cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
දූරියන්
ඉදුණු දූරියන් සහ ඒවා තෝරා ගැනිම
thumb|upright|right|දූරියන් මිල දී ගැනිමට පෙර එය ඉව කර බලන පාරිභෝගිකයෙක් ලාරොස්සෙ ගැස්ට්‍රොනොමික් ට අනුව දුරියන් ලෙල්ල පිපිරිමට පටන් ගන්නා විට එම ඵලය ආහාරයට ගැනිමට සුදුසු තත්වයට පැමිණ තිබේ. මෙම අවස්ථාව දකුණු ආසියාවේ කලාපයෙන් කලාපයට මෙන්ම දූරියන් විශේෂය අනුවද වෙනස් වේ. සමහර දූරියන් විශේෂයන් ඉතා උසට වැඩෙන නිසා ඒවා ආහාරයට ගත හැකි වන්නෙ ගසෙන් ගිලිහි බිම වැටුණු පසුව පමණි. නමුත් ඩි. සෙබෙතිනස් හි බොහෝ උප විශේෂ වල ඵල ගසෙන් නෙලාගෙන, විකිණීමට පෙර ඉඳවනු ලබයි. දකුණු තායිලන්තයේ සමහර පිරිස් නොමේරු දූරියන් සදහා කැමැත්තක් දක්වති. උතුරු තායිලන්තයේ සමහර පිරිස් ඉදුණු මෘදු හා සුවඳැති දූරියන් සදහා කැමැත්තක් දක්වති. මැලේසියානු හා සිංගප්පූරු පාරිබෝගිකයන් හැකිතාක් ඉදුණු, ඉතා තියුණු සුවඳකින් යුත් දූරියන් ආහාරයට ගැනිමට ප්‍රියතාවයක් දක්වති.සමහර අවස්ථා වලදි ඔවුන් දූරියන් ගෙඩිය පිපිරි විවර වුනු පසුවද, තව තවත් ඉදීම සදහා තබයි. එවිට දූරියන් මදුළු ඉතා උකු හා සුළු මත්වන ගතියකින් යුක්ත වන අතර එහි සුවඳ හා රසය බොහෝ සංකිරණ ස්වභාවයක් ගනි.
පාරිභෝගිකයන් අතර දූරියන් ගෙඩියෙහි ඉදුණු බව පිළිබදව විවිධ අදහස් පවතින නිසා “හොඳ” දූරියන් ගෙඩියක් තෝර ගැනිම පිළිබදව පොදු අදහසක් ප්‍රකාශ කිරිම ඉතා අපහසුය. ගසෙන් වැටුණු දූරියන් ගෙඩියක් දින දෙකත් හතරත් අතර කාලයක් ඉදීමට ලක් වන අතර, බොහෝ විට දින පහකට හයකට පසු, පමණ ඉක්මවා ඉදුණු දූරියන් අප්‍රසන්න තත්වයකට පත් වේ. කල් ගත වත්ම දූරියන් නටුවෙහි තෙතමනය අඩු වි යයි. එම නිසා දූරියන් ගෙඩියක් මිලදි ගන්න පාරිභෝගිකයෙකුට උපදෙස් දෙන්නේ එහි නටුවෙහි ස්වභාවය පරීක්ෂා කර බලන ලෙසයි. විශාල ඝන නාරටියක් යනු දූරියන් ගෙඩියක නැවුම්බව පිළිබදව සලකුණකි. වාර්තා වන ලෙසට වංචනික වෙළදුන් විසින් මෙම නටුව වෙළීමට, වර්ණ ගැන්වීමට හෝ ගැලවීමට කටයුතු කරයි. කන් යෝ විශේෂයේ ඉහළ ජනප්‍රියතාවය නිසාම සමහර වීදි වෙළදුන් විසින් අඩු ජනප්‍රියතාවයකින් යුත් විශේෂ ඒවායේ නටුව සමඟ විකිණිමට තබයි. එය පාරිභෝගිකයන්ගේ අවිශ්වාසය දුරු කරවයි. තවත් උපදෙසක් ලෙස දූරියන් ගෙඩිය හොඳින් සොලවා එය තුලින් නැගෙන හඬට සවන්දෙන ලෙස පවසයි. බීජ එහා මෙහා ගමන් කරන හඬින් හැඟවෙන්නේ දූරියන් ගෙඩිය හොදින් ඉදි මදුළු සුළු වශයෙන් වියළි පතින බවයි.
ඉතිහාසය
thumb|left|[[Michał Boym, මයිකල් බෝයිම් නැමති ජේසුයිට් නිකායිකයෙකු විසින් බටහිර පඬිවරයන් වෙත 1655දි පමණ දූරියන් පිළිබඳ ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවක්.]]
ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට අග්නිදිග ආසියාතිකයන් දූරියන් පරිභෝජනය කළත් බටහිර ලෝකය ඒ පිළිබඳව දැනුවත් වූයේ දැනට වසර 600කට පමණ පෙරයි. පහළොස් වන සිය වසේදි අග්නිදිග ආසියාවේ සංචාරය කල නිකොලො ඩා කොන්ටි ගේ වාර්තාව, යුරෝපයේ දුරියන් පිළිබඳ ඉපැරණිම මුලාශ්‍රය ලෙස සැලකේ. “ඔවුන් (සුමත්‍රානු වැසියන් ) සතුව දූරියන් ලෙසින් හදුන්වන කොළ පැහැති පළතුරක් ඇත. එය විශාලත්වයෙන් පැණි කොමඩු ගෙඩියක් තරම්වේ. එය තුළ දිගටි දොඩම් සහ සමානව පැතිරුනු උකු බටර් වැනි දෙයක් ඇති අතර එය විවිධ රසයන් ගේ සමිශ්‍රණයකි.” පෲතුගීසි ජාතික වෛද්‍යවරයෙකු වන ගාර්ශියා ඩි ඔට්‍රා විසින් 1563නේ දි ප්‍රකාශ කරන ලද "Colóquios dos simples e drogas da India" හි දූරියන් පිළිබඳ විස්තර කරයි. මෙම වසර සිය ගණන පුරාවටම දූරියන් පිළිබඳව වඩාත් සවිස්තරාත්මක හා නිවැරදි තොරතුරු අන්තර්ගත වන්නේ ජෝර්ජ් එබෙර්හර්ඩ් රම්පියස් නැමති ජර්මන් ජාතික උද්භිත විද්‍යාඥයෙකු විසින් 1741කේ දි ප්‍රකාශ කළ Herbarium Amboinenseහියි. රම්පියස් විසින් අනෙකුත් විශේෂයන් ගේ නාම වලට කොටස් එකතු කරමින් හා ඒවායෙන් කොටස් ඉවත් කරමින් නාමයන් යෙදු නිසා දූරියො ගණය තුළ සංකීර්ණ වර්ගීකරණයක් දකිය හැක. දූරියන් හා අනෝදා (අනෝනා මුරිකටා) යන දෙවර්ගයටම කටු සහිත කොළ පැහැති ඵල ඇති නිසා, වර්ගීකරණයේ මුල් අවධියේදී යම් පැටලිලි සහගත බවක් පැවතිණි. මැලේ භාෂාවෙන් ලතින් දූරියන් නැමති අරුත ඇතිව දූරියන් බෙලන්ඩා නමින් අනෝදා හදුන්වයි.
16 වැනි සිය වසේදි පෲතුගීසින් විසින් ඩී. සිබෙතිනස් ලංකාවට හදුන්වා දෙන ලදී. එය ඇමෙරිකාවට ද හදුන්වා දුන් නමුත් ඒවා උද්භිත උද්‍යාන වලට පමණක් සීමා වුණි. 1884දි රාජකීය උද්භිත උද්‍යානයේ හට ගත් පළමු බීජ පැළ ඩොමිනිකානු රාජ්‍යයේ ඔගස්ටී සෙන්ට් ඇරොමන් වෙත යවන ලදි.
18 වන සියවසේ පමණ සිට අග්නිදිග අසියාවේ ග්‍රාමීය වශයෙන් දූරියන් වගාකෙරුනු අතර 20 වන සියවසේ මැද භාගයේ පමණ සිට වාණිජ වශයෙන් වගා කිරිම ආරම්භ කෙරුණි. ඕස්ට්‍රේලියානු ගත්කතුවරයෙකු සහ පෝෂණවේදියෙකු වන ඩේමන්ඩ් ජේම්ස් බැන්ෆිල්ඩ් My Tropic Isle කෘතියේ ඔහුගේ දූරියන් වගාවක් පිළිබදව සඳහන් කරයි. එහි සඳහන් පරිදි 20 වන සියවසේ මුල් කාලයේදි සිය සිංගප්පූරු මිතුරෙකුගෙන් ලැබුණු දූරියන් බීජ, ඔහු විසින් උතුරු වෙරළබඩ කුවින්ස්ලන්තයෙන් එහා පිහිටි ඝර්මකලාපීය දූපතක වගා කොට රැක බලාගෙන තිබේ.
1949යේදි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික උද්භිද විද්‍යාඥයෙකු විසින් The Dhuriyan Theory, or the Origin of the Modern Tree ප්‍රකාශ කරන ලදි. ඔහුගේ සිද්ධාන්තය වුයේ අනෙකුත් බීජ ප්‍රචාරණය වන ක්‍රම වලට කලින් එන්ඩොසොකොයි (සතුන් ගේ ආමාශය හරහා බීජ ප්‍රවාහනය කිරීමට දෙන අල්ලසක්) මඟින් සතුන් උද්දීපනය වන බවයි. මෙම ව්‍යාප්ති ක්‍රමයේ ඉපැරණිම භාවිතාකරුවන් වන්නේ දූරියො විශේෂ වල ඉපැරණිම මුතුන් මිත්තනුයි. උදාහරණයක් ලෙස රතු දූරියන් (ඩී. දුල්සිස්) දැක්විය හැක.
අග්නිදිග ආසියානු කලාපයේ දේශියව හා අන්තර්ජාතිකව දූරියන් සඳහා වු ඉල්ලුම, 1990වේ මුල් අවධියේ සිට විශාල වශයෙන් වර්ධනය විය. ආසියාවේ වර්ධනය වෙමින් පවතින සමෘධිමත් බවද මෙයට හේතුවක් විය.
ආහාර පිසීම
දූරියන් පළතුර පුළුල් පරාසයක විහිදුනු ආහාර රස ගැන්විමට යොද ගනි. මෙම ආහාර අතර සාම්ප්‍රදායික මැලේ රසකැවිලි, අයිස් කකන්ග්, දොදොල්, ලෙම්පක්, රෝස් බිස්කට් මෙන්ම නවින ආහාර වන අයිස් ක්‍රීම්, මිල්ක් ශේක්, මෝන් කේක්, යුලෙ ලොග් (කොටයක හැඩය ගත් නත්තල් කේක් වර්ගයක් ) සහ කැපුචිනො (පෙණ සහිත කිරි කෝපි වර්ගයක්) ද වේ. දූරියන් අයිස් ක්‍රීම් ඉන්දුනීසියාවේ ජනප්‍රිය අතුරුපසක් වන අතර එහි නගරවල, විශේෂයෙන් ජාවා හි මග දෙපස ඇති කඩ වල විකිණිමට තබා තිබේ. පොල් කිරි වලින් පිසින ලද ඇලෙන සුළු බතක් වන පුලුට් දූරියන් හෝ කෙටන් දූරියන් ඉදුණු දූරියන් සමග පිළිගන්වයි. සභා හි ළූණු සහ මිරිස් සමග බදින ලද රතු දූරියන් අමතර ආහාරයක් ලෙස පිළිගන්වයි. සයර් නැමති නැවුම් මාළු වතුරෙන් සාදන සුප් වර්ගය සදහා සම්ප්‍රදායිකව රතු මදුළු සහිත දූරියන් එකතු කරයි. ඉකන් බ්‍රෙන්ග්කෙස් යනු දූරියන් සෝස් හි පිසින සම්ප්‍රදායික සුමත්‍රානු මාළු වර්ගයකි. සාම්ප්‍රදායිකව බොල්ලෙන් පේස්ට්‍රි වල පිරවුම සඳහා කෙසෙල් සහ චීස් යොදා ගත්තද වර්ථමානයේ දූරියන් පුරවන ලද බොල්ලෙන් දූරියන් ද දක්නට ලැබේ. වියළු දූරියන් මදුළු දූරියන් චිප්ස් සෑදීමට යොදා ගනි.
අඩු ප්‍රමිතියකින් යුතු, සෘජු පරිභෝජනයට නුසුදුසු දූරියන් මුහුම් කිරිමෙන් ටෙම්පොයක් සාදා ගනි. එය පිස හෝ අමුවෙන් ආහාරයට ගත හැකි අතර සාමාන්‍යයෙන් බත් සමග අහාරයට ගනි. ටෙම්පොයක් ව්‍යාංජන සෑදිම සඳහාද යොදා ගනි. සුමත්‍රානු ආහාරයක් වන ටෙම්පොයක් සම්බෝල මුහුම් කල දූරියන්, පොල් කිරි හා කුළු බඩු වර්ග යොදා සදා ගනි.
තායිලන්තයේ පැණි රස බතක් සමග නැවුම් දූරියන් නිතරම ආහාරයට ගන්නා නිසා වෙළඳපොලේ දූරියන් තලප කුට්ටි වශයෙන් විකිණිමට තබා තිබේ. නමුත් බොහෝවිට මෙම තලප වට්ටක්කා සමග මිශ්‍ර කර විකුණනු ලැබේ. නොඉදුණු දූරියන් එළවලුවක් ලෙස පිසින පිලිපින ජාතිකයන් හැරුනු විට අනෙකුත් සියල්ලන් පාහේ දූරියන් පැණි රස ආහාරයන් පිළියල කිරිම සදහා යොදා ගනි. මැලේසියානුවන් සීනි දැමු හා ලුණු දැමු දූරියන් කල් තබා ගනු ලබනවා. සිහින් කොට ලියන ළූණු, ලුණු සහ විනාකිරි සමඟ මිශ්‍ර කරන ලද දූරියන් බොඩෙර් යනුවෙන් හදුන්වයි. ප්‍රමානයෙන් චෙස්නට් ඇටයක් තරම් වන දූරියන් බීජ තම්බා, රෝස්ට් කර හෝ පොල් තෙල් හි බැද ආහාරයට ගත හැක. එවිට එහි ස්වභාවය ගහල හෝ බතල වලට සමාන වුවත් ඇලෙනසුලු ගතියක් දක්වයි. ජාවා හි සිහින් පෙති කපන ලද දූරියන් සීනි සමග පිස රස කැවිල්ලක් ලෙස ආහාරයට ගනි. නොපිසු දූරියන් බීජ සික්ලොප්‍රොපෙන් අම්ලය නිසා විෂ විය හැකි බැවින් එලෙස පරිභෝජනය නොකල යුතුයි.
ඇතැම් අවස්ථා වලදි නොමේරු දූරියන් පත්‍ර සහ රිකිලි පලා වර්ගයන් ලෙස පිසිනු ලබයි. සමහර විශේෂ කේක් වර්ග සදහා දූරියන් ලෙලි පුලුස්සා ලබා ගන්නා අලු යොදා ගනු ලැබේ. ඉන්දුනීසියවේ උතුරු සුමත්‍රා ප්‍රදේශයේ දූරියන් මල් පෙති ආහාරයට ගන්නා අතර මොලුස්කා දිවයිනේ මසුන් දුම් ගැස්විම සදහ ඉන්ධනයක් ලෙස දූරියන් පොතු භාවිත කරනු ලබයි. මී මැස්සන් විසින් දූරියන් මල් පැණි සහ පරාග පැණි නිපදවීම සදහා රැස් කලද එම පැණි වල ස්වභාවය පිළිබද තොරතුරු අප්‍රකට වේ.
පෝෂණය සහ ඖෂධ
මැලේසියාවේ දුරියන් කොළ සහ මුල් වලින් සාදා ගන්නා කසායක් ප්‍රතිජ්වරකයක් ලෙස නියම කරයි. මෙම කොළ වල ඉස්ම උණ රෝගීන්ගේ හිසෙහි ගල්වයි. 1930හේදි බර්කිල් හා හනීෆ් විසින් රැස් කරන ලද උණ රෝගීන් සඳහ වු මැලේ බෙහෙත් වට්ටෝරුව, දූරියන් යොදා සාදන බෙහෙත් වර්ගයක් පිළිබඳව ඇති වඩාත් සවිස්තරාත්මක තොරතුරයි. එහිදි උපදෙස් දෙන්නේ Hibiscus rosa-sinensis මුල් සමඟ දූරියො සෙබතිනස්, Nephelium longan, Nephelium mutabile හා Artocarpus integrifolia තම්බා කසායක් ලෙස හෝ ආලේපනයක් ලෙස භාවිතා කිරීමටයි.
1920දි නිව්යෝක් හි දූරියන් ඵල නිෂ්පාදන ආයතනය “දූරි ඉන්දියා” නමින් සෞඛ්‍යමය ආහාර අතිරේකයක් ඉදිරිපත් කරන ලදි. මෙම බෝතල් දුසිමක් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 9කට අලෙවි කෙරුනු අතර එක් බෝතලයක පෙති 63ක් අන්තර්ගත විය. මෙම පෙති වල දුරියන්, ඉන්දියාවේ ඇලියම් විශේෂයක් සහ විටමින් ඊ අන්තර්ගත විය. මෙම ආයතනය විසින් මේ පෙති අලවි කෙරුවේ “ලොව අන් කිසිදු නිෂ්පාදනයක අඩංගු නොවන තරම් සෞඛ්‍යසම්පන්න ශක්තියක් අඩංගු නිෂ්පාදනයක්” ලෙසින් ප්‍රචාරය කරමිනුයි.
ඇදහිලි සහ විශ්වාස
සාම්ප්‍රදායික අග්නිදිග ආසියානු මතයන්ට අනුව මෙන්ම සාම්ප්‍රදායික චින වෛද්‍ය විද්‍යාවට අනුව දූරියන් සතුව අධික දහඩියට හේතුවන උෂ්ණාදික ගුණයක් ඇති බව සැලකේ. මෙයට ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වීම සඳහ සාම්ප්‍රදායික පිළියමක් ලෙස මදුළු ආහාරයට ගෙන අවසන් වු හිස් කට්ටට ජලය දමා එය පානය කරයි. තවත් ක්‍රමයක් වන්නෙ දූරියන් මැන්ගුටීන් සමග ආහාරයට ගැනීමයි. එය සිසිලන ගුණ ඇති කරවයි. ගැබිණි කාන්තාවන්ට හා අධි රුධිර පීඩනයෙන් යුත් අයට දූරියන් පරිභෝජනය නොකිරීමට උපදෙස් දේ.
තවත් සුලභ දේශීය විශ්වාසයක් වන්නේ දූරියන් කෝපි හෝ මධ්‍යසාර පානයන් සමඟ ආහාරයට ගැනිම නුසුදුසු බවයි. 18 වන සිය වසේදි රම්පියස් විසින්ද දූරියන් ආහාරයට පසු මධ්‍යසාර පානය කළහොත් එය අජීර්ණයන්ට හේතු වන බව ප්‍රකාශ කර ඇත. 1929යේදි ජේ. ඩි. ගිම්ලෙට් විසින් රචිත Malay Poisons and Charm Cures හිද බ්‍රැන්ඩි සමඟ දූරියන් ආහාරයට නොගත යුතු බව සඳන් කර ඇත. 1981කේදි ජේ. ආර්. ක්‍රොෆ්ට් රචිත Bombacaceae: In Handbooks of the Flora of Papua New Guinea හිද දූරියන් ආහාරයට ගත් සැණින් මත් පන් අධික ලෙස පානය කිරිමෙන් රෝගී හැඟීමක් ඇති කරවන බව සඳහන් වේ. මෙම විශ්වාසයන්ගේ වලංගු භාවය තහවුරු කිරිම සඳහා නොයෙක් වෛද්‍ය පර්යේෂණ පවත්වා ඇත. ටුසුකූබා සරසවිය මඟින් පැවතූ පර්යේෂණයකින් අනාවරණය වුයේ දූරියන්හි අධි සල්ෆ සංයුතිය සිරුරේ ඇල්ඩිහයිඩ ඩීහයිඩ්‍රජනේස් ක්‍රියාවලිය අකර්මණ්ය කිරීම නිසා ශරීරයේ විෂ නැසිමේ හැකියාව 70% කින් පමණ අඩු වන බවයි.
ජාවා වැසියන් දූරියන් වල කාමෝද්දීපික ගුණ ඇති බව විශ්වාස කරති.
left|thumb|විශාල ලේ වැගිරීමක් කළ හැකි තියුණු කටු වලින් සමන්විත දූරියන්.
දූරියන් ගෙඩි තද තියුණු කටු වලින් යුක්ත නිසාත්, ඉතා ඉහළක සිට වැටිය හැකි නිසාත් එය මිනිස් හිසක් මත පතිත වුවහොත් දරුණු තුවාල සිදු විය හැක. එම නිසා දූරියන් ඇහිලීමේදි ඝන තොප්පියක් පලදින ලෙස නිර්දේශ කරයි. ඇල්ෆ්‍රඩ් රුසෙල් වොල්ලස් ලියා ඇති පරිදි මෙම තුවාල නිස මරණයක් සිදු වන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. බොහෝ විට මිනිසුන්ට තුවාල විය හැකි දිවා කාලයේ දුරියන් ගෙඩි බිම නොවැටෙන නිසා, දූරියන් වලට ඇස් ඇතැයි ප්‍රසිද්ධ කියමනක් ඇත. ඉන්දිනීසියානු වැසියන් බලපොරොත්තු විරහිත වාසනාවක් ලැබිම හැදින්විමට “වැටුණු දූරියන් ගෙඩියක් ලැබුණ වාගේ” යන කියමන භාවිතා කරති. කෙසේ වෙතත් ඉන්දුනීසියාවේ දූරියන් ගස් යට මිනිසුන් හට ඇවිදිමට නුසුදුසු යයි අනතුරු අඟවන සළකුණු දැකිය හැක.
1960ටේ දි කල ගවේෂණයකින් පිලිපීනයේ ඩාවො හි කැලැ වල ස්වභාවික කටු රහිත දූරියන් විශේෂයක් ඇති බව හඳුනා ගැනුණි. මේවායේ බීජ වලින් බෝ වන පැළ වල ද කටු අඩු දූරියන් හට ගැනුණි. 1989යේ ජූනි 17 මැලේසියාවේ කෘෂි කර්ම දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කටු රහිත දූරියන් ක්ලෝනයක්, ඩී 172 ලෙසින් ලියපදිංචි කරන ලදි. එය දූරියන් බොටක් (තට්ට දූරියන්) ලෙස හැදින්වුණි.
මිනිසුන්ට අමතරව සුමත්‍රානු අලින් වැනි සතුන්ද දූරියන් පරිභෝජනයට දනිති. පුදුම සහගත ලෙසින් මාංශ භක්ශක සුමත්ත්‍රානු කොටින්ද ඇතම් අවස්ථා වලදි දූරියන් පරිභෝජනය කරති. කැලයේ ඉදී වැටෙන දූරියන් වල සුවඳ කොටින්ද ආකර්ෂණය කර ගැනිමට සමත් වන නිසා මෙය සිදු විය හැකියි.
සංස්කෘතික බලපෑම
දුරියන් එහි භයානක පෙනුම හා මැඩලිය නොහැකි සුවඳ නිසාම “පළතුරු අතර රජු” ලෙස විරුදාවලි ලබා තිබේ. එහි නිජබිම වු අග්නිදිග ආසියාවේ එය එදිනෙදා ආහාරයට ගන්නා පළතුරකි.
යොමුව
ඉංග්‍රිසි ලිපිය
බාහිර සබැදුම්
ප්‍රවර්ගය:පළතුරු
සීඩික් ජනයා
සීඩික් (හෙවත් ඇතැම්විට සේඩික්, හෝ සීජික්, උච්චාරණය: ; ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම නැන්ටෞ ප්‍රාන්තය සහ හුවාලියෙන් ප්‍රාන්තයේ ජීවත්වන තායිවාන ආදිවාසී ජන කොට්ඨාසයකි. ඔවුන්ගේ භාෂාව ද සීඩික් නම් වේ.
2008 අප්‍රේල් 23 දින ඔවුන්ව නිල වශයෙන් තායිවානයේ 14වන ස්වදේශික ජන කොට්ඨාසය ලෙස පිළිගන්නා ලදී. මුලින් සීඩික් ජනයා හා ඔවුන්‍ගේ සමීපතමයන් වන ටෘකු ජනයා වර්ගීකරණය කරන ලද්දේ අතායල් නම් ජන කොට්ඨාසය ය‍ටතේ ය.
වුෂේ සිදුවීම් (霧社事件)
1897 සිට, ජපන් ජාතිකයන් විසින් මාර්ග ඉදිකිරීම් වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, එමගින් ඔවුන්ව ස්වදේශික ජනයාගේ භූමිය වෙත යොමු කරන ලදී. මෙය ආක්‍රමණයක් ලෙස දිස් විය. සබඳතා සහ මතභේද උග්‍ර වූ අතර, ස්වදේශික ජනයා කිහිප දෙනකු මරාදැමිණි. 1901දී ජපනුන් සමග සටනක දී ස්වදේශික ජනයා විසින් ජපන් සෙබලුන් 670 දෙනකු පරාජය කරන ලදී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, 1902දී ජපනුන් විසින් වුෂේ හුදකලා කරන ලදී.
1914 සහ 1917 අතර කාලයේ, ජජන් හමුදා ආක්‍රමණකාරී 'සමාදාන' වැඩ පිළිවෙලක් ගෙනගමින් ‍විරෝධය පෑ බොහෝ ජනයා මරාදැමූහ. මේ කාලයේ 馬赫坡社හි නායකයා වූ මෝනා රුඩාඕ ජපන් පාලනයට විරෝධය පලකළේ ය. ඔහුගේ ප්‍රයත්නයන් දෙවරක්ම අසාර්ථක වූයේ ඔහුගේ සැලසුම් සතුරන්ට අනාවරණය වූ නිසායි. සිය තෙවන ප්‍රත්නයේ දී කණ්ඩායම් දොළහකින් කණ්ඩායම් හතක්ම ජපන් හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් වැදීමට සංවිධානය කරවන ලදී.
ෂින් චෙං සිදුවීම් (新城事件)
ජපනුන් විසින් ස්වදේශික කාන්තාවන් කිහිප දෙනකු දූෂණය කරන ලදී. එනිසා ස්වදේශික නායකයන් දෙදෙනකු සහ මිනිසුන් විසිදෙනකු එක්වී ජපන් සෙබලුන් දහතුන් දෙනකු ඝාතනය කළහ.
ටෘකු යුද්ධය (太魯閣之役)
ජපනුන්ට ටෘකු ගෝත්‍රය යටත් කරගැනීමට අවශ්‍ය විය. මෙම ප්‍රදේශය වටලා වර්ෂ අටකට පසුව ඔවුහු ප්‍රහාර එල්ල කළහ. එය හි දී ස්වදේශික ජනයා දෙදහසක් විරෝධය පෑහ. ජපනුන් ආදිවාසීන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට මැෂින් තුවක්කු 200ක් සහ සෙබලුන් 10,000ක් යොදා ගත් නමුත්, ජපන් ආණ්ඩුකාර-ජනරාල්වරයා වූ සකුමා සමාටා හට ද මෙම යුද්ධයේ දී දරුණු තුවාල ඇතිවූ අතර, අනතුරුව ඔහු මියගියේ ය.
රෙන්චිගුවාන් සිදුවීම් (人止關事件) 1902
තැනිතලාව යටත් කරගැනීමෙන් පසුව, ජපන්නු වූෂේහි පාලනය සියතට ගැනීමට සමත් වූහ. ජපනුන්ට විරෝධය පෑ ඇතැම් තග්ඩායා ජනයාට වෙඩි තබා මරාදමන ලදී. මේ හේතුවෙන් නැවතත් සටන් උග්‍ර විය. මෙය වුෂේ සිද්ධියට හේතු විය.
සිමෙයියුවෑන් සිද්ධිය (姊妹原事件) 1903
රෙන්චිගුවාන්හි දී ලද හානියට පළිගැනීමක් ලෙස 1903දී ජපනුන් විසින් දඬුවම් දීමේ ප්‍රයාණයක් දියත් කරන ලදී.
මාධ්‍ය තුළ
2011 තායිවාන ඓතිහාසික නාට්‍යයක් වූ සීඩික් බාලේ තුළ ප්‍රධාන වශයෙන්ම සීඩික් ජනයා නිරූපණය කෙරිණි. මෙමගින් 1930 වුෂේ සිද්ධිය සමග මුල් කාලීන 1902 人止關 සහ 1903 姊妹原 සිදුවීම් ද නිරූපණය කෙරිණි. වුෂේ සිද්ධිය චිත්‍රපට තුළ තෙවරක්ම නිරූපණය කොට ඇත. මේ අතරට 1957 චිත්‍රපටයක් වූ ක්විං ෂැන් ජි ෂුවේ (青山碧血) යන චිත්‍රපටය ද අයත් වේ. මෙය 2003 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ඩනා සකුරා තුළ ද නිරූපණය කොට ති‍බේ.
කොලෙස්ටරෝල්
thumb|200px|right|Microscopic appearance of cholesterol crystals in water. Photo taken under [[polarized light.]]
කොලෙස්ටරෝල්(Cholesterol) යනු ලිපිඩමය ඇලෙනසුලු ඇල්කොහොල් විශේෂයකි.මෙය සතුන් ගේ පටකය හා රුධිර ප්ලාස්මාවේ අඩංගුය.එය ක්ෂීරපායින්ගේ සෛල තුල අඩංගු වැදගත් අංගයකි සෛල ප්ලාස්මයේ පාරගම්‍යතාවය හා තරලතාවය පවත්වාගැනිමට උපකාරවෙයි.සත්ව දේහයේ ඇති ප්‍රධාන ස්ටෙරෝල් සංයෝගය මෙයයි,එහෙත් වෙනත් සෛලමය දේහයන් තුලද කුඩා ප්‍රමාණයක් කොලෙස්ටරෝල් අංගුය, උදාහරණ ලෙස ශාක හා දිලීර වැනි රාජධානීන්ට අයත් ජීවීන් ගේ සෛල දැක්විය හැක.මෙය බැක්ටීරියා තුල කොලෙස්ටරෝල් අඩංගු නැත. කොලෙස්ටරෝල් ස්ටෙරොයිඩ් කාණ්ඩයට අයත් රසායනික සංයෝගයකි.
කොලෙස්ටරෝල් ශරීරයට අත්‍යවශ්‍ය වුවද අධික කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම ශරීරයට අහිතකරය.ශරීරයට අවශ්‍ය කොළෙස්ටරෝල් ප්‍රමාණය ආහාර මගින් ශරීරයට අවශෝෂණය කරගනී.
කොළෙස්ටරෝල් යන වචනය ග්‍රීක භාෂාවේ chole හා stereos යන වචන ඇසුරින් සෑදුන වචනයකි,1815 දී රසායන විද්‍යඥයෙකු වූ ඉයුජන් චෙවෙයුල් විසින් මෙය කොළෙස්ටරෝලි ලෙස නම්කළේය.
බ්‍රෝඩ්මාන් ප්‍රදේශ
thumb |බ්‍රෝඩ්මාන් ප්‍රදේශ ත්‍රිමාණ ලෙසින් දක්වමින්
මිනිස් හෝ වානර මස්තිෂ්ක බාහිකය සෛල-ආකාරවේදය, පටක විද්‍යාව හා සෛල සැකැස්ම අනුව බෙදා නම් කර ඇති ප්‍රදේශ වේ.
ජර්මානු කාය ව්‍යච්ඡේදක කොර්බිනියන් බ්රෝඩ්මාන් විසින් 1909 වර්ෂයේදී ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද මස්තිෂ්ක-බාහික සිතියම් මත පදනම් ව මේවා නම්කර ඇති අතර සියවසක පමණ කාලයක් තිස්සේ විවිධ විද්‍යාඥයින්ගේ අතින් වැඩිදියුණු වී තිබේ.
බ්‍රෝඩ්මාන් විසින් මේවා බොහෝදුරට ස්නායුමය සැකැස්ම අනුව නම් කලද මේ වනවිට ඒවා අදාළ කෘත්‍යයන් මත ගොනු කර තිබේ.
මිනිස් හා අනෙකුත් සතුන්ගේ බ්‍රෝඩ්මන් ප්‍රදේශ නම් කර ඇති අයුරු
(*) දරන කොටස් මිනිසුන්ගේ හමු නොවේ.
පසේහ් ජනයා
පසේහ් (හෙවත් පසීහ්; 巴則海 හෙවත් 巴宰) ජනයා සහ කක්ෂාබු ඇතුළු ජන කොට්ඨාසය තායිවානයේ තායිචුං සහ මියාඕලි යන ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ට්සෞවික පසේහ් භාෂාව වහරන ස්වදේශික ජනයාගෙන් පැවතෙන්නෝ වෙති. සංස්කෘතික සමායෝගය සහ සංස්කෘතික සමාග්‍රහණය හේතුවෙන් තමන් පසේහ්වරුන් යැයි පවසන තායිවාන ජනයා බොහෝදෙනකු ජීවත් වන්නේ නැන්ටෞහි පුලි මධ්‍යම නගරයේ අයි-ලෑන් දිස්ත්‍රික්කය (愛蘭地區) තුළ ය.
බු.ව. 2500
ප්‍රවර්ගය:බු.ව. 2500
අකුරැස්ස
අකුරැස්ස ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ මාතර දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති ප්‍රධාන නගරයකි.මෙය ඉතා දියුණු වෙළඳ නගරයක් වේ.53,000 කට වැඩි ජනගහනයක් ජීවත් වේ. වටිනා ගතිගුණ ඇති ගුණ යහපත් සොඳුරු මිනිසුන් පිරි නගරයකි.
ප්‍රදේශයේ ප්‍රසිද්ධ පාසල්
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
සාපේක්ෂතාවාදය
සාපේක්ෂතා වාදය යනු ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් හඳුන්වාදුන් භෞතික විද්‍යාව හා බැඳි න්‍යායකි. සාපේක්ෂතා න්‍යායට ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් පිළිවෙලින් 1905 දී සහ 1915 දී ඉදිරිපත් කෙරුණු සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය සහ විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය යන සිද්ධාන්ත දෙක ඇතුළත් ය.
20 වෙනි ශතවර්ෂයේ දී සෛද්ධාන්තික භෞතික විද්‍යාව සහ තාරකා විද්‍යාව යන ක්ෂේත්‍ර වල විප්ලවීය වෙනසක් සිදු කිරීමට සාපේක්ෂතාවාදයට හැකි විය. සාපේක්ෂතාවාදය මගින් චතුර්මාන කාල අවකාශය, සමකාලිකතා සාපේක්ෂතාව, ප්‍රගතික සහ ගුරුත්වජ කාල විස්තාරණය, සහ දිගෙහි සංකෝචනය වැනි සංකල්ප ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය. භෞතික විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේදී, මූලික අංශු සහ ඒවායේ මූලික අන්තර්ක්‍රියා ගැන දැනුම වැඩි දියුණු කිරීමට සාපේක්ෂතාවාදය උපකාරී වූ අතර න්‍යෂ්ටික යුගයට මග පාදන ලදී. සාපේක්ෂතාවාදය භාවිතයෙන් නියුට්‍රෝන තාරකා, කළු කුහර සහ ගුරුත්වාකර්ෂණ තරංග වැනි තාරකා විද්‍යාත්මක සංසිද්ධීන් පුරෝකථනය කිරීමට හැකියාව ලැබිණි.
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ ඉතිහාසය
විශේෂ සාපේක්‍ෂතාවාදය මුලින්ම යෝජනා කළේ ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් විසින් 1905 සැප්තැම්බර් 26 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද පත්‍රිකාවක "චලනය වන ශරීරවල විද්‍යුත් ගතික විද්‍යාව" යන මාතෘකාව යටතේ ය. නිව්ටෝනියානු යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ මැක්ස්වෙල්ගේ විද්‍යුත් චුම්භක සමීකරණ සහ පර්යේෂණාත්මකව මයිකල්සන්-මොර්ලි ප්‍රතිඵලය. (සහ පසුකාලීන සමාන අත්හදා බැලීම්) පෙන්නුම් කළේ ඓතිහාසිකව උපකල්පනය කරන ලද ආලෝකවාහක ඊතරය නොපවතින බවයි. මෙය අයින්ස්ටයින්ගේ විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ වර්ධනයට හේතු වූ අතර, සියලු චලිතයන් සහ විශේෂයෙන්ම ආලෝකයට ආසන්න වේගයකින් (සාපේක්ෂතාවාදී ප්‍රවේග ලෙස හඳුන්වන) තත්වයන් හැසිරවීමට යාන්ත්‍ර විද්‍යාව නිවැරදි කරයි. ගුරුත්වාකර්ෂණ සහ ක්වොන්ටම් ආචරණ නොසැලකිලිමත් වන විට ඕනෑම වේගයකින් චලනය වන වඩාත් නිවැරදි ආකෘතිය විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය බව අද ඔප්පු වී ඇත. එසේ වුවද, නිව්ටෝනියානු ආකෘතිය තවමත් අඩු ප්‍රවේගවලදී (ආලෝකයේ වේගයට සාපේක්ෂව) සරල හා නිවැරදි ආසන්න අගයක් ලෙස වලංගු වේ, උදාහරණයක් ලෙස, පෘථිවියේ එදිනෙදා චලනයන්.
වසර කිහිපයකට පසු අයින්ස්ටයින් ගුරුත්වාකර්ෂණය ඇතුළත් කිරීම සඳහා වක්‍ර අවකාශ කාලයක් හඳුන්වා දුන් සාමාන්‍ය සාපේක්‍ෂතාවාදය වර්ධනය කරන තුරු "විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය" යන වාක්‍ය ඛණ්ඩය භාවිතා නොකළේය. සමහර විට භාවිතා කරන පරිවර්තනයක් "සීමිත සාපේක්ෂතාවාදය"; "විශේෂ" යනු සැබවින්ම "විශේෂ අවස්ථාව" යන්නයි. න්‍යාය 1907 දී අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම සම්පූර්ණ විය.
ගැලීලියානු සාපේක්‍ෂතාවාදය අඩු වේගයන් සඳහා වලංගු වන විශේෂ සාපේක්‍ෂතාවාදයේ ආසන්න කිරීමක් ලෙස දැන් පිළිගෙන ඇති ආකාරයටම, විශේෂ සාපේක්‍ෂතාවාදය දුර්වල ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍ර සඳහා වලංගු වන සාමාන්‍ය සාපේක්‍ෂතාවාදයේ ආසන්න කිරීමක් ලෙස සැලකේ, එනම් ප්‍රමාණවත් තරම් කුඩා පරිමාණයකින් (උදා. උදම් බලවේග නොසැලකිය හැකිය) සහ නිදහස් වැටීමේ තත්වයන් තුළ. කෙසේ වෙතත්, සාමාන්‍ය සාපේක්ෂතාවාදය, අවකාශ කාලයේ ජ්‍යාමිතික වක්‍රය ලෙස ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑම් නිරූපණය කිරීම සඳහා යුක්ලීඩීය නොවන ජ්‍යාමිතිය ඇතුළත් කරයි. විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය මින්කොව්ස්කි අවකාශය ලෙස හඳුන්වන පැතලි අවකාශ කාලයට සීමා වේ. විශ්වය ව්‍යාජ-රීමානියානු බහුවිධයක් ලෙස ආකෘතිගත කළ හැකි තාක් කල්, මෙම වක්‍ර අවකාශ කාලය තුළ එක් එක් ලක්ෂ්‍යයේ ප්‍රමාණවත් තරම් කුඩා අසල්වැසි ප්‍රදේශයක් සඳහා විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයට අනුකූල වන Lorentz-අනවශ්‍ය රාමුවක් අර්ථ දැක්විය හැක.
ගැලීලියෝ ගැලීලි දැනටමත් නිරපේක්ෂ සහ හොඳින් නිර්වචනය කරන ලද විවේකයක් නොමැති බව (වරප්‍රසාදිත සමුද්දේශ රාමු නොමැත), එය දැන් ගැලීලියෝගේ සාපේක්ෂතා මූලධර්මය ලෙස හැඳින්වේ. අයින්ස්ටයින් මෙම මූලධර්මය දිගු කළ අතර එය ආලෝකයේ නියත වේගය සඳහා හේතු විය,එය මයිකල්සන්-මෝර්ලි අත්හදා බැලීමේදී නිරීක්ෂණය කරන ලද සංසිද්ධියකි. එය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ සහ විද්‍යුත් ගති විද්‍යාවේ නීති දෙකම ඇතුළුව භෞතික විද්‍යාවේ සියලුම නීති සඳහා පවතින බව ද ඔහු උපකල්පනය කළේය.
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයට සම්ප්‍රදායික "උපදේශන දෙකක්" ප්‍රවේශය
යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ හෝ විද්‍යුත් ගති විද්‍යාවේ (එවකට) දන්නා නීතිවල නිශ්චිත වලංගුභාවය කුමක් වුවත්, අයින්ස්ටයින් වඩාත් සහතික වූ බව පෙනෙන මූලික ප්‍රස්තුත දෙකක් හඳුනා ගත්තේය. මෙම ප්‍රස්තුතයන් වූයේ රික්තයක ආලෝකයේ වේගයේ අස්ථායීතාවය සහ අවස්ථිති පද්ධතිය තෝරා ගැනීමෙන් භෞතික නීතිවල (විශේෂයෙන් ආලෝකයේ වේගයේ ස්ථාවරත්වය) ස්වාධීනත්වයයි. 1905 දී විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය පිළිබඳ ඔහුගේ මූලික ඉදිරිපත් කිරීමේදී ඔහු මෙම උපකල්පන ප්‍රකාශ කළේ:
ආලෝකයේ වේගයේ ස්ථාවරත්වය මැක්ස්වෙල්ගේ විද්‍යුත් චුම්භක න්‍යාය [උපුටා දැක්වීම අවශ්‍ය] සහ ලුමිනිෆරස් ඊතර් සඳහා සාක්ෂි නොමැතිකම මගින් පෙලඹී ඇත. මයිකල්සන්-මෝර්ලි අත්හදා බැලීමේ ශූන්‍ය ප්‍රතිඵලය අයින්ස්ටයින්ට කෙතරම් බලපෑමක් ඇති කළේද යන්න පිළිබඳ පරස්පර සාක්ෂි තිබේ.කෙසේ වෙතත්, මයිකල්සන්-මෝර්ලි අත්හදා බැලීමේ ශුන්‍ය ප්‍රතිඵලය ආලෝකයේ වේගයේ ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ සංකල්පය පුළුල්ව පැතිරී ශීඝ්‍ර ලෙස පිළිගැනීමට උපකාර විය.විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ ව්‍යුත්පන්නය මෙම පැහැදිලි උපකල්පන දෙක මත පමණක් නොව, අභ්‍යවකාශයේ සමස්ථානික සහ සමජාතීයතාවය සහ ඒවායේ අතීත ඉතිහාසයෙන් මිණුම් දඬු සහ ඔරලෝසු වල ස්වාධීනත්වය ඇතුළුව නිශ්ශබ්ද උපකල්පන කිහිපයක් (භෞතික විද්‍යාවේ සෑම න්‍යායකම පාහේ සෑදී ඇත) මත ද රඳා පවතී. [පි 6]
1905 දී අයින්ස්ටයින් විසින් විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය පිළිබඳ මුල් ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසුව, විවිධ විකල්ප ව්‍යුත්පන්නයන් තුළ විවිධ උපකල්පන මාලාවන් යෝජනා කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, වඩාත් පොදු උපකල්පන කට්ටලය අයින්ස්ටයින් ඔහුගේ මුල් පත්‍රිකාවේ භාවිතා කළ ඒවා වේ. පසුව අයින්ස්ටයින් විසින් සිදු කරන ලද සාපේක්ෂතා මූලධර්මය පිළිබඳ වඩාත් ගණිතමය ප්‍රකාශයක් වන අතර එය ඉහත සඳහන් නොකළ සරලත්වය පිළිබඳ සංකල්පය හඳුන්වා දෙයි:
Henri Poincaré විසින් Lorentz පරිවර්තන ඔහුගේ Poincaré සමමිතික පරිවර්තන සමූහයේ උප කුලකයක් බව ඔප්පු කරමින් සාපේක්ෂතා න්‍යාය සඳහා ගණිතමය රාමුව සැපයීය. අයින්ස්ටයින් පසුව මෙම පරිවර්තනයන් ඔහුගේ ප්‍රත්‍යක්ෂ වලින් ලබා ගත්තේය.
අයින්ස්ටයින්ගේ බොහෝ ලිපි ලේඛන මෙම මූලධර්ම දෙක මත පදනම්ව Lorentz පරිවර්තනයේ ව්‍යුත්පන්නයන් ඉදිරිපත් කරයි.
සමුද්දේශ රාමු සහ සාපේක්ෂ චලිතය
සමුද්දේශ රාමු සාපේක්ෂතාවාදයේ තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. මෙහි භාවිතා කර ඇති සමුද්දේශ රාමුව යන්න අභ්‍යවකාශයේ නිරීක්ෂණ ඉදිරිදර්ශනයක් වන අතර එය චලිතයේ (ත්වරණය) කිසිදු වෙනසක් සිදු නොවන අතර, එයින් අවකාශීය අක්ෂ 3ක් (එසේ නම්, විවේකයේදී හෝ නියත ප්‍රවේගය) ඔස්සේ ස්ථානයක් මැනිය හැක. මීට අමතරව, සමුද්දේශ රාමුවකට 'ඔරලෝසුවක්' (ඒකාකාරී ආවර්තිතා සහිත ඕනෑම සමුද්දේශ උපාංගයක්) භාවිතයෙන් සිදුවීම්වල කාලය මැනීමේ හැකියාව ඇත.
සිදුවීමක් යනු සමුද්දේශ රාමුවකට සාපේක්ෂව අභ්‍යවකාශයේ තනි අද්විතීය මොහොතක් සහ ස්ථානයක් පැවරිය හැකි සිදුවීමකි: එය අවකාශ කාලයේ "ලක්ෂ්‍යයක්" වේ. සමුද්දේශ රාමුව නොතකා සාපේක්ෂතාවාදයේ දී ආලෝකයේ වේගය නියත බැවින්, ආලෝකයේ ස්පන්දන මගින් දුර මැනීමට සහ සිදුවීමෙන් පසු ඔරලෝසුව වෙත ළඟා වීමට කාලය ගත වුවද, ඔරලෝසුවට සිදුවීම් සිදු වූ වේලාවන් වෙත ආපසු යොමු කිරීමට ආලෝකයේ ස්පන්දන භාවිතා කළ හැකිය. සිදුවී ඇත.
උදාහරණයක් ලෙස, රතිඤ්ඤා පිපිරවීම "සිදුවීමක්" ලෙස සැලකිය හැකිය. අපට සිදුවීමක් එහි අවකාශ කාල ඛණ්ඩාංක හතරකින් සම්පූර්ණයෙන්ම සඳහන් කළ හැක: සිදුවීමේ වේලාව සහ එහි ත්‍රිමාන අවකාශීය පිහිටීම යොමු ලක්ෂ්‍යයක් නිර්වචනය කරයි. අපි මෙම සමුද්දේශ රාමුව S ලෙස හඳුන්වමු.
සම්මත වින්යාසය
alt=දයේ මූලධර්මය අනුව, ප්‍රථමික පද්ධතියේ නිශ්චල නිරීක්ෂකයෙකු ඔවුන් විසින් වාර්තා කරන ප්‍රවේගය −v වනු මිස, ඒ හා සමාන ඉදිකිරීමක් දකියි. සාපේක්ෂ නොවන යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ අනන්තයේ සිට පරිමිත අගයකට අන්තර්ක්‍රියා ප්‍රචාරණ වේගය වෙනස් කිරීම සඳහා පරිවර්තන සමීකරණ සිදුවීම් එක් රාමුවක තවත් රාමුවකට සිතියම්ගත කිරීම වෙනස් කිරීම අවශ්‍ය වේ.|thumb|රූපය 2-1. ප්‍රාථමික පද්ධතිය ප්‍රාථමික පද්ධතියට සාපේක්ෂව චලනය වෙමින් පවතී නියත ප්‍රවේගය v x-අක්ෂය දිගේ පමණක්, ප්‍රාථමික පද්ධතියේ නිශ්චල නිරීක්ෂකයෙකුගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන්. සාපේක්ෂතාවාදයේ මූලධර්මය අනුව, ප්‍රථමික පද්ධතියේ නිශ්චල නිරීක්ෂකයෙකු ඔවුන් විසින් වාර්තා කරන ප්‍රවේගය −v වනු මිස, ඒ හා සමාන ඉදිකිරීමක් දකියි. සාපේක්ෂ නොවන යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ අනන්තයේ සිට පරිමිත අගයකට අන්තර්ක්‍රියා ප්‍රචාරණ වේගය වෙනස් කිරීම සඳහා පරිවර්තන සමීකරණ සිදුවීම් එක් රාමුවක තවත් රාමුවකට සිතියම්ගත කිරීම වෙනස් කිරීම අවශ්‍ය වේ. විවිධ සමුද්දේශ රාමු තුළ නිරීක්ෂකයින් විසින් මනිනු ලබන අවකාශ කාල ඛණ්ඩාංක එකිනෙක හා සසඳන ආකාරය පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට, සම්මත වින්‍යාසය තුළ රාමු සහිත සරල සැකසුමකින් වැඩ කිරීම ප්‍රයෝජනවත් වේ. මෙය ගණිතය සරල කිරීමට ඉඩ සලසයි. එළඹෙන නිගමනවල සාමාන්‍යභාවය නැතිවීමකින් තොරව. රූපය 2-1 හි, ගැලීලියානු සමුද්දේශ රාමු දෙකක් (එනම්, සම්ප්‍රදායික 3-අවකාශ රාමු) සාපේක්ෂ චලිතයෙන් ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. S රාමුව O පළමු නිරීක්ෂකයෙකුට අයත් වන අතර රාමුව S′ ("S ප්‍රයිම්" හෝ "S dash" ලෙස උච්චාරණය කෙරේ) දෙවන නිරීක්ෂක O ට අයත් වේ.
දෙවන උපකල්පනය නොමැතිව සාපේක්ෂතාවාදය
ආලෝකයේ ප්‍රවේගයේ නියතතාව උපකල්පනය නොකර සාපේක්ෂතාවාදයේ මූලධර්මයෙන් පමණක් (එනම්, අවකාශයේ සමස්ථානිකය සහ විශේෂ සාපේක්ෂතා මූලධර්මය මගින් ගම්‍ය වන සමමිතිය භාවිතා කරමින්) අවස්ථිති රාමු අතර අවකාශ කාල පරිවර්තන යුක්ලීඩීය, ගැලීලියන් බව පෙන්විය හැක. , හෝ Lorentzian. Lorentzian නඩුවේදී, කෙනෙකුට පසුව සාපේක්ෂතාවාදී විරාම සංරක්ෂණය සහ යම් සීමිත සීමාකාරී වේගයක් ලබා ගත හැක. මෙම වේගය රික්තය තුළ ආලෝකයේ වේගය බව අත්හදා බැලීම් යෝජනා කරයි
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ අත්‍යාවශ්‍ය හරය ලෙස ලොරෙන්ට්ස් වෙනස් වීම
ප්‍රධාන ලිපිය: Lorentz පරිවර්තනය
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය සඳහා විකල්ප ප්රවේශයන්
අයින්ස්ටයින් ලොරෙන්ට්ස් විචල්‍යතාවයේ ව්‍යුත්පන්නය (විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ අත්‍යාවශ්‍ය හරය) පදනම් වූයේ සාපේක්‍ෂතාවාදය සහ සැහැල්ලු වේග විචලනය යන මූලික මූලධර්ම දෙක මත පමණි. (ඔහු ලිව්ව)"විශේෂ සාපේක්ෂ න්‍යාය සඳහා වන තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය මෙයයි: ඛණ්ඩාංක සහ සිදුවීම් කාල පරිවර්ථනය සඳහා නව වර්ගයක ('ලෝරෙන්ට්ස් පරිවර්තනය') සම්බන්ධතා උපකල්පනය කරන්නේ නම්, උපකල්පන සාපේක්ෂතාවාදය සහ සැහැල්ලු වේග විචලනය අනුකූල වේ ... විශ්වීය මූලධර්මය විශේෂ සාපේක්‍ෂතාවාදයේ න්‍යාය අනුප්‍රාප්තියෙහි අන්තර්ගත වේ: Lorentz පරිවර්තන සම්බන්ධයෙන් භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන් වෙනස් නොවේ (එක් අවස්ථිති පද්ධතියක සිට වෙනත් ඕනෑම අත්තනෝමතික ලෙස තෝරාගත් අවස්ථිති පද්ධතියකට සංක්‍රමණය වීම සඳහා). මෙය ස්වභාවික නීති සඳහා සීමා කිරීමේ මූලධර්මයකි"මේ අනුව විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ බොහෝ නවීන ප්‍රතිකාර එය විශ්වීය ලොරෙන්ට්ස් සහජීවනයේ තනි උපකල්පනය මත පදනම් වේ, නැතහොත්, ඊට සමානව, මින්කොව්ස්කි අවකාශකාලයේ තනි උපකල්පනය මත පදනම් වේ. thumb|Minkowski diagram. thumb|Spacetime විශ්වීය Lorentz covariance ව්‍යුත්පන්න මූලධර්මයක් ලෙස සලකනවා වෙනුවට, මෙම ලිපිය එය විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ මූලික උපකල්පනය ලෙස සලකයි. විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදය සඳහා සම්ප්‍රදායික ද්වි-ස්ථිතික ප්‍රවේශය අසංඛ්‍යාත විද්‍යාල පෙළපොත් සහ ජනප්‍රිය ඉදිරිපත් කිරීම් වල ඉදිරිපත් කෙරේ. මින්කොව්ස්කි අභ්‍යවකාශ කාලය පිළිබඳ තනි උපකල්පනයෙන් ආරම්භ වන පෙළපොත් අතර ටේලර් සහ වීලර්සහ කැලහාන් විසින් රචිත ඒවා ඇතුළත් වේ.[22] විකිපීඩියා ලිපි Spacetime සහ Minkowski රූප සටහන අනුගමනය කරන ප්‍රවේශය ද මෙයයි.
Lorentz පරිවර්තනය සහ එහි ප්රතිලෝම
S පද්ධතියේ අවකාශීය ඛණ්ඩාංක (t, x, y, z) සහ (t′, x′, y′, z′) සමුද්දේශ රාමුවක එම රාමුවට සාපේක්ෂව v වේගයකින් චලනය වන සිදුවීමක් නිර්වචනය කරන්න, S′. එවිට Lorentz පරිවර්තනය මෙම ඛණ්ඩාංක පහත ආකාරයෙන් සම්බන්ධ වන බව සඳහන් කරයි
හී
වම
Lorentz සාධකය වන අතර c යනු රික්තයේ ආලෝකයේ වේගය වන අතර S ට සාපේක්ෂව S′ හි ප්‍රවේගය v x අක්ෂයට සමාන්තර වේ. සරල බව සඳහා, y සහ z ඛණ්ඩාංක බලපාන්නේ නැත; x සහ t ඛණ්ඩාංක පමණක් පරිවර්තනය වේ. මෙම Lorentz පරිවර්තන රේඛීය සිතියම්කරණ එක් පරාමිති සමූහයක් සාදයි, එම පරාමිතිය වේගවත් බව ලෙස හැඳින්වේ. ප්‍රාථමික නොවන ඛණ්ඩාංක සඳහා ඉහත පරිවර්තන සමීකරණ හතර විසඳීම ප්‍රතිලෝම Lorentz පරිවර්තනය ලබා දෙයි වම
මෙම ප්‍රතිලෝම Lorentz පරිවර්තනය ප්‍රාථමිකයේ සිට ප්‍රාථමික පද්ධතියට Lorentz පරිවර්තනය සමග සමපාත වන පරිදි බලාත්මක කිරීම, ප්‍රාථමික රාමුවේ මනින ලද පරිදි ප්‍රාථමික නොවන රාමුව v′ = −v ප්‍රවේගය සමඟ චලනය වන බව පෙන්වයි.
x අක්ෂය ගැන විශේෂ දෙයක් නැත. පරිවර්තනය y- හෝ z-අක්ෂයට හෝ ඇත්ත වශයෙන්ම චලනයට සමාන්තරව ඕනෑම දිශාවකට (γ සාධකය මගින් විකෘති කරන ලද) සහ ලම්බකව යෙදිය හැක; විස්තර සඳහා Lorentz පරිවර්තනය යන ලිපිය බලන්න.
Lorentz පරිවර්තන යටතේ වෙනස් වන ප්‍රමාණය Lorentz පරිමාණයක් ලෙස හැඳින්වේ.
දකුණ|frameless දකුණ|frameless මධ්‍යය
ප්‍රවර්ගය:සාපේක්ෂතාවාදය ප්‍රවර්ගය:ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යා‍ව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
අහංගම
අහංගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි. එය දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුළ ගාල්ල සිට ආසන්න වශයෙන් 19.2 km (11.9 mi) පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. එය ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය සහ මාතර දිස්ත්‍රික්කය මායිමේ පිහිටා ඇත. එය මාතර දිස්ත්‍රික්කය, ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය හා සම්බන්ධ කරන ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයකි. එය A2 මහා මාර්ගයේ ගාල්ලට පසුව පිහිටි ප්‍රධාන උප නගරයකි. එය වාහන සඳහා මාර්ගයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර දුර ගමන් බස් රථ මාර්ගයේ ධාවනය වේ. අහංගම හබරාදූව, කොග්ගල , වැලිගම සහ ඉමදූව වැනි නගර වලින් වටවී ඇත.
ඉතිහාසය
අහංගමට 2004 ඉන්දියානු සාගර භූමිකම්පාව නිසා ඇති වූ සුනාමියෙන් සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑමක් ඇති විය. එහි ජලය මීටර් 9.3 (අඩි 31) උසකින් යුක්ත විය.
බු.ව. 2555
ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් 2555 වන වසරයි. 2600 සම්බුද්ධත්ව ජයන්තිය මෙම වසරේදී සමරණ ලදී.
ඩෙන්මාර්ක රජ පවුල
ඩෙන්මාර්ක රජ පවුලේ ප්‍රධානියා දෙවන මාග්‍රෙත් රැජින වේ. දෙවන මාග්‍රෙත් රැජින හැර ඩෙන්මාර්ක රාජකීය පවුලේ සියලුම සාමාජිකයින් ඩෙන්මාර්කයේ කුමරු/කුමරිය හෝ මොන්පෙසාට් හි කවුන්ට්වරයා/කවුන්ටස්වරිය යන පදවි නාමය දරයි. රජතුමාගේ දරුවන්, දරුවන්ගේ භාර්යාවන් සහ කිරුළ හිමි කුමරුගේ දරුවන් His /Her Royal Highness යන විලාසය පිරිනමනු ලබන අතර රාජවංශයේ අනෙකුත් කුමර,කුමරියන් His/Her Highness ලෙස ආමන්ත්‍රණය කරනු ලැබේ. කුමර,කුමරි පදවි නොදරන මොන්පෙසාට්හි කවුන්ට්වරයා/කවුන්ටස්වරිය යන පදවි පමණක් දරන රජ පවුලේ සමාජිකයන් His/Her Excellency ලෙස ආමන්ත්‍රණය කරනු ලැබේ. රැජින Her Majesty ලෙස ආමන්ත්‍රණය කරයි.
අහංගම
ඉතිහාසය
අහංගම සිට ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර් 4 ක් (සැතපුම් 2.5) බටහිරින් පිහිටි "හෙලයේ මහා ගත්කරු", "කොග්ගල ප්‍රාඥයා" යන නම්වලින් විරුදාවලිය ලත් මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ උපන් ස්ථානය වන අතර නගරයේ ඔහුගේ කලා හා ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායන් සඳහා කැප වූ කෞතුකාගාරයක්, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ජන කලා කෞතුකාගාරයක් ඇත.
ඩෙන්මාර්ක රජ පවුල
රැජින, රැජිනගේ සහෝදර සහෝදරියන් සහ රැජිනගේ පරම්පරාව ඕල්ඩන්බර්ග් රාජවංශයේ ශාඛාවක් වන ග්ලූක්ස්බර්ග් රාජවංශයට අයත් වේ. රැජිනගේ දරුවන් සහ පිරිමි පරම්පරාවෙන් පැවත එන්නන් ද ලැබෝර්ඩ් ද මොන්පෙසාට් පවුලට අයත් වන අතර, 2008 අප්‍රේල් 30 වැනි දින රාජකීය නියෝගයෙන් ඔවුන්ට මොන්පෙසාට්හි කවුන්ට්වරයා/කවුන්ටස්වරිය යන පදවි නාමය ලබා දෙන ලදී.
අහංගම
ඉතිහාසය
අහංගම සිට ආසන්න වශයෙන් කිලෝමීටර් 2 ක් (සැතපුම් 1.2) නැගෙනහිරින් පිහිටි කතළුව පූර්වාරාම මහා විහාරය, 13 වන සියවසේ දී ඉදිකරන ලද අතර 19 වන සියවසේ අගභාගයේ එකතු කිරීම් ඇත. 19 වන සියවසේ අග භාගයේ සිට දිවෙන ප්‍රධාන සිද්ධස්ථානයේ උඩරට විලාසිතාවේ සිතුවම් සඳහා මෙම විහාරය ප්‍රසිද්ධය. සංගීතඥයන්, නර්තන ශිල්පීන් සහ යුරෝපීය චරිතවල සිතුවම් සමාජ ඉතිහාසයේ සිත්ගන්නා සුළු කොටසක් නිරූපණය කරයි. [2] සමහර ජාතකේ කතා (බුදුන්ගේ පෙර ජීවිත 550 ක කතා මාලාවේ කථාංග) මෙහි පින්තාරු කර ඇති අතර ඒවා වසර 200 ක් පැරණි යැයි කියනු ලැබේ. වික්ටෝරියා රැජිනගේ ආගන්තුක විලාසිතාවේ සිතුවම් කිහිපයක් ද තිබේසහ 1815 දී ලක්දිව උඩරට යටත් විජිතයේ දක්වා ඇති බුද්ධාගමේ නිදහස් පිළිවෙත සහතික කිරීම සඳහා වික්ටෝරියා රැජිනගේ භූමිකාවට කෘතඥතාව පළ කිරීම සඳහා සිදු කරන ලදී.
අහංගම ගිනිවැල්ල කතළුව පුරාණ විහාරස්ථානයට නිවහන ද වේ. කතළුව බෞද්ධ විහාරය එහි බිතු සිතුවම් සහ ලන්දේසීන් විසින් ලංකාවට ගෙන එන ලද සංරක්ෂණය කරන ලද පළමු මුද්‍රණාලය සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
ඩෙන්මාර්ක රජ පවුල
=ප්‍රධාන සාමාජිකයන්=
ඩෙන්මාර්ක රාජකීය පවුලට ඇතුළත් වන්නේ:
අහංගම
සංචාරක කර්මාන්තය
අහංගම යනු අවට තේජාන්විත වෘක්ෂලතාවලින් හෙබි ඉතා සන්සුන් හා සාමකාමී වෙරළක් සහිත නගරයකි. වෙරළට වදින රළ සහ ගස්වල පැද්දීම හැරුණු විට කිසිදු ශබ්දයක් එහි නැත. එය විවේකී නිවාඩුවක් සඳහා වඩාත් සුදුසු නගරයක් වේ.
99 ඩයිකී
99 ඩයිකී යනු, ප්‍රධාන වළල්ලෙහි පිහිටි,  තරමක් විශාල සහ අඳුරු,  ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි. ඇල්ෆොන්ස් බොරෙලි විසින් ඩයිකී සොයා ගත්තේ 1868 මැයි 28 දිනදීය. එය ඔහුගේ පළමු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහලෝක සොයාගැනුම විය. සදාචාර යුක්තිය සඳහා  ග්‍රීක දේවතාවිය වූ  ඩයිකී අනුව යමින් එය නම් කෙරිණි.
අහංගම
සංචාරක කර්මාන්තය
දකුණු පළාතේ උප නගරයක් වන අහංගම ශ්‍රී ලංකාවේ රහස් නිධානයකි. එහි පෞරාණික වෙරළ, දිදුලන ජලය සහ මනරම් භූ දර්ශන සඳහා ප්‍රසිද්ධියට පත් මෙම නගරය ඇත්ත වශයෙන්ම රටේ ලස්සනම එකකි. එය සම්පුර්ණයෙන්ම සංවර්ධනය වී නොමැති වුවද, අහංගම සිට විනාඩි 20 ක් පමණ දුරින් පිහිටි ප්‍රධාන නගරයක් වන ගාල්ල හරහා පහසුවෙන් ප්‍රවේශ විය හැකිය. මෙම නගරය, නිස්කලංක භාවයේ සාරාංශය වන අතර, එය රට තුළ ඇති හොඳම නිවාඩු නිකේතනයකි.
ඩෙන්මාර්ක රජ පවුල
1.දෙවන මාග්‍රෙත් රැජින ( ප්‍රධානියා )
2.ඔටුන්න හිමි ෆ්‍රෙඩ්රික් කුමරු සහ ඔටුන්න හිමි මේරි කුමරිය (රැජිනගේ පුතා සහ ලේලිය)
3.ක්‍රිස්ටියන් කුමරු (රැජිනගේ මුනුපුරා)
4.ඉසබෙලා කුමරිය (රැජිනගේ මිනිබිරිය)
අහංගම
සංචාරක කර්මාන්තය
අහංගම ප්‍රදේශයේ භූ දර්ශන, සර්ෆින් සඳහා එහි කීර්තිය, එය අද පවතින තත්ත්වයට පත් කරයි. ධාර්මික සැඟවීමක්, අහංගම යනු මිහිපිට දෙව්ලොවකි.
පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය
පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථාන අතුරින් එකක් වේ. එය කතළුව, සරසවි උයන හා කොස්හින්න යන දුම්රිය ස්ථානවලට මැදිව පිහිටා තිබේ. පේරාදෙණිය දුම්රිය ස්ථානය ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ.
ඩෙන්මාර්ක රජ පවුල
5.වින්සන්ට් කුමරු (රැජිනගේ මුණුපුරා)
6.ජොසෆින් කුමරිය (රැජිනගේ මිනිබිරිය)
7.ජෝකිම් කුමරු සහ මාරි කුමරිය (රැජිනගේ පුතා සහ ලේලිය)
9.ෆීලික්ස් කවුන්ට්වරයා (රැජිනගේ මුනුපුරා)
10.හෙන්රික් කවුන්ට්වරයා (රැජිනගේ මුනුපුරා)
11.ඇතීනා කවුන්ටස්වරිය (රැජිනගේ මිනිබිරිය)
13.බෙනඩික්ට් කුමරිය (රැජිනගේ සහෝදරිය)
පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය
පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 45වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 476 ක පමණ උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ. මාතලේ සහ බදුල්ල දක්වා ගමන් කරන දුම්රිය මාර්ග බෙදීයන්නේ මෙම පේරාදෙණිය හංදිය දුම්රිය ස්ථානය හරහා වේ.
ඉතිහාසය
ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය අඹේපුස්ස සිට මහනුවර දක්වා දිගුකිරීමේ අදියර යටතේ වර්ෂ 1867දී පේරාදෙණිය දුම්රිය ස්ථානය ගොඩනගන ලදී. වර්ෂ 1873 ජනවාරි 15 වන දින පේරාදෙණිය සිට ගම්පොල දක්වා දුම්රිය මාර්ගය තැනීම හේතුවෙන් මෙම දුම්රිය ස්ථානය දුම්රිය හංදියක් බවට පත් විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
99 ඩයිකී
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:C-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන් ප්‍රවර්ගය:ඇල්ෆොන්ස් බොරෙලි විසින් කළ සොයාගැනීම්
අහංගම
සංචාරක කර්මාන්තය
මෙම නගරය සංචාරක කර්මාන්තයේ ආකර්ෂණයකි. කතළුව වෙරළ තීරය, කබලාන වෙරළ තීරය, අහංගම වෙරළ තීරය, ගොවියාපාන වෙරළ තීරය, මිදිගම වෙරළ තීරය වැනි සුන්දර වෙරළ තීරයන් අහංගම සතුව ඇත. අහංගම සර්ෆින් කරන ප්‍රදේශ ගොඩක් තියෙනවා.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බටහිර පැළුම් මිටියාවත(රුවන්ඩාව)
මෙය කිලෝමීටර් 6,000ක් දිගින් යුක්ත අතර නිරිතදිග ආසියාවේ පිහිටි උතුරු සිරියාවේ සිට ගිණිකොනදිග අප්‍රිකාවේ පිහිටි මොසැම්බික් නගරය දක්වා පරාසය තුල පැතිරී පවතියි. නැගෙනහිර අප්‍රිකානු පලුම් නිම්නය ලෙස ව්‍යවහාර වන්නේද මෙයම ය. අෆාර් තෙමංසල නමින් හැදින්වෙන ප්‍රදේශයේ සිට දකුණු අප්‍රිකාව දක්වා විහිදෙන අප්‍රිකානු භූ තැටියද මේ නිම්නය හරහා වැටී ඇත. මෙම අප්‍රිකානු භූ තැටිය වෙන් වී සෑදී ඇති උප භූ තටි දෙක විද්‍යාඥයන් හඳුන්වනු ලබන්නේ නුබියන් සහ සෝමාලි තටි ලෙසිණි.
සාගර මන්ථනය
සමුද්‍ර මන්ථනය භගවත පුරාණයේ සහ විෂ්ණු පුරාණයේ විස්තර කර ඇති හින්දු ඉතිහාසයේ සඳහන් කථාංගයකි. සමුද්‍ර මන්ථනය අමෘතයේ ආරම්භය පැහැදිලි කරයි.
=අර්ථය=
මෙම සිදුවීමෙන් පසු ඇති වූ සටන්වලදී, දේවයන් පරාජයට පත් වූ අතර, බලිගේ නායකත්වයෙන් යුත් අසුරයන් විශ්වයේ පාලනය ලබා ගත්හ .දෙවියන් විෂ්ණු දෙවියන්ගෙන් පිහිට පැතූ අතර එතුමාගේ උපදෙස් පරදි අමරණීයත්වයේ අමෘතය සඳහා සමුද්‍රය කැළඹීමටත් එයින් ලැබෙන සම්පත් බෙදා ගැනීමටත් දෙවියන් හා අසුරයන් අතර එකඟතාවක් ඇති කර ගත්තේය.
= මන්ථනය සිදු කළ ආකාරය=
=සාගර මන්තනය තුළ ශිව හා විෂ්ණු දෙවිවරුන්ගේ භූමිකාව=
විෂ්ණු දෙවියන්ගේ කුර්ම අවතාරය
මන්දාර පර්වතය කිරි සයුරේ තැබූ විට එය ගිලෙන්නට පටන් ගත්තේය.දෙවිවරු විෂ්ණු දෙවියන්ගේ සහය පැතූ අතර විෂ්ණු දෙවියන් කුර්ම අවතාරය (කැස්බෑවෙකුගේ ස්වරූපයක්) ලබාගෙන මන්දාර පර්වතය දරා ගෙන සිටියේය.
ශිව දෙවියන්ට සමුද්‍ර මන්තනයේදී ලැබුණු නාමයන්
1.නීලකණ්ඨ
''සාගර මන්ථනයේදී ශිව දෙවියන් හලාහල විෂ පානය කල ලෝකයට යහපත සැලසීය. මෙහිදී මෙම මාරාන්තික විෂ ශිව දෙවියන්ගේ පාර්වතියගේ (සමහර ග්‍රන්ථ වලට අනුව තාරා දේවියගේ) උපකාරය හේතුවෙන් ශිව උගුරේ රැදුණු අතර එම සිදුවීමෙන් පසු ශිව දෙවියන්ට නීලකණ්ඨ යන නම ලැබුණි''
=සාගර මන්ථනයේදී පහළ වූ රත්නයන්= thumb|සාගර මන්තනයේදී පහළ වූ රත්නයන්
සාගර මන්ථනයේ දී වටිනා රත්නයන් පහළ වූ අතර ඒවා අසුරයන් හා දේවයන් අතර බෙදී ගියේය. සාමාන්‍යයෙන් රත්නයන් 14 ක් ලෙස ගණන් ගත හැකි වුවද, සමහර ලියවිලිවල ලැයිස්තුව රත්න 9 සිට 14 දක්වා පරාසයක පවතී.බොහෝ ලැයිස්තුවලට ඇතුළත් වන්නේ:
•වරුණි : ඇය අයිති වූයේ අසුරයන්ටය. •කාමධේනු හෝ සුරභිධේනුව: සෘෂිවරුන්ට ලබා දුන්බව ඇතැම් ග්‍රන්ථ වල සඳහන් වේ.
•ඓයිරාවත:ඉන්ද්‍ර දෙවියන්ගේ වාහනය බවට පත්විය.
•උච්චයිශ්‍රවස් : දිව්‍ය හිස් හතක් ඇති අශ්වයා, අසුර රජ බලීට දෙන ලදී. thumb|උච්චයිශ්‍රවස් අශ්වයා දැක්වෙන සිතුවමක්
•කෞස්තුභ : විෂ්ණු විසින් පැළඳ සිටින ලෝකයේ වටිනාම මාණික්‍ය (දිව්‍ය ආභරණය).
පණ්ඩු බණ්ඩාරනායක
චක්‍රවර්ති පණ්ඩුකාභය ඩයස් බණ්ඩාරනායක (1962 අගෝස්තු 31) ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලඥවරයෙකි.
සාගර මන්ථනය
ශිව දෙවියන්ට සමුද්‍ර මන්තනයේදී ලැබුණු නාමයන්
•කල්පවෘක්ෂය: දේවයන් විසින් ඉන්ද්‍රලෝකයට ගෙන ගිය කිසිදා මැකී නොයන හෝ මැලවී යන මල් සහිත දිව්‍ය ප්‍රාර්ථනා ඉටු කරන ගසකි. alt=The divine Kalpavriksha tree in mythology, a stone carving of a tree with mythical characters surrounding it.|thumb|360x360පික්|කල්පවෘක්ෂය, ඉන්දුනීසියාවේ ( පවොන් විහාරයේ ඇති කැටයමක්) •ශාරංග : විෂ්ණුට දුන් බලවත් දුන්නකි.
පණ්ඩු බණ්ඩාරනායක
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1962 උපත්
සාගර මන්ථනය
ශිව දෙවියන්ට සමුද්‍ර මන්තනයේදී ලැබුණු නාමයන්
•චන්ද්‍ර : ශිවගේ හිස අලංකාර කළ චන්ද්‍රයා.
•ධන්වන්තරි : අමරණීයත්වයේ අමෘතය සමඟ "දේවයන්ගේ වෛද්‍ය". (සමහර විට, වෙනම රත්න දෙකක් ලෙස සැලකේ )
•හලාහල : ශිව විසින් ගිල දැමූ විෂ.
මෙම ලැයිස්තුව පුරාණයෙන් පුරාණයට වෙනස් වන අතර රාමායණයේ සහ මහා භාරතයේ ද තරමක් වෙනස් වේ. පහත රත්න එකතු කිරීමෙන් ලැයිස්තුව සම්පූර්ණ කෙරේ :
•ශංඛ : විෂ්ණුගේ හංකාව
•අලක්ෂ්මී: අවාසනාව දේවතාවිය
•වරුණ දෙවියන් ලබා ගත් කුඩය
විනෝදාංශ නාමාවලිය
විනෝදාංශ ලැයිස්තුව
මෙය විනෝදාංශ ලැයිස්තුවකි..
පරිගණකය සම්බන්ධ
or TopCoder
Cooking
Any food/drink you feel like making
අජිත් ජිනදාස
අජිත් ජිනදාස සිංහල සිනමාව තුල චරිත ගණනාවක් නිරුපනය කල ප්‍රතිභාවපූරණ නළුවෙකි. ඔහු සිනමාවට අවතීරණ වූයේ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ මඩොල් දූව චිතපටයෙනි.
98 අයියැන්තී
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදය අනුව නම් කෙරුණු ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:C-වර්ගයේ ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෝ ප්‍රවර්ගය:1868දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
බු.ව. 1
ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් පසුව ගතවූ මුලිම වසරයි. ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාව මෙම වසරේදී පවත්වන ලදී.
කුරුඳු ඔය ඇල්ල
මෙහි උස 206m වේ.අඩිවලින් ගත්තොත් අඩි 676 කි.මෙය සුන්දර දිය ඇල්ලකි. මෙය නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ වලපනේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටා ඇත. මාර්ගය ඉතා දුෂ්කර බැවින් ළඟාවීම අපහසුය. මෙය ලංකාවේ දෙවන උසම ඇල්ල වශයෙන් සඳහන්වේ. ලඟාවීම අපහසු නිසා ජනතාව අතර වඩාත් ජනප්‍රිය වී නොමැත.
ඇබර්ඩීන්, ශ්‍රී ලංකාව
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. උස මීටර් 100 පමණ වේ. කැලණි ගඟේ අතු ගංගාවක් වන කෙහෙල්ගමු ඔය මේ ඇල්ල නිර්මාණය කරයි. මෙම ඇල්ලට ඇබර්ඩීන් නම ලැබී ඇත්තේ ස්කොට්ලන්තයේ ඇබර්ඩීන්හි සිට පැමිණි සුදු ජාතිකයෙකු ඇබර්ඩීන් යනුවෙන් නම තැබු ඔහුගේ තේ වත්ත ඒ අසල තිබූ නිසා යැයි කියයි.✡
සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශවය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ නිකායන් සහ පාර්ශව
මායා අංගම්
අංගම් ශාස්ත්‍රය නොහොත් අංගම්පොර නම් සිංහල සටන් ශාස්ත්‍රයේ මූලික සිද්ධාන්ත වන අංගම්, ඉලංගම් හා මායා අංගම් යන මූලිකාංග වලින් මායා අංගම් යනු මන්ත්‍ර ශාස්ත්‍රය වැනි ගුප්ත ශාස්ත්‍රීය සටන් ක්‍රමවේදයන්ය. මෙම මායා අංගම් යන කොටස නැවත අංගම් පිඹීම, කාලං, පිල්ලි යනුවෙන් කොටස් තුනකට බෙදී යයි.මෙය මෙම සටන්ක්‍රමයේ තිබෙන භයානකම සටන් ක්‍රමවේදයයි.මෙයින් අඩපණ කිරීමේ සිට මරණය තෙක් ඉතා දැඩි ලෙස සතුරාට හානි සිදුකළ හැක. ඈතක සිට මන්ත්‍ර ජපකොට සතුරා මුළාවට පත්කර බිමවැටෙන්න සැලැස්වීමට පවා දක්ෂ මායා අංගම් සටන් ශිල්පියෙකුට හැකියාවක් ඇත.එමෙන්ම තමාගේ සිරුරට සමාන සිරුරක් මවා පෙන්වීම ආදී බොහෝ දෑ පවතී. එසේම සෑම අංගම් ශිල්පියෙක්ම කුණ්ඩාලිනී යෝගය තෙක් භාවනා හා යෝග අභ්‍යාස හරහා තම මානසික ශක්තිය වැඩිදියුණු කළයුතුය. මෙහිදී මනසින් යම් යම් විස්මිත ක්‍රියාකාරම් කිරීමේ හැකියාවද පවතී. කුණ්ඩාලිනී යෝගය හරහා අතීතය, වර්තමානය හා අනාගතය යන තුන් කල් දැකීමේ හැකියාව පැවතීම විශේෂත්වයකි. අතීතයේදී එක සමාන සටන් හැකියාවන් ඇති සටන් ශිල්පීන් ඌරා ළිඳෙහි අංගම් කොටන විටදීත් මෙම මානසික ශක්තිය භාවිතා කොට ඇත. සාමන්‍ය සටන් සඳහා වුවද මානසික ශක්තිය ශාරීරික ශක්තිය සමඟ මුසුකොට සටන් සඳහා භාවිතා කිරීමේ හැකියාවක් දක්ෂ අංගම් සටන් ශිල්පියෙකුට පවතී. එමෙන්ම වෙඩිවැදීමෙන් වැළකීමට තෙල් වර්ග මතුරා භාවිතා කිරීම ආදී විස්මිත ක්‍රියාකාරකම් රාශියක් ඇත. .
''' මෙම මන්ත්‍ර සාත්‍ර බොහෝ ලෙස ප්‍රගුණ කරඇත්තේ පත්තිනිගේ දොන් පරම්පරාවයි.ඔව්න්ට ඉතා පහසුවෙන් කුණ්ඩාලිනී ශක්තිය ලබා ගත හැක. '''
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:සාම්පදායික සිංහල දැණුම ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර ප්‍රවර්ගය:සටන් ශිල්ප
පොල් තෙල්
thumb|right|240px|[[වෘෂභයා|හරකුන් විසින් අදිනු ලබන සෙක්කුවක් භාවිතයෙන් පොල් තෙල් නිස්සාරණය කෙරෙන සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමය ෂිසෙල්ස්හී භාවිතා කෙරෙන අයුරු]]
පොල් තෙල් යනු තාල වර්ගයට අයත් පොල් (කොකොස් නුසිෆෙරා) ගසෙන් නෙලා ගන්නා  මේරූ පොල් ගෙඩිවල මදයෙන් හෝ  මාංශයෙන්  හෝ නිස්සාරණය කෙරෙන ආහාරයට සුදුසු තෙල් වර්ගයකි. එය, පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ, නිවර්තන කලාපීය ලෝකය පුරාවටම, මිලියන ගණනක ජනයාගේ එදිනෙදා ආහාර වේලෙහි මේද සඳහා ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රයව තිබී ඇත. ආහාර, බෙහෙත්, සහ කර්මාන්තයන්හී එය බොහෝ ආකාරයෙන් උපයෝගී වෙයි. අධි තාපජ තත්ත්වයන්හී පවා පොල් තෙල් ස්ථායි භාවයක් පෙන්වන බැවින්, බැදීම වැනි අධික උෂ්ණත්ව ඉවුම් පිහුම් ක්‍රම සඳහා එය සුදුසු වෙයි. එහි ස්ථායිතාවය නිසා, එය ඔක්සිකරණය වීම සෙමෙන් සිදු වන අතර, එබැවින්, මුඩුවීමට විරෝධනයක් දක්වමින් මාස හයක් පමණ කාලයක් පැවතිය හැක්කේ සංතෘප්ත මේද අන්තර්ගතය ඉහළ ලෙසින් පවතින බැවිනි. ගව සහ මස් නිෂ්පාදිත අරභයා මෙන්ම, පොල් තෙල් අරභයාද පරිභෝජනය සැලකිය යුතු පමණින් සීමා කල යුතු බවට එක්සත් ජනපද ආහාර සහ ඖෂධ පරිපාලනය,, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය, පෝෂණය පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර ශාස්ත්‍රාලයය, එක්සත් ජනපද සෞඛ්‍ය හා මානව සේවා දෙපාර්තමේන්තුව, ආහාර පිළිබඳ ඇමරිකානු සංගමය, ඇමරිකානු හෘද සංගමය, බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික සොඛ්‍ය සේවය, සහ කැනඩාවේ ආහාරවේදීන් යන්නන් විසින්  නිර්දේශ කරන්නේ එහි සංතෘප්ත මේදයන් අධික මට්ටමකින් පැවතීම නිසාය.
නිෂ්පාදනය
"වියළි" හෝ "තෙත්" සැකසුම මගින් පොල් තෙල් නිස්සාරණය කළ හැක. වියළි සැකසුම සඳහා මාංශය කටුවෙන් උලුපා ඉන් අනතුරුව කොප්පරා තනනු වස් ගින්නෙන්, හිරු එළියෙන් හෝ පෝරණු භාවිතයෙන් වියලීම කළ යුතු වෙයි. කොප්පරා මිරිකීම (තෙරපීම) හෝ ද්‍රාවක තුල දියකිරීම හෝ සිදු කිරීමෙන්, පොල් තෙල් සහ අධි-ප්‍රෝටීන්, අධි-කෙඳි සහිත පල්පයක් නිපැයේ. මෙම පල්පය මානව පරිභෝජනය සඳහා සුදුසු තත්ත්වයක නොපවතින අතර ඒ වෙනුවට වමාරා කන සතුන්ට ආහාරයක් ලෙසින් දෙනු ලැබේ; මෙම පල්පයෙන් ප්‍රෝටීන් නිස්සාරණය කිරීමට ක්‍රමයක් නොමැත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පොල්
න්යුන්ග්වේ වනාන්තරය (රුවන්ඩාව )
න්යුන්ග්වේ ජාතික වනෝද්‍යානය රුවන්ඩාවෙහි පිහිටා ඇත. මෙය කිවු විලල දකුණින් පිහිට ඇති අතර බුරින්දි දේශයට එක් මායිමක් පවතී. මෙය 2004දී ජාතික වනෝද්‍යානයක් ලෙස නම් කෙරුනු අතර වර්ග කිලෝමීටර 970ක වපසරියක් පුරා පැතිරී පවතී.වැසි වනාන්තර,බැම්බූ,මඩ ගොහොරු,තෘණ බිම් සහ කලපු යන විවිධාකාර ලක්ෂණ පෙන්වන වනාන්තරයක් ලෙස මෙය හැඳින් විය හැකිය. සියන්ගුගූ නගරය වනාන්තරයට ආසන්නතම නගරය වන අතර ඊට කිලෝ මීටර් 54ක් බටහිරින් පිහිටි බිගුගු කඳු වැටිය මෙහි තවත් එක් සීමාවක් දක්වයි.
වන ජීවීන්
න්යුන්ග්වේ වනාන්තරය ඉහළ ජෛව විවිධත්වයක් දක්වන අතර මේ නිසාම අප්‍රිකනු රජය මෙය සංරක්ෂණය පිළිබඳ උනන්දුවක් දක්වයි. මෙම වනාන්තරය පිහිටා තිබෙන්නේ මහා පරිමාණ ජෛවභූගෝලීය කලාප හමු වන ස්ථානයක බැවින් ශාක වල සහ සත්ත්වයන් හට හිතකර ක්ෂුද්‍ර පරිසරයක් පවතී. මෙහි 275ක් වූ කුරුළු විශේෂත් 1068ක් වූ ශාක විශේෂත් 85ක් වූ ක්ෂීරපායීන් විශේෂත් 32ක් වූ උභය ජීවී විශේෂත්,38ක් උරග විශේෂත් හඳුනා ගෙන ඇත. මෙම සත්ත්ව විශේෂ බොහොමයක් අප්‍රිකාවට ආවේණික වන අතර මෙහි ඇති බොහෝමයක් ශාක සහ සත්ත්ව විශේෂ අප්‍රිකාවේ වෙනත් වනාන්තර වලද දැක ගත නොහැකි මෙම වනයටම පමණක් සීමා වූ ඒවා වේ.
පුරාවිද්‍යාව පිලිබද නිර්වචන
මහාචාර්‍ය ග්‍රෙහැම් ක්ලාර්ක් ( Graeme Clark -1935) :- අතීත තොරතුරු ප්‍රයෝජනයට ගෙන මානව අතීතය පිලිබදව සංවිදිතව අධ්‍යය කිරීම  පුරවිද්‍යාවයි.
ස්ටුවට් පිගොට් (Stuart Ernest Piggott -1910) :- මානවයාගේ ආරම්භයේ සිට වර්තමානය තෙක් මානව සමාජයේ සියලු තොරතුරු අධ්‍යනය කිරිම පුරවිද්‍යාව ලෙස හදුන්වන අතර අතීතයේ සිට වර්තමානය දක්වා මානව සමාජයේ යටගියාව සොයා ගැනීමට සුදුසුම මාධ්‍ය ලෙස පුරාවිද්‍යාව අර්ත දැකිවිය හැකි බව පෙන්වා දී ඇත
කැත්ලින් කෙන්‍ යෝන් (Kathleen Mary Kenyon-1906)-මානවයා විසින් ලේඛන කලාව බභාවිතා කිරීමර පූර්වතර යුගය හෙවත් ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය පිලිබද තොරතුරු සපයන විෂය පුරාවිද්‍යාව වේ.
රෝබට් ජේ බ්‍රෙයිඩ්වුඩ් (Robert John Braidwood-1937) පුරාණ මිනිසාගේ ජීවන ගමනේ සෑම අංශයක්ම  තේරුම් ගත හැකි පරිදි පැරණි මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද හා භාවිතා කරණ ලද දැනට ශේසව පවතින ද්‍රව්‍ය අධ්‍යනය කිරීම පුරාවිද්‍යාව නම් වේ
සර් විලියම් ෆ්ලින්ඩර් පෙට්‍රී  (Sir William Flinders Petrie-1853) පුරාවිද්‍යාව වූ කලී නවීන විද්‍යාවන් හී බඩ්පිස්සාය. එය හුදෙක් ප්‍රීතිය උදෙසා අතීතය සාරා පාර බැලීම ලලිත කලාවක් කරගත්ත අයගේ දෘඪබන්ධනයෙන් මිදීමට බලවත් සටනක් කර ඇතුවා පමණකි.
ඩෙවිඩ් එල් ක්ලාක් (David L Clarke-1937) පුරවිද්‍යාව ඊට ආවේණික වු ශික්ෂණ ක්‍රමයකි. මානවයා පිලිබදව විධිමත් විද්‍යානූකුල අධ්‍යනය පුරවිද්‍යාවයි.
සර් මෝටිම විලර්(Sir Mortimer Wheeler-1890)  නූතන පුරවිද්‍යාව වූ කලී පණ්ඩිතමානයන්ගෙ කල්පනා මාත්‍රයක් නොවේ.එය ජනතාව පිලිබද අතීතය දැනගැනීමට තිබෙන නියම කෝදුව වී ඇත්තේය. පුරා තත්ව පරික්ෂකයා හාරනු ලබන්නෙ පුරාවස්තු නොව මිනිසුන් ය.
ඩෙවිඩ් බ්‍රයන්   (David Drain -1910)       පුරාතනයට අයත් භෞතික සංස්කෘතිය අධ්‍යනය කිරීම පුරවිද්‍යාවයි.
ඇලෙක්සැන්ඩර් මොන්ගෙයිඩ් (Alexander )   පුරවිද්‍යාත්මක කටයුතු ක්‍රීඩාවක් නොවේ. එය දුෂ්කර වූද කාර්‍යශීලී වූද කොන්ද බිදෙන වැඩකි.
භාරතීය පුරාවිද්‍යාඥ කේ. රාජන්ට අනුව, අතීතයේ සිදු වූ සංස්කෘතික වෙනස්වීම හා මානව හැසිරීම ද්‍රව්‍යාත්මක අවශේෂ ඔස්සේ අධ්‍යයනය කිරීම පුරාවිද්‍යාව වෙයි.
ජූලියන් තෝමස් (Julian Stewart Thomas born 1959 ) පුරාවිද්‍යාව යනු ආවේගයක් වශයෙනි. අතීත මානවයා පිළිබඳ බුද්ධිමය කෞතුකත්වය හා එම කෞතුකත්වය, දැනුම වෙත හැරවීමේ ක‍්‍රමවේදය සොයා ගැනීම පුරාවිද්‍යාවයි.
නෝරා මෙලොනිට අනුව, පුරාවිද්‍යාව යනු අතීත මිනිසා පිළිබඳ: ඔවුන්ගේ පෙනුම කෙසේ ද? ඔවුන් ජීවත් වූයේ කොහේ ද? ඔවුන් අනුභව කළේ මොනවාද? ඔවුන් කළේ කුමක් ද? ඔවුන්ගේ විශ්වාසයන් මොනවා ද? සිරිත් විරිත් මොනවා ද? ආදිය අධ්‍යයනය කිරීමේ මාර්ගයකි
දෙහදු කඩුල්ල
රුහුණේ සිට මායා රටට පිවිසීමට තනනු ලැබූ ප්‍රධාන දොරටුවක් ලෙස දෙහදු කඩුල්ල (හෝ කඩදොර) හැඳින්වේ.
ජනප්‍රවාද
ගැමුණු කුමරු රුහුණේ සිට පැමිණ සිය මගුල් කඩුව මෙම ස්ථානයේ සැඟවූ බව ජනප්‍රවාදගතව පවතී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
විදුලි දිගු
විදුලි දිගු යනු විද්‍යුත් උපකරණයක් විදුලි ප්‍රභවයකට සම්බන්ද කිරීම සඳහා භාවිතා වන උපාංගයකි. මෙහි ප්ලග් එකක් හා සොකට් එකක් වයර් එකකින් එකිනෙක සම්බන්දවී පවතී.
ප්‍රවර්ගය:විදුලිය
යකා ඇඳූ ඇල්ල
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. මීටර් 61ක් පමණ උසය. බුදුන්වහන්සේ ශ්‍රි පාද ලාංඡනය පිහිටු විම සඳහා සමනල කන්දට වැඩි අවස්ථාවේ මේ ජල දහරාව ඇරඹෙන ස්ථානයේ මිත්‍යා දෘෂ්ටික යක්ෂයෙක් අසතුටට පත්ව හඬාවැටුනු නිසා ඊට මෙම නම ලැබි ඇත.✡
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය සහ පාකිස්ථාන සංචාරය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය සංචාරය
වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2017 සැප්තැම්බර සහ ඔක්තොම්බර මාස තුලදී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල සංචාරයෙහි යෙදෙන්නේ,  පකිස්තාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව ටෙස්ට් තරග දෙකක්, එක් දින ජාත්‍යන්තරයන් (එදිජා) පහක් සහ  විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරයන් (වි20ජා) තුනක් තරග වැදීම සඳහාය. මිස්බා-උල්-හක් විශ්‍රාම ගැනීමෙන් අනතුරුව, සෆ්රාස් අහමඩ් විසින් පකිස්තාන නායකත්වය සැපයුනු පළමු ටෙස්ට් තරග කිහිපයද මෙයට අඩංගු විය.
ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම සහභාගිවූ පළමු දිවා/රාත්‍රී ටෙස්ට් තරගය වූ දෙවන ටෙස්ට් තරගය, දිවා/රාත්‍රී ඉසව්වක් ලෙසින් තරග වැදිණි. ටෙස්ට් සහ එදිජා තරග ඉසව් සඳහා විනිසුරුවන් නම් කිරීම, 2017 සැප්තැම්බර 27 දිනදී  පකිස්තාන ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය (පීසීබී) වෙතින් සිදුවිය. ශ්‍රී ලංකාව විසින් ටෙස්ට් තරගාවලිය 2–0 ලෙසින් ජයග්‍රහණය කෙරිණි. එය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල පකිස්තානයෙහි පළමුවන  අන්ත පරාජය වූ අතර,   2002 ඔක්තොම්බරයෙහිදී ඕස්ට්‍රේලියාව වෙතින්  3–0 ලෙසින් පරාජය වීමෙන් පසුව තම රට විසින් සත්කාරකත්වය සැපයුනු තරගාවලියකදී එය විසින් ලැබූ දෙවන අන්ත පරාජය විය.