cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බෞද්ධ ඉතිහාස
කිබුල්වත් නුවර
මෙම ධාතු කරඩුව පිහිටි ප්‍රදේශය කොතැනද එය බුදුරජානන් වහන්සේගේ “ශාක්‍ය” ඥාතීන් වාසය කළ ප්‍රදේශය බව කිසිම සැකයක් නැත. එබැවන්, බුදුරජානන් වහන්සේගේ “ශාක්‍ය” ඥාතීන් පිළිබද සදහන් මුද්‍රා ඵලක හමු වූ ප්‍රිපර්වා ස්ථූපය අවට ප්‍රදේශය අතීත ශාක්‍ය ජනපදය ලෙස හදුනාගත හැකිය. ප්‍රිපර්වා ස්ථුපයට නුදුරැ තැනක තිබු ගොඩනැගිල්ලක තන්ත්‍රයාන භික්ෂූන් ලියූ මැටි මුද්‍රා ඵලක කීපයක්ම හමුවිය. ඒවායේ, කපිලවස්තු භික්ෂු සංඝස්ස ” සහ “ මහ කපිලවස්තු භික්ෂු සංඝස්ස ” යන වැකි සහිත මුද්‍රා ඵලක කීපයක්ම හමුවිය. ඒවායේ සදහන් “කපිලවස්තු” නැමැති ස්ථානය සහ බෞද්ධ සාහිත්‍ය ග්‍රන්තවල සදහන් සුද්ධෝධන රජුගේ අගනුවර වූ කපිලවස්තු (කිබුල්වත් නුවර) එකම ස්ථානයක් ලෙස නිරවුල්ව පිළිගත හැකිය. “ කපිලවස්තු භික්ෂු ”න් වහන්සේලා පිළිබද සදහන් මුද්‍රා ඵලක හමු වූ ප්‍රිපර්වා ස්ථූපය අවට ප්‍රදේශය අතීත කපිලවස්තු නගරය බව වඩ-වඩාත් තහවුරැ විය. සිදුහත් ගෞතම බෝසතානන් වහන්සේ වසර 27 පුරා ජීවත්ව ඇත්තේ, මෙම වත්මන් ඉංදියාවෙ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ සිද්ධාර්ථ නගර් නගරයේ සිට කි.මි. 20 දුරින් පිහිටි වත්මන් ප්‍රිපර්වා ප්‍රදේශයේය. ‍‍
වර්තමානයේ සිද්ධාර්ථ නගර් පිහිටා ඇත්තේ නේපාලයට අයත් භූමියේය. එහි සිට කිලෝමීටර් 21 බටහිරට වන්නට ලූම්බිනිය පිහිටා ඇත. ලූම්බින්යේ සිට කිලෝමීටර් 20 පමණ බටහිරට වන්නට කපිලවස්තු පිහිටා ඇත.[27° 34.577', 83° 3.289'] එම පෙදෙස අද හැදින්වෙන්නේ තවුලිහවා/තිලවුරකොට් යනුවෙනි. එහි සිට කිලෝමීටර් 3 ක පමණ දකුණට වන්නට කුඩාන් නම් ස්ථානයේ නීග්‍රෝධාරාමය හමුවෙයි.[+27°31'39.42", +83°2'28.68"]
අභිනිෂ්ක්‍රමණය
ක්‍රි.පූ.539 දී සිදුහත් ගෞතම බෝසතානන් වහන්සේ ස්වකීය ශාක්‍ය ඥාතීන්ගෙන් සමුගෙන (අභිනිෂ්ක්‍රමණය කර) මධ්‍ය ඉංදියාවෙ “මගධ” රාජ්‍ය හෙවත් විකල්ප දර්ශන මතවාදීන්ගේ අගනගරයට පැමිණියේය. මුලින්ම බිමිබිසාර රජතුමාගේ අගනුවර වූ රජගහනුවර අවට පුදේශයේ සමකාලීන ආචාර්ය වරැන්ගෙන් ගුරැ-හරැකමි ලබාලගන වසරක් පමන අධ්‍යාත්මික ගවේශනයේ නිරත විය. මෙතැන් සිට තවත් වසර පහක් මගධයේ නොයෙක් දර්ශනවාද හදාරමින් ද, උග්‍ර තපස් ව්‍රත සමාදන්වෙමින්ද කල්ගෙවීය. අවසානයේදී මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව නමි තමන්ගේම ක්‍රමයකට අනුව ජීවත්ව - භාවනා කර චතුරාර්ය සත්‍යය නැමැති නවතම දහමක් අනාවරනය කරගත් සේක. ක්‍රි.පූ. 531 දී සිදුහත් ගෞතම බෝසතානන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්විය.
බුද්ධගයාව
ක්‍රි.පූ. 531 දී බුද්ධත්වයට පත්වීම, වත්මන් ඉංදියාවෙ බිහාර් ප්‍රාන්තයේ “ගයා” නගරයේ සිට කි.මි. 11 දකුණට වන්නනට අතීත බුද්ධගයාව පිහිටා ඇත.
මෙලෙස බුද්ධත්වයට පත්වූ ස්ථානය බුද්ධගයාව ලෙස හදුන්වයි. මෙම ස්ථානයද නිවැරදිව හදුනාගන ඇත. වත්මන් ඉංදියාවෙ බිහාර් ප්‍රාන්තයේ “ගයා” නගරයේ සිට කි.මි. 11 දකුණට වන්නනට අතීත බුද්ධගයාව පිහිටා ඇත. ක්‍රි.ව. 1880 ජෙනරාල් කණිංහැමි බුද්ධගයාව අවට සංරක්ෂණය කළේය. ස්ථනය හදුනා ගැනීමට ක්‍රි.ව. 6 සියවස බුද්ධගයාවට පැමිණි හියුං-සාං නමි චීන ජාතික දේශාටක භික්ෂුව ගේ වාර්තා බෙහෙවින්ම උපකාරීවිය. එහි ගල් ගරාදි වැටකින් වට කළ ශ්‍රීමා බෝධීන් වහන්සේ පවා ඒවන තෙක් සුරක්ෂිතව තිබුණි. නමුත් ඒ පූජණිය වෘක්ෂය පසුකලෙක ඉදිරී වැටුනි. ලංකාවෙ මේඝවර්ණාභය රජතුමා බුද්ධගයාවෙහි විශ්‍රාම ශාලාවක් ඉදිකළ බව සදහන් ශිලාලේඛනය ස්ථානය තහවුරැ කිරීමට උපකාරීවිය. එහි අදත් දැකිය හැක්කේ ගුප්ත අදීරාජ්‍ය සමයේ ඉදිකරන ලද සුවිශාල විහාර මන්දිරයයි.
ඉසිපතනාරාමය
ධමිමචක්කප්පත්තන සූත්‍රය දේශනාකළ වත්මන් ඉංදියාවෙ “බරණාසි” නගරයේ සිට කි.මී. 64 උතුරින් පිහිටි තැනක අතීත ඉසිපතනාරාමය පිහිටා ඇත.
බුදුන් වහන්සේගේ මංගල ධර්ම දේශනාව වූ “ධමිමචක්කප්පත්තන සූත්‍රය” දේශනා ක‍ෙළ් බරණැස ඉසිපතනාරාමය (මිගදාගෙය) නැමැති මුවන් නිතර ගැවසෙන නොයෙක් ශ්‍රමණයන් නිතර වාසය කරන ස්ථානයකයි. වත්මන් ඉංදියාවෙ “බරණාසි” නගරයේ සිට කි.මී. 64 උතුරින් පිහිටි තැනක බෞද්ධ නටඹුන් හමුවිය. ක්‍රි. ව. 1836 වසරේ දී කණිංහැමි මහතා මෙහි ගවේශන පටන් ගෙන ඇත. එතැන පිහිටි මහා ස්ථූපය “ධමෙක තූපය” ලෙස ශිලා ලිපියක් අනුව හදුනාගෙන ඇත. ධමෙක තූපයට නැගෙනහිරින් පිහිටි තවත් ස්ථූපයක තිබී තඹ ලිපියක් හමුවිය. එහි සිංහල පරිවර්ථනය මෙසේය,
“.....අෂ්මසාහස්‍රිකා පඥා පාරමිතා නමි ග්‍රන්තයේ ප්‍රති ලිපියක් ධර්මචක්‍ර ප්‍රවර්ථන මහා විහාරයේ වැඩවාසය කරන භික්ෂූන්ට මහායාන භික්ෂූන් විසින් පූජා කරන ලදී......”
මෙම විහාරය “ධර්මචක්‍ර ප්‍රවර්ථන මහා විහාරය” ලෙස සුවිශේෂී වචනයකින් හැදින් වූයේ එහි සුප්‍රකට “ධමිමචක්කප්පත්තන සූත්‍රය” දේශනා කළ ස්ථානය නිසා වන්නට ඇත. මෙම විහාර භූමියේම තිබී අතිශය අලංකාර වූ කලාත්මක නිමාවෙන්ද යුත් අශෝක අධිරාජ්‍යා පිහිට වූ ශිලා ස්ථමිභයක්ද හමුවිය. වත්මන් ඉංදීය ජනරජයේ රාජ්‍ය ලාංජනය ලෙස තෝරාගෙන ඇති මෙය සිවි දෙසට මූණ ලා සිංහ නාද කරන සිංහයන් හතර දෙනෙකු (ඉදිරිපස ගාත් දක්වා කොටස) බද්ධ කර නිර්මානය කළ මූර්තියකි. එහි මුදුනේ ධර්ම චක්‍ර රෑපයකි. මෙහි අදහස බුදු දහම සිවිදෙස පැතිර යාමයි.
රජගහ නුවර
අතීත රජගහ නුවර පිහිටා ඇත්තේ, වත්මන් ඉංදියාවෙ දකුණු බිහාරයේ පැටිනා නගරයේ සිට කි.මී. 100 ගිනිකොන දෙසින්ය.දැන් අතීත රජගහ නුවර රාජ්ගීර් ලෙස හදුන්වයි.
වේළුවනාරාමය
බුද්ධත්වයෙන් පසු ප්‍රථම වස්කාලය, දෙවන වස්කාලය ගත කළ වේළුවනාරාමය පූජා කළේ එවක ඉංදියාව පාලනය කළ බලවත්ම අධිරාජ්‍යා වූ බිමිබිසාර රජතුමා විසින්ය. මගධ අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර වූ රජගහනුවර අවට පුදේශය පළමුව බුදු දහම මුල් බැසගත් ප්‍රදේශයයි. බුදු දහම රැක ගැනීම සදහා සංගායනා තුනක්ම පැවැත් වූ පසු කාලීන මගධ පාලකයන් එය ලෝකය පුරා පැතිර වීමටද කටයුතු කළ රාජ්‍යයි. සැවැත් නුවර හැර, බුදුන් වහන්සේ වැඩිපුරම වාසය කළේද ‍වේළුවනාරාම‍ෙය් හෝ වෙනත් මගධ පෙදෙසකය. අතීත රජගහ නුවර පිහිටා ඇත්තේ, වත්මන් ඉංදියාවෙ දකුණු බිහාරයේ පැටිනා නගරයේ සිට කි.මී. 100 ගිනිකොන දෙසින්ය.දැන් අතීත රජගහ නුවර රාජ්ගීර් ලෙස හදුන්වයි.‍ ෙවහාර,ගිජ්ජකූට,ඉසිගිලි ආදී අති මනහර පර්වත වලින් අලංකාර වූ රජගහ නුවර ධනවත්ය.සාංචි ස්ථූපයේ කැටයමකද මෙම ‍වේළුවනාරාම පූජා කිරීම කැටයමි කර ඇත. “රාජගහෙ විහරති ‍වේළුවනේ කලන්දක නිවාපෙ............” ආදී වශයෙන් පටන් ගන්නා සූත රාශියකි.වෛහාර පර්වත පාදය පාමුළ උණු දිය ඇළිවලින් මීටර් 150 උතුරින් විශාල විලකි.‍‍ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ වල “කරන්දක නිවාපි” ලෙස හදුන් වන්නේ මෙතැන විය යුතුය. මෙම විලට දකුණු පැත්තෙන් ඇති ඉපැරණි ‍‍ බෞද්ධ ගොඩනැගිලි සහ ස්ථූප සහිත ප්‍රදේශය අතීත ‍වේළුවනාරාමයයි. වෛහාර පර්වත පාදය පාමුළ අනෙක් පස පිහිටි සප්ත පර්ණී ගුහාව බුදුන් වහන්සේ වැඩ සිටි ස්ථානයක් සේම, අජාසත් රජුගේ අනුග්‍රහයෙන් පළමු ධර්ම සංගායනාව කළ ස්ථානයයි. ගිජ්ජකූට පර්වත පාදය පාමුළ නැගෙන හිර පැත්තේ ජීවකගේ අඹ උයන පිහිටා ඇත. “රජෝ හරණං” කමටහන අනුව චුල්ලපන්ථක හිමියන් රහත් වූයේද මෙම පිහිටි ජීවකාමිබවනාරාමයේ දීය.
ජේතවනාරාමය
ඉංදියාවෙ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ගොණ්ඩා සහ බරෙමි දිස්ත්‍රික් මායිමි බද සහෙත්-හෙත් ප්‍රදේශයේත අචිරවතී නදිය අසල සැතපුමි 3 ½ වූ ඉපැරණි ගල් බමිමකින් වට වූ භූමිය අතීත සැවැත් නුවර සහ ජේතවනාරාමය අයත් භූමියයි.
සැවැත් නුවර
මෙනැන් සිට මධ්‍ය ඉංදියාව පුරා ඇවිදිමින් තවත් වසර 45 ක් දහමි දේශනාකළ සේක. ඒ අතර කාලයෙන් වැඩිම ප්‍රමානයක් ගතකර ඇත්තේ සැවැත් නුවරයි. පසේනදී කොසොල් රජුගේ අගනුවර වූයේද සැවැත් නුවරයි. එහි ජේතවනාරාමය -පූර්වාරාමය -‍ජීවකගේ අඹ උයන ඇතුළු බොහෝ ස්ථන අන්තර්ගතය. කොසොල් රජුගේ පුත් ජේත කුමරාගේ උයන පුරා අතුරා ඒ අගයට ජේතවනය මිලදී ‍ගෙන ඇත. භාරැත් චෛත්‍ය කැටයමි පුවරැවකද මහපොළොව කහවුණු අතුරා ඒ අගයට ජේතවනය මිලදී ‍ගෙන ආරාමය කරවා පූජා කිරීම කැටයමි කර ඇත. කහවුණු 18 කෝටියක් වැය කර තැනූ මෙහි සැලැස්ම හා උපදෙස් ශාරිපුත්‍ර මහ රහතන් වහන්සේගේය. රජගහ නුවර වැඩ සිටි බුදුන් වහන්සේ යොදුන් හතලිස් පහක්ගෙවා, බුද්ධත්වයෙන් තුන්වන වස ක්‍රි.පූ. 528 දී ජේතවනාරාමය බුදුන් වහන්සේට පූජා කර ඇත. මංගල සූත්‍රය - පරාභව සූත්‍රය - වසල සූත්‍රය ඇතුළු සිය ගනනක් සූත්‍ර ආරමිභ වන්නේ ඒවා දේශනා කළ ස්ථානය පිළිබදව මෙලෙස අවධාරණය කිරීමෙනි. “ඒවං ‍ෙම සුතං සමයං ජේතවනං විහරති භගවතා............” මෙකී දේශනා දෙවා වදාළා වූ ජේතවනාරාමය සහ සැවැත් නුවරද හදුනාගෙන ඇත. ඉංදියාවෙ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ගොණ්ඩා සහ බරෙමි දිස්ත්‍රික් මායිමි බද සහෙත්-හෙත් ප්‍රදේශයේ අචිරවතී නදිය අසලක සැතපුමි 3 ½ වූ ඉපැරණි ගල් බැමිමකි. බෞද්ධ සාහිත්‍ය විස්තර අනුව මෙම පවුරෙන් වටව ඇත්තේ අතීත සැවැත් නුවරයි. නගරයේ දකුණු දොරටුව පැත්තේ විශාල ආරාමයකි. එහි ප්‍රධාන ශාලාවෙ තිබී ශිලා ලේකනයක් හමුවිය. එහි සිංහල පරිවර්ථනය මෙසේය,
“ගන්ධකූටි........ ජේතවනය අනාථපිණ්ඩිකයන් විසින්, කෝටි ගනන් ධනය වැයකර ක්ෂේම වූ නිවන් ප්‍රතිලාභ පිණිස දානය කරනු ලැ‍බි......”
මෙය ඉංදියාවේ කියවා ඇති පැරණිම ශිලා ලේඛණයයි. මජ්ජිම නිකාය අටුවාව අනුව, සැවැත් නුවර දකුණු දොරටුව පැත්තේ ජේතවනාරාමය පිහිටා තිබී ඇත. හමු වූ නගරය සැවැත් නුවර නමි එහි, දකුණු දොරටුව පැත්තේ “ජේතවනය” ලෙස හැදින් වූ ආගමික ගොඩනැගිල්ල පැහැදිළිවම බුදුන් වහන්නසේට අනාථපිණ්ඩිකස්ස සිටුතුමා පූජා කළ ජේතවනාරාමයම විය යුතුය. ශිලා ලේඛණයේ මුලින්ම “ගන්ධකූටි” ලෙස හදුන්වා ඇත්තේ බුදුන් වහන්සේ වැඩසිටි ගදකිළිය විය යුතුය. මෙහි අඩි 115 × 86 ප්‍රමානයේ මහා ශාලාව දමිසභා මණ්ඩපයය. එයට ආලද්ධ කළ අඩි 8×8 ප්‍රමානයේ කුඩා කුටිය බුදුන් වහන්සේ වැඩ වාසය කළ ගදකිළියයි. වැඩිම සූත්‍ර ගනනාවක් ජාතක කතා ගනනාවක් දේශනා කර ඇත්තේ ජේතවනාරාමයේ දීය. ඒ ජේතවනාරාමයේ දොරටුව අසල අදත් දැකිය හැකි අනෙක් අගනාම දෙය වන්නේ ආනන්ද බෝධියයි. බුදුන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ නොමැති අවස්ථාවල සැදැහැවතුන්ට වැද පුදා ගැනීමට ශ්‍රීමා බෝධි අංකුරයකින් සිට වූ ආනන්ද බෝධිය වසර දෙදහස් පන්සීයක් පුරා සුරක්ෂිතව තිබීම භාග්‍යකි. මේ අසල ඇති අනෙක් ආරාමය වන්නේ භික්ෂුණින් වහන්සේලාට කොසොල් රජතුමා පූජා කළ රාජකාරාමයයි. ප්‍රජාපතී, වීශාඛා, ‍‍ෙ ඛීමා, රාහුල මාතා වැනි භික්ෂුණින් වහන්සේලා එදා වැඩ වාසය කළේ මෙම රාජකාරාමයේය. මජ්ජිම නිකාය අටුවාව අනුව, සැවැත් නුවර නැගෙනහිර දොරටුව පැත්තේ විශාකාව පූජා කළ පූර්වාරාමය තිබී ඇත. සත්‍ය ලෙසින්ම නගර පවුරේ නැගෙනහිර දොරටුව පැත්තේ තවත් විහාරයක අවශේෂ හමුවිය. එය පූර්වාරාමය විය යුතුය. මේ අනුව, සැවැත් නුවර පිහිටි ජේතවනාරාමය-පූර්වාරාමය-වෙළුවනාරාමය-‍ජීවකගේ අඹ උයන ඇතුළු සියළු ගොඩනැගිලි නූතන ඉංදියාවෙ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ ගොණ්ඩා සහ බරෙමි දිස්ත්‍රික් මායිමි බද සහෙත්-හෙත් ප්‍රදේශයේ අචිරවතී නදිය අසල පිහිටා ඇත.
සිදු වූ කුසිනාරා නුවර
කුසිනාරා නුවර
ක්‍රි.පූ. 486 ඉංදියාවෙ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ (ගෝරක්පූර් නගරයේ සිට කි.මී. 55 ඈතින්) දේවාරියා දිස්ත්‍රික්කයේ, කාසියා ජනපදයේ කි.මී. 34 නිරිත දිගින් අතීත කුසිනාරා නුවර පිහිටා ඇත.
සම්බුද්ධ පරිනිර්වානය
45 වන වස් කාලය නිමා වී වස් පවාරණයෙන් පසු තවත් මාස තුනකින් (කාර්තිකේය හෙවත් ඔක්තෝමිබර් මස )තමන් වහන්සේ පිරිණිවන් පාන බව ප්‍රකාශ කළසේක. බෞද්ධ උපාසක උපාසිකාවන් ශෝකායන් හැඩූ, මාර්ග ඵල නොලැබූ භික්ෂූන් ශෝකයෙන් පෙලා දැමූ, මාර්ග ඵල ලැබූ භික්ෂූන් පහන් සංවේගය උපවා ඉවසා වදාළා වූ ද බුද්ධ පරිනිර්වාණය සිදුවූයේ කුසිනාරා නුවරයි. මල්ල නැමැති වංශයට අයත් රජවරැ පාලනය කළ ගණතන්ත්‍ර රාජ්‍යක් වූ මල්ල ජනපදයේ එක් අගනුවරක් වූයේ කුසිනාරා නුවරයි. හිරණ්‍යවතී ගග අසල පිහිටි රාජකීය උයන වූ උපවර්ථන සල් උයන බුදුන් වහන්සේ පිරිණිවන් පෑ ස්ථානයයි. මල්ල රජවරැ තම අභිෂේක උත්සව පවත්වන “මකුට බන්ධන නමි” ස්ථානයේ සදුන් චිතකයක, සක්විති රජකෙනෙකුට සේ ඉමහත් ගෞරව බුහුමන් සහිත උත්සවයක් පවත්වා බුදු සිරැර ආදාහනය කරවීය. මෙය ක්‍රි.පූ. 486 දී සිදු වී ඇත. හියුං-සාං නමි චීන ජාතික දේශාටක භික්ෂුව ක්‍රි.ව. 620 - 644 දී කුසිනාරා නුවර සංචාරය කර ඒ පිළිබදව වාර්තා සටහන් කර ඇත. එම වාර්තා ඇසුරින් ඇලෙක්සැන්ඩර් කණිංහැමි නැමැති පුරාවිද්වතා අතීත කුසිනාරා නුවර යලි හදුනා ගත්තේය. එම ප්‍රදේශම ආරාම සහ ස්ථූප නටඹුන් පිරී ගිය තැනකි. එහි එක් තැනක පේසාවළල්ළේ විශ්කමිභය මීටර් 34 ක් වූ මුදුණේ ගඩොල් නැති විශාල ස්ථූපයක් හමුවිය. ස්ථූප පාදම අසල මැටි මුද්‍රා ඵලක කීපයක්ම හමු විය.ඉන් එකක ගිණිගෙන දැවෙන චිතකයකට වදින ‍අයෙකුගේ කැටයමකි. එහි මෙලෙස වැකියක් ලියා තිබුණි. “ශ්‍රී මකුට බන්දේ සංඝ” ලෙසත් තවත් මුද්‍රාවක “ශ්‍රී මකුට බන්දන මහ විහාර භික්ෂු සංඝ”
www.divaina.com/2009/09/23/
SPREAD OF THE MESSAGE OF BUDDHISM
නව සම සමාජ පක්ෂය
නව සම සමාජ පක්ෂය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ට්‍රොට්ස්කිවාදී දේශපාලන පක්ෂයකි. ආචාර්ය වික්‍රමබාහු (බාහු), සුමනසිරි ලියනගේ සහ අනෙකුන් විසින් නායකත්වය සැපයුණු වාම සම සමාජ නැඹුරුව, ලංකා සම සමාජ පක්ෂය (ලසසප) වෙතින් නෙරපා හැරීමත් සමගම මෙය සංස්ථාපනය වුණි. සිරිතුංග ජයසූරිය (සිරි) සහ වාසුදේව නානායක්කාර (වාසු) පසුව මෙය හා සම්බන්ධ වූහ. 1976දී සමගි පෙරමුණ වෙතින්, ලසසප විසිවීයාමත් හා සමගම බොහෝ සංඛ්‍යාවක් නැඹුරුව වෙත සම්බන්ධවූ අතර, 1977 දෙසැම්බර් මාසයේදී එය නව සම සමාජ පක්ෂය ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි.
නසසප මුලදී,  CWI වෙත අනුබද්ධිතව සිටියද, CWIහී අදහස පරිදී, ස්ටැලින්වාදය, පූර්ව යටත් විජිත වාදී සහ අර්ධ-යටත් විජිත වාදී ලෝකයේ ප්‍රවර්ධනයන්  සහ ජාතික ප්‍රශ්නය පිළිබඳව CWIහී විශ්ලේෂණය හා නසසප කිසිවිටෙක සම්පූර්ණ වශයෙන්  එකඟ වූයේ නැත. සමහරුන් විසින් නෙරපාහැරීමක් ලෙසින්ද,  CWI විසින් බෙදීමක් ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ක්‍රියාවලියක් ඔස්සේ, එය CWI වෙතින් 1988දී වෙන් වී ගියේය. ඉතිරිවූ CWI සාමාජිකයෝ, එක්සත් සමාජවාදී පක්ෂය පිහිටුවාගත්හ. 1991 පටන්, ආචාර්ය කරුණාරත්න විසින් මෙහෙයවන නසසප, සතරවන ජාත්‍යන්තරයෙහි ශ්‍රී ලාංකික පාර්ශවය ලෙසින් පවතියි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂ ප්‍රවර්ගය: 1977දී සංස්ථාපිත දේශපාලන පක්ෂ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ට්‍රොට්ස්කිවාදී සංවිධාන ප්‍රවර්ගය: සතරවන ජාත්‍යන්තරය (පශ්චාත්-යළිඑක්වීම) ප්‍රවර්ගය: කම්කරුවන්ගේ ජාත්‍යන්තරයක් සඳහා කමිටුව
එවරස්ට් කන්ද
එවරස්ට් කන්ද ලොව උසම කඳු මුදුනයි. මෙහි උස මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 8,848 (අඩි 29,029) කි. ආසියාවේ හිමාල කඳුකරයේ කොටසක් වන මෙය නේපාලයට අයිති සාගරමාතා ප්‍රදේශයේ සහ චීනයට අයිති ටිබෙටයේ මායිමේ පිහිටා ඇත.
සමාලෝචනය
1953 දී කඳු මුදුන තරණය කල බව අවසානයේදී තහවුරු වූ නමුදු, දශක මාලාවක් තිස්සේ එය නැගීමට අපහසු කඳු මුදුනක් ලෙසින් පැවතිණි. ගවේෂණ සඳහා යොමු වූ උද්‍යෝගය සහ අවධානය මහත් වුවද, 1987 වසර වන විට කඳු මුදුන තරණය කර සිටියේ 200 ක් පමණ දෙනෙක් පමණි. වෘත්තිය කඳු නගින්නන්ගේ සහ විශාල ජාතික ගවේෂණයන්හී බරපතල උත්සාහයන් හමුවේ පවා, එවරස්ට් කන්ද දශක ගණනක් මුළුල්ලේ දුෂ්කර ඉලක්කයක් බවට විදහා පෑවේ, 1990 ගණන් වලදී එම සම්මතය බිඳ දමමින් වාණිජ යුගය මුළු දෙන තෙක්ය.
2016 කඳු නැගුම් කාලවාරය
thumb|400px| නප්ට්සී සහ ලෝට්ස් කඳු මුදුන් ඉහළ දකුණු කෙළවරෙහි දක්වමින් එවරස්ට් කන්ද 2016 මැයි මාසයෙහිදී දිස් වුනු අයුරු
නේපාල සංචාරක දෙපාර්තමේන්තුව නිවේදනය කල පරිදී 2016 ජූනි මස වන විට, කාන්තාවන් 45 දෙනෙකුද ඇතුළු පුද්ගලයන් 456 දෙනෙකු පමණ සංඛ්‍යාවක් එවරස්ට් කන්ද මුදුන තරණය කර තිබුණි. කඳු මුදුන තරණයට හිතකර වූ කාල කවුළු කිහිපයක් ඔවුන් විසින් විශේෂයෙන් සඳහන් කර තිබූ අතර, 2016 මැයි 19 දිනදී කඳු මුදුන තරණය කිරීමට 209 දෙනෙක් සමත් වූ බව සඳහන් කර තිබුණි. 2016 මැයි 11 දින වන විට එවරස්ට් කන්දෙහි දකුණු පැත්තෙහි රැහැන් සවි කර තිබූ අතර කඳු නගින්නන් සිය ගණනක් විසින් අවදානම් සහිත කාලගුණ කාල කවුළු තුල කන්ද නගින ලදි.
2016 මැයි 11 දිනදී ෂර්පාවරු නව දෙනෙක් එවරස්ට් කඳු මුදුන තරණය කලහ. ඊළඟ දිනයෙහි තවත් පුද්ගලයන් සය දෙනෙක් කඳු මුදුනට සැපත් වූහ. 106 දෙනෙකු කඳු මුදුනට ළඟාවූ 2014 වසරට පසු කඳු මුදුන තරණය කල පළමු පිරිස මොවුන් වූහ. මැයි 13 වන විට, කඳු නගින්නන් 42 දෙනෙකු කඳු මුදුන තරණය කොට තිබූ අතර මැයි 22 වන විට, යහපත් කාලගුණයෙහි උපකාරයද සහිතව 400 කට වැඩි කඳු නගින්නන් ගණනක් කඳු මුදුන තරණය කිරීමට සමත්ව සිටියහ. කෙසේවෙතත්, කඳු නගින්නන් 30 දෙනෙකු පමණ ශීත-කුෂ්ඨ සැදීම හෝ වෙනත් අසනීප වැලඳීම සිදුවූ අතර උන්නතාංශ ආබාධය විය හැකි ව්‍යාධියක් නිසා කඳු නගින්නන් දෙදෙනෙකු මිය ගිය බවට වාර්තා විය. (අමතර වාර්තා සඳහා අනතුරු ඡේදය බලන්න)
එවරස්ට් කන්ද මුලින්ම තරණය කල ශ්‍රී ලාංකිකයා වූයේ වීරහැන්නැදිගේ ජයන්ති කුරු උතුම්පාල මහත්මියයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එවරස්ට් කන්ද ප්‍රවර්ගය:භූගෝලය ප්‍රවර්ගය:කදු වැටි
සචින් ලියනගේ
සචින් ලියනගේ කියා දෙන්න ආදරේ තරම් ටෙලිනාට්‍යයෙන් ජනප්‍රිය වූ රංගන ශිල්පියෙකි.
ටියේ
ටියේ (ක්‍රි.පූ. 1398 - 1338, හෙවත් ටේයා, ටිය් සහ ටියි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ යුයා සහ ට්ජුයු (හෙවත් තුයු) ගේ දියණියයි. ඇය ඊජිප්තු පාරාවෝවරයකු වූ IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ මහා රාජකීය භාර්යාව වූවා ය. ඇය අක්නාටන්ගේ මෑණියන් වූ අතර, ටූටන්ඛාමූන්ගේ මිත්තණිය ද වූවා ය. ඇගේ මමිය 2010දී IIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ සොහොන්ගැබේ (KV35) තිබී සොයාගත් අතර, එය "වැඩිමහල් යුවතිය" ගෙස නම්කෙරිණි.
පවුල සහ මුල්කාලීන දිවිය
ටියේගේ පියා වූ යුයා රාජකීයයකු නොවූ අතර උතුරු ඊජිප්තු නගරයක් වූ අඛ්මිම් හි ධනවත් ඉඩම් හිමියකු විය. එසේම ඔහු එම නගරයේ පූජකයකු සහ යුධ රථ සෙන්පතියකු හෝ ගව පාලකයකු ලෙස කටයුතු කොට තිබේ. ටියේගේ මව වූ තුයා බොහෝ ආගමික කටයුතු සඳහා දායක වී ඇති බව ඇගේ නොයෙකුත් පදවි මගින් පැහැදිළි වේ. (මේ අතර හාතොර්ගේ ගායිකාව, අමුන් සහ මින් (දෙවියා)මින් දෙවිවරුන්ගේ ප්‍රධාන විනෝදය ගෙනදෙන්නිය... වැනි පදවි පැවතිණි),ඒ අනුව ඇය රාජකීය පවුලේ සාමාජිකාවක බව පෙනේ.
ඊජිප්තුවේදීන් යෝජනා කරන්නේ ටියේගේ පියා වූ යුයා විදේශීය සම්භවයක් ඇත්තකු බවයි. එයට සාක්ෂි ලෙස ඔවුහු එම මමියේ ඇති ලක්ෂණ සහ නාමයේ ඇති විවිධ උච්චාරණයන් හේතුවෙන් එම නාමයට ඊජිප්තු-නොවන සම්භවයක් ඇති බව පවසති. ඇතැමුන් විශ්වාස කරන්නේ රැජිනගේ ශක්තිමත් දේශපාලන සහ ආගමික දැක්මට හේතුවන්නට ඇත්තේ ඇගේ ශක්තිමත් චරිතය නොව විදේශීය සම්භවය වන්නට ඇති බවයි.
ටියේගේ සහෝදරයා වූ අනෙන්, අමුන්ගේ දෙවන වක්තෘවරයා ලෙස කටයුතු කළේ ය. සෙසු ඊජිප්තුවේදීන් අනුමාන කරන්නේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ අනුප්‍රාප්තික පාරාවෝවරයකු වූ ආයි ද ටියේගෙන් පැවත එන්නකු බවයි. නමුත් මේ දෙදෙනා අතර සම්පන්ධය සනාථ කෙරෙන කිසිදු පැහැදිළි දිනයක් හෝ ස්මාරකයක් හමුවී නැත. නමුත් මෙම ඊජිප්තුවේදීන් මෙම අනුමානයට පෙළඹී ඇත්තේ ආයිගේ සම්භවය ද අඛ්මිම්හි සිදු වී ඇති නිසායි. එසේම ඔහු විසින් IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ රාජ සභාවේ ටියේගේ පියා වූ යුයාගේ බොහෝ පදවි උසුලා ඇති නිසාත් ය.
IIIවන අමෙන්හොටෙප් රජු විසින් ටියේ සරණපාවා ගත්තේ සිය දෙවන රාජ්‍ය වර්ෂයේදී ය. ඔහු සිය පියාගේ දෙවන බිසවකට උපන් හෙයින්, රාජකීය පෙළපත පවත්වා ගැනීමට ශක්තිමත් බැඳීමක් අවශ්‍ය විය. ඔහුගේ සිංහාසනාරූඪය ඇතැම්විට සය සහ දොළහ අතර වයසක ළමාවියේ දී සිදු වන්නට ඇති බව පෙනේ. ඔහුට සහ ටියේට අවම වශයෙන් දරුවන් සත්දෙනකුවත් (හෝ ඊට වැඩි ගණනක්) සිටින්නට ඇත:
1) සිටාමුන්- වැඩිමහල්ම දියණියයි. ඇගේ පියාගේ 30වන රාජ්‍ය වර්ෂය අවට දී ඇයව මහා රාජකීය භාර්යාව ධුරයට ඔසවා තබන ලදී.
2) අයිසිස්- මැයව ද මහා රාජකීය භාර්යාව ධුරයට උසස් කෙරිණි.
3) හෙනුට්ටනෙබ්- ඇගේ නාමය කාර්ටුෂයක අවම වශයෙන් එක් වරක්වත් සඳහන් වී තිබුණ ද, ඇය රැජිනක වූ බවට සාක්ෂි නොමැත.
4) නෙබෙටාහ්- ඇතැම්විට ඇගේ සොයුරාගේ රාජ්‍ය සමයේ ඇයව බෙකෙටාටන් ලෙස යළි නම්කෙරුණා විය හැකියි.
5) කිරුළහිමි තුත්මෝස් කුමරු- කිරුළහිමි කුමරු සහ ප්ටාහ්ගේ ප්‍රධාන පූජකවරයායි. සිය පියාණන්ට පෙර මියගියේ ය.
6) IVවන අමෙන්හොටෙප්/අක්නාටන්- දිය පියාගෙන් පසු පාරාවෝ බවට පත් විය. නෙෆර්ටිටි රැජිනගේ සැමියායි. ටූටන්ඛාමූන් සමග විවාහ වූ අන්ඛෙසෙනමුන්ගේ පියායි.
7) ස්මෙන්ඛ්කරේ- සම්ප්‍රදායිකව අක්නාටන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයකු ලෙස සැලකේ. වර්තමානයේ ඒඩන් ඩොඩ්සන් වැනි ඇතැම් ඊජිප්තුවේදීන් විශ්වාස කරන්නේ ඔහු නෙෆර්නෙෆරුආටන් පාරාවෝවරිය‍ගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයා බවත්, ඔහුට ස්වාධීන පාලන සමයක් නොපැවති බවත් සහ අක්නාටන්ගේ කනිෂ්ඨ සම-රාජ්‍යාධිකාරිවරයා වූ බවත් ය. ඇතැම් අවස්ථාවල KV55 සොහොන්ගැබේ මමිය ඔහුගේ යැයි පැවසේ. එසේ වී නම්, ඔහු‍ ටූටන්ඛාමූන්ගේ පියා වනු ඇත.
8) KV35 සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ ලාබාල යුවතිය – IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ ටියේගේ දියණියකි. ටූටන්ඛාමූන්ගේ මවයි. KV55 මමිය හිමි තැනැත්තාගේ සොයුරිය සහ භාර්යාවයි. ඇතැම්විට IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ ටියේගේ හඳුනාගත් දියණියකගේ වන්නට ද පුළුවන.
ඉන්දියාවේ දේශපාලනය
ඉන්දියාව යනු, ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා වන්නාවූද ඉන්දියාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා රජයේ ප්‍රධානියා වන්නාවූද ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් වන බැවින්,  ඉන්දියාවේ දේශපාලනය (හින්දි:भारतीय राजनीति) සිදුවන්නේ   ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ප්‍රකාරවය. ඉන්දියාව විසින් ද්විත්ව ආණ්ඩුක්‍රමයක්, එනම් මධ්‍යයේ සංගමයක්ද පර්යන්තයේ ප්‍රාන්තද අඩංගු ද්විත්ව රජයක් පවත්වාගෙන යයි. මධ්‍යම සහ ප්‍රාන්ත රජයන් යන ද්වයෙහිම, සංවිධානය, බලතල සහ සීමාවන්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් අර්ථ දක්වා ඇති අතර, එය ලිඛිත, දෘඩ සහ උත්තරීතර යැයි සැලකෙයි,  එනම් ජාතියෙහි නීති එය පරිදී විය යුතුයි. ඉන්දියානු ෆෙඩරේෂනයෙහි ප්‍රාන්තයන් නිරූපනය කරන උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්ද, එනම් රාජ්‍ය සභා, සමස්තයක් වශයෙන් ඉන්දියාවේ ජනතාව නිරූපණය කරන පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්ද, එනම් ලෝක් සභාව, වෙතින් සමන්විත ද්වි මණ්ඩල ව්‍යවස්ථාදායකයක් සඳහා අවකාශයක් සපයා ඇත. ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තුලින් ස්වාධීන අදිකරණයක් සපයන අතර එහි අග්‍රස්ථය වන්නේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙම අධිකරණය වෙත පැවරී ඇති විධි නියෝගය වන්නේ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව රැකගැනුම, මධ්‍යම රජය සහ ප්‍රාන්ත අතර හා ප්‍රාන්ත-අතර ඇතිවන ආරාවුල් සමථයට පත් කිරීම සහ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට පටහැනි වන කිසියම් මධ්‍යම හෝ ප්‍රාන්ත නීති ශුන්‍ය කිරීම වෙයි.
ටියේ
ස්මාරක
ඇගේ සැමියා විසින් ඇය වෙනුවෙන් පූජාසන කිහිපයක්ම ඉදිකළ අතර, නූබියාවේ සෙඩෙඉන්ගාහි ඇය වෙනුවෙන් දෙවොලක් ඉදිකරන ලදී. එම දෙවොලේ ඇයව හාතොර්-ටෙෆ්නුට් දෙවඟනගේ ස්වරූපයක් ලෙස සලකා වන්දනාමාන කෙරිණි. එසේම ඔහු විසින් සිය 12වන වර්ෂයේ ඇය වෙනුවෙන් කෘත්‍රිම විලක් තනවා ඇත. ඇමරිකානු ඊජිප්තුවේදීන් වන ඩේවිඩ් ඕ'කොනර් සහ එරික් ක්ලයින් මෙසේ සඳහන් කරයි:
ඉන්දියාවේ දේශපාලනය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ටියේ
ස්මාරක
ටියි පිළිබඳ පෙර නොවූ විරූ සිදුවීම නම්. ... ඇය පැමිණියේ කොහිසිට ද යන්න නොව ඇය කවුරුන් බවට පත්වූයේ ද යන්නයි. පෙර විසූ කිසිදු රැජිනක සිය සැමියාගේ රාජ්‍ය සමයේ මෙසේ ප්‍රමුඛ අයුරින් නිරූපණය ‍කර නොතිබිණි. ප්‍රතිමා, සොහොන්ගැබ් හා දේවස්ථාන කැටයම්වල සහ ශිලා ස්තම්භවල ටියේ රැජින IIIවන අමේනහොටෙප්ට පසෙකින් දක්වා ඇත. එසේම භාජන, ආභරණ වැනි කුඩා භාණ්ඩවල ඇගේ නාමය ඔහුගේ නාමය සමග දක්වා ඇත. නමුත් විශාල අනුස්මරණ ස්කැරබ් රූපවල ඇගේ නාමය සාමාන්‍යයෙන් යෙදෙන්නේ ඔහුගේ දින තීරුවට පසු ය. ඇගේ උඩුකය රූපවල ඇගේ ශීර්ෂාවරණයට ගව අං සහ හිරු මඬලවල් (හාතොර් දෙවඟනගේ ලක්ෂණ වේ) වැනි නව අංග එකතු කොට තිබේ. ස්ෆින්ක්ස් රූප මුලින් රජවරුන් සඳහා නිමැවුණත්, ඇයව ද ස්ෆින්ක්සයක ස්වරූපයෙන් නිරූපණය කොට තිබේ. එමගින් ඇගේ තත්ත්වය රජුගේ දිව්‍යමය ස්වරූපයක් මෙන්ම භෞම සහායකයකු ලෙස ද නිරූපිත ය. උතුරු සුඩානයේ සෙඩෙඉන්ගා ප්‍රදේශයේ IIIවන අමෙන්හොටෙප් විසින් ඇය වෙනුවෙන් දෙවොලක් ඉදිකොට තිබේ. එහි ඇයව හාතොර් දෙවඟනගේ ස්වරූපයක් ලෙස සලකා වන්දනාමනායට පාත්‍ර වී තිබේ ... සෙඩෙන්ගාහි දෙවොල එයට කිලෝමීටර පහළොවක් දකුණින් වූ IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ මහා සොලෙබ් දෙවොලට කළ ආභරණයක් වැනි ය. (සියවසකට පසුව IIවන රැම්සෙස් විසින් අබු සිම්බල්හි ද මෙවැනිම සැකසුමක් සිදු කර තිබේ. එහිද දෙවොල් දෙකක් දක්නට ඇත. ඉන් විශාල දකුණු දේවස්ථානය රජු වෙනුවෙන් ඉදිවූවකි. කුඩා උතුරු දෙවොල හාතොර් ලෙස නිරූපිත නෙෆර්ටිරි රැජින වෙනුවෙන් ඉදිකෙරුණකි)
මාලිගයේ බලපෑම
ටියේ රැජින සිය සැමියාගේ මෙන්ම සිය පුත්‍රයාගේ ද සමයේ විශාල බලයක් භුක්ති වින්දා ය. IIIවන අමෙන්හොටෙප් දක්ෂ ක්‍රීඩකයකු, ප්‍රේමවන්තයකු සහ ශ්‍රේෂ්ඨ රාජ්‍ය පාලකයකු ද විය. ඔහුට නිතරම මිටැනියෙහි ටුෂ්රට්ටා සහ බැබිලෝනියාවේ Iවන කඩාෂ්මන්-එන්ලිල් වැනි විදේශ රජවරුන්ගෙන් රන් සඳහා ඉල්ලීම් සහ සිය සියණියන්ට විවාහ යෝජනා ඉදිරිපත් විය. පුරාතන ඊජිප්තුවේ රාජකීය පෙළපත පවත්වා ගෙනගියේ කාන්තාවන් විසිනි. රාජකීය කාන්තාවක හා විවාහ වන්නකුගේ දරුමුණුපුරන් සිහසුනට සුදුසුකම් හිමි කරගනිති. ටියේ සිය සැමියාගේ විශ්වාසවන්ත උපදේශිකාව සහ හිතවතිය වූවා ය. බුද්ධිමත්, නැණවත්, ශක්තිමත් සහ රෞද්‍ර ඇයට විදේශයන්ගේ පවා බුහුමන් හිමි විය. විදේශ නායකයන් පවා ඇය සමග ඍජුව ගනුදෙනු කළහ. ක්‍රියාකාරීව විදේශ සබඳතා මෙහෙයවූ ඇය නීතිමය පණතක සිය නම වාර්තා කරගත් ප්‍රථම ඊජිප්තු රැජිනිය ද වේ.
ටියේ ඇතැම්විට ඇගේ පුත්‍රයා වූ අක්නාටන් සිහසුනට පත්වූ පසු ඔහුට ද උපදෙස් සපයන්නට ඇත. ඇගේ පුත්‍රයා මිටැනියෙහි රජු වූ ටුෂ්රට්ටා සමග පැවැත්වූ ලිපි හුවමාරුවේ ඇය රාජසභාවේ දැරූ දේශපාලන බලය ඉහළින් වර්ණනා කර ඇත. EA 26 නැමැති අමර්ණ ලිපිය මගින් මිටැනියෙහි රජු වූ ටුෂ්රට්ටා ටියේ සමග ඍජුවම ලිපි හුවමාරු සිදු කරයි. එහි එකල ඔහු ඇය සහ ඇගේ මියගිය සැමියා සමග පැවැත්වූ යහපත් සබඳතා පිළිබඳ අතීතාවර්ජනය කර ඇත. එසේම ඇගේ පුත්‍රයා වූ අක්නාටන් සමග ද තවදුරටත් මිත්‍රත්වය පවත්වා ගැනීමට ඔහු තුළ වූ අපේක්ෂාව ද ඉන් හෙළි වේ.
IIIවන අමෙන්හොටෙප් මියගියේ ඔහුගේ 38 හෝ 39 වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ (ක්‍රි.පූ. 1353/1350) ය. ඔහුගේ දේහය රජුන්ගේ නිම්නයේ WV22 සොහොන්ගැබේ භූමදානය කෙරිණි. නමුත් ටියේ වසර දොළහක් පමණ ඉන් අනතුරුවත් ජීවත්ව ඇති බවට හඳුනාගෙන තිබේ. ටියේ තවදුරටත් අමර්ණ ලිපිවල සහ ශිලා ලේඛනවල සඳහන් කෙරුණේ රජුගේ ප්‍රියයා සහ රැජින ලෙසයි. ටියේ වෙත ලියා ඇති EA 26 නැමැති අමර්ණ ලිපිය අක්නාට්න රාජ්‍ය සමයට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කර ඇත. අක්නාටන්ගේ නව අගනුවර වූ අක්ටාටන් (අමර්ණ) නගරයේ ඇයට නිවසක් පැවති බව හඳුනාගෙන තිබේ. එසේම ඇයව හුයාගේ සොහොන්ගැබේ බිත්තිවල නිරූපණය කොට ඇත. හුයා යනු "රජුගේ මෑණියන්, මහා රාජකීය භාර්යා ටිය්ගේ නිවසේ ආරක්ෂකයා" ය. එහි ඇය, අක්නාටන්, නෙෆර්ටිටි සහ ඔවුන්ගේ පවුලේ සාමාජිකයින්ගේ රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් නිරූපිත අතර, අනතුරුව ඇයව රජු විසින් ඇගේ හිරුමුවාව වෙත ඇරලවන අයුරු නිරූපිත ය. අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ 12වන වර්ෂයේ නොවැම්බර් 21ට (ක්‍රි.පූ. 1338) නිර්ණිත ශිලාලේඛනයක ඇය සහ ඇගේ මිණිපිරිය වූ මෙකෙටාටන් අවසන් වරට සඳහන් කොට තිබේ. එම දිනයෙන් මඳ කලකට පසු ඔවුන් මියගියේ යැයි සිතිය හැක. මේ බව සනාථ කරමින් අක්නාටන් විසින් ඇය වෙනුවෙන් ඉදිකළ පූජාසනය හමු වී ඇත. මෙය පසුව තීබ්ස්හි KV55 අමර්ණ සොහොන්ගැබේ තිබී හමු විය. එම පූජාසනයේ පාරාවෝවරයාගේ 9වන වර්ෂයෙන් පසුව පමණක් භාවිතා වූ ආටන්ගේ නාමයේ පසුකාලීන ස්වරූපය සටහන් කොට තිබේ.
ටියේ රැජින අක්නාටන්ගේ 12වන රාජ්‍ය වර්ෂයෙන් (ක්‍රි.පූ. 1338) පසුව මියගියේ නම්, ඇගේ උපත ක්‍රි.පූ. 1398 අවට සිදුවූ‍යේ යැයි සිතීමට සිදු වේ. එසේම IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ ඇගේ විවාහය එකොළොස් හෝ දොළසෝවන වියේ සිදු වන්නට ඇත. එවිට ඇය වැන්දඹුවක් බවට පත්වූයේ හතලිස්-අටේ සිට හතලිස්-නවය දක්වා වූ වයසක දී වන්නට ඇත. එවිට විවිධ මතයන් අනුව IIIවන අමෙන්හොටෙප් සහ ඔහුගේ පුත් අක්නාටන් අතර හවුල් පාලන සමය වසර දොළහකට වැඩි කාලයක් පවතින්නට ඇත. නමුත් වර්තමානයේ බොහෝ විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ වසරකට අඩු කාලයක් පැවති හවුල් පාලන සමයක් පැවති බව හෝ කිසිසේත්ම හවුල් පාලන සමයක් නොපැවති බවයි.
භූමදානය සහ මමිය
ටියේගේ දේහය, ඇගේ මිණිපිරිය වූ මෙකෙටාටන් සහ ඇගේ පුත්‍රයාගේ දේහය සමග මුලින් අමර්ණහි අක්නාටන්ගේ රාජකීය සොහොන්ගැබේ භූමදානය කරන්නට ඇත. මේ බවට සාක්ෂි ලෙස මීට කෙටි කලකට පෙර සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ ඇගේ මිනීපෙට්ටියේ යැයි සැලකිය හැකි පුරාවස්තු කොටසක් නිසායි. ඇගේ රන් ආලේපිත භූමදාන පූජාසනය (ඇය සහ අක්නාටන් නිරූපිත) KV55 සොහොන්ගැබෙන් හුමවූ අතර, ඇයට අයත් ෂැබ්ටි රූප IIIවන අමේනහොටෙප්ගේ WV22 සොහොන්ගැබෙන් හමු විය.
ඇගේ මමීකෘත දේහය තවත් මමී දෙකක් සමග IIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ KV35 සොහොන්ගැබේ ප්‍රතිවිරුද්ධ කුටියක තිබී සොයාගන්නා ලද්දේ 1898දී වික්ටර් ලොරෙට් විසිනි. සෙසු මමී දෙක නම් දසවන වියේ දී පමණ මියගිය වෙබෙන්සෙනු හෝ තුත්මෝස් කුමරුගේ යැයි සිතිය හැකි පිරිමි දරුවකුගේ මමියක් සහ තරුණ හඳුනා නොගත් කාන්තාවකගේ මමියකි. මෙම මමී තුන පෙළට නිර්වස්ත්‍රව තබා තිබූ අතර, එය සොහොන්ගැබෙහි වූ කුඩා පැති කුටීරයක තිබී හමු විය. මෙම මමී තුනට පුරාතන නිධන් සොරුන් අතින් බෙහෙවින් හානි සිදු වී තිබේ. පළමුව, පර්යේෂකයින් හට මෙම කාන්තා මමී ද්විත්වය හඳුනාගත නොහැකි වූ අතර, ටියේ රැජිනගේ මමියට 'වැඩිමහල් ආර්යාව' යන නාමයත් ‍අනෙක් කාන්තාවට 'ලාබාල ආර්යාව' යන නාමයත් ලබා දෙන ලදී. ඇතැම් පර්යේෂකයන් යෝජනා කළේ වැඩිමහල් ආර්යාව යනු ටියේ රැජින බවයි. ඇතැමුන් පැවසූයේ ඇගේ මුණුපුරා වූ ටූටන්ඛාමූන්‍ගේ සොහාන්ගැබෙන් හමුවූ ඇගේ නාමය කැටයම් කළ කුඩා මිනී පෙට්ටි දයාබර මිත්තණියකගේ ත්‍යාගයන් බවයි. මෙම මතයට එකඟ නොවූ බ්‍රිතාන්‍ය විද්වතුන් වූ ඒඩන් ඩොඩ්සන් සහ ඩියෑන් හිල්යන් වැනි ඇතැම් විද්වතුන් වරක් ප්‍රකාශ කළේ "IIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ ‍සොහොන්ගැබේ තිබී හමුවූ 'වැඩිමහල් ආර්යාව' නැමැති මමිය ඇගේ විය නොහැකි බවයි".
2010 වන විට, ශ්‍රේෂ්ඨ ඊජිප්තු පුරාවස්තු කවුන්සිලයේ ලේකම් ජනරාල්වරයා වූ සාහි හවාස්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ පැවැත්වූ DNA විශ්ලේෂණයකින් පෙනීගියේ වැඩිමහල් ආර්යාව නැමැති මමිය ටියේ රැජිනගේ බවයි.එසේම ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබ ඇතුළත තිබී හමුවූ කෙස් ගස්, වැඩිමහල් ආර්යාවගේ DNA සමග ගැළපිණි.
දුම්රිය
== '''This article is about the series of rail vehicles. For the act of developing skills, see Training. For the vehicle that hauls trains, see Locomotive. For other uses, see Train (disambiguation).''' ==
For broader coverage of this topic, see Rail transport.
== In order from the top: An electric locomotive pulling a passenger train in Russia, a rack railway in Switzerland, diesel locomotives pulling a freight train in New Zealand, a monorail in Germany, a metro train in India, a restored steam locomotive in the U.S. ==
== '''In rail transport, a train is a series of connected vehicles that run along a railway track and transport people or freight. The word train comes from the Old French trahiner, derived from the Latin trahere meaning "to pull, to draw". Trains are typically pulled or pushed by locomotives (often known simply as "engines"), though some are self-propelled, such as multiple units. Passengers and cargo are carried in railroad cars, also known as wagons. Trains are designed to a certain gauge, or distance between rails. Most trains operate on steel tracks with steel wheels, the low friction of which makes them more efficient than other forms of transport.''' ==
== '''Trains have their roots in wagonways, which used railway tracks and were powered by horses or pulled by cables. Following the invention of the steam locomotive in the United Kingdom in 1804, trains rapidly spread around the world, allowing freight and passengers to move over land faster and cheaper than ever possible before. Rapid transit and trams were first built in the late 1800s to transport large numbers of people in and around cities. Beginning in the 1920s, and accelerating following World War II, diesel and electric locomotives replaced steam as the means of motive power. Following the development of cars, trucks, and extensive networks of highways which offered greater mobility, as well as faster airplanes, trains declined in importance and market share, and many rail lines were abandoned. The spread of buses led to the closure of many rapid transit and tram systems during this time as well.''' ==
== '''Since the 1970s, governments, environmentalists, and train advocates have promoted increased use of trains due to their greater fuel efficiency and lower greenhouse gas emissions compared to other modes of land transport. High-speed rail, first built in the 1960s, has proven competitive with cars and planes over short to medium distances. Commuter rail has grown in importance since the 1970s as an alternative to congested highways and a means to promote development, as has light rail in the 21st century. Freight trains remain important for the transport of bulk commodities such as coal and grain, as well as being a means of reducing road traffic congestion by freight trucks.''' ==
== '''While conventional trains operate on relatively flat tracks with two rails, a number of specialized trains exist which are significantly different in their mode of operation. Monorails operate on a single rail, while funiculars and rack railways are uniquely designed to traverse steep slopes. Experimental trains such as high speed maglevs, which use magnetic levitation to float above a guideway, are under development in the 2020s and offer higher speeds than even the fastest conventional trains. Development of trains which use alternative fuels such as natural gas and hydrogen is another 21st century development''' ==
හොමිනිඩේ
මිනිසා සහ ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයන් ඇතුලත්වන සත්ත්‍ව කුලය හොමිනිඩේ කුලය නම්වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:වානරයෝ ප්‍රවර්ගය:මානව පරිනාමය
සීමාසහිත පුද්ගලික සමාගම්
සීමාසහිත පුද්ගලික සමාගම් ( usually called a '''private limited company (Ltd)) යනු is a type of company incorporated under the laws of England and Wales, Scotland, that of certain Commonwealth countries and the Republic of Ireland. It has shareholders with limited liability and its shares may not be offered to the general public, unlike those of a public limited company (plc).
මහා ලන්ඩනය
ලන්ඩන් එංගලන්තයේ ප්‍රදේශයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තය
ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයෝ
මිනිසා හැර හොමිනිඩේ කුලයේ අනෙකුත් සාමාජිකයෝ ශ්‍රේෂ්ඨ වානරයෝ ලෙස සැලකේ.
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:පුද්ගලභාවය ප්‍රවර්ගය:වානරයෝ
පුරාණෝක්ති
කිසියම් සංස්කෘතියක් විසින් සත්‍යයැයි විශ්වාස කරන ස්වභාවික සිදුවීම් තේරුම් කිරීම සදහා අද්භූතත්වය යොදාගනු ලබන සහ විශ්වයේ සහ මනුෂ්‍යත්වයේ ස්වභාවය විස්තර කිරිම සදහා යොදා ගනු ලබන ජන කථා/ මිථ්‍ය/ පුරාවෘත්ත සමුහයක් පුරාණෝක්ති ලෙස හැදින්වේ. පුරාණෝක්ති යන්නෙන් මිථ්‍යා කථා එකතු කිරිම, අධ්‍යයනය සහ පුරාණෝක්ති සංග‍්‍රහය යනුවෙන් ද හැදින්වෙන මිථ්‍යා කථා පැහැදිලි කිරිම යනුවෙන් ද හැදින්වෙන දැනුමෙහි ශාඛාවන් ද ඇතුළත්ය.
පදය
පුරාණෝක්ති යන පදය අවම වශයෙන් 15 වැනි සියවසේ සිට භාවිතයේ පැවතුණු අතර ‘‘මිථ්‍යා කථා අධ්‍යයය හෝ ප‍්‍රකාශනය’ ඉන් අදහස් වේ. ‘‘මිථ්‍යාවන් සමුහය’’ යන්නෙහි අතිරේක අර්ථය ක‍්‍රි.වර්ෂ 1781 තරම් ඈතට යයි. (වඩා විස්කෘත භාවිතාවේ දී ‘‘අවම වශයෙන් පොත්විල් විසින් ඇමරිකානු සමාජය අති විශාල ලොතරුයියකට සමාන කිරිමේ සිට ව්‍යාපාර පිළිබද අපේ පුරාණෝක්ති අවදානම් දැරිම ප‍්‍රශංසාවට ලක් කළේය’’ යන්නෙන් එම වචන සමුහය හෝ පුද්ගලික මතවාදි හෝ සමාජමය වශයෙන් ගොඩනැගු ලැබු ඥානය යන්න වෙත ද යොමු කරනවා විය හැකිය) පුරාණෝක්තගත යන විශේෂණය වර්ෂ 1678 තරම් ඈතට දිව යයි.
සාමාන්‍ය භාවිතයේ දී මිථ්‍යාව යන්න ප‍්‍රබන්ධය හා උපමා කථාව සමඟ සමාන අර්ථයෙන් යෙදිය හැකිය. නමුත් සමහර විද්වතුන් එම පදයන් අතර දැඩි වෙනසක් දකිති. එම පදය 19 වැනි ශතවර්ෂයේ සිට ඉංග‍්‍රිසි භාෂාවේ භාවිතාවිය. ඔක්ස්ෆඞ් ඉංග‍්‍රිසි ශබ්ද කෝෂයෙහි නවතම මුද්‍රණයේ එහි අරුත් අතර පහත පරිදි වෙනස්කම් දකි.
මිථ්‍යා කථාවක් යන්න පරම්පරාගත කථාවක්ය යන ඔක්ස්ෆර්ඞ් ඉංග‍්‍රිසි ශබ්ද කෝෂයේ නිර්වචනයට වෙනස්ව බොහෝ ජනකථාකරුන් එම පදය යොදනුයේ එක් කාණ්ඩයක පරම්පරාගත කථා පිළිබදව පමණි. මෙම ක‍්‍රමය අනුව පරම්පරාගත කථා කාණ්ඩ තුනකට පිළියෙල කළ හැකිය.
ආගමික අධ්‍යයනයක් පිළිබද විද්වතුන් බොහෝවිට මිථ්‍යාවන් යන පදය ප‍්‍රධාන චරිත ‘දෙවිවරුන්ම හෝ ආසන්න දෙවිවරුන්’’ ගෙන් යුක්ත කථාවලට සීමා කරති.
සමහර විද්වතුන් ‘මිථ්‍යාව’’ න පදයෙහි නිර්වචනය සීමා කිරිමට ගනු ලබන එවැනි උත්සාහයන් හා එකඟ නොවෙති. ජී.එස්. කර්ක් නම් සම්භාව්‍ය ලේඛකය මිථ්‍යා හා ජන කථා අතර ඇති වෙනස ප‍්‍රයෝජනවත් විය හැකි යයි විශ්වාස කරයි. නමුත් කථා,ජන කථා සහ පුරාවෘත්ත නියම මිථ්‍යාවන් ලෙස වර්ග කිරිම පෙනුමට සරල සහ සිත් ඇදගන්නා සුළු වුව ද දැඩි ව්‍යාකූල බවක් ද ඇති කළ හැකිය. විශේෂයෙන් ‘‘සියළුම මිථ්‍යා, ආගමික විශ්වාස හැගීම් හෝ පුරුදු සමඟ සම්මිශ‍්‍රිතය යන අදහස ඔහු විශේෂයෙන් ප‍්‍රතික්ෂේප කරයි. රොබට් ඒ සිගල් නමැති ආගමික පඩිවරයා ඊටත් වඩා වැඩි දුර ගොස් මිථ්‍යාවක් යනු සරලව දිව්‍යමය, මානව හෝ සත්ව පෞරුෂයන් ප‍්‍රධාන චරිතය ලෙස ඇති කථා ලෙස නිර්වචනය කරයි.
ක‍්‍රිස්තියානි යුගය එළඹෙන විට ග‍්‍රීක-රෝමානු ලෝකයෙ ‘මිථ්‍යාව’ යන පදය උපමා කථාව ප‍්‍රබන්ධය, බොරුව යන අර්ථයෙන් යෙදිම ආරම්භ කළහ. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස මුල් ක‍්‍රිස්තියානි ලේඛකයන් ‘මිත්‍යා’ යන්න එම අර්ථයෙන් භාවිතා කළහ. මිථ්‍යාව යන පදයෙහි මෙම භාවිතාව ජනප‍්‍රිය ව්‍යවහාරයට පත් විය.
මෙම ලිපියෙහි ‘මිථ්‍යාව’ යන පදය යොදාගෙන ඇත්තේ බොරුව යන්න පිළිබදව ඇති ජනප‍්‍රිය සම්බන්ධතාවයෙන් ඉවත් වී විද්වත් අරුතකිනි.
විශ්වයේ මැවීම සහ සංවිධානය, මිනිසාගේ හැඩය සහ ශිෂ්ඨාචාරය පිහිටුවිම පැහැදිලි කිරිම සදහා මිථ්‍යාවන් පවසා ඇත. එය මහජනයාට පාඩම් උගන්වන අතර එයට ඉතිහාසයය සහ සංස්කෘතිය, චරිතයන් සහ ඒවා නිර්මාණය කළ පන්නරය ද සම්බන්ධ විය.
පුද්ගලභාවය
පුද්ගලයෙකු ලෙස සැලකීම පුද්ගලභාවය නම්වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:පුද්ගලභාවය
අඹගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
අඹගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය
බුලත්
බුලත් වැලක් වන අතර ගම්මිරිස් සහ කොවා ඇතුළත් වන පයිපෙරසී ( Piperaceae)පවුලට අයත්වේ.බුලත් කොළ වැඩිපුරම පරිභෝජනය කරනු ලබන්නේ ආසියාවේ සහ ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල සමහර ආසියානු සංක්‍රමණිකයන් විසින්ය.බුලත් විටක් ලෙස භාවිතා කරනු ලබන අතර ඒ සඳහා පුවක්, දුන්කොළ මෙන්ම හුණුද භාවිතා කරයි.
ඉන්දියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායිකව බුලත් කොළ පිරිනමනු ලබන්නේ ගෞරවය සහ සුබ ආරම්භය යන්න හැගවීම සඳහාය.
මංගල උත්සවවලදී, වැඩිහිටියන්ට ආචාර කිරීම, අලුත් අවුරුද්ද සැමරීම සහ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරුන්ට සහ ජ්‍යෝතිෂ්‍ය වේදීන්ට ගෙවීම් කිරීම වැනි අවස්ථා වලදී පිරිනමනු ලබයි.බුලත් ආරම්භ වූයේ දකුණු හා ගිනිකොනදිග ආසියාවේ ය.
වගාව
බුලත් කොළ වැඩි වශයෙන් දකුණු හා ගිනිකොනදිග ආසියාවේ, පාකිස්තානයේ සිට පැපුවා නිව්ගිනියාව දක්වා වගා කෙරේ.
භාවිතය සහ සංස්කෘතික වැදගත්කම
බුලත් කොළ වල මූලික භාවිතය වන්නේ රසය එකතු කිරීම සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා වන පුවක් හෝ දුම්කොළ සමඟ එතීමෙනි.භාවිතවන කොටස් ගතහොත් සම්පූර්ණවැල, කොළ, මුල් සහ පුෂ්ප මංජරිය යනාදියවේ. ඖෂධයක් ලෙස භාවිතවන කොටස් ගතහොත් කොළ, කොළ යුෂ සහ කොළ තෙල් යනාදියවේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ වැල් වර්ග
ගීසාහි දේවස්ථානයක ගින්නක්
2022 අගෝස්තු 14 වන දින, ඊජිප්තුවේ කයිරෝවේ මායිමේ පිහිටි ගීසා හි ඉම්බාබා අසල්වැසි ප්‍රදේශයේ පිහිටි කොප්ටික් දේවස්ථානයක් වන අබු සෙෆීන් දේවස්ථානයේ ඉරිදා නමස්කාර සේවා අතරතුර ගින්නක් හටගත්තේය. වන්දනාකරුවන් 5,000 ක් රැස්ව සිටියහ. ඊජිප්තුවේ සෞඛ්‍ය හා ජනගහන අමාත්‍යාංශය වාර්තා කළේ අවම වශයෙන් ළමුන් දහඅට දෙනෙකු ඇතුළුව පුද්ගලයින් 41 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බවයි.
මැණිකේ අත්තනායක
කලා සූරි අත්තනායක මුදියන්සේලාගේ පොඩි මැණිකේ (උපත 1947 අගෝස්තු 23), ජනප්‍රියව මැණිකේ අත්තනායක, ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ, රංග ශාලාවේ සහ රූපවාහිනියේ නිළියකි. ඇය වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ පළිඟු මැණිකේ රූපවාහිනී කතාමාලාවේ චරිතයටය. 1987 දී ඇය "කලා සුරි" සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවේ එම සම්මානය දිනාගත් ලාබාලතම ශ්‍රී ලාංකිකයා බවට පත්වෙමින්.
පෞද්ගලික ජීවිතය
මැණිකේ අත්තනායක 1947 අගෝස්තු 23 වැනි දින මහනුවර තල්වත්තේ දී සහෝදර සහෝදරියන් පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලයා ලෙස උපත ලැබීය. ඇගේ පියා වන විල්සන් අත්තනායක මහනුවර නගරයේ කාගිල්ස් සමාගමේ සේවය කළ කීර්තිමත් සොකරි නළුවෙකි. ඇගේ මව රන් මැණිකේ අත්තනායක ගෘහණියක් වූවාය. අත්තනායක දැනට මහනුවර ඩී එස් සේනානායක විද්‍යාලය ලෙසින් හඳුන්වන සෙංකඩගල මහා විද්‍යාලයෙන් හා මහනුවර මහාමායා බාලිකා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කර ඇත. ඇයගේ වැඩිමහල් සොහොයුරියක් වන කුමාරි මැණිකේ ද වේදිකා නාට්‍ය රැසක රඟපෑවාය.
ඇය දැනට විශ්‍රාමික පොලිස් නිලධාරියෙකු වන රාජා අත්තනායක සමඟ විවාහ වී ඇති අතර මෙම යුවළට පුතුන් දෙදෙනෙකු සහ එක් දියණියක් සිටී.
රංගන වෘත්තිය
අත්තනායක වේදිකා නාට්‍ය රංගනය ආරම්භ කිරීමට ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලා මධ්‍යස්ථානයේ "රංග ශිල්ප ශාලිකා" සමඟ එක් විය. ඇය ප්‍රකට නාට්‍යවේදී ධම්ම ජාගොඩ යටතේ නාට්‍ය හා රංග කලාව හැදෑරුවාය. ඇය තම නම "මැණිකේ අත්තනායක" වේදිකා නාමය බවට පරිවර්තනය කළාය. ඇයගේ මංගල වේදිකා නාට්‍ය රංගනය දී එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රගේ මනමේ හරහා සිදු විය. 1979 දී අත්තනායක ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ ගායකයෙකු ලෙස නූර්ති, නාඩගම් සහ සම්භාව්‍ය ගීතවල විවිධ වූ ගායන පරාසයක නිරත විය.
මේ අතර ඇය සරච්චන්ද්‍රගේ සිංහබාහු, ලෝමහංස, මහාසාර, වෙස්සන්තර, ආර්.ආර්. සමරකෝන්ගේ කැළණි පාලම, ඩබ්ලිව්.බී.මකුලොළුවගේ දෙපානෝ, දයානන්ද ගුණවර්ධනගේ නරි බෑණා, දික්තල කලගල, මෝදර මෝදර වැනි ජනප්‍රිය වේදිකා නාට්‍ය රැසක රඟපාන්නට පටන් ගත්තාය. 1981 දී මිණි සලඹ නාට්‍යයේ "පත්තිනි" චරිතය වෙනුවෙන් අත්තනායක රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නිලියට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය.
ඇය ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී ඉතිහාසයේ මුල්ම කුළුණු අතරින් එකකි. ඇය පළිඟු මැණිකේ, ඇල්ල ළඟ වලව්ව, යශෝරාවය, පරණ තවුම, නෙල්ලි ගෙදර, අනු නවයෙන් නවය ඇතුළු ජනප්‍රිය කතා මාලා රැසක රඟපෑවාය.
ඇයගේ මංගල සිනමා අත්දැකීම 1981 දී රත්නවීර ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සුද්දා චිත්‍රපටය හරහා සිදුවිය. ඇය සාමාන්‍යයෙන් සිනමාවේ බොහෝ සහායක චරිතවල රඟපෑවාය. ඇයගේ ජනප්‍රිය චිත්‍රපට සමහරක් වන්නේ නිලියකට පෙම් කලෙමි, සෙයිලම සහ පාර්ලිමට් ජෝක්ස් ය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1947 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ස්වභාවික භාෂා
භාෂාව පිළිබඳ දර්ශනයෙහි ස්වභාවික භාෂාවක් (හෝ සාමාන්‍ය භාෂාවක්) යනු (පරිගණක වැඩසටහන් භාෂාව හෝ විධිමත් තර්ක ශාස්ත‍්‍රය විශේෂයෙන් ගණිතමය තර්ක අධ්‍යයනය සඳහා යොදා ගනු ලබන භාෂාවන් වැනි) විධිමත් භාෂාවන්ගෙන් සහ නිර්මාණය කළ භාෂාවන්ගෙන් වෙන්කොට හදුනාගත හැකි භාෂාවකි.
ස්වභාවික භාෂාව නිර්වචනය කිරීම
නිශ්චිත නිර්වචනය විවාදාත්මක වුව ද ස්වභාවික භාෂාව බොහෝවිට, කෘත‍්‍රිම හෝ එස්පෙරාන්ටෝ, ලැමිනෝ සෙක්සියෝන් සහ ඔක්සිඩෙන්ටල් වැනි නිර්මාණික භාෂාවන්ගෙන් වෙන්කොට දැක්වේ.
ස්වභාවික භාෂාවන්ට පාදක වු රීතින් හි සියළුම අංශයන් සම්බන්ධයෙන් වාග් විද්‍යාඥයන්ට ඇත්තේ අසම්පුර්ණ අවබෝධයකි. එහෙයින් මෙම රීතින් අධ්‍යයනයට භාජනය වූ විෂයයන් වී තිබේ. ස්වභාවික භාෂාවන් තේරුම් ගැනීමෙන් භාෂාවක් ක‍්‍රියාත්මක වන්නේ (පද ගැලපුම, ශබ්දාර්ථ විද්‍යාව, ශබ්ද විද්‍යාව. ස්වර ශාස්ත‍්‍රය ආදී) කෙසේ ද යන්න පමණක් නොව මිනිස් සිත සහ මිනිස් මොළය භාෂාව ක‍්‍රියා කරවන්නේ කෙසේ ද යන්න පිළිබඳව ද බොහෝ කරුණු හෙළිදරව් වෙයි. වාග් විද්‍යාත්මක කොන්දේසිවලට අනුව ස්වභාවික භාෂාවක් අදාළ වන්නේ ස්වභාවිකව විකාශනය වූ භාෂාවකට පමණකි. ස්වාභාවික භාෂා අධයයනය මුලික වශයෙන් සම්බන්ධ කර ගන්නේ දේශීය (ප‍්‍රථම භාෂාව) කථාකරන්නන්ය.
විශ්ව ව්‍යාකරණ න්‍යාය, ඕනෑම එක් භාෂාවක නිශ්චිත ව්‍යාකරන ව්‍යුහය කෙරෙහි බලපැවැත්වෙන යම් යම් පාදක වූ රීතින් පවතීයයි යෝජනා කරයි.
Waka waka(2010 FIFA ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ නිල ගීතය)
2010 FIFA ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ නිල ගීතය වන්නේ ’waka waka’ (This Time for Africa) ගීතයයි.
කොලොම්බියානු ගායිකාවක, ගී රචිකාවක, සංගීත අධක්‍ෂවරියක, ගීත පටිගත කිරීමේ නිෂ්පාදිකාවක මෙන්ම නැටුම් ශිල්පිනියක වන Shakira Isabel Mebarak Ripll සහ දකුණු අපි‍්‍රකානු සංගීත කණ්ඩායමක් වන ෆෙ‍්‍රෂ්ලි ග්‍රවුන්ඩ් (Freshly ground) විසින් ඉංගී‍්‍රසියෙන් සහ ස්පාඤ්ඤ යන භාෂා ද්වියෙන්ම ගයා ඇත.
සාම්ප්‍රදායික අපි‍්‍රකානු සොල්දාදුවන්ගේ ගීතයක් වන ’Zangalewa’ ඇසුරෙන් නිර්මාණය කර තිබේ.
2010 ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ සමාරම්භක උලෙළේදී ගැයුණු මෙම ගීතය යළිත් ජූලි 11 වැනිදා ජොහැන්නස්බර්ග් නුවර සොකර් සිටි ස්ටේඩියම් හි අවසන් මහා තරගයට පෙර ගායනා කරනු ඇත.
සෝනි මියුසික් ආයතනය මඟින් මැයි 31 වැනිදා 2010 FIFA ලෝක කුසලාන වෙනුවෙන් නිකුත් කළ ’Listen up’ ගීත ඇල්බමයට ඇතුළත් කර ඇති මෙම ගීතය ඉතාලිය, ස්විස්ටර්ලන්තය, ඔස්ට්‍රියා, බෙල්ජියම, ස්පාඤ්ඤය සහ ජර්මනිය ඇතුළු රටවල් රැසක වඩාත් ජනපි‍්‍රය ගීතය බවට පත්ව තිබේ.
එසේම ශකිරා විසින් ගායනා කළ ’Hips Don’t lie’ ගීතය 21 වැනි ශතවර්ෂයේ වඩාත් සාර්ථකම ගීතය ලෙස හඳුන්වයි.
ග්‍රැමී සම්මාන 2 ක්, ලතින් ග්‍රැමී සම්මාන 7 ක් දිනා ඇති ශකිරා ඇමරිකානු ජනාධිපති බරක් ඔබාමා ගේ ජයග්‍රහණය සමරා ලින්කන් අනුස්මරණ වේදිකාවේදී පැවැති උත්සවයේදී (steve wonder) ස්ටීව් වොන්ඩර් සමඟ ගී ගැයීමට තෝරාගෙන තිබුණි.
පරිගනකයේ පරපුර
පරිගනකය දෑනට 4 වන පරපුරෙහි පවතී.
0 වන පරපුර 17 වන සියවසෙදි චාර්ල්ස් බබේජ් විසින් සෑදු යාන්ත්‍රික උපකරනය "ඩිෆරන්ස් එන්ජිම" 0 වන පරපුරෙ ආරම්බයයි
2 වන පරපුර 1956 සිට ට්‍රාන්ස්සිස්ටර යොදා ගනිමින්
හගුරන්කේත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කය
පරිගනකයේ පරපුර
4 වන පරපුර 1971 සිට අද දක්වා මයික්‍රො ප්‍රොසෙසර යොදා ගනිමින්
ඉන්දියානු අධිකරණය
ඉන්දියානු අධිකරණය යනු, චාරිත්‍ර, පූර්වාදර්ශයන් සහ නීති සම්පාදන යන සියල්ලම නීතියෙහි කොටස් වන, වෝහාර නීති ක්‍රමය ලෙසින් හැඳින්වෙන දර්ශීය දෙමුහුම් අධිකරණ ක්‍රමයක් මත පදනම්ව, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් 19වන සියවසෙහි මැද භාගයෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු බ්‍රිතාන්‍ය අධිකරණ ක්‍රමය පාර්ශවික වශයෙන් අවිච්ඡේදව පවත්වා ගෙන යාමකි. ඉන්දියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව, රටෙහි උත්තරීතර නෛතික ලේඛනය වෙයි. ඉන්දියාව තුල විවිධ මට්ටමෙහි අධිකරණයන් පවතින අතර, මෙම විවිධ වර්ගයෙහි අධිකරණ එක එකක් වෙත වෙනස්වූ බලතල සහිත වන්නේ, ඒවා වෙත පිරිනමා ඇති මට්ටම සහ අධිකරණ බලය අනුවය.
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
සුසෑන් බර්නර්ට්
සුසෑන් බර්නර්ට් යනු ප්‍රධාන වශයෙන්ම විවිධ භාෂාවලින් යුත් ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල රංගනයේ යෙදන ජර්මනියේ උපන් නිළියකි. ඇය No Problem, Honeymoon Travels Pvt. Ltd. වැනි චිත්‍රපටවල සහ 7 RCR සහ ඒක් හසාරොන් මේන් මේරි බෙහ්නා හේ වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා සඳහා සිය රංගන දායකත්වය සපයා ඇත. ඇය ප්‍රංශ, ඉතාලි, ස්පාඤ්ඤ සහ හින්දි භාෂා කථා කරන්නී ය. මීට අමතරව ඇය කලර්ස් ටීවී නාළිකාවේ ඓතිහාසික කතාමාලාවක් වන චක්‍රවර්තින් අශෝක සම්රාට් කතාමාලාවේ ද චරිත නිරූපණය කළ අතර ඒ හේතුවෙන් ඇය පැසසුමට ලක් විය. එසේම ඇය ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවේ කතාමාලාවක් වන යේ රිෂ්තා ක්‍යා කෙහ්ලාතා හේ කතාමාලාවට ද සිය දායකත්වය සැපයූවා ය.
පෞද්ගලික දිවිය
2009 පෙබරවාරි 3 දින සිවිල් අධිකරණයක දී බර්නර්ට් නළුවකු වන අඛිල් මිෂ්රා සමග විවාහ වූවා ය. 2011 සැප්තැම්බර් 30 දින ඔවුහු සම්ප්‍රදායික වතාවත් අනුව නැවත වරක් විවාහ වූහ. ඇය ඔහු සමග ක්‍රම් චිත්‍රපටයේ සහ දූර්දශන් නාළිකාවේ කතාමාලාවක් වූ මේරා දිල් දෙවානා තුළ කටයුතු කොට තිබිණි. ඇය ඉන්දියානු සම්භව පුද්ගලයෝ කාඩ්පතක් (PIO කාඩ්පත) උසුලයි.
මානවවාදී කටයුතු
බර්නර්ට් ඉන්දියාව මූලික කරගත් සමාජ සේවා සංවිධානයක් වන සුලබ් ඉන්ටර්නැෂනල් සමග සම්බන්ධ වූ අතර, එක්සත් ජාතීන් වෙනුවෙන් චිත්‍රපටයක් ද රූගත කොට තිබේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරා නිළියෝ
පුරා මානව විද්‍යාව
පුරා මානව විද්‍යාවේ ඉතිහාසය
මෙම විද්‍යාව මානවයාගේ විකාශනය පිළිබද අධ්‍යයනයට තුඩුදුන් වැදගත් සොයාගැනිම් සිදු වු 1800 වසරෙහි පසුකාලයේ ආරම්භ විය යන්න විවාදයන්ට තුඩුදිය හැකිය. මුල් අවදිය පුරා මානව විද්‍යාව පිළිබඳ පර්යේෂණ සදහා ජර්මනියේ නියැන්ඩර්තාල් සොයා ගැනිමද, තෝමස් හකස්ලි ගේ ස්වභාව ධර්මයෙහි මිනිසාගේ ස්ථානය පිළිබද සාක්ෂි සහ චාල්ස් ඩාවින්ගේ ‘ද සිසෙන්ට් ඔෆ් මැන්' (මිනිසාගේ පෙලපත) යන ග‍්‍රන්ථය ද ඉතාමත් වැදගත් වේ.
පරිණාමය පිලිබද ඩාවින්ගේ මුල් ග‍්‍රන්ථය මානව පරිණාමය සම්බන්ධ නිහ්චය ප‍්‍රහ්නය පිළිබදව කතා නොකළද විෂය පිළිබදව ඩාවින් විසින් ලියන ලද්දේ මිනිසා සහ ඔහුගේ ඉතිහාසය පිළිබදව ආලෝකයක් විහිදුවනු ඇත යන්න පමනකි. තෝමස් හක්ස්ලි සහ රිචඞ් ද්වන් අතර ඇති වු වැදගත් මසානව පරිණාමය පිලිබද අදහස කෙරෙහි යොමුවිය. හක්ස්ලි විසින් වර්ෂ 1863 දි ලියු ස්වභව ධර්මයේ මිනිසාට හිමි ස්ථානය පිළිබද සාක්සි නම් ග‍්‍රන්ථයෙහි මානවයන් සහ වානරයන් අතර ඇති සමානකම් සහ වෙනස්කම් බොහෝමයක් විශ්වාසනිය ලෙස පැහැදිලි කරන ලදි. ඩාවින් එම විකසනය පිළිබදව ඔහුගේම ග‍්‍රන්ථය වන ඩිසෙන්ට් ඔෆ් මැන් ප‍්‍රසිද්ධ කරන විට එය ඒ ව විටත් එහුගේ න්‍ය්‍යායෙහි ඉතා ප‍්‍රසිද්ධියට පත් වු අර්ථ කථනයක් විය. එම අර්ථකතනය එම න්‍යාය දැඩි විවාදාත්මක එකක් බවට පත් කළේය. ඩාර්වින්ගේ ආරම්භක සහයකයින් බොහෝ දෙනෙක් (ඇල්ෆ‍්‍රඞ් රසල් වොලස් සහ චාල්ස් ලියෙස් වැනි) පවා මානව වර්ගයා ඔවුන්ගේ පැහැදිලිවම සිමා රහිත මානසික ධාරිතාවයන් සහ සදාචාරාත්මක සංවේදිතාවන් ස්වබාවික වරණය ඔස්සේ විකාශනය වුයේය යන අදහසට බාධා කළහ.
සටහන්
{|
මිං රාජවංශයේ අධිරාජවරුන් ලැයිස්තුව
මිං රාජවංශය විසින් 1368 සිට 1644 දක්වා චීනය පාලනය කරන ලද්දේ මොංගෝලයන් විසින් හෙබවූ යුවාන් රාජවංශයේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසයි. ජනතා අරගල මධ්‍යයේ එය මැංචු ජනයා විසින් පාලනය කළ චිං රාජවංශයේ ආරම්භය තෙක් පැවතිණි. මෙම වසර 276ක කාල පරිච්ඡේදය තුළ අධිරාජවරුන් දහසය දෙනකු චීනයේ පාලනය මෙහෙයවා ඇත. දකුණු මිං ලෙස හඳුන්වාගත් මිං සිහසුනට උරුමකම් කියන්නන් ගණනාවක් ඉන් අනතුරුව ද දක්නට ලැබුණු අතර, 1662දී එහි අවසානයාට ද දඬුවම් පුමණුවන ලදී.
ජෝන් නැපියර්
ලඝුගණකයත්, නේපියර්ස් ඇටර් ගණිත ක්‍රමය වන දශමස්ථානය සොයා ගැනීමත් නිසා ජොන් නේපියර් ලෝප්‍රකට වූවේය. පර්ව ප්‍රදාහ තත්ත්වයක් හේතුවෙන් මියගිය ඔහුව ශාන්ත කට්බර්ග්ස් හි භූමිදානය කෙරිණි. ගණිතය සහ ඉංජිනේරු විෂය තුළ ලඝුගණකය භාවිතා කිරීම මඟින් ගණනය කිරීම් වඩා පහසු මෙන්ම වඩාත් වේගවත් වී ඇත. ඔහුගේ ඉදිරිපත් කිරීම තුළ වාක්‍යාත්මක පහදාදීම් 57 ක් ද චක්‍ර අණුවක් ද වේ. තාරකා විද්‍යාවට, ගති විද්‍යාවට, භෞතික විද්‍යාවට, ඡ්‍යෝතිෂ්‍ය ශාස්ත්‍රයට ඒවා උපයෝගී විණි. ලෝක විනාශය පිළිබඳව අනාවැකි පළකිරීමට ද ඔහු මෙම ගණිත දැනුම යොදා ගෙන ඇත. නේපියර්ගේ විශ්වාසය වුයේ ක්‍රි. ව. 1668 දී හෝ ක්‍රි. ව. 1700 දී ලෝක විනාශය සිදුවන‍ බවටය. ගණිතයට හා ආගමට ඔහු තුළ පැවැති උනන්දුවට අමතරව ඔහු ඉන්ද්‍රජාලික කටයුතු කෙරෙහිද කැමැත්තක් දැක්වූවේය. මෙය ඔහුගේ රස විද්‍යාව, භූත විද්‍යාවට සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි තරමක් ඉවහල් වී ඇත. ඔහු විසින්කළු මකුළුවකු දැමූ පෙටිට්යක් රැගෙන ගිය අතර කළු කුකුළෙකු ආත්මය ලෙස සලකනු ලැබීය. ඔහු මෙම කුකුළා ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් මෙහෙකරුවන් කළ සොරකම් අනාවරණය කර ගැනීමට සමත්වූවේය. තවත් අවස්ථාවක ඔහු මායාකාරයෙකු ලෙසද කීර්තියට පත් වී ඇත.
මර්චිස්ටන්හි ජෝන් නැපියර් (1550 – 1617 අප්‍රේල් 4) (නිපරි, නිපෙයාර් ලෙස ද හඳුන්වන) ස්කොට්ලන්ත ‍ජාතික ගණිතඥයෙකු, භෞතිකඥයෙකු, තාරකා විද්‍යාඥයකු/ දෛවඥයකු හා මර්චිස්ටන් හි 8 වන ඉඩම් හිමියා විය. ඔහු මර්චිස්ටන්හි සර් අචිබෝල්ඩ් නැපියර්ගේ පුතු විය. ඔහු වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ ලඝු ගණක හා නැපියර් බෝනස් නිර්මාතෘ ලෙස හා දශමස්ථානයේ ජනප්‍රිය කිරීමටය. නැපියර් උපත ලැබූ ස්ථානය වූ නැපියර් විශ්ව විද්‍යාලයේ කොටසකි. පා ඇඟිලි ඉදිමීමේ රෝගය වැළඳීමෙන් මිය ගිය ඔහු එඩින්බර්ග් හි St. කත්බර්ට්ගේ පල්ලියෙහි ආදාහනය කරන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:1550 උපත් ප්‍රවර්ගය:1617 මරණ
සුපිරි ගිනිකඳු
thumb|upright=1.35|ලොව පුරා දැනට සොයාගෙන ඇති සුපිරි ගිනිකඳු: {{legend|#ED1C24|[[Volcanic explosivity index|Volcanic Explosivity Index (VEI) 8}} {{legend|#FF7E00|Volcanic Explosivity Index (VEI) 7}}]]
සුපිරි ගිනිකන්දක්   යනු Volcanic Explosivity Index (VEI) හි විශාලම අගය වන 8 දරන විශාල ගිනි කන්දකි. එනම් පිපිරීමෙන් පසු ඝන කිලෝමීටර 1,000 (ඝන සැතපුම් 240) කට වඩා වපසරියක සුන්බුන් තැන්පත් වීම සිදුවේ. සුපිරි ගිනිකඳු පිපිරීමක් කෙටි කලකින් අවසන් වන සිදුවීමක් ලෙස හෝ වසර මිලියන ගණනක් දැවැන්ත ලෙස ලාවා පිටාර ගැලීමක් ලෙස හෝ සිදුවිය හැක.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සුපිරි ගිනිකඳු
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියානු තරග සංචාරය 1989
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1989-90 තරගවාරයේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කළ අතර ඕස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව ටෙස්ට් තරග 2 කට ක්‍රීඩා කළේය. එක් තරගයක් ජය ගනිමින් ඔස්ට්‍රේලියාව තරගාවලිය 1-0 ලෙස ජය ගත්තේය.
ටෙස්ට් තරගමාලාව ආරම්භයට පෙර ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම සිව්දින තරග තුනකට සහභාගී විය. ඒ නිව් සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්තය සමග කැන්බරා හීදී, වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තය සමග සලේ හීදී හා දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාව සමග ඇඩිලේඩ් හීදීය. ඉන් වික්ටෝරියා සමග තරගය හැර අන් තරග දෙකම විසදුමකින් තොරව අවසන් විය. වික්ටෝරියා සමග තරගයෙන් වික්ටෝරියා පිලට ඉනිමක හා ලකුණු 3 ක ජයක් හිමි විය.
ටෙස්ට් තරග 2න් පසුව වික්ටෝරියා කණ්ඩායම සහ වික්ටෝරියා ප්‍රාන්ත XI සමග එක්දින තරග 2ක් පිළිවෙලින් මෙල්බර්න් හා හස්ටින් වල පැවති අතර එම තරග 2 ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ලකුණු 109කින් හා කඩුලු 3කින් පරාජ විය.
ජනවාරී 6, 7, 8 දිනවල තස්මේනියානු කණ්ඩායම හා පැවති තුන්දින තරගය විසදුමක් නොමැතිව අවසන් විය. ජනවාරී 11 හා 12 කොමන්වෙල්ත් බැංකු ක්‍රිකට් ඇකඩමිය හා පැවති දෙදින තරගයද විසදුමක් නොමැතිව අවසන් විය. දකුණු ඕස්ට්‍රේලියානු ප්‍රාන්ත XI හා ජනවාරි 14 පැවති තරගයෙන් ලකුණු 35 ක ජයක් ශ්‍රී ලංකා පිළට හිමි විය. ඕස්ට්‍රේලියානු ප්‍රාන්ත XI කණ්ඩායම හා පැවති තුන්දින තරගය විසදුමක් නොමැතිව අවසන් විය.
නිව් සවුත් වේල්ස් කණ්ඩායම හා නිව් සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්ත XI සමග පැවති එක් දින තරග 2 න් මුල් තරගය ශ්‍රී ලංකා පිල පරාජයට පත්වූ අතර දෙවන තරගය ශ්‍රී ලංකා පිළ ජය ගත්තේය. කුවීන්ස්ලන්තය සමග පැවති දෙදින තරගය විසදුමක් නොමැතිව අවසන් වූ නමුත් එක්දින තරගය ශ්‍රී ලංකා පිල පරාජයට පත්විය. කුවීන්ස්ලන්තය ප්‍රාන්ත XI සමග පැවති එක්දින තරගය ශ්‍රී ලංකා පිල කඩුළු 7 කින් ජයගත්තේය.
බටහිර ඕස්ට්‍රේලියා කණ්ඩායම සමග පෙබරවාරි 2 හා 4 ද බටහිර ඕස්ට්‍රේලියා ප්‍රාන්ත XI කණ්ඩායම සමග පෙබරවාරි 6 එක්දින තරග 3ක් පැවත්විය. මින් පලමු හා තුන්වන තරග පිළිවෙලින් කඩුළු 4 කින් හා ලකුණු 63 කින් ජයගත් අතර දෙවන තරගය බටහිර ඕස්ට්‍රේලියා කණ්ඩායම ලකුණු 65 කින් ජයගත්තේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1989 in Australian cricket ප්‍රවර්ගය:1989 in Sri Lankan cricket ප්‍රවර්ගය:1989–90 Australian cricket season ප්‍රවර්ගය:1990 in Australian cricket ප්‍රවර්ගය:1990 in Sri Lankan cricket ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions from 1988–89 to 1991 1989-90 ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්