cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සාධාරණ භාවිතය
Australia
While Australian copyright exceptions are based on the Fair Dealing system, since 1998 a series of Australian government inquiries have examined, and in most cases recommended, the introduction of a "flexible and open" Fair Use system into Australian copyright law. From 1998 to 2017 there have been eight Australian government inquiries which have considered the question of whether fair use should be adopted in Australia. Six reviews have recommended Australia adopt a "Fair Use" model of copyright exceptions: two enquiries specifically into the Copyright Act (1998, 2014); and four broader reviews (both 2004, 2013, 2016). One review (2000) recommended against the introduction of fair use and another (2005) issued no final report. Two of the recommendations were specifically in response to the stricter copyright rules introduced as part of the Australia–United States Free Trade Agreement (AUSFTA), while the most recent two, by the Australian Law Reform Commission (ALRC) and the Productivity Commission (PC) were with reference to strengthening Australia's "digital economy".
Canada
The Copyright Act of Canada establishes fair dealing in Canada, which allows specific exceptions to copyright protection. In 1985, the Sub-Committee on the Revision of Copyright rejected replacing fair dealing with an open-ended system, and in 1986 the Canadian government agreed that "the present fair dealing provisions should not be replaced by the substantially wider 'fair use' concept". Since then, the Canadian fair dealing exception has broadened. It is now similar in effect to U.S. fair use, even though the frameworks are different.
CCH Canadian Ltd v. Law Society of Upper Canada [2004] 1 S.C.R. 339, is a landmark Supreme Court of Canada case that establishes the bounds of fair dealing in Canadian copyright law. The Law Society of Upper Canada was sued for copyright infringement for providing photocopy services to researchers. The Court unanimously held that the Law Society's practice fell within the bounds of fair dealing.
United Kingdom
Within the United Kingdom, fair dealing is a legal doctrine that provides an exception to the nation's copyright law in cases where the copyright infringement is for the purposes of non-commercial research or study, criticism or review, or for the reporting of current events.
Policy arguments about fair use
A balanced copyright law provides an economic benefit to many high-tech businesses such as search engines and software developers. Fair use is also crucial to non-technology industries such as insurance, legal services, and newspaper publishers.
On September 12, 2007, the Computer and Communications Industry Association (CCIA), a group representing companies including Google Inc., Microsoft Inc., Oracle Corporation, Sun Microsystems, Yahoo! and other high-tech companies, released a study that found that fair use exceptions to US copyright laws were responsible for more than $4.5 trillion in annual revenue for the United States economy representing one-sixth of the total US GDP. The study was conducted using a methodology developed by the World Intellectual Property Organization.
The study found that fair use dependent industries are directly responsible for more than eighteen percent of US economic growth and nearly eleven million American jobs. "As the United States economy becomes increasingly knowledge-based, the concept of fair use can no longer be discussed and legislated in the abstract. It is the very foundation of the digital age and a cornerstone of our economy," said Ed Black, President and CEO of CCIA. "Much of the unprecedented economic growth of the past ten years can actually be credited to the doctrine of fair use, as the Internet itself depends on the ability to use content in a limited and unlicensed manner."
Fair Use Week
Fair Use Week is an international event that celebrates fair use and fair dealing. Fair Use Week was first proposed on a Fair Use Allies listserv, which was an outgrowth of the Library Code of Best Practices Capstone Event, celebrating the development and promulgation of ARL's Code of Best Practices in Fair Use for Academic and Research Libraries. While the idea was not taken up nationally, Copyright Advisor at Harvard University, launched the first ever Fair Use Week at Harvard University in February 2014, with a full week of activities celebrating fair use. The first Fair Use Week included blog posts from national and international fair use experts, live fair use panels, fair use workshops, and a Fair Use Stories Tumblr blog, where people from the world of art, music, film, and academia shared stories about the importance of fair use to their community. The first Fair Use Week was so successful that in 2015 ARL teamed up with Courtney and helped organize the Second Annual Fair Use Week, with participation from many more institutions. ARL also launched an official Fair Use Week website, which was transferred from Pia Hunter, who attended the Library Code of Best Practices Capstone Event and had originally purchased the domain name fairuseweek.org.
See also
• Abandonware
• Berne three-step test
• Copyright limitations, exceptions, and defenses in the U.S.
• Copyfraud
• Creative Commons
• Derivative work
• Fair use (U.S. trademark law)
• Scènes à faire doctrine
• TEACH Act, an additional law for educational and governmental institutions that provides some additional copyright exceptions
සෙරමික් ලලිත කලාව - ඈත අතීතය
පූර්වාදීත යුගයේදී චීනය, ග‍්‍රීසිය, රෝමය, පර්සියාව, මායා ආදී වූ සංස්කෘතීන්හි විශාල සංඛ්‍යාවක සෙරමික් කලාව විශාල වශයෙන් පැතිර තිබුණි
මධ්‍යදරණී
ගී‍්‍රක දූපතක් වන සැන්ටෝරිනි වෙතින් සොයාගනු ලැබු සෙරමික් නිර්මාණයන් කි‍්‍ර. පූ. 3 වන සහශ‍්‍රකය තරම් පැරණිය. කැණිම් කරනු ලැබූ සමහර නිවාසයන්ගෙන් අතිවිශාල සෙරමික් ජෝගු හමුවී ඇත. පුරාතන යුරේසියානු සහ ග‍්‍රීක සෙරමික් නිර්මාණ අලංකාර සිතුවම් වලින් සරසා තිබිණ.
කුඩා වීනස් ප‍්‍රතිමා
thumb||Dolní Věstonice හි වීනස් ප්‍රතිමාව.
චෙක් ජනරජයෙන් හමුවී ඇති සෙරමික් ප‍්‍රතිමාවන් දැනට සොයාගෙන ඇති මිනිස් රූපාකාරයෙන් නිමවූ ප‍්‍රථම කලාකෘති වෙයි. එවැනි එක් ප‍්‍රතිමාවකි Dolní Věstonice හි වීනස් පිලිමය. එය නිර්මාණයකොට ඇත්තේ මීට වසර 27,000 කටත් 31,000 කටත් අතර කාළයකය. මෙහි ‘වීනස්’ යන්න පිළිමයේ නිරුවත් කාන්තා රූපය හේතුවෙන් එසේ හැඳින්වීම හැරෙන්නට එය සාම්ප‍්‍රදායික ආදරයේ දෙවඟන ලෙස සැලකෙන වීනස් දෙව්දුව සමඟ සම්බන්ධයක් නොමැත. මෙය නිර්මාණයකොට ඇත්තේ මැටි සහ කුඩු කරන ලද ඇටකටු මිශ‍්‍රණයකින් අඹා පසුව පිලිස්සීමෙනි. දැනට සොයාගෙන ඇති මානව ආකෘතිය සහිතව නිර්මාණය කරනු ලැබ ඇති පැරණිම නිර්මාණය මෙයයි. එය නිර්මාණයකොට ඇත්තේ ලලිත කලා කෘතියක් ලෙසද, ආගමික සංකේතයක් ලෙසද, වෙනත් අරමුණකින්ද යන්න පිලිබඳ ශාස්ත‍්‍රඥයෝ අදහසක් ප‍්‍රකාශ කිරීමට අසමත් වෙති. එනම් එය අදාල සංස්කෘතියට කුමණ අර්ථයක් ගෙන දුන්නේද යන්න නොදන්නා කරුණකි. යුරේසියාව පුරා සොයාගෙන ඇති මීට සමාන ප‍්‍රතිමාවන් සියල්ලම වීනස් ප‍්‍රතිමා ලෙස හඳනුවනු ලබන අතර ස්තී‍්‍ර රූපාකාරය සෞන්දර්යාත්මක කුසලතාවයකින් යුතුව නිර්මාණය කොට ඇති ආකාරය මේවායින් විද්‍යාමාන වෙයි. ඒ පිලිබඳ ලියවී ඇති අදහස් කිහිපයක් පහතින් දැක්වේ. <ul> <li>කුඩා වීනස් ප‍්‍රතිමාවන් වූ කලි වසර 30,000 ත් 15,000 ත් අතර කාලයක, එනම් ඉහල පැලියෝලිතික යුගයේදී මුල්වරට නිර්මාණය වූ විශ්වීය කලාත්මක ආදර්ශයන්ට ලබාදී ඇති නමය. </li> <li>	යුරෝපයේ ඉහල පැලියෝලිතික යුගයේදී පුරාවිද්‍යා විෂය පථය තුල මානව රූපය මතුවූ පසු ලෝකයේ පැරණීතම කලාත්මක නිර්මාණයන් වන්නේ මේවාය.</li> </ul>
thumb|right|චීන සෙරමික් බඳුන්, සොංග් රාජවංශය. මෙම චීන මැටි බඳුන් ආසියාවේ සහ යුරෝපයේ විවිධ වරායන් වෙත අපනයනය කරනු ලැබිණ. මේවායේ වෙනස් නොවන සුන්දරත්වය මෙන්ම මේවායේ අඩංගු කරන ආහාර පානයන්ට විෂ එක්කළහොත් මෙම බඳුන්වල වර්ණ වෙන්ව යන් බවට වූ විශ්වාසය හේතුවෙන්ද මෙම සෙරමික් භාණ්ඩ ඔටෝමන් සුල්තාන්වරුන් වැනි විවිධ රජවරුන් හා රාජවංශයන්ගේ පි‍්‍රයතම භාන්ඩ විය..
ආසියානු
ලෝකයේ සොයාගෙන ඇති පැරණිතම සෙරමික් නිර්මාණ චෙක් ජනරජයෙන් සොයාගනු ලැබූ වීනස් පිළිම වන අතර ඒවා මීට වසර 29,000 - 25,000 අතර කාළයකට පෙර යුගයට අයත් ලෙස සලකනු ලැබේ. ආසියාවේ පැරණිතම සෙරමික් භාණ්ඩ ජපාන්‍ය ආශි‍්‍රතව ජීවත්වූ ජනයා විසින් මීට ක‍්‍රි. පූ. 10500 දී පමණ නිර්මාණය කල මැටි බඳුන් බව සැලකේ. චීන පෝසිලේන් නිර්මාණය වන්නේ ආසියාවේ හන් යුගය (කි‍්‍ර. ව. 100 -200) රාජධානි ති‍්‍රත්වයේ යුගය (කි‍්‍ර. ව. 220-280) රාජවංශ හයේ යුගය (කි‍්‍ර. ව. 220-589) සහ ටැංග් රාජවංශික යුගය (කි‍්‍ර. ව. 618-906) යන කාළයන් තුලය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Ceramics_%28art%29#Ancient_history
මිනිසා
අප, එනම් මිනිස් ජීවී වර්ගයයි. ජීවී විශේෂ අතුරින් වඩාත් දියුණු හා දියුණු කල හැකි මනසකට උරුමකම් කියන මිනිසා ස්භාවධර්මයට වඩාත් බලපැම් කල හැකි ජීවී විශේෂය ලෙස දැක්විය හැක..
නිරුක්තිය
මනසින් උසස් සත්වයා යන අරුත මිනිසා යන වදනේ ගැබ්බ ඇත.මිනිස් යන ධාතු ප්‍රකෘතියට ආ යන ප්‍රත්‍ය එක්වීමෙන් මිනිසා යන වදන සැකසී ඇත.සිංහල භාෂාව තුල මනුෂ්‍යයා මනුසතා මානවයා නරයා යන නාමපද මිනිසා යන නාමපදයට සමාන පද ලෙස භාවිතවේ.
ආගම
මානවයාගේ සම්භවය පිළීබද ශද්ධ බෛබලයේ මෙසේ සදහන් වෙයි.දෙවියන් වහන්සේ විසින් රතු මැටියෙන් මිනිස් රූපයක් සාදා එයට ජීවන හුස්ම පිඹ අමරණිය ආත්මයක් ඇතුළු කළහ.ශුද්ධ වූ කුරාණයේ 32 පරිච්ඡේදයේ 338 වන පිටුවේ(ශු.කු රැසියානු මුද්‍රණය. 1901)මෙලෙස සදහන්වෙයි.ඔහු නිර්මාණය කළ හැමදෙයක්ම අංග සම්පූර්ණ විය.හෙතෙම පළමුවෙන් මිනිසකු මැටියෙන් සෑදුවේය.අනතුරුව කුඩා දිය බිදුවකින් මිනිස් පරපුර බිහිකළේය.අනතුරුව හෙතෙම සමානුපාතික ලෙස ඔහුගේ සිරුර සෑදීය තමාගේ ජීවාත්මයෙන් කොටසක් ඔහුට පිම්ඹේය.මේ අනුව බයිබලය සහ කූරාණයේ සදහන් වන අදහස් බොහෝ දුරට සමානය.හින්ද ආගමට අනුව මහා බ්‍රහ්ම නම් සර්ව බලධාරී දෙවියකු විසින් ලෝකය හා මිනිසා මැවූබව සදහන් කරයි.බුදු දහම මීට හාත්පසින් වෙනස් මතයක් ඉදිරිපති කරයි.ත්‍රිපිටකයේ සූත්‍ර පිටකයට අයත් දීඝ නිකායේ අග්ගඥ්ඥ සූත්‍රයට අනුව මිනිසාගේ හා ජීවයේ සම්භවය අාම්බස්සර නම් බ්‍රහ්ම ලෝකයෙන් පැමිනි ජීවින් කොටසක් මගින් පෘථිවියේ ජීවීන් බිහිවූ බව සදහන් කෙරේ.
ඉතිහාසය
මිහිතලය මත මානවයාගේ බිහිවීම සිදුවී ඇත්තේ මීට වසර මිලියනයකට ආසන්න කාලයක සිටය.එනම් වර්තමානයේ ජීවත්වන හෝමෝ සේපියන්ස් සෙපියන්ස් මානවයා ගේ බිහිවීම සිදුවන්නේ මීට වසර මිලියනයකට පමණ පෙර සිටය.නූතන මානවයාගේ පැරණිතම ෆොසිල ශ්‍රී ලංකාවේ බලංගොඩ ප්‍රදේශයෙන් හමුවී ඇත.එම ෆොසිල මීට වසර 40000-30000 අතර පැරණි කාලයකට දිවයනබව මානව විද්‍යාඥයන් හා පුරා විද්‍යාඥයන් අවධාරණය කරයි.කෙසේ වෙතත් මානවයාගේ පරිණාමය මීට වඩා ඈත අතීතයට දිවයයි.මිනිසා අයත් මුල්ම ප්‍රිමාටා ගෝත්‍රයේ පූර්වජකයා මීට වසර මිලියන 65 පමණ පෙර සෙනොසොයික යුගයේදී බිහිවී ඇත.මෙම පූර්වජකයන්ගෙන් ටාසියර් හා ලීමර් යන ප්‍රිමාටාවන් පරිණාමයවී ඇත.මොවුන් රුක්වැසි වානරයන්විය.මෙම වානර පූර්වජකයන් එකල ඇතිවූ දේශගුණික හා කාලගුණික විපර්යාසනිසා වනගහනය අඩුවීම තැනිතලා වැඩිවීම ආදිය නිසා රුක්වැසි ජීවිතයෙන් තරමක් මිදී බිම්වැසි වානරයන් බවට පරිණාමය විය.මෙම බිම්වැසි වානරයන් අතරින් මානව පූර්වජකයන් බිහිවිය.ඔවුන් අනෙකුත් වානරයන්ට වඩා වේගයෙන් පරිණාමය වන්නට ඇතිබව විශ්වාස කෙරේ.
මීට වසර මිලියනයකට පමන පෙර නකලිපිතකස් නම් වානරයන් බිහිවිය ඔවුන් මානව පූර්වජකයන්ගේ මුල්ම අවධිය සටහන් කරයි.මීට වසර මිලියන 9 කට පෙර ඔරනොපිතකස්නම් වනරයන් බිහිවිය.මෙම වානරයන් රුක්වැසි ජීවිත ගතකලහ.සංචරනය සදහා පාද සතරම භාවිත කලහ.මුල්ම දෙපයින් ඇවිදියහැකි වානරයාලෙස සහෙලැන්ත්‍රොපස් නම් වානරයා මීට වසර මිලියන 7කට පමණ පෙර බිහිවී ඇත.මීට වසර මිලියන 6කට පෙර බිහිවූ ඔරොරින් නම් වානරයාද දෙපයින් ගමන්කලහැකි වානරයෙකි.මුල්ම මානවරූපී වානරයා ලෙස මීට වසර මිලියන 4.5 කට පමණ පෙර අාඩිපිතකස් නම් වානරයා බිහිවිය.මොවුන් මීට පෙර විසූ වානරයින්ට වඩා වැඩි කාලයක් දෙපයින් ගමන්කිරීමට හැකි වානරයන්විය.ආඩිපිතකස් නම් අර්ධ මානවයාට පසු බිහිවන ඔස්ට්‍රලෝපිතකස් මානවයා මානව පරිණාමයේ මුල් අවධිය සටහන් සුවිශේෂී මානව පූර්වජයෙකි.මෙම මානව පූර්වජකයන් මීට වසර මිලියන 4 කට පමණ පෙර මිහිතලය මත වාසයකර ඇත.මොවුන් අර්ධ ඍජු කාය විලාසයක් දැරීය.අඩිපිතකස්ට වඩා වැඩි කාලයක් දෙපයින් ගමන්කිරීමේ හැකියාව තිබිණ.ශාකභක්ෂණය වැඩි වශයෙන් සිදුකලද කුඩා සතුන්ද ආහාරයට ගෙන ඇත.දියුණු ස්නායු පද්ධතියක් හා වර්ධනයවූ මොළයක් මොවුන් සතුවිය.ආහාරවල කවච ඉවත්කිරීම ගෙඩි කඩා ගැනීම වැනි කරුණු සදහා දඩු මුගුරු භාවිතකර ඇත.මීලඟට මිහිමත බිහිවූ හෝමෝ හැබිලිස් නම් වානර රූපී වානරයා ඔහුට පෙර සිටි ඔස්ට්‍රලෝපිතකස්ට වඩා දියුණු මොළයකින් සමන්විතවිය.මොහු ශක්‍ය මානවයා හෙවත් හැකි මිනිසා යනුවෙන්ද හදුන්වයි.මොවුන්ගේ ආයුධ භාවිතය තරමක් දියුණුය.එයට හේතුව මොවුන් ක්‍රමයෙන් මාංශභක්ෂනයට වඩාත් නැඹුරුවීමයි.සතුන් දඩයම් කිරීමට සතුන්ගේ සම ගලවා ගැනීමට අස්ථි කොටස් පලා ඇට මිදුළු ආහාරයට ගැනීම සදහා සරල ගල් ආයුධ භාවිතා කරඇත.එසේම මානව භාෂාවේ උපත සිදුවී ඇත්තේ හෝමෝ හැබිලිස් මානවයාගේ යුගයේදීය.මොවුන්ට සුළු කථන හැකියාවක් පැවතී ඇතිබව මානව විද්‍යාඥයන් සනාථකරගෙන ඇත.හෝමෝ හැබිලිස් මානවයා මීට වසර මිලියන 2 කට පමණ පෙර මිහිමත වාසයකර ඇත.හෝමෝ හැබිලිස්ගෙන් පසු ඍජු මිනිසා නමින් හදුන්වන හෝමෝ ඉරෙක්ටස් මානවයා බිහිවිය.මොවුන් හෝදින් කය ඍජු ලෙස තබාගෙන සංචරණයවී ඇත.මොවුන් ගින්දර නිපදවා ගැනීම හා ආහාර පිස අනුභවකල ප්‍රථම මානවයන්විය.මීට පෙර විසූ මානව පූර්වජකයන් නොපිසිනලද අමු ආහාර අනුභව කළහ.මොවුන් තමන් දඩයම් කරගත් සතුන් ගිනිමැලයකට දමා පුළුස්සා ආහාරයට ගෙනඇත.එසේම මොවුන්ගේ ආයුධ භාවිතයද පෙර විසූ හෝමෝ හැබිලිස්ට වඩා දියුණු විය.මොවුන් උග්‍ර මාංශභක්ෂකයන්විය.මීලඟට මිහිතලය මත බලය පතුරුවන්නේ හෝමෝ නියැන්ඩතාල් මානවයාය.මොවුන් වත්තමාන මිනිසාට බොහෝ සමාන ලක්ෂණ දැරුවද ඉතා රළු පරළු ස්වභාවයක් දැරීය.මුල්වරට අඳුම් භාවිතා කරන්නේ මෙම නියැන්ඩතාල් මානවයා විසිනි.ඔවුන් තමන් ආහාර පිනිස මරාදැමූ සතුන්ගේ සම් ඇඳුම් ලෙස භාවිත කළහ.එවක පෘථිවිය මත පැවති අධික ශීත දේශගුණයෙන් මිදීමට ඔවුන්ට මෙම අඳුම් භාවිතය නිසා හැකිවිය.හොමෝ ඉරෙක්ටස්ට වඩා දියුණු මොළයක් මොවුන්ට තිබිණ.අයුධ භාවිතයද ඉතා දියුණු විය.විවිධ අයුරින් සකස් කල ගල් ආයුධ ඔවුන් භාවිත කරනලදී.මේවා තියුණු හා මුවහත් අවි ආයුධවිය.මොවුන් මීට වසර 50000 කට පෙර මිහිතලය මත වාසය කරඇත.මොවුන්ගෙන් පසු වර්ථමාන මිනිසා වන හෝමෝ සේපියන්ස් සේපියන්ස් මානවයා බිහිවෙයි.මොවුන් දඩයම් හා එඩේර යුග පසුකර ගොවි යුගයට අවතීර්ණවෙයි.දියුණු ශිෂ්ටාචාර ගොඩනගා ගැනීම මෙම මානවයා අතින් සිදුවිය.
ජනාවාස හා ජනගහනය
මුල්කාලීන මානවයන් කුඩා කණ්ඩායම් ලෙස ජීවත්වී ඇත.පසුව මිනිසා ක්‍රමයෙන් ගොවි යුගයට අවතීර්න වීමත් සමග ශීෂ්ටාචාරයන් බිහිකරගත්හ.මිනිසා ශිෂ්ටාචාර බිහිකිරීම ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000-8000 අතර කාලයතුල සිදුවන්නට ඇතැයි අනුමාන කෙරේ.මුල් කාලීන ශිෂ්ටාචාර බොහෝමයක් ගංගා නිම්න ආශ්‍රිතව බිහිවී ඇත.මෙවන් ශිෂ්ටාචාරයන්ට උදාහරණ ලෙස මෙසපොතේසියානු ඉන්දු නිම්න හොවැංගෝ යුප්‍රටීස් ටයිස්ග්‍රිස් මායා රෝම හා ග්‍රික ශිෂ්ටාචාර දැක්විය හැක.මෙම ශිෂ්ටාචාරවල ජනගහණය වර්ධනයවීමත් සමග මිනිසා වෙනත් පෙදෙස් කරා සංක්‍රමණයවිය.මෙම ශිෂ්ටාචාර අවධියේදී ඇතිවූ තාක්ෂණික දියුණුව කැපීපෙනෙයි.නුතනයේ තාක්ෂනය  යොදා  ගෙන  මෙසේ  නිර්මාන  කරනුයේද  එදා  ගල්   යුගයේ  සිටි  මිනිසාමයයය
ජීව විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාත්මකව මිනිසා පිළිබද අධ්‍යයේදී මිනිසාද සත්වලෝකයට අයත් සාමාජියෙකුලෙස සළකා වර්ගීකරණය කර ඇත.
මානව වර්ග
මිනිසාගේ බාහිරපෙනුම පදනම් කගෙන මානවයින් ප්‍රධානකොටස් හතරකටබෙදා දැක්වීමට මානව විද්‍යාඥයන් සමත්වී ඇත.
මොන්ගොලොයිඩ්
චීනය ජපානය කොරියාව තායිලන්තය වැනි නැගෙනහිර ආසියාතික රටවල වාසය කරන ජන වර්ගය හා අප්‍රිකානු ස්වදේශිකයන් මේ ගණයට අයත්ය.ලු පැහැති ඇස්,කහ පැහැයට හුරු සම පළල් දෙකොපුල් හා අඩු රෝම පිහිටී මොවුන් අතර දක්නට ලබේ.මොවුන් උසින් අඩුය.ඇස් කුඩාය.
කෝකසොයිඩ්
යුරෝපීයයන් ඉරානය ඉරාකය හා දකුණු ආසිවට අයත් ලංකාව ඉන්දියාව පකිස්ථානය වැනි රටවල ජනයාද මෙම වර්ගයට අයත් වෙයි.සුදු පැහැති සම,නිල් පැහැති ඇස්,රන්වන් පැහැති හිසකෙස් මොවුන්ට ඇත.එහෙත් දකුණු ආසියාව දෙසට යනවිට තද පැහැ සම,කලු පැහැ හිස කෙස් කලු පැහැ ඇස් ඇති මානවයින් දක්නට ලබේ.මෙම වෙනස පාරිසරික බලපෑම් මත වෙනස් වන්නට ඇතිබව මානව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙයි.මොවුන් උස මහත සිරුරු දරයි.හොදින් වැඩුණු රෝම දක්නට ඇත.
නීග්‍රොයිඩ්
අප්‍රිකානු කලාපයේ වාසය කරන ජනයා මීට අයත්ය.තද කලු පැහැති සම,කලු ඇස්,කැරලි ගැසුනු හිසකෙස්,විශාල තොල්,විශාල නාසය,ලොකු ඇස් මොවුන් සතුය. උස මහත සිරුරු දරයි දිගු ශක්තිමත් අවයව දරයි.
ඔස්ත්‍රලොයිඩ්
ඕස්ට්‍රෙලියානු ආදිවාසීන් පැපුවා නිව්ගිනියා වාසීන් ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනයා මීට අයත්ය.දුඹුරු පැහැති සම ඝනව වැඩුණු රෝම විශාල හනු හා අක්ෂි කූප මොවුන්ට හිමිය.
විද්‍යාව
මානව සංස්කෘතියෙහි සහ චින්තනයෙහි තවත් අනන්‍ය ලක්ෂණයක් වන්නේ නිරික්ෂණය,  ප්‍රමාණකරණය, සහ සත්‍යාපනය හරහා දැනුම අත්කරගැනීම වෙයි.
ඌව පළාත
නැගෙනහිර දකුණ හා මධ්‍යම පළාත් වලට මායිම්ව ඇත. බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය හා මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කය යන දිස්ත්‍රික්ක දෙකකින් සමන්විත ඌව පළාතේ අගනුවර බදුල්ල නගරය වේ. සංචාරක ආකර්ශණය සහිත ස්ථාන කිහිපයක්ම ඌව පළාත සතු වන අතර දුන්හිඳ ඇල්ල, දියලුම ඇල්ල, රාවණා ඇල්ල, යාල ජාතික වන උද්‍යානය හා ගල්ඔය ජාතික වන උද්‍යානය මින් ප්‍රධාන තැනක් ගනියි. මහවැලි ගඟ, මැණික් ගඟ, සේනානායක සමුද්‍රය හා මාදුරු ඔය ජලාශය ප්‍රධාන ජල මූලාශ්‍ර වේ.
පිහිටීම
ඌව පළාත යන ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කදුකරයට යාබදව පිහිටි සුන්දර භූම් භාගයකි. උතුරු දෙසින් ගත් කල ගිරාදුරුකොට්ටේ, මහියංගනය, මීගහකිවුල ආදී ප්‍රදේශයන් ද නැගෙනහිර දෙසින් ගත් කල මොනරාගල, වැල්ලවාය ආදී සහල් නිශ්පාදනාගාරයන්ද, දකුණු දෙසින් බණ්ඩාරවෙල, හපුතලේ ආදී සීතල කදුකයද බටහිර දෙසින් කලුපහන, හක්කල, ඕහිය ආදි ප්‍රදේශයන්ද ඌව පළාතේ මායිම් වේ. ඌව පළාත මොනරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ වෙල්ලස්ස නම්වූ ලක්ෂ ගණනකින් සමන්විත ප්‍රදේශයන් ද, උක් සහ ඉරිගු වගා ප්‍රදේශයන් ද, මධ්‍යම කදුකරයට අයත් බණ්ඩාරවෙල හපුතලේ ආදී ප්‍රදේශයන් ගෙන්ද, අර්තාපල් සහ වෙනත් එළවලු වගා කරන වැලිමඩ ප්‍රදේශයෙන් ද සමන්විත පලාතකි. රටේ ප්‍රධාන දිය ඇලි රැසකින්ද, ජලාධාර මූලයන් රැසක්, ස්වාභාවික වනෝද්‍යාන රැසක් පිහිටි හොද භූවිද්‍යාත්මක පිහීටීමක් ඌව පළාත තුල පවතී.
සංස්කෘතිය
ඌව පළාත තුල වූ බොහෝ ප්‍රදේශ අදටත් ගැමි සංස්කෘතිකාංග වලින් සපිරිය. බුදුන් වැඩමකල මහියංගන පුදබිම, මුතියංගන පුදබිම, කතරගම පුදබිම, ආදිවාසීන් ජීවත් වන දඹාන, කතරගම දේවාලය, බණ්ඩාරවෙල පස්සර හපුතලේ ආදී වතුකරයන්හි පිහිටි කෝවිල් ආදිය ඌව පළාතේ සංස්කෘතිය වඩවන නිමැවුම් වේ.
ඉතිහාසය
රාවනා කාලයෙන් පසු බුදුරජානන් වහන්සේගේ ගේ පළමු ශ්‍රී ලංකා ගමනය සිදුවන්නේ මහියංගන පුදබිමට වීම විශේෂත්වයකි. මහාවංශය ආරම්භ වන්නේද මෙම සිදුවීම මුල් කරගන වීම විශේෂත්වයකි. සොළොස්මස්ථානය ලෙස සැලකෙන බුදුන්ගේ පාද ස්පර්ශය ලැබූ විහාරස්ථාන 16 න් 3ක් ම (මහියංගනය, මුතියංගන, කතරගම) පවතින්නේ ඌව පළාත තුලයි. ශ්‍රී පාදස්ථානය ආරක්ෂා කිරීම වස් ශ්‍රී සුමන සමන් දිව්‍යරාජයා වෙනුවෙන් ඇති ප්‍රධාන සමන් දේවාල 4න් එකක් පිහිටන්නේ ඌව පළාතේ මහියංගන පුදබිමට ආසන්නවයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිකල පලමු ස්ථූපය ඇත්තේ ඌව පළාතේ මහියංගන පුදබිම තුලයි.
ඌව පළාත තුල පිහිටි පැරණි ගොඩනැගිලි හා සිද්ධස්ථාන අතර මහියංගන පුදබිම, කතරගම පුදබිම, මුතියංගන පුදබිම, ප්‍රාදේශීය රජෙකු විසින් පාලනය කල මාලිගාවිල පුදබිම සහ රජ මාලිගාව, දුටුගැමුණු රජු සේනාව සංවිධානය කල යුධගනාව සහ එහි පැරණි දාගැබ, දෝව රජ මහා විහාරය, බෝගොඩ ලී පාලම ආදිය ඌව පළාතේ අතීත උරුමය මැනවින් පසක් කර දෙයි.
1818 යනු සමස්ථ ශ්‍රී ලංකාවටම බල පෑ වෙල්ලස්ස කැරැල්ල ඌව පලාත කේන්ද්‍රකරගනිමින් දියත් වීමයි. මෙම සටනට මොනරවිල කැප්පෙටිපොළ නායකත්වය ගනු ලැබීය.
සොබා සෞන්දර්ය
ඌව පළාත යනු සොබා දහම ඉතා ඉහලින් ඇති ප්‍රදේශයකි. හක්ගල දැඩිස්වභාව රක්ෂිතය, ඕහිය රක්ෂිතය, නිල්ගල අභය භූමිය ආදී වනෝද්‍යාන දුන්හිද, දියලුම, රාවනා ඇල්ල, බොඹුරු ඇල්ල, සුරතලී ඇල්ල, මානා ඇල්ල, රවන් ඇල්ල සහ ශ්‍රී ලංකාවේ උසම දිය ඇල්ල වන බඹර කන්ද දියඇල්ල නමුණුකුල, නාය බැද්ද රහංගල ආදී කදුවැටි ඌව සොබාදහමේ අපූර්වතම නිර්මාණයන් වේ. සංචාරකයන් නිරන්තරයෙන් පැමිණෙන බදුල්ල, බණ්ඩාරවෙල සහ හපුතලේ ආදී සංචාරක පුරවරයන්ද ඌව පළාත සතු වේ.
ඌව ගීතය
දේශ දේශ කිතු ගොස නැගු භූමී දේශ දේශ අභිවන්දිත භූමී ශාක්‍ය සිංහ හිමි තෙද පෑ භූමී උදාර හෙළ භූමී - ඌව විජය භූමී සීත නමුණුකුල කඳුවැටි හෙවනයි දුන්හිඳ - දියලුම ගලනා සිහිලයි වෙල්ලස්සේ ගලනා රණ ගීයයි අභීත - රණවිරු නිජ බිම ඌවයි
මුතියංගන මියුගුන සෑ කිරණයි කන්ද කදිර හිමි දෙවි රැක වරණයි වීර මොනරවිල එඩි පෑ දෙරණයි සිංහ කොඩිය සහ අසිපත මෙතනයි
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
ගයා සංයුක්තය
ගයා යුනවෙන් හැඳින්වුණේ දකුණුදිග කොරියාවේ නක්දොං ගංගා ද්‍රෝණිය ආශ්‍රිතව පැවති රාජ්‍ය සංස්ථා සමූහයකින් සැදුම්ලත් කොරියානු සංයුක්ත රාජ්‍යයකි. මෙය සම්හන් යුගයේ බ්යොන්හන් සංයුක්තයෙන් වෙන්ව වර්ධනය විය.
ගයා කාලානුක්‍රමය සඳහා ඉතිහාසඥයින් විසින් භාවිත කරනු ලබන සම්ප්‍රදායික කාලසීමාව ක්‍රි.ව. 42–532 වේ. තෙවන සහ සිව්වන සියවස්වලට අයත් පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි අනුව, බ්යොන්හන්හි ඇතැම් නගර-රාජ්‍ය ගයා සංයුක්තයට ඇතුළත් වී ඇත. මේවා පසුව කොරියාවේ තුන් රාජධානිවලින් එකක් වූ සිල්ලා රාජධානිය විසින් ඈඳාගන්නා ලදී. ගයා සංයුක්ත රාජ්‍යය තැනීමට දායක වූ තනි රාජ්‍ය සංස්ථා කුඩා පුර-රාජ්‍යයන් ලෙස සැලකේ. ගයා සංස්කෘතිය පිළිබඳ භෞතික සංස්කෘතික සාධක ප්‍රධාන වශයෙන්ම භූමදානයන්වලින් හමුවේ. පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් මේ හා සම්න්ධ අවමංගල භාණ්ඩ කැනීම් කටයුතුවල දී සොයාගෙන ඇත. පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් අර්ථකථනය කරන්නේ පසුකාලීන තෙවන සහ මුල්කාලීන සිව්වන සියවස්වලට අයත් ගිම්හේහි දේසොං-දොං සහ බුසන්හි බොක්චොන්-දොං වැනි ගොඩැලි සොහොන් ගයා රාජ්‍ය සංස්ථාවල රාජකීය භූමදාන ස්ථාන බවයි.
නම්
බොහෝ අවස්ථාවල පොදුවේ මෙය ගයා (가야; 加耶, 伽耶, 伽倻; ) ලෙස හැඳින්වුණ ද, එය කොරියානු වචන හන්ජා බසට පිටපත් කිරීමේ දී සිදුවූ දෝෂයක් නිසා බිහිවූ නාමයකි. ඓතිහාසික මූලාශ්‍රවල මෙම රාජ්‍යය සඳහා විවිධ නම් භාවිතා වී ඇති අතර, ඒවා අතර ගරාක් (가락; 駕洛, 迦落; ), ගරා (가라; 加羅, 伽羅, 迦羅, 柯羅; ), ගර්යං (가량;加良; ), සහ ගුයා (구야; 狗耶; ) වැනි නාමයන් වේ. ක්‍රිස්ටෝෆර් අයි. බෙක්විත් අනුව, "කයා යන්නෙහි අක්ෂර වින්‍යාසය එහි නාමය ලිවීමට භාවිතා කළ අක්ෂරවල නූතනම කොරියානු කියැවීම අනුව භාවිතා වන්නකි. /කරා/ (පිටපත් කිරීමේ දී *කලා) යන අක්ෂර වින්‍යාසය නිශ්චිත ය."
ජපන් බසින් ගයාව සඳහා යෙදෙන මිමානා (任那) යන්න සැලකියු යුතු දේශපාලන ගුණාගං හැඟවෙන නාමයකි. කෙසේනමුත්, පුරාතන යුගයේ කොරියානු අර්ධද්වීපයේ ගයාවේ නාමය ලෙස භාවිතා වූ වදන අසුරෙන් බිහිවූයේ යැයි සැලකිය හැකි කරා (から、唐、漢、韓) නැමැති වදනක් ජපන් භාෂාව තුළ පවතියි. එමගින් "චීනය හෝ කොරියාව, නැගෙනහිර ආසියානු මහාභූමිය" වැනි අරුතක් කියැවේ. මෑතක දී "විදෙස් ජාතීන්, විදේශ රටවල්" වැනි අනුමාන අර්ථයන් සඳහා ද එය භාවිතා වේ.
ඉතිහාසය
13වන සියවසේ ලියැවුණු සම්ගුක් යුසා මූලාශ්‍රයේ වාර්තාකොට ඇති පුරාවෘත්තයට අනුව ක්‍රි.ව. 42දී දෙව්ලොවෙන් බිජු සයක් අවරෝහණය විය. එමගින් බිහිවන දරුවන් රජවරුන් වන බවට පණිවිඩයක් ද විය. ඉන් පිරිමි දරුවන් සය දෙනකු බිහිවූ අතර, දින 12ක් ඇතුළත ඔවුන් වැඩී පරිණත තත්ත්වයට පත් විය. ඉන් එක් අයකු වූ සුරෝ, ගයුම්ග්වන් ගයාහි රජු බවට පත් විය. අනෙක් පස්දෙනා සෙසු ගයා රාජ්‍ය වූ දේගයා, සොංසන් ගයා, අරා ගයා, ගොර්යොං ගයා, සහ සෝගයා පිහිටුවූහ.
ගයා රාජ්‍ය සංස්ථාවන් විකාශනය වූයේ සම්හන් සංයුක්තයෙන් එකක් වූ බ්යොන්හන් සංයුක්තයේ ගෝත්‍ර දොළසෙහි දේශපාලනික ව්‍යූහ ඇසුරෙනි. ලිහිල්ව සංවිධානය වූ බල ප්‍රදේශ ගයා සමූහයන් සයක් ලෙස ග්‍යුම්ග්වන් ගයා වටා කේන්ද්‍රගත විය. පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි මෙන්ම සීමිත ලිඛිත මූලාශ්‍ර මත පදනම්ව, සින් වැනි විද්වත්හු පසුකාලීන 3වන සියවස බ්යොන්හන් රාජ්‍යය, ගයා තෙක් පරිණාමය වූ සංක්‍රමණ යුගය ලෙස සලකති. මෙකල යුධ කටයුතු වර්ධනය වූ අතර, අවමංගල සම්ප්‍රදායයන් ද වෙනස් විය. සින් වැඩිදුරටත් පවසන්නේ මෙය වඩාත් යුධමය දර්ශනයක් සහ පාලන ක්‍රමයක් අනුගමනය කළ බුයෝ රාජධානියේ ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් ඇතැම් රාජ්‍යවල (දේගයා ද ඇතුළත්ව) හිටපු වංශවතුන් විස්ථාපනය වීම හා සම්බන්ධ බවයි.
ක්‍රි.ව. 391 සහ 412 අතර කාලයේ ගොගුර්යෝවෙන් ඇතිවූ පීඩනය හේතුවෙන් ගයා සංයුක්තය කොටස්වලට බිඳී යන්නට විය. කෙසේනමුත්, අවසන් ගයා රාජ්‍ය ක්‍රි.ව. 562දී සිල්ලාව විසින් යටත් කරගන්නා තෙක්ම ස්වාධීනව පැවතිණි. මෙසේ සිල්ලාව විසින් ඔවුන්ව යටත් කරගන්නා ලද්දේ සිල්ලාවට එරෙහි යුද්ධයේ දී ගයාව බෙක්ජේ රාජ්‍යයට සහාය වීමට දඬුවමක් වශයෙනි.
ආර්ථිකය
මෙහි රාජ්‍ය සංස්ථා පිහිටා තිබූයේ නක්දොං ගංගාවේ මුවදොර සහ අතු ගංගා නිම්නවල දියළු තලාවන්හි ය. විශේෂයෙන්ම නක්දොං ගංගාවේ මුවදොර සාරවත් තැනිතලා පිහිටා තිබූ අතර, මුහුදට ඍජුවම ළඟා විය හැකි වූවා මෙන්ම යකඩ නිධි ද බහුලව පිහිටා තිබිණි. ගයා රාජ්‍යයන්හි ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන්ම කෘෂිකර්මාන්තය, මසුන් ඇල්ලීම, ලෝහ කර්මාන්තය සහ දිගු-දුර වෙළඳාම යන අංගවලින් සමන්විත විය. මින් පෙර බ්යොන්හන් සංයුක්තය මෙන්ම ගයාව ද එහි යකඩ කර්මාන්තය හේතුවෙන් ප්‍රකටව පැවතිණි. ගයා රාජ්‍ය විසින් යපස්, යකඩ සන්නාහ සහ වෙනත් ආයුධ බෙක්ජේ සහ ජපානයේ යමාටෝ යුගයේ වා රාජධානිය වෙත අපනයනය කොට තිබේ. බ්යොන් සංයුක්තය විසින් පවත්වාගෙන ගිය දැවැන්ත ආර්ථික සහ දේශපාලනික-නොවන සම්බන්ධතා හා සැසඳීමේ දී ගයා රාජ්‍ය එම රාජධානි සමග ප්‍රබල දේශපාලන සම්බන්ධතා ද පැවැත්වීමට උත්සාහ දරා තිබේ.
දේශපාලනය
පුරාතන ඓතිහාසික වාර්තා කිහිපයක ගයාවේ වූ ‍රාජ්‍ය සංස්ථා ගණනාවක ලැයිස්තුවක් ලබා දී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ගොර්යෝ සර්යක් (고려사략; 高麗史略) පහත රාජ්‍ය පහ දක්වයි: ග්‍යුම්ග්වන් ගයා, ගොර්යොං ගයා, බිහ්වා ගයා, අරා ගයා, සහ ‍සොංසන් ගයා එම ලැයිස්තුවෙහි වේ.
2වන සහ 3වන සියවස්වල දී වර්තමාන ගිම්හේ ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබූ ග්‍යුම්ග්වන් ගයා කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ගයා රාජ්‍ය සංස්ථා ගණනාවක් රාජ්‍ය සන්ධානයක් නිර්මාණය කොටගෙන තිබේ. පරිහානි සමයයෙන් පසුව පවා 5වන සහ 6වන සියවස් තෙක්ම මෙම රාජ්‍ය සන්ධානය ‍පැවති අතර, ඒ වනවිට එය ගොර්යොංහි දේගයාව කේන්ද්‍රකොට ගෙන පැවතිණි. කෙසේනමුත්, එය අසල්වැසි සිල්ලා රාජධානියේ ආක්‍රමණ සහ ප්‍රහාරවලින් සිය භූමිය ආරක්ෂා කරගැනීමට සමත් වූයේ නැත.
මිමානා මතභේදය
ජපානය සමග පැවති දේශපාලන සහ වෙළඳ සම්බන්ධතා කොරියාවේ මෙන්ම ජපානයේ ද ජාතිකවාදීන්ගේ වාද විෂයයක් බවට පත්ව තිබේ. දොළොස්වන සියවසේ දී ජපන් ආණ්ඩුක්‍රම විශේෂඥයින් නිහොන් ෂොකි නැමැති මූලාශ්‍රය තුළ, ගයාව ("මිමානා" නැතහොත් ජපන් බසින් "කරා") යමාටෝ යුගයේ (300–710) ජපන් යුධ මුරපොළක් බව පවසන්නට උත්සාහ ගෙන ඇත. මෙය සනාථ කිරීමට සාක්ෂි නොමැති වුවත්, ජපන් අධිරාජ්‍යවාදීන් සහ ජාතිකවාදීන් විසින් අවස්ථා ගණනාවක දී ජපානයේ කොරියානු ආක්‍රමණය (1910–1945) සාධාරණීකරණය කරන්නට මෙමගින් උත්සාහ දරා ඇත. (366-552)
පුරාවිද්‍යාත්මක සාකෂි අනුව ‍යෝජනා වන්නේ එකල කියුෂු වෙත තාක්ෂණය සහ සංස්කෘතිය ව්‍යාප්ත කිරීමට හේතුවූ ප්‍රධාන අපනයනකරුවා ගයා රාජ්‍ය බවයි. ජපන් මුරපොළ පිළිබඳ මතය ජපානයේ පවා බෙහෙවින් ප්‍රතික්ෂේප කෙරෙන මතයකි. එයට හේතුව ගයාව හෝ කොරියාවේ කොටසක් හෝ ආක්‍රමණය කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරමේ යුධ ශක්තියක් එකල කිසිදු ජපන් රාජවංශයකට නොවීමයි. එසේම එකල ජපන් රාජවංශවල පැවති තාක්ෂණයට වඩා ගයාවේ දියුණු තාක්ෂණයක් පැවතිණි.
පොත්තැබීමේ ද්විත්ව සටහන් ක්‍රමය
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රමය සම්පාදනය කර ඇත්තේ 15 වන ශතවර්ෂයේදී වන අතර මුල්‍ය ගිණුම්කරණ ක්‍රමයේදී  මුල්‍ය තොරතුරු සැටහිමේදී  නීති සමුදායක් සදහන් කර ඇත. සෑම ගනුදෙනුවක හෝ සිද්ධියක වෙනස අවම වශයෙන් වෙනස් ගිණුම් දෙකකවත් සදහන් විය යුතුය. නූතන ගිණුම්කරණයේදී ගිණුම්කරණ සමීකරණය තුලින් හර සහ බැර ලෙස මෙය කරනු ලැබේ. හිමිකම = වත්කම් - වගකීම්. මෙම  ගිණුම් කරන සමීකරණය යම් ආකාරයක දෝෂ අනාවරණය කිරීමේ ක්‍රමයක් ලෙසද ක්‍රියා කරයි. හර එකතුවට අනුරුපීව බැර එකතුව සම නොවන සෑම විටම දෝෂයක් සිදුවී ඇත. හර සහ බැර එකතූන් සමාන කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක්  ලෙස විවිධ වර්ගයේ දෝෂ ඇති වීම නිසා ද්විත්ව  සටහන් ගිණුම්කරණය දෝෂ ඇති නොවේය  යන්නට සහතිකයක් නොවේ ..
ගිණුම්
මුලික ලිපිය: ගිණුම (ගිණුම්කරණය)
මුල්‍ය තොරතුරු වලට අදාල වන මුල්‍ය ගනුදෙනු ප්‍රවාහ සහ මුල්‍ය  තත්වය ගිණුම්කරණ ක්‍රම වාර්තා මගින් රදවා ගැනීම සහ පිටපත් කිරීම සිදු කරයි. මුල්‍ය ගනුදෙනු ප්‍රවාහයන් වල මුලිකවම අදායම් ගිණුමක ඇතුලට ගලා ඒම් සහ වියදම් ගිණුමක පිටතට ගලා යාම් ඇතුලත් වී ඇත. දේපල, මුදල් ලැබීම් හෝ මුදල් ගෙවීම් ඇතුළුව මුල්‍ය තත්ව උපාංග මුලික වර්ග වලින් එකකට ඇතුලත් වී ඇත. එනම් වත්කම්, වගකීම් සහ හිමිකම්ය. මෙම මුලික වර්ග තුලින් සෑම විශේෂ වත්කම්, වගකීම්, අදායම් සහ වියදමක්ම අදාල "ගිණුම" මගින් නිරුපනය කර ඇත. ගිණුමක් යනු හුදෙක්ම වත්කම්, වගකීම්, අදායම්, වියදම් වලට අදාල මුදල් ගලා ඒම් සහ ගලා යාම් සම්බන්ධ වාර්තාවකි. අදාල කාල කාලපරිචේදය  අවසානයේදී  මුල්‍ය තත්ව උපාංග තුලින් උකහා ගත් අදායම් සහ වියදම් ගිණුම් වල ගලා ඒම්  සහ ගලා යාම් පමණක් පෙන්නුම් කිරීම හේතුවෙන් ඒවා තාවකාලික ගිණුම් ලෙස හදුන්වනුලැබේ.
ගිණුම් වර්ග (ස්භාවය)
උදාහරණය: භාණ්ඩ හෝ සේවා විකුණුම් වාර්තා කිරීම සදහා විකුණුම් ගිණුමක් විවෘත කරන ලදී. අදාල කාලපරිචේදය අවසානයේදී මුළු විකුණුම් ආදායම් වාර්තාවට මාරු කරනු ලැබේ. (ලාභ සහ අලාභ ගිණුම හෝ ආදායම් සහ වියදම් ගිණුම)
එසේම මුල්‍ය වර්ෂය තුල වියදම් අදාල වියදම් ගිණුමේ වාර්තා කරනු ලැබේ. එසේම ඒවා ආදායම් ගිණුම් වාර්තාවට මාරු කරනු ලැබේ. ආදායම් ගිණුම් වාර්තාවේ ශුද්ධ ධන හෝ ඍණ ශේෂය (ලාභ හෝ අලාභ) අවස්ථාව අනුව සංචිත හෝ ප්‍රාග්ධනයට මාරු කරනු ලැබේ.
ගිණුම් වර්ග (ආවර්තිත ප්‍රවාහ)
ගිණුම් වල ස්භාවය අනුව ඒවා තාත්වික, පුද්ගල, සහ නාමමාත්‍ර ලෙස වර්ග කෙරේ. එනම් භෞතික වත්කම්, වගකීම්, නෛතික වස්තු හෝ මුල්‍ය ගනුදෙනු. ගිනුමක මුල්‍ය වර්ෂයේ/අයවැය වර්ෂයේ ගලා ඒම් සහ ගලා යාම් මත ගිණුම් තවදුරටත් වර්ග කරනු ලැබේ. අදායම් මුල්‍ය වර්ෂය තුල ක්ෂණික ගලා ඒමකි. වියදම් මුල්‍ය වර්ෂය තුල  ක්ෂණික ගලා යාමකි. වත්කමක් යනු මුල්‍ය වර්ෂයකටත් එහා දිවෙන දිගු කාලීන ගලා ඒමකි. සම්ප්‍රදායික දැක්ම අනුව එය හිමිකම් නොකී අදායමක් ලෙස ඉදිරිපත් කල හැකිය. එසේ නැතහොත් වත්කමක අනාගත ගලා ඒම් වල වර්තමාන අගය ලෙස අගය කල හැක. වගකීමක් යනු මුල්‍ය වර්ෂයට එහා දිවෙන දිගු කාලීන ගලායාමකි. සම්ප්‍රදායික දැක්ම අනුව එය නැවත නොගෙවූ වියදමකි. එසේ නැතහොත්වගකීමක් අනාගත ගලා යාම් වල වර්තමාන අගය ලෙස අගය කල හැක.
ගිනුමක මූලිකංග ප්‍රධාන කොටස් පහකට වෙන් කරනු ලැබේ. වත්කම්, වගකීම්, හිමිකම්, අදායම්, වියදම්.
ගිණුම් සටහන්
•	ද්ව්ත්ව සටහන් ගිණුම්කරණ ක්‍රමයේදී, ගිණුම් සටහන් තුලින් වත්කම් වගකීම් අදායම් හෝ වියදම් වලට අදාල මුල්‍ය ගනුදෙනු සටහන් කරයි. •	ද්විත්ව සටහන් ගිණුම්කරණ ක්‍රමය තුල සෑම ගිණුම් සටහනකම බලපෑම් දෙකක් තිබේ. සමාන ප්‍රමාණයන්ගෙන් එක ගිණුමක් ඉහල යාමත්, අනෙක නම් අනෙක් ගිණුම පහල යාමත්ය. •	ගිණුම් සටහන් දෝෂයක් නොමැතිව සටහන් කරනු ලැබුවේ නම් ඕනෑම අවස්ථවක ධන ශේෂයන් පවතින සියලු ගිණුම්, ඍණ ශේෂයන් පවතින සියලු ගිණුම් හා සමාන වනු ඇත. •	මුදල් ගනුදෙනුවක සමාන සහ වෙනස් ගිණුම් දෙකක විරුද්ධ බලපෑම් ඇති කිරීම, ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රමයෙන් සහතික කරයි. •	සටහනක ප්‍රතිවිරුද්ධ බලපෑම් ව්‍යාකුලතා මග හැර ගැනීමටගිණුම් සටහන් වල හර සහ බැර වැනි කොන්දේසි භාවිත කරයි උදා: ගිණුම් සටහන් එක ගිණුමක හර වුවහොත් අනෙක් ගිණුමේ බැර වනු ඇත. අනික් අතට. •	ගිණුම් සටහන් නිශ්චිතව දැක්වීමේ නීතීන් "ගොල්ඩෙන් නීතීන්" ලෙස හදුන්වයි. •	"ගිණුම් පොත් " ගිණුම් සටහන්, සටහන් කරනු ලැබේ.
ගිණුම් පොත්
මුල්‍ය ගිණුම්කරණ ක්‍රියාවලිය තුලින් සෑම තනි මුල්‍ය ගනුදෙනුවක්ම අවම වශයෙන් නාමමාත්‍ර/පොදු ලේජර ගිණුම් දෙකකවත් සටහන් වන බව සහතික කරනු ලබයි. ගිණුම් සටහන් දෙකෙහිම සමාන ප්‍රමාණයන් සහ ප්‍රතිවිරුද්ධ සංකේත තිබේ. එම නිසා ගිණුම් වල සියලු සටහන් එකතු කල විට මුළු එකතුව නියම ආකාරයෙන් සමාන වී ගිණුම් තුලනය වේ. මෙය සෑම සහ සියලු ගනුදෙනු නිවැරදිව සටහන් කර ඇති බවට කෙරෙන අර්ධ පරීක්ෂා කිරීමකි.ගනුදෙනුව "හර සටහන " (හර) ලෙස එක ගිණුමක සටහන් කරන අතර සහ "බැර සටහන " (බැර) ලෙස අනෙක් ගිණුමේ සටහන කරනු ලැබේ. හර සටහන නාමමාත්‍ර/පොදු ලේජර ගිණුමේ හර පැත්තේ (වම්පස) සටහන කර ඇති අතර බැර සටහන නාමමාත්‍ර/පොදු ලේජර ගිණුමේ බැර  පැත්තේ ( දකුණුපස) සටහන කරනු ඇත. නාමමාත්‍ර)/පොදු ලේජර ගිණුමක හර (වම) පස සහ බැර (දකුණ) පස ඇත. නාමමාත්‍ර/පොදු ලේජර ගිණුමක හර පැත්තේ සටහන් සියල්ලෙහි එකතුව බැර  පැත්තේ සටහන් සියල්ලෙහි එකතුවට වඩා වැඩි වුවහොත් හර ශේෂයක් ඇති ගිණුමක් යයි කියනු ලැබේ.
ද්විත්ව සටහන යොදාගනුයේ පොදු ලේජරයේ පමණි. එය ‍දෛනික පොත් වල භාවිත නොවේ. එය සාමාන්‍යයෙන් පොදු ලේජර ක්‍රමයේ කොටසක් ලෙස ඇතුලත් නොවේ. දෛනික පොත් වලින් ලැබෙන තොරතුරු පොදු ලෙජරය තුල භාවිතා කල හැක. දෛනික පොත් වලින් සපයනු ලැබූ මුල්‍ය තොරතුරු ප්‍රතිඵලයන්හි සම්පුර්ණත්වය පොදු ලෙජරය විසින් සහතික කරනු ඇත. (දෛනික පොත් වල සටහන කල තොරතුරු නිවැරදි බව)
මෙයට හේතුව පොදු ලේජරයේ සටහන සීමා කිරීමයි. පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරීමට පෙර දෛනික පොත් වල සටහන එකතු කල හැක. එහි සුළු ප්‍රමාණයේ අ‍නොන්‍යය ගනුදෙනු පමණක් තිබුණහොත් එය පහසු විය හැකියි. දෛනික පොත් පොදු ලේජරයේ සම්පුර්ණ කොටසක් ලෙස සැලකීම වෙනුවට)
කෙසේ වෙතත් පහත දක්වා තිබෙන දෛනික පොත් උදාහරණය දකින්න පුළුවනි.එසේ වුවත් සෑම දෛනික පොතකම දෛනික ශේෂය පිටපත් කිරීම, පරීක්ෂා කිරීම අත්‍යවශය.
ද්විත්ව සටහන ක්‍රමය පොදු ලේජර ගිණුම් වල භාවිතා කරයි. මෙම පොදු ලේජර ගිණුම් මගින් ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙළ කල හැක. ශේෂ පිරික්සුම සියලු පොදු ලේජර ගිණුම් ශේෂයන් ලැයිස්තුගත කරයි. එම ලැයිස්තු තීරු දෙකකට වෙන් කරයි. හර ශේෂයන් වම්පස තීරුවෙත්, බැර ශේෂයන් දකුණුපස තීරුවෙත් සදහන් කරනු ලැබේ. අනෙක් තීරුව පොදු ලේජර ගිණුමේ සෑම අගයක්ම විස්තර කෙරෙන නම පවත්වා ගෙන යාමට භාවිතා කල හැක. හර තීරුවේ එකතුව බැර තීරුවේ එකතුවට සමාන විය යුතුය.
හර සහ බැර
ප්‍රධාන ලිපිය: හර සහ බැර ගිණුම්කරණ සමීකරණය මගින් ද්විත්ව සටහන පොත් තැබීම පාලනය කරනු ලැබේ. ආදායම් වියදම් වලට සමාන වන්නේනම් පහත (මුලික) සමීකරණ සත්‍ය විය යුතුය.
'"වත්කම් = වගකීම් + හිමිකම "
ගිණුම් වල ඉතිරි ශේෂය, එක ගිණුමක වෙනස් වීම, අනෙක් ගිණුමක වෙනස් වීමට අනිවාර්යයෙන් සමාන විය යුතුය. මෙම වෙනස් වීම් හර සහ බැර ලෙස ගිණුම් වල සිදු කරනු ලැබේ.මතක තබා ගන්න ගිණුම්කරණයේදී මෙම පද වල භාවිතය, දිනපතා භාවිතය හා එක සමාන නොවේ. යමෙකු ගිණුමක් ඉහල හෝ පහල දැමීමට හර හෝ බැර කරීම ගිණුමක සාමාන්‍ය ශේෂය හා රඳා පවතියි.
හර සහ බැර පහත පරිදි විස්තර කෙරේ.
හර - T ගිණුමක වම්පස වාර්තා කරයි. බැර - T ගිණුමක දකුණුපස  වාර්තා කරයි. හර ගිණුම් - වත්කම් හා වියදම් (බැංකු ගිණුමට ලැබූ හර මුදල්) බැර ගිණුම් - ලැබීම් (ආදායම්) සහ වගකීම්  (බැංකු ගිණුමෙන්  ගෙවූ බැර මුදල්)
ද්විත්ව සටහන උදාහරණ 01
මෙම උදාහරණයේ පහත දෑ යොදාගත යුතුය. මුලික පොත් සටහන (ප්‍රධාන පොත් සටහන)
දෛනික විකුණුම් පොත (දෛනික ගනුදෙනුකරු ඉන්වොයිසි සටහන් කිරීම) දෛනික බැංකු ලැබීම් (ගනුදෙනුකරු සහ ගනුදෙනුකරු නොවන ලැබීම් සටහන් කිරීම) දෛනික ගැනුම් පොත (සැපයුම්කරු ගෙවීම් සටහන් කිරීම) දෛනික බැංකු ගෙවීම් පොත (සැපයුම්කරු සහ සැපයුම්කරු නොවන ගෙවීම් සටහන් කිරීම)
මුලික සටහන වනුයේ ගනුදෙනුව සටහන් කරන ස්ථානයි. ඒවා ද්විත්ව සටහන් ක්රෙමයේ කොටසක් නොවේ.
ලෙජර පත් ගනුදෙනුකරු ලේජර පත් සැපයුම්කරු ලේජර පත් පොදු ලෙජරය (නාමමාත්‍ර ලෙජරය) බැංකු ගිණුම් ලෙජරය ණයගැති ලෙජරය
දෛනික ගැනුම් පොත
සෑම පුද්ගලයෙක්ම පහත ආකාරයට පිටපත් කරයි: උදාහරණයකින් :
සෑම තීරුවකම මුළු අගය පහත පරිදිය. '''ද්විත්ව සටහන පෙන්නුම් කරනවා හර = 2600 සහ බැර = 2600"
දෛනික බැංකු ගෙවීම් පොත
'"යෙදුම්:PI = මිලදී ගැනුම් ඉන්වොයිසිය, BP=බැංකු ගෙවීම්"
සෑම පුද්ගලයෙක්ම පහත ආකාරයට පිටපත් කරයි:
උදාහරණයෙන්:
ද්විත්ව සටහන් ක්රහමයට දෛනික පොත් ප්රcධාන ගොනුවකි (පොත්). මෙම දෛනික පොත් වලින් ලෙජර් ගිණුම් සාදයි. සාම ගනුදෙනුවක්ම අවම වශයෙන් තැන දෙකකවත් සටහන් වනුඇත.
මෙයත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:Accounting systems ප්‍රවර්ගය:Italian inventions
තස්සන්තොඔප්පුව
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ඇල්ෆා ක්ෂයවීම්
සෑදෙන දුහිතෘ න්‍යෂ්ටියෙහි සහ α-අංශුවෙහි ස්කන්ධ එකතුව පීතෘ න්‍යෂ්ටියෙහි ස්කන්ධයට වඩා අඩු වෙයි. මෙම අඩු වන ස්කන්ධය ශක්තියට පෙරළෙන අතර α-අංශුවට සහ දුහිතෘ න්‍යෂ්ටියට මෙම ශක්තිය චාලක ශක්තිය ආකාරයෙන් ලැබේ. නමුත් දුහිතෘ න්‍යෂ්ටිය α-අංශුවට වඩා ස්කන්ධයෙන් ඉතා වැඩි නිසා ගම්‍යතා සංස්ථිති මූලධර්මයට අනුව α-අංශුව ඉමහත් වේගයකින් ඉවතට ප්‍රක්ෂේපණය වනු ඇත. α-කිරණ යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මෙ බඳු අංශු ය.
ඇල්ෆා අංශුවක් හීලියම් න්‍යෂ්ටියක් සේ සැලකිය හැකි අතර එය නියුට්‍රෝන යුගලයකින් හා ප්‍රෝටෝන යුගලයකින් සමන්විත වේ. කිසියම් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියක් ඇල්ෆා (x) අංශුවක විමෝචනය කරමින් විකිරණශීලි ක්ෂය වීමට ලක්වන විට ප්‍රතිඵලය ලෙස ආරම්භක මූලද්‍රව්‍යයට වඩා අඩු පරමාණුක ක්‍රමාංකයක් ඇති මූලද්‍රව්‍යයක් ලැබේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:විකිරණශීලීතාවය
තනන්ග්කිළප්පුව
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
පාපැදි සැකිලි
පාපැදියක රෝද සහ වෙනත් උපාංග සවිවන්නාවූ පාපැදියක ප්‍රධාන අංගය සැකිල්ල වේ.
සැකිල්ලේ විශාලත්වය මනින සාම්ප්‍රදායික ආකාරය
සැකිල්ලේ විශාලත්වය මනින සාම්ප්‍රදායික ආකාරයට අනුව දර්ශීය සාමාන්‍ය හෙවත් මධ්‍යම විශාලත්වය පහත පරිදි වේ.
සැකිල්ලේ විශාලත්වය මනින වෙනත් ආකාර
වර්තමානයේ විවිධ සැකිලි ජ්‍යාමිතින් ඇති බැවින් සැකිල්ලේ විශාලත්වය මනින වෙනත් ආකාර බිහිවී ඇත. මෙම සාකච්ඡාව මගින් වැඩිදුර තෙරෙතුරු ලබාගත හැක. Touring frames tend to be longer, while racing frames are more compact.
වෙනත් අමුද්‍රව්‍ය
ප්‍රවර්ගය:පාපැදි අංග
තාවටිය
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
තුර්කි සන්නද්ධ හමුදා
තුර්කි සන්නද්ධ හමුදා (TAF;, TSK) යනු තුර්කි ජනරජයෙහි හමුදා බලකායන් වෙති.
තුන්නාල
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
තෙඑවපුරම්
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
එක-තන්ත්‍රී වීණාව
එක-තන්ත්‍රී වීණාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මධ්‍යකාලීන ඉන්දියාවේ භාවිතා වූ තනි තන්ත්‍රයකින් සමන්විත වූ වීණා ප්‍රභේදයකි. මෙම සංගීත භාණ්ඩය ක්‍රි.ව. 10වන සියවස පමණ වන විට රාජමාලිගවල ජනප්‍රිය සංගීත භාණ්ඩයක් බවට පත්විය. ප්‍රතිමා කලාව තුළ එය, ආලාපිණී වීණාව සහ කින්නරී වීණාව සමඟින් හාර්ප්-ශෛලියේ වීණා ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට සමත් විය. මෙය රුද්‍ර වීණාවට පෙර නිර්මාණය වූවක් විය හැක.
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ක්‍රීඩා වැඩසටහන සම්මානය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ක්‍රීඩා වැඩසටහන සම්මානය යනු වසරේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනී ක්‍රීඩා වැඩසටහන සඳහා රයිගම් සමාගම විසින් වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිනමන රයිගම් ටෙලීස් සම්මානයකි.
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය.
නායන්මාර්කට්ටුව
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
පෝෂණ විද්‍යාව
thumb|පෝෂණ දත්ත වගුව මගින් පෙන්නුම් කරනුයේ විශේෂඥයින් මගින් නිර්දේශ කරනු ලබන පරිභෝජනයට සුදුසු ප්‍රමාණාත්මක පෝෂ්‍ය සංඝටක ප්‍රමාණයන් වේ. පෝෂණය යනු සෛල සහ සත්ව කොට්ඨාශවල ජීවය පවත්වා ගැනීම සදහා අවශ්‍ය වන සංඝටකයන් ආහාර මගින් ලබා දීමයි. මනා පෝෂණයක් මගින් බොහෝමයක් වු ‍පොදු සෞඛ්‍ය ගැටලු වලක්වා ගැනීමට හෝ සුව කර ගැනීමට හැක.
යම් කිසි සත්ව කොට්ඨාශයක ආහාර වේල යනු ඔවුන් පරිභෝජනය කරනු ලබන ද්‍රව්‍යයන්ය. පෝෂණවේදීන් යනු මිනිසුන්ගේ පෝෂණය ආහාර වේල සකස් කර ගැනීම, ආර්ථිකය සහ ආහාර වේලසැලසුම් කර ගැනීම ගැන විශේෂ දැණුමක් ඇති සෞඛ්‍ය‍ය වෘත්තිකයන්ය. ඔවුන් ‍පුද්ගලයන්හට රෝගී අවස්ථාවන්හිදී සහ නොයෙකුත් ආයතනවලට වඩා ආරක්ෂාකාරී පෝෂණ උපදෙස් ලබා දීම සදහා පුහුණු වී ඇත.
සමබල නොවු ආහාර වේලක් මගින් සෞඛ්‍ය කෙරෙහි හානිදායී බලපෑමක් ඇති කළ හැක. ශීතාද ‍රෝගය, බෙරි බෙරි රෝගය සහ ‘ක්වෝෂියොකෝර්’ වැනි ඌනතා රෝගද සෞඛ්‍යයට අවදානමක් ඇති කරන අධි ස්ථුලතාව , පරිවෘත්තිය සින්ඩ්‍රෝමය සහ රුධිර සංසරණ පද්ධතියේ රෝග ඇතුළු වෙනත් කාලික දේහගත රෝගයන් වන දියවැඩියාව සහ අස්ථි දිරාපත් වීම මේ සදහා උදාහරණ වේ.
පෝෂණ විද්‍යාව (සමස්ත විග්‍රහය)
පෝෂණ විද්‍යාව මගින් ආහාර පර්භෝජනයේදී සිරුර තුල සිදු වන පරිවෘත්තීය සහ භෞතික ප්‍රතික්‍රියා ගැන අධ්‍යනය කෙරේ. අණුක ජීව විද්‍යාව ජෛව රසායන විද්‍යාව සහ ජාන විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍රයන්හි දියුණුවක් සමග පෝෂණය පිලිබඳව සිදු කරන අධ්‍යනයන් පරීවෘත්තීය ප්‍රතික්‍රියා (ජිවීන්ගේ බොහෝ ද්‍රව්‍යයන් ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි ඔස්සේ එක් ආකාරයක සිට තවත් ආකාරයකට පත් කිරීම) මාර්ග කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.
මිනිස් සිරුර සෑදි ඇත්තේ ජලය කාබෝහයිඩ්‍රේට (සීනි පිෂ්ඨය සහ තන්තු) ඇමැයිනෝ අම්ල (ප්‍රෝටීන) මේද අම්ල (ලිපිඩ) සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල (DNA,RNA) යන රසායනික සංඝටක වලිනි. මෙම සංයෝග කාබනි හයිඩ්‍රජන්, ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්, පොස්පරස්, කැල්සියම්, යකඩ, සින්ක්, මැග්නීසියම් සහ මැන්ගනීස් යන සංඝටකයන්ගෙන් සෑදි ඇත. මෙම රසායනික සංයෝග සහ සංඝටක විවිධ සංකලනයන් සහ ආකාර වලින් (උදා - හෝමෝන, විටමින, පොසිෆොලිපීඩ, හයිඩ්‍රොක්සි ඇපටයිට්) මිනිස් සිරුරේ සහ මිනිසා විසින් ආහාරයට ගන්නා ශාක හා සත්ව කොට්ඨාශ තුල දක්නට ඇත.
මිනිස් සිරුර සෑදි ඇත්තේ ආහාරයට ගනු ලැබු, ජීරණය වු අව‍ශෝෂණය වු සහ රුධිරය ඔස්සේ සංසරණය වන සංයෝග හා සංඝටක මගිනි. නුන් කලලයක හැරුනු කල සිරුරෙහි ඇති සෛල කෙරෙහි පෝෂණය ලබාදෙන්නේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය මගිනි. දේශිය වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය තුලට ලීටර් 7 ක ප්‍රමාණයෙහි යුත් ආහර ජීරණයට උපකාරී වන ශ්‍රාවයන් නිකුත් කෙරේ. එමගින් ආහාරයට ගනු ලැබු ආහාර අණු වල රසායනික බන්ධන බිඳ හෙලන අතර ඒවායේ ව්‍යුහයන් ශක්ති ජනක ප්‍රභවයන් බවට පරිවර්ථනය කරයි. අනිත් ජීරන ප්‍රතික්‍රියා මගින් ජීරණය කරණ ඇතැම් අණු රුධිරය සංසරණ පද්ධතිය තුලට වෙනස් වීමක් නැතිව අවශෝෂණය කෙරේ. අවශෝෂණය නොවු ද්‍රව්‍ය මළ පහ ලෙස සිරුරෙන් බැහැර කෙරේ.
පොදුවේ ගත් කළ විවිධාකාර වු නැටුම් පිළියෙල නොකල ආහාර ගැනීම ඒකාකාරී සකස් කරන ලද ආහාර ගැනීමට වඩා වාසි දායකවේ. සම්පුර්ණ ශාකමය ආහාර අනුභව කිරීම මගින් ආහාර ජීරණය සෙමෙන් සිදුකරන අතර එමගින් ඉහළ කැළරි ප්‍රමාණයක් ලබාදෙයි. මේ හේතුවෙන් සෛල වර්ධනය, පාලනය සෛල විභේදනය හා ආහාර රුචිය පාලනය කිරීම මගින් සිරුර තුළ සීනි මට්ටම ප්‍රශස්ථ මට්ටමක පවත්වා ගත හැක. ක්‍රමවත් ලෙස කාල සටහනකට අනුව ආහාර ගැනීම මගින් අක්‍රමවත්ව විටින් විට ආහාර ලබා ගැනීමට වඩා සිරුර කෙරෙහි යහපත් බලපෑම් ඇති කරයි.
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:ආහාර විද්‍යාව
පොල්ගහවෙල දුම්රිය ස්ථානය
පොල්ගහවෙල මංසන්ධියේ දුම්රිය ස්ථානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ කුරුණගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය මංසන්ධියකි. එය ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 34 වන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය 73.83 km කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයට දුරින් 74.39 m   මුහුදු මට්ටමේ සිට උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ. මෙම දුම්රිය ස්ථානය පොල්ගහවෙල මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති අතර දුම්රිය මාර්ග දෙකකට සම්බන්ධ වන ප්‍රධාන මංසන්ධියකි. ඒවා නම් ශ්‍රී ලංකාවේ කඳුකරයෙන් සහ උතුරු ප්‍රදේශයෙන් එන මාර්ගය.
දුම්රිය ස්ථානය මගී දුම්රිය කිහිපයක පර්යන්තයක් වන අතර, සියලුම දේශීය දුම්රිය සහ දුර ගමන් දුම්රිය ප්‍රධාන මාර්ගය, උතුරු මාර්ගය, ත්‍රිකුණාමලය සහ මඩකලපුව යන මාර්ගවල ධාවනය වන දුම්රිය අතර මේම ස්ථානයේ නතර වේ. නමුත් නගරාන්තර අධිවේගී දුම්රිය දුම්රිය ස්ථානයේ නතර නොවේ.
ඉතිහාසය
මහනුවර කොළඹ දුම්රිය මාර්ගය (ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය ) පළමු අදියර සමග, අදියර ලෙස අඹේපුස්ස දුම්රිය ස්ථානය ද ඉන් පසු 1866 නොවැම්බර් -1864 දෙසැම්බර්  දී ඉදිකිරීම් අවසන් විය. එය සාමාන්‍ය දුම්රිය ස්ථානයක් ලෙස එම වසරේම නොවැම්බර් 1 වන දින මහජනයාට විවෘත විය. 1894 දී පොල්ගහවෙල සිට කුරුණගල දක්වා නව ශාඛා මාර්ගයක් ඉදිකරන විට මෙම දුම්රිය ස්ථානය හන්දියක් බවට පත්විය. මෙය උතුරු දුම්රිය මාර්ගය ව්‍යාපෘතියේ පළමු කොටසයි.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata ප්‍රවර්ගය:Category:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
නාරන්තනය
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
කෝරළේ පත්තු ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කෝරළේ පත්තු ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
කොටහැර
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
මොළය
මොළය යනු සියලුම පෘෂ්ඨවංශික ජීවින්ගේ සහ බොහොමයක් අපෘෂ්ඨවංශික ජීවින්ගේ ද ස්නායු පද්ධතියේ මධ්‍යම අවයවයයි. ඇස්, කන් වැනි ප්‍රධාන සංවේදී ඉන්ද්‍රීයයන්ට ආසන්නව, හිස තුල මෙය පිහිටා ඇත. පෘෂ්ඨවංශීන්ගේ ශරීරයේ ඇති සංකීර්ණම අවයවය වන්නේ මොළය යි. මනුෂ්‍ය මොළයේ මස්තිෂ්ක වල්කයෙහි නියුරෝන බිලියන 14-16 ත් අතර ප්‍රමාණයක් ද, අනුමස්තිෂ්කයෙහි නියුරෝන බිලියන 55-70 ත් අතර ප්‍රමාණයක්ද අඩංගු වේ. ප්‍රවර්ගය:අවයව (ව්‍යූහ විද්‍යාව) ප්‍රවර්ගය:මොළය
නාත්තන්ඩිය මහජන පුස්තකාලය
වයඹ පළාතේ පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ නාත්තන්ඩිය ප්‍රාදේශීය සභා බල ප්‍රදේශයේ ඉදි වූ ප්‍රථම පුස්තකාලය ලෙසින් වර්ෂ 1975 දී පමණ ආරම්භ කරන ලද නාත්තන්ඩිය මහජන පුස්තකාලය වර්තමානය වන විට නාත්තන්ඩිය බල ප්‍රදේශයට අයත් පුස්තකාල 13කින් යුත් පුස්තකාල පද්ධතියේ ප්‍රධාන පුස්තකාලය වේ. 1999 ජූලි 30 වනදා ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩලය මගින් තෙවන ශ්‍රේණියේ පුස්තකාලයක් ලෙසින් නම් කරනු ලැබූ නාත්තන්ඩිය මහජන පුස්තකාලය වර්තමානය වන විට දෙවන ශ්‍රේණියේ පුස්තකාලයක් බවට පරිවර්තනය වී ඇත. ආරම්භයේදී ප්‍රාදේශීය සභා ගොඩනැගිල්ලේම පවත්වාගෙන ආ මෙම පුස්තකාලය 2009 අගෝස්ත 31 වන දින නව දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක නව මුහුණුවරකින් සියලු පහසුකම් සමගින් ප්‍රදේශයේ ජනතාව වෙනුවෙන් විවෘත විය.
වර්තමානය වන විට පොත් 13000කට අධික ප්‍රමාණයකින් යුත් නාත්තන්ඩිය මහජන පුස්තකාලයේ පාඨක සංඛ්‍යාව 3100 ඉක්මවා ඇත. පොත් බැහැදරීමේ අංශය, විමර්ශන අංශය, ළමා අංශය, පුවත්පත් කියවීම් අංශය, සගරා අංශය, අධ්‍යයන අංශය, විද්‍යුත් පුස්තකාල අංශය, පොත් බැදුම්කරණ අංශය ආදී අංශ වලින් සමන්විත නාත්තන්ඩිය මහජන පුස්තකාලට අයත් ජංගම පුස්තකාල රථයක් සහ පුවත්පත් කියවීම් ශාලා 03ක් වර්තමානය වන විට පවතී. මෙම සේවාවන්ට අමතරව පාඨක සමාජය හරහා නිරන්තව සිදු කරන පාඨක දැනුම ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන්, ආගමික වැඩසටහන්, සමාජ සත්කාරක වැඩසටහන් ආදිය නිසා නාත්තන්ඩිය මහජන පුස්තකාලය ප්‍රදේශයේ ජනතාව අතර ප්‍රසිද්ධියට පත් වෙමින් පවතී.
නීරාවියටි
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
උත්තමාවියගේ සතුට පරිදී
උත්තමාවියගේ සතුට පරිදී (සමහරවිට රැජිණගේ සතුට හෝ, සුදුසු පරිදී, උත්තමයාගේ සතුට පරිදී හෝ රජුගේ සතුට ලෙසින් කෙටි කර දැක්වෙන) යනු, සමහරක් පත් කල නිලධාරින්ගේ අනියත නිල කාලය හෝ සමහරක් සිරකරුවන්ගේ අනියත දඬුවම් කාලය දැක්වීමට භාවිතා කෙරෙන නෛතික කලාත්මක පදයකි.
උපාධි
ඉතිහාසය
අනෙකුත් රැකියා මෙන්ම ගුරු වෘත්තිය සදහාද නිසි අධ්‍යාපනය හා පුහුණුව ලද පුද්ගලයන් තෝරා ගැනීමට රජය මෙන්ම පෞද්ගලික අධ්‍යාපන ආයතන වගබලා ගනී.ඒ සුදුසුකම් අතර උපාධියක් හිමි ගුරුවරුන් සදහා විශේෂ ස්ථානයක් හිමිවේ.උපාධි පිරිනැමීමද සිදුවන්නේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන මගිනි.ශීෂ්‍යයෙකු විදුහලකට ඇතුලත් කර පසු පිළිවෙලින් නියමිත ශේණීන්ටඅදාල විභාග සමත්වීමෙන් පසු ඉහළම අධ්‍යාපන සුදුසුකම් ලැබූ සිසුන් උපාධි සදහා තෝරාගනු ලැබේ.මෙසේ උපාධි පිරිනැමීම අතීතයේ සිට සිදුවිය.
අතීතයේ පැවති උසස් අධ්‍යාපන ආයතන ලෙස තක්ෂිලා නාලන්දා වික්‍රමශීලා ජගද්දලා වැනි ආයතන දැක්විය හැක.මෙම උසස් අධ්‍යාපන ආයතන තුල ඉතා සාර්ථක ලෙස ඉගෙනීම් කටයුතු සිදුකරඇති බව ඉතිහාසඥයන් පෙන්වා දෙයි.අතීතයේ රජ කුමාරවරුන් තක්ෂිලාව නම් විද්‍යස්ථානයකින් ශිල්ප හැදෑරූ බවත් ඔවුන්ට දක්ෂතා මත විවිධ නම්බු නාම පිරිනැමූ බවත් පන්සිය පනස් ජාතක පොත වැනි මූලාශ්‍රවල දැක්වේ.14 හා 15 වන සියවසයන්හිදී නාලන්නා වික්‍රමශීලා ජගද්දලා වැනි විශ්ව විද්‍යාල ඉන්දියාව තුල පැවති ඉතා ප්‍රකට විශ්ව විද්‍යාලවිය.මෙයිනුත් නාලන්දා විශ්ව විද්‍යාලය ප්‍රමුඛ විය.නාලන්දා විශ්ව විද්‍යාලය සතුව ඉතා විශාල හා උසින් වැඩි ගොඩනැගිලි පිහිටා ඇත.මෙම විශ්ව විද්‍යාල තුල වැඩි වශයෙන් මහායාන බුදු දහම හා වෙනත් බොහෝ විෂයන් අධ්‍යනය කර ඇත.මෙම විශ්ව විද්‍යාල පසුව ඉන්දියාවට පැමිනි මුස්ළිම් ආක්‍රමණිකයන් විසින් ගිනිතබා විනාශ කරනලදී.මෙම විශ්ව විද්‍යාල තුල පැවති වටිනා පුස්ථක මාස හයක් පුරාවට ගිනිගෙන දැවුන බව පැවසේ.
The origins of the doctorate in particular dates back to the ijazat attadris wa 'l-ifttd ("license to teach and issue legal opinions") in the medieval Islamic legal education system, which was equivalent to the Doctor of Laws qualification and was developed during the 9th century after the formation of the Madh'hab legal schools. To obtain a doctorate, a student "had to study in a guild school of law, usually four years for the basic undergraduate course" and at least ten years for a post-graduate course. The "doctorate was obtained after an oral examination to determine the originality of the candidate's theses", and to test the student's "ability to defend them against all objections, in disputations set up for the purpose" which were scholarly exercises practiced throughout the student's "career as a graduate student of law." After students completed their post-graduate education, they were awarded doctorates giving them the status of faqih (meaning "master of law"), mufti (meaning "professor of legal opinions") and mudarris (meaning "teacher"), which were later translated into Latin as magister, professor and doctor) respectively.
In the medieval European universities, candidates who had completed three or four years of study in the prescribed texts of the trivium (grammar, rhetoric, and logic), and the quadrivium (mathematics, geometry, astronomy and music), together known as the Liberal Arts, and who had successfully passed examinations held by their masters, would be admitted to the degree of bachelor of arts, from the Latin baccalaureus, a term previously usually used of a squire (i.e., apprentice) to a knight. Further study, and in particular successful participation in and then moderating of disputations would earn one the Master of Arts degree, from the Latin magister, teacher, entitling one to teach these subjects. Masters of Arts were eligible to enter study under the "higher faculties" of Law, Medicine or Theology, and earn first a bachelor's and then master's or doctor's degrees in these subjects. Thus a degree was only a step on the way to becoming a fully qualified master – hence the English word "graduate", which is based on the Latin gradus ("step").
Today the terms "master", "doctor" (from the Latin - meaning literally: "teacher") and "professor" signify different levels of academic achievement, but in the Medieval university they were equivalent terms, the use of them in the degree name being a matter of custom at a university. (Most universities conferred the Master of Arts but, for instance, the highest degree was variously termed Master of Theology/ Divinity or Doctor of Theology/ Divinity depending on the place).
The earliest doctoral degrees (theology - Divinitatis Doctor (D.D.), philosophy - Doctor of philosophy (D.Phil., Ph.D.) and medicine - Medicinæ Doctor (M.D., D.M.)) reflected the historical separation of all University study into these three fields. Over time the D.D. has gradually become less common and studies outside theology and medicine have become more common (such studies were then called "philosophy", but are now classified as sciences and humanities - however this usage survives in the degree of Doctor of Philosophy).
The University of Bologna in Italy, regarded as the oldest university in Europe, was the first institution to confer the degree of Doctor in Civil Law in the late 12th century; it also conferred similar degrees in other subjects, including වෛද්‍ය විද්‍යාව. The University of Paris used the term master for its graduates, a practice adopted by the English universities of Oxford and Cambridge, as well as the ancient Scottish universities of St Andrews, Glasgow, Aberdeen, and Edinburgh.
The naming of degrees eventually became linked with the subjects studied. Scholars in the faculties of arts or grammar became known as "masters", but those in theology, medicine, and law were known as "doctor". As study in the arts or in grammar was a necessary prerequisite to study in subjects such as theology, medicine and law, the degree of doctor assumed a higher status than the master's degree. This led to the modern hierarchy in which the Doctor of Philosophy (Ph.D.), which in its present form as a degree based on research and dissertation is a development from 18th and 19th Century German universities, is a more advanced degree than the Master of Arts (M.A.). The practice of using the term doctor for all advanced degrees developed within German universities and spread across the academic world.