cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
හරූන් ලන්ත්‍රා
ගායන දිවිය
හරූන් ලන්ත්‍රා ජාතික ගුවන් විදුලියේ ඒ ශ්‍රේණියේ ගායකයෙකි. 1953 වර්ෂයේ තිරගත වූ ප්‍රේම තරගය චිත්‍රපටයෙන් චිත්‍රපට පසුබිම් ගායනයට එක්‌වූ හරුන් ලන්ත්‍රා, ඉන්පසු තිරගත වූ අශෝකා, මා ආලය කළ තරුණිය වැනි චිත්‍රපටවලට මෙන්ම හැංගි හොරා, ගොපලු හඬ, හිතට හිත, රන්රස, සීගිරි කාශ්‍යප, සෝබන සිත, පුංචි බබා, වීදුරු ගෙවල්, සුදු දුව ඇතුළු චිත්‍රපට රාශියකට පසුබිම් ගී හඬ ලබා දුන්නේය.
දානියෙල්
දානියෙල් යනු හෙබ්‍රෙව් සම්භවයක් සහිත පුරුෂ ලබාදුන් නමක් සහ වාසගමක් වෙයි. එහි අර්ථය නම් "දෙවියන්වහන්සේ මාගේ විනිශ්චයකරුවාණන්ය" (cf. ගාබ්‍රියෙල්—"දෙවියන්වහන්සේ මාගේ ශක්තියයි") වන අතර, ආදි බයිබලීය චරිත දෙකක් වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වෙයි. එයින් ප්‍රාථමික චරිතය වන්නේ දිවැසිවර දානියෙල්ගේ පොත වෙත පැමිණෙන දානියෙල් වෙයි.
කාලය
thumb|මනුෂ්‍යයන්ගේ පැවතීම පුරාවට [[හිරු හා සඳු විසින් කාලය නිරූපණය කිරීම හා සංකේතවත් කිරීම කරනු ලබයි.]]thumb|හෝරා යතුරක වැලි ගලායාම ගතවු කාලය පිළිබඳ සලකුණත් තබා ගැනීමට භාවිතා කල හැක. එය දැඩි ලෙස අතීතය හා අනාගතය අතර ඇති ලෙස වර්තමානය නිරූපනය කරයි.
කාලය යනු සදාකාලික අඛණ්ඩ සිද්ධි දාමයක් සහ අතීතයේ සිට වර්තමානය හරහා අනාගතය දක්වා දිවෙන ආපසු හැරවිය නොහැකි සිදුවීම් ඇති සිද්ධි දාමයක් වේ. එමෙන්ම කාලය යනු අවස්ථා අනුපිලිවෙල ගත කිරීමට සිද්ධි සඳහා ගතවන කාල හා ඒවා අතර විවේක කාල සංසන්දනය කිරීමට හා වස්තු වල චලනය ප්‍රමාණ කිරීමට භාවිතා වන මිනුම් පද්ධතියේ මුලික සංරචකයයි. කාලය, ආගම, දර්ශනවාදය හා විද්‍යාව යන අංශ වල ප්‍රධාන විෂයයක් වී ඇති නමුත් විවාදාත්මක නොවන ලෙස සියළු ක්ෂේත්‍ර වලට ගැලපෙන පරිදි කාලය අර්ථ දැක්වීමට ශ්‍රේෂ්ඨතම ශ්‍රාස්ත්‍රවන්තයන්ටත් නොහැකි වී ඇත.
භෞතික විද්‍යාවේදී හා අනෙකුත් විද්‍යා වලදී කාලය, මුලික රාශි කිහිපය අතරින් එකක් ලෙස සැලකේ. ප්‍රවේගය වැනි රාශි අර්ථ දැක්වීමෙන් අර්ථ දැක්වීම් වල වක්‍ර බවක් ඇති විය හැක. කාලයේ ක්‍රියාකාරී අර්ථ දැක්වීමක් පහත දැක්වේ. එහිදි කියා සිටින්නේ සම්මත චක්‍රීය සිද්ධි (නිදහසේ පැද්දෙන අවලම්භ බට්ටෙකුගේ සංක්‍රමණය වැනි) එකක හෝ අනෙකක යම් නැවත සිදුවීම ගණනක් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් තත්පරය ලෙස එක් සම්මත ඒකකයක් පිහිටු වීම, සංකිර්ණ පර්යේෂණ සිදුකිරීමේදි හා එදිනෙදා‍ කටයුතු වලදී අධික වැදගත්කමකින් යුත් දෙයක් වන බවයි. මෙම ක්‍රියාකාරී අර්ථ දැක්වීම, ඉහත සඳහන් කරන ලද ගණන් කිරීමේ ක්‍රියාකාරකම හැරුණු කොට ගලායන මැනිය හැකි කාලය යන දෙයක් තිබේ දැයි යන ප්‍රශ්නය මතු කරයි.
අවකාශ කාලය ලෙස හඳුන්වන එක සන්නානයක් පිළිබඳ පර්යේෂණ මගින් අදාල ප්‍රශ්නයද සමග කාලයේ අවකාශයේ පසුබිම සමග සම්බන්ධ කෙරේ. මෙම ප්‍රශ්න වල මූල පවතින්නේ ස්වාභාවික දර්ශන විද්‍යාවේ මුල් ශිෂ්‍යයන්ගේ වැඩ වලය.
2013 ඉකාටපෙක් ඩි මොරෙලෝස් තෙල් බවුසරය පිපිරීම
2013 මැයි 7 දිනදී, මෙක්සිකෝවේ,  ඉකාටපෙක් ඩි මොරෙලෝස්හි, සන් පෙඩ්‍රො සාලොස්ටොක් ජන ප්‍රදේශයෙහි, ෆෙඩරල් මහා මාර්ගය 85 තුලදී ද්‍රවිකෘත පෙට්‍රෝලියම් වායුව රැගෙන ගිය  බවුසර ට්‍රක් රථයක් පාලනය නැතිවී මෝටර් රථ කිහිපයකට හා නිවෙස් කිහිපයකට කඩා වැදී පුපුරා ගියේය. මෙම අනතුර නිසා, ජනයා 23 දෙනෙකු මිය ගිය අතර 30 දෙනෙකුට වඩා තුවාල ලදහ. ඇතිවුනු ගින්න නිසා නිවාස 45 සහ වාහන 16 කට හානි සිදුවිය.
කාලය
දාර්ශනිකයන් අතර කාලය පිළිබඳ වෙනස් දර්ශනයන් දෙකක් පැවතුනි. එක් දර්ශනයක් වන්නේ, කාලය යනු විශ්වයේ මුලික ව්‍යුහයේ කොටසක්, සිද්ධි අනුක්‍රමිකව සිදුවෙන මානයකි. සර් අයිසැක් නිව්ටන් මෙම යථාර්ත වාදි දර්ශනයට හිමිකම් කියන අතර එම නිසා සමහරක් විට නිව්ටෝනියානු කාලය ලෙසද හදුන්වනු ලබයි. විරුද්ධ දර්ශනය වන්නේ කාලය ලෙස හදුන්වන්නේ සිද්ධි හෝ වස්තු චලනය වන බහැලුමක් හෝ ගලායන දෙයක් හෝ නොව, මිනිස් අනුක්‍රම හා සන්සන්දනාත්මක සිද්ධි තුල වන මූලික බුද්ධිමය ව්‍යුහයේ (අභ්‍යවකාශ හා සංඛ්‍යාව සමග) කොටසකි. ගොට්ෆ්‍රයිඩ් ලෙයිබ්නිස් හා ඉමැනුවෙල් කාන්ට්ගේ සම්ප්‍රදාය වන මෙම දෙවන දර්ශනය කියා සිටින්නේ කාලය යනු සිද්ධියක් හෝ දෙයක් නොවන බව හා ඒ අනුව මැනිය නොහැකි බවයි. බුදුදහමට අනුව "කාලය යනු අප විසින් කරගන්නා සමමුතියක්, ප්‍රඥප්තියක්, පැනවීමක්" පමණක් අතර, එය සාපේක්ෂව වෙනස්වන්නකි.
හික්කඩුව ජාතික උද්‍යානය
පිහිටීම
දක්ෂිණ ලoකාවේ පිහිටි හික්කඩුවේ සාගර උද්යානය ලොව පිහිටි සුවිශේෂී සාගර උද්යානයකි. thumb thumb
කාලය
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යා සංකල්ප කාලික මිනුව විසින් විද්‍යාඥයින් හා තාක්ෂණඥයන් අයත් කරගෙන ඇති අතර යාත්‍රා කිරීමේ හා තාරකා විද්‍යාවේ ප්‍රධාන සොයා ගැනීමක් විය. උදාහරණ වලට අවකාශයේ හිරුගේ දෘෂ්‍ය චලනය, හ‍ඳෙහි කලාව, අවලම්භ බට්ටෙකුගේ දෝලනය හා හදවතෙහි ගැස්ම ඇතුලත් වේ. වර්තමානයේ කාලයේ අන්තර් ජාතික ඒකකය වන තත්පරය සිසියම් පරමාණු වල යමිකිසි නිශ්චිත අති සුක්ෂම සංක්‍රමණ ගණනක් ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත. කාලය වැදගත් සමාජීය වැදගත්කමකින් ආර්ථිකමය වටිනාකමකින් (කාලය රන් හා සමානයි) හා පුද්ගල වටිනාකමකින්යුක්ත වේ. එය එසේ වන්නේ එක් එක් දවසේ හා මනුෂ්‍ය ජීවන කාලයේ සිමාකාරී කාලය පිළිබඳ දැනීමක් ඇති කරවන නිසාය.
හික්කඩුව ජාතික උද්‍යානය
පිහිටීම
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
ශ්‍රී ලංකාවේ අතීත කෘෂිකර්මය
අතීතයේ ශ්‍රී ලංකාව සහලින් ස්වයංපෝෂී රටකි.අතීතයේ විසු රජවරු විසින් කරවන ලද වැව් නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ රජරට ප්‍රදේශය වැව් බැදී රාජ්‍ය ලෙස හැදින්වීය .අතීතයේ පැවතියේ යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය පදනම් කරගත් කෘෂි ආර්ථික ක්‍රමයකි .තම නිවසට සහ පවුලේ සියලු දෙනාට අවශ්‍ය වූ ආහාර තමා විසින්ම නිපදවා ගැනීම සිදුවිය thumb|503x503පික්
අතීතයේ කෘෂිකර්මාන්තය පවතී බවට සාක්ෂි
රඹුක්වැල්ල වලව්ව
අවසන් රජ සමය තුල සිංහල ජාතියේ හා ආගමේ උන්නතිය සදහා ජීවිතය පුදදුන් රඹුක්වැල්ල නිලමේ සමග වලව්ව ද ඉංග්‍රීසීන් විසින් වෙඩිතබා ගිනිබත් කරන ලදි. නුවර වැවට නුදුරින් වූ සුන්දර ස්තානයක පිහිටා තිබූ රඹුක්වැල්ල වලව්ව වර්තමානයෙහි පාරම්පරික අයිතිකරු වන්නේ විජේරත්න වාසල මුදියන්සේලාගේ මාරුකොණ වලව්වේ සුදත් පාලිත නවරත්න රඹුක්වැල්ල මහතා ය.
අලුත් ඔය සමූලඝාතනය
අලුත් ඔය සමූලඝාතනය (හබරණ සමූලඝාතනය) යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ 1987 අප්‍රියෙල් 17 වන දිනදී, දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් හබරණ-ත්‍රිකුණාමලය මාර්ගයේ අලුත් ඔය ගම්මානය ආසන්නයේදී, දරුවන්, කාන්තාවන් ඇතුළු අහිංසක සිවිල් වැසියන් 127 දෙනෙකු සමූලඝාතනය කිරීමේ සිද්ධිය වේ. මෙම සමූල ඝාතනය ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය පැවැති සමයේ එල්ටීටීඊ ය විසින් සිදුකරන ලද තවත් එක් වඩාත් අපකීර්තිමත් හා අමන අපරාධයක් ලෙස සැළකේ. එසේම එය එකල ගෙවීගිය වර්ෂ 100 ක කාලය තුල ලොව පුරා සිදුවූ ජීවිත 100 කට වඩා බිලිගත් දරුණුතම ත්‍රස්ථවාදී ප්‍රහාරයන්ගෙන් එකක් ලෙසද සැළකේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා
මහියංගනය සමන් දේවාලය
මහියංගනයට අධිපති සුමන සමන් දෙවියෝ වෙනුවෙන් මෙම දේවාලය නිර්මිත වන අතර, සමන් දෙවියන්ගේ සහෝදරිය (අක්කා) ලෙස සැළකෙන මහ ලොකු දේවතාවියද මෙහිදී වන්දනයට ලක්වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දේවාල ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
නියැදි ප්‍රත්‍යාගමන මෙහෙවර
thumb|ඇපලෝ අභ්‍යාවකාශගාමීන් විසින් චන්ද්‍රයා මතුපිටදී නියැදි එකතුකරමින් ගවේෂණයෙහි යෙදෙන අයුරු. ෂෝටි ආවාටය අසබඩදී ඔවුන් විසින් තැඹිලි පැහැති චන්ද්‍ර ප්‍රාවරණ පාෂාණ කිහිපයක් සොයාගත්හ.
නියැදි ප්‍රත්‍යාගමන මෙහෙවරක් යනු, පාරභෞම ස්ථානයකදී නියැදි රැස්කොට ඉක්බිතිව ඒවා ප්‍රත්‍යාගමනය කොට විශ්ලේෂණය සඳහා පෘථිවිය වෙත ගෙනඒමෙහි අභිලැෂය සහිතව දියත්කෙරෙන අභ්‍යාවකාශ යානා මෙහෙවරකි.
රාජ්පුත් චිත්‍ර කලාව
අවශ්‍ය වර්ණයන් සකසාගනු ලැබුවේ නිශ්චිත ඛනිජ ,ශාක ආශ්‍රෙයන්,හක් බෙල්ලන්,සහ වටිනා පාෂානයන්හි ව්‍යුත්පන්න වලිනි. එසේම රන් සහ රිදී ද යොදා ගැනින. අභිමත වර්ණ සංයෝජනයේදී දීර්ඝ ක්‍රියාවලියක් භාවිතා වූ අතර ,සමහර අවස්ථාවන්හිදී ඒ සදහා සති ගණනාවක් ගතවිය.එසේම ඉතා සියුම් පින්සල් යොදා ගැනිනි.
අන්තර්ගතය
විවිධ තේමා අන්තර්ගත රාජ්පුත් සිතුවම් රාශියෙන්, රාජ්පුත් සිතුවම්හි පොදු රටාවක් වන්නේ ,පසුබිම පුරා ප්‍රධාන සිදුවීම දැක්වීමයි. සුවිශේෂී ලෙස, සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයෙන් දැක්වූ පසුබිම පුරා අන්තර්ගතව ඇත්තේ අල්ප වූ සීමාවන් සහ වෙන් කළ නොහැකි චරිත සහ උද්‍යාන අලංකරණයන්ය.මෙම ක්‍රමයේදී, බොහෝවිට ඒක පුද්ගල සිතුවම් සැම විටම සිතුවම් නොවුනු අතර, අවසරය හිමිව තිබුනේ පසු බිමෙහි සාමාන්‍යෙයන් පුද්ගලයන් ද්විත්වයක් පමණ දැක්වීම සහ  මානව රූපය අර්ථන්විතව යෙදීම සිදුවිය.
හුදෙක් සිතුවම් ශිල්පීය ප්‍රතිපත්තියෙන් පිට, රාජ්පුත් සිතුවම් බොහෝවිට දේශපාලන කරුණු සම්බන්ධව සහ සමාජ සාරධර්ම සම්බන්ධව නිර්මාණය විය. මෙවාර් පාලකයන්ට අවැසි වූයේ මෙම සිතුවම් වලින් එවුන්ගේ අරමුණු සහ ඔවුන්ගේ බලපරාක්‍රමය නිරූපනය කිරීමටය.එමනිසා ,සිතුවම් වලින් නිරතුරුවම පාලකයන්ගේ බලය නැතිනම් යහපත් සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමට ඔවුන් සිදුකළ විපර්යාසයන් විදහා දැක්වුණි. . මෙම අරමුණු දෙක පැහැදිළිවම මෝගල් කටයුතු සම්බන්ධව නිමවුණු රාජ්පුත් සිතුවම් වලින් පැහැදිළි වේ. කාලානුක්‍රමික ප්‍රතිපත්තියෙහි, මෙම සංස්කෘතීන් ද්විත්වයම එකකට එකක් සංඝට්ටනය වීම් දක්නට ලැබෙන අතර, මූගල් විලාසිතාවල සහ සංස්කෘතික ප්‍රමිතියෙහි සහ ,රාජ්පුත් සිතුවම් වල එකම බාහිර අන්තර්ගතය ඇතුළත් විය.නමුත් මූලිකවම  විවිධ ආලේඛය සිතුවම්,ප්‍රසිද්ධ මූගල් සිතුවම් ශිල්පීන් (ගෝවර්ධන්, හෂීම්, වැනි.)අතින් නිමවුණු අතර මෙය රාජුපුත් කටයුතුවල හමු නොවේ.කෙසේ නමුත් රාජුපුත් ශිල්ප ක්‍රමය ප්‍රමුඛව  මූගල් සිතුවම් වල දක්නට නොලැබේ. " 'දහ අට වන සියවස ආරම්භයේදී, රාජ්පුත් සිතුවම් සම්ප්‍රදායික මූගල් ආරක් ගැනීම නිසා වෙනස් විය. ' (බීච් 175). "
පාසල්
16 වන සියවස අග භාගයේදී රාජ්පුත් සිතුවම් පාසල් ආරම්භවූ අතර එය ස්වදේශීයත්වය සම්බන්ධවීමෙන් විශේෂ ආරක් සංවර්ධනය සදහා මුලින් ආරම්භවූ  අතර,ඉක්මනින්ම විදේශීය ආභාෂය (පර්සියන්,මූගල් ,චීන ,යුරෝපීය )සහිත අද්විතීය රටාවක් එයට ලැබුණි. රාජස්ථානි සිතුවම් සමන්විතවන්නේ මූලධර්ම පාසල් හතරකින් වන අතර මේවා සමන්විත වන්නේ වෙනස් සිතුවම් රටාවලින් සහ අර්ථ නිරූපණයන්ගෙන් වන අතර ඒවා සුළු සුළු වශයෙන් වෙනස් විය.එම මූලධර්ම පාසල් පහත පරිදි වේ:
ලමා කතන්දර
දරුවන් සතුටු කිරිම සදහා ගෙතුනු කතන්දර ගොන්නකි. එම කතන්දර අපේ මුතුන් මිත්තන් විසින් පරම්පරවෙන් පරම්පරාවට ගෙන ආ දායදයන්ය. වර්තමනයේ දරුවන් බොහොවිට කාටූන් බලමින් කාලය ගත කරන අතර දෙමාපියන්ටද දරුවන් තුරුලෙහි හොවාගෙන කතාන්දර කියා දෙන්නට කාලයක්ද නැත.
නමුත් මෙම කතාන්දර ඉතා වටිනා ආදර්ශ සපයයි.
වාරිස් ඩයිරී
වාරිස් ඩයිරී (සෝමාලි: Waris Diiriye) (උපත 1965) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සෝමාලි නිරූපිකාවක, කතුවරියක, නිළියක සහ සමාජ ක්‍රියාකාරිණියකි. 1997 සිට 2003 දක්වා ඇය එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ තානාපතිවරියක ලෙස කටයුතු කළා ය.
ඔසයිරිස්-රෙක්ස්
ඔසයිරිස්-රෙක්ස් (ඔරිජින්ස්, ස්පෙක්ට්‍රල් ඉන්ටර්ප්‍රිටේෂන්, රිසෝස් අයිඩෙන්ටිෆිකේෂන්, සෙකියුරිටි, රෙගලිත් එක්ස්ප්ලෝරර්) (සම්භවය, වර්ණාවලීමය අර්ථකථනය, සම්පත් සංජානනය, ආරක්ෂණය, ප්‍රාවරණ පාෂාණ ගවේෂකයා) යනු, නාසා ආයතනයෙහි ක්ෂුද්‍රග්‍රහ-අධ්‍යයන සහ නියැදි ප්‍රත්‍යාගමන මෙහෙවරකි. අංගාරමය පෘථිවි-සමීප ක්ෂුද්‍රග්‍රහයෙක් වන 101955 බෙන්නු වෙතින් අවම වශයෙන් ග්‍රෑම් 60ක නියැදියක් ලබාගෙන, සවිස්තරාත්මක විශ්ලේෂණය සඳහා නියැදිය පෘථිවිය වෙත ප්‍රත්‍යාගමනය කිරීම මෙ‌ම මෙහෙවරෙහි ප්‍රාථමික ඉලක්කය වෙයි.
රචනා
උදා‍:
අවධානයට ලක් වූ රචකයෝ
G.K චෙස්ටර්මන්, වර්ජිනායා වුල්ෆ්, වෝල්ටයර්, එඩ්රියන් රිච්, ඇලම්පර් හෂ්මි, ජෝආන් ඩිඩියන්, ජින් බොල්ඩ්‍රිලාඩ්, බෙන්ජමින් ඩිසරෙලි, සුසැන් ‍සොන්ටැග්, නැටිලියා ජින්ස්බර්ග්, සාරා සුලෙරි, ඇනි ඩිලාඩ්, ජෝසෆ් ඇඩිසන්, රිචඩ් ස්ටිල්, චාර්ලිස් ලැම්බි, ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයි, විලියම් හැස්ලිට්, තොම්ස් බැබින්ටන් මැතවුලේ, රැල්ෆ් වෝල්ඩෝ එමර්සන්, හෙන්රි ඩේවිඩ් තොරෙඩ්, පර්ස් බිග් ෂෙලි, මේරි ෂෙලි, වෝල්ටර් බේජ් හොට්, මොරිස් මිටර්ලින්ක්, ජෝර්ජ් ඕවෙල්, ජොර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ, ජොන් ඩි. ඇගටා, රෙනෝල්ඩ්ස් ප්‍රයිස්, ගෝ විඩාල්, මාගරිට් යුවර්සෙනා, ජේ.එම් තෝම්සි, ගැස්ටන් වැරිංහේන් සහ ඊ.බී. වයිට් රචනා අයත් වන කාණ්ඩය සත්‍ය වශයෙන් පැවසීම දුෂ්කරය.
නවකතාවක් පරිද්දෙන්ම, රචනාවක් යනු ඕනෑම දෙයක් පිළිබඳ සෑම දෙයක්ම පැවසීමේ උපරකරණයකි. සාම්ප්‍රදායානුකූලව අර්ථ දැක්වීමට අනුව රචනාවක් යනු කෙටි ලිපියකි. එම නිසා එමගින් සෑම දෙයක් පිළිබඳවම සෑම කරුණක් ම දැක්වීම, එම සීමා තුළ දී කළ නොහැක. එනමුත් රචනා කිහිපයක් මඟින් එම සෑම කරුණක්ම අල්ලා විස්තර කළ හැක. මොන්ටෙයින්ගේ තුන්වන කෘතිය මෙයට සමාන වේ. රචනා යන සාහිත්‍ය විශේෂය අතිශය වෙනස්වන සුළුය. මෙය තුන් ආකාරයකින් ලබකා බැලිය හැක. පළමු ආකාරය පෞද්ගලික පැතිකඩකින් යන්නය. දෙවන පැතිකඩේ දී ඉලක්ක ද තෙවන පැතිකඩේ දී විශ්වයම සාරාංශ කර සලකා බැලිය හැක.
සමහර රචකයොත් සිය වටපිටාව පිළිබඳව ද සමහර රචිකයෝ සිය පෞද්ගික අත්දැකීම් ද රචනාවට ලක් කරති. එහෙත් සමහරු යම් කිසි විද්‍යාත්මක, සාහිත්‍යමය හෝ දේශපාලනමය තේමාවක් යටතේ සිය රචනා ලියති.
එහෙත් ඉතා සරු හා සෑහීමකට පත්විය හැකි රචනා වනුයේ ඉහත අවස්ථා තුනේම පැවතිය හැකි ඒවාය.
ප්‍රවර්ගය:ලේඛන කලාව
ප්‍රවර්ගය:Jana madya
ජෙනරාල්
දකුණ|210x210පික් ජෙනරාල් යනු ශ්‍රී ලංකා යුුුද්ධ හමුදාවේ දෙවන ඉහළම තරාතිරම වන අතර මෙම තනතුර ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා විසින් දරනු ලැබේ. එසේ නැතහොත් විශ්‍රාමික හමුදාපතිවරුන්ට චාරිත්‍රානුකූල නිලයක් ලෙස පිරිනමනු ලැබේ.
බ්‍රිගේඩියර්වරු නිළය අනෙකුත් හමුදාවන්හි බ්‍රිගේඩියර් ජෙනරාල්වරුන්ට සමාන වුවද වර්තතමනයේ දී ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ සාමාන්‍ය නිලයක් ලෙස සැලකේ.
ඉතිහාසය
ලංකා හමුදාව පිහිටුවන විට ජෙනරාල් නිලය 1949 යුද හමුදා පනත යටතේ අර්ථ දක්වා ඇති ඉහළම තනතුරයි. ලංකා හමුදාවේ ප්‍රධානියා වූ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා නිලධාරියා බ්‍රිගේඩියර් නිලය දැරූ අතර හමුදාවට අණ දුන් පළමු ලාංකික නිලධාරියා ලෙස මේජර් ජෙනරාල් ඇන්ටන් මුට්ටුකුමාරු (1958) හැදින්විිය හැකිය.
1974 දී එවකට යුද්ධ හමුදාවේ අණ දෙන නිලධාරි සේපාල අටිගල්ලේ ලුතිනන් ජෙනරාල් තනතුරට උසස් කරන ලද අතර එතැන් පටන් සියලුම හමුදාපතිවරු ලුතිනන් ජෙනරාල් තනතුරට සම්ප්‍රදායිකව උසස් කරන ලදී.
1977 ඔක්තෝබර් 13 වන දින යුද්ධ හමුදාවෙන් විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පසු ජෙනරාල් තනතුරට උසස් කරන ලද පළමු නිලධාරියා බවට සෙපාල ඇට්ටිගල් පත්විය. ලංකාවේ හිටපු අග්‍රාමාත්‍ය ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල 1980 දී 'ස්වේච්ඡා බලකායේ ජෙනරාල්' ගෞරවනීය නිලයට පත් කරන ලදී. 1988 දී සිරිල් රණතුංග යුද හමුදාපති ලෙස සේවය නොකර ජෙනරාල් තනතුරට උසස් කරන ලද එකම නිත්‍ය නිලධාරියා බවට පත්විය. 1991 දී මරණින් පසු ජෙනරාල් තනතුරට පත් කළ එකම නිලධාරියා රංජන් විජරත්න ය. 1991 සිට, ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ සියලුම අණ දෙන නිලධාරීන් විශ්‍රාම යන විට හෝ ආරක්ෂක මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ලෙස පත් කරනු ලැබුවහොත් අවසාන සේවා දිනයේදී ජෙනරාල් නිලයට උසස් කිරීම සිරිතක් විය. 2007 දී හිටපු හමුදාපතිවරුන් දෙදෙනෙකු ද ජෙනරාල් තනතුරට උසස් කරන ලදී. 2009 දී විශ්‍රාම යාමට පෙර ජෙනරාල් තනතුර දැරූ එකම නිලධාරියා (මේ දක්වා) සරත් ෆොන්සේකා බවට පත් වූ අතර කෙටි කාලයක් හමුදාපති ලෙස සේවය කළේය. 2015 දී ඔහු ෆීල්ඩ් මාෂල් තනතුරට චාරිත්රානුකූලව තරාතිරම නි කරන ලදී. ජෙනරාල් යුද හමුදා පනත යටතේ ඉහළම තරාතිරමක සිටින අතර හමුදාවේ ඉහළම වැටුප් ශ්‍රේණිය වේ.
ස්වේච්ඡා බලකායේ ජෙනරාල්වරු
ස්වේච්ඡා බලකායේ හිටපු සාමාජිකයින් තිදෙනෙකුට යුද්ධ හමුදා ස්වේච්ඡා බලකායේ ජෙනරාල් ගෞරවනීය තනතුර පිරිනමා ඇත.
ලාංඡනය
ජෙනරාල්ගේ ලාංඡනය හරස් කඩුවක් සහ යෂ්ටියකි. මේජර් ජෙනරාල්වරයෙකුට මෙම ලාංඡනය උඩින් තරුවක් තිබේ; තරුවක් වෙනුවට ලුතිනන් ජෙනරාල්ගේ ලාංඡනයෙහි ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ලාංඡනයක් ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:යුද්ධ හමුදාවේ නිලයන් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව
චලිත ග්‍රහණය
චලන රූප, චලන මාර්ග‍ හෝ මෝකප් (mocap) යනු, විනෝදත්මක ක්‍රීඩා හා රසායනාගාර අවශ්‍යතා සඳහා සංඛ්‍යාත්මක (Digitally) සටහන් කරගන්නා ලද සෙලවීම් සහිත ශිල්ප ක්‍රමයකි. චිත්‍රපට නිර්මාණයේදී (සමහර අවස්ථාවල ඉදිරිපත් කිරීමේ රූප ලෙස හඳුන්වන) මෙය, මිනිස් නළුවන්ගේ හැසිරීම සටහන් කිරීම හා එම‍තොරතුරු මඟින් සංඛ්‍යාංකමය අනුරුවක් ත්‍රිමාන (3D) සජීවිනය මඟින් සජීවිකරණය කිරීමේ ශිල්පය ලෙස දක්වයි.
වාසි
සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයෙන් ත්‍රිමාන අනුරුවක් සජීවි කරණයට සාපේක්ෂව චලන ප්‍රතිග්‍රහණය භාවිතයෙන් ලැබිය හැකි වාසි කිහිපයකි.
සත්‍ය රඟ දැක්වීම් වලට සාපේක්ෂව ඇති වාසි පරිගණක මගින් සජීවි කරණය කල ලොවකට ගැලපෙන පරිදි නළුවන්ට නිල් තිරයක් ඉදිරි පස අදෘෂ්‍යමාන පරිගණක මගින් සජිවි කරණය කල චරිත (මේවා පසුව දර්ශනයට ඇතුල් කෙ‍රේ) සමග අන්තර් ක්‍රියා කිරීමට සිදුවන මට්ටමට පරිගණක මගින් ජනනය කල කොටස් අඩංගු චිත්‍ර පට සදහා ඇතැම් විට නළුවන් ඇතුලු සියලු දේ පරිගණකමය වශයෙන් නිර්මාණය කිරීම වඩාත් පහසු වේ. මෙම ක්‍රමය භාවිත කල විට සියළු අංග ස්වභාවිකව එකට සම්බන්ධ වන අතර එකම දෘෂ්‍ය පෙනුමක් සහිත වේ.
යෙදීම්
සමහර වීඩියෝ ක්‍රීඩාවලදී ක්‍රීඩක‍යන්, සටන්කරුවන් හා ක්‍රීඩාවේ ඇති වෙනත් චරිත (characters) සජීවකරණය  (animate) කිරීමට චලන ග්‍රහණය භාවිතා කරනු ලැබේ.
සමහර චිත්‍රපටවල පරිගණක චිත්‍රක එල (CG effects) උදෙසා චලන ග්‍රහණය යොදා ගන්නා අතර සමහර අවස්ථාවල චලන ග්‍රහණය විසින් සම්ප්‍රදායික කෝෂ සජීවකරණය සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතිස්ථාපනය කරයි. එසේම එය සමහර අවස්ථාවලදී පරිගණක ආශ්‍රෙයන්ම නිර්මාණය කළ (CG) Gollum, The ,Mummy,   King Kong වැනි මැවුම් (creatures) සඳහා යොදා ගනී. චලන ග්‍රහණ යොදා ගනිමින් සෑදු පළමු චිත්‍රපටය Simbad : Beyond  the veil of Mists නම් වේ.
පරිගණක සජීවකරණය මඟින් සම්පූර්ණ චිත්‍රපටයම නිපදවීමේ දී සිනමා කර්මාන්තය, චලන ග්‍රහණය භාවිතා කරන චිත්‍රාගාර හා චලන ග්‍රහණය භාවිතා නොකරන චිත්‍රාගාර අතර බෙදී පවතී. ඡායාතාත්වික (Photo realistic) තත්ත්වයට ඉතා ළංවූ අංකිත චරිත ආකෘති (Models) වලින් යුත් සජීවි ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට නිපදවීම උදෙසාම චලන ග්‍රහණ  පුළුල් ව භාවිතා කිරීම මේවන විටද ආරම්භ වී ඇත.
අතථ්‍යරූපි යථාර්ථය (Virtual reality) සහ වර්ධනය කරන ලද යථාර්ථය (arrangemented reality) භාවිතා කරන්නන්ට අංකිත අන්තර්ගතය  (content) සමඟ නම්‍යකාලයේ දී සබඳතා (interact) පැවැත්විය හැකිය. මෙය පුහුණු විඩම්භන, දෘශ්‍ය අවබෝධ (visual perception) පරීක්ෂා හෝ ත්‍රිමාසා පරිසරයක් තුළ ඇවිදීම වැනි දේ සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වේ. චාලක ග්‍රහණ තාක්ෂණය, පරිගණක ජනිත චරිත වල සත්‍ය කාල (real time) ක්‍රියාකාරීත්වයට උදව් ලෙස අංකිත රූකඩ පද්ධති භාවිතා වේ.
ගේයිට් (Gait) විශ්ලේෂණය යනු චලන ග්‍රහණ සායනික වෛද්‍යකර්මයේ දී භාවිතයකට ගැනෙන්නකි. සලකුණු රහිත චලන ග්‍රහණ සාදන්නා වන organic Motion සමාගම විසින් රොගීන් හට අපහසු ඇඳුම් හෝ හඹායාමේ උපකරණ වලින් තොරව මනුෂ්‍ය චලන ඇඟයිය හැකි ක්‍රමයක් සාදන ලදි.
මෙම හැකියාව තුළින් රෝගීන්හට නිදහසේ අදාළ ප්‍රදේශයේ චලනය විය හැකි අතර, කැමරා මඟින් (සලකුණු මඟින් නොවේ) චලන පරාසය, ගමන් විලාසය හා අනිත් ජෛවමිතික (biometric) සාධක හඹායයි. එම තොරතුරු,විශ්ලේෂණ මෘදුකාංග වලට එවෙලෙහි ම ප්‍රවාහනය කරනු ලැබේ. මෙම පද්ධතියට සලකුණු අවශ්‍ය නොවන නිසා රෝගීන්, චිකිත්සකයන් හා විශ්ලේෂකයන් හට පරිච්ඡේද කළ හැකි (quantifiable) තොරතුරු සත්‍ය කාලය තුළදී රෝගියාටද අපහසුවකින් තොරව එකතු කරගැනීමට හැකි වේ.
යාන්ත්‍රික චලිත ග්‍රහණ පද්ධති
යාන්ත්‍රික චලිත ග්‍රහණ පද්ධති ඍජුවම සිරුරේ සම්බන්දක කෝණ මනින අතර බොහෝවිට එය එහි සංවේදක සීරුරට ඈඳා ඇති ආකාරය අනුව exo - සැකිලි චලිත ග්‍රහණ පද්ධතියක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. කාර්යය සිදු කරන්නන් විසින් ඔවුන්ගේ සිරුරට සැකිලි පද්ධතිය වැනි ව්‍යුහයක් ඈඳා ගන්නා අතර ඔවුන් චලනය වන විට සවිකර ඇති යාන්ත්‍රික කොටස් ද ක්‍රියාත්මක වන්නාගේ සාපේක්ෂ චලිතය මනිමින් ක්‍රියාත්මක වේ. යාන්ත්‍රික චලිත ග්‍රහණ පද්ධති තාත්වික කාල, සාපේක්ෂව අඩු වියදම් , නිරෝදනයෙන් තොර සීමිත ග්‍රහණ ධාරිතාවක් ඇති රැහැන් රහිත පද්ධති වේ. සාමාන්‍යයෙන් ඒවා සම්බන්ධ කරන ලද ඍජු ලෝහ හෝ ප්ලාස්ටික් දඬුවලින් යුත් ශරීරයේ සම්බන්ධකවලදී සන්ධි වන විභව මාන සමග සබැඳී ඇති දෘඩ ව්‍යුහ වේ. මෙම පද්ධති බාහිර නියම ස්ථානගත කිරිමේ පද්ධතියක් සමග $ 25000 - $75000 පරාසයේ පවතී.
තිස්ස වැව (තිස්සමහාරාමය)
තිස්ස වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, තිස්සමහාරාමය ප්‍රදේශය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි.
චලිත ග්‍රහණය
ක්‍රියාමාර්ගය
චලන රූප කාලයේදී නළුවන් ගේ හැසිරීම් තත්පරයට කිප වතාවක්ව ආදරශයට ගැනේ .ශරීරයේ මුහුණේ හා ඇඟිලි වල චලන එකම වේලාවක ආදර්ශනයට ගැනීම අධි ‍විභේදන දෘෂ්ඨි චලන රූප ක්‍රමය යොදා ගත හැකිය. (High resolution optical motion capture system).
ස්කූබි-ඩූ! මිස්ට්‍රි ඉන්කෝපරේටඩ්
= පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය =
තිස්ස වැව (තිස්සමහාරාමය)
තිස්ස වැව 3 වෙනි ශත වර්ෂයේ දී රුහුණේ රජකම් කල මහානාග රජතුමා විසින් ඉදිකරන ලදැයි සැළකේ. ඉන්පසුව 1871 දී නැවත ප්‍රතිසංශ්කරණය කරන ලද තිස්ස වැව අද දවසේ අක්කර 652 ප්‍රමාණයක විහි දී තිබේ. තිස්සමහාරාම ප්‍රෙද්ශයේ ඉතා විශාල කුඹුරු යායවල් සඳහා ජලය සපයන තිස්ස වැව තිසිසමහාරාම ප්‍රෙද්ශයේ ජනතාවට වටිනා සම්පතකි. තිස්ස වැවෙහි වැව් බැම්ම ඉතා මනරම් ලෙස භූමි අලංකරණය කර තිබෙන අතර වැව් බැම්මෙහි ඇති සුවිසල් වෘක්ෂ වැවට එක් කරනුයේ අභිමනවත් බවකි. නිරන්තරයෙන් ජනතාවගෙන් පිරී පවතින තිස්ස වැව ස්නිනය සඳහා ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකි.
චලිත ග්‍රහණය
ක්‍රියාමාර්ගය
චලන රූප කාලයකදී නළුවකුගේ හැසීරීම් පමණක් සටහන් කර ගනියි. අනුරුව එකම අතකට සෙලවීම සඳහා පරිගණක ශිල්පියෙක් විසින් නිර්මාණය කරන ලද 3D අනුරුවක් අන්තර්ගත කල සෙලවීම් සජීවන දත්ත ලෙස සටහන්කර ගැනේ. පැරණි ‍ක්‍රමය රොටොස්කෝප් (Rotoscpoe) හා සසඳන කල රොටොස්කෝප්ප දර්ශණය, රූපගත කිරීමෙන් පසුව අතින් අඳින ලද සජීවනය කල චරිතයක් සැකිලි චලනයකට මුලික වේ.
නළුවා වේදිකාව මත රඟ දක්වන විට අවශ්‍ය නම් කැමරාව එහා මෙහා ගෙන යා හැක. එවිට චලන රූප ක්‍රමය මඟින් සියල්ල රූගත කළ හැකිය. මෙය පරිගණකයෙක් ජනිත කල චරිත, රූප හා තල කැමරාවෙන් ගත් වීඩියෝ රූප ලෙසම ලබා ගැනීමට ඉඩ සලස්වයි. පරිගණකය මඟින් දත්ත හසුරුවා නළුවාගේ සෙලවීම 3 D පිහිටුමෙන් ඉදිරිපත් කරයි. අවශ්‍ය නම් කැමති කැමරා පිහිටුම් තලය මත ලබා ගැනීමට සත්‍ය කැමරාවක් භාවිතා කළ හැකිය.
ඡායාරේඛමතිය (Photogrammerty) භාවිතයෙන් තොරව ත්‍රිමාණ කැමරාවක චලනය කර එක් ද්විමාන රූප අනුපිළිවෙලක් Match moving තාක්ෂණය මඟින් ලබා ගත හැකිය. සම්පූර්ණ සැකිලි රූප විවිධ කැමරා කෝණ වලින් නියමිත පිහිටිමෙන් ලබා ගැනීමේ ක්‍රම අනාගත තාක්ෂණයට අතුලත් වීම මඟින් අනාගතයේ දී අදට වඩා අධි විභේදනයක් ලබා ගත හැකි වේ යැයි සිතිය හැකිය.
ඉන්පසු පරිගණක සජීවිකරණය කරන්නට 3 D අනුරූ භාවිතා කර දෙවනුව සාමාන්‍යය පරිගණක සජීවන මෘදුකාංග භාවිතා කර සජීවන දත්ත මෘදුකාංග මඟින් පිටත‍ට ලබා දිය හැකිය. නළුවාගේ ඉදිරිපත් කිරිම හොද හා මෘදුකාංග ක්‍රියාව නිවැරදි නම් මෙය වැ‍ඩෙහි යෙදවීම, සජීවිකරණය කරන්නා විසින් නිර්මාණය කළ හා ත්‍රිමාණ අනුරුව හා අනෙකුත් වස්තු අතර අන්තර්ක්‍රියා පාලනය අනුව නළුවා දර්ශනයේ ස්ථානගත කිරීමට සිමා වේ.
ක්‍රමවේද සහ පද්ධති
චලන ප්‍රතිග්‍රහණ තාක්ෂණය 1970 සහ 80 දශක වල ජෛව යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක පරියේෂන වල ඡායාරේඛන මිතික විශ්ලේෂණ උපාංගයක් ලෙස භාවිත වු අතර පසුව තාක්ෂණය වැඩි දියුණුවීමත් සමග අධ්‍යාපනය, පුහුණු කිරීම්, ක්‍රිඩා සහ වඩාත් නූතනව චිත්‍රපට සහ පරිඝනක ක්‍රිඩා සදහා පරිගණක සජීවි කරණය යන ක්ෂේත්‍ර දක්වා ව්‍යාප්ත විය. මෙහිදි රඟපාන පු	ද්ගලයා සිය ශරීරයේ එක් එක් සන්ධිමත සලකුණු කරන උපාංග පලදින අතර එම උපාංග අතර කෝණය හෝ පිහිටුම මගින් චලනයන් හදුනා‍ගැනේ. ධ්වනි විද්‍යාත්මක, අවස්ථිතික, ආලෝක විමෝචක ඩයෝඩමය, චුම්භක හෝ පරාවර්ථක යන ඕනෑම වර්ගයක සලකුණු කරන උපාංග හෝ මේ ඕනෑම වර්ග කිහිපයක මිශ්‍රණයක් මගින් අභිමත චලිතයේ සීඝ්‍රතාව මෙන් දෙගුණයක අවම සීඝ්‍රතාවක් ඔස්සේ උප මිලිමීටර් පරිමාණයට පිහිටුම් ප්‍රතිග්‍රහණය කෙරේ. චලන ප්‍රතිග්‍රාහක පරිගණක මෘදුකාංග පිහිටුම්, කෝණ, ප්‍රවේග, ත්වරණ සහ ආවේග පටිගත කර ගනු ලබන අතර එමගින් අදාල චලිතයෙහි නිවැරදි පරිගණකමය අනුරුවක් ලැබේ.
විනෝදාත්මක යෙදුම් වලදී මෙමගින් සජීවි කරණය සදහා වැය කළ යුතු වියදම අවම කරගත හැකි වෙයි.මෙම ක්‍රමය භා‍විතා නොකළේ නම් එවිට සජීවි කරණ නිර්මාපකයෙකු විසින් සියළු රූපරාමු ඇදීම සිදු කල යුතු අතර එසේ නැති නම් වඩාත් සංකිර්ණ මෘදු කාංග මගින් අන්තර් නිවේෂණය කල හැකි පරිදි විශේෂ රූපරාමු ගණනාවක් නිර්මාණය කල යුතු වේ. චලන ප්‍රතිග්‍රහණය මගින් කාලය ඉතුරු කර ගත හැකි අතර අතින් ඇද සිදු කරන සජීවි කරණයට වඩා ‍ස්වභාවික ආකාරයට චලනයන් නිර්මාණය කල හැකි වේ. නමුත් මෙම ක්‍රමය කායික විද්‍යාත්මකව සිදු කල හැකි චලිතයන්ට සීමා වේ. නමුත් ඇතැම් යෙදුම් වලදී මෙම සීමාවන් ඉක්මවා යන චලිතයන් සිදුකිරීම අවශ්‍ය වී ඇත. සජීවි කරණය කල සුපිරි වීරයෙකු, සටන් ක්‍රම හෝ තාත්වික නවවන්ට සිදු කල නොහැකි ඇදීම් සහ තැලීම් මේ සදහා උදාහරණ වේ.
ජෛව යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේදී, ක්‍රිඩාවන්හිදී සහ පුහුණු වීම් කටයුතු වලදී ගුටළු හදුනා ගැනීමට හෝ ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ නැංවීමට සුදුසු ක්‍රම නිර්ණය කිරීම සදහා එවලේම ලබාගන්නා දත්ත මගින් අවශය තොරතුරු ලබාගත හැක. මෙවැනි ඇතැම් අවස්ථා වලදී (උදා - ගොල්ෆ් පිත්තකින් පහර දීම වැනි) චලන ප්‍රතිග්‍රහණ තාක්ෂණය මගින් 140 mp/h තරම් සීඝ්‍රචලන ප්‍රතිග්‍රහණය කල යුතු වේ.
ප්‍රකාශ පද්ධති
ප්‍රකාශ පද්ධති රූප සංවේදක මගින් ග්‍රහණය කරගත් දත්ත, අතිච්ඡාදනය වූ ප්‍රක්ෂේපණ සැපයීම සඳහා වූ කැමරා එකක් හෝ කිහිපයක් අතර වූ විෂයක් 3D පිහිටුම ත්‍රිකෝණ ආධාරය මැනීම සඳහා යොදා ගනී. දත්ත ලබා ගැනීම සාම්ප්‍රධායිකව සිදුකරනු ලබන්නේ රංග ශිල්පියාට ආඳන ලද විශේෂ සලකුණු කිරීමේ උපාංග මගිනි. කෙසේ නමුත් වඩා නූතන පද්ධතිවලට එක් එක් විශේෂිත විෂයන් සඳහා ගතිකව හඳුනාගත් මතුපිට අංග විශ්ලේෂණයෙන් නිවැරදි දත්ත නිපදවීමට හැකිය.රංග ශිල්පීන් විශාල ප්‍රමාණයක් විශ්ලේෂණය හෝ ග්‍රහණ ප්‍රදේශය පුළුල් කරනු ලබන්නේ තව දුරටත් කැමරා එකතු කිරීමෙනි. මෙම පද්ධති එක් එක් සලකුනු කිරීමේ උපාංග සඳහා නිදහස් අංශක 3 ක් සමග දත්ත නිපදවන අතර භ්‍රමණ තොරතුරු සලකුණු කිරීමේ උපාංග 3 ක හෝ කිහිපයක සාපේක්ෂ දිශානතිය මගින් අධ්‍යාභාර කළ යුතුය. උදාහරණයක් ලෙසින් උරහිස් හා මැනික් කටු සලකුණු කිරීමේ උපාංග උරහිසේ කෝණය සපයයි.
ප්‍රකාශ - සක්‍රීය සළකුණුක‍රනය
සක්‍රීය ප්‍රකාශ පද්ධතිවල ස්ථාන සොයාගැනීමට එක LED බුබුලක් වේගයෙන් සන්දීපනය කිරීම හෝ ආකාශ යාන්ත්‍රණයට සමානවූ ක්‍රමයකට මෘදුකාංග සමඟ LED බුබුලක් භාවිතා කෙරේ. පරිබාහිරව ජනිත වන ආලෝකය පරාවර්තනය කරනවාට වඩා සලකුණු කරන්නන් තමන්ගේම ආලෝකය නිකුත් කිරීමට කටයුතු සකස්කර ඇත. ප්‍රතිලෝම වර්ග නියාමයට අනුව ශක්තියෙන් 1/4 දුර මෙන් දෙගුණයකදී ප්‍රතිඵල ලබාදෙන නිසා මෙමඟින් ග්‍රහණය කරගැනීමේ ධාරිතාව හා දුර වැඩිකර ගත හැකිය. ILM සලකුණු කරනයන්ට අවශ්‍ය ශක්තිය අනුගාමිකව ග්‍රාහක පද්ධතියට සමඟාමීව ලබාදිය හැකිය. තවද සෑම සලකුණු කරනයකටම සම්ප්‍රයුක්ත රාමු සීඝ්‍රතාවයක් යටතේ අනන්‍යයතාවයක් ලබාදීමද සිදුවේ. මෙම අනන්‍යයතාව ලබාදීම පවතින භාවිතයේදී ප්‍රයෝජනවත් වේ. මීට පරිබාහිර ක්‍රමයක් වන්නේ ඇල්ගොරිතම ආකාරයට අමතර දත්ත පිරික්සුමක් මඟින් අනන්‍යතාවය ලබා දීමයි.
දෘෂ්‍ය - සලකුණු කරන තැති
නවතම තාක්ෂණ භාවිතයත්,ඒ ආශ්‍රය කොට සිදුවන පරීක්ෂණ නිසාත් පරිගණක දර්ශනවල සීඝ්‍ර දියුණුවක් ඇති වී තිබේ. චලන ග්‍රහණය උදෙසා දියුණු කර ඇති සලකුණු කරන තැති පද්ධති වලදී ,එම වස්තුවලට විශේෂිත උපකරණ අවශ්‍යනොවේ. විශේෂිත පරිගණක ඇලේගොරිතම මඟින් දෘෂ්‍ය ආදාන වල බහු ප්‍රවාහයන් වි‍ශ්ලේෂණය කිරීම මෙහිදී සිදුවේ. මෙමඟින් විවිධ මනුෂ්‍යය ආකාරයන් කොටස් වලට බෙදා අධ්‍යයනය කෙරේ.
ස්කූබි-ඩූ! මිස්ට්‍රි ඉන්කෝපරේටඩ්
පිරිවෙණ යන වචනය බුද්ධ කාලයේ පටන් භික්ෂූන් වහන්සේ වාසය කළ ආරාමය හෝ කුටිය හැදින්වීම සදහා භාවිත කළ බව ත්‍රිපිටක සාහිත්‍යයේ සඳහන්වේ.සියවස් ගණනාවක් පුරා ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වන සාම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපන ආයතනය පිරිවෙණයි. පිරිවෙණ් අධ්‍යාපනයෙන් මේ රටට කීර්තියක් ගෙනා ව්‍යක්ත, විශාරද, බහුශ්‍රැත, ධර්මධර හා විනයධර භික්ෂූන් නිර්මාණය කරනු ලැබිණ. සිංහල, පාලි , සංස්කෘත වැනි සම්භාව්‍ය විෂයන් මෙන් ම බුද්ධ ධර්මය, ඉතිහාසය , ඡන්දෝලංකාරය, ජෝතිෂ්‍යය සහ තර්ක ශාස්ත්‍රය වැනි විෂයන් ඉගෙනීම හා ඉගැන්වීම පිරිවෙණේ මුඛ්‍ය කාර්යය විය.මෙම විෂයන් ගුරු භවතුන් විසින් අධ්‍යයනය කරමින් කුඩා සාමණේර භික්ෂූන් හට ඒවා සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් සහ කටපාඩම් කරවීමෙන් ප්‍රගුණ කරවීම සිදුවූයේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයෙනි. බුදුරාජාණන් වහන්සේ විසින් පනවා වදාළ විනය ශික්ෂා හුරුකරවමින් සමාජයට ආදර්ශවත් භික්ෂු නායකත්වයක් පුහුණු කරණ ලද්දේ පිරිවෙණ මගිනි.
චලිත ග්‍රහණය
දෘෂ්‍ය - සලකුණු කරන තැති
ඉන්ටෙල් හි ප්‍රධානී පෝල් ඔටෙලිනි විසින් නිර්මාණය කරන ලද වාණිජමය වශයෙන් වැදගත් වන සලකුණු කරන තැති පද්ධතියක් වර්ෂ 2008 දී පවත්වන්නට යෙදුණු  පාරිභෝගික ඉලෙක්ට්‍රොනික දැක්මේදී ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. එහිදි ගායක ස්ටිවන් හාර්ටෙල් විසින් රඟදක්වන ලද අතර ඔහුගේ රංගනය සජීවිව ග්‍රහණය කරගනිමින් පෙන්වීමට එම පද්ධතියට හැකිවිය. මෙවැනි පද්ධති විශාල චලන ග්‍රහණය කරගැනීමට වැඩියෙන් සමත්වේ.එනමුත් ඇඟිලි, මුහුණේ හා මැණික් කටුවේ චලන හා සුළු චලන ග්‍රහණය කරගැනීමට එයට අසීරු වේ. සමහර පද්ධතිවලට විශේෂිත කට්ටල අවශ්‍යය නොවන අතර අනිකුත් ඒවාට ගාත්‍රා අඳුනගැනීමට විශේෂිත වර්ණ අවශ්‍ය වේ.
ප්‍රකාශ - අර්ධ අකර්මක අදෘශ්‍යමාන සලකුණකරනයක්
කෙනෙකුට අධිවේගී කැමරා මත පදනම් වූ සාම්ප්‍රදායී ප්‍රවේශ නැවත හැරවීමක් සිදුකළ හැකිය. පාර්කාෂ් වැනි පද්ධති ලාභ බහු LED බුබුල අධිවේගී ප්‍රොජෙක්ටර භාවිතා කරයි. විශේෂිතව නිපැයු බහු LED-IR ප්‍රොජෙක්ටර ප්‍රකාශිතව අවකාශය කේතාංකනය කරයි. ආපසු-‍පරාවර්තිත කරනු වෙනුවට පද්ධතියේ ඇති ආලෝකය ප්‍රතිචාරී සලකුණු කරනය මගින් ප්‍රකාශ සංඥා විකේතනය කරයි. මෙම සලකුණු කරන පතුරු රූප සංවේදක සමඟ සම්බන්ධ කිරීමෙන් තමන් සිටින ස්ථානය, තමන්ගේ පිහිටීම, ප්‍රදීපනය හා පරාවර්තනය ගණනය කළ හැකිය.
ස්කූබි-ඩූ! මිස්ට්‍රි ඉන්කෝපරේටඩ්
අතීතයේදී ස්වයං පාලනයක් යටතේ පැවති පිරිවෙණ, යටත් විජිත යුගයෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය ආයතනයක් බවට පත් වී තිබේ.අද වන විට දිවයින පුරා රජයේ අනුමත පිරිවෙන් 753 ක් පමණ ක්‍රියාත්මක වන අතර එම පිරිවෙන්වල 60000 කට අධික පැවිදි ගිහි සිසුන් පිරිසක් හා 6000 කට වැඩි පැවිදි ගිහි ගුරු පිරිසක් ඉගෙනීම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලියේ නිරතව සිටිති. පිරිවෙන් පද්ධතිය තුළ මූලික පිරිවෙන්, මහ පිරිවෙන් සහ විද්‍යායතන පිරිවෙන් නමින් පිරිවෙන් තුන්වර්ගයක් ක්‍රියාත්මක වේ. ඉතිහාසය පුරා භික්ෂූන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීම පිරිවෙන් අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන අරමුණ වූ නමුත් මේ වන විට ගිහි පිරිමි දරුවන් සදහා අධ්‍යාපනය ලබා දීම ද පිරිවෙණ මගින් සිදු කෙරෙයි.
චලිත ග්‍රහණය
ප්‍රකාශ - අර්ධ අකර්මක අදෘශ්‍යමාන සලකුණකරනයක්
මෙම මඟ සොයාදෙන පතුරු අදෘශ්‍යමාන ලෙස අනිකුත් ද්‍රව්‍යය තුළ එබ්බවිය හැකිය. මෙම පද්ධතිය දර්ශනයකට සීමා රහිත පතුරු ගණනක් ලබාදීමට උදව් වේ. මෙම පද්ධතිවලට අඩු දත්ත කලාප පතුලක් අවශ්‍ය වේ. මෙම පතුරු ප්‍රදීපන දත්ත සපයන අතර එම දත්ත, කෘත්‍රිම අංග ඇතුල්කිරීමේදී දර්ශන වල ආලෝකය සමාන කිරීමට යොදාගත හැකිය. එනිසා මෙම ක්‍රමවේදය චලිත ග්‍රහණය කරගැනීමට හෝ දෘෂ්‍ය කට්ටල ප්‍රචාරණයට වඩා උචිත වේ.
ජොයින්, ඕර් ඩයි
thumb|alt="JOIN, or DIE." attributed to Benjamin Franklin was to encourage the former colonies to unite against British rule| [[බෙන්ජමින් ෆ්‍රැන්ක්ලින් (1754) විසින් නිර්මාණය කෙරුණු ජොයින්, ඕර් ඩයි. යනු, උතුරු ඇමරිකානු බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත අතර පැවතුනු අසමගි බව විදහා දැක්වෙන දේශපාලනමය කාටූන් විවරණයක් වන අතර, බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව මෙම පූර්ව යටත්විජිත එකමුතු වීමට රුකුල් දීමට පසුව භාවිතා කෙරිණි]]
චලිත ග්‍රහණය
ප්‍රකාශ - කාල සීරුමාරු සක්‍රීය සලකුණුකරනය
ස්ට්‍රෙබින්ග් සලකුණුකරණයක් එක්වරක් භාවිතයෙන්ද, එම සලකුණුකරණයක් දිගටම විස්තාරය කිරීමෙන් හෝ ස්පන්දනය උස්පහත් කිරීම මගින්ද සක්‍රීය සලකුණු කරන්නන් තව දුරටත් ශෝධනය කළ හැකිය. මෙගා පික්සල් 12 ක අවකාශ විභේදනයක් ඇති පද්ධති මෙගා පික්සල් හතරේ ඒවාට වඩා සියුම් චලනයන් ග්‍රහණය කර ගැනීමට සමත්ය. අධ්‍යක්ෂකවරුන්ට තම නළුවන්ගේ රංගනය එම මොහොතේම මොකැප් වලින් දුවන CG අනුලකුණක් මඟින් බලා ගතහැකිය. එම සලකුණුකරණය අනිකුත් තාක්ෂණයන්ට වඩා හොඳින් දත්ත පිරිසිදු කරයි. LED සමඟ ඇති රෙඩියෝ සමමුහුර්තකරණ හා පරිපථය මත ඇති පිරික්සුම්කරණවලින් එළිමහන් චලිත සූර්යා ලෝකය යටතේ ග්‍රහණය කරගැනීමට ඉඩදෙයි. පරිගණක ආශ්‍රිත ID පිරික්සුම්කරණ සාපේක්ෂව අඩු දත්ත පිරිසිදු කරන ඉතා අඩු මුදලකට ලබාගත හැකිය. අමතර පිරික්සුම්කරණ කාර්යය කැමරාවේදීම සිදුකරන අතර එමඟින් විභේදනයද වර්ධනය කරයි. මෙම විභේදන වර්ධනය කිරීමට උප පික්සල හෝ කේන්ද්‍රක පිරික්සුම්කරණයන් භාවිතා කරන අතර එමඟින් වේගය වැඩිකරවයි. මෙවන් චලිත ග්‍රාහක පද්ධති සාමාන්‍යයෙන් ඩොලර් 50,000 ට වඩා අඩුවන අතර එයට මෙගා පික්සල 12 විභේදනයක් හා හර්ට්ස් 480 වේගයක් සහිත පද්ධතියක් අඩංගු වේ.
ජොයින්, ඕර් ඩයි
ජොයින්, ඕර් ඩයි. යනු ‌බෙන්ජමින් ෆ්‍රැන්ක්ලින් විසින් නිර්මාණය කලේ යැයි සැලකෙන දේශපාලන කාටූනයකි. මෙහි මුල් පලවීම1754 මැයි 9 දිනදී පෙන්සල්වේනියා ගැසට් තුල වූ අතර, යටත්විජීත ප්‍රදේශ එකමුතු විය යුතු බව බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත වැසියෙකු විසින් ඇමරිකාව තුල රූපමය ලෙසින් දේශපාලනමය අදහසක් ප්‍රකාශ කල පැරණිතම අවස්ථාව ලෙසින් සැලකෙයි.
චලිත ග්‍රහණය
චලන ග්‍රහණය ප්‍රකාශ : අක්‍රීය සලකුණු
අක්‍රීය ප්‍රකාශ පද්ධති භාවිතා කරන සලකුණු වල ප්‍රකීරණය වීමෙන් ‍තොරව (retrore flective)  ආලෝකය පරාවර්තනය කරන ද්‍රව්‍යයක් ආලේප කර ඇති අතර ඉන් කැමරා කාචය අසලින් ජනිත ආලෝකය නැවත පරාවර්තනය කෙරේ.
එම ග්‍රහණය කල ද්විමාන රූපයේ සලකුණ කේන්ද්‍ර කරගත් ස්ථානයක් මෙහිදී නිශ්චිත කෙරේ. එක් එක් පික්සලයේ කළු - සුදු පරාසයේ අගය භාවිතා කර  ගෑසියන් (Gaussium)    හි කේන්ද්‍රක සොයා ගැනීමෙන් අනුපික්සල මට්ටමේ නිරවද්‍යතාව ලබා ගත හැකි වේ.
විකිණුම්කරුවන් ලග තිබෙන සියළු ලකුණු සමාන බැවින් ලකුණු මාරු වීමෙන් වන ගැටළු අවම කිරීමට සංරෝධක මෘදුකාංග තිබේ. සක්‍රීය ලකුණු හෝ චුම්භක පද්ධති මෙන් නොව අක්‍රීය පද්ධති භාවිතයේ දී රංගන ශිල්පියාට තන්තු හෝ ‍ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ පැළදිය යුතු නැති අතර  කලින් කලට  ප්‍රතිස්ථාපනය කලයුතු පරාවර්තිත පටි සහිත රබර් බෝල  සිය ගණනක් පැළදිය යුතුය. මෙම ලකුණු සෘජුව සම්මත (ජෛව යාන්ත්‍රික ලෙස) පැළදීම හෝ චලන ග්‍රහණය සදහා විශේෂයෙන් නිපදවූ මුළු ශරීරයම වැසෙන ඇදෙන/ lycra  ඇදුමක් ඇද සිටින රංගන ශිල්පියාගේ  ඇදුමට තබා  බැදීම (Velcro) සිදු කරයි. මේ ආකාරයේ පද්ධතියකින් ග්‍රහණය කල හැකි වේ. ඕනෑම පද්ධතියක රාමු සීඝ්‍රතාවය යනු විභේදනය හා වේගය  අතර දෝලනය වන්නක් බැවින් මෙගා පික්සල හතරක පද්ධතියක  370Ht    සඛ්‍යාතයකින් ධාවනය වන අතර එය 2000 Ht ධාවනය කරන විට විභේදනය මෙගා පික්සල 0.3 දක්වා අඩුවේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙගා පික්සල හතරේ සර්විස් 360 පද්ධතියක් සදහා ඇ.ඩො. 100,000 ද මෙගා පික්සල 0.3 හා 120 Ht පද්ධතියක් සදහා ඇ.ඩො. 50.000 ද වැය වේ.
ප්‍රකාශ නොවන පද්ධති - අවස්තිථික පද්ධති
අවස්තිථි චලිත ග්‍රහණ තාක්ෂණය පදනම් වී ඇත්තේ කුඩා අවස්තිථික සංවේදක, ජෛව යාන්ත්‍රක ආකෘති හා සංවේදක විලයන ඇලිගොරිතම මතය. එය මුළු මිනිස් සිරුරේ චලිත ග්‍රහණය සඳහා භාවිතයට පහසු හා මුදල් අතින් කාර්යක්ෂම ක්‍රමයකි. අවස්තිථි සංවේදකවල චලන දත්ත ( අවස්තිථික මග පෙන්වීමේ පද්ධති ) PC හෝ ලැප්ටොප් එකකට රැහැන් රහිතව සම්ප්‍රේෂණය කෙරේ. එහිදී මුළු සිරුරු චලිතය නැරඹීම හෝ පටිගත කිරීම සිදුකරනු ලබයි. සාපේක්ෂ චලිත සඳහා වෙනත් කිසිදු කැමරා, විමෝචක හෝ සලකුණු අවශ්‍ය නොවේ. අවස්තිථික මොකැප් පද්ධති මිනිස් සිරුරට නිදහස් චලිතයේ මුළු අංශක 6 ම ග්‍රහණය කර ගනී. අවස්තිථික පද්ධතියක් භාවිතා කිරීමේ වාසි අතරට විසඳීමක් අවශ්‍ය නොවීම, බොහොමයක් පද්ධති චචලනය කළ හැකි නිසා චිත්‍රාගාර මගින් නිදහස් වීම හා විශාල ග්‍රහණ ප්‍රදේශ යනාදිය ඇතුළත් වේ. මෙම පද්ධති Wii පාලකවලට සමානවන මුත් ඒවාට වඩා සංවේදී වන අතර ඒවාට වඩා වැඩි විභේදක බලයක් හා යාවත් කාලීන කිරීමේ සීග්‍රතාවයකින් යුතු වේ. ඒවාට පොළවට වූ දිශාව අංශකයක් තුළ ඉතා නිරවද්‍යව මැනිය හැක. මූලික පද්ධති $ 50000 පරාසයේ තිබීමට යත්න දරයි.
ප්‍රකාශ නොවන පද්ධතිය - චුම්භක පද්ධතිය
චුම්භක පද්ධති සම්ප්‍රේෂක‍යේ හා එක් එක් ආධාරකයේ වූ ප්‍රලම්භක දඟර 3 ක සාපේක්ෂ චුම්භක ස්‍රාවය මගින් පිහිටීම හා දිශානතිය ගණනය කරයි. මෙම දඟර දෙකෙහි වෝල්ටීයතා හෝ ධාරව සාපේක්ෂ තීව්‍රතාවය, ට්‍රැකින්ග් ශබ්ද ප්‍රමාණය ඉතා නිවැරදිව සිතියම් ගත කිරීමෙන් මෙම පද්ධතිවලට පරාසය හා දිශානතිය යන දෙකම ගණනය කිරීමට ඉඩ සලස්වයි. සංවේදක ආදානය 6 DOF නිසා ප්‍රකාශ පද්ධතියකදී අවශ්‍ය සලකුණු තුනෙන් දෙකක් සමග වැදගත් ප්‍රතිඵල ලබා ගත හැක ; වැලමිටෙහි ස්ථානය හා කෝණය සඳහා උඩුබාහුවේ එක් සංවේදකයක් හා යටි බාහුවේ එක් සංවේදකයක් ප්‍රමාණවත් වේ.සලකුණු කිරීම් අලෝහ වස්තු මගින් බාධා කිරීම්වලට ලක් නොවන නමුත් චුම්භක හා රේඛා හෝ රැහැන් වැනි වටපිටාවෙහි වූ ලෝහ වස්තු මගින්වන විද්‍යුත් බලපෑම් හා මොනිටර විදුලි බල්බය, රැහැන් හා පරිගණක වැනි විද්‍යුත් ප්‍රභවවලට යටත් වේ. සංවේදක ප්‍රතිචාර, විශේෂයෙන් ග්‍රහණ ප්‍රදේශයේ මුළුවලට වන්නට රේඛීය නොවේ.සංවේදකයේ සිට රැහැන් ඇදීම අතිශය ක්‍රියාකාරී චලන ඉවකත් කිරීමට යත්න දරයි. චුම්භක පද්ධති සඳහා ග්‍රහණ ධාරිතාව ප්‍රකාශ පද්ධතිවලට වඩා සැලකියුතු තරම් අඩුවේ. චුම්බක පද්ධති සමග AC හා DC පද්ධති අතර වෙනසක් තිබේ. එකක් හතරැස් පන්ද භාවිතා කරන අතර අනෙක සයින් තරංග ස්පන්ද භාවිතා කරයි.
බියගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
බියගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
•පට්ටිවිල දකුණ හා උතුර
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
14186 වර්ජිලියෝෆොස්
14186 වර්ජිලියෝෆොස් යනු දින 2053.2693352 ක (වසර 5.62 ක) කක්ෂ කාලාවර්තයක් සහිත ප්‍රධාන වළල්ලට අයත්  ක්ෂුද්‍ර ගහයෙකි.
මෙම ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා සොයාගත්තේ 1998, දෙසැම්බර් 7 දිනදීය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:1998දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තු
තිස්ස වැව (අනුරාධපුරය)
තිස්ස වැව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, අනුරාධපුරය ප්‍රදේශය තුල පිහිටා තිබෙන වැවකි. අනුරාධපුර අගනගරයේ ජල සම්පාදනය වැඩිකරවීම වෙනුවෙන් දේවානම්පියතිස්ස රජ (ක්‍රි. පූ. 3 සියවස) විසින් මෙම වැව කරවා තිබේ. අඩි 25ක් උස වැවෙහි බැම්ම සැතපුම් 2ක් පමණ දිගු වේ.
සම්මත විශෙතිය - සූත්‍රය
ගොනුව:Hjn.JPG
මෙහි	x යනු සම්මත කරණය කල යුතු සකස් නොකළ විශෙතියකි. σ යනු ගහනයේ සම්මත අපගමනයයි. μ යන ගහනයේ මධ්‍යන්‍ය වේ.
සකස් නොකල විශෙතිය සහ ගහන මධ්‍යන්‍ය අතර පරතරය සම්මත අපගමනය ඒකක වලින් z මගින් නිරූපණය කෙරේ. සකස් නොකල විශෙතිය මධ්‍යන්‍යයට පහලින් පිහිටන විට z  සෘණ අගයක් ද එය මධ්‍යන්‍යයට ඉහලින් පිහිටන විට z   ධන අගයක්ද ගනී.
z ගණනය කිරීම සදහා නියැදි මධ්‍යන්‍යය හෝ නියැදි අපගමනය කොට ගහන මධ්‍යන්‍ය සහ ගහන අපගමනය අවශ්‍ය වීම වැදගත් කරුණකි. ඒ අනුව z ගණනය කිරීම සඳහා අභිමත ගහනයකින් ලබාගත් නියැදියක සංඛ්‍යාත දත්ත යොදාගත නොහැකි වන අතර ඒ සඳහා ගහනයේ අදාල පරාමිතීන් දැන සිටිය යුතු වේ. සම්මතකරණය කර පරීක්ෂණ වැනි අවස්ථා හැරුණු විට ගහනයක සම්මත අපගමනය ඇස්තමේන්තු කල හැක‍. උදාහරණයක් ලෙස දුම්බොන්නන් අයත් මුළු ගහනයම මැනීම සිදු කෙරේ.
ගහනයක් ප්‍රමත ලෙස ව්‍යාප්තව ඇති විට එහි ප්‍රතිශතක කරාව සම්මත විංශතිය සහ සංඛ්‍යාත වගු ඇසුරින් තීරණය කළ හැක.
http://en.wikipedia.org/wiki/Standard_score#Formula
දැනට පවතින ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය (ඇතුලාන්තය හා බාහිරාන්තය)
ජේම්ස් මැඩියන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රිසි මහාචාර්ය ජෝආන් ගැබින් දක්වන ආකාරයට අනුව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය යනු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය අභ්‍යන්තරයේ හා එහි බාහිරය තුළ අන්තර්ගත වන්නකි.තවද අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය යම් හෙයින් වෙනත් මට්ටමකට ගෙන යනු ලැබුව ද ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළ එය ඇතුලත් වන්නක් බවයි.
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයෙහි අන්තර්ගකය කළු ජාතිකයන්ගේ අත්දැකිම් මත පාදක වේ. අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් ඇමරිකානු ජාතිකයන් බවට පිළිගත්ත ද ඉතිහාසයේ බොහෝ අවස්ථා වලදී ඔවුන් සම්පුර්ණ පුරවැසි භාවය හිමි නොවුවන් ලෙස සැලකිණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ඇමරිකාවේ කොටසක් ලෙස මෙන්ම,ඇමරිකාවේ කොටස්කරුවන් නොවන ලෙස ද පිළිගැනිණි.
මෙයට සමාන තත්වයක් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයට ද හිමිවිය. එය ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ රාමුව තුළම අන්තර්ගත වුවත් එය එයින් පරිබාහිරව පැවතුණි. මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස නව හඬවල් හා නව කථා කිරිමේ විලාශයන් එයට එක් විය. මෙහි වාසි සහගත තත්ත්වයන් වනුයේ මෙම නව අංග මඟින් සමස්ත ලෝක සාහිතයයේ ඇති වන දියුණුවයි. (Me lay 2004) මෙම කලා රටාවන් අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සංස්කෘතිය හා බැඳී පවතී. පසුගිය සියවස් මුළුල්ලේම ජෑස් හා හිප් පොප් යන ශෛලීන් කළු ජාතිකයන්‍ අතර වෙනමම දියුණු වු ශෛලීන් වලට උදාහරණ වේ. පසුව මේවා විශාල සභාවන් හා දියුණුවන/ අළුත්වන ඇමරිකානු සාහිත්‍යය තුළින්ද ප්‍රදර්ශනය වූ අතර ඒ තුළටද ඇතුලත් වුණි.
මෙම රටාව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය තුළ දිගටම පවතීද යන්න කිව නොහැකිය. මෙම ශෛලීන් දැනටත් විශාල වශයෙන් ජනප්‍රිය වන අතර මේවායින් තව තවත් නව ශෛලීන් බිහි විමේ ඉඩකඩ ඇත. එමෙන්ම ඒවා වෙනසකට භාජනය නොවී ආවේනික අයුරින්ම පැවතිය හැකි බව විද්වතුන්ගේ මතයයි.
සටහන්
{|
චෝළ කලාව
ප්‍රතිමා සඳහා යෝජනා
වෙනස් නොවන බලය සහිත දේවාලවල ගල් කැටයම් සහ අභ්‍යන්තර ශුද්ධ ස්ථාන මූර්ති ‍දේවාල නිර්මාණය කිරීම් රැඳි පැවතුණේ, 10 වන සියවස අතරතුරදි ජතතා මතයේ දේවතා ආගමික සංකල්ප පිළිබඳ මතයේ වෙනස්වීමට අනුරූපව පාලකයන්ගේ වෙනස්විම සිඳුවීමත් සමඟය. ප්‍රතිපලයක් ලෙස විශාල වශයෙන් ලෝකඩ ප්‍රතිමාවන් නිතිපතා දේවාලයෙන් පිටත නිමකර පෙරහැරින් යුතුවදේවාල උත්සව වලදී රැගෙන එන ලදි. දැවැන්ත ප්‍රතිමාවන් ප්‍රතිමාවන් රැගෙන ඒමට සකස් කළ ගෝලාකාර හැඩැති තුඩු සහ කුහර හමුවීමෙන් ඒ බව සනාථ වේ.
බලශක්ති ගබඩාකරණය
බලශක්තිය (Energy) වර්තමාන ලෝකයේ ඉතා ප්‍රබල අවශ්‍යතාවයක් බවට පත් වෙමින් පවතී. වර්තමාන ලෝකයේ ප්‍රධානම බලශක්ති ප්‍රභවය බවට පත් වී අැත්තේ පොසිල ඉන්ධනයි. ඒහෙත් පොසිල ඉන්ධන යනු අද ඉතා ශීඝ්‍රයෙන් අවසන් වෙමින් පවතින බලශක්ති ප්‍රභවයකි. දැනට ලෝකෙයේ පවතින සියලුම බලශක්ති ප්‍රභව ඉතා නුදුරු දිනකදී ලෝකයෙන් අවසන් වනු අැත. මේ නිසා විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභව හඳුනා ගැනීම පිණිස වර්තමාන විද්‍යාව හා තාක්ෂණය පර්යේෂණ රාශියක් සිදු කරමින් අැත. මේ වන විට විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභවයන් ගණනාවක් හඳුනා ගැනීමට ද විද්‍යාඥයින්ට හැකියාව ලැබී අැත. මෙලෙස හඳුනා ගනු ලබන බලශක්ති ප්‍රභව බොහොමයක් ඉතා කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී බවින් යුක්ත වුවත් පොසිල ඉන්ධන වල අැති සුලභතාව, ප්‍රමාණාත්මක බව හෙවත් ඉතා කුඩා ප්‍රමාණ වලින් ඒහා මෙහා රැගෙනයා හැකි බව සහ සරල ලෙස භාවිතා කළ හැකි බව පිළිබඳව සැලකූ විට ඒවැනි විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභව තවමත් ඉතා ප්‍රාථමික අවධියක පසුවන බව පෙනේ. මෙවැනි වාතාවරණයක් තුළ විකල්ප බලශක්ති භාවිතයේදී ඒවා පහසුවෙන් ඒහා මෙහා ගෙනයා හැකි පරිදි ගබඩා කරගත හැකි වීම අත්‍යාවශ්‍ය කරුණකි.
උදා - සූර්ය බලශක්තිය (Solar Power) දැනට පවතින ඉතා හොඳ විකල්පයකි. ඒහෙත් සූර්යාලෝකය ලැබෙන්නේ දවසින් අඩකටත් අඩු කාල සීමාවක් සඳහා පමණක් බැවින් දවස පුරා භාවිතා කිරීම පිණිස ඒම ශක්තිය ගබඩා කර ගැනීමට සිදු වේ. මේ සඳහා බැටරි භාවිතා කිරීම සිදු කරයි. මෙලෙස බැටරි (Battery) තුළ ශක්තිය ගබඩා කිරීම මගින් ඒය පහසුවෙන් ඒහා මෙහා ගෙනයාම සිදු කළ හැකි වී අැත. thumb|කැලිෆෝනියාවේ සවිකර අැති සූර්ය විදුලි බලාගාරයක්
පරිගණනයෙහි අක්ෂර සංඛ්යාංක හා සංකේත නිරූපණය
පරිගණකය නැමති යන්ත්‍රය මගින් විවිධ  ශබ්ද,පින්තුර,සංඛ්‍යා සහ අක්ෂර නිරූපණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ ව ඔබ පුදුම වනවා ඇත.සරලව කිවහොත් අපි දකින සැබෑ ලෝකයේ සියලුම දේ මෙම යන්ත්‍රය තුළ ගොඩ නංවා ඉදිරිපත් කරන්නේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳ ව ඔබ මවිත වනවා ඇති.එසේම එම ක්‍රියාවලිය බෙහෙවින් සංකීර්ණ බව ඔබ සිතනවා ඇති. නමුත් එය එසේ නොවේ. ඔබ පරිගණකය තුළින් දකින සියලු ම වර්ගයේ බහු මාධ්‍ය අංගයන් සරල සංවෘත හා විවෘත ස්විචයන් රාශියක් සංකලනය වීමෙන් නිර්මාණය වූවකි.එම ස්විචයන් ප්‍රමාණයෙන් මිලියන ගණනක් වුව ද කරනු ලබන කාර්යය සාමාන්‍ය ස්විචයක ක්‍රියාව ම වේ.මෙහිදී යොදා ගනු ලබන ක්‍රමෝපාය වන්නේ අප දකින සත්‍ය ලෝකයේ ඇති සියලුම ශබ්ද,පින්තුර හා සංඛ්‍යා දත්තයන් ලෙස ගෙන ඒවා ස්විචයන් මගින් නිරූපණය කල හැකි ආකාරයේ දත්තයන් බවට පරිවර්තනය කර ගැනීමයි.පහත සටහනින් එය මැනවින් නිරූපණය වේ.
පළඟැටියෝ
පලඟැටියෝ යනු 1979දී තිරගත වූ වසන්ත ඔබේසේකරයන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ සම්මානනීය සිනමා කෘතියකි.
පරිගණනයෙහි අක්ෂර සංඛ්යාංක හා සංකේත නිරූපණය
පරිගණකයේ දත්ත සැකසීම හා ගබඩා කිරීමට යොදා ගනු ලබන්නේ විදුලියයි. විදුලිය  ඉතා වේගයෙන් කම්බි තුලින් ගමන් කිරීම සිදු වේ.එසේම යාන්ත්‍රික කොටස් වලට වඩා විද්‍යුත් කොටස් වැඩි නිසා පරිගණකයේ සිදුවන දෝෂ ප්‍රමාණය සම්පුර්ණයෙන්ම යාන්ත්‍රික කොටස් වලින් පමණක් සමන්විත යන්ත්‍රයක සිදුවන දෝෂ ප්‍රමාණයට වඩා අවම වේ.
පළඟැටියෝ
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය - හෙන්රි ජයසේන
පරිගණනයෙහි අක්ෂර සංඛ්යාංක හා සංකේත නිරූපණය
විද්‍යුතයට ස්විචයන් හරහා ගමන් කළ හැකිය.ස්විචය වසා ඇති විට දී විද්‍යුතය ගමන් කරන අතර(මෙය 1 යන සංඛ්‍යාවෙන් නිරූපණය කරයි), විවෘත කර ඇති විට දී  විද්‍යුතය එය හරහා ගමන්නොකරයි(මෙය 0 යන සංඛ්‍යාවෙන් නිරූපණය කරයි).සත්‍යලෝකයේ තොරතුරු පරිගණකය  තුළ සැකසීමට නම් ස්විචයන් උපයෝගී කරගනිමින් එම දත්ත නිරූපණයට ක්‍රමයක් අවශ්‍ය වේ. මේ සඳහා විවිධ කේත ක්‍රමයන්  යොදා ගනු ලබයි.මේ සඳහා යොදා ගනු ලබන ප්‍රධාන කේතමය ක්‍රමයන් පහත විස්තර කර ඇත.
පළඟැටියෝ
ප්‍රදර්ශනය
මැජස්ටික්, ක්‍රවුන්, ඕඩියන්, දෙමටගොඩ – මානෙල්, නිව් මෙට්රෝ - නුගේගොඩ ඇතුළු පස්වන මණ්ඩලයේ සිනමා ශාලා 15 කදී.
විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය
විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය (විල්ලු-පත්තු ) ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ජාතික උද්‍යානයකි.ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ දිග පහත් බිම් වියළි කලාපයේ පිහිටා ඇත. මෙම උද්‍යානය අනුරාධපුරයට කි.මී. 30 ක් බටහිරින් පිහිටා ඇති අතර පුත්තලම් සිට කි.මී. 26 ක් උතුරින් (කොළඹට කි.මී. 180 ක් පමණ උතුරින්) පිහිටා ඇත.මෙම උද්‍යානය වර්ග කිලෝමීටර් 1,317 (හෙක්ටයාර් 131, 693) වන අතර මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 0 සිට 152 දක්වා පරාසයක පවතී.විල්පත්තු ජාතික වන උද්‍යානය තුළ එකසිය හයකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් විල් සහ තටාක දක්නට ලැබේ.විල්පත්තු යනු ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම හා පැරණිතම ජාතික වනෝද්‍යානයකි.
ගැලරිය
ජාතික වනෝද්‍යානය තුළ ගත් සතුන්ගේ ඡායාරූප.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
දිවුලපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
දිවුලපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
997 ප්‍රිස්කා
997 ප්‍රිස්කා යනු ප්‍රධාන-වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පුද්ගලයින් අනුව නම්කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:1923දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන් ප්‍රවර්ගය:කාල් විල්හෙල්ම් රයින්මුත්ගේ සොයාගැනීම් ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ
විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic Novel)
විල් එයිස්නර් ගේ (Will Wishhner) "A contract with God (දෙවියන් සමඟ ගිවිසුමක්) නවකථාව, විචිත්‍රමත් නවකථා ලෙස හඳුන්වන ලද ප්‍රථම ග්‍රන්ථයයි.
අර්ථ දැක්විම
තවමත් පරිණාමය වෙමින් පවතින මෙම විචිත්‍රමත් නවකථා (Graphic novels) සඳහා සාධාරණ අර්ථකථනයක් නොමැත.එබැවින් සමහර අවස්ථාවල චිත්‍රකථා වල ඇති වෙනස විදහා දැක්වීමට ද එහි පද්‍ය කොටස්ද භාවිතා වී ඇත. එනම් සාමාන්‍ය චිත්‍රකථා පොත් වලින් වෙනස් වු අංග වලින් යුත් වඩාත් ‍පරිණත ‍තේමා භාවිතා වන්නක් ලෙස මෙම පොත් හැඳින්විය හැක. එනමුත් මෙම අදහසට එකඟ වන පරිද්දෙන් කෘති ලියවුණ ද, ඒවා සම්ප්‍රදායික හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා යටතේ වර්ග කෙරෙණි. මෙම පද්‍ය පොදුවේ භාවිතා වනුයේ හාස්‍යෝත්පාදක නවකථා වලින් මෙම කෘති වෙන් කිරිම පිණිසය. මෙම හේතුව පාදක කර ගනිමින් ප්‍රංශ පදයක් ‍වන 'Bande Dessinee' යන්න ඉතිහාසඥයන් විසින් භාවිතා කරන ලදි.
පොත් ප්‍රකාශන කර්මාන්තයේ දී මෙම පද්‍ය “නවකථා” යන ගණයට නොවැටෙන්නා වු කෘති සඳහා භාවිතා වුණි. එකිනෙක හා ගැලපීමක් නොමැති හාස්‍යජනක කථා හා ප්‍රබන්ධ නොවන කෘති සඳහා ද නමම භාවිතා වුණි.
සටහන්
{|
ලියා කෙබෙඩේ
ලියා කෙබෙඩේ (ඇම්හාරික්: ሊያ ከበደ; උපත 1978 මාර්තු 1) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉතියෝපියාවේ උපන් නිරූපිකාවක, මාතෘ සෞඛ්‍ය අධිවාචිකාවක, ඇඳුම් නිර්මාණ ශිල්පිනියක, සහ නිළියකි. ෆෝර්බ්ස් සඟරාව අනුව ඇය 2007දී ලොව එකොලොස්වැනියට වැඩිම ගෙවීමක් ලද සුපිරි නිරූපිකාව විය. ඇගේ රුවින් එ.ජ. වෝග් සඟරාවේ කවරය තෙවරක් සරසා ඇත.
2005 සිට කෙබෙඩේ මාතෘ, අලුත් උපන් සහ ළමා සෞඛ්‍යය සඳහා වූ WHO තානාපතිවරියක ලෙස කටයුතු කරයි.
ජාන
300px|දකුණ 300px|thumbnail|[[ඩී.එන්.ඒ. ද්විත්ව හෙලික්සිය රසායනික ව්‍යුහය. නයිට්‍රජනීය-භෂ්ම හතරෙහි සැකස්ම.]] DNA ද්විත්ව හෙලික්සයේ භෂ්ම 4 සහිත රසායනික ව්‍යුහය බහුතරයක් ජිව සංවිධාන ඔවුන්ගේ ජාන රඳවා ගන්නේ DNA දිගු දාමවලයි. DNA වල ඇති දාමය භෂ්ම වර්ග 4කින් යුතු නියුක්ලියෝටයිඩ වර්ග 4කින් යුතුයි. ඒවා උප ඒකකයි. එනම් ඇඩිනින් සයිටොසීන්, ගුඇනින්, තයිමීන්. සෑම නියුක්ලියෝටයිඩ උප ඒකකයක්ම සංඝටක 3කින් යුතුයි. පොස්ෆේට කාණ්ඩය, ඩිඔක්සිරයිබෝස් සීනි වළල්ල නියුක්ලියෝ භෂ්ම එම නිසා DNA හෝ RNA වල ඇති නියුක්ලියෝටයිඩ දර්ශීයව භෂ්ම නමින් හඳුන්වන අතර, ඒවායේ ඇති පියුරීන්, පිරිමිඩින් නියම භෂ්ම සංඝටක වන ඇඩ්නින්, සයිටොඩින්, ගඇනින්, තයිමීන්වලට අනුව හඳුන්වයි. බහුතරය DNA ව්යුහය වන්නේ ද්විත්ව හෙලික්සයයි. DNA අණු 2ක දක්ෂිණාවර්ථව සර්පිලාකාරව එක වටා එකක් ලෙස ඇඹරී මෙය තනයි. මෙම ව්‍යුහයට අනුව භෂ්ම ගැලපීමේ රීතියට අනුව ගුඇනින් සයිටොසීන් සමඟත් ඇඩිනින් තයිමීන් සමඟත් යුගල විය යුතුයි. (එක් යුගලයක්1 පියුරිනයක් හා 1 පිරිමීඩිනයකින් යුක්තයි) මෙම යුගල වන ගුඇනින්, සයිටොසින් අතර H බන්ධන 3ක් ද ඇඩිනින් තයිමීන් අතර H බන්ධන 2ක් ද ඇත. එම නිසා DNA ද්විත්ව හෙලික්සයේ DNA අණු 2, එකකට එකක් අනුරූප වේ. පෙන්ටෝස් සීනි අණුවෙහි රසායනික සංයුක්තය නිසා DNA රැහැනට දිශාගත වීම වේ. DNA මහාණුවේ එක් කොටසක විවෘත වූ හයිඩොසිල් කාණ්ඩයක් ඩිඔක්සිරයිබෝස් මත තිබෙන අතර මෙය අණුවේ 31 අන්තය නම් වේ. අනෙක් අන්තයේ විවෘත පොස්පේට් කාණ්ඩයකි. මෙය 51 අන්තයයි. බොහෝ සෛල ක්‍රියාකාරකම්වලට මෙම DNA වල දිශාගත වීම වැදගත් වේ. DNA ද්විත්ව හෙලික්සයන් සෑම විටම දිශාවක් ඇති නිසා (එක් රැහැන් 51-31 ද යුගල වූ අනික් රැහැන් 31-51 දිශාවට සිදු වේ.හේතුව අලුත් කුඩා අණු විවෘත වූ 31 හයිඩ්රොක්සිල් කොන න්‍යෂ්ටික අම්ල ප්‍රිය කරන ස්ථානයක් nucleophile ලෙස ක්‍රියා කර එහි දී ජල විච්ඡේදක ප්‍රතික්රියාවකින් එකතු වේ. DNA වල ඇතුළු වූ 1 සංයුක්ත වූ ජාන ප්‍රකාශනය ඇරඹෙන්නේ ජාන RNA වලට පිටපත් වීමෙනි. RNA තව නියුක්ලික් අම්ල ආකාරයක් වන අතර DNA වලට සමානය නමුත් ඒවායේ ඒකකවල අඩංගු වන්නේ රයිබෝස් සීනි අණුවකි. (ඩිඔක්සිරයිබෝස් නොවේ) තවද තයිමින් වෙනුවට යුරැසිල භෂ්මයක් ඇත. DNA වලට වඩා RNA වල ස්ථාවරභාවය අඩු අතර දර්ශීයව තනි රැහැනකින් යුතුයි. ප්‍රෝටීනවලට කේත සහිත ජාන කෝඩෝන නම් නියුක්ලියෝටයිඩ අනුපිළිවෙලවල් 3කින් යුතු කොටස් අඩංගුය. එම කෝඩෝන ජාන “භාෂාවේ” “වචන” ලෙස ක්‍රියා කරයි. ප්‍රෝටීන පරිවර්තනයේ දී කෝඩාන හා ඇමීනෝ අම්ල අතර ඇති අනුරූපතාව ප්‍රවේණි කේතයන් සංඥා විශේෂිත වේ. සෑම දන්නා ජීවී සංවිධානයකට ප්‍රවේණික කේතය එකම වේ.
හැඳින්වීම
ජාන යනු ප්‍රවේණික අංශයට අනුරූප ජානමය අනුක්‍රමයේ නිශ්වසනය කළ කොටසක් වේ. මෙය යාමක කොට්ඨාසය අනුවත් කොට්ඨාස හා/හෝ අනෙකුත් කෘක්‍යාත්මක අනුක්‍රමිකතා කොට්ඨාසයන්හි හා කටයුතු කරයි. ජීවින්ගේ අවයවයන්හි වර්ධනය සහ රූපානුදර්ශනය ජාන එකිනෙක හා සම්බන්ධව කටයුතු තිරිමෙන් හෝ අවට පරිසර සම්බන්ධව කටයුතු කිරිමෙන් හෝ සිදු කරනු ඇත.
සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදි ජාන යන පදය පවුල් පරම්පරාවෙන් උරුම වු ගති ලක්ෂණ පිළිබද විස්තර කිරිමේ දි උපයෝගි කර ගනී. උදාහරණයක් වශයෙන් උස ජාන හෝ නරක ජාන දැක්විය හැකිය. මෙය බොහෝ විට රූපානු දර්ශන ආකාරයෙන් දක්වා ඇත. මනුත් මෙම ජනා හැදින්විම සදහා භාවිතා කළ යුතු නිවැරදි විද්‍යාත්මක නාමය වන්නේ ඇලීලය යවේ.
සෛලයක ජාන සතුව ඉතා දිගු DNA තන්තුවක් පවතින අතර එම DNA තන්තුවක සතුව ජානයේ ක්‍රියාකාරිත්වය පාලනය කරන පාලකයන් ඇත. කෙන්ති කරණ අනුපිළිවෙනින් ජානයක අනුපිළිවෙල සිදු නොවන විට පිටපත් කිරිම පෙස හැදින්වන ක්‍රියාවලියකට ජාන භාජනය වන අතර එහිදි ජානයේ තොරතුරු සහිත RNA පිටපතක් නිර්මාණය වේ. ජානය කේතය ඔස්සේ මෙම RNA හට ප්‍රොටීයන්හි සංකලනය හැසිරවිය හැකිය. නමුත් සමහර අවස්ථාවන්හිදි RNA සෘජුවම භාවිතා කරනු ලැබේ.
ජීවියෙකු සතු ජාන සමුහය ජෙනෝම් ලෙසින් හදුන්වනු ලබයි. ඒක සෛලික ශුද්‍ර ජීවියෙකු වන ඇමීබාවා සතුව ලොව පවතින වැඩිම නෛරම් ප්‍රමාණයක් අයිති වන අතර අබීබවා සතුව මනුෂ්‍යායට වඩා 200 ගුණයකට වඩා වැඩි ජාන ප්‍රමාණයක් අයිති වේ.
සමහර අවස්ථාවලදී RNA ,ජාන වලින් ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනය කිරීමේදී සිදුකරන අතරමැදි නිෂ්පාදනයකි. කෙසේ වුවද අනෙක් ජාන අනුපිලිවෙලවලට RNA අණු ඇත්නම් ක්‍රියාකාරී නිෂ්පාදනය. උදා- රයිබොසෙම නම් වූ RNA වලට එන්සයිම ක්‍රියා කරන අතර mRNA නියාමක කෘත්‍යක් සිදුකරයි. මෙම RNA අනුපිලිවෙලින් නිෂ්පාදනය වන RNA,RNA ජාන නමි වේ. සමහර වෛරස ඔවුන්ගේ සම්පූර්ණ ජිනෝමයම RNA ලෙස ගබඩාකරන අතර DNA අඩංගු නොවේ. ඔවුන් ජාන ඔවුන් ජාන ගබඩා කිරීමට RNA යොදා ගන්නා නිසා ඔවුන්ගේ සෛලික ධාරකයන් විසින් ආසාධනය වූ විගස ඔවුන්ගේ ප්‍රෝටීන නිශ්පාදනය කරන අතර පිටපත් කිරීමටද කාලයක්ද වැය නොවේ. අනෙක් අතින් RNA රෙට්රොවයිරස (HIV වැනි) ප්‍රතිපක්ෂ පිටපත් කිරීම මගින් RNA තුල ඇති ජිනෝමය ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනයට පෙර RNA බවට පත්කරගනී .2006 දී ප්‍රංශ විද්‍යාඥයින් පැනයට විසඳුම් සොයාගනී. උදා - ලෙස මීයන්ගේ RNA මධ්‍ය වූ ප්‍රවේනිය kit නම් ජානයේ කෘත්‍ය අහිමි වූ විකෘතිය නිසා සුදු වලිගා මීයන්ට ඇතිවේ. ඔවුන්ගේ පැටවුන්ට kit ජානය තිබුනද හිමිවන්නේ සුදු වලිගයකි. පර්යේෂකයින් කණ්ඩායම මෙය විකෘති kit RNA නිසා සිදුවන්නක් බව සොයා ගති. වෛරස වල ප්‍රවේනික ගබඩාව RNA වුවද සත්ව ලෝකය තුල ක්ෂීරපායින්ගේ මෙය ඉතා කලාතුරකින් සිදුවන්නකි.
ජානයක ක්‍රියාකාරී ඒකකය
සෑම ජානයකම නියාමක පෙදෙස් ඇති අතර ඊට අමතරව පැහැදිලිවම ප්‍රෝටීන හා RNA වලට ‍ෙක‍‍‍්ත සපයන පෙදෙස ඇත. සෑම ජානයකම ඇති නියාමක පෙදෙස් අනුග්‍රහක පෙදෙස් නම් වන අතර ජානයක් පිටපත් වී ප්‍රකාශ වීමට ආසන්න වූ විට පිටපත් වී ප්‍රකාශ අනුග්‍රහක පෙදෙස් වල එම ස්ථානයේ පොදු සමාන අනුපිළිවෙලක් ඇති ඒකමතික අනුපිලිවෙලවල් තිබුණද සමහර ජාන වල‍ට ශක්තිමත් අනුග්‍රහක පෙදෙස ඇති අතර (පිටපත් යන්ත්‍රය සමග හොඳින් බැදෙන), සමහර ඒවා දුර්වලව බැදෙන දුර්වල අනුග්‍රාහක කොටස් හා බැදේ. පිටපත් කරන යාන්ත්‍රණය මෙම දුර්වල අනුග්‍රාහක කොටස් සමග බැ‍ෙඳන්නේ කලාතුරකින් නිසා ශක්තිමත් අනුග්‍රහකයින්ට වඩා මෙම දුර්වල අනුග්‍රාහකයින් පිටපත් කිරීමේ යෙදෙන්නේ සුළු වශයෙනි. අනෙකුත් නියාමක පෙදෙසක් වු තහවුරු කිරීමේ පෙදෙස් මෙම දුර්වල පෙදෙස් වෙනුවට යොදා ගනී. බොහෝ නියාමක පෙදෙස් එනම් පිටපත් කිරීම පටන් ගන්නා ස්ථානයන්හි 5 කොනට කලින් හෝ ඒ දෙසට පවතී. ඉයුකාරි යෝටාවන්ගේ අනුග්‍රාහක පෙදෙස් ප්‍රෝකාරීයෝටාවන්ට වඩා සංකිර්ණ හා අඳුනාගැනීමට අපහසුයි. බොහෝ ප්‍රෝකාරියොටාවන්ට වඩා සංකිර්ණ හා අඳුනාගැනීමට අපහසුයි.
බොහෝ ප්‍රෝකාරියෝටා ජාන ඔප්රන්ස් වලට සංවිධානගතවී ඇත. මේවා ජාන භාණ්ඩ වන අතර ඒවායේ නිෂ්පාදන වල ක්‍රියා එකිනෙකට නෑනම් කියන අතර ඒකකයක් ලෙස පිටපත් වේ. ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ඉයුකැරියෝටා ජාන වරෙකට එක බැගින් පිටත් වේ. එනමුත් ඉන්ට්‍රෝන නම් වු දිගු DNA කොටස් අඩංගු වන අතර ඒවා පිටපත් වන නමුත් කෙසේවත් ප්‍රෝටීන බවට පරිවර්තනය නොවේ. (පරිවර්තනයට පෙර ඒවා කැපී වෙන්වේ) මෙම කුඩා කැබලි වලට කැපීම / පැලීම ප්‍රෝකැරියාටාවන්ගේ ද ඉයුකාරි යොටාවන්ට වඩා බොහෝ අඩු සම්භාවිතයකින් සිදුවේ.