රුසියානු_ඉතිහාසය
දොන් බාස් නිම්නයේ ‘දෙමුහුම්’ යුද්ධය
ඉරාකයේ සදාම් හුසේන් හා හා ලිබියාවේ කල්නල් මුවම්මර් ගඩාෆි ට එරෙහිව යොදාගත් මාදිලියේ හමුදා මැදිහත් වීමක් මගින් සිරියාවේ බෂාර් අල් අසාද් පාලනය පෙරලා දැමීමට ඉලක්ක කොටගෙන එක්සත් ජාතීන්ගෙ ආරක්ෂක මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කල සෑම යෝජනාවකටම රුසියාව විසින් දිගින් දිගටම නිශේධ බලය යෙදවීම පුරා දශක දෙකක් ලෝක බලවතා ලෙස වැජඹුන ඇමෙරිකාවේ තත්වයට මහ මදි කමකි. ඉනුදු නොනැවතී දිගින් දිගටම සිරියාවට අවි සැපයීමට පුටින් කටයුතු කිරීම නිසා අරාබි වසන්තයේ කස කරුවන් වූ ඇමෙරිකනු සහාය ලත් මූලධර්මවාදී කැරලි කාර කණ්ඩායම් වල ඉදිරිගමන සෑහෙන දුරට මැඩලීමට ද අසාද්ට පක්ෂපාත හමුදා සමත් වූහ. රෙජිමය සදහා අතිශය යෝග්‍යවූ අර්බුදයේ උච්චාවස්ථාව පහව ගොස් තිබූ බැවින් ඇමෙරිකාවේ යුරෝපීය නේටෝ සගයන් කෙරෙන්ද සිරියාව අරබයා වූ උනන්දුව හීන වෙමින් තිබූ බව පැහැදිලිවම පෙණින. පහර ලත් නාගයෙකු සේ කිපුන බැරැක් ඔබාමා රුසියාවට අමතක නොවන පාඩමක් ඉගැන්වීමට කල්පනා කලේය. ඔහුගේ සැලැස්ම වූයේ කියෙව් නුවර වික්ටර් යැනුකොවිච් ගේ (සාපේක්ෂ වශයෙන්) වඩාත් රුසියානු හිතවාදී ලෙස පෙනුන රජය පෙරලා දමා බටහිරට හිතවත් පානයක් ස්ථාපිත කරමින් යුක්‍රේනය තම කඳවුරට එක්කොට ගැනීමයි. ඉතිහාසයේ එදා පටන් ම තම සඳළු තලය ලෙස සැලකුන යුක්‍රේනය ක්‍රෙම්ලිනයට අතිශය වැදගත් වන්නේ භූදේශපාලන කරුණූ මත පමණක් නොවේ. බදු පදනම මත ලබා ගෙන සිටින ක්‍රිමියානු වරායන් අහිමි වුවහොත් රුසියානු දකුණු දිග නාවුක බල ඇණිය කළු මුහුදේ සරණාගත තත්වයට පත්වනු ඇත. මුරණඩු වලසා හීලෑ කොට ගත හැක්කේ එවැනි ගැඹුරු පිහි පහරකින් පමණි. ක්‍රිමියානු වරායන් තුලට ප්‍රවේශ හිමිවීම නේටෝවට මේ හරහා ලැබෙන අමතර ප්‍රතිලාභයයි. මේ අපූරු සැලැස්මේ මුල් අදියරය යසට ක්‍රියාත්මක විය. 2013 අවසානයේ යුක්රේන විපක්ෂය ලවා කියෙව් අගනුවර සංවිධාන කල දැවැන්ත උද්ඝෝෂණ මාලාව වෙනුවෙන් සී අයි ඒ සංවිධානය අතමිට දිගහැර වියදම් කලේය. එහි ගාමක බලය වූයේ රුසියාව සමඟ බද්ධ වෛරයෙන් පෙලෙන අන්ත දක්ෂිනාංශික යුක්රේන ජාතිවාදීන් ය. නිකොලායි ඔස්ට්‍රොව්ස්කි ගේ වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි පොතේ එන සීමොන් පෙත්ල්යූරා අටමාන් තැනගේ මුණුපුරන් වූ මේ උද්ඝෝෂකයන්ගේ පියවරු දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී තම සහාය පල කලේ හිට්ලර්ටයි. බටහිර මාධ්‍ය ජාලය සුපුරුදු ලෙස කියෙව් නගරය දෙසට තම කැමරා උපකරණ විසිහතර පැයේ අටවා තැබූහ. කරකියගත දෙයක් නුහුන යැනුකොවිච් නැගෙනහිර යුක්‍රේනයට පලා ගියේය. කියෙව්හි බටහිර හිතවාදී නව රජයක් පිහිටුවන ලදී. මින් උරණ වී යුක්‍රේනයට ගෑස් සැපයුම අත්හිටවූ රුසියාව පෙබරවරු 28 දා යුක්‍රේනයට අයත් ක්‍රිමියානු අර්ධද්වීපය ආක්‍රමණය කලාය. මේ ගැන සම්පූර්ණ විස්තරයක් ‘ගුප්ත ආක්‍රමණය හෙවත් යුද ශිල්පයට නව අත්දැකීමක් වූ ව්ලැදිමීර් පුටින්ගේ ක්‍රිමියානු මැදිහත් වීම’ යන පෙර ලිපියෙන් විස්තර කොට ඇත. ක්‍රිමියාව ඈඳාගැනීම දැඩිව හෙලාදුටු ඇමෙරිකාව හා යුරෝපා සංගමය විසින් රුසියාවට දැඩි සම්බාධක පැණවන ලදී. රුසියාව G8 සමුළුවෙන් නෙරපා දමනු ලැබුවාය. එසේවුවද ක්‍රිමියාවේ බහුතරය රුසියානු හමුදා වේ පැමිණිම ඉමහත් ප්‍රීතියෙන් යුතුව පිළිගැනීමත් සෙබළුන් හා නගර වැසියන් අතර වූ මිත්‍රශීලීභාවත් නිසාය සාමන්‍යය වොෂින්ටන් පටිපාටියට අනුව මානව හිමිකම් යන තේමාව මත එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදිහත් වීමක් අපේක්ෂා කොට හැකි තත්වයක් තිබුනේ නැත. වඩාත් සිත් රිදවන සුළු වූයේ මෙමගින් උද්දාමයට පත් වාර්ගික රුසියානුවන් බහුල නැගෙනහිර යුක්රේනයේ ද සෝව්යට් පන්නයේ විප්ලවයක් ඇති වීමයි. රුසියානු මැදිහත්වීමක් අපේක්ෂාවෙන් මහජනයා නගර කවුන්සිල හා පොලිසි අත්පත් කොටගත්තෝය. ඩොනෙට්ස් හා ලුගාන්ස්ක් යන ප්‍රාන්ත දෙක තුල ‘නෝවෝරුසියාව’ නැමති වෙනම රජ්‍යයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මේ සංඥාව ග්‍රහණය කොට ගත් බව හඟවමින්දෝ රුසියාව යුක්‍රේන දේශසීමාවට හමුදා ඩිවිෂණ පහක් යැව්වාය. ඉන් හැඟවුනේ කියෙව් හි නව රජය නේටෝව හා එක්වුවහොත් ආක්‍රමණයක් දියත් කිරීමට ක්‍රෙම්ලිනය තුල වූ සූදානමයි. නැගෙනහිර යුක්‍රේන කැරලි කරුවන් සන්නද්ධ කිරීම මෙම බල ඇණිය විසින් සිදු කරන්න ඇති බව නේටෝවේ විශ්වාසයයි. ක්‍රෙම්ලිනය මෙම චෝදනාව තරයේ ප්‍රතික්ශෙප කොට ඇත. ඒ පිළිබඳ සැබෑ තතු අප නොදනිතත් නොබෝ දිනකින් කැරලිකරුවන් අත දක්නට ලැබුන AK 100 ඛාණ්ඩයේ අවි හා ‘ඉග්ලා’ රොකට් විදින ස්ලාව්යාන්ස්ක් නගරයේ කඩපිල් වලින් ඔවුනට මිලදී ගත හැකි දේවල් නොවන බව ද ඕනෑම අයකුට පැහැදිලිය. මෙම සැපයුම් සඳහා තැරැව් කාර සේවා සැපයීම ගැන නැගෙනහිර යුරෝපා අවි වෙලඳ පොල පළපුරුදු ලාංකිකයකු වන උදයංග වීරතුංග වෙතද ඇඟිල්ල දිගුවූ බවද මෙහිදී නිතැතින් සිහිපත් වේ. ඔහු මේ කාලය වන විට මොස්කොව් හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති ලෙස කටයුතු කල අතර කොළඹ රජය යුක්‍රේන ගැටළුව අරබයා රුසියානු හිතවාදී ස්ථවරයක පසුවූ බවත් සැලකිය යුතුය. මගීන් 283ක් සහිත මැලේසියානු MH 17 ගුවන් යානය යුක්‍රේනයට ඉහල අහසේදී බිමහෙලනු ලැබීම මේ කාලය තුල වූ වඩාත්ම අවසානාවත් සිද්ධියයි. කැරලිකරුවන්ට රුසියාව විසින් සැපයූ ‘බක්’ මිසයිල ප්‍රහාරයකින් මෙම අනතුර සිදුවූ බවට කියැව් හා වොෂින්ටන් බලධාරීන් චෝදනා කලද එය දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ශේප කරන රුසියාව පවසන්නේ එය යුක්‍රේන ගුවන් යානයකින් එල්ල කල අපරික්ෂාකාරී ප්‍රහාරයකින් සිදුවූ අනතුරක් බවය. කවරෙකු ඊට වගකිව යුත යන්න අද දක්වාම නොවිසඳුන අභිරහසකි. යුක්‍රේන හමුදාව මේ වනවිට සිටියේ සටනකට සූදානම් මට්ටමක නොවේ. නව රජය තුල පැරණි හමුදාව ගැන විශ්වාසයක්ද නොතිබිණ. එහෙයින් අහිමි වූ නැගෙනහිර පලාත් යලි ඈඳා ගැනීම සඳහා 2014 අගෝස්තුවේ ‘නෙගෙනහිර යුජක්‍රේන විප්ලවයට’ එරෙහිව කියැව් රජය විසින් ඇරඹූ ‘මහා යුද්ධය’ සදහා යොදවනු ලැබූයේ වොෂින්ටනයේ සහායෙන් ගොඩනඟා සන්න්ද්ධ කරනු ලැබූ ‘යුක්‍රේන ජාතික ආරක්ෂක හමුදාවයි’. මෙම හමුදාව සමන්විත වූයේ රුසියාව හා බද්ධ වෛරයෙන් පෙළුන දක්ෂිනාංශික මිලිෂියා කණ්ඩායම් වලිනි. ඔවුහු දරුණු සටන්කරුවෝ වූහ. පුරසාරම් දොඩමින් සිටි කැරලිකරුවන්ට බරපතල පසුබැස්මක් අත්වූ මෙම සටනේදී ස්ලාව්යාන්ස් හා ඩොනෙස්ට් ප්‍රද්ශ ඔවුනට අහිමිවූ අතර වහා මැදිහත් වීමක් කරන මෙන් කැරලි නායකයා පුටින්ට ප්‍රසිද්ධියේ කන්නලව් කලේ නැගෙනහිර යුක්‍රේනය කියෙව් හි ‘පැසිසිට්’ පාලකයන් යටතට පත්වීම ක්‍රෙම්ලිනයේ කීර්තියට විශාල හානියක් බවද අවධාරණය කරමිනි. ඒ ප්‍රදේශ වල විසු වාර්ගික රුසියානුවන්ගේ පැත්තෙන් ගත් කල සැබවින්ම මෙය නිකොලායි ඔස්ට්‍රොව්ස්කි ගේ ‘වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි’ කෘතියේ එන සීමොන් පෙත්ල්යූරා අටමාන් තැනගේ පුනරාගමනයකට සමාන විය. එහෙත් ක්‍රෙම්ලිනයට ඒ කිසිවක් ඇසුනු හඟුන බවක් නොපෙණින. තමා සාමය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව කියා සිටි පුටින් සාකච්ඡා පවත්වන්නේ නම් සඳහා මැදිහත් කරුවකු ලෙස පෙනීසිටීමට පමණක් කැමැත්ත පල කලේය. ක්‍රිමියාව මත පැණවී තිබූ සම්බාධක හේතුවෙන් වලසා දැන් හීලෑ වී ඇතැයි බටහිර මාධ්‍ය හැඬලූහ. මේ පිළිබඳ විමසනු ලදුව රුසියානු සෙනෙවි මණ්ඩලයේ පිළිතුර වූයේ යුක්‍රේනයේ තවත් රුසියානු හමුදා මැදිහත්වීමක් කිරීම තාක්ශණික වශයෙන් ඉතා පහසු කරුණක් වුවද දේශපාලන තත්වය එවැන්නක් සඳහා සුදුසු නොවන බවය. එසේ වුවද කියෙව් රජය සාම සාක්ච්ඡා පැවැත්වීමට අකැමැති විය. අභ්‍යහන්තර ඇමති ආර්සෙන් ඇවකොව් කියා සිටියේ ත්‍රස්තවාදීන් හා ගණුදෙණු කිරීමට තමාට කිසිදු අවශ්‍යතාවක් නැති බවත් හමුදා මෙහෙයුම් තවදුරටත් අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන අයන බවත්ය. ජයග්‍රණය පෙනී පෙනී සාකච්ඡා වලට එලැඹීමට කිසිදු රජයක් එකඟ නොවීම ස්වභාවිකය. එහෙත් විමතියට කරුණ වූ‍යේ 2009 අපේල් මස ලංකාවේ යුද්ධය අවස්ථාවේ සිවිල් වැසියන්ගේ ඛේදවාචකය ගැන පොලොවේ හැපුන මානව හිමිකම් සංවිධාන 2014 අගෝස්තුවේ යුක්‍රේනය අරබයා පිට්ටු ගිල්ලාක් මෙන් නිහඬ වීමත්, ඔවුන්ගේ වාර්තා මත එදා ලංකාවට සටන් විරාමයක් සඳහා බලකල වොෂින්ටනය දැන් නැගෙනහිර යුක්‍රේනයේ ත්‍රස්තවාදය මැඩලීමේ අවශ්‍යතාව ගැන කතා කරන්නට වීමත්ය. ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානයේ හා රතුකුරුසියේ නිහඬතාව මැදින් යුක්‍රේන හමුදා මෙහෙයුම දැඩිව හෙලා දුටු රුසියාව පීඩාවට පත් සිවිල් වැසියන් සඳහා ‘මානුෂීය ආධාර’ සහිත කොන්ටේනර් රථ පෙලක් දේශ සීමාව හරහා සටන් පවතින කලාපයට එව්වාය. මේවායේ අන්තර්ගතය පරීක්ෂා කිරීමට එක්සත්ජාතීන්ගේ නියෝජිතයන්ට හෝ රතු කුරුසියට ඉඩ ලැබුනේ නැත. ඒවා බෙදහැරීම සදහා භාරදෙන ලද්දේ කැරලිකාර පාර්ශ්වයට වීම ද කැපී පෙනුණි. යුක්‍රේන රජය මීට දැඩි විරෝධයක් එල්ල කලද සහන සෙවාවන් සැලසීමේදී පීඩක පාර්ශ්වය කෙරේ විශ්වාසය තැබිය ලා නොහැකි බවට රුසියානු වෝ තර්ක කරන්නට වූහ. වඩාත් පුදුම සගත වූයේ සහන සේවා ලැබී දුන කිහිපයකට පසු කැරලිකරුවන් දැවැන්ත රතිප්‍රහාර මාලාවක් ආරම්භ කිරීමයි. මේ සඳහා ඔවුහු ග්‍රාඩ් රොකට් පද්ධති පමණක් නොව ට T 64 යුද ටැංකි පවා යොදා ගත්හ. මෙම යුද රථ හා තවත් සන්නද්ධ පුද්ගලයන් පටවාගත් ට්‍රක් රථ 300ක් රුසියානු දේශ සීමාව හරහා යුක්‍රේනයට ඇතුළු වී ඇති බවට නේටෝව චන්ද්‍රිකා ඡයාරූප ඇසුරින් බිඳ නොහෙලිය හැකි සාක්ෂි ඉදිරිපත් කලේය. එහෙත් ක්‍රෙම්ලිනය තරයේ කියා සිටියේ තමා ඒ ගැන කිසිවක් නොදන්නා බවයි. බාගවිට මේ කියන සන්නද්ධ මිනිසුන් සහෝදර නැගෙනහිර යුක්‍රේනුවන්ට සහාය පිණිස දොන් පෙදෙසේ සිටි පැමිණී දේශප්‍රේමී කොසෑකයන් විය හැකි බවට විදේශ ඇමති සර්ගේයි ලැව්‍රොව් සැක පහල කොට සිටියේය. ඉතිහාසයේ බොහෝ වතාවක් එය සිදුවී ඇතුවා නොවේද? හේ පෙරලා මාධ්‍යවෙදීගෙන් ඇසීය. අනිත් අතට මෙම තර්කය බැහැර කල හැකි නුවූයේ යුක්‍රේනියානුවන්ට අමතරව රුසියානුවන් පමණක් නොව කොකේසියානුවන්, කිරිමියානුවන්, හා චෙචෙන්යානුවන් ද කැරලි කරුවන් අතර සිටීම හේතුවෙනි. 2014 අගෝස්තු අග වනවිට තමා ඉදිරියට තැබූ සෑම අඩියක්ම විනාශය කරා තැබූ පියවරක් බව යුක්‍රේන රජයට වැටහිණ. මාධ්‍ය විසින් ‘රජයේ හමුදා’ ලෙස හැඳින්වූ දක්ෂිණාංශික මිලිෂියා කණ්ඩායම් දේශසීමා පෙදෙස් වලට කොටුකල කැරලි කරුවෝ ඔවුනට අනුකම්පා විරහිත ලෙස බර අවි වලින් පහර දුන්හ. පණ ගල්වාගත් ‘රජයේ හමුදා’ භටයෙක් පසුව කීවේ තම ඒකකයේ සෙස්සන් සමූල ඝාතනය වූ බවයි. වොෂුන්ටනයේ බලවත් අමනාපයට හේතුවූ මේ තත්වය යටතේ වහා ඒකපාර්ශ්වික සටන් විරාමයක් ප්‍රකාශයට පත්කොට සාමා සාක්ච්ඡා පැවැත්වීමට තමා සූදානම් බව ප්‍රකාශ කිරීමට කියැව් රජයට සිදුවූ අතර මින්ස්ක් නුවර පැවති එම සමුළුවේ රීති තීරකයා වූයේ ක්‍රෙම්ලිනයි. කෙසෙ වුවද මින්ස්ක් එකඟතාව යුක්‍රේන නව රජය දියත් කල අනපේක්ෂිත යුද්ධයේ මුල් අවස්ථාවේ කැරලිකරුවන් මුහුණ පෑ අනපේක්ෂිත පරාජය ආපසු හැරවීමේ තාවකාලික පියවරක් විනා ස්ථාවර විධිවිධානයක් ලෙස ක්‍රෙම්ලිනය සැලකූ බවක් නොපෙනේ. මීට හේතුව වූයේ සටන් විරාමය තුලින් යුක්‍රේන ‘රජයේහමුදා’ වලට ඒ වනවිත් අත්පත් කොටගෙන සිටි ඩොනෙට්ස් පෙදෙසේ තවදුරටත් ලැගුම් ගැනීමට ඉඩ ලැබීමය. අනිත් අතට ජයගනිමින් තිබූ යුද්ධයක් හදිසියේ කණපිට හැරීම නිසා කෝපයෙන් පසුවූ ‘රජයේ හමුදා’ ද එදිරිවාදී ක්‍රියා වල නිරත වීමය. ඒවා තුල කැරළිකරුවන්ට තව සති කිහිපයකින් ඒකපාර්ශිකව සටන් විරාමය බිඳ දැමීම සඳහා අගනා නිදහසට කරුණු ගැබ්ව තිබිණ. මේ වාතාවර්නය තුල පප්‍රතිසංවිධානය වූ කැරලිකරුවන් විසින් ඔක්තෝබර්යේදී දියත් කල ප්‍රතිප්‍රහාරය අන් කවරදාටත් වඩා බලවත් විය. දැන් ඔවුන්ගේ අවි ආයුධ සැපයුම සීමා රහිත බව පෙණින. දරුණු සටන් මාලවකින් පසු ඩොනෙස්ට් ප්‍රදේශය අතහැර පසු බැසීමට ‘රජයේ හමුදාවට’ සිදුවූ අතර 2015 මුලදී කැරලි කරුවෝ හෝර්ලිව්කා නැමති ගම්මානයට ඇතුළු වූහ. දෙබෝල්ට්සෙවා හි දුම්රිය මංසන්ධිය සඳහා වූ සටන මෑත ඉතිහාසයේ දුටු වඩාත්ම බිහිසුනු ලේ වැගිරීම ලෙස සැලකීම වරදක් නැත. ලහිලහියේ මින්ස්ක් හි රැස්වූ සාම නියෝජිතයෝ සෙසු ප්‍රදේශ වල තවත් සටන් විරාමයක් සඳහා එකඟ වුවද කැරලිකරුවන් කියා සිටියේ එම කොන්දේසි දෙබෝල්ට්සෙවා මංසන්ධිය සඳහා අදාල නොවන බවය. කැරලි කරුවන්ට කොන්දේසි පැනවීමේ බලයක් තමාට නැතැයි පුටින් ඉතා අහිංසක ලෙස කියා සිටියේය. පෙබරවාරි 18 දා දුම්රිය මංසන්ධිය අත්පට් කොටගත් කැරලිකරුවෝ එහි දෑකැත්ත හා මිටිය සහිත පැරණි සෝවියට් ධජය එසවූහ. පසෙකින් ත්‍රිවර්ණ රුසියානු ධජය දෙ ලෙලදෙනු දක්නට ලැබිණ. මෙම සටනේදී යුක්‍රේන රජයට පක්ෂපාතී මිලිෂියා භටයන් 2000 ක් මිය ගිය අතර තවත් 1800 ක් සිරභාරයට පත් වූ බවට ගනන් බලා ඇත. කැරලි කරුවන්ට වාසි සහගත අඩියක අවසන් වූ මෙම සටනත් සමඟ තම යුද මෙහෙයුම හකුලුවා ගැනීමට යුක්‍රේන රජයට සිදු විය. සිරියාවේදී තම මඟ අහරස් කල පුටින්ට පාඩමක් උගැන්වීමට දියත් කල ‘යුක්‍රේන වසන්තය’ මේ අන්දමින් වොෂින්ටනයට පාරාවලල්ලක් වෙද්දී, ඔවුනට ඉතිරිවූ විශාලතම ගැටළුව වූයේ කැරලිකරුවන්ට අවි සැපයූවේද කවරෙක්ද යන්න නොව (එය අතිශය පැහැදිලිය), ඔවුන් යුද බිමේ මෙහෙයවන ලද්දේ කවුරුන් විසින්ද යන්නයි. රුසියානු බල ඇණී දෙබෝල්ට්සෙවා සටනේදී කැරලිකරුවන් සමඟ උරෙනුර ගැටී සටන් වැදුන බවට කියෙව් රජය හා රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව නැඟූ අඬහැරය තම පරාජය වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කල නිදහසට කරුනක් ලෙස ක්‍රෙම්ලිනය විසින් හාස්‍යයෙන් යුතුව බැහැර කෙරුනද, අගෝස්තු මුල දී අසංවිධානාත්මකව ඩොනෙට්ස් හා ස්ලාව්යාන්ස්ක් ප්‍රදේශ වලින් පසු බැසගිය කැරලිකරුවන්ට සති කිහිපයකට පසු නවීන රොකට් පද්ධති හා යුද ටැංකි භාවිත කොට ප්‍රතිප්‍රහාරයක් හැකිවීම අතිශය ගැටළු සහගත බව යුද විශේෂඥයන්ගේ මතය වී ඇත. මන්දයත් සාමාන්‍ය මිලීෂියාවකට බර අවි හා යුද රථ භාවිතය පුහුණු කිරීම සඳහා සෑහෙන කලක් ගතව බැවිනි. එහෙයින් 2014 ඔක්තෝබරයේ සිදුවූ සටන් වලදී ඔවුන්ට අණදීමට හා බුද්ධි තොරතුරු සම්බන්ධීකරණයට රුසියානු දකුණු දිග ආඥා මූලස්ථානය සෘජුව මැදිගත් වන්නට ඇති බවටත්, කුඩා කණ්ඩායම් ලෙස නැගෙනහිර යුක්‍රේනයට ඇතුළු වූ රුසියානු විශේෂ බලකායන් විසින් ඔවුනට නායකත්වය ලබා දෙන්නට ඇති බවටත් නේටෝව කරන හේතු සහගත අනුමානය එසේ නොසලකා හැරිය නොහැක. එකිනෙකට වෙනස් යාන්ත්‍රණ දෙකක් ඒකාබද්ධ කිරීම මඟින් මෙහෙයවනු ලැබෙන මෙවන් ක්‍රියාන්විත ‘දෙමුහුම් යුද්ධ’ (Hybrid War) ලෙස හැඳින්වේ. ක්‍රිමියාවේ අත්හදා බැලුන ‘ගුප්ත ආක්‍රමණය’ (Stealth Invasion) මෙන්ම, එයද පශ්චාත් සෝවියට් යුද ශිල්පය විසින් දායාද කල නව සංකල්පයකි. තම ක්‍රියාවන්ගේ ඵල විපාක විඳීමට රුසියාවට සිදු වෙනු ඇතැයි බැරැක් ඔබාමා බැරැඬි හඬින් අනතුරු හැඟවුවද ඒ වෙනුවෙන් තවදුරටත් කල හැකි දෙයක් ද නොවීය. යුක්‍රේනයේ අසාර්ථක අත්හදාබැලීමෙන් වඩාත් දේශපාලන වශයෙන් අසීරු අඩියකට ඇද වැටුන බැරැක් ඔබාමා හමුවේ වූ ඊකඟ විකල්පය නම් නැවතත් සිරියාව දෙසට හැරීමයි. ඇමෙරිකාවේ දේශීය ජාතික වාදී බලවේගද ඔහු කෙරේ කෝපවී සිටියහ. එහෙත් රුසියානු සැපයුම් නිසා ශක්තිමත්ව සිටි අසාද් රජය පෙරලා දැමීමෙහි ලා ශක්තියක් ජිහාඩ් වාදීන් සතුව නොමැති බව හේ මැනෙවින් දැන සිටියේය. අනිත් අතට වඩාත් බලාපොරොත්තු තැබිය හැකි මූලධර්මවාදී කණ්ඩායමක් මේ වන විට මැදපෙරදිග කලාපය තුල හිස ඔසවමින් තිබිණ. වහාබ් වාදී ගල්ෆ් රාජ්යයන් ගේ රහස් ආශීර්වාදය හිමි වූ මෙම සංවිධානයේ අරමුණ වූයේ ඉරාකයේ හා සිරියාවේ ඉස්ලාමීය කාලිෆ් දේශයක් (Caliphate) බිහි කිරීමයි. මෙය සිරියාව අරබයා වොෂින්ටනයේ කෙටි කාලීන ඉලක්ක හා කදිමට පෑහිණ. මේ තත්වය යටතේ ඉරාකයේ තමා හා යුද වැදුන ත්‍රතවාදීන් සිරියාවේ දී ‘මුජාහිදීන් වරු’ ලෙස CIA සංවිධානයට පෙනීමට පටන් ගැනීම ගැන විමතියට පත්විය යුතු නැත...