ජර්මනිය
කුරුස යුද්ධය හිට්ලර්ට පාරා වළල්ලක් වේ (1944 ජුනි 22- ජුලි 19)
රතු හමුදාව තම ගිම්හාන මෙහෙයුම ඇරඹීම සඳහා තෝරාගත්තේ ‘බාබරෝසා’ ක්‍රියාන්වුතයට තෙවසරක් පිරෙන 1944 ජුනි 22 දාය. එදිනට ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමට ඉඩකඩ ඇති වග සාමාන්‍ය දැනීම ඔස්සේ හිට්ලර් දැන සිටියේය. එහෙත් සෝවියට් නව යුද කලාව තුල රතු හමුදාව හැඩ ගැසී තිබූ ‘මස්කිරොව්කා’ හෙවත් නොමඟ යැවීමේ උපාය නිසාද, ගුවන් බලය ගිලිහී ගොස් තිබූ නිසාද එහි පරිමාණය පිළිබඳ අදහසක් ඇති කොටගැනීමෙහි ලා ජර්මන් සෙනෙවි මණ්ඩලය අසමත් විය. රුමේනියාව හා හංගේරියාව ගැන අවධානයෙන් පසුවූ හිට්ලර් අතිරේක බල ඇණි අනුයුක්ත කොට තිබුනේ දකුණු දිග පෙරමුණය. එහෙත් රතු හමුදාවේ ඉලක්කය වූයේ තම පැරණි ‍ප්‍රතිවාදියා වූ ජර්මන් මධ්‍යම පෙරමුණේ කොටසක් මෙවර වටකොට විනාශ කොට තම ‘බෙලෝරුසියානු’ බැල්කනිය නිදහස් කොට ගැනීමය. කල් ඇතිව තොරතුරු දැන සිටියද ඉන් ඵලක් නොවන බව පෙනී ගියේ සැතපුම් 800 දිග පෙරමුණු හතරක් ඔස්සේ පෙල ගැසුන යුද ටැංකි 3800 ක් හා කාලතුවක්කු හා ‘කත්යූෂා’ රොකට් විදින 32,000 කට එරෙහිව කල හැකි වූදේ අතිශය සීමා සහිත වූ නිසාය. එය මධ්‍යම පෙරමුණ සතු ක්‍රියාකාරී වෙඩි හා යාන්ත්‍රික බලය මෙන් පස් ගුණයකි! ජර්මන් පෙරමුණ දැන් දැන් මුහුණ දෙන වඩාත් බිහිසුණු අත්දැකීම වූයේ එය නොව හිම්ලර්ගේ එස්. එස්. සංවිධානය රුසියාවේ සිදු කල භීම අපරාධ හේතුවෙන් සතුරා ඇති කොට ගෙන තිබූ ආකල්පමය එදිරිවාදී කමයි. ද්වේශයෙන් කැකෑරෙමින් සිටි රතු හමුදාව විසින් සිරභාරයට ගනු ලැබීමට වඩා මිය යාම යෙහෙකැයි සිතූ බොහෝ සෙබළු වූහ. වෘත්තියමය රුසියන් අණදෙන නිළධාරීන්ගේ පවා අනුගමනය කලේ සිය එක් වත්කමක් ආරක්ෂා කොට ගැනීම සඳහා සතුරු සෙබළුන් කෙතෙක් මියගියද කම් නැතය යන පිළිවෙතය. එය නෝර්මැන්ඩියේ වෙරලබඩ පෙදෙස් වල කෙරුන සාම්ප්‍රදායික ශීලාචාර සටන මෙන් නොව වචනයේ පරිසාමාප්ති අර්ථයෙන්ම පැවැත්ම පිළිබඳ අරගලයකි. නාසි වාදයේ මූලික න්‍යාය හිට්ලර්ට පාරා වලල්ලක්ම බවට පත් විය. ස්ථාන කිහිපයකින් පෙරමුණ සිදුරු වීම නිසා වඩාත් ආරක්ෂිත සීමාවකට පසු බැසීමට අවසර දෙන මෙන් මධ්‍යම පෙරමුණ භාර ආඥාපති අර්න්ස්ට් බුෂ්ච් ඇයැද සිටි‍යේය. “ආ..තමුසෙත් පෙරමුණට පස්ස හරවගෙන සටන් කරන ජනරාල් කෙනෙක්ද?” වැටලීමේ තර්ජනයට ලක්වූ ස්ථාන සියල්ල හිට්ලර් ‘බලකොටු-පුරවර’ ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කලේය. බලකොටුවක වගකීම වැටලීමකට මුහුණ දීමයි. ඒවාට ගුවනින් සැපයුම් හෙලීමට ගෝරින්ට නොහැක්කේ මන්ද?. හිට්ලර් සුපුරුදු ලෙස චෝදනා කලේ අණදෙන නිළධාරීන්ටය. ජුනි 28 දා භක්තිමත් නාසි වාදියෙකු වූ බුෂ්ච් ද නිලයෙන් පහ කරන ලදී. ඒ වෙනුවට ‘හිට්ලර් ගේ වෙඩික්කාරයා’ ලෙස ප්‍රසිද්ධව සිටි අළුත උසස් කෙරුණ ජනරාල්ෆීල්ඩ්මාෂල් වෝල්ටර් මොඩ්ල් මධ්‍යම පෙරමුණේ ආඥාපති ලෙස පත් කෙරිණ. මේ වන විට තහවුරු වූ කරුණක් නම් ප්‍රහාරක ශිල්පයේ දස් කම් පෑ හිට්ලර්  ආරක්ෂක යුද්ධයේ අදක්ෂයෙක් බවය. සෑම බිම් අඟලක්ම ආරක්ෂා කිරීමට ඔහුට ඕනෑ විය. තාවකාලික පසුබැසීම් තුලින් ප්‍රතිප්‍රහාර වලට ඉඩ සලසා ගැනීමේ සම්ප්‍රදායික යුද උපාය මෙතැනදී භාවිත කිරීමට ඇති ඉඩකඩ ඔහු නිරපරාදේ අහෝසි කලේය. .                    සන්නාහ සන්නද්ධ බලඇණි භාර ඉන්ස්පැක්ටර්-ජනරාල් තැන්පත් හයින්ස් ගුඩේරියන්ටද කල නොහැකි එක් දෙයක් වූයේ තමාගේ වැඩක් බලාගෙන සිටීමය. තත්වය බිහිසුණු බව දුටු හේ දිනක් උදේ රැයින්ම බර්ග්හෝෆ් බංගලාවට ගියේ කතා කිරීමට බොහෝ දෑ සිත්හි ඇතිවය. හිට්ලර් සමඟ උදෑසන හීල ගැනීමට කෙරුණ ඇරියුමද පිළි ගත්තේ ඔහු ඉත සිතිනි. සප්පායම් වන අතරතුර ආගිය තොරතුරු කතාවිය. නැගෙනහිර පෙරමුණ ස්ථාවර කිරීමට හොඳම පුද්ගලයා-ෆීල්ඩ්මාෂල් මොඩ්ල්-එහි යවනු ලැබ ඇතයි කියමින් හිට්ලර් බොහෝ බලාපොරොත්තු සහගත බවක් පෙන්වීය. “නරකද නායක තුමනි පැරණි දේශසීමාව හරහා ‘පෙරදිග පවුරක්’ ඉදි කරොත්? ජර්මනිය ආරක්ෂා කරන්න තියන හොඳම විදිය ඒකයි. ”  “මේ අහනවා. බටහිර පවුර හැදුව කව්ද? අත්ලාන්තික් පවුර හැදුවෙ කවුද? තමුසෙද? ආරක්ෂක සීමා හදන්න මට උගන්නන්න එන්න එපා. දැනටත් පෙරමුණට උවමනා සැපයුම් ටික යවා ගන්න කෝච්චි පාරවල් මදි. එහෙව් එකේ නැගෙනගහිර පෙරමුණට ආරක්ෂක තාප්ප ගහන්න බඩු සපයන්නෙ යවන්නෙ අහවල් එකෙන්ද?” “එහෙම වෙන්නෙ නෑ නායක තුමා. ඔය කියන තදබදය තියෙන්නෙ බ්‍රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්කි දුම්රිය මංසන්ධියේ විතරයි. නමුත් පෝලන්තයෙ මිනිස් බලයයි ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍යයි දෙකම තියනවා ඕනතරම්.” “නෑ නෑ එහෙම කරන්න බෑ” අකමැත්තට සැබෑ හේතුව පෙරදිග පවුරක් තැනූ විගස තම අණදෙන නිළධාරීන් සියළු දෙනා වහා ඊට පසුබසිනු ඇතැයි යන සැකයයි. “මට තේරුම් ගන්න බැරි ලඟකදි ඉදන් කරන ඔක්කොම වරදින්නෙ ඇයි කියල. මෙතන මොකක් හරි තියනව.” “ඔබතුමාගෙ ඔය ක්‍රමය වෙනස් කරන්න.” ගුඩේරියන් කීය. එහෙත් හිට්ලර් බලාපොරොත්තු වූ පිළිතුර එය නොවේ. ඔහුට අනුව වරද ජනරාල් වරු අතය. ජුලි 01 වන දා බර්ග්හෝෆ් බංගලාවට පැමිණි හමුදාවේ මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ජනරාල් කර්ට් සයිට්ස්ලර් පසුබැසීමට අවසර ඉල්ලා සිටීමෙන් කෝපයට පත් හිට්ලර් ඔහු යුද සාකච්ඡාවෙන් දොට්ට දැමුවේය. සෙසු ජනරාල් වරු මුහුණින් මුහුන බලා ගත්හ. මහත් වේදනාවත් අපහාසයත් නිසා පස්සා දොරින්ම පිට වූ සයිට්ස්ලර් එදාම සවස ගිලන් වූයේ මානසිකව ඇද වැටීම නිසාය. දෙදිනකින් මින්ස්ක් නගරය රුසියානුවන් විසින් වටලනු ලැබූ අතර ජර්මන් හමුදාවට ඩිවිෂණ 25ක් අහිමි විය. වහා අතිරේක බල ඇණි පෙරමුණට සූදානම් කරන්නැයි හිට්ලර් සංචිත හමුදාවේ අණදෙන නිළධාරී කල්නල්-ජනරාක් ෆ්රියිඩ්රිච් ෆෝම් ට නියම කලේ එහෙයිනි. රුසියන් ඉදිරි ගමන වැලැක්විය නොහැකි හෙයින් එස්ටෝනියාවෙන් හා උතුරු ලැට්වියාවෙන් හමුදා ඉවත් කොටගැනීම හැර අන්විකල්පයක් නොමැති බව ‘හිට්ලර්ගේ වෙඩික්කාරයා’ වූ මොඩ්ල් ටද වැටහේ. 12 වෙනිදා මෙ පිළිබඳ කතා කිරීමට ගොස් ඔහුද සිදුවූයේ බැනුම් ඇසීමටය. පසුවදා රතු හමුදාව ලිතුවේනියාවට ඇතුළු විය. එහෙත් හිට්ලර් නොවේ අඩියක් හෝ පස්සට ගැනීමට සූදානම් වූයේ. ජර්මන් ජාතිය ඉතිහාසයේ පරීක්ෂණය අසමත් වන්නේ නම් ඔවුන් විනාශවී යාම යෙහෙකැයි ඔහු ජනරාල් වරුන්ගේ මුහුණටම කීය. විශිෂ්ඨයෝ සටනේදී ඇද වැටුන පසු ඉතිරි වන්නේ කමකට නැතිවුන්ය. බැනුම් අසා මානසිකව ඇද වැටුන සයිට්ස්ලර් තවමත් ලෙඩ ඇඳේ සිටි හෙයින් ජුලි 14 වෙනිදා හිට්ලර් ‘වෘක ලෙන’ බලා පියසර කලේ නැගෙනහිර පෙරමුණේ කටයුතු ගැන සොයා බැලීමටය. සිදුවිය යුතු පරිද්දෙන්ම තත්වය ඉතා අයහපත් ය. රුසියානුවෝ සැතපුම් 100ක් පලල පෙරමුනක් ඔස්සේ සැතපුම් 200ක් ඉදිරියට පැමිණියෝය. ඔවුන්ගේ ඉලක්කය වූයේ බෝල්ටික් කලාපය හා පෝලන්තයයි. ජුලි 17 දා බටහිර පෙරමුණේ ආරක්ෂක විධි විධාන පරීක්ෂා කොට පැමිණෙමින් සිටි රොමෙල් ගේ මෝටර් රථය අනතුරට ලක් විය. හිසට බරපතල තුවාල සිදුවූ ඔහු රෝහල් ගත කරන ලදී. ගුවනට නොපෙනෙන අන්දමට ‘වෘක ලෙන’ මුළුමනින්ම ඝන කැලයෙන් ආවර්ණය වී ඇති හෙයින් ඒ ග්‍රීෂ්ම ජුලි මාසයේ හිට්ලර් වැඩි වශයෙන්ම යුද සාකච්ඡා පැවැත්වූයේ කොන්ක්‍රීට් බංකර තුල නොව ස්පීර් විසින් ඉදි කරවූ ගිම්හාන පැල තුලය. ආරක්ෂක විධිවිධාන කෙතෙක් දැඩි වීද යත් එහි නායකතුමාගේ නැගෙනහිර මූලස්ථානය තිබූ බව දත්තේද අතලොස්සකි. එහෙත් අරුමය වූයේ දින හයකට පසු එහි බෝම්බයක් පුපුරවා හිට්ලර් මරා දැමීමට තැත් කරන ලද්දේ සතුරන් විසින් නොව යුද්ධයේ අවසානයක් දැකීමට රිසි වූ ජර්මන් හමුදාවේම නිළධාරින් පිරිසක් විසින් වීමයි. රෝහල් ගත කොට සිටි රොමෙල් ඒ ඝාතන ප්‍රයත්නය පිළිබඳ දැන සිටියේය!