cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
රබර් සෙරෙප්පු
සෞඛ්‍යමය වැදගත්කම
In 2008, Auburn University researchers found that wearing thong-style flip-flops can result in sore feet, ankles and legs. The research team, who presented their findings at the annual meeting of the American College of Sports Medicine in 2008, found that flip-flop wearers took shorter steps and that their heels hit the ground with less vertical force than when the same walkers wore athletic shoes. When wearing flip-flops, the study participants did not bring their toes up as much during the leg’s swing phase, resulting in a larger ankle angle and shorter stride length, possibly because they tended to grip the flip-flops with their toes. This repeated motion can result in problems from the foot up into the hips.
විවිධ ප්‍රදේශයන්හි භාවිතවන නාමයන්
Flip-flops are also known as jandals in නවසීලන්තය, chappal, Hawaii chappal, Qainchi (scissor-like) chappals in India and Pakistan, thongs in ඕස්ට්‍රේලියාව and Canada, slip-slops (or just slops) in South Africa, go-aheads in the South Pacific, ojotas or chancletas in ස්පාඤ්ඤය, chancletas o sandalias in Mexico, Central America and South America, japanke (lit. Japanese) in Croatia, Serbia and Montenegro and chinelos in Brazil, kafkafim in Israel. In Hawaii and several other places around the world, they may be called "slippers".
ලංකාව
ජනප්‍රිය වෙළඳ නාම
නිෂ්පාදනය
In recent years, most mass production of flip-flops has moved to developing countries with low-cost labor. Brands still manufacturing in the United States include Okabashi (based in Buford, GA) and Island Slipper (based in Pearl City, HI).
මේස්
right|thumb|Toe socks worn with flip-flops In Japan tabi are a traditional sock with a slot for the thong, and toe socks (with separate compartments for each toe) also mate with flip-flops.
කැසිවලෝනස්
කැසිවලෝනස් විසින් බ්‍රිතාන්‍ය සවිඥානකතාව වෙත මහත් බලපෑමක් ඇති කෙරිණි. බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවෘත්තයන්හී ඔහු පළවන්නේ, මොන්මුත්හී ජෙෆ්රිගේ බ්‍රිතාන්‍යයෙහි රජුන්ගෙන් එකෙකු ලෙසින් කැසිබෙලානස් නමින් වන අතර බ්‍රිට් අ බ්‍රෙන්හිනෙඩ්, මාබිනෝගියොන් සහ වෙල්ෂ් ට්‍රයෑඩ්ස් යන්නෙහි, බෙලි මවුර්ගේ පුතු කැස්වලවෝන් ලෙසිනි. බ්‍රිතෝනික් භාෂාවෙහි, *කැසියලෝනස් යන්න බිඳී එන්නේ, පූර්ව-කෙල්ටික් *කැසි- "ළැදියාව, ආදරය, ද්වේශය" (විකල්ප ලෙසින්, "දිගු කෙස්", හෝ "ලෝකඩ") + *යල්නා-මොන්- "නායකයා, රාජ්‍යෝශයා" වෙතිනි.
ඉතිහාසය
thumb|260px| [[ඩෙවිල්ස් ඩයික්, හාට්ෆඩ්ෂයර්|ඩෙවිල්ස් ඩයික් නම් ස්ථානයෙහි ඇති ශිලාමය ස්මාරකය]]
ජුලියස් සීසර්ගේ කොමෙන්ටාරි ඩි බෙල්ලො ගාලිකෝ යන ග්‍රන්ථයෙහි කැසිවලෝනස් පෙනීසිටින්නේ, සීසර්ගේ දෙවන බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණයට විරුද්ධ වන ඒකාබද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන්ට අණ දුන් තැනැත්තේ ලෙසිනි. සීසර් විසින් කැසිවලෝනස්ගේ ගෝත්‍රය සඳහන් කොකල මුත්, තේම්ස් නදියට උතුරින් වූ ඔහුගේ බල ප්‍රදේශය, ක්ලෝඩියස් යටතේ පසුව සිදුවූ ආක්‍රමණයකදී කටුවෙල්ලෝර්නි නමැති ගෝත්‍රය විසින් ජනාවාස කෙරුනු ප්‍රදේශය හා අනුරූප වෙයි.
සීසර් අපට පවසන්නේ, කැසිවලෝනස් විසින් පෙරදී බ්‍රිතාන්‍ය ගෝත්‍ර හා සමගින් සැමවිටම යුද්ධ කරමින් සිටි බවත්, එකල බ්‍රිතාන්‍යයේ මහත් බලගතු ගෝත්‍රයව සිටි ට්‍රයිනොවැන්ටීස් ගෝත්‍රයේ රජු බලයෙන් පහ කල බවත්ය. මෙම රජුගේ පුත්‍රයාවූ, මැන්ඩුබ්‍රේෂස්, ගෝල් දේශයෙහි සිටි සීසර් වෙත පලා ගියේය. සීසර්ගේ හමුදාව විසින් ආහාර පැහැරගැනීම සහ උදුරාගැනීම වැලැක්වීම සඳහා, කැසිවලෝනස් විසින් සැලසුම් කර තිබූ වැනසීමේ උපයාමාර්ග තිබියදීත්, තේම්ස් නදිය දක්වා සීසර් ඉදිරියට පැමිණියේය. නදියෙන් එගොඩ විය හැකිව තිබූ එකම නොගැඹුරු තැන ආරක්ෂා කොට උල් රිටි මගින් ශක්තිමත් කර තිබුනද රෝමානුවෝ එය තරණය කිරීමට සමත් වූහ. ඔහුගේ හමුදාවෙන් බොහෝ කොටසක් විසුරුවාහැරිය කැසිවලෝනස්, භූමිප්‍රදේශය පිළිබඳ ඔහුගේ දැනුම සහ ඔහුගේ යුද්ධ රථවල වේගය මත බලාපොරොත්තු තබමින් ගරිල්ලා උපායමාර්ග වෙතට යොමු විය.
හඳ රාහු ඇල්ලීම
රාහු ග්‍රහයෙකි. රාහුගේ මව සිංහිකා වූ හෙයින් ඔහු සෛංහිකේය නම් විය. මේ ග්‍රහයා විසින් චන්ද්‍ර සූර්ය දෙදෙනා ග්‍රහණය කරනු ලබන බව කවිසමයයි. කිරි සයුර කළඹා ලත් අමෘතය දෙවියන් අතර බෙදන කල රාහු අසුරයා සුර වෙසින් පැමිණ අමා බිඳක් ලබා ගත්තේය. හිරු සඳු දෙදෙන ඒ සොරකම විෂ්ණුගේ ස්ත්‍රී අවතාරය වූ මෝහිණීට දැන්වූහ. කෝප වූ මෝහිණි චක්‍රායුධයෙන් රාහුගේ හිස කපා දැමුයේ අමෘතය ගෙලෙන් පහළට යාමට පෙරය. එහෙත් ඊට පෙර ඒ අමෘතය මුව තැවරී තිබූ හෙයින් රාහු හිස අමර විය. කඳ කේතු විය.රාහු වරින් වර හිරු සඳු ග්‍රහණය කරන්නේ ඒ කෝපයෙන් බව කියවේ. මෙම නිසා කවි සමයෙහි චන්ද්‍ර ග්‍රහණය හඳ රාහු ඇල්ලීම යැයි හැඳින්වේ. මෙය පූර්වයෙහි පැවති සංකල්පයක් පමණි. වර්තමානයේදී මෙම තාරකා විද්‍යාත්මක සංසිද්ධිය හැඳින්වීමට මෙම නම නොයෙදෙන අතර චන්ද්‍ර ග්‍රහණය නමම යෙදේ.
තාරකා විද්‍යාත්මකව (හින්දු ජ්‍යෝතිශ්ශාස්ත්‍රයට අනුව), රාහු සහ කේතු යනු අවකාශ ගෝලය ඔස්සේ සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා ගමන් කරන විට ඒවායේ පථයන් ඡේදනය වන ලක්ෂ්‍යයන් දෙකය. ග්‍රහණ සිදුවන්නේ සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා මෙම ලක්ෂ්‍යයන් දෙකෙන් එකක සිටින විට බැවින් රාහු විසින් හිරු හා සඳු ගිලීම යන මිථ්‍යාව ගොඩනැගී ඇත. රාහු විසින් ගිලිනු ලැබූ හිරු හෝ සඳු හෝ ගෙලෙහි ඡේදනය කල තැනට පැමිණ එහි වූ සිදුරෙන් ඉවතට පැමිණි කල ග්‍රහණය අවසන්ව හිරු හෝ සඳු හෝ නැවත දිස්වෙතැයි විශ්වාස කෙරෙයි.
සාගරික කලාප
භෞතික හා ජීව විද්‍යාත්මක තත්ත්වයන්ට අනුව සාගරය නොයෙක් කලාප වලට වර්ග කෙරේ. සමුද්‍ර කලාපය (pelagic) තුළ සියලු විවෘත සාගර කලාප අඩංගු වන අතර ගැඹුර හා ලැබෙන ආලෝක ප්‍රමාණය අනුව එය තවදුරටත් උපකලාප වලට බෙදේ. මුහුදු මට්ටමේ සිට මිටර් 200 දක්වා ගැඹුරෙන් පවතින්නේ ප්‍රකාශ කලාපයයි.මෙම කලාප තුළ ප්‍රභාසංස්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය බහුලව සිදුවන බැවින් සාගරයේ ජෛව විවිධත්වයෙන් පොහොසත්ම කලාපය මෙය වේ. පැළෑටියකට තම ජීවිතය පවත්වා ගත හැක්කේ ප්‍රභාසංස්ලේෂණ කාර්යයෙන් පමණක් නිසා මෙම කලාපයට පහතින් ජීවත් වන සියළු ජීවින් ඉහළින් පාවී පැමිණෙන ද්‍රව්‍ය කෙරෙහි හෝ තවත් ප්‍රාථමික නිෂ්පාදකයෙකු මත හෝ රඳා පැවතිය යුතුය. මීටර් 2000 ට වඩා වැඩි ගැඹුරෙන් පවතින නිරාලෝක (Aphetic) කලාපයේ පවතින ජලතාප වෙනට් මෙවැනි ජිවියෙකි. ප්‍රකාශ කලාපයේ, සාමුද්‍ර කලාපය, අභි සාමුද්‍ර කලාපය (epipelagic) ලෙස හැඳින්වේ. නිරාලෝක කලාපයේ සාමුද්‍ර කොටස විෂමතා එක පිහිටන තවත් උප කලාප කිහිපයකට බෙදිය හැක. එහි ඉහළින්ම පවතින්නේ මොසෝ සාමුද්‍ර (meso pelagic) කලාපයයි. එහි පහත් සීමාව සෙල්සියස් අංශක 12 තාපයක පවතින අතර නිවර්තන අනුව සැලකුවහොත් මීටර් 70-1000 අතර මට්ටමක මෙම කලාප පිහිටයි. ඉන්පසු හමුවන ආගාධ සාගරික/ අව්‍යාමුද්‍ර (bathypelagic )කලාප පවතින්නේ සෙල්සියස් අංශක  හෙවත් මීටර් 700 හෝ 1000 සහ මීටර් 2000 හෝ මීටර්  400 අතර කලාපයේය. ආගාධ තලය මතින් පවතින්නේ ආගාධ සමුද්‍ර කලාපය (Ned pelagic) පහත් සීමාව 6000m පමණ ගැඹුරකින් පිහි‍ටයි. මෙහි ගැඹුර 6000m -10000m අතර පවතින අතර එය සාගරයේ ගැඹුරින්ම පිහිටි සාගර කලාපයයි.
දේශගුණික ආචරණය
සාගරික කාලගුණයේ වඩාත් චමත්කාර ජනක ආකාරයක් නම් ඝර්ම කලාපීය වාසුලි වේ. (ටයිපූන් හෙවත් කුණාටු වශයෙන් ද ඇතිවන පද්ධතිය මත හැඳින්වේ) සමුද්‍ර තරංග පෘථිවි දේශගුණයට දැඩිව බලපෑම් කරන්නේ උණුසුම් හෝ ශීත සුළං සහ වර්ෂණය වෙරළ බඩ කලාපයට පරිණාමණයෙනි. ඒව‍ා භූමිය තුළ සුළං මගින් වහණය කෙරේ. ඇන්ටාටික් මහාද්වීපය වටා ඇති ඇන්ටාටිකා පරිධ්‍රැවක තරංග සමුද්‍ර කිහිපයක තරංග ගොණු කරන අතර ප්‍රදේශයේ දේශගුණයට බලපෑම් ඇති කරයි.
{|
කුසල් මෙන්ඩිස්
කුසල් මෙන්ඩිස් ලෙසින් හැඳින්වෙන, බලාපුවඩුගේ කුසල් ගිම්හාන් මෙන්ඩිස්, (උපත 2 පෙබරවාරි 1995) යනු,  ටෙස්ට් ක්‍රිකට් සහ එක් දින ජාත්‍යන්තර සඳහා ක්‍රීඩා කරන වෘත්තීය තලයේ ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. මේ වන විට පසුගිය එංගලන්ත සංචාරය අතරතුර විනය ගැටළු හේතුවෙන් තාවකාලික තහනමක් ඔහුට පනවා තිබේ. ඉන් පසු 2021 lpl ක්‍රීඩා කරන ලදී.
න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන
න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන යනු න්‍යෂ්ටික බලය නිපැයීම සඳහා, න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය හෝ විලයනය  විසින්  'පරිභෝජනය' කල හැකි ද්‍රව්‍යයකි.
ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
තුලනාත්මක දේශපාලනය
තුලනාත්මක දේශපාලනය යනු, සංසන්දනාත්මක මත පදනම්ව භෞතිකවාදී ප‍්‍රවේශයක් අනුව හැඩ ගැසුණු, දේශපාලන විද්‍යාවෙහි උප වර්ගීකරණයකි. ඇත්ත වශයෙන්ම, තුලනාත්මක දේශපාලනයට හරයාත්මක ප‍්‍රවේශයකට වඩා කාර්ය පටිපාටික ප‍්‍රවේශයක් පවති. එය ඉලක්ක කර ගන්නේ ”විග‍්‍රහයේ ‘කුමක් ද?’යන්න නොව, ‘කෙසේද’ යන්නයි”. වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, තුලනාත්මක දේශපාලනය තම අධ්‍යයනයට බඳුන් වන වස්තුව විසින් නොව, දේශපාලන සංසිද්ධි විග‍්‍රහ කිරීමට යොදා ගන්න ක‍්‍රමවේදය මගින් නිශ්චය කෙරේ. විශේෂිත ක්ෂේත‍්‍රවල භාවිත කිරීමේදී එය වෙනත් වචනවලින් හඳුන්වනු ලැබේ. නිදසුනක් ලෙස තුලනාත්මක ආණ්ඩුව (ආණ්ඩුක‍්‍රම පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක අධ්‍යයනය) හෝ තුලනාත්මක විදේශ ප‍්‍රතිපත්තිය (රාජ්‍යයේ ලක්ෂණ හා එහි විදේශ ප‍්‍රතිපත්තියේ ලක්ෂණ අතර භෞතික සබඳතා ස්ථාපනය කිරීම සඳහා විවිධ රාජ්‍යවල විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති සංසන්දනය කිරීම) හැඳින්විය හැකිය.
සමහර අවස්ථාවලදී, විශේෂයෙන්ම එක්සත් ජනපදයේ තුලනාත්මක දේශපාලනය යන යෙදුම භාවිත කරන්නේ ‘විදේශික රටවල දේශපාලනය’ හැඳින්වීමේදී ය. එසේ වුවත්, එම යෙදුම වැරදි යෙදුමක් ලෙස සැලකේ.තුලනාත්මකදේශපාලනයේ පියා වන්නේ ග්‍රීක මහා දාර්ශනික ඇරිස්ටෝටල් ය. තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශ ග්‍රීක යුගයේ සිට අද දක්වා අවධි තුනකින් හඳුනා ගත හැකි ය. එනම්; × සම්භාව්‍ය තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශය. × විසි වන සියවසේ තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශය. × සමකාලීන තුලනාත්මක අධ්‍යයන ප්‍රවේශය.
ආතති වික්‍රියා වක්‍රය
thumb|300x300පික්|රූපය.1:ලෝහ නොවන මිශ්‍රලෝහයන්හි හැසිරීම පෙන්නුම් කරන ආතති වික්‍රියා වක්‍රය. ආතතිය (\sigma) යනු වික්‍රියාවේ(\epsilon) ශ්‍රිතයකි. 1: ප්‍රත්ය්‍යස්ථතා සීමාව(සමානුපාතිකතාව) 2: Offset yield strength (0.2% proof strength) යම් ද්‍රව‍‍‍ය්‍යක් ප්‍රතය්‍යා බලය සහ වික්‍රියාව අතර පෙන්වන සම්බන්ධතාවය එම ද්‍රවය්‍යෙහි ආතති වික්‍රියා වක්‍රය ලෙස හදුන්වයි. එය එක් එක් ද්‍රවය්‍ය සඳහා වෙනස් වන අතර එය වෙනස් ආතනය්‍ය හෝ සම්පීඩක පූරණ(වික්‍රියාව) අන්තරයන්හිදී විරූපණය වන ප්‍රමාණය (ප්‍රතය්‍යා බලය) සටහන් කිරීම මගින් ලබා ගත හැක. මෙම වක්‍රයන් මගින් යම් ද්‍රවය්‍යක බොහෝ ගුණ හදුනා ගත හැක ( ප්‍රත්‍යාස්ථතා මාපාංකය සනාථ කිරීමට අවශය්‍ය දත්ත ඇතුලුව, E).
විවිධ ද්‍රව‍‍‍ය්‍යන්හි ආතති වික්‍රියා වක්‍ර විශාල ලෙස වෙනස් වන අතර ද්‍රව‍‍‍ය්‍යෙහි උෂ්ණත්වය හා පූරණ වේගය අනුව එකම ද්‍රව‍‍‍ය්‍යක් මත විවිධ ආතනය්‍ය ප්‍රතය්‍යා බලයන් යොදමින් කරන ලද පරීක්ෂාවන්හිදී ලබාගත් ප්‍රතිඵලයන් වෙනස් වේ. කෙසේ නමුත්, විවිධ ද්‍රවය්‍ය කාණ්ඩයන්හි ආතති වික්‍රියා වක්‍ර අතරින් පොදු ගති ලක්ෂණ හදුනා ගැනීම මගින්, එම ද්‍රවය්‍යන් තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(පහසුවෙන් නැමිය හැකි) හා ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(පහසුවෙන් කැඩෙන) ලෙස වර්ග දෙකකට බෙදිය හැකිය.
හරස්කඩ වර්ගඵලය A වන දණ්ඩක දෙපසින් සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ F වන බලයකින් අදින විට, එම දණ්ඩ ආතතියකට ලක්ව ඇතැයි සැලකිය හැකිය. දණ්ඩක හරස්කඩ වර්ගඵලයට යොදන ලද බලය දරන අනුපාතය ප්‍රතය්‍යා බලය යනුවෙන් අර්ථ දැක්විය හැක: ආතතිය වස්තුවේ සෑම කොටසකටම බලපාන නිසා, මෙම ප්‍රතය්‍යා බලය  ආතනය්‍ය ප්‍රතය්‍යා බලය ලෙසද හඳුන්වයි. ප්‍රතය්‍යා බලයෙහි SI ඒකකය පැස්කල් නොහොත් වර්ග මීටරයට නිව්ටන් වේ. පැස්කල් 1= 1 Pa = 1 N/m2
දැන් වස්තුවක් මතට ස්පර්ශීයව යොදන ලද බලයක් සලකන්න.වර්ගඵලය A මතට යොදන ලද වය්‍යාකෘති බලයේ අනුපාතය,වය්‍යාකෘති ප්‍රතය්‍යාබලය ලෙස හඳුන්වයි .
වස්තුව q කෝණයකින් ඇඹරුණේ නම්, එවිට වය්‍යාකෘති වික්‍රියාව වනුයේ: ද්‍රවය්‍යක වය්‍යාකෘති මාපාංකය යනු එම ද්‍රවය්‍යෙන් සාදන ලද වස්තුවක ඕනෑම ලක්ෂය්‍යකදී, වය්‍යාකෘති වික්‍රියාවට වය්‍යාකෘති ප්‍රතය්‍යාබලය දක්වන අනුපාතයයි. වය්‍යාකෘති මාපාංකය,  දෘඩතා මාපාංකය ලෙසද හඳුන්වයි.
තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය (පහසුවෙන් නැමිය හැකි)
සාමානය්‍ය උෂ්ණත්වයන් යටතේදී තනය්‍ය වීමේ හැකියාව  මගින්, වය්‍යුහාත්මක වානේ සහ බොහෝ මිශ්‍රලෝහ අඩංගු වන තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය විස්තර කල හැක.
කෙසේවුවත්, මෙම ලක්ෂය්‍ය ඉක්මවා යනවිට ගෙල ආකාරයක් ගනිමින් හරස්කඩ වර්ගඵලය මුල් අගයට වඩා අඩුවේ.ගෙලෙහි පුළුල් ප්‍රදේශයේදී, ආතනය්‍ය බලය හරස්කඩ වර්ගඵලයට දරන අනුපාතය සතය්‍ය ප්‍රතය්‍යාබලය ලෙස හඳුන්වයි. ආතනය්‍ය බලය හරස්කඩ වර්ගඵලයට දරන අනුපාතය ඉංජිනේරු ප්‍රතය්‍යාබලය ලෙස හඳුන්වයි. සැබෑ ප්‍රතය්‍යාබලය හා සැබෑ වික්‍රියාව සලකා අඳින ලද ආතති වික්‍රියා වක්‍රය නම්, එහි ප්‍රතය්‍යාබලය අසමත් වීම දක්වාම ක්‍රමයෙන් ඉහළ යනු ඇත. අවසානයේ ගෙල අස්ථාවර බවට පත් වී නිදර්ශකය කැඩී යයි.
නිදර්ශකයේ ආතන‍ය්‍ය බලය ක්‍රමයෙන් වැඩිකරන විට, එය අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලයට ලඟා වන අතර  එය වේගයෙන් දික් වී කැඩී යයි. නිදර්ශකයේ දිග ක්‍රමයෙන් වැඩිවන විට, ක්‍රමයෙන් වැඩිවන දික්වීම නිරීක්ෂණය කිරීමට හා නිදර්ශකයේ ආතනය්‍ය බලය අඩු වීමේ ප්‍රමාණය දැන ගැනීමට හැක . පාලම් වැනි නාගරික වය්‍යුහ බොහෝමයක් ඉහත ක්‍රමය යොදාගනිමින් සාදා ඇත. ලෝහ තහඩු නිපදවන ක්‍රියාවලි, කරන ලද වැඩ කොටස නොනැවත විරූපණය වැඩි කිරීමට භාජනය කරනු ලැබේ. අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලය හා බිඳීම අතර ද්‍රවය්‍යන්ගේ හැසිරීම නිවැරදිව සටහන් කිරීම සඳහා, බොහෝ ආතනය්‍ය පරීක්ශා කිරීමේ උපකරණ භාවිතා කරනු ලැබේ.
කාබනාධික වානේ වලට මාධය්‍යක් වැනි අවතනය්‍ය ද්‍රවය්‍යවලට නිවැරදිව අර්ථ දැක්වූ අවනති ලක්ෂය්‍යක් නැත. උඩු හා යටි අවනති ලක්ෂය්‍ය යනුවෙන් අවනති ලක්ෂය්‍ය වර්ග දෙකක් ඇත. මෙම ද්‍රවය්‍ය සඳහා අවනති ප්‍රතය්‍යාබලය "offset yield method" මගින් තීරණය කළ හැක (සාමානය්‍යෙන් 0.1% සිට 0.2% දක්වා). මෙම රේඛාවේ හා ආතති වික්‍රියා වක්‍රයේ අන්තර් ඡේදනය අවනති ලක්ෂය්‍ය ලෙස හදුන්වයි. ප්‍රතය්‍යාස්ථ කලාපය යනු ආතති ව්ක්‍රියා වක්‍රයේ කොටසක් වන අතර එහිදී ද්‍රව‍‍ය්‍යකට යොදා ඇති භාරය ඉවත් කළ විට එය නැවත මුල් පිහිටීමට (හැඩය) පත්වේ. සුවිකාර්යය ප්‍රදේශය යනු භාරය ඉවත් කළද සමහර කල්පවතින විරූපණයන් දැකිය හැකි කොටසකි. බිඳුම් ලක්ෂය්‍ය   යනු ද්‍රවය්‍ය  කැඩී යන අවස්ථාවයි. thumb|300x300පික්|රූපය.3 ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය සඳහා ආතති වික්‍රියා වක්‍රය
ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය (පහසුවෙන් කැඩෙන)
චීනච්චට්ටි, වීදුරු, හා ගල් ද ඇතුළත් වන ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(භංගුර/පහසුවෙන් කැඩෙන), සැලකිය යුතු පූර්ව වෙනසකින් තොරව කැඩීයාම හේතුවෙන් පහසුවෙන් හඳුනා ගත හැක.
කොන්ක්‍රීට්, කාබන් තන්තු වැනි ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය(භංගුර/පහසුවෙන් කැඩෙන) වලට අවනති ලක්ෂය්‍යක් නැත.එමනිසා ඒවායේ අත්ය්‍යන්ත ආතනය්‍ය ප්‍රත‍ය්‍යාබලය හා බිඳීම එකවිට සිදුවේ . ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය සඳහා ආතති වික්‍රියා වක්‍රයක් රූපය 3 හි දක්වා ඇත. වීදුරු වැනි ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය, සුවිකාර්ය විරූපණයක් නොපෙන්වන අතර ප්‍රතය්‍යාස්ථ විරූපණය අතරතුරදි ක්‍රියාකිරීම නවතයි. තනය්‍ය ද්‍රවය්‍ය වලදී මෙන් ගෙල හටගැනීමක් නොවන නිසා කැඩුණු කොටස් දෙක නැවත එකතු කර, මුල් හැඩයට  පත් කළ හැකිය. සාමානය්‍යෙන් ආතනය්‍ය ද්‍රවය්‍යක් සඳහා ආතති වික්‍රියා වක්‍රය රේඛීය හැඩයක් ගනී. කොන්ක්‍රීට් වැනි සමහර ද්‍රවය්‍ය සඳහා, සම්පීඩන ප්‍රබලතාව හා සසඳන කළ ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාව නොගිණිය හැකි තරම් වන අතර එය බොහෝ ඉංජිනේරු භාවිත වලදී බිංදුව ලෙස සලකනු ලැබේ. ද්‍රවය්‍යේ දෝෂ සඳහා ප්‍රතය්‍යාබල තීව්‍රතා සාධකය බලපාන නිසා වීදුරු තන්තු වල ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාව අනෙකුත් විශාල වීදුරු වලට වඩා ශක්තිමත්ය. එමෙන්ම නියැදියේ ප්‍රමාණය විශාල වනවිටද දෝෂය වැඩිවේ. සාමානය්‍යෙන්, සෑමවිටම කඹයක ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාවය   එහි  තනි තනි තන්තුවල ආතනය්‍ය ප්‍රබලතාවල එකතුවට වඩා අඩුය.
හිමායන ජීව විද්‍යාව
හිමායන ජීව විද්‍යාව යනු ජීව විද්‍යාවෙහි ශාඛාවක් වන අතර එහිදී අධ්‍යයනය කරනුයේ ජීවි දෙයට අඩු උෂ්ණත්වයෙහි බලපෑමයි. ව්‍යවහාරයෙහි දී, හිමායන ජීව විද්‍යාව යනු සාමාන්‍ය අගයට වඩා පහළ උෂ්ණත්වයන්හි දී ජීව විද්‍යාත්මක ද්‍රව්‍යයන් හෝ පද්ධතීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. අධ්‍යයනයට පාත්‍ර වන්නාවූ ද්‍රව්‍යය හෝ පද්ධතීන් හට ප්‍රෝටීන, සෛල, පටක, ඉන්ද්‍රියයන්, හෝ සමස්ත ජීවින් අයත් විය හැක. උෂ්ණත්ව පරාසය, මැදහත් අධෝතාපී තත්ත්වයන් හි සිට හිමායන උෂ්ණත්වයන් දක්වා විය හැක.
ඉංග්‍රීසි වදන
මෙයට භාවිත කරන ඉංග්‍රීසි වදන වන ක්‍රයියබයොලොජි යන්න ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ "ක්‍රයිය" = සිසිලස, "බයොස්" = ජීවය, සහ "ලෝගොස්" = විද්‍යාව යන්නාවූ ග්‍රීක වදන් සුසංයෝග වීමෙනි. මෙහි අරුත වන්නේ අඩු උෂ්ණත්වයෙහි දී ජීවය පැවැත්ම පිළිබඳ විද්‍යාව යන්නයි.
හිමායන ජීව විද්‍යාවෙහි ප්‍රධාන අධ්‍යයනාංශ
හිමායන ජීව විද්‍යාවෙහි ප්‍රධාන අධ්‍යයනාංශ අවම වශයෙන් 6 න් හඳුනාගත හැක:
ජර්නල
CRYOBIOLOGY, (publisher: Elsevier) is the foremost scientific publication in this area, with approximately 60 refereed contributions published each year. Articles concern any aspect of low temperature biology and medicine (e.g. freezing, freeze-drying, hibernation, cold tolerance and adaptation, cryoprotective compounds, medical applications of reduced temperature, cryosurgery, hypothermia, and perfusion of organs).
CRYO LETTERS is an independent UK based rapid communication journal which publishes papers on the effects produced by low temperatures on a wide variety of biophysical and biological processes, or studies involving low temperature techniques in the investigation of biological and ecological topics.
CELL PRESERVATION TECHNOLOGY is a peer-reviewed quarterly scientific journal published by Mary Ann Liebert, Inc. dedicated to the diverse spectrum of preservation technologies including cryopreservation, dry-state (anhydrobiosis), glassy-state and hypothermic maintenance.
බාහිර සබැඳියන්
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
යුගෝස්ලාවියාවේ කටරිනා කුමරිය
යුගෝස්ලාවියාවේ කටරිනා කුමරිය, ද සිල්වා ආර්යාව (උපත 1959 නොවැම්බර් 28) ආචාර විධි සහ විචිත්‍රවත් පාඨමාලා පිළිබඳ විශේෂඥ ඉංග්‍රීසි ව්‍යාපාරිකයෙකි. ඇය විස්තෘත හිටපු යුගෝස්ලාවියානු රාජකීය පවුලේ සාමාජිකාවකි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
කැටරිනා 1987 දෙසැම්බර් 5 වැනිදා බැරිස්ටර් ශ්‍රීමත් ඩෙස්මන්ඩ් ද සිල්වා සමඟ විවාහ විය. ඔවුන්ට 1991 සැප්තැම්බර් 6 වන දින උපත ලැබූ වික්ටෝරියා මාරි එස්මේ මාගරිටා නම් එක් දියණියක් සිටියාය. ඔවුන් 2010 මැයි 6 දින දික්කසාද විය
පුණ්‍ය කටයුතු
2009 දී, කැටරිනා විසින් බුරුන්ඩි හි රෝහලක් ඉදිකිරීම සහ වෛද්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය පුහුණු කිරීම සඳහා අරමුදල් රැස් කිරීම සඳහා ව්‍යාපෘති වෙනස් කිරීම සදහා බර්මියුඩා පුණ්‍යායතනයට සහාය විය. කැටරිනා එක්සත් රාජධානියේ සංචාරක හා සංචාරක සංසදයේ සභාපති ලෙස කටයුතු කළාය. ඇය චාලට් රැජිනගේ බෝලයේ රාජකීය අනුශාසකවරියක් වූවාය. 2013 දී, ඇය කෙන්ට් හි මයිකල් කුමරුගෙන් පසු පෙළපත් විද්‍යාඥයින්ගේ සංගමයේ අනුශාසකවරිය බවට පත්විය. 2015 දී, ඇය ප්‍රහාරයට ගොදුරු වූ ඇලන් බාන්ස්ට සහය දැක්වීමේ පුණ්‍යායතනයක් වන Katie Cutler පදනමේ භාරකරු බවට පත්විය.
පරම්පරාව
පියා හරහා කැටරිනා පැවත එන්නේ මොන්ටිනිග්‍රෝවේ I නිකලස් I, රුමේනියාවේ I ෆර්ඩිනන්ඩ් සහ රුසියාවේ I නිකලස් අධිරාජ්‍යයාගෙන්, II ෆර්ඩිනන්ඩ් රජු සහ පෘතුගාලයේ දෙවන මාරියා රැජින සහ මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ අයර්ලන්තයේ එක්සත් රාජධානියේ වික්ටෝරියා රැජිනගෙනි.
ඇගේ මව හරහා කැටරිනා පැවත එන්නේ ලියෝපෝල්ඩ්, බේඩන්හි ග්‍රෑන්ඩ් ඩියුක්, හැනොවර්හි පස්වන ජෝර්ජ්, ඩෙන්මාර්කයේ ක්‍රිස්ටියන් IX, ජෝර්ජ් I සහ සාර් නිකලස් I ගෙනි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1959 උපත්
නේනාවලී ලෙන්
නේනාවලී ලෙන්, හෙවත් ඛඩ්සාම්බ්ලේ ලෙන් පිහිටා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ රායිගාඩ් හි සුධාගාඩ් නම් ප්‍රදේශයේ ය. බෞද්ධ ලෙන් 37කින් යුත් මෙම සමූහය පාලි සිට 35 km පමණ දුරින් පිහිටියේ ය. මෙම ලෙන් ක්‍රි.පූ. පළමු සියවසට අයත් යැයි සැලකේ.
ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති
විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය වනාහී, විදේශ ප‍්‍රතිපත්ති ක‍්‍රියාමාර්ග හා න්‍යායන් පිළිබඳ ක‍්‍රමාන්විත අධ්‍යයනය කිරීමක් හා පර්යේෂණය කිරිමක් වේ. විදේශ ප්‍රතිපත්තිය මගින් රාජ්‍යන් සමඟ මිත්‍ර සබඳතා ගොඩනගන්නේ කෙසේද යන්න තීරණය වේ
ඝර්ෂණ විද්‍යුත් ආචරණය
එම නිසා මෙය ගැන කලින් අනාවැකි පලකිරීම උගහට වන අතර, පුළුල් සාධාරණීකරණයක් පමණක් සිදු කල හැකිවෙයි. නිදසුනක් වශයෙන් ලොම් වැනි ද්‍රව්‍යයක් හා සමගින් ස්පර්ශ වීම හා ස්පර්ශයෙන් ගිලිහීම (හෝ ඝර්ෂණය) අනුසාරයෙන්,  ඇම්බර් විසින් විද්‍යුත් ආරෝපණය උපාර්ජණය කර ගත හැක.
කොස්ගම
කොස්ගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාත තුල කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන කුඩා නගරයකි. එය කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 46 ක් පමණ දුරින්, A4 (කොළඹ - අවිස්සාවේල්ල) මාර්ගයෙහි පිහිටයි. නගරයෙහි පරිපාලන කටයුතු සීතාවක ප්‍රාදේශීය සභාව මගින් සිදුකරයි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
නවසීලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1983-84
නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1983-84 දී ප්‍රථම වරට ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ ටෙස්ට් තරග 3 කට හා එදිජා තරග 3 කට ක්‍රීඩා කළේය. නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරග 2-0 ලෙස හා එදිජා තරග 2-1 ලෙස ජය ගත්තේය
එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග (එදිජා)
නවසීලන්තය තරගමාලාව 2-1 ලෙස ජය ගත්තේය.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:1984 in New Zealand cricket ප්‍රවර්ගය:1984 in Sri Lankan cricket ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions from 1980–81 to 1985 1983-84 ප්‍රවර්ගය:Sri Lankan cricket seasons from 1972–73 to 1999–2000 ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව Result New Zealand cricket team in Sri Lanka, 1983/84
ඛායු
ඛායු යනු පැලර්මෝ පාෂාණයේ සඳහන් වන පරිදි පහළ ඊජිප්තුව පාලනය කළ ප්‍රාක්රාජවංශික ඊජිප්තු රජෙකි. එවැනි පාලකයකු පිළිබඳ වෙනත් කිසිදු සාක්ෂියක් හමුනොවන බැවින් මොහු මුඛ පරම්පරාගතව පැවත ආ මිත්‍යා රජකු හෝ සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රබන්ධ පාලකයකු විය හැක.
රාහු සහ කේතු
රාහු සහ කේතු(Lunar node) සෙවනැලි ග්‍රහයෝ ය. එනම් මෙම ග්‍රහයෝ ඇත්තවශයෙන්ම ස්කන්ධයක් ලෙස පවතින්නෝ නොවෙති.
රාහු සහ කේතු යනු පිළිවෙලින් සර්පයෙකුගේ හිස සහ වලිගය බවට මතයක් ඇත. තවද රාහු සහ කේතු යනු අමෘතය පානය කරන ලද අසුරයෙකු වෙන් කරන ලද හිස සහ කඳ බවටද මතයක් ඇත. රාහු ලෞකික දීයුණුවද කේතු ලෝකෝත්තර දියුණුවද නිවේදනය කරයි.
ගණනය
සූර්යා, සඳු ඇතුලු සියළු ග්‍රහයන් පෘථිවිය වටා සාපේක්ෂව ඉලිප්සා කාර පථයක ගමන් කරයි. එසේ කමන් කිරීමේද පෘථිවියේ සමකය හා ඇති කරන ඇලයට ක්‍රාන්තිය යැයි කියනු ලැබේ. සඳු මගින් ඇති කරනු ලබන ක්‍රාන්තිය සමකය හා එකිනෙක කැපෙන ස්ථාන සඳහා රාහු සහ කේතු යන නම යෙදේ. සඳු සමකයෙන් උතුරට ගමන් කරන්න විට හමුවන ලක්ෂයට රාහු යන නාමයද දකුණට ගමන් කරන විට හමුවන ලක්ෂයට කේතු යන නමද යොදයි. මේ ලක්ෂ දෙක අතර සෑම විටම අංශක 180ක පරතරයක් ඇත.
තත්‍ය රාහු හා‍ කේතු(mean nodes) සහ සත්‍ය රාහු හා‍ කේතු(true nodes)
ගණනය කරන ක්‍රමවේදයේ සුළු වෙනස් කමක් නිසා මෙම රාහු සහ කේතු තත්‍ය සහ සත්‍ය රාහු‍ කේතු ලෙස විශේෂීකරණය වේ.
තත්‍ය රාහු හා‍ කේතු(mean nodes)
රාහු සහ කේතු ග්‍රහයන් එකාකාරී වෙගයෙන් සාමාන්‍ය ග්‍රහයන් භ්‍රමණය වන අතට විරුද්ධ අතට භ්‍රරමණය වෙන බව(වක්‍රව-retrograde) සලකා රාහු කේතු ගණනය කල විට තත්ය රාහු සහ තත්ය කේත යන නාම යෙදේ.
සත්‍ය රාහු හා‍ කේතු(true nodes)
පෘතුවියේ ගුරුත්වාකර්ෂණය හේතුවෙන් සඳ‍හි ගමන් මගේ වන වෙනස් කම් නිසා කක්ෂයේ සිදුවන වෙනස හේතුකොට රාහු සහ කේතු ‍විටක ඉදිරියටත් තවත් විටක පසුප සටත් ගමන් කරන ලෙස සලකා රාහුකේතු ගණනය කල විට සත්‍ය රාහු සහ සත්‍ය කේත යන නාම යෙදේ.
සත්‍ය රාහු හෝ ‍තත්‍ය රාහු ‍හෝ වේවා මෙහි වෙනස ඉතා සුලු අගයක් නිසා මෙහි බල පෑම අවමය. කෙසේ වුවද වේදීය ජ්‍යොතිෂ මූලිකම ග්‍රන්තය වෂයෙන් සැලැකෙන බ්‍රිහත් පරාෂර හෝරා වේ ඇති පරිදි රාහු සහ කේතු යන ග්‍රහයන් කිසිවිට සෘජු ගමනේ නොයයි.
බාහිර සඹැඳුම්
Nodes
අපරිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය
අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු අධ්‍යයනය යන්න අප්‍රිකානු අධ්‍යයන හෝ කළු ජාතික අධ්‍යයනවල උප කොට්ඨාසයකි. මෙය කළු ඇමරිකානුවන්ගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය හා දේශපාලනය පිළිබඳ වූ අන්තර් කලාපීය අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයකි. වඩා පුළුල් අර්ථයෙන් ගත් කළ මෙය හුදෙක් ඇමරිකාවේ වෙසෙන අප්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් පමණක් නොව, බ්‍රිතාන්‍ය දූපත්වල සිට කැරිබියානු දූපත් දක්වා විසිර සිටින සමස්ත අප්‍රිකානු ඩයස්පෝරාව පිළිබඳ අධ්‍යයනයකි. මෙම ක්ෂේත්‍රය, අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සාහිත්‍යය, ඉතිහාසය, දේශපාලනය, ආගම හා ආගම් අධ්‍යයනය, සමාජ විද්‍යාව සහ වෙනත් බොහෝ සමාජ විද්‍යාත්මක හා මානව ශාස්ත්‍ර විෂය පථයේ කොට්ඨාස හරහා විහිද ඇත.
සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ ප්‍රාන්තයේ කළු ජාතික අධ්‍යයනයන් උදෙසා පස් මසක වැඩ වැරුමෙන් ඇරඹී අන්තර් වාර්ගික සිසුන් විසින් විශ්ව විද්‍යාල පද්ධති තුළ ගෙන ගිය බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් 1960 හා 1970 දශකවල දී බොහෝ විශ්ව විද්‍යාලවල අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු අධ්‍යයනය සඳහා පාඨමාලා හා පීඨ නිර්මාණය විය. 1968 පෙබරවාරි මස දී සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ ප්‍රාන්තය විසින් නේදන් හෙයාර් නම් සමාජ විද්‍යාඥයා පළමු කළු අධ්‍යයන පාඨමාලාව සම්බන්ධීකරණය කිරීමටත්, පළමු කළු ජාතිකයන් පිළිබඳ අධ්‍යයන  පීඨය සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමටත් සහභාගි කර ගන්නා ලදී. 1968 දී පීඨය ඇරඹුනු අතර එතෙක් පැවති පස් මස් වැඩ වැරුම අවසන් කරමින් 1969 වසන්තයේ දී නිල වශයෙන් ක්‍රියාත්මක විය. කළු ජාතික අධ්‍යයන පිළිබඳ පීඨ හා පාඨමාලා ආරම්භ කිරීම පිළිබඳ ඉල්ලීම් හා උද්ඝෝෂණ සුළුතර ශිෂ්‍ය ප්‍රජාව හා ඔවුනගේ සහයෝගීන් අතර සුළභ විය. තම සංස්කෘතීන් හා විෂය පථයන් සාම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපනික රාමු නිසා පසෙකට වී ඇති බව ඔවුනගේ මතය විය. කළු ජාතික අධ්‍යයන යනු ලෝකයෙහි වෙසෙන කළු ජාතික ජනතාව පිළිබඳ කෙරෙන ක්‍රමානුකූල අධ්‍යයනයකි. එයට ඔවුනගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය, සමාජ විද්‍යාව සහ ආගම ආදිය ඇතුළත් වේ. එය කළු ජාතික අත්දැකීම් පිළිබඳ අධ්‍යයනයක් වන අතර ඔවුන්ගෙන් සමාජයටත්, සමාජයෙන් ඔවුනටත් සිදු වූ බලපෑම් පිළිබඳ විග්‍රහයකි. මෙබඳු අධ්‍යයනයක් බොහෝ වාර්ගික ඒකාකෘතීන් විනාශ කිරීමෙහි ලා වැදගත් විය හැකිය.
http://en.wikipedia.org/wiki/African_American_studies
පරිගණක එකලස් කිරීමේ එස්.ඊ.එම්.පී ව්‍යාපෘති පාඨමාලාව
ලාංකීය දූ පුතුන්ට පරිගණක එකලස් කිරීම පිළිබඳ පුහුණුවක් ලබා දීම සඳහා SEMP ව්‍යාපෘතිය මෙහෙයවීමෙන් දුරස්ථ ඉගෙනුම් මධ්‍යස්ථානයේදී දිවයිනේ සෑම පලාතක්ම නියොජනය කරමින් ගුරුභවතුන් සහභාගීත්වයෙන් දින 5ක නේවාසික වැඩමුළුවක් ලෙස පවත්වයි. මෙහි මූල්ම කණ්ඩායම වසර 2010 පෙබරවාරි මස 6 සිට 10 දක්වා පැවැත්වේ. දිවයිනේ සියළු පළාත් නියෝජනය වන පරිදි තොරාගන්නා ලද තිස්පස්දෙනකු‍ගේ කණ්ඩායම නියෝජනය කිරීම සදහා දකුණු පලාත කණ්ඩාමට, වලහන්දූව නියොජනයෙන් අනිල් ප්‍රියංකර මයා සභාගීත්වය දක්වා ඇත. මෙම වැඩසටහන කොටස් 5 කින් සැලසුම් කර ඇති අතර ඒ ස‍ඳහා ලංකාවේ පරිගනක විද්‍යාගාර පහසුකම් දැනට පවතින විද්‍යාල වලින් තොරාගන්නා ලද ගුරුභවතුන් කණ්ඩායම් වශයෙන් යොමු කරනු ලැබේ. ශ්‍රි ලාංකීය පාසල් පරිගණක ක්‍රියාවලිය වඩාත් අර්ථවත් හා අත්දෑකීම් බහුල කරනු වස් අරඔා ඇති මෙම වැඩසටහන තුළින් පාසල් දූ දරුවන්ගේ පරිගනක හසුරු කුලසතා වර්තමානයේ දී ක්‍රමවත් සහ අනාගත අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ලීම සදහා ඔපමට්ටම් කිරීම ප්‍රධාන අරමුණ වේ. ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
ජගත් වික්‍රමසිංහ
ජගත් වික්‍රමසිංහ (උපත 1966 අප්‍රේල් 10) ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ වත්මන් සභාපතිවරයාය.
වික්‍රමසිංහ ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස වෘත්තියක් කරගෙන ගිය නමුත් පසුව තම දෙමාපියන් මෙන් සංගීතඥයෙකු වීමට තීරණය කළේය. ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලි සංස්ථාවට අයත් නාලිකාවල ඔහුගේ ගීත වාදනය වීමෙන් පසු ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ විය.
ඔහු සිරස සුපර්ස්ටාර් වාරයේ 1 සිට 3 දක්වා පළමු විනිශ්චයකරුවන් තිදෙනාගෙන් කෙනෙකි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු උපන්නේ 1966 අප්‍රේල් 10 වැනිදා කොළොන්නාවේදීය. ඔහුගේ පියා එල්.කේ ජිනදාස වික්‍රමසිංහ සහ මව ආර්යාවතී චන්ද්‍රලතා යන දෙදෙනාම සංගීත ගුරුවරුන් වූහ. ඔහුගේ දෙමාපියන් ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ සංගීත වැඩසටහන් සඳහා බොහෝ දුරට සම්බන්ධ වී ඇත. එමනිසා, ඔහු තම දෙමාපියන් පුහුණුවීම්වලදී කරන ඕනෑම දෙයක් ගායනා කිරීමට හා වාදනය කිරීමට පුරුදු විය. ඒ දවස්වල තමයි එයාගේ ගායනය සහ වාදනය කිරීමේ හැකියාව ඔහුගේ දෙමාපියන් විසින් සොයා ගත්තේ.
1972 දී මරදාන අශෝක කනිෂ්ඨ විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටි ඔහු 5 ශ්‍රේණිය ශිෂ්‍යත්වය සමත්වීමෙන් පසු ආනන්ද විද්‍යාලයට ඇතුළත්ව 10 ශ්‍රේණිය දක්වා එහි ඉගෙනුම ලැබීය. ඉන්පසුව ඔහුට අනුරාධපුර මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ ඉගෙනීමට සිදු වූයේ දෙමාපියන් නොසිතූ ලෙස අනුරාධපුරයට ස්ථාන මාරුවක් ලැබීම නිසාය. පාසලේදී ඔහු ඉංජිනේරු අංශයට නැඹුරු වූ අතර අ.පො.ස. පසුව ඔහු සිවිල් ඉංජිනේරු පාඨමාලාවක් හැදෑරූ අතර ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු විය.
වික්‍රමසිංහ සංගීත් විශාරද 2 කොටස සහ ඉන්දියාවේ ලක්නව් හි බත්කන්දේ සංගීත ආයතනයේ සංගීතය පිළිබඳ ඩිප්ලෝමාව (ගායනය) සමඟින් ඔහුගේ සංගීත දැනුම සපුරා ගත්තේය. ඔහු බත්කන්දේ සංගීත ආයතනයේ ප්‍රථම විභාග සංගීතය (උපකරණ) තබ්ලා කළා. ඔහු ලන්ඩනයේ බටහිර සංගීත ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යයෙකි.
2000 වර්ෂයේදී ඔහු ගයානි කොහොන සමඟ විවාහ වූ අතර තිදස්, සිරිනි සුහන්සා සහ අසිනි ආශ්චර්යා යන එක් පුතෙකුගේ සහ දියණියන් දෙදෙනෙකුගේ පියෙකි.
සංගීත දිවිය
වම|thumb 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී ඔහු SLBC සංගීත අංශයට අයදුම්පතක් ඉදිරිපත් කළේය. ඔහු සංගීත නිෂ්පාදකයෙකු ලෙස තේරී පත් වූ අතර ඔහු වැඩසටහන් සඳහා සංගීත භාණ්ඩ වාදනය කර ඔහුගේම සංගීතය රචනා කළේය. ඔහු නව නිර්මාණ සඳහා බොහෝ දායකත්වයන් ලබා දුන් අතර තරුණ සංගීතඥයෙකු ලෙස බොහෝ අත්දැකීම් ලබා ඇත. ඉන්පසු ඔහු දෘශ්‍ය හා රංග විශ්ව විද්‍යාලයේ බාහිර දේශනයක් ලෙස සේවය කළ අතර ශ්‍රී ලංකා තරුණ සේවා සභාවේ සංගීත අංශයේ පෙරදිග හා බටහිර සංගීතය පිළිබඳ දේශනයක් ද විය.
1983 සිට 1985 දක්වා ඔහු "සර්වෝදය සංවිධානයේ" සංගීත උපදේශකයෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර 1982 සිට මේ දක්වා ඔහු සංගීතය පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති ගුරුවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි. 1991 සිට මේ දක්වා ඔහු ගායන ශිල්පියෙකු, වාදකයෙකු සහ සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු ලෙස රටවල් 40 ක පමණ සංචාරය කර ඇත. ඒ වගේම විදේශ රටවල අපේ සංගීතය සහ සංස්කෘතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ඔහු විශේෂ සැලකිල්ලක් දක්වනවා. ඔහුගේ පළමු ඒක පුද්ගල ගීතය ඔහු විසින්ම රචනා කරන ලද රන් තාරකාවන් ය.
1990 දී ඔහු ජාත්‍යන්තර ගායන තරඟයකට සහභාගී වූ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ හොඳම ගායකයෙකු ලෙස මැලේසියාවේ පැවති Abu Golden Kite World Song Festival නියෝජනය කළේය. 1990 දශකයේ මැද භාගයේදී ඔහු රූපවාහිනියේ ප්‍රතිභා, රිද්මා තරංග, ශාන්ත මේ රෑ යාමේ, තනි තරුවේ සහ නිශාන්තය වැනි වැඩසටහන් අනුයුක්ත කළේය. එමෙන්ම ස්‌ත්‍යාදේවි, රෑ රූ, භව කර්ම, තුන්පත් රෑ, බෝපත් ඇල්ල, ඉසුරු තරණය, පහේ කල්ලිය, කීටයා සහ අවසන් හෝරාව වැනි චිත්‍රපට සහ ටෙලිනාට්‍ය සඳහාද ඔහු සංගීතය නිර්මාණය කළේය.
ඔහු 2004, 2006, 2008 සිරස සුපර්ස්ටාර් හි විනිශ්චයකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර, පසුව 2008 සිට 2010 දක්වා "දෙරණ ලන්ඩන් ස්ටාර්" සමඟ කටයුතු කළේය. ඉන්පසුව 2011 වසරේ රූපවාහිනී රණවිරු රියල් ස්ටාර්, තුරුණු ශක්ති, සිලෝන්ටා, ටීඑන්එල් ස්ටාර්, රූපවාහිනී ගී මුතු 2007 සිට 2012 දක්වා, අයිටීඑන් සුපිරි හපන 2013 හි විනිසුරු ලෙස කටයුතු කළේය. 2005 දී ඔහු හොඳම DUO කාර්ය සාධනය සහ හොඳම වාද්‍ය වාදකයෙකු ලෙස ජපානයෙන් බුන්කා සම්මානය මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ බටහිර සංගීත සම්මානය ද දිනා ගත්තේය. ඒ වගේම 2008 වසරේ හොඳම ගායකයා ලෙස රයිගම් ටෙලීස් හිදී සම්මාන ලැබුවා.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1966 උපත් ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
උපනන්ද විද්‍යාලය, මානවිල
මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය
ගා/මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය ගාල්ල සිට කිලෝමීටර් 8ක් පමණ දුරින් ගාල්ල-උඩුගම මාර්ගයේ මානවිල නම් ගමේහි පිහිටා ඇත.පානදුරා වාදය, උදම්විට වාදය, වැනි බෞද්ධ පිබිදීම් වල හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ බෞද්ධ පාසල් ආරම්භ කිරීම සිදුවිය.මෙහි ප්‍රතිථලයක් ලෙසින් 1910 වර්ෂයේ ඉතා කුඩා පාසලක් ලෙස  ඇලිස් සිසිලියානා මැතිනියගේ ඉඩම් පරිත්‍යාගයෙන් ගරු  බටදුවේ රතනජෝති නාහිමියන් දෙවැනි උපත නමින් හදුන්වන්නට යෙදුන “උපනන්ද විද්‍යාලය“ දැනට වසර 100ට අධික කාලයක් තිස්සේ ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ පාසල් අතර කැපී පෙනන මෙහෙයක් සිය අධ්‍යාපන කාර්යයේදී ශ්‍රි ලංකාව වෙනුවෙන් සිදු කරනුයේ ඉමහත් කැපවීමෙනි. එදා අතීතයේ පොල් අතු මඩුවකින් තනන ලද මෙම විද්‍යාලය ආචර්යවරුන් දෙදෙනෙකු ගේ සේවයෙන් ආරම්භ වු වග ඉතිහාස තතු පවසයි. වර්තමානයේ සිසුන් 2400ක් පමණ අධයාපනය ලබන අතර ගුරුභවතුන් 100 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් සිටී. 1 වසර සිට 13 වසර දක්වා ඉගෙනුම් කටයුතු සිදු කරයි.
වර්තමානයේ කොළඹ මාතර අධිවේගී මාර්ගයෙහි පින්නදූව හුවමාරුවට නුදුරින් පින්නදූව හුවමාරුව හා මාතර දෙසට විහිදෙන මාර්ග දෙක මාධ්‍යයෙහි  මනරම් කදු ගැටයක් මත මෙම සොඳුරු උපනන්ද විදුබිම පිහාට ඇත.
දැක්ම
ශ්‍රි ලාංකික අනන්‍යතාවය සහ විඥානය හඳුනාගත් පුරවැසියෙකු බිහිකිරිමයි.
මෙහෙවර
ජාතික උරුමයේ සාරතාවය උකහා ගත් ශ්‍රි ලාංකීය සංස්කෘතිය පවරා ගත් සමබර පෞරුෂයකින් හෙබි දරුවකු බිහිකිරිමයි. thumbnail | උපනන්ද විදුබිම thumb|උපනන්ද ධජය
අතීතය
ගාල්ල මානවිල උපනන්ද ජාතික පාසල ආරම්භක වර්ෂය වශයෙන් 1909 වර්ෂයේ  නොවැම්බර් 25 දින සැලකුවද එවකට පාසල වෙනත් ස්ථානයක පිහිටා තිබිණි. නමුත් 1910 වර්ෂයේ ජනවාරි මස 10 වන දින වර්තමානයේ පාසල පිහිටා ඇති ස්ථානයේ නිළ අයුරින් ගාල්ල මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය ආරම්භ කෙරිණි.
1902 වර්ෂයේ ගරු බටදූවේ ශ්‍රී රතනජෝති හිමි නම විසින් එවකට ගමේ ‍‍බෞද්ධ ප්‍රබෝධය ඇති කිරීමේ අරමුණින් ගාල්ල බටදූව ශ්‍රී රතනජෝති විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදී. රත්නජෝති එනම් “පළමු සතුට“ ලෙස එම විද්‍යාලය නම් කරන ලද අතර දෙවනුව උන්වහන්සේ මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලය  ආරම්භ කරන ලදි. “උප+ආනන්ද= උපානන්ද“, උපනන්ද බවට පත් වූ අතර එමගින් “දෙවන සතුට“ යන අර්ථය ප්‍රකාශ වන බව පැහැදිලි වේ. එබැවින් පළමුවන සතුට වශයෙන් ගාල්ල බටදූව රතනජෝති විද්‍යාලයත් දෙවන සතුට වශයෙන් ගාල්ල මානවිල උපනන්ද විද්‍යාලයත් නම් කෙරිණි. පාසල ඉදිකිරිම සදහා කුඩා ඉඩමක් ඇලිස් සිසිලියානා පරණවිතාන නම් දානපතිනියකගෙන් හිමිවුන අතර, ප්‍රථමයෙන් පොල්අතු සෙවිලි කළ  වහලක් සහිතව එක් ගොඩනැගිල්ලකින් පාසල ආරම්භ වූ අතර  මුළු ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 21 පමණ විය. කාලයත් සමග පාසල අවට ඇති භූමි ප්‍රදේශය ද පාසලට එක්කර ගැනීම නිසා පාසල් භූමිය ක්‍රමයෙන් විශාල විය. අනතුරු ව විද්‍යාලයේ වර්තමාන ප්‍රාථමික අංශයේ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරිම ප්‍රථමයෙන් සිදු වූ අතරම පසු කාලීනව ද්විතියික අංශයේ ගොඩනැගිලි වත්මන් පිවිසුම දක්වාම ව්‍යාප්ත විය.
පාසල් ගීතය නව
නැණ මහිමේ සිත්
සතර බිමක පිරි
ගණිත මිණිත ඈ
ශිල්ප කලා නිති පාසල් මව් නමදිමු
යහමග පාදන මවුනි විරාජිත
ඥාණාලෝකය සිව් දෙස පතුරන
සීර සාර උල්පත වේ
ගුණසුව සුවහස් දිවි
සුවපත් කළ පුදබිම
ඔවදන් පුරමින
දක්ෂිණ පුපතල
කිතුගොස පතුරන
දිනේ දිනේ උපනන්ද විදු මව
නමදිමු උපනද විදු මෑණී
සැරදේවා පාසල් මෑණී .............
පාසල් ගීතය සියවසට පෙර
සිරස නමා දොහොත් නගා
නමදිමු නමදිමු බැතිනී
මානවිල ජාතික පාසල් මෑණි //
සතර අමා රස කිරී පොවලා
යහගුණ දම් බරණින් සදලා
දිවිමග සරු කොට
ජය මග පෙන්වූ
මව්නේ ඔබෙ ගුණ ගීතේ
වෙයි මගෙ ජය රණ ගීතේ
සිරස නමා………
අවිඳු අඳුර සිද බිඳ දමලා
සුවහස් ණැන ඇස් පාදාලා
මල්පල ගැන්වූ
මවුනේ ඔබෙ සිරිපාදේ
වැද කිමිදෙමු ගුණ මුහුදේ
සිරස නමා දොහොත්……….
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
ජේම්ස් ලව්ලොක්
Interviews
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ
බහිර්‌වෛවාහික
බහිර්වෙෙවාහික බව යනු තම කුලයෙන්, ගෝත්‍රයෙන්, ජාතියෙන් හෝ සමූහයෙන් පිට සිදුවන විවාහයටයි මෙය බහිර්ජන්‍ය විවාහ හෙවත් Interracial marriages වශයෙන්ද හදුන්වයි. මෙයාකාරයේ විවාහ විවිධ රටවල සිදුවේ. මෙය වර්ථමානයතුල වඩාත් සුදුසු යැයි අනුමතකරහැකි විවාහ ක්‍රමයකි. බහිර්වෙෙවාහික බව හෙවත් බහිර්ජන්‍ය විවාහ එමගින් ඇතිවන වාසි විවිධය. ජීව විද්‍යාත්මක සමාජ විද්‍යාත්මක සාධක සලකා බැලීමේදී මේබව ලැහැදිළිය. ජීව විද්‍යාත්මක වශයෙන් ප්‍රවේණිගත රොග ව්‍යාප්තිය අවමකර ගැනීම එහිදී ප්‍රධානය අදවන විට නවීන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයන්ට අනුව බොහෝ රෝගයන් ජාන මගින් ව්‍යාප්ත වනබව සොයාගෙන ඇත. ඊට අමතරව
මෙමගින් සමීප ඥාතීන් අතර විවාහ වළක්වාගත හැක. එසේම ඥාතීන් නොවන දෙපිරිසක් සමීප ඥාතීන්බවට පත්කිරීමටද හැකිවේ. වෙන්වූ සමූහ දෙකක් අතර සම්භන්ධතාවයක් ආරම්භ කිරීමටද හැකිවේ. සමූහ දෙකක් අතර ඇතිවන ගැටුම් අවමකර ගැනීමටද මෙයින් හැකිවේ.
ප්‍රවර්ගය:මානව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:සමාජ විද්‍යාව
අපරිකානු අධ්යයන - ඉතිහාසය
රොබට් හැරිස් (කණිෂ්ට) ට අනුව අපරිපැමකානු අධ්යඇයන වර්ධනය අදියර හතරකින් සිදුවිය. 1890 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වා වූ කාලයේ දී අපරි‍ශනකානු ජනතාවගේ සංස්කෘතිය සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්යසයනයට බොහෝ සංවිධාන බිහිවිය. දෙවන අදියරේ දී මෙහි අවධානය කළු ඇමෙරිකානුවන් වෙත යොමුවිය. තුන්වන අදියරේදී අපරි ටdකා කේන්ද්රි ක අධ්ය යන කළු අධ්යියන ලෙස සංවිධානගත වන්නට විය. හතරවන අදියර ලෙස වඩා විධිමත් ෙසෙද්ධාන්තික විමර්ශනයක් ඇෆරි‍වධකානා ස්ටඞීස් නමින් බිහිවිය. ඇෆරිරන/කානා ස්ටඞීස් යන වදන පැමිණ ඇතැයි සැළකිය හැක්කේ මානව හිමිකම් ව්යාවපාරයේ පර්ය ථිඵලයක් ලෙස ජේම්ස් ටර්නර් විසින් 1969 දී පිහිටුවන ලද ඇෆරිහැකකානා ස්ටඞීස් ඇන්ඞ් රිසර්ච් සෙන්ටර් අනුසාරයෙනි.
http://en.wikipedia.org/wiki/Black_studies#History
මඩු ශාන්ති කර්ම
මෙය පහතරට නර්තනයට අයත් ශාන්ති කර්ම විශේෂයකි.
වැසිලි ආකිපොව්
වැසිලි අලෙක්සාන්ද්‍රොවිච් ආකිපොව් (රුසියානු බසින්: Василий Александрович Архипов) (1926 ජනවාරි 30 – 1999) සෝවියට් නාවික නිලධාරියෙක් වූවේ ය. කියුබානු මිසයිල අර්බුදය අතරතුර දී ඔහු න්‍යෂ්ඨික ටෝපීඩෝවක් දියත් කිරීම වැලකූ අතර, ඒ හරහා ඇති වීමට තිබූ න්‍යෂ්ඨික යුද්ධයක් වැළැක්වීමට ඔහු සමත් වූවේ ය. 2002 ඔක්තෝම්බර් 13 වන දින කියුබානු මිසයිල අර්බුධයට වසර 40ක් සැපිරීම නිමිත්තෙන් "National Security Archive" හි සභාපති තෝමස් බ්ලැන්ටන් 'වැසිලි ආකිපොව් නම් මිනිසෙකු ලෝකය බේරාගත්තේ ය' යනුවෙන් ප්‍රකාශ කළේ ය.
කියුබානු මිසයිල අර්බුදය
1962 ඔක්තෝබර් මස 27 වන දින (කියුබානු මිසයිල අර්බුදය අතරතුර දී) සෝවියට් ෆොක්ස්ට්‍රොට් පන්තියේ B-59 සබ්මැරීනය එක්සත් ජනපද නාවික හමුදා ඩිස්ට්‍රෝයර් නෞකා එකොළහක් සහ ගුවන් යානා වාහක නෞකාවක් විසින් කොටු කර ගනු ලැබී ය. සබ්මැරීනය හඳුනා ගනු වස් මතුපිටට ගෙන්වා ගැනීම සඳහා නෞකා විසින් පුහුණු ගැඹුරු බෝම්බ දැමීම ඇරඹින. මේ පිළිබඳව සබ්මැරීනයට දැනුම් දී තිබුන ද, දැනටමත් යුද්ධයක් ඇරඹී තිබෙන්නට හැකි ය යන විශ්වාසය නිසා සබ්මැරීනයේ කපිතාන් වලෙන්තින් ග්‍රිගොරියෙවිච් සවිට්ස්කි හට න්‍යෂ්ටික හිසක් සහිත වූ ටෝපීඩෝවක් දියත් කිරීමට අවශ්‍ය වූවේ ය.
සබ්මැරීනයේ සිටි නිලධාරීන් තිදෙනෙක් - සවිට්ස්කි, දේශපාලන නිලධාරී ඉවාන් සෙමොනොවිච් මස්ලෙනිකොව්, සහ දෙවැනි නිලධර ආකිපොව් - ඒකමතික ව එකඟ වන්නේ නම් පමණක් න්‍යෂ්ඨික ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට අවසර ලැබී තිබිණි. මේ අවස්ථාවේ තිදෙනා අතර පැන නැගුණු විවාදයේ දී ප්‍රහාරය එල්ල කිරීමට විරුද්ධ වූයේ ආකිපොව් පමණකි. සබ්මැරීනය මතුපිටට ගෙන, මොස්කව් සිට නියෝග ලැබෙන තෙක් කල් බැලීමට අවසන ඔහු සවිට්ස්කි ව පොළඹවා ගත්තේය. ඇති වීමට හැකිව තිබූ න්‍යෂ්ඨික යුද්ධයක් මෙසේ වැළකුනි.
පසු දිවිය
2002 දී පැවති කියුබානු මිසයිල අර්බුදයට 40 වසරක් පිරීමේ සංවත්සරය තෙක් අර්බුදය සමයේ න්‍යෂ්ඨික අවි සහිත සබ්මැරීන සෝවියට් දේශයට තිබූ බව හා සබ්මැරීනය තුල වූ මෙම සිදුවීම ලෝකයට රහසක් ව පැවතිනි. න්‍යෂ්ඨික යුද්ධය මිනිස්සු සිතුවාට වඩා ඉතා ආසන්නව පැවති බව මෙහිදී රොබට් මැක්නමාරා පිලිගත්තේය.
දෘෂ්ටිවාදය
(Antoine Destutt de Tracy) විසින්, ‘අදහස් පිළිබඳ විද්‍යාව’ යන්න අර්ථ දැක්වීම සඳහා ය. දෘෂ්ටිවාදයක් යනු දේවල් දෙස බලන අංග සම්පූර්ණ ආකාරයක් ලෙස (Weltanschauung සමග සසදන්න), සාමාන්‍ය දැනීමක් ලෙස ( ‘දෘෂ්ටිවාදය හා එදිනෙදා සමාජය’ බලන්න) සහ විවිධාකාරයේ දැක්මක් ලෙස (දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදය බලන්න) හෝ සමාජයේ සියලූ සාමාඡීකයන් සඳහා අධිපති පංතිය විසින් හඳුන්වා දුන් අදහස් සමූහයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. දෘෂ්ටිවාදය පිටුපස පවත්නා ප‍්‍රධාන අරමුණ වන්නේ, චින්තන ක‍්‍රියාවලියක් හරහා සමාජය වෙනස් කිරීමයි. දෘෂ්ටිවාදයක් වනාහී, පොදු කරුණුවලදී අදාළ වන හරයාත්මක ක‍්‍රමවේදයන් වන අතර, එහෙයින් එය දේශපාලනයේ දී කේන්ද්‍රීය වේ. සෑම දේශපාලන දැක්මක්ම, චින්තන ක‍්‍රියාවලියක් ඔස්සේ බිහි වුවත්, නැතත් දෘෂ්ටිවාදයක් සහිත වේ.
(දෘෂ්ටිවාදය සඳහා මාර්ක්ස්ගේ විග‍්‍රහය සඳහා, ‘සමාජ ප‍්‍රතිනිෂ්පාදනයක් ලෙස දෘෂ්ටිවාදය’ බලන්න)
චන්දන ලියනාරච්චි
90 දශකයේ ජනප්‍රිය වු තරුණ සේවා සභාවේන් කලා ලොවට පියනැගී ගායකයෙකි. පොල් රුප්පාවේ, සිහින අසපුවේ වැනි ගී තවමත් ජනප්‍රියය.
අප්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය
එක්සත් ජනපද අධ්‍යාපනයෙහිදී, අප්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය, හෝ අප්‍රීකාවිද්‍යාව යනු අප්‍රිකාවෙහි සහ අප්‍රිකානු විසරණයෙහි (අප්‍රිකානු ඩයෙසපෝරාවේ) යන ද්වයයෙහිම අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත ජනතාවගේ ඉතිහාසය, දේශපාලනය සහ සංස්කෘතීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ඒ අනුව එය අප්‍රිකාව පිළිබඳ අධ්‍යයනය සහ අප්‍රිකානු විසිරණය පිළිබඳ අධ්‍යයනය (අප්‍රිකා-ලතින් ඇමරිකානු සහ කළු ජාතීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය යන ව්‍යාපෘතීන් ලිහිල් ලෙසින් එක් වී අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය ලෙසින් බිහි විය) යන ක්ෂේත්‍ර දෙකෙහි එකතුවයි. විශේෂිත අධ්‍යයනයන් හී අගයයක් නොමැති බව මෙයින් අදහස් නොකෙරෙයි.
1960 ගණන් වල අග භාගයෙහිදී පිහිටුවුනු "කළු ජාතීන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය"   වැඩසටහන් සහ අධ්‍යයනාංශයන් ගෙන් ඇරඹී පසුව අප්‍රිකානු මහාද්වීපය සහ සියළු අප්‍රිකානු විසිරණයන් වඩාත් භාවයමය ලෙසින් හා සාම්ප්‍රදායික ශාස්ත්‍රීය අයුරින් පරිග්‍රහණය කෙරුමෙහි චේතනාවෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කොට "අප්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයනය" ලෙස යළි නම් කිරීම තුලින් බොහෝ ප්‍රධාන විශ්වවිද්‍යාලයයන් හි අප්‍රිකානුවන් පිළිබඳ අධ්‍යයන සඳහා අධ්‍යයනාංශ බිහි විය.
ඉතිහාසය
රොබට් හැරිස් (කණිෂ්ට) ට අනුව අප‍්‍රිකානු අධ්‍යයන වර්ධනය අදියර හතරකින් සිදුවිය. 1890 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය දක්වා වූ කාලයේ දී අප‍්‍රිකානු ජනතාවගේ සංස්කෘතිය සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයනයට බොහෝ සංවිධාන බිහිවිය. දෙවන අදියරේ දී මෙහි අවධානය කළු ඇමෙරිකානුවන් වෙත යොමුවිය. තුන්වන අදියරේදී අප‍්‍රිකා කේන්ද්‍රික අධ්‍යයන කළු අධ්‍යයන ලෙස සංවිධානගත වන්නට විය. හතරවන අදියර ලෙස වඩා විධිමත් සෙද්ධාන්තික විමර්ශනයක් ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් නමින් බිහිවිය.
ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් යන වදන පැමිණ ඇතැයි සැළකිය හැක්කේ මානව හිමිකම් ව්‍යාපාරයේ ප‍්‍රථිඵලයක් ලෙස ජේම්ස් ටර්නර් විසින් 1969 දී පිහිටුවන ලද ඇෆ‍්‍රිකානා ස්ටඞීස් ඇන්ඞ් රිසර්ච් සෙන්ටර් අනුසාරයෙනි.
ඇෆරිකානා අධ්යයන - ජර්නල
x	ඇෆරිn.wකානා අධ්යoයන පිළිබඳ ජාත්යාන්තර ජර්නලය - අපරි්ිළකානු ජනතාවගේ අත්දැකීම් පර   ශ්න කිරීම සහ විශ්ලේෂණය සඳහා නිර්මාණය වී ඇත. x	අපරිය.wකානු ඉතිහාස අධ්ය යන පිළිබඳ ජාත්යහන්තර ජර්නලය - අපරි‍ුයකාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ සෑම අන්දමකම ලිපි පරාe ග් ඓතිහාසික පුරාවිද්යාකවේ සිට මහාද්වීපයේ වර්තමාන අර්බුද දක්වාත් අපරිාසයකාව සහ නව ලෝකයේ අපරිඅපරකානු අමෙරිකානුවන් අතර සබඳතා ත් ඇතුලත් වේ. x	ඇෆරි‍.wකානා - අපරි යනකාව සහ ඩයස්පෝරාව පිළිබඳ අදහස් ඇතුලත් ජර්නලයකි. x	ඇෆරි‍.wකානා ඉලෙක්ට්රොපනික නාමාවලිය - මෙයට අපරිපිළකාව පිළිබඳ සෑම අංගයක් ම පාහේ -එහි ජනතාව නිවාස නගර දිස්තරි්  ක්ක පරාි  න්ත රාජ්යේ පරරි දේශ ආදියේ සමාජයීය ආර්ථික තිරසාර සංවර්ධනය නිර්මාණශීලී සාහිත්යි කලාව සහ ඩයස්පෝරාව පිළිබඳව - අඩංගු වේ. x	ඇෆරි .wකානා ඔන්ලයින් සංස්කෘතික කලාව හා ගවේෂණ පිළිබඳ අපරි  කානු කේන්ද්රයයේ ජර්නලය.
http://en.wikipedia.org/wiki/Black_studies#Journals
රික්ත ප්ලාස්කුව
1892 දී භෞතිකඥ හා රසායනඥ ශ්‍රීමත් ජේම්ස් ඩ්‍යුවර් විසින් සොයගන්නා ලද රික්ත ප්ලාස්කුව, ඇතැම් විටෙක එහි නිවැවුම්කරු  අනුව යමින්,  ඩ්‍යුවර් ප්ලාස්කුව ලෙසද වැහැරේ. තර්මොස් GmbH නමැති ජර්මානු සමාගම පිහිටුවීමෙන් පසුව, 1904 වසරෙහිදී  වාණිජ්‍යය භාවිතය සඳහා රික්ත ප්ලාස්කු පළමු වරට නිපැයෙන ලදි. ඔවුන්ගේ ප්ලාස්කු සඳහා ඔවුන් භාවිතා කල වෙළෙඳ-නාමය වන තර්මොස් යන්න, සමහරක් රටවල ලියාපදිංචි කල වෙළෙඳ-ලකුණක් ලෙස තවමත් ව්‍යවහාර වුවද, 1963 දී එක්සත් ජනපදය විසින් එය ගණීයකෘත වෙළෙඳ-ලකුණක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, පොදුවේ ගත් කල එය රික්ත ප්ලාස්කුව යන පදය හා සමග ජන වහරෙහිදී තුල්‍යාර්ථයක් දරයි; ඇත්ත වශයෙන්ම, ගෘහස්ත තර්මොස් ප්ලාස්කුවක් පිළිබඳ දෙඩීම, රික්ත ප්ලාස්කුවක් පිළිබඳ සඳහනකට වඩා මුවට හුරුබවක් දනවයි.
මෙහෙයුම් සිද්ධාන්තය
thumb|175px|right|එ.ජ. පේටන්ට් බලපත්‍ර ඉල්ලුම් පත්‍රයෙහි කටු සටහනක්
රික්තයක් පරිවාරකයක් ලෙස භාවිතා කිරීමෙන්, සංනයනය ‍හෝ සංවහනය මගින් තාපය සංක්‍රමණය වීම වළක්වාලයි. පෘෂ්ඨයන්ට පරාවර්තක ආලේපයක්  යෙදීමෙන් විකිරණ  තාප හානිය  අවම කර ගත හැක: මේ සඳහා ඩ්‍යුවර් භාවිතා කලේ රිදී ලෝහයයි.
ප්ලාස්කුවෙහි අන්තර්ගතය, ඇතුලාන්ත බිත්තිය හා සමගින් තාපජ සමතුලිතතාවයට එළඹේ; කුඩා තාප ධාරිතාවක් සහිත තුනී බිත්තිය, අන්තර්ගතය හා සමගින් සැළකිය යුතු තාප හුවමාරුවක් සිදු නොකරන බැවින්, ඒවායේ උෂ්නත්වයන් හට සුළු බලපෑමක් පමණක් එල්ල කරයි. රික්ත ප්ලාස්කු භාවිතා කෙරෙන (සාමාන්‍යයෙන් ජලයේ තාපාංකයට අඩු) උෂ්නත්වයන්, හා පරාවර්තක ආලේපන භාවිතය යන කරුණු ද්වයය හේතුවෙන්, ඉතා කුඩා අධෝරක්ත (විකිරණ) සංක්‍රමණයක් පමණක් සිදු වේ.
ප්‍රායෝගික වශයෙන් සැලකූ කල, ප්ලාස්කුවට අන්තර්ගතය ඇතුළු කිරීමට හා පිටතට ගැනීමට හිඩැසක් තිබිය යුතුය. ‍මෙම හිඩැස හරහා රික්තයක් පවත්වා ගෙන යා නොහැක; එබැවින්, පරිවාරක ද්‍රව්‍යයකින් නිමැවූ ඇබයක් භාවිතා කල යුතු වූ අතර, මේ සඳහා ආරම්භයෙහිදී කිරලද, පසුව ප්ලාස්ටික් වර්ගද භාවිතා කරන ලදි. බොහොමත් තාප හානිය, නොවැලැක්විය හැකි අයුරින්, සිදුවන්නේ ඇබය හරහාය.
අරමුණ හා භාවිත
එහි අන්තර්තය (බොහෝ දුරට ද්‍රව අවස්ථාවෙහි පවතින, එහෙත් සැම විටම නොවේ)  පරිසර උෂ්නත්වයට වඩා ඉහළ හෝ පහළ හෝ උෂ්නත්වයක පවත්වාගෙන යාම සඳහා රික්ත ප්ලාස්කු භාවිතා කරනු ලැබේ. ගෘහස්ත වශයෙන් හා ආහාර කර්මාන්තයෙහිදී, මේවා බොහෝ විට භාවිතා වෙන්නේ, ආහාර සහ බීම වර්ග එක්කෝ සිසිල්ව නැතිනම් උණුසුම්ව තබා ගැනීමය. දර්ශීය ගෘහස්ත රික්ත ප්ලාස්කුවක් විසින් පැය 24 ක කාලයක් පුරා ද්‍රවයක් සිසිල්වද, පැය 8 ක කාලයක් පුරා ද්‍රවයක් උණුසුම්වද තබා ගැනීමට සමත් වේ.
පරීක්ෂණාගාර වලදී හා කර්මාන්තයෙහිදී, රික්ත ප්ලාස්කු බොහෝ විට භාවිතා වනුයේ, පරිසර උෂ්නත්වයට බෙහෙවින් අඩු උෂ්නත්ව වලදී වායුමය අවස්ථාවට එළඹෙන, ඔක්සිජන් හා නයිට්රජන් වැනි ද්‍රව්‍ය, ද්‍රව අවස්ථාවෙහි ගබඩා කර තබා ගැනීමටය; මෙම අවස්ථාවෙහිදී, බෝතලයේ අතිශයින් සිසිල් ඇතුලාන්තය වෙත තාපය කාන්දු වීම තුලින්, ද්‍රවය ලැසි "බුබුලනය"ට පාත්‍ර වී, ඒ හේතුවෙන් ප්ලාස්කුව තුල  පීඩනය ගොඩනැගී එය පුපුරා යෑම වලක්වනු වස්, ඇබ-රහිත පටු විවරයක් හෝ පීඩන මිදවුම් කපාටයක් මගින් ආරක්ෂිත කලාවූ ඇබ-සහිත විවරයක් හෝ භාවිත කරනු ලැබේ. ඩ්‍යුවර් ප්ලාස්කුවෙහි අනර්ඝ පරිවරණය හේතුවෙන්, ඉතාමත් ලැසි "උතුරායෑම"ක් සිදුවන අතර, එබැවින්, මිල අධික ශීතකරන  උපකරණ වල පිහිට නොපතමින්ම, අන්තර්ගතය බොහෝ කාලයක් දුව අවස්ථාවෙහි තබා ගැනීමට හැකි වෙයි.
NMR සහ MRI යන්ත්‍ර වැනි, සමහරක් භාවිත, ද්විත්ව ඩ්‍යුවර් ප්ලාස්කු භාවිතය මත අතිශයෙන් යැපෙති. මෙම ප්ලාස්කුවල, ඇතුලාන්ත ප්ලාස්කුවෙහි දුව හීලියම් අඩංගු වන අතර, පිටස්තර ප්ලාස්කුවෙහි ද්‍රව නයිට්රජන් අඩංගු කොට, මේවා අතර එක් රික්ත කලාපයක් පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ. මිල අධික හීලියම් හානි වීම මෙලෙස අවම කරගනු ලැබේ.
Game
The game විනෝදාස්වාදය සඳහා ප්‍රගුණ කරන ලද මනුෂ්‍ය හෝ සත්ව ක්‍රියාකාරකමකි
අධ්‍යාපනය සහ මානව සංවර්ධනය පිළිබඳ විද්‍යාවන්, සංජානන විද්‍යාවන්, අධ්‍යාපන විද්‍යාව, ඉගෙනීමට සහ අධ්‍යාපනයට වැදගත් වන ළමා පරිචයක් ලෙස ක්‍රීඩාව පරීක්ෂා කරයි, එමඟින් එය මධ්‍යම හා දිගුකාලීනව ඵලදායි විය හැකිය. ක්‍රීඩාවේදී, තරුණ මිනිසා, අනෙකුත් විශේෂයන් මෙන්, ඔහුගේ වැඩිහිටි ජීවිතයේදී ඔහුට අවශ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය ක්‍රියාවන් නොමැතිව සිදු කරයි.
කෙසේ වෙතත්, වැඩිහිටියා දිගටම ක්‍රීඩා කරන අතර, ඔහු හුදු විනෝදාස්වාදයක් ලෙස නොසිතන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ක්‍රීඩා සංකල්පය නිතර යෙදේ. ප්‍රශ්නය ඉදිරිපත් කරන්නේ මෙසේය. ඔයා මොන සෙල්ලමක්ද කරන්නේ ? ". මානව අන්තර්ක්‍රියා වල සමාජ විද්‍යාව සහ මනෝවිද්‍යාව, ක්‍රීඩාව වැනි නියාමනය කරන ලද ක්‍රීඩා සහ සම්මුතීන් අතර සම්බන්ධකම් එකක් සහ අනෙකක් තහවුරු කරයි, එය බොහෝ විට ව්‍යංගයෙන්, සමාජ ජීවිතය සහ ඒවා ක්‍රීඩා කරන පුද්ගලයින්ගේ හැඟීම් නියාමනය කරයි. ක්‍රීඩා සංකල්පයේ මෙම දිගුව ආර්ථික විද්‍යා ක්‍රීඩා න්‍යාය තුළ ලබා දෙයි.
අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු සාහිත්‍යය
අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු සාහිත්‍යය එක්සත් ජනපදය ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලෙස නැගී ඒම පිළිබඳ අනාවැකි දැක්වූ පරිදි අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු සාහිත්‍යය සතුව ද සමාන දිගු ඉතිහාසයක් තිබේ.
ෆිලිස් වීට්ලි
ලුසී ටෙරී අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ පුරාණතම කෘතිය ලෙස සැලකෙන වර්ෂ 1746 රචිත "බාර්ස් ෆයිට්" (Bars Fight) හි කතුවරයා ය. මෙම පද්‍යය ජොසියා හොලන්ඩ‘ ගේ "බටහිර මැසෂුසෙට්'හි ඉතිහාසය" (History of western Massachusetts) 1855 එළි දකින තුරු ප‍්‍රකාශයට පත් වුයේ නැත. තව ද වර්ෂ 1760 බ‍්‍රිටන් හැමන් ගේ "The Narrative of the Uncommon Sufferings and Surprising Deliverence of Briton Hammon, Negro Man "හි ද පළ විය’ කිවිවරියක වූ ෆිලිස් වීට්ලි (1753-84) අමෙරිකානු නිදහස් උදාවට තෙවසරකට පෙර එනම් වර්ෂ 1773 දී තම ග‍්‍රන්ථය විවිධ විෂයයන්ට සම්බන්ධ කවි (Poems on various subjects) පළ කළාය. අප‍්‍රිකාවේ සෙනගල් හි උපත ලද වීට්ලි බලයෙන් අල්ලා ගත් පසු වයස අවුරුදු හතේ දී වහලියක ලෙස විකුණන ලදී. අමෙරිකාවට රැගෙන ආ පසු බොස්ටන් හි ව්‍යාපාරිකයෙකු ඇගේ හිමිකරු විය. ඇය ඉංග‍්‍රීසි කතා කළ අයෙකු නොවූව ද වයස අවුරුදු දහසයේ දී ඇය ඉංග‍්‍රීසි භාෂාව හැසිරවීමට සමත් විය. ඇගේ කවි අමෙරිකානු විප්ලවයේ කැපී පෙනෙන චරිතයන් හි පැසසුමට ලක් විය. ඒ අතර තමාට ගෞරවයක් ලෙස රචිත කාව්‍යයක් වෙනුවෙන් ජෝර්ජ් වොෂිංටන් ඇයට පෞද්ගලිකව ස්තුති කරන ලදී. එසේ තිබියදීත් බොහෝ සුදු ජාතිකයන් කළු ජාතික කාන්තාවක් මෙසේ ඥානවන්ත ලෙස කාව්‍ය රචනා කිරීම සම්බන්ධව විමතියට පත් වූහ. මෙහි පුතිඵලයක් ලෙස වීට්ලි හට අධිකරණය ඉදිරියේ තමන් අදාල කවි රචනා කළ බව සනාථ කිරීමට කරුණු දැක්වීමට සිදු විය. සමහර විචාරකයන් දක්වන පරිදි වීට්ලි මෙම නඩුව සාර්ථකව ජයග්‍රහණය අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ පළමු හඳුනාගැනීම  ලෙස දක්වති.
ජුපිටර් හැමන් (1711-1806) තවත් මුල් කාලීන අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු කතුවරයෙක් විය. අමෙරිකාව තුළ ප‍්‍රසිද්ධියට පත් මුල්ම කළු ජාතික රචකයා ලෙස සැලකෙන හැමන් "ඇන් ඊවිනින් තෝට" (An Evening Thought: Salvation by Christ with Penitential Cries) යන කාව්‍ය 1761 මුල් කාලයේ මුද්‍රණයක ප‍්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 1778 දී ෆිලිස් වීට්ලි වෙනුවෙන් ස්තෝත‍්‍ර කාව්‍යයක් රචනා කරමින් එහි ඔවුන් බෙදා හදාගත් දයානුකම්පාව හා පොදු බැඳීම සාකචඡා කරන ලදී. 1786 දී නිව්යෝර්ක් ප්‍රාන්තයේ නීග්‍රෝවරුන් වෙත ඔහුගේ ප‍්‍රසිද්ධ කථාව ඉදිරිපත් කළේය. වයස අවුරුදු හැත්තෑ හයේ දී හැමන් එම කථාව ලීයූවේ ජීවිත කාලය පුරාම වහලෙකු ලෙස දිවි ගෙවමින් වන අතර එහි ඔහුගේ ප‍්‍රසිද්ධ උද්ධරණය වන "අපට ස්වර්ගයට යා හැකි වුවොත් අප කළු ජාතිකයන් වීම පිළිබඳව කිසිවෙක් හෝ වහලුන් වීම පිළිබඳව කිසිවෙක් අවලාද නොකරනු ඇත" (If we should ever get to Heaven, we shall find nobody to reproach us for being black, or for being slaves). හැමන් ගේ කථාව ක‍්‍රමික විමුක්තිය පිළිබඳ අදහසද ප‍්‍රවර්ධනය කළේ වහල්භාවය අවසන් කිරීමේ ක‍්‍රමයක් ලෙසිනි. මෙහිදී අදහස් වන්නේ ඇමෙරිකානු සමාජය තුළ වහල්භාවය මුල් බැස තිබීම නිසා ක්ෂණික විමුක්තිය ලඟා කර ගැනීම අපහසු බව හඳුනාගනිමින්  හැමන් මෙම උපාය ප‍්‍රකාශ කළ බවය. හැමන් තම මරණය දක්වා වහලෙකු ලෙස ජීවත් විය. පසුකාලීනව ඔහු ගේ කථාව වහල්භාවයට එරෙහි වූ විවිධ කණ්ඩායම් විසින් නැවත මුද්‍රණය කරන ලදී.
සටහන්
{|
අංක ගණිත රැහැන
thumb|ගැටැති රැහැන සහිත අංක ගණිත [[රූපකය|රූපකයක් (හෝර්ටස් ඩෙලිසියරම් (1180 පමණ) වෙතින් උපුටා ගන්නා ලදි]] අංක ගණිත රැහැන, හෝ ගැටැති රැහැන යනු, බොහෝ ගණිතමය සහ ජ්‍යාමිතික ගැටළු විසඳීමට භාවිතා කල හැකිව තිබූ සහ මධ්‍යතන යුගයේ පුළුල් භාවිතයෙහි පැවතුණු අංක ගණිතමය මෙවලමකි. අංක ගණිත රැහැනක සාමාන්‍යයෙන්  සම අන්තර වල පැවති ගැට 13 ක්—එබැවින්, එය සමහරවිට හැඳින්වුනේ දහතුන් -ගැට-රැහැන යනුවෙනි— අවම වශයෙන් පැවතිණි. මෙයට වඩා බොහෝ ගැට තිබුණේ නම්, විශේෂයෙන්  ගුණකිරීම සහ  බෙදීම සඳහා උපකාරී වුණි.
මධ්‍යතන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයෙහිදී, ගැටැති රැහැන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්ට අත්‍යාවශ්‍යක වූයේ, සමපාද සහ  සෘජු-කෝණාස්‍ර  ත්‍රිකෝණ මෙන්ම, වෘත්ත තැනීමටද එය ඉවහල් වුනු නිසාය.
හෝර්ටස් ඩෙලිසියරම්හී  සංස්කාරී  කලා විස්තර කොට දැක්වීමේදී, අංක ගණිතය පිළිබඳ  රූපකය ලෙස දැක්වෙන්නේ ගැටැති රැහැනක් සහිත ස්ත්‍රී රූපයකි.
අංක ගණිතමය කෘත්‍යයන්
ප්‍රවර්ගය:ගණිතමය මෙවලම් ප්‍රවර්ගය:අංක ගණිතය
එරිස් (වාමන ග්‍රහලෝකය)
thumb|ඒරිස්ගේ කක්ෂය (නිල්) සෙනසුරු, යුරේනස්, නෙප්චූන් හා ප්ලූටෝගේ කක්ෂ (සුදු හා අළු) වලට සංසන්දනාත්මකව, දක්වා ඇත. කක්ෂ තරලයට පහළින් වූ චාප අඳුරු පැහැයෙන් සටහන් කර ඇති අතර රතු පැහැති තිතකින් දක්වා ඇත්තේ සූර්යයායි. වමෙහි රූප සටහන ධ්‍රැවීය පෙණුම වන අතර දකුණෙහි වූ රූප සටහන ධ්‍රැවීය පෙණුම වන අතර දකුණෙහි වූ රූප සටහන් කක්ෂ තලයේ සිට පෙනෙන විවිධ ආකාර වේ.
එරිස් (සංකේතය: ) විධිමත්ව හඳුන්වනු ලබන්නේ නාමය වන්නේ 136199Eris ලෙසයි. ඊට පෙර එය 2003VB313 (ප්‍රාථමික ග්‍රහ නාමකරණය බලන්න) වශයෙන්ද හඳුන්වන අතර එය මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති විශාලතම වාමන ග්‍රහලොව වන අතර එය සූර්යයා කේන්ද්‍ර කොටගත් කක්ෂයක සෘජුවම කක්ෂගතවී ඇති 9 වැනි විශාලතම ග්‍රහවස්තුව ද වේ. එහි විශ්කම්භය 2.500km පමණ වන අතර ප්ලුටෝට වඩා 27% විශාල වේ.