cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ව්‍යවස්ථානුකූලවාදය
පෙර කී පරිදි ව්‍යවස්ථානුකූල ආණ්ඩු ක්‍රමයක් යන්නෙන් ගම්‍ය වන්නේ නීතියේ සීමාවෙන් බැඳුණු ආණ්ඩුක්‍රමයකි. ඒ අනුව ව්‍යවස්ථානුකූල ආණ්ඩුක්‍රමයක් යනු යහපත් රවහිරතා අවකාශයක්( positive restraints universe) ඇතුළත ක්‍රියාත්මක වන ආණ්ඩුක්‍රමයකි.එයින් අදහස් වන්නේ ව්‍යවස්ථානුකූල නීතිය ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාකාරිත්වයට අවහිර වන පරිදි පිහිටුවීම නොවේ. එහෙත් ආණ්ඩු බලය අනිසි ආකාරයෙන් භාවිතා කිරීම වලක්වාලීම එයින් සිදු කෙරේ. එය ආණ්ඩුකරණය පිළිබඳ විශ්වාසය තහවුරු කිරීමට ඉවහල් වේ.
ආණ්ඩුවේ අධිකාරියට ව්‍යවස්ථානුකූල විධි නියම වලින් දක්වන අවහිරය දේශපාලන ක්‍රමයෙන් දේශපාලන ක්‍රමයට වෙනස් වේ. ඇතැම් දේශපාලන ක්‍රමයක ආණ්ඩුවේ බලය මත වැඩි ව්‍යවස්ථානුකූල අවහිරයක්, එනම් ප්‍රතිරෝධයක් යොදා තිබියහැකි අතර තවත් ක්‍රමයක අඩු ප්‍රතිරෝධයක් ගොඩ නංවා තිබිය හැකිය. මේ නිසා වෙනත් ඕනෑම කෘත්‍යාත්මක සංකල්පයක් (Functional concept) මෙන් ව්‍යවස්ථානුකූලවාදයද ධ්‍රැව දෙකක් අතර, එනම් අඩු අවහිරතාව හා වැඩි වැඩි අවහිරතාව යන ධ්‍රැව දෙක අතර කුමන හෝ ලක්ෂයක ස්ථානගත වී තිබිය හැකිය. ආණ්ඩුවේ බලය මත ව්‍යවස්ථානුකූලප්‍රතිරෝධය වැඩි වීම සිවිල් සමාජයේ නිදහස හා පුරවැසි අයිතිවාසිකම් වැනි අංශ වල පැවැත්මට හිතකර යඅයි පොදුවේ පිළිගැනීමට ලක් වේ.
මුලාශ්‍ර
දේශපාලන විද්‍යාව න්‍යාය, සංකල්ප, මතවාද : කීර්ති ආරියදාස
මහනුවර ආදර්ශ පාසැල
මහනුවර ආදර්ශ පාසැල (Kandy Model School), මෙම පාසල පිහිටා ඇත්තේ ශ්‍රි ලංකවේ,මධයම පලාතේ,මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය
Sanjithadesigns
Sanjithadesign is level two seller on Fiverr. He doing graphic design and video editing related jobs on fiverr. He completed 300+ orders on fiverr. And also he is 5 Star seller.
His Social Media Profiles :-
Instagram
Facebook
Pinterest
TikTok
කැමරා කාච
thumb|මෙහි දැක්වෙන්නේ AF-S DX Zoom-Nikkor 18-70 f/3.5-4.5G IF-ED දුර ප්‍රකාශ කාචයකි
ඡායාරූප කාචයක් යනු ප්‍රකාශ කාචයක් හෝ ඒවා සමූහයක එකතුවක් හෝ වන අතර එය කැමරා දේහයක් සමඟ එක්ව භාවිතා වේ. එමඟින් ඡායාරූප පටල හෝ වෙනත් ආකාරයකට රසායනිකව හෝ විද්‍යුත් වශයෙන් ඡායාරූප ගබඩා කර හැකි මාධ්‍යයක් වෙත වස්තූන්ගේ ප්‍රතිබිම්බ ලබා දීම සිදු කෙරේ. එහි දී එය කැමරාවෙහි යාන්ත්‍රණය සමඟ එක්ව ක්‍රියාත්මක වේ.
සෛද්ධාන්තිකව ප්‍රතිබිම්බයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා තනි සරල උත්තල කාචයක් ප්‍රමාණවත් විය යුතු නමුත් ප්‍රායෝගිකව මතුවන විවිධ දෘශ්‍ය අභිප්‍රේරණයන් සංශෝධනය සඳහා ප්‍රකාශ කාච උපාංග ගණනාවකින් සැදුම් ලත් සංයුක්ත කාචයක් ප්‍රායෝගික තත්ත්ව යටතේ භාවිතා කෙරේ. ඕනෑම කාච පද්ධතියක යම් අභිප්‍රේරණයන් පැවතිය හැකිය. කාච සැලසුම්කරුවාගේ කාර්යය භාරය වනුයේ මෙම අභිප්‍රේරණයන් සමබර වී ඉවත් වන ආකාරයට කාච සැලසුමක් නිර්මාණය කිරීම වන අතර එය ඡායාරූපමය කාර්යයන් සඳහා සුදුසු විය යුතුය. ඇතැම් විට මෙය විශාල වශයෙන් නිෂ්පාදනය කිරීමට ද සුදුසු නිර්මාණයක් විය යුතුය.
කැමරා, දුරේක්ෂ, අන්වීක්ෂ හෝ අනෙකුත් උපාංගවල භාවිතා වන කාචයන් අතර විශාල වෙනස්කමක් නොපවතින අතර විස්තරාත්මකව සැලසුම් කෙරෙන ආකාරය සහ නිර්මාණය කෙරෙන ආකාරය අතින් ඒවා එකිනෙකින් වෙනස් වේ.
කාචයක් ස්ථිරව කැමරාවකට සවි වී තිබිය හැකිය. නැතහොත් එය නාභීය දුර, කැමරා විවරය සහ අනෙකුත් ගුණාංග අතින් වෙනස් වන විවිධ කාච සමඟ සීරු මාරු කොට භාවිතා කළ හැකි එකක් ද විය හැකිය.
කාච විවරය සහ නාභි දුර
Focal lengths are usually specified in millimetres (mm), but older lenses might be marked in centimetres (cm) or inches. For a given film or sensor size, specified by the length of the diagonal, a lens may be classified as a:
142
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 142 (CXLII) යනු,  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත). එකල එය හැඳින්වුනේ, පැක්ටුමෙයියුස්ගේ සහ ක්වඩ්රාටස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  895 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 142 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
මඩකලපුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මඩකලපුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
පිච්චන්චච්චාරා උපභාෂාව
පිච්චන්චච්චාරා ( or ) යනු, මධ්‍යම ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි  පිච්චන්චච්චාරා ජනයා විසින් සාම්ප්‍රදායිකව කතා කරනු ලබන බටහිර කාන්තාර භාෂාවෙහි උපභාෂාවකි.
මඩකලපුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
143
වසර 143 (CXLIII) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත). එකල එය හැඳින්වුනේ, ටුර්ක්වාටුස්ගේ සහ හිපාර්කස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  896 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 143 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
කට්ටුට
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා සම්මානය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා සම්මානය වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී තිරයේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකික රූපවාහිනී ඉදිරිපත් කරන්නා සඳහා බොහෝ වාණිජ සන්නාම සමඟ සම්බන්ධ රයිගම් සමාගම විසින් පිරිනමනු ලැබේ.
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය. එතැන් සිට මෙම කීර්තිමත් ශූරතාව දිනාගත් අයගේ ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වේ. x zබ් zෆ්ඩ් බ්ඩ්ෆ්හ් ඩ්ෆ් ග්න්ෆ්ග්න් න් ෆ් න්xග්න්
සුපර්නෝවා
සුපර්නෝවා යනු විශාල තාරකාවන්ගේ පරිණාමයේ අවසාන අදියරයි.
144
වසර 144 (CXLIV) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත). එකල එය හැඳින්වුනේ, රූවුෆස්ගේ සහ මැක්සිමුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  897 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 144 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සදහටම ඔබ මගේ
ගීතයන්
ගීත පොත් – ආනන්ද පොත්හල, මරදාන ගීත තැටි - සමරසිංහ ලේබලය යටතේ නිකුත් විය
ප්‍රදර්ශනය
සීමාසහිත සිනමාස් සමාගම
මූලාශ්‍ර
2. https://rateyourmusic.com/film/%E0%B7%83%E0%B6%AF%E0%B7%84%E0%B6%A7%E0%B6%B8_%E0%B6%94%E0%B6%B6_%E0%B6%B8%E0%B6%9C%E0%B7%9A/
කට්ටුවන්
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ලුණුදෙහි
දෙහි කල් තබා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ලෙස ලුණු දැමීම සිදුකරයි. මෙලෙස ලුණු දමා සකස්කර ගත් දෙහි ලුණු දෙහි ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
ලුණුදෙහි සකස්කර ගැනීම
දෙහි ගෙඩි වෙන් නොවන සේ හතරට පලා ලුණු කැට සමඟ මිශ්‍ර කර දින කිහිපයක් අව්වේ වියලා ගනු ලැබේ. රස වැඩිකර ගැනීම සදහා මේ අවස්ථාවේදීම කොච්චි එකතු කරගත හැක. හොදින් වියලා ගත් දෙහි, කට වැසිය හැකි පිරිසිදු භාජනයකට දමන්න. මිරිකා ගත් දෙහි යුෂ අව්වේ කකාරවා වියලා ගත් දෙහි සහිත භජනයට වියලි දෙහි වැසීයන පරිදි එක් කරන්න. භාජනයේ කට හොදින් වසන්න. මෙසේ සාදා ගත් ලුණුදෙහි බොහෝ කාලයක් කල්තබා ගත හැක.
ලුණුදෙහි ප්‍රයෝජනයට ගැනීම
දෙහි හිඟ කාල වලදී මෙම ලුණුදෙහි අහාර සකස්කර ගැනීමේදී භාවිතයට ගත හැක.
නාරද මහා ස්ථවිර
නාරද මහා ස්ථරවියන් වහන්සේ වූකලී ථෙරවාද බුදුදහම ප්‍රචලිත කිරීමට ධර්ම ප්‍රචාරයෙන් මෙන් ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පොත්පත් රචනයෙන් සහ පරිවර්තනයෙන් ද දායක වූ ධර්ම විශාරද වූ හිමිනමකි. කොළඹ වජිරාරාමාධිපති ව ද උන්වහන්සේ වැඩ විසූහ. 1898 ජූලි 14 දින උපත ලැබූ අතර ගිහි නාමය වූයේ සුමනපාල පෙරේරා ය. 1983 ඔක්තෝබර් 2 දින උන්වහන්සේ අපවත් වී වදාළ සේක.
ජීවිතය
1929 දී උන්වහන්සේ ඉන්දියාවේ සමාත් හි නව මූළගන්ධකුටි විහාරය විවෘත කිරීමේ උළෙලට ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් සහභාගී වූ අතර 1934 දී ඉන්දුනීසියාවට වැඩම කළේ වසර 450 කට අධික කාලයකින් පසු එරටට වැඩම කළ ප්‍රථම ථෙරවාද භික්ෂූන්වහන්සේ ලෙස ය. එම අවස්ථාවේ දී බෝරෝබුදූර් විහාරයට ගිණිකොණ දෙසින් බෝධීන්වහන්සේ නමක් රෝපණය කළ අතර එදින, එනම් 1934 මාර්තු 10 දින එහි පිරිසක් මහණ කරවීම ද සිදුකළේ ය. එතැන් පටන් උන්වහන්සේ තායිවානය, කාම්බෝජය, ලාඕසය, වියට්නාමය, සිංගප්පූරුව, ජපානය, නේපාලය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවල් රැසකට වැඩම කරමින් ධර්ම ප්‍රචාර කටයුතු සිදු කළහ. 1956 දී උන්වහන්සේ එක්සත් රාජධානිය සහ එක්සත් ජනපදයට ද වැඩම කළ උන්වහන්සේ එක්සත් ජනපදයේ වොෂින්ටන් ස්මාරකය පරිශ්‍රයේ දී මහා ජනකායකට දේශනාවක් ද පැවැත් වූහ. 1960 නොවැම්බර් 2 දින උන්වහන්සේ දකුණු වියට්නාමයේ Thích Ca Phật Đài පන්සලට බෝධීන්වහන්සේ නමක් ද වැඩම කරවූ සේක.
පියදස්සි මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ ඇතුලු තවත් එවැනි භික්ෂූන්වහන්සේ සමග උන්වහන්සේ 1960 ගණන්වල දී බණ සම්ප්‍රදායේ ධර්ම දේශනා ප්‍රචලිත කිරීමට ද දායක වූ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර පන්නයට හැඩගැසුණු මධ්‍යම පාංතික ජනතාවගේ දෛනික ජීවිතයට බෞද්ධ උගැන්වීම් සමීප කරවීමට ද කටයුතු කළහ.
පොම්පෙයි ලක්ෂ්මි
පොම්පෙයි ලක්ෂ්මි යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ 1930 දශකයේ පොම්පෙයි නටබුන් අතුරින් සොයාගැනුණු ඉන්දියානු කුඩා ඇත්දළ ප්‍රතිමාවකි. මුලින් විශ්වාස කෙරුණේ මෙමගින් හින්දූන් සහ ජෛනයන් විසින් සශ්‍රීකත්වය, රුව සහ ධනයට අධිපති දෙවඟන යැයි සලකන ලක්ෂ්මි දේවිය නිරූපණය වන බවයි. කෙසේනමුත්, ප්‍රතිමා ලක්ෂණ අනුව අනාවරණය වන්නේ මෙමගින් නිරූපණය වන්නේ බොහෝවිට යක්ෂියක, එනම් සශ්‍රීකත්වය සංකේතවත් කෙරෙන වෘක්ෂ දේවතාවියක බවයි.
වර්තමානයේ මෙම ප්‍රතිමාව නේපල්ස් ජාතික පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ රහස් කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කොට ඇත.
සොයාගැනීම
මෙම කුඩා ප්‍රතිමාව සොයාගැනුණේ පොම්පෙයි නටබුන් අතර වියා ඩෙල්’ඇබොන්ඩැන්සාහි කුඩා නිවසක් තුළිනි. මෙම නිවස වර්තමානයේ හඳුන්වන්නේ "කුඩා ඉන්දියානු ප්‍රතිමාවේ නිවස" ලෙසයි. මෙම ප්‍රතිමාව සොයාගැනුණු දිනය ලෙස 1930 සහ 1935 අතර සහ 1938 ලෙස විවිධ දිනයන් ලබා දී ඇත.
කප්පූතු
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
පොම්පෙයි ලක්ෂ්මි
සොයාගැනීම
මෙම කුඩා ප්‍රතිමාවේ අතිශයින් බහුල ලෙස ඇති ආභරණ නොසැලකූ විට එය බොහෝදුරට නිරුවත් ස්වභාවයක් ගනියි. ඇය අසල සහායිකාවන් දෙදෙනකු වේ. එම දෙදෙනා ප්‍රතිමාවේ දෙපස විලවුන් බඳුන් දරා සිටිමින් පිටත බලා සිටින අයුරක් දිස්වේ.
ක්‍රි.ව. 79දී විසූවියස් කන්ද විදාරණය වී නගරය වැළලී ගිය අවස්ථාවේ ද මෙම ප්‍රතිමාව පොම්පෙයිහි පැවතීම තුළින් ක්‍රි.ව. 1වන සියවසේ පැවති ඉන්දු-රෝම වෙළඳ සබඳතාවල වූ තීව්‍ර ස්වභාවය හඳුනාගත හැක. නේපල්ස් ජාතික පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය විසින් මෙම කුඩා ප්‍රතිමාව එම සියවසේ මුල් භාගයේ ඉන්දියාව තුළ නිර්මාණය කරන්නට ඇතැයි කාලනිර්ණය කොට ඇත.
සම්භවය
මුලින් යෝජනා වූයේ මෙම කුඩා ප්‍රතිමාව නිර්මාණය වූයේ මථුරාවේ කියා ය. නමුත් වර්තමානයේ මෙය නිර්මාණය වූ ස්ථානය ‍භෝකර්දාන් යැයි විශ්වාස කෙරෙන්නේ මේ හා සමාන රූ දෙකක් ඉන් හමුවීම නිසාවෙනි. මෙම ප්‍රතිමාවේ හිස මුදුනේ රවුම් හැඩැති සිදුරක් ඇත. මෙම විවරයක් තිබීමේ අරමුණ පැහැදිළි කිරීමට විවිධ මතයන් ඉදිරිපත් වී ඇත: ඉන් එක් මතයකින් කියැවෙන්නේ මෙම ප්‍රතිමාව කිසියම් භාණ්ඩය අල්ලුවක් ලෙස පවතින්නට ඇති බවයි. තවත් මතයකින් කියැවෙන්නේ මෙය සාතවාහන රාජධානියේ ඇත්දත් තෙපා මේසයක එක් පාදයක් වන්නට ඇති බවයි.
ක්‍රි.ව. 25 සහ ක්‍රි.ව. 75 අතර වසර 50ක පමණ කාලයක් නාහපාන රජු යටතේ බටහිර ක්ෂත්‍රපවරු සාතවාහන භූමිය ආක්‍රමණය කළහ. මේ නිසා බටහිර ක්ෂත්‍රපයින් විසින් පොම්පෙයි ලක්ෂ්මී රුව කොල්ලකා එය බටහිර වෙත අලෙවි කළා වන්නට ද හැක. පෙරිප්ලස් ඔෆ් ද එරිත්‍රියන් සී මූලාශ්‍රය අනුව මේ කාලය අවට බටහිර ක්ෂත්‍රපයන් සහ රෝම අධිරාජ්‍යය අතර තීව්‍ර වෙළඳ සබඳතා පැවති බැව් හෙළිවේ.
කෝරළේ පත්තු බටහිර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කෝරළේ පත්තු බටහිර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
ද එක්ස්-ෆයිල්ස්
එක්ස් ෆයිල්ස් X-Files යනු සම්මානලාභි ඇමරිකානු විද්‍යාප්‍රබන්ධමය ටෙලිවෘතාන්තයකි. මෙය ක්‍රිස් කාටර්ගේ නිර්මාණයක් වන අතර 1993 සිට 2003 දක්වා ඇමරිකානු Fox රූපවාහිනී ජාලය ඔස්සේ විකාශනය විය.මෙහි චරිත හා ඇතැම් වැකි ජනප්‍රිය සංස්කෘතියක් බිහිකිරීමට මුල් වූ අතර රසිකයන් තුල නොමැකෙන මතකයන් තැබීමට සමත් විය. 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' රූපවාහිනි කතාමාලාව චිත්‍රපටි දෙකකටත් (The X-Files හා I Want To Believe) වෙනත් ටෙලිවෘතාන්තයකටත් (ලෝන් ගන් මෙන් The Lone Gunmen) පාදක විය.
එෆ්.බී.අයි. පරීක්ශකයන් වන ෆොක්ස් මෝල්ඩර්(ඩේවිඩ් ඩචොව්නි ) හා ඩේනා ස්කලී(ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්) මෙහි ප්‍රධාන චරිත වන අතර ඔවුන් එෆ්.බී.අයි. ආයතනයේ 'එක්ස් ෆ්යිල්ස්' ලෙස නම්කර ඇති අංශයේ කටයුතු කරයි.මෙම අංශයට ලැබෙනුයේ විසඳීමට නොහැකිවූ අසාමාන්‍ය සිද්ධි හා අපරාධ වේ.
ගීලියන් ඇන්ඩර්සන්
අර්ධ කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ වාසයකරයි.
ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
ලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධන
ලක්ෂ්මන් යාපා අබේවර්ධන (උපත ජූනි 7, 1955) යනු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු වර්තමානයෙහි ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂගේ රජයේ ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කැබිනට්  ඇමතිවරයාය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1955 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
බුද්ධිය
දැණුම, අත්දැකීම්, අවබෝධය, සාමාන්‍ය දැණීම, සහ ඇතුළු ණුවන භාවිතාකර සිතීමට සහ ක්‍රියාකිරීමට ඇති හැකියාව බුද්ධිය නම්වේ. තවමත් බුද්ධිය යන්න මතවාදයට ලක්වෙමින් ඇත.පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු සැම අතින්ම සමාන වුවත් එක් අයෙක් අනෙකාට වඩා මනා ලෙස කටයුතු කරන්නේ කේසෙද?යන්න බැලුවහෝත් එය අභියෝගාත්මක අවස්තාවන්ට මුහුණ දෙන විට කටයුතු කරන ආකාරයේ වෙනස්කම් අනුව තහවුරු කර ගතහැකග.පුද්දගලයා යම් ක්‍රියාකාරකමකට සුදුසුද නැද්ද යන්න සොයා බැලිමට බුද්දිය අවශ්‍යය.ළමයනුට උගන්වද්දි හැනියා තක්සෙැවකින් තොරව අලුත් විෂයක් තොරා බෙරා ගැනිම කාලය අපතෙ යන නිෂ්ප්‍රයොජන කර්රයක් විය හැක.බුද්දිය යනු ප්‍රජානන හැකියාවකි.
කිසියම් දෙයක් පිළිබද යම් කෙනෙක් විශිෂ්ඨත්වය දක්වන සාධක කිහයක් ඇත. 300px|right
පියාජේ
බුද්ධිය ජිවියා තුල ඇති වන පැහැදිලි ක්‍රියාකරකමයි.එය ජිවියා විසින්සකස් විය යුතු බාහිර වස්තුන් ආශ්‍රයෙන් ගොඩ නැගෙන වඩා සිමවක කොටසකි.
ස්පියමන්
අදහස් හා ද්‍රවය අතර සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනිමයි.250px|right
කැට්ල්
බුද්දිය යනු කොටස් 2ක එකතුවකි.
ඇමරිකානු අර්ථනය
බුද්ධිය යනු පුද්ගලයාට කුසලතාවයක්තිබිය යුතු බවයි.
ද්වි සධක මතය
right|250px බුද්ධිය යනු සමාන්‍ය සාධකයි. වි‍ශේෂ සාධක යනු එක් එක් පුද්ගලයන්ට ඇති හැකියාවන්ය.
කේවල බුද්ධි පරික්ෂණය
ලිඛිත පුද්ගල බුද්ධි පරික්ෂණ ක්‍රමයකි."බිනේ" විසින් හදුන්වා දි ඇති මෙය වරකට ඵක් අයකු පමණක් භාජනය කරයි.
කණ්ඩයම් බුද්ධි පරික්ෂණය
ස්පියමන් විසින් හදුන්වා දි ඇත.
බහුවිධ බුද්ධි න්‍යාය
වත්මන් ලෝකයේ භාවිතා කරන සම්ප්‍රදයික බුද්ධි පර්ක්‍ෂණවලින් තක්සෙරු කරනුයේ මනුෂ්‍ය විභවතිවයන්ගෙන් ඉති ස්වල්පයකි.එ බැවින් බහුවිධ බුද්ධිය පිළිබද සිද්ධාන්තය1984 දි ඇමරිකානු මනෝ විද්‍යඥයෙකු වු"හවාඩ් ගාඩ්නර්"විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත. මෙහිදි වැඩි දෙනෙකුගේ විවිධ දක්‍ෂතා අගය කිරිමට හැකිවන පරිදි බුද්ධි වර්ග 8ක් හදුන්වා දි ඇත.
වාචසික-භාෂාමය බුද්ධිය
වාචික හෝ ලිඛිතව වචන ඵලදායි ලෙස භාවිතා කිරිමයි.භාෂාව අර්ථකථකය කරමින් භාෂාවට ඇළුම් කරන භාෂාමය බුද්ධිවන්තයා කවි, ගී, සිංදු ගැයිම සාහිත්‍ය පොත පත කියවිමට ලිවිමට කථනය දේශනය ඹස්සේ ගැඹුරට යමින් බුද්ධිමය හැකියාව වර්ධකය කර ගනියි. center
සංගිත රිද්මයානුකුල බුද්ධිය
කුඩා කල සිට පරිසරයේ ශබ්ද කුරුළු නාද මිනිස් හඩට සවන් දිමෙ රිද්මය හදුනාගෙන,සංකිර්ණ සංගිත භණ්ඩවල නඳරටා හදුනා ගැනිම දක්වා ස්වර සංයොජනය වාදනය ගයනය වැනි කුසලතා ඔස්සේ ගැඹුරට යමින් ස්වකිය බුද්ධිය වඩවා ගනියි.නි.ලෙස, සංගිතඥයා, සංගිතස්වර රචකයා, ගයකයා වාදකයා,සංගිත ගුරුවරයා දැක්විය හැක.center|200pxප
තාර්කික-ගණිතමය බුද්ධිය
විද්‍යාත්මක චින්තනය භාවිත කරමින් නිරික්‍ෂණ පරික්‍ෂණ කිරිමෙන් නිගාමි උද්ගාමි ලෙස විවිධ ද්‍රව්‍ය සාධක හා ප්‍රස්තුත අතර සම්බන්ධතා අනාවරනය කර ගැනිමේ රුචිකත්වය දක්වන මොහු සංඛ්‍යා, ගණිතවගු, සුත්‍ර ඇසුරින් තමන් ඉදිරියේ ඇති තොරතුරැ වර්ගිකරණය කිරිමේ වින්දනය ලබමින් එදිනෙදා ජිවිතයට පවා වඩා තර්කාණුකුලව මුහුණදෙමින් ස්වකිය බුද්ධිමය කුසලතාවය වඩවා ගනියි.ගණිතඥයා, තර්ක ශස්ත්‍රඥයා, ඉංජිනේරුවා,විද්‍යා ගණිත ගුරුවරුන් පරිඝණක වැඩකරුවන් දැක්විය හැක. center|180px
කායික-සංචලනමය බුද්ධිය
ස්වකිය ශරිරය අවශ්‍ය පරිදි චලනය කිරිමෙන් විවිධාකරයෙක් නම්‍යශිලිව මුහුණ අත් පා ඇගිලි ආදි සිරුරෙ කොටස් මගින් භව ප්‍රකාශ කරයි.නළු නිළියන්, ක්‍රිඩකයන් ,සටන් කලාකරුවන්, වඩුවන් ,අදින් දැක්විය හැක.
පුද්ගල ඇතුලන්ත බුද්ධිය (පුද්ගලාන්තර බුද්ධිය)
තමන් පිළිබද සංවේදිව සිට දියුණු කළ අධ්‍යාත්මයක් සහිතව තම ශක්තින් දුර්වලකම් නිර්මාණශිලි හැකියාවන් හා ආත්ම විශ්වාසයකින් යුතු තමන් විසින් තමන්ව යථාර්ථයෙන් අව‍බෝධ කර ගනියි. දර්ශනිකයන් චින්තකයන් මනෝ විද්‍යාඥකයින්ආගමික පුජකවරු ආදින් දැක්විය හැක220px|center
අන්තර් පුද්ගල බුද්ධිය
සමාජයේ අන්‍ය මිනිසුන් ගැන සහානුභූතියෙන් යුක්ත අනුන්ගේ ප්‍රශ්න,හැගිම් අභිලශයන්තේරුම් ගැනිමට සමත් වේ.මානව විද්‍යාඥයින්,ජනනායකයන්, උපදේශකවරු,ගුරුවරු,දේශපාලඥයින් ආදින් දැක්විය හැක. center
ස්වභාවධර්ම බුද්ධිය
සජිවි ලෝකයේ පවත්නා ගහ කොළ,මල්,පළතුරු,සතා සිව්පාවන්,කාලගුණය,දේශගුණය වැනි දේ ගැන යථාර්ථයෙන් හා චමත්කාරයෙන් තේරුම් ගනියි.පරිසර විද්‍යාඥකයින් ජිව විද්‍යාඥනයින් උයන් පාලකවරු අදින් දැක්විය හැක.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:බුද්ධිය
කම්පර්මලය
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
2016 තුර්කි රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණ ප්‍රයත්නය
2016 ජූලි 15–16 අතරතුර කාලය තුල, තුර්කියේ ජනාධිපති රෙචෙප් ටායිප් ඇරගෝන් සහ ඔහුගේ රජයට එරෙහිව රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණයක්  අසාර්ථක ලෙසින්  තැත් කොට තිබුණේ තුර්කි සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ කොටසක් විසිනි. කුමන්ත්‍රණය සඳහා වගකිය යුතු කණ්ඩායම විසින් රූපවාහිනී නිවේදනයක් මගින් තමන් හඳුන්වා ගෙන තිබුණේ තුර්කි සාම මණ්ඩලය ලෙසිනි. අවම වශයෙන් පුද්ගලයන් 290 මිය ගිය අතර දහසකට වඩා තුවාල ලදහ. ඇන්කරා නගරයෙහි, තුර්කි පාර්ලිමේන්තුව සහ ජනාධිපති මන්දිරය වෙත බෝම්බ හෙලා තිබුණි. ඇන්කරා සහ ඉස්තාන්බුල් නගරයන්හී ප්‍රධාන ගුවන් කොටුපොළ අසල වෙඩි හඬ ඇසී තිබුණි.
මෙම සිද්ධියට දේශීය හා විදේශීය දෙයාකාරයෙන්ම ලැබුණු ප්‍රතිචාර බොහෝ ලෙසින් කුමන්ත්‍රණයට විරුද්ධ වශයෙන් වූහ. නිදසුනක් වශයෙන්, තුර්කියේ ප්‍රධාන විරුද්ධ පක්ෂ විසින් මෙම කුමන්ත්‍රණ ප්‍රයත්නය හෙළා දැක තිබුණු අතර, ජාත්‍යන්තර නායකයන් කිහිප දෙනෙක්— එක්සත් ජනපදය, නේටෝ සහ, යුරෝපියානු සංගමය වැන්නන්ගේ —ඉල්ලා සිට තිබුණේ තුර්කියේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතනවලට සහ ඒවාට තේරී පත්ව සිටින නිලධාරින්ට ගරු පක්ෂපාති වන ලෙසිනි. කෙසේ වෙතත්, කුමන්ත්‍රණය හෙළා දකිමින් නිවේදනයක් නිකුත් කිරීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් සිදු කල යෝජනාවක්, එවිට මණ්ඩලයෙහි ස්ථිර-නොවන සාමාජිකයෙකු වූ ඊජිප්තුව විසින් නොපිළිගැනිණි.
කුමන්ත්‍රණ ප්‍රයත්නය අසාර්ථකවූ බවට තනතුරුධාරි රජය විසින් සිඝ්‍රයෙන් ප්‍රකාශ නිකුත් කරන ලද අතර එය හා හවුල් වූ අය වෙත අභිචෝදනා එල්ල කිරීම ඇරඹීය. පළමු නිල ප්‍රතිචාරය දැක්වූයේ තුර්කි අග්‍රාමාත්‍යවර බිනාලි යිල්ඩිරිම් විසින් වන අතර, සිද්ධියට දිනකට පසු මාධ්‍යය ඇමතූ ඔහු පැවසුවේ තත්ත්වය "සම්පූර්ණයෙන් පාලනය කර ඇති බවය." ඉනික්බිතව ඇතිවූ සමූල අත්අඩංගුවට ගැනීම් විසින් අවම වශයෙන් ජනතාව 6,000 රඳවා තබා ගැනීමත්, සොල්දාදුවන් 2,839 ක් සහ විනිසුරුවන් 2,745 සේවයෙන් පහ කිරීමත් සිදු කරන ලදි.
පසුබිම
තුර්කිය තුල 1946 වසරෙහිදී බහුපක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිහිටුවීමෙහි සිට, තුර්කි සන්නද්ධ හමුදා (TSK) විසින් කුමන්ත්‍රණ තුනක්— 1960, 1971 සහ, 1980 වසර වලදී— දියත් කර ඇති අතර, 1997 වසරෙහිදී හමුදාමය තීරණයක් වෙතින් එක් වරක් මැදිහත් වී ඇත. මුස්ටෆා කෙමාල් අටාටුර්ක් යටතේ පිහිටුවන ලද අනාගමික තුර්කි රාජ්‍යයේ ආරක්ෂකයා තමන් බවට හමුදාව සිතන බවට ඓතිහාසික වශයෙන් සාක්ෂි පවතියි.
2016 කුමන්ත්‍රණ ප්‍රයත්නයට පූර්ව වසර කිහිපය තුලදී, ඇර්ගිනිකොන් නඩුවිභාග ක්‍රියාත්මක වූ අතර, හමුදාව මත ආධිපත්‍යය පැතිරවීමට රෙචෙප් ටායිප් ඇරගෝන් යටතේ වූ තුර්කියේ සිවිල් නායකයන් විසින් ගත් උත්සාහයක් ලෙසින් එය දකින ලදි. 2013 දි සිදුවූ මෙම නඩුවිභාග තුලදී—"උද්වේගකාරී" ලෙසින් සහ "මෑත තුර්කි ඉතිහාසයෙහි විශාලතමයන්ගෙන් එකක් ලෙසින්" දැක්වුණු — " ඇර්ගිනිකොන්" නම් ලත් රහස් ජාලයක කොටසක් ලෙසින් එකල අග්‍රාමාත්‍යවරයාව සිටි ඇරගෝන්ට එරෙහිව   2003 සහ  2004 දී කුමන්ත්‍රණ මෙහෙයවූ බවට ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරින්, මාධ්‍යවේදීන්, නීතිවේදීන් සහ ශාස්ත්‍රඥයින් ඇතුළු පුද්ගලයන් 275 වෙත චෝදනා එල්ලකෙරිණි. ( ස්ලේජ්හැමර් නම්වූ වෙනත් ප්‍රෝක්ත සැලසුමක් හා සම්බන්ධ යැයි සමහරක් හමුදා නිලධාරින් වෙත චෝදනා එල්ල කොට තිබුණි. ) මේ අතරම, ඇරගෝන් විසින් පහළ-ශ්‍රේණි වල සිටි නිලධාරින් ආඥාපති දාමයෙහි ඉහළට උසස් කර දැමීමෙන්, හමුදා මාණ්ඩලික ප්‍රධානින් තමන්ට පක්ෂපාති බව සහතික කර ගන්නා ලද අතරම, යුද්ධ හමුදාව අධෛර්යයමත් කරන ලදි.
ගුලේන්වාදී පාර්ශව සහ ඇරගෝන්ගේ   යුක්තිය සහ සංවර්ධනය පක්ෂය (ඒකේපී) අතර සම්බන්ධතා බිඳ වැටීම හා සමගම, ඇරගෝන් තීරණය කලේ යුද්ධ හමුදාව පුනුරුත්ථාපනය කිරීම වාසිදායක වන බවයි. තුර්කියේ ඉහළම අභියාචනා අධිකරණය විසින් 2016 අප්‍රේල් මස වන විට "ඇර්ගිනිකොන්" දෝෂණ නිෂ්ප්‍රභා කල අතර ඔවුන් තීන්දු කලේ ජාලයක පැවතීම ඔප්පු නොවුනු බවයි. ජූලි 13 දිනදී, එනම් කුමන්ත්‍රණය දියත් කෙරුමට දින දෙකකට වඩා අඩු කාලයකට පෙර, තුර්කි සොල්දාදුවන් දේශීය ආරක්ෂිත මෙහෙයුම් වල යෙදීමේදී ඔවුන් වෙත චෝදනා ඉදිරිපත්වීම වෙතින් නිර්මුක්තිය ලැබීමේ පණතකට ඇරගෝන් තම අත්සන තැබූ අතර, එය අනුව ආඥාපතීන්ට එරෙහි නඩු විභාග සඳහා අග්‍රාමාත්‍යවරයා විසින්  අනුමැතිය ලබා දිය යුතු අතර පහළ-ශ්‍රේණියන්හී සොල්දාදුවන්ට එරෙහි නඩු විභාග සඳහා සමාව ලබා දීම දිස්ත්‍රික් ආණ්ඩුකාරවරුන් විසින් කල හැකි විය. මෙම නිර්මුක්ති පණත සැලකුණේ, රජය හා සන්නද්ධ හමුදා අතර සංහිඳියාව ගෙන දීමක කොටසක් ලෙස වන අතර, පොලීසිය සහ උපහමුදා බලකායන් විසින් කුර්දිෂ්-වාසිත ප්‍රදේශ තුල සිදු කල හමුදා මෙහෙයුම් පිළිබඳ වගකීම සන්නද්ධ හමුදා විසින් භාර ගනු ලබමින් සිටියහ.
කුමන්ත්‍රණය ඇරඹුනු මොහොතෙහි, ඇරගෝන් සිටියේ වයඹ දෙස තුර්කියේ නිවාඩුවක් ගත කරමිනි.
බලය අල්ලා ගැනීමේ ප්‍රයත්නය
2016 ජූලි 15 දිනදී, 11:00 පව EEST (UTC+3) වෙතට මොහොතකට පෙර වාර්තා වූ පරිදී, ඇන්කරා නගරය උඩින් හමුදා ජෙට් යානා පියාසර කරනු නිරික්ෂණය කරනු ලැබූ අතර, ඉස්තාන්බුල් නගරයෙහි ඇනටෝලියාව දිශාවෙන් යුරෝපය වෙත තිබුණු ෆාටි සුල්තාන් මෙහ්මට් සහ බොස්ෆරස් පාලම් දෙකම වසා දැමුණි.
තුර්කි අග්‍රාමාත්‍යවර බිනාලි යිල්ඩිරිම් පැවසුවේ හමුදා ක්‍රියාව සිදුකර ඇත්තේ "ආඥාපති දාමයෙන් පිටස්තරව බවත්" එය "හමුදාවෙහි කොටසක්" විසින් බලය අල්ලා ගැනීමෙහි "නීතිවිරෝධි ප්‍රයත්නයක්" බවත්ය.
සුනිල් එදිරිසිංහ
“සුනිල් එදිරිසිංහ යනු චින්තාකර්ෂණීය, ප්‍රබල පෞරුෂයකින් හෙබි, ගායකයෙකි. ඔහුටම සුවිශේෂ වූ ගායන විලාසයක් ඔහු ප්‍රගුණ කොට ඇත. සෑම ගීතයක්ම ඔහු ගායනා කරන්නේ ඒ ගීතයට සරිලන මනෝභාවයට කිඳා බැස, තමාගේම පෞද්ගලික අත්දැකීම ස්වරූපයක් ආරූඪ කරගෙනය. එහෙයිනි ගීතයේ අඩංගු රස හැඟුම් සහෘද සන්තානය විනිවිද යන අයුරින් සන්නිවේදනය කිරීමට ඔහු නිරන්තරයෙන්ම සමත් වන්නේ. එය අතිශය දුර්ලභ කුසලතාවකි“.
සුනිල් එදිරිසිංහයන් ගේ ‘සඳකඩපහණ‘ හරසර උළෙල නිමිත්තෙන් මහාචාර්ය කාලෝ ෆොන්සේකා ශූරීන් දැක් වූ හරසර උළෙල නිමිත්තෙන් මහාචාර්ය කාලෝ ෆොන්සේකා ශූරීන් දැක් වූ අදහස් බිඳකි ඒ.
1955 වසරේදී මූලික අධ්‍යාපනය සඳහා ඔහු කැළණියේ ශ්‍රී ධර්මාලෝක විද්‍යාලයට ඇතුළු විය. කුඩා වියේදී පවා හෙතෙම ගායනා අංශයෙන් විවිධ දක්ෂතා දැක්වීය. අන්තර් පාඨශාලීය ගීත ගායනා තරඟ වලින් ඔහු ලත් ජයග්‍රහණ ඊට හොඳම නිදසුන්ය. බාල වියෙන් සමුගනිත්ම අධ්‍යාපනය ස‍ඳහා තරුණ එදිරිසිංහයන් සපුගස්කන්ද මහ විදුහලට සහ පසුව දෙල්ගොඩ කල්‍යාණප්‍රදීප පිරිවෙනටද ඇතුළු විය.
පාසල් අධ්‍යාපනය හමාර වීමෙන් පසු එදිරිසිංහ මහතා 1969 දී ලිපිකරුවකු වශයෙන් රජයේ මුද්‍රණ නීතිගත සංස්ථාවට බැඳුනේය. ඔහුගේ ජීවිතයේ පෙරැළියක් සිදු වූයේ 1970 වර්ෂයේදී තම සොයුරු සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ මහතා අධ්‍යක්ෂණය කළ සහ වික්ටර් රත්නායක මහතා සංගීත අධ්‍යක්ෂණයෙන් දායක වූ ‘මාතර ආච්චි‘ චිත්‍රපටයට ගීත ගායනයෙන් සහභාගි වීමෙනි. මේ අයුරිනි ඔහු ගායන ශිල්පියකු වශයෙන් දොරට වැඩියේ. මෙයින් ඇති වූ උනන්දුව නිසා සංගීතය පිළිබඳ වැඩිපුර ඉගෙන ගැනීමට කල්පනා කළ එදිරිසිංහයන් ගායන හා වාද්‍ය විශාරද පී.වී. නන්දසිරි ආචාර්යවරයාගේ සංගීත ශාස්ත්‍රාලයට ඇතුළු විය. පසුව ඉන්දියාවේ ලක්නව් හි භාත්ඛණ්ඩේ සංගීත විද්‍යා පීඨයේ පළමු විභාගයට ඉදිරිපත්ව ඉන් පළමු පෙළ සාමාර්ථයක් ලබා ගත්තේය.
මේ අතර ‘හුලවාලි‘ සහ ‘ශ්‍රී මදාරා‘ යන චිත්‍රපටවලටද පසුබිම් ගායනයෙන් සුනිල් එදිරිසිංයන් සහභාගි විය. එසේම විශාරද විභාගයෙන් සහ ඉන්දියාවේ භාත්ඛණ්ඩේ සංගීත විද්‍යා පිඨයේ ඩිප්ලෝමා විභාගයෙන් සමත් වීමටද ඔහුට හැකි විය. එපමණක් නොව 1975 දී ගුවන් විදුලි සංගීත පරීක්ෂණයෙන් සරළ ගී ගායකයකු ලෙස සමත් වූ එදිරිසිංහයන් 1977 වසරේදී වෙළඳ ගී තැටියක් සඳහාද ගීත කිහිපයක් ගායනා කළේය. ඒ සඳහා සංගීත අධ්‍යක්ෂණය කළේ රෝහණ වීරසිංහ මහතාය. එතැනින් ඇරඹුණු සුනිල් එදිරිසිංහ සහ රෝහණ වීරසිංහ යන මේ දෙදෙනාගේ අපූරු සුසංයෝගයෙන් අගනා ගීත රැසක් සිංහල ගීත සාහිත්‍යයට තිළිණ වුණි.
පැන මඩ කඩිති වැව් තාවුලු වැහි කාලේ පෙන්නා - මඟ නොමඟ නොවැටී යන තාලේ
සිප්කිරි පෙවූ මූසිලයන් උඩු මාලේ - අපෙ ගුරුතුමා යයි තාමත් ඉස්කෝලේ ...
කරණවාය
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
සුනිල් එදිරිසිංහ
( පද රචනය - මහින්ද චන්ද්‍රසේකර)
යන නවමු බවින් සපිරුණු ගීතය මේ සඳහා කදිම නිදසුනකි. මේ අතර සුනිල් එදිරිසිංහ මහතාගේ ජීවිතයේ වැදගත් කඩඉමක් 1979 දී සනිටුහන් විය. එනම් මිරෙන්ජි ආරච්චිලාගේ දෝන නන්දනී මුණසිංහ මෙනවිය සමඟ විවාහ වීමයි. අනතුරුව 1980 වර්ෂයේ භාගයේදී එදිරිසිංහ මහතාගේ ප්‍රථම ගීත කැසට් පටය ‘චන්ද්‍ර මඬල‘ නමින් නිකුත් විය. ඒ වර්ෂයේදීම ශ්‍රි ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ විශිෂ්ඨ ශ්‍රේණියේ ගායකයකු වශයෙන් සුදුසුකම් ලැබීමටද ඔහුට හැකි විය. වර්තමානයේ අප රටේ ශ්‍රාවක සහෘදයන් අතර ප්‍රතිභාපූර්ණ ගායකයෙකු වශයෙන් ජනප්‍රසාදයට පාත්‍රව සිටින සුනිල් එදිරිසිංහයෝ විදෙස් රටවලද මහත් කීර්තියක් අත්පත් කරගෙන සිටිති.
සුනිල් එදිරිසිංහයන්ගේ ජනප්‍රියත්වයට පත් වූ ගීත
පුර පෝය හඳට ... වෙරළු ගෙඩිය හරි අටකට ... පිනිබර යාමේ ... මගෙ අමල්බිසෝ ... රුදුරු තුරු වඳුලේ ... මල් වට්ටියක් ... රෝස කුසුමක් ... පාරු පාලමෙන් ... ආදිය නිදසුන් කිහිපයකි. සම්මාන
මක්කම විහාරය
http://www.lakehouse.lk/budusarana/2008/07/10/tmp.asp?ID=fea03
ධාතු විස්තරය, කොහොඹ යක්කම හෙවත් විජේරාජ කතාව, ගොයම් කවි, සත් අඩි උපත, ඔංචිලිවාරම්, තලමල විස්තරය, කෝකිල සන්දේශය, කඩතුරා කවි, සන්නි කවි, දැදුරුඔය අසබඩ විත්ති, අපේ හෙළ සිංහල ඉතිහාසය ආදී විවිධ කෘතීන්හි දැකීමට ලැබෙන නාමයකි මක්කම. පොළොන්නරු යුගයෙන් පසුව ලියැවුණු විහාර අස්න නම්වූ විහාර නාමලේඛනය, පසුව මහ පිරිත් පොත හෙවත් පිරුවානා පොත්වහන්සේට ද ඇතුළත් කර ඇත. මෙම තොරතුරු අනව මක්කම නම් වූ නගරයක් සහ මක්කම නම් වූ විහාරයක් පිළිබඳව තොරතුරක් හෙළිවේ.
දැනට ලෝකයේ සම්මත වී ඇති ලෝක සිතියම් පළමුව නිර්මාණය කර ඇත්තේ ගී‍්‍රක් ජාතික ටොලම් විසිනි. ටොලමිගේ ලංකා සිතියමට ඇතුළත් කර ඇති ග්‍රාම නාම පිහිටි ස්ථාන අනුව මල්වතු ඔයත් කලාඔයත් අතර ප්‍රදේශය මරගන ලෙස සඳහන් කර තිබේ. ඉතිහාසයේ සඳහන් වන පරිදි ටොලමි ජීවත්ව සිටියේ ක්‍රි.ව. 140 කාලයේය. එදවස ලංකාවේ රජතුමා වූයේ ගජබා රජතුමාය යන්න ඉතිහාසයේ සඳහන් ය. ගජබා රජතුමා සොළී දේශයට පිහිනා ගියේ මෙම අසලින්ය. ඒ බව මෙසේ දැක්වේ.
සුනිල් එදිරිසිංහ
ඒ මහතා ලැබූ සම්මාන
1983 වසරේ ජනාධිපති සම්මානය(‘අධිෂ්ඨාන‘ චිත්‍රපටයේ පසුබිම් ගායනය වෙනුවෙන්)
1986 වසරේ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ වින්දන කලා කේන්ද්‍රය මගින් ‘වින්දන ප්‍රසාද ප්‍රණාම‘ සම්මානය පිරිනමනු ලැබීම.
මක්කම විහාරය
පිරිත් පොතෙහි සඳහන් විහාර නාමලේඛනය අනුව මුන්නේස්සරම විහාරය ළඟට එන්නේ ඇත්තල විහාරයයි. ඊළඟට එන්නේ මක්ම විහාරයයි. මක්කම විහාරය ළඟට එන්නේ මන්නාරම විහාරයයි. මේ අනුව මුන්නේස්සරම විහාරය සහ මන්නාරම විහාරය යන විහාරයන් දෙක මැද ඇත්තේ ඇත්තල විහාරය සහ මක්කම විහාරයන් දෙක ය. අද මෙම විහාරයන් දෙකම දැකීමට නොමැත. නමුත් සද්ධර්ම රත්නාකරය අනුව දාඨාසේන යෝධයාණෝ ඉන්දියාවට පැන යාම සඳහා කලාඔය දිගේ මුහුදු තීරයට ආ දින මෙහි සිටි කොවුලෙක් බෝධියකට ජලය දැමීම හා වැලි පිරවීම පිළිබඳ කථාවේ දී හමුවන බෝධිය නූතන කල්පිටිය නාවික හමුදා කඳවුර අසල ඇති බෝධිය යි. මක්කම විහාරය ගල්ලෙන් සහිත විහාරයකි. මෙම ගල්ලෙන් කඩා විනාශ කළේ ලංදේසීන්ය. අද දිනද නාවික හමුදා කඳවුර තුළ මක්කම විහාරයට අයත් ගල්ලෙන් පොළොව යටදී දැකියහැකිය.
ගල් පර්වතය
යැයි ඔන්චිලිවාරම් වලදී හෙළි වන්නේමක්කම ගල්ලෙන් විහාරයට අයත් ගල්පර්වතයයි. මෙම ගල් ලංදේසීන් විසින් කඩා කොටුව සෑදීමට ගන්නා ලදී. මෙම ගල් කුට්ටි 1891 දී ඉංගී‍්‍රසීන් විසින් කැමරා කර තිබේ.ඉංගී‍්‍රසීන් විසින් දමා ඇති නීති අනුව මෙම ඡායාරූප අපට නැවත ඡායාරූප ගත නොහැක. ආරක්‍ෂක හේතු මත කල්පිටිය නාවික හමුදා කඳවුර ඡායාරූප ගැනීමට නොහැක. විස්තර සඳහා බලන්න.THE PORTUGUESE CHAPEL IN THE KALPITIYA FORT N.& Q. XXX.I.IV 78, 1925. 162 –166 PERERA.FR.S.G DISCOVERING CEYLON. R.L.BROHIER (බ්‍රෝහියර් හඳුනාගත් ලංකාව 82 පිට අභය හේවාවසම් පරිවත්නය)
සුනිල් එදිරිසිංහ
ඒ මහතා ලැබූ සම්මාන
1988 වසරේ සරසවි සම්මානය (‘සඳකඩ පහන‘ චිත්‍රපටයේ පසුබිම් ගායනයට සඳහා)
මක්කම විහාරය
තත්ත්වය මෙසේ වන විට කෝකිලයාට මුල්ගිරිගල තිලක පිරිවෙන් හිම විධානය කළ, බල මා මිතුරු සඳ ඇත්තාල මක්කම (කෝකිලය 202 ) යන සිව් පදයේ හතරවන පාදයට අයත් මක්කම අද අපිට අහිමි වී ඇත.
සක්වල ගල පිට යකු සිට තරග කරපි මුනි රජ              හට යක්සෙන් තොපි විමන් දවමි කැපගනු බත්ගොටු හනි කට මක්කම සමනල සිරිපා තැබූ මුනිඳුගෙ පා                      දෙට කස්සප මුනිඳුගෙ අන ලමි වරෙන් මෙරග සැණකෙළි  යට
ඉතිහාසයේ සැගව ඇති මක්කම විහාරය සහ කෛලාශකුට විහාරය යන විහාරයන් දෙක ලංකාවේ පෞරාණික විහාරයන් ය.
සුනිල් එදිරිසිංහ
ඒ මහතා ලැබූ සම්මාන
1990 වසරේ ‘ස්වර්න සංඛ‘ සම්මානය (‘සහරාවේ සිහිනය චිත්‍රපටයේ පසුබිම් ගායනයට)
කරන්තන්
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
මක්කම විහාරය
“මඩිගණාසිකො ඛුද්දතිස්සත්ථෙරො මහිද්ධිකො කෙලාසෙ සටඨිසහස්සානං දත්වාන පරිභුඤ්ජි තං”
කකුසඳ, කෝණාගම, කාශ්‍යප, ගෞතම යන සතර බුදුවරුන් වැඩ සිට මිනිසුන් මෝක්‍ෂයට මග පෙන් වූ තැන මොක්අම මක්කම විනැයි පාලි ඬරුක්තියක් ඇතැයි අපට පළමුව කීවේ, උතුරු නැගෙනහිර දෙපළාතේ ප්‍රධාන සංඝනායක, කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණි සාමගී‍්‍ර ධර්ම මහා සංඝසභාවේ කෝට්ටේ පාර්ශ්වයේ ප්‍රධාන සංඝනායක, නාමලේඛක ධුරන්ධර මහොපාධ්‍යාය, පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර මහ පිරිවෙනහි ආචාර්ය, සාහිත්‍යාචාර්ය, භාෂාශාස්ත්‍රවේදී රාජකීය පණ්ඩිත මාදිවෙල චන්දවිමල නා හිමියන් ය. උන්වහන්සේගේ ද දැනුම සහ අවවාද කැටි කොට මවිසින් මක්කම ලංකාවේ බව ඔප්පු කර ඇත. එම ග්‍රන්ථය නම් කළේ “දකුණු බුදුසිරිපතුල පිහිටි මක්කම සහ රාවණ රජුගේ සෙල්ලිපි” යනුවෙනි. මෙම ග්‍රන්ථය මෙතෙක් විවේචනයකට හසුවී නැත.
සුනිල් එදිරිසිංහ
ඒ මහතා ලැබූ සම්මාන
1992 දී ‘විසි වසරක ගායන මග හා විකාශය‘ යන මැයෙන් කොළඹ මහජන පුස්තකාල ශාලාවේදී උපහාර උළෙලක් පවත්වා උපහාර පිදීම
මක්කම විහාරය
මුක්කම
නූතන බත්තලම්ගුණ්ඩුව ඇතුළත මුක්කම යන නමින් ස්ථානයක් තිබේ. විමසා බැලීම පාඨක ඔබ සතු ය.
කෝකිල සංදේශය
සක්වල ගලපිට යකු සිට තරග කරපි මුනි රජ                   හට යක්සෙන් තොපි විමන් දවමි කැප ගනු බතගොටු හනි    කට මක්කම සමණල සිරිපා තැබු මුනිදුගෙ පා                        දෙට කස්සප මුනිදුගෙ අණ ලමි වරෙන් මෙරග සැණකෙළි     යට වැටුණු තලිය තලි තුනකට     පල්ලේයා ඉසුණු බුදු රැසින් මහමෙර     එල්ලේයා ලකුණු බලාලා මහ මෙර       පල්ලේයා දකුණු සිරිපතුල මක්කම       වැල්ලේයා
මක්කම වැඩ තිබූ වම් පා                               දෙක එක්කම මිණි මෙකල දිවසින්                         දැක සක් දෙවිඳුට උපමා කළ අණ                          සක නික්මෙනි සිව් ජලකඳ ගිරි අර                    ණෙක
සත්පුර ඔබ දෙවියන් දැක මුණිඳුන් අණ සිරස    දරයි මක්කම සිරි පතුල තබා දෙවරම වෙහෙරට වැ   ඩියයි
ලක් සඳු පියස                       මක්කම මොක් හිමි ප                          දක්කම සිවි මුරු වැ                            ඩක්කම සරණ වැඳලා කියමි             යක්කම
සුනිල් එදිරිසිංහ
ඒ මහතා ලැබූ සම්මාන
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ
මක්කම විහාරය
කෝකිල සංදේශය
උඩම උඩම උඩ මක්කම       වැල්ලේ වසින වසින වැසි ඒ ගල         පල්ලේ දුවන දුවන නැව සමුදුර          පල්ලේ අපිත් පඳිමු දැන් රන් ඔන්      චිල්ලේ ලස්සන සෝබන සමගම       බබළන මක්කම සිරිපා සමනල       වැඳගෙන
ලස්සන තලමල කිනිති පෙළින්   පෙළ විස්තර තලමල පච්චවෙල වෙල     මැද
සතර දෙනයි අපි ආවේ             ඔක්කොම සතර පිටට කැරකෙයි සොඳ       ගෙත්තම සතර වටට අල්ලන                   මාලක්කම සතර බුදුන් වැඩි වැල්ලයි             මක්කම
ගත පිවිතුරු සරහන ගෙල ප                    දක්කම කරවනතුරු ලිය නෙත රුසිරු                 වැක්කම සැදිවිසිතුරු තුරු මග දෙපස                     එක්කම බලමා මිතුරු සඳ ඇත්තාල                      මක්කම
ප්‍රවර්ගය: විහාර
145
වසර 145 (CXLV) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත). එකල එය හැඳින්වුනේ, හඩ්රියානුස්ගේ සහ සීසර්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  898 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 145 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
මරණ
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
Paleogene
Paleogene යනු සෙනොසොයික් යුගයේ පළමු කාලපරිඡ්ඡේදය, එනම් වසර මිලියන 66-23 කට පෙර යුගය වේ.
ශ්‍ර්‍රීමත් පැට්‍රික් ඇබර්ක්‍රොම්බි
ශ්‍රීමත් පැට්‍රික් ඇබර්ක්‍රොම්බි (Sir Leslie Patrick Abercrombie) (උපත​:1879 ජූනි 6, විපත: 1957 මාර්තු 23) බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙක් සහ පුරෝගාමි නගර සැලසුම්කරණ ශිල්පියෙකි. 1940 දශකය අගභාගයේ දී පේරාදෙණියේ හෙක්ටයාර 1200ක භූමි භාගයක ලංකා විශ්වවිද්‍යාලය ​(දැන් පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය​) සැලසුම් කළේ මොහු ය​.
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ළමා වැඩසටහන සම්මානය
වසරේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනී ළමා වැඩසටහන සඳහා කිංඩම් ඔෆ් රයිගම් සමාගම විසින් රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ළමා වැඩසටහන් සම්මානය ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලැබේ.
ශ්‍ර්‍රීමත් පැට්‍රික් ඇබර්ක්‍රොම්බි
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෝ ප්‍රවර්ගය:නගර සැලසුම්කරණ ශිල්පියෝ ප්‍රවර්ගය:ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෝ ප්‍රවර්ගය:1879 උපත් ප්‍රවර්ගය:1957 මරණ
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ළමා වැඩසටහන සම්මානය
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය.
පෙබරවාරි 16
ප්‍රවර්ගය:පෙබරවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
කරම්පොන්
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
පෙබරවාරි 17
ප්‍රවර්ගය:පෙබරවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
කරවෙට්ටිය
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
සිලින්ඩර
වෘත්තාකාර මුහුණත් දෙකක් සහ වක්‍රාකාර මුහුනතක් සහිත ඝණ වස්තුවකට සිලින්ඩරය යැයි කියනු ලැබේ.සිලින්ඩරයට වක්‍ර දාර 2ක් අැත. ශීර්ෂ නනොමැත. සිලින්ඩරයකට ත්‍රිකොනයක්ද නොමැත.
right|thumb|අරය r වූ ද, උස h වූද සිලින්ඩරයක්.
ක්ෂේත්‍රඵලය
සිලින්ඩරයක පෘෂ්ඨීය ක්ෂේත්‍රඵලය වන්නේ:
පරිමාව
ප්‍රවර්ගය:ජ්‍යාමිතික හැඩතල
කල්වයලය
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
කෝරළේ පත්තු දකුණ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කෝරළේ පත්තු දකුණ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය
ආක්‍රමණික පාණ්ඩ්‍යයෙකි ජගත්පාල රජු සොළීන් විසින් මරණයට පත් කරන ලද අරාජික වූ රෝහණයේ රජ බවට පත්වූයේ මුලින් දක්වන ලද වික්‍රමපාණ්ඩ්‍ය රජුගේ පුත්‍රයා වූ පරාක්‍රම කුමාරයයා.සිය පියා ජගත්පාල රජු සමඟ පැවති සටනේදී දිවි පුදද්දී සිය දිවි රැකගැනීම සඳහා ඔහු සැඟවී යන්නට ඇත.ඔහු විදේශ රටකට ගිය බවක් සඳහන් නොවේ.ජගත්පාල රජුගෙන් පසු රජකමට පත්වූ පරාක්‍රම දෙවර්ෂයක් රෝහණය පාලනය කළ පසු සොලීහු ඔහුද අල්ලා මැරූහ.
මණිමංගලම් ලිපියෙහි සොළීන්ගෙන් විනාශ වුණු ශ්‍රී වල්ලභ මදන රාජ නම් අයකු ගැන කියවෙයි.සිංහල පොත්වල එබදු නමක් නොදැක්වේ.එහෙත් මහාවංසය දක්වන පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය රජු මෙයින් අදහස් කරතැයි පැහැදිලි කර ඇත.
වික්‍රමපාණ්ඩ්‍ය හා පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය,පාණ්ඩ්‍ය වංශිකයන් බවට සැක නැත.සොළින්ගෙන් පහර වැදුණු පාණ්ඩ්‍ය කුමාරවරුන් සිංහලයන් සමඟ මිත්‍රව සිටින්නට ඇති බවත් ලංකාවේ සොලීන් මැඩීමට ඔවුන් ක්‍රියා කරන්නට ඇති බව පෙනේ. පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය රජු දවස කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණයත් සමග 1215 දී පොළොන්නරු රාජධානියේ අභාවය සිදු විය.
පෙබරවාරි 18
උපත්
ප්‍රවර්ගය:පෙබරවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
මනුතාපය
මනුතාපය යනු වික්ටර් හියුගෝ විසින් රචනා කරන ලද ග්‍රන්තයකි.
ශිශ්ටාචාරය හමුවේ, කෘත්‍රිමව මිහිමත අපාය මවන, සහ මනුෂ්‍ය මාරාන්තික වූ දිව්‍යමය ඉරණමක් සංකීර්ණ කරන සමාජ හෙළා දැකීමක් පවතින තාක් කල්, නීතිය සහ සිරිත් විරිත් හේතුවෙන්; දරිද්‍රතාවයෙන් මිනිසා පිරිහීම, කුසගින්නෙන් ස්ත්‍රීන් විනාශ වීම සහ කායික හා අධ්‍යාත්මික රාත්‍රියෙන් ළමා විය කුරු වීම යන යුගයේ ගැටලු තුන නොවිසඳෙන තාක් කල්; ඇතැම් කලාපවල සමාජීය හුස්ම හිරවීම සිදුවිය හැකි තාක් කල්; වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, වඩාත් පුළුල් දෘෂ්ටි කෝණයකින්, අවිද්‍යාව සහ දුක්ඛිතභාවය පෘථිවියේ පවතින තාක් කල්, මෙවැනි පොත් නිෂ්ඵල විය නොහැක.
නවකතාවේ අවසානය වන විට, හියුගෝ කෘතියේ අතිවිශාල ව්‍යුහය පැහැදිලි කරයි: [8]
මේ මොහොතේ පාඨකයා ඔහු ඉදිරියේ ඇති පොත, එක් අන්තයක සිට අනෙක් අන්තයට, සම්පූර්ණයෙන් සහ විස්තරාත්මකව ... නපුරෙන් යහපතට, අයුක්තියෙන් යුක්තියට, අසත්‍යයෙන් සත්‍යයට, රාත්‍රියේ සිට දහවල් දක්වා ප්‍රගතියක් ආහාර රුචියෙන් හෘද සාක්ෂියට, දූෂණයෙන් ජීවිතයට; තිරිසන්කමෙන් රාජකාරියට, අපායෙන් ස්වර්ගයට, ශුන්‍යතාවයෙන් දෙවියන්ට. ආරම්භක ස්ථානය: පදාර්ථය, ගමනාන්තය: ආත්මය. මෙම hydra ආරම්භයේදී, අවසානයේ දී දේව දූතයා.
නවකතාවේ විවිධ උපසිරැසි අඩංගු වේ, නමුත් ප්‍රධාන ත්‍රෙඩ් එක වන්නේ හිටපු වැරදිකරුවෙකු වන ජීන් වල්ජින්ගේ කතාවයි, ඔහු ලෝකයේ යහපත සඳහා බලවේගයක් බවට පත්වන නමුත් ඔහුගේ අපරාධ අතීතයෙන් ගැලවිය නොහැක. නවකතාව වෙළුම් පහකට බෙදා ඇත, සෑම වෙළුමක්ම පොත් කිහිපයකට බෙදා ඇත, සහ පරිච්ඡේදවලට බෙදා ඇත, මුළු පොත් 48 ක් සහ පරිච්ඡේද 365 ක්. සෑම පරිච්ඡේදයක්ම සාපේක්ෂව කෙටි වන අතර, සාමාන්යයෙන් පිටු කිහිපයකට වඩා වැඩි නොවේ.
නවකතාව සමස්තයක් ලෙස මෙතෙක් ලියා ඇති දිගම එකකි, [9] මුල් ප්‍රංශ භාෂාවෙන් වචන 655,478 ක් ඇත. හියුගෝ ඔහුගේ ඉතාලි ප්‍රකාශකයාට නවකතාව සඳහා ඔහුගේ අභිලාෂයන් පැහැදිලි කළේය: [10]
හැමෝම කියවයිද දන්නේ නැහැ, නමුත් එය සෑම කෙනෙකුටම අදහස් කරයි. එය එංගලන්තය මෙන්ම ස්පාඤ්ඤය, ඉතාලිය මෙන්ම ප්‍රංශය, ජර්මනිය මෙන්ම අයර්ලන්තය, වහලුන් සිටින ජනරජ මෙන්ම සර්ෆ්වරුන් සිටින අධිරාජ්‍යයන් ද ආමන්ත්‍රණය කරයි. සමාජ ගැටලු මායිම් ඉක්මවා යයි. මිනිස් සංහතියේ තුවාල, ලෝකයම කුණු කසළ කරන දැවැන්ත වණ, සිතියම් මත ඇඳ ඇති නිල් සහ රතු ඉරි මත නතර නොවේ. පිරිමින් නොදැනුවත්කමෙන් හෝ බලාපොරොත්තු සුන්වීමෙන් කොහේ ගියත්, කාන්තාවන් පාන් සඳහා තමන්ම විකුණන සෑම තැනකම, දරුවන්ට ඉගෙන ගැනීමට පොතක් හෝ උණුසුම් උදුනක් නොමැති සෑම තැනකම, ලෙස් මිසරබල්ස් දොරට තට්ටු කර මෙසේ කියයි: "විවෘත කරන්න, මම ඔබ වෙනුවෙන් මෙහි සිටිමි".
අපගමනය
නවකතාවෙන් හතරෙන් පංගුවකට වඩා - පිටු 2,783 කින් 955 ක් - සදාචාරාත්මක කරුණක් තර්ක කරන හෝ හියුගෝගේ විශ්වකෝෂ දැනුම ප්‍රදර්ශනය කරන රචනා සඳහා කැප කර ඇත, නමුත් එවැනි වෙනත් කෘතිවල හියුගෝ භාවිතා කරන ලද ක්‍රමයක් කුමන්ත්‍රණයක් හෝ උපක්‍රමයක්වත් ඉදිරියට ගෙන යන්නේ නැත. ලෙස Notre-ඩෑම් වල Hunchback හා මුහුදේ පීඩිත ජනතාව. එක් චරිතාපදාන රචකයෙකු සඳහන් කළේ "ප්‍රතිභාවේ අපගමනයට පහසුවෙන් සමාව දිය හැකි" බවයි. [11] හියුගෝ ආමන්ත්‍රණය කරන මාතෘකා අතර සංවෘත ආගමික නියෝග, පැරිස් මලාපවහන ඉදිකිරීම , ආර්ගෝට් සහ පැරිසියේ වීදි ඉකිරියන් ඇතුළත් වේ. කන්‍යාරාම ගැන කතා කරන තැනැත්තා "වරහන්" ලෙස නම් කරන්නේ එහි කතා රේඛාවට අදාළ නැති බව ගැන පාඨකයා දැනුවත් කිරීමටය. [12]
හියුගෝ තවත් පරිච්ඡේද 19 ක් (II වෙළුම, පොත) වෙන් කරයි - වෝටර්ලූ සටන, 1861 හි හියුගෝ සංචාරය කළ සහ ඔහු නවකතාව ලියා අවසන් කළ යුධ පිටියේ ඉතිහාසය පිළිබඳ විස්තරයක් සහ භාවනාවක් සඳහා. එය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කෘතියක ආරම්භය ලෙස පෙනෙන පරිදි විෂය වෙනස් කිරීමකින් 2 වන වෙළුම විවෘත කරයි. මෙම 'අපගමනය' පෙළෙහි මෙතරම් විශාල කොටසක් අල්ලාගෙන සිටින බැවින් එය ඉහත සාකච්ඡා කරන ලද 'වැඩිහිටි ව්‍යුහය' සන්දර්භය තුළ කියවිය යුතුය. හියුගෝ ඔහුගේම පෞද්ගලික නිගමනවලට එළඹෙයි, වෝටර්ලූ ඉතිහාසයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් බවට පත් කරයි, නමුත් නියත වශයෙන්ම ප්‍රතිගාමිත්වයේ බලවේගවල ජයග්‍රහණයක් නොවේ.
වෝටර්ලූ, යුරෝපීය සිංහාසන කඩුවෙන් කඩා බිඳ දැමීමෙන්, විප්ලවවාදී කාර්යය වෙනත් දිශාවකට කරගෙන යාමට හේතු වූවා හැර වෙනත් බලපෑමක් නැත. කපනයන් අවසන් කර ඇත; එය චින්තකයන්ගේ වාරය විය. වෝටර්ලූ අත්අඩංගුවට ගැනීමට අදහස් කළ සියවස එහි ගමන හඹා ගොස් ඇත. ඒ පාපතර ජයග්‍රහණය නිදහස විසින් පරාජය කරන ලදී.
ඔහුගේ ආඛ්‍යානයට පරිබාහිර වෙනත් විෂයයන් වෙත යොමු නොවන විට පවා, හියුගෝ සමහර විට සිදුවීම් සෘජු ලෙස ප්‍රකාශ කිරීමට බාධා කරයි, ඔහුගේ කටහඬ සහ කාලය සහ අනුපිළිවෙලට සීමා නොවී කථා රේඛාව පාලනය කරයි. නවකතාව 1815 දී ඩිග්නේ බිෂොප්වරයා පිළිබඳ ප්‍රකාශයකින් ආරම්භ වන අතර වහාම මාරු වේ: "මෙම තොරතුරු අපට පැවසිය යුතු දේ ගැන කිසිසේත්ම වැදගත්කමක් නැත...." හියුගෝ නැවතත් ආරම්භක නූල අතට ගන්නේ පරිච්ඡේද 14 කට පසුවය. 1815 ඔක්තෝම්බර් මාසයේ මුල් දිනවල...", ජීන් වල්ජියන් හඳුන්වා දීමට. [14]
හියුගෝගේ මූලාශ්‍ර
Eugène Vidocq, ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය Jean Valjean ගේ චරිතය සඳහා ආදර්ශයක් ලබා දුන්නේය
1829 හි හියුගෝ දුටු සිදුවීමක් නාඳුනන පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු සහ පොලිස් නිලධාරියෙකු සම්බන්ධ විය. ආගන්තුකයන්ගෙන් එක් අයෙක් වූයේ ජීන් වැල්ජීන් හා සමාන පාන් ගෙඩියක් සොරකම් කළ අයෙකි. නිලධාරියා ඔහුව පුහුණුකරු වෙත රැගෙන යමින් සිටියේය. සොරා ද මව සහ දියණිය එකිනෙකා සමඟ සෙල්ලම් කරමින් සිටිනු දුටු අතර එය ෆැන්ටයින් සහ කොසෙට් හට ආශ්වාදයක් වනු ඇත. හියුගෝ සිතුවේ සිරගතව සිටින මිනිසාගේ ජීවිතය සහ මව සහ දියණිය එකිනෙකාගෙන් ඉවතට ගැනීමයි. [15]
Valjean ගේ චරිතය ලිහිල්ව පදනම් වී ඇත්තේ හිටපු වැරදිකරු Eugène François Vidocq ගේ ජීවිතය මත ය. Vidocq රහස් පොලිස් ඒකකයක ප්‍රධානියා බවට පත් වූ අතර පසුව ප්‍රංශයේ පළමු පුද්ගලික රහස් පරීක්ෂක ඒජන්සිය ආරම්භ කළේය. ඔහු ව්‍යාපාරිකයෙකු ද වූ අතර ඔහුගේ සමාජීය කටයුතු සහ පරිත්‍යාගශීලිත්වය සම්බන්ධයෙන් පුළුල් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. Vidocq ද හියුගෝගේ " Claude Gueux " සහ Le Dernier jour d'un condamné ( ද ‍කෙළෙසන ලද මිනිසෙකුගේ අවසාන දිනය ) ආභාෂය ලබා දුන්නේය. [16]
1828 දී, දැනටමත් සමාව දී ඇති Vidocq, Valjean කරන ආකාරයට බර කරත්තයක් උරහිස් මත ඔසවාගෙන ඔහුගේ කඩදාසි කම්හලේ සේවකයෙකු බේරා ගත්තේය. [17] Valjean ඔරියන් නෞකාවේ සිටි නාවිකයෙකු බේරා ගැනීම පිළිබඳ හියුගෝගේ විස්තරය, එවැනි සිදුවීමක් විස්තර කරන Baron La Roncière ගේ ලිපියක් මත වචනයෙන් වචනයට වාගේ ඇදී ගියේය. [18] හියුගෝ මයිරියෙල්ගේ ආදර්ශය ලෙස Valjean ට Myriel මුණගැසෙන කාලය තුළ Digne හි රදගුරු Bienvenu de Miollis (1753-1843) භාවිතා කළේය. [19]
හියුගෝ ඔහුගේ මුල් කතාවලින් එකක් වන Le Dernier Jour d'un Condamné හි Bagne of Toulon වෙතින් සිරකරුවන් පිටවීම භාවිතා කර ඇත. ඔහු 1839 දී Bagne නැරඹීමට Toulon වෙත ගොස්, 1845 වන තෙක් ඔහු පොත ලිවීමට පටන් නොගත්තද, පුළුල් සටහන් තැබුවේය. බන්ධනාගාරය පිළිබඳ ඔහුගේ සටහනක එක් පිටුවක, ඔහු තම වීරයා සඳහා විය හැකි නමක් විශාල අකුරු වලින් ලිවීය. : "JEAN TRÉJEAN". අවසානයේ පොත ලියූ විට ට්‍රේජියන් වල්ජීන් බවට පත් විය. [20]
1841 දී හියුගෝ ගණිකාවකට පහරදීම සඳහා අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් බේරා ගත්තේය. නවකතාවේ Valjean විසින් Fantine ගලවා ගැනීම ගැන විස්තර කිරීමේදී ඔහු පොලිසිය සමඟ කළ සංවාදයේ කෙටි කොටසක් භාවිතා කළේය. [21] 1846 පෙබරවාරි 22 වන දින, ඔහු නවකතාවේ වැඩ ආරම්භ කරන විට, ආදිපාදවරියක් සහ ඇගේ දරුවා ඔවුන්ගේ පුහුණුකරුගේ සිට අනුකම්පා විරහිතව දර්ශනය දෙස බලා සිටියදී පාන් හොරෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම හියුගෝ දුටුවේය. [22] [23] ඔහු Montreuil-sur-Mer හි නිවාඩු කිහිපයක් ගත කළේය. [24]
1832 කැරැල්ල අතරතුර, හියුගෝ පැරිසියේ වීදිවල ඇවිද ගිය අතර, බාධක ඔහුගේ මාර්ගය අවහිර කරනු දුටු අතර, වෙඩි තැබීම්වලින් ආරක්ෂා වීමට සිදු විය. [25] : 173-174  ඔහු 1848 පැරිස් කැරැල්ලට සෘජුවම සහභාගී වූ අතර, මහජන කැරැල්ල සහ එහි රාජාණ්ඩුවාදී සහචරයින් යන දෙකම මර්දනය කිරීමට සහ බාධක බිඳ දැමීමට උදව් කළේය. [25] : 273-276
වික්ටර් හියුගෝ ඔහු ඇසූ දුටු සෑම දෙයකින්ම ඔහුගේ ආභාෂය ලබාගෙන එය ඔහුගේ දිනපොතේ ලියා තැබුවේය. 1846 දෙසැම්බරයේදී, කුණු කසළ ඉවත් කරන මහලු කාන්තාවක් සහ ගව්රෝචේ විය හැකි වීදි ඉකිරියෙකු අතර ගැටුමක් ඔහු දුටුවේය. [26] ඔහු 1846 දී Paris Conciergerie සහ 1861 දී Waterloo හි පෞද්ගලික පරීක්‍ෂාවෙන්, සමහර කර්මාන්ත පිළිබඳ තොරතුරු රැස් කිරීමෙන් සහ කම්කරු පන්තියේ මිනිසුන්ගේ වැටුප් සහ ජීවන තත්ත්වයන් පිළිබඳ තොරතුරු ලබා ගත්තේය. ඔහු තම අනියම් බිරිඳ වන Léonie d'Aunet සහ Juliette Drouet ගෙන් ඇසුවේය, ඔහුට කන්‍යාරාම ජීවිතය ගැන කියන්න. ඔහු පුද්ගලික කතාන්දර කතාවට ලිස්සා ගියේය. උදාහරණයක් ලෙස මාරියස් සහ කොසෙට්ගේ විවාහ රාත්‍රිය (V කොටස, 6 වන පොත, 1 වන පරිච්ඡේදය) සිදු වන්නේ 1833 පෙබරවාරි 16 වන දින වන අතර, එය හියුගෝ සහ ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාම අනියම් බිරිඳ වන ජුලියට් ඩ්‍රූට් පළමු වරට ආදරය කළ දිනය ද වේ. [27]
හියුගෝගේ නවකතාව සඳහා සැකිල්ලක් වූයේ Les Mysteres de Paris ( The Mysteries of Paris ), 1842-3 දී Eugène Sue විසින් එහි පෙනුමෙන් විශාල සාර්ථකත්වයක් අත්කරගත් සමාන දිගකින් යුත් අනුක්‍රමික නවකතාවකි. Les Misérables වැනි Les mysteres, සමකාලීන පැරිසිය දෙස බැලුවේ එතෙක් නවකතාවල එතරම් නියෝජනය නොවූ පීඩිත සහ සාපරාධී යටි පංතියේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් වන අතර රහස් පරීක්ෂකයින්ගේ මැදිහත්වීම් සහ වංශාධිපතියන්ගේ උදාසීනත්වය කැපී පෙනුණි. සමාජීය වශයෙන් ප්‍රගතිශීලී ස්වරයෙන් යුක්ත වුවද එය Les Misérables ට වඩා සංවේදී වූ අතර සදාචාරාත්මක දැක්මේ එකම පළලක් නොතිබුණි.
කුමන්ත්රණය
I වෙළුම: ෆැන්ටයින්
Fantine විසින් මාග්රට් ශාලාව
ඩිග්නේගේ හිතවත් බිෂොප් මිරියෙල් ඔහුට නවාතැන් දෙයි. රාත්‍රියේදී, වල්ජීන් මිරියෙල්ගේ රිදී භාණ්ඩ රැගෙන පලා යයි. පොලිසිය වල්ජින්ව අල්ලා ගන්නා විට, මයිරියෙල් රිදී භාණ්ඩ වල්ජින්ට දුන් බව මවාපාමින් රිදී ඉටිපන්දම් දෙකක් ද ගැනීමට ඔහුට තද කරන්නේ ඒවා ගැනීමට අමතක වූවාක් මෙනි. පොලිසිය ඔහුගේ පැහැදිලි කිරීම පිළිගෙන පිටව යයි. Myriel Valjean ට පවසන්නේ ඔහුගේ ජීවිතය දෙවියන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉතිරි කර ඇති බවත්, ඔහු රිදී ඉටිපන්දම් වලින් ලැබෙන මුදල් තමා විසින්ම අවංක මිනිසෙකු බවට පත් කළ යුතු බවත්ය.
වල්ජීන් මිරියෙල්ගේ වචන ගැන කල්පනා කරයි. හුදු පුරුද්දෙන් අවස්ථාවක් ලැබුණු විට, ඔහු 12 හැවිරිදි පෙටිට් ගර්වයිස්ගෙන් සෝස් 40 ක කාසියක් සොරකම් කර පිරිමි ළමයා එළවා දමයි. ඔහු ඉක්මනින් පසුතැවිලි වී ගර්වයිස් ගැන කලබලයෙන් නගරය සොයයි. ඒ සමගම ඔහුගේ සොරකම බලධාරීන්ට වාර්තා වේ. ඔවුන් ඔහුව සොයන විට වැල්ජීන් සැඟවී සිටින්නේ, අත්අඩංගුවට ගතහොත් ඔහු නැවත නැවත වැරදිකරුවෙකු ලෙස ජීවිතාන්තය දක්වා ගැලී වෙත පැමිණෙන බැවිනි.
වසර හයක් ගෙවී යන අතර, Monsieur Madeleine යන අන්වර්ථ නාමය භාවිතා කරමින් Valjean ධනවත් කර්මාන්තශාලා හිමිකරුවෙකු බවට පත් වූ අතර Montreuil-sur-Mer හි නගරාධිපති ලෙස පත් කරනු ලැබේ. පාර දිගේ ඇවිදගෙන යන විට, ඔහු කරත්තයක රෝද යට සිරවී සිටින Fauchelevent නම් මිනිසෙක් දකී. පඩියට පවා කරත්තය ඔසවන්නට කිසිවකු ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් නොවන විට, ඔහු Fauchelevent බේරා ගැනීමට තීරණය කරයි. ඔහු කරත්තය යටට රිංගා, එය ඔසවා ගැනීමට සමත් වී ඔහුව නිදහස් කරයි. නගරයේ පොලිස් පරීක්ෂක, පොලිස් පරීක්ෂක ජාවර්ට්, Valjean සිරගතව සිටියදී Bagne of Toulon හි සහායක මුරකරුවෙකු වූ අතර, මෙම විශිෂ්ට ශක්තියේ වික්‍රමය දැකීමෙන් පසු නගරාධිපතිවරයා ගැන සැක කරයි. ඔහු හඳුනන්නේ තවත් එක් මිනිසෙකු පමණි, එය ඉටු කළ හැකි ජීන් වැල්ජින් නම් වැරදිකරුවෙකු පමණි.
මීට අවුරුදු ගණනකට පෙර පැරිස් දී, grisette නම් Fantine ඉතා Félix Tholomyès සමඟ ආදරයෙන් බැඳී සිටියේය. ඔහුගේ මිතුරන්, Listolier, Fameuil සහ Blachevelle ද Fantine ගේ මිතුරන් වන Dahlia, Zéphine සහ Favourite සමඟ යුගල විය. පිරිමින් තම සබඳතා තරුණ විනෝදාංශයක් ලෙස සලකමින් කාන්තාවන් අතහැර දමයි. Fantine ඇය සහ Tholomyès 'දුව, රැකබලා ඇගේ ම සම්පත් මත ගත යුතුය Cosette. Fantine දී පැමිණි විට Montfermeil, ඇය රැකවරණය Cosette පිටත් Thénardiers , දූෂිත යම් තරමක් ඇද්ද, ඔහුගේ ආත්මාර්ථකාමී, කෲර බිරිඳ.
ඔවුන් තම දියණිය අපයෝජනය කරන බවත් ඇයව ඔවුන්ගේ තානායම සඳහා බලහත්කාරයෙන් ශ්‍රමය ලෙස භාවිතා කරන බවත් ෆැන්ටයින් නොදැන සිටින අතර, ඔවුන්ගේ වැඩෙන, කප්පම් සහ ව්‍යාජ ඉල්ලීම් සපුරාලීමට දිගටම උත්සාහ කරයි. විවාහයෙන් පිටත උපන් ඇගේ දියණිය සොයා ගැනීම නිසා ඇය පසුව ජීන් වල්ජීන්ගේ කම්හලේ රැකියාවෙන් ඉවත් කරනු ලැබේ. මේ අතර, තෙනාඩියර්ස්ගේ මුදල් ඉල්ලීම් දිගටම වර්ධනය වේ. මංමුලා සහගතව, ෆැන්ටයින් ඇගේ කොණ්ඩය සහ ඉදිරිපස දත් දෙක විකුණයි, ඇය තෙනාඩියර්වරුන්ට ගෙවීමට ගණිකා වෘත්තියේ යෙදෙනවා. ෆැන්ටයින් නිශ්චිත රෝගයකින් සෙමෙන් මිය යයි.
Javert ආයෙත් Valjean බලන්න එනවා. ෆැන්ටීන් නිදහස් කිරීමට බලකිරීමෙන් පසුව, ඔහු Valjean ලෙස ප්‍රංශ බලධාරීන්ට වාර්තා කළ බව Javert පිළිගනී. ඔහු වැල්ජීන්ට පවසන්නේ තමා වැරදි බව තමාට වැටහෙන බවයි, මන්ද බලධාරීන් විසින් සැබෑ ජීන් වැල්ජින් ලෙස වෙනත් අයෙකු හඳුනාගෙන ඔහුව අත්අඩංගුවේ තබාගෙන ඊළඟ දිනයේ ඔහුව විභාග කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. Valjean ඉරී ගිය නමුත් අහිංසක මිනිසා බේරා ගැනීමට තමා හෙළි කිරීමට තීරණය කරයි, ඔහුගේ සැබෑ නම Champmathieu. ඔහු නඩු විභාගයට සහභාගී වීමට යන අතර එහිදී ඔහුගේ සැබෑ අනන්‍යතාවය හෙළි කරයි. Valjean Fantine බැලීමට නැවත Montreuil වෙත පැමිණෙන අතර, Javert විසින් ඇයගේ රෝහල් කාමරයේදී ඔහුට මුහුණ දෙයි.
II වෙළුම: කොසෙට්
Les Misérables (1862) හි මුල් සංස්කරණයෙන් එමිල් බයාර්ඩ් විසින් " කොසෙට් " හි ප්‍රතිමූර්තිය
Valjean පැන යයි, නැවත අල්ලා ගනු ලැබේ, සහ මරණ දණ්ඩනයට නියම වේ. රජු තම දඬුවම ජීවිතාන්තය දක්වා දණ්ඩනීය වහල්භාවයක් බවට පත් කරයි. Toulon හි Bagne හි සිරගතව සිටින අතරතුර, Valjean, විශාල පුද්ගලික අවදානමක් යටතේ, නැවෙහි සිදුරුවලට හසු වූ නාවිකයෙකු බේරා ගනී. ප්‍රේක්ෂකයෝ ඔහු නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිති. වැල්ජීන් සාගරයට වැටීමට ඉඩ දීමෙන් ඔහුගේම මරණය ව්‍යාජ කරයි. බලධාරීන් වාර්තා කරන්නේ ඔහු මියගොස් ඇති අතර ඔහුගේ සිරුර නැති වූ බවයි.
Valjean නත්තල් සැන්දෑවේ Montfermeil වෙත පැමිණේ. ඔහු තනිව වනාන්තරයේ වතුර ගෙන එන කොසෙට් සොයා ඇය සමඟ තානායම වෙත ගමන් කරයි. ඔහු ආහාර වේලක් ඇණවුම් සහ ඔවුන්ගේ දියණියන් පරිනත නැති අතර, Thénardiers ඇය දූෂණය කළ ආකාරය නිරීක්ෂණය Éponine හා Azelma ඔවුන්ගේ බෝනික්කා සමඟ සෙල්ලම් කිරීම සඳහා Cosette හිරිහැර කරන,. කොසෙට්ට මිල අධික නව බෝනික්කෙකු තෑග්ගක් කිරීමට Valjean පිටත් වී ආපසු පැමිණේ, එය යම් පැකිලීමකින් පසුව, ඇය සතුටින් භාර ගනී. Éponine සහ Azelma ඊර්ෂ්‍යා කරයි. තෙනාඩියර් මැඩම් වල්ජීන් සමඟ කෝපයට පත් වන අතර, ඇගේ සැමියා වල්ජින්ගේ හැසිරීම සැහැල්ලුවෙන් සලකන අතර, ඔහුගේ ආහාර සහ නවාතැන් සඳහා ගෙවීම ගැන පමණක් සැලකිලිමත් වේ.
ඊළඟ දවසේ උදේ, වල්ජීන් තෙනාඩියර්ස් වෙත දැනුම් දෙනවා ඔහුට කොසෙට්ව රැගෙන යාමට අවශ්‍ය බව. තෙනාඩියර් මැඩම් වහාම පිළිගනී, තෙනාඩියර් කොසෙට්ටට ආදරය කරන බවත් ඇගේ සුභසාධනය ගැන සැලකිලිමත් වන බවත් ඇයව අත්හැරීමට අකමැති වූ බවත් පෙන්වයි. Valjean Thénardiers හට ෆ්‍රෑන්ක් 1,500ක් ගෙවන අතර ඔහු සහ Cosette තානායමෙන් පිටව යයි. Thénardier, Valjean ගෙන් තවත් වංචා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අතර, ඔවුන් පසුපස දුවමින්, ෆ්‍රෑන්ක් 1,500 අතැතිව, Valjean ට පවසන්නේ ඔහුට Cosette නැවත අවශ්‍ය බවයි. දරුවාගේ මවගේ සටහනක් නොමැතිව කොසෙට් නිදහස් කළ නොහැකි බව ඔහු Valjean ට දන්වයි. වල්ජින්, කොසෙට් රැගෙන යාමට දරන්නාට අවසර දෙමින් තෙනාඩියර් ෆැන්ටීන්ගේ ලිපිය භාර දෙයි. පසුව Thénardier Valjean හට ඔටුනු දහසක් ගෙවන ලෙස ඉල්ලා සිටින නමුත් Valjean සහ Cosette පිටව යයි. තෙනාඩියර් තම තුවක්කුව ගෙන නොයෑම ගැන කනගාටු වන අතර ආපසු නිවස දෙසට හැරේ.
Valjean සහ Cosette පැරිසියට පලා යයි. Valjean Gorbeau House හි නව නවාතැන් කුලියට ගනී, එහිදී ඔහු සහ Cosette සතුටින් ජීවත් වේ. කෙසේ වෙතත්, Javert එහි මාස කිහිපයකට පසුව Valjean ගේ නවාතැන් සොයා ගනී. Valjean Cosette රැගෙන ඔවුන් Javert වෙතින් පැන යාමට උත්සාහ කරයි. වල්ජීන් වරක් කරත්තයකට යට වී සිටියදී ගලවා ගත් සහ කන්‍යාරාමයේ උද්‍යාන පාලකයා බවට පත් වූ ෆවුචෙලෙවෙන්ට්ගේ උපකාරයෙන් ඔවුන් ඉක්මනින්ම පෙටිට්-පික්පස් කන්‍යාරාමයේ නවාතැන් සොයා ගනී. Valjean ද උයන්පල්ලෙකු බවට පත්වන අතර Cosette කන්‍යාරාම පාසලේ ශිෂ්‍යයෙකු බවට පත් වේ.
III වෙළුම: මාරියස්
අවුරුදු අටකට පස්සේ, ABC මාධ්ය මිතුරෝ විසින් නායකත්වය, Enjolras, නාශක ක්රියාවක් සූදානම් වෙමින් සිටිති Orléanist සිවිල් නොසන්සුන්තාවක් (එනම්, 5-6 1832 ජුනි මස පැරිස් නැගිටීම , මරණයෙන් පසු සාමාන්ය Lamarque , අනුකම්පාව සිටි එකම ප්රංශ නායක කම්කරු පන්තිය දෙසට, ලැමාර්ක් නගරය, විශේෂයෙන්ම එහි දුප්පත් අසල්වැසි ප්‍රදේශ විනාශ කළ ප්‍රධාන කොලරා වසංගතයකට ගොදුරු වූවෙකි, ආන්ඩුව ළිංවලට වස දමා ඇති බවට සැකයක් ඇති කළේය). ABC හි මිතුරන් සමඟ Cour des miracles හි දුප්පත් අය, වීදි ඉකිබිත්තෙකු වන Thénardiers ගේ වැඩිමහල් පුත් Gavroche ඇතුළුව එකතු වේ.
එක් ශිෂ්‍යයෙකු වන මාරියස් පොන්ට්මර්සි ඔහුගේ බොනපාට්වාදී අදහස් නිසා ඔහුගේ පවුලෙන් (විශේෂයෙන් ඔහුගේ රාජකීය සීයා එම්. ගිලෙනෝමන්ඩ්) විරසක වී ඇත. ඔහුගේ පියා වන කර්නල් ජෝර්ජස් පොන්ට්මර්සිගේ මරණයෙන් පසු, වෝටර්ලූහිදී ඔහුගේ ජීවිතය බේරාගත් තෙනාඩියර් නම් සැරයන්වරයෙකුට උපකාර කරන ලෙස තම පුතාට උපදෙස් දෙන සටහනක් මාරියස් සොයා ගනී - ඇත්ත වශයෙන්ම තෙනාඩියර් මළ සිරුරු කොල්ලකමින් සිටි අතර අහම්බෙන් පොන්ට්මර්සිගේ ජීවිතය බේරා ගත්තේය. ඔහු තමාව මංකොල්ලකරුවෙකු ලෙස හෙළිදරව් නොකිරීමට නැපෝලියන් යටතේ සාජන්වරයෙකු ලෙස හැඳින්වීය.