cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
පර්යේෂණ
වෘත්තීයකරණය
විවිධ ජාතික සහ පෞද්ගලික අධ්‍යාපනික පද්ධති වල, විධිමත් රැකියා නාමයේ ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ගවේෂණයක් වෘත්තීයකරණය සිදු වේ. රුසියාවේදී පෙර සෝවියට් ඒකාබද්ධ රාජ්‍යය සහ ඇතැම් පසු සෝවියට් රජයන්ගේ, පර්යේෂකයන් යන වචනය (රුසියානු: Научный сотрудник, nauchny sotrudnik) විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක් කරන සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකු හැදින්වීමටත්, ඒ වාගේම විද්‍යාත්මක අධ්‍යනායතනය, සෝවියට් විශ්ව විද්‍යාල, සහ අනෙකුත් පර්යේෂණ මුල් කරගත් ආයතන රාමුව තුළ ඇති රැකියා නාම හැදින්වීමටත් යොදා ගනියි.ඇතැම් වෙලාවට nauchny sotrudnik වදන පර්යේෂණ අධිශිෂ්‍යයා", පර්යේෂණ සහභාගි වෙන්නා''' ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත.
ප්‍රකාශයට පත්කිරීම
අධ්‍යාපනික ප්‍රකාශයට පත්කිරීම් තුළින් විග්‍රහ කරනුයේ ශාස්ත්‍රාලීය විද්‍යාර්ථයින් සඳහා තුල්‍ය විමර්ෂණය අවශ්‍ය වන ඔවුන්ගේ කාර්යයන් සහ එය පුළුල් පාඨකයන් පිරිසකට පාවිච්චි කළ හැකි පරිදි සකස් කරන පද්ධතියකි. මෙම පද්ධතිය ක්ෂේත්‍රය අනුව විශාල ලෙස විචලනය වන අතර එය නිතරම සිදු වනුයේ සෙමිනි. බොහෝ අධ්‍යාපනික කාර්යයන් ප්‍රකාශයට පත්කරනුයේ ජර්නල් ලිපි හෝ පොත් ආකාරයටය. මෙහි ඇති විශාල පර්යේෂණ ප්‍රමාණයක් උපාධි නිබන්ධනයක් හෝ ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනයක් ආකාරයටය. මේ ආකාරයේ පර්යේෂණ, උපාධි නිබන්ධනය සහ ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධනය ලෙස සුපැහැදිලිව දත්ත ගබඩා වල දැකිය හැක. ප්‍රකාශයට පත්කිරීමේදී, STM යනු විද්‍යාව, තාක්ෂණවේදය සහ වෛද්‍ය විද්‍යාවන් වල ප්‍රකාශයට පත්කිරීම් හැදින්වීමේ කෙටි යෙදුමක් ලෙසය. පිහිටුවා ලද බොහෝ අධ්‍යාපනික ක්ෂේත්‍ර වල ඔවුන්ටම ආවේණික වූ විද්‍යාත්මක ජර්නලයන් සහ ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ මාර්ගයන් පවතී, එනමුත් බොහෝ අධ්‍යාපනික ජර්නලයන් යම් ප්‍රමාණයකට අන්තර්ක්ෂේත්‍රීය, සහ ඔවුන් එවා ප්‍රකාශයට පත් කරනුයේ එකිනෙකට සම්බන්ධ නොවූ ක්ෂේත්‍රයන් හෝ උපක්ෂේත්‍රයන්හි සිටය. ඇතැම් ප්‍රකාශයට පත්කිරීම් දැනුමට දායකත්වය සැපයූ ලෙස පිළිගත් සහ මුද්‍රණය කිරීමේ සිට ඉලෙක්ට්‍රොනික් නිමැවුම දක්වා බොහෝ ලෙස ක්ෂේත්‍රයන් අතර වෙනස් වූ පර්යේෂණ වේ. මෙම අධ්‍යනය යෝජනා කරනුයේ, නිතරම සිදුනොවන කරුණු පිළිබඳ පර්යේෂකයන් විසින් වැඩි අවධානයක් යොමු නොකළ යුතුයි. එසේම එය යෝජනා කර ඇත්තේ, සියළු ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද අධ්‍යනයන්, ඔප්පු නොකළ කරුණු වලින් වැළැක්වීම සඳහා වන වලංගුතාවය අගය කිරීමේ හෝ එහි සාධක වල විශ්වාසනීයත්වය මැනීමේ විශයට අනුකූල විය යුතු බවයි. ව්‍යාපාර ආකෘතීන් ඉලෙක්ට්‍රොනික් පරිසරයෙන් වෙන් වේ. 1990ට පෙර සිටම, ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපකරණ, විශේෂ ජර්නල් වලට බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම බොහෝ සුලභ විය. මෑත කාලයේ, විද්‍යාර්ථීය ජර්නල් පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී ප්‍රධාන නැඹුරුතාවය වනුයේ විවෘත ප්‍රවේශයයයි. විවෘත ප්‍රවේශයන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකි: විවෘත ප්‍රවේශ ප්‍රකාශයට පත්කිරීම, ප්‍රකාශිත කාලය තුළ ලිපි හෝ මුළු ජර්නලයම නිදහසේ පාවිච්චි හැක, සහ ස්වකීය-ලේඛණකරණය යනු ලේඛකයා ඔහුගේ නිමැවුමේ පිටපතක් වෙභි නිදහසේ පාවිච්චි හැකි වන ලෙස තබයි.
පර්යේෂණ අරමුදල්
බොහෝ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් පැමිණෙන්නේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍ර තුනකිනි: ඒකාබද්ධ පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුව; පෞද්ගලික පදනම්, උදාහරණයක් ලෙස, Bill and Melinda Gates පදනම; සහ USAහි ජාතික සෞඛ්‍ය ආයතනය වැනි රාජ්‍යය පර්යේෂණ විධායක සභා සහ UK වල වෛද්‍ය පර්යේෂණ විධායක සභා. මේවා පාලනය කරනු ලබන්නේ විශ්ව විද්‍යාල හරහා සහ සමහර අවස්ථා වලදී යුධ හමුදා කොන්ත්‍රාත්කරුවන් විසිනි. බොහෝ ජ්‍යෙෂ්ඨ පර්යේෂකයන් (කණ්ඩායම් නායකයන් වැනි) ඔවුන්ගේ කාලයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් පර්යේෂණ අරමුදල් ඉල්ලුම් කිරීමට ගත කරයි. මෙම දීමනාවන් පර්යේෂකයන්ට ඔවුන්ගේ පර්යේෂණ කරගෙන යාමට පමණක් නොව කුසලතා මූලාශ්‍රයක් ලෙසද හැදින්විය හැක.
සමාජ මනෝවිද්‍යා ජාලය, පරිපූර්ණ U.S. රජයේ සහ පෞද්ගලික පදනම් වල අරමුදල් මූලාශ්‍ර ලැයිස්තුවක් සපයයි.
තාත්වික පර්යේෂණ
තාත්වික පර්යේෂණ යනු සාරාංශය, විමර්ශනය හෝ පර්යේෂණයේ විෂය මත පෙර ප්‍රකාශයට පත්කිරීම්වල සංකලනයන් මත විශේෂයෙන්ම පදනම් නොවූ පර්යේෂණයකි.මෙම කරුණු ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රයේ ලක්ෂණය.තාත්වික පර්යේෂණයන්හි අරමුණ වනුයේ අලුත් ආකාරයකට තිබෙන දැනුම ඉදිරිපත් කරනවාට (උදා., සාරාංශගත හෝ වර්ගීකෘත) වඩා නව දැනුම බිහිකිරීමයි.
විවිධ ආකාර
අදාල නීතීන් පදනම් කොට ගෙන තාත්වික පර්යේෂණ විවිධ ස්වරූපයන් ගනී. සමීක්ෂණ කටයුතු වලදී,පරීක්ෂා කළ විෂයේ(යන්) ඍජුව හෝ වක්‍රව නිර්‍රික්ෂණ අදාල වේ, උදා. විද්‍යාගාරයේදී හෝ ක්ෂේත්‍රයේදී, සමීක්ෂණයක හෝ සමීක්ෂණ කිහිපයක ක්‍රමවේද, ප්‍රථිඵල සහ නිගමනයන් ලේඛණගත කිරීමේදී, හෝ පෙර ප්‍රථිඵල වල අළුත් පරිවර්තනයන් පිරිනැමීමේදී. විශ්ලේෂණාත්මක කාර්යන් වලදී, සමහර නියමානුකූල අළුත්(උදාහරණ සඳහා) ගණිතමය ප්‍රථිඵල නිපදවන හෝ පවතින ගැටළුවට ප්‍රවිශ්ට වන අළුත් මාර්ගයක් මෙහි ඇත. සමහර විශයන් වලදී නියම ලෙස මේ ආකාරයේ සමීක්ෂණ හෝ විශ්ලේෂණ කරගෙන යන්නේ නැත, අපූර්වත්වය වනුයේ හදුනා ගැනීමේ පවතින විශේෂ ක්‍රමය වෙනස් වී ඇත හෝ පර්යේෂකයාගේ කාර්යයේ ප්‍රතිඑලය පදනම් කරගෙන නැවත අර්ථය පහදා දීමයි.
පර්යේෂණයේ අපූර්වත්වයේ ප්‍රමාණය රදා ඇත්තේ ප්‍රධාන වශයෙන් අධ්‍යාපනික ජර්නල්වල ප්‍රකාශයට පත්කිරීමට නියමිත ලිපි වල සහ තුල්‍ය විමර්ශණයේ ස්ථානගත කළ පසුවයි. උපාධිධාරී ශිෂ්‍යයන් සාමාන්‍යයෙන් නිබන්ධ වල කොටසක් ලෙස තාත්වික පර්යේෂණයක් කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ.
කලාත්මක පර්යේෂණ
කලාත්මක ඉගැන්වීමේ විවාදාත්මක නැම්ම බොහෝ සේ දැනුම පදනම් වීම අනෙකුත් නීතීන් සමඟ බලන කළ කලා අංශයේ මූලික ප්‍රශ්න ඇතිවීමේ ක්‍රමයක් ලෙස කලාත්මක පර්යේෂණ පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත. කලාත්මක පර්යේෂණ වල එක් ලක්ෂණයක් වනුයේ පැරණි විද්‍යාත්මක ක්‍රමයන්ට ප්‍රතිවිරුද්ධව විෂයානුගත බව පිළිගත යුතු බවයි. එසෙයින්, එය භාවිතයේදී ගුණාත්මක පර්යේෂණ සහ අන්තර්විෂයානුගත බව මැනුම් යෙදීමේ සහ විවේචනාත්මක විශ්ලේෂණයේ උපකරණයක් ලෙස සමාජ විද්‍යාවට සමාන වේ.
ස්ටොක්හෝම්හී නර්තන සහ සර්කස් විශ්වවිද්‍යාලය (Dans och Cirkushögskolan, DOCH) විසින් කලාත්මක පර්යේෂණ නිර්වචනය කර අත්තේ මේ ආකාරයටය - "කලාත්මක පර්යේෂණ යනු අපගේ නීතීන් තුළ සහ නීතින් සඳහා දැනුම ලබා ගැනීමේ අරමුණෙන් විමර්ශනය සහ පරීක්ෂා කිරිමයි.එය පදනම් වනුයේ කලාත්මක පුහුණු කිරීම්, ක්රුම සහ විචාරාත්මක බව මතයි.ඉදිරිපත් කර ඇති ලේඛණ හරහා, ලබා ගත් තීක්ෂණ බුද්ධිය, සන්දර්භයට යොදවයි." කලාත්මක පර්යේෂණ අවධානය යොමු කරනුයේ දැනුම වර්ධනය කිරීම සහ කලාත්මක ඉදිරිපත් කිරීම් ඇසුරින් තේරුම් කිරීමටයි. කලාත්මක පර්යේෂණ වල වර්තමාන කේන්ද්රීrය ගැටළු සමීක්ෂණයට Giaco Schiesser බලන්න.
බොහෝ ලේඛකයන්, ඔවුන්ගේ කලාත්මක කාර්යයට උපකාරයක් ලෙස ප්‍රබන්ධ කථා හෝ ප්‍රබන්ධ කථා නොවන ඕනෑම ග්‍රන්ථයකට පර්යේෂණ කළ යුතුයි.පසුතල පර්යේෂණ වලට උදාහරණයක් ලෙස භූගෝලීය හෝ පටිපාටිගත පර්යේෂණ අඩංගු කල හැක.
වැඩිදුර කියවීම්
Video of a lecture on research design
ප්‍රවර්ගය:පර්යේෂණ
යජුර්වේදය
සංස්කෘත භාෂාවේ යජුර් යන්නෙන් පුද පුජා සදහා ඇති '‍ස්ත්‍රොද 'වේද යන්නෙන් 'දැනුම' යන්නද ප්‍රකාශ ‍වේ. යජුර්වේදය හින්දු ආගමේ සිවු වැදෑරැම් ‍වේදයන්ගෙන් එකකි. වෛධික යුගයේ ආගම්වල පුද පුජා පැවැත්විම සදහා උපකාරි කරගත් මන්තර (manthara)  'යජුර්වේද සම්හිතා ' ග්‍රන්ථයෙන් ඇතුළත් වේ. මිට සම්බන්ධව ඇති (Brahanama සහ sharaucausutra)  මගින් පුද පුජා පිළිබද විග්‍රහයක් සහ ‍තොරතුරැ දක්වා ඇත.
දැයට කිරුළ
දැයට කිරුළ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකු වූ මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ ධූරකාලය තුල අැරඹි මහජන ප්‍රදර්ශනයකි.
ආරම්භය
2007 වර්ෂයේදී ප්‍රථම වරට දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනය අාරම්භ විය. අාරක්ෂක අංශ විසින් සිදුකරන කැපකිරීම් හා පරිත්‍යාග කිරීම් පිළිබඳව ජනතාවට අවබෝධ කරවීම, එසේම හමුදාව විසින් සිදුකරන යහපත සහ යුද්ධය නිමා කිරීමේ වැදගත්කම හුවාදැක්වීම එවක ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වීමේ මූලික අරමුණ විය.
2007
ප්‍රථම දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනය 2007 වසරේ පෙබරවාරි 4 සිට 7 දක්වා කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ පැවැත්විණි. ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය රට දිනන හෙට දිනට නම් විය.
2008
දේශීය අභිමානය, උරුමය, වත්මන් අභියෝග හා රටේ අාර්ථිකය යන මැයෙන් 2008 දැයට කිරුළ ප්‍රදර්ශනයද කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේ පැවැත්විණි. ප්‍රදර්ශනය පෙබරවාරි සිට 10 දක්වා පැවැතිණි.
2009
2009 තුන්වන දැයට කිරුළ අධ්‍යාපනික හා සංවර්ධන ප්‍රදර්ශනය කොළඹ බණ්ඩාරනායක අනුස්මරණ සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී පෙබරවාරි 4 සිට 8 දක්වා පැවැත්විණි. ප්‍රදර්ශනයේ පළමු දිනය අාරක්ෂක දිනය ලෙස නම් කොට තිබුණි.
2010
62වන නිදහස් දිනට සමගාමීව 2010 දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන ප්‍රදර්ශනය මහනුවර පල්ලෙකැලේ ශ්‍රී ලංකා බෞද්ධ විද්‍යායතනයේ, පෙබරවාරි 4 සිට 10 දක්වා පැවැත්විණි.
ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය පැළඳ එක කිරුළක් නැවුම් හෙට දවසක් නම් විය.
2011
5වන දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන වැඩසටහන මොනරාගල ක්‍රියාත්මක වූ අතර ප්‍රදර්ශනය බුත්තලදී පැවැත්විණි. ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය අාශ්චර්යයේ කිරුළ නම් විය. පෙබරවාරි 4 සිට 10 දක්වා, අක්කර 160 ක භූමි භාගයකින් සමන්විතව තිබූ ප්‍රදර්ශනය නැරඹීම සඳහා මිලියන 2 ක ජනතාවක් පැමිණ තිබුණි.
2012
6වන දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන වැඩසටහන හා ප්‍රදර්ශනය අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ඔයාමඩුව අක්කර 2600 ක පමණ භූමි පරිශ්‍රයක පැවැත්වුණි. 2012 ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය අාශ්චර්යයේ පුනරාගමනය නම් විය.
2013
2013 හත්වන දැයට කිරුළ ජාතික සංවර්ධන ප්‍රදර්ශනය අම්පාර දී පැවැත්විණි. ප්‍රදර්ශනයේ තේමා පාඨය නැගෙනහිරුන්ගේ අාස්චර්යය නම් විය.
ඉවත්වීමේ දිනය (නිව්යෝර්ක්)
ඇමරිකානු විප්ලවවාදී යුද්ධයෙන් පසුව, නොවැම්බර් 25 දිනදී සැමරෙන්නේ ඉවත්වීමේ දිනය වන අතර, 1783දී මෙදිනදී සිදු වූයේ එක්සත් ජනපදය තුල බ්‍රිතාන්‍ය අධිකාරියේ අවසන් අවශිෂ්ටය — නිව්යෝර්ක්හී එහි බලසේනා— විසින් මැන්හැටන් වෙතින් ඉවත්ව යෑමයි. මෙම බ්‍රිතාන්‍ය ඉවත්වීමෙන් පසුව, ජනරාල් ජෝර්ජ් වොෂිංටන් විසින්, උත්සවශ්‍රීයෙන්, කොන්ටිනෙන්ටල් හමුදාව නගරය තුලින් රැගෙන ගියේය.
බිම් කෙසෙල්
ජනප්‍රිය කෙසෙල් ප්‍රභේදයකි. සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී නැව් කෙසෙල් වශයෙන්ද මෙම ප්‍රභේදය හැදින්වේ. ඩ්වෝෆ් කැවෙන්ඩි‍ෂ් වර්ගය ලෙසද දැක්වෙන්නේ මෙම ප්‍රභේදයයි. ව්‍යාජ කඳ කළු පාටට හුරු තද දුඹුරු පාටය. ව්‍යාජ කඳ මීටර් 1.5-1.7 උස් වන අතර පත්‍ර කඳ මීටර් 0.2- 0.5 උස්ව වැඩේ. කඳ මහත් නොවේ. පත්‍ර නටුව පිටතට වක් වී ඇත. පත්‍ර නටුව දාරයේ දම් පාට බෝඩරයක් ඇත. පත්‍රයේ මැද නාරටිය කොළ පැහැතිය‍. පත්‍ර තලයේ උඩ පෘෂ්ඨය තද කොළ පාටය, යටි පෘෂ්ඨය ලා කොළ පාටය. කෙසෙල් මුහය රෝස පාටය. ‌කෙසෙල් ‌ගෙඩියේ මදය රසවත්ය, පිටි සහිතයි. මෙම කෙසෙල් කැනක ඇවරි 10-12 ක් ලබාගත හැකිය. මෙම කෙසෙල් ප්‍රභේදය ඉදුණු විට කහ පැහැයට හැරේ. කැනේ මැද නාරටිය කොළ පැහැතිය‍. කැනක බර කි.ග්‍රෑම් 20 ක් පමණ වේ. මෙම කෙසෙල් ප්‍රභේදයට වෙළඳපොලෙහි ඉහළ වටිනාකමක් පවතී. මෙය වද පීමේදී වෛරසයට අධික ලෙස පාත්‍ර වේ.
ජෝර්ජ් ලෝමන්
ජෝර්ජ් ඇල්ෆ්‍රඩ් ලෝමන් (2 ජූනි 1865 – 1 දෙසැම්බර් 1901) යනු, සැම කල්හිම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි නියුතුව සිටි පන්දු යවන්නන් අතුරින් විශිෂ්ටතමයන් කිහිප දෙනා අතුරින් එක් අයෙකු ලෙසින් සැලකුණු  ඉංග්‍රීසි ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
ප්‍රවර්ගය:1865 උපත් ප්‍රවර්ගය:1901 මරණ
මූලික ආරෝපණය
තනි ප්‍රෝටෝනයක පවතින විද්‍යුත් ආරෝපණය, නැත හොත් තනි ඉලෙක්ට්‍රෝනයක පවතින විද්‍යුත් ආරෝපණයේ නිරපේක්ෂ අගය මූලික ආරෝපණය ලෙස හැඳින්වේ. මෙය මූලික භෞතීය නියතයකි. ඉලෙක්ට්‍රෝනයේ විද්‍යුත් ආරෝපණය සමඟ වරදවා වටහා ගැනීම වැලැක්වීමට මූලික ධන ආරෝපණය යනුවෙන් ද මෙය හඳුන්වනු ලැබේ. මෙම අගය ආසන්න වශයෙන් වේ.
මූලාශ්‍ර
Carga eléctrica
මධ්‍යම වේලා කලාපය
මධ්‍යම වේලා කලාපය (CT) යනු, කැනඩාවෙහි, එක්සත් ජනපදයෙහි, මෙක්සිකෝවෙහි, මධ්‍යම ඇමරිකාවෙහි, සමහරක් කැරිබියානු දූපත්වල, සහ  නැගෙනහිර ශාන්තිකර සාගරයෙහි කොටස් වල භාවිතා කෙරෙන වේලා කලාපයකි. මෙම කලාපයෙහි වේලාව, සමායෝත සාර්වත්‍ර වේලාවට ( ග්‍රිනිච් මධ්‍යහ්න වේලාවට - GMT)  පැය හයක් පසුපසින් පවතියි.
කුඹල් කර්මාන්තය
thumb|නොපුළුස්සන ලද "අමු" කුඹල් භාණ්ඩ  [[කොනර් ප්‍රෙයරි ලිවිං හිස්ට්‍රි කෞතුකාගාරයෙහි සාම්ප්‍රදායික වියැළීම් මැස්සෙහි]]
කුඹල් කර්මාන්තය යනු, කුඹල් භාණ්ඩ තැනීමෙහි පිඟන් මැටි භාවිතමය  ක්‍රියාව වන අතර, එහි ප්‍රධාන වර්ග අතර මැටිබඳුන්, දැඩි මෘත්තිනා භාණඩ සහ  පෝසිලේන් අඩංගු විය හැක.
"එම්පයර් ස්ටේට්" යන නමෙහි සම්භවය
thumb|"එම්පයර් ස්ටේට්" යන නාමය [[ජෝර්ජ් වොෂිංටන් විසින් ටංකනය කල බවක් එක් සිද්ධාන්තයක් විසින් බැර කරනු ලබයි. |alt=A dark painting of an older white man in a black cloak. The man has light skin with rosy cheeks and white, curled hair.]] නිව්යෝර්ක් නමැති එ.ජ. ජනපදය බොහෝ අපනාමයන් වෙතින් හඳුන්වා ඇති අතර, ඒවා අතුරින් වඩාත් සංගණ්‍ය වන්නේ දි එම්පයර් ස්ටේට් යන්නයි. 19වන සියවස තරම් මෑතකදී අපත්‍යිකරණය කරගත් එම අපනාමය, ජනපදයේ බොහෝ ගොඩනැගිලි සහ සිද්ධීන් ගේ නම් සඳහා අන්තර්ගත කර ඇත. එය විසින් දක්වන්නේ ජනපදයෙහි ධනය හා සම්පත් බවට පොදු විශ්වාසයක් පවතින නමුදු, එම පදයෙහි සත්‍ය සම්භවය පැහැදිලි නොවෙයි.
මෙම නමෙහි සම්භවය පිළිබඳ විවිධ සිද්ධාන්තයන් පවතියි. එයින් දෙකක් හා ජෝර්ජ් වොෂිංටන් සම්බන්ධ වන අතර, එකක් විසින් ආක්‍රමණශීලි වෙළෙඳ මාර්ගද, අනෙක විසින් නිව්යෝර්ක් ජනගහනය විසින්  වර්ජිනියා ජනගහනය අභිබවා යෑමද දක්වයි. කිසිවක් ඔප්පු කර නොමැත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:භූගෝලීය නම් ව්ල සම්භවය
පෝල් ෆෙයරබෙන්ඩ්
පෝල් ෆෙයරබෙන්ඩ් යනු ඔස්ට්‍රියානු දාර්ශනිකයෙකි.
පෝල් කාල් ෆෙයරබෙන්ඩ්(German: [ˈfaɪɐˌaːbɛnt]; ජනවාරි 13, 1924 – පෙබරවාරි 11, 1994) ඔස්ට්‍රියානු ජාතික විද්‍යා-දාර්ශනිකයෙකි. ඔහු බාක්ලේහි කැලිපෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයෙහි දර්ශනය පිළිබද මහාචාර්ය ධූරය දසක තුනක (1958 සිට 1989 දක්වා) කාලයක් දැරීමෙදී කළ කාර්යයන් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත්විය. ඔහු එංගලන්තය, එක්සත් ජනපදය(US), නවසීලන්තය, ඉතාලිය, ජර්මනිය සහ අවසන් වශයෙන් ස්විට්සර්ලන්තයෙහි ද විවිධ වකවානු වලදී ජීවත්විය. ‘ක්‍රමවේදයට විරෝධය’(Against Method 1975 දී ප්‍රකාශිත), ‘නිවහල් සමජයේ විද්‍යාව’(Science in a Free Society 1978 දී පලවූ) සහ ලිපි එකතුවක් වන ‘හේතූන්ගේ සමුගැනීම’(Farewell to Reason 1987 දී පලවූ) ඔහුගේ ප්‍රධාන කෘතීන් අතරට ගැනේ. විද්‍යාවේ ව්‍යාකූල දැක්ම පිළිබද ඔහුගේ විප්ලවකාරී අදහස් සහ විශ්ව ව්‍යාප්ත සම්මතවිධි තිබේයැයි ප්‍රතික්ෂේපකිරීම නිසා ඔහු ජනප්‍රියත්වයට පත්විය. ඔහු විද්‍යා දර්ශනයේ මෙන්ම විද්‍යාත්මක සමාජවාදයේ ද ප්‍රබලයෙකු වේ.
ආශ්‍රේය
ප්‍රවර්ගය:දාර්ශනිකයෝ ප්‍රවර්ගය:1924 උපත් ප්‍රවර්ගය:1994 මරණ
දිලීර විද්‍යාව
thumb|[[හතු යනු දිලීරමය ප්‍රජනක ව්‍යුහ වර්ගයකි]]
දිලීර විද්‍යාව යනු දිලීර ගැන ඉගෙන ගැනීමයි. මෙයට දිලීරවල ජාන සහ ජීව රසායනික ගුණ මෙන්ම ඒවායේ වර්ගීකරණය සහ පෙනිසිලින් වැනි ප්‍රතිජීවක ඖෂධ, ආහාර (uq` - බීර, වයින්, චීස් සහ හතු වර්ග) සහ එන්තියෝජන (පැරණි ආගමික චාරිත්‍ර සඳහා භාවිතා කළ ද්‍රව්‍යයන්) ලබා දීම ආදී මිනිසාට ඇති ප්‍රයෝජන ද දිලීර නිසා සිදු වන  විසවීම් සහ ආසාදන වීම් ගැන හැදෑරීම ද අන්තර්ගත වේ. දිලීර විද්‍යාවෙන් ශාක ව්‍යාධි විද්‍යාව ද පැන නැගී ඇත. ශාක ව්‍යාධිවලින් විශාල ප්‍රමාණයක් සෑදෙන්නේ දිලීර මගින\ නිසා මෙම ක්ෂේත්‍රයන් දෙක එකිනෙකට සමීප සබඳතාවක් දක්වයි. දිලීර ගැන හදාරන්නා වූ ජීව විද්‍යාඥයන් දිලීර විද්‍යාඥයින් ලෙස හඳුන්වයි.
පසුබිම
ඉතිහාසයේ දී දිලීර විද්‍යාව උද්භිද විද්‍යාවේම අංශක්ව පැවතිනි. (දිලීර පරිණාමයේ දී ශාකවලට වඩා සත්වයාට ළඟ සම්බන්ධතාවක් පෙන්වන අතර එය අදින් දශක කිහිපයකට පෙරදී හඳුනාගනු ලැබුවේ). පුරෝගාමී දිලීර විද්‍යාඥයින් අතර ඒලියස් මැග්නස් ෆ්රයිස් (Elias Magnus Fries), ක්‍රිස්ටියන් හෙන්ඩ්‍රික් පර්සූන් (Cristian Hendrik Persoon), ඇන්ටන් ද බාරි (Anton de Bary) සහ ලුවිස් ඩේවිස් ශ්වීනිට්ස් (Lewis David von Schweinitz) වැදගත් තැනක් උසුලයි.
අද වඩාත්ම සම්පූර්ණ ලෙස අධ්‍යයනය කර වටහා ගෙන ඇති දිලීර වන්නේ යීස්ට් සහ සූන්‍යෂ්ටික ආදර්ශ ජීවීන් වන Saccharomyces cerevisiae සහ Schizosaccharomyces pombe යන දිලීර වේ.
දිලීර සහ සම්ප්‍රදායිකව දිලීර ලෙස හඳුනාගත් අනෙකුත් ජීවීන් (උදා - ඌමයිසිටේස්, මික්සෝමයිටෙස්/සෙවෙල දිලීර) ආර්ථික සහ සමාජීය වශයෙන් වැදගත් වන අතර ශාකවලට හා සතුන්ට වැළ‍ඳෙන සමහර රෝගවලට ද හේතු කාරක වේ. උදාහරණ ලෙස ශාක වල පෘතුගීසි එල්ම් රෝගය (Dutch elm disease), ගොයම් අංගමාරය (Rice blast) සහ සතුන්ට වැළ‍ඳෙන හිස්ටොප්ලැස්මෝසියාව (Histoplasmosis) දැක්විය හැක.
ක්ෂේත්‍රයේ දී නව දිලීර විශේෂ සොයා ගැනීම සඳහා පැවැත්වෙන රැස්වීම් “ආක්‍රමණ ලෙස නම් කෙරෙන අතර එවැනි ප්‍රථම රැස්වීම සංවිධානය කරන ලද්දේ “වූල්හෝප් ස්වභාව” විද්‍යාඥයින්ගේ ක්ෂේත්‍ර සමාජයයි. ඒ 1868 දී වන අතර එය “දිලීර ආක්‍රමණය” ලෙස නම් කෙරුණි.
සමහර දිලීරවලට මිනිසාට හෝ අනෙකුත් ජීවීන්ට රෝග සෑදිය හැක. ව්‍යාධිජනක දිලීර ගැන අධ්‍යයන වෛද්‍ය දිලීර විද්‍යාව ලෙස හැඳින් වේ.
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරකය (ගුවන් තරණය)
සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරකයක් (සම්ප්‍රේෂකය-ප්‍රතිචාරකය සඳහා කෙටි නම සහ සමහරවිට XPDR, XPNDR, TPDR හෝ TP ලෙසින් කෙටි කර දැක්වෙන) යනු, රේඩියෝ-සංඛ්‍යාත පරිප්‍රශ්නනයක් ලැබුණු කල ප්‍රතිචාරයක් නිකුත්කරන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණයකි. ගුවන් ගමන් පාලන රේඩාරය මතදී ඒවා හඳුනාගැනීමට උපකාරී වීම‍ට ගුවන්යානා තුල සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක ඇත; එලෙසම, ගුවන්යානා එකිනෙකා සමග ගැටීමේ අවදානම අනාවරණය කරගැනීමේ උපක්‍රමයක් ලෙසින් සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක  සම්ප්‍රේෂණ භාවිතා කරන ගැටුම් වැළැකුම් පද්ධති ප්‍රවර්ධනය කර ඇත.
ඔවුන් විසින් ගුවන්යානයකට සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක කේතයක් ‍පවරාදෙන විට, ගුවන් ගමන් පාලන ඒකක විසින් "squawk" "ස්ක්වාක්" යන පදය භාවිතා කරනු ලැබෙයි, නිද., "ස්ක්වාක්7421". ස්ක්වාක් යන පදයෙහි අර්ථය මෙනයින් "සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක කේතයක් තෝරාගැනුම" වන අතර "ස්ක්වාකින්" යනු "මම xxxx යන සම්ප්‍රේෂ ප්‍රතිචාරක කේතය තෝරාගතිමි" අර්ථය ගෙන දෙයි.
ගිහාන් ප්‍රනාන්දු
ගිහාන් ඒඩ්‍රියන් කැමිල් ප්‍රනාන්දු (උපත 1967 අගෝස්තු 30), හෙවත් ගිහාන් ප්‍රනාන්දු, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙක් වගේම නාට්‍ය රචකයෙක් සහ ගායකයෙකි. නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා ඉහළ බහුවිධ නළුවෙකු වන ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍ය හා රූපවාහිනියේ ජනප්‍රියම නළුවෙකි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු 1967 අගෝස්තු 30 වැනිදා රාගම ගලුදිපිට ග්‍රාමයේදී පවුලේ වැඩිමලා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුට බාල සහෝදරයෙක් සහ බාල සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සිටී. ඔහු කඳාන ද මැසනොද් විද්‍යාලය ආදි ශිෂ්‍යයෙකි. පාසැලේදී, ඔහු පාපන්දු දක්ෂ ශිෂ්‍යයෙක් විය. නාට්‍ය කලාවට පිවිසීමට පෙර ඔහු විශ්වවිද්‍යාල අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයකු ලෙස කටයුතු කළේය.
වෘත්තීය ජීවිතය
පාසල් අධ්‍යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු සමාගමක සේවය කරමින් බ්‍රිටිෂ් කවුන්සිලය හරහා විදේශීය නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂවරුන් ගණනාවක් යටතේ නාට්‍ය පිළිබඳ හැදෑරීය. 1998 දී ඔහු තවත් සහෘද නළු අසේල ජයකොඩි සමඟ ප්‍රවීණ රංගවේදී ජයලාල් රෝහණ විසින් පවත්වන ලද වැඩමුළුවකට ගියේය. ඊට පස්සේ දෙන්නටම රෝහණගේ ‘‘භූතවේෂ’’ වේදිකා නාට්‍යයේ රඟපාන්න වාසනාව ලැබුණි. සෝමලතා සුබසිංහ, කේ.බී. හේරත්, රාජිත දිසානායක, රවීන්ද්‍ර ආරියරත්න සහ ධර්මප්‍රිය ඩයස් යටතේ වේදිකා නාට්‍යවල රඟපාන්නට ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණි. 1990 වසරේ යොවුන් නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය රොයිස්ටන් ජූඩ්ගේ ‘‘රංගහල’’ නාට්‍යයේ රඟපෑම වෙනුවෙන් ඔහුට හිමි විය. ඉන්පසු වත්තල කට්‌ටිය බැනරය යටතේ වත්තල ප්‍රදේශයේ පිහිටුවා ගත් නාට්‍ය කණ්ඩායමක් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ‘‘මැක්බත්’’ හි රඟපෑවේය.
ඔහුගේ මංගල රූපවාහිනී රංගනය 1998 දී නාලන් මෙන්ඩිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද හිරු කුමාරි හරහා සිදු විය. කුමාර තිරිමාදුර සමඟ ප්‍රනාන්දු ගිහ සහ කුම වේදිකා නාට්‍යයක නිරත විය.
2016 දී ඔහු සිය රංගන දිවියේ රිදී ජුබිලිය සැමරීම සඳහා මා දකින මාමා නමින් නාට්‍ය උළෙලක් සංවිධානය කළේය. එය 2016 මාර්තු 31 සිට අප්‍රේල් 3 දක්වා කොළඹ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් රඟහලේදී උත්සව රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහයක් සහ නැගී සිටීමේ සංදර්ශනයකින් අවසන් විය. ඔහු හිරු එෆ්.එම්. හි "චන්න කින්නරාවි" ගුවන් විදුලි ටෙලිනාට්‍යයට ද හඬ කැවීම් වලට දායක වන අතර සහ රන්වන් එෆ්.එම්. හි පාරදිගේ වැඩසටහනටද දායක විය. ඔහු දැනට නව පරපුර වෙනුවෙන් බම්බලපිටියේ ‘‘හිට් ඇක්ට්’’ නමින් රංගන පාසලක් පවත්වාගෙන යයි.
ප්‍රනාන්දු සිය සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1996 වසරේ වින්ස්ටන් අජිත් ප්‍රනාන්දු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද “සීරුවෙන් සිටින්” චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයකිනි.
සම්මාන
ඔහු දේශීය වේදිකා නාට්‍ය උළෙලවල් සහ රූපවාහිනී උත්සවවලදී සම්මාන කිහිපයක් දිනා ඇත.
External links
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
විෂ්ණු
විෂ්ණු (සංස්කෘත උච්චාරණය : [ vɪʂɳu ] ; සංස්කෘත : विष्णु, Viṣṇu ) හින්දු ආගමේ ප්‍රධානතම දෙවිවරුන්ගෙන් කෙනෙකි. වෛශ්ණවවාදයට අනුව පරම ආත්මය හෝ පරම සත්‍ය ලෙස හැඳින්වේ. බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු සහ ශිව යන හින්දු ත්‍රී මූර්තියෙන් ‘‘විශ්වය ආරක්ෂාකරන්නා“ විෂ්ණු දෙවියන්ය. වෛෂ්ණවවාදයට අනුව විෂ්ණු දෙවියන් විශ්වයේ උත්තරීතරම බ්‍රහ්මයා සේ හඳුන්වයි. එතුමා විවිධ යුග වලදී විවිධ අවතාර දරා ලෝකය නපුරෙන් ආරක්ෂා කරන බව විශ්වාසයයි. එතුමාගේ අවතාර අතර වැඩිපුර අවදානයට ලක්ව ඇත්තේ රාමායනයෙහි කියැවෙන රාම සහ මහාභාරතයෙහි සඳහන් ක්‍රිෂ්ණ අවතාරයි. එතුමන්ව නාරායන, ජගන්නාථ, වාසුදේව, විතෝභ සහ හරී යනුවෙන්ද හඳුන්වනු ලබයි. හින්දු ආගමේ පංචායටන පූජාවේදී වන්දනා කරනු ලබන දෙවි වරුන් පස් දෙනාගෙන් එක් අයෙක් වන්නේ විෂ්ණු දෙවියන්ය. හින්දු ආගමික ප්‍රතිමා නිර්මාණයේදී විෂ්ණු දෙවියන් දීප්තියෙන් අඩු නිල් හෝ තද නිල් වර්ණයෙන් යුක්ත වන අතර අත් හතරකින් සමන්විත වේ. එතුමාගේ වම් අතේ රෝස නෙළුම් මලකුත්, දකුණු අතේ කෞමෝදකී ගදාවත්, පංචජන්‍ය සංඛය ඉහලින් පිහිටි වම් අතේ සහ සුදර්ශන චක්‍රය ඉහලින් පිහිටි දකුණු අතෙත් ඇති ලෙස දක්වා ඇත.
විෂ්ණු අවතාර
හින්දු ආගමේ සඳහන් අවතාර සංකල්පය බොහෝ අවස්ථාවලදී ත්‍රී මූර්තිය වන බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු, ශිව දෙවිවරුන් අතරින් ලෝක ආරක්ෂක විෂ්ණු දෙවියන් හා බැඳී පවතී. (මෙහිදී අවතාර යනු දෙවියන් මනුලොව පහල වීමයි) විෂ්ණු දෙවියන් අවතාර දරණුයේ ලෝකයේ යහපත ආරක්ෂා කිරීමටත් නපුරට එරෙහිව සටන් කිරීමටත් සහ ධර්මය ස්ථාපිත කිරීමත් උදෙසායි.
දශඅවතාර
භගවත් පුරාණයේ සඳහන් වන ආකාරයට විෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාර අප්‍රමාණ වන අතර අවතාර දහයක් (දශඅවතාර) එතුමන්ගේ පූර්ණ රූපයෙන්ම දැක්වේ. එම ප්‍රධාන අවතාර දහය ගැන අග්නි පුරාණය, ගරුඬ පුරාණය සහ භගවත් පුරාණය යන ග්‍රන්ථ වල දක්වා ඇත. පංචරාත්‍ර නම් ග්‍රන්ථයේ අවතාර තිස් නවයක් ගැන දක්වා ඇත. මෙම ප්‍රධාන අවතාර දහය දශඅවතාර ලෙස හඳුන්වයි.
වෛෂ්ණව දර්ශනය සංක්ෂිප්තව
භගවත් ගීතාව 5;7/8 ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණා මෙසේ පවසයි. "යදා යදා හි ධර්මස්‍ය - ග්ලානිර් භවති භාරත.. අභ්යුත්ථානම'ධර්මස්‍ය - තදා'තමානම් ඍජාම්‍යහම්. පරිත්‍රාණාය සාධූනාම් - විනාශාය ච දුශ්කෘතාම්.. ධර්ම සංස්ථාපනාර්ථාය - සම්භවාමි යුගේ යුගේ...." අර්ජුන, යම් කාලයකදී ධර්මයේ පිරිහීයාමත්, අධර්මයේ නැගිටීමත් සිදුවේද, එකල්හී මම ආත්ම ස්වරූපයෙන් නැඟී සිටිමි (මාගේ ස්වරූපය දක්වමි). යහපත් මිනිසුන් ආරක්ෂා කිරීමටත්, අධර්මිෂ්ඨයන් හා එම ක්‍රියාවන් නැසීමටත්, ධර්මය ස්ථාපිත කිරීම සඳහාත්, මම යුගයක් යුගයක් පාසා මනුලොවට පැමිණෙන්නෙමි..
විෂ්ණු දෙවියන්ට භාවිතා වන දහසක් නම්
විෂ්ණු දෙවියන්ට විශාල නම් සංඛ්‍යාවක් භාවිතා වන අතර එම නම් විෂ්ණු සහස්‍රනාම (විෂ්ණු දෙවියන්ගේ දහසක් නම්) යන මහාභාර‍තයේ කොටසක් වන පරිච්ඡේදයක සඳහන් වේ. කුරුක්ෂේත්‍ර සටන් භූමියේදී භීම විසින් ක්‍රිෂ්ණා ඉදිරියේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ බල මහිමය වර්ණනා කිරීම සඳහා මෙම නම් පවසනු ලැබීය. වෛෂ්ණව වාදය අනුගමනය කරන්නන් මෙම සහස්‍රනාම සියළුම වේද ග්‍රන්ථවල වටිනාම කොටස ලෙස සලකනු ලබන අතර භක්තිමත්ව මෙම නාම ගායනා කරන්නෙකුට අධ්‍යාත්මික යහපත් භාවය හා දෙවියන් පිළිබඳ ඉහල හැඟීමක් ඇතිවේ. thumb|විෂ්ණු දෙවියන්ගේ නාභියෙන් පැන නගින නෙළුම් මලක් මත මහා බ්‍රහ්මයා වැඩ සිටින අයුරු. මෙම නාම අනත්ත කල්‍යාණ ගුණ (අනන්ත වු පුජනීය ගුණ) කොටසින් උපුටාගෙන ඇත.
විෂ්ණු දේවධර්මානුකූල ස්වභාවය
වෛෂ්ණව දර්ශනයට අනුව විෂ්ණු දෙවියන් සියලු දේ තුල පවත්නා ශක්තියක ආකාරයේ දේවත්වයක් ලෙස පෙන්වා දෙන අතර පුරුෂ පරමාත්ම (උත්තරිතරම ආත්මය) අන්තරයාම් (සියල්ල තුල පවතින) සහ සියලූ ආත්මයන් ඇතුලත් (සාකල්‍යය) ලෙස හදුන්වයි. විෂ්ණු දෙවියන්ව “භගවත්“ නමින් ද හඳුන්වන අතර එහි සංස්කෘතික තේරුම සියළු භාග්‍ය අයත් කර ගන්නා බවයි. විෂ්ණු දෙවියන් සතු දිව්‍යමය තේජස් හයක් ඇත. ඒවා නම්,
විෂ්ණු දෙවියන්ගේ ඉහත සදහන් කල ගති ලක්ෂණය හය ඉතා වැදගත් වන අතර කෙසේ නමුත් නියම මංගල ගති ලක්ෂණ ගණනය කල නොහැක. අනිකුත් විෂ්ණු දෙවියන් සම්බන්ධව වැදගත් වන ගති ගුණ නම් ගම්භාහරිය (තක්සේරු කල නොහැකි ඓශ්ච්‍යය) අයුචාරය (නිර්ලෝභි බව) සහ අනුකම්පාව යන කරුණුයි. ඍග් වේදයට අනුව විෂ්ණුට තුන් ආකාරයට ගමන් කිරිම කල හැක. පලමු ආකාරය පොලව මත වේ. දෙවැන්න දෘශ්‍ය ආකාශයේය. තුන්වන ආකාරයට මිනිසුන්ට දැකිය නොහැකි අතර එය දෙව්ලොව වේ.
ප්‍රවර්ගය:හින්දු දෙවිවරු
විද්‍යාව
ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ ලද දැනුම හා අවබෝධයත්, ඒ ඇසුරින් නිර්මාණය කරගත් පරිකල්පිත දැනුමත් විද්‍යාව නම් වේ.මෙම වචනය බෞද්ධ දර්ශනය තුලින් සිංහලයට පරිනාමය වූ වචනයකි.බෞද්ධ දර්ශනයට අනුව මෙහි විද්‍යාව ලෙස අදහස් කරනුයේ නවීන බටහිර විද්‍යාව නොව ලෝකෝත්තර  චතුරාර්ය සත්‍යය පිලිබඳ දැනීම නම්වූ විද්‍යාවයි.
විද්‍යාව යනු
සිතීමේ හැකියාව ඇති ජීවීන් කොටසක් මත විද්‍යාව තුලනය වෙමින් පවතී. විද්‍යාව සමබර නැත. එය 100% සත්‍ය නොවේ. එය මිනිසා විසින් අවසානයක් දක්වා තුලනය කිරීමට උත්සහ දරයි. නමුත් එය තුලනය කිරීමට කිසිදා නොහැකි වනු ඇත. උපතේදී අයකු ක්‍රියා කරන්නේ හැඟීම් හා උත්තේජයන් මතය. නමුත් උපතේ සිට ඹහු ඇස, කණ, දිව, නාසය, සම යන ඉන්ද්‍රීන් මගින් භාහිර ලෝකය ග්‍රහණය කරගනී. එම ඉන්ද්‍රීන් මගින් ග්‍රහනය කරගන්නා ලෝකය මොළය මගින් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගනී. ඒ ප්‍රත්‍යක්ෂයන් දැනුම නම් වේ. එම ප්‍රත්‍යක්ෂයන්ගේ නිරවද්‍යම යැයි සැලකිය හැකි ප්‍රත්‍යක්ෂයන් විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ. විද්‍යාවේ උපතත් විද්‍යාවේ මරණයත් මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරයේ උපතත් මිනිස් ශිශ්ඨාචාරයේ මරණයත් වන්නේය. සමහරක් දෑ මිනිසාගේ ඉන්ද්‍රීය පද්ධතියට ගෝචර නොවේ. ඒවා ඉන්ද්‍රීන් මගින්ම වක්‍රා කාරයෙන් මිනිසා ගෝචර කරගැනීමට උත්සහ දරයි. 20 අඩු හා 20000 වැඩි තරංග අපේ ඉන්ද්‍රීන්ට ගෝචර නොවූවත් විවිද උපක්‍රම භාවිත කර පරිගණකය නම් උපකරණයකින් ඒවා මිනිස් සත්ත්වයා ගෝචර කර ගනී. (සැ.යු.- මනස ඉන්ද්‍රියක් නොව කල්පිතයක් බැවින් එයින් පරිසරය ගෝචර කරගත නොහැක. මෙසේ කළහැකි ලෙස අයකු දකින්නේ අධික භාවනාව නිසා මනස විකෘති වී හෝ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කිරීමෙනි. මෙය මානසික විකෘතියක් මිස යතාර්තය නොවේ.) මෙලෙස විවිධ ක්‍රම මගින් අප ලෝකය ප්‍රත්‍යක්ෂ කරගනී. එම ප්‍රත්‍යක්ෂයන් විද්‍යාව තව තවත් සංවිධානාත්මක කරවයි. නමුත් සිහියේ තබාගතයුතු දෙයක් ඇත. විද්‍යවේදී ද දෙයක් සම්බන්දව මත කිහිපයක් තිබිය හැක. සමහර විට ඒ සියලු මත නිර්වද්‍ය නොවනු ඇත.
ග්‍රෙගරි දින දසුන
බටහිර දින දසුන හෝ ක්‍රිස්තියානි දින දසුන ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ග්‍රෙගරි දින දසුන යනු ජාත්‍යන්තර වශයෙන් පිළිගැනුනු සිවිල් දින දසුනයි. ‍ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළුව ලොව බොහෝ රටවල් මෙය රටේ සම්මත දින දසුන ලෙස භාවිතා කරයි. 1582 වර්ෂයෙහිදී 8 වන ග්‍රෙගරි පාප් වහන්සේ විසින් එය නිර්මාණය කළ බැවින් එකී නාමයෙන් ප්‍රසිද්ධ වී ඇත. මෙම දින දර්ශනය 1952 දී ජූලියන් දින දර්ශනය දක්වා වැඩි දියුණු කොට ඇත. එහිදී වර්ෂයක දිග ප්‍රමාණයෙහි නිරවද්‍යතාව 0.002% ලෙස දැක්වෙයි.
ග්‍රෙගෝරියානු දින දර්ශනය, ජූලියන් දින දර්ශනය මෙන්, දින 28-31 බැගින් මාස 12ක් සහිත සූර්ය දින දර්ශනයකි. දින දර්ශන දෙකෙහිම වසර දින 365 කින් සමන්විත වන අතර, අධික වර්ෂවල පෙබරවාරි මාසයට අධික දිනයක් එකතු වේ. ග්‍රෙගෝරියානු දින දර්ශනයේ මාස සහ මාසවල දිග ජූලියන් දින දර්ශනයට සමාන වේ. එකම වෙනස වන්නේ ග්‍රෙගෝරියානු ප්‍රතිසංස්කරණය සෑම වසර 400කට වරක්ම සියවස් තුනකින් අධික දිනයක් ඉවත් කර අධික දිනය නොවෙනස්ව තැබීමයි.
ආශ්‍රිත ලිපි
Precursors of the Gregorian reform
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:කාලය මැනීම ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දිනදසුන්
ජොනී බ්‍රිග්ස්
ජෝන් බ්‍රිග්ස් යන්නෙන් පහත අයවළුන් අදහස් විය හැකිය:
නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ
නාලන්දා විද්‍යාලය, (ඉංග්‍රීසි: Nalanda College, Colombo) ශ්‍රී ලංකා‍‍වේ කොළඹහි පිහිටා ඇති අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය යටතේ මෙහෙයවනු ලබන රාජ්‍ය පාසලකි. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියතම බෞද්ධ පාසලක්‌ වන අතර විශිෂ්ඨම පාසල් අතරින් එකකි.
අතීතය
500px|thumb|වම|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ප්‍රධාන දොරටුව නාලන්දා විද්‍යාලය පී.ද.ඒස්. කුලරත්න විසින් ආනන්ද විද්‍යාලයේ ශාඛාවක් ලෙස ක්‍රි.ව. 1925 නොවැම්බර් මස 1 වන දින පිහිටුවන ලදී. ආනන්ද විද්‍යාලය ලෙසම මෙම විද්‍යාලයද පරමවිඥානාර්ථවාදී අමෙරිකානු‍ ජාතික කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ පරමවිඥාණාර්ථ සංගමයේ සහය ඇතිව ආරම්භකරන ලදී.
ආනන්ද විදුහලේ කොටසක් ලෙස
thumb|දකුණ| කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ පැරණිතම ගොඞනැගිලි නාලන්දා විද්‍යාලයේ ආරම්භය මූලික හේතුව වූයේ කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයට ඇතුලත් වීමට තිබූ අධික ඉල්ලුමට විකල්ප විසඳුමක් ලබාදීමවේ. එවකට විදුහල්පති පී.ද.ඒස්. කුලරත්න මැතිදා ආනන්ද විද්‍යාලයට යාබඳ කැම්බල් පෙදෙස ක්‍රීඩා පිටිය බද්දට ගෙන එහි උණ ලීයෙන් හා පොල් අතු සෙවිලිකල පංති කාමර තනා අමතර සිසුන් ඇතුලත් කරගන්නා ලදී.
වෙනම පාසලක් වීම
thumb|වම|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ තක්ෂිලා මැදුර අනතුරුව කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ 39 වන සංවසර වන 1925 නොවැම්බර් පළමුදා පී.ද.ඒස්. කුලරත්න විසින් නාලන්දා විද්‍යාලය වෙනම පාසලක් ලෙස ආණ්ඩුවේ ලියා පදිංචි කරන ලදී. විසිවන ශතවර්ෂයේ ශ්‍රි ලංකාවේ ථෙරවාදී බුදුදහමේ විශිෂ්ට චරිතයක් වන බලංගොඩ ආනන්ද ‍මෛත්‍රී හිමිපානන් මෙම නවතම පාසැලට නාලන්දා යන නම තැබූ අතර එහි උපදේශ වාක්‍යය අපදාන ශෝභිනී පඤ්ඤා හෙවත් “ප්‍රඥාවෙන් චරිතය උපනැංවේ“ යන්න තෝරාගන්නා ලදී. එල්.එච්.මෙත්තානන්ද ආරම්භක විදුහල්පති වරයා වශයෙන් පත් කරන ලදී.
තවද පී.ද.ඒස්. කුලරත්න මැතිදා ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් තෝරාගත් හොඳම සිසුන් 330 නාලන්දා විද්‍යාලයේ ප්‍රාථමික හා උසස් පෙළ සිසුන් ලෙස ඇතුලත් කරගන්නා ලදී.
නව ගොඩනැගිලි
thumb|දකුණ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ භාෂා විද්‍යාගාරය thumb|දකුණ|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ පිහිනුම් තටාකය අනතුරුව 1926 දී මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මෑතිතුමා විදුහල්පති වීමෙන් පසු අනගාරික ධර්මපාල තුමාගේ සහයෝගයෙන් පංති කාමර ගොඩනැගිලි විශාල සංඛ්‍යාවක් තනන ලදී. නාලන්දාවේ 1926 හිටපු විදුහල්පති මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මෑතිතුමා සිහිවනු වස් නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ශිෂ්‍ය රැස්වීම් ශාලාව මලලසේකර රඟහල නමින් නම් කරන ලදී. thumb|වම|කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ මලලසේකර රඟහල
අධ්‍යාපනය
නාලන්දාවෙ සිංහල බස ප්‍රධාන භාෂාව වන අතර හය වසරේ සිට නාලන්දා සිසු දරුවනට ඉංග්‍රීසි බසින් අධ්‍යාපනය හැදෑරීමේ අවස්ථාවද ඇත. සෑම වසරකම නාලන්දා ශිෂ්‍යයන් අ:පො:ස උසස් පෙළ සහ සාමාන්‍ය පෙළ ඉතා උසස් අන්දමින් සමත් වන්නාහුය.
විදෙස් ජයග්‍රහණ
නාලන්දාවෙන් සිප් සතර හැදෑරූ සිසුන් බොහොමයක් අද ශ්‍රී ලංකාවේ පමණක් නොව මුළු මහත් ලොවටම මහඟු සේවයක් කරති. සමහරුන් ඉගෙනීමට පමණක් නොව ක්‍රීඩාවටද දක්ෂයෝය. නාලන්දා සිසුවෝ වසර 2011 දී ඇමරිකානු පරිගණක ආයතන ඔරැකල් තින්ක්ක්වෙස්ට් මගින් පවත්වනු ලැබූ ජ්‍යාත්‍යන්තර පරිගණක වැඩසටහන් නිර්මාණය කිරීමේ තරගයෙන් ලොව පළමු තැන හිමිකරගත්හ. වසර 2014 දී නාලන්දා සිසුවකු නැනෝ තාක්ෂණය යොදා ගෙන පියයුරු පිළිකා රෝගීන්ගේ ලියුකේමියා සෛල විනාශ කිරීමේ තාක්ෂණය තුළින් ප්‍රතිකර්මයක් සොයාගෙන ශ්‍රී ලංකා විද්‍යා හා ඉංජිනේරු සැණකෙළියේ දී පළමුවන ස්ථානය දිනා ඇමරිකානු ලෝස් ඇන්ජලිස් ඉන්ටෙල් අන්තර්ජාතික විද්‍යා හා තාක්ෂණ සැණකෙළිය නියෝජනය කරන්නට වරම් ලබා ලංකාවට අතිමහත් කීර්තියක් ගෙනදුන්නේය. වසර 2017 දී නාලන්දා සිසුවකු ජර්මනියේ ස්ටුට්ගාඩ් නුවරදී පැවැති ලෝක තරුණ විද්‍යාඥයන්ගේ සමුළුවේදී රුසියාව, ප්‍රංශය, ජර්මනිය ආදී ප්‍රබල රටවල් 40ක තරගකරුවන් 300ක් අතරින් රිදී පදක්කම දිනාගෙන ලෝකයේ දෙවන ලාබාලතම විද්‍යාඥයා වි ඇත.
සමිති හා සංගම්
නාවින ඉංජිනේරු සංගමය
ආදි නාලන්දියයන්
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ පෙර ඉගෙනුම ලැබූ සිසුන් '"ආදි නාලන්දියයන්"නම්වේ. කීර්තිමත් සම්භාවනීය ආදි නාලන්දියයන් රැසක් අතුරින් කිහිප දෙනෙක් නම්:
හර්මන් ලෝස්
හර්මන් ලෝස් අභියෝගතා කුසලානය දිනාගත් වර්ෂ
ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගය
(ඉංග්‍රීසි: Ananda-Nalanda cricket match)
කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය හා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය අතර පවත්වන වාර්ශික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා තගරය ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගයයි. ප්‍රතම වතාවට මෙය 1924 දී පවත්වන ලදී.
නාලන්ද - ත්‍රිත්ව ක්‍රිකට් තරගය
(ඉංග්‍රීසි: Mahela-Sanga Challenge Trophy)
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලය හා මහ­නු­වර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය අතර පවත්වන වාර්ශික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා තගරය මහේල සංගා කුසලානය වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබයි.
නාලන්දා කීර්තී ශ්‍රී සම්මානය
(ඉංග්‍රීසි: Nalanda Keerthi Sri)
ෆියුචර් මයින්ඩ්ස් අධ්‍යාපනික ප්‍රදර්ශනය
(ඉංග්‍රීසි: FUTURE MINDS)
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ කනිෂ්ඨ ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය විසින් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, ශ්‍රී ලංකා රජයේ අනුමැතිය ලත් අධ්‍යානික සංදර්ශනය ෆියුචර් මයින්ඩ්ස් නමින් හැදින් වේ.
නාලන්දා පාගමන
(ඉංග්‍රීසි: Nalanda Walk)
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදී නාලන්දීය ක්‍රීඩා සංගමය මගින් නාලන්ද කනිෂ්ඨ ආදී ශිෂ්‍ය සංගමය හා අනිත් සියලු ආදී ශිෂ්‍ය සංගම් වල සහභාගිත්වයෙන් සංවිධානය කරනු ලබන වාර්ශෂික උත්සවයකි. මෙමගින් ලැබෙන සියලු ආදායම පාසලේ ඉදිරි ක්‍රීඩා කටයුතු ඉහල නැංවීම සඳහා යොදවනු ඇත.
නාලන්දා සෑය
2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තියේ වෙහෙර විහාර දහසේ ව්‍යාපෘති වෙනුවෙන් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ සිසු දරුවන් විසින් තනන ලද විහාරස්ථානයයි. නැගෙනහිර පළාතේ ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයට මායිම්ව සේරුවිල හා මැදවච්චියට මායිම්වයි පිහිටා තිබෙන පදවිය දලුක්ගල නමැති ගම්මානයේ මෙම විහාරස්ථානය තනවා ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ ගම්වැසියනට 2011 හි ජූනි මාස පූජා කරන ලදී.
නාලන්දා ගුරු ප්‍රණාම පිං බිම
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ බෞද්ධ සංගමය මගින් නාලන්දාවේ ගුරුවරුන්ට විශ්‍රාම යෑමෙන් පසු නවාතැන් ගැනිම සදහා කඩුවෙල ඉහළ බෝමිරියේ තනනු ලබන ගුරු උපහාර ගම්මානය මෙනමින් හදුන්වනු ලැබේ.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:කොළඹ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය
'''එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක කැබිනට් මණ්ඩලය''' යනු, 1956 සිට 1959 දක්වා අග්‍රාමාත්‍ය එස්. ඩබ්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායක  විසින් නායකත්වය සැපයුනු ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 1956 අප්‍රේල් මාසයෙහිදී පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසුව පිහිටුවුනු එය විසුරුවා හරින ලද්දේ 1959 සැප්තැම්බර මාසයෙහිදී සිදුවූ බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය හා සමගිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1956 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදුවූ සංස්ථාපිතයන් ප්‍රවර්ගය:1959 වසරෙහිදී ලංකාවෙහි සිදුවූ විසංස්ථාපිතයන් ප්‍රවර්ගය: 1959 වසරෙහිදී විසංස්ථාපනය කෙරුණු කැබිනට් මණ්ඩල ප්‍රවර්ගය: 1956 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු කැබිනට් මණ්ඩල ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි කැබිනට් මණ්ඩලය ප්‍රවර්ගය:දෙවන එලිසබෙත් රැජිණගේ අමාත්‍ය මණ්ඩල
කළුතර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ ආරක්‍ෂිත පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුව
ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
Mystery
mystrey means by strain and rain it is same word
අවිද්‍යාව (හින්දු)
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:හින්දු ආගම
හම්බන්තොට මැතිවරණ කොට්ඨාශය (1947–1989)
හම්බන්තොට මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ, හම්බන්තොට නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  හම්බන්තොට මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට හම්බන්තොට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස හම්බන්තොට දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
රහෆ් මොහමඩ් අල්-කුනුන්
රහෆ් මොහමඩ් අල්-කුනුන් (2000 මාර්තු 11–) — සෞදි කාන්තාවක් UNHCR ආයතනයේ ආරක්ෂාව යටතේ. ඇය ඉස්ලාම් ආගම වැළදගෙන තිබුනේ නැත. දැන් ඇයට කැනඩාවේ පුරවැසිභාවය ලබාදී තිබේ. එක් වාර්තාවකින් කියවුනේ ඇය ඉස්ලාම් ආගම අත්හැරිම නිසා ඇයට ගෙදරින් එල්ලවූ මරණ තර්ජනවලට බියේ පලා ඒම පදනම්කරගෙන ඇයට කැනඩාවේ පුරවැසිබව ප්‍රධානය කල බවයි. මෙම සිද්ධිය ජාත්යන්තර අවධානය යොමු විය.
වෙබ් සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
නියුට්‍රෝනය
නියුට්‍රෝනය යනු විද්‍යුත් ආරෝපණයක් නැත්තා වූ ද, ප්‍රෝටෝනයට වඩා ස්කන්ධයෙන් මඳක් වැඩි වූ ද උප පරමාණුක අංශුවකි. නියුට්‍රෝනයක ස්කන්ධය වේ. හයිඩ්‍රජන් හැර සියලුම මූලද්‍රව්‍ය වල පරමාණුක න්‍යෂ්ටියෙහි නියුට්‍රෝන ඇත. න්‍යෂ්ටියක ඇති නියුට්‍රෝන ප්‍රමාණය නියුට්‍රෝන අංකය ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. නියුට්‍රෝන අංකය මූලද්‍රව්‍යයක සමස්ථානික එකිනෙකින් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමට භාවිතා වේ.
න්‍යෂ්ටිය තුළ ඇති නියුට්‍රෝන ස්ථායී ලෙස පැවැතිය ද නිදහස් නියුට්‍රෝන ස්ථායී නොවේ. නිදහස් නියුට්‍රෝන ක මධ්‍යන්‍ය ආයු කාලයක් සහිතව බීටා ක්ෂය වීමට ලක් වේ. න්‍යෂ්ටික විලයනයේදී මෙන්ම න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයේදී ද නිදහස් නියුට්‍රෝන ජනිත වේ.
ක්‍රි.ව. 1932 දී නියුට්‍රෝනය සොයා ගැනීමෙන් පසුව, ක්‍රි.ව. 1933 දී එය න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇති කිරීමට භාවිතා කළ හැකි බව පෙන්වා දෙනු ලැබිණි. ක්‍රි.ව. 1938 දී න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය සොයා ගනු ‍ලැබූ විට, එමඟින් න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇති කිරීමට අවශ්‍ය නියුට්‍රෝන ජනනය කළ හැකි බව පෙනී ගියේ ය. මේ කරුණ ක්‍ර.ව. 1939 දී සනාථ කරන ලද අතර මෙම සොයා ගැනීම න්‍යෂ්ටික අවි තැනීමටත්, පසුව න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාර තැනීමටත් භාවිතා කෙරිණි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
ප්‍රතිභාව
අපූරැ දේවල් නිර්මානය කිරීමේ හැකියාව
ටයිටන් (චන්ද්‍රයා)
ටයිටන් යනු සෙනසුරු ග්‍රහයාගේ විශාලතම චන්ද්‍රයා මෙන්ම සෞරග්‍රහ මණ්ඩයලයේ දෙවැනියට විශාලම ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාව ය. එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙහි සැලකිය යුතු ඝන වායුගෝලයක් සහිත එකම චන්ද්‍රයා ලෙස සැළකේ. එමෙන්ම පෘථිවියට අමතරව මතුපිට ද්‍රවයන් පවතින බවට පැහැදිළි සාක්ෂි ඇති එකම ග්‍රහ වස්තුව එය වේ.
සෙනසුරුට අයත් උපග්‍රහයන්ගෙන් ගුරුත්වාකර්ෂනය හේතුවෙන් ගෝලාකාර හැඩයක් ගත් චන්ද්‍රයන් 7ක් ඇති අතර, ටයිටන් එයින් එකකි. එය පෘථිවියෙහි චන්ද්‍රයාට වඩා 50% ක් විශාල වන අතර (විෂ්කම්භයෙන්) එහි ස්කන්ධය සඳෙහි ස්කන්ධයට වඩා 80% කින් වැඩි ය. බ්‍රහස්පති ගේ ගැනිමීඩ් චන්ද්‍රයාගෙන් පසුව සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දෙවැනියට විශාලතම චන්ද්‍රයා වන ටයිටන් බුධ ග්‍රහයාටත් වඩා විශාල ය. ටයිටන් නිරන්තරයෙන් ම ග්‍රහලොවක්-වැනි උපග්‍රහයෙකු ලෙස හැඳින්වෙයි.
1655 දී ඕලන්ද ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ ක්‍රිස්ටියාන් හයිගන්ස් විසින් සොයාගත් ටයිටන්, සෙනසුරුගේ පලමුවැනියටම සොයාගත් උපග්‍රහයා විය. එමෙන්ම පෘථිවියේ චන්ද්‍රයා සහ බ්‍රහස්පතිගේ ගැලීලියානු චන්ද්‍රයන් ගෙන් පසුව සොයාගත් හයවෙනි ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාව ටයිටන් ය. ටයිටන් සෙනසුරුගේ අරය මෙන් විසි ගුණයක් දුරින් සෙනසුරු වටා කක්ෂ ගත වී ඇත.
ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව
thumb|ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වර්ධනය වූ ඒගාර් රෝපණ මාධ්‍යය සහිත දීසියක් ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව යනු ඒකසෛලික හෝ බහුසෛලික අන්වීක්ෂීය ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිලිබද අධ්‍යයනය වේ.මෙම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යටතට යුකැරියොටාවන් වන දිලීර, ප්‍රොටිස්ටාවන් සහ ප්‍රොකැරියොටාවන් අයත් වේ. ඍජුවම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ලෙස නොසැලකුවද ජීවී අංශූන් වන වයිරස සහ ප්‍රියොන්ස පිළිබඳවද ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාවේදී අධ්‍යනය කරනු ලැබේ. සංක්ෂිප්ත වශයෙන් දක්වතොත් ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව යනු පියවි ඇසට නොපෙනෙන ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනයයි.ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාවේදී සත්‍ය වශයෙන්ම සිදුකරනු ලබන්නේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය හෝ ප්‍රතිශක්තිකරණ විද්‍යාව පිළිබඳ හැදෑරීමය.සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ව්‍යාධිජනක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් සමග සමීප සබඳතාවක් පවතින බැවින් බොහෝ අධ්‍යාතන මෙම ක්ෂේත්‍ර දෙකම සලකා "ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව සහ ප්‍රතිශතිකරණ විද්‍යාව "ලෙස ද්විත්ව උපාධියක් පිරිනමනු ලබයි.
ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව පුළුල් අධ්‍යන ක්ෂේත්‍රයකි.මෙය වයිරස අධ්‍යන විද්‍යාව, දිලීර විද්‍යාව, පරපෝෂිත විද්‍යාව, බැක්ටීරියා විද්‍යාව යනාදී කොටස් රාශියකින් සමන්විතය.ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාඥයෙකු යනු ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව සහ ඉහත සඳහන් කරන ලද අනෙකුත් විද්‍යාවන් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකි.
නිරතුරුවම සිදුකරනු ලබන පර්යේෂණ වල ප්‍රථිඵලයක් ලෙස දිනෙන් දින ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවට එකතු වන දැනුම් සම්භාරය ඉමහත්ය.මෙම පර්යේෂණ වලට අනුව දැනට පෘථිවිය මත ජීවත් වන සමස්ථ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ප්‍රමාණය 1%ක් පමණ වන බව නිමානය කර ඇත.ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවට වර්ෂ තුන්සියයක පමණ ඉතිහායක් පැවතුනද සත්ව විද්‍යාව සහ උද්භිදවිද්‍යාව යන පැරණි ජීව විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයන්ට සාපේක්ෂව ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවට තවමත් ඇතුලත් වන්නේ අල්ප දනුමකි.
අතීතය
මීට ශත වර්ෂ ගනණාවකට පෙර එනම් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ සත්‍ය වශයෙන්ම අනාවරණයට පෙර ඔවුන්ගේ පැවැත්ම උපකල්පන මත රඳා පැවතුනි.ක්‍රි.ව.6 වන ශතවර්ෂය මුල් භාගයේදී ඡෛන ආගමික මහාවීර විසින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳ ඉගැන්වීම් කරන ලදී.පෝල් ඩන්ඩස් විසින් විස්තර කරන පරිදි මහාවීර විසින් ස්ථිර වශයෙන් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ අදෘශ්‍යමාන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පෘථිවියේත්, ජලයේත්, වායුගෝලයේ සහ ගින්දර තුලත් ජීවත් වන බවය.ජේන් ස්ක්‍රිප්චර්ස් විස්තර කරන පරිදි නිගොඩාස් යනු අණ්වීක්ෂයට හසු නොවන පොකුරු වශයෙන් ජීවත් වන කෙටි ආයු කාලයක් සහිත ප්‍රාණීන් වන අතර මොවුන් ශාක සහ සත්ව පටක ඇතුඵව විශ්වයේ සෑම තැනකම ජීවත් වේ.රෝමානු ජාතික මාර්කස් ටෙරෙන්ටියෙස් වැරෝ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳව අධ්‍යනය කොට පියවි ඇසට නොපෙනෙන ක්ෂුද්‍ර ප්‍රාණීන් මඩවගුරු අශ්‍රිතව බෝවන බැවින් එවන් ස්ථාන මනුෂ්‍ය වාසයට නුසුදුසු බව පෙන්වා දී ඇත.
වසංගත රෝග ආසාධනයට සහ පැතිරීයාමට හේතුවන්නේ ගුණනය වන ජීවී ඒකක ඍජුවම හෝ වක්‍රව සිදුකරන බලපෑම් මඟින් හෝ ඔවුන්ගේ ඈතට පැතිර යෑමේ හැකියාව මඟින් බව 1546 දී ගිරොලැමෝ ෆැරැකැස්ටෝරෝ විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී.
කෙසේ වුවද මුල් අවදියේදී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පැවැත්ම මනඃකල්පිතයක් පමණක් වු අතර එය දත්ත හෝ නිරික්ෂණ මත පදනම් නොවීය.ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිලිබඳ සත්‍ය වශයෙන් නිරික්ෂණය කොට කරුණු අනාවරණය කල හැකිවුයේ 17වැනි ශත වර්ෂයේ අන්වීක්ෂය නිපදවීමෙන් පසුවය.
නුතනය
thumb|ඇන්ටන් වෑන් ලියුවන් හූක් - ප්‍රථම වරට අණ්වීක්ෂයක් භාවිතයෙන් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිරීක්ෂණය කරන ලදී. 1676 වර්ෂයේදී ඇන්ටන් වෑන් ලියුවන් හූක් ඔහු විසින්ම නිෂ්පාදනය කරන ලද තනි කාචයකින් සමන්විත අන්වීක්ෂයකින් බැක්ටීරියා සහ අනෙකුත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිරීක්ෂණය කරන ලදී.ප්‍රථම වරට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනය කරනු ලැබුවේ ඇන්ටන් වෑන් ලියුවන් හූක් ලෙස සඳහන් වුවද, ප්‍රථම වරට ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳව අන්වීක්ෂීය නිරීක්ෂණය සිදුකර වාර්තා කරනු ලැබුවේ රොබට් හූක් විසින්1665 වර්ෂයේදීය.මෙහිදී ඔහු විසින් අංකුරනය වන දිලීර පිළිබඳව නිරීක්ෂණය කරන ලදී.
ප්‍රථම වරට අණ්වීක්ෂයක් තුලින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිරීක්ෂණය කිරීම පිළිබඳව ගෞරවයට පාත්‍ර වන්නේ ඕලන්දයේ ඩෙල්ෆ්ට් හි විසූ ලන්දේසි ජාතික රෙදිපිළි වෙළෙන්දෙකු වූ ඇන්ටන් වෑන් ලියුවන් හූක් ය.කෙසේ වුවද ප්‍රථමයෙන් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබුවේ රෝමානු කතෝලික පූජකයෙකු වූ ඇතනාසියස් කර්වර් බවටද අදහසක් පවතී.ප්‍රක්ෂේපනයන් සඳහා වූ මැක් ලන්තෑරුම නිපදවීමේදී පුරෝගාමියෙකු ලෙස ක්‍රියා කල මොහුට කාච වල ගතිගුණ පිළිබඳ මනා දැනුමක් විය.ඔහු විසින් රචිත එක් ග්‍රන්ථයක ස්වභාවධර්මයේ වූ වස්තුන්ගේ ආශ්චර්යමත් ව්‍යුහයන් අන්වීක්ෂයෙන් විමර්ශනය කිරීම යනුවෙන් ලතින් භාෂාවෙන් වූ පරිච්ඡේදයක් අන්තර්ගත වේ.එම පරිච්ඡේදයේදී ඔහු විසින් සඳහන් කර ඇත්තේ "මෙපමණ විශාල ප්‍රමාණයක් පණුවන් විනාකිරි සහ කිරි වල අඩංගු වන බව කිසිවෙකු විශ්වාස කරයිද ?" යනුවෙනි.එසේම උණු වී යන ද්‍රව්‍ය තුල බඩගා යන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විශාල ප්‍රමණයක් සිටින බව ඔහු විසින් සඳහන් කරන ලදී.
19වනි ශතවර්ෂයේදි ෆර්ඩිනන්ඩ් කෝන් නම් උද්භිද විද්‍යාඥයා විසින් බැක්ටීරියා විද්‍යාව(පසුව ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාවේ කොටසක් බවට පත් විය) සොයගන්නා ලදී.ඔහු සතුව තිබු ඇල්ගි සහ ප්‍රභාසංශ්ලේෂක බැක්ටීරියා පිළිබඳ දැනුම තවත් බැක්ටීරියාවන් වන බැසිලස් සහ බෙගිඅටෝආ වන් පිළිබඳ විස්තර කිරීමට ඉවහල් විය.බැක්ටීරියා ක්‍රමවත් ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම සහ බීජාණු සොයාගැනීම ප්‍රථම වරට සිදු කරනු ලැබුවේ කෝන් විසින්ය.ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාවේ පියා වන ලුවී පාස්චර් සහ වෛද්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේ පියා වූ රොබට් කොක් කෝන්ගේ සමකාලිනයෝ වන අතර පාස්චර් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ ඔහු විසින් ස්වංසිද්ධ ජනනය අසත්‍ය බව පෙන්වීමට සිදු කරන ලද පරීක්ෂණ මාලාව නිසාය.මෙම පරීක්ෂණ වල ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවද ජීව විද්‍යාවක් ලෙස සැලකීමට සිදුවිය. පාස්චර් විසින් ආහාර කල් තබා ගැනීම(පැස්ටරීකරණය ) සඳහා ක්‍රම සැලසුම් කරනු ලැබූ අතර ඔහු විසින් ඇන්ත්‍රැක්ස්,කොලරාව සහ ජලභීතිකාව යන රෝග සඳහා එන්නත් සොයා ගන්නා ලදී.කොක් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ විශේෂිත රෝග වලට හේතු වන්නේ විශේෂිත වූ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් බව සොය ගැනීමෙනි.කෝක් විසින් "කෝක්ගේ උපකල්පන" ලෙස හැඳින්වෙන වර්ගීකරණ ශ්‍රේණියක්ද හඳුන්වාදෙන ලදී.නුමුහුම් රෝපණයකින් බැක්ටීරියාවන් වෙන්කරගන්නා ලද ප්‍රථම විද්‍යාඥයින් අතරට කෝක්ද ඇතුලත්ය.එමෙන්ම ඔහු විසින් ක්ෂය රෝග කාරක බැක්ටීරියාවක් වූ Mycobacterium tuberculosis බැක්ටීරියාව සොයා ගන්නා ලදී.
පාස්චර් සහ කෝක් ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේ ප්‍රාරම්භකයන් ලෙස හැඳින්වුවද ඔවුන් අවදානය යොමු කරනු ලැබුවේ රෝග කාරක ක්ෂුද්‍ර ජීවින් පිළිබඳ පමණක් වූ හෙයින් ඔවුන්ට ක්ෂුද්‍ර ජීවි විවිධත්වය නියම ලෙස විග්‍රහ කිරීමට නොහැකි විය.සත්‍ය වශයෙන්ම සාමාන්‍ය ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාව පිළිබඳ පුළුල් දැනුමක් අනාවරණය කරන ලද්දේ 19වන ශත වර්ශයේ අගභාගයේදී මාර්ටිනස් බෙයිජෙරින්ක් සහ සර්පි විනෝග්‍රැඩ්ස්කි විසිනි.
ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාවේදී වයිරස් සොයා ගැනීම සහ රෝපණ මාධ්‍ය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ප්‍රධාන දායකත්වයෙන් බෙයිජෙරින්ක් විසින් ලබා දෙන ලදී.දුම්කොල විචිත්‍ර වෛරසය පිළිබඳ වූ ඔහුගේ පරීක්ෂණ මඟීන් වෛරස පිළිබඳ මූලික දැනුමක් ලබා ගත හැකි විය.ඔහු විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද රෝපණ මාධ්‍යය යොදාගනිමින් පුළුල් පරාසයක වූ විවිධ කායික ලක්ෂණ වලින් යුත් ක්ෂුද්‍ර ජීවින් වගා කරන ලදී.විනෝග්‍රැඩ්ස්කි විසින් විසින් ප්‍රථම වරට රසායනාවර්තී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ සංකල්පය ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ අතර ඔහු විසින් මෙම ජීවීන් ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලීන් සඳහා වැදගත් වන අන්දම ද අනාවරණය කරන ලදී.එමෙන්ම නයිට්‍රිකාරි සහ නයිට්‍රිහාරි බැක්ටීරියාවන් ප්‍රථම වශයෙන් වෙන්කර හඳුනාගෙන විස්තර කරනු ලැබුවේද මොහු විසිනි.
තාක්ෂණවේදය
පොලිමරේස් දාම ප්‍රතික්‍රියාව (PCR) තනි DNA අනුපිළිවලක් කිහිප සංඛ්‍යාවකින් වැඩි කර ගැනීමට ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ දී මෙය භාවිත වේ. අවශ්‍ය නම් කලින් තීරණය කර ගත් ආකාරයට මෙය වෙනස් කර ගත හැක. නියම වේලා PCR (Real-time) ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ඉතා වේගවත්ව හඳුනාගැනීමට යොදා ගැනුණු අතර දැනටත් ශාසනික ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යා රසායනාගාරවල රෝග විනිශ්චය සඳහා යොදා ගනී. එමෙන්ම පාරිසරික විශ්ලේෂණය, ආහාර ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව හා අනෙකුත් බොහෝ ක්ෂේත්‍රවල ද යොදා ගනී. ඊට සමාන තාක්ෂණයක් වූ සංඛ්‍යාත්මක PCR (qPCR) DNA, RNA අණුවල සංඛ්‍යාත්මක මැනීම්වල යොදා ගැනේ. ජෙලි ඉලෙක්ට්‍රොෆොරෙසිස්, ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ එදිනෙදා, DNA, RNA, ප්‍රෝටීන අණු ඒවායේ ප්‍රමාණය, හැඩය හා විද්‍යුත් ආරෝපණය අනුව විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් යොදා වෙන් කිරීමට යොදා ගනී. සොද්රග් බ්ලාටින්, නොදර්න් බ්ලොටින්, වෙස්ටන් බ්ලොටින් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ DNA (සෙදර්නි), RNA අනුපිළිවෙල (නොදර්න්) ප්‍රෝටීන (වෙස්ටන්) තිබේදැයි හඳුනාගැනීමට යොදා ගනු ලබන අණුක තාක්ෂණයකි. DNA ක්ෂුද්‍ර හැසිරීමේ (මයික්‍රොආරේස්) මෙම බ්ලෝටින් තාක්ෂණය වෙනුවට නවතම විකල්පයකි. මෙහි දී යම් කිසි දෙනු ලබන කාලයක් තුළ අනුපිළිවෙලවල් දහස් ගණනක් සොයා ගැනීමට / හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වේ. මෙම ක්‍රමයෙන් සාම්පලයක (වාතය, ජලය, ඉන්ද්‍ර පටක, ආදී) ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්/ ව්‍යාධිජනකයින් සිටි ද යන්න සොයා ගැනීමට යොදා ගනී.
DNA වෙන් කිරීම DNA අනුක්‍රමිකගත කිරීම. ගෙනෝම ප්‍රවේණික විද්‍යාව අණුක ජීව විද්‍යාව ප්‍රමාණය නිසා වෛරස හා බැක්ටීරියා ජිනෝම ප්‍රථමයෙන්ම DNA අනුපිළිවෙල අනුව විශ්ලේෂණය කළේය. දැන් විශාල අනුපිළිවෙල් රැසක් හා ජිනෝම දත්ත සංඛ්‍යාවක්, විශේෂ ක්ෂුද්‍ර ජීවී වර්ග රැසක් සඳහා ඇත.
ක්ෂේත්‍ර
ක්ෂුද්‍ර ජීවී විද්‍යාව පහත සඳහන් ක්ෂේත්‍ර වලට බෙදා දැක්විය හැක.
(රෝග පාලනය සහ වැලැක්වීම මත පදනම් වන රැකියා අවස්ථා බොහොමයක් සඳහා ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව ආශ්‍රිත උපාධියක් අවශ්‍ය වේ.)
ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ ශාඛාවකි. ප්‍රෝකැරියෝටාව, ඉයු‍කැරියෝටාව, ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් (බැක්ටීරියා වෛරස, එක් සෛලික ඇල්ගී, දිලීර, ප්‍රොටෝසෝවාවන් වැනි) ජීව සංවිධානවල ජීව මාත්‍රයේ කායික විද්‍යා ක්‍රියාවලි අණුක මූලධර්ම පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ජාන ප්‍රකාශනය, නියාමනය ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍ය මාරුවීම, මහා අණු නිෂ්පාදනය, උප සෛලිය සංවිධානගත වීම, සෛලයට සෛලයේ ඇති පණිවිඩ හුවමාරු, ව්‍යාධි ජනනයේ හා ප්‍රචණ්ඩත්වයේ අණුක පැතිකඩයන් ද මිට අදාලය. අණු ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාව මූලිකවම නොයෙක් සෛල පද්ධති (ක්ෂුද්‍ර ජිවීන්ගේ) අතර ඇති අන්තර් ක්‍රියා (DNA, RNA, ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනය ඇතුලුව) අධ්‍යයනය හා ඒවායේ පාලනය සිදු වන ආකාරය ද බැලීමට මූලිකව සිදු කෙරේ.
ප්‍රතිලාභ
thumb| යීස්ට් භාවිතයෙන් බියර නිෂ්පාදනය. බොහෝ දෙනෙක් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යනු රෝග වාහකයන් පමණක් ලෙස සැලකුවද ඔවුන් අතැම් කර්මාන්ත වලදී ප්‍රයෝජනවත් කාර්යයන් රාශියක් සඳහා යොදාගනු ලැබේ.(උදහරණයක් ලෙස මධ්‍යසර නිපදවීම,විනකිරි නිපදවීම සහ කිරි ආහාර නිපදවීම සඳහා)එමෙන්ම ප්‍රතිජීවක ලෙස සහ උසස් ශාක ක්ලෝනීකරණයේදී වාහකයෙක් ලෙසද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් යොදාගනු ලැබේ.විද්‍යාඥයන්ගේ සොයා ගැනීම් වලට අනුව ජෛව විද්‍යාත්මකව වැදගත් වන එන්සයිම නිපදවීම සඳහාද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කල හැකි බව අනාවරණය වී ඇත.
විවිධාකාර වූ බයෝපොලිමරේස් එනම් පොලිසැකරයිඩ, පොලීඑස්ටර් සහ පොලීඒමයිඩ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් නිපදවනු ලැබේ.අත්‍යවශ්‍ය ලක්ෂණ සහිත බයෝපොලිමරේස නිපදවීම සඳහා ද ජෛව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කරනු ලබයි. මෙම නිෂ්පාදන පටක ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය වැනි ඉහල වටිනාකමකින් යුත් වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක යෙදීම් වලදී භාවිතා වේ.තවද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් සැන්තන්, ඇල්ගිනේට්, සෙලියුලෝස්,සයනොෆයිසීන්, පොලි(ගැමා ග්ලුටමික් අම්ලය ),ලෙවන්,හයලුරොනික් අම්ල,කාබනික අම්ල,ඔලිගොසැකරයිඩ, පොලිසැකරයිඩ,පොලිහයිඩ්‍රොක්සි ඇල්කනොඒට්ස් ජෛව සංශ්ලේෂණයන්හිදී වැදගත් වේ.
ජෛව ප්‍රතිකර්මකරණය සඳහාද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිත වේ.එනම් ගෘහාශ්‍රිත, කෘෂිකාර්මික,කාර්මික අපද්‍රව්‍ය සහ පස මතුපිට පවතින අපද්‍රව්‍ය දිරාපත් කිරීම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් සිදුකරනු ලබයි. විෂ සහිත අපද්‍රව්‍ය දිරාපත් කිරීම සඳහාද ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් භාවිතා කරනු ලබන අතර ඔවුන් සතු දිරාපත් කිරීමේ හැකියාව අපවිත්‍රකාරකයේ ස්වභාවය මත රඳා පවතී.විවිධාකාර වූ දූෂකාරක පවතින නිසා ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ජෛව හායනය සඳහා යොදාගැනීමේදී බැක්ටීරියා විශේෂ කීපයක් යොදා ගත යුතුය.
නූතන පර්යේෂණ වලට අනුව ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිකා සඳහා ප්‍රතිකාර ලෙස යොදාගත හැකි බව තහවුරු වී ඇත.ව්‍යාධිජනක නොවන Clostridium බැක්ටීරියා විශේෂ වලට සෛල අර්බුධ තුල වර්ධනය සහ ගුනණය වෙමින් පැතිරී යාමට හැකි බවත් මෙම බැක්ටීරියාවන්ගේ ප්ලාස්මිඩ අවශ්‍ය පරිදි සකස් කර ගැනීමෙන් රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර ලෙස යොදා ගත හැකි බව සොයාගෙන ඇත
මේ අඩවිත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:ක්‍ෂුද්‍රජීවවේදය ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ලන්ඩනයේ බෝම්බ පිපිරුම් - 2007 මැයි අත්අඩංගුවට ගැනීම
2007 මැයි 9 දින පොලිසිය තවත් 4 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගත්තේය. යෝර්ක්ෂයර් හිදි එක්කෙනෙකු සහ බර්මින්හැම් හි සෙලිඕර්ක් හීදි එක් කෙනෙකුද වශයෙනි. මෙම අත්අඩංගුවට ගත් අය අතර නායකයෙකු යයි අනුමාන කරන මොහොමඩ් සිද්දික් ඛාන් ගේ වැන්ඳඹු බිරිය වූ හසීනා පතෙල් (Hasina Patel) ඇයට එරෙහි චෝදනා වූයේ ත්‍රස්තවාදි ක්‍රියා සැලසුම් කිරීම, පෙළඹවීම, හා ක්‍රියාත්මක කිරීමයි.
පතෙල්ද ඇතුළුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ තිදෙනෙකු 2007 මැයි 15 දින නිදහස් කරන ලැබූහ. හතරවැන්නා වූ තනිකඩ, රැකියාවකින් තොර, දරු තිදෙනෙකුගේ පියෙකු වූ ඛාලිඩ් ඛාලික් නැමැත්තාට එරෙහිව අල් ඛයිඩා පුහුණු අත්පොතක් තබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ගොනු කරන ලද නමුත් එම චෝදනාව ජුලි 7 දා බෝම්බ ප්‍රහාරයට අදාළ නොවීය. ත්‍රස්තවාදි ක්‍රියාවක් කිරීමට උපදෙස් දෙන පොතක් තම සන්තකයේ තබා ගැනීම අවුරුදු 10 ක් සිර දඬුවම් නියම කළ හැකි වරදකි.
ෂික් අබ්දුල්ලා එල් - ෆයිසාල් පිටුවහල් කිරීම
ෂික් අබ්දුල්ලා එල්-ෆයිසාල් ඔහුගේ පොදු සමාකාලය එළඹීමෙන් පසුව සිර දඬුවමෙන් නිදහස් කොට ඔහුගේ මව් රට වූ ජැමෙයිකාවට 2006 මැයි 25 දින පිටුවහල් කරනු ලැබීය. ඔහු වැරදි කරු කරන ලද්දේ චෝදනා තුනක් සම්බන්ධයෙනි. එකක් වූයේ යුදෙව්වන්, ඇමෙරිකානුවන් සහ හින්දූන් මැරවීම සඳහා පෙළඹවීම් කිරීමයි. ඉතිරි චෝදනා දෙක 2003 වර්ෂයේ දි ජාති වාදි වෛරය ඇවිස්සෙන පරිද්දෙන් තර්ජනාත්මක වචන පාවිච්චි කිරීමයි. ඔහුගේ අභියාචනයෙන් පසු අවුරුදු හතකට සිර දඬුවම් නියම කරන ලදී.
වගකීම භාර ගැනීම
අල් ඛයිඩා සාමාජිකයින් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන වෙබ් අඩවියක් හඳුනා ගනු ලැබූ බවත්, ප්‍රහාරයේ වගකීම  භාර ගන්නා බව සඳහන් වචන 200 කින් යුත් ප්‍රකාශයක් එහි අඩංගුව තිබෙන බවත් බිබිසි ප්‍රවෘත්ති සේවාව ජුලි 7 වැනි දින ප.ව.12.10 ට වාර්තා කළේය. ජර්මනියේ ඩර් ස්පීගල් ප්‍රවෘත්ති සඟරාව සහ බිබිසී මොනිටරි යන දෙකම “රහස් සංවිධානය - යුරෝපයේ අල් ඛයිඩා “ නම් රහසිගත සංවිධානයක් වගකීම භාර ගනිමින් අල්-ඛල්දුඅහ් (මාළිගය) අන්තර්ජාල වෙළඳ පොළෙහි නිවේදනයක් පල කළ බව වාර්තා කළහ. මෙම නිවේදනයෙන් ප්‍රකාශ වූයේ 2003 වර්ෂයේ බ්‍රිතාන්‍ය විසින් ඉරාකය ආක්‍රමණය කිරීමට සහ ඇමෙරිකාව ඇෆ්ගනිස්ථානය ආක්‍රමණය කිරීමට ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් ලෙස එම පහර දීම සිදු කළ බවයි. ඉරාකය හා සම්බන්ධ වී සිටින අනෙකුත් රටවල් (විශේෂයෙන් ඩෙන්මාර්කය සහ ඉතාලිය) ඔවුන්ගේ හමුදා ඉරාකයෙන් සහ ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන් ආපසු ගෙන්වා ගත යුතු බවත් එම ලිපියෙන් අනතුරු ඇඟවීමක් කර තිබුනි. ලන්ඩනයේ සිටි සෞදි අරාබි ප්‍රකාශකයෙක් එම ප්‍රකාශය ව්‍යාකරණ දෝෂ වලින් යුක්ත බවත් සඳහන් කර ඇති කුරානයේ පාඨද වැරදි බවත් පෙන්වා දුන්න්ය. මෙය විවාදයට ලක් විය.
පහර දීම් 2004 මාර්තු 11 වෙනි දින මැඩ්රිඩ් දුම්රියේ බෝම්බ ප්‍රහාරය‍ට සමාන බවත් අල් ඛයිඩා ක්‍රමයේ පහර දීම් බවටත් අනුමාන කරනු ලැබින. බුඩාපෙස්ට් - මූලස්ථානය කර ගත් ආරක්ෂක විශ්ලේෂක සෙබස්තියන් ගොර්කා “නිසැකවම පෙනෙන පළමු කාරනය එක විට ප්‍රහාර සිදු කිරීමේ ස්වභාවයයි. එය අල් ඛයිඩාව හෝ ඊට සම්බන්ධ සංවිධානයක ස්වරූපයයි” යනුවෙන් රොයිටර් පුවත් සේවයට ප්‍රකාශ කළේය.