cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බෙර කට්ටලය
මම එක් එක් වාද්‍ය භාණ්ඩ වාදනය කිරීම සඳහා දඬුථ බුරැසු සහ අතකොළුව වැනි විවිධ මෙවලම් භාවිතයට ගනී. සැලකිය යුතු විරැද්ධත්වයක් 2 ක් මෙහි අන්තර්ගතය. එනම් පාදය මගින් ක්‍රියාකාරනන පෙඩලය මගින් වාදනය කරන බේස් ඩ්‍රම් සහ සාමාන්‍ය වාදනය ක්‍රමයට අමතරව පාදය මගින් ක්‍රියා කරන පෙඩලයක් භාවිත කරන හයි හැට් සිම්බලයයි. අනෙකුත් වාද්‍ය භාණ්ඩ සඳහා ද, පැඩලය භාවිතා කළ හැකි වුවද, ඉහත සඳහනව් වාද්‍ය භාණ්ඩය සඳහා පැඩලි භාවිතා වන බැවින් සාමාන්‍යයන් අනෙකුත් භාණ්ඩ සඳහා පැඩලය යොදා නොගනී. බෙරවාදකයින් විසින් වාදනය කළ යුතු බෙර කට්ටලයේ අංගයන් හඳුනා ගැනීම සඳහා සාමාඝාත ස්වර් පුරැව යොදා ගනී.
විවිධ සංගීත ශෛලියන්, බෙර කට්ටලයේ විවිධ අංග විවිධාකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක කරයි. උදාහරණයක් වශයන් රොක් සංගීතයේදී ප්‍රාථමික වාද්‍ය භාණ්ඩ ලෙස බේස් ඩ්‍රම්, හයි හැට් සහ ස්නේයාර් ඩ්‍රම් , බෙර ශබ්ධය නිර්මාණය කිරීම ‍සඳහා යොදා ගනී, ජෑස් සංගීතයේදී රයිඩ් සිම්බලය සහ හයි හැට්ස් ස්නේයාර් ඩ්‍රහ් මෙම කාර්ය සිදු කරයි.
සටහන්
{|
ප්‍රවර්ගය:සංගීත භාණ්ඩ
කොලින්ස් ඔක්සිකරණය
කොලින්ස් ඔක්සිකරණය යනු ප්‍රාථමික මධ්‍යසාර, ඇල්ඩිහයිඩ බවට ඔක්සිකරණය කිරීම සඳහා භාවිතා කරන්නාවූ කාබනික ප්‍රතික්‍රියාවකි. මෙහිදී පිරිඩීන් සමග ක්‍රෝමියම්(VI) ඔක්සයිඩ් සංකීර්ණයක් අන්තර්ගත ඩයික්ලෝරොමෙතේන් ද්‍රාවණයක්, නැතහොත් කොලින්ස් ප්‍රතිකාරකය භාවිත කිරිම හේතුවෙන් එය වෙනත් ක්‍රෝමියම් ඔක්සයිඩ පදනම් කොට ගත් ඔක්සිකරණ ක්‍රම වෙතින් වෙන්කොට හඳුනාගනු ලැබේ.
සංගීත වාද්‍ය භාණ්ඩ
ස්වර පුවරු
වාද්‍ය භාණ්ඩයක ශබ්දය කෙසේ නිපදවේද යන්න නොසැලකුවද, බොහෝ වාද්‍ය භාණ්ඩ වල පරිශිලක අතුරු මුහුණත ලෙස සර පුවරුවක් ඇත. සංගීත සර පුවරු යොදාගෙන වාදනය කරන වාද්‍ය භාණ්ඩ සපුරවරු වාද්‍ය භාණ්ඩ වේ. සෑම යතුරක්ම එක් හෝ ඊට වැඩි ශබ්ද ප්‍රමාණයක් නිකුත් කරන අතර, බොහෝ සර පුවරු වල වැඩිපුර උපක්‍රමයක් (පියානෝවකට පෙඩල, ඕර්ගනයක ස්ටොප්ස්) ශබ්ද මෙහෙයවීමට ඇත.
සුළං සැලීමෙන් (ඕර පොම්ප කිරීමෙන් (එකෝඩින්), තන්තු කම්පනය කිරිමෙන් නැතහොත් තැලීමෙන් (පියානෝව) හෝ පෙලීමෙන් (හාපිස් කෝඩය), ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපක්‍රම මගින් (සංශ්ලේෂණය) හෝ වෙනයම් ක්‍රමයකින් මේවායේ ශබ්ධ නිපදවිය හැක. සමහර අවස්ථවන්හි ග්ලාකන්ස්පීල් වැනි සුරපුවරුවක් නැති වාද්‍ය භාණ්ඩ එකකට පමණක් සීමා වී ඇත. මේවායේ චලනය වන අංග නොමැති බැවින් හා වාද්‍යකරැවන්ගේ අතේ ඇති අතකොළුවෙන් වාදනය සිදුකරන බැවින් මේවායේ යතුරැ එකම බාහිර සැකසීමකින් යුක්ත වන අතර ඒකාකාර ශබ්ද තරංග නිපදවයි.
200 px|වම|ඇස්ටෙක් යුගයට අයත් 'ටෙපොනාස්ට්ලි' නම්වු දික් සිදුරු සහිත බෙර. පෙරබිමේ ඇති බෙරයේ ලාක්ෂණික H හැඩැති සිදුර පැහැදිලිව පෙන්නුම් කෙරේ.
සුමේරියානු ශිෂ්ඨාචාරයට අයත් රාජකීය සුසාන භූමියේ කරන ලද පුරාවිද්‍යාත්මක කැණිම් ආධාරයෙන් පුරාතන සංගීත උපකරණ රැසක් සොයගන්නා ලද අතර එම උපකරණ වලට විනා විශේෂ නාමයක්, හාප් වර්ගයේ වීනා දෙකක්, රීදි බටනලාවක්, කෛතලාමයක් අයත් විය.
1920 දී ලෙන්ඩි වුලි විසින් තවදුරටත් එම කැණිම් ස්ථාන පරික්ෂාවෙන් පසු දීරාපත් නොවන ද්‍රව්‍යයයෙන් සාදන ලද සංගීත භාණ්ඩ කොටස් කිහිපයක් සොයා ගන්නා ලදි. කාබන් කාල නිර්මාණයට‍ අනුව මෙම උපකරණ ක්‍රි.පු. 2600 දිත් 2500 දිත් අතර කාලයට අයත් බව නිගමනය විය.
එමෙන්ම මෙසපොටේනියානු නිපුර්හි හමුවු විනාවකි නම් කරන ලද අකුරු විශේෂය ලෝව දැනට සොයා ගෙන ඇති සංගිත ස්වර සටහනක් කිරිමේ මුලාරාම්භය ලෙස සලකනු ලැබු අතර එය ක්‍රි.පු. 2000 කාලවකවානුවට අයත් වේ.
වාදක මුහුණත්
විවිධ සංගීත බාණ්ඩ නිපදවනු අයුරු එකිනෙකට වෙනස් වුවුද ඒවායින් සමහර ඒවා යතුරු පුවරුවක් සහිත නිසා එකම කාණ්ඩයකට වර්ග කරනු ලැබෙයි. මේවායේ සෑම යතුරක්ම එක් ස්වරයක් හෝ ස්වර කිහිපයක් නිපදවනු ලබයි. එනමුත් සෙසු යතුරු මගින්, එක් එක් සංගීත භාණ්ඩ ස්වර නිපදවනු ලබන යාන්ත්‍රණය වෙනස්ය. ඕගනයේදි එය මාත්‍රාව හසුරවනු ලබයි. වාතය මගින් ද රෙකෝඩියනයේදි වාතය පොම්ප කිරිමේ මගින්ද, පියානෝවේදි තත් කම්පනය මගින්ද, සමහර උපකරණ වලදි විද්‍යුතය මගින් ද, නාදය නිපදවනු ලබයි. සමහර සංගීතමය උපකරණ වාදනය කරනු ලබන්නේ පිටතින් යතුරු පුවරුවක් සවි කිරිමෙන් අනතුරුවය. ග්ලෝකන්ස්‍පයෙල් නම් සංගීත භාණ්ඩ එවැන්නකි. යතුර පුවරුවකින් නිපදවනු ලබන ස්වරයන් වාදකයාගේ කුසලතාව මත නොව කිසියම් නිශ්චිත පදනමකින් නිපදවනු ලබන අතර මේ නිසා සෑම අවස්ථාවකම නිපදවනු ලබන ස්වර වල ඇත්තෙ සමාන ස්වරූපයකි.
සංගීත භාණ්ඩ වර්ග කිරීම
සංගීත භාණ්ඩ වර්ග කිරීමේ විවිධ වූ බොහොමයක් ක්‍රම පවතී. සියලු ක්‍රම උපකරණවල භෞතික ගුණවල සංයුක්තයක් අධ්‍යයනය කරයි. එනම් භාණ්ඩය මත සංගීතය වාදනය වන්නේ කෙසේද, භාණ්ඩයේ පරාසය හා වාද්‍ය වෘණ්දයක දී හෝ අනෙක් එකතුවකදී භාණ්ඩයට හිමි ස්ථානය වැනි‍දේය. සමහරක් ක්‍රම ඇති වූයේ භාණ්ඩ වර්ගීකරණය කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විශේෂඥයන් අතර ඇති වූ එකඟ නොවීම නිසාය. වර්ගීකරණය කිරීමේ පද්ධතියේ පූර්ණ අධ්‍යයනයක් මෙම ලිපියේ පරාසයට එපිටින් වුවත් අදාල ප්‍රධාන පද්ධතිවල සංක්ෂිප්තයක් මෙහි දැක්වේ.
ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම්බෙල්
ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම්බෙල් 1847 මාර්තු 3 වැනිදා ස්කොට්ලන්තයේ එඩින්බරෝ නුවරදී උපත ලැබුවේය.ඒ මහාචාර්ය ඇලෙක්සැන්ඩර් මෙල්විල් බෙල්ට සහ එලිසා ග්‍රේස් මවට දාවය. ඔහුට සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු සිටිමුත් ඔවුන් ශ්වසනාබාධවලට ගොදුරුවීමෙන් ළමාවියේදීම මිය ගියහ.
ජීවිතයේ මුල් අවධිය
ළමාවියේදීම ඇලෙක් නව සොයා ගැනීම් සිදුකළේය. වයස 12 දී තම අසල්වැසි මිතුරා සමඟ ඔහුගේ අසල්වැසියාට පිටි පිළියෙල කරන යන්ත්‍රයක් සාදා දුන් ඇලෙක්සැන්ඩර් හට ජෝන් හර්ඩ්මන් නම් වූ එම අසල්වැසියා නව සොයාගැනීම් කිරීමට වෙනම වැඩපොළක් සාදා දුන්නේය.
කුඩා කල සිටම ඔහු චිත්‍ර ඇඳීමට, මැටි බඳුන් කර්මාන්තයට හා සංගීතයට මහත් ඇල්මක් දැක්වීය. තනිවම පියානෝව ඉගෙනීම හා විවිධ කටහඬ අනුකරණයෙන් ඔහු පවුලේ අයව මවිත කරවීය. තම මවගේ සෙමෙන් වර්ධනය වූ බිහිරි බව ඔහුට මහත් දුකක් විය. විවිධ ශබ්ද හා ක්‍රම මගින් තම බිහිරි මව හා කථා කරන්නට ඔහු උත්සාහ දැරීය. ඔහුගේ පිය පරම්පරාව භාෂා ශබ්ද නැගීම සම්බන්ධ ගුරුවරුය. ඉතා දුර්වල පාසල් අධ්‍යාපන මට්ටමක් පෙන්වූ ඔහුව සීයා වෙත යවන ලදි. මෙහිදී ඔහු විද්‍යාව කෙරෙහි වූ උනන්දුව වැඩිදියුණු කරගත් අතර වයස 16 දී භාෂා ශබ්ද නැගීම සම්බන්ධව සිසු ගුරුවරයෙකු බවට පත්විය. පළමුව එඩින්බරෝ සරසවියට ඇතුළත් වූවද ඔහු උපාධිය ලබාගත්තේ මොරෙන්ටෝ සරසවියෙනි.
1863 දී වෙනත් නව නිර්මාණකරුවෙකුගේ නිර්මාණයක් අනුකරණය කරමින් ඔහු සහ ඔහුගේ සහෝදරයා නිමවූ "කතාකරන ඔලූව” ඔහුගේ පියා සහ අසල්වැසියන්ගේ ප්‍රසාදයට හේතු විය. තම සුරතල් බල්ලාව විවිධ ශබ්ද නැංවීමට ඔහු පුරුදු කළේය. වයස 19 දී පියාගේ මිතුරෙකුට ලිපියක් ලියමින් ඔහු තම හඬ නැංවීමේ යාන්ත්‍රික නිර්මාණ පිළිබඳව හඳුන්වා දුනි. එමඟින් තවදුරටත් තම හැදෑරීම් ඉදිරියට ගෙනයා හැකි විය. ඔහුගේ කුඩා කාලය අසුන්දර විය
ජෛව-නිරාපදාව පිළිබඳ කර්තෂෙනා නියමාවලිය
ජෛව-නිරාපදාව පිළිබඳ කර්තෂෙනා නියමාවලිය යනු, ජෛව විවිධත්වය පිළිබඳ සම්මුතිය වෙත පරිපූරකයක් ලෙස ඇතිවුනු ජෛව-නිරාපදාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර එකඟතාවයකි. ජෛව-නිරාපදා නියමාවලිය මගින් ඉටු කර ගැනුමට බලාපොරොත්තු වන්නේ නූතන ජෛව-තාක්ෂණය නිසා ජනිත වන පණැති විකරණයවූ ජීවින් හේතුවෙන් එල්ල වන භව්‍ය අවදානම් වලින් ජෛව විවිධත්වය රැකගැනුමයි.
ප්‍රවාහන භූගෝල විද්‍යාව
ප්‍රවාහන භූගෝලවිද්‍යාව යනු, මිනිසුන් බඩු ප්‍රවාහනයේ හා ‍තොරතුරු වල අවකාශීය සම්බන්ධතාව සොයා බලන භූගෝල විද්‍යාවේ අංශයයි. එය මිනිසුන් තම වාහන හෝ තවත් ප්‍රවාහන මාධ්‍ය උපකාර කරගෙන ගමනාගමනය හෝ වෙළඳ පොළට නිමැවුම් භාණ්ඩ හා අමු ද්‍රව්‍ය සැපයීම ලෙස සැලකිය හැක. මෙය ආර්ථික භූගෝලීය විද්‍යාවේ කොටසකි. ප්‍රවාහන මාධ්‍යයන් ක්ෂණික, නොමිලේ සැපයෙන, සීමාරහිත ඉඩකඩක් සහිත සැමවිටම ගත හැකි ලෙස සැකසී ඇත්නම් එය විශිෂ්ඨ ප්‍රවාහන මාධ්‍යයකි. නමුත් සැබෑ ජීවිතයේදී මාර්ග තැනී‍මේදී අවකාශය සීමාවක් බවට පත්වේ. ප්‍රවාහනය ආර්ථික ක්‍රියාවලියක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර එය අනෙක් ඒවායින් වෙනස්වේ. එය අවකාශය හා කාලය හුවමාරුවෙන් මුදල් ලබා ගනී (මර්ලින් - 1992) භූගෝල විද්‍යාව හා ප්‍රවාහන යන දෙකටම පොදු කරුණක් ලෙස මිනිසුන්, භාණ්ඩ හා තොරතුරු වල චලනය දැක්විය හැක.
මෙම රටාව කාර්මික විප්ලවය අවධියේ සිට දක්නට ලැබුනු නමුත් එහි සැලකිය යුතු ලෙස වේගය වැඩිවීමක් දක්නට ලැබුනේ 20 වන ශතවර්ෂයෙ මැද භාගවේ සිටය. මේ සඳහා විවිධ කරුණු රාශියක් බලපෑවේය. වර්තමානයේ සමාජයේ විවිධ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ප්‍රවාහන පද්ධති සහය මත රඳා පවතී.
ශක්ති අවශ්‍යතා සැපයීම, භාණ්ඩ බෙදාහැරීම හා පෞද්ගලික අවශ්‍යතා මෙම ක්‍රියාකාරකම් අතර වේ. අවශ්‍යතා වලට ගැලපෙන පරිදි ප්‍රවාහන මාධ්‍ය සහ ජාල සංවර්ධනය නිරන්තර අභියෝගයකි. සංවර්ධන වන ආර්ථික ගමනාගමන අවශ්‍යතා සහ අවසානයේදී ගෝලීය ආර්ථිකය හා සම්බන්ධවීමට ප්‍රවාහන අවශ්‍ය වේ. ප්‍රවාහනය හා නාගරික භූගෝලීය විද්‍යාව ඉතා කිට්ටු සහ සම්බන්ධතාවයක් දක්වන අතර මෙයට හේතුව රිබන් සංවර්ධන සංකල්පය ප්‍රවාහනය හා නාගරිකරණ යන අධ්‍යයනය දෙකම සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවයයි.
මිනිසා ‍ලෝකයේ සංචාරය කිරීමට වඩ වඩාත් පෙළඹීමත් සමඟ ප්‍රවාහනය හා නාගරික ප්‍රදේශ අතර ඇති සම්බන්ධ ක්‍රමයෙන් වියැකී යමින් පවතී.ප්‍රවාහන භූගෝල විද්‍යාව යම් ප්‍රදේශයක් තුළ හෝ අතර, මිනිස් ක්‍රියාකාරිත්ව තුළින් ඇතිවන ප්‍රතිඵල මැනීමට ලක් කරයි. එමඟින් ගමනාගමනය ට ගතවන කාලය, භාවිතා කළ මාර්ගය, ප්‍රවාහන මාධ්‍ය, භාවිතා කළ සම්පත් හා ස්වභාවික පරිසරයට ප්‍රවාහන මාධ්‍ය මඟින් ඇතිවන බලපෑම වැනි කරුණු පිලිබඳ අවධානය යොමු කරයි. අවධානය යොමුවන වෙනත් අංශ වන්නේ භූ ලක්ෂණ,රථයේ ආරක්ෂිත භාවය හා තනිව හෝ කණ්ඩාමක් වශයෙන් යන ගමනකදී වැයවන ශක්තිය යන අංශ වේ.
ප්‍රවාහනයේ අරමුණ වන්නේ මනුෂ්‍යා හෝ භෞතික වශයෙන් හෝ අවකාශයේ ඇති වන දුර, දේශපාලන සීමා, කාලය හා භූවිෂමතාවයන් වැනි බාධා මැඩ පැවැත්වීමයි.
ප්‍රවාහනයේ විශේෂිත අරමුණ වන්නේ පුද්ගලයෙක් හෝ ද්‍රව්‍යයක් එක් තැනක සිට තවත් තැනකට චලනය වීමට ඇති අවශ්‍යතාව සඳහා ඇති ඉල්ලුමයි. සිදුවන ඕනෑම චලනයකදී භූවිෂමතා ලක්ෂණ සැලකිලිල්ට ගෙන ඒ අනුව පවතින ප්‍රවාහන මාධ්‍යයන් වියදමට උප‍යෝජ්‍යතාව හා අවකාශය අනුව ‍තෝරා ගත යුතුය.
ප්‍රවාහනය
ප්‍රාථමික ප්‍රවාහන මාධ්‍ය වන්නේ වාතය, රේල්, මහාමාර්ග හා ජලයයි මේ හැම මාධ්‍යකටම ඝර්ෂණය චලනයේ වේගයට ආරම්භය හා අවසාන ස්ථානය වැනි කරුණු මත ඒ ඒ මාධ්‍ය හා බැඳුණු වියදමක් ඇත. මහා පරිමාණයේ භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා සාමාන්‍ය නැව් යොදා ගනී. නැව මඟින් සාගර ප්‍රවාහනයේදී භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක් අඩු වියදමකින් ලෝකය පුරා ප්‍රවාහනය කළ හැක. ගමන් කාලය අඩුකර ගැනීමට හා සුවපහසුව හා ඉඩකඩ පිළිබඳ වැඩි සැලකිල්ලක් දක්වන පුද්ගලයන් බොහෝ විට භාවිතා කරන්නේ ගුවන් හෝ මහාමාර්ගයයි. නැව් සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගන්නේ ජල මාර්ග වලින් පිහිටි ප්‍රදේශවල භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහාය.
ප්‍රවාහනයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගය වන්නේ ප්‍රවාහන මාධ්‍යයයි. මෙයට හේතුව එහා මෙහා ගමන් කිරීම සිදුවන්නේ ප්‍රවාහන මාධ්‍යය හරහා වීමයි. භුගෝල විද්‍යාඥයෝ විවිධ වර්ගයේ ප්‍රවාහන මාධ්‍ය ඒවා යොදාගන්නා ක්‍රම අනුව භාණ්ඩ 3 කට බෙදා ඇත. ගොඩබිම, ජලය හා වාතය එම කොටස් 03 යි. මේ හැම මාධ්‍යයකටම ආවේනික වූ අවශ්‍යතා හා ලක්ෂණ ඇති අතර භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය හා මගී ප්‍රවාහනය මාධ්‍ය අන්තර් කෘති ක්‍රමය අනුව සම්බන්ධ කිරීම නිෂ්පාදන හා බෙදාහැරීමේ ක්‍රියාවලීයේදී ප්‍රවාහන මාධ්‍ය හා සමීප සම්බන්ධතාවයන් ඇති කිරීම වැනි නව ප්‍රවණතා දක්නට ලැබේ. එසේම මගී ප්‍රවාහනය හා භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය බොහෝ ස්ථාන වල වෙන්කර තැබීමට උත්සුක වේ.
ප්‍රවාහන භූගෝල විද්‍යාවේ ගැටළු - දැනට පවතින මහාමාර්ග, අධිවේගී මාර්ග හා දුම්රිය පහසුකම් වල හා ප්‍රවාහනය ජනගහන වර්ධනය හා ආර්ථික ක්‍රියාකාරිත්වයේ රටා වල ඉල්ලුම සපුරා ගැනීමට ප්‍රමාණවත් නොවේ.
ජනවාරි 10
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
රොහාන් ශාන්ත බුලේගොඩ
රොහාන් ශාන්ත බුලේගොඩ Rohan Shantha Bulegoda (ඉංග්‍රීසි: Rohan Shantha Bulegoda) යනු ප්‍රවීන ජනප්‍රිය ගායකයකි.
රොහාන් ශාන්ත බුලේගොඩ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
වයිකිං කඩුව
වයිකිං යුගයෙහි කඩුව (වයිකිං කඩුව ලෙසින්ද) හෝ කැරොලිංජියන් කඩුව යනු මුල් මධ්‍යතන යුගයන්හිදී බටහිර සහ උතුරු යුරෝපය තුලදී බහුලව භාවිතා කෙරුණු කඩු වර්ගයකි.
වයිකිං යුගය (Viking Age) හෙවත් කැරොලිංජියන් අවධිය (Carolingian-era) ගොඩනැගී ඇත්තේ 8 වන සියවසේදී මිරොවින්ජියන් කඩු (Merovingian sword) (6 වන සහ 7 වන සියවසෙදී ෆ්රෑන්කිෂ් නිෂ්පාදන අසිපත, රෝමන් ස්පත (spatha) යන්නෙන් පැවත එන්නනකි.) ගෙන් වන අතර 11 වන සහ 12 වන සියවස් අතරතුරදී රෝමාකාර නයිට්වරුන්ගේ කඩුවක් (Knightly sword) දක්වා දියුණු විය.
පාරිභාෂික ශබ්දමාලාව
thumb|C.830 වර්ගයට අයත් ; Stuttgart Psalter (fol.7v) හිදී හාමු වූ, අසිපත් වලින් සන්නද්ද වූ මිනිසුන් දෙදෙනෙක් නිරුපනය වන චිත්‍රය. වයිකිංවරුන්ගේ අසිපත ලෙස ප්‍රචලිත වුවත්, මෙම වර්ගයේ අසිපත් නිෂ්පාදනය කලේ ෆ්රෑන්කිෂ් අධිරාජ්‍යයේ (Frankish Empire) කැරොලිංජියන් යුගයේදීය (Carolingian era). 8 වන සියවසේදී ක්‍රිස්ටියන් ෆ්රන්සියා හි සොහොන් භාණ්ඩ (grave goods) අතුරුදහන් වීමත්, මහත්ද්වීපික යුරෝපයේ බොහෝ සොයාගැනීම් අහම්බෙන් ගo ඉවුරු වලින් හමුවන සොයා ගැනීම් වලට සීමා වුවත් වයිකිං යුගයේ (Viking Age) ස්කැන්ඩිනෙවියානු මිත්‍යාදෘෂ්ටික (pagan) සොහොන් තුල තිබී ෆ්‍රෑන්ක් නිෂ්පාදන  කඩු තුල ගොනුවක් සොයා ගැනීමත් නිසා “වයිකිං” (Viking) යන නම මෙම කඩු සමග සම්බන්ධ විය.
8 වන සහ 10 වන සියවස් වලදී අසිපත්, "කැරොලිංජියන් (Carolingian) කඩු" ලෙස නම් කළ අතර, while swords of the late Viking Age and the beginning High Middle Ages (late 10th to early 12th centuries) blend into the category of Norman swords or the early development of the knightly sword.
ඉතිහාසය
thumb|Carolingian අසිපතේ කොපුවේ නිරූපිතය ( South Tyrol හි St.Benedict in Mals වෙත ප්‍රදනය කරන කරන ලදයි සැලකෙන ආලේඛි චිත්‍රය - 9 වැනි සියවසේ මුල්භාගයට අයත්ය). චාර්ලිමේන්(Charlemagne) රාජ්‍ය සමයේදී, කඩු කොපුවක් සමඟ අසිපතක (ස්පාටා හෙවත් ලෝන්ග්ස්වර්ඩ්) වටිනාකම ඝන(Solidi) (Lex Ribuaria)හතක් විය. දැනට වුවද අසිපත්, අවි ආයුධ වලට වඩා මිල අධික නමුත් මිරොවින්ජියන් සමයේදී මෙන් සීමා කරන ලද්දක් නොවන අතර චාර්ලිමේන් රජුගේ තුරඟ සෙනාවේ සාමාජිකයන්ට පමණක් අසිපත් දරා සිටීමේ ඉඩ සලසා දී තිබිණි. 9 වන සියවස අගභාගයේදී රෙජිනෝ ගේ (Regino's Chronicle)ක්රොනිකල් සිදුකළ යෝජනාවකට අනුව තුරඟ සේනාවේ (Warhorse) ප්‍රධාන අවිය බවට අසිපත සළකන ලදි.
8 වන සියවසේ අග භාගයේ සිට 10 වන සියවස දක්වා කාලයේදී අනුක්රමයෙන් කටුපොරොව (Sax) වෙනුවට කඩුව යොදා ගැනුණි. මන්ද, 8 වන සියවසේදී ප්රංශයේ තව දුරටත් සුසාන භාණ්ඩ තැන්පත් නොකරන නිසා, මහාද්වීපික සොයා ගැනීම් බොහෝ දුරට ගං ඉවුරු (බොහෝ නිර්වායු තත්ව ඇති ස්ථාන ලෝහ භාණ්ඩ ආරක්ෂා වීමට හේතු වන නිසා) වලින් අහම්බෙන් හමු වෙන සොයා ගැනීමකට සීමා වූ අතර, කැරොලිංජියන් කඩු පිළිබඳ වර්තමාන අවශේෂ උදාහරණ උතුරු හා නැගෙනහිර සංස්කෘතීන්හි මිත්‍යා මත සුසාන චාරිත්‍ර වල බලපෑමට තවමත් ලක් වී ඇත.
9 වන සියවසේදී රටා පෑස්සුම් (Pattern Welding) භාවිතයත් සමඟ ගුණාත්මක බවින් ඉහල වානේ ලබා ගත හැකි විය. වඩා හොඳ වානේ, පටු තල නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගත් අතර 9 වන සියවසේ අසිපත්, 8 වන සියවසට වඩා විෂධ තුඩකින්ද, සමබර වීමේ ලක්ෂය මිට දෙසටද යොමු වී ඇත. කප්ලන්ඩ්(1990) ඉදිරිපත් කර ඇති පරිදි මෙම සංවර්ධනය ක‍ටුපොරොව නැති වී යාම තවත් වැඩි කර ඇති සේම කඩුව ඉතා ඉක්මනින් කැපී පෙනෙන දෙයක් බවට පත් කර ඇත්තේ සංක්‍රමණික කාලයේදී බොහෝ හානිකර පලිස් හෝ ආයුධ පහර දීම් වලට යොදා ගන්නා අතරතුරදීය. වැඩි දියුණු කළ ඵලය, උපමාරු දැමීම හා බර ඒකාබද්ධ කොට තනි ආයුධයක් ලෙස තනා ඇත්තේ ක‍ටු පොරොව අනවශ්‍ය බව පෙනවා දෙමිනි.
ෆ්රෑන්ක් කඩු වල බොහෝ විට ඛණ්ඩක තුනක් හෝ පහක් සහිත ගෝලාකාර හැඩයක් තිබුණි. මෙය 8 වන සියවසේ පූර්ව අවධියේ නොතිබූ ස්වදේශික ෆ්රෑන්ක් වර්ධනයක් වන අතර නිර්මාණයන්ගෙන් කාලය අනුව වෙනස් වන රූපමය කලාව නිරූපණය කෙරේ. උදා: ස්ටට්ගාට් ගීතිකා පොත ( Stuttgart Psalter), ඩිට්‍රැට් ගීතිකා පොත, ලොතර් ශුභාරංචි පොත් (Lothar Gospels) සහ බර්න් සයිකොමකියා (Bern Psychomachia) අත්පිටපත් මෙන්ම දකුණු තෛරොල් පළාතේ මැල්ස් සභාව ( the church in Mals, South Tyrol) තුළ පවුරේ බිතු සිතුවම්.මේ ආකාරයට කඩු තල තුල ශිලා ලිපි ලීවීමේ සිරිත ෆ්‍රෑන්ක් නව නිපැයුමක් ලෙස චාර්ලිමෙන් රජ සමයේ වන අතර අල්ෆ්බර්ට් (Ulfberht) තල ගොනුවල වුවත් ඉහල මධ්‍යතන යුගයේදී පැවතවිත් 12 වන සියවසේදී වඩාත් ජනප්‍රිය විය.වයිකිං යුගයේ තල ශිලා ලේඛණ බොහෝ පොදු වුවත්,වටිනා ලෝහ වලින් කඩු මිට සෑදීමේ සිරිත පවත ආවේ මිරෝවිජියන් කඩුවලින් (Merovingian sword) සහ පුළුල්ව පැතිරුනේ  8 වන සහ 9 වන සියවසයන්වලදී වුවත් 10 වන සියවස පුරාවට පරිහානියට පත් විය.දැනට ශුද්ධ රෝම අධිරාජ්‍යය ( Holy Roman Empire) ලෙස හදුන්වන 10 වන සියවසේ අගභාගයේ නිපදවන ලද බොහෝ කඩු,රුඋපමය වශයෙන් වයිකිං වලට අනුකුලව සරල වානේ මිටකින් යුතුය.
කැරොලිංජියන් යුගයේ කඩු නිෂ්පාදනය පිළිබඳ ඉතා සුළු යොමු ප්‍රමාණයක් පවතියි,යොමු වලට අමතරව emundatores vel politores  ට ශාන්ත ගැල් කන්‍යාරාමයේ (Abbey of Saint Gall). Two men sharpening swords, one using a grindstone the other a file, are shown in the Utrecht Psalter (fol. 35v)වැඩමුළුවකදී ඉදිරිපත් කර ඇත ඩිට්‍රැට් ගීතිකා පොත (Utrecht Psalter) (fol. 35v)දී මිනිසුන් දෙදෙනෙක් කඩු මුවහත් කරන අකාරය පෙන්නුම් කරයි,එක මිනිසෙකු මුවහත් ගල පාවිච්ච් කරන අතර අනෙක් මිනිසා පීර භාවිතයෙන් කඩුව මුවහත් කරයි.
ස්කැන්ඩිනේවියානුව පුරා ෆ්රෑන්ක් තල බෙදාහැරීම සහ ඈත නැගෙනහිර වොල්ගා බල්ගේරියාව (Volga Bulgaria) තුල ෆ්රෑන්ක් අවි අපනයන සැලකිය යුතු වැදගත්කම සහතික කරයි, එසේ වුනත් කැරොලිංජියන් රජවරුන්864 දී සතුරන්ට ආයුධ අපනයනය වැළැක්වීමට උත්සාහ දරා ඇත; චාල්ස් වයිකිංවරුන්හට (Charles the Bald) අවි ආයුධ විකිණීම කෙරෙහි මරණ දඬුවම නියම කොට ඇත. Ibn Fadlan in the 10th century notes explicitly that the Volga Vikings carried Frankish swords. 10 වන සියවසේ විසු Ibn Fadlan  වොල්ගා වයිකිංවරු (Volga Vikings) ෆ්රෑන්ක් කඩු දැරුව බව පැහැදිලිවම සටහන් කරයි. 869 දී Camargue වැටලූ අරාබි ජාතිකයන් අගරදගුරු රොට්ලන්ඩ් (Rotland of Arles) සඳහා වන්දියක් වශයෙන් කඩු 150 ඉල්ලා සිටියේය.
කැරොලිංජියන් කඩු කොපු දැවයෙන් හා සම් වලින් කරන ලදී.කඩු කොපුවල තිබු සැරසිලි පිළිබඳව අත් පිටපත් කීපයක නිරූපණය කරඇත (Stuttgart Psalter, Utrecht Psalter, Vivian Bible).එහි  කුඩා රූප ගනනාවක් මගින් කඩුව කඩු පටිය මගින් එල්ලා තැබීමේ ක්‍රමය පෙන්වයි.ඔවුන් කඩු කොපු හා බද පටි කිසිදාක පාහේ ආරක්ෂා කරන අතරතුර,ඔවුන්ගේ ලෝහ සවිකිරීම ස්කැන්ඩිනේවියානු රිදී ගබඩා හා ක්රෝසියන් සොහොන්වල සොයා ගෙන තිබේ. A complete set seems to have included two to three oval or half-oval mounts, one large strap-end, a belt buckle and a trefoil mount. Their arrangement on the sword-belt has been reconstructed by Menghin (1973). ඒ සම්පූර්ණ කට්ටලයට ඕවලාකාර හෝ අර්ධ ඕවලාකාර සවිකිරීම දෙකක් හෝ තුනක් ,එක් විශාල පටි අන්තයක්, ගාංචුවක් සහිත පටියක් සහ පෙති තුනේ සවිකිරීමක් ඇතුළත් වී ඇති බව පෙනේ.කඩු පටිය මත ඔවුන්ගේ සැකසීම් මෙන්ග්හින්(1973) මගින් ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇත.
පද විචාරය
thumb|B වර්ගයට අයත් "රන්-රෝද" විසිතුරු පළදන සහිත කඩු මිටි හිසක් සහිත අසිපත C.750-850 වර්ෂ වලට අයත් නෙදර්ලන්තයේ Den Bosch හි Meuse නදියෙන් හමුවිණි. thumb|D වර්ගයට අයත් "රන් කම්බියෙන්" කරන ලද විසිතුරු පළදනා සහිත කඩු මිටි හිසක් සහිත අසිපත C.750-850 වර්ග වලට අයත් අතර, හමු වී ඇත්තේ නෙදර්ලන්තයේ Meuse නදියේ Alburg ට ආසන්න කොටසෙනි. thumb|10 වැනි සියවසට අයත්, frankish අසිපතේ කඩු මිටි හිස හමුවුයේ , සුවිශේෂී ලෙස ඛන්ඩිකමය වන ලෙස සැදු කඩු මිටි හිසේ ගෝලාකාර කොටසක්ද සමගිනි. මේ පිලිබදව විස්තරාත්මක අධ්‍යනයක් සිදුව ඇත්තේ ජෑන් පීටර්සන් (Jan Petersen) නිසයි.
කඩු මිටෙහි (hilt) හැඩයට අදාළ දර්ශීය අදාළ කඩුවල වියුහයක් හදුන්ව දී ඇත.පීටර්සන් විසින් ඉදිරිපත් කල වරගීකරණය A සිට Z දක්වා වන කැපිටල් අක්‍ෂර වලින් දක්වනු ඇත.නොර්වේ රාජ්‍යයෙන් හමු වූ නිදර්ශක 110 ක ප්‍රමාණයක් පීටර්සන් විසින් ලැයිස්තු ගත කොට ඇත.මේවා අතුරින් 40ක් කඩු තලයේ දෙපසම මුවහත් අතර,67 ක් එක් පසක් පමණක් මුවහත්ය.නිදර්ශක තුනක පමණක් එය නිර්ණය කල නොහැක.
1991 වසරේදී ගෛබින් විසින් අතිරේක දර්ශීය ව්‍යුහයක් ඉදිරිපත් කලේ කඩු තල වල රූප  විද්‍යාත්මක ව්‍යුහයක් (1-4 දක්වා වර්ගීකරණයක් සහිත ) සහ කඩුමිට වල ගෝලාකාර කොටස පදනම් කොට ගත් දර්ශීය ව්‍යුහයක් (1-7 ක් දක්වා වර්ගීකරණයක් සහිත, අනු වර්ගද සහිතව ),ඒකාබද්ධ කරමිනි.මෙහිදී 8 වැනි සහ 12 වැනි ශතවර්ෂ වල ; නැගෙනහිර ෆ්රැන්සියා (East Francia) (වයිකිං සහ න්යිට්ලි කඩු අතර වන සංක්‍රමණික නිර්මිත අවස්ථාද ඇතුලත්ව) දේශසීමාවන් හි භාවිත වූ කඩු විශේෂයන් කෙරේ අවධානය යොමු කෙරිණි.
වීලර් දර්ශීය ව්‍යුහය
ඕකෙෂොට් දස්ර්ශීයවාදය (Oakeshott typology) යනු වීලර්ගේ දර්ශීවාදයට ඉහළ මධ්‍යතන කඩු ( high medieval swords) වර්ගය ඇතුළත් කිරීමෙන් ව්‍යුත්පන්න වූවකි.
Artilength, fuller length, තලයේ පළල සහ තලය තියුණු වීමේ තීව්‍තාව..
ලෝහ විද්‍යාව
මුල් කාලීන සහ ඉහල මධ්‍යතන යුගයනහිදී යුරෝපිය කඩු වර්ගයන්ගේ දියුණුවට හේතු වුයේ ඉහළ ගුණාත්මකභාවයෙන් යුතු වනේ පැවතීමයි.සංක්‍රමණික කාලපරිච්චේදයේ සේම, මුල් ම්ධ්‍යකාලීන කඩු තලයකින්ද ප්‍රාථමික වශයෙන් නිපදවූයේ රටා පෑස්සුම් (pttern welding) නම් ක්‍රමවේදනි, මෙය "ව්‍යාජ ධමස්කස් "වානේ නමින්ද හැදින්වේ.ස්වස්ථ කඩු තලයක්ම නිපදවීමට තරම් වන, ඉහළ ගුණාත්මක තත්වයේ වානේ නිෂ්පාදනය යුරෝපයේ එවකට සුලභ නොවිණි.බොහෝදුරට මේවා ගෙන්වුයේ මාධ්‍ය ආසියාවෙන් වූ අතර, හේතු වුයේ 8 වන සියවසේ සිට කොව වනේ කර්මාන්තය ස්ථාපිතව පැවතීමයි.ක්‍රි.පූ 1000 ට අනුව නිපදවු ඉහළ තත්වයේ කඩු කෝව වනේ වලින් සුසැදි තල වලින් සමන්විත විණි.අල්ෆ්බර්ට් කඩු නම් වූ වර්ගය නිපදවූයේ වඩා විවිදත්වයකින් යුතු වානේ සහ නිෂ්පාදන ක්‍රම වලිනි.එක් උදාහරණයක් වනුයේ මොරේවියාවේ නෙමිලනි නම් ප්‍රදේශයේ ඇති 10 වන සියවසට අදාළ සොහොන් ගැබකින් සොයාගත් කඩුවක් සතුව සවිගන්වූ කැපුම් තල මත පෑස්සුම් කල රටා-පෑස්සුම් හරයක් තිබීමයි.තවත් උදාහරණයක් වනුයේ ඉහළ තත්වයේ hypoeutectoid වානේ වලින් තනන ලද කඩුවක් හමුවීමයි.(මෙය බොහෝ දුරට මාධ්‍ය ආසියාවෙන් ආනයනය කරන ලද්දක් විය හැකියි.)
ආදරණීය කතාවක්
ආදරණීය කතාවක් 2016 වසරෙහි තිරගත වූ සිංහල සංගීතමය ආදරණීය චිත්‍රපටියකි. මෙහි අධ්‍යක්ෂණය ප්‍රියන්ත කොළඹගේ හා මෙහි සම නිෂ්පාදනය ඔහු හා චමින්ද ගමගේයි. මෙහි හේමාල් රණසිංහ, උදාරි වර්ණකුලසූරිය, අරුණි රාජපක්ෂ, බිමල් ජයකොඩි යන නළු නිළියන් ප්‍රධාන චරිතයන් හි රඟනවා. ආදරණීය කතාවක් දොරට වැඩුණේ 2016 වසරේ ජුනි 10 වැනිදායි. තිරගත වූ මුල් දවසෙහිම එය "බොක්ස් ඔෆිස්" වාර්ථාගත පිහිටුවීමට සමත් වූවා සේම ශ්‍රී ලංකාවේ සතියකින් වැඩිම ආදායමක් ඉපයූ චිත්‍රපටය විය.
සාරාංශය
අභිමාන(හේමාල්) නිහතමානී ගති පැවතුම්වලින් යුත්, අලුත් පරපුරට නිබඳවම අත හිත දෙන යොවුන් කලාකරුවකු ලෙස ප්‍රකටව සිටියි. එක්තරා ජනප්‍රිය රූපවාහිනී වැඩ සටහනක, සුපිරි තරු ගායන ප්‍රසංගයක විනිසුරුවරයෙක් ලෙස සහභාගි වන්නට අභිමාන්ට ඇරැයුම් ලැබේ. මුලින් එය ප්‍රතික්ෂේප කළ ද අවසානයේ ඔහු ඊට සහභාගිවන්නට තීරණය කරනුයේ එම වැඩසටහන මෙහෙයවන දෙව්ලිගේ(අරුණි) බලවත් පෙරැත්තය නිසාවෙනි. දෙව්ලි කලක් අභිමාන්ගේ පෙම්වතියව සිටි බව ප්‍රේක්ෂකයාට හැඟවෙන්නේ සිනමාපටය අතරතුරය.
දහස් ගණන් තරගකරුවන් අතරින් මෙම රියැලිටි ප්‍රසංගයේ ඉදරියට පියමං කරන පියවි හංසිකාගේ(උදාරි) ගායන හැකියාවන් පිළිබඳ අභිමාන තම අදහස් ප්‍රකාශ කරන්නේ අවංක හැඟීමකිනි. ඇය ඉතා දක්ෂ ගායිකාවක් බවත්, ඉදිරි වටයට යාම සඳහා ඇය අනිවාර්යයෙන්ම සුදුසුකම් ලැබිය යුතු බවත් අභිමාන පවසන්නේ තිරසාර ලෙසය. අභිමාන, පියවි පිළිබඳ කළ එකී වර්ණනාව දෙව්ලිගේ සිත් ගත්තේ නැත. එය ඊර්ෂ්‍යාව මත පදනම් වූ සිතිවිල්ලක් බව ඇගේ හැසිරීම් රටාවෙන් ප්‍රේක්ෂකයාට පිළිබිඹු වේ. ඇඳුම් අලෙවි සැළක සේවිකාවක් ලෙස කටයුතු කරන පියවි දුප්පත් ගැමි තරුණියකි. ඇයගේ එකම අරමුණ කෙසේ හෝ එම තරගය ජයග්‍රහණය කර ඉන් ලැබෙන මුදලින් රෝගීව, ඔත්පලව සිටින සිය පියා සුවපත් කර ගැනීමය. ඇගේ එම අවිහිංසක ප්‍රාර්ථනාව මල්ඵල ගැන්වෙනු ඇතැයි සියලු දෙනා විශ්වාස කරන්නේ පියවි සැබෑ දක්ෂ ගායිකාවක් නිසාවෙනි. නමුත් කිසිවකු නොසිතූ, නොපැතූ ආකාරයට ඊළඟ වටයේදී ඇයට එම තරගවාලියෙන් ඉවත් වන්නට සිදු වේ. එම සිදුවීමෙන් දැඩි කම්පනයට පත් වෙන පියවිට සිය රැකියාව පවා අහිමි වන්නේ නොසිතූ අයුරිනි.
පියවි වැනි දක්ෂ යුවතියක් තරගයෙන් ඉවත් කිරීම පිළිබඳ අභිමාන පසු වන්නේ දැඩි කෝපයෙන් යුතුවය. ඒ පිළිබඳ ඔහු දෙව්ලිගෙන් කරුණු විමසා ඇයට දොස් පවරන්නේ පියවි පිළිබඳ උපන් අනුකම්පා සහගත හැඟීමෙනි. එතැන් පටන් එම රියැලිටි ප්‍රසංගයට සහභාගි වීම ඔහු නවතා දමන්නේ සිතේ හටගත් බලවත් කළකිරීම නිසාය. තමාව අහේතුක ලෙස තරගාවලියෙන් ඉවත් කර දැමුවේ අභිමාන යැයි වරදවා වටහා ගෙන සිටින පියවි පසුවන්නේ ඔහු පිළිබඳ දැඩි කෝපයෙන් යුතුවය.
සියල්ල පිළිබඳ කළකිරී පියවි යළි සිය ගම් පියස වෙත පා නගන්නේ හැඬූ කඳුළින් යුතුවය. කෙසේ හෝ තම පවුලේ බර යළි කරට ගන්නා පියවි එක්තරා අවන්හලක මුළුතැන් ගෙයි සේවිකාවක ලෙස සේවයට බැඳේ. දිනක් පියවි මුළුතැන් ගෙයි සේවය කරමින් සිටින අතරතුරේ අභිමාන එම අවන්හල වෙත පැමිණෙන්නේ සිය කළමනාකරු ලෙස සේවය කරන උවිඳු(බිමල්) සමඟිනි. ඒ අහම්බය තුළ එක් නිමේෂයකදී පියවි - අභිමාන යළි මුණ ගැසේ. අභිමානට අවශ්‍යව තිබුණේ පියවිට සිදු වූ අසාධාරණය නිවැරදි කොට ඇය ගායන ලොවේ අභිෂේක කිරීමට තම සහාය ලබා දීමටය. නමුත් තමාට සියල්ල අහිමි කළේ අභිමාන යැයි සිතා සිටින ඇය ඒ සියලු වේදනාවන් පිට කර ගන්නේ අභිමාන වෙත වැරෙන් කම්මුල් පාරක් එල්ල කරමිනි.
එම අපේක්ෂිත සිදුවීමෙන් අභිමාන කම්පනයටත් කෝපයටත් පත් වේ. පුවත්පත්වල පවා එම සිදුවීමට ලබා දෙන්නේ විශාල ප්‍රසිද්ධියකි. අභිමානට ඇති විශාලම ගැටලුව වන්නේ පියවි තමාට එසේ පහර දුන්නේ ඇයි ද යන්න පිළිබඳවය. අභිමාන හා උවිඳු පියවි සොයා ගෙන ඇය වෙසෙන දුෂ්කර ගම්මානය වෙත යන්නේ ඊට පිළිතුරක් සොයමිනි.
රංගනය
ලෙසත් රඟනු ලබනවා.
ගීතයන්
ආදරණීය කතාවක් චිත්‍රපටියට සංගීතය සැපයූයේ උදාර සමරවීරයි. ගී තනු නිර්මාණ උපුල් ශාන්ත සන්නස්ගල, නිලාර් එන් කසීම්, නන්දන වික්‍රමගේ, චමින්ද ගමගේ සහ ප්‍රියන්ත කොළඹගේ විසිනි.
නිකුත් වීම
පලමුවෙන්ම මෙහි පූර්ව ප්‍රචාරක පටය නිකුත් කෙරුනේ 2015 ඔක්තෝම්බර් 14 දිනයි. එය නැරඹූ ප්‍රේක්ෂකයින් විසින් ඉතාමත් හොඳ ප්‍රතිචාර ලබා දුන්නා. පලමුව ආදරේ ගීතය නිකුත් වූයේ 2015 අගෝස්තු 11 දිනයි. මෙම චිත්‍රපටිය නිකුත් කිරීමට 2016 මැයි මස යොදා ගත්තද, නිෂ්පාදනයෙහි වැඩ කටයුතු අවසන් කර 2016 ජුනි මස දොරට වැඩුනා. මෙම චිත්‍රපටිය නිකුත් කිරීමෙන් අනතුරුව, චිත්‍රපටයකට අවසර ලබා දෙන රැඟුම් පාලක මණ්ඩලය විසින් මෙහි අධික ලෙස දුම්වැටි හා මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතා කරනා බව පවසා නඩු ගොනු කිරීය. පසුව අධ්‍යක්ෂක සහ සහය අධ්‍යක්ෂක විසින් මෙයින් තරුණ පරපුරට මත්ද්‍රව්‍යහි ඇති ආදීනව පෙන්වා දෙන බව පෙන්වා දී නඩුවෙන් නිදහස් විය. මෙම නඩුව ගොනු කරන ලද්දේ බොක්ස් ඔෆිස් වර්තා අලුත් වෙමින් පවතින මොහොතකදීයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිංහල සිනමාව ප්‍රවර්ගය:දින 100 චිත්‍රපට
වකුගඩු
පිහිටීම
මහා ප්‍රාචීරයට වහාම පහළින් උදරච්ඡදයට පිටතින් දේහයේ අපර බිත්තියට ආසන්නව 12වන උරස් හා 3වන කඨී කශේරුකා අතර. වම් වෘක්කයට වඩා දකුණු වෘක්කය මඳක් පහලින් වන පරිදි පිහිටා ඇත. මීට හේතුව වන්නේ අක්මාවට ඉඩ සැලසීමටය.
ව්‍යුහය
බාහිකය (පිටත), මජ්ජාව(ඇතුලත) ලෙස දෙකොටසකි.
KidneyStructures PioM.svg •
2. Interlobular artery (කුඩා ධමනි)
4. වෘක්කීය ශිරා
5. Renal hilum (වෘක්ක කෝටරකය)
6. Renal pelvis (වෘක්ක ශ්‍රෝණිය) •
7. Ureter (මූත්‍ර මාර්ගය) •
8. Minor calyx (කුඩා මණිය)
9. Renal capsule (වෘක්ක පේටිකාව)
10. Inferior renal capsule •
11. Superior renal capsule •
12. Interlobular vein (කුඩා ශිරා)
14. Minor calyx (කුඩා මණිය)
15. Major calyx (මහා මණිය)
16. Renal papilla (වෘක්කීය පිටිකා)
17. Renal column (වෘක්ක ස්ථම්භ) ]]
නාවික හමුදාව ධූරාවලිය (Hierarchy)
නාවුක හමුදාවේ කුඩා නැව් කණ්ඩායම් (Fbtille) සිට ඉහලට ඇති සේනාංක පැවැත්ම අඩුවේ. ඊට හේතුව නෞවකාවක් පාලනය විවිධ පුද්ගලයන් අවස්ථානුකූලව අවශ්‍ය වේ.‍ කෙසේ වෙතත් ‍නෞකා ගණන අනුව ඒකක හඳුන්වන සාමාන්‍ය පිලිවෙතක් නාවික හමුදාවේ ඇත. නාවුක හමුදාව යනු ඒකකයන්ට වෙන්කරන්නේ යම් නිශ්චිත අරමුනාකටය එබැවින් නිරන්තරයෙන් මෙම කණ්ඩායම් ඇතිවීම හා නැතිවීම දැකිය හැක. පහත දක්වා ඇත්තේ දිගු කාලයක් පටන් ඇති ඒකකයන්ය.
අතිරේක නෞකා කාපිතාන්ට පහල තනතුරැ වල විලධාරින් භාවිතා කරයි. මේවා Grrette (සබ්මැරින් නාශක කුඩා නැව්), Gunribota (කාලතුවක්කු නෞකා) , (මුහුදු බොම්බ ඉවත් කරන නැව්), මුරසාවාර බෝට්ටු , ගංගා දිගේ යාත්‍රා කරන බෝට්ටු, ටොපිඩෝබෝට්ටු හා  (විශාල නැව් වල‍‍සේවා සපයන යාත්‍රා) වේ. බෙහෝ විට කුඩා පුමාණයේ  යාත්‍රාද කපිතාන් අඩු නිල ඇත්තේ භාවිතා කරයි. යත්‍රාව කුඩා වන තරමටම එය පාලනය කරන නිලය අඩුවේ. ආරක්ෂක බෝට්ටු (සමහර රටවල ඇති නිලලත් පහල මට්ටමේ ධෂුරයක්) තනතුර දරන්නෙකු පාලව කරන අතර ආරක්ෂක නැව් බාහේ විට කමාරන්ඩර් තනතුරකට පහල අය පාලනය නකොරයි.
අතීතයේ නෞකා පාලනය ඒකක සැකැස්ම ඉතා තද නීති සහිත විය. නැවත් එක් ඒකකයකින් වෙන් තව ඒකයකට බැදී ලිඛිත අවසරයක් ඇතුව කල යුතුව තිබුණි.
වත්මන් එක්ස්ත් ජනපාද නාවික හමුදාවේ සම්මත නෞකා ඒකක ඇත. ඒ අතර Coreier strick Group (ගුවන් යානා ප්‍රවාහනය) හා Expedition Strick Group  ඇතුලත් වේ.
මිට අමතරව නාවික හමුදා එක් යාත්‍රාවක් ඇති ඒකකයන් වැඩි වශයෙන් සාදයි.
ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව
ජාත්‍යන්තරව පිළිගැනුනු ස්වෛරී රාජ්‍යයන්
{|border="0" cellpadding="0" style="text-align:left; font-size: 95%; border-collapse: collapse; border'': 0px solid #AAAAAA;" !width=60%|Name in English and the official languages of the state !width=40%|Information on the extent of the sovereignty
A
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. A separatist government in exile claims independence for Cabinda
Widely recognized member of the UN. Antigua and Barbuda is a Commonwealth Realm and has a division (dependency), Barbuda, with an autonomous status.
Widely recognized member of the UN. Argentina is a federation divided in provinces and one federal district. Argentina also claims sovereignty over the British overseas territories of the Falkland Islands and South Georgia and the South Sandwich Islands
Widely recognized member of the UN. Australia is a Commonwealth Realm and a federation of states and territories. Australia has sovereignty over: Australia claims sovereignty over parts of Antarctica as:
Widely recognized member of the UN and the EU. Austria is a federation divided in states (Bundesländer).
Widely recognized member of the UN. Azerbaijan has one autonomous republic,, and the autonomous region of Nagorno-Karabakh (Dağlıq Qarabağ,). In Nagorno Karabakh a de facto country in the de jure territory of Azerbaijan has been established.
B
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. Barbados is a Commonwealth Realm.
Widely recognized member of the UN and the EU. Belgium is a federation divided in linguistic communities and regions.
Widely recognized member of the UN. Belize is a Commonwealth Realm.
Widely recognized member of the UN. As a result of the Dayton Agreement between Bosnia and Herzegovina, Croatia and the former Federal Republic of Yugoslavia, Bosnia and Herzegovina is divided into two constituent entities, the and the.
Widely recognized member of the UN. Brasil is a federation divided in 	states and one federal district.
Widely recognized member of the UN. Brunei claims sovereignty over part of the Spratly Islands.
Widely recognized member of the UN and the EU.
C
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. Canada is a Commonwealth Realm and a federation divided into provinces and territories.
Widely recognized member of the UN. Easter Island is an integral part of Chile.
Widely recognized member of the UN. Commonly known as චීනය, the People's Republic of China (PRC) has five autonomous regions: Guangxi, Inner Mongolia, Ningxia, Xinjiang and Tibet. Additionally, it has sovereignty over the Special Administrative Regions of It claims sovereignty over the territories of: Aksai Chin, controlled by the PRC, is claimed by India as a part of Jammu and Kashmir. Tibet and East Turkestan (Xinjiang) have separatist governments in exile.
Widely recognized member of the UN. The Comoros is a federation with autonomous islands. The Comoros dispute the French sovereignty over Mayotte and the Glorioso Islands.
Widely recognized member of the UN. The Cuban area of Guantánamo Bay is as the Guantanamo Bay Naval Base under the permanent control (with no claim of sovereignty) of the United States which pays rent under terms of treaties with Cuba.
Widely recognized member of the UN and the EU. See Northern Cyprus for the de facto state in the de jure territory of Cyprus.
Widely recognized member of the UN and the EU.
D
Widely recognized member of the UN and the EU. The Kingdom of Denmark includes also two autonomous countries. For more information, see Rigsfællesskabet.
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN and OAS.
E
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN and the EU.
Widely recognized member of the UN. Ethiopia is a federation divided in regions and chartered cities.
F
Widely recognized member of the UN. Fiji has an autonomous region (dependency), Rotuma.
Widely recognized member of the UN and the EU. is a neutral and demilitarised autonomous region of Finland.
G
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN and the EU. Germany is a federation divided in states (Länder).
Widely recognized member of the UN and the EU.
H
Widely recognized member of the UN. Haiti claims the uninhabited United States possession of Navassa.
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN and the EU.
පළමුවන ගජබාහු රජ
පළමුවන ගජබාහු '''
ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව
I
Widely recognized member of the UN.
පළමුවන ගජබාහු රජ
ආක්‍රමණිකයෙක්ද අමුත්තෙක්ද?
ගජබාහු සිහිපත් කරණ ප්‍රධාන සංසිද්ධි වනුයේ සොළී දේශ සිමාව අනුක්‍රමණය කිරිමත් ඔහුගේ පියා රජකළ කාලයේදී සිරකරැවන් ලෙස අල්ලාගත් 12,000 ක් සිංහලයින් මුදවා ගැනිමටත්ය. ඔහුගේ රාජකාරි කාලය වු සත්‍ය සිදුවිම් හා සිද්ධෂි යථර්ථය පිලිබද තරමක අවිනිශ්චිත භාවයක් පවතී.
ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව
I
Widely recognized member of the UN. Indonesia has four provinces with special status, Nanggroe Aceh Darussalam, Yogyakarta Special Region, Papua, and Jakarta Special Capital Region. Separatist governments in exile claim independence for the Republic of the South Moluccas, the Republic of West Papua, and the Sultanate of Nangroe Aceh Darusalam
Widely recognized member of the UN. Divided into provinces and counties
පළමුවන ගජබාහු රජ
ආක්‍රමණිකයෙක්ද අමුත්තෙක්ද?
ඉහත කී පරිදි ගජබහුගේ ඉන්දියානු ආගමණයක් පිළිබද යම්කිමසි හෝඩුවාවක් මහාවංශයේ සදහන්ව නැත. අනෙක් අතට මහනුවර රාජධානිය පිළිබද 17 වන ශත වර්ෂයේ සම්පාදනය වු රාජායපියේ මුලික තොරතුරැ දක්වා ඇත. ගජබාහු යුධ හමුදාවක් සමග මුහුද බෑකල නිල මහ යෝධයාගේ සහාය ඇතිව ඉන්දියාවට සාරක්ෂිතාව පෝක් සමුද්‍රය වෙත තිරණය කර ඇත. ඉන්දියාවේදදී ගජබාහු සිංහල සිරකරැවන් 12,000 නිදහස් කරගත් අතර වන්දි වශයෙන් දෙමළ ජාතික 12,000 චෝල රජතුමාගෙන් ලබා ගන්නා ලදී. මෙම දෙමළ සිරකරැවන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජිවත් විම සදහා පදිංචිවිමට පහසුකම් සැපයු අතර එයින් බොහෝ දෙනෙක් මාතලේ නව නගරයේ යන අලුත්කුරැ කෝරලේ (නුතන වයඹ පලාත) පදිංචි වුහ. රාජාවලිය මෙම සිද්ධිය මෙදේ පැහැදිලි කරයි. ගජබාහු රජතුමාගේ යෝධයෙකු වු නිල දසමග යගදාව මගින් මුහුද දෙබාකොට සොළී රජටේ අගනුවරට ලගා වුහ. එහිදි සොළි රවි ත්‍රස්තවාදින්ට පහර දුන් අතර සැක් රජ වෙන් සිංහසනයේ වුන මේ අතර නිල මහ යෝධයා නගරයේ සිටින අලින් අල්ලා ඔවුන් එකිනෙකා සමග/ ගැටිමට සලස්වා මරණයට පත්කරන ලදි. නගරයේ ඇති වු මෙම වසංගත පිලිබද ඇමතිවරැ රජතුමා දැනුවත් කලේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් පෙස ඒ පිලිබද රජතුමා ගජබා වවිමසන ලදී. සිංහලුන් විශාල පිරිසක් මෙහි පැමිණයේ නගර විනාශ කිරිමටද? යැයි විමසන ලදි ගජබාහු රජතුමා පිලිතුරැ දෙමින් මා සමග පැමිනි කුඩා ළමයෙක් මා ලග සිටින අතර හමුදාවන් මා සතුව නොපවි යැයි හේතු පැහැදිලි කරන ලදි. ඉන් අනතුරැව සොලි රජ ඔබ යුද හසුදාවක් නොමැතිව මෙහි පැමිණයේ ඇයි දැයි විමසිය. ගජබාහු පිළිතුරැ දෙමින් මාගේ පියාගේ කාලයේ ඔබගේ පියා මිනිසුන් 12,000 සිරකරැවන් ලෙස මෙහි ගෙනවිත් ඇත. මම ඔවුන් නැවත ලබා ගැනිමට පැමිණියෙමි යැයි පැවසිය. මෙයට පිළිතුරැ දෙමින් සෝළි රජ අතීතියේ සිට අපගේ පවුලේ රජකෙනෙකු දෙවිවරැන් සිටින නගරයට ගොස් අසුරයන් සමග යුද වැදි ජයග්‍රහනක් ලබා ගන්නා ලදි යැයි පවසා මිනිසුන් නිදහස් කිරීම ප්‍රතික්ෂේපකරන ලදි. එවිට ගජබා කෝපයට පත්‍ වෙමින් වහාම මාගේ 12,000 මිනිසුන් ආපසු දෙන ලෙස ඊට අමතරව තවත් 12,000 ලබා දෙන ලෙසත් නැතහොත් මා මෙම නගරය විනාශ කර අළු බවට පත්කරමි යැයි තර්ජනය කරන ලදි. මෙය ප්‍රකාශ කිරිමෙන් සමග වැලි මිරිකා වතුර ගෙන පෙන්වන ලදි. වැලි මිරිකිම සදහා ඔහුගේ යගදාව යොදා ගන්නා ලදි මේ ආකාරයෙන් සොලි රජ බියගන්නා මුල් මිනිසුන් සංඛ්‍යවේන් එයට පොළි වශයෙන් සමාන මිනිසුන් සංඛ්‍යාවක් වශයෙන් මිනිසුන් 24,000 කුත් ලබා ගන්නා ලදි. එයට අමතරය ඔහු විසින් පත්තිනි දේවියගෙන් මැණිල් වලින් සාදන ලද පාසලඹ සහ සතර දේවල වල දෙවියන්ගේ සුවිශේෂ සලකුණු සහ වළගම්බා රජු දවස ගෙන ආ දොණි ධාතුව ගනිමින් අනාගතයේ මෙවැනි දේ සිදුනොකරව බවට තදින් අවදා කරමින් පිටත් වුහ. මෙයට වෙනසක් ලෙස දෙමල මුලාශු ශ්‍රි ලාංකික රජකවු වු ගජබාගේ පැමිණිම සුහද සංචාරයක් ලෙස සදහන් කර ඇත. සිලාපතිකරන් ඔහුට දෙවරක් සදහන් කර ඇත. පළමු විශේෂ සිද්ධිය නම් ඔහු චෝර රජුවරයෙකු වු සෙන්තුවුවාන් සමග පළමු ගවනේදි කනාගි දෙවගන වෙන යාඥා කිරිමයි. පසුව ඔහු චෝරා රජු සමග මිතුරැකම හොද තත්ත්වයෙන් නැවතත් ඇති කර ගන්නා ලදි.
ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව
I
Widely recognized member of the UN and the EU. Italy has autonomous regions, Aosta Valley, Friuli-Venezia Giulia, Sardinia, Sicily and Trentino-Alto Adige/Südtirol.
පළමුවන ගජබාහු රජ
ආක්‍රමණිකයෙක්ද අමුත්තෙක්ද?
එසේම මෙය යුද්ධමය මෙහෙයුක් නොවන බවත් සදහන්ව තිරණය කර ඇත. සියලු දේම පසුව ගජබා සහ සෙන්ගුවාන් යන දෙදෙනාම එබද්ධ වු නැවුම් සාමයන් සදහා කැපවු බවපැහැදිලි වේ. අනිත් අතට ගත් විට මේවා කාල පරිච්ඡේදයේ වු ප්‍රධාන මුලාශ්‍ර වන මහාවංශය යන සිලාපතිකරන් කිසිදු ප්‍රචන්ඩ ක්‍රියාවක් සහන් කර නැත තවදුරටත් ශිපබතිකරන්හි ඇතුලත් වු දේ පිළිබද ප්‍රශ්න කිරිමේදි ගජබාහු සහ සෙන්ගුවාන් අතර හමුවිම එක්තරා කාවාමය බලපත්‍රයක් ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සම්පාදනය කරන කර ඇත.
ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව
J
Widely recognized member of the UN. Jamaica is a Commonwealth Realm.
පළමුවන ගජබාහු රජ
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු
ස්වෛරී රාජ්‍ය ලැයිස්තුව
J
Widely recognized member of the UN.
K
Widely recognized member of the UN.
L
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN and the EU.
M
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. Madagascar claims the French possessions of the Glorioso Islands and Juan de Nova.
Widely recognized member of the UN. Malaysia is a federation divided in states and federal territories. Malaysia claims part of the Spratly Islands.
Widely recognized member of the UN and the EU.
Widely recognized member of the UN under Compact of Free Association with the United States. The Marshall Islands claim the United States territory of Wake Island.
Widely recognized member of the UN. Mauritius has an autonomous island, Rodrigues. Mauritius claims the British Indian Ocean Territory and the French island of Tromelin.
Widely recognized member of the UN. Mexico is a federation divided into states and one federal district.
Widely recognized member of the UN under Compact of Free Association with the United States. Micronesia is a federation divided into states.
N
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN and the EU. Legally the Netherlands refers to the European part of the Kingdom of the Netherlands, with the latter consisting of one European country:
and the two overseas (associated) countries:
Widely recognized member of the UN. New Zealand is a Commonwealth Realm and has responsibilities for the two free associated states of:
The dependent territory of:
New Zealand also claims sovereignty over parts of Antarctica as:
Widely recognized member of the UN. Nigeria is a federation divided in states and one federal district.
Widely recognized member of the UN. Svalbard is an integral part of Norway, but has a special status due to the Svalbard Treaty. The overseas uninhabited possessions of Bouvet Island and Jan Mayen are integral parts of Norway. The Norwegian claim of Peter I Island and Queen Maud Land (Antarctica) as part of Norway is suspended.
P
Widely recognized member of the UN under Compact of Free Association with the United States.
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. Papua New Guinea is a Commonwealth Realm and has an autonomous province, Bougainville Province.
Widely recognized member of the UN. The Philippines has an autonomous region, the Autonomous Region in Muslim Mindanao. The Philippines claim the Spratly Islands.
Widely recognized member of the UN and the EU.
Widely recognized member of the UN and the EU. Portugal has two autonomous regions, Azores and Madeira. Portugal does not recognize Spanish sovereignty over Olivenza and Táliga.
Q
Widely recognized member of the UN.
R
Widely recognized member of the UN and the EU.
Widely recognized member of the UN. Russia is a federation divided in Subjects of Russia (oblasts, republics, autonomous okrugs, krays, and federal cities). Several of the federal subjects are autonomous republics:
Widely recognized member of the UN.
S
Widely recognized member of the UN. Saint Kitts and Nevis is a Commonwealth Realm and is a federation of the islands.
Widely recognized member of the UN. Saint Lucia is a Commonwealth Realm.
Widely recognized member of the UN. Saint Vincent and the Grenadines is a Commonwealth Realm.
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. São Tomé and Príncipe has an autonomous province, Príncipe.
Widely recognized member of the UN. Serbia has two autonomous provinces, Kosovo and Metohija and Vojvodina. The Serbian autonomous province of Kosovo and Metohija is currently administered by the Provisional Institutions of Self-Government under the supervision of EULEX. In Kosovo a de facto country in the de jure territory of Serbia has been established and remains partially recognised.
Widely recognized member of the UN. The Seychelles claim the British Indian Ocean Territory and the French Glorioso Islands and Tromelin.
Widely recognized member of the UN and the EU.
Widely recognized member of the UN. The Solomon Islands is a Commonwealth Realm.
Widely recognized member of the UN. Somalia is presently fragmented with its Transitional National Government. Somalia disputed the Yemenite sovereignty over Socotra. See Somaliland for the de facto country inside the de jure territory of Somalia.
Widely recognized member of the UN and the EU. Spain is divided in autonomous communities and cities./> The sovereignty over Ceuta, Isla de Alborán, Isla Perejil, Islas Chafarinas, Melilla and Peñón de Alhucemas is disputed by #|Morocco. The sovereignty over Olivenza and Táliga is disputed by පෘතුගාලය. Spain disputes the British sovereignty over Gibraltar.
Widely recognized member of the UN. Tamil Eelam has a separatist government that controls part of Sri Lanka.(see source). It strives after an independent country but has not yet declared independence.
Widely recognized member of the UN. Sudan is a federation divided in states and it has one autonomous region, Southern Sudan, formed out of the Southern Sudanese states.
Widely recognized member of the UN. Switzerland is a federation divided in cantons.
Widely recognized member of the UN. The Golan is occupied by Israel. Syria disputed the Turkish sovereignty over Hatay Province.
T
Widely recognized member of the UN. Tajikistan has an autonomous province, Gorno-Badakhshan.
Widely recognized member of the UN. Tanzania is a federacy with an autonomous status for Zanzibar.
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. Trinidad and Tobago has an autonomous island, Tobago.
Widely recognized member of the UN. The Turkish sovereignty over the Hatay Province is disputed by Syria
Widely recognized member of the UN. Tuvalu is a Commonwealth Realm.
U
Widely recognized member of the UN.
Widely recognized member of the UN. Ukraine has an autonomous republic,.
Widely recognized member of the UN. The United Arab Emirates is a federation divided into emirates.
Widely recognized member of the UN and the EU. The United Kingdom is a Commonwealth Realm comprising four countries/ home nations. The United Kingdom has the following overseas territories: The British Crown has sovereignty over
Widely recognized member of the UN. The United States is a federation divided in states, a federal district, and one territory. The United States has sovereignty over the following (inhabited) territories and commonwealths Besides these, there are uninhabited territories in the Pacific Ocean and the Caribbean Sea: Baker Island, Howland Island, Jarvis Island, Johnston Atoll, Kingman Reef, Midway Islands, Palmyra Atoll, Wake Island (disputed by the Marshall Islands) as well as Navassa Island (disputed by Haiti). Of these only Palmyra Atoll is fully incorporated and considered a part of the US. The Cuban area of Guantánamo Bay is as the Guantanamo Bay Naval Base under the permanent control (with no claim of sovereignty) of the United States which pays rent under terms of treaties with Cuba.
Widely recognized member of the UN. Uzbekistan has an autonomous republic,.
V
Widely recognized country. Vatican City is administered by a President of the Government appointed by the Pope, with the latter being the head of the Holy See, and therefore ex officio sovereign of Vatican City.
The Holy See also administers a number of extraterritorial properties in Italy.
Widely recognized member of the UN. Venezuela is a federation divided in states, one federal dependency and one federal district.
Widely recognized member of the UN. Vietnam claims sovereignty over the Paracel Islands and the Spratly Islands.
Z
Widely recognized member of the UN.
අනෙකුත් රාජ්‍යයන්
This annex lists states that claim sovereignty and have control over (part of) its claimed territory, but due to disputes over their legitimacy, do not have normal diplomatic relations with the majority of sovereign states. Entities considered to be micronations are not included.
{|border="0" cellpadding="0" style="text-align:left; font-size: 95%; border-collapse: collapse; border'': 0px solid #AAAAAA;"
De facto independent state only recognised by Russia, Nicaragua, South Ossetia and Transnistria. Claimed in whole by Georgia as the Autonomous Republic of Abkhazia.
De facto independent state that is recognised by UN member states and by the Republic of China. Party to the Central European Free Trade Agreement (CEFTA). Claimed in whole by the Republic of Serbia as part of its Autonomous Province of Kosovo and Metohija. In turn, the Republic of Kosovo claims the part of Kosovo controlled by the Republic of Serbia and still administered by the United Nations Mission in Kosovo (UNMIK).
De facto independent state that has not been diplomatically recognized by any other state. Claimed in whole by the Republic of Azerbaijan.
The Palestinian territories are partially controlled by Israel and partially under control of the Palestinian Authority. Hamas has gained control of the Gaza Strip, but has not declared independence. Palestine has received a standing invitation to participate as observer at United Nations General Assembly and maintains a permanent observer mission at the UN Headquarters The proposed State of Palestine is recognized by 103 countries. In diplomatic relations, the proposed State of Palestine is represented by the Palestinian Authority.
De facto independent state not diplomatically recognized by any other state, claimed in whole by the Somali Republic.
De facto independent state only recognised by Russia, Nicaragua, Abkhazia and Transnistria. Claimed in whole by the Republic of Georgia as the Provisional Administrative Entity of South Ossetia.
De facto independent state, recognized only by Abkhazia and South Ossetia. Claimed in whole by the Republic of Moldova as the Territorial Unit of Transnistria.
De facto independent state recognized by 46 other states. It is a member of the African Union and the Asian-African Strategic Partnership formed at the 2005 Asian-African Conference. The territories under its control, the so-called Free Zone, are claimed in whole by Morocco as part of its Southern Provinces. In turn, the Sahrawi Arab Democratic Republic claims the part of the Western Sahara to the west of the Moroccan Wall controlled by Marocco. Its government resides in exile in Algeria.
මූලාශ්‍ර
*Sovereign states
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු මහාද්වීපය ප්‍රවර්ගය:ඕෂනියාව ප්‍රවර්ගය:රටවල්