ශ්‍රී_ලංකාව_තුළ_වන_විනාශය
තිරසාර දැව වගා
ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර වල තිරසාර පැවත්ම සඳහා බලපාන ප්‍රධාන තර්ජන අතර රජය මගින් හඳුන්වා දී ඇති දැව හා ඉන්ධන ප්‍රතිපත්ති සහ  ආදායම් ඉලක්ක වගාවන් නිර්මාණය  සඳහා ඇති ඉල්ලුම ප්‍රධාන වේ.රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති මූලික වශයෙන් දැව නිශ්පාදනය හා වෘක්ෂ වගාව කෙරෙහි සිය අවධානය යොමු කර ඇත. ශ්‍රී ලංකා රජය බහු ජාතික සමාගම් සමග පවත්වන සහයෝගී වැඩපිළිවෙල හමුවේ තිරසාර සංවර්ධනය සඳහා හේතුවන දැව අස්වනු ලබා ගැනීමේ ප්‍රධාන වෙනසක් සිදුව ඇත.ශ්‍රී ලංකාවේ කළමණාකරන පද්ධති යටතේ පවත්වා ගෙන යන වාණිජ වන වගාවන් මගින් ආර්ථික වශයෙන් තිරසාර සහ කාර්යක්ෂම ලෙස දැව නිශ්පාදනය සිදු කිරීම අනුක්‍රමයෙන් ඉදිරියට රැගෙන ගොස් ඇත.රජය සතුව පවතින රාජ්‍ය දැව සංස්ථාවමගින් රාජ්‍ය වනාන්තර වලින් දැව අස්වනු ලබා ගැනීම, සැකසීම, සහ දැව නිශ්පාදන විකිණීම සිදු කරගෙන යනු ලබයි. ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රික්ක 25 න් 5 ක් ආවරණය වන පරිදි ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබූ "දර වගා කිරීම හා කෘෂි වන වගා සංවර්ධනය" යන  ප්‍රජා වන  ව්‍යාපෘතිය සඳහා ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) විසින් ලබා දුන් අරමුදල් හමුවේ වර්ෂ 1980 වන විට වන සංරක්ෂණයෙහි සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් විය.ශ්‍රී ලංකාවේ  දිස්ත්‍රික්ක 10 කට වඩා ආවරණය කරමින් ඒකාබද්ධ ග්‍රාමීය සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ගණනාවක් පවත්වාගෙන යනු ලබන  අතර ප්‍රධාන තිරසාර වනාන්තර ව්‍යාපෘති  සඳහා ලෝක බැංකුව විසින් අරමුදල් සපයනු ලැබේ. වම|thumb|බතලේගල සිට කඩුගන්නාව අතර  පවතින වනාන්තර වර්ෂ 1995 දී සංරක්ෂණය සහ තිරසාර සංවර්ධනය කෙරෙහි නිශ්චිත අවධනය යොමු කරමින් ශ්‍රී ලංකා රජය ජාතික වන ප්‍රතිපත්තිය අනුමත කරන ලදී.මෙම ජාතික වන ප්‍රතිපත්තිය මගින් ඍජුවම පරිසරය ආරක්ෂා කිරීම හැරුනු විට පරිසර කළමණාකරනය කෙරෙහි වූ ප්‍රජා මැදිහත්වීම හා සමගිය වැඩි දියුණු කිරීම, පෞද්ගලික අංශයට බහු භාවිත වනාන්තර කළමණාකරනය සඳහා කල්බදු ලබා දීමද සිදුවේ. මෙම ප්‍රතිපත්තියේ විෂය පථයට ජෛව-භෞතික විද්‍යාව,පාරිසරික, සමාජ-දේශපාලන සහ ආර්ථික යන සංරචක ඇතුලත් වේ. තවද මෙම ප්‍රතිපත්තිය මගින් ජෛව විවිධත්වය සංරක්ෂණය,පස හා ජල සම්පත් සංරක්ෂණය කිරීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කරන අතර දිවයිනේ පරිසර පද්ධති තුල පාරිසරික තුලිතතාව පවත්වා ගනිමින් වත්මන් ස්වාභාවික වනාන්තර රැක ගැනීමද මූලික වැදගත්කමක් ලෙස අවධාරණය කරයි. මෙම ප්‍රතිපත්තිය යටතේ, ඉතිරිව පවතින ස්වාභාවික වනාන්තර මගින් ජෛව-ශක්ති, දැව හා දැව නොවන වනාන්තර නිශ්පාදන සඳහා පවතින ඉල්ලුම සපුරා ලීමට අවශ්‍ය විධිවිධාන පනවනු ලැබේ.තවද මෙම ප්‍රතිපත්තිය මගින් තිරසාර වනාන්තර කළමණාකරණය යථාර්තයක් බවට පත්කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාව හඳුනාගෙන ඇති අතර රාජ්‍ය අංශය, ගොවීන්, රාජ්‍ය නොවන සංවිධන සුළු හා සධ්‍යම ප්‍රමාණ ව්‍යවසායකයින් හට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය හා ජෛව-ශක්ති අවශ්‍යතා සපුරා  ගැනීමට ඉඩ ලබා දෙන අතරතුර වනාන්තර සංරක්ෂණය සඳහා ප්‍රජා සංවිධන වලටද මඟ පෙන්වීම සිදු කරයි. දකුණ|thumb|250x250පික්|දිවයිනේ උතුර සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල පවතින විරල වනාන්තර ප්‍රදේශ පෙන්වන නාසා චන්ද්‍රිකා දර්ශන බොහෝ රටවල මෙන් ශ්‍රී ලංකාව තුල නීති විරෝධි ඇතුළුවීම් ප්‍රධාන ගැටළුවක් නොවේ. වනාන්තර ඉවත් කිරීම නිසා සාමාන්‍යයෙන් දර එකතු කරන කාන්තාවන්ට ඒ සඳහා වැඩි කාලයක් සහ ශ්‍රමයක් වැය කරමින්, ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍ය හා යහපැවැත්මටද බලපාන අයුරින් සාපේක්ෂව දිගු දුර ගමන් කිරීමට සිදුව ඇත්තේ වන විනාශය තුලින් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල එදිනෙදා ජීවත්වන ජනතාවගේ ජීවිත පීඩාවට පත් වන නිසාවෙනි.ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර සම්පත්වල හායනය ,සෘජුවම වැඩිවෙමින් පවතින දැව හා දර ඉල්ලුම සමග සම්බන්ධ වේ. අනාගතයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තරවල තිරසාර පැවැත්ම, ජනගහන පීඩනය හා ආර්ථික වර්ධන වේගය මත කේන්ද්‍රීය වේ. වැඩිවන ජනගහනය හේතුවෙන් ඉන්ධන සදහා පමණක් නොව ඔවුන්ගේ නිවාස ඉදිකිරීම් කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය වන දැව අමුද්‍රව්‍ය සඳහාද ඉහළ ඉල්ලුමක් ගොඩ නැගෙනු ඇත. දැව ටොන් එකක් සඳහා ඉල්ලුම වර්ෂ 1995 සිට 2020 වන විට මිලියන 2 සිට 2.7 දක්වා ඇස්තමේන්තු කර ඇති අතර එම කාලය තුල ජෛව ස්කන්ධ බල ශක්ති අවශ්‍යතාව ටොන් එකක් සඳහා මිලියන 9 සිට 9.7 දක්වා වැඩිවනු ඇත. එමගින් සංරක්ෂණ ඉලක්ක සහ නිශ්පාදන ඉල්ලීම් සදහා බලපැම් ගොඩ නැංවෙන පරිදි ගැටුම් ඇති විය හැක. ශ්‍රී ලංකාවේ සැලකිය යුතු භූමි ප්‍රදේශයක් මධ්‍යම රජය මගින් ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රායෝගික වන අතර, බොහෝ විට රක්ෂිත ප්‍රදේශ තුල ඇති සෑම වර්ග කිලෝ මීටරයක්ම වඩා ඵලදායී සහ විශ්වාසී ලෙස පාලනය කිරීමට රජයට නොහැකි වනු ඇත. ප්‍රධාන වශයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශ වල ගම්වැසියන් විසින් බල ශක්ති අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා බරපතල අයුරින් නීති විරෝධි ලෙස වනාන්කර කපා දමා ඇති නමුත් 21 වන සියවස ආරම්භයේදී මෙම පාරිසරික ගැටළුවෙන් පීඩාවට ලක්වූ බොහෝ රටවල් හා සසඳන කල සමස්ථ වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ වනාන්තර තුල සිදුවන නීති විරෝධි කටයුතු ප්‍රමාණය  සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමක පවතී.