cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය
බ්‍රහස්පති
බ්‍රහස්පති මත තද පැහැති පටි (Belt) වැනි ප්‍රදේශ ද දීප්තිමත් ප්‍රදේශ ද දැක ගත හැක. ඒවා පෘථිවියට ද වඩා විශාල ව්‍යුහයන් වේ. එම පටිවල වර්ණ කොළ, රතු හෝ දුඹුරු වේ. මෙහි දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ ආසන්නයේ තද රතු පැහැ ලප දක්නට ලැබේ.
ග්‍රහලෝක අතරින් අධිකතම ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය ඇත්තේ බ්‍රහස්පතිටය. බ්‍රහස්පති සතුව චන්ද්‍රයින් 79ක් පවතී. බ්‍රහස්පති සතුව වළලු පවතින අතර ඒවා ඉතා දුර්වල ලෙස බ්‍රහස්පති අසළ පවතී.
සෙනසුරු
thumb|[[සෙනසුරු ග්‍රහලොව|සෙනසුරු]] සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ දර්ශනීයම ග්‍රහලෝකය ලෙස හඳුන්වන්නේ සෙනසුරුය. සෙනසුරු වටා දර්ශනීය වළලු පද්ධතියක් පිහිටා තිබීම නිසා මෙම විරුදාවලිය ලබා ඇත. ගල්, පර්වත හා අයිස්වලින් නිර්මාණය වූ වළලු තුනක් මේ වටා පවතී. එහි වර්ණ ප්‍රධාන කළු හා දුඹුරු වේ. මේවා විවිධාකාර දුරවලින් එකම තලයක පිහිටමින් සෙනසුරු වටා භ්‍රමණය වේ.
විෂ්කම්භය කි.මී. 1,20,660ක් වන මෙය දෙවන විශාලතම ග්‍රහයා වේ. සෙනසුරුගේ මධ්‍යයේ ඇති පාෂාණ ඝනත්වය ඉතා අඩු බැවින් මෙය ඝනත්වය අඩුම ග්‍රහයා ලෙස සැලකේ. මෙයට චන්ද්‍රයන් 82ක් සිටි.
යුරේනස්
thumb|[[යු‍රේනස්]] මෙය 1781 දී විලියම් හර්ෂල් (William Herschel) විසින් සොයා ගෙන ඇත. යුරේනස් සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති තුන්වන විශාලතම ග්‍රහයා වේ. මෙහි විෂ්කම්භය කි.මී.50,800කි.
යුරේනස් වටා වර්ණ වළලු 10ක් පවතින අතර ඒවා සෙනසුරු හා බ්‍රහස්පතිගේ වළලුවලට වඩා පටුය. සූර්යයා වටා යුරේනස් ගමන් කරනුයේ ද සිකුරු මෙන් වාමාවර්තවය. සූර්යයා වටා වසරක් යාමට යුරේනස්ට පෘථිවි වසර 82ක් ගත වේ.
සූර්යයා වටා යුරේනස් ගමන් කිරීමේ දී ඇති වන අසාමාන්‍ය හැසිරීම් රටාව නිසා ඍතු ඇති වේ. තව ද යුරේනස් සතුව චන්ද්‍රයන් 27ක් ද පවතී.
නෙප්චූන්
thumb|[[නෙප්චූන්]] මෙය ප්‍රංශ ජාතික ලැවේරියල් හා ඇඩම්ස් විසින් සොයා ගන්නා ලදි. මෙහි විෂ්කම්භය කි.මී.48,600කි. නිල් පැහැතිය.
නෙප්චූන්හි ආරුක්කු හැඩැති වළලු දෙකක් දැක ගත හැක. සෙසු ග්‍රහලෝක වටා ඇති ඒවා වෘත්තාකාර අතර මෙහි වළලු ආරුක්කු හැඩැති (U) ය. ඒවා සෙනසුරු වටා ඇති වළලුවලට වඩා පටුය.
නෙප්චූන් සතුව චන්ද්‍රයන් 14ක් පවතින අතර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ චන්ද්‍රයන්ගෙන් විශාලතම චන්ද්‍රයෙක් වන ට්‍රයිටන් එය සතුය.
ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
සේනානායක සමුද්‍රය
ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු අගමැති ඩී. එස්. සේනානායක මහතාගේ සංකල්පයක් මත 1949 වර්ෂයේ නිමා කරන ලද ගල්ඔය බහුකාර්ය යෝජනා ක්‍රමය යටතේ 1953 අගෝස්තු මස 28 වැනි දින සේනානායක සමුද්‍රය විවෘත කරන ලදී. ඉඟිනියාගල පිහිටි සුවිසල් කඳු යුගලයක් යා කරමින් සේනානායක සමුද්‍රය බිහි විය. විශිෂ්ට කළමණාකාරිත්වයකින් යුතුව මනා තත්ත්ව ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද අනුගමනය කිරීමේ දීර්ඝකාලීන ප්‍රතිලාභ පිළිබඳව කදිම නිදසුනක් ලෙස මෙම ඉදිකිරීම වර්තමානයටද ආදර්ශයක් සපයයි. දේශීය අරමුදල්වලින් මෙම දැවැන්ත බහුකාර්ය යෝජනා ක්‍රමය ඉදි කරනු ලැබුවේ ඇමෙරිකාවේ සැන්ෆ‍්‍රැන්සිස්කෝහි සිමාසහිත මොරිසන් නුඞ්සන් ඉන්ටර්නැෂනල් සමාගමයි.
මූලික සැලසුම
ගල්ඔය ව්‍යාපාරය යටතේ ඉදිකෙරුණු සේනානායක සමුද්‍රය පිළිබඳව මූලික සැලසුම් 1937 ඞී. එස්. සේනානායක මහතා කෘෂිකර්ම ඇමැති වශයෙන් සිටිය දී සකස් කර ඇත. ආරම්භයේ දී වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ මූලිකත්වය යටතේ ආරම්භ කොට පසුව, 1949 අංක 51 දරණ පනතින් යෝජනා වූ "ගල්ඔය සංවර්ධන මණ්ඩලය" 1949 නොවැම්බර් 24 වැනි දින සංස්ථාපනය කර ඇත.
ජල ධාරිතාව
වර්ග සැතපුම් 384 ක ජල පෝෂක ප්‍රදේශයකින් යුතු සේනානායක සමුද්‍රයේ ජල ධාරිතාව අක්කර අඩි හත් ලක්ෂ හැත්තෑදාහකි. මෙය ලංකාවේ වැඩිම ජල ධාරිතාවක් ඇති ජලාශයයි. බැම්මේ දිග අඩි තිස් හය දහසකි. වැවට යට වෙන ප්‍රදේශය අක්කර 19250කි. වම් ඉවුර ප්‍රධාන ඇල මාර්ගය සැතපුම් 32 ක් දිග වන අතර දකුණු ඉවුර ඇල මාර්ගය සැතපුම් 22 ක් පමණ දිග වේ. මෙමගින් අක්කර එක් ලක්ෂ විසිදහසක පමණ වගා බිම්වලට ජලය සැපයිය හැකිය.
අමතර සේවා
සේනානායක සමුද්‍රය මඟින් වාරි ජල සැපයුම සහ ජල විදුලි බල ජනනයට අමතරව තවත් සේවා රැසක් ඉටු වේ. ගල්ඔය නිම්නයේ ගං වතුර පාලනය මිරිදිය මත්ස්‍ය වගාව, අම්පාර නගරයේ ජල අවශ්‍යතාව සපුරාලීමට අවැසි ජලය සැපයීම මෙන්ම සංචාරක ව්‍යාපාරයද ඒ අතර වේ.
ජල විදුලි බලාගාරය
ගල්ඔය ව්‍යාපාරය බහුකාර්ය යෝජනා ක්‍රමයක් ලෙස ජල විදුලි බලය ද ජනනය කරයි. විදුලි බලාගාරයේ අඩි 714 දිග අඩි 13 ක විශ්කම්භයකින් යුතු 'පෙන්ස්ටොක්' නල යොදා සකසා තිබෙන විදුලි ජනක 4 මඟින් නිපදවිය හැකි විදුලි බල ප්‍රමාණය මෙගා වොට් 11.25කි.
මිරිදිය මත්ස්‍ය වගාව
අමතරව සේවාවක් ලෙස ඇති මිරිදිය මත්ස්‍ය වගාව යටතේ කොරළි, ගුරාමි වැනි මසුන් අභිජනනය කොට සමුද්‍රයට මුදා හැරීම මෙන්ම ව්‍යාපාරික අවශ්‍යතාවයන්ට මත්ස්‍ය පැටවුන් ලබාදීමද සිදුවේ.
ප්‍රෝටිස්ටා රාජධානිය
ප්රෝටිස්ටා රාජධානිය කෘත්‍රිම රාජධානියක් ලෙස සලකනු ලබයි. මක්නිසාද යත් මෙම රාජධානිය තුළ වර්ගීකරණය කර ඇත්තේ දිලීර, ශාක සහ සත්ත්ව යන රාජධානි වලට ඇතුලත් කල නොහැකි ජීවීන් බැවිනි. මුලදී මෙම රාජධානිය තුළ ඒක සයිලික සුන්‍යෂ්ටික ජීවීන් පමණක් ඇතුලත් කර තිබුණද වර්තමානයේදී ඇල්ගී වැනි බහු සෛලික ජීවීන්ද මෙම රාජධානිය තුළ වර්ග කරනු ලබයි. මෙම රාජධානිය වංශ ගණනාවකට බෙදා දැක්වුවද මෙම ලිපියෙහි අවධානය යොමු කරන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ අ.පො.ස. උසස් පෙළ විෂය නිර්දේශයට අදාලව ඉගැන්වෙන පහත දැක්වෙන වංශ 6 පිළිබඳව පමණි. එම වංශ නම්,
රයිසොෆොඩ වංශය - phylum rhizopoda
උදාහරණ ජීවියෙක්- "Amoeba"
සිලියොෆෝරා වංශය - phylum ciliophora
උදාහරණ ජීවියෙක් - Paramecium
කෙල්ටික් කලා (බටහිර යුරෝපීය ජන වර්ගයක්)
කෙල්ටික් කලා යනු කෙල්ට් යැයි හඳුන්වාගත් ගත් විවිධ පුද්ගලයන් හා බැඳුනු කලාවකි. ඔවූන් කෙල්ටික් භාෂාවන් කතාකරන එම පුද්ගලයන් ප්‍රාග්ඵෙතිහාසික යුරෝපීයන්ගේ සිට වර්තමාන කාලය දක්වා වෙසේ. එමෙන්ම භාෂාව කුමක් දැයි නොදන්නා ඵෙතිහාසික මිනිසුන් පිරිසකගේ කලාවයි. නමුත් ඔවුන්ගේ සංස්කෘතික හා ශෛලයට සමානත්වයෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ ඔවුන් කෙල්ට්වරුන්ට නෑකම් කියන බවයි. 18 වන සියවසහි සිට වර්තමානය දක්වා පවතින කෙල්ටික් පුනරුද කලාව, සවිඥානක පරිශ්‍රමයක් දරමින් ආරම්භ කරන ලද්දේ කෙල්ට් වරුන් විසින් තම සගයන් හඳුනා ගැනීම හා ජාත්‍යාලය පෙන්නුම් කිරීමටයි.
කෙල්ටික් කලා අලංකාරයෙන් තුයු සෘජුව රේඛාවන්ගෙන් තොරව සමමිතිය භාවිතා කරමින් ස්වාභාවයේ ප්‍රතිමුර්ත ගත නොකරමින් හෝ පරමාදර්ශී අලංකාරයට මැදි නොවු ආදී සම්භාව්‍ය සම්ප්‍රදායික නොවන්නකි. නමුත් අපට වටහා ගත හැකි මෝස්තර අඩංගුය. එමෙන්ම වෙනත් සංස්කාතික වලින් තරමක් වෙනස් කරන ලද අංගයක් සියුම්ව බොහෝ විට ඒකාබද්ධ කරයි. උදාහරණයක් ලෙස ගත් කල්හි නෛසර්ගික උඩු හා යටි ගෙතීමේ ගෙත්තම් 6 වන සියවසේ දී හඳුන්වා දුන් නමුදු එය එවිටත් විශාල වශයෙන් අසල්වැසි ජර්මන් වැසියන් භාවිතා කරමින් සිටියේය.
කෙල්ටික් සම්ප්‍රදායන් තුනකි. පළමුවැන්න මහද්වීපික අයිස් යුගයේ හි කලාවයි. ප්‍රධාන වශයෙන් ලා ටී නේ (La T ne) සම්ප්‍රදායට සම්බන්ධ වු ස්වදේශීය ආදී සම්භාව්‍ය හා (සමහර විට මෙඩිටරෙනියාව ඔස්සේ) පෙරදිග මූලයන්ගෙන් ද ආභාෂය ලබාගෙන ඇත. දෙවනුව අයිස් යුගයේ බ්‍රිතාන්‍ය හා අයර්න්තය කලාව ආභාෂය ලබා ගන්නේ මහද්වීපික සම්ප්‍රදායෙන් නොවුවද එයට අනන්‍ය වූ ප්‍රාදේශීය මෝස්තර එක්විණි. තුන්වැන්න වන්නේ මධ්‍යම යුගයේ මුල භාගයේ දී අයර්ලන්තයේ හා බ්‍රිතාන්‍යයේ කල්ටික් පුනරුදයයි. මෙය ඉන්සියුලර් (Insular) කලාව ලෙසද හඳුන්වයි. මෙම තුන්වන සම්ප්‍රදාය 18 වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ හටගන්නා ලද කෙල්ටික් පුනරුදයට අඩිතාලම නිර්මාණය කළේය.
මධ්‍යතන යුගයේ මුල්කාලීන කෙල්ටික් කලාව
අයර්ලන්තිකයන්ගේ කෙල්ටික් උරුමය, බ්‍රිතාන්‍යයේ හා සම්පූර්ණ රෝම සමය තුළත්, ඊට පෙරත් අඛන්ඩව පැවතුනි. 7 වන හා 8 වන සියවස් වලදී අයර්ලන්තයට අයත් කලාව ජර්මන් සම්ප්‍රදාය සමඟ මිශ්‍රවිය. පසු කාල සීමාවේදී ස්කැනේඩියානු ආභාශයද මෙයට එක් වු අතර මුල් කෙල්ටික් කලාව අවසානවී 1169-1170 තුළ 7 වන සහ 9 වන සියවස් වල අයර්ලන්ත කෙල්ටික් මිශනාරීන් බ්‍රිතාන්‍යයේ නෝර්තම්බ්‍රියාවට ගමන් කරන අතර ඔවුන් සමඟ අයර්ලන්ත සම්ප්‍රදාය ගෙන යන ලදී. (ලෝහ කර්මාන්තය පිළිබඳ දැනුම සහ මෝස්තර අංග) එහි තිබූ පන්සල් වල මෙම හැකියාවන් සංයෝජනය කර ක්‍රියාවට නංවා නැවත ඒවා ස්කොට්ලන්තයට හා අයර්ලන්තට යවන ලදී. මෙම කෙල්ටික් හා ජර්මන් සංයෝජනය Insular කලාව ලෙස හඳුන්වයි. අලුත් ශිල්ප ක්‍රම භාවිතා කර රන් රිදී භාණ්ඩ වැඩ හා කැටයම් සෑදීමේ නියුක්ත විය. අලුත් මෝස්තර අංග ලෙස සත්ව අලංකරණය සහ ගෙතුම් රටා ඇතුලත් විය. මෙම අගතිගාමී කලාත්මක මෝස්තර මහද්වීපය පුරා ප්‍රචාරක ස්ථාන වලට ගෙනගිය අතර මධ්‍යතන යුගයේ ඉතිරි කාලය තුළද රෝමානු ගෝත්‍රික සහ කැරොලින් ආභාශය ලබමින් තිබුණි.
ජාන ප්‍රකාශනය
බොහෝ ජාන වල කාර්යය වන්නේ ප්‍රෝටීනවල ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙළ තීරණය කිරීම හෙවත් ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණය සඳහා කේත සැපයීමයි. මෙලෙස ජානයක් මගින් ඊට නියමිත ප්‍රෝටීනය සංස්ලේෂණය ජානයක ප්‍රකාශනය (gene expression) ලෙස හැඳින්වේ.
ජාන ප්‍රකාශනය හෙවත් ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණයේ යාන්ත්‍රණය
ජාන ප්‍රකාශනය හෙවත් ප්‍රෝටීන සංස්ලේෂණයේ ප්‍රධාන පියවර දෙකකි. එනම්,
ප්‍රතිලේඛනය
DNA අණුවක පිහිටන ජානයක අඩංගු විශිෂ්ට ඩිඔක්සිරයිබොනියුක්ලියොටයිඩ අනුපිළිවෙළ m-RNA දාමයක රයිබෝනියුක්ලියෝටයිඩ් අනුපිළිවෙලක් බවට පිටපත් කරනු ලබයි. එලෙස ප්‍රවේනික තොරතුරු DNA වලින් m-RNA වලට පිටපත් කිරීම ප්‍රතිලේඛනය ලෙස හැඳින්වේ.
පරිවර්තනය
රයිබොසොමය වෙත පැමිණෙන m-RNA අණුවක භෂ්ම අනුපිළිවෙළ අනුව තීරණය වන ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙළ එක්කොට රයිබොසොමය මගින් ප්‍රෝටීනයක් තැනීම පරිවර්තනය ලෙස හැඳින්වේ.
කකුළුවා
මඩ කකුළුවා
ශ්‍රී ලංකාවේ මඩ කකුළුවන් ඇති කිරීම සිදුකරයි. දේහ වර්ණය නිල් පැහැයට හුරු කොළ පැහැයක් ගනී. බොහෝ විට කඩොලාන ශාක ආශ්‍රිත කලපු වල වාසය කරයි. නමුත් බිත්තර මේරීම සිදුවන්නේ කරදියෙහි ය. පාද වල බහු අඝ්‍රාකාර සුදු පැහැති සළකුණු ඇත. මඩ කකුළුවාගේ පිරිමි සතා ගැහැණු සතාට වඩා විශාලය. මඩ කකුළුවන් මාංශ භක්ෂක වේ.
පරිණත කකුළුවන් ප්‍රජනනයේ යෙදීමෙන් පසු බිජුබර ගැහැනු සතුන් මුහුදට සංක්‍රමණය වේ. මුහුදේ දී බිත්තර දමන අතර කීටයන් තරමක් වර්ධනය වී මෙගලෝපා නමින් හඳුන්වන කීටයා වූ පසු කලපු හා මෝය ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වලට සංක්‍රමණය වේ. මෙගලෝපා කීටයා පරිනත කකුළුවෙකු බවට පත්වන තුරුම කඩොලාන පරිසර පද්ධතියේ වාසය කරයි.
කකුළුවන්ගේ මාංශය ඉතා රසවත් ආහාරයකි. කලපු කකුළුවන් හෙවත් මඩ කකුළුවන් ශ්‍රී ලංකාවේ තර කිරීම සඳහා වැඩි වශයෙන් යොදාගනී. කලපු කකුළුවන් සඳහා දේශීය මෙන්ම විදේශීය වෙළෙඳපළ ඉල්ලුමක් පවතී. සිංගප්පූරුව, මැලේසියාව , ජපානය යන රටවල් සඳහා ශ්‍රී ලංකාව කකුළුවන් අපනයනය කරනු ලබයි.
මඩ කකුළුවා
කලපු කකුළුවා නමින්ද හඳුන්වයි. අපනයනය සඳහා බහුලව මිලදී ගනු ලබයි. තර කකුළුවන් මස් කකුළුවන් නමින් හඳුන්වන අතර කෙසඟ කකුළුවන් වතුර කකුළුවන් නමින් හඳුන්වයි. මස් කකුළුවන් අපනයනය කරන අතර වතුර කකුළුවන් තර කිරීම සිදුකරයි.
වර්තමාන මස් කකුළුවන් මිල
Wight     Price      Tag
900g       4200/-    XXL
700g       3200/-     XL
500g       2400/-      L
350g       1700/-      M
250g       1200/-      S
වර්ෂ ක්‍රමය/කාල නීර්ණය
අතීත ග්‍රීක ශිෂ්ඨාචාරය තුල සම්මත වශයෙන් යැයි ගත්කල ආරම්භයත් හෝ අවසානයක් පිළිබස දින සටහනක් නොමැත. ග්‍රික ශිෂ්ඨාචාරය ලෙස පොදුවේ රෝමය යටත් කර ගැනීමට පෙර කාලයයි. එය ඉතිහාසඥයින් පවසන අන්දමට නිවැරදිම කාලයයි.
ග්‍රික බසින් පවසන පරිදි ශිෂ්ඨාචාරයේ පරිහානිය සිදුවීම 1150 ක්‍රි.පූ. සිදුවි ඇති තඅර ඊට පෙර පුරාතන ග්‍රික යුගයෙන් 'හෙලඩික්' ශිෂ්ඨාචාරය පරිහානි සිදුවි ඇත. පොදුවේ ඉතිහාසඡයන් පවසන පරිදි සටහන් ලත කර ඇත පළමු දිනය ලෙස ක්‍රි.පු 176 ඔලිම්පික් ක්‍රිඩා උළෙල පැවැත්වු දින ලෙස ග්‍රික ඉතිහාසයට එක්වේ. මෙම ඔලිම්පික් උලෙල හා මයේසින ශිෂ්ඨාචාරයේ අවසානයත් අතර කාලය ග්‍රිකයේ අදුරැ යුගය ලෙස සැලකේ. මන්දයත් එහිදි කිසිම ලියවිල්ලක් හෝ පුරා වස්තු බොහෝමයක් නොමැති කම නිසාවෙනි. බොහෝ විට මෙම කාලය පුරාතන ග්‍රිසිය යටත්ව තිබු කාලය වෙයි.
ක්‍රි.ප්‍ර. 323 දී ප්‍රභූ ඇලෙක්සැන්ඩර් ගේ මරණයෙන් පසුව වාගේ පුරාතන ග්‍රික යුගයේ බිදවැටීම සිදුවි ඇත. හෙලන්ස්ටික් යුගය ලෙස පෙනේත කෙසේ ‍වෙතත් ක්‍රි.පූ. 146 දී බොහෝවිය ග්‍රිසිය රෝමන් යටත් විජිතයක් ව පවතින්ට ඇත. සමහර ලේඛකයන් පවසන පරිදි පුරාතන ග්‍රීක ශිෂ්ඨාචාරය 3 වන සියවසේ ක්‍රිස්තුවහන්සේ ගේ පැමිණිම දක්වා පැවති බවයි. එනමුදු එය පදනම් විර.
ප්‍රායෝගික සලකා බලන තල පුරාතන ග්‍රික කාලය පරිච්ඡේද හතරකට බෙදි පවතින බව දැක්විය හැක. මුලික වශයෙන් කුඹල් කර්මාන්තයට හා දේශපාලනයට මුල් තැනක් තබා දී ඇත. කුඹල් කර්මාන්ත වලදී ජ්‍යාමිතික හැඩතල යොදා ගැනිම සිදුවි ඇත. මෙය ග්‍රීක අදුරැ යුගය ලෙස සලකන (1150 ක්‍රි.පූ. 800 ක්‍රි.පූ)
ඉහත සදහන් කල පුරාතන යුගයේ (800 ක්‍රි.පු - 500ක්‍රි.පු) දී වැඩිපුරම ශිල්පීන් යොමු වී ඇතතේ නිදහස් සිතවිලි යුතු තනි අදහස් සහිත පුජාකවරැන්ගේ සොයියානුවේ පිලිම නිර්මාණයටයි. බොහෝ විට මෙම පුරාතන යුගයේ නිමාව ලෙම් ඇතන්නම් දුෂෟඨ පාලකයාගේ පරාජය ලෙස දැක්විය හැක. පෞරාණික කාලයේ පැවති (500 ක්‍රි.ර්‍ප - 323 ක්‍රි.පු) සමාජිය තත්වයේ ලක්ෂණ වලට නිදසුන් ලෙස ජානිනන් දෙවිමැදුර දැක්විය හැක.
323 ක්‍රි. පූ. දි ඇලෙක්සැන්ඩර් රජු ගේ මරණය සලකුණු කරා (හෙලතිස්නික කාලයේ ) ආරම්භය සලකමින් ග්‍රික සංස්කෘතිය හා බලය ආසන්නව මධ්‍යම නැගෙනහිරට ද විහිදි ඇත. මෙම යුගයේ අවසානය රෝමයේ ජයග්‍රහණයත් සමග ක්‍රි.පූ 146 දී සිදු වි ඇත.
අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පනත
අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පනත යනු එක්සත් ජනපදයේ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට එකතු කරන ලද මුල් ම සංශෝධන දහයට දී ඇති පොදු නාමයයි. රටට ව්‍යවස්ථාවක් නිම කරගත් පමණින් ඊට නිදහස් අයිතිය හා පුද්ගලික දේපල හිමිකම් ලැබෙන ස්වභාවික අයිතීන් ආරක්ෂා වෙන්නේ නැති බව දැකීමෙන් පසු ප්‍රාන්ත දහතුනෙන් පටන් ගෙන පොදු ෆෙඩරල් රජයක් ගොඩනැඟෙනා විට රටේ ව්‍යවස්ථාව එසේ මුල් ම සංශෝධනයට ලක්විය. එයින් පුද්ගලික නිදහස් අයිතීන් කිහිපයක් ආරක්ෂාවට ෆෙඩරල් ආණ්ඩුව ප්‍රතිඥා දුනි. එසේම අධිකරණ හා වෙනත් අපක්ෂපාත සොයා බැලීම් කමිටු තුල දී ආණ්ඩුවේ බලය සීමා කිරීමටත් පොරොන්දු වුණි. එසේම ආණ්ඩුවට නාමික වශයෙන් පවරන නොලද සියළු බලය මහජනතාවට සහ ප්‍රාන්ත වලට ඇති බලය යැයි තහවුරු කෙරිණ. මූලික වශයෙන් මේ සංශෝධනය ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ බලය ගැන පමණක් සීමාවට යොදා ගත්ත ද එම ව්‍යවස්ථා සංශෝධන වල ඇති නියෝග ප්‍රාන්තයන්ට ද බලපාන අන්දමින් තහවුරු වෙන්නේ 14 වැනි සංශෝධයෙනි.
“අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත” (Bill of Rights) ලියැවුනේ ජේම්ස් මැඩිසන් අතිනි. එය ප්‍රථම එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසයට ඉදිරිපත් වන්නේ නීතිසම්පාදක ඛණ්ඩයන් ලෙසිනි. ඒවා මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිතයන් විසින් අපත්‍යීකෘත කරගනු ලැබුවේ 1789 අගෝස්තු 21 වැනි දා ය. 1789 සැප්තැම්බර් 25 වැනිදා කොංග්‍රසයට සෙනෙට් සභාවත්, මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ නියෝජිත සභාවත් දෙකම විසින් ඉදිරිපත් කරන අභියෝජනාවක් ලෙසින් එය නිල වශයෙන් යෝජනා විය. ප්‍රාන්ත හතරෙන් තුනක අපරානුමතය ලැබෙන ක්‍රියාවලිය සම්පූර්ණ වීමෙන් පසුව ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ සංශෝධන ලෙසින් එය ක්‍රියාත්මක වන්නට පටන් ගැනෙන්නේ 1791 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා සිට ය. කොංග්‍රසය විසින් සංශෝධන දොළහක් සම්මත කරගත්ත ද, ප්‍රාන්ත විසින් මුලින් සම්මත කරන ලද්දේ ඉන් සංශෝධන දහයක් පමණි. ඉතිරි වූ දෙකින් එකක් විසිහත් වැනි සංශෝධනය ලෙසින් ද අනෙක තවමත් ප්‍රාන්ත ඉදිරියේ සම්මත ලබන්නට තිබෙන්නා වූවකි.
ප්‍රථමයෙන් අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත විසින් අධ්‍යාහෘතව නීතිමය ආරක්ෂාව ලබා දුන්නේ සුදු පුරුෂයන්ට පමණකි. එයින් ස්වදේශීය ඉන්දියානුවන් සහ "කළු" යැයි සැලකෙන්නා වූ ජනතාවට ද (අද අප්‍රිකානු ඇමෙරිකන් යැයි සැලකෙන අය) සහ කාන්තාවන් ද ආරක්ෂා වූයේ නැත යන්න අධ්‍යාහෘතව පිළිගැනින. ඔවුන් සඳහන් නොවීම එහි සංදර්භය තුල පැහැදිලිව දක්වා නැතිවීම නිසා එයින් ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සැලසෙන්නේ නැතැයි අධ්‍යාහෘතව සලකා ප්‍රායෝගික භාවිතයට ගැනීමට හේතු විය.
අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම් පත ඇමෙරිකන් නීති පද්ධතිය හා ආණ්ඩුව තුල වැදගත් කාර්ය භාරයක් ඉටු කරයි. එය රටේ සංස්කෘතිය සහ නිදහස් අයිතීන් රකින ඉතා වැදගත් සංකේතයක් වෙයි. අයිතීන්ගේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පතේ මුල් පිටපත් දාහතරෙන් එකක් කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කයේ වොෂිංටන් නගරයේ ජාතික ලේඛනාගාරයේ මහජන ප්‍රදර්ශනය පිණිස තබා ඇත.
පාරිභාෂික ගෙවීම සේවක අර්ථ සාධක අරමුදල
පාරිතෝෂික ගෙවීම් සේවක අර්ථ සාධක අරමුදල
අලි සබ්‍රි
මොහොමඩ් උවයිස් මොහොමඩ් අලි සබ්රි, ජ.නී, පා.ම (දෙමළ: மோஹமட் உவைஸ் மோஹமட் அலி சப்ரி, ඉංග්‍රීසි: Mohamed Uvais Mohamed Ali Sabry), (උපත 1970 මැයි 1 ), අලි සබ්රි ලෙසද හැඳින්වේ, යනු ශ්‍රී ලාංකික නීතීඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්.ඔහු 2022 ජූලි 22 සිට වත්මන් විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය වේ. ඔහු මීට පෙර 2022 මැයි 9 දක්වා මුදල් අමාත්‍ය ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු ජාතික ලැයිස්තුව සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙක්. ඔහු මීට පෙර ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ අධිකරණ අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ මුස්ලිම් සම්මේලනයේ ප්‍රධාන නීති උපදේශක සහ සභාපති ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ විත්තියේ නීතිඥවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.
මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
1970/05/01 කළුතරදී එම්එස්එම් උවයිස් සහ සරීනා උවයිස් ට දාව උපන් සබ්රි කළුතර මුස්ලිම් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ සහිරා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලබා ඇත. ඔහු ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර එහිදී නීති ශිෂ්‍ය සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් සහ සිංහල විවාද කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය.
නීති වෘත්තිය
නීතීඥයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලැබීමෙන් පසු, සබ්‍රි නිල නොවන නීතිඥ මණ්ඩලයට සම්බන්ධ වූ අතර සිවිල් නීතිය පිළිබඳ විශේෂීකරණය වූ මුල් සහ අභියාචනාධිකරණවල ලාභදායී පරිචයක් වර්ධනය කළේය. ඔහු සෞදි අරාබියේ ජෙඩා හි ශ්‍රී ලංකා කොන්සල් ජනරාල්වරයා ලෙස සේවය කළ අතර 2012 මාර්තු මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ මානව හිමිකම් සැසිවාරය ඇතුළු බොහෝ ජාත්‍යන්තර සමුළු සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ භාණ්ඩාගාරික සහ ශ්‍රී ලංකා නීතීඥ සංගමයේ කනිෂ්ඨ නීතිඥ කමිටුවේ සභාපතිවරයා විය. 2012 දී ඔහු ජනාධිපති නීතිඥවරයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.
මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ජනාධිපති ධූරය දැරූ සමයේ දූෂණ චෝදනා එල්ල වූ එවකට ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා වෙනුවෙන් අධිකරණයේ නඩුවලට පෙනී සිටීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු ප්‍රසිද්ධය. 2019 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයට පෙර ඇමරිකානු පුරවැසිභාවය පිළිබඳ ගැටළු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමට සිදු වූ විට ඔහු ගෝඨාභය රාජපක්ෂට අනුග්‍රහය දැක්වූ අතර ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා සාක්ෂි සහිත ඇමරිකානු පුරවැසියෙකු නොවන බව අවධාරනය කළේය.
දේශපාලන ජීවිතය
ඔහු 2019 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරනයේදී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ වෙනුවෙන් ප්‍රචාරක කටයුතු කළේය.2019 පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පසු මුස්ලිම් ප්‍රජාවට එල්ල වූ පීඩනයෙන් පසු ස්ථාවර රජයක් පිහිටුවීම සඳහා තමාට ඡන්දය දෙන ලෙස ඔහු මුස්ලිම් ප්‍රජාවගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
2020 දී දේශපාලනයට පිවිසි ඔහු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ සාමාජිකත්වය ලබා ගත්තේය. 2020 ජූලි මාසයේදී ඔහු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ මුස්ලිම් සම්මේලනයේ ජාතික නායකයා ලෙස ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරන ලදී.
ඔහු 2020 ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට තරඟ නොකළ නමුත් ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ විසින් ජාතික ලැයිස්තු අපේක්ෂකයෙකු ලෙස පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසීමට නම් කරන ලදී. 2020 අගෝස්තු 12 වන දින, ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ විසින් ඔහුගේ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ අධිකරණ අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවේ 16 වැනි පාර්ලිමේන්තුව සඳහා 25 දෙනෙකුගෙන් යුත් අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ සිටි එකම මුස්ලිම් පුද්ගලයා අලි සබ්රි වුණා.
2022 අප්‍රේල් 4 වන දින, ආර්ථික අර්බුදය සහ විරෝධතා හේතුවෙන් කැබිනට් අමාත්‍යවරුන් 26 දෙනෙකු ඔවුන්ගේ අමාත්‍ය ධූරවලින් ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු පිහිටුවන ලද තාවකාලික සිව් දෙනෙකුගෙන් යුත් කැබිනට් මණ්ඩලයේ ඔහු කොටසක් විය. ඔහුද ඉල්ලා අස්වූ අමාත්‍යවරුන් 26 දෙනාගෙන් කෙනෙකි නමුත් වැඩි කල් නොගොස් ජනාධිපතිවරයා විසින් නව අමාත්‍යාංශයක් ලබා දුන් නිසා ඔහු තාවකාලික කැබිනට් මණ්ඩලයේ කොටසක් විය. පසුදින, 2022 අප්‍රේල් 5 වන දින ඔහු මුදල් අමාත්‍ය ලෙස ඉල්ලා අස්වීමෙන් තාවකාලික කැබිනට් මණ්ඩලයෙන් ඉවත් වුණා. එහෙත්, පසුව 2022 අප්‍රේල් 8 වන දින, ජනාධිපතිවරයා තම ඉල්ලා අස්වීම පිළිනොගත් නිසා තමා තවදුරටත් මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරන බව ඔහු සභාවට දන්වා සිටියේය. 2022 මැයි 9 වන දින රජය විසුරුවා හරින තෙක් ඔහු එම තනතුරේ කටයුතු කළේය. 2022 ජූලි 22 වන දිනේ ජී.එල්. පීරිස් වෙනුවට අලි සබ්රි විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය පත් කරන ලදී.
ජාතිවාදී ප්‍රහාර
ඔහු අධිකරණ ඇමතිවරයෙකු ලෙස පත් කිරීම මතභේදාත්මක විය. ශ්‍රී ලංකාවෙහි කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් මියගිය මුස්ලිම්වරුන්ගේ භූමදානය තහනම් කිරීම සහ නිසි ආදාහන ක්‍රියාවලියක් සඳහා වන රජයේ තීරණය සහ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ තීරණය පිළිබඳ ඔහුගේ ප්‍රකාශයන් සඳහා ඔහු විවේචන සහ පසුබෑමකට ලක්විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1970 උපත් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ලෙස්ටර් ජෙම්ස් පීරිස්
ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් (උපත 1919 අප්‍රේල් 5) ජාත්‍යන්තර ගෞරවයට පාත්‍ර වූ ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු, තිර රචකයකු සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරයෙකි. 1949 සිට ඔහු චිත්‍රපට 28කට වඩා නිෂ්පාදනය කර ඇත. ඔහු රේඛාව, ගම්පෙරළිය, නිධානය, ගොළු හදවත, කලි යුගය, අවරගිර සහ යුගාන්තය වැනි චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණයෙන් විශාල ගෞරවයක් දිනා ගත්තේය. එතුමාගේ චිත්‍රපට ශ්‍රී ලාංකීය පවුල් සංස්ථාවේ ගැමි ජීවිත තුළින් ලබා ගත් අත් දැකීම් අනුසාරයෙන් නිෂ්පාදනය වී ඇත.
1919 අප්‍රේල් 05 වන දින දෙහිවල දී ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා වෛද්‍ය ජේම්ස් ෆ්‍රැන්සිස් පීරිස් මහතා වූ අතර ඈන් ගෙස්ට්‍රියට් විනිෆ්‍රච් ජයසූරිය මැතිණිය ඔහුගේ මව වූවාය. ලෙස්ටර් මහතාට සහෝදරයන් තිදෙනකු සිටිය හ.
පීරිස් පවුල ඉංග්‍රීසි රෝමානු කතෝලික පවුලකි. හැදෙන වැඩෙන කාලයේ දී පටන් ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා ඉංග්‍රීසි භාෂාව පමණක් කතා කළේය.
ඔහු පසුව කොළඔ ශාන්ත පීතර විද්‍යාලයට ඇතුලු වී ඉගෙන ගත්තේ ය. 1939 දී ඔහු ටයිම්ස් ඔෆ් සිලෝන් පතෙහි ඉන්දියානු සංස්කාරකවරයෙකු වූ ෆ්‍රෑන්ක් වොරේස් යටතේ සේවය කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ කෙටි කාලයක් වැඩ කළේය. ඔහුගේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය පිළිබඳව දැනුම තව තවත් පුළුල් වූයේ ඔහු නාට්‍ය මණ්ඩලයේ කණ්ඩායමට එකතු වූ පසුය.
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මහතා ලියන ලද ජනප්‍රිය නවකතාවක් වූ ගම්පෙරළිය නවකතාව ඇසුරෙන් 1964 දි සෑදූ ගම්පෙරළිය චිත්‍රපටය ඉතාමත් ප්‍රබලය. එවැනි චිත්‍රපට බොහෝ ද සහ එවැනි චිත්‍රපට රැසක් සෑදුවේය. ඔහු චිත්‍රපට 20කට අධික සංඛ්‍යාවක් අධ්‍යයනය කළේය. අප රටට උසස් සේවයක් කළ මෙතුමා 2018 අප්‍රේල් 28 දා දැවයෙන් සමුගත්තේය.
අධ්‍යක්ෂණයන්
2018 ||වෛෂ්ණාවී
කෝවක්කා
කෝවක්කා යනු ඖෂධීමය අගයක් ඇති වැල් වර්ගයකි. මෙය Coccinia grandis යන උද්භිද විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ දකුණු ආසියානු රටවල වියළි කලාපය තුළ බහුලව දක්නට ලැබේ. කෝවක්කා ගෙඩි ලපටි කාලයේදී කොළ පැහැයෙන් දිස්වන අතර ඉදුණ ගෙඩි අලංකාර රතු පැහැයක් ගනී. කෙම් ගෙඩිය ලෙසින් ද කෝවක්කා ගෙඩිය පැරණි පොතපතෙහි හඳුන්වා තිබේ.
ලෙස්ටර් ජෙම්ස් පීරිස්
සම්මාන
2002 අපේ‍්‍රල් 5 වන දා ඔහු වෙනුවෙන් මුද්දරයක් ද නිකුත් කරන ලදී. 2003 වසරේ දී පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය ම`ගින් ගෞරව ආචාර්ය පදවියක් ද ඔහුට පිරිනමනු ලැබීය.
මූලාශ‍්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1919 උපත් ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:කොළඹ ශාන්ත පීතර විදුහලේ ආදි සිසුවෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යක්ෂකවරුන් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
කෝවක්කා
ඖෂධීය ගුණ
කෝවක්කා කොළ මැල්ලූම දියවැඩියා රෝගීන්ට හොද ඔසුවක් ලෙස සිංහල වෙදකමේ දී හැඳින්වේ. හේන් ගොවිතැන් කිරීමට කැලය කපන අවස්ථා වලදී කෝවක්කා වැල්ද කැපී යයි, එවිට කොවක්කා වැලෙන් වෑස්සෙන ජලය එකතු කර පානය කිරීමෙන් පිපාසය ඉක්මණින් සංසිදෙන බව ගොවීන්ගේ විශ්වාසය වේ.
සාහිත්‍යය
කෝවක්කා ගෙඩියේ පැහැය ගිරවාගේ හොටෙහි පැහැයට සමාන වීම නිසා ගිරා සංදේශයේද කෝවක්කා ගෙඩිය පිළිබඳව සඳහන් වන අතර මහා කවි කාලිදාසයන් කාන්තාවන්ගේ තොලෙහි පැහැය වර්ණනා කිරීම සහාද කෝවක්කා ගෙඩියේ පැහැය යොදාගෙන තිබේ.
පීට් කොන්රාඩ්
අභ්‍යාවකාශගාමියෙකු වීමට පෙර, කොන්රාඩ් ප්‍රින්ස්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ගගනගාමි ඉංජිනේරු විද්‍යා උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඉන් පසු එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට බැඳුනු ඔහු ප්‍රහාරක ගුවන්යානා නියමුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර, පරීක්ෂණ නියමු පුහුණුවක් ලැබීමෙන් පසු ඔහු පරීක්ෂන නියමුවෙක් ලෙස සේවය කළේය. 1959 දී ඔහු මර්කරි ව්‍යාපෘතියේ අභ්‍යවකාශගාමී අපේක්ෂකයෙක් විය.
1965 දී ජෙමිනි 5 මෙහෙයුමේදි ඔහු තම අණදෙන නිලදාරි ගෝඩන් කූපර් සමග දින 8ක් අභ්‍යාවකාශයේ ගත කළේය. පසුව ඔහු 1966 ජෙමිනි 11 මෙහෙයුමේ ද, 1969 ඇපලෝ 12 මෙහෙයුමේද අණදෙන නිලදාරියා ලෙස කටයුතු කළේය. 1973 දී ඔහු ස්කයිලැබ් අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්තානය වෙත ගිය පළමු මිනිසුන් සහිත මෙහෙයුම වූ ස්කයිලැබ් 2 මෙහෙයුමේ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස පත්විය. එහිදී ඔහු සහ ඔහුගේ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් විසින් ස්කයිලැබ් මධ්‍යස්ථානය දියත් කිරීමේදී සිදුවී තිබූ හානි පිළිසකර කළේය. ඒ සඳහා ජනාධිපති ජිමී කාටර් විසින් ඔහුට Congressional Space Medal of Honor පිරිනමන ලදි.
1973 නාසා ආයතනයෙන් සහ නාවික හමුදාවෙන් විශ්‍රාම ගත් කොන්රාඩ් ඇමරිකානු රූපවාහිනි සහ සන්නිවේදන ආයතනයේ උප සභාපති ලෙස පත්විය. ඉන්පසු ඔහු මැක්ඩොනල් ඩග්ලස් සමාගමේ උප සභාපති ලෙස කටයුතු කළේය.
යතුරුපැදි අනතුරකින් ශරීර අභ්‍යන්තරයේ සිදුවූ තුවාල හේතුවෙන් 1999 ජුලි 8 වැනිදා පිට් කොන්රාඩ් මරණයට පත්විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශගාමීන් ප්‍රවර්ගය:ඇපලෝ වැඩසටහන ප්‍රවර්ගය:සඳ මත ඇවිද ඇති පුද්ගලයින්
මහින්දාගමනයේ සිට අධ්‍යාපනය
මහින්දාගමනයේ සිට ක්‍රි.ව. 1505 දක්වා කාලය පොදුවේ සලකන කල ශාස්ත්‍රිය අධ්‍යාපනයට නැඹුරු වු විධිමත් අධ්‍යාපන රටාවක් ද. ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක්ද සහ සාමකාමි සමාජ පරිසරයක් ගොඩනැඟීමට අවිධිමත් අධ්‍යාපන රටාවක් ද ලංකාවේ පැවතිණි.
පළමු වරට මිහින්තලා පර්වත මුදුනෙහි මිහිඳු හිමියන් විසින් දෙවන පෑතිස් රජුට බුදු දහම හඳුන්වා දීමත් සමඟම බෞද්ධ සංස්කෘතියටත්, බෞද්ධ අධ්‍යාපන සම්ප්‍රදායටත් පදනම වැටුණු අතර, බුදු දහම කෙරෙහි පැහැදුනු දෙවන පෑතිස් මහරජ දෙවන දින අනුරපුර මහමෙවුනා උයන මිහිඳු හිමියන්ට පිදීමත් සමඟ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතන ක්‍රමයකට ද පදනම වැටුණි. සංවිධිත වූ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ආරම්භ වීමටත් තැනින් තැන තිබූ අසංවිධිත ගුරු ගෙදර අධ්‍යාපන සම්ප්‍රදායය අනුක්‍රමයෙන් අහෝසි වීමටත් මහා විහාරය මුල් වූ බව අතීතය අපට ගෙනහැර දක්වයි. බෞද්ධ අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන පරමාර්ථය වුයේ හික්මීමෙන් යුතු ගුණවත් සිල්වත් ජීවන රටාවක් ගොඩ නැගීමයි. මේ වනාහි දැහැමි ස්වයංපෝෂිත දිවි  පෙවෙතක් තුළින්  දෙලොවටම හිත සුව පිණිස වන සමාජයක් ගොඩනැගීම යි. පන්සල කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අරඹන ලද අධ්‍යාපනය සිල්වත්, විනයවත් පරිසරයක් තුළ දැනුම ලබා දීම එදා දක්නට ලැබුනි. ආගමානුකූල අදහස්, ඔවදන්, ක්‍රියාකාරකම් පන්සලේ හාමුදුරුවන්ගෙන් ලබා ගන්නට හැකි විය. නමුදු රටක සංවර්ධන ක්‍රියාවලියට අවශ්‍යකරණ වෘත්තීය දැනුම ආගමික ශාස්තෘන්ගෙන් ලබා ගැනීම අසීරු වූයේ උන්වහන්සේ වෘත්තීය ආභාෂයට වඩා උදක්ම ආත්ම පාරිශුද්ධත්වය ලඟා කර ගැනීම පිළිබඳ වු කටයුතු වල නියැලීමයි. මේ නිසා වෘත්තිය දැනුම අවිධිමත් ලෙස තම පර‍පුරෙන් පැවතෙන ආකාරය අනුව ලබා ගැනීමට බොහෝ පිරිසකට සිදුවිය. මෙහි වඩාත් ම කැපීපෙනෙන ලක්ෂණය වුයේ සමහරක් වෘත්තින් සමාජයේ පහත් ලෙස සැලකීමට ලක්ව තිබීමයි. උදා - මැටි ආශ්‍රිත වලං කර්මාන්තය. නමුදු එවකට පැවති වැඩ වසම් සමාජ ක්‍රමය නිසා මේ අප්‍රසාදය ප්‍රකාශ කිරීමට බොහෝ පිරිස් ඉදිරිපත් නොවුනි. කරුණු එසේ වුවද මහින්දාගමනයත් සමග ලංකාව තුළ ඇතිවුන බෞද්ධ ප්‍රබෝධය හේතුවෙන් ගොඩනැගුණු අධ්‍යාපන රටාව තුළ විෂයමාලාව එවකට පැවති ශාස්ත්‍රීය, ස්වයංපෝෂිත අර්ථ ක්‍රමයක් නිර්මාණය සඳහා රුකුලක් විය. මෙහිදි විෂමාලාව 	ගුරු ගෙදර 	පන්සල 	පිරිවෙන 	වෘත්තීය ආදී වශයෙන් කොටස් කර දැක්විමට පුළුවන. ගුරුගෙදර විෂයමාලාව තුළ මූලික අධ්‍යාපන අවශ්‍යතා සපුරා ලීය. මෙම විෂයමාලාව සරල එකක් විය. එමෙන්ම ගුරුගෙදර ප්‍රධාන විෂයමාලාව ද විය. ගණිතය ඉගැන්වීම පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැතත් කියවිම, ලිවිම, වැනි ඉගැන්වීම් කටයුතු අඩංගු වී තිබේ. මෙහිදී පිල්ලම් ඉගැන්වීම සඳහා අක්ෂර 560 ක් භාවිතා කළ බවට සාක්ෂි ඇත. අකුරු හදුන්වා‍දිමෙන්හඳුන්වාදීමෙන් පසු නම් පොත, මගුල් ලකුණ, ගණදෙවි හෑල්ල, වදන් ‍කවි පොත, ආදී කෘති වලට අමතරව බුද්ධ ගජ්ජය, සකස් කඩය කියවීම වැනි අභ්‍යාස මගින් උච්චාරණය පිළිබඳ මනා දැනුමක් ලබා දීමට කටයුතු කරනකර ඇත.මීට අමතරව කඩු ශිල්ප, දුනු ශිල්ප, ආදි ශිල්පීය කුසලතා වර්ධනය සඳහාද අවස්ථව උදාකර දුන් බවට සාක්ෂි පවති. විශේෂයෙන් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපන අවස්ථාව ආරම්භ කිරීම පන්සලෙන් සිදු විය. ධර්ම විනය හා පාලී භාෂාව ඉගැන්විම පන්සල ආශ්‍රිත පිරිවෙණ් වලදී සිදු විය. මෙම විෂයමාලාව ක්‍රියාත්මක කරන්නේ මූලික අධ්‍යාපනය ගුරුගෙදරින් ලබා පැමිණෙන බැවිනි. මෙහිදී ගිහි පැවිදි දෙපිරිසටම අධ්‍යාපනය ලබා දිමට කටයුතු සලස්වන ලදි. සිංහල හා පාලී වශයෙන් විෂය මාලාව දෙ‍කොටසකට වෙන් කරන ලද අතර පාලි විෂයමාලාව
මීට අමතරව සාමනේර භික්ෂූන්ගේ ශික්ෂණයට අදාළ වූ සාමනේර ශික්ෂා නම් ග්‍රන්ථයද එහි සිංහල අනුවාදනය ද යොදා ගෙන ඇත. පොත පතින් බැහැර වූ විෂය බාහිර ක්‍රියා කාරකම් සඳහා පොහෝ දින බණ ඇසීම, බණ කීම, එදිනෙදා වත්පිළිවෙත් කිරිම දක්නට ලැබුනි. තවද මහ‍පිරිවෙන් වල (අභයගිරිය, මහා විහාරය) ව්‍යාවකරණ, සාහිත්‍යය අංක ගණිතය, ජන්ද ශාස්ත්‍රිමය, නාට්‍ය කලාව, වෛද්‍යවිද්‍යාව  වැනි විෂයන් භාවිතා කර ඇති බව සිතිය හැකිය. ගිහි පැවදි ශිෂ්‍යයන් ට අමතරව ‍විදේශිකයන් ද මෙම විෂයමාලාව හදාරා ඇත.
විෂය මාලාව තුල කාන්තා නියෝජනය පිළිබද මහින්දාගමනයට පෙර වැඩි අවධානයකින් යුතුව සිදු වූ බවට ප්‍රබල සාක්ෂි නොමැත. එහෙත් මහින්දාගමනයෙන් ටික කලකට පසු සඟමිත් තෙරණිය ලංකාවට වැඩම කිරීමත් සමඟම කාන්තාවට ද මෙම අවස්ථාව උදාකර ගැනීමට හැකිවිය. තත්ත්වය එසේ නමුදු මෙහිදී මෙහෙණි  සසුනට ඇතළු වන කාන්තාවන්ට පමණක් අධ්‍යාපන අවස්ථාව හිමි වු අතර ගිහි කාන්තාවන් සඳහා අවස්ථාව විරල විය. විෂය මාලාවේ සාරාංශය මෙසේ විග්‍රහ කිරීමට හැකිවේ. 	විධිමත් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණයෙන්ම බෞද්ධාගමික පදනමකින් යුතුවිය. මෙය බොදු සමාජයක් බිහිකිරීමේ අවශ්‍ය තාවය මත ගොඩ නැගුනි. 	අකුරු ලිවිමේ කියවීමේ හැකියාව ඇති කිරීමේ පදනම විය. මෙහිදී මුලික අවශ්‍යතා ලෙස බෙහෙත්වට්ටෝරුවක් කියවීම, තල්පතක පණිවිඩයක් යැවීම දැක්වීමට හැකිය. 	පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය තුලින් භික්ෂූන් වහන්සේගේ ධර්ම විනය ප්‍රගුණ කිරීම බෞද්ධ අවශ්‍යතා ඉටු කිරීමට අවශ්‍ය බණ කීම පුණ්‍යානුමෝදනා කිරීම, සෙත් පිරිත් කීම වැනි අවශ්‍යතා සපිරීම ද අවශ්‍යතාවයක් විය. 	එවක සමාජයේ පැවති අවශ්‍යතා අතර වූ ජොතිශ ශාස්ත්‍රය, වෛද්‍යවිද්‍යාව ආදී ක්ෂේත්‍ර වල කටයුතු ද වැඩවසම් ක්‍රමය තුළ වු වෘත්තීය පුහුණු අවශ්‍යතාවයන් ද ඉටු කිරීම සිදු විය.
ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය මුල්ම යුගයේදි ගුරු ගෙදර ආශ්‍රිතව දක්නට ලැබුනි. නමුදු මහින්දාගමනයෙන් පසු ඇති වු ආගමික පිබිදීමත් සමඟ ගම හා බැඳුනු පන්සලෙන් ඉගෙනුම් ඉගැන්විම් ක්‍රියාවලිය ආරම්භවිය. මෙහිදී ඉගෙනුම් කාර්යය පන්සලේ වැඩ සිටි භික්ෂුන් වහන්සේ විසින් සිදුකරනු ලැබීය. ධර්ම දේශනා, අනුශාසනා, දේශනා ආදිය මුලිකම අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදයන් ලෙස යොදා ගනු ලැබීය. මෙහි බලාපොරොත්තුව වුයේ අකුරු ලිවිමේ හා කියවිමේ හැකියාව ලබා දිමයි. මෙය ගුරු ගෙදර ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය විය. අකුරු ලි‍විම සඳහා ‍‍වැලි පිල්ල සිසුන් සහ ගුරුවරයාද ප්‍රචලිත ඉගෙනුම් උපකරණයක් ලෙස භාවිත කෙ‍රින. කියවීමේ උපකරණ ලෙස පුස්කොල පොත් භාවිතා කළ ද එය ඉතා සීමිත ප්‍රමාණයෙන් විය. මීට අමතරව වනපොත් කිරීමේ ක්‍රමවේදය ද ඉතාමත් සුලභ කාරණයක් විය. මේවා මතක තබා ගැනීමේ පහසුව සඳහා තාලයකට ගැයීම වැනි ක්‍රමවේදයන් යොදාගන්නා ලදි.
පිරිවෙන් හා මහාපිරිවෙන් වලද ඉගෙනුම් ඉගැන්වීමේ ක්‍රමවේදයන් ද මීට බොහෝ සෙයින් සමාන විය. ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඩ කිරීමෙන් පසුව වුවද වනපොත් කිරීම දක්නට ලැබුනි. ධර්මය පමණක් නොව ඡන්දස්, අලංකාර, ව්‍යාකරණ, ආදිය ‍ඉගෙනුම් ඉගැන්විම් ක්‍රියාවලිය වුයේ කටපාඩම් කිරීමයි. මෙහිදි විශේෂයෙන් සඳහන් කල යුත්තේ පැරණි ප්‍රශස්ත ස්වදේශිය අධ්‍යාපන ක්‍රමයත් විෂයමාලාව ලෙස සලකනු නොලැබුවත් වෘත්තීය විෂයයන් ලෙස වැඩ වසම් කුල ක්‍රමය යටතේ පියාගෙන් පුතුට උරුම වූ විශේෂ වෘත්තීය කුසලතා රැසක් පැවති බවයි. පිළිම නෙලීම, වාරිකර්මාන්ත ඇත් දත් මුතු මැණික් කර්මාන්තය, රන් රිදී ආභරණ නිෂ්පාදනය ආදි කර්මාන්ත ඉතාමත් ඉහල තාක්ෂණික කුසලතාවයෙන් යුතුව ක්‍රියාත්මක වුවත් මේවා විෂයමාලාව තුල විධිමත්ව ඇතුලත් වූ බවක් නොපෙනේ. ගුරුගෙදර ගුරුවරයා වුයේ එහි ගෙහිමියා වේ. ඔ‍හුගේ දැනුම අත්දැකීම් පදනම් කරගෙන ඉගගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රමය සංවිධානය කරන ලදි. මීට අමතරව පන්සලේ ගුරුවරයා වුයේ භික්ෂුන් වහන්සේය. පැවිදි වීමෙන් අනතුරුව ධර්මය ඉගෙනීමෙන් පසු ලද වියත් බවෙන් ලද පන්න‍රයෙන් ගුරුවර චරිතයට පණ පොවයි. මෙය පිරිවෙන් මහ පිරිවෙන් බවට පත් කිරීමට තරම් සුදුසු කමකි. මෙසේ මහ පිරිවෙන් වල වාසය කළ නායක ස්වාමීන් වහනසේලා ගේ දක්ෂතාවය මත එම ආයතන මහත් කිර්තියක් උසුලන්නට විය.
සසුනේ පැවිදිව එකී වියත් භික්ෂුන්ගෙන් අධ්‍යාපනය හදාරමින් එකී සෙවනේ මහණ දම් පිරීමෙන්ම තවත් වියත් භික්ෂූන් රැසක් බිහි වී ඇති බවට අතීතය අපට සාක්ෂි දේ. මේ නිසා දක්ෂ භික්ෂූන් එවැනි මහා පිරිවෙන්හි අධ්‍යාපනය ලැබීමට යොමු කරන ලදි. එමෙන්ම ‍පන්සලේ පිරිවෙනේ හා මහා පිරිවෙන් වල ගුරු භික්ෂුන් පුහුණු කිරීමද මේ අතතුරම සිදු කරන ලදි. අධ්‍යාපනය හදාරණ භීක්ෂුන්ගේ ඇති සුවිශේෂීතා මත අනාගතයේදී ගුරු භීක්ෂුවක ලෙස කටයුතු කිරීමට අවස්ථාව ලැබුනි.
ගුරුගෙදර මීට වෙනස් තත්වයක් විය. එනම් ගුරුගෙදර බොහෝ විට සිටියේ එම නිවසේ ගෙහිමි යා ගුරුවරයා ලෙසය. මෙම නිවස තුළ සියළු කටයුතු ගුරුතුමාගේ අනුදැනුම මත සිදු විය. එනම් මෙහි සමස්ථ සංවිධාන ව්‍යුහය මත රදා පැවතුනි. ඔහු විසින් සිසුන් ගේ අධ්‍යාපන අවශ්‍යතා සපුරාලීය. වැටුප් ලැබීමක් නොකරන ලද නමුදු සිසුන් විසින් දෙන ලද ගුරුපඬුරු භාරගන්නා ලදි. ගුරුගෙදර සියළුම පාලන කටයුතු ගුරුවරයාගේ අධීක්ෂනයෙන් සිදුවිය. මෙහිදි අධ්‍යාපන කටයුතු වලට අමතරව එදිනෙදා ගෙදර දොර වැඩ කටයුතුද විය. මේවා සිදුකිරීම මගින් තම ජීවිත කටයුතු පිළිවෙල කිරීම සදහා යොදා ගන්නා ලදි. මේ සංවිධාන ව්යිහය තුළ විධිමත් අවිධිමත් නොවිධිමත් අධ්යායපන ක්රාමවේදයන් පැවති බවට සාක්ෂියකි. තවද සිසුන් ගුරු ගෙදර නේවාසිකව සිටි බැවින් ඔවු‍නගේ සියළු පහසුකම් ගුරුගෙදරින් සපයන ලදි.
පන්සල සහ පිරිවෙණ, මහපිරිවෙණ තුළ ද්විතීයික හා උසස් අධ්යාිපන අවස්ථාවන් උදාකරගන්නා ලදි. මෙහි ඉගැන්වීම කරනු ලැබුවේ භික්ෂූන් විසිනි. මෙම පන්සල් පිරිවෙන් වලට රාජ්යා අනුග්රසහය නිරතුරුම ලැබුනේ රටේ ප්රනධානියාවු රජු තමන්ගේ යුතුකම් සහ වගකීමක් ලෙස සිතා කටයුතු කල බැවිනි. පිරිවෙණ් වලට අවශ්යේ ආහාර, ආවාස, සිවුරු පිරිකර ඇතුළු සියළුම දේ රාජ්යැ අනුග්රණහය යටතේ ලබා දුනි. පිරිවෙණේ පාලනය සිදු කරන ලද්දේ භික්ෂුන් විසිනි. මෙය විහාර පාලනයේම කොටසක් වූ අතර එතම් සංකීර්ණ නොවිය. ගිහි සිසුන් සදහා නේවාසික අවස්ථා විරල වු අතර පැවිදි සිසුන් නේවාසිකව සිටියහ. නේවාසිකයන්ගේ ඉදුම් හිටිම්, අහාර පාන සංවිධානය විශේෂ හිමිනමක් යටතේ සිදුවිය. මහා පිරිවෙණ් වල මෙකි සංවිධාන කටයුතු සංකීර්ණ වු බැවින් ඒ සඳහා විශේස වැඩ පිළිවෙලකට අනුව සිදුවිය. උදෑසන අවදිවීමේ සිට රාත්රීඳ නිද්ද දක්වා මේ සියල්ලම නියමිත කාල සටහනකට අනුව සිදු විය. මේ අයුරින් බලන කල ලංකාව තුළ මහින්දාගමනයත් සමග ඇති වු පිබිදිමත් සමග අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ලාංකිය ජන සමාජයට අවැසි පරිදි ගොඩනැගුණු බව කිව හැකිය. සාරධර්ම පිරි සමාජ රටාවක් තුළ කර්මාන්ත ආදිය සිදුකරමින් ස්වයංපෝෂිත අර්ථ රටාවක් පැවතුන බව කිවහැකි වේ.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
කලපු කකුළුවන් තර කිරීම
ආර්ථික වශයෙන් වඩාත් වැදගත් වූ කලපු කකුළුවන් ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම කලපුවකම දකින්නට ලැබුණ ද බස්නාහිර, වයඹ , උතුර හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල වඩාත් සුලබ ය.
කූඩු
කූඩුවේ සැකිල්ල ජලයට ඔරොත්තු දෙන ලී වර්ගයකින් තනා ඇතුළට ජලය කාන්දු වෙන ලෙස උණ පතුරු හෝ ලෑලි වලින් ආවරණය කර තනාගනු ලබයි. නැතිනම් සදා ගත් ලී සැකිල්ල සෙන්ටිමීටර පහක සිදුරු ඇති ප්ලාස්ටික් දැලකින් ආවරණය කිරීමට ද පුලුවන. කූඩුවේ භාගයකට වඩා ජලයේ ගිලෙන ලෙස සවිකර ග්‍රෑම් 90 - 150 අතර බරකින් යුත් වතුර කකුළුවන් දමනු ලබයි. අඩි 2.5ක් දිග 2ක් පළල උස අඩියක් පමණ වන කූඩුවක වතුර කකුළුවන් විස්සක් පමණ තරකිරීම හැකි ය.
පොකුණු
රොන්මඩ සහිත මැටි පස හෝ සම්පූර්ණ මැටි පස සහිත ප්‍රවාහන පහසුකම් සහිත බිමක් කකුළුවන් ඇති කරන ටැංකි සෑදීම සදහා යොදා ගනී. කකුළුවන් තර කිරීම සඳහා යෝග්‍ය ලවණතාව සහිත ජලය තිබීම ඉතාම වැදගත් ය.
වර්ග මීටර 200ක පමණ ඉඩක අඩි හතරක් පමණ ගැඹුර වන ලෙස ටැංකිය සකස් කරයි. මිලිමීටර් විස්ස සිදුරු සහිත දැළක් අඩි දෙකක් උසට සමීපව සමාන දුරින් සිටවූ ලී ආධාරයෙන් ටැංකිය වටා සවි කරයි. එහි පහළ කොටසේ ඇතුල් පැත්තෙන් අඩියක් පමණ උසට පොලිතින් වලින් ආවරණය කරන්නේ කකුළුවන් පැන යෑම වැළැක්වීමටයි.
උෂ්ණත්වය 23 -32 0C අතර ද ලවණතාව 15 - 30 ppt අතර ද ද්‍රව්‍ය ඔක්සිජන් 4 ppm ද pH අගය 8 - 8.5 අතර ප්‍රශස්ත මට්ටමක තිබීම කකුළුවන් තර කරන ටැංකියක දී සළකා බලනු ලබයි.
කකුළුවන් දැමීමට පෙර ටැංකිය හොඳින් වියලා හෙක්ටයාරකට ටොන් එකක් වන පරිදි දිය ගැසූ හුණු පොකුණ පුරා විසුරුවා හළ යුතුය. ඉන් පසු අඩි භාගයක් පමණ උසට ජලය පුරවා කාබනික පොහොර හෙක්ටයාරකට ටොන් දෙකක් පමණ වන ලෙස යෙදිය යුතුය. එවිට ජලය කොළ පැහැයට හැරී ඇල්ගී වර්ධනය මනාව සිදුවේ. එමගින් කකුළුවන්ට ආරක්ෂාව සැපයේ. ජලය තද කොළ පැහැ වූ පසු දිනකට අඩි භාගය බැගින් ටැංකිය පුරවා අඩි තුනක් පමණ ජලය පිරවූ පසු කකුළුවන් දැමිය හැක.
උෂ්ණත්ව කම්පන වලින් කකුළුවන් මියයාම වැලැක්වීම සඳහා ටැංකියට දැමීමට පෙර උන් එම ජලයට හුරු කළ යුතුය. කකුළුවන් ප්ලාස්ටික් බකට් එකකට දමා ඔවුන් තෙත් වන තුරු ටිකෙන් ටික වතුර දමා විනාඩි දහයක් පමණ බකට් එක ටැංකියෙහි පාවෙන්නට තබයි. ඉන් පසු කකුළුවන් ටැංකියට බසින ලෙස බකට් එක ඇලකර උන් ටැංකියට මුදාහැරීම කළ යුතුය.
කකුළුවාගේ දේහ ස්කන්ධයෙන් 10%ක් වන ලෙස වේල් දෙකකට බෙදා දිනපතා ආහාර සැපයීම සිදුකළ යුතුය. ඉවතලන මාළු, මස් කොටස් , දුඹුරු බෙල්ලන් ආහාර ලෙස බහුලව ලබා දෙන අතර වර්තමාන වෙළෙඳපලෙහි විශේෂයෙන්ම කකුළුවන් සඳහා යොදන සත්ව ආහාර ද මිලදී ගැනීමට ඇත.
අස්වනු නෙළීමේ ක්‍රම කිහිපයක් පවතී. ජලධාරා ක්‍රමය භාවිතයේදී ජල ධාරාවට එරෙහිව ගොස් එක්රැස් වියහැකි කකුළුවන් ගෙන් සියයට 98%ක්ම තර කකුළුවන් ය. ඔවුන් අතංගු මගින් අල්ලලා ගත හැකිය. ඔසවන දැල් භාවිතයෙන් හා ටැංකිය හිස් කිරීමෙන් ද අස්වනු නෙළීම කළ හැක.
CURL
cURL (උච්ඡාරනය කරන ආකාරය, "ක(ර්)ල්", ) පරිගණක මෘදුකාංග ව්‍යාපෘතිය විසින් විවිධ ජාල ප්‍රොටකෝල හරහා දත්ත හුවමාරු සඳහා පුස්තකාල (libcurl) සහ විධාන පේලි අතුරු මුහුණතක මෙවලමක් (curl) සපයයි. නමේ තේරුම "Client URL" එනම් "සේවාදායක යූආර්එල්" යන්නයි, එය 1997 දී ප්‍රථම වරට නිකුත් කරන ලදී.
ඉතිහාසය
cURL ප්‍රථම වරට 1997 දී නිකුත් කරන ලදී. එය මුලින් httpget ලෙස නම් කරන ලද අතර පසුව cURL යන වර්තමාන නම භාවිතා කිරීමට පෙර urlget ලෙස ද හැදින් විණ. මුල් කතුවරයා සහ ප්‍රධාන ක්‍රමලේඛකයා වන්නේ ස්වීඩන් ජාතික ඩැනියෙල් ස්ටෙන්බර්ග් වන අතර ඔහු IRC භාවිතා කරන්නන් සඳහා ස්වයංක්‍රීයව මුදල් විනිමය අනුපාත ලබා දීමට අවශ්‍ය වූ නිසා cURL නිර්මාණය කළේය.
libcurl
libcurl ජංගම පරිගණක පුස්තකාලයක් වේ. AIX, AmigaOS, Android, BeOS, BlackBerry Tablet OS සහ BlackBerry 10, OpenVMS, ඩාවින්, DOS, FreeBSD, HP-UX, HURD, iOS, IRIX, Linux, macOS, NetBSD, NetWare, OpenBSD, OS/2, QNX Neutrino, RISC OS, Solaris, Symbian, Tru64, Ultrix, UnixWare සහ Microsoft Windows ඇතුළු බොහෝ පරිගණක වේදිකාවල එය එක සමානව ක්‍රියාත්මක වේ.
libcurl පුස්තකාලය නොමිලේ වන අතර ආරක්ෂිත-thread සහ IPv6 සමඟ හොදින් කියාකරයි. C / C++, ජාවා, PHP සහ පයිතන් ඇතුළු පරිගණක භාෂා 50 කට වැඩි ගණනකට බන්ධන ලබා ගත හැකිය.
මෙම libcurl පුස්තකාල විසින් GnuTLS, mbed TLS, NSS, IBM i තුල gskit, Windows තුල SChannel, macOS සහ iOS මත ආරක්ෂිත ප්රවාහන, OpenSSL හරහා SSL / TLS, Boringssl, libressl, AmiSSL, wolfSSL, BearSSL, Mesalink හා rustls සඳහා සහය දක්වයි.[ උපුටා ගැනීම අවශ්‍යයි ]
cURL
cURL යනු URL සින්ටැක්ස් භාවිතයෙන් ලිපිගොනු ඇතුළු දත්ත ලබා ගැනීම හෝ යැවීම සඳහා වන විධාන පේලි මෙවලමකි. cURL විසින් libcurl භාවිත කිරීම නිසා, libcurl සහාය දක්වන සෑම ප්‍රොටෝකෝලයකටම cURL ද සහය දක්වයි.
cURL විසින් HTTPS සඳහා සහය දක්වන අතර එය, සාමන්‍යයෙන් HTTPS වැනි ආරක්ෂිත ප්‍රොටකොල තුලදී SSL සහතික තහවුරු කිරීමක් ද සිදුකරයි.. cURL විසින් HTTPS හරහා දුරස්ථ සේවාදායකයකට සම්බන්ධ වූ විට එම සේවාදායකට අදාල සහතිකය ලබා ගෙන, පසුව එහි CA සහතිකය මඟින් එහි දුරස්ථ සේවාදායකයේ වලංගු භාවය පරීක්ෂා කර බලා ඊට අදාල සේවාදායකය එය යැයි තහවුරු කර ගනී. සමහර cURL පැකේජ CA සහතික ගබඩා ගොනුව සමඟ එකතු කර ඇත. CA සහතික සඳහාම වෙන්කල  හා   වැනි විධාන කිහිපයක් ද පවති. එම  සහතික ගබඩා කළ ගොනුවේ පිහිටීම සඳහන් කිරීමට --cacert විකල්පය භාවිතා කළ හැකිය. වින්ඩෝස් තුල දී, CA සහතික කිරීමේ ගොනුවක් නිශ්චිතව දක්වා නොමැති විට, පහත දැක්වෙන අනුපිළිවෙලෙහි cURL විසින් "curl-ca-bundle.crt" ගොනු නාමය සහිත CA සහතිකය සොයයි:
දුරස්ථ සේවාදායකය ස්වයං-අත්සන-ලද සහතිකයක් භාවිතා කරන්නේ නම් හෝ දුරස්ථ සේවාදායක සහතිකය CA සහතික ගොනුවේ ලැයිස්තුගත කර ඇති CA විසින් අත්සන් නොකළහොත් cURL විසින් දෝෂ පණිවිඩයක් ලබා දෙනු ඇත. ආරක්‍ෂිත තහවුරු කිරීම මඟ හැරීමට, -k හෝ --insecure විකල්ප භාවිතා කළ හැකිය. විකල්පයක් වශයෙන්, දුරස්ථ සේවාදායකය විශ්වාස කරන්නේ නම්, දුරස්ථ සේවාදායක CA සහතිකය CA සහතික ගබඩා ගොනුවට එකතු කළ හැකිය.
උදාහරණ
cURL හි සරලම භාවිතය වන්නේ,  යනුවෙන් සටහන් කර ඊට ඉදිරියෙන් ලබා ගැනීමට අවශ්‍යය URL ලිපිනය විධාන පේලි මුහුනතෙ හි සටහන් කිරීමයි. cURL විසින් ලබා ගත් දත්ත පද්ධතිය මත නියම කර ඇති සම්මත ප්‍රතිදානය තුල දිස් වනු ඇත (සාමාන්‍යයෙන් විධාන පේලි මුහුණත තුල). ඒ නිසා ඉහත සඳහන් විධාන ලබා දුන් පසු, බොහො පද්ධති තුලදී, www.example.com හි මූලාශ කේතය විධාන කවුලුව තුල දිස්වනු ඇත. ප්‍රතිදානය ගොනුවක් තුළ ගබඩා කිරීම සඳහා -o විධානය භාවිතා කළ හැකිය: මෙවලමෙහි හැසිරීම වෙනස් කරන තවත් විකල්ප තිබේ.
යොමු
ප්‍රවර්ගය:CS1 ඉතාලි-භාෂා මූලාශ්‍ර (it) ප්‍රවර්ගය:විධාන පේලි ප්‍රවර්ගය:ටෙල්නෙට් ප්‍රවර්ගය:HTTP ප්‍රවර්ගය:C භාෂාවෙන් ලියූ මෘදුකාංග ප්‍රවර්ගය:විධාන පේලි මෘදුකාංග
ශ්‍රී ලංකාවේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ රජයේ පාසල්
තරකිරීම
මාංශ ප්‍රමාණය අඩු කකුළුවන් හඳුන්වන්නේ වතුර කකුළුවන් ලෙසය. මෙම කකුළුවන් කලපුවක බහාලන කූඩුවක් තුළ හෝ කලපු ආශ්‍රිතව සාදන ලද ටැංකියක බහා දින 15 - 30ක් අතර කාලයක් පෝෂණය කිරීමෙන් ග්‍රෑම් 500 සිට ඉහළට බර ඇති ආර්ථික වශයෙන් ලාභදායී මස් කකුළුවෙකු ලෙස වර්ධනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තර කිරීම ලෙස හඳුන්වයි.
ප්‍රියංකර ජයවර්ධන
වෛද්‍ය ප්‍රියංකර ජයවර්ධන (ඉංග්‍රීසි: Priyankara Jayawardena) යනු කායික රෝග වෛද්‍ය විශේෂඥයකි.
ජීවන සටහන්
ප්‍රියංකර ජයවර්ධන කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
මෙන්ඩලීය නොවන ප්‍රවේණි විද්‍යාව
මෙන්ඩල්ට පසුව විද්‍යාඥයන් විසින් සොයා ගන්නා ලද ප්‍රවේණික යාන්ත්‍රණයන් වේ. ඒවා නම්,
ප්‍රතිබද්ධය - Linkage
ජීවියෙකු සතුව පවතින වර්ණදේහ ගණන සීමිත වන නමුදු ලක්ෂණ පාලනය කරන ජාන අතිවිශාල සංක්‍යාවක් පිහිටයි. එම නිසා අනිවාර්යයෙන්ම එක් වර්ණදේහයක් මත ජාන එකකට වඩා වැඩි සංක්‍යාවක් පිහිටිය යුතුයි. එලෙස විවිධ ලක්ෂණ පාලනය කරන ජාන එකම වර්ණ දේහයක පිහිටා තිබීම ප්‍රතිබද්ධය ලෙස හැඳින්වේ.
අසම්පූර්ණ ප්‍රමුඛතාවය - Incomplete dominance
ජ්ස්ජ්ස්ජ්ස්ස්ස්ස්
අනුරාධපුර අටමස්ථාන ඒදා සහ අද
බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේ නම් කරන ලද අටමස්ථාන
ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:අටමස්ථාන
ශ්‍රී ලංකාවේ පැරාලිම්පික් සහභාගිත්වය
1996 ඇට්ලන්ටා හි පැවති පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකාව පළමු වරට පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලකට සහභාගි වුණ අතර එහි එක් ක්‍රීඩකයෙකු (කාලික පතිරණ) ක්‍රීඩා කළේය. එයින් පසුව පැවති සෑම ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උළෙලකටම ශ්‍රී ලන්ග්කාව සහභාගී වී ඇතත් කිසිම ශීත සෘතු පැරාලිම්පික් උළෙලට සහභාගි වී නොමැත.
2012 ලන්ඩනයේ පැවති ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උළෙලේදී T46 කාණ්ඩයේ පිරිමි මීටර් 400 දිවීම ඉසව්වේදි ලෝකඩ පදක්කම දිනාගත් ප්‍රදීප් සංජය විසින් ශ්‍රී ලංකාව සිය පළමු පැරාලිම්පික් පදක්කම දිනා ගත්තේ ය.
රියෝ හි පැවති 2016 ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකාව ලෝකඩ පදක්කමක් දිනා ගත්තේ ය. දිනේෂ් ප්‍රියන්ත හේරත් F 46 කාණ්ඩයේ පිරිමි හෙල්ල විසි කිරීම ඉසව්වේ 3 වන ස්ථානයට පත්විය.
2020 ටෝකියෝවේ පැවති ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උළෙලේදී, ශ්‍රී ලංකාව සිය ප්‍රථම පැරාලිම්පික් රන් පදක්කම දිනාගත් අතර, පිරිමි හෙල්ල විසි කිරීමේ F 46 කාණ්ඩයේ දිනේෂ් ප්‍රියන්ත හේරත් රන් පදක්කම දිනා ගනිමින් මීටර් 67.79ක නව F 46 ලෝක හා පැරාලිම්පික් වාර්තාවක් පිහිටුවීය. 2020 ටෝකියෝ පැරා ඔලිම්පික් උළෙලේදී පිරිමි හෙල්ල විසිකිරීමේ F 64 කාණ්ඩයේ මීටර් 65.61 ක දුරක් වාර්තා කරමින් දුලාන් කොඩිතුවක්කු ලෝකඩ පදක්කම දිනා ගත්තේය.
ජාතික සංචාරක මාර්ගෝපදේශක කථිකාචාර්ය්‍ය
ශ්‍රී ලංකා සංචාරක කර්මාන්තය සදහ වෘත්තීය පුහුණුව ලබා ඇති සහ බලයලත් ජාතික සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයා ශ්‍රී ලංකා සංචාරක කර්මාන්තයේ මහගු සේවයක් සිදු කරයි. ශ්‍රී ලංකා ජාතික සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයින් ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය (SLTDA) විසින් පුහුණු කර සහතික කරනු ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාව පුරා සංචාරය කිරීම සඳහා පුහුණුව ලබා ඇති ඔවුන් ජාතික සංචාරක මාර්ගෝපදේශකයින් ලෙස හැඳින්වේ. ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය (SLTDA) යනු ජාතික සංචාරක මාර්ගෝපදේශ බලපත්‍රය නිකුත් කිරීමට බලය ඇති එකම අධිකාරියයි.(මීට අමතරව පලාත් සභා දෙපාර්තමේන්තු මගින්ද සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා මගපෙන්වන් පහසුකම් සලසන්නන්    පුහුණු කිරීමේ සහ බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම සිදු කරනු ලැබේ).මාස 8ක පමණ කාලයක් භූගෝල විද්‍යාව, ඉතිහාසය, පුරාවිද්‍යාව, සංස්කෘතිය, සොබාදහම සහ වනජීවී සහ බුද්ධාගම වැනි විවිධ විශයන් පිළිබඳ පූර්ණ කාලීන පුහුණු පාඨමාලාවක් හැදෑරීමෙන් අනතුරුව සාර්ථකව සහභාගිවන්නන් සදහ පවත්වනු ලබන පරික්ෂණයකින් සමත්වන්නන් සදහා බලපත්‍රයක් ප්‍රදානය කෙරේ. ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන විදේශීය සංචාරකයින්ට අවශ්‍ය තොරතුරු විශේෂයෙන් සංස්කෘතික, ළුෙතිහාසික හා සමකාලීන උරුම පිළිබද අර්ථ නිරූපණයන් සැපයීම සඳහා සහතික ලත් ශ්‍රී ලංකා නිවාඩු මාර්ගෝපදේශ ශ්‍රී ලංකා සංචාරක සංවර්ධන අධිකාරිය (SLTDA) විසින් හොඳින් පුහුණු කරනු ලැබේ.
ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තා‌ක්ෂණ ආයතනය
ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තා‌ක්ෂණ ආයතනය (SLIIT, ස්ලිට් යන කෙටි නාමයෙන් ද හදුන්වනු ලබන), ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම තොරතුරු තාක්ෂණ උපාධි පිරිනමන,විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව විසින් පිලිගත් ආයතනයකි. මෙහි ප්‍රධාන මණ්ඩපය මාළඹේ පීහිටා ඇත. ජාත්‍යන්තර විශ්ව විද්‍යාල සංගමයේ සහ පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ විශ්ව විද්‍යාල සංගමයේ සාමජිකයෙකි. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන සහ මහාමාර්ග අමාත්‍යාංශය යටතට ඇතුලත් වේ. SLIIT ආයතනය ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල පනත යටතේ වරලත් උපාධි පිරිනමන ආයතනයකි.
ඉතිහාසය
1999 වසරේ මෙය ආරම්භ කරන ලද්දේ ශ්‍රී ලංකාවේ වේගයෙන් දියුණු වන තොරතුරු තාක්‍ෂන ක්‍ෂේත්‍රයේ රැකියා අවස්ථා වලට සුදුසුකම් ලත් වෘත්තිකයින් බිහි කිරීමේ අරමුණෙනි. මෙම පුරෝගාමී මෙහෙවර ක්‍රියාත්මක වුණේ එකල ආහාර සඳහා අභ්‍යන්තර සහ අන්තර්ජාතික වාණිජ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ, අධ්‍යාපන සහ උසස්‌ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ සහ මුදල් සහ ක්‍රම සම්පාදන අමාත්‍යාංශයේ පූර්ණ අනුග්‍රහය යටතේය.
ඉංජිනේරු පීඨය
මෙය 2012දි අරඹන ලදි. මෙමගින් පහත සඳහන් විද්‍යාවේදී ඉංජිනේරු උපාධි (BSc Eng. Hons SLIIT) පාඨමාලා සඳහා අධ්‍යන කටයුතු සිදු කෙරේ.
මුදල් අමාත්‍ය (ශ්‍රී ලංකා)
මුදල්, ආර්ථික ස්ථායිකරණ සහ ජාතික ප්‍රතිපත්ති අමාත්‍ය යනු ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් මණ්ඩලයේ වැදගත් තනතුරකි. මෙම තනතුර 1947 දී ශ්‍රී ලංකාවට නිදහස ලබා ගැනීමේ සංක්‍රාන්තියේදී පිහිටුවන ලද පළමු කැබිනට් තනතුරු වේ. තනතුරේ ඇති වැදගත්කම නිසා බොහෝ විට ජනාධිපතිවරයාගේ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයින් එම කාර්යභාරය ඉටු කර ඇත, පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ජනාධිපතිවරයා විසින් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයෙකු ද දරමින් සිටියේය. මෙම අමාත්‍ය ධූරය ජාතික සැලසුම් අමාත්‍යාංශයට ඇතුළත් වන විට මුදල් හා ක්‍රමසම්පාදන අමාත්‍යවරයා ලෙසද හැඳින්වේ.
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ යටත් විජිත සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය රජයේ ලංකාවේ භාණ්ඩාගාරික තනතුර පැවතුණි. එය නූතන පෝස්ට් සමඟ බොහෝ සමානකම් තිබුණි. 1947 ලංකා නිදහස් පනත සහ 1947 කවුන්සිලයේ ලංකා (ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ ස්වාධීනත්වය) නියෝග යටතේ සෝල්බරි කොමිෂන් සභාවේ නිර්දේශ යටතේ 1947 දී මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ ලංකා භාණ්ඩාගාරය පිහිටුවන ලදී. තරුණයෙකු වූ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන, නිදහස් ලංකාවේ පළමු මුදල් ඇමතිවරයා බවට පත් විය. කාලයාගේ ඇවෑමෙන් අමාත්‍යාංශය දැනට කරගෙන යන ප්‍රතිපත්ති සැලසුම් කිරීම භාර ගත්තේය.
මුදල් අමාත්‍යවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
(10) (9) (1) (3)
ජීවීන්ගේ පෝෂණ ක්‍රම
පෝෂණය යනු ජීවීන් ශක්තිය සහ ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියයි. පෝෂණය සඳහා විවිධ ජීව විශේෂ විවිධ වූ ක්‍රම යොදා ගනු ලබයි. ජීවීන්ගේ පෝෂණ ක්‍රම ඔවුන්ගේ ශක්ති ප්‍රභවය සහ කාබන් ප්‍රභවය මත වර්ග කල හැක. කාබන් ප්‍රබවය මත ජීවීන්ගේ පෝෂණය ප්‍රධාන ආකාර දෙකකි.
මෘතෝපජීවී පෝෂණය
මැරුණු ශාක සත්ත්ව කොටස් වල ඇති කාබනික ද්‍රව්‍ය මත පෝෂණය ලබන ජීවීන් මෘතොපජීවීන් ලෙස හඳුන්වයි. මොවුන් මැරුණු ශාක හා සත්ත්ව කොටස් වල ඇති කාබනික ද්‍රව්‍ය මතට බහිශ්සෛලීය එන්සයිම ශ්‍රාවය කර ඒවායේ ඇති සංකීර්ණ කාබනික ද්‍රව්‍ය සරල ද්‍රාව්‍ය තත්ත්වයට පත් කරයි. අනතුරුව ඒවා අවශෝෂණය කර භාවිතයට ගනු ලබයි. උදා: ඇතැම් බැක්ටීරියා, සියළුම දිලීර
සත්ත්ව සදෘෂ පෝෂණය
ආහාර මාර්ගයක් තුලට ආහාර අධිග්‍රහණය කරන ජීවීන් සත්ත්ව සදෘෂ පෝශීන් ලෙස හඳුන්වයි. සත්ත්ව සදෘෂ පෝෂණය අදියර 5කින් සමන්විත වේ. ඒවා නම්, අධිග්‍රහණය, ජීරණය, අවශෝෂණය, ස්වීකරණය සහ පහකිරීම යන ඒවායි. සත්ත්ව සදෘෂක පෝෂණය දක්වන ජීවීන් ක්ෂුද්‍ර භක්ෂක, තරල භක්ෂක හෝ මහා භක්ෂක පෝෂණයක් පෙන්වයි.
සහජීවී පෝෂණය
ඉතා සමීප ලෙස ජීවත් වන විශේෂ දෙකක් හෝ කිහිපයක් අතර දක්නට ඇති පාරිසරික සම්බන්ධතාවයකි.
සෛලීය ශ්වසනය
දකුණ|thumb|300x300පික්|Typical eukaryotic cell සෛලීය ශ්වසනය ජීවීන්ගේ  සෛල තුල දී පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය වල අඩංගු ජෛවරසායනික ශක්තිය ATP බවට පත්කිරීම සිදුකරන  පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලීන්  ගේ එකතුවක් වේ. ශ්වසනයේදී සිදුවන ප්‍රතික්‍රියා විශාල  අනු කුඩා අණු බවට  බිදහෙලන බැවින්  අපවෘත්තිය ක්‍රියා ලෙස හැදින්වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී ශක්තිය නිදහස් වේ.(අධි ශක්ති බන්ධන වඩා ස්ථායි බන්ධන වලින් ප්‍රතිස්ථාපනය වීම නිසා).ශ්වසනය, සෛලය විසින් සෛලීය ක්‍රියා බලගැන්වීමට ශක්තිය නිදහස් කරන ප්‍රධාන ක්‍රම අතරින් එකකි. සෛලීය ශ්වසනය තාපදායි රෙඩෝක්ස් ප්‍රතික්‍රියාවකි. එනම් එහිදී තාපය පිටවේ. සම්පූර්ණ සෛලීය ශ්වසන ක්‍රියාවලිය ජෛව රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මාලාවක් ඔස්සේ සිදුවේ. ඉන් බොහොමයක් පියවර redox ප්‍රතික්‍රියා  වේ. සෛලීය ශ්වසනය රීත්‍යනුකූලව දහන ප්‍රතික්‍රියාවක් වුවද, එය  සෛලයක් තුල සිදුව්වීමේදී පැහැදිලිවම ඊට සමාන නොවන ලෙස සලකන්නේ එහිදී ප්‍රතික්‍රියා මාලාවක් ඔස්සේ සෙමෙන් ශක්තිය නිදහස් කරන බැවිනි.
සත්ත්ව හා ශාක සෛල විසින් ශ්වසනය සදහා බහුලවම භාවිතා කරන පෝෂක වන්නේ සීනි, ඇමයිනෝ අම්ල හා මේද අම්ල වේ. එමෙන්ම වඩාත් බහුල ඔක්සිකරණ නියෝජිතයා(ඉලෙක්ට්‍රොන ප්‍රතිග්‍රාහකයා) වන්නේ අණුක ඔක්සිජ‍න් (O2) වේ. ATP වල ගබඩා කරන ලද රසායනික ශක්තිය (ATP වල තුන්වන පොස්පේට් කාණ්ඩය අණුවේ ඉතිරි කොටසට දුර්වලව බැදී ඇති අතර  එම බන්ධන වෙනත් වඩා ස්ථායි  බන්ධන ඇතිවීමට ඉඩ සලසමින් පහසුවෙන් බිදී යයි. ඒ ආකාරයට සෛලීය ක්‍රියාවලීන්ට  අවශ්‍ය ශක්තිය සම්ප්‍රේෂණය කරයි.) පසුව ශක්තිය අවශ්‍ය ක්‍රියාවලි සදහා යොදාගත හැක. එම ක්‍රියාවලි අතර ජෛවසංස්ලේෂණය, සංචරනය හෝ  සෛල පටල හරහා ද්‍රව්‍ය පරිවහනය දැක්විය හැක.
කළු මම්බා
thumb|300x300පික්|කළු මම්බා thumb|කළු මම්බා thumb|කළු මම්බාගේ හිස thumb|කළු මම්බා thumb|කළු මම්බා thumb|කළු මම්බාගේ පැතිර යාම thumb|455x455පික්|කළු මම්බා අප්‍රිකානු කළු මම්බා යනු අධික විස සහිත සර්පයෙකි.King cobra ට පසුව දෙවැනියට දිගම විස සහිත සර්ප විශේෂය කළු මම්බා යි.මොවුන්ගේ සාමාන්ය දිග මීටර් 3 (අඩි 9 අඟල් 10) ක් වන අතර මීටර් 4.3 සිට 4.5 (අඩි 14 අඟල් 1 සිට අඩි 14 අඟල් 9)දක්වා වාර්තා වී ඇත.ලොව දෙවැනියට වේගවත්ම සර්පයාද කළු මම්බා යි.විද්‍යාත්මක නාමය Dendroaspis polylepis වේ
HTTP 301
301 Moved Permanently (ස්ථිරවම ගෙන යන ලදී) HTTP ප්‍රතිචාර තත්ත්ව කේතය, ස්ථිරව නැවත යොමු කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි, එයින් අදහස් කරන්නේ මෙම ප්‍රතිචාරය ලබා ගන්නා URL ලිපිනය භාවිතා කරන වත්මන් සම්බන්ධතා හෝ වාර්තා යාවත්කාලීන කළ යුතු බවයි. නව URL ලිපිනය, ප්‍රතිචාරයේ Location කොටසේහි අන්තර් ගතවිය යුතුය. 301 නැවත යොමු කිරීම, පරිශීලකයින් HTTP සිට HTTPS දක්වා උසස් කිරීම සඳහා වූ හොඳම ක්‍රමයක් ලෙස සැලකේ.
RFC 2616 මෙසේ සඳහන් වේ:
උදාහරණයක්
පාරිභෝගික ඉල්ලීම: සේවාදායක ප්‍රතිචාරය: "www" සඳහා ප්‍රමුඛතවය නොදුන් ආරක්‍ෂිත නොවන URL ලිපින ආරක්ෂිත ලිපිනයකට හරවා යැවීමට .htaccess ගොනුවක් භාවිතා කරන උදාහරණයක් මෙන්න: පර්ල් CGI.pm භාවිතා කරන උදාහරණයක් මෙන්න: PHP විසින් හරවා යැවීමක් භාවිතා කරන උදාහරණයක් මෙන්න: සමාන සරල Nginx වින්‍යාස සඳහා උදාහරණයක්: Express.js භාවිතා කර නැවත යොමු කිරීම කළ හැකි එක් ක්‍රමයක් මෙන්න:
සෙවුම් යන්ත්‍ර
බිංග් සහ ගූගල් විසින් තම සෙවුම් යන්ත්‍ර වල ප්‍රතිඵල දැක්වෙන පිටුවල URL ලිපින වෙනස් කිරීම සඳහා 301 යොමුකිරීම භාවිතා කිරීමට නිර්දේශ කරන අතර එම URL එක සදහටම වෙනස් වන අතර ඉක්මනින් එය නැවත වෙනස් කිරීමට නියමිත නොවේ.
යොමු
ප්‍රවර්ගය:HTTP තත්ත්ව කේත
චන්ද්‍ර ගුණසේකර
ජීවන සටහන්
චන්ද්‍ර කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:1922 උපත්
වටුවා
වටුවන් යනු සාමාන්‍යයෙන් ගැලිෆෝම්ස් අනුපිළිවෙලෙහි තබා ඇති මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පක්ෂීන් කිහිප දෙනෙකුගේ සාමූහික නමකි.
පැරණි ලෝක වටුවන් ෆැසියානිඩේ පවුලටත්, නිව් වර්ල්ඩ් වටුවන් ඔඩොන්ටොෆොරිඩේ පවුලටත් තබා ඇත. වටුවන් සමඟ මතුපිට සමානකම් ඇති බැවින් බටන්කයිල් විශේෂ නම් කර ඇති අතර චාර්ඩ්‍රයිෆෝම්ස් අනුපිළිවෙල අනුව ටර්නිසිඩේ පවුල සාදයි. පැරණි ලෝක වටුවන් වන රජුගේ වටුවන් බොහෝ විට සුරතල් සතුන් සඳහා අලෙවි කරන අතර මෙම වෙළඳාම තුළ වැරදීමකින් හැඳින්වුවද එය "බොත්තම් වටුවන්" ලෙස හැඳින්වේ. මේස ආහාර හෝ බිත්තර පරිභෝජනය සඳහා බොහෝ පොදු විශාල විශේෂ ගොවිපල වල වගා කර ඇති අතර, ක්‍රීඩා ගොවිපලවල් වල හෝ කැලෑ වල දඩයම් කරනු ලබන අතර, වන ජනගහනයට අතිරේකයක් ලෙස හෝ ඔවුන්ගේ ස්වාභාවික පරාසයෙන් පිටත ප්‍රදේශ දක්වා ව්‍යාප්ත වීමට ඉඩ ඇත. 2007 දී එක්සත් ජනපදයේ වටුවන් මිලියන 40 ක් නිෂ්පාදනය කරන ලදී [1]
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මූලස්ථානය
එක්සත් ජාතීන් සතුව තවත් අමතර, උපකාරක, ප්‍රාදේශීය මූලස්ථාන/ මූලස්ථාන දිස්ත්‍රික්ක තුනක් ඇත. ඒවා ජිනීවා (ස්විට්සර්ලන්තය), වියානා (ඔස්ට්‍රියාව), සහ නයිරෝබි (කෙන්යාව) යන ස්ථානයන්හි පිහිටා ඇත. මෙම අනුබද්ද කාර්යාල එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්බන්ධතාවයන් නියෝජනය කිරීම, ජාත්‍යන්තර කටයුතු සඳහා පහසුකම් සැලසීම සහ නිශ්චිත බිහිදෙස් වරප්‍රසාද භුක්තිවිඳීම සිදුකලද, නිව්යෝර්ක් නුවර පිහිටි ප්‍රධාන මූලස්ථානය පමණක්, මහා මණ්ඩලය සහ ආරක්ෂක කවුන්සලය ඇතුලත්ව එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රධාන ආසන වලින් සමන්විතවේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂිත කාර්යාංශ පහලවම පිහිටා ඇත්තේ නිව්යෝර්ක් නුවරින් පිටත මෙම අනෙකුත් මූලස්ථාන වල හෝ අනෙකුත් නගර වල වේ.