cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
රෙනේ ඩෙකාට්
පුද්ගලික තතු
වංශවත් පවුලකින් එන ඩෙකාට්, 1604 සිට 1616 දක්වා ලා ෆ්ලේෂේ හි රාජකීය හෙන්රි-ල-ග්‍රාන්ඩ් නමින් තිබි ජෙසුයිට් පාසැලක ඉගෙනුම ලැබීය. ඩෙකාට් ගේ පියා බ්‍රිට්නියෙහි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු වූයේය. පියාට හිමි ඉඩම් පියාගේ මරණයෙන් පසු ඩෙකාට් ට හිමි වූවා යැයි සැලකේ. 1612 දී පැරිස් නගරයට යන ඩෙකාට් හුදෙකලා ජීවිතය ප්‍රිය කරන ලද්දෙකි. හමුදාවට බැඳෙන ඩෙකාට් ඕලන්දයේ 1618-1619 දක්වා කාලය ගෙවූ බව සඳහන් වෙයි. ස්පාඤ්ඤය සහ ඕලන්දය අතර සාමකාමී සමයක් වූ බැවින් ඔහු ගණිතය හදාරන්නට තම කාලය වැය කළේය. උදෑසන අවදි නොවෙන, දහවල් තෙක් නිදාගන්නා පුද්ගලයෙක් හැටියට ඩෙකාට් නම් දරයි. 1620 නොවැම්බර් මාසයේ දී ප්‍රාග් නගරය අසල බද වූ වයිට් මවුන්ටන් සටනේ දී ඩෙකාට් බැවේරියාවේ මැක්සිමිලියන් ඩ්‍යුක්වරයාගේ හමුදාවේ සටන් වැදි බව කියැවේ. 1621 දී යුද්ධ අතහැර දමන ඔහු ප්‍රංශයේ වාසය පටන් ගනිමින් යුරෝපයේ සංචාරයන්ට ගියේය. 1627 දී ප්‍රංශයේ හ්‍යුගනොට් බලකොටුවක් වු ලා රොෂෙල් අල්ලා ගැනීමේ මෙහෙයුමට ඩෙකාට් කාඩිනල් රිෂෙලියූ යටතේ සහභාගී වූවා යැයි සඳහන් වෙයි. එහි දී යම් සිත් තැවුලකට ලක්වෙන ඔහු ඕලන්දය තම වාසස්ථානය කරගනු පිණිස එහි යන්නේ ය. 1628 සිට 1649 සැප්තැම්බර් දක්වා ඕලන්දයේ ජීවත්වෙන ඔහු එහි දී හමුවෙන මෙහෙකාර කෙල්ලක් වූ හෙලේනා යන්ස් වැන් ඩ ස්ට්‍රොම් සමඟින් ෆ්‍රැන්සීන් නමින් දියණියක් වැදූ බවත් කියැවේ. 1640 දී දියණිය ආරක්තක උණ හැදී මිය යන්නීය.
සිංගර් කුසලානය 1995–96
වාර්තා සහ සම්මාන
තරඟාවලිය අතරතුර ලෝක වාර්තා කිහිපයක්ම බිඳ වැටුණි. ශ්‍රී ලංකාව සහ පාකිස්තානය අතර පැවති ආරම්භක තරඟයේදී ජයසූරිය පන්දු 48 ක් පමණක් වැය කරමින් එක්දින තරග වලදී වේගවත්ම ශතකය වාර්තා කළේය. ඉනිම අවසානයේ පන්දු 65 කදී ලකුණු 134 ක් රැස් කලේය. ජයසූරියගේ පන්දු 48 ක ශතකය පන්දු 62 කදී ශතකයක් වාර්තා කළ ඉන්දියාවේ මොහොමඩ් අසරුදීන්ගේ වාර්තාව කලින් අභිබවා ගියේය. එම තරඟයේම අමීර් සොහායිල් යැවූ පන්දුවාරයකදී ලකුණු 30 ක් ලබා දුන්නේය. එක් පන්දුවකදී වැඩිම ලකුණු රැස් කළ ලෝක වාර්තාව. වසර අවසානයේදී කෙන්යාවේ නයිරෝබිහිදී ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව පාකිස්තානු පිතිකරු ෂහිඩ් අෆ්රිඩි පන්දු 37 කදී ශතකයක් වාර්තා කළ අතර ජයසූරියගේ ශතකය දෙවන වේගවත්ම ශතකය බවට පත් විය.
රෙනේ ඩෙකාට්
පුද්ගලික තතු
විචාරයේ යුගයෙන් පුනරුද යුගයට බසින විද්‍යාත්මක ගවේෂණයේ යෙදෙන විද්වතුන් අතරට ඔහු එකතු වෙන්නේ විශ්ලේෂණ ජ්‍යාමිතිය හඳුන්වා දීමෙනි. පයිතගරස්ගේ අදහස් හැදැරූ අය අතර තිබි සම්ප්‍රදායික බලාපොරොත්තුවක් වූ තල ජ්‍යාමිතිය සහ ශුද්ධ වීජ ගණිතය අතර සබැඳියාවක් පෙන්වන්නට ඩෙකාට් සමත් වෙයි. 1633 දී ඩෙකාට් විසින් තම භෞතික විද්‍යාව ගැන "ලෝකය" නමින් ලියූ පර්යේෂණ කෘතිය මුද්‍රණයට යන අවස්ථාවේ දී ඔහුට ගැලිලෙයෝ ගැලිලි මතක් වෙයි. වසර දාහතකට පෙර (1616) මිථ්‍යා දෘශ්ටීන් නැති කරනු පිණිස වූ කතෝලික සභාව විසින් ගැලිලෙයෝ ආගමික දණ්ඩායනයට ලක් වෙන අන්දම ඩෙකාට් ට සිහිවේ. වහා මුද්‍රණාලය වෙත දිව යන ඩෙකාට්, පෘතුවියේ භ්‍රමණය සහ විශ්වයෙහි අන්තය ගැන ලියූ තම අත්පිටපත ප්‍රකාශන නොකර ඉවත් කර ගන්නා ලදි. ගැලිලෙයෝ සිරගත වූයේ ඔහු නිමැ වූ දුරේක්ෂකයෙන් ජුපිටර් ග්‍රහලෝකයේ කක්ෂය වටා දිවෙන උප ග්‍රහයන් සිටිනා බව කීම නිසා ය. කතෝලික සභාව එකල දැරූ අදහස වූයේ පෘතුවිය විශ්වයේ කේන්ද්‍රස්ථානය බව ය. සූර්යයාගේ කක්ෂය වටා පෘතුවිය ගමන් කරන බව කටකතා වලින් පැතිර ගියත්, පෘතුවියේ කක්ෂය වටා යන චන්ද්‍රයා හේතුවෙන් ඔවුන් කේන්ද්‍රස්ථානය වන්නේ පෘතුවිය යැයි සැකයක් නැතිව ඔප්පු කරත හැකි විද්‍යාත්මක සත්‍යයක් ලෙස සැලකූහ. එහෙත් ගැලිලෙයෝ විසින් ජුපිටර් වටා සිටින උපග්‍රහයන් හතර දෙනෙක් දකින්නට හැකි බව කියද්දී ඔව්හු තම මතය නිශ්ප්‍රභා වේ යැයි අකමැත්තෙන් ගැලිලෙයෝ සිරගත කළහ.
සිංගර් කුසලානය 1995–96
වාර්තා සහ සම්මාන
පාකිස්තානු නායක අමීර් සොහායිල් ඉනිම 3 කදී ලකුණු 70.00 ක සාමාන්‍යයක් සහිතව ලකුණු 140 ක් රැස් කරමින් දෙවන වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වාර්තා කළේය. ජයසූරියගෙන් පසුව පකිස්ථානයට එරෙහිව ලකුණු 100 ක් රැස් කළ අනෙක් එකම පිතිකරුවා වූයේ ඉන්දියාවේ සචින් තෙන්ඩුල්කාර් ය.
සිද්ධාර්ථ කුමරු
පසු කලෙක ගෞතම සම්මා සම්බුද්ධ නමින් සම්මා සම්බුදු පදවියට පත්වූයේ මෙම කුමරාය.
රෙනේ ඩෙකාට්
පුද්ගලික තතු
ඩෙකාට් කතෝලික බැතිමතෙකු විය. ඔහුට කතෝලික පල්ලිය හා ආරවුලක් ඇති කරගැනීමට උවමනා වූයේ නැත. ගැලිලෙයෝ අත්විඳි කතෝලික පල්ලියේ දණ්ඩායනය සමාජයට අයහපත් යැයි හේ දැකීය. විද්‍යාවට ඉඩ නොදෙන ආගමික ආඥාදායක්වය නිසා මිනිසාට ආගම අප්‍රසන්න වේ යැයි ඔහු සිතුවේ ය. ඒත් එය ඔප්පු කරනු සඳහා සිරගෙදර යන්නට ඔහු අකමැති විය. ඉතා සූක්ෂම ලෙසින් මුද්‍රණාලයෙන් ඉවත් කරගත් අත්පිටපත ඩෙකාට් අතින් යළි සකස් වෙයි. එය භාවනා නොහොත් පළමු දර්ශනයේ භාවනා යැයි ඔහු නම් කරයි. එසේ නම් කර ඔහු එය පිරිනමන්නේ "පැරිසියේ දේවධර්මය හදාරන පූජනීය පීඨයේ වඩාත් ම ප්‍රඥාවත් හා සත්කීර්තිමත් පීඨාධිපති ඇතුළු ආචාර්යවරු වෙතටයි." ඒ අතරතුර තම හිතවතුන්ට ලියන ඩෙකාට් "මේ භාවනා හයෙන් භෞතික විද්‍යාව ගැන වූ මගේ සියළු ම ප්‍රධාන අදහස් ගැන කියැවේ. ඒත් එය ඔබගේ දැන ගැනීම සඳහා පමණක් තබාගන්න," යැයි ලියා යවන්නේ ය.
සිංගර් කුසලානය 1995–96
වාර්තා සහ සම්මාන
මෙම තරගාවලියේ වැඩිම කඩුලු ලාභියා වූයේ පකිස්ථානු දඟ පන්දු යවන සක්ලේන් මුෂ්තාක් වන අතර ඔහු 16.2 ක සාමාන්‍යයක් සහ හොදම 3/38 ලෙස කඩුලු 8 ක් දවා ගත්තේය. පාකිස්තාන කඩුලු රකින රෂීඩ් ලතීෆ් උඩපන්දු 4 ක් ලබා ගනිමින් වැඩිම උඩ පන්දු ලබා ගැනීමේ වාර්තාව ශ්‍රී ලංකාවේ මුත්තයියා මුරලිදරන් බෙදා ගත්තේය.
සිද්ධාර්ථ කුමරු
මවුකුස පිළිසඳ ගැනීම
කපිලවස්තු නුවර පාලනය කල සුද්ධෝදන රජතුමා, කෝලිය වංශික කුමාරියක වූ මහමායා කුමාරිය හා විවාහ වී සිටියේය. ඔවුන් දැහැමෙන් සෙමෙන් රට පාලනය කල අතර රට වැස්සෝද ඔවුන්ට ආදරය කළහ. ඔවුන් දරුවෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් දීර්ඝ කාලයක් බලා සිටියහ.
රෙනේ ඩෙකාට්
කාතිසියානු සැකය
කාතීසියානු සැකය ගැන කියැවෙන්නේ 1637 දී ලියන ලද "විධික්‍රම ගැන සංවාද" සහ 1642 දී ලියන ලද "භාවනා" යන කෘති වලිනි.
සිද්ධාර්ථ කුමරු
මවුකුස පිළිසඳ ගැනීම
පසු දින ඇය මේ බව රජතුමාට පැවසුවාය. එවිට රජතුමා සිහින පලාඵල දත් බමුණන් කැඳවා සිහිනය විමසූ අතර ඔවුන් පැවසුවේ "දේවිය පිළිසඳ ගෙන ඇති බවත්, දේවිය ඉතාමත් පින්වත් කුමරෙකු බිහි කරන් බවත්ය". එය ඇසූ රජ හා දේවිය බොහෝ සේ ප්‍රීතියට පත්විය.
සිංගර් කුසලානය 1995–96
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
සිද්ධාර්ථ කුමරු
උපත
මාස දහයකට පසු එක දිනක මහමායා දේවිය දරුවා ලැබීම සඳහා තම දෙමාපියන් හමුවීමට යෑමට සුදානම්=== මවුකුස පිළිසඳ ගැනීම === කපිලවස්තු නුවර පාලනය කල සුද්ධෝදන රජතුමා, කෝලිය වංශික කුමාරියක වූ මහමායා කුමාරිය හා විවාහ වී සිටියේය. ඔවුන් දැහැමෙන් සෙමෙන් රට පාලනය කල අතර රට වැස්සෝද ඔවුන්ට ආදරය කළහ. ඔවුන් දරුවෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් දීර්ඝ කාලයක් බලා සිටියහ.
එක් පෝය දිනක මහමායා දේවිය අපූරු සිහිනයක් දුටුවේය. එනම්, "ඇය නිදා සිටි ඇඳ දෙවිවරු සතරදෙනෙක් විසින් ඔසවාගෙන හිමාලය වනයේ වූ අනෝතත්ත අසලට ගෙන ගියේය. ඉන්පසු ඇය එම විලෙන් ස්නානය කල පසු එම දෙවිවරු ඇය ඉතා සිනිදු සළු පිළි හැන්දුවේය. ඉන්පසු සුදු පාට ඇත් පැටවෙක් සුදු නෙළුම් මලක් හොඬයෙන් ගෙන ඇය නිදා සිටි ඇද වට තුන් වරක් පැදකුණු කර දකුණු පසින් තම කුසතුලට ඇතුලු වනු ඇය දුටුවාය."
පසු දින ඇය මේ බව රජතුමාට පැවසුවාය. එවිට රජතුමා සිහින පලාඵල දත් බමුණන් කැඳවා සිහිනය විමසූ අතර ඔවුන් පැවසුවේ "දේවිය පිළිසඳ ගෙන ඇති බවත්, දේවිය ඉතාමත් පින්වත් කුමරෙකු බිහි කරන් බවත්ය". එය ඇසූ රජ හා දේවිය බොහෝ සේ ප්‍රීතියට පත්විය.වූවාය. සුද්ධෝදන රජතුමා ඒ සඳහා අවශ්‍ය සියලුම දේ සකස් කර දුන් පසු මහමායා දේවිය තම පියාගේ රාජධානියට යන්නට පටන් ගත්තාය.
මෙලෙස බොහෝ දුරක් ගිය පසු ඇය සල් ගස් පිරුණු, කුරුල්ලන් ගී ගයන මනරම් උයනක් දැක්කාය. ඇය විඩා නිවා ගැනීමට එහි නතර වූවාය. එහි නතර වූ ඇයට ටික වෙලාවකින් විළිරුදා දැණුනි(විළිරුදා යනුවෙන් සඳහන් කළද සැබෑවටම මවට සහ දරුවාට වේදනාවක් නොවීය). රාජ සේවිකාවෝ ඇය වට තිර රෙදි ඇද්දාහ. ටික වේලාවකින් පින්වත් කුමරෙකු මෙලොවට බිහි විය. (ක්‍රි.පූ 623 ) එම දිනය වෙසක් පොහොය ලෙස හඳුන්වයි.
උපත් ලැබූ සිදුහත් කුමරා සත් පියවරක් ඉදිරියට තබා ,
අග්ගෝ හමස්මි ලෝකස්ස
ස‌ෙට්ඨෝ හමස්මි ලෝකස්ස
ආය මන්තිමා ජාති නත්ථි දානි පුනර්භවෝ
යනුවෙන් පැවසීය.
පළමු වර වැඳීම හා නම් තැබීම..
thumb|alt=tiny globe| සිදුහත් කුමරුගේ උපත (2-3 ශතවර්ෂය) එකල සුද්ධෝදන රජුගේ ගුරුවරයෙකු වූ කාල දේවල නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් සිටියේය. මිනිසුන් ඔහුව හැඳින්වූයේ "අසිත බමුණා" යන නමිනි. ඔහු වනයට වී තපස් වඩමින් සිටි තාපසයෙකි. කුමරු ඉපදුණු බව අසා පසු දින ඔහු සුද්ධෝදන රජතුමාගේ මාලිගයට පැමිණියේය.
කුමරු ඉපදී දවස් පහකට පසු රජතුමා කුමාරයාට නම් තැබීමේ උත්සවය පැවැත්වීය. මේ සඳහා ශිල්ප ශාස්ත්‍ර දත් බමුණන් 108 දෙනෙක් කැඳවීය. එහි පැමිණි බමුණන් කුමාරයාගේ ශරීරයෙහි වූ සලකුණු දැක "මේ කුමාරයා ගිහි ගෙයි සිටියොත් සක්විති රජ වන බවත්, මහණ වුවොත් තුන් ලොවටම අග්‍ර වූ උතුම් වූ බුද්ධත්වය ලබන බවත්" පැවසීය. එවිට එහි සිටි ලාබාළම කොණ්ඩඤ්ඤ බමුණා කුමාරයාගේ නළලෙහී දකුණට කැරකුණු ඌර්ණ රෝම ධාතුව දැක එක ඇඟිල්ලක් ඉහලට ඔසවා "මේ කුමාරයා මතු යම් දිනෙක ගිහි ගෙයින් නික්මී බුද්ධත්වයම ලබන බව" පැවසීය.
ඉන්පසු එම බමුණන් තුන් ලොවටම යහපතක් කරන තැනැත්තා යන අර්ථයෙන් '''සිදුහත් (සිද්ධාර්ථ ) යන නම තැබීය.
මවු බිසව කළුරිය කිරීම
සිදුහත් කුමරු ඉපදී දවස් හතකට පසු මවු දේවිය වූ මහමායා දේවිය මිය ගියාය. ඒ වනවිට සිදුහත් කුමරු කුඩා ළමයෙකු වූ හෙයින් ඔහුව රැකබලා ගැනීම සිදුහත් කුමාරයාගේ සුළුමව වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවියට පැවරුණි.ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ටත් සිය කුසින් උපන් දරුවන් දෙදෙනා වූ නන්ද කුමරුන්ටත් සුන්දරී නන්දා කුමරියටත් එකසේ ආදර සැලකිලි දැක්විය.මියගිය මහමායා දේවිය දෙව්ලොව මාතෲ දිව්‍යරාජයා නමින් උපත ලැබුවාය.
පිය රජු දෙවන වර වැදීම (වප් මඟුල් උත්සවය )
ටික කලකට පසු කුඹුරු සී සෑමේ කාලය ලඟා වුණි. මෙය ආරම්භ වන්නේ රජතුමා සහභාගී වන රාජකීය උත්සවයකිනි. එම උත්සවය වප් මඟුල් උත්සවය නමින් හඳුන්වයි. කුමරුට පස් මසක් වන විට වප්මඟුල් උත්සවය සංවිධානය කෙරුණි. කුමාරයාගේ සුළු මව වූ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය හා අනෙකුත් කිරිමවුවරුන්ද, සේවිකාවන්ද උත්සවයට සහභාගී වූහ. සේවිකාවන්ද කුමාරයාට හිරුරැස් නොවැටෙන සේ තිර රෙදිවලින් ආවරණය කර උත්සවය බැලීම පිණිස ගියහ.
වටපිට බැලූ සිදුහත් කුමාරයාට දැක ගැනීමට හැකිවූයේ තමන් පමණක් සිටින බවත්, අවට කිසිවෙකුත් නැති බවත්ය. එවිට කුමාරයා සංසාරික පුරුද්දට අනුව තමන් පුරුදු පුහුණු කල ආනාපාන සති භාවනාව වඩන්නට වූහ. ටික වෙලාවක් යද්දී ධ්‍යානයක් උපදවා ගත් කුමාරය අහසේ පලක් බැඳ භාවනා කරන්නට විය.
ටික වෙලාවකින් එහි පැමිණි කිරිමවුවරුන් සහ සේවිකාවන් දුටුවේ අහසේ පලක් බැඳ භාවනා කරන කුමාරයාය. ඔවුන් වහා ගොස් රජතුමාට මේ සිද්ධිය සැළකලෝය. එවිට රජතුමා මහ පිරිවර සමඟින් මේ විශ්මිත දර්ශනය බැලීමට පැමිණියෝය. එහි පැමිණි රජතුමා භාවනා කරන කුමාරයා දැක මේ මාගේ දෙවන වැඳීමයි යනුවෙන් පවසා දෙවෙනි වරටද තම පුතුණුවන් වැන්දේය.
නව යොවුන්විය
thumb|alt=tiny globe|සිදුහත් කුමරු ළමාකාලයේදී දිය නෑම ගාන්ධාරය 2 වන ශතවර්ෂය බමුණන් විසින් සිදුහත් කුමාරයා යම් දිනෙක ගිහි ගෙය හැර යන බව පැවසීම නිසා ඒ පිළිබඳව බියෙන් පසුවූ සුද්ධෝදන රජතුමා කුමාරයාට ඉතා සැපවත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඉඩ පහසුකම් සැලසුවේය. සුදුසු කල පැමිණි කල්හි ශිල්ප ශාස්ත්‍ර හැදැරීමට යවා සියලුම ක්ෂේත්‍රයන්හි කෙළ පැමිණියෙක් බවට පත්කලේය. ඔහු මේ සියල්ලම කලේ යම් දිනෙක තමාගෙන් පසු කිඹුල්වත්පුර රාජධානිය ඔහුට පවරා දීමේ අරමුණිනි. එසේම සරත්, ශීත සහ වැසි යන සෘතු තුනේදී විසීම සඳහා රම්‍ය, සුරම්‍ය, සුභ නමින් මාලිගා තුනක්ද තනා දුන්නේය.
එසේම කොණ්ඩඤ්ඤ සහ අසිත බමුණන් විසින් කුමාරයා යම් දිනෙක මහල්ලෙක් හෝ ලෙඩෙක් හෝ මළමිනියක් හෝ පැවිදි රුවක් හෝ දුටුවොත් ගිහි ගෙයින් නික්මෙන  බව පැවසූ නිසා රාජධානියේ සිටි කිසිම මහල්ලෙකුට, ලෙඩෙකුට හෝ පැවිදි අයෙකුට මාළිගවට ඇතුළු වීම තහනම් කලේය. එසේම මිනිසුන්ට ලෙඩ පිළිබඳව, මරණය පිළිබඳව, පැවිදි විම පිළිබඳව කතා කිරීමද තහනම් කලේය. රජතුමා මේ සියල්ලම කලේ ඔහුව ගිහි ගෙයිම රඳවා ගැනීමේ බලාපොරොත්තුවෙනි.
විවාහය
කුමාරයා සතුටෙන් තැබීම පිණිස විවාහයක් කර දිය යුතුයැයි පඬිවරු පැවසීය. ඒ අනුව රජතුමා සිදුහත් කුමාරයාට සොළොස් වසක් වූ කල (දහසය අවුරුද්දක් ) කුමාරයා විවාහ කර දිමට තීරණය කලේය. ඒ අනුව කෝලිය වංශික යශෝධරා කුමාරියව සරණ පාව දීමට තීරණය කෙරුණි.
නමුත් සිදුහත් කුමාරයා පිළිබඳව ඔවුන් හොඳන් නොදැන සිටියහ. කුමාරයා ශිල්ප ශාස්ත්‍ර හැදැරූ බවක්වත් ඔවුන් නොදැන සිටියහ. එම නිසා යශෝධරා කුමාරියගේ පියාණන් වන සුප්‍රබුද්ධ රජතුමා තම දියණිය සිදුහත් කුමාරයාට සරණ පාවා දීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය.
ඉන්පසු සිදුහත් කුමාරයා තම නෑ සියන්ගේ අනවබෝධය දුරු කිරීම සඳහා ශිල්ප ශාස්ත්‍ර (12)
සතර පෙර නිමිති දැකීම
ඉන්පසු සුද්ධෝදන රජතුමා කුමාරයාගේ මාලිගාව සහ උද්‍යානය වටවන පරිදි විශාලා තාප්පයක් තැනුවේය. රජතුමා මේ සියල්ලම කලේ යම් දිනෙක මේ සැප සම්පත් සියල්ලම හැර දමා මහණ වෙතැයි ඇතිවූ බිය නිසාමය. කෙසේ වෙතත් සිදුහත් කුමාරයාට මෙලෙස සිරකාරයෙක් මෙන් ජීවත් වීම අප්‍රිය විය. ඔහු නිතරම සෙවුයේ  මේ ජීවිතයේ අර්ථය කුමක්ද යන්නයි.
දිනක් කුමාරයා රජතුමා හමුවට ගොස් තමන් මාළිගයෙන් පිටතට ගොස් අනෙක් ජනතාව ජීවත් වන්නේ කෙසේදැයි සෙවීමට අදහස් කරන බව පැවසීය. රජතුමා එවිට කුමාරයට මඳ වේලාවක් නවතින්න යැයි පවසා තමන්ගේ සේවකයන් ලවා නුවර සම්පූර්ණයෙන්ම සරසා කුමරුට යන්නැයි පැවසුවේය.
ග්‍රීක ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
ජාත්‍යන්තර පාපන්දු වර්ගීකරණයේ 12 වන ස්ථානයේ ග්‍රීසිය පසුවෙයි. ග්‍රීක පාපන්දු කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස ගියෝර්ගස් කරගොනිස් කටයුතු කරයි. වර්ෂ 2010 සිට ග්‍රීක පාපන්දු කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු ලෙස ෆර්නැන්ඩෝ සන්ටෝස් කටයුතු කරයි. නායක-ගියෝර්ගස් කරගොනිස් දැල් රකින්නෝ-පොනොග්ලොටිස් ගයිකොස්, ස්ටේෆොනොස් කපිනෝ, ඔරෙස්ටිස් කරනේසිස් ආරක්ෂකයෝ-ජෝස් හොලිබස්, ගයිනස් මනියාටිස්, කොස්ටස් මනලස්
ආර්ජන්ටිනා ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
1978 හා 1986 වසර වලදී ලෝක පාපන්දු ශුරතාව හිමි කර ගෙන ඇත. දකුණු ඇමෙරිකානු කලාපයේ සියලු තරඟ ජය ගනිමින් 2014 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියට සුදුසුකම් ලබාගෙන ඇත. ආර්ජන්ටිනාව ජාත්‍යන්තර පාපන්දු ශ්‍රේණිගත කිරීමෙහි 5 වන ස්ථානයේ පසුවෙයි.
රෙනේ ඩෙකාට්
කාතිසියානු සැකය
පළමු දර්ශනයේ භාවනා කෘතියෙන් ඩෙකාට් ඉදිරිපත් කරන්නේ මෙතෙක් පිළිගත් ඥාන විභාග පදනම් කඩා බිඳ දමා අලුතින් සැකිල්ලක් ගොඩ නඟනා ආකාරයයි. රැඩිකල් සැකය නම් විධි ක්‍රමයක් ගෙනෙන ඩෙකාට් සියල්ලක් ම සැකයට පාත්‍ර කළ යුතු යැයි කීවේය. සැකයට පාත්‍ර කළ හැකි සියල්ලක් ම හේ සැක කළේය. තර්කානුකූලව සැකයට පාත්‍ර කළ නොහැකි ප්‍රස්තුතය ඥාන විභාගයේ පදනම වේ යැයි හේ කීවේය. සියල්ල සැක කරන ඔහුට ඒ සියල්ල සැක කරන තමන් ඉන්නා බව සැක නැතැයි පෙනින. එනම්, මගේ පැවැත්ම ගැන සැකයි කියන්නා ද, සැකයෙන් තොරව පැවැත්මකින් තමා ඉන්නා බව ඔප්පු කර ඇතැයි හේ දැකීය.
සිරුරෙහි පැවැත් ම ගැන සැකයක් තිබුණ ද, සිතුවිලි ගලා එන සිතෙහි පැවැත්ම සැකයකින් තොර යැයි ඩෙකාට් විස්තර කළේය. ස්වීය යනු සවිඥානික බව යැයි එයින් ඔහු පහදා දුන්නේ ය. ඒ නිසා තමා යනු තමාගේ මනස යන්නත් ඒ දෙකම එකක් ම වන්නේ ය යන්නත් හේ කීය. මෙහි දී ඔහු ස්වීය, අනන්‍යතාවය, භාවාර්ථ සහ දෙවියන්වහන්සේ යන සංකල්ප මනසේ හටගන්නා ඊට සහජ වූ අදහස් යැයි තීරණය කරයි. දෙවියන්වහන්සේ යන්න මනසට සහජ වූ අදහසක් නම්, එය ඔප්පු කර පෙන්විය හැකි නම්, එහි දී තම ආත්මීයවාදයෙන් බැහැරකින් වූවක් ගැන කතා කරන්නට පියවරක් ගත හැකි යැයි ඔහු පෙන්වා දෙයි. එහෙත් දෙවියන්වහන්සේ ගැන වූ අදහස තම මනසේ රෝපණය කරන ලද්දේ පිටතින් පැමිණි පාපකාරී සතුරෙක් යැයි දැන ගන්නේ කෙසේ ද යන්න ඊ ළඟට ඔහුට මුහුණ දෙන්නට වූ ගැටළුවයි. දෙවියන්ගේ පැවැත්ම ඔප්පු කරනු පිණිස, තම මනසට පිටතින් අදහසක් ගෙනා පාපකාරී හතුරෙක් නැතැයි ඔප්පු කරනු පිණිස ඩෙකාට් තර්කයක් ගෙන එයි.
පැවැත්ම තහවුරු කරන සිතුවිල්ලට ඉඩක් ලබාදෙන මනස සිතුවිලි වලින් අයින් කරනු නොහැකි යැයි හේ එක තර්කයකින් පෙන්වයි. දෙවියන්ගේ පැවැත්ම එහි සාරයෙන් ඉවත් කරත නොහැකි සේ ම, ත්‍රිකෝණයක කෝණ වල එකතුවකට ඍජු කෝණ දෙකෙහි එකතුව ඇතුල් වී ඇත්තා සේ, කන්දක් ඇත්නම් මිටියාවත් ඇත්තා සේ, යනාදිය දක්වමින් ඔහු කියන්නේ අතිශ්‍රේෂ්ඨ සර්ව සම්පූර්ණ සත්තාව වන දෙවියන්වහන්සේට පැවැත්මක් නැතැයි කීම මිටියාවතක් නැතැයි කීමක් වැනි කියාය. මේ අදහස සාන්ත ඇන්සලම් වෙතින් ද එන්නක් බව එහි දී ඩෙකාට් සඳහනක් නොකරයි. ඔහු ගෙනෙන දෙවැනි තර්කය නම් (අ) මම සැක කරනවා යන්න මම සර්ව සම්පූර්ණ සත්තාවක් නැතැයි ඔප්පු කරන්නකි, සර්ව සම්පූර්ණ සත්තාව ඇත්තා සියල්ල දන්නේ ය, ඒ නිසා සැක නැත්තෙකි; (ආ) සර්ව සම්පූර්ණ බව කුමක් දැයි මම දැනටමත් දන්නේ නම් පමණක් මම සර්ව සම්පූර්ණ නැතැයි මට දැනගත හැකිය, (ඇ) සර්ව සම්පූර්ණ බව ගැන මට ඇති අදහස එන්නේ සර්ව සම්පූර්ණ වූ යමක් ඇති නිසාය; (ඈ) ඒ නිසා, සර්ව සම්පූර්ණ වූ යමක් පවතී, ඒ දෙවියන්වහන්සේ ය.
තම පැවැත්ම සැකයෙන් තොර යැයි කියන ඩෙකාට්, සැකයෙන් තොර පැවැත්මක් ඇති මට සර්ව සම්පූර්ණ වූ සත්තාවක් ගැන සංකල්පයක් ඇත්නම්, ඒ දෙවියන්වහන්සේ විය යුතුයි කියා එයින් දෙවියන්වහන්සේගේ පැවැත්ම ඇතැයි එසේ පෙන්වයි. සැකයක් ඇති කරගන්නේ සිතකින් නිසා, "මම සිතමි, එබැවින් මම ඇත්තෙමි," යන්න ඩෙකාට් විසින් "මම සැක කරමි, එබැවින් මම ඇත්තෙමි," යයි ද "මම සැක කරමි, ඒ නිසා දෙවියන්වහන්සේ ඇත්තේය," යන්න ද එසේ පෙන්වා දෙයි.
ඩෙකාට්ට අනුව ලෝකයේ යථාර්ථය ගැන අදහස් ගණිතමය භෞතිකවාදයෙන් කියා පෑ හැකිය. ඒ මඟින් ගැලිලෙයෝ විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නව විද්‍යාව යොදාගෙන දෙවියන්වහන්සේගේ පැවැත්ම ඔප්පු කරත හැකි යැයි කියයි.
කාතිසියානු යථාර්ථවාදය
දකින දෑ පවතින දෑ යන සාමාන්‍ය දැක්මෙන් ඉවත් වෙන ඩෙකාට් සියළු සංවේදනයන් වෙතින් ලැබෙන සාරාත්මක ගුණයන් (රතු, නිල්, පැණිරස, උණුසුම්, මිහිරි) යනාදිය මනසෙන් අත්විඳිනා දේ හැටියට හේ සලකයි. සීතල, ගඳ සුවඳක් නැති, පාටක් නැති, හඬක් නැති, රහක් නැති යනාදිය භෞතික වූ දෑ හැටියට හේ සලකයි. එසේ දෙකකට වෙන් කර තැබිය නොහැකි බව ඩෙකාට් විසින් විමසන්නේ නැත. මනසේ හටගන්නා සිතුවිලි භෞතික දේ වලට බලපෑමක් ඇති කරන්නේ කෙසේ ද සහ භෞතික දෑ වලින් මනසට බලපෑමක් ඇති කරන්නේ කෙසේ ද යන ද්වෛතවාදය පහදන්නට ඩෙකාට් ගෙනෙන්නේ මනස සිරුර හා හමුවෙන්නේ මොළයේ කේන්ද්‍රස්ථානයක බව කියමිනි. මේ විසඳුම ගැටලුව නිරාකරණය නොකරන බව ඔහු එතම් සැලකිල්ලකට ගත්තේ නැත. මොළයේ පවතින ඒ මධ්‍යස්ථානය කේතුක ග්‍රන්ථිය යැයි හේ කියයි. එහෙත් මනස සිරුර මුණ ගැසෙන්නේ කොතැනක දී ද යන්නෙන් ඵලක් නොවේ. මන්ද, එවිට මනසට ස්ථානයක් ලැබෙන නිසා, මනස ඒ තැනේ දී සිරුර බවට පත්වෙයි. එවිට මනස භෞතික පදාර්ථයක් බවට පත්වෙයි.
මේ ගැන වැඩි විස්තර පහදන්නට පෙර ඩෙකාට් ස්වීඩනයේ ක්‍රිස්ටිනා රැජිනගේ ඉල්ලීමකින් ඇය හමුවෙන්නට යන්නේ ය. එහි දී සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවකින් පෙළෙන හේ මිය ගියේය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දර්ශනය ප්‍රවර්ගය:දර්ශනිකයෝ ප්‍රවර්ගය:දර්ශන‍යේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:1596 උපත් ප්‍රවර්ගය:1650 මරණ
තලෛවී
තලෛවී යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නිළි දේශපාලනඥවරියක වන ජේ. ජයලලිතාගේ දිවිය අළලා නිර්මාණය වූ 2021 ඉන්දියානු චරිතාපදාන නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. කංගනා රාණාවත් ජයලලිතා ලෙසින් රංගනයේ යෙදෙන මෙහි අරවින්ද් ස්වාමි විසින් එම්. ජී. රාමචන්ද්‍රන්ගේ චරිතය නිරූපණය කරයි. දෙමළ, හින්දී සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් එකිනෙකට සමගාමීව රූගතකෙරුණු මෙම චිත්‍රපටය, අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ ඒ. එල්. විජයි විසිනි. written by K. V. Vijayendra Prasad, Madhan Karky (Tamil), and Rajat Arora (Hindi). Thalaivii is produced by Vishnu Vardhan Induri and Shailesh R Singh of Vibri Motion Pictures and Karma Media And Entertainment respectively.
The film also features Nassar,  භාග්‍යශ්‍රී, Raj Arjun, මධූ, Jisshu Sengupta, Thambi Ramaiah, Shamna Kasim and Samuthirakani in supporting roles. The music, background score and the soundtrack for all three languages is composed by G. V. Prakash Kumar.
The film was launched officially on Jayalalithaa's birth anniversary in 24 February 2019. Initially the film was titled Thalaivi in Tamil and Jaya in Hindi and Telugu languages, but the makers later planned to release it under the title Thalaivi in all three languages. Principal shooting began on 10 November 2019 and completed in December 2020. The film was initially scheduled for a theatrical release on 23 April 2021 but was postponed due to rise in COVID-19 cases and lockdown in Maharashtra. It was later rescheduled to release on 10 September 2021, with the new title Thalaivii. The film received critical acclaim, with reviewers praising the film for its screenplay, music, costume design and the performances of Ranaut and Swami.
උරුගුවේ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
1930 වර්ෂයේදී පැවති පළමු ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ ශූරතාවය සහ 1950 ලෝක කුසලානය හිමි කරගෙන ඇත.
ස්පාඤ්ඤ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
2010 පාපන්දු ලෝක කුසලානයේ හිමිකරුවන් වෙයි.ලොව අංක 1 පාපන්දු කණ්ඩායමයි. නායක- ඉකර් කසිලස්
හෙළ ඉතිහාසය
හෙළ ඉතිහාසය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ විසූ/වෙසෙන ජන කොට්ඨාශයක් වන හෙළ ජනයා සහ ඔවුන් ගේ ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ ඉතිහාසයයි.
2019 ඉන්දියානු තාප තරංගය
2019 මැයි මාසයෙහි පටන්, ඉන්දියාව වෙත දැඩි තාප තරංග බලපෑමට ලක් වීමට පටන් ගෙන තිබුණි. ඉන්දියාවෙහි වාර්තාගත ඉතිහාසයෙහි උණුසුම් සහගතම සහ දිගුතම තාප තරංග මේවා වෙයි. චූරු, රාජස්තාන්හී උච්චතම උෂ්ණත්වය වාර්තාවූ අතර, එය 50.8 C දක්වා ඉහළ නගිමින්, ඉන්දියාව සඳහා ඉහළ උෂ්ණත්ව වාර්තාවක් බිහි කලේය.
ශ්‍රී ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010
2010 ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 2010 අප්‍රියෙල් මස 08 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ 14 වන පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයින් 225 දෙනා තෝරා පත් කරගැනීම සඳහා පවත්වනු ලැබිණි.
පසුබිම
ප්‍රවර්ගය:මහා මැතිවරණ - ශ්‍රී ලංකා
ජොහැන් හිටෝෆ්
නදීර දිල්ශාන් වික්‍රමසින්හ සහ රවිදු නිපුන් සදරුවන්
නෙදර්ලන්තය ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
1974, 1978 සහ 2010 යන වසර වලදී ලෝක පාපන්දු අනුශුරතාව හිමි කරගෙන ඇත. වත්මන් ශ්‍රේණි ගත කිරීම් වල 15 වෙනි ස්ථානයේ පසුවෙයි.
එංගලන්ත ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
thumb 1966 වර්ෂයේදී එංගලන්තයේ පැවති ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ ශුරතාවය දින ගෙන ඇත. යුරෝපා කලාපයේ පැවති සියලු තරග ජයගනිමින් 2014 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියට සුදුසුකම් ලැබීය. ජාත්‍යන්තර පාපන්දු ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලදී එංගලන්තය 10 වෙනි ස්ථානයේ පසු වෙයි. එංගලන්තයට තරු ක්‍රීඩකයන්ගෙන් අඩුවක් නොමැත. 2014 ලෝක කුසලානට තරඟ කරන කණ්ඩායම
HTTP 403
HTTP 403 යනු HTTP තත්ත්‍ව කේතයක් වන අතර ඉල්ලූ සම්පත් වෙත ප්‍රවේශ වීම තහනම් බව අදහස් වේ.සේවාදායකයා එම ඉල්ලීම තේරුම් ගත් නමුත් එය ඉටු නොකරනු ඇත.
පිරිවිතර
HTTP 403, HTTP 401 වෙතින් පැහැදිලි දෝශයක් සපයයි; සේවාදායකයා විසින් සත්‍යාපනය කර නැති අවස්ථා තුලදී HTTP 401 ලබා දෙන අතර, වලංගු සත්‍යාපනයෙන් පසු සාර්ථක ප්‍රතිචාරයක් ආපසු ලබා ගත හැකි බව මෙයින් අඟවයි. නමුත් ප්‍රමාණවත් සත්‍යාපිත ගිණුමේ අවසරයන් ලබා දී තිබියදීත්, සේවාදායකයාට සම්පත් වෙත ප්‍රවේශ වීමට අවසර නොදෙන විටකදී HTTP 403 ලැබේ.
දෝෂ 403: "සේවාදායකයා එම ඉල්ලීම තේරුම් ගත් නමුත් එයට අවසර දීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි." , [rfc:7231 ආර්එෆ්සී 7231]
දෝෂ 401: "ඉල්ලීම සඳහා පරිශීලක සත්‍යාපනය අවශ්‍යයි. ප්‍රතිචාරයට WWW-සත්‍යාපන ශීර්ෂ ක්ෂේත්‍රය (14.47 වගන්තිය) ඇතුළත් කළ යුතු අතර ඉල්ලූ සම්පතට අදාළ අභියෝගයක් ඇතුළත් වේ. සේවාදායකයා විසින් සුදුසු අවසර ලත් ශීර්ෂ ක්ෂේත්‍රයක් සමඟ ඉල්ලීම නැවත නැවතත් කළ හැකිය (14.8 වගන්තිය). ඉල්ලීම සඳහා දැනටමත් අනුමත කිරීමේ සත්‍යාපනය ඇතුළත් වී ඇති විටකදී 401 ප්‍රතිචාරයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ එම අක්තපත්‍ර සඳහා අවසර දීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බවයි. RFC2616
වෙබ් සේවාදායකයා ඉල්ලීම ඉටු නොකිරීමට හේතු විය හැකි හේතුන් සඳහා "අයිඅයිඑස් සඳහා උපස්ථායක දෝෂ කේත 403" බලන්න.
Apache වෙබ් සේවාදායකය මගින් නාමාවලිය ලැයිස්තුගත කිරීම් අක්‍රිය වී ඇති විට ඉල්ලුම් කල යූආර්එල් මාර්ගය ගොනු නාමාවලියක් වූ ඉල්ලීම් හෝ බ්‍රව්සරයට ආපසු ලබා දීමට අදාල ගොනුවක් නාමාවලිය දර්ශකයකයේ නොමැත විට ප්‍රතිචාර වශයෙන් සේවාදායකය 403 තහනම් ලෙස ලබා දෙයි. සමහර පරිපාලකයින් විසින් එවැනි ඉල්ලීම් අවහිර කිරීම සඳහා Apache වෙත Mod Proxy දිගුව සකස් කරන අතර මෙය 403 තහනම් ලෙස ලබා දෙනු ඇත. මයික්‍රොසොෆ්ට් අයිඅයිඑස් එම සේවාදායකය තුළ නාමාවලිය ලැයිස්තුගත කිරීම් ප්‍රතික්ෂේප කළ විට ඒ ආකාරයෙන්ම ප්‍රතිචාර දක්වයි. WebDAV හිදී, සේවාදායකයා විසින් PROPFIND ඉල්ලීමක් නිකුත් කළද, අවශ්‍ය ගැඹුර ශීර්ෂය නිකුත් නොකළහොත් හෝ අනන්තයේ ගැඹුරින් යුත් ශීර්ෂයක් නිකුත් නොකළහොත්, 403 තහනම් ප්‍රතිචාරය ආපසු ලබා දෙනු ඇත.
IIS සඳහා උපස්ථායක දෝෂ කේත
thumb| [[ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාව|en.wikipedia දෝෂ පණිවිඩය]] මයික්‍රොසොෆ්ට් හි අන්තර්ජාල තොරතුරු සේවා මඟින් පහත දැක්වෙන ප්‍රමිතිගත නොවන කේත ආපසු ලබා දෙන අතර ඒවා නිල වශයෙන් IANA විසින් පිළිගනු නොලැබේ.
කූඹියෝ
කූඹියෝ (Koombiyo. English: Ants) යනු ලක්මාල් ධර්මරත්න සහ දමිත චන්ද්‍රසිරි විසින් නිර්මාණය කරන ලද, 2017 වසරේ දී ප්‍රදර්ශනය ආරම්භ කල අප‍රාධ ගණයට වැටෙන ශ්‍රී ලාංකීය ටෙලිනාට්‍යයකි. මෙම ටෙලි නාට්‍යය මිනිත්තු 30 බැගින් වූ කෝටස් වශයෙන් 2017 අගෝස්තු 26 වන දා සිට සෑම සෙනසුරාදා සහ ඉරිදාවකම රාත්‍රී 8.00 ට විකාශය වේ.
කථාව
කූඹියෝ හි කතාව දිගහැරෙන්නේ පවුලේ කිසිවෙකුත් නොමැති, කොළඹ පිහිටි අතහැර දැමූ ගොඩනැගිල්ලක තනිව ජීවත් වෙන ජෙහාන් ප්‍රනාන්දු නම් මිනිසා වටාය. ඔහුට හිරුණි සහ ප්‍රියන්ත මහඋල්පතගම බසයක් තුල දී අහම්බෙන් හමුවේ. ප්‍රියන්ත කොළඹට පැමිණෙන්නේ රැකියාවක් සොයාගෙන වන අතර ජෙහාන් විසින් ඔහුට රැකියාවක් ලබා දේ. නීතිවිරෝධී ලෙස ජෙහාන් විසින් පවත්වාගෙන යන "purchasing Lanka" හි රැකියාව කරගෙන යන විට ප්‍රියන්ත හා ජෙහාන් මිතුරන් බවට පත්වේ. නමුත් ටික කලකින්ම පාරිභෝගිකයෙක් විසින් කල පැමිණිල්ලක් මගින් ව්‍යාපාරය රජයේ නිළධාරීන්ට හසුවේ. පසුව දැනගනට ලැබෙන පරිදි එම පාරිබෝගිකයා වන්නේ ජෙහාන්ගේ විශ්ව විද්‍යාල මිතුරියක් වන අංජනා (ඇංජි)ය. ඊට පසු ජෙහාන් සහ ප්‍රියන්ත විසින් පැල්පත්වාසී රැකියා විරහිත තරුණ පි‍රිසක් යොදාගෙන බස් රථ තුල සඟරා විකිනීමේ ව්‍යාපාරයක් අරඹන අතර එහි නායකයා ලෙස යොදාගන්නේ ජූඩ් නැමති හයිරංකාරයෙකි. නමුත් එයද අසාර්තක වන්නේ ජූඩ් විසින් බස් කොන්දොස්තරවරයෙක් සමග ඇතිකරගන්නා රණ්ඩුවක් සමගිනි.
ප්‍රේක්ශක පිළිගැනීම
2017 ඔක්තෝබර් මස දී IMDb හි අපරාධමය රූපවාහිනී නාට්‍ය වර්ගකිරීම් හි ඉහළම ස්ථානය ලබාගන්නට සමත් විය
තේමා ගීතය
(Released on Youtube )
King cobra
thumb|219x219පික්|king cobra King cobra යනු විස සහිත සර්පයෙකි.මෙම සර්පයා ලොව දිගම විස සහිත සර්ප විශේෂයයි.මෙම සතුන් දකුණු හා ගිනිකොණදිග ආසියාවේ දක්නට ලැබේ. මොවුන් මීටර් 3.18-4 (අඩි 10.4 සිට 13.1 දක්වා) ත් අතර දිගකට වර්ධනය වන අතර උපරිම දිග 5.85  (අඩි 19.2) ලෙස වාර්තා වී ඇත thumb|King cobra thumb|king cobra thumb|432x432පික්|king cobra thumb|king cobra කුඩා සතෙකු. thumb|436x436පික්|King cobra
අධිතප්ත හුමාලය
අධිතප්ත හුමාලය යනු, උෂ්ණත්ව මිනුම ගන්නාවූ නිරපේක්ෂ පීඩනයෙහිදී එහි වාෂ්පිකරණාංකයට (තාපාංකය) වඩා ඉහළ උෂ්ණත්වයක පවතින හුමාලය වෙයි; එබැවින්, වායුවක සිට සන්තෘප්ත වාෂ්ප සහ ද්‍රව මිශ්‍රණයක් දක්වා අවස්ථාව වෙනස් නොවන පරිදී (එනම් ඝනීභවනය නෙවෙන පරිදී) එහි උෂ්ණත්වය පහත හෙලමින්, යම් ප්‍රමාණයකට හුමාලය සිසිල් විය (එනම් එහි අභ්‍යන්තර ශක්තිය පැහැදම් විය) හැකි වෙයි. නියත පීඩනයක් තුලදී, සන්තෘප්ත හුමාලය (වායු සහ සන්තෘප්ත වාෂ්ප යන දෙකෙහිම මිශ්‍රණයක්) රත් කළහොත්, එහි උෂණත්වයද නියතව පවතින්නේ,  වාෂ්ප ගුණත්වය (වියලි බව හෝ, සන්තෘප්ත වාෂ්ප අන්තර්ගතයෙහි ප්‍රතිශතය) 100% දෙසට ඉහළ යමින්, වියලි (එනම්, සන්තෘප්ත ද්‍රව නොමැති) සන්තෘප්ත හුමාලය බවට පත් වන බැවිනි. තාපන ප්‍රදානය දිගටම පවත්වා ගෙන ගියහොත්, වියලි සන්තෘප්ත හුමාලය "අධි" තප්ත වෙයි. මෙය සිදුවන්නේ, සන්තෘප්ත හුමාලය විසින් ඉහළ උෂ්ණක්ව පාෂ්ඨයක් ස්පර්ශ කළ විටෙකදීය.
සන්තෘප්ත හුමාලය
අධිතප්ත හුමාලයට හාත්පසින්ම වෙනස් සන්තෘප්ත හුමාලය යනු, එම පීඩනයෙහිදීම, රත්කළ ජලය සමගින් සමතුලිතභාවයෙහි පවතින හුමාලය, එනම් එම පීඩනය සඳහා නියමිත තාපාංකය අභිබවමින් රත් කර නොමැති හුමාලය වෙයි.
සම්මත පීඩනයෙහිදී තාපාංකය වන 100 °C වෙතින් සැලකිය යුතු තරම් ඉහළින් උෂ්ණත්වය පවතින පරිදී වුවද, සන්තෘප්ත හුමාලයෙහි උෂ්ණත්වය පහත හෙලූ විටෙක (එහි පීඩනය නියතව තබා ගනිමින්), එය ඝනීභවනය වෙමින් ජල බිංදු තනයි. මෙම ඝනීභවිත බිංදු, හුමාල ටර්බයින තල වලට හානි සිදු කරන හේතුවක් වන අතර, එවැනි ටර්බයින සඳහා වියලි, අධිතප්ත හුමාල සැපයුමක් භාවිතා කිරීමේ හේතුව මෙය වෙයි.
හුමාල එන්ජිම
ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ග  හුමාල දුම්රිය එන්ජිම් තුල අධිතප්ත හුමාලය බහුල ලෙසින් භාවිතා කෙරෙයි. හුමාල එන්ජිමක් තුලදී සන්තෘප්ත හුමාලය විසින් ප්‍රධාන අවාසි තුනක් ගෙන දෙයි:
පළිබෝධ පාලනය
හුමාලයෙන් පස් තැම්බීම සඳහා අධිතප්ත හුමාලය භාවිතා කරනු ලැබේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ජලය ප්‍රවර්ගය:හුමාල බලය
ඉතාලි ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
1934, 1938, 1982 සහ 2006 වසර වලදී ලෝක පාපන්දු ශුරතාවය හිමි කරගෙන ඇත. වත්මන් ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල 9 වැනි ස්ථානයේ පසුවෙයි.
ජර්මානු ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
1954, 1974 සහ 1990 යන වසර වලදී ලෝක පාපන්දු ශුරතාවය හිමි කරගෙන ඇත. වත්මන් ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල අංක 2 ස්ථානයේ පසුවෙයි.
ප්‍රංශ ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
1998 පාපන්දු ලෝක ශුරතාවය හිමි කරගෙන ඇත. වත්මන් ජාත්‍යන්තර පාපන්දු ශ්‍රේණිගත කිරීම් වල 17 වන ස්ථානයේ පසුවෙයි.
ටොම් නිකලස්
ටොම් නිකලස් (Tom Nicholas*Tom Ni'co les) උපතින් ඇමරිකානු සම්භවයක් ඇති  බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙකි. ලීසා ඈන් (මව) හා එන්රිකෝ වීදෙව් (පියා) යන අයට දාව 1990 දී උපන් මොහු ලොව ප්‍රධාන පෙලේ සෝෂල් ඉන්ජිනියර්වරුන් අතර ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් තිබු  චරිතයකි. මොහු 13 වැනි වියේදී ඇමරිකානු වැඩිහිටි වෙබ් අඩවියක් වෙත සාමාජිකත්වය නොලබා ඇතුළු වීමෙන් යුරෝපය පුරා ප්‍රසිද්ද චරිතයක් බවට පත් විය. එමගින් ඔහුගේ චරිතයට විශාල වූ කැළලක් ඇති විය. වයස අවුරුදු 18 දී විකිලික්ස් (ලන්ඩන් හි ශාඛාව) වෙත බැඳුනු මොහු තමාගේ තරුණ විය ඒ වෙනුවෙන් කැප කළේය. කුඩා කල සිය නමට  ඇති වූ කැළල  : ක්‍රිස්  ස්ටීව් හා එක්ව ළමා ලිංගික දර්ශන ඇතුලත් වෙබ් අඩවි දහස් ගණනක් හා  ගණිකාවන්ගේ පෞද්ගලික  වෙබ් අඩවි සිය ගණනක් විනාශ කර දමමින් මකා දැමීය. ගුගල් සමාගමේ මිතුරෙකුද වෙයි, එම මිතුරු කම මත මොහුගේ විස්තර හා පෞද්ගලික දත්ත ගූගල් සෙවුම් යන්ත්‍ර වල ප්‍රචාරය කිරීම නවතන ලදී. විකිලික්ස් සමාගමේ බිඳ වැටීමෙන් පසු සිය ස්ථානය අහිමි විය. පෙර තිබු ප්‍රසිද්ධියද කෙමින් මැකී ගිය අතර වෙරෝනිකා බැල්මොන්ට් නමැති තිස් හැවිරිදි කාන්තාව සමග ටොම් පෙමක පැටලිණි. අසම්මත වූ එම ප්‍රේමය ඔහුගේ ජීවිතය ව්‍යාකුල බවට පත් කළේය. වර්තමානයේ ලන්ඩන් හි පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාලයක ඉගෙනුම ලබයි.වර්තමාන පෙම්වතිය වන්නේ කොරියානු ගණිකාවකි. (Prostitute) කථා බහෙන් හා රුපයෙන් ඕනෑම අයෙකු ගේ සිත දිනාගැනීමේ හා ඔවුන්ව තමන්ගේ අණසකට යටත් කරගැනීමට හැකි විශිෂ්ට හැකියාව නිසා මොහු 2010 දී ලන්ඩන් හි බෙත්ලම් රෝහලට පැමිණ  එහි වූ අශිෂ්ට  කාමාශාවන්ගෙන් පෙලුනු  රෝගීන් පිරිසකට මානසික ප්‍රතිකාර ලබා දුන්නේය. ඔහුගේ තිබු සිත්වසඟ කරන පෙනුම නිසා චිත්‍රපට සඳහා ඔහුට ආරාධනා රාශියක් ලැබුණි, ඔහුට ලැබුණු එක ආරාධනාවක්  නිසා   කිපුණු ඔහු එහි නිර්මාතෘවරුන්ට ප්‍රසිද්දියේ බැණ වැදුනි  එම සිද්දියෙන් පසු ටොම් හට   එවැනි ආරාධනා නොලැබුණි. 2011 වර්ෂයේදී පැවැත්වුණු විලියම් හා කේට් විවාහ උත්සවයට ආරාදනා ලැබුවන්ගෙන් වයසින් අඩුම පුද්ගලයා ඔහු විය. කල් ගත වෙද්දී ව්කෘති වූ හැගීම් පහල වූ නිසා ටොම් නිකලස් සමාජයෙන් කොන් වන්නට විය, පෙර පෞර්ෂය සිදී ගියේය.තමා වයස අවුරුදු 30 ඇමරිකානු යුවතියක් සමග ප්‍රේමයෙන් වෙලී සිටින බව නැවත නැවතත් පුන පුනා පවසන්නට විය. ඒ යුවතිය වෙරෝනිකා බැල්මොන්ට් විය. තමා බලාපොරොත්තු වූ තරමේ ආදරයක් ඇයගෙන් ඔහුට නොලැබුන බැවින් පහත් ක්‍රියාවන්ගේ නියැලුණේය. ආදරයෙන් පරාජය වූ රැකියා විරහිත තරුණයකු වූ නිසා ඔහු ලැබූ මානසික පීඩනය සුළු පටු එකක් නොවේ. කෙසේ නමුත් අවසානයේ ටොම් නිකලස් සැමගෙන් වෙන් වී පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාලයක අද්‍යාපනය ලැබීම සඳහා නික්ම ගියේ පණ මෙන් ආදරය කර වෙරෝනිකා බල්මොන්ට් ,රියන් බ්ලොක් සමග විවාහ වීමට නියමිත බව කියන පුවත අසාය.
Tom Nicoles - > http://i48.tinypic.com/bf3kut.jpg
සිඩ්නි විජේවර්ධන (මොරටුව විශ්වවිද්‍යාල කථිකාචාර්ය)
හම්බන්තොට කසල
ශී‍්‍ර ලංකාවේ සෑම නගරයකටම කසළ විශාල අර්බුදයක් බවට පත් වී තිබේ. නමුත් එය සම්පතක් බවට පරිවර්තනය කර ගැනීමට හම්බන්තොට ජනතාව සමත් වී සිටිති. එයට ප‍්‍රධාන හේතුව වන්නේ හම්බන්තොට නගර සභාවේ ඒකාබද්ධ කසළ කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානයයි.
හම්බන්තොට නගරයෙන් රැස්කර ගන්නා කසළ ඒකාබද්ධ කසල කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානයට ගෙන එනු ලැබේ. රැස්කරගත් කසළ මෙහිදී දිරා යන හා දිරා නොයන ද්‍රව්‍ය වශයෙන් වෙන් කර ගනු ලැබේ. එසේ වෙන් කරගත් දිරාපත් වන ද්‍රව්‍ය කොම්පොස්ට් පොහොර සෑදීමට උපයෝගි කර ගැනේ. නොදිරන ද්‍රව්‍ය වෙනත් නිෂ්පාදන සදහා යොදා ගැනේ.
හම්බන්තොට නගර සභාව සහ බල ශක්ති සංසදය ඒකාබද්ධව මෙම ක‍්‍රීයාවලිය සිදු කරනු ලබන අතර ඒ සදහා රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ආධාර සපයති.
බලශක්ති සංසදයේ සභාපති අශෝක මහතා පවසන්නේ නොදිරන ද්‍රව්‍ය යොදා ගනිමින් වෙනත් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කර අපනයනය කිරිමට බලාපොරොත්තු වන බවයි.
නිවෙස්වල දී කොම්පොස්ට් පොහොර නිෂ්පාදනය කර ගැනීමට අවශ්‍ය උපදෙස් කසළ කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය මගින් ලබා දී ඇත. ඒ අනුව කෘමි සතුන් බෝ නොවීම සහ දුර්ගන්ධය ඇති නොවීම වැදගත්ය.
මෙම උපදෙස් අනුව සාර්ථකව පවත්වාගෙන යන ගෙවතු වගාවන් හම්බන්තොට ප‍්‍රදේශයේ දැකගත හැකිය. ඉවත දමන අපද්‍රව්‍ය සම්පතක් බවට පත් කරගත් ජන කොටසක් හම්බන්තොට ප‍්‍රදේශයේ ජීවත් වෙති. මේ මල් පල දරමින් සෞභාග්‍යමත් නිරොගි පරපුරක් බිහි කිරිමට දරන්නේ අපේම රටේ මිනිස් කොටසකි.
ප්‍රවර්ගය:කසල කලමනාකරණය
ක්ලැරන්ස් රිචඩ් සිල්වා
ලැරි සිල්වා ලෙසින් ජනප්‍රිය, ක්ලැරන්ස් රිචඩ් සිල්වා (උපත අගෝස්තු 6, 1949), යනු, රෝමානු කතෝලික සභාවේ  රදගුරු තුමෙකි.
බෙයිදෞ චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතිය
බෙයිදෞ චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතිය  යනු චීනයට අයත් චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතියකි.
DNA ප්‍රතිවලිත වීම
DNA අණුවක් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම දෙකකින් සමන්විත වේ. පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ දාම දෙක එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇත්තේ එක් එක් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම වල නියුක්ලියෝටයිඩ වල අනුපූරක භෂ්ම යුගල් අතර හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ඇතිවීම මගිනි. DNA ප්‍රතිවලිත වීමේදී මෙම හයිඩ්‍රජන් බන්ධන DNA අණුවේ එක් කෙලවරෙක සිට බිඳ වැටීම සිදුවේ. මෙසේ හයිඩ්‍රජන් බන්ධන බිඳ වැටීම නිසා මාතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම දෙක එකිනෙකින් ඈත් වේ. මේ නිසා මාතෘ පොලිනියුක්ලියොටයිඩ් දාමයේ භෂ්ම පිටතට විවර වේ. වෙන් වූ මාතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම ඉදිරියේ අනුපූරක නයිට්‍රජනීය භෂ්ම සහිත නියුක්ලියෝටයිඩ් එකතු වී ඒවා පොස්පොඩයිඑස්ටර බන්ධන වලින් බැඳීමෙන් දුහිතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම කොටස් සෑදේ. මේ සඳහා DNA පොලිමරේස් එන්සයිමය වැදගත් වේ. 700px|thumbnail|center|[[ඩී.එන්.ඒ. ප්‍රතිවලිත වීමේදී නයිට්‍රගනීය-භෂ්ම, හයිඩ්‍රජන් බන්දන වලින් බිදී නව ඩී.එන්.ඒ. දාමය හට ගැනීම.]]
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
උබුන්ටු (දර්ශනවාදය)
මෙය දකුණු අප්‍රිකාවෙන් බිහිවුන දර්ශනවාදයකි. මනුශ්‍යත්වයේ කරුණාව ලෙස සරලව දැක්විය හැකි වුවද මෙහි ඊට වඩා ගැඹුරු සංකල්පයක් ගැබ්ව ඇත.
බ්ලූබෙරී
බ්ලූබෙරී (Blueberry).
බණ්ඩාර හේරත්
අමෙරිකාවේ නිව්යෝර්ක් ප්‍රාන්තයේ කෝර්නේල් විශ්වවිද්‍යාලයේ සිංහල භාෂාව හා සිංහල සාහිත්‍ය පිළිබද කථිකාචාර්‍ය ලෙස සේවය කර යි. ඒ සමගම විස්කොන්සින් විශ්ව විද්‍යාලයේ සිංහල විෂය භාරව ද කටයුතු කර යි. සිංහල භාෂාව උගෙනී ම සදහා පොත් කීපයක් ම ලියා තිබේ.
ඇන්ජලීනා වැලන්ටයින්
thumbnail|ඇන්ජලීනා වැලන්ටයින් ඇන්ජලීනා වැලන්ටයින් (උපත සැප්තැම්බර් 19, 1986) සුරූපී කාමෝද්දීපන චිත්‍රපට නිලියකි.
ප්‍රවර්ගය:1986 උපත්
මධ්‍යම ආසියාව තුල චීන ගවේෂණය
සැන් ක්වයාන්, හෑන් වුඩ් අධිරාජ්‍යයා අතහැර ක්‍රි.පු. 138 සිට ක්‍රි.පු. 126 දක්වා දිවෙන තම ආසියානු චාරිකාන ඇරඹිම.
චීන්නුන්ගේ දේවන ආගමනය තානාපති සෑන් ක්වායන් ගේ වාර්තාවන් ට අනුව, සියොන්නුන්ට එරෙහිව යුසීවරුන් සමග මිත්‍ර සන්ධානගත විමට එවන ලද තානාපති හෑන් ඩිනාස්ටි විසන් සිදු කරනු ලැබ ඇත .තවද තත් කාලීන ව සමෘද්ධිමත් සභ්‍යත්වයක් ලෙස සැලකුණු ෆර්ගානා බැක්ට්‍රියා, පාත්‍රියා වැනි නරග සමග වෙළද සබදතා වර්ධනය කර ගැනීමට චීන අධිරාජ්‍යයා වූ ඩී උත්සුක වූ බැවි පෙනේ.
දයවානුවන් වියු ෆර්ගනාවද, තාහයියානුවන් විසු බැක්‍රියාවද ඇන්සික්වරුන් විසු පාත්‍රියාව ද විශාල දේශයක් වු අතර වටිනා සම්පත් වලින් ගහණ විය. ඒ දේශයන් හි ස්ථිර පදිංචි කාර වැසියන් විසින් සම්ප්‍රධායින චීන වෘත්තින් තම ජිවිකාව කරගත් බැව් කියැවේ. මෙම දේශයෙන් යුධ බලයෙන් දුර්වල වුව, චීනයේ සාරවත් නිෂ්පාදයන් හි සාඩම්බර හිමි කරැවෝ වෙති.
තවද සතුරුකාරි සියෙන්නු වරැන්ට එරෙහින සටන් වැදිමෙද් චීනිනුන්ගේ විශේෂ අවධානය උස් වුද ශක්තිමත් වුද දිව්‍ය මය අශ්වයන් කරා යොමු විය. තවද විටින් විට විවිධ දේශයන්ට සබදතා ශක්තිමත් කරගනු වස් චීන තානාපති වරැන් යවා ඇත. එලෙස තානාපතිවරැ න් ආගමනය කල දේශයන් අතර ඇන්ක්ඩි වාසි පාත්‍රියාවද පසුව ඇලක්වරැ හා එක් වු යැන්යාසි යනු විදු දේශයද, සිරියාව යටතේ සොලියසිඩියානුවන් විසු දේශය ද ත‍යෝසිවරැන් වාසය කල ක්ලැඩියාවද  තයන්සුවරැන් විසු වයඹ ඉන්දියාව ද වේ.
නීතියක් ලෙස වසරකට මෙවැනි කණ්ඩායම් දහයකට වඩා ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබිය. අවස්ථා ගණනාවකදී මධ්‍යම ආසියාවේ තුල චීන ක්‍රියාකාරීත්වය ද හැන්වරැ හා රෝමන් වරු අතර වු ගැටලු ද වාර්තා වේ.ඒ අතුරින් ක්‍රි.පු. 36 ඇති වු යෝජියානු ගැටුම ප්‍රමුඛස්ථානය ගනී.
අබ
අබ යනු ආහාර පිසීම සඳහා භාවිතා කරන ඇට වර්ගයක් නිපදවන ශාකයකි.මෙය කුලු බඩුවක් ලෙස ද යොදා ගැනේ.මෙය ඉතා කුඩා අැට වර්ගයක් වන අතර ඹෟෂධයක් ලෙසද යොදා ගැනේ.
Brassica nigra හෝ කළු අබ යනු කුළුබඩුවක් ලෙස බහුලව භාවිතා වන තද-දුඹුරු-කළු පැහැති බීජ සඳහා වගා කරන වාර්ෂික ශාකයකි. එය උතුරු අප්‍රිකාවේ නිවර්තන කලාප, යුරෝපයේ සෞම්‍ය කලාප සහ ආසියාවේ සමහර ප්‍රදේශවලට නිජබිම වේ.
එය විශාල දඬු යට කොළ සහිත සෘජු ශාකයකි. ඒවා පාදයේ හිසකෙස් හෝ කෙඳි වලින් ආවරණය වී ඇත, නමුත් කඳ සිනිඳුයි. තෙත් සාරවත් පසෙහි වැවෙන අතර මීටර් 1.2 (අඩි 3 අඟල් 11) දක්වා උසකට ළඟා විය හැකිය.මෙම ශාකයේ මැයි මාසයේදී එනම් ගිම්හානයේදී මල් හට ගනී. මල් වල කහ පෙති හතරක් ඇති අතර ඒවා සීපල් මෙන් දෙගුණයක් දිගයි. සෑම කඳකම මුදුනේ මල් හතරක් පමණ ඇති අතර කඳ වටා වළල්ලක් මෙන් සෑදී අැත. පසුව, ශාකය දිගු බීජ කරල් සාදයි, එහි වටකුරු බීජ හතරක් අඩංගු වේ.
වසර 2,000 කට පමණ පෙර අතීතයෙ සිටම මෙම ශාකය කුළුබඩුවක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී. එය 1 වන සියවසේ රෝම කතුවරයා වන Columella විසින් සඳහන් කරන ලදී. ශාක පත්‍ර ද විනාකිරි වලින් අච්චාරු දමන ලදී. 13 වන සියවසේ ප්‍රංශයේ බීජ අඹරා භාවිතා කරන ලදී. ඒවා මුසු නොකළ මිදි යුෂ නිර්මාණය කරන ලදී. මෙය පසුව "moutarde"(musterd හෝ මස්ටඩ) බවට පත් විය. කුළුබඩුවක් සාමාන්‍යයෙන් සාදනු ලබන්නේ ශාකයේ බිම් බීජ වලින් වන අතර බීජ කබා ඉවත් කර ඇත. කුඩා (1 මි.මී.) බීජ තද වන අතර තද දුඹුරු සිට කළු දක්වා වර්ණයෙන් වෙනස් වේ. සුවඳ නැති තරම් වුවද ඒවා රසවත් ය. බීජ සාමාන්‍යයෙන් ඉන්දියානු ආහාරවල භාවිතා වේ,උදාහරණයක් ලෙස ව්‍යංජන වල, එය රායි ලෙස හැඳින්වේ. බීජ සාමාන්‍යයෙන් උණුසුම් තෙල් හෝ ගිතෙල් වලට දමනු ලැබේ, ඉන්පසු ඒවා පොප් වී ලාක්ෂණික ගෙඩි රසයක් නිකුත් කරයි. බීජ වල මේද තෙල් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ඇත, ප්‍රධාන වශයෙන්
ඔලෙයික් අම්ලය- මෙම තෙල් ඉන්දියාවේ ආහාර පිසීමේ තෙල් ලෙස බොහෝ විට භාවිතා වන අතර එය "sarson ka tel" ලෙස හැඳින්වේ.
ළපටි කොළ, මල් පොහොට්ටු සහ මල් ආහාරයට ගත හැකිය.ඉතියෝපියාවේ, ගොන්ඩාර්, හරාර් සහ ෂෙවා යන ප්‍රදේශවල මෙම ශාකය එළවළු ලෙස වගා කරන අතර, රිකිලි සහ කොළ පිසූ අතර බීජ කුළුබඩුවක් ලෙස භාවිතා කරයි. එහි අම්හාරික් නාමය senafitch වේ.
කළු අබ යනු ජේසුස් වහන්සේ විසින් අබ ඇටයේ උපමාවේ සඳහන් කළ බීජය ලෙස සැලකේ.1950 ගණන්වල සිට, දුඹුරු අබ වලට සාපේක්ෂව කළු අබ ජනප්‍රිය වී නැත, මන්ද දුඹුරු අබ වල සමහර ප්‍රභේද වඩාත් කාර්යක්ෂමව යාන්ත්‍රිකව අස්වනු නෙළා ගත හැකි බීජ ඇති බැවිනි.
ජන වෛද්ය විද්යාව
මී පැණි සමඟ මිශ්‍ර කරන ලද ශාකයේ බිම් බීජ නැගෙනහිර යුරෝපයේ කැස්ස මර්දනය කිරීමේ කාරකයක් ලෙස බහුලව භාවිතා වේ.
චිලි ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම
චිලි ජාතික පාපන්දු කණ්ඩායම 1895 දී ආරම්භ වූ අතර 1962 දී ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලිය ට සත්කාරකත්වය දරණ ලද්දේ ද චිලී දේශය යි.
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය
right|upright=1.5|thumb|සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන අංග: (පරිමාණයට නොවේ, වමේ සිට දකුණට) [[නෙප්චූන්, යුරේනස්, සෙනසුරු, බ්‍රහස්පති, ග්‍රහක වළල්ල, හිරු, බුද, සිකුරු, පෘථිවිය හා එහි චන්ද්‍රයා සහ අඟහරු. එයට අමතරව වමෙන් වල්ගාතරුවක්ද දර්ශනය වේ.]] සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය යනු, හිරු සහ එයට ගුරුත්වය මගින් බැඳුණු අනෙකුත් අභ්‍යවකාශ වස්තූන් (celestial objects) පද්ධතියයි: ප්‍රධාන ග්‍රහයන් අට (8) සහ ඒවායේ දැනට හඳුනාගෙන ඇති චන්ද්‍රයන් 205, ප්‍රධාන වාමන ග්‍රහයන් පහකින් (5) (ප්ලුටෝ, එරිස්, සෙරිස්, මාකේ මාකේ, හෝමියා) හා එම වාමන ග්‍රහයන්ගේ හඳුනාගෙන ඇති චන්ද්‍රයන් නව (9) දෙනා සහ බිලියනයක් පමණ වන කුඩා ග්‍රහවස්තූන් එයට අයත් වේ. මෙහි අවසානයට සඳහන් ප්‍රවර්ග ග්‍රාහක, කූපර් පටියේ ඇති වස්තූන්, වල්ගාතරු, උල්කා (meteoroids) සහ අන්තර් ග්‍රහලෝක, දුහුවිලි වලින් සමන්විත වේ.
පසුබිම හා ව්‍යුහය
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන වස්තුව වන්නේ හිරුය. ප්‍රධාන අනුක්‍රම G2 තරුවක් වන එහි මණ්ඩලයේ ස්කන්ධයෙන් 99.86% අඩංගු වේ. එසේම හිරුගේ ආකර්ෂණ බලයෙන් ග්‍රහ මණ්ඩලය නතු කරගෙන සිටී. පද්ධතියේ ඉතිරි ස්කන්ධයෙන් 90% ක් පමණ අයත් කර ගන්නේ හිරුගේ විශාලතම කක්ෂීය වස්තූන් වන බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරු ය.
හිරු වටා කක්ෂයේ ඇති බොහෝමයක් විශාල වස්තු, ක්‍රාන්තිවලය ලෙස හදුන්වන පෘතුවි කක්ෂයේ තලයට ආසන්නව පවතී. ග්‍රහලෝක කාන්ති වලයට ඉතා සමීප අතර ධූම කේතු හා කුයිපර් වළල්ලේ වස්තු සාමාන්‍යයෙන් එම තලයට සැලකිය යුතු ආනතියකින් පිහිටා ඇත.
ග්‍රහවස්තු හිරු වටා චලනය වන්නේ කෙප්ලර්ගේ ග්‍රහ වස්තු චලන මුලධර්මයට අනුවය. සියලු වස්තු ඉලිප්සයේ එක් නාභියක් ලෙස සුර්යයා තබා ගෙන දළ ඉලිප්සයක් දිගේ චලනය වේ. සුර්යයාට වඩා ආසන්නයෙන් ඇති වස්තු වඩාත් වේගයෙන් ගමන් කරයි.
ග්‍රහලෝකවල කක්ෂ සුළු වශයෙන් වක්‍රාකාර වේ. එහෙත් බොහෝමයක් ධූම කේතු, උල්කා හා කුයිපර් වළල්ලේ වස්තු අතිශයින් ඉලිප්සීය පථවල ගමන් ගනී. සම්බන්ධ වී ඇති විශාල දුරවල් සමඟ ක්‍රියා කිරීම සඳහා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ බොහොමයක් නිරූපනවල කක්ෂ අතර දුර එකම වේ. නමුත් සැබවින්ම අවස්ථා කිහිපයක් හැරුණු කොට හිරුගෙන් ඈතටයත්ම කක්ෂ දෙකක් අතර දුරද වැඩිවේ. උදාහරණයක් ලෙස සිකුරු බුධට වඩා දළ වශයෙන් 0.33 Au දුරින් පිහිටන අතර සෙනසුරු බ්‍රහස්පතිට වඩා 4.3Au ද නෙප්චූන් යුරේනස්ගෙන් 10.5Au දුරින්ද පිහිටයි. මෙම කක්ෂ දුර අතර සබඳතාවක් ගොඩ නැගීමට තාරකා විද්‍යාඥයෝ ප්‍රයත්න දරා තිබේ.(විටියස් බෝඩ් නීතිය බලන්න) එහෙත් තවමත් එවැනි පිළිගත් සිද්ධාන්තයක් ඉදිරිපත් නැත.
නිර්මාණය වීම හා පරිණාමය
නිහාරිකා කල්පිතයට අනුව සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය නිර්මාණය වී ඇත්තේ වසර බිලියන 4.6කට පෙර සුවිසල් වායු - ධූලි වළාකුලක් ගුරුත්වාකර්ෂණ බිඳ වැටීමකට ලක් වීමෙනි.
එම වළාව ආලෝක වර්ෂ කිහිපයක් විශාල විය යුතු අතර තාරකා ගණනකට ජීවය ලබා දි තිබිය යුතුය. පැරණි උල්කා අධ්‍යයනයේ දී පිපිරෙන අති විශාල තරුවක මධ්‍යයේ පමණක් නිර්මාණය කළ හැකි මූලද්‍රව්‍ය පිළිබඳ ඉඟි හමුවී ඇත. එයින් සූර්යයා තාරකා පොකුරක් තුළ නිර්මාණය වූ බව හැඟවේ. එසේම එම ප්‍රදේශය අසල සුපර්නෝවා පිපිරීම් කිහිපයක් ද සිදු වී ඇත. මෙම සුපර්නෝවා මඟින් ඇතිවන කම්පන තරංගය අසල ඇති නිහාරිකාවේ අධි ඝනත්ව කලාප ඇති කර ගුරුත්වජ බලවලට අභ්‍යන්තර වායු පීඩනය මැඩ පැවැත්වීමට ඉඩ සලස්වා බිඳ වැටීම සිදු කරවයි. එලෙස සූර්යයා නිර්මාණය වූ බව සැලකේ.
දැනට සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ වැඩිපුර ඇති සමස්ථානික එලෙසින්ම පූර්වයේ සූර්ය ග්‍රහ මණ්ඩලය තැනීමට දායක වූ නිහාරිකාවේද තිබෙන්නට ඇතැයි සැලකේ. ඒවා නම්,
පූර්ව සූර්ය නිහාරිකාව
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය බවට පත්වීමට තිබූ ප්‍රදේශය හඳුන්වන්නේ පූර්ව සූර්ය නිහාරිකාව ලෙසය. 7000ත් 200000AU ත් (AU=නක්‍ෂත්‍ර ඒකක, එනම් පොළවේ සිට සූර්යයාට ඇති දුර) අතර පරිධියකින් යුක්ත වූ එය ස්කන්ධයෙන් සූර්යයාට වඩා මඳක් ඉදිරියෙන් සිටී. (සූර්ය ස්කන්ධ 0.1 හා 0.001 අතර ? ). මුලදී එහි අංශු ඉතා ඈතින් පිහිටා ඇති වළාවක් ලෙසින් පැවතුණි. වසර මිලියන ගණනක් ඇවෑමෙන් එය අංශු එකිනෙක කැටි වූ (ළං ව ඇසිරුණු) ධූලි-වායු වළාවක් ලෙස පෙනෙන්නට විය. මුලදී මෙම ධූලි වලාවට ඉතා කුඩා කෝණික ගම්‍යතාවක් තිබු බව විශ්වාස කෙරේ. ගුරුත්වය හේතුවෙන් නිහාරිකාව බිඳ වැටීමත් (සංකෝචනය) සමඟ, කෝණික ගම්‍යතා සංස්ථිතිය තුළින් පැහැදිලි කෙරෙන පරිදි එය වේගයෙන් භ්‍රමණය වන්නට විය. එවිට නිහාරිකාව ආසන්න වශයෙන් ගෝලයක හැඩයට පත් වූ අතර, (මේ සඳහා අවුරුදු 10,000 - 1,000,000ත් අතර කාලයක් ගතවී ඇත.) කේන්‍ද්‍රාපසාරී බලය හේතුවෙන් ගෝලයේ සමකය ලෙස හැඳින්විය හැකි ප්‍රදේශයේ ඇති ද්‍රව්‍ය පිටතට විහිදී තැටියක් ආකාරයේ හැඩයක් ජනනය විය. එය පූර්ව ග්‍රහලෝක තැටිය (proto planetary disk) ලෙස හඳුන්වයි. "
පූර්ව සුර්යයා
නිහාරිකාව තුළ සංඝනීකරණය වීමත් සමඟම එය තුළ වූ පරමාණු වැඩි සංඛ්‍යාතයකින් ගැටීමට පටන් ගැණුනි. වැඩිම ස්කන්ධ ප්‍රමාණයක් එකතු වී ඇති මධ්‍යයය තැටියේ අනෙක් පෙදෙස්වලට වඩා උණුසුම් විය. ගුරුත්වය, වායු පීඩනය, චුම්භක ක්ෂේත්‍රය හා භ්‍රමණය නිහාරිකාව මත ක්‍රියාකර එය භ්‍රමණය වන ප්‍රාථමික ග්‍රහ තැටියක් බවට පත් විය. දළ වශයෙන් එහි පරිධිය 200AU වේ. එහි මාධ්‍යය ඉහළ උණුසුමකින් හා ඝනත්වයකින් යුක්තය. වයසින් අඩු හා පරිමාණයෙන් අඩු හිරුට සාමාන යැයි විශ්වාස කෙරෙන පූර්ව විලයන සූර්ය ස්කන්ධ තාරකා, (T ටෝරි තාරකා) පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් පෙන්වන්නේ එම තාරකා නිතරම පූර්ව ග්‍රහ පදාර්ථවලින් යුත් තැටි සමඟ ඇති බවයි. මෙම තැටි නක්‍ෂත්‍ර ඒකක සිය ගණනක් දක්වා විස්තීරණය වන අතර එළඹෙන උපරිම උෂ්ණත්වය කෙල්වින් දහසක් පමණ වේ.
ග්‍රහලෝක නිර්මාණය
ඉතිරිව පවතින වායු වළාකුළු හා දූවිලි (පූර්ව ග්‍රහ තැටිය) මඟින් විවිධ ග්‍රහලෝක නිර්මාණය විය. මධ්‍ය ප්‍රාථමික තාරකාව වටා කක්ෂවල දූවිලි අංශු ලෙස ග්‍රහලෝක ආරම්භ විය. ඉන්පසු ඒවා සෘජු ගැටීම් හරහා පරිධිය මීටර් එකක් හා දහයක් අතර අගයක් ගන්නා තැටියක් බවට පත්වේ.අනතුරුව ඒවා තව තවත් ගැටී ප්‍රමාණයෙන් 5km පමණ වන විශාල වස්තු (ප්ලැනටෙසිමල්ස්) බවට පත්වේ. ඒ අයුරින් නැවත නැවත ගැටීම්වලට ලක්වීම හේතුවෙන් දළ වශයෙන් වසරකට 15cm බැඟින් ඊළඟ වසර මිලියන ගණන පුරාවට විශාල වීම සිදුවේ. ඇතුළු සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ජලය හා මීතේන් වැනි වාෂ්පශීලී අණුවලට සංඝනීකරණය විය නොහැකි තරම් උණුසුම් නිසා එහි නිර්මාණය වන ප්ලැනටෙසිමල්ස් සාපේක්ෂව කුඩා වේ. (තැටියේ ස්කන්ධයෙන් 0.6% ක් පමණ)එසේම ඒවා සිලිකේට හා ලෝහ වැනි ඉහළ ද්‍රවාංක සහිත සංයෝගවලින් විශාල ලෙස සමන්විත වේ. මෙම දෘඩ වස්තු කාලයත් සමඟම භෞමික ග්‍රහලෝක බවට පත්වේ. තවදුරටත් විමසා බලන කළ බ්‍රහස්පතීගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑම් නිසා ඒ අවට වූ ප්‍රාථමික ග්‍රහ වස්තුවලට එකතු වීමට නොහැකි විය. ග්‍රාහක වළල්ල නිර්මාණය වූයේ එලෙසය. වඩා වාෂ්පශීලී අයිස් සංයෝග ඝන ආකාරයෙන් පැවතිය හැකි වූ තුහින රේඛාවට පිටින් වූ ප්‍රදේශයෙහි වූ බ්‍රහස්පති හා සෙනසුරු වායු දැවැන්තයන් විය. යුරේනස් හා නෙප්චූන් අඩු පදාර්ථ ප්‍රමාණයක් අල්වා ගත් අතර එම ග්‍රහලෝක      අයිස් දැවැන්තයන් ලෙස හඳුන්වයි. එයට හේතුව ඒවා වැඩි වශයෙන් අයිස්වලින් (හයිඩ්‍රජන් සංයෝග) නිර්මාණය වී ඇතැයි සැලකීමය. සූර්යයා ශක්ති නිපදවීම ආරම්භ කළ විට සූර්ය සුළං (solar wind) ප්‍රාථමික ග්‍රහ තැටියේ වායු හා දූවිලි තාරකා විශ්වයට පා කර හරින අතර ග්‍රහලෝකවල වර්ධනය නිමා කරයි. T ටෝරි තාරකාවලට, වඩා පැරණි ස්ථායී තාරකාවලට වඩා වැඩි ශක්තිමත් තාරකා සුළඟක් (stellar wind) පවතී.
සූර්යයාගේ මියයාම
සුර්යයා ප්‍රධාන අනුක්‍රමණයෙන් ඉවත් වනතෙක් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය පවතින බව විශ්වාස කෙරේ. හයිඩ්‍රජන් ඉන්ධන දහනය හරහා සූර්යයා දහනය වන විට එය ඉතිරි ඉන්ධන දහනය කිරීම සඳහා තවත් උණුසුම් වේ. එම නිසා එහි තවත් වේගයෙන් දහනය සිදුවේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සෑම වසර බිලියන 1.1 ටම දළ වශයෙන් 10% කින් සුර්යයාගේ දීප්තිය වැඩිවේ.එතැන් සිට වසර බිලියන 7.6 ගතවු කළ, හයිඩ්‍රජන් විලයනය අඩු ඝනත්ව උඩ වියන්වල සිදුවීමට තරම් සූර්ය හරය උණුසුම් වනු ඇත. එය සුර්යයා දැන් පවතින පරිධිය මෙන් 260 වාරයක් පමණ දක්වා විශාල වීමට හේතු වේ. සුර්යයා රතු දැවැන්තයා බවට පත් වන්නේ ඒ අයුරිනි. එම අවස්ථාවේ දී එහි විශාලම ලෙස වැඩි වූ පෘෂ්ටික වර්ගඵලය නිසා සූර්යයා සීතල වීමට පටන් ගනී.එවිට ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සූර්යයාගේ බාහිර ස්ථර සුදු පැහැති කුඩා වස්තුවක් ඉතිරි කරමින් නැතිවී යනු ඇත. අසාමාන්‍ය ඝනත්වයකින් යුත් මෙම වස්තුව එහි මුල් ස්කන්ධයෙන් භාගයක් වන අතර ප්‍රමාණයෙන් පෘථිවිය තරම් වේ.
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සැකැස්ම
thumb|right
සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ ප්‍රධානතම සාමාජිකයා සූර්යයා අහසේ දක්නට ලැබෙන විශාලතම තාරකාව ද ‍වේ. සැමගේ ප්‍රධාන ශක්ති ප්‍රභවය ද වන සූර්යයා වටා සෙසු ග්‍රහලෝක විවිධ කක්ෂවල ගමන් කරනු ලබයි. මෙසේ සූර්යයා වටා ගමන් කරන ග්‍රහලෝක අටකි.එනම්,බුධ,සිකුරු,පෘථිවි,අඟහරු,බ්‍රහස්පති,සෙනසුරු,යුරේනස් හා නෙප්චුන් වශයෙනි.
ග්‍රහලෝක ප්‍රවර්ගයන්
ප්‍රධාන ග්‍රහලෝක නවය ඒවායේ ප්‍රමාණය හා ඝනත්වය මුල් කරගෙන ප්‍රවර්ගයන් දෙකකට බෙදනු ලැබේ.
එනම්,
භෞමික ග්‍රහලෝක සහ යෝධ ග්‍රහලෝක
භෞමික ග්‍රහලෝක යනු බුධ ග්‍රහයාගේ සිට පෘථිවිය තරම් විශාල ග්‍රහලෝක වේ. මේවා බොහොමයක්ම සෑදී ඇත්තේ සිලිකේට් පාෂාණයෙනි. යෝධ ග්‍රහලෝක සූර්යයාගෙන් ඈත්ව පිහිටා ඇත. මෙම යෝධ ග්‍රහයන් ඇති වීමේ දී ඒවා වටා තිබූ වායු ගෝලවල ආධාරය ද ලැබී ඇත.
භෞමික ග්‍රහලෝක - බුධ, සිකුරු, පෘථිවි, අඟහරු
යෝධ ග්‍රහලෝක - බ්‍රහස්පති, සෙනසුරු, යුරේනස්, නෙප්චූන්
සූර්යයා
thumb|[[හිරු]] සූර්යයා අප සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ එකම තාරකාව වේ. ඉන් පිටවන ආලෝකය මිනිත්තු අටක් තුළ පෘථිවියට ළඟා වේ. විෂ්කම්භය කි.මී.1,391,400 (මිලියන 1.3) ක් වන මෙය සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ විශාලතම ග්‍රහයා වන බ්‍රහස්පති මෙන් දස ගුණයක් විශාලය. සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ සියලුම ග්‍රහලෝකවල බර මෙන් 743 ගුණයක් වන මෙය සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ සුවිශාලම වස්තුව වේ.
සූර්යයා මතුපිට ලප විශේෂයක් දකිනට ලැබෙන අතර එය සෑම දිනකම එකම ස්ථානයක දක්නට නොලැබේ. ඒ අනුව සූර්යයා ද තමා වටා භ්‍රමණය වේ. එම එක් වටයක් සම්පූර්ණ වීමට දින 25ක් ගත වේ. සූර්යයා මතුපිට උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 15,000,000ක් වේ. එවැනි අධික උෂ්ණත්වයක් යටතේ කිසිඳු ඝන ද්‍රව්‍යවක් හෝ ද්‍රවයක් තිබිය නොහැකි නිසා සූර්යයා නිර්මාණය වී ඇත්තේ වායුවලිනි.
බුධ alt=බුධ ග්‍රහලොව|thumb|[[බුධ]] ග්‍රීකයෝ මීට අවුරුදු 5000කට පෙර සුමේරියන් යුගයේ දී බුධ ග්‍රහයා හදුනා ගනි. මෙහි විෂ්කම්භය කි.මී.4,878කි. සූර්යයා ආසන්නයේම පිහිටා ඇති ග්‍රහලෝකය බුධ වේ. මෙහි විශාලත්වය පෘථිවියෙන් 40% ක් වන අතර චන්ද්‍රයාට වඩා 40%ක් පමණ විශාලය. බුධ ග්‍රහයා තම අක්ෂය වටා කැරකීම ඉතාම සෙමින් සිදුවන්නකී. බුධ ග්‍රහයා ට දවල් සහ රාත්‍රිය ගත වීමට දින 59ක් ගතවේ. නිරන්තරයෙන් අධික උෂ්ණත්වයකින් හෙබි ගල්, පර්වත, කඳුවලින් ගහණ වූ බුධ තුළ වායුගෝලයක් හෝ ජලය නොමැත. එබැවින් ජීවීන් ද නැත. යකඩ, නිකල්, සිලිකේට් වලින් සැදී ඇත. සූර්යයාට ආසන්නයෙන්ම පිහිටා ඇති බැවින් මෙහි උෂ්ණත්වය වැඩිය. එය දිවා කාලයේ කෙල්වින් 673ක් වන අතර රාත්‍රී කාලයේ දී කෙල්වින්175කි. බුධ ග්‍රහයා මතුපිට චුම්භක ක්ෂේත්‍රය පෘථිවිය මෙන් 1%කි. එයට හේතුව බුධ ග්‍රහයාගේ අභ්‍යන්තර මදය ද්‍රව යකඩවලින් සමන්විත වීමය. පෘථිවියේ සිට දුර සැතපුම් මිලියන 57කී. බුධ ග්‍රහයා සූර්යයා වටා ගමන් කරනුයේ ඉලිප්සාකාර කක්ෂයකය. බුධට තමා වටා භ්‍රමණය වීමට පෘථිවි දින 59ක් ගත වන අතර සූර්යයා වටා එක් වරක් භ්‍රමණය වීමට දින 89ක් ගත වේ. උප ග්‍රහයන් නොමැත.
සිකුරු
thumb|[[සිකුරු ග්‍රහලොව|සිකුරු]] සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ උණුසුම්ම ග්‍රහලෝකය සිකුරු වේ. සමහර දිනවල ඉර බැස යාමෙන් පසුව ද සමහර දිනවල පාන්දර ද මෙම ග්‍රහලෝකය දැක ගත හැක. එබැවින් මෙය "පහන් තරුව", "ඉරබටු තරුව" හා "උදාන තරුව" ලෙසින් ද හඳුන්වයි.
එය පෘථිවියේ විෂ්කම්භයෙන් 95%කි. එසේම සිකුරු ග්‍රහයා පෘථිවියේ බරින් 82% වේ. එය පෘථිවියට ඉතා ළඟින් පිහිටි ග්‍රහයා ද වෙයි. සූර්යා වටා ගමන් කිරීමට දින 262 ක කාලයක් ගතවේ. සුර්යයා සිට දුර කීලෝ මීටර් මිලියන 108 කී. සිකුරු ග්‍රහයා ආවරණය වී ඇත්තේ වළාකුළු, ජලවාෂ්ප, සල්ෆියූර්ක් ඇසිඩ් වලිනි. සාමාන්‍ය දුරේක්ෂයකින් බලා ගත නොහැක. බුධ වැනි ග්‍රහයින් තම අක්ෂයේ භ්‍රමණය වන්නේ බස්නාහිර සිට නැගෙනහිරට වන අතර සිකුරු නැගෙනහිර සිට බස්නාහිරට භ්‍රමණය වේ.
මෙහි මතුපිට උෂ්ණත්වය ඉතා ඉහළය. සුර්යාට ආසන්නයේ බුධ ග්‍රහයා ගමන් කළත් බුධට වඩා උණුසුම්ය. එය කෙල්වින් 750ක් වේ. එබැවින් ජලය හෝ ජීවීන් නොමැත. එම නිසා මෙය ද බුධ මෙන්ම කාන්තාර ග්‍රහයෙක් ලෙස හඳුන්වයි. එහි මතුපිටින් 80%ක් පවතින්නේ තැනිතලා බිම්ය. වායු ගෝලය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සංයුක්ත වී ඇත. එබැවින් ග්‍රහලෝක මතුපිටට ලැබෙන සූර්යය කිරණ මඟින් තදින්ම උණුසුම් වී ඇති අතර එම උණුසුම වළාකුළු සහ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් හේතුවෙන් පරාවර්ථනය සිදුවීමක් සිදු නොවේ. මෙහිදී ද හරිතාගාර ආචරණය ද බලපානු ලැබේ සිලිකේට්, යකඩ, නිකල් වලින් සැදී ඇත. උප ග්‍රහයන් නැත.
පෘථිවිය
thumb|[[මහ පොළොව|පෘථිවිය]] අප සෞරග්‍රහ මංඩලයේ ඇති ග්‍රහලෝක අතරින් ජීවය පවතින එකම ග්‍රහලෝකය පෘථිවිය වේ. විෂ්කම්භය කි.මී.12,756කි. එය මතුපිටින් 2/3ක් ඇත්තේ ජලයයි. ජීවීන් දක්නට ලැබෙන අතර එක් චන්ද්‍රයෙක් ඇත. පෘථිවිය තම අක්ෂය වටා සෑම පැය 24 කටම වරක් බස්නාහිර සිට නැගෙනහිරට භ්‍රමණය වේ. මෙය "පෘථිවි දිනක්" නමින් හැඳින්වේ. පෘථිවියට සූර්යයා වටා යාමට දින 365.25ක් ගත වේ. මෙම දින 0.25 වසර 4ක් පුරා එකතු වීම නිසා වසර 4කට පසු එළ‍ඹෙන වසර අධි වසරක් ලෙස සැල‍කේ.
පෘථිවිය ස්ථර කිහිපයකින් නිර්මාණය වී ඇත. එහි ඇතුළතින්ම ඇත්තේ අභ්‍යන්තර මදය වේ. ඊට පිටතින් ඇත්තේ පිටත මදයයි. ඊට පිටතින් වැස්ම නම් කොටසක් ඇත. ඊට පිටතින් බාහිර වැස්ම නම් කොටසක් ඇත. පිටතින්ම ඇත්තේ පිට කුෂ්ටලයයි.
පෘථිවියට එක් උපග්‍රහයෙක් සිටින අතර එය චන්ද්‍රයා යනුවෙන් හැදින්වේ.එය පෘථිවියට කි.මී. 3,80,000ක් දුරින් පිහිටා ඇත. මෙය පෘථිවියට ආසන්නම ග්‍රහ වස්තුව වේ. එමගින් බල පවත්නා ආකර්ෂණ බලය නිසා පෘථිවියේ ඇති මුහුදු හා සාගරවල වඩදිය හා බාදිය ඇති කරනු ලබයි. පෘථිවියේ උසම ස්ථානය එවරස්ට් කඳු මුදුන(8,850m) වන අතර ගැඹුරුම ස්ථානය මරියානා ආගාධය (11,520m) වේ.
අඟහරු
thumb|[[අඟහරු ග්‍රහලොව|අඟහරු]] සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ රතු පැහැයෙන් දිස්වන එකම ග්‍රහලෝකය අඟහරුය. එබැවින් මෙය රතු ග්‍රහයා ලෙස ද හැඳින්වේ. පෘථිවියට සිකුරු හැර ළඟින්ම පිහිටා ඇති ග්‍රහලෝකය අඟහරුය. මෙහි විෂ්කම්භය කි.මී.6794කි.
අඟහරු ග්‍රහයාගේ ඍතු ඇති වීම් සොයා ගෙන ඇති අතර ඒවායේ කාලය පෘථිවියේ ඍතුවලට වඩා දෙගුණයකි. අඟහරුට ඉතාමත් තුනී වායුගෝලයක් පවතින අතර එහි ඇත්තේ භූමි කම්පා නිසා එකතු වූ කාබන් ඩයොක්සයිඩ්ය. මෙහි රාත්‍රී කාලයේ උෂ්ණත්වය කෙල්වින් 187ක් වන අතර දිවා කාලයේ දී කෙල්වින් 244කි.
දැනට සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ සුවිශාලම ගිනි කන්ද සොයා ගෙන ඇත්තේ අඟහරු මතිනි. ඔලිම්පස් මොන්ස් නමින් හැඳින්වෙන එය සොයා ගෙන ඇත්තේ 1971 දී අඟහරු කරා ගිය මැරිනර් නම් අභ්‍යවකාශ යානයෙනි. එය එවරස්ට් කන්ද (8.8 කි.මී.) මෙන් තුන් ගුණයක පමණ උසකින් (25 කි.මී.) යුක්ත වෙයි.
අඟහරුට චන්ද්‍රයන් දෙදෙනෙකු සිටින අතර එය හඳුනා ගනු ලැබුවේ ඇමරිකානු ජාතික එසාප් හෝල් විසිනි. අඟහරු ආසන්නයේම ඇති චන්ද්‍රයා පොබෝස් (Phobos) ලෙස ද එයට පිටතින් ඇති චන්ද්‍රයා ඩයිමෝස් (Deimos) ලෙස ද නම් කර ඇත. මේ වන විට අඟහරු මත ජලය සහ ජීවීන් පවතීද යන්න පිළිබඳ පර්යේෂණවල නිරත වේ.
බ්‍රහස්පති
thumb|[[බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා|බ්‍රහස්පති]] සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ ග්‍රහලෝක අතරින් විශාලතම ග්‍රහයා බ්‍රහස්පති වේ. සෙසු ග්‍රහලෝකවල මුළු බරෙන් 71%ක ස්කන්ධයකින් යුක්ත මෙය සියලුම ග්‍රහලෝකවල පරිමා එක් කළ විට ඒවා මෙන් 2.5ක ගුණයකින් යුක්ත වේ. බ්‍රහස්පතිගේ විෂ්කම්භය පෘථිවියේ විෂ්කම්භය මෙන් 10 ගුණයකට ආසන්නය. එය කි.මී.1,42,984කි.