර්තා බිඳහෙළමිනි. ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් ලද ඉහළම සතිඅන්ත ආදායම උපයාගැනීමට මෙම චිත්‍රපටය සමත්වූයේ මෙයට සති දෙකකට පෙර සුල්තාන් චිත්‍රපටය තබා තිබූ inr 2060000000 ආදායම් වාර්තාව බිඳ හෙළමින් inr 2109999999.9999998ක ආදායමක් උපයා ගනිමිනි.
මතභේදිත දළ ආදායම්
පළමු දින 13 තුළ Financial Express සහ Indian Express වැනි ආයතන කිහිපයක් විසින් ප්‍රකාශිත වාර්තාවල මෙහි බොක්ස් ඔෆීස් දළ ආදායම් ₹ බිලියන 6–6.75 පරාසයේ දැක්විණි. මෙය සෙසු ප්‍රභව විසින් දක්වන ලද ඇස්තමේන්තුවලට වඩා දෙගුණයකටත් වඩා ඉහළ අගයයකි. International Business Times (IBT) සහ Firstpost විසින් මෙම ඇස්තමේන්තු අතිශයෝක්ති බව පවසමින් මෙහි ඇති විංසගතතාව පැහැදිළි කළේ එහි සංගීත සහ චන්ද්‍රිකා විකාශන අයිතීන් වැනි "පූර්ව-නිකුතු ආදායම්" ₹ බිලියන 2ක අගය ද ඇතුළත් කොට ඇති බව පවසමිනි. Firstpost චනා කොට තිබුණේ, "වඩාත් ගතානුගතික ඇස්තමේන්තු මගින් කබාලිහි ආදායම් ලොවපුරා ප්‍රවේශපත් ආදායම් මලික් රුපියල් [බිලියන 3]ක් අවට අගයයක් ලෙස දක්වන බවයි." IBTහි වි‍ශ්ලේෂකයින් විසින් චිත්‍රපටයේ පළමු දින 13 තුළ ලෝකය පුරා දළ ආදායම inr 3500000000ක සමස්ත අගයයක් ලෙස දක්වයි. 2016 දෙසැම්බර්යේ Financial Express මගින් ප්‍රකාශිත දත්ත අනුව පෙනීගියේ එහි ඇස්තමේන්තුගත දේශීය ආදායම ₹ කෝටි 215ක් සහ අන්තර්ජාතික ආදයම ₹ කෝටි 262ක්, බවත් එහි සමස්ත ආදායම ₹ කෝටි 477ක් බවත් ය. 2017 මැයි මස Forbes සඟරාව මගින් ප්‍රකාශිත දත්ත අනුව එය ඇ.ඩො. මිලියන 77ක් වන අතර, එය ආසන්න වශයෙන් ₹ කෝටි 494ක් පමණ වේ.
ඉන්දියාව
කබාලි චිත්‍රපටය පළමු දිනයේම සියලු භාෂවලින් ඉන්දියාව තුළ inr 447500000ක ශුද්ධ ආදායමක් උපයා ගනිමින් ඉහළම ආරම්භක දින ආදායමක් ලද දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත් විය. කබාලි ඉන්දියාව තුළ එතෙක් ඉහළම විවෘත කිරීමේ දින ආදායම වූ inr 530000000 උපයාගෙන සිටි 2015 චිත්‍රපටයක් වූ ප්‍රේම් රතන් ධන් පායෝට මඳක් පසුපසින් විය. මෙය තමිල් නාඩුව තුළ පළමු දිනයේම inr 200000000ක ශුද්ධ ආදායම් සීමාව පසුකළ පළමු දෙමළ චිත්‍රපටය ද වේ. ඉන්දියාව තුළ පළමු සති අන්තයේ ඉපැයීම් අතින් කබාලි මුල් ස්ථානයක පසුවූයේ සියලු ප්‍රභේදවලින් දින තුන්ක ඇතුළත inr 1242500000ක ආදායමක් උපයා ගනිමිනි. දින දහයක් ඇතුළත ඉන්දියාව තුළ inr 2049999999.9999998ක දළ ආදායමක් හිමි කරගැනීමට කබාලි සමත් විය.
විදේශ
මෙහි දසවන දිනය වන විට කබාලි ඇ.ඩො. මිලියන 15.70ක (₹ කෝටි 105) ආදායමක් උපයාගැනීමට සමත් විය. විදේශයන්හි පළමු දින-සතරේ සතිඅන්තයේ දී චිත්‍රපටය ඇ.ඩො. මිලියන 11.20ක (₹ කෝටි 75.27) ආදායමක් උපයා ගැනීමට සමත් වූයේ එතෙක් ඉන්දියානු චිත්‍රපටයක් පළමු සතිඅන්තයේ විදේශ වෙළඳපල තුළ හිමි කරගත් ඉහළම ආදායම් වාර්තාවට හිමිකම් කී ධූම් 3 (ඇ.ඩො. මිලියන 10.32) චිත්‍රපටයේ ආදායම් වාර්තා අභිබවා යමිනි.
අනුගාමී කෘතිය
චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයෙන් මඳ කලකට පසු, Forbes සඟරාව සමග පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී එස්. තනූ පැවසූයේ මෙහි ආරම්භක ප්‍රතිඵල තමන් සිතා සිටි මට්ටම ඉක්මවා ගිය බවත්, චිත්‍රපටයේ අවසානය එහි දෙවන කොටසක් හා සම්බන්ධ බවත් ය. 2016 ජූලි 25, ඔහු පැවසූයේ, "අප කබාලි සඳහා විවෘත කූට්‍රපාප්තියක් නිමවූවා. ඒනිසා, අධ්‍යක්ෂක රංජිත් සහ මම මෙම පාතාල නිර්මාණයට දෙවන කොටසක් නිමවීමට ආශාවෙන් සිටිනවා. කෙසේනමුත්, මෙය ඉදිරියට රැගෙන යාමට රජිනිකාන්ත්ගේ අනුමැතිය අවශ්‍යයි. චිත්‍රපටයේ ආදායම් අනුව එය උද්වේගකාරී නැග්මක් බව පෙනෙන අතර, එය සියලු වාර්තා අභිබවා ගොස් තිබෙනවා" යනුවෙනි.
2016 අගෝස්තු 29, ධනුෂ් නිවේදනය කළේ වාඩා චෙන‍්නෛ චිත්‍රපටයෙන් පසු සිය ඊළඟ නිෂ්පාදනය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ රංජිත් විසින් බවත්, එහි ප්‍රධාන චරිතය රජිනිකාන්ත් විසින් නිරූපණය කරන බවත් ය. මෙය මේ දෙදෙනා සමග ඔහුගේ පළමු දායකත්වය වනු ඇත. මෙහි පිටපතේ තොරතුරු මෙතෙක් හෙළී වී නොමැති වුව ද, මාධ්‍ය විසින් සැක පහළ කරන්නේ එම චිත්‍රපටය කබාලිහි දෙවන කොටස විය හැකි බවයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ට්‍රන්ක් (ඇඳුම්)
ට්‍රන්ක් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ලිහිල්ව-සිරවන හෝ ඇඟතදවන කෙටි කලිසම් වශේෂයකි. මේවා බොක්සිං, පිහිනීම සහ ධාවන ක්‍රීඩා වැනි ක්‍රීඩාවල දී භාවිතා වේ.
පිහිනුම් වස්ත්‍රයක් ලෙස හැඳි විට ට්‍රන්ක්, බොහෝ අවස්ථාවල පිහිනුම් ට්‍රන්ක් හෝ නානා ට්‍රන්ක් (හෝ වඩාත් ආචාරශීලී යෙදුමක් අනුව නාන ඇඳුම් කට්ටලය වැනි) ලෙස හඳුන්වන අතර සාමාන්‍යයෙන් මේවා දණහිස තෙක් දිවෙන බෝඩ් කොට කලිසම්වලට වඩා කෙටි ය. ට්‍රන්ක් උතුරු ඇමරිකාවේ පිරිමන් අතර වඩාත් ජනප්‍රියම පිහිනුම් ඇඳුම් ප්‍රභේදය වේ. මේවා මෝස්තරය සහ ශෛලිය අනුව විවිධත්වයක් ගන්නා අතර‍ බොහෝවිට වියළීමේ පහසුව පිණිස ආස්තරණය කළ නයිලෝන්වලින් තනා ඇත.
වෙනත් භාවිතා
බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසියේ දී ට්‍රන්ක් යන යෙදුම ඉහත විස්තර කළ පරිදිම ඇමරිකන් ඉංග්‍රීසි යෙදුම ලෙසම යෙදේ. නමුත් එය කලවාවල මැදි ප්‍රදේශය තෙක් විහිදෙන පිරිමි යට කලිසම් ප්‍රභේදයක් වන බොක්සර් කොට කලිසම් හැඳින්වීම සඳහා ද භාවිතා කළ හැක.
ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසියේ දී, මෙම යෙදුම ඇතැම් අවස්ථාවල ට්‍රන්ක් හෝස් සඳහා ද භාවිතා වූ බැව් කොලින්ස් ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි ශබ්දකෝෂයේ දැක්වේ. එහි පැවසෙන්නේ "16වන සහ 17වන සියවස්වල පැළඳි ජංඝා පෙදෙසෙන් අර්ධයක් පමණ පහළට විහිදුණු සම්පූර්ණ, එල්ලා වැටෙන සරුවාලයක් බවයි."
සුරේෂ් සුරංග
1989 07 25 ගාල්ල හපුගල ප්‍රදේශයේ උපත ලද මොහු ගාල්ල හපුගල මහා විදුහලේ ආදි සිසුවෙකි දැනට ගාල්ල උසස් තාක්ශණ ආයතනයේ උසස් තාක්ශන ගණකාදිකරන පාඨමාලාව හදාරමින් සිටින අතර මොහු වරලත් ගණකාදිකරන ආයතනයේ සිසුවකුද වෙ--175.157.47.39 08:02, 16 අප්‍රේල් 2012 (යූටීසී)071-2902181--175.157.47.39 08:02, 16 අප්‍රේල් 2012 (යූටීසී)
ජොන් ෆොන් රීබෙක්
යෝහන් අන්තෝනිස්ෂෝන් "ජොන්"  ෆොන් රීබෙක් (21 අප්‍රේල් 1619 – 18 ජනවාරි 1677 ) යනු, ලන්දේසි යටත්විජිත පරිපාලකවරයෙක් සහ  කේප් ටවුන්හී ස්ථාපකයා විය.
මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව
මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව යනු චර්යාවාදය සහ මනෝවිශ්ලේෂණය යන ද්වයයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් 1950 ගණන් වලදී පැනනැගුණු මනෝවිද්‍යා විෂයපථයකි. එය නිශ්චිත වශයෙන් සැලකිල්ලට භාජනය කරන්නේ මනෝවිද්‍යාව මානවවාදී ලෙසින් මැණුම සහ මනෝවිද්‍යාත්මක න්‍යාය සංවර්ධනය කෙරුමෙහිදී මානව සන්දර්භය යෙදීම පිළිබඳවයි.
සංකල්පයෙහි සම්භවය
මානවවාදී ප්‍රවේශයෙහි මූලාරම්භය සංද්‍රෘෂ්ඨිකවාදී චින්තනය හා බැඳෙයි. ( කියකගාඩ්, නෙයිට්ස්ච්, හෙයිඩෙගර්, සහ සාර්ටේ බලන්න). මනෝවිද්‍යාවෙහි බලකණු ත්‍රිත්වයෙහි සන්දර්භය තුලින්ද එය සමහරවිට වටහාගැනුමට උත්සාහ කෙරේ; චර්යාවාදය, මනෝවිශ්ලේෂණය සහ මානවීයවාදය. චර්යාවාදයෙහි තිඹිරිගෙය වූයේ තත්වාරෝපිත ප්‍රතීකය පිළිබඳ අයිවන්  පැව්ලොව් ගේ කෘතීන් වන අතර,  ජෝන්  බී. වොට්සන් සහ  බී.එෆ්. ස්කිනර් වැන්නවුන් හා සබැඳි එක්සත් ජනපදෙයහි ශාස්ත්‍රීය මනෝවිද්‍යාව සඳහා පදනම  වූයේය. මෙම ගුරුකුලය පසුව හැඳින්වූ‍යේ චර්යාව පිළිබඳ විද්‍යාව ලෙසිනි. ඒබ්‍රහම් මැස්ලෝ විසින් චර්යාවාදය සඳහා පසුව ලබාදුන් නම වූයේ  "පළමු බලවේගය" යන්නය. "දෙවන බලවේගය" ඉස්මතු වූයේ මනෝවිශ්ලේෂණය පිළිබඳ ෆ්‍රොයිඩ්ගේ පර්යේෂණ සහ, ඇල්ෆ්‍රඩ් ඇඩ්ලර්, එරික් එරික්සන්, කාල් ජන්ග්, එරිච් ෆ්‍රොම්, කැරන් හෝර්නි, ඔටෝ රෑන්ක්, මෙලනි ක්ලෙයින්, හැරි ස්ටැක් සලිවන්, සහ අනෙකුන් ගේ මනෝවේදයන් හේතුවෙනි. මෙම න්‍යායවාදීන් අවධානය යොමු කලේ මානව චෛත්‍යනයෙහි ගැඹුර පිලිබඳ වන අතර, ඔවුන් විසින් අවධාරනයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටියේ, සුඛිත මානව පෞරුෂත්වයක් නිර්මාණය කෙරුම සඳහා සවිඥානක මනස හා සමග එය සංයෝග කල යුතු බවයි.
පුද්ගලානුගත වීම (ආත්ම රූපී ) නියතිවාදය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ ව්‍යාධිවේදයන්ට වඩා ධනාත්මක වර්ධනය ගැන වඩා සලකා තිබීම වැනි කරුණු නිසා මානවවේදී ප්‍රවේෂණය මනෝවිද්‍යාවේ මනෝවිද්‍යාවේ අනෙකුත් ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්වේ. ඇතැම් අයෙකු විසින් යහපත් වර්ධනයක් සඳහා මනෝගතික සෛද්ධාන්තයන් මග පෙන්වතැයි විවාද කළද අනෙකුත් ලක්ෂණ මගින් මානවවාදී ප්‍රවේෂණය අනෙකුත් සියළුම ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්ව ප්‍රතිමාන වේ. මෙම නිසා ඇතැම් සෛද්ධාන්තිකයන් විසින් මාවනවේදී ප්‍රවේෂණය විද්‍යාව නොවන බවද ප්‍රකාශ කොට ඇත. බොහෝ මනෝවිද්‍යාඥයෝ චර්යාවන් බාහිරව හඳුනාගත හැකි බවට විශ්වාස කරති. (මධ්‍යස්ත නිරික්ෂකයෙකු මගින්) නමුදු මානවවාදීන්ගේ මතය වනුයේ මෙමගින් තමාගේ හැසිරීම් එම පුද්ගලයාටම හඳුනා ගත නොහැකි බව ගම්‍යය වන නිසා එය යහපත් පැවැත්මකට බාධා වන බවය. එමනිසා කාල් රොජර්ස් (Carl Rogers) වැනි මානව වේදීන් විසින් චර්යාවන් පුද්ගලානුබද්ධ සඳහා ආත්මරූපී වන බවට විවාද කළේය. තවද, ඔහු විසින් අවසානයේ සෑම පුද්ගලයෙකුම ආත්මරූපී වන ( පුද්ගල නිශ්‍රිත) නිසා විද්‍යාව විශ්වාස කිරීමට හේතුවනුයේ සෑම අයෙකුම මුළුමනින්ම බාහිර නිරීක්ෂණ මත පදනම් වීම නොව නිරීක්ෂණය කළ අවස්ථා විවිධ නිරීක්ෂකයන් අතර එකඟතාවයකට පත්වීමේ ස්වභාවය අනුව බවද විවාද කළේය.
මානවවාදී ප්‍රවේෂණයේ ලක්ෂණ සහ එය අනෙකුත් ප්‍රවේෂණයන්ගෙන් වෙනස්වන ආකාරය වඩා පුළුල්ව පාඨ ග්‍රන්ථයේ සඳහන්ව ඇත. නමුදු පහත සඳහන් ප්‍රභවයන් මගින් ද අමතර තොරතුරු සපයා ගත හැක. කෙසේවුවත් ඔබට මානවවාදී ප්‍රවේෂණය වඩා හොඳින් ග්‍රහණය කර ගැනීමට නම් එය අමුර්ත පදයන් භාවිතයෙන් කළ නොහැක. ඒ වෙනුවට එම අදහස් ඔබගේම අත්දැකීම් හා ඇති සම්බන්ධතා විමසා බැලීම මගින් කළ හැක. එමගින් ඔබගේ චර්යාවන් ඇතිවීමට හේතුවද සොයා ගැනීමට හැක.
ප්‍රවර්ගය:මානවවාදී මනෝවිද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:මනෝවිද්‍යා ගුරුකුල ප්‍රවර්ගය:සංද්‍රෘෂ්ඨික වාදය
ඉංගිරිය
අතීතයේ උඩුගහ පත්තුවට අයත්වූ ඉංගිරිය (English: Ingiriya; Tamil: இங்கிரிய) යනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි පිහිටි දියුණු වෙමින් පවතින නගරයකි. මෙම නගරය බස්නාහිර පළාතට අයත් කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙහි පිහිටා තිබේ. බස්නාහිර පළාත සහ සබරගමුව පළා‍තෙහි මායිම අසල පිහිටි ඉංගිරිය නගරය, රත්නපුර-පානදුර, ඉංගිරිය-පාදුක්ක සහ ඉංගිරිය-බුලත්සිංහල මාර්ගයන් එකට එකතු වන මංසංධියකි. සෑම ජාතියක්ම නියෝජනය වන පරිදි, සිංහල 89.7%ක්, දෙමළ 10.1%ක්, සහ වෙනත් ජාතීන් 1%ට වඩා අඩුවෙන්ද ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ජීවත් වේ. මෙයින් සිංහල සහ දෙමළ ජාතිකයන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් ගන්නා අතර ප්‍රදේශය ඉතා සාමකාමී පරිසරයකි.
2001 වර්ශයේදී ඉංගිරිය ප්‍රදේශයේ ජනගහනය 45,726ක් වූ අතර 2017 වර්ශය වන විටදී එම අගය 56,074ක් දක්වා වැඩිවී තිබේ. මුළු භූමි ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 9204ක් වන අතර, පවුල් 15,240 ක් පමණ මෙහි ජීවත් වේ. මෙම ජනතාව අතර බෞද්ධයන් 89.4%ක්ද, හිංදු බැතිමතුන් 8.7%ක්ද, ක්‍රිස්තියානි ආගමික බැතිමතුන් 1.7% ක් සහ වෙනත් ආගමි අදහන පිරිස 1%ට වඩා අඩුවෙන්ද වේ.
පිහිටීම
ඉංගිරිය නගරයට පිවිසීමට A8 රත්නපුර-පානදුර පාර  (පානදුර සිට 33km, රත්නපුර සිට 35.8km), පාදුක්ක-ඉංගිරිය පාර (පාදුක්කේ සිට 16.80km, මීපේ සිට 18.20km) හෝ බුලත්සිංහල-ඉංගිරිය මාර්ගය (ඈගල්ඔය සිට 11km) භාවිතා කළයුතු වේ. ඉංගිරිය යනු කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ මෙන්ම බස්නාහිර පළාතේ මායිමකි. ඉංගිරිය පසු කර රත්නපුර දෙසට යන විට හමුවන ඇල්ල ප්‍රදේශය සබරගමුව පළාතේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයට අයත්වන අතර ඉංගිරිය පසුකර පාදුක්ක දෙසට යන විට හමුවන පාදුක්ක ප්‍රදේශය කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයට අයත්වේ.
ඉංගිරිය නගරයේ සිට යාබද නගර දක්වා දුර
භූ විෂමතා හා ජලවහනය
ඉංගිරිය ප්‍රදේශය දිවයිනේ බටහිර ‍මුහුදු සීමාවේ සිට කිලෝමීටර් 24 න් ආරම්භවී කිලෝමීටර් 8.8 ක් පමණ රට මැදට විහිදේ. සමස්ථයක් වශයෙන් කොට්ඨාසය පුරාම හුදකලා කඳු පිහිටා ඇති අතර නැගෙනහිර මායිමේ කඳුමය ලක්ෂණ වැඩි වශයෙන් දක්නට ඇත. කොට්ඨාසයේ උසම ස්ථානය ‍ෙකාට්ටියාවත්ත ග්‍රාම නිලධාරී වසමේ පිහි‍ටි අඩි 1165 උස මඩකඩ ගිරංචි කන්දයි. මීට අමතරව ඇදුරගල ග්‍රාම නිලධාරී වසමේ පිහිටි ඇදුරගල කන්ද අඩි 700 ට වඩා වැඩි උසකින් යුක්තවේ. තවද නැගෙනහිර අර්ධයේ තැනින් තැන අඩි 500 ට වඩා උස්වූ හුදකලා කඳු පිහිටා ඇති අතර බටහිර අර්ධයේ ද එවැනිම උස් හුදකලා කඳු දැකිය හැකි මුත් මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් 60% ක් තැනිතලා ප්‍රදේශ වේ. කොට්ඨාසයේ දකුණු මායිම ඔස්සේ කළු ගඟ ගලා බසින අතර කලාපයේ විවිධ ප්‍රදේශයන් ගෙන් ගලා බසින ඇල මාර්ග ජාලයන් මෙම ගඟට එක්වේ. නැගෙනහිර අර්ධයෙන් නම්බපාන ඉංගිරිය ඇළ මාර්ගයද කොට්ඨාසයේ විශාලම ඇළ මාර්ගය වන මාවක්ඔය උතුරින් පටන් ගෙන බටහිර දිශාගතව ගලාවිත් දකුණු මායිම් ගතව කළු ගඟට එක් වේ.
දේශගුණය
ඉංගිරිය ප්‍රදේශය පහතරට තෙත් කලාපයට අයත් වේ. කාලගුණය බොහෝවිට මධ්‍යස්ථ අගයක් ගනී. ඉංගිරිය ප්‍රදේශයට මි.මී. 3500 – 4500 අතර වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර වාර්ෂික සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය මිලි මීටර් 4200 තරම් වේ. මෙම ප්‍රදේශය තෙත් කලාපීය පහත් බිම් කලාපයට අයත් වීම නිසා ඊසාන දිග හා නිරිත දිග මෝසම් දෙකෙන්ම වර්ෂාව ලැබෙන කාල පරිච්ඡේදය පහත පරිදි වේ.
ස්වභාවික විපත්
ඉංගිරිය නගරය සෑම විටම එකම ස්වභාවික විපතකට මුහුණපායි. එය නම් ගංවතුරයි. ඉංගිරිය ප්‍රදේශය දකුණු මායිමෙන් ගලා බසින කළු ගංගාව පිටාර ගැලීම හේතුවෙන් නම්බපාන, ඌරුගල නැගෙනහිර, ඌරුගල බටහිර, ඉංගිරිය බටහිර, වගවත්ත, කැකුළලිය, පෝරුවදණ්ඩ බටහිර, දොඹගස්කන්ද යන වසම් ගං වතුර උපද්‍රව වලට භාජනය වේ.