cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
යෝනිමාර්ග ප්‍රදාහය
ආසාදන
Vaginal infection are often (varies between countries between 20 to 40% of vaginal infections) a mix of various ethiologies, which present challenging cases for treatment. Indeed, when only one cause is treated, the other pathogens can gain in resistance and induce relapses and recurrences. The key factor is therefore to get a precise diagnosis and treat with broad spectrum anti-infective (often also inducing adverse effects).
Pre-pubescent girls may also have infectious vaginitis, although the causes are different than those for women: The PH balance in girls' bodies is not conducive to Candida albicans, so they are unlikely to contract a yeast infection.
හෝමෝනීය
Hormonal vaginitis includes atrophic vaginitis usually found in postmenopausal or postpartum women. Sometimes it can occur in young girls before puberty. In these situations the estrogen support of the vagina is poor.
අසාත්මිකතා
Irritant vaginitis can be caused by allergies to condoms, spermicides, soaps, perfumes, douches, lubricants and semen. It can also be caused by hot tubs, abrasion, tissue, tampons or topical medications.
Foreign body
Foreign Body Vaginitis: Foreign bodies (most commonly retained tampons or condoms) cause extremely malodorous vaginal discharges. Treatment consists of removal, for which ring forceps may be useful. Further treatment is generally not necessary.
Role of STDs
Sexually Transmitted Diseases (STDs) can be a cause of vaginal discharge. Chlamydia and gonorrhea testing should be done whenever a sexually active individual complains of vaginal discharge even when the cervix appears normal.
මධු මේහය (දියවැඩියාව)
කාන්තවන්who have diabetes develop infectious vaginitis more often than women who do not. play clash of clan
See also
ප්‍රවර්ගය:නාරිවේදය
ෆාහ්‍රිඩ් මුරේ ඒබ්‍රහම්
ෆාහ්‍රිඩ් මුරේ ඒබ්‍රහම් (උපත ඔක්තෝම්බ්‍ර 24, 1939) ඇමෙරිකානු ජාතික ඇසිරියන් පාරම්පරිකයෙකි. ඔහුව ලෝකයා වඩාත් හඳුනා ගත්තේ “Amadeu” හි  ඇන්ටොනියො සැලිරි ලෙස රඟපෑමෙන් පසු  හොඳම නළුවා ලෙස ඇකඩමි සම්මාන දිනා ගැනීමෙන් පසුවය. ඔහු විවිධ ප්‍රධාන සහ සහාය චරිත වලට පණ පොවා ඇත. ඒබ්‍රහම්, කාර්මිකයකු වූ ඔහුගේ පියා ෆාරීඩ් ඒබ්‍රහම්ට සහ මව ජොසපීන්ට දාව උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා 1920 දී සිරියාවෙන් සංක්‍රමණය වු ඇසිරියන් ක්‍රිස්තියානි ජාතිකයකු විය. ඔහුගේ මව ඉතාලියානු ඇමෙරිකානු සම්භවයක් සහිත කාන්තාවක් විය. ඒබ්‍රහම් හැදී වැඩුනේ මෙක්සිකානු දේශසීමාව අසල පිහිටි එල්පාසූ වලය.එහිදී ඔහු කලක් කල්ලියක සාමාජිකයකු වී සිටියේය. ඔහු Texas Western College හි ඉගෙනුම ලැබීය. එහිදී ඔහු හොඳම නළුවා ලෙස නම් කරන ලදී. පසුව ඔහු Uta Hagen හිදී ද  ඉගෙනුම ලැබීය. ඔහු වේදිකාවෙන් තම රංඟන ජීවිතය පටන් ගත්තේය.
පාරිසරික පුවත් පත් කලාව - අපකෂපාතිවය පිළිබද විවාදය
පාරිසරික පුවත් පත් කලාවේදී ප්‍රජාව තුලු සුලු ෙභ්දනයක් පවති පරිසරික පුවත් පත් කලාවේදීන්ගේ සංගමය ඇතුලු සමහරුන් විශ්වාසකරන්නේ පාරිසරික පුවත් වාස්තවික ලෙස වාර්තා කල යුතු බවයි. එහෙත් මෙම ක්ෙෂ්ත්‍රෙය් ප්‍රවීනයෙකු වන මයිකල් ෆෝම් ඇතුලු තවත් සමහරුන් විශ්වාසය කරන්නේ පෘථිවිය සුරකිමට එම පත්‍රකලාවේදීන්ගේ පෞද්ගලික අභලාෂයක් වන්නේ නම් පමණක් බවය.
මෙම විවාදනය ලගදී අවසන් වන්නේත් නොවන නමුත් පත්‍රකලාවේදනය තුල ඇතිවන වෙනස්කම් සහ පුවත් දැනගැනිම සදහා මහජනයාට නව මාධ්‍යන් යොදාගැනිමට හමුවේ. පාරිසරික පුවත් පත් කලාවට පක්ෂ පසු බිමක් බිහවනු ඇත.
දැණුම
යමෙකු හෝ යමක් පිලිබඳව හුරුපුරුදුකම, සම්ප්‍රජානනය හෝ වැටහීම දැණුම නම්වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:දැණුම
බහු පක්ෂ ක්‍රමය
දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රම තුළ, බහු පක්ෂ ක්‍රමය යනු දෙකකට වැඩියෙන් තරග කරන ක්‍රමයකි.
පක්ෂ තුනම කාලානුරූපව බලයට පත්වන දුබල අවස්ථාවන් ලෙස ෆින්ලංතය දැක්විය හැකිය. පක්ෂ තුනක් පවතින රටක පක්ෂ තුනටම බලයට පත් වීමට සමාන අවස්ථාවක් හිමිවීම ඉතා දුබලය.
කොලොම්බියාව ද්වී පක්ෂ ක්‍රමයක් පැවති රටක් වුව ද 2002 මැතවරණයෙන් පසු ඇල්වරෝ උරිවේගේ දර්ශනය නිසා පක්ෂ හයකට රජය නායකත්වය දීමට අවස්ථාව හිමිවිය.
පක්ෂ තුනක් හෝ වැඩි ගණනක් පවතින විට දී සුභබලව සිදුවන්නේ කිසිම පක්ෂයකට බහුතරයක් ලබාගත නොහැක ඔවුන් එකනෙනකා සමග එක්වී සන්ධාන ගත රජයන් පිහිටු වීමය. අයර්ලංතයේ සහ ජර්මනියේ මෙය සිදුව ඇත. සන්ධාන ගත රජයක ප්‍රධාන දුර්වල කම වන්නේ එය අස්ථාවර වීම සහ වෙනස්කම් නිසා අනතුරුවලට භාජන වීමට හැකවීමය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඡන්ද විමසීම්
විකට තිරු - ආරම්භය
ජෝසෆ් පුලට්ස් සර් සහ විලියම් රැන්ඩොල්ෆ් හර්ස් අතර පැවති පුවත් පත් යුද්ධය නිසා අමරිකාවේ විකට තිරු ජනප්‍රිය  විය. පුරනාවර්ති චරිත සහිත ප්‍රථම අමරිකානු විකට තිරුව “ ද ලට්ල් බෙයාස් ” වූ අතර, ප්‍රථම වර්ණ විකට අතරේකය 1982 දී චිකාගෝ ඉන්ටර් ඕශන් විසින් ප්‍රකාශනය කෙරුණි. ප්‍රථම සාර්ථක ෙෙදනික විකට තිරුව 1892 ඇරඹි “ මට් ඇන්ඩ් ජෙෆ් ” ය.
විකට තිරුවල ආකාති අතිත ඊජිප්තුවේද දක්නට ලැබුණු අතර ඒවායේ මධ්‍යතන ලක්ෂණ දක්නට ලැබිනි. 1865 දී ජර්මනියේ දී පළමුවූ දගකාර පරිමි දරුවන් දෙදෙනුකු ඇසුරෙන් ළියවුණු “ මැක්ස් ඇන්ඩ්, මොරිටිස් ” අමරිකානු විකට තිරුවලද දැඩි බලපෑමක් ඇති කළේය. මෙය නිර්මාණය වී තිබුනේ ජර්මනියේ ආදර්ශවත් ළමා කතා පෙලක් ඇසුරෙනි. මෙහ එක් කතාවක දගකාර ළමුන් දෙදෙනා පටි ගෝනියක බස්සවා තාරාවන් රන්චුවක් විසින් ආහාරටයට ගනු ලැබේ. මෙම කතා පෙලේ ආභාශය ඇතුව 1897 දී රැඩොෆ් ඩර්ස් “ කට්සෙන්ජැමර් කඩ්ස් ” නිර්මාණය කෙළ්ය. වේදනාව සදහා තරු දැක්වීම ,කථනය සහ චින්තනනය බැලුම් තුල දැක්වීම ආදී විකට තිරැ ප්‍රතිමානශිල්ප උපක්‍රම රැසක් මෙම කතා පෙළින් බිහිවිය.
එසේම එම ෙක්ෂත්‍රය තුල ඇති වූ ප්‍රථම ප්‍රකාශන අායතය පිළිබද නඩුවද මෙම කතා පෙලට සම්බන්දය. ඩර්ක්ස්,හර්ස්ට් ගෙන් වෙන්ව පුලට්ස්ර්ට එක් වූ අතර, අධිකරණ තින්දුවට අනුව “ කට්සෙන්ජැමර් කිඩ්ස්, ” යන නාමයේ අයිතය හරිස්ට්ට ද, චරිතවල අයිතිය ඩර්ස්ට් ට ද හිමිවිය. හර්ට් විසින් හැරල්ඩ් නර් නම් චිත්ත්‍ර ශිල්පයෙකු ලවා මෙම තරය නව මුහුණු වරකින් නර්මාණය කරවන ලදි. චර්ක්ස් සිය චරිත ෙගාන්න ‘හැත්ස් අැන්ඩි ද කිඩිස් “ ෙලස නමි ෙකරිණි .මෙසේ මෙම අනුවාදයන් ද්විත්වය අතර ගැටුම දශක ගණනාවක් පුරා දිවිණ. ඩර්ක් ෙග් අනුවාදනය 1979 දක්වා ක්‍රියාත්මක විය.
මින් පසුව, දශක ගණනාවක් පුරා දිවූ විකට තිර සිය ගණනක් බිහි විය.
කානෝ චක්‍රය
කානෝ චක්‍රය යනු තාපගතික චක්‍රයකි. මෙය නිකොලස් ලෙනාඩ් සාඩි කානෝ (Nicolas Leonard Sadi Carnot) විසින් වර්ෂ 1824 දී හඳුන්වාදෙන ලදි. බර්නුවා පෝල් ඒමිල් ක්ලැපේහොන් (Benoit paul Emile Clapeyron) විසින් එක්දහස් අටසිය තිස් ගණන් හා හතලිස් ගණන් වලදී එය තවදුරටත් වැඩි දියුණු කරනු ලැබීය. කා‍නෝ තාප එන්ජිම යන කල්පිත ආකෘතිය මත පදනම් වූවකි.
සෑම තාපගතික පද්ධතියක්ම කිසියම් අවස්ථාවක පවතී. තාපගතික චක්‍රය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ පද්ධතිය මෙම මුලාරම්භක අවස්ථාවේ සිට විවිධ අවස්ථාවන් හරහා අවසානයේ දී නැවත මුලාරම්භක අවස්ථාවට රැගෙන ඒමේ දී ය. මෙම ක්‍රියාවලියේ දී පද්ධතිය අවට පරිසරය මත යම්කිසි කාර්යයක් කරමින් තාප එන්ජිමක් ලෙස ක්‍රියා කළ හැකි ය.
තාප එන්ජිමක් අවකාශයේ ඇති උණුසුම් කලාපයක සිට සිසිල් කලාපයකට ශක්තිය ලබාදේ. එම ක්‍රියාවලියේදී එම ශක්තියෙන් කොටසක් යාන්ත්‍රිය කාර්යය බවට පරිවර්තනය කරයි. එමෙන්ම මෙම ක්‍රියාවලිය අනෙක් අතට සිදුකරමින් චක්‍රය ප්‍රතිවර්ත කළ හැක. පද්ධතියට බාහිර බලයක් යොදා ඇති අවස්ථවක දී මෙම ක්‍රියාවලිය හරහා සිසිල් පද්ධතියක සිට උණුසුම් පද්ධතියකට තාප ශක්තිය මාරු කළ හැක. එවිට පද්ධතිය තාප එන්ජිමක් නොව, තාප පොම්පයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
කානෝ චක්‍රය, යම්කිසි තාප ශක්ති ප්‍රමාණයක් කාර්යයක් බවට පත්කිරීමට හෝ යම්කිසි කාර්යය ප්‍රමාණයක් භාවිත කරමින් සිසිල් කිරීමේ කටයුතු කිරීමට ද, දැනට පවතින කාර්යක්ෂම බවින් ඉහළම චක්‍රය වේ.
කානෝ චක්‍රය තාප එන්ජිමක් ලෙස ක්‍රියාකිරීමේ දී එය පහත පියවර වලින් සමන්විත වේ.
1.	ඉහළ උෂ්ණත්වයක දී (TH) වායුවේ සිදුවන ප්‍රතිවර්ත්‍ය සමෝෂ්ණ ප්‍රසාරණය (සමෝෂ්ණ, තාපය එකතු වීම)
මෙම පියවරේදී (1 රූප සටහනේ A සිට B දක්වා) ප්‍රසාරණය වන වායුව හේතුවෙන් පිස්ටනය මඟින් අවට පරිසරය මත කාර්යයක් සිදුකරයි.
මෙහිදී වායුවේ ප්‍රසාරණය සිදුවන්නේ ඉහළ උෂ්ණත්වයේ ඇති නිධියෙන් අවශෝෂණය කරගන්නා තාපය මඟිනි.
2.	වායුවේ සමඑන්ට්‍රොපික (ප්‍රතිවර්ත්‍ය ස්ථිරතාපී) ප්‍රසාරණය මෙම පියවරේදී (1 රූපසටහනේ B සිට C දක්වා ) පිස්ටනය සහ සිලින්ඩරය තාප පරිවරණය කර ඇතැයි උපකල්පනය කරන අතර, එබැවින් තාප අව‍ශෝෂණයක් හෝ හානියක් සිදු නොවේ යැයි සැලකේ. අවට පරිසරය මත කාර්යයක් සිදුකරමින් වායුව දිගටම ප්‍රසාරණය වේ. මෙම වායු ප්‍රසාරණය ‍හේතුවෙන් පද්ධතියෙහි උෂ්ණත්වය, පහළ උෂ්ණත්වය (Tc) අඩු වේ.
4.	වායුවේ සමඑන්ට්‍රොපික සම්පීඩනය (1 රූපසටහනේ A සිට D දක්වා) මෙහිදී නැවතත් පිස්ටනය හා සිලින්ඩරය තාප පරිවරණය කර ඇති බවට උපකල්පනය කෙරේ. මෙම පියවරේදී අවට පරිසරය වායුව මත කාර්යයක් කරන අතර, එය සම්පීඩනය කරමින් උෂ්ණත්වය (TH) දක්වා ඉහළ නන්වයි. මෙහිදී වායුව පළමු පියවරේ ඇති අවස්ථාවටම පත් වේ.
පලතුරු ඉදීම
අමු පලතුරු ඉදීමේ ක්‍රියාවලියේදී පලතුරු වඩාත් පැණිරස වන අතර කොළ පැහැයෙන් අඩුවී වඩාත් මෘදුවේ. මෙහිදී පැණිරස වැඩිවන නමුදු පලතුරේ ආම්ලිකතාව වැඩිවේ.This curious fact is attributed to the Brix-Acid Ratio.
නවීන ක්‍රම - කෘත්‍රිම ඉදවුම්කාරක (Ripening agents)
කෘත්‍රිම ඉදවුම්කාරක පලතුරු ඉදීම වෙගවත් කරයි. They allow many fruits to be picked prior to full ripening, which is useful, since ripened fruits do not ship well. For example, bananas are picked when green and artificially ripened after shipment by being gassed with ethylene. A similar method used in parts of Asia was to cover a bed of slightly green-harvested mango and a few small open containers of clumps of calcium carbide with a plastic covering. The moisture in the air reacted with the calcium carbide to release the gas acetylene, which has the same effect as ethylene. Ethylene is not emitted by the plant naturally, and cannot activate the ripening of nearby fruits, rather, it used as a hormone within the plant.
කැල්සියම් කාබයිඩ් (Calcium carbide)
කැල්සියම් කාබයිඩ් (Calcium carbide) සමහර රටවල කෘත්‍රිමව පලතුරු ඉදවීමට යොදාගනී. වෙනත් කාර්මික කටයුතු වලට යොදාගන්නා කැල්සියම් කාබයිඩ් වල ආසනික් සහ ෆොස්සරස් අංශුමාත්‍ර ලෙස අඩංගුවියහැකි බැවින් එම කැල්සියම් කාබයිඩ් පලතුරු ඉදවීම පිණිස යොදාගැනීම සමහර රටවල තහනම්ය. කැල්සියම් කාබයිඩ් ජලය හා මුසුවූවිට ඇසිටලීන් (acetylene) නිපදවේ. සැබැවින්ම කෘත්‍රිම ඉදවුම්කාරකය වන්නේ එම ඇසිටලීන්ය. Acetylene is believed to affect the nervous system by reducing oxygen supply to brain; however, it has been shown that, in practice, acetylene is not sufficiently reactive to affect consumers.
එතිලීන් (ethylene)
Catalytic Generators are used to produce ethylene gas, simply and safely. Ethylene sensors can be used to precisely control the amount of gas.
විලාසිතා ජන මාධ්‍යවේදනය සහ අන්තර්ජාලය
විලාසිතා පිළිබදව බිහවූ ප්‍රථම වෙබ් අඩවිය 1995 ජනවාරි මස ඇරඔුනු ෆැෂන් නෙට් වෙබ් අඩවියය. 1990 වන විටත් චන අන්තර්ජාලය විද්වතුන්ගේ විමඥ්ශනයට පැවැතිමින් ලක්වුවද,අන්තර්ජාල භාවිතය සදහා වැඩි කැමැත්තක් ජනතාව තුලින් ඇති බවට මින් පැහැදිලවිය.
පලතුරු ඉදීම
එතිලීන් (ethylene)
Covered fruit ripening bowls are commercially available to increase fruit ripening. The manufacturers claim the bowls increase ethylene and carbon dioxide gasses around the fruit which promote ripening.
විලාසිතා ජන මාධ්‍යවේදනය සහ අන්තර්ජාලය
මින් මාස හයකට පමණ පසු “ලුමියර් ” නම් ප්‍රථම අන්තර්ජාල විලාසිතා සගරාව නක් නයිට් ,ඡීන් - බැප්ටිස්ටි මොන්ඩිනෝවැනි ජායාරූප ශිල්පින්ගේ සහභාගිතවයෙන් ඇරබිනි. 1996 පැෂන් ලියු වෙබ් අඩවිය ප්‍රථම සජීව අන්තර්ජාල විලාසිතා සංදර්ශනය ඇරබියේ yves sawnt laurent විලාසිතා සන්දර්ශයත් සමගිනි. ෆැෂන් වින්ඩෝස් වෙබ් අඩවියද ප්‍රධාන වෙබ් අඩවියක් වන අතර එය 2007 දී සිය 10 වෙනි සංවස්සරය සැමරිය. 1998 CNN ස්ටයිල් සහ හින්ට් සගරාව ඇරබිණි. ඊට පසු වසරේ boo.com වෙබ් අඩවිය ඇරබුනද එක එතරම් සාර්ථක නොවීය. වෝග් සගරාවේ අන්තර්ජාල වෙබ් අඩවි වන showstudoi.com සහ style.com  2000 දී ඇරබි අතර 2002 බදී ජේසන් කැම්බල්ගේ JCReport  ද 2005 දී Refinery29.com  ඇරබිණි. ලේඛණකයන් සදහා ඇරබඹී නවතම වුර්තිය වෙබ් අඩවි වන්නේ Fashionreportsers ය. 2007 දී සුවිශේෂ අන්තර්ගතයක් සහිතව Beauty How සගරාව ඇරබිණි.
පලතුරු ඉදීම
එතිලීන් (ethylene)
Climacteric fruits are able to continue ripening after being picked, a process accelerated by ethylene gas. Non-climacteric fruits can ripen only on the plant and, thus, suffer from short shelf-lives.
විලාසිතා ජන මාධ්‍යවේදනය සහ අන්තර්ජාලය
වර්තමානනයේ වෙබ් අඩවි ඉතා බලවත් වීමෙන් පවති 2006 දී වෙස්ට්ෆිඩ් ගෘෘප් ආතනනය ප්‍රසිද්ධ විලාසිතා සදහා වෙබ් අඩවියක් වෘෘත්ත කෙළ් ය වෙළද සැල් වල භාණ්ඩ ප්‍රචාරළණය කිරීමද යටි අරමුණු සහිත විය. එහෙත් මෙවන් අඩවියක් සදහා විශාල මුදලක් වැය වෙන්නේ එය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළඳ කරණයක් මත රදා පවතින බැවිනි
පලතුරු ඉදීම
ඉදීම පමාකිරීම ( Ripening delaying )
SmartFresh is a technology useful to maintain fresh-picked quality of whole fruits and vegetables. 1-Methylcyclopropene (1-MCP 0.14%) works with the ripening process to dramatically slow down ethylene production and prevent over-ripening and problems associated with aging.
Ripening indicators
Iodine (I) can be used to determine whether the fruit is ripening or rotting by showing whether starch in the fruit has turned into සීනි. For example, a drop of iodine on a slightly rotten part (not skin) of an apple will turn a dark-blue or black color, since starch is present. If it stays yellow, then most of the starch had converted to sugar.
වොලොද්මියර් සෙලෙන්ස්කි
වොලොද්මියර් ඔලෙක්සැන්ඩ්‍රොවිච් සෙලෙන්ස්කි (යුක්‍රේන: Володимир Олександрович Зеленський; උපත 1978 ජනවාරි 25) යනු යුක්‍රේන දේශපාලනඥයෙකු, හිටපු විකට නලුවෙකු සහ යුක්‍රේනයෙහි 6 වැනි සහ වර්තමාන ජනාධිපතිවරයා ද වෙයි.
උපතින් රුසියානු භාෂාව කතා කරන්නෙකු වූ සෙලෙන්ස්කි මධ්‍යම යුක්‍රේනයේ නිප්‍රොපෙට්‍රොව්ස්ක් ප්‍රාන්තයේ ක්‍රීවි රිහ් නගරයේ හැදී වැඩුනි. රංගන ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීමට පෙර ඔහු කීව් ජාතික ආර්ථික විශ්වවිද්‍යාලයෙන් නීතිවේදය පිළිබඳ උපාධියක් ලබාගත්තේය. ඉන් පසු ඔහු ක්වාර්ටල් 95 නමින් නිෂ්පාදන ආයතනයක් නිර්මාණය කල අතර එමගින් චිත්‍රපට, කාටූන් සහ රූපවාහිනී කතා මාලා නිෂ්පාදනය කරන ලදී. ඉන් එකක් වූ 2015 සිට 2019 දක්වා විකාශය වූ "සර්වන්ට් ඔෆ් ද පීපල්" රූපවාහිනී කතා මාලාව විශාල ප්‍රසිද්ධියක් ලැබූ අතර, එහි යුක්‍රේන ජනාධිපතිගේ භූමිකාව සෙලෙන්ස්කි විසින් රඟපානු ලැබීය. එම කතා මාලාවෙහිම නමින් (සර්වන්ට් ඔෆ් ද පීපල්) 2018 දී දේශපාලන පක්ෂයක් නිර්මානය කෙරුනි. 2018 දෙසැම්බර් 31 වැනිදා සෙලෙන්ස්කි 2019 යුක්‍රේන ජනාධිපතිවරනයට ඉදිරිපත් වීමට අපේක්ෂා කරන බව ප්‍රකාශ කල අතර, ජනාධිපතිවරණයේ දෙවන වටයේදී 73.23% ක ඡන්දයකින් ඔහු ජනාධිපති බවට පත් විය.
ටී. බී. කෙහෙල්ගමුව
දිසානායක මුදියන්සේලාගේ ටිකිරි බණ්ඩා කෙහෙල්ගමුව (උපත 10 දෙසැම්බර් 1942, ගම්පොල) යනු, හිටපු ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් වන අතර, 1995 වසරෙහිදී ඔහු යටතේදී පළමු විදේශ ටෙස්ට් ජයග්‍රහණය හිමි කර ගැනුමට ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් කණ්ඩායමට අවකාශ සැලසූ, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි කළමනාකරු විය. 1967 සිට 1974 දක්වා ඔහු ක්‍රීඩකයෙක් වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාව සතුවූ හොඳම වේග පන්දු යවන්නන් අතරින් එක් අයෙකු බවට සැලකෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1942 උපත්
ජූලි 1
ප්‍රවර්ගය:ජූලි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
සංගීත ඉතිහාසය
J. පීටර් බර්ක්හෝල්ඩර්, ඩොනල්ඩ් J. ග්රවුඩ් හා ක්ලවුඩි V. පැලිස්කා විසින් රචනා කරන ලද බටහිර සංගීත ඉතිහාසය ග්‍රන්ථයේ 7 වන සංස්කරණය උතුරු ඇමරිකාවේ සංගීත ඉතිහාසයේ ඉගැන්වීමට යොදා ගන්නා ජනප්‍රිය ග්‍රන්ථ අතරින් එකකි.
සංගීත ඉතිහාස ක්ෂේත්‍රය (සමහරක් විට ඓතිහාසික සංගීතවේදය ලෙස හඳුන්වන) සංගීතයවේදය වන පුළුල් විෂය පථයේ අතිශය විවිධත්වයකින් යුත් උප ක්ෂේත්‍රයක් වන අතර එමඟින් කාලයක් පුරාවට සිදු වූ සංගීතයේ සංයුතිය, රඟ දැක්වීම, පිළිගැනීම හා විවේචන පිළිබඳ අධ්යයනය කරයි. උදාහරණ ලෙස සංගීතය පිළිබඳ ඓතිහාසික අධ්‍යයනය, රචකයාගේ ජීවිතය හා කාර්ය, රටා හා වර්ගවල දියුණු වීම් (Baroque Concertos වැනි) , යම් විශේෂිත මනුෂ්‍ය කණ්ඩායමක් උදෙසා සංගීතයේ සමාජමය යෙදීම් හෝ යම් නිශ්චිත ස්ථානයක දී හා වේලාවක දී රඟ දැක්වීමේ ආකාර (ජොහෑන් සෙබස්තියන් බාෂ්ගේ Choir In Leipzig රඟ දැක්වීමේ බලකාය වැනි) සමඟ සලකනු ලැබේ.
සිද්ධාන්තවල දී සංගීත ඉතිහාසයේ ඕනෑම වර්ගයක හෝ ඕනෑම ආකාරයක සංගීතයක ඉතිහාසය අධ්‍යයනය කිරීමට පරිශීලනය වේ. (ඉන්දියානු සංගීත ඉතිහාසය හෝ රොක් සංගීත ඉතිහාසය) ක්‍රියාවට යෙදවීමේ දී මෙම පර්යේෂණ මාතෘකා ඒවා මානව චිත්‍රකව පදනම් වී තිබුණත් නොතිබුණත් මානව සංගීත විද්‍යාවේ හෝ සංස්කෘතික අධ්‍යයනවල කොටසක් ලෙස සැමවිටම වර්ග කරනු ලැබේ.
සංගීත ඉතිහාසයේ ක්‍රමවලට ප්‍රභව අධ්යනය (Esp. අත්පිටපත් අධ්යයනය), පුරා ශිල්පය, වාග් විද්‍යාව (විශේෂයෙන් පාට පිළිබඳ විවේචන), රටා විවේචනය, ඉතිහාස විද්‍යාව (ඓතිහාසික ක්‍රම තෝරා ගැනීම), සංගීතමය විශ්ලේෂණය හා චිත්‍රක විද්‍යාව ඇතුළත් වේ. මෙම අරමුණු තවදුරටත් වැඩි දියුණු කිරීමට සංගීත විශ්ලේෂණය යොදා ගැනීම බොහෝ විට සංගීත ඉතිහාසයේ කොටසක් වන නමුත් ශුද්ධ විශ්ලේෂණය හෝ සංගීත විශ්ලේෂණය සඳහා නව මෙවලම් නිපදවීම සංගීත සිද්ධාන්ත ක්ෂේත්‍රයෙහි පවතී. (මෙම ක්‍රම පිළිබඳ සවිස්තර විස්තරයක් සඳහා සංගීත ඉතිහාසයේ පර්යේෂණ යන කොටස බලන්න.)
සංගීත ඉතිහාසඥයන්ගේ සමහරක් බුද්ධිමය නිෂ්පාදනවලට සංගීතමය කාර්යයන්වල සංස්කරණ, රචකයන්ගේ හා අනිකුත් සංගීතඥයන්ගේ චරිතාපදාන, වචන හා සංගීතය අතර සබැඳියාව පිළිබඳ අධ්‍යයන හා සමාජයේ සංගීතයෙහි ස්ථානය පිළිබඳ අධ්‍යයන ඇතුළත් වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Music_history
කතුවැකිය
Quicksilver
කතුවැකිය හෙවත් ප්‍රධාන ලිපිය යනු, පුවත් පත් හෝ සගරාවක කර්තෘවරයායා, කර්තෘ මණ්ඩලය හෝ ප්‍රකාශකයා හෝ අදහස් පල කරන ලිපියකි.
කතුවැකයාට ප්‍රතවිරුද්ද පිටුවේ පළ වෙන්නේ පුද්ගලයාගේ අදහස්‍ය. මේවායේ ආකෘතිය කතුවැකියාට සමානය. මෙම පුද්ගලයා ප්‍රකාශනනය සමග සම්බන්දයක් නොමැති කෙනෙකු විය හැක.
මෙම වදන් දෙක සමහර විට පටලවා ගැණනද බොහෝ වෙනස් වදන් දෙකකි.
කතුවැකිය - මාර්ග සූචක
කතුවැකියන් සාමාන්‍යයෙන් වෙනම පිටුවක හෝ පැහැදිලි ලෙස වෙන් කරන ලද තීරුවක පලවන අතර කතුවැකියක් වශයෙන් ලේබල් කර ඇත. (අනෙක් ප්‍රවෘත්ති සමග නොපැටලිමටය ) ඒවා සාමාන්‍යයෙන් වර්තමාන සිදුවීම් හෝ පොදු විවිධාත්මක කරණු පිළිබදව ලියවේ.
කර්තෘ වාක්‍යයන් සාමාන්‍යයෙන් කොටස් හතරකි. ප්‍රවෘත්ති, ප්‍රතිපත්ති, සමාජීය හා විශේෂ. මැතිවරණ ගැටලු වැනි විවිදාත්මක මාතෘකා සම්බන්ධයෙන් සමහරවිට “ද්වන්ධ” කතුවැකි පවා ලියවිය හැක. ( ගැටලුවේ පැති දෙකටම පෙන්වා )
කතුවැකිවල කතුවැකි ව්‍යුහය..
පුවත්පත්ක කතුවැකි පිටුව ප්‍රවෘත්ති ගැන සඳහන් නොවේ. ඒ වෙනුවට එහි ඇත්තේ පෞද්ගලික දර්ශනයකි. එහි පළවන ලිපිය කතෘතුමාගේ හෝ කතෘ මණ්ඩලයේ අදහස් හෝ දර්ශනය පිළිඹිබු කරයි. ප්‍රකාශනයක “කතෘට ලියන ලිපි” යන කොටස යටතේ පාඨකයන්ගේ මතයන් සහිතව පාඨකයා විසින් එවන ලිපිවලට අනුකූලව කතෘවරයාගේ අදහස් අලලා ලියන ලිපියේ කතුවැකිය යටතේ පළවේ. ලොව පුරා වෙසෙන පාඨකයන් මෙසේ ලිපි ලියන අතර මුම්බායි හි වෙසෙන අයෙක් විසින් ලියන ලද ලිපියක් ඔහු ලියන ලද ප්‍රකාශනයේ මුම්බායිහි පළවන ප්‍රකාශනයේ පළ වේ.
සාමාන්‍යයෙන් දැනෙන පරිදි කතුවැකියක පළ වන පණිවිඩය ඉතා ප්‍රබල ලෙස ජනතාව අතරට යා යුතු අතර එසේ කිරීමට ඒ හා බැඳුණු පින්තූර හෝ ඡායාරූපවලින් තොර විය යුතුය.
බොහෝ කතුවැකි රචනාමය හෝ නිබන්ධන ආකාරයන්ගේ එහි වන දර්ශනය ප්‍රමුඛ වන ලෙසට විවාද මත ස්වරූපයෙනි. සාකච්ඡාවට තුඩු දෙන ලෙස හා සමබරතාවය රැක ගැනීමට විරෝධාත්මක අදහස් ඇති කතට ලියන ලද ලිපි ද පුවත් පතෙහි කතුවැකිය පළ වන අසලින්ම එවෙලෙහිම පළ කිරීම පුවත් පත්වල නිතර සිදු වේ. ලිපියෙහි දිග සඳහා අවශ්යමතාවයන් සෑම පුවත් පතකම ප්‍රතිපත්තියකට අනුව වෙනස් විය හැක. එසේම මාතෘකාව සහ මාදිලිය ද ඊට හේතු සාධක වේ. සාමාන්‍ය කතු වැකියක් වඩා 750හෝ ඊට අඩු විය හැකිය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Editorial
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවරු
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ආණ්ඩුකාර යනු, 1798 සහ 1948 අතරතුර කාලය තුලදී බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත කාලසීමාවෙහිදී,  ලංකාව (වත්මන ශ්‍රී ලංකාව) පාලනය කල නිලධාරියෙකි. ආණ්ඩුකාරවරයා මගින් එක්සත් රාජධානි රජ නියෝජනය කෙරිනි. බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය අවසන්ව 1948දී ස්වෛරීය ලංකා රාජධානිය නැවත පිහිටුවීමේදී මෙම නිලය අහොසි කෙරිනි.
ආණ්ඩුකාරවරයා යනු
(අග්‍රාමාත්‍යයවරයාගේ උපදෙස් මත) බ්‍රිතාන්‍ය රාජාණ්ඩුව විසින් පත්කරන ලද ආණ්ඩුකාරවරයා, බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය පුරාවටම ලංකාව තුල විධායක බලය දැරීය. හේ, විධායක මණ්ත්‍රණ සභාවෙහි හා ලංකාවෙහි පූර්ව-ස්වාධිනත්ව රජයෙහි ප්‍රධානියා විය.
ආණ්ඩුකාරවරයා, ලංකාවෙහි සිටි බලවත්ම නිලධාරියා වූ අතර, දෙවන ලෝක යුද්ධය කාලයේදී පමණක්, ආණ්ඩුකාරවරයා ඉක්මවන බලයක් සහිතව, ලංකාවෙහි ආඥාධිපති ලෙසින්, අද්මිරාල් ශ්‍රීමත් ජෙෆ්රි ලේටන් පත් කරන ලදි. ආණ්ඩුකාරවරයා නිලබලයෙන් ලංකා විශ්වවිද්‍යාල‍යයෙහි කුලපති විය.
ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ ලැයිස්තුව (1798–1948)
බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව දිවයිනට ගොඩබට 1796 සිට, පළමු ලංකාණ්ඩුකාරයා පත් කල 1798 දක්වා කාලය තුල, ලංකාව පාලනය කරන ලද්දේ  මදුරාසියෙහි ආණ්ඩුකාරවරයා  වූ රොබට් ඇන්ඩෲස් විසිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය * ලංකාව ලංකාව, බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරුන්
වාග් විද්‍යාව
වාග් විද්‍යාව යනු භාෂාව පිළිබද විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයයි. සාමාන්‍ය (හෝ න්‍යායාත්මක) වාග් විද්‍යාව තුළ භාෂාවේ සංයුතිය (ව්‍යාකරණය) සහ අර්ථය (ශබ්චාර්, විද්‍යාව) වැනි උප ක්ෂේත්‍ර කිහිපයක් අන්තර්ගත ව්‍යාකරණ අධ්‍යයනය කුල රූප විද්‍යාව (වචන නිර්මාණය සහ වෙනස්විම්) සහ පද ගැලපුම (වාක්‍ය ඛණ්ඩයන් සහ වාක්‍ය ලෙස වචන එකතුවන ආකාරය නිශ්චය කරනු ලබන රීතින් ඇතුලත් වේ). මෙම ක්ෂේත්‍රයේ අනෙකුත් කොටස් වනුයේ ශබ්ද ක්‍රම සහ සාරාංශ ශබ්ද ඒකක අධ්‍යනය කරන ශබ්ද විද්‍යාව සහ කථන ශබ්ද ඒකක අධ්‍යනය කරන ශබ්ද විද්‍යාව සහ කථන ශබ්දයන්හි අඩංගු මුලික ලක්ෂණ (ඇමතුම්) භාෂා නොවන ශබ්දයන් සහ ඒවා නිපැයන්නේ සහ තේරුම් ගන්නේ කෙසේද යන්න පිලිබද අධ්‍යයනය කිරිමයි.
වාග් විද්‍යාව භාෂාවක් සංසන්දනය කරන අතර, සංසන්දනාත්මක වාග් විද්‍යාව(භාෂාවෙහි විශ්ව ගුණාංගයන් සොයා ගැනිමට සහ ඒවායේ මුලාරම්භය හා සංවර්ධනයට හේතු දැක්විම) සදහා ඒවායේ ඉතිහාසය ගවේෂණය කරයි. ව්‍යවහාරික වාග් විද්‍යාව මගින් විදේශ භාෂා ඉගැන්විම, කථන චිකිත්සාව, පරිවර්තනය සහ කථන ව්‍යාධිවේදය යනාදි අංශයන්හි වාග් විද්‍යව න්‍යයායන් භාවිතයේ යෙදවේ. මෙම විෂය අධ්‍යයනය කරන්නෙක් වාග් විද්‍යඥ‍යෙක් ලෙස හැදින්වේ.
වාග් විද්‍යාත්මක විමර්ශනය විශාල ලෙස වෙනත් විශේෂඥතාවයන් දරන්නන් විසින් සිදු කල හැකිය. රස් රයිමර් විසින් කර ඇති පහත ප්‍රකාශයෙන් දැක්වෙන පරිදි ඒ සියළු දෙන අතර එකමුතු එකතාවයක් නොතිබිය හැකිය.
"ශාස්ත්‍රිය විෂයයන් අතරින් වාග් විද්‍යාව යනු ඉතාමත් උණුසුම් ලෙස වාද විවාද කරන ලද විෂයක් වෙයි. එය භාෂා විද්‍යාඥයන්ගේ ලබාගත හැකි ඕනෑම ලේ ප්‍රමාණයක් සමග, කවීන්ගේ දේව ධර්මයන්ගේ, දර්ශනවදි‍න්ගේ, වාග් විද්‍යාඥයින්ගේ, මානසික විද්‍යායින්ගේ, ජිව විද්‍යාඥයින්ගේ, මානව විද්‍යාඥයින්ගේ සහ ස්නායු විද්‍යාඥයින්ගේ ලේ වලින් තෙත් වී ඇත.-Russ Rymer Annals of Science, " A silent Childhood The new York, April 13, 1992 P. 48
සටහන්
මිනිස් භාෂා පිළිබඳව විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය, වාග් විද්‍යාව ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
ප්‍රවර්ගය:වාග් විද්‍යාව වාග්විද්‍යාව
භාෂාව මිනිස් වර්ගයා විසින් නිර්මාණය කරන ලද විශිෂ්ටතම උපකරණය භාෂාවයි. මිනිසා උරුම කරගත් මහඟු දායාදය ද වන භාෂාව ඔහු විසින් සිදු කරනු ලබන සමස්ත කාර්ය ක්‍ෂේත‍්‍රය කෙරෙහි බලපාන තීරණාත්මක සාධකය ද වෙයි. මිනිස් ජීවිතයේ හදවත ද භාෂාවයි. (Language is at the heat of human life)මිත‍්‍ර සන්ධාන ගොඩනැගීම, මනාව පවුල හා සම්බන්ධතා පැවැත්වීම, ආදරය කිරීම, සම්බන්ධතා ගොඩ නැගීම, ආගමික දේශපාලනික විශ්වාස, අදහස් ආදිය දැරීම වැනි සුවහසක් කාර්ය මිනිසා විසින් සිදු කරනු ලබනුයේ භාෂාව මගිනි. ඇතැම් භාෂාත්මක නොවන කාර්ය සේ සැලකෙන ආහාර පාන සකස් කිරීම, ලිංගික කාර්ය, වාදනය වැනි කාර්ය ද භාෂාත්මක පදනම මත සිදු වෙයි. මේ නිසා භාෂාවෙන් තොර පුද්ගල කි‍්‍රයාකාරීත්වයක් අපේක්ෂා කිරීම දුෂ්කර ය.
‘‘භාෂා’’ යන්න කථා කිරීම යන අර්ථය සහිත භාෂ්’ ධාතුව හෙවත් කි‍්‍රයා මූලයෙන් උපන් කෘදන්ත රූපයකි. කථා කිරීම භාෂාවේ ප‍්‍රාථමික කාර්යය වන අතර ලේඛනය ද්විතීයක හා කෘති‍්‍රම වූයේ වෙයි. ලේඛනය හා භාෂණය භාෂාව ඉදිරිපත් වන ක‍්‍රම දෙකයි. ස්වභාෂකයකු (Native speaker) (සිය භාෂාව භාවිත කරනුයේ අවිඤ්ඤාණකව ය. එනම් භාෂකයා තමා භාෂාවක් දන්නා බව දන්නේ නමුදු දන්නේ කුමක් දැයි නොදනී. එනිසා භාෂාව යනු කුමක් ද? යන ප‍්‍රශ්නයට පරිපූර්ණ උත්තරයක් දීමට භාෂකයා අසමත් වෙයි. මේ හේතුව නිසා භාෂාව යනු කුමක් දැයි අධ්‍යයනය කිරීමේ කුතූහලය පෙර සිට පැවතිණි. නූතන විද්‍යාත්මක ශික්‍ෂණයන්ගේ දියුණුවත් සමග එම කුහුල කිසියම් විද්‍යාත්මක දත්ත හා ක‍්‍රමවේද ඔස්සේ අධ්‍යයනය කිරීමට පෙළඹිණි. එහි ප‍්‍රතිඵලය වාග්විද්‍යාවයි.
වාග්විද්‍යාව වාග්විද්‍යා යනු භාෂාව පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනය යි. (Linguistics is the Scientific study of Langauge) 19 වන සියවසේ අග භාගයේ සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී නූතන වාග්විද්‍යාවේ ආරම්භය සිදු විය. විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍රයක් ලෙස දුරාතීතයකට උරුමකම් නොකීවද භාෂා අධ්‍යයනය සියවස් විසි තිස් ගණනක් ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි. එම සාම්ප‍්‍රදායික භාෂා අධ්‍යයනයෙන් නූතන වාග්විද්‍යාව වෙනස් වනුයේ විද්‍යාත්මක දත්ත පදනම් කර විදුහුරු හා සත්‍යේක්‍ෂණය මත පදනම් වූ අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍රයක් වන හෙයිනි. එනම් නූතන වාග්විද්‍යාව භාෂාව අධ්‍යයනය කරනුයේ විග‍්‍රහාත්මක ස්වරූපයකට වන අතර සාම්ප‍්‍රදායික භාෂා අධ්‍යයනය උපදේශාත්මක ස්වරූපයට අනුගත වෙයි. භාෂාව මෙසේ භාවිත කළ යුතුය, යන්න සාම්ප‍්‍රදායික ව්‍යාකරණයෙන් ඉගැන්වෙන අතර භාෂාව මෙසේ භාවිත කරන්නේය, යන්න වාග්විද්‍යාවෙන් ඉගැන්වෙයි.
වාග්විද්‍යාත්මක භාෂා අධ්‍යයනය ෆර්දිනාන්ද් දී සොසුය්යෝ නම් ස්විස් ජාතික වාග්විද්‍යාඥයා සඳහන් කළ පරිදි භාෂාවේ සංස්ථිතිය ද විද්‍යාත්මක ක‍්‍රමයකට අධ්‍යයනය කළ හැකිය. යොසුය්යෝගේ පටන් සංස්ථිතික වාග්වේදීන් භාෂාවේ සංස්ථිතිය අධ්‍යයනය කරන ලදි. වාග්විද්‍යාත්මක භාෂා අධ්‍යයනයේ දී භාෂාව ශබ්ද විද්‍යාව, ශබ්දීම විචාරය, වාක්‍ය විචාරය, අර්ථ විචාරය, ප‍්‍රකරණාර්ථ විචාරය යන ක්‍ෂේත‍්‍ර ඔස්සේ භාෂා ශබ්ද (Phonetic), අර්ථ භේදයට තුඩු දෙන ශබ්ද, ශබ්දිම (Phoneme), පදිම (Mopheme), පද (word)" වාගාලප (utterance) අර්ථ (Meaning) වශයෙන් අධ්‍යයනය කෙරෙයි. මෙසේ භාෂාව විග‍්‍රහ කිරීම විග‍්‍රහාත්මක වාග්විද්‍යා (descriptive linguistics) ලෙස හැඳින්වෙයි.
ශබ්ද විචාරයේ දී (Phonology) භාෂා ශබ්ද පිළිබඳව මූලිකවම අධ්‍යයනය කෙරෙයි. එම ශබ්ද එකතුවෙන් ගොඩනැගෙන පද පිළිබඳ පදිම විචාරයේ (Morphology) අධ්‍යයනය කෙරේ. පද එකතුව පාද (Phrases) නිපදවීම ඒ ඇසුරින් වාක්‍යාංශ (Clauses) හා වාක්‍ය (Sentences) නිර්මාණය වාක්‍ය විචාරයේ (Syntax) අධ්‍යයන කෙරෙයි. භාෂා අර්ථය අර්ථ විචාරයේ (Semantics) අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍රයයි. ප‍්‍රකරණ විචාරය (Pragmatics) තුළින් භෂා පාඨය හා අවස්ථාව  අර්ථවත් වීම යන්න අධ්‍යයනය කෙරේ. විශේෂයෙන්ම සංස්ථිතික වාග්විද්‍යාවේ දී භාෂාවකට අනන්‍ය ලක්ෂණ හෙවත් පරාමිතීන් (Parameters) හා  සමස්ත භාෂාවන්ට පොදු වූ (Universal) ලක්ෂණ අධ්‍යයනය කිරීම සිදුවෙයි.
වාග්විද්‍යාවේ විෂය ක්‍ෂේත‍්‍රය ඉහත දැක් වූ පරිදි ප‍්‍රස්තුත භාෂාවක සංස්ථිතිය අධ්‍යයනය කිරීම පමණක් වාග්විද්‍යාව නොවෙයි. භාෂාව සමස්ත මිනිස් කි‍්‍රයාකාරීත්වය කෙරෙහි සම්බන්ධ වන හෙයින් එහි අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍ර ද අධ්‍යාපනය, මානව විද්‍යාව. ඉතිහාසය, සමාජ විද්‍යාව, භාෂා ඉගැන්වීම, මනෝ විද්‍යාව, දර්ශනය, පරිගණක විද්‍යාව, න්‍යුරෝන විද්‍යාව, කෘති‍්‍රම බුද්ධිය ආදි විවිධ ක්‍ෂේත‍්‍ර ඔස්සේ විස්තෘතියට පත්ව ඇත. එනිසා වාග්විද්‍යාවේ අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍රය ද වඩාත් පැතිරුණු ස්වරූපයක් දක්වන අතර වාග්විද්‍යාවේ අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍ර දැක්වීම ද පහසු නොවේ.
ඓතිහාසික වාග්විද්‍යාව භාෂාව ආරම්භය, වර්ධනය, භාෂා පවුල් පිළිබඳව හා කිසියම් ප‍්‍රස්තුත භාෂාවක ඉතිහාසය අධ්‍යයන කිරීම ඓතිහාසික වාග්විද්‍යාව (historical Lingaistics) ලෙස සැලකෙන අතර භාෂා අධ්‍යයනයේ වඩාත් ප‍්‍රකට වූයේ ද එයයි.
සමාජ වාග්විද්‍යාව භාෂාව හා සමාජය අතර පවතිනුයේ අවියෝජනීය සම්බන්ධතාවකි. මිනිසා සමාජයේ විවිධ අවස්ථා තුළ භාෂාවේ විවිධ ස්වරූප භාවිත කරයි. ඒ ඒ ප‍්‍රදේශ අනුව භාවිත කරන භාෂා ස්වරූප ද වෙනස් වෙයි. මෙසේ සමාජමය ප‍්‍රකරණය තුළ භාෂාවේ භාවිතය අධ්‍යයනය කිරීම සමාජ වාග්විද්‍යාව (sociolinguistics) ලෙස හැඳින්වෙයි.
මනෝ වාග්විද්‍යාව භාෂා උත්පාදනය, සංජානනය, අවබෝධය යන කි‍්‍රයාවලිය පුද්ගල මනස හා සම්බන්ධ වෙයි. භාෂාවේ උක්ත කි‍්‍රයාවලියේ දී මනෝමය පදනම පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම මනෝ වාග්විද්‍යාව (Psycholinguistics) ලෙස හැඳින්වෙයි.
සංකථන විචාරය භාෂණයේ හෝ ලේඛනයේ යෙදෙන වාක්‍ය සාකච්ඡුා. සම්මුඛ පරීක්ෂණ, පරිච්ෙඡ්ද ආදි වශයෙන් විශාල ඒකක සකස් කිරීම පිළිබඳ කරනු ලබන අධ්‍යයනය සංකථන විචාරය (Discourse Analysis) නමින් හැඳින්වෙයි.
ව්‍යවහාරික වාග්විද්‍යාව වාග්විද්‍යාවේ සාකච්ඡුාවට ලක් කෙරෙන ෙසෙද්ධාන්තික කරුණු ව්‍යාවහාර භාෂාව තුළ භාවිතා කිරීම ව්‍යවහාරික වාග්විද්‍යාව (Applied Linguistics) නම් වෙයි. මෙහිදී භාෂා ඉගැන්වීම, ජාතික භාෂා ප‍්‍රතිපත්තිය, භාෂා පරිවර්තනය, භාෂා සැලසුම්කරණය ආදි කාර්ය අධ්‍යයනය කෙරෙයි.
රීති විචාරය භාෂාව පිළිබඳ අධ්‍යයනය සාහිත්‍ය විචාරය හා සම්බන්ධ කෙරෙන ක්‍ෂේත‍්‍රය රීති විචාරය (Stylistics) නම් වේ. එහිදී කිසියම් සාහිත්‍යමය කෘතියක භාෂා භාවිතයේ නැගෙන විවිධ අර්ථ පිළිබඳව හා ක‍්‍රමවේද පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම සිදු කෙරෙයි. එසේම කිසියම් භාෂකයකු හෝ රචකයකු පාඨකයා හෝ ශ‍්‍රාවකයා කෙරෙහි පදනම්ව භාෂාව භාවිත කිරීම අධ්‍යයනය කෙරෙයි.
න්‍යුරෝන වාග්විද්‍යාව භාෂාවක් භාවිත කිරීමේ දී සිදු වන මොළයේ කි‍්‍රයාකාරීත්වය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම න්‍යුරෝන වාග්විද්‍යාව ලෙස හැඳින්වේ. මෙහිදී මිනිස් මොළයේ සංයුතිය සන්නිවේදන, ව්‍යාකරණ කි‍්‍රයාවලීන් කෙරෙහි කි‍්‍රයාත්මක වන ආකාරය අධ්‍යයනය කෙරේ.
මීට අමතරව භාෂා ආබාධ හා සායනය පිළිබඳ කරනු ලබන සායනික වාග්විද්‍යාව(Clinical Linguistics)" පුද්ගලයා තුළ භාෂා ශක්‍යතාව පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන ප‍්‍රවර්ධක වාග්විද්‍යාව(Developmental Linguistics)" අධිකරණ කාර්යයන්හි දී භාෂාව භාවිත කිරීම පිළිබඳව කෙරෙන අධිකරණ විෂයක වාග්විද්‍යාව(Forensic Linguistics)" වැනි අධ්‍යයන ක්‍ෂේත‍්‍ර මෙන්ම උපභාෂා විචාරය, ශබ්දකෝෂකරණය, මානවවිෂයක වාග්විද්‍යාව වැනි ක්‍ෂේත‍්‍ර ගණනාවක් වාග්විද්‍යාවේ දී අධ්‍යයන කෙරේ. භාෂණ චිකිත්සාව (Speech therapy) වැනි ක‍්‍රමවේදයන් ද අධ්‍යයනය කෙරේ.
කුරුපිට අස්සජිතිස්ස හිමි
වාග්විද්‍යා පර්ෂදය. වාග්විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය. කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය. ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව
පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය
පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය
පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය යනු මනුෂයන් අන්තර් ක්‍රියා සිදු කරණ මනුෂ්‍ය නොවූ පරිසරයට අදාල වත්මන් සද්ධි ප්‍රවනතා ගැටලු සහ පුද්ගලයන් පිළිබදව තොරතුරු එකතු කිරීම,තහුරු කරීම,නිපදවීම,බෙදා හැරීම සහ ප්‍රදර්ශනය කිරීම. පාරිසරික පත්‍රකලාවේදියෙකු වීම සදහා විද්‍යාත්මක භාෂාව විවහාරය සහ ඉතිහාස ගත පාරිසරික සිදුවීම් පිළිදබද දැනුම අවශ්‍ය වන අතර පරිසරික ප්‍රතිපත්ති ,පාරිසරික සන්නදාවල ක්‍රියාකාරිතවය  වර්තමාන  පාරිසරක ගැටලු පිළිබදව දැනුම සියලු තොරතුරු මහජනයාට වටහා ගැනිමට ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාවද අවශ්‍ය වේ.
පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය,පාරිසරික සන්නිවේදන ක්ෙෂත්‍රයට අයත්වන අතර එහ මුල් අවදියේ “සොබාදහම් රචන ය ” ලෙස දැක්විය හැකිය. පාරිසරික පත්‍රකලාවේදය පිළිබද ඇති ප්‍රදානම ගැටලුව නම් එය වෙනත් විෂයන්ගෙන් වෙන් කර ගන්නේ කෙලසින් ද යන්නයි
පාරිසරික සන්නවේදනය තුළ සොබාදහම් ලේඛණය,විද්‍යා ලේඛණය,පාරිසරික සාහිත්‍ය, පාරිසරික අර්ථ විවරණය, සහ පාරිසරික පක්ෂපාති ලේඛණ ආදී ප්‍රභේද පවතී. මෙම ප්‍රභේද සමහර විට එකිනෙකාගෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීම අපහසු වුවද ඒ සැම ප්‍රභේදනයක්ම නිර්වචනය කිරීම සුඳුසුය.
සොබාදහම් ලේඛණය
පාරිසරික සන්නවේනය තුළ වැඩිම ඉතිහාසයක් ඇති ප්‍රභේදනය මෙයයි.තෝමස් J ලියෝන් සිය “ This inwmparable land a guid to American nature writing ” කෘතිය තුළ මෙම ප්‍රභේද නිර්වචනය කිරීමට උත්සාහ කර ඇත. ඔහු පවසන්නේ එම වර්ගීකරණය එකිනෙක අතිජාදය වන බවයි. සොබාදහම් සාහිත්‍ය ප්‍රධාන කොටස් තුනකි. එනම් ස්වාභාවික ඉතිහාස තොරතුරු, පරිසරයට ලබාදෙන පුද්ගලික පිළිතුරු සහ පරිසරය පිළිබද දාර්ශනික අර්ථ විවරණය ලෙසයි. (Lyon’, 20 ) ස්වාභාවික ඉතිහාසය පිළිබඳව රචනාවේ ඔහු පවසන්නේ ලිවීමේ ගැටලුවනම් ස්වාභාවික කරුණු  පිළිබඳව නියම උපදෙස් සැපයීම බවයි. “අත්දැකිම් පිළිබඳව රචනාවලදී ලිවීමේ රාමුව වන්නේ ලේඛකයා සහ පරිසරය අතර ඇති සම්බන්ධයය. ” එසේම දාර්ශනික අර්ථ විවරණයේ අන්තර්ගත ඉහත ඛාණ්ඩ දිත්වයේ අන්තර්ගතයට සමානවුවද එය ඉදිරිපත් කිරීම වඩා විද්වත්ය. “ ද නෝටන් බුක් ඔෆ් නේචර් රයිටිං ” මෙම ප්‍රභේදනයට අලුත් මාන කිහපයක් එක් කරයි. උදා - සත්ව ආඛ්‍යාන, ගෙවතු රචනා, ගොවිපල රචනා පාරිසරික සාධාරණත්වය පිළිබඳව රචනා, පාරිසරික සංරක්ෂනය පිළිබද රචනා සහ ජෛව විවිධත්වය සුරකීම් රචනා, පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය මෙම ප්‍රභේදයෙන් ඇරබිණි.
විද්‍යා ලේඛණය
විද්‍යාලේඛණය යනු විද්‍යාත්මක අධ්‍යාපනය පිළිබඳ විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයෙන් පරිබාහිර කෙනෙකුට වූව තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට රචනා කිරීමයි. මෙය විස්තරාත්මක හෝ කථාන්දර ස්වරූපයෙන් ගත හැක. සෑම විද්‍යා ලේඛණයක්ම පාරිසරික සන්නවේදනයට අදාල නොවේ. අදාල වන්නේ පරිසරයට සමබන්ධ විද්‍යා ලේඛණ පමණි. මෙමගින්ද පාරිසරික පත්‍රකලාවේදය පෝෂණය වී ඇත.
පාරිසරික අර්ථ විවරණය
පාරිසරික අර්ථවිවරණය අදාල තොරතුරු සන්නිවේදනය හා සහ භාවිතා කරන ආකෘතියකි. තාක්ෂණ භාෂාව සරල කොට ජනතාවට විද්‍යාත්මක සහ අදාල අයුරින් කරුණු ඵලගැන්වීම මෙහිදී සිදු කෙරේ. එය සතුටු දායකය ( ප්‍රේකෂකයන්ට මාතෘකාව පිළිබදව ඉගෙන ගැනීමට උදව් කරති ). එමෙන්ම සංවිධානාත්මකය, තේවාමත්කය පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය මගින් බිහි නොවූවත් මෙය මෙවලම් සඳහාද අදාල කරගත හැක.
පාරිසරික සාහිත්‍ය
පාරිසරික සාහිත්‍ය යනු පාරිසරික තේමාවන්, විෂයයන්, මිනිසා ,සමාජය සහ පරිසරය අතර සම්බන්ධතාවයන් පිළිබදව ඥානවන්ත ලෙස අදහස් දක්වන ලේඛණ ක්‍රමයයි. මේ යටතට ස්වභාදහම් ලේඛණය මෙන්ම විද්‍යා ලේඛණය ද අදාල විය හැක. බොහෝ විට මේ හරහා පරිසරයට ඇති ඇල්ම වඩවන අතර එම නිසා මිනසා සහ පරිසරය අතර සංවේදී සම්බන්ධතාවයන් ගොඩ නැන්වීමට උදව්වේ. පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය බිහි වීමට ද මෙම ප්‍රභේද ඉවහල් විය.
පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනයේ ප්‍රභේද
පාරිසරික සන්වේදනිය යනු පාරිසක ගැටළු සම්බන්ධ සමාජ විවාදයට අධාල වන සියළු සන්නිවේදන මාධ්‍යන්‍්‍ය
පාරිසරික සන්නවේදනය තුල සොබාදහම් ෙල්ඛණය,විද්‍යා ලේඛනය,පාරිසරික සාහිත්‍ය, පාරිසරික අර්ථ විවරනය, සහ පාරිසරික පක්ෂපාති ලේඛණ ආදී ප්‍රෙභ්ද පවති. මෙම ප්‍රෙභ්ද සමහර විට  එකනෙකාගෙන් වෙන් කර හදුනා ගැනිම අපහසු වුවද ඒ සැම ප්‍රභේදනයක්ම නිර්වචනය කිරීම සුඳුසුය.
සොබාදහම් ෙල්ඛනය. පාරිසරික සන්නවේනය තුල වැඩිම ඉතිහාසයක් ඇති ප්‍රභේදනය මෙයය.තෝමස් J ලියෝන් සිය “ This inwmparable land a guid to American nature writing ”  කෘතිය තුළ මෙම ප්‍රෙභ්ද නිර්වචනය කිරිමට උත්සාහ කරයි. ඔහු පවසන්නේ එම වර්ගීකරණය එකිනෙක අතිජාදය වන බවයි. සොබාදහම් සාහත්‍ය ප්‍රධාන කොටස් තුනකි. - ස්වාහවික ඉතිහාසය තොරතුරු පරිසරයට ලබාදෙන පෘද්ගලක පිළිතුරු සහ පරිසරය පිළිබද දාර්ශනික අර්ථ විවරනයය. (Lyon’, 20 ) ස්වාභාවික ඉතිහාසය පිළිඹදව රචනාවේ ඔහු පවසන්නේ ලිවීමේ ඥ්දහන ගැටලුවනම් සොභාවික කරුණු පලඹද නයම උපදෙස් සැපයිම බවයි. “අද්දැකිම් පිළිබදව රචනාවලදී ලිවීමේ රාමුව වන්නේ ලේඛකයා සහ පරිසරය අතර ඇති සම්බන්ධයය. ” එසේම දාර්ශනික අර්ථ විවරණයේ අන්තර්ගත ඉහත ඛාණ්ඩ දිත්වයේ අන්තර්ගතයට සමානවුවද එය ඉදිරිපත් කිරීම වඩා විද්වත්‍ය. “ ද නෝටන් බුක් ඔෆ් නේචර් රයිටිං ” ද මෙම ප්‍රබේදනනයට අලුත් මාන කිහපයක් එක් කරයි. උදා - සත්ව ආක්‍යාන, ගෙවතු රචනා ගොවිපල රචනා පාරිසරික සාධාරනත්වය පිළිබදව රචනා,පරිසරික සංරක්ෂනය පිළිබද රචනා සහ ෙෙජවව විවිදත්වය සුරකිම රචනා පරිසරික පත්‍රකලාවේදනය මෙම ප්‍රෙභ්දයෙන් ඇරබිණි.
විද්‍යා ලේඛණය.
විද්‍යා ෙල්කණය යනු විද්‍යාත්මක අධ්‍යාපනය පිළිබද විද්‍යා ෙක්ෂත්‍රයෙන් පරිබාහිර කෙනෙකුට වූව තේරුම් ගත හැකි ආකාරයට රචනා කිරීමයි. මෙය විස්තරාත්මක හෝ කථාන්දර ස්වරූපයෙන් ගත හැක. සෑම විද්‍යා ලේඛණයක්ම පාරිසරි සන්නවේදනයට අධාල නොවේ. අධාලවන්නේ පරිසරයට සමබන්ධ විද්‍යා ලේඛණ පමණි. මෙමගින්ද පාරිසරික පත්‍රකලාවේදය පෝෂනය වී ඇත.
පාරිසරික අර්ථ විවරණය.
පාරිසරික අර්ථවිවරණය අදාල තොරතුරු සන්නවේදනය හා සහ භාවිතා කරන ආකෘතියකි. තාක්ෂන භාෂාව සරල කොට ජනතාවට විද්‍යාත්මක සහ අධාල අයුරින් කරුණු පල ගැන්වීමට මෙහදී සිදු කෙරේ. එය සතුටු දායක ( ප්‍රේකෂකයන්ට මාතෘකාව පිළිබදව ඉගන ගැනිමට උදවු කරති ) අදාළය. ,සංවිධානාත්මකය, තේවාමත්කය පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය මගින් බිහි නොවූවත් මෙහි මෙවලම් සදහාද අධාල කරගත හැක.
පාරිසරික සාහිත්‍ය යනු පාරිසරික තේමාවන් විෂයන් මිනසා ,සමාජනය සහ පරිසරය අතර සම්බන්දතාවයන් පිළිබදව ඥාන වන්ත ලෙස අදහස් දක්වන ලේඛණ ක්‍රමයය. මේ යටතට සොභාදහම් ලේඛණය මෙන්ම විද්‍යා ලේඛණය ද අධාල විය හැක. බොහෝ විට මේ හරහා පරිසරයට ඇති ඇල්ම වඩවන අතර එම නිසා මිනසා සහ පරිසරය අතර සංවේදී සම්බන්ධතාවයන් ගොඩ නැන්වීමට උදවුවේ. පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය බිහි වීමට ද මෙම ප්‍රෙභ්ද ඉවහල් විය.
පාරිසරික පක්ෂපාති ලේඛණන
පාරිසරික පක්ෂපාති ලේකණය යනු පාරිසරික ගැටළු සම්බන්ධයෙන් අදහස් හා තොරතුරු පිළිගැන්වීම හරහා ජනතාව තුල පරිසරය සුරකිමේ අවශ්‍යතාවය ජනිත කරවීමයි. ඉහත සදහන් ඕනෑම ප්‍රෙභ්දයක් තුල මෙය දැකිය හැක. පාරිසරික පත්‍රකලාවේදනය මෙම මෙවලම් භාවිතා කල යුතුද යන්න පිළිබදව වර්තමානයේ විවාදයක් මුතුව ඇත.
විජය රජ
විජය රජු (ක්‍රි.පූ. 543 - කි.පූ. 504) ලංකාවට පැමිණි ආක්‍රමණිකයෙකි. ඔහු ලංකාව යටත් කරගෙන ක්‍රි.පූ. 543 සිට කි.පූ. 504 දක්වා ලංකාව පාලනය කළහ.ශ්‍රී ලංකාවේ මහාවංශය ඔහු පිළිබඳව කරුණු සොයාගත හැකි ප්‍රාථමික මුලාශ්‍රයයි. විජය රජ මුලින්ම ලංකාවට පැමිණ පය තැබූයේ තම්බපන්නිය ටයි.
මහාවංශ කතාව
මහාවංශයට අනුව විජය රජුගේ මිත්තණිය වංග හා කාලිංග වංශික කුමරියකි. ඇය විවාහ වන්නේ සිංහයෙකු සමඟිනි. ඇය එම සිංහයාට දාව දරුවන් දෙදෙනෙකු වදන අතර සිංහයා විසින් මෙම තිදෙනා ව කැලයේ තිබෙන ගල් ගුහාවක සිර කොට තබයි. දිනක් මෙම තිදෙනා ගල් ගුහාවෙන් පැන යන අතර පසුව කුමරියගේ පුත් සිංහබාහු විසින් තම පියා වන සිංහයා ව මරා දමයි. අනතුරුව සිංහබාහු විසින් සිංහපුර නව රාජධානියක් පිහිට වනු ලබයි. එම රාජධානියේ යුවරජු බවට පත් වන්නේ විජය කුමරු යි. නමුත් ඔහුගේ වැරදි ක්‍රියා පිළිවෙත හේතුවෙන් ඔහු ඇතුළු ඔහුගේ අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙකුට තම මව් රටින් පිටුවහල් වීමට සිදු වෙයි. අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාවට ගොඩ බසින විජය ඇතුළු පිරිසට කුවේණි නම් යක්කනිය මුණ ගැසෙයි. විජයට පහර දුන් කුවේණිය ඔහුගේ පිරිස බිං ගෙයක සිරකර දැමුවාය. තම පිරිස ආපසු නුදුනහොත් කුවේණිය මරා දමන බවට විජය තර්ජනය කළ විට ඇය ඔවුනට ආහාර හා ඇඳුම් ද සපයා දුන්නාය. ඉන්පසු කුවේනිය අවුරුදු 16 ක පමණ වයසැති තරුණියකගේ ස්වරූපයක් ගෙන විජය සමග විවාහ විය. ඉන්පසු ඇගේ සහය ඇති ව විජය යක්කයින් පරාජය කොට ලක්දිව රජ වෙයි.
කුවේනිය විජය නිසා දරුවන් දෙදෙනකු ලැබුවාය. ඒ දියණියක හා පුතෙකි. පසුව විජයට ඇය ප්‍රතික්ෂේප කිරිමට අවශ්‍ය වී "යන්න දරුවන් දෙදෙනා අතහැර යන්න. මිනිසුන් යකුනට සෑම විටම බිය වෙති" යයි කීවේය. කුවේනිය තමන් පිටමං නොකරන ලෙස ආයාචනා කළ නමුත් පලක් නොවීය. ඇයට අවසානයේ මාළිගයෙන් පිට වීමට සිදු විය. දරුවන් ගෙන නොයන ලෙස කලින් කී නමුදු ඇය දරුවන් තමන්ගේ භාරයට ගත්තාය. ඒ වන විට විනාශ නොවී ඉතිරිව තිබු යකුන්ගේ නගරයකට ඇය ගියාය. එහෙත් එහි සිටි තම නෑදෑයින් අතින් ඇය මරුමුවට පත් වූයේ ඇය විසින් ඔවුන් පවා දුන් හෙයිනි. ඇගේ එක් මාමා කෙනෙකු දරුවන් කෙරේ සෙනෙහස ඇතිව ඔවුන් තම භාරයට ගෙන "ඔබලාද මරා දැමීමට පළමුව පලා යන්නැයි" ඔවුනට කිවේය. ඔවුන් දෙදෙනා මලය රටට පලා ගිය අතර එහි වාසය කිරීම ඇරඹුහ. වැදි ජනතාව ඔවුන්ගේ ඇරඹු‍නි.
මේ අතර විජයගේ අමාත්‍යවරු තම නායකයාට සුදුසු බිරිඳක් සෙවීම ආරම්භ කළහ. ඔවුනට එවැනි කාන්තාවක් හමු වන්නේ පඬු රටෙනි. ඒ දකුණු ඉන්දියාවේ මදුරෙයි නගරයේ පඬි රජුගේ දියණියයි. පඬි රජු තම දියණිය ලංකාවට එවීමට කටයුතු කළා පමණක් නොව "තම දියණියක් ලංකාවට යැවීමට කැමැත්තෙන් සිටින අය ඉන්නේ නම් ඔවුන්ගේ දියණියට ඇඳුම් සපයා ඒවා ඔවුන්ගේ දොරකඩ තැබිය යුතුය. එවිට එම සළකුණෙන් අප ඒවා ලබා ගන්නවා ඇත" යනුවෙන් නියෝගයක්ද කළේය. පඬි රටේ කුමරිය මෙහි ළඟා වූ පසු ඇමතිවරු විශාල උත්සවයක් සංවිධානය කොට විජය අභිෂේක කරවූහ. මෙහිදී විජයගේ පිරිසේ සෑම කෙනෙකුටම බිරිඳක් ලැබුණේය. (ඔවුන්ගේ පළමු බිරින්දෑවරු ඔවුන්ගේ මුහුදු ගමනේදී ඔවුන්ගෙන් වෙන් වූහ). විජය රජු වසර 38 ක් රට පාලනය කර මිය යන්නේ කිරුළට නිසි උරුමක්කරුවෙකු නොසිටින පසු බිමක ය. විජයගේ මරණයෙන් හිස් වූ සිහසුනට මීළඟට පත් වන්නේ විජය රජුගේ සොහොයුරෙකුගේ පුතු වූ පණ්ඩුවාසුදේව කුමරුයි. විජය ඇතුළු පිරිසෙන් පසුකාලීන ව සිංහල ජාතිය බිහි වුණි.
දීපවංශයේ සඳහන් විස්තරය
දීපවංශයේ විජය රජතුමා පිළිබඳ ව සඳහන් වන විස්තරය මහාවංශයේ විස්තරයට සමාන වනමුත් කුවේණිය හා දකුණු ඉන්දීය කුමාරිය පිළිබඳ ව එහි සඳහන් වන්නේ නැත.
හියුං සියෑං භික්ෂුවගේ වාර්තාව
හියුං සියෑං හිමියන්ගේ වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණි සිංහයෙකු විසින් කුමාරිය පැහැර ගෙන යන බවයි. එහි වංග, කාලිංග හෝ ලාට රට ගැන සඳහනක් නැත. කුමාරිකාව සහ ඇයගේ දරු දෙදෙනා සිංහයාගේ ගුහාවෙන් පලා ගොස් දකුණු ඉන්දියාවේ තමන්ට උරුම රාජධානිය බලා පිටත් වෙයි. පසුව ඇගේ පුතු වන සිංහබාහු විසින් තම පියා ව (සිංහයා ව) ඝාතනය කරනු ලබයි. එම ක්‍රියාවට ඔහුට තෑගි හිමි වන නමුත් පීතෘඝාතන පාපයට දඬුවම් වශයෙන් නැවක දමා පිටුවහල් කරනු ලබයි. ඔහු රත්නදීපයට (ශ්‍රී ලංකාවට) ගොඩ බැස එහි පදිංචි වෙයි. මැණික් ලබා ගැනීමට දිවයිනට පැමිණි නාවික වෙළඳුන්ට කුමාරයා පහර දීමට පටන් ගනියි. පසුව කුමාරයා විසින් ඔවුන්ගේ දරුවන් ව යටත් කර ගෙන දිවයිනේ රඳවා ගනියි. එම දරුවන්ගෙන් සමාජයක් ගොඩ නැඟීමට කුමාරයාට හැකි වෙයි. මෙම වාර්තාවේ දැක්වෙන ආකාරයට සිංහබාහුට දරුවන් සිට ඇති අතර ඔවුන්ගේ මව කවුරුන් දැයි සඳහන් වන්නේ නැත. කුල ක්‍රමයට උපත ලබා දෙමින් සිංහබාහු විසින් සමාජය පන්ති වලට බෙදනු ලබයි. අනතුරුව ඔවුන් යුද්ධ කරමින් තම භූමි ප්‍රදේශය විශාල කර ගන්නා අතර එමගින් සිංහල ජාතිය බිහි වෙයි. මෙම වාර්තාවේ යක්කයින් ගැන සඳහන් වන්නේ නොමැත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රි ලංකා ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රි ලංකාවේ රජවරු
ගැසට්
ගැසට් යනු පුවත්පතකි. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල ගැසට් යනු රජයේ තීන්දු හා නව නීති ප්‍රකාශයට පත් කරණ නව ලේඛණයකි.
අතීතයේ ඉතාලි පුවත්පත් මිලදී ගැනිමට භාවිතාකල “ ගැසටා ” යන ටෙනිසියානු කාසිය ඇසුරෙන් එම යෙදුම බිහිවිය. මෙම වචනය ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ යෙදුණේ “ පුවත් පත ” යන අර්ථයෙන්ය. මෙය නිල රාජ්‍ය පුවත්පත බවට පත් වූයේ 1665 දී “ ද ඔක්ස්ෆර්ඩ් ගැසට් ” යන නමින් පළවූනු ලන්ඩන් ගැසට් පුවත්පත හරහාය. මෙය ලෝකයේ ප්‍රථම පුවත්පත් කිහිපය අතරට ද අයත්වේ. 1699 දී එඩින්බර්ක් ගැසට්පතද පළවිය.
ව්‍යාපතියත් සමග මෙම යෙදුම ප්‍රධාන ප්‍රවාහයේ මුද්‍රිත ප්‍රශ්නපත් සඳහාද යෙදී ඇත. උදා - මොනට්‍රීයල් ගැසට්
ගැසට් යන පදය ක්‍රියාපදයක් ලෙසද යෙදේ. එනම් “ ගැසට් පතක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ” යන්නට ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ ගැසට් යන්න භාවිතාවේ. උදා - 1960 දී ‘ලෙක් නාපුරු කරුලු අභය භුමිය ලෙස ගැසට් කරන ලදී.
නිල ගැසට්
කිසියම් අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් ක්‍රියාවට නන්වා නිල ලේඛනයක් මඟින් මහජනනයා වෙත දැන්වීම සාමාන්‍ය සිරිතයි. එය නිල ගැසට්පත වෙයි.
උදා - තායිලන්තයේ “ ද රෝයල් ගැසට් ”
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:පත්‍රකලාවේදය
2016 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
2016 ගිම්හාන පැරාලිම්පික් යනු අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුවේ අධීක්ෂණය යටතේ ආබාධිත ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන අන්තර්ජාතික බහු-ක්‍රීඩා තරගාවලියකි. එය 15 වන ගිම්හාන පැරාලිම්පික් තරගාවලියයි. 2016 සැප්තැම්බර් මස 7 සිට 18 දක්වා බ්‍රසීලයේ රියෝ ද ජැනෙයිරෝ හි දී තරගාවලිය පැවැත්වෙනු ඇත. ලතින් ඇමෙරිකානු හෝ දකුණු ඇමෙරිකානු රටක පැරාලිම්පික් තරගාවලියක් පැවැත්වෙන ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය වන අතර දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයේ රටක - 2000 සිඩ්නි පැරාලිම්පික් වලට පසු - පැරාලිම්පික් තරගාවලියක් පැවැත්වෙන දෙවැනි අවස්ථාවද වෙයි. පැරා ඔරු පැදීම සහ පැරාතුන්ප්‍රයාමය යන ක්‍රීඩා යුගලය මෙම තරගාවලියට අළුතින් එක් වීමට නියමිතය.
අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුව සහ අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව අතර 2001 වසරේදී ඇතිකරගත් එකඟතාවයකට අනුව ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලිය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයනු ලබන නගරය විසින්ම එම වසරේ ගිම්හාන පැරාලිම්පික් තරගාවලිය සඳහා ද සත්කාරකත්වය සපයනු ලබයි. මේ අනුව 2009 ඔක්තෝබර් 2 දින කෝපන්හේගන් හි පැවති 121 වන IOC සැසිවාරයේදී, 2016 ගිම්හාන ඔලිම්පික් සහ පැරාලිම්පික් තරගාවලි වල සත්කාරකත්වය සඳහා බ්‍රසීලයේ රියෝ ද ජැනෙයිරෝ නගරය තෝරා ගන්නා ලදී.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල 109වන යෝජනාව
ඇල්බේනියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, බල්ගේරියාව, කාම්බෝජය, ලංකාව, ෆින්ලන්තය, හන්ගේරියාව, අයර්ලන්තය, ඉතාලිය, ජෝර්දානය, ලාඕසය, ලිබියාව, නේපාලය, පෘතුගාලය, රුමේනියාව, සහ ස්පාඤ්ඤය යන රටවල් විසින් සාමාජිකත්වය සඳහා කරන ලද ඉල්ලීම් සලකාබලන ලෙස මහා මණ්ඩලය විසින් උපදෙස් දෙනු ලැබීම ප්‍රකාර  එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනා අංක 109, වර්ෂ 1955, දෙසැම්බර් 14 දිනදී සම්මත කරන ලද අතර ඉහත නම් කරන ලද සියළු රටවල් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ඇතුළත් කර ගන්නා ලෙස ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් නිර්දේශ කරන ලදි.
යෝජනාව ඡන්ද අටක බහුතරයකින් සම්මත විය; බෙල්ජියම, චීන සමුහාණ්ඩුව සහ එක්සත් ජනපදය ඡන්දය දීමෙන් වැලකී සිටියහ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
ඥානක්කා
ඥානක්කා හෙවත් ඥානා මෑණියෝ අනුරාධපුරයෙහි වෙසෙන කාන්තාවකි. වර්තමාන ජනධිපති ගෝටාභය රාජපක්ශ ගේ අධ්‍යාත්මික උපදේශකවරිය ලෙස ප්‍රකට මැය කාලි මාතාවගේ බලයෙන් ගුරුකම් පවත්වන්නියකි.
Jump to navigationJump to search
හෘදය සූත්‍රය
හෘදය සූත්‍රය (प्रज्ञापारमिताहृदय ' හෙවත් 心經 ෂීන්ජීං, ටිබෙට්: བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྙིང་པོ''') යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මහායාන බුදු දහමේ හමුවන ජනප්‍රිය සූත්‍රයකි. මෙහි සංස්කෘත නාමය වන  යන්නෙන් "ප්‍රඥා පාරමිතාවේ හදවත" යන්න හැඟවේ.
මෙම සුත්‍රය මඟින් නිතරම කියැවෙන දෙයක් නම්, "ශූන්‍යතාව ස්වරූපයයි, ස්වරූපය ශූන්‍යතාවයයි."
මෙය "මහායාන බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය තුළ වඩාත්ම බහුලව භාවිතා වන සහ සජ්ඣායනා වන සූත්‍රය" යැයි පැවසේ. මෙය චීන, සංස්කෘත සහ ටිබෙට් භාෂාවලින් කිහිපවරක්ම ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කොට ඇත.
සුක්රෝස්
සුක්රෝස්, යනු කාබෝහයිඩ්‍රේටයකි මොනොසැකරයිඩ අනු දෙකක් ග්ලයිකොසිඩික් බන්ධනයකින් බැදී සුක්රෝස් අනුවක් නිපදවයි
සුක්රෝස් ජලවිච්ඡේදනය කිරීමේදී නැවතත් ග්ලූකෝස් හා ප්‍රක්ටෝස් ලැබේ. ඒ සදහා තනුක අම්ලයක් හෝ සුක්රේස් එන්සයිම ය භාවිත කල හැකිය.
ගුරු පුස්තකාලයාධිපති
right
හැදින්වීම
පුස්තකාලයක් යනු විවිධ මාදිලියේ විඥාපන සම්පත් එකතුවකි. ඕනෑම් පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිත කාලය මුළුල්ලේ පුස්තකාල භාවිතයට මුල පුරන්නේ පාසැල් පුස්තකාලය තුළිනි පාසල් පුස්තකාලය පාසලේ ඇති අංගයකි. පුස්තකාල සේවාව විධිමත් අධ්‍යාපනයට අනුපූරකයකි. මේ අකාරයට පාසල් පුස්තකාලයක් තුළින් අපේක්ෂිත ගුණාත්මක සංවර්ධනයක් ඇති කිරීමෙහිලා‍, පාසල් පුස්තකාලය වැදගත් බලවේගයක් බවට පත් කිරීමෙහිලා පාසල් පුස්තකාලයාධිපතිගේ කාර්යභාරය ඉතාමත් වැදගත් වේ.
පුස්තකාලයාධිපතිවරයාගේ කාර්යභාරය
අන්තර්ජාතික පුස්තකාල සංගම් සංවිධානය විසින් නිකුත් කොට ඇති පාසල් පුස්තකාල නියමුව විසින් පුස්තකාලයාධිපතිවරයාගේ කාර්යභාරය විස්තර කර ඇත්තේ පහත සදහන් අයුරිනි.
පාසල් පුස්තකාලයාධිපතිවරයාගේ ප්‍රධානම කාර්යභාරය වන්නේ ඇගයීම් කාර්ය පටිපා‍ටි ඇතුළු පාසලේ මෙහෙවර හා ඉලක්කයන් සපුරාලීම සදහා දායකවීමත් පාසල් පුස්තකාලයේ අරමුණු හා ඉලක්කයන් වර්ධනය කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කරවීමත්ය ජ්‍යෙෂ්ඨ පාසල් කළමනාකරුවන්, පරිපාලකයින් හා ගුරුමණ්ඩලයේ ද සහයෝගයෙන් පාසල් විෂයමාලා සැලසුම් වර්ධනය කිරීමටත් ක්‍රියාත්මක කරවීමටත් පුස්තකාලයාධිපතිවරයා සහභාගී වේ. තොරතුරු සැපයීම හා තොරතුරු පිළිබද ගැටළු නිරාකරණය සදහාත් මුද්‍රිත හා විද්‍යුත් සම්පත් පරිශීලනය පිළිබදවත් දැනුම හා කුසලතාවය පුස්තකාලයාධිපතිවරයා සතු වේ. මෙම දැනුම හා කුසලතාව ඒ ඒ පාසල් ප්‍රජාවගේ ඉල්ලුම සපුරා ගැනීමට යොදාගත යුතුය. මෙයට අතිරේක වශයෙන් පුස්තකාලයාධිපතිවරයා ළමයින් සදහා කියවීම් වැඩසටහන්, ළමා සාහිත්‍යය මාධ්යප හා සංස්කෘතිය වර්ධනය කිරීමට කටයුතු කළ යුතුය.” එක්සත් රාජධානියේ පුස්තකාල සංගමය විසින් පාසල් පුස්තකාලයාධිපතිවරකුගේ දායකත්වය පහත දැක්වෙන අයුරින් විග්‍රහ කරනු ලැබ ඇත. විශේෂයෙන්ම අඩු සම්පත් මධ්‍යයේ වූව ද පුස්තකාලය වැදගත් ක්‍රියාශිලී අංගයක් ලෙස පවත්වාගෙන යාම උදෙසා ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිවරයෙකුට ප්‍රමාණවත් වෘත්තීය දැනුමක්, කැපවීමක් හා නිර්මාණශීලීත්වයක් ද අවශ්‍යයය. බියකින් හෝ සැකයකින් තොරව හැම සාමාජිකයෙකුටම ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි සන්සුන් ඉගෙනුම් පරිසරයක් මැවීම පුස්තකාලයාධිපතිවරයාගේ වගකීම වේ. පුස්තකාලයේ හැම නිලධාරියෙකුම ළමා හා යොවුන් සිසුන් සමග මිත්‍රශීලී සබදතා ගොඩනගා ගැනීම‍ට සමත් විය යුතුය. මේ අනූව ගත් කල ගුරු පුස්තකාලයාධිපති යනු පළපුරුදු ගුරුවරයෙක් හා තොරතුරු කළමණාකරුවෙකු යන අංශ දෙකම පිළිබදව මනා අවබෝධයක් ඇති තැනැත්තාය.
ගුරු පුස්තකාලයාධිපති සතුවිය යුතු ලක්ෂණ හා ගුණාංග
ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය සාර්ථක කර ගැනීමෙහිලා ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ දායකත්වය තීරණාත්මක වේ. ඒ අනූව ගුරු පුස්තකාලයාධිපති සතු විය යුතු ලක්ෂණ පහත දැක්වේ. එනම්,
ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාවේ කාර්යභාර්ය ගුණාත්මක අධ්‍යාපන ක්‍රියාවලියට දායක වන ආකාරය
ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ භූමිකාව ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් දෙකකට බෙදේ. එය පහත රූපසටහනින් දැකගත හැක. ගොනුව:Waguwa.JPG ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ භූමිකාව මේ ආකාරයට ගෙනහැර දැක්විය හැකි අතර එය ගුණාත්මක අධ්යා පනයක් ගොඩනැගීමෙහිලා ඉතාමත් වැදගත් වේ.
විෂයමාලා පිළිබඳ දැනුම
ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට විෂයමාලාව පිළිබද මනා වූ දැනුමක් තිබීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. එහිදී විධිමත්, සැගවුණු හා සමගාමී යන විෂයමාලා තුන පිළිබදවම දැනුමක් තිබිය යුතුය. සමස්ත විෂයමාලාවම මනා සේ ක්‍රියාත්මක කිරීමට පූර්ණ සහය දැක්වීම ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිගේ කාර්යකි. විෂයමාලාව යනු “සිසුන්ටහ හැකිතාක් දුර‍ට සමහර අධ්යාපනික අන්ත හෙවත් පරමාර්ථ මුදුන් පමුණුවා ගත හැකි වන අයුරින් සැලසුම් කරන ලද ක්‍රියාකාරකම් පිළිබද වැඩසටහනකි.” (The logic of education 1970) විධිමත් විෂයමාලාව යනු පෙළපොත්, ගුරු අත්පොත්, විෂය නිර්දේශ භාවිතා කරමින් මුළු දිවයින පුරාම පාසල් පද්ධතිය තුළ ක්‍රියාත්මක කෙරෙන පොදු ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලියයි. ඒ අනූව විෂය නිර්දේශය සාර්ථකව අනාවරණය කර ගැනීම අධ්යාපන ඉලක්කවලින් එකකි. එහිදී ගුරු පුස්තකාලයාධිපති සතු දැනුම උපයෝගී කර ගනිමින් දරුවන්ට වඩාත් අර්ථාන්විත දැනුමක් ලබා දිය හැක. එහිදී , •	විෂයමාලාව පිළිබද දැනුම තුළින් පාසලේ සැලසුම් කටයුතු, විෂයමාලා සම්පාදනය, කාලස‍ටහන් සැකසීම, ඉගැන්වීම් වැඩසටහන් ආදියට සහයෝගය දැක්විය හැකිය. •	විශේෂයෙන්ම පුස්තකාල විද්‍යාවෙහිදී දැනීම් සම්භාරය ඉතාමත් සිඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ. නව දැනුම එක්වීම නිසා පැරණි හෙවත් යල්පැනගිය දැනුම සිසුන්ට ලබා නොදී නව දැනුම ලබා දීමට කටයුතු කළ යුතුය. •	විෂයමාලාව පිළිබද හොද දැනුමක් ඇති ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට තමන්ගේ පුස්තකාලය වෙත පැමිණෙන සිසුන්ට පරිහරණය කල යුතු පුස්තකාල සම්පත් කාර්යක්ෂමව හා නිවැරදිව ලබා දිය හැක. ඒ සදහා නිසි වූ මගපෙන්වීමක් කල හැක. උදාහරණයක් වශයෙන් ගතහොත් 7 ශ්රේහණියේ සිසුවෙකුට පුරවැසි අධ්යා පනයට අදාල වූ පොත් කියවිය යුතුනම් 7 ශ්‍රේණියේ විෂය නිර්දේශය පිළිබද පුළුල් වූ දැනුමක් ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට තිබිය යුතුය. ‍ •	ගුරුවරුන්ට ඔවුන්ට ඉගැන්වීමට නියමිත වූ විෂය නිර්දේශයන් පිළිබද දැනුම වර්ධනය කර ගැනීමට අවශ්යඔ වූ මග පෙන්වීම කළ හැක. •	සිසුන් තම වේගයෙන් ඉගෙන ගන්නා නිසා විෂය නිර්දේශය අනූව ගුරුවරයා ඉගැන්වීමේදී තමන්ට මගහැරුණු හා මැනවින් ඉගෙන නොගත් විෂය ඒකක මෙන්ම ඉදිරියට ඉගෙනීමට තිබෙන නව විෂය කොටස් කරා ළගාවීමට සිසුන්ට අත්වැලක් විය යුතුය. •	එක් එක් විෂය නිර්දේශයන්ට අදාල වූ පාඩම් සැලසුම් සකස් කිරීමේදී ගුරුවරයාට ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාව ඉතාමත් වැදගත් වේ. එදිනෙදා පාඩම් සැලසුම් කිරීමේදී එම විෂයට අදාල වූ තොරතුරු සමුදායක් ගුරු පුස්තකාලයාධිපති වෙතින් ලබා ගත හැක. එම පාඩමට අදාලව ගුරුවරයා විසින් අන්තර්ගත කලයුතු තොරතුරු, ඒ යටතේ ලබාදිය යුතු අමතර දැනුම මොනවාදැයි මනා දැනුමක් ඔහු/ඇය සතුව ඇත. •	පාඩමක් සැලසුම් කිරීමේදී පමණක් නොව විෂයක් සැලසුම් කිරීමේදීද ඉහත දක්වන ලද ආකාරයටම ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාව වැදගත් වේ. මේ තුළින් ඵලදායී වූ අධ්යාටපනයක් ලබා දිය හැක. •	එමෙන්ම විෂය නිර්දේශවලට අදාල වූ ගුරු මාර්ගෝපදේශ සංග්‍රහ, පෙළපොත්, විෂය නිර්දේශ පරිහරණය කිරීමට ද ගුරු පුස්තකාලයාධිපති විසින් අවශ්‍යකටයුතු සම්පාදනය කල යුතුය. ඒ තුළින් සිසුන්ට තමන් උගත් හා ඉගෙන නොගත් පාඩම් පිළිබදව මෙන්ම ඉදිරියේදී ඉගෙනීමට ඇති පාඩම් පිළිබදව තක්සේරුවක් කල හැක. ඒ තුළින් සිසුන්ට ඉගෙනුම් ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලියේ සාර්ථකත්වය අධ්‍යයනය කල හැක. ගුරුවරුන්ට ද තමන් පිළිබදව තක්සේරුවක් කල හැක. •	එමෙන්ම සිසුවාට තමන්ගේ අධ්‍යයයන කටයුතු පිළිබදව මෙන්ම වර්ධනය කර ගත යුතු ප්‍රජානනමය තත්වයන් පිළිබදව උපදේශන හා මාර්ගෝපදේශනය ලබා දීමට ද ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට සිදු වේ. එය ඔහු/ඇය සතුව ඇති තවත් භූමිකාවකි.
ගුරු පුස්තකාලයාධිපති භූමිකාවෙහි තවත් ලක්ෂණයක් ලෙස විෂය සමගාමී වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සදහන් කල හැක. සමගාමී විෂයමාලාව යනු ශිෂ්‍යන්ගේ සැගවුණු කුසලතා මතු කිරීමටත් විෂය දැනුම භාවිතය සදහා යෙදවීමටත් සංවිධානය කරනු ලබන විවිධ විෂයානුබද්ධ ක්‍රියාකාරකම්ය. ගුරු පුස්තකාලයාධිපති විසින් අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක බව සංවර්ධනය කිරීමෙහිලා ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් අතර පහත සදහන් ක්‍රියාකාරකම් ඉතාමත් වැදගත් වේ. එනම්,
ප්‍රශ්න විචාරාත්මක තරග පැවැත්වීම
ගුරු පුස්තකාලයාධිපතිට ළමුන්ගේ සාධන මට්ටම වර්ධනය කිරීම සදහා විවිධ ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කළ හැක. ඒ අනූව සාමාන්‍ය දැනීම හා පොත් පිළිබදව ද මෙවැනි වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් අධ්‍යාපනය කෙරෙහි සිසුන් තුළ පවතින නැඹුරුව, පුස්තකාලය කෙරෙහි පවතින අවධානය වැඩි වේ. මෙවැනි තරග පවත්වන ආකාර‍ය ඒ ඒ ප්‍රදේශ අනූව වෙනස් වේ.
කියවීමේ වැඩසටහන්
ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහන් හා සමගාමීව මෙවැනි වැඩසටහන් මගින් යම් විශේෂිත කාල පරිච්ඡේදයක් තුළදී පොත් කියවීමෙන් පසු මෙම තරග සදහා ඉදිරිපත් විය හැක. මේ මගින් කථික තරග, විවාද ආදී වූ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් විෂය බාහිර දැනුම ද සිසුවා විසින් අත්පත් කර ගනී. ඒ තුළින් ද අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය වේ.
උපදේශාත්මක චාරිකා සැලසුම් කිරීම
පුස්තකාල හා තොරතුරු සම්පත් මධ්යේස්ථාන, එහි සම්පත් හා සේවා, ඒවා භාවිතයට ගන්නා ආකාරය පිළිබදව මනා දැනුමක් ලබා දිය හැකි පහසුම ක්‍රමය වන්නේ මෙම උපදේශාත්මක චාරිකාය. විවිධ පාසල් හා ආයතන අතර මෙම චාරිකා සැලසුම් කිරීමෙන් තොරතුරු සම්පත් හා සේවා සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් දැනුවත් කිරීම මෙන්ම ප්‍රශ්න හා ගැටළු පිළිබදව පිළිතුරු ලබාදීමටත් හැකිවේ. ඒ තුළින් අධ්‍යාපනයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය වේ.