cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කවිය සහ උපමා භාවිතය
කවිය යනු
ධ්වනිතාර්ථ නංවමින් සහෘදයා තමා වෙත පවත්වා ගත හැකි ආකාරයේ කාව්‍යොක්ති බිහිවන්නේ එහි යෙදෙන ගැළපෙන පද සංයෝජනයෙන් බව පෙනේ. කාව්‍යකරණය වෙනුවෙන් වු සම්මත පද මාලාවක් පිළිබඳව අදහස විවිධ අවස්ථාවල දී දක්නට ලැඛෙයි. කිසියම් කොටසක ව්‍යවහාර භාෂාව එම කාලය එම යුගය හෝ අදාළ වපසරිය වෙනුවෙන් ලියැවෙන කවි සඳහා යොදාගත යුතු බව ඇතැම් කවීන් පැවසීය. සෑම භාෂාවකම කාව්‍යකරණයට වෙන්වු යෝග්‍යය වචන ඇති බව ඔලිවර් ගෝල්ඩ්ස්මිත් පවසා ඇත. නමුත් මෙම මතය වර්තමානය වන විට පිළිනොගන්නා තත්වයට පත්ව තිබේ. කවියටම විශේෂිත වු සාධු සම්මත පද මාලාවක් නොමැති අතර කවියෙකු යොදාගන්නා භාෂාව තීරණය කරනුයේ එම කවියාගේ නිර්මාණය අනුවය.
කවියේ මුඛ්‍යාංගයන් අතර වැදගත් වන්නා වු සාධකයක් ලෙස සංකල්ප රූප දැක්විය හැකිය. මතු දැක්වු පරිදි කවියා නිරතුරුව අපුර්ව ආකාරයට සිදුකරන පද සංයෝජනයේ ආත්මීය ප්‍රකාශනයක් ගැබ්වන්නේ සංකල්පරූප තුළය. පාඨකයාගේ මනෝභාවය වෙත පිවිස ඔහුගේ භාව්‍ය ප්‍රමුදිත කිරිමට සමත් වාග් වියමන සංකල්ප රූපයක් ලෙස දැක්විමට හැකිය. එය සිතුවමකි. හුදෙක් භාෂාවේ පවත්නා රසකාරකයන් යොදාගෙන මනසේ චිත්‍රණය කරන වාග් සිතුවමකි.
තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන්ගේ සැළලිහිණි සංදේශයේ නළඟන වැනුමෙහි එන පහත කවිය සංකල්ප රූප පිළිබඳ අදහස විමසා බැලිමට යොදාගත හැකිය. "විදෙන ලෙළෙන නරුබර පුළුලූකුළැරැඳී
හෙළන නඟන අත නුවනඟ බැලූම්        දිදි
රුවින දිලෙන අබරණ කැලූම ගත       රැදි
සැලෙන පහන් සිලූවැනි රඟන ලියසැදි"
රාහුල හිමියන්ගේ මෙම කවියෙන් සහෘදයා තුළ චිත්තරූප කීපයක් මැවේ. මෙම කවියෙහි කියවෙන"සැලෙන පහන් සිලූවැනි රඟන ලිය සැදි"යන පදය රඟන්නා වු ලියන්ගේ උත්කර්ෂවත් බව කූටප්‍රාප්ත කරන්නකි. පළමු තෙපදයෙන් වර්ණනාවට සහ හඳුන්වාදීමට පාත්‍ර වු ලියන්ගේ ස්වභාවය පහන්සිලකට උපමා කිරිම ඇස හා බැඳුනු චිත්තරූප ලෙස හැඳින්විය හැකිය. විහිදෙමින් ලෙළදෙමින් පුළුලූකුලේ බැඳි ආභරණවලින් සහ තාලයට ලෙළදෙන අත් අගට යොමුවන දෑසින් යුත් ලියන් නර්තන විලාසය විචිත්‍රව ඉදිරිපත් කරන බව පෙනේ. එයින් රහල් හිමි නිරූපණය කරනුයේ ඔවුන්ගේ රංගනයේ මධුර බව සහ ශක්‍යතාවය පමණක් නොවේ. කවියෙක් වශයෙන් උන්වහන්සේ සතු ප්‍රතිභාපුර්ණ බවද පෙන්වයි. අනතුරුව සැලෙන පහන්සිලකට ඔවුන් උපමා කිරීම එම ලියන්ගේ නර්තනයෙන් ලැඛෙන්නා වු ප්‍රමුදිත බව රංග භූමියේ වු ආලෝකවත් වීම පවා මනසට චිත්‍රණය කරයි. පහන්සිලක් සුළඟට සැලෙන්නේ මදක් ලාලිත්‍යය දනවන ස්වරූපයකිනි. එය විටෙක පහන් තිරයෙන් මිදී යාමට උත්සහ දරයි. තවත් විටෙක තිරයේ මුල සිට ලතාවකට ලියවැලක් සේ රඟදෙයි. කවියාගේ ප්‍රතිභාව අතිශය චමත්කාරය. එයින් රසිකයා ලබන ආනන්දය කමනීයය.
මෙම සංකල්ප රූප භාවිතයෙන් කවියකට සැලසෙන මෙහෙය විවිධාකාරය. කවියාගේ මනසේ මතුවන මනෝභාවයන් උත්කර්ෂයෙන් යුතුව සහ සාධනීය ලෙස දැක්වීමට සංකල්ප රූප උපකාර වේ. මෙම සංකල්ප රූප කෙටි සහ නිර්මාණශීලි විය යුතුය. එනම් නවතාවයෙන් යුක්තවීම සහ එය ක‍ෂණයකින් සහෘදයා ග්‍රහණය කරගැනීමට හැකි ආකාරයේ සංකල්පීය ලක්ෂණවලින් යුක්ත විය යුතුය. හර්බට් රීඩ් නම් ඉංග්‍රීසි කලා විචාරකයා පවසන පරිදි කවියෙකුගේ ස්වාධීන ප්‍රතිභා ශක්තිය විමසා බැලිමේදී ඔහු යොදාගෙන ඇති රූපකවල නවතාව කෙරෙහි විශේෂයෙන් සැළකිලිමත් විය යුතුය. එමෙන්ම එම සංකල්ප රූප කවියා සිය නිර්මාණයේ නිරූපණය කරන භාවයන්ට සහ ඔහුගේ අභිප්‍රාය වන මුඛ්‍යය රසයටත් අනුකූල විය යුතුය. මෙම උපමාවක් සහ සංකල්ප රූප නිසිලෙස හසුරුවාලීම කවි ශක්තිය ප්‍රකට කරවන ප්‍රශස්තම ලක්ෂණය වශයෙන් ඇරිස්ටෝටල් පඬිතුමා පවා සැලකීය.
සුභාවිත විචාරවාද අතර පද්‍ය රසාස්වාදනයට හා විචාරයට ඉතා උචිත විචාර ක්‍රමයක් ලෙස සලකනුයේ ප්‍රායෝගික විචාර ක්‍රමයයි. මෙම විචාර ක්‍රමයේ ආදී කර්තෘවරයා වශයෙන් ගැනෙන්නේ 1929 දී සාහිත්‍යය විචාරයේ මුලධර්ම සහ ප්‍රායෝගික විචාරය යන ග්‍රන්ථද්වයේ රචකයා වු අයි.ඒ. රිචඩ්ස්ය. එතුමා දක්වන පහත කරුණු මගින්ද මෙතෙක් විස්තර වූ කාව්‍යයේ සාර්ථකත්වයට බලපාන සාධක පිළිබඳව සාකච්ඡාව තහවුරු කරයි. එනම්,
උද්දේශය		:-	කාව්‍යය නිර්මාණයෙහි ලා මුල් වු අත්දැකිම, මාතෘකාව හෙවත් වස්තු විෂය භාවාකල්පය	       :-	රචකයා විසින් සිය අත්දැකිම ඉදිරිපත් කරන ආකාරය ස්වරය		       :-	අත්දැකිම නිරූපණය මගින් රසිකයා විෂයෙහි රචකයා දක්වන ආකල්පය අභිප්‍රාය		       :-	සමස්ත නිර්මාණයෙන් අපේක්ෂා කරන අරමුණ හෙවත් කියවී ඇති දේ
කාව්‍යය පරිකල්පනයේදී සහෘදයන් තුළ චමත්කාරය සහ රසය ජනනය වන ආකාරය බස භාවිතා කිරිමෙන් ව්‍යංගාර්ථ නැංවීම, ධ්වනිතාර්ථ දැනවීම පිළිබඳව කරුණ ඉදිරිපත් විය. සංකල්ප රූප ගොඩනැංවීමේ සාර්ථක ක්‍රම කිපයක් හඳුනාගත හැකිය. ඒවා කාව්‍යොක්ති වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. පෙරදිග විචාරයට අනුව අලංකාර පන්තිසක් හඳුන්වාදී තිබේ. පුරාණ අලංකාරිකයන් දක්වන එම කාව්‍යාලංකාර ගැඹුරු සහ සියුම් බව යන ද්විත්ව ලක්ෂණයන්ගෙන් එකිනෙකට වෙනස් වෙයි. වර්තමාන විචාර වාදයන් බටහිර විචාර දෙසට බහුලව යොමුවීම හේතුවෙන් මෙම පුරාණ අලංකාර වෙතින් කාව්‍ය රසිකයා සහ විචාරකයා දුරස්වන බවක් දක්නට ඇත. පහත දැක්වෙන්නේ එම පුරාණ අලංකාර අතරින් උපමාව පිළිබඳව හැඳින්වීමකි.
උපමාව
මෙරට කාව්‍යය රචකයන්ගේ ගුරුතැන්හි ලා සලකන සහ මෙරට සාහිත්‍යය ඉතිහාසයේ ශේෂව ඇති පැරණිතම ග්‍රන්ථ ත්‍රිත්වයෙන් එකක් වන සියබස්ලකර ග්‍රන්ථයෙහි උපමාව විස්තර වන්නේ පහත ආකාරයෙනි.
" කියත එක් පළඟක්
තැ නෙක් හි වු යම්සේ
උවම් නමෙ'හි විතර නියර කියනෙම් හෙ මෙසේ "
"කිසියම් වස්තු දෙකක සදෘෂ්‍යතාව ගුණාදී වු යම් අයුරකින් ප්‍රකාශ කිරිම උපමා නම් වේ "
ඒ අනුව උපමාවක් මගින් කෙරෙනුයේ එක් දෙයක් තවත් දෙයකට සමාන කර දැක්විම ලෙස සැකෙවින් දැක්විය හැකිය. සියබස්ලකර එම පද්‍යයට ගුරු වු කාව්‍යාදර්ශ ශ්ලෝකය පහත පරිදිය. "යථා කතඤ්චිත් සාදෘශ්‍යං
යත් රොද්භූතං ප්‍රතීයතෙ
උපමා නාම සා තස්‍යඃ
ප්‍රපඤ්චෝයං නිදර්ශයතෙ"
ඒ අනුව උපමාව යම් වස්තුවක් ඒ හා සමාන ගුණ ඇතැයි සැලකෙන තවත් වස්තුවක් හෝ ක්‍රියාවක් සමඟ සමපාත කිරිමක් සිදුවෙයි. උපමේයය හා උපමානය ලෙස ගැනෙන්නේ එම අංග ලක්ෂණයි. නළ බල සසල දළ රළ පෙළ නුඹ       නැගෙන
වැනි පද්‍ය සහ ගද්‍ය පාඨ ගතහොත්"සඳ වැනි මුහුණ"යන්නෙහි මුහුණු සඳකට උපමා කළ බවක් පෙන්වයි. භෞතික වශයෙන් ගුණාගුණ වෙනස් වුවද කවි සමයෙහි සඳ ගැනෙන්නේ සෞම්‍යය, සිසිල උපදවන, මට සිළුටු, ප්‍රියංකර වස්තුවක් වශයෙනි. සඳ එළියේදි ලබන පහස සිසිලස දක්වනු වස් යුවතියකගේ මුහුණ සඳ වැනි යයි ප්‍රකාශ කිරිම කවි සමයේ දක්නට ඇත. නිකළැල් යන අර්ථය සූචනය කිරිම සඳහා ද සඳ වැනි යන උපමාව යොදා ගනී. මෙහි මුහුණ උපමේයය වන අතර උපමාන වස්තුව සඳ වෙයි. සාධාරණ ධර්ම ලෙස එම වස්තූන් දෙකෙහිම ඇතැයි සැලකෙන මතු දැක්වූ ගුණ දැක්විය හැකිය. වාචකය ලෙස දක්වන ලක්ෂණය උපමේයය හා උපමානය අතර සබඳතාව දක්වන පදයයි. එවන් පද කිහිපයක් උපමාව සම්බන්ධයෙන් හඳුනාගත හැකිය. මෙන්, සේ, වැනි, වගේ, බඳු යන වාචකයන් මෙහිලා දැක්වීමට පුළුවන.
උපමා වාචක
බිතු සිතුවම් රූ මෙන් පිටු                            නොපාවිති "
ලක එකත පත්                     කර දෙවෙනි රජසිහ රජකරන      වර "
පියබඳට ගෙයි          දැවටෙන "
අතීතෙ මතක් වෙලා ඉඳගෙන හිටියා අපි මූද අයිනෙ
මගේ අතින් මල වැටුණා දිය රැල්ලට
ගහගෙන ගියා ඒක අන්ධකාරෙ
ආපහු අපි ආවෙ ගොළුවො වාගෙ
දැන් කොච්චර කල් වෙනවද අවුරුදු විසි පහක් තිහක්
මම යන්නං " මෙහි වගේ යන පදය යෙදී ඇත්තේ වාගේ යනුවෙනි.
බඳු :-"හිරුදයෙහි සිට රු		දු
කිහිරතුරු රැසකට බ		       ඳු
කකියන දිමුතු සු		       දු
"සිසි වන වුවන ඉඟ සුඟ ගත හැකි මිටි 		න
බ්ලූස්
බ්ලූස් සම්ප‍්‍රදායික මූල	අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු ජන සංගීතය, සාම්ප‍්‍රදායික සංගීතය, කන්ටි‍්‍ර සංගීතය.සංස්කෘතික මූල	දකුනු දිග එක්සත් ජනපදයේ 19 සියවසේ අග භාගයේ.සංගීත භාණ්ඩ	ගිටාර්-පියානෝ - හාමෝනිකා - බේස් ගිටාර් - ඩ‍්‍රම් - සැක්සපෝන් - කටහඩ-ට‍්‍රම්පට් - ට‍්‍රැම්බොන් ප‍්‍රධාන ධාරාවේ ජනප‍්‍රියත්වය බ්ලූස් සංගීත ශ්‍රෙණි හා ස්වර ඛණ්ඩ 20 වන සියවසේ ජනප‍්‍රිය සංගීතයේ බහුල වශයෙන් යොදාගන්නා ලදී. මෙය විශාල බලපෑමක් සිදුකළ සංගීත ක‍්‍රමයකි.ව්‍යුත්පන්න රටා ජෑස්, ආර් ඇන්ඞ් බී, රොක් උපක්‍ෂේත‍්‍ර බුගී-වුගී, සම්භාව්‍ය කාන්තා බ්ලූස්, කන්ටී‍්‍ර බ්ලූස්, ඩෙල්ටා බ්ලූස්, ඉලෙක්ටි‍්‍රක් බ්ලූස්, ෆයිෆ් ඇන්ඞ් ඩ‍්‍රම් බ්ලූස්, ජම්ප් බ්ලූස්, පියානෝ බ්ලූස් සබැඳි ක්ෂේත‍්‍ර බ්ලූස් රොක් ,ජෑස් බ්ලූස් ,පන්ක් බ්ලූස්, සෝල් බ්ලූස් ප‍්‍රාදේශික භාවිතා ඇෆ්රිකන් බ්ලූස්, ඇට්ලන්ටා බ්ලූස්, බි‍්‍රටිෂ් බ්ලූස් ,කැනේඩියන් බ්ලූස්, චිකාගෝ බ්ලූස් ,ඩිට්‍රොයිට් බ්ලූස්, ඊස්ට් කෝස්ට් බ්ලූස්, කෙන්සාස් සිටි බ්ලූස්, ලූසියානා බ්ලූස්, මෙම්පීස් බ්ලූස්, නිව්  ඕර්ලින්ස් බ්ලූස්, පෙඩිමොන්ට් බ්ලූස්, සෙන්ට් ලූයිස් බ්ලූස්, ස්වෑම්ප් බ්ලූස්, ටෙක්සාස් බ්ලූස්, වෙස්ට් කෝස්ට් බ්ලූස් බ්ලූස් යනු කටහඩ හා සංගීත භාණ්ඩ ආශ‍්‍රයෙන් නිර්මාණය කෙරෙන බ්ලූ නෝට්ස් (දුක්ඛ ස්වර) ප‍්‍රමුඛ කොට ගත් සංගීත ප‍්‍රභේදයකි. මෙය අමෙරිකාවේ සිටි අප‍්‍රිකානු අමෙරිකානු ජනතාවගේ බැති ගී, වගා ගී, සැහැලි හා වෙනත් සරල ජන ගී ආශ‍්‍රයෙන් බිහිවුණි. බ්ලූ නෝට්ස් හෙවත් දුක්ඛ ස්වර භාවිතයත් ප‍්‍රශ්නෝතතර (කෝල් ඇන්ඞ් රෙස්පොන්ස්) ක‍්‍රමයේ සංගීතය හා පදරචනා ත් මෙහි අප‍්‍රිකානු ආභාෂය සඳහා සාධක වේ. පසුකාලීනව බ්ලූස් අමෙරිකානු හා බටහිර ජනප‍්‍රිය සංගීතයට මුසු වූ අතර ජෑස්, රිදම් ඇන්ඞ් බ්ලූස්, බ්ලූග‍්‍රාස්, හිප් හොප් හා වෙනත් ජනප‍්‍රිය සංගීත ක‍්‍රම රාශියකට මූල බීජය සැපයීය.
කවිය සහ උපමා භාවිතය
උපමා වාචක
දිසි රන ලියෙ'ව් රූසිරි යුත් මෙපුරඟ		       න
ඇසිපිය හෙලන පමණින් නොවෙති දෙවඟ	න"
නව උපමා වාචක
පී.බී. අල්විස් පෙරේරා කවියාගේ පහත කවියද එවන් නවමු උපමා වාචකයක් පෙන්වන කවියකි.
"සමන් මලිගේ පියයුරු දැක නැවත	හැරී
තබන් නෙමි අලූත් උවමක් කොහොම	 හරී
පැලෙන්නට ඉතා ළං වුණ සුළං		 පිරී
ජපන් බැලූම් යුගලෙක යනු නොවෙද	 සරී"
පරාක්‍රම කොඩිතුවක්කුගේ "ගඟට උඩින් කොක්කු ගියා"නිසඳැස් පද්‍යයේ එන පහත උද්ධෘතයේ "විලසින්" යන පදය උපමා වාචකයක් ලෙස දක්වා ඇත.
"පියරු උලා සැන් තවරා හැන්දෑ යාමේ
රාස්සිගේ අව්රැල්ල පාවී ගොස්
කිරි දෝලා
පලවැල ගෙන
අඳුරේ විජ්ජුලතාවක් විලසින් අම්මා නුඹෙ එවිද ආපසු "
වීදි සරණ ගණිකා වෘත්තියේ යෙදුනු කාන්තාවකට දාව උපන් දරුවෙකු මහමඟ දමායාමක් පිළිබඳව කියවෙන පද්‍ය පංතියකි මෙය. දරුවාගේ මව ඔහු වෙනුවෙන් දායාද වශයෙන් ලබාදී ඇත්තේ කිරි කළයකි. එනම් කිරි සොයන බඩගිනි වන ළයක් පමණකි මව ඔහුට දායාද කර ඇත්තේ. එම දරුවාගේ මව පිළිබඳව දක්වන ඍජු පද්‍ය ඛණ්ඩයක් වශයෙන් ඉහත පද්‍ය ඛණ්ඩය යොදා ගෙන ඇත. වීදි සරන්නියක් සන්ධ්‍යා සමයෙහි සිය වෘත්තියට පිවිසෙන්නේ වත්සුනු, ආලේපණ, ආභරණ වලින් සැරසීමෙනි. බැසයන සුර්යාලෝකයෙන් බබලන ඇගේ කණකර ආභරණ වල දිලිසීම සහ ඇගේ වතෙහි ඇති තත්වය සලකා ඇය විජ්ජුලතාවකට උපමා කර ඇත. විදුලිය ක්ෂණයකින් ඇතිවී නැතිවී යන්නකි. ඇගේ ස්වභාවයද පෙනුමද මොහොතකට පමණි. එම කරුණුවල සමානත්වය දක්වනු වස් මග සකසාගන්නා කවියා ඇය විජ්ජුලතාවකට සමාන කරයි. ඒ "විලසින්" යන උපමා වාචකය යොදා ගනිමිනි.මෙම උපමා වාචකයම "විලස" වශයෙන් යොදා ගත් අවස්ථාවක් මනමේ නාටකයෙහිදී අපට හමුවේ.
"විලස ගිරිඳු
සහ උමගන සැපසේ රජ කරමු
සමඟින"
එහිදී විලසින් යන්න 'විලස' වශයෙන් යෙදී ඇත. ඒ අනුව උපමා වාචකය අවස්ථානුකූල වෙනස්වීම්වලට ලක්වන බවක්ද පෙන්වයි. සංකල්ප රූප මැවීමේ දී වැදගත් වන තවත් වැදගත් කරුණු තුනක් දාගොන්නේ උදයධම්ම හිමියෝ දක්වති.
2.උපමාව ප්‍රස්තූත විෂයටත් අවස්ථාවටත් උචිත වීම.
උපමාවක් ගැළපෙන බවින් යුක්ත වීම යන සරළ කරුණ මෙම ඉහත අංග මගින් වඩාත් විචාරයට ලක් කරයි. කාව්‍යයේ මුඛ්‍ය අදහස සමඟ සම්බන්ධ වන පරිදි අදාළ උපමාව යොදාගැනීම හෙවත් ඖචිත්‍යය ගුණය රැකිම පිළිබඳව අදහසක් එයින් මතුවේ.
"නිලඳුන් ගෑ දිගැසින්ම  	        බලන්නියො මුතුවැල් බැඳ තන කැකුලූ 	තලන්නියො මී පැණි ගංගා මුවඟ 	      	        ගලන්නියො නයි පෙන තාලෙන උකුල	        සලන්නියො "
මෙම පද්‍යය විමසීමේදි පාඨකයාගේ සිතෙහි විචිත්‍ර වු රූප රචනාවන් කිහිපයක් නිර්මාණය වේ. නීලවර්ණ අංජනයෙන් ලංකාර වු දිගැස් සහිත ළඳුන් නෙත් කොනින් බලයි. මුතු තන පටින් පයෝධර හිරවන සේ බැඳගෙන සිටී. සිනාවෙන් සහ කතාවෙන් විකසිත වු මුවින් යුතු ළඳුන් පිරිසකි. කවිසමයේ ඇති උපමා සහ වර්ණනාවන් අනුව යමින් ළිඳ ළඟ සිටින කාන්තාවන් වර්ණනයක් කවියා විසින් සිදුකරනු ලබයි. ඔවුන්ගේ සිනා හඬ කතා බහ අතරතුර ශරිරයේ ක්‍රියාවන් කවියාගේ වර්ණනයට පාත්‍ර වන්නේ "නයි පෙන තාලෙට උකුළ සලන්නියො" යනුවෙනි. එහිදී පෙනය පුම්බාගත් නාගයෙකු සේ පෙන ගොබය ලෙළ දෙන ආකාරයෙන් දෙපසට ලෙළදෙන කාන්තාවන්ගේ පුළුලූකුල පිළිබඳව විචිත්‍රවත් රූප සමුහයක් ඇති කිරිමට කවියා සමත්වෙයි. කමනීය ආකාරයේ වර්ණනයකි. ශිලාමෙඝසෙන හෙවත් "සලමෙසෙන්" නිරිඳුගේ රචනාවකැයි සැලකෙන සියබස්ලකරෙහි උපමා ප්‍රවර්ග වශයෙන් දක්වා ඇත. එම උපමාවන්ගේ ලක්ෂණ වෙනස්වන්නේ ඉතා සියුම් අන්දමිනි. මෙවන් උපමා ප්‍රවර්ග 32 ක් සියබස්ලකරෙහි සඳහන් වෙයි. ඒවා පහත පරිදිය.
මගේ සුරතල් අක්කාගේ
මාලේ මුතු ඇට වාගේ
මේ වැටෙන්නේ පිනි බින්දුත්
හදමු එකක් ඒ වගේ
බටහිර සාහිත්‍යයේ උපමාව
බටහිර සාහිත්‍යයේ උපමාව සම්බන්ධයෙන් දක්නට ඇති නිර්වචන පිළිබඳ සොයා බැලීමේදී Brittanica විශ්වකෝෂය පවසන්නේ උපමාව අසමාන සංස්ථීතීන් ද්විත්වයක් සමාන කර දැක්වීමක් සිදුකරන බවයි. උපමාවක රූපකයක මෙන් නොව උපමා වාචක දක්නට නොමැති බව එහි සඳහන් වේ. උපමාවක් දුටු පමණින්ම එය එහි දක්නට ලැඛෙන නිපාතය මගින් හඳුනාගත හැකි බව වැඩිදුරටත් එහි සඳහන් වේ. එහි දක්නට ලැබෙන උදාහරණ කිහිපයක් පහත දැක්වේ. " He eats like a birds " " Dead as a door nail " උපමාවක් යනු වෙනස් ආකාරයේ වස්තූන් හෝ අවස්ථාවන්හි සමානකම් පෙන්වීම සඳහා යොදාගනු ලබන වාක්‍ය විධියක් ලෙස English Literature Background and Forms  යන කෘතියෙහි සඳහන් වේ. මේ අනුව බලන විට සිංහල සහ පෙරදිග සහ අපරදිග සාහිත්‍යයේ උපමාව නම් අලංකාරය ඉතා වැදගත් තැනක් උසුලන්නක් බව පැහැදිලිවේ.
පාංශු විද්‍යාව
පාංශු විද්‍යාව (පස් පිළිබඳව අධ්‍යයනය) (ග්‍රීක භාෂාවෙන් මෙය පස් පිළිබඳ දැනුම යන අර්ථය ගෙන දේ) යනු පස් පිළිබඳව එහි ස්වභාවික පරිසරයේදී අධ්‍යයනය කිරීමයි. එය පාංශුමය විද්‍යාවේ ප්‍රධාන ශාඛා දෙකෙන් එකකි. අනෙක් ශාඛාව භෞම විද්‍යාවයි. පාංශු විද්‍යාවට අදාළ වන්නේ පාංශු ජනනය පාංශු රූප විද්‍යාව හා පාංශු වර්ගීකරණයයි.
පස පිළිබඳ සමාලෝචනය
පස යනු ශාක සඳහා උපකාරයක් පමණක්ම නොවේ. නමුත් එය දේශගුණය (ජලය, වාතය උෂ්ණත්වය) පාංශු ජීවය (ක්‍ෂුද්‍ර ජීවින්, ශාක, සතුන්) හා එහි ශේෂයන් අතර විවිධාකාර අන්තර් ක්‍රියා සිදුවන කලාපයයි. මීට අමතරව මෙය යටතට මූලික හා පසුව එකතු වූ පාෂාණවල ඛණිජමය අනුවර්තනයන් සහ භූ දර්ශනයේ එහි පිහිටීම පිළිබඳව ද අයත්වේ. පස සකස් වීමේදී හා ජනනයේදී පාංශු පැතිකඩ සෙමින් ගැඹුරු වන අතර තිරසයන් නැමති ලාක්ෂණික ස්ථර වර්ධනය කර ගනී. ඒ අතරතුර ස්ථායී තත්ත්වයක් ඇතිවේ.
පාංශු භාවිතාකරුවන් (ශෂ්‍යක වේදයන්) පසේ ගතිකය පිළිබඳව ආරම්භයේදී සුළු සැලකිල්ලක් පමණක් දක්වන ලදී. ඔවුන් එය දුටුවේ රසායන විද්‍යාත්මක, භෞතික විද්‍යාත්මක හා ජීව විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක නිෂ්පාදනතාවයක් සඳහා සේවාවන්හිදී ප්‍රයෝජනවත් වන මාධ්‍යයක් ලෙසිනි. අනෙක් අතින් පාංශු විද්‍යාඥයින් මෙන්ම භූ විද්‍යාඥයින්ද පාංශු ලාක්ෂණිකයන්ගේ (භෞම ගති ලක්ෂණ) ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක යෙදවීම් පිළිබඳව ආරම්භයේදී අවධානය යොමු නොකළහ. ඒ වෙනුවට ස්වභාවය හා භූ දර්ශනයේ ඉතිහාසය සමග එහි සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව අධ්‍යයනය යොමු කරන ලදී. අද වනවිට භූ දර්ශනයේ හා පාරිසරික විද්‍යාවන්ගේ විනයානූකූල එළඹුම් දෙකක අති පිහිත වීමක් දක්නට ලැබේ.
අද පාංශු විද්‍යාඥයින් පාංශු ජනන ක්‍රියාදාමයන් පිළිබඳ හොඳ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට ප්‍රායෝගික භාවිතයන් පිළිබඳව උනන්දුවක් දක්වයි. (පසේ පරිණාමණය හා ක්‍රියාකාරිත්වය) පාංශු භාවිතයේ වෙනස්වීම් පිළිබඳව ප්‍රතිඵලයන් පිළිබඳව අනාවැකි පළකිරීම එහි ඉතිහාසය තේරුම් ගැනීම වැනි දේ ඒ යටතට අයත්වේ. ඒ අතරතුර ශෂ්‍ය විද්‍යාඥයින් වසර දහස් ගණනක පරිණාමයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වන සංකීර්ණ මාධ්‍යයක් ලෙස වගා කළ පස පිළිබඳව තේරුම් ගනී. ඔවුන් තව දුරටත් තේරුම් ගන්නේ පවතින තුලනතාවය අස්ථායී බවත් එහි ඉතිහාසය පිළිබඳ මනා දැනුමකින් පමණක් එහි තිරසාර පැවැත්ම තේරුම් ගත හැකි බවත්ය.
සාගර විද්‍යාව
සාගර විද්‍යාව හෙවත් සමුද්‍ර විද්‍යාව (ග්‍රීක අර්ථය සාගර ලේඛනය යන්නයි.)යනු සාගර අධ්‍යයනය හා දියඹ විද්‍යාව වශයෙන් හැඳින්වෙන පෘථිවියේ සාගර හා මුහුද පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන දියඹ විද්‍යාවේ ශාඛාවකි. එයින් පරාසයක් ආවරණය කරන අතර සාගර ජීවීන් සහ පරිසර පද්ධති, සාගර තරංග, මුහුදු රැළි, භූ භෞතික විද්‍යාත්මක ද්‍රව ගතිකයන්, කැටි භූ ලක්ෂණ, මුහුදු පතුලේ භූ විද්‍යාව සහ සාගර තුළ හා එහි සීමා හරහා මතුවන භෞතික ලක්ෂණ මෙන්ම විවිධ රසායනික සංඝටක ස්‍රාවයන් පිළිබඳව අධ්‍යයනයද ඊට අයත්වේ. මෙම පුළුල්ව පැතිරුණු මාතෘකා මඟින් ප්‍රතිබිම්භනය කරන්නේ ලෝකයේ සාගර පිළිබඳ දැනුම හා එහි ක්‍රියාකාරීත්වයන් පිළිබඳ අවබෝධයට සාගර විද්‍යාඥයින් විසින් වෙනත් මිශ්‍රිත දැනුම සම්භාරයක් හැදෑරිය යුතු බව හා එය බහු විෂයයක් බවය. ඒ යටතට ජීව විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව, කාලගුණික විද්‍යාව හා භෞතික විද්‍යාව අයත්වේ.
සාගර විද්‍යාවේ උප කාණ්ඩයන්
සාගර විද්‍යාව පිළිබඳ හැදැරීම ශාඛා රාශීයකට බෙදිය හැකිය.
මෙම ශාඛා ප්‍රතිබිම්භනය කරන්නේ බොහෝ සාගර විද්‍යාඥයන් මුලින්ම සියලු විද්‍යාවන් හා ගණිතයන් පිළිබඳව හදාරා ඔවුන්ගේ අන්තර් විනයානුකූල දැනුම නිපුණතාවයන් හා හැකියාවන් අනතුරුව සාගර විද්‍යාවට යොදන බවයි.
සාගර විද්‍යාව සාගර ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී ද යොදා ගැනේ. තෙල් වේදිකා, නැව්, වරායන් හා සාගරය ආරක්ෂිතව භාවිතා කිරීමට උපකාරීවන වෙනත් ව්‍යුහයන් සැලසුම් කිරීමේදී හා ගොඩ නැංවිමේදී එය අවශ්‍යවේ.
සාගර විද්‍යාත්මක දත්ත කළමනාකරණය යනු සමීක්ෂකයන් සඳහා ඇති අතීත හා වර්තමාන දත්ත සුරක්ෂිත කිරීමේ විෂයයි.
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
සාගරික දේශගුණය
සාගරික දේශගුණය යනු පෘථිවියේ මධ්‍ය දේශාංශික මහද්වීපවල හා නිරිතදිග ඔස්ට්‍රේලියාවේ බටහිර වෙරළ තීරයේ දේශගුණයයි. සාගරික දේශගුණය සමපාත දේශාංශ වල උෂ්ණත්ව වලට වඩා පටු උෂ්ණත්ව පරාසයක් මඟින් වර්ගීකරණය කරයි. මෙම කලාපයේ මධ්‍යධරණීය දේශගුණය මෙන් ඉතා වියළි ගිම්හාන සෘතුවක් දක්නට නොලැබේ.
උෂ්ණත්වය අතින් මෙම තත්ත්වයට සමාන දේශගුණික තත්ත්ව වෙරළින් ඈත පිහිටි නිවර්තන උස් බිම්වල දැකිය හැක. සාමාන්‍යයෙන් මේවා Coppen දේශගුණික වර්ගීකරණයට අනුව CFb හෝ CWB ගණයට අයත් වේ. පටු උෂ්ණත්ව පරාසය සඳහා හේතුවන්නේ මෙම ප්‍රදේශ වෙරළින් ඈත්ව පිහිටීම නොවේ.
සාගරික දේශගුණයේ නියමිත ස්වභාවය වෙනුවට මෙම තෙත් නිවර්තන දේශගුණික තත්ත්ව වලට මෙක්සිකෝ සිටි මෙන් පැහැදිලි ශීත සෘතුවක් පවතී. නමුත් සාගරික දේශගුණික තත්ත්වය යටතේ ශීත සමය සාපේක්ෂව වඩා උණුසුම් වන අතර, ගිම්හානයට වඩා සිසිල් වේ. එමනිසා කෘෂිකාර්මික තත්ත්වය අතින් සලකන විට සාගරික දේශගුණය තෙත් නිවර්තන කඳුකරය දේශගුණයට සමාන වේ.
වර්ෂාපතනය
උෂ්ණත්වය
සමස්ථයක් වශයෙන් ගත් කළ උෂ්ණත්වය විවිධාකාරවේ. පහත් මුහුදු මට්ටම්වල උපනිවර්තන ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන නමුත් වඩා ව්‍යාප්තව පවතින්නේ මධ්‍යම උෂ්ණත්ව තත්වයකි. එය සිසිල් නමුත් අධික ශීතලක් නොමැති ශීත සෘතුවකින් හා අධික උණුසුමක් නැති ගිම්හාන සෘතුවකින් යුක්ත වේ. තෙත් උපනිවර්තන කලාප වලට වඩා මෙම කලාපයේ ගිම්හාන සෘතුව සිසිල් වේ. උණුසුම් මාස වල උපරිම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 22 C පමණ වන අතර සිසිල් කාලයේ අවම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක -3 C පමණ වේ. (ඇමරිකානු විද්‍යාඥයෝ මෙම අගය සෙල්සියස් අංශක 0 C‍ලෙස අර්ථ දක්වති) ධ්‍රැවාසන්නයේ පවතින මෙවැනි ප්‍රදේශ උපධ්‍රැව සාගරික දේශගුණික කලාප (Koppen Cfc) ලෙස හඳුන්වන අතර මෙම ප්‍රදේශයේ සෞම්‍ය ශීත සෘතුවක් (අවම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක -3 C ට වඩා වැඩි ) හා සිසිල් ගිම්හාන සෘතුවක් (සමාන්‍ය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 10 C/50 0F ) පවතී. ගිම්හාන සෘතුව පවතින්නේ මාස 4 කට වඩා අඩු කාලයකි. උදාහරණ ලෙස මෙම දේශගුණික තත්ත්වය උතුරු හා දකුණු අර්ධගෝල දෙකේම පවතින බැවින් උප ආර්ටික් හෝ උත්තර වායු ලෙස හැඳින්වීම යෝග්‍ය නොවේ. මෙම නම යොදන්නේ කෙටි වසන්ත කාලයක් සහිත දේශගුණික ලක්ෂණ හැඳින්වීමටය. නමුත් එමඟින් උතුරු අර්ධගෝලයට පමණක් සීමා වු තත්ත්වයක් යන අදහස ඇති වීම මෙයට හේතුවයි.
බ්‍රිතාන්‍ය දුපත්වල සාගරික දේශගුණයට සමාන දේශගුණික තත්ත්වයක් ව්‍යාප්තව ඇති අතර එයට හේතුව අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් නිරිත දිගින් හමන සුළං වේ. එක්සත් රාජධානියේ වාර්ෂික උෂ්ණත්ව පරාසය සාමාන්‍යයෙන් සෙල්සියස් අංශක 10 C පමණ වේ. ඇලස්කෝවේ බටහිර වෙරළ තීරයද, සාගරික දේශගුණික තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කරයි. උණුසුම් පැසිෆික් දියවැල් ඉහළ මධ්‍ය දේශාංශවල නොමැතිවීම හේතුවෙන් ශීත සෘතුවේදී මෙම ප්‍රදේශ අධික ශීතලකින් යුක්ත වෙයි. මෙම ප්‍රදේශයට වර්ෂාපතනය වැඩිපුර ලැබෙන්නේ හිම ආකාරයෙනි. සියළුම මධ්‍ය දේශාංශ සාගරික දේශගුණ වර්ගයට අයත් වේ. අමරත වැහිටුවා දේශගුණික තත්ත්ව පවතින ප්‍රදේශ සාගරික දේශගුණයට සමාන ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන නමුත් ඒවා ස්ටේප් හෝ වර්ෂාපතනය අඩු කාත්තාර ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. මෙවැනි ප්‍රදේශ සඳහා උදාහරණ වන්නේ වොෂිංටන්හි පහළ තැනිතලා, කැප්කේඩි රේන්ජ් නැගෙනහිරින් පිහිටි ඔරිලන් සහ ආර්ජන්ටිනාවට දකුණින් පිහිටි පලැයෝනියාව උතුරු චිලී හි පිහිටි ඇටකාමා කාන්තාරයයි. බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ ගිනිකොණ වෙරළ තීරයද මෙයට තවත් උදාහරණයකි.
සටහන්
{|
වැග්නර් කණ්ඩායම
වැග්නර් කණ්ඩායම, නිල වශයෙන් පීඑම්සී වැග්නර් , යනු රුසියානු රාජ්‍ය මූල්‍යාධාර සැපයෙන පාර හමුදා සංවිධානයකි. කුලී හේවායෙන්ගෙන් සමන්විත එය  පෞද්ගලික හමුදාමය සමාගමක්  (පීඑම්සී) වන අතර, රුසියානු ජනාධිපති  ව්ලැදිමිර් පුටින්ගේ සමීපතම මිත්‍ර පාක්ෂිකයෙක්වූ  යෙව්ගිනි ප්‍රීගෝෂගේ නිල නොලත්  පෞද්ගලික හමුදාවක්  ලෙසින් එය හැඳින්වෙයි.
PBL හි ගැඹුර
PBL හි ගැඹුර
මතුපිට ස්ථරයට අතිරේඛව ර‍ාශිමා ස්ථරය PBL හරයක් (PBL 0.1 - 0.7 දක්වා ගැඹුර තුල) හා PBL මුදුනක් එසේත් නැත්නම් සහායෑම් ස්ථරයක් අපවර්තිත වැසීම් ස්ථරයක් (PBL 0.7 – 0.1 දක්වා සමන්විත ‍වේ. ප්ර්ධාන බාහිර සාධක හතර PBL හි ගැඹුර තිරණය කරන අතර එහි ජල තිරස් ව්යුදහය තීරණය කරයි.
1.	නිදහස් වායුගෝල සුලං ප්රැවේග 2.	මතුපිට උෂ්ණත්ව සමබරතාවය (වඩාත් නිවැරදිව උප්ලකතාව) 3.	නිදහස් වායු ගෝලීය ඝනත්ව ස්ථරිභවය 4.	නිදහස් වායු ගෝලිය සිරස් සුලං නිරූපණය නොඑසේනම් විශමසහතාව
සෙනේෂ් දිසානායක බංඩාර
ආචාර්ය සෙනේෂ් දිසානායක බණ්ඩාර (ඉංග්‍රීසි: Dr. Senesh Dissanaike Bandara) යනු ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට සහ ටෙලිවිෂන් වැඩසටහන් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. තිරරචකයෙකි. මාධ්‍යවේදියෙකු මෙන්ම කතුවරයෙකි.
සෙනේෂ් දිසානායක බණ්ඩාර කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකු වන අතර කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය සහ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය සහ නිව්යෝර්ක් ෆිල්ම් ඇකඩමිහී විද්‍යාර්ථියෙකි.
ජනසන්නිවේදනය විෂයය වෙනුවෙන් ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිය, ශාස්ත්‍රපති උපාධිය සහ දර්ශනසූරී උපාධිය ලබා ඇති අතර ලේඛකත්ව සහ සන්නිවේදනය ඩිප්ලෝමාධාරියෙකි.
ජාතික රූපවාහිනි සංස්ථාවේ, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ප්‍රසංග කලා අධ්‍යයනාංශයේ සහ වෘත්තීය තාක්ෂණ විශ්වවිද්‍යාලයේ සේවය කොට ඇති අතර වර්තමානයේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ සන්නිවේදනය සහ මාධ්‍ය අධ්‍යයනය පිළිබඳ ජ්‍යේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ධුරයේ සේවය කරයි.
ආචාර්ය සෙනේෂ් දිසානායක බණ්ඩාර ශ්‍රී ලංකා සිනමා අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ සංසදයේ ගරු ලේකම් ධුරය (2022-2024) සහ ටෙලි නිර්මාණවේදීන්ගේ සංසදයේ ගරු ලේකම් ධුරය (2022-2023) උසුලයි.
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
දුම්බර කඳුවැටිය
නකල්ස් කඳුවැටිය ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පලාතේ, මාතලේ සහ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කවල පිහිටා ඇත. මෙම පරාසයට එහි නම ලැබී ඇත්තේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ ඇතැම් ස්ථානවල සිට බලන විට මෙය මිටිමොලවන ලද අතක 'නකල්' ලෙස පිහිටා ඇති කඳු මුදුන් කිහිපයක් නිසාය. මුල් බ්‍රිතාන්‍ය මිනින්දෝරුවන් විසින් මෙම නම පවරන ලද අතර, සිංහල වැසියන් සම්ප්‍රදායිකව මෙම ප්‍රදේශය හඳුන්වනු ලබන්නේ මීදුමෙන් පිරුණු කඳුවැටිය යන අර්ථය ඇති දුම්බර කඳුවැටිය යනුවෙනි.
නකල්ස් කඳු මුදුන්
නකල්ස් කඳුවැටියේ මීටර් 1200 (අඩි 4000) ට වැඩි කඳු මුදුන් නවයක් ඇත. මෙහි උසම කඳු මුදුන "ගොම්බනියා"(1906m/6248ft) වේ. නකල් හැඩැති කඳු මුදුන් පහෙන් උසම ස්ථානය මීටර් 1864 වන අතර නකල්ස්-කිරිගල්පොත්ත මීටර් 1647 ද, අලියවැටුනඇල 1647m, දුම්බානාගල 1644m, යකුන්ගෙගල 1586m, දෝතලුගල 1575m, වමාරපුගල 1559m, කොබොනීලගල 1555m, කලුපහන (තුන්තිස්ගල) 1628m, රිලගල 1605m, තෙලඹුගල 1331m, නවනගල (1488m), ලකේගල 1310m, මරතුවෙගල 1190m, බාලගිරිය 1148m, වෙලන්ගල 1180m, ලහුමනගල 1114m, කිනිහිරිගල 1068m, and ලුනුමැදල්ල 1060m අනෙකුත් කඳු මුදුන් අතර වේ.
දේශීය වෙනත් නාම
උස් කඳුමුදුන් නිරන්තරයෙන් ම පාහේ මීදුමෙන් වැසී පවතින බැවින් දුම්බර කඳුවැටිය ලෙසද, මෙහි බටහිර බෑවුම බටලීයෙන් වැසී ඇති නිසා බටදඬු කන්ද ලෙසින් ද හැඳින්වේ.
වර්ෂාපතනය හා පාරිසරික ස්වභාවය
නකල්ස් කඳුවැටිය ඊසාන දිග හා නිරිතදිග මෝසම් සුළං හමන දිශාවට ලම්බකව පිහිටා ඇති බැවින් මෝසම් දෙකෙන්ම වර්ෂාව ලැබේ.ප්‍රධාන නකල්ස් ප්‍රදේශයට මිලිමීටර් 5080ක පමණ වාර්ෂික වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන අතර එහි නැගෙනහිර පහල බෑවුම්වලට මිලිමීටර් 2540-3810ක පමණ වාර්ෂික වර්ශාපතනයක් ලැබේ.මධ්‍යන්‍ වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 18.5-26 පමණ වේ.මෙම වර්ෂාපතන විචල්‍යතාව නිසා ම විවිධ වනාන්තර වර්ග ගණනාවක් නකල්ස් වනාන්තරය තුල දක්නට ලබේ.
1.තෙහ් නිවර්තන පහත් අර්ධ සදාහරිත
3.නිවර්තන කඳුකර තෙත් සදාහරිත
4.කඳුකර තෘණභූමි
මීට අමතරව වර්ණවත් තුරුලතා, ගිරි ශිඛර, ප්‍රපාත, පතන් බිම් ආදී විවිධ භූ ලක්ෂණ මෙන්ම දිවයිනේ වෙනත් කිසිදු තැනක දක්නට නොලැබෙන රමණීය භූ දර්ශන ද මෙම වනාන්තරය තුල දක්නට ලැබේ.එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික දුර්ලභ ශාක හා සත්ත්ව විශේෂ ගණනාවක් මෙම වනාන්තරය තුල දක්නට ලැබෙන අතර එයිනුත් ඇතැම් විශේෂ දක්නට ලැබෙන්නේ මෙම වනාන්තරය තුල පමණි.එබැවින් මෙහි සංචාරක මෙන්ම ජෛව විද්‍යාත්මක අගය ද ඉතා ඉහල ය.
වනාන්තරය හා සබැඳුනු ඉතිහාසය
නකල්ස් වනාන්තරයේ සමහර ස්ථාන රාවණා රජ සමය දක්වා ඉතිහාසයකට හිමිකම කියයි.ඒ අතරින් රාවණා රජු විසින් සීතා කුමරිය සඟවා තබාගත්තේ යැයි සැලකෙන සීතා ලෙන, ගවරවිල මෙන්ම රාවණ ඉතිහාසය හා සම්බන්ධ යහන්ගල වැනි ස්ථාන මෙහි දක්නට ලබේ.එමෙන්ම අතීතයේ දී ශ්‍රී ලංකාවට නැගෙනහිර දෙසින් පැමිණෙන රුවල් නෞකාවලට ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටීමේ දිශාව පෙන්නූ බව කියැවෙන 'ඉලක්ක ගල' හෙවත් "ලකේගල" ද නකල්ස් වනාන්තරය තුල පිහිටි සුවිශේෂී ස්ථානයකි.තව ද ජනප්‍රවාද වලට අනුව වැලිවිට සරණංකර නා හිමි සැඟව සිටි ස්ථාන කිහිපයක් ද මෙහි වේ.එමෙන් ම අතීතයේදී, වෙඩිබෙහෙත් සෑදීමට අවශ්‍ය වූ ස්වභාවික පොටෑසියම් නයිට්‍රේට්(KNO3) හෙවත් වෙඩිලුණු ලබාගත් ගුහාවක් ද මෙහි දක්නට ලැබේ.
ජෛව විද්‍යාත්මක වැදගත්කම
නකල්ස් වනාන්තරය ජෛව විවිධත්වයෙන් අනූන ප්‍රදේශයකි.මෙහි ජීවී විශේෂ විශාල ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබෙන අතර ඒ අතරින් සමහර විශේෂ ලංකාවට ආවේණික විශේෂ වේ.
නකල්ස් තුක පමනක් දැකිය හැකි ශාක හා ජීවීන්
1.පතන් අල(Brachystelma lankana)
2.දුම්බර ගල්පර මැඩියා(Nannophrys marmorata)
3.නකල්ස් වකරැලි මැඩියා (Lankanectes pera)
4.නකල්ස් පඳුරු මැඩියා (Pseudophilautus fulvus)
5.මූවර්ගේ පඳුරු මැඩියා (Pseudophilautus mooreorum)
6.ස්ටුවර්ට් ගේ පඳුරු මැඩියා (Pseudophilautus stuarti)
7.ඉරි වකුටුල්ලා (Rhinophis phillipsi)
8.ඩි සිල්වාගේ මැඩිල්ලා (Aspidura desilvai)
9.පෙති අං ක‍ටුස්සා(Ceratophora tennentii)
10.පෙතියාගොඩගේ නොසිලු කටුස්සා (Calotes pethiyagodai)
12.දුම්බර කුරු බෝදිලිමා / කටුස්සා (Cophotis dumbara)
13.චතුරංගුලි සර්ප හිකනලා (Chalcidoseps thwaitesi)
14.දුම්බර වක්නිය හූනා (Cyrtodactylus soba)
15.නකල්ස් දිවාසැරි හූනා (Cnemaspis kallima)
16.තිත් දිවාසැරි හූනා (Cnemaspis punctata)
දුර්ලභ ඖෂධීය ශාක
1.වන රාජ(Anoectochilus setaceus)
2.බිං කොහොඹ(Munronia pinnata)
3.බෝඹු(Symplocos cochinchinensis)
4.මිල්ල(Vitex altissima)
5.මී(Madhuca longifolia)
6.කුඩා හැඩයා(Huperzia squarrosa)
7.මහා හැඩයා(Lycopodium phlegmaria)
8.හාතවාරිය(Asparagus racemosus)
9.නාපිරිත්ත(Hibiscus furcatus)
10.නෙල්ලි(Phyllanthus emblica)
සමනල විශේෂ
1.බ්ලූ මෝර්මන්(Papilio polymnestor)
2.පේන්ටඩ් සෝටූත්(Prioneris sita)
3.කොමන් මෝර්මන්(Papilio polytes)
4.නිගර්(Orsotriaena medus)
5.බ්ලූ අඩ්මිරල්(Kaniska canace)
6.ටැමිල් යොමාන්(Cirrochoroa thais)
පක්ෂින් විශේෂ
1.සැලළිහිණියා(Gracula religiosa)
2.කැහිබෙල්ලා(Urocissa ornata)
3.වලිකුකුළා(Gallus lafayetii)
4.ගිරාමලිත්තා(Loriculus beryllinus)
ගම්මාන
නකල්ස් වනාන්තරය වටා පිහිටි පරිවාරක ප්‍රදේශයේ හා අභ්‍යන්තරය තුල පිහිටි ගම්මාන සංඛ්‍යාව 40ක් පමණ වන අතර මීමුරේ, රණමුරේ, කයිකාවල, කළුපහන ආදී ගම්මාන ඒවා අතර වේ. සාම්ප්‍රදායික ලෙස ගොම මැටි පිරිමැද සකස් කරන ලද ගෙවල් මණ්ඩි ද, ගල්වැටි තාප්ප මගින් වෙන් කරන ලද පුද්ගලික ඉඩම් ද මෙම ගම්මාන වල දැකිය හැකි වැදගත් සාමාජීය ලක්ෂණ වේ. මෙම ගම්වාසීන් ජීවනෝපාය ලෙස හේන් ගොවිතැන, කරඳමුංගු හෙවත් එනසාල් වගාව, කිතුල් මැදීම, වී ගොවිතැන ආදිය සිදුකරයි. මෙම ගම්මාන ඉතා දුෂ්කර වන අතර මාර්ග පහසුකම්ද අඩු ය.
ගණිකාව
350px|thumb|ගණිකාව මුදල් හෝ ආර්ථික වටිනාකමින් යුත් ද්‍රව්‍යයක් හිමිකර ගැනීම උදෙසා හඳුනන හෝ නො හඳුනන පුද්ගලහෙකු සමඟ භාවාත්මක හැඟීමකින් තොරව ලිංගික චර්යාවෙහි යෙදෙන්නි ගණිකාවකි. මේ පිළිබඳ "THE ENCYEIOPDIE OF BRITANCE" නම් ග්‍රන්ථයේ විල්සම් බෙන්ටම්''' විසින්ද අදහස් දක්වා තිබේ."
අතීතය
ගණිකා වෘත්තිය පිළිබඳ ඉතිහාසය දෙස බැලිමේදි සමාජයේ ආරම්භය තෙක්ම දිවයන්නක් බවට පෙනේ. ලිංගික සදාචාර ධර්ම නො තිබුණු මුල් කාලින සමාජයේ ලිංගිකත්වය පිළිබඳ පැවති අරාජිකත්වය මත ලිංගික නිදහසක් පැවතුනි. සමුහ වශයෙන් ජිවත් වු එම සමාජයේ පුරුෂයන් තුල ගැහැණිය පිළිබඳ පුර්ණ අයිතිය පුරුෂයා සතු බවත්, තමන්ගේ සතුට වෙනුවෙන් ස්ත්‍රියගේ ලිංගික අවයවයන්ට ඔහු කැමති දෙයක් කළ හැකි බවත් ඔවුන්ගේ දෘඪ මතය විය. එපමණක් නොව ඔවුන් එක් ගැහැණියකගෙන් පමණක් අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ගෙන නිහඩ නොවිය.
ඉන්දියාව,බටහිර අප්‍රිකාව මෙන්ම මධ්‍යධරණී රටවලින් මෙවැනි පාරිශුද්ධ ගණිකාවන් පිළිබඳ තොරතුරු හමුවේ. මෙම වර්ගයේ ගණිකාවන් ගැන මුලින්ම සඳහන් වන්නේ බැබිලොනියානු ශිෂ්ටාචාරයයෙන්ය. ඒ වීනස් දෙවඟන වෙනුවෙන් සෙවය කිරිම පිණිස ගිල්ගමේෂ් ඉෂ්වැර් නම් දෙවඟන ගණිකාවන්ට අධිපතීත්වය උසුලන බැවින් ඇය වෙනුවෙන් කැප වී මුළු ජිවිතයම ගණිකාවන් ලෙස ජිවත් වු කතුන්ද වුහ. right
ග්‍රීසියේ ගණිකා ව්‍යාපාරයේ ආරම්භය සිදු වුයේ ක්‍රි:පූ: 6 වන සිය වසටත් පෙර සිටය. එහි ලිංගික තෘප්තිය විවාහයෙන් පරිභාහිර දෙයක් ලෙස සැලකිම ගණිකා වෘත්තියේ ව්‍යාප්ත විමට හේතු විය. රෝමයේද ගණිකා වෘත්තියෙහි ඉතහාසය දීර්ඝ විය. එහිදි ද ගණිකාවන්ට අධපති දෙවඟන වුයේ වීවස් දෙවඟනයි. ඉන්දියානු ගණිකා වෘත්තියට ද දිගු කාලින ඉතිහිසයක් වේ. එහිදි ගණිකාවන් අතර ප්‍රමුඛ වුයේ බුද්ධ කාලින භාරතයේ ජිවත් වු අම්බපාලීය.
එහෙත්,ලංකාවේ ප්‍රබල ආගමික, සමාජයිය පසුබිමක් මත හෝ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය මත හෝ ගණිකා වෘත්තිය පැවති බව ඉතිහාසය දෙස බැලු විට හෙලි නොවන අතර එය සැඟවුනු වෘත්තියක් ලෙස පැවතුනි. ඒබවට සාක්ෂියක් ලෙස "රොබට් නොක්ස්ගේ" "එදා හෙළදිව" කෘතියෙහි අන්තර් ගත කථා පුවතින් හෙලි වේ.
එසේම 05 වන කාශ්‍යප රජ දවස ගණිකාවන් සිටි බව එහි ඇති සීගිරි ගී වලින් ව්‍යාංගාර්ථ වන බව "මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන" මහතා ප්‍රකාශ කර ඇත. පුරාණ සිංහල කාව්‍ය බොහෝමයක දක්නට ඇති මඟ වැනුම්, පුර වැනුම් ආදි වාර්තාවන් හිදි ගණිකාවන් පිළිබඳ විවරණයන්ද අදාල වී ඇත.ගණිකා වෘත්තියේ ප්‍රභවය ඈත අතිතයේ සිටම පැවත එන්නක් බවත් ලෝකය පුරාම ව්‍යාප්ත වී ඇති බවත් මෙම විග්‍රහයෙන් පැහැදිලි වේ.
200px|right
ගණිකා ප්‍රභේද
ගණිකා වෘත්තිය පිළිබඳව කතා කිරිමේදි ඍජු අවධානය කාන්තාවන් කෙරෙහි යොමු වුවද පුරුෂයන් ද ගණිකා වෘත්තියේ නියැලේ. ඒ අනුව,
right
නීතිමය තත්වය
බොහෝ රටවල ගණිකා වෘත්තිය සමාජ ප්‍රශ්ණයක් ලෙස සලකමින් නීති ගත කර ඇති අතර තවත් රටවල ලිංගික ශ්‍රමිකයන් ලෙස එම වෘත්තිය නීති ගත කර තිබේ.නෙදර්ලන්තය, ඇමරිකාව,ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවල ගණිකා වෘත්තිය නීති ගත කර තිබේ.සවුදි අරාබිය, ඉන්දියාව,ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල නීතියෙන් තහනම් වුවත් වැඩි වශයෙන් වෘත්තියක් ලෙස පවති.
දෝරති සිල්වා එ. බම්බලපිටිය පොලිස් පරික්ෂක
නඩුවේදි ගණිකා මඩම් පවත්වා ගෙන ගිය සිද්ධියක් සම්බන්දව ප්‍රශ්න ගත වු අවස්ථාවක් විය. මේ අනුව නීතිය මඟින් කෙතරම් තහනම් කලද සමාජය තුල නොවැලැක්විය හැකි වෘත්තියක් ලෙස ගණිකා වෘත්තිය අඛණ්ඩව පවති.
right
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ප්‍රවර්ගය:සමාජය ප්‍රවර්ගය:ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය
ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මය
ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මය යනු ක්‍රිස්තියානි විශ්වාස සහ පරිචය පිළිබඳ දේවධර්මය වෙයි. මෙවන් අධ්‍යයනයන් ඒකාග්‍ර වනුයේ ප්‍රාථමික වශයෙන් පුරාණ ගිවිසුමෙහි සහ නව ගිවිසුමෙහි  පෙළ වෙත මෙන්ම ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායය වෙත වෙයි.
සදකඩ පහනේ නිමිත්ථ
‍
ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය
මෙය ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය හා වැඩසටහන් තක්සේරු කිරීම යන අංශ දෙකෙහි එකතුවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. මෙය ”දෙන ලද ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා වන ප‍්‍රතිපත්ති තීරණය කිරීම කෙරෙහි අවධාරණය කරමින් විකල්ප මහජන ප‍්‍රතිපත්තිවල ස්වභාවය සහ හේතු ක‍්‍රමාණුකූලව අධ්‍යයනය කරයි.”
මෙය බොහෝ විට රාජ්‍ය අංශයට අදාළ වන නමුත්, අනෙකුත් ක්ෂේත‍්‍රයන් ඔස්සේ පැමිණෙන විෂයකි. (උදාහරණ : සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව, භූගෝලය, නීතිය, දේශපාලන විද්‍යාව, මානව විද්‍යාව, මහජන ප‍්‍රතිපත්ති, ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය, සමාජ සේවය, පරිසර සැලසුම් හා රාජ්‍ය පරිපාලනය)
ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණ
ප‍්‍රතිපත්ති විශ්ලේෂණය යනු ප‍්‍රතිපත්ති හා ඉලක්ක අතර සම්බන්ධය ඇසුරින් එසේ දෙන ලද ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා වඩාත්ම සුදුසු වන විකල්ප ප‍්‍රතිපත්තීන් තීරණය කිරීමේ ක‍්‍රියාවලියයි. කෙසේ වුවත්, මෙය ප‍්‍රධාන ක්ෂේත‍්‍ර 2කට බෙදිය හැකිය. පළමුවැන්න, ප‍්‍රතිපත්ති පිළිබඳ විශ්ලේෂණ යයි. මෙය ප‍්‍රතිපත්ති සහ එහි වර්ධනය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි. දෙවැන්න, ප‍්‍රතිපත්ති නිර්දේශය සඳහා කරනු ලබන විශ්ලේෂණයයි. මෙහිදී ප‍්‍රතිපත්ති හා යෝජනා නිර්මාණය කරනු ලැබේ. (උදාහරණ : සමාජ සුබ සාධනය ඉහළ නැංවීම සඳහා) කුමන ආකාරයක විශ්ලේෂණයක් සිදු කළ යුතුද යන්න තීරණය කරන්නේ විශ්ලේෂණයෙහි අරමුණු මත පදනම් වෙමිනි.
මෙය බොහෝ විට රාජ්‍ය ක්ෂේත‍්‍රයෙහි ක‍්‍රියාත්මක වන නමුත්, අනෙකුත් සංවිධානවලට ද එලෙසම අදාළය. බොහෝ විශ්ලේෂකයින් මහජන ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය ආයතන තුළ ඒ පිළිබඳ උපාධි ලැබුවෝ වෙති. මෙහි මූලාරම්භය වියට්නාම් යුද සමයේ, එක්සත් ජනපද ආරක්ෂක ලේකම් රොබර්ට් මැක්නමාරා විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබූ ‘පද්ධති විශ්ලේෂණය’ දක්වා දිවේ.
මෙය විවිධ ක්ෂේත‍්‍රයන් ඔස්සේ පැමිණෙන විෂයකි. (උදාහරණ : සමාජ විද්‍යාව, මනෝ විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව, භූගෝලය, නීතිය, දේශපාලන විද්‍යාව, මානව විද්‍යාව, මහජන ප‍්‍රතිපත්ති, ප‍්‍රතිපත්ති අධ්‍යයනය, සමාජ සේවය, පරිසර සැලසුම් හා රාජ්‍ය පරිපාලනය)
{|
ඛේද් ලෙන්
ඛේද් ලෙන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ ඛේද් නගරය අසල පිහිටි පුරාතන බෞද්ධ ලෙන් සමූහයකි.
මෙම ලෙන් සමූහයට විශාල විහාර ශාලාවක්, භික්ෂූන් සඳහා වූ කුටි තුනක්, සහ දිගටි ශාලාවක පිහිටි ස්තූපයක් අයත් වේ. එසේම කුඩා ලෙන් හතරක් ද මෙම සමූහයට අයත් ය. මෙම ලෙන් ඇත්තේ අතිශය කනගාටුදායක තත්ත්වයක ය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
කෙම්
කිසියම් ගැටළුවකින් මිදීමට හෝ කිසියම් විශේෂ තත්වයක් ඇති කර ගැනීමට භාවිත කරන, සිංහල සාම්ප්‍රදායික සමාජයේ මුඛ පරම්පරාගතව පැවැත ඒන, යම් යම් ක්‍රියාවලි ඇති අතර මේවා කෙම් ක්‍රම ලෙස හැදින්වේ.
ප්‍රවර්ගය:කෙම්
මහාරාෂ්ට්‍රී ප්‍රාකෘත
මහාරාෂ්ට්‍රී හෙවත් මහාරාෂ්ට්‍රී ප්‍රාකෘත () යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන සහ මධ්‍යකාලීන භාරතයේ පැවති භාෂාවකි. මෙය මරාඨී සහ කෝන්කණී යන භාෂාවන් හි පූර්වජ භාෂාවයි.
මහාරාෂ්ට්‍රී ප්‍රාකෘත භාෂාව ක්‍රි.ව.875 පමණ  තෙක් සුලබව භාවිතයේ පැවති අතර, එය සාතවාහන රාජවංශයේ නිල භාෂාව විය. කර්පූරමඤ්ජරී සහ ගාහා සත්තසයී (ක්‍රි.පූ. 150 පමණ) වැනි කෘති එම භාෂාවෙන් ලියැවී ඇත. ජෛන ආචාර්ය හේමචන්ද්‍ර මහාරාෂ්ට්‍රී ප්‍රාකෘතයේ ව්‍යාකරණවේදියා ලෙස සැළැකේ. මහාරාෂ්ට්‍රී භාෂාව, බටහිර සහ දක්ෂිණ භාරතයේ වඩාත්ම පුළුල්ව භාවිතා වූ ප්‍රාකෘත භාෂාවයි.
ට්සුගරු සමුද්‍රසන්ධිය
ට්සුගරු සමුද්‍රසන්ධිය (津軽海峡) යනු උතුරු ජපානයේ පිහිටි හොන්ෂූ සහ හොක්කයිදෝ අතරින් ජපන් මුහුද සහ පැසිෆික් සාගරය යාකරන සමුද්‍රසන්ධිය වේ.
විසි (20) වන ශතවර්ෂයට පෙර බටහිර සිතියම් වල මෙය Strait of Sangar ලෙස දක්වා ඇත.
සත්ත්ව විද්‍යාත්මකව මෙය Blakiston's Line එසේත් නැත්නම් "Blakiston Line" ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රධාන සීමා මායිමක් වේ.
ඩාෆූර් වර්ග සංහාරය
240px|right
හැඳින්වීම
වර්ග සංහාරයක් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ යම් රටක, ප්‍රදේශයක හෝ යම් ජාතියක‍‍‍‍‍‍‍, වාර්ගික කණ්ඩායමක හෝ ආගමික කණ්ඩායමක සාමාජිකයන් මරා දැමීම, ශාරීරික හෝ මානසික හානි සිදු කිරීම, එම කණ්ඩායම තුළ දරු උපත් නැති කිරීම මෙන්ම එම කණ්ඩායම තුළ සිටින ළමුන් වෙනත් කණ්ඩායම් වලට මාරු කිරීම ආදී වූ කරුණුය. අතීතයේ රුවන්ඩා, කාම්බෝජය, බොස්නියාව ආදී දේශයන්හි දරුණු සමූල ඝාතන දක්නට ලැබුණි.රුවන්ඩා සමූහ මිනිස් ඝාතනයේ 10 වැනි සමරුවේදී, මිනිස් කමට නිගා වන මිනිස් ඝාතන නැවත මිහිතලය මත සිදු නොවීමට වග බලා ගන්නා බවට ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව සපථ කරන ලදී. ඒ කෙසේ වුවද 21 වැනි සියවසේ අපකීර්තිමත්ම මනුෂ්‍ය සංහාරය හය වසරක් තිස්සේ සුඩානයේ ඩාෆූර් ප්‍රදෙශයේ සිදුවෙමින් පවතී.
කොන් වූ දේශය
190px|left|thumb|ඩාෆූර් දේශය
භූමි ප්‍රමාණය අනුව අප්‍රිකාවේ විශාලම රාජ්‍යය වන්නේ සුඩානයයි. ඩාෆූර් සුඩානයට අයත් පෙදෙසක් වන අතර බටහිර දේශ සීමාවේ ඇත්තේ චැඩ් රාජ්‍යයයි. ප්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් 493,200 ක් වන ඩාෆූර් ප්‍රදේශයෙහි විවිධ ජන කණ්ඩායම් හා ගෝත්‍ර වාසය කරයි. ජනගහණය මිලියන 6.5 ක් වන මෙහි 52% ක් අප්‍රිකානු වාර්ගික ජනතාව වන අතර 39% ක් අරාබිවරුය. ඉතිරිය සුළු ජන වර්ග වලට අයත් විය. අතීතයේ බටහිර අධිරාජ්‍යවාදයට නතුව සිටි මොවුන් කාන්තාර ජීවිතයට හැඩගැසුණු එ‍ඬේරුන්ගෙන් හා ගොවින්ගෙන් සමන්විතය. 1917 දී ඩාෆූර් සුඩානයේ පළාතක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් වීමත් සමග එය නයිල් නිම්නයේ කාටුම් අගනුවරින් පාලනය විය. ආන්තික දේශයක් ලෙස සැලකූ මෙයට ආර්ථික සංවර්ධන ක්ෂේත්‍රයේදී ලැබෙන්නේ කුඩම්මාගේ සැලකිලිය. යටිතල පහසුකම් ලැබෙන්නේම නැත. ඉඩම් පරිභෝජනය පිළිබඳ ගැටලුවක් ඇති මෙහි ගොවීන්ට වගා බිම් ද, එ‍ඬේරුන්ට තණ බිම් ද අවශ්‍ය වන අතර එක් කණ්ඩායමක් වත් අනෙක් කණ්ඩායම ට සවන් දීමට අකමැතිය. බටහිර සුඩාන ප්‍රදේශයේ පවතින මෙම ගැටුමෙන් ප්‍රහාරයට ලක් වන්නේ, මෙම සන්නාහ සන්නද්ධ අරගලයේ එක් පාර්ශවයක් වන්නේ සුඩාන යුධ හමුදාව හා ඒ හමුදාවෙන් යැපෙන ජන්ජාවීඩ් කණ්ඩායමයි. ජන්ජාවීඩ් යනු අලුතෙන් යුධ පුහුණුව ලබා දී බඳවා ගත් උතුරු රීසෙග් පෙදෙසේ බගරා ගෝත්‍රිකයන්ය. කළු අරාබීන් යනු මොවුන්ය. අනෙක් පාර්ශවය වන්නේ රජයට එරෙහි සුඩාන විමුක්ති ව්‍යාපාරය සහ සාධාරණත්වය හා සමානාත්මතාවය වෙනුවෙන් කැප වූ කණ්ඩායමයි.(JEM) තවත් සන්නද්ධ පිරිස් 20ක් පමණ රජයට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වෙ. මූලිකව මොවුන් අරාබි නොවන ෆර්, මසාලිට් සහ සගාවා යන ගෝත්‍රයන්හි ගොවියන්ය. සුඩාන විමුක්ති හමුදාව කොටස් දෙකකට වෙන් වී එක් කොටසක් රජය සමග ද අනෙක් කොටස රජයට එරෙහිව ද ක්‍රියාත්මක වේ. දශක ගණනාවක් පවතින දැඩි නියඟය, භූමිය කෙමෙන් වැලි කතරක් බවට පත් වීම සහ ජනගහණයේ වැඩි වීම මෙම අන්‍යොන්‍ය අභ්‍යන්තර ගැටුම නිර්මාණය වීමට හේතු විය. මෙහිදී බිහි වූ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් වලින් එ‍ඬේරුන් පිරිසට රජයේ ද, ගොවියන් ට චැඩ් වැනි පිටස්තර දේශයන්ගෙන් ද ආධාර ලැබුණු නිසා ඔවුන් ශක්තිමත් විය. අතීත සිවිල් යුද්ධය සමනය කිරීමට 2003 දී ඇති කර ගත් සම්මුතිය තුළ ද ඩාෆූරයට තැනක් නොවීය. එය තව දුරටත් නොසලකා හරින ලද රාජ්‍යයක් විය. මේ අතර ඩාෆූර් කැරලි කරුවන් තම භූමියට රජයේ අවධානය යොමු කරවා ගැනීමට 2003 පෙබරවාරි මාසයේදී ඩාෆූර් එල් ෂෆාර් හි සුඩාන ගුවන් හමුදා කඳවුරට ප්‍රහාරයක් එල්ල කළේය. මේ නිසා සුඩාන රජය ඩාෆූර් වැසියන් කෙරේ වෛරයෙන් පසු විය. සිදු වෙමින් පවතින විනාශයට මුල පිරුවේ ඒ සිද්ධියයි.
සංහාරය
250px|center
කැරලිකාරී ව්‍යාපාරයට එරෙහිව සුඩාන රජය කළේ එය මැඩ පැවැත්වීමට උත්සාහ කිරීම නොව, ඔවුන්ට එරෙහිව රාජ්‍ය ත්‍රස්තවාදය මුදා හැරීමයි. මෙහිදී රජයේ හමුදා පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවුණු හෙයින් ඩාෆූර් හි සාගතයෙන් බැට කන අරාබි එ‍ඬේර කණ්ඩායම, තමාට කියා ආහාර ස්වල්පයක් ඇති අරාබි නොවන මිනිසුන්ට එරෙහිව උසිගැන්වීම ද සිදු විය. තව ද ෆර්, සගාවා හා මසාලිට් යන ගෝත්‍රිකයන් අතුරින් තෝරා ගත් පිරිස් ජන්ජාවීඩ් කණ්ඩායමට බඳවා ගත් රජය ඔවුන් ට මුදල් මෙන් ම යුධ පුහුණුවක් ද ලබා දුනි. මෙම පිරිස අරාබි නොවන ජනයා වෙසෙන ගම් වලට කඩා වැදී ගෙවල් ගිනි තැබීය. භව භෝග සම්පත් කොල්ල කෑවේය. අපරාධ කළේය. කාන්තාවන් හා ගැහැණු ළමුන් දූෂණය කළේය. සමූහ දූෂණ ද සිදු කරන ලදී. පිරිමින් මැරීය. මෙහිදී මරණයට පත් වූ පිරිස ලක්ෂ 4 කට අධිකය. අතුරුදහන් වූ අවුරුදු 12 - 18 ත් අතර ළමුන් සංඛ්‍යාව ගණන් හිලව් නොමැත. මේ අතර සුඩාන රජයේ හමුදාව බෝම්බ හෙලමින් සංහාරක ක්‍රියාවලිය ට ආධාර කරයි. මෙය බරපතල මානව අයිතිවාසිකම් කඩ කිරීමකි. මෙම යුද්ධය නිසා සිය රට තුලම අවතැන් වූ පිරිස දෙමිලියනයකට අධික ය. ලක්ෂ දෙක හමාරකට අධික පිරිසක් චැඩ් රාජ්‍යයට පලා ගොසිනි. ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා ඩාෆූර් වැසියන් පමණක් ම ඉලක්ක කර ගත් එකක් නො වූ අතර එයට එහි රඳවා ඇති සාම සාධක භටයන් ද ඉලක්ක විය.
සරණාගතයින්
180px|left මානුෂික ආධාර කණ්ඩායම් වලට ගුවන් තහනමක් පැනවීම හරහා ද පීඩාවට පත් වන්නේ සරණාගතයින් ය. සිය රටින් පලා ආ සරණාගතයින් වැඩි ප්‍රමාණයක් රැඳී සිටින්නේ චැඩ් රාජ්‍යයේ ය. ඩාෆූර් අභ්‍යන්තරයේ ඇති සරණාගත කඳවුරු නිරතුරුවම ජන්ජාවීඩ් කල්ලියේ ප්‍රහාර වලට ලක් වේ. මෙලෙස ප්‍රහාර එල්ල කිරීම ඇරඹුනේ බටහිර ඩාෆූර් හි ඇරෝ ෂැරෝ කඳවුර ට 2005 සැප්තැම්බර් 28 වැනි දා ප්‍රහාරයක් එල්ල කරමිනි. ඉන් පසුව දිගින් දිගට ම විවිධ ප්‍රදේශයන් හි වූ සරණාගත කඳවුරු ප්‍රහාරයට ලක් වන ලදී.
දෙවියන්වහන්සේ
දෙවියන්වහන්සේ  සාමාන්‍යයෙන් පරිකල්පනය වන්නේ අදහන්නාවූ මූලික වස්තුවක් ලෙස සහ උත්තරීතර පැවැත්ම ලෙසය.
ඩාෆූර් වර්ග සංහාරය
ජාත්‍යන්තර අවධානය
සුඩාන ප්‍රදේශයේ පවතින මෙම වර්ග සංහාරය පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර අවධානය ලැබීම ආරම්භ වූයේ ක්ෂමා සංවිධානය ආදී පක්ෂ වාදී සංවිධාන වල වාර්තා වලින් පසුව ය. සුඩානය සඳහා පත් කළ එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකයා වන මුකේෂ් කපිල විසින් 2004 මාසයේ දී ඩාෆූර් අර්බුදය යනු ලෝකයේ විශාලතම මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අර්බුදය යැයි පවසන තෙක් ලෝකය පුරා මේ සම්බන්ධ ව විශාල මාධ්‍ය ප්‍රචාරණයක් සිදු නොවුනි. සුඩාන රජයේ මෙම සංහාරක ක්‍රියාවන් ට ලෝකයේ සියලුම රාජ්‍යයන් විරෝධය පළ කළ ද, සුඩානය ට චීනයෙන් මනා පිටු බලයක් ලැබේ. චීනය විසින්,
ඩාෆූර් වර්ග සංහාරය වැළැක්වීම ට වැදගත් ම කාර්ය භාරයක් ඉටු කරනුයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයයි. වෙනත් සංවිධාන මෙය වර්ග සංහාරයක් ලෙස හැඳින්වුව ද, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙය වර්ග සංහාරයක් ලෙස විස්තර කිරීමෙන් වැළකුණි. 2005 එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ වාර්තා අනුව සුඩාන රජය යුධ අපරාධ හා  මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ වලට දායකත්වය සපයා ඇත.එසේම මානව අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීම හා ජාත්‍යන්තර නීතිය බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කරයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් 2006 වර්ෂයේදී ඩාෆූර් හි සාමය අාරක්ෂා කිරීම සඳහා UNAMID (United Nations African Mission In Darfur) ආරම්භ කරන ලදී.එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක ආහාර වැඩසටහන මගින් ඩාෆූර් හි සුඩාන ඉවුරේ සරණාගතයින් මිලියන 1.2 ක පමණ පිරිසකට ආහාර ලබා දෙන ලදී. 2008 ජුලි 14 වැනි දින සුඩාන ජනාධිපති ඕමාර් අල්-බෂීර් ට විරුද්ධ ව ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණයේ පැමිණිලි කරුවන් විසින් චෝදනා 10 ක් ගොනු කරන ලදී.ඉන්
දෙවියන්වහන්සේ
ප්‍රවර්ගය:දෙවියන්වහන්සේ
ඩාෆූර් වර්ග සංහාරය
ජාත්‍යන්තර අවධානය
250px|right
සාමයිකවේදය
ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මයෙහි, සාමයිකවේදය යනු, ක්‍රිස්තියානි සභාව, ක්‍රිස්තියානි ධර්මයෙහි සම්භවය, ජේසුස් වහන්සේට එහි ඇති සම්බන්ධය, විමුක්තිය පිළිබඳ එහි භූමිකාව, එහි බලමූලය, එහි විනය, එහි ඉරණම, සහ එහි නායකත්වය පිළිබඳ අධ්‍යයනය වෙයි.
ඩාෆූර් වර්ග සංහාරය
ජාත්‍යන්තර අවධානය
මෙයට අමතරව ආදී විවිධ රාජ්‍යයන් හා සංවිධාන මෙම අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් විවිධ කාර්යයන් ඉටු කර ඇති අතර යෝජනා රැසක් ඉදිරිපත් කර ඇත. දින 30 ක් ඇතුලත සුඩාන රජය ඩාෆූර් ප්‍රදේශයේ වෙසෙන කළු අප්‍රිකානුවන් ගේ ආරක්ෂාව සැලැස්වීම ට මෙන්ම ගේ දොර අතහැර දමා ගොස් සිටින ලක්ෂ 10 කට අධික ජනතාව ට නැවත තමන් පදිංචි වී සිටින ස්ථාන වලට පැමිණීම සඳහා සුදුසු වැඩ පිළිවෙලක් යෙදිය යුතු වනු ඇත. සුඩාන රජය එසේ කිරීමට අසමත් වුව හොත් එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියේ 41 වැනි වගන්තිය යටතේ සම්බාධක පැනවීම ට කටයුතු කරනු ඇත.
සමාලෝචනය
පෞද්ගලික වෙබ් පිටුවක සදහන්, සුඩාන රජයට අවාසිදායක ලෙස ඉදිරිපත් කළ ප්‍රවෘත්තියක් නිසා එක්සත් ජාතීන්ගේ සුඩාන විශේෂ නියෝජිත පාන් ප්‍රොන්ක් ට පැය 72 ක් ඇතුලත එරටින් පිටවන්නැයි සුඩාන රජය නිවේදනය කළේය. නමුත් ඔවුන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සමඟ දිගටම සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම ට සූදානම් බව දැක්වීය. දකුණු සුඩානයේ රඳවා සිටින එක්සත් ජාතීන්ගේ සාම සාධක හමුදාව ට එරෙහි ව විශාල චෝදනා ප්‍රමාණයක් ඇත. එයින් බොහොමයක් ම කාන්තාවන් හා ගැහැණු ළමයින් ලිංගික අපයෝජනය ට ලක් කිරීම සම්බන්ධව ය. ඔවුන් සුඩානය ට පැමිණි පසු එරට ගණිකා වෘත්තිය ආරම්භ වූ බවට ද චෝදනා ඇත. එක්සත් ජාතීන්ගේ බ්‍රිතාන්‍ය තානාපති සර් එමීර් ජෝන්ස් සුඩානය ට උදව් කිරීමට ත්, සාම ගිවිසුම් අත්සන් කිරීමට ත් අරමුණු ලෙස සුඩානයේ තෙල් සම්පත් හා බලතල අන්තර් වාර රජය හා ප්‍රාදේශීය පාලන ව්‍යුහයන් සමඟ බෙදා ගැනීම දැක්විය හැක. සුඩානයේ මෙම මානව ඛේදවාචකය ට විසඳුම් ලබා ගැනීමේ දී ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව ප්‍රමාණවත් තරම් අවධානයක් යොමු නොකරන බවට ස්වේච්ඡා සංවිධාන චෝදනා කරයි.
කුමන විසඳුම් ලබා දුන්නද ඩාෆූර් අර්බුදය තවමත් නොවිසඳී ඇති ගැටළුවකි. එම නිසා දැන් සුඩාන් නායකයා සහ ඩාෆූර් කැරලි කණ්ඩායම් අතර සාමකාමී විසඳුමක් ඇති කිරීමේදී බලපෑම් කිරීමෙන් ඔබ්බට යාමේ කාලය උදා වී ඇත. කාටුම් පාලනය දණ ගැස්සවීම සඳහා වඩාත් ප්‍රබල පියවර ගත යුතු ය. උදාහරණ ලෙස, ආදී දේ දැක්විය හැකිය.
ආශ්‍රිතයන්
පුවත්පත් හා සඟරා
වෙබ් පිටු
කන්දේ විහාරය
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා ඇති පන්සලකි.
මේ අඩවිත් බලන්න
ගාල්ල අවට පිහිටි විශේෂ ස්ථාන
මූලාශ්‍ර
Lankadeepa
ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අතීත දේශ ගුණයන් යලි ඇති කිරීම
අතීත දේශගුණයන් යලි ඇති කිරීම සඳහා පුරා දේශගුණික විද්‍යාඥයන් විසින් අතීත දේශගුණය අපෝහණයට විවිධාකාර තාක්ෂණික විධි යොදා ගනී.
අයිස්
ගැලැසියර කඳු සහ දැව, අයිස් වැස්ම / අයිස් තැටි පුරා දේශගුණික විද්‍යාවේදී පුළුල්ව යොදා ගැනෙන ප්‍රභවයකි. මෑත කාලීන අයිස් හර ව්‍යාපෘතීන් ග්‍රීන්ලන්තයේ හා ඇන්ටාක්ටිකාවේ අයිස් වැස්ම සම්බන්ධයෙන් සිදු කෙරුණු අතර Epica ව්‍යාපෘතියේදී වසර ලක්ෂ ගණන් එනම් වසර 800000 කටත් වඩා ඔබ්බෙහි තොරතුරු ලබා ගන්නා ලදී.
ශාඛීය දේශගුණ විද්‍යාව
අවසාධිත අන්තර්ගතය
මාර්ග හා මහා මාර්ග ලැයිස්තුව
බිබිල හොරන
පසල් සංගීතය
කන්ට්‍රි මියුසික් හෙවත් පසල් සංගීතය යනු මූලිකව ම දකුණු දිග එක්සත් ජනපදවල සහ ඇපාචියන් කඳුකරයේ බිහිවූ ජනල්‍රිය සංගීත මිශ්‍රණයකි. එහි මුල් සාම්පරයු දායික ජන සංගීතය කෙල්ටික් සංගීතය බ්ලූස් ගොස්පල් සංගීතය හෝකුම් සහ පැරණි යුගයේ සංගීතය දක්වා දිවෙන අතර 1920 දශකයේ දී මෙය සීඝරතයකයෙන් ව්යාපප්ත විය. මේ සඳහා මුලින් භාවිත වූ හිල්බිලි මියුසික් යන්න බැහැර වන විට 1940 දශකයේ දී කන්ටිරවූ මියුසික් යන්න ආදේශ විය. මෙම වදන 1970 දශකයේ දී වඩාත් ව්යාබප්ත වූ අතර ඉන් පසුව කන්ටිර්ට සහ වෙස්ටර්න් සංගීතය කර්ස මයෙන් පහව යන්නට විය. කෙසේ වුවද එක්සත් රාජධානියේ තවමත් මෙම සංගීත රටාව බහුලව භාවිතා වේ. වයඹදිග එක්සත් ජනපදවල විවිධ ජාතීන් ට අයත් කණ්ඩායම් විසින් නිමැවූ වෙස්ටර්න් මියුසික් යන්න ත් සමග කන්ටිරරණ සහ වෙස්ටර්න් මියුසික් යන්න පොදු වදනක් සේ භාවිතා විය. කන්ටිර/e සංගීතය එදා මෙදා තුල වැඩිම අලෙවියක් වාර්තා කළ ගායකයෝ දෙදෙනෙක් බිහිකිරීමට සමත් විය. ඉන් එක් අයෙකු වූ එල්විස් ප්රෙමස්ලි මුල් කාලයේ හිල්බිලි කැට් යන නාමයෙන් හැඳින්වූ අතර ලූසියානා හේරයිඞ් නම් රූපවාහිනී වැඩසටහනේ නිරන්තර පෙනී සිටින්නෙක් විය. ඔහු පසුව එකල නැගී එන සංගීතයක් වූ රොක් ඇන්ඞ් රෝල් අර්ථ නිරූපණය කළ ශිල්පියා බවට පත් විය. අනෙක් අලෙවි වාර්තා තැබූ ගායකයා වූයේ ගාර්ත් බෲක්ස් ය. වැඩිම ආදායමක් ලැබූ කන්ටිරයි ගායකයෙකු වූ ඔහු 1990 දශකයේ අග භාගයේ කුඩා කාලයකට හැරුණු කොට සම්පූර්ණයෙන් ම කන්ටිරයු  ගායකයෙකු ලෙස කටයුතු කළේ ය. බොහෝ සංගීත කර90 ම වල අලෙවිය අඩු වූවද 2006 වසරේදී කන්ටිරන් සංගීතය එහි හොඳම වසරක් වාර්තා කළේ ය. අමෙරිකාවේ කන්ටිරපව ඇල්බම අලෙවිය සියයට 17.7 කින් වැඩිවූ අතර එය පරරණ මාණාත්මකව මිලියන 36 ක් විය. මීට අමතරව ගුවන් විදුලි වර්ගීකරණ සමාගම් දත්ත අනුව එක්සත් ජනපදය පුරා කන්ටිරනා සංගීතයට සවන් දෙන්නෝ පරඩා මාණය පසුගිය දශකය පුරාම සතියකට වැඩිහිටියන් මිලියන 77.3 ක ඒකාකාරී තත්වයකින් පැවතිණ. කන්ටිරීා මියුසික් යන පදය බොහෝ ශෛලීන් පරයය භේදයන් සහ අනු පරුව භේදයන් වෙනුවෙන් භාවිත කරනු ලබයි.
අතීත දේශ ගුණයන් යලි ඇති කිරීම
අවසාධිත ද්‍රව්‍යවලින් ප්‍රකාශ කරන දේශගුණික තත්ත්ව
දිගු කාල පරිමාණයක් සඳහා මුහුදු මට්ටම් වැඩිවීම හා පහත වැටීම පිළිබඳ ලක්ෂණ පාෂාණ වාර්තාවලට දැක්විය හැකිය. මීට අමතරව පොසිල වූ වැලි වැටි වැනි ලක්ෂණ හඳුනාගත නොහැක. විද්‍යාඥයන්ට දිගු කාලීන දේශගුණය ග්‍රහණය කරගත හැක්කේ වසර බිලියන ගණනක් ඈතට ඇදීයන අවසාධිත පාෂාණ අධ්‍යයනයෙනි. දත්තයන්ගේ ප්‍රධාන වෙස්වීම්, සීමා නීර්ණය කෙරෙන අවසාධිත පාෂාණවල දෘෂ්‍ය වෙනස්වීම් මත පෘථිවි ඉතිහාසය සීමිත කාලවලට බෙදීම පදනම් වී ඇත. බොහෝවිට මේවාට දේශගුණයේ ප්‍රධාන මාරුවීම්ද අන්තර්ගත වේ.
කොරල් වළලු
කොරල් වළලු ශාක වළලුවලට සමාන වේ. මේවා අධ්‍යයනයෙන් නිතර වෙනස්වන ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ විස්තර කිව හැකිය. උදාහරණ වන්නේ ජලයේ උෂ්ණත්වය හා හැසිරීම් ආදියයි. පසුගිය ශතවර්ශ කිහිපය දක්වා මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය හා ජලයේ ලවණතාව අධ්‍යයනයට ඇතැම් උපකරණ යොදා ගෙන මෙය ප්‍රභවයක් කොට ගෙන ඇත.
ඕසෝන් ක්ෂය වීම හා ගෝලිය උණුසුම ඉහළයාම
ඕසෝන් වියන තුනීවීම හා ගෝලිය උණුසුම ඉහළ යාම ජනමාධ්‍ය මගින් අන්නෝන්‍ය වශයෙන් සම්බන්ධ කර දැක්වුවද එය සැලකිය යුතු තරම් බලවත් සම්බන්ධතාවයක් නොවේ. ඕසෝන් ක්ෂය විම හා උෂ්ණත්වය කරැණු 4 කින් සම්බන්ධ වේ.
•	ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමට හේතුවෙන් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් අජිවර්තීගෝලය ඩිසල් කරයි. මෙම සිඩිල්විමෙන් ඕසෝන් වියන තුනීවිම වැඩි කරන අතර එමගින් සිදුරැ ඇතිවිමේ වේගය වැඩිවේ. •	ඕසෝන් ප්‍රමාණය අඩුවිමෙන් අපිවර්තීගෝලයේ සුර්ය විකරණ අවශෝෂණය අඩු කරයි. එමනිසා පරිවර්තිගෝලය සිසිල් වන අතර පරිවර්තීගෝලයේ උණුසුම වැඩිවේ. සිසිල් වු අපවර්ති ගෝලය දිගු තරංග ආයාම සහිත විකිරණ පිට කිරීම අඩු කරන අතර එමගින් පරිවර්ති ගෝලය සිසිල් වේ. සමස්ථයක් වශයෙන් මෙ සිසිල්වීම පැතිරේ. IPCC හි නිගමනය වන්නේ පසුගිය දශක 2 ඇතුළත ඕසෝන් අඩුවීම නිසා මෙය වර්ග මීටරයට වෝට්  ක් පමණ වේ. •	හරිතාගාර ආවරණය වාදයේ වැදගත්ම අනාවැකියක් වන්නේ අපවර්තීගෝලයේ සිසිල් වීමයි. මෙලෙස සිසිල් වීමක් සිදුවී ඇතත් එය සිදු වි අත්තේ හරිතාගාරවායුත් මගින්ද, ඕ‍සෝන් වියන තුනීවීමෙන්දැයි වෙන්කර දැක්විම අපහසුය. එයට හේතුව මෙම කරැණු දෙකට සිසිල් විමට බලපාන බැවිනි. මෙම සංසිද්ධිය අපවර්ති ගෝලයේ ගණිතමය ආකෘතියක් මගින් පැහැදිලි කල හැකත ජාතික සාගර හා වායුගෝලය පාලක මණ්ඩලෙයේ භූ භෞති ද්‍රව ගභිත විද්‍යාගාරය පෙන්වාදෙන අන්දමට කි.මි. 20 (මයිල 12. 4) ඉහළ වායුගෝලය සිසිල් විමට බලපාන්නේ හරිතාගාර වායුන්ය. •	ඕසෝන් වියන තුනී වීමට හේතුවන රසායන ද්‍රව්‍ය ද හරතිගාර වායුන්වේ. මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය බව සාන්ද්‍රණයේ ඉහළ යාම නිසා  w/m ක් පමණ විකිරණ ලෙස ඉහළ ගොස් ඇති අතර මෙය හරිතාගාර වායු සාන්ද්‍රණය ඉහළ යාමෙන් අති වු විකිරණ බලයෙන් 14% පමණ වේ.
රෑපය - විවිධ හාරිතාගාරය වායුන් හා වෙනත් ක්‍රම මගින් ඇතිවන විකිරණ බලපෑම
•	දීර්ඝ කාලීනව මෙම ක්‍රියාවලිය ආකෘතියට නැගීමථ එහි මිනුම් ගැනීම, අධ්‍යයන කල්පිත ගොඩනැංවීම හා පරික්ෂා කිරිමෙන් එය ලේඛනගත කිරීමත බෝහෝ දෙනාගේ අනුමැති ලබා පිලිගත් මතයක් බවට පත්විමට දශක ගණනාවක් ගතවේ. ඕසෝන් විනාශය පිළිබද 1980 දශකයේදි ගොඩනැගමු කල්පිත ප්‍රසිද්ධකෙරැනේ 1990 ්‍දශකය අගභාගයේ වන අකතර වර්තමානයේ දී ඒවා සාධනය කෙරෙමින් පවති. 1990 අවසානයේදි ආචාර්ය Drew schindell, Dr. paula newhan හා NASA ආයතනයේ සේවය කරන ගොඩාර්ඩ් යන විද්‍යාඥයෝ SGL origin2000 යන සුපිරි පරිගණකය භාවිතයෙන් ඕසොන් විනාශය ආදර්ශනය කිරීහ වාදයක් ගොඩනැගු අතර එයට අනුව 78%පමණ ඕසෝකන් විනාශ වි ඇති බවටත් එම ඕසෝන් සිදුර යථා තත්තවයට පත්විමට ගතවන කාලය අවු 75-150 පමණ වන බවත් නිගමනය කෙරැණි. ෆොඩිල ඉන්ධන දහනයෙන් සිදුවන.
ජෝන් ඩෙරික්
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව පිලිබදව මුල්ම සටහනක් තැබූ පුද්ගලයාය
සංගීතයේ අර්ථ නිරූපණය
සංගීත ස්වර