cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ස‍ඳෙහි භූ විද්යාරත්මක ලක්ෂණය
ස‍ටිඳෙහි හැඩය පිළිබද තවත් කැපීපෙනෙන ලක්ෂණයක් වන්නේ සඳෙහි ඈත භාගයේ උන්නතාංශයන් අනෙක් පෙදෙසට සාපේක්ෂව 1.9 km ප්රිමාණයකින් ඉහළ වීමයි. සදෙහි කබොල සමස්ථිතික සමතුළිතතාවයක පවතින බවත්, එහි සෑම ස්ථානයකම ඝනත්වය එකම වන බවත් උපකල්පනය කෙරෙයි නම් එවිට ඉහළ උන්නතාංශයන් ඝනකමින් වැඩි කබොල සමග සම්බන්ධ ‍වෙයි. ගුරුත්වාකර්ෂණ, භූ විද්යායත්මක සහ භූ කම්පන පිළිබද දත්ත භාවිතයෙන් කබොලෙහි මධ්යසන්ය් ගණකම කිලෝමීටර් 50 ± 15 ක් වන බව නිර්ණය කොට ඇත. එහිදි වඩාත් ඈතින් පිහිටි අර්ධයේ කබොල අනෙක් අර්ධයට සාපේක්ෂව කිලෝමීටර් 15 කින් පමණ ඝනකමින් වැඩි බව නිර්ණය කොට ඇත.
http://en.wikipedia.org/wiki/Topography_of_the_Moon
පසු ප්‍රක්ෂේපණ රූපවාහිනී
පසු ප්‍රක්ෂේපනය යනු විශාල තිර රූපවාහිනී සංදර්ශක තාක්ෂණික ක්‍රමයකි. බොහෝමයක් ඉතා විශාල තිර සහිත ටීවී (අඟල් 200 දක්වා හෝ ඊට වඩා වැඩි) පසු ප්‍රක්ෂේපණය යොදා ගනී. මෙහි ප්‍රභේදනයක් වන්නේ සමානම තාක්ෂණයක් යොදා ගන්නා තිරයකට ප්‍රක්ෂේපණය කෙරෙන වීඩියෝ ප්‍රක්ෂේපකයයි.
1970 පමණ සිට ප්‍රක්ෂේපණ රූපවාහිනී වාණිජමය වශයෙන් මිළ දී ගැනීමට තිබූ නමුත් එම කාලය වන විට එයට CRT හි රූපවල තියුණු බව සමඟ ගැලපීමට නොහැකි විය. නූතන ආකෘති විශාල ලෙස වර්ධනය වී ඇති අතර මිළ අධික කාර්යක්ෂම HDTV විශාල තිර සංදර්ශක සපයයි. තවමත් LCD හා ප්ලස්මා පැතලි තිරවලට වඩා ඝනකම් නූතන පසු ප්‍රක්ෂේපණ රූපවාහිනී එහි මුල් කාලීන රූපවාහිනීවලට වඩා කුඩා පාදයකින් යුක්ත වන අතර බිත්තියෙහි එල්ලීමට තරම් සැහැල්ලු වේ.
ප්‍රක්ෂේපණ රූපවාහිනීවල ප්‍රක්ෂේපණ පද්ධති වර්ග තුනක් භාවිතා වේ. CRT ප්‍රක්ෂේපක එයින් මුල්ම වර්ගය වූ අතර ඒවා අඟල් 40 පසු කර යාමට සමත් වූ ප්‍රථම රූපවාහිනිය වේ. එය ප්‍රමාණයෙන් විශාල වූ අතර සමීප පරාසවල දී රූප අපැහැදිලි වේ. නවීන තාක්ෂණික ක්‍රමවලට DLP (පරාවර්තී ක්ෂුද්‍ර දර්පන චිප) හා LCD ප්‍රක්ෂේපක ඇතුළත් වේ. LCoS, LCD ප්‍රක්ෂේපක තාක්ෂණික ක්‍රම වර්ගය 1080p විභේදක බලයක් ලබා ගැනීමට හැකියාව ඇත. උදාහරණ: සෝනි හි SXRD, JVC හි D-ILA, හා මයික්‍රො ඩිස්ප්ලේ කෝපරේෂන්හි ලික්විඩ් ෆිඩලිටි හි ඇතුළත් වේ.
විකි ගොවියා
වම|thumb
දෙපත්නයා
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෝ
ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන් යනු එන්ගලන්තයේ ස්වේදේශීය ජනවර්ගයට අයත්, ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කතා කරන පුද්ගලයින්‍ ය.
මායා රට
මායා රට, මාපා රට හෙවත් දක්ඛිණ දේශය; ලංකාදීපයේ බටහිර ප්‍රදේශයේ තිබූ ඓතිහාසික කලාපයකි.මෙම භුමි ප්‍රදේශය කලු ගඟ හා දැදුරු ඔය අතර බෙදී වෙන්වූ  භුමි ප්‍රදේශයයි. විවිධ කාලවලදී ස්වාධීන රාජධානිනක් ලෙසද, උප රාජධානියක් ලෙසද, පරිපාලන කලාපයක් ලෙසද පැවතී ඇත.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:මායා රට
අර්ජුන ද සිල්වා
විද්‍යා ජ්‍යෝති  ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය අර්ජුන ප්‍රියදර්ශින් ද සිල්වා MBBS, MSc, MD, FRCP (Lon) (උපත 1965 ජූනි 13) ශ්‍රී ලාංකික ශාස්ත්‍රාලික සහ උපදේශක ආමාශ ආන්ත්‍ර රෝග විශේෂඥයෙකි. ඔහු කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ වෛද්‍ය අංශයේ ප්‍රධානියා සහ ශ්‍රී ලංකා තහනම් උත්තේජක මර්දන නියෝජිතායතනයේ (SLADA) සභාපතිවරයා වේ.
ද සිල්වා උතුරු කොළඹ ශික්ෂණ රෝහලේ උපදේශක වෛද්‍යවරයකු ලෙස සේවය කරන අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ආමාශ ආන්ත්‍ර විද්‍යාව පිළිබඳ මණ්ඩලයේ සහතික ලත් පුහුණුකරුවෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ආමාශ ආන්ත්‍ර විද්‍යාව පිළිබඳ අධ්‍යයන මණ්ඩලයේ සභාපති, වෛද්‍ය අධ්‍යයන මණ්ඩලයේ සාමාජික සහ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ කවුන්සිලයේ සාමාජිකයෙකි. ද සිල්වා ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ අධ්‍යයන මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකු වන අතර ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රීඩා කවුන්සිලයේ සභා සාමාජිකයෙකි. ඔහු වර්ල්ඩ් ජර්නල් ඔෆ් Gastroenterology හි සහකාර සංස්කාරකවරයෙකි.
වෘත්තීය ජීවිතය
ද සිල්වා 1999 දී සාමාන්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයේ සහතිකය ලබා ඇත. ඔහු තම වෘත්තීය පුහුණුව අතරතුර ඔක්ස්ෆර්ඩ් හි රැඩ්ක්ලිෆ් රෝහලෙහි ආමාශ ආන්ත්‍ර විද්‍යාව හා පර්යේෂණ සාමාජිකයෙකු ලෙස පුහුණු වී ඇත. 2001 දී ඔහු ලන්ඩනයේ රාජකීය වෛද්‍ය විද්‍යාලයෙන් MRCP සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. ද සිල්වා පසුව ශ්‍රී ලංකා ජාතික රෝහලේ උපදේශක වෛද්‍ය (නේවාසික වෛද්‍ය) ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු අම්පාර රෝහලේ උපදේශක වෛද්‍යවරයකු ලෙස ද සේවය කර ඇත. 2008 දී ද සිල්වා ආමාශ ආන්ත්‍ර විද්‍යාව පිළිබඳ පුහුණුකරුවෙකු ලෙස සහතික කළ මණ්ඩලයක් පත් කරන ලදී. ඔහු FCCP 2009 පිරිනමන ලද අතර 2010 හි රාජකීය වෛද්‍ය විද්‍යාලයේ ( FRCP, ලන්ඩන්) සාමාජිකයෙකු බවට පත්විය.
ද සිල්වා කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු වන අතර මීට පෙර එම විශ්වවිද්‍යාලයේම වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය සහ සායනික සම්බන්ධීකාරක තනතුරු ද දරා ඇත. ඔහු 2013 වසරේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ වෛද්‍ය අධ්‍යයනාංශයේ ප්‍රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී. ද සිල්වා දැනට ශ්‍රී ලංකා රජයේ උපදේශක තනතුරු කිහිපයක් දරණ අතර ශ්‍රී ලංකා තහනම් උත්තේජක විරෝධී නියෝජිතායතනයේ (SLADA) සභාපතිවරයා ද වේ. ඔහු මීට පෙර ශ්‍රී ලංකා ක්‍රීඩා වෛද්‍ය විද්‍යා ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා විය.
පර්යේෂණ
ද සිල්වා 2006, 2008, 2010 සහ 2012 වසරවල ජනාධිපති පර්යේෂණ සම්මාන දිනා ඇත. ඔහු ජාතික හා ජාත්‍යන්තර විද්‍යාත්මක රැස්වීම් වලදී දේශන සහ දේශන රාශියක් පවත්වා ඇත. ඔහු ජාත්‍යන්තර ප්‍රකාශකයින් විසින් IBD හි TNF බහුරූපතාවල භූමිකාව සහ ආමාශ ආන්ත්‍ර විද්‍යාව පිළිබඳ පොත් පරිච්ඡේද දෙකක් යන එක් පොතක් ලියා ඇත. ඔහුගේ ප්‍රකාශනවලට විද්‍යාත්මක පත්‍රිකා 38 ක් සහ ජාත්‍යන්තර විද්‍යාත්මක සඟරාවල ප්‍රකාශිත සාරාංශ 100 කට වඩා ඇතුළත් වේ.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1965 උපත් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ජේන් එලිසන්
ජේන් එලිසබෙත් එලිසන් (උපත 15 අගෝස්තු 1964) යනු,  බැටර්සී සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා (පාම) ලෙසින් 2010 මහා මැතිවරණයෙහිදී තේරී පත්වූ බ්‍රිතාන්‍ය කොන්සර්වේටිව් පක්ෂ දේශපාලනඥයෙකි. 2015 මැයි 7 දිනදී, ඇය යළි-තේරී පත් වූයේ ඇයගේ වැඩි ඡන්ද පරතරය 1.7% කින් වැඩි කර ගනිමිනි.
හොඳම චිත්‍රපටය සදහා වු ඇකඩමි සම්මාන උළෙල
හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමා පටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලබන්නේ Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) ආයතනය මගිනි. එය පිරිනැමෙන්නේ චලන චිත්‍ර සිනමා කර්මාන්තයේ නිරත කලාකරුවන් හටයි. හොදම සිනමා පටය සඳහා වු සම්මානය සඳහා ඇකඩමිය තුළ සියලුම සාමාජිකයින් හට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හා නාම යෝජනා කිරීමට අවස්ථාව ලබාදී ඇත. වාර්ෂිකව සිදුකරනු ලබන ඇකඩමි සම්මාන උළෙලදී හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වු සම්මානය උළෙල අවසානයේදී පිරිනමන අතර එය භාර ගනු ලබන්නනේ චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදකවරයා විසින් අදාළ වේදිකාව මතදීය. හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමාපටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වැදගත් සම්මානයක් ලෙස ලොවපුරා පිළිගනු ලබන්නේ එය චිත්‍රපටයක් බිහිකිරීම සදහා දායක වන නිෂ්පාදනය, අධ්‍යක්ෂණය හා තිර රචනය යන සාමුහික ප්‍රයත්නයන්හි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන බැවිනි. වසර 2002 සිට ඇකඩමි සම්මාන උළෙල පැවැත්වෙන්නේ ලොස් ඇන්ජලීස්හි කොඩැක් රංග ශාලාවේදීය. එහි ප්‍රධාන තරප්පු පෙළ අසල ඇති රාක්කවල වසර 80 කට පෙර සම්මාන උළෙල ආරම්භ වු කාලයේදී සිට හොදම චිත්‍රපටය සඳහා සම්මාන දිනාගත් චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
හීං එරමිණියා
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:එරමිණියා ගණය
වනාන්තර කැබලිවලට වෙන් වීම
වනාන්තර කැබලිවලට වෙන් වීම වාසස්ථාන කැබලි වලට වෙන් වීමේ එක් ආකාරයකි. මෙය සිදුවනුයේ ශාක පත්‍ර සාපේක්ෂව කුඩා කාලයේ වනාන්තර කැපීම මගිනි. මෙලෙස හුදකලා වූ වනාන්තර භුමි කොටස් වනාන්තර කැබලි හෝ ඉතිරි වූ වනාන්තර කොටස් ලෙස හදුන්වයි. මෙලෙස ඉතිරි වන වන ලැහැබ කොටස් ස්වභාව්ක විවෘත ප්‍රදේශ ගොවිපළවල් හෝ දියුණු ප්‍රදේශ විය හැක. දූපත් ජෛව ගෝලීය විද්‍යාෙවි මූලධර්මය අනුව යමින් මෙම ඉතිරි වූ වන ලැහැබ ප්‍රදේශ මුහුදු තණබිමි, කුඹුරු, උප කලාප, වෙළද සංකීර්ණවල පිහිටි වනාන්තර දූපත් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
සංරක්ෂණය අනුමැතියන්
වනාන්තරය කැබලිවලට වෙන්වීම වනාන්තර ජෛව විවිධත්වයට එල්ල වන ප්‍රබල තර්ජනයකි. මෙය විශේෂයෙන් ඝර්ම කලාපීය වනාන්තරවලට බලපායි. වනාන්තර කැබලිවලට වෙන්වීමට හේතුවන සාධක අතර වාසස්ථාන විනාශ වීමේ ප්‍රශ්නය මුල් තැනට ඒමට හේතුවනුයේ,
වනාන්තර කැබලිවලට වෙන්වීම මගින් ශාක හා සත්ත්වයන් හට සිදුවන බලපෑම රදා පවතිනුයේ
ආසන්නතම එක හා සමාන වනාන්තර කොටසට ඇති දුර හා අවට ප්‍රදේශය සමග ඇති බැදීම මත වනාන්තර කොටසක හුදකලා වීම රදා පවතී. උදාහරණයක් ලෙස යම් එළිකරන ලද ප්‍රදේශයක නැවත වන වගා කිරීමෙන් හෝ නැවත ශාක පැළ වීමට ඉඩ හැරියහොත් එමගින් ව්‍යුහාත්මක විවිධත්වය වැඩිවන අතර වනාන්තර කොටස් හුදකලා විම අඩුවේ. කෙසේ වෙතත්, නිල වශයෙන් ස්ථීරවම වනාන්තර භූමි තණබිම් ලෙසට, කෘෂිකාර්මික ඉඩම් බවට හෝ මිනිසුන් වාසය කරන දියුණු ප්‍රදේශ බවට පරිවර්තනය කළ විට ඉතිරි වනාන්තර කොටස් හා ඒවායේ වූ ජෛව සමුදාය ඉතා දැඩි ලෙස හුදකලා වේ.
විශාල හා එතරම් හුදකලා නොවූ වනාන්තර කොටස්වලට වඩා කුඩා ඉතා දැඩි ලෙස හුදකලා වූ වනාන්තර කොටස්වලට වන සත්ත්ව ව්ශේෂ නැති වීම වේගවත්ය. කුඩා වනාන්තර දූපත් විශාල සංඛ්‍යාවක් එකතු කළ විට ලැඛෙන ජෛව විවිධත්වයට සමාන ජෛව විවිධත්වයක් සහිත තනි අඛණ්ඩ වනාන්තරයකින් එහි ජෛව විවිධත්වයට දක්වන සහයෝගය කුඩා වනාන්තර දූපත් වලට දැක්විය නොහැක. ඇතැමි විට මෙලෙස වනාන්තර කොටස් රාශියක් එක් කල විට ලැඛෙන භුමි ප්‍රමාණ තනි වනාන්තරයකට වඩා විශාල විය හැක.
ලී රාමු කිරීම
thumb ලී රාමු කිරීම යනු එක්තරා ඉදිකිරිම් කලාවක් වන අතර, ඒ සදහා නූතන ලී රාමු කිරිම් වලදි යොදා ගන්නා යම් ප්‍රමිතියකට අනුකූලවූ නිශ්චිත දිග හා පලල සහිතව තනා නිම කරන ලද ලී වලට වඩා ශක්තිමත් රාමු කිරීමේ අමුද්‍රව්‍ය යොදා ගනි. පළමුව ශාක කද වෑය උපයෝගි කර ගෙන සතරැස් හැඩයක් බවට පත් කර එම ලී එකි‍‍‍ෙනක  සම්බන්ධ කරන අතර මෙහිදී ඇණ උපයෝගි කර නොගනි. නූතන ක්‍රම අනුගමනය කරමින් ඉරා සැකසූ ලී එක්සත් ජනපදය තුල ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී.
එක් සාම්ප්‍රදායික රාමු කිරිමේ ක්‍රමයක් වනුයේ "නූමාන් කත්තු" ක්‍රමයයි. මේ සදහා 320 ක ආනතියකින් යාවු නිශ්චිත දිග පළලකින් යුක්ත වූ ලිය සම්බන්ධ වන අතර එම ලිය අගුළු  දැමීමට පෙර 900 න් වූ  කූඤ්ඤයක් 180  න් වූ තුන්ඩයත් සමග එය අතරින් සවි කරයි. මෙම කුමය වඩු කාර්මිකයෙකු වූ ඩැනියෙන් ආර්. ‍ෙනවුමාන් විසින් සොයා ගත් අතර ඔහු 1630 වසරේදී වූ  ව්‍යුහාත්මක දියුණුවටද හේතු වූ තැනැත්තා වේ. මෙම රාමු කිරිමේ කලාව අනෙකුත් ජනපද වල වු ඉදිකිරීමේ තැන් වලට ද ව්‍යාප්ත විය. බොහෝ ප්‍රසිද්ධ "ප්ලයිමෙ‍ාන්" හා "කොන්කෝඩ්" ජනපද මේ සදහා උදාහරණ වේ. මෙම නෙවුමාන්ගේ කත්තු සහිත රාමු කිරීම් අනෙකුත් වඩු කාර්මිකයන් හා ඉදිකිරිම් ආයතන යොදා ගත් අතර වර්ථමානයේ මෙය පාරම්පරික රාමු කිරිම් වලට යොදා ගනී.
එතරම් සාම්ප්‍රදායික නොවූ රාමු කිරීමේ තවත් ක්‍රමයක් වනුයේ "නිව් ස්ටයිල්" බැම්ම ක්‍රමයයි.‍මෙම ක්‍රමයයි. මෙම ක්‍රමය මූලිකව ගොඩනගනු ලැබුවේ 1800 කාලයේ ඌත් හි සෝල්ට් ලෙත් නගරයේ පදිංචි කරුවෙකු වූ ඔස්ටින් ඩී. නිව් නම් ආගමික නිකායකට සම්බන්ධ වූ සාමාජිකයෙකි. මෙම ක්‍රමය යටතේ 900 ක ආනතියකින් වු එකම ප්‍රමාණයේ වූ ලි කදන් දෙකක් හණ පටියකින් බැදීම සිදු කරයි. මෙම ක්‍රමය ඉතා පහසුවෙන් භාවිතා කල හැකි නිසාත්, කල් පැවැත්ම වැඩි නිසාත්, ආගමික නිකායට අයත් සාමාජිකයන් මුල් කාලයේ නිවෙස් ඉදිකිරීමේදි යොදා ගන්නා ලදි. අවසානයේ නිවෙස් ඉදි කිරිම සදහා සාම්ප්‍රදායික උළු/ගඩොල් හා හුණු බදාම යොදා ගැනීමත් සමගම ආගමික නිකායට අයත් සාමාජිකයන් මෙන් මෙම ක්‍රමයද අභාවයට පත් විය.
හ්වාරොත්
හ්වාරොත් ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ගොර්යෝ සහ ජොසොන් රාජවංශ යුගවල දී උත්සව අවස්ථා සඳහා රාජකීය ස්ත්‍රීන් හෝ විවාහය සඳහා සාමාන්‍ය ස්ත්‍රීන් විසින් හැඳි සම්ප්‍රදායික කොරියානු වස්ත්‍රයකි. මෙය සම්භවය වූයේ මධ්‍ය ආසියාවේ ඛෝටාන් රාජධානියේ ය.
තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණා
තෙනාලි රාමකෘෂ්ණුඩු  (උපත ගාර්ලපති රාමක්‍රිෂ්ණය ; තෙනාලි රාම ලෙසද හැඳින්වේ. ඉන්දියානු කවියෙක්, විශාරදයෙක්, චින්තකයෙක් සහ ක්‍රි.ව. 1509 සිට 1529 දක්වා පාලනය කළ ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණදේවරායාගේ උසාවියේ විශේෂ උපදේශකයෙකි. ඔහු තෙළිඟු කවියෙකු වූ අතර වර්තමානයේ ආන්ද්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රදේශයෙන් පැවත එන ඔහු සාමාන්‍යයෙන් ඔහුගේ බුද්ධිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ජන කතා සඳහා ප්‍රසිද්ධය. ඔහු විජයනගර අධිරාජ්‍යයා වූ ක්‍රිෂ්ණදේවරායාගේ මළුවෙහි සිටි අෂ්ටඩිග්ගජාස් හෝ කවියන් අට දෙනාගෙන් කෙනෙකි.
ඔහු කුඩා කාලයේදී ඔහුගේ පියා මරණයට පත් කරනු ලැබීය. රාම මුහුණ දුන් මානසික අවපීඩනයෙන් මිදීම සඳහා ඔහුගේ මව ලක්ෂ්මා ඔහුව විජයනගරයට ගෙන ගිය අතර එහිදී ඔහු උපදේශකයෙකු සහ 8 වන සායි. ඔහු තෙලුගු සහ කන්නඩ ඇතුළු භාෂා කිහිපයකම විශාරදයෙකි.
මුල් ජීවිතය හා අධ්‍යාපනය
ටෙනාලි රාමකෘෂ්ණුඩු උපත ලැබුවේ තෙළිඟු භාෂාව කතා කරන නියෝගි හින්දු බ්‍රාහ්මණ පවුලක ගාර්ලපති රාමක්‍රිෂ්ණා ලෙස, පහළොස්වන සියවසේ අගභාගයේදී තුමුලුරු හෝ තෙනාලි (දැනට තෙනාලි මසලම්හි කොටසක්) නම් ගම්මානයක ය. ඔහු ඉපදුණේ තෙනාලි වලයි. ඔහුගේ පියා ගාර්ලපති රාමායියාය. ඔහු සන්තාරාවුරු හි රාමලිංගේෂ්වර ස්වාමි කෝවිලේ පූජකයෙකු ලෙස සේවය කළේය.
ටෙනාලි රාමක්‍රූටූට ඔහුගේ ළමා කාලය තුළ කිසිදු විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොලැබුණු අතර ඔහු දැනුම පිළිබඳ පිපාසය නිසා විශිෂ්ට විශාරදයකු බවට පත්විය. සුප්‍රසිද්ධ කතාවකට අනුව, වෛෂ්ණාව ( විෂ්ණු දෙවියන්ගේ බැතිමතුන්) විද්වතුන් ඔහු ශිවයෙකු ලෙස පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. රාමක්‍රියා තවමත් අධ්‍යාපනය ලැබීමට අදිශ්ටානන කරගෙන සිටි නිසා ඔහු බොහෝ පඩිපෙළවල් වෙත ගොස් ඔහුව තම ගෝලයා ලෙස පිළිගන්නා ලෙස නිහතමානීව අයැද සිටියද ඔවුහු ඔහුට නම් කියමින් ඔහුව එළියට විසි කළහ. එදිනට පසු ඔහු සිතුවේ ඔහු කිසි විටෙකත් තම අධ්‍යාපනය සඳහා කිසිවෙකුගෙන් අයැද නොසිටින බවයි. ඊළඟ දවසේ රාමක්‍රිෂ්ණා අධ්‍යාපනය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා පිටත්ව ගිය නමුත් ඔහු කිසිදු ගුරුවරයෙකු වෙත ළඟා වූයේ නැත. ගමේ පාසල් පවුර ඔහුගේ ගුරුවරයා විය! සෑම දිනකම ඔහු තාප්පයේ සිටගෙන පන්ති කාමරයේ උගන්වන පාඩම් වලට සාවධානව සවන් දී ආපසු ගෙදර ගොස් තම මවට ඉගෙන ගත් දේ කියවනු ඇත. මෙය ඔහුගේ දෛනික පුහුණුව බවට පත්විය. නමුත් එක් අවාසනාවන්ත දවසක රාමක්‍රිෂ්ණා හසු වී සොරෙකු යැයි චෝදනා එල්ල වූ අතර ඔහු තම කතාව පාසල් ගුරුවරයාට විස්තර කළේය. රාමක්‍රිෂ්ණා කතාව ඇසීමෙන් පසු ගුරුවරයාට ආඩම්බර විය. එහෙත් මෝඩ ආගමික අගතිය නිසා ඔහුට ඒ ගැන කිසිවක් කළ නොහැකි විය. පසුව ඉලක්ක රහිතව සැරිසරමින් සිටියදී ඔහුට අග්ගිස්වරයෙකු හමු වූ අතර ඔහු කාලි දේවතාවියට නමස්කාර කරන ලෙස උපදෙස් දුන්නේය. ඔහු තම භක්තියෙන් දේවතාවියට වන්දනාමාන කළේය. කෝලි ඔහු ඉදිරියේ පෙනී සිටිමින් ඔහුගේ හාස්‍යය අගය කළ අතර, යම් දිනෙක ඔහු විජයනගරයේ ක්‍රිෂ්ණදේවරාය රජුගේ මළුවෙහි ශ්‍රේෂ්ට කවියෙකු ලෙස ප්‍රශංසා කරනු ඇතැයි ඔහුට ආශීර්වාද කළේය. දේවතාවිය ඔහුට "විකාසකවි" යන පදවි නාමයද ලබා දුන්නේය. ඔහුගේ බිරිඳ ශාර්ඩා වන අතර පුතා භාස්කරයිශර්මා ය.
මාළිගාව
රාමක්‍රිෂ්ණා ක්‍රිෂ්ණදේවරාය රජුගේ මළුවෙහි වැදගත් තනතුරක් දැරීය. ඔහු රජු විසින් පත් කරන ලද අෂ්ටඩිග්ගජාවරුන්ගෙන් කෙනෙකි.
පසුකාලීන වසර
1530 දී ක්‍රිෂ්ණදේවරාය රජුගේ අභාවයෙන් පසු ඔහු තවදුරටත් උසාවියේ නොසිට නැවත සිය උපන් ස්ථානය වන තෙනාලි වෙත පැමිණියේය. ඉන් වසර කිහිපයකට පසු ඔහු විශාල සර්ප දෂ්ටයකින් මිය ගියේය. ක්‍රිෂ්ණදේවරාය රජු ආරක්ෂා කිරීමට රාමක්‍රිෂ්ණා බොහෝ විට දායක වූ බවත්, තීරණාත්මක අවස්ථාවන්හිදී ඔහු බේරා ගැනීමට පැමිණි බවත්, ඔහු ඔහුගේ හොඳම මිතුරා බවත් වාර්තාවල සඳහන් වේ. thumb|තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණන්‍යා ගෞරවයට පාත්‍ර වූ පිළිමයකි
සාහිත්‍ය කෘති
තෙනාලි රාම ඔහුගේ දක්ෂතාවය හා බුද්ධිය නිසා කැපී පෙනුණි. තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණාගේ විශිෂ්ට කෘතිය වන පණ්ඩුරංග මහත්මාම් යනු උසස් කුසලතාවයකින් යුත් කාව්‍යයකි. ශාන්ත පණ්ඩාරිකාගේ අමාත්‍යංශය විසින් විශුද්ධ කරන ලද පණ්ඩර්පූර් හි විෂ්ණු දේවාලය පණ්ඩුරංග ලෙස පුරාවෘත්තයේ සඳහන් වේ. නිගාමා ෂර්මා නම් බ්‍රාහ්මණයෙක් සිය ජීවිතය නාස්ති කිරීම හා අශිෂ්ට ලෙස නාස්ති කිරීම, පණ්ඩර්පූර්හිදී අවසන් හුස්ම හෙළීය. යමාගේ සේවකයින් සහ විෂ්ණුගේ සේවකයන් අතර මතභේදයක් ඇති වේ. ඔහු දුෂ්ට ජීවිතයක් ගත කළ නිසා ඔහුව නිරයට ගෙන යාමට කලින් සිටි අය උත්සුක වූ අතර දෙවැන්නා ඔහු එම පූජනීය ස්ථානයේ මිය යන විට ස්වර්ගය සඳහා හිමිකම් කීය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙම තීන්දුව විෂ්ණුගේ සේවකයන්ට පක්ෂපාතී වේ තෙනාලි විසින් පණ්ඩුරංග මහත්මාම් සඳහා තේමාව ස්කන්ධ පුරාවෘත්තයෙන් ගෙන එය පණ්ඩුරංග බැතිමතුන් පිළිබඳ බොහෝ කථා වලින් වැඩි දියුණු කළේය. 'නිගාමා සර්මා අක්කා' නම් මන කල්පිත චරිතයක් තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණා විසින් නිර්මාණය කරන ලද අතර ඔහු ඇයට නමක් නොදී ඇය වටා කතාවක් ගොඩනඟා ගත්තේය. ඔහු 'චැටූ' නමින් බොහෝ කවි රචනා කළේය.
තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණා ක්‍රිෂ්ණදේවරායාගේ රාජකීය කවියෙකු ලෙස සිටියදී ජන වීරයකු බවට පත්විය. එහෙත් ඒ අතරම ඔහු ආගම පිළිබඳ බැරෑරුම් කෘති රචනා කළේය. ඔහුගේ ආඛ්‍යාන කවි තුනක් අද තිබේ. ඔහුගේ ප්රථම කාව්ය, ගැන උද්භතරධා චරතිමු ෂයිවා පලක්කුරික සෝමනාතා ගේ බාස පුරාණය මත පදනම් වූ ගුරු උද්භටා. උද්භතරධා චරතිමු ද ශුද්ධවන්තකම සමග කටයුතු බරණැස. තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණාට ෂයිවයිට් ආගම කෙරෙහි තිබූ ඇල්ම නිසා ඔහු තෙනාලි රාමලිංග කවි ලෙසද හැඳින්විණි. කෙසේ වෙතත්, ඔහු සඳහා මහත් භක්තියෙන් සිදු වෛෂ්ණාව ඔහුගේ වැඩ කටයුතු පණ්ඩුරංග මහතියම් පිළිබිඹු වන මෙන්ම.
තෙනාලි හැඳින්වූයේ විකාටා කවි (තෙළිඟු අක්ෂර මාලාවේ පාලින්ඩ්‍රෝමය) යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ විහිළු-විහිළු-කවියෙකි. ඔහුගේ කෘති සඳහා "කුමාර භාරතී" ද ඔහුට හිමි විය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු පිරිමි කවියන් ප්‍රවර්ගය:තෙනාලි රාමක්‍රිෂ්ණා
සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණය
සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රය ඒ වටා කක්ෂ ගතවී ඇති අභ්‍යවකාශයානා මගින් නිකුත් කරන රේඩියෝ සංඥා ඇසුරෙන් නිර්ණය කොට ඇත. මෙහිදී භාවිතා කරන මූලධර්මය ඩොප්ලර් ආචරණය මත පදනම්ව ඇත. මේ ඇසුරෙන් අභ්‍යවකාශ යානය සඳහා එක එල්ලේ පවතින ත්වරණය රේඩියෝ සංඥාවෙහි සංඛ්‍යාතයෙහි සිදුවන කුඩා විස්ථාපනයන් සහ පෘථිවිය මත පවතින මධ්‍යස්ථානය සහ අභ්‍යවකාශ යානය අතර පවතින දුර ප්‍රමාණය මත තීරණය කළ හැකිය. සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රය අභ්‍යවකාශ යානාවේ කක්ෂයට බලපෑම් කරන බැවින් මෙම දත්තයන් සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ විෂමතා සඳහා යටියනය කිරීමට භාවිත කළ හැකිය. කෙසේ නමුත් සඳෙහි සම මුහුර්තික භ්‍රමණය හේතුවෙන් සඳ වටා අභ්‍යවකාශ යානයක ගමන් මග සම්පූර්ණයෙන්ම පරීක්ෂා කිරීම කළ නොහැකියි. එහෙයින් සඳෙහි ඈතින් පිහිටි ප්‍රදේශයේ ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රය එතරම් හොඳින් අධ්‍යයනය කොට නැත.
සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රබල ලක්ෂණයක් වන්නේ Masconවල පැවැත්මයි. මේවා සඳ මත පිහිටන දැවැන්ත ආවාට හා බැඳුණු විශාල ධන ගුරුත්වාකර්ෂණ විෂමතා වේ. මෙම විෂමතාවයන් සඳ වටා කක්ෂ ගතවන අභ්‍යවකාශ යානාවක කක්ෂයට දැඩි ලෙස බලපෑම් කරන හෙයින් මිනිසුන් සහිත සහ මිනිසුන් රහිත මෙහෙයුම් සැලසුම් කිරීමේදී සඳ සම්බන්ධව නිවැරදි ගුරුත්වාකර්ෂණ ආකෘතියක් අත්‍යාවශ්‍ය වේ. ඇපලෝ වැඩසටහනට ප්‍රථමයෙන් සිදුකළ යාත්‍රා කිරීම සම්බන්ධ පර්යේෂණ තුළ දී මෙහෙයුමට අදාළ වන ප්‍රමාණය ඉක්ම වූ පිහිටුම් දෝෂයන්ට මහුණ දීමට සිදු වූ හෙයින් මුල් වරට මෙම විෂමතාවල පැවැත්ම Lunar Orbiter යානයෙහි ගමන් මග විශ්ලේෂණයෙන් හෙළිකර ගන්නා ලදී.
සඳෙහි ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රය හා බැඳුණු Masconවල පැවැත්මට එක් හේතුවක් ලෙස එහි ආවාටයන් පිරෙන පරිදි ගලා ගොස් ඇති mare බැසෝල්ටික ලාවා ගැලුම් සැලකිය හැකිය. කෙසේ නමුත් ගුරුත්වාකර්ෂණ විචලනයන් සම්පූර්ණයෙන් පැහැදිලි කිරීම සඳහා ලාවා ගැලුම් පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. ඒ සඳහා කබොල සහ ප්‍රාවරය අතර අතුරු මුහුණතෙහි ඉහළ නැගීමද සළකා බැලිය යුතුය. Lunar Prospector ගුරුත්වාකර්ෂණ ආකෘති මත පදනම්ව mare බැසෝල්ටික ගිනි කඳු ක්‍රියාකාරකම් සඳහා සාක්ෂි නොදරන තවත් Mascon පවතින බවට අදහස් ප්‍රකාශ වී ඇත. Oceanus Procellarum ප්‍රදේශයේ පිහිටන දැවැන්ත mare බැසෝල්ටික ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරකම් සහිත ප්‍රදේශය ධන ගුරුත්වාකර්ෂණ විෂමතාවයක් නොපෙන්වයි.
සජීවීකරණය
සජීවීකරණය
සජීවීකරණය යනු චිත්‍රපටයක එක් එක් රූපරාමුව වෙන වෙනම නිෂ්පාදනය කිරීමේ ක්රවමවේදයයි. මෙවැනි ක්රරම වේද අතරට පරිගණක මගින් නිර්මිත රූප යොදා ගැනීම, අඳින ලද චිත්ර යක ඡායාරූප ලබාගැනීම හෝ විශේෂයෙන් නිර්මාණය කළ ආදර්ශ ඒකකයක කුඩා වෙනස්කම් සිදුකර විශේෂ සජීවිකරණ කැමරාවකින් එය ඡායාරූප ගත කිරීම යානාදිය අයත්වෙයි. (Claymation සහ stop motion බලන්න) මෙසේ නිර්මාණය කරන ලද රූපරාමු එකට අමුණා තත්පරයටක රූපරාමු 16 ක් හෝ ඊට වැඩි සීඝ්රබතාවයකින් නිරීක්ෂණය කරන විට සන්තතික චලනයක් සිදුවේයැයි හැඟීමක් ඇති වෙයි. (දෘෂ්යල කල්පැවැත්ම හේතුවෙනි) එවන් චිත්රිපටයන් නිර්මාණය කිරීම විශාල වශයෙන් ශ්රoමය වැය වන ඉතා අපහසු ක්රිහයාවලියක් වන නමුත් පරිගණක සජීවීකරණ තාක්ෂණයේ දියුණුව හේතුවෙන් මෙම ක්රියයාවලියේ සීඝ්රහතාවය විශාල ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
GIF, QuickTime, Shockwave සහ Flash වැනි ගොනු ආකෘති ආධාරය අන්තර් ජාලය හරහා හෝ පරිගණකයක් භාවිතයෙන් සජීවීකරණ නැරඹීම කළ හැක.
සජීවීකරණය වියදම් අධික විශාල කාලයක් ගත වන ක්රිහයාවලියක් වීම හේතුවෙන් රූපවාහිනිය සහ සිනමා මාධ්ය සඳහා නිපදවෙන සජීවීකරණ නිර්මාණ අතුරෙන් බහුතරයක් වෘත්තීය මට්ටමේ සජීවීකරණ චිතරාධිකගාර තුළ නිපදවේ. කෙසේ නමුත් 1950 දශකයේ පටන් ස්වාධීන සජීවීකරණ ක්ෂේත්රරය ක්රිනයාත්මකව පවතී. මෙහිදි ස්වාධීන සජීවීකරණ චිත්රාකගාර තුළ (ඇතැම්විට තනි පුද්ගලයෙකු විසින්) සජිවීකරණ නිර්මාණයන් සිදු කරයි. ස්වාධීන සජිවීකරණ නිර්මාපකයින් කිහිප දෙනෙකුම වෘත්තීය සජීවීකරණ ක්ෂේත්රියට සා‍ර්ථකව ඇතුළත් වී ඇත.
සීමිත සජීවීකරණය යනු කෙටිමන් භාවිතයෙන් සජීවීකරණ ක්රිකයාවලිය නිෂ්පාදන හැකියාව ඉහළ නංවන සහ ඊට සමගාමීව වියදම අවම කරණ සජීවීකරණ ක්රේමවේදයකි. මෙම ක්රතමවේදය මුල්වරට UPA මගින් භාවිතා කළ අතර Hanna Barbera ආයතනය මගින් ප්රාචලිත කරන ලදී. කාටුන් නිර්මාණ සිනමා ශාලාවල සිට රූපවාහිනිය දක්වා පැමීණීමත් සමග අනෙකුත් චිත්රාමගාර විසින් මෙම ක්රAමවේදය භාවිතය අරඹන ලදී.
බොහෝ සජීවීකරණ චිත්රාරගාර වර්තමානය වන විට සිය නිෂ්පාදනයන් සඳහා ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් භාවිතා කරන නමුත් චිත්රිපටය මත තීරණය වන නිශ්චිත සජීවීකරණ විලාසිතාවන් භාවිත වේ. කැමරා රහිත සජීවීකරණය නම් ක්රතමවේදය නෝමන් මැක්ලරන්, ලෙන් ලයි සහ ස්ටෑන් බ්රැවකේඡ් වැනි චිත්රීපටි නිර්මාපකයන් විසින් ප්ර්චලිත කරන ලද්දකි. එහිදී ඡායාරූප පටල මත සෘජුව චිත්රව ඇඳීම සිදුකරන අතර අනතුරුව එය ප්රාක්ෂේපකයක් හරහා යැවීම සිදු කෙරේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Film#Animation
වෙබ් බ්‍රව්සරය
වෙබ් බ්‍රවුසරය යනු අන්තර් ජාලයේ ඇති තොරතුරු ලබාගැනීම සඳහා භාවිතාකරන මෘදුකාංගයයි. සියලු වෙබ් පිටු පින්තූර මෙන්ම වීඩියෝ දර්ශන වෙන් කර හඳුනාගැනීම සඳහා අන්තර්ජාලය තුල නිෂ්චිත URL එකක් භාවිතා කෙරේ මෙම. URL එක යොදාගනිමින් බ්‍රවුසරය විසින් භාවිතා කරන්නාගේ උපකරණය වෙත අදාල දත්ත බාගත කරදෙයි.
මහ එරමිණියා
ප්‍රවර්ගය:එරමිණියා ගණය
මූලාශ
මූලාශ්‍රයක් යනු යම් කරුනක් උපුටා ගත් මුල් කෘතියයි. එම කරුණ තහවුරු කරගැනීම සඳහා මෙම මුල් කෘතිය උපකාර වේ.
පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබිම
නියම කරන ලද හෝ පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබ්ම් ( back burning or swailing ) සමහර අවස්ථාවල දී වන කලමණාකරනය, ගොවිතැන, ගස් නැති තණකොළ වලින් වැසුනු තැනිතලාවන් නැවත ඇති කිරීම හෝ හරිතාගාර වායු පිටවීම වැළැක්වීම සදහා යොදා ගන්නා ක්‍රමයකි. ගින්න යනු වනාන්තර හා තණබිම් පරිසර විද්‍යාවේ ස්වභාවික කොටස් වන අතර වන නිලධාරීන් පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබීම් මෙවලමක් ලෙස යොදා ගනී. පාලනය කිරිමක් සහිත ගිනි තැබීම් ඇතැම් යෝග්‍ය, රැ අපට අවශ්‍ය කරන වන ශාක පැලවිම උද්දීපනය කරන අතර එමගින් වනාන්තර නැවත අළුත් වීමක් සිදුවේ. සික්වෝයා වැනි ඇතැමි බීජ ඒවායේ බීජ ආවරණය ඉවත් නොවී ගින්නකට අසුවන තුරු සුප්තව පවතී.
Reference
http://en.wikipedia.org/wiki/Controlled_burn
විශ්මයජනක ස්ථාන - ශ්‍රී ලංකාව
සිරීපාදය (Adam’s Peak)
මෙහිදී ප්‍රථමයෙන්ම සිරීපාදය පිළිබඳව වැඩිදුර විස්තර දැක්වීම යෝග්‍ය වනු ඇත. සිරීපාදය මුහුදුමට්ටමේ සිට අඩි 7,360ක් පමණ ඉහළින් පිහිටා ඇත.
ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ ය‍ෙදන කාල වලදී විවිධ ආගම් වලට අයත් බොහෝ ජනී ජනයා මහත් භක්තියෙන් ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ යෙදෙති. උදෑසනම සිය ගමන අරඹන පුද්ගලයෝ සවස් වන විට සිරිපා කරැණා කිරීමට සමත් වන අතර ඔවුන් නැවත ආපසු ගමන් අරඹන්නේ පසුදා උදෑසන කන්ද මුදුනේ සිට ඉර සේවය(ඉර උදා වන ආකාරය) ද බැලීමෙන් පසුය. මෙම ගමනේ ඇති මනස්කාන්ත බව නිසාම බොහෝ බැතිමත්තු වසරක් පාසාම සිරිපා කරැණා කිරීම පුරැද්දක්ලෙස කරති.
ශ්‍රී පාද කන්ද මුදුනේදී ඔබට ආශ්චර්යවත් දර්ශන නැරඹීමට හැකිය. තවද මෙම කන්ද මුදුනේ මෙම කන්ද ආරක්ෂා කරන සුමන සමන් දෙවියන් උදෙසා තනන ලද කුඩා විහාරයක්ද දැක ගත හැකි ‍ෙව්. ශ්‍රී පාද වන්දනාවේ ය‍ෙදන සමයේදී දහස් ගණනක් සමනල්ලු සිරිපා කරැණා කරන අසිරිමත් දර්ශනය දැක ගත හැකි නිසා ශ්‍රර්‍ ලාංකික ජනතාව මෙම කන්ද සමනළ කන්ද ලෙසද හඳුන්වයි. සමනල්ලු සිරිපා කරැණා කරන සමයේදී මුළු සමනල කන්දම ලේස් වැනි වූ සුදු පැහැයකින් වැසී යයි.
ගල් ගුහා සහ ලෙන්
මීට අමතරව තවත් විශ්මය ජනක ස්ථාන සබරගමුව පළා‍ෙත් බහුලව ඇත. නරඹන්නන්ගේ උනන්දුව වඩවන, කුතුහලය අවුස්සන ගල් ගුහා සහ විවිධ ලෙන් මෙහි බොහෝය. මෙවැනි ස්ථාන නැරඹීමට උනන්දුවක් දක්වන්නෙක් මග නොහැරියම යුතු ස්ථානයකි වවුල්පනේ. බොහෝ දුරට ලංකාවටම පමණක් ආවේනික වූ ලක්ෂණ වලින් යුතු වූ මෙම වවුල්පනේ පිහිටි ගල් ගුහා ප්‍රාග් කේම්බ්‍රීය යුගයේදී තැනී ඇතැයි සැලකේ.
මෙම ගල් ගුහා අතරින් හල්වින්න දොළ පහරද ගලා යන්නේ, ස්ටැලක්ටයිට්(Stalactites) සහ ස්ටැලග්මයිට්(Stalagmites) වලින් සෑදුණු ගුහා වල දර්ශනයේ අලංකාරය දෙගුණ කරවමිනි. තවද මෙම ගල් ගුහා දහස් ගණන් වවුලන්ට නිවහන් වී ඇති නිසාම මෙම ස්ථානයට ‘වවුල්පනේ’ යන නම ලැබී ඇත.
බතලෙගල (Bible Rock)
රක්වාන පාරේ ආය කටුවක හැඩය ගත් වංගුවක පිහිටි රක්වාන බුළුතොට කපොල්ල දීප්තිමක් දිනයකදී ඈත සිට බලන්නෙක්ට පෙනන්නේ අදහාගත ‍ෙනාහැකි ආකාරයේ අලංකාරයකින් යුත් දර්ශනයක් විලසටය.
අතීත විශ්මයන්
රත්නපුර නගරයේ මැණික් පතල් වලින් ආභරණ සඳහා මැණික් ලබා දෙනවාට වඩා දේ සොයා ගත් අවස්ථා විරල නැත. මෙම මැණික් පතල් වලින් ආදි යුගයට අයත් පොසිල වර්ග බොහෝමයක් සොයා ගෙන ඇත. මේවාට අනුව ආදි යුගයේදී ලංකාවේ සිංහයන්, හිපපොටේමසුන්, රයිනෝසිරසයන් වැනි සතුන් වාසය කල බව සොයා ගන්නට ලැබී ඇති අතර අතීත මානවයින් පිළිබඳවද තොරතුරු රැසක් සොය් ගෙන ඇත.
ශ්‍රී‍ ලංකාවේ ආදී වාසී ජනයා වන වැද්දන් මේ දක්වාද ලංකාවේ සමහරක් ප්‍රදේශ වල වාසය කරන්නේ සිය පාරම්පරික ජීවන ක්‍රමයන්, ආහාර පාන, ඇඳුම් පැළඳුම් ඒ ආකාරයෙන්ම පවත්වා ගනිමිනි.
Low of attraction
https://www.thelawofattraction.com/what-is-the-law-of-attraction/ LOW OF ATTRACTIONS
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
Law of attraction
money
112.134.46.41 10:01, 22 ජූනි 2023 (යූටීසී)
චන්ද්‍රා ද සිල්වා
මහාචාර්ය චන්ද්‍රා රිචඩ් ද සිල්වා ශ්‍රී ලාංකික ශාස්ත්‍රාලිකයෙක්, ඉතිහාසඥයෙක් සහ කතුවරයෙකි. ඕල්ඩ් ඩොමීනියන් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාස කථිකාචාර්යවරයකු වන ද සිල්වා මහතා ශ්‍රී ලාංකේය ඉතිහාසය පිළිබඳ පොත් ගණනාවක් ලියා ඇත.
මුල් ජීවිතය සහ පවුල
බම්බලපිටිය ශාන්ත පීතර විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනයෙන් පසු, චන්ද්‍රා ද සිල්වා ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලබා 1962 දී ඉතිහාසය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඔහු 1968 දී ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගත්තේය.
වෘත්තීය
ද සිල්වා 1963 දී පේරාදෙණිය ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගැන්වීම ආරම්භ කළේය. ඔහු 1978 සිට 1981 දක්වා පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍ර පීඨයේ පීඨාධිපතිවරයා විය. ඔහු 1984 දී විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු බවට පත් විය. ඔහු 1989 සහ 1991 අතර බෝඩොයින් විද්‍යාලයේ ඉතිහාස හා ආසියානු අධ්‍යයන පිළිබඳ ආගන්තුක මහාචාර්යවරයා විය. ඔහු 1991 සහ 1998 අතර ඉන්දියානා ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ සභාපතිවරයා විය. ඔහු 1998 දී පැරණි ඩොමීනියන් විශ්වවිද්‍යාලයට සම්බන්ධ වූයේ එහි ඉතිහාස සභාපතිවරයා ලෙසය. ඔහු 2003 ජුනි විශ්ව විද්‍යාලයේ කලා හා ලිපි විද්‍යාලයේ පීඨාධිපති විය. ඔහු දැනට විශ්වවිද්‍යාලයේ පීඨයේ සහ වැඩසටහන් සංවර්ධනය සඳහා උප ප්‍රධානියෙකි.
ද සිල්වා ට 1987 දී Alliance Francaise de Paris වෙතින් Diplome de Langue Francaise පිරිනමන ලදී.
කටයුතු
ද සිල්වා පහත සඳහන් පොත් ලියා ඇත.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people) ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
සුළං ටර්බයිනය
thumb|ඩෙන්මාර්කයේ ඇල්බ්‍රෝග් පවතින් ටර්බයින් සම්මතයක් ලෙස පයිලනයක් මෙන් ඉතා උසට සාදා ඇත. සුළං මෝලක් යනු සුළගේ පවතින චාලක ශක්තිය, යාන්ත්‍රික ශක්තිය බවට පරිවර්ථනය කරන භ්‍රමනය වන යන්ත්‍රයකි. මෙම යාන්ත්‍රික ශක්තිය ජලය ‍පොම්ප කිරීම, ගල් කුඩු කිරීම වැනි යාන්ත්‍රික කාර්යය සඳහා ‍ප්‍රයෝජනයට ගන්නා විට එය සුළං මෝලක් ලෙස හැඳින්වේ. නමුත් මෙම යාන්ත්‍රික ශක්තිය විද්‍යුතය ජනනය කිරීමට යොදාගත් විට එය සුළං විද්‍යුත් ජනක‍ය, සුළං ටර්බයිනය, සුළං ශක්ති ඒකකය (WPU) හෝ සුළං ශක්ති පරිවර්තකය ලෙස හැඳින්වේ.
මෙම ලිපිය විද්‍යුත් ශක්තිය ජනනය කරන යාන්ත්‍රණයක් විස්තර කරයි. සුළං මෝල පිළිබඳ ලිපිය, ධාන්‍ය පිටි කිරීම, ජලය පොම්ප කිරීම ආදී යාන්ත්‍රණ පැහැදිලි කරනු ලබයි. සුළං බලය යන ලිපිය ටර්බයින් ස්ථාපිත කිරීම, ආර්ථිකය, පොදු ව්‍යාපෘති මතභේද ආදිය ගැන සලකා බලනු ලබයි. එම ලිපියේම සුළං ශක්තිය කොටස කාලයක් පුරා සුළං ශක්තියේ ව්‍යාප්ත වීම සහ එය ටර්බයින නිර්මාණයේ දී බලපාන ආකාරය විස්තර කරයි.
ලංකාවේ සුළං විදුලි බලාගාර පිහිටා ඇති තැන් නම්,
1.කොළඹ
2.කන්කස්තුරේ
4.අනුරාධපුරය
5.මඩකලපුව
6.පුත්තලම
කිරි
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
ආහාරයට නොගන්නා ප්‍රයෝජනවත් කිරි
ප්‍රයෝජනයට නොගන්නා කිරි
ප්‍රවර්ගය:කිරි
හෙට්ටිපොල
හෙට්ටිපොල, කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල
මිං රාජවංශය
මිං රාජවංශය හෙවත් මහා මිං 1368 වර්ෂයේ සිට 1644 චීනය පාලනය කළ රාජවංශය විය. ඒ මොංගෝලියානු යුවාන් රාජවංශය බිඳ වැටීමෙන් පසුවයි. එය හන්-චීන ජාතිකයන් විසින් චීනය පාලනය කරනු ලැබූ අවසන් රාජවංශය ද වෙයි. ප්‍රධාන අගනුවර වූ බෙයිජිං 1644 දී කැරලිකරුවන් (ෂුන් රාජවංශය පිහිටවූ ලී ශිචෙං හා පසුව මැන්චු චිං රාජවංශය) අතට පත් වුව ද මිං රජ පෙළපතේ සෙසු සාමාජිකයන් විසින් පිහිටුවන ලද කුඩා රාජ්‍යයන් දක්ෂිණ මිං යනුවෙන් 1662 දක්වා පැවතිණි.
හොංවු අධිරාජ්‍යයා (රාජ්‍ය. 1368 - 1398) ඍජු හා ස්ථාවර ක්‍රම්ව්වෙදයකට අනුව හැඩ ගැසුණු ස්වයංපෝෂිත ග්‍රාමීය ජන කොට්‌ඨාසයන්ගෙන් සැදුම් ලත් සමාජයක් නිර්මාණය කිරීමෙහි ලා පුරෝගාමී විය. එය ඔහුගේ අධිරාජ්‍යය සඳහා ප්‍රබල සෙබළ පිරිසක් පවත්වා ගෙන යාමට ඉවහල් විය. එම අධිරාජ්‍යයේ ක්‍රියාකාරී යුද සෙබළුන් සංඛ්‍යාව දස දහස ඉක්මවූ අතර නාවික හමුදා වරායන් ලොව විශාලතම ඒවා විය. රාජ සභාවේ පාලකවරුන්ගේ හා සෙසු ධනපතියන්ගේ බලය සීමා කිරීමට කටයුතු කළ ඔහු, තම පුතුන්ට චීනය පුරා වැඩ වසම් හා බලය පවරා දුන් අතර හුආං-මිං ශුෂුං නම් පාරම්පරික උපදෙස් මාලාවක් මගින් මාර්ගෝපදේශය ලබා දුන්නේය. එම වැඩපිළිවෙල අසාර්ථක වී ගියේ ඔහුගේ තරුණ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ජිඅංවෙන් අධිරාජ්‍යයා තම මාමවරුන්ගේ බලය සීමා කිරීමට උත්සාහ කළ නිසා ය. මෙය 1402 දී යන් කුමරු යොංල අධිරාජ්‍යයා ලෙස බලයට පත් කළ ජිංනාන් අරගලයට තුඩු දුන්නේය. යොංල අධිරාජ්‍යයා 'යන්' නගරයේ නම බෙයිජිං යනුවෙන් වෙනස් කර, තහනම් නගරය ඉදි කර, මහා ඇළ ප්‍රතිසංස්කරණය කළ අතර නිලධාරීන් පත් කිරීමේදී අධිරාජ්‍යයීය විභාග සඳහා ප්‍රමුඛ ස්ථානයක්‌ ලබා දීමට කටයුතු කළේය. ඔහුට පක්ෂපාතී වූ පාලකවරුන්ට ප්‍රත්‍යුපකාර කළ ඔහු, කොන්ෆියුසියානු වියත් පරිපාලන නිලධාරීන් එදිරිව සේවයේ යෙදවීය. ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් වූ ශෙං හ අරාබිය හා අප්‍රිකාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරය තෙක් ඉන්දියන් සාගරයේ යාත්‍රා කළ ගවේෂණ චාරිකා හත සඳහා නායකත්වය ගෙන කටයුතු කළේය.
නව අධිරාජ්‍යයන් හා නව පාර්ශවයන් බලයට පැමිණීමෙන් අධික වියදම් කරවූ එවැනි දෑ අවම විය. 1449 ටුමු අර්බුදය හේතු කොටගෙන ශෙංටොං අධිරාජ්‍යයා නෙරපා හැරීමත් සමග ඒවා මුළුමනින්ම නවතා දමන ලදී. අධිරාජ්‍යයීය නාවික හමුදාව අභාවයට යාමට ඉඩ හැරිණි. අනිවාර්ය ශ්‍රමය යොදවා ගනිමින් ලිආඕඩොං බැම්ම ඉදි කෙරුණු අතර එකට සම්බන්ධ කිරීමෙන් හා බලකොටු තැනීමෙන් චීන මහා ප්‍රාකාරය වර්තමාන තත්වයට ගෙනෙනු ලැබිණි. මහා පරිමාණ ජන සංගණන දස වසරක් පාසා සිදු කෙරුණ ද, වැඩ රාජකාරි හා බදු මඟ හැරීමේ අදහසින් ඊට දායක නොවීම සහ එම සංඛ්‍යාලේඛන එක් රැස් කිරීම හා විශ්ලේෂණය කිරීම දුෂ්කර වූ හෙයින් නිශ්චිත තොරතුරු ලබා ගත නොහැකි විය. මිං අවසාන සමය වන විට ජනගහනය කෝටි 16 - 20 අතර පැවති බවට අනුමාන කෙරෙන නමුදු ගොවියන් සුළු සංඛ්‍යාවකින් අධික ලෙස බදු ඇය කර පියවා ගැනුණු අතර බොහෝ දෙනා නිල වාර්තාවලින් අතුරුදන් වූවා හෝ තම දේපළ හා ඉඩම් බදු මුක්තිලාභී පාලකවරුන්ට හා විහාරවලට පරිත්‍යාග කළෝය. ජපන් මුහුදු මංකොල්ලකරුවන්ගෙන් වෙරළ ප්‍රදේශ ආරක්ෂා කර ගැනීමේ අරමුණින් හඉජින් නීති පනවනු ලැබූ නමුදු ඒවා තවත් ජාවාරම්කරුවන් හා මංකොල්ලකරුවන් බිහි වීමට තුඩු දුන්නනේය.
16වන සියවස පමණ වන විට යුරෝපීය වාණිජ ව්‍යාප්තිය - ගුඅංශෞ අසල මැකාඕ වැනි දූපත්වලට සීමා වුව ද - එනිසා දේශ-දේශාන්තර භෝග, ශාක හා සතුන් හුවමාරුව බෙහෙවින් ප්‍රචලිත විය. සිචුආන් අහාරවලට මිරිස් එක් වූ අතර බෙහෙවින් ඵලදායී වන ඉරිඟු හා අර්තාපල්, වගාව හඳුන්වා දීමෙන් දුර්භික්ෂ දුරු වී යාමෙන් ජනගහනය වර්ධනය විය. පෘතුගීසි, ස්පාඤ්ඤ හා ඕලන්ද වෙළඳ ව්‍යාප්තිය චීන නිෂ්පාදන සඳහා නව ඉල්ලුමක් නිර්මාණය කළ අතර ජපන් හා ඇමෙරිකානු රිදී මහත් ආදායමක්‌ විය. මෙය මිං ආර්ථිකය යළි පණ ගැන්වූ අතර අධික උද්ධමනයට ලක්‌ වීමෙන් මුදල් නෝට්ටු භාවිතය පිරිහිණි. වාණිජ කටයුතු සඳහා මෙබඳු ප්‍රමුඛස්ථානයක් ලබා දීම හා එමගින් බිහි වූ ධනවත් පන්තියට, සාම්ප්‍රදායික කොන්ෆියුසියානු ලබ්ධිකයෝ විරුද්ධ වූ අතර වං යංමිං විසින් හඳුන්වා දෙන ලද නූතනවාදී දර්ශනය ඊට සමීප ආකල්පයකට ඉඩ දිණි. ශං ජුශෙංගේ ප්‍රතිසංස්කරණ මුලින් සාර්ථක වුව ද පසුව අනර්ථකාරී වූයේ කුඩා හිම යුගය නිසා හට ගත් ආර්ථික පසුබෑමත් ගොවියන්ට බදු ගෙවීමට අවශ්‍ය වූ රිදී සැපයුම කපා හරින ලෙස ජපන් හා ස්පාඤ්ඤ වෙළඳ ප්‍රතිපත්ති වෙනස් වීමත් නිසා ය. අස්වනු හිඟය, ගංවතුර හා වසංගත හේතුවෙන් ලී ශිචෙං ඇතුළු කැරලිකරුවන් හමුවේ අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටිණි. පසුව මැන්චු ජාතිකයන් හා ඔවුන්ගේ අෂ්ට ධජ සේනා විසින් චිං රාජවංශය පිහිටුවන ලදී.
අරගලය හා කැරලිකරුවන්ගේ එදිරිවාදී බව
මොන්ගෝලියානු යුවාන් රාජවංශය (1271 - 1368) මිං රාජවංශය පිහිටුවීමට පෙර චීනය පාලනය කළේය. යුවාන් රාජවංශයේ පිරිහීමට හේතු වූ කරුණු නම්, හන්-චීන ජාතිකයන්ට ජාතිය මත පදනම් ව පිරිහෙළා කටයුතු කිරීම නිසා නොසන්සුන් බව මෙන්ම කැරලි ඇතිවීම, උද්ධමනයෙන් පීඩිත ප්‍රදේශවල ජනතාවගෙන් අධික ලෙස බදු ඇය කර ගැනීම, වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘති අතහැර දැමීමෙන් කහ ගඟ උතුරා ගංවතුර ගැලීම ආදිය යි. එහි ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් කෘෂිකර්මය හා ආර්ථිකය පිරිහුණු අතර, කහ ගඟේ වේලි ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට ගෙනා දහස් සංඛ්‍යාත දුගියෝ කැරලි ගසන්නට වූහ. 1351 දී රතු ජටාධාරීහු ඇතුළු හන්-චීන ජාතික කණ්ඩායම් කැරලි ගැසූහ. රතු ජටාධාරීහු, සුදු පියුම් නම් ආගමික සංවිධානයක් හා සබැඳුණෝ වූහ. දිළිඳු දුගියෙකු ව ඉපිද බෞද්ධ භික්ෂුවක ව සිටි ශු යුඅංශං උපැවිදි වැ 1352 දී රතු ජටාධාරීන්ට එකතු විය. කැරලි නායකයෙකුගේ දියණියක විවාහ කර ගැනීමෙන් ඔහු ජනප්‍රියත්ව්යට පත් විය. 1356 දී ශු යුඅන්ශංගේ කැරලි කණ්ඩායම් නංජිං නගරය අත්පත් කර ගත් අතර, පසුව එය ඔහු විසින් මිං අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර ලෙස පත් කර ගන්නා ලදී.
යුවාන් රාජවංශය පිරිහෙමින් පැවති අවධියක, දේශයේ පාලනය කිරීමේ හා නව රාජවංශයක් පිහිටුවීමේ අයිතිය දිනා ගැනීමට තරඟකාරී කැරලි කණ්ඩායම් සටන් වැදුණෝය. 1363 දී, ශු යුඅංශං සිය ප්‍රබල ප්‍රතිවාදියා වූ හන් කණ්ඩායමේ නායක චෙන් යෞලිඅං, පෝයං විලෙහි සටනේ දී පරාජය කළේය. මෙය ලොව විශාලතම නාවික සටනක් යැයි සැලකේ. ගිනි අවි සන්නද්ධ යුද නැව් භාවිතයෙහි ප්‍රසිද්ධ වූ ඔහුගේ, 200,000 පමණ මිං නාවිකයන්ට ඔවුන් මෙන් තුන් ගුණයකට වඩා විශාල වූ හන් කැරලි කණ්ඩායම පරාජය කිරීමට හැකි විය. එම ජයග්‍රහණය ඔවුන්ට ප්‍රතිපක්ෂ කැරලි කණ්ඩායම් විනාශ කළ අතර, ශු යුඅංශං නිතරඟයෙන් ම සරු සාර යැංශි ගංගා නිම්නයේ පාලන බලය ලබා ගනිමින් දකුණේ පාලන බලය තහවුරු කර ගත්තේය. රතු ජටාධාරීන්ගේ පාරම්පරික නායකයා 1367 දී මිය ගිය පසු, ඔහුගේ රාජප්‍රාප්තියට යන මගෙහි එරෙහි වීමට කිසිවෙකු නො සිටි හෙයින්, 1368 දී යුවාන් අගනුවර වූ දාදු නගරය ආක්‍රමණය කිරීමට සේනා යැවුයේ තමා අධිරාජ්‍යයීය අභිලාෂයන් මුදුන් පත් කර ගනිමිනි. අවසාන යුවාන් අධිරාජ්‍යයා උතුරින් පිහිටි ෂැංඩු වෙත පලා ගිය අතර දාදුහි යුවාන් මාළිගා විනාශ කිරීමෙන් පසු ශු යුඅංශං විසින් මිං අධිරාජ්‍යය හා රාජවංශය ස්ථාපනය කරන ලදී. දාදු නගරය බෙයිපිං ලෙස නම් කරන ලදී. ශු යුඅංශං, 'මහා රණකාමී' යන අරුතින් "හොංවු" යන නම සිය යුග නාමය ලෙස තෝරා ගත්තේය.
හොංවු අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍ය සමය
= ආශ්‍රේයයන් =
http://en.wikipedia.org/wiki/Ming_Dynasty <references group="lower-alpha" />
කෆිර් යානා
කෆිර් යානා යනු ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තයේ නිපැයුමකි. කෆිර් යනු හීබෘ බසින් සිංහ පොතකයා යන්න යි. මෙම යානා සියලුම කාලගුණ තත්ත්වයන්ට උචිත වන අයුරින් තනා අති බහුකාර්ය ප්‍රහාරක යානා විෂේශයකි. කෆිර් ප්‍රහරක ගුවන් යානාව තනා ඇත්තේ ප්‍රංශ ඩැසල්ටඩ් මිරාජ් 5(Dassault Mirage 5)ගුවන් යානයේ සැකිල්ල, ඊශ්‍රායල් ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රම ශිල්පය සහ ඊශ්‍රායලයේ නිශ්පාදිත සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79 (General Electric J79) තල බමන විදින එන්ජිමක් උපයෝගී කිරීමෙනි.
පසුබිම
කෆිර් ප්‍රහාරක ගුවන් යානාවෙහි උපත ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදවේ විශේෂිත අවශ්‍යතාවය මත ඩැසෝල්ටඩ් මිරාජ් IIIC(Dassault Mirage IIIC) ගුවන් යානය උපයෝගී කරගනිමින් නිර්මාණය වූවකි.
උඩරට සිංහල මෝස්තර කලාවේ මූලිකාංග
වෙනත්
‍* තොරණ
කෆිර් යානා
පසුබිම
තවද 1960 මධ්‍යම භාගය වන විට ඩැසල්ටඩ් ගුවන් තරණය සමාගම (Dassault Aviation) ඊශ්‍රායලයේ ඉල්ලීමකට අනුව පැහැදිලි කාලගුණයකට උචිත වුත්, භුමි ප්‍රහාරක යානාවක් වු මිරාජ් III ගුවන් යානාවේ අනුවාදයක් වුත් මිරාජ් 5 තැනීමට ආරම්භ කරන ලදී.ඊශ්‍රයලයේ ඉල්ලීමකට අනුව මෙම යානයේ නියමු කුටිය පිටුපස වු උසස් ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොන ක්‍රම ශිල්පයන් ඉවත් කොට නඩත්තු වියදම් අවම කරගැනීම උදෙසා වැඩි ඉන්ධන ධාරිතාවක් රැගෙන යාමට හැකිවන සේ නිර්මාණය කරන ලදී.
1968 වන විට ඩැසල්ටඩ් සමාගම ඊශ්‍රායලය සඳහා මිරාජ් 50J යානා 50ක් නිෂ්පාදනය කර තිබු නමුත් 1967 දී ප්‍රංශය මගින් ඊශ්‍රායලයට යෙදූ යුද්ධායුධ තහනම හේතුවෙන් ගුවන් යානා බෙදා හැරීමේ කාර්යය අඩාල විය. මෙයට පිළිතුරු ලෙස ඊශ්‍රායලය විසින් බලපත්‍ර රහිතව මිරාජ් 5 ගුවන් යානාවේ අනුපිටපතක් වු නෙශර්(Nesher) හෙවත් හීබෘ බසින් ගිජුලිහිණියා යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හැදින් වු ගුවන් යානය නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම යානයේ එන්ජිම සහ සැකිල්ල ඊශ්‍රායලයේ නිශ්පාදනයකි.
ප්‍රවර්ධනය
සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79 ජම්බොජෙට්(General Electric J79 turbojet) සහ රෝල- රොයිස් ස්පෙයි ටර්බොෆැන්(Rolls-Royce Spey turbofan) ආකාරයේ ජව නිශ්පාදන දෙකක් ආරම්භයේ දී පෙර පරීක්ෂන සඳහා යොදා ගන්නා ලද අතර සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික J79 ජම්බොජෙට්(General Electric J79 turbojet) අවසානයේදී තෝරා ගන්නා ලදී. ඊශ්‍රායලය මෙය තෝරා ගන්නා ලද්දේ එය ඔවුන් එක්සත් ජනපදයෙන් 1969 දී අත්පත් කරගත් මැක්ඩොනල් ඩෝග්ලාස් එෆ්-4 ෆැන්ට්ම් II(McDonnell Douglas F-4 Phantom II) ගුවන් යානයට යොදාගත් එන්ජිම නිසාවෙන් සහ ඔවුන් ජේ79 නිපදවීමට බලපත්‍ර ලද නිසාවෙන් පමනක් නිසාම නොව, ජේ 79 එන්ජිම මුල් ප්‍රංශ අට්‍ර් 09(Atar 09) එන්ජිමට ද වඩා පැහැදිලි ලෙස ප්‍රභල වු බැවිනි.
මිරාජ් III ගුවන් සැකිල්ල මත ජව නිශ්පාදනය තැබීමට නිසි ආකාරයෙන් ඉඩ සලසා දීමට සහ ජේ79 එන්ජිමට අවශ්‍ය සිසිලනය ලබාදීම සඳහා යානයේ පෘෂ්ටභාග රාමුව සුළු ලෙස කෙටි සහ පුළුල් කරන ලදී. පසු දහනය සඳහා අවශ්‍ය සිසිලනය ලබා දීමට වායු චුෂණයන් විශාල කරන ලද අතර පර්යන්ත සිරස් ස්ථායීකාරකයෙහි විශාල ආයමුඛයක් සවි කරන ලද අතර ටයිටේනියම් තාප ඵලකයකින් කොපු ලන ලදි.
ආසන දෙකක් සහිත මිරාජ් IIIBJ(Mirage IIIBJ)යානය සමඟ සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික ජේ79(GE J79) එන්ජිම එකතු කිරීමෙන් සාදාගත් යානය පළමු වරට 1970 සැප්තැම්බර් මස ගුවන් ගත කරන ලදී. ඒ සමඟම නැවත සකස් කළ නෙශර් යානය 1971 සැප්තැම්බර් මස පියාසර කරවන ලදී.
1973 ජුනි මස දී වැඩි දියුණු කළ නෙශර් යානයේ මුලාකෘතියක් වු රාම්(Ra'am) හෙවත් ගිගුරුම ගුවන් යානය ගුවන් ගත කරන ලදී. මෙම යානය සතුව පුළුල් වු සංශෝධිත නියමු කුටියක්, ශක්තිමත් ගොඩ බැස්වීමේ ගියරයක් සහ සැලකිය යුතු තරමේ ඊශ්‍රායල් ගුවන් තාක්ෂණික ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රම ශිල්පයන් පවතී. මෙහි අන්තර් ඉන්ධන බහාලුම් සුළු වශයෙන් නැවත සකස් කරන ලද අතර සම්පූර්ණ ධාරිතාව ගැලුම් 713 තෙක් වර්ධනය කරන ලදී.
ඇතැම් ස්ථිර නොවු වාර්තා පවසා සිටින්නේ ඊශ්‍රායලය මිරාජ් IIIC(Mirage IIIC) මුල් පිටපත සමඟ ජේ79(GE J79) එන්ජිම එකතු කිරීමෙන් බරාක්(Barak) හෙවත් අකුණ ගුවන් යානය නිර්මාණය කල බව සහ මොවුන් 1973 දී අරාබි-ඊශ්‍රායල් යුද්ධය හෙවත් ඔක්තෝම්බර් යුද්ධය සඳහා මෙම ගුවන් යානය යොදාගත් බවයි. නමුදු මේ වනතුරු ද එවැනි ගුවන් යානයක් පවතින බවට සාධක සොයාගෙන නොමැත.
මෙහෙයුම් ඉතිහාසය
කෆිර් ගුවන් යානය ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාව මගින් සේවයට යොදවන ලද්දේ 1975 දීය. මෙහි පළමු ගුවන් යානවල් පවරන ලද්දේ 101 පළමු සටන් කරන්නා භට කණ්ඩායම(101st "First Fighter" Squadron) හට ය. පසුගිය වර්ෂයන් තුල මෙම යානය තවත් භට කණ්ඩායම් යටතේ පිහිටුවන ලදී. එක්සත් ජනපදය මගින් 1976 දී ඊශ්‍රායලයට ලබා දුන් එෆ්-15 ඊගල් ෆයිටර්(F-15 Eagle fighter) හෙවත් සටන් රාජාලියා ගුවන් යානායේ ආගමනයත් සමඟ ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය වු කෆිර් යානයේ අගය ගිලිහී ගියේය.
කෆිර් ගුවන් යානාව ප්‍රථම වරට සටනෙහි යොදවන ලද්දේ 1977 නොවැම්බර් 09 වන දා ඊශ්‍රායල - ලෙබනන ගැටුම හිදී ලෙබනනයේ ටෙල් අසියා(Tel Azia) පුහුණු කඳවුරට පහර දීම සඳහා ය. කෆිර් යානාව ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවට සේවය කරන කාලවකවානුවේ දී ලබා ගත හැකි වු එකම ජයග්‍රහණය වන්නේ 1979 ජුනි 27 වන දින කෆිර් සී.2(C.2) යානයට සිරියානු මිග්-21( MiG-21) ගුවන් යානයකට ප්‍රහාරය එල්ල කොට බිම හෙලීම ය.
ඊශ්‍රායලය ලෙබනනය ආක්‍රමණයේ දී ඔවුන් බහුලව එෆ්-15 සහ එෆ්-16 ගුවන් යානා යොදා ගත් අතර අනාරක්ෂිත පිරිස් මුදා ගැනීමේ මෙහෙයුම් වලට කෆිර් යානය යොදා ගන්නා ලදි. කෙටි කලකට පසුව සියළුම ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදා සී.2 යානයන් සී.7 අනුවදයට වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ එම යානාවන් හට උසස් ක්‍රියාකාරීත්වයක් ලබා දී බෝම්බ හෙලන ගුවන් යානයක් සඳහා වඩාත් උචිත වන සේ සැකසීමටය. 20 වසරක නොනවත්වා සේවාවෙන් පසුව කෆිර් ගුවන් යානය 1990 හි දෙවන භාගය වන විට ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවෙන් නික්මෙන ලදි.
අභ්‍යවකාශ තරගය
සෝවියට් සංගමය මගින් නිෂ්පාදනය කල Lunokhod 1 චන්ද්‍රා රෝවරය. එය වෙනත් ලෝකයක් මත ගොඩබාන ලද ප්‍රථම දුරස්ථ පාලක රොබෝ යන්ත්‍රය වේ. අභ්‍යවකාශ තරගය යනු අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය සහ සොවියට් සංගමය අතර පැවති තරඟයයි. මෙය දළ වශයෙන් 1957 වර්ෂයේ පටන් 1975 වසර දක්වා ක්‍රියාත්මක විය. ප්‍රථම චන්ද්‍රිකා මගින් අභ්‍යවකාශය ගවේෂණය, අභ්‍යවකාශය වෙත මිනිසුන් යැවීම සහ සඳ මතට මිනිසුන් යැවීම සදහා වු උත්සාහයන් මෙයට අන්තර්ගත විය.
කෆිර් යානා
කෆිර් යානාව විදේශ සේවාවේ දී
කෆිර් යානාව ඊශ්‍රායල් නිශ්පාදනයක් වුව ද ජේ79 එන්ජිම එක්සත් ජනපදයේ නිශ්පාදනයක් බැවින් සියළුම අපනයන වෙළදාම් වලදී එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තුමේන්තුවෙහි අනුමැතිය අවශ්‍ය විය. මෙය කෆිර් ගුවන් යානය අනිකුත් ජාතීන් අතර ව්‍යාප්ත වීම සීමාන්තික කිරීමට සමත් විය.
අභ්‍යවකාශ තරගය
සෝවියට් සංගමය 1957 වසරේ ඔක්තෝබර් 04 වැනි දින ස්පුට්නික් (Sputnik) 1 යානය අභ්‍යවකාශගත කිරීමත් සමග අභ්‍යවකාශ තරගය ඇරඹුණු බව සැලකිය හැක. අභ්‍යවකාශ කරගය යන යෙදුම අවිආයුධ තරගය යන යෙදුම ඇසුරෙන් ඊට ප්‍රතිසම නිර්මාණය කරගන්නා ලද්දකි. අභ්‍යවකාශ තරගය සීතල යුධ සමය තුළ එක්සත් ජනපදය සහ සෝවයට් සංගමය අතර පැවති සංස්කෘතික, තාක්ෂණික සහ අදහස් මය ප්‍රතිවිරුද්ධ බවෙහි වැදගත් කොටසක් බවට පත්විය. මෙම ක්ෂේත්‍රය තුළ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය අතිශය වැදගත් වීමට එහි හමුදාමය යෙදුම් සදහා පැවති විභවයත් සමාජීය වශයෙන් අභිමානය ඉහළ නැංවීමේ හැකියාවත් හේතු විය.
කෆිර් යානා
කෆිර් යානාව විදේශ සේවාවේ දී
2006 වර්ෂයේ දී කෆිර් ගුවන් යානා කොලොම්බියාව, ඉක්වදෝරය සහ ශ්‍රී ලංකාවට අපනයනය කරන ලදි.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
ස්පුට්නික් 1 යානය බීච් බෝලයක ප්‍රමාණයේ එකක් වූ අතර බරින් කිලෝග්‍රෑම් 80 ඉක්මවු එය මාස 2කකට වැඩි කාලයක් පෘථිවිය වටා කක්ෂගතව පැවතීමට සමත් විය.
කෆිර් යානා
එක්සත් ජනපදය
1985 සිට 1989 දක්වා කාලය තුල වැඩි දියුණු කල කෆිර් සී.1 කෆිර් යානා විසි පහක් එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට සහ නාවික බල ඇණියට බදු දෙන ලද්දේ අසදෘශ ගුවන් සටන් පුහුණුවේ(dissimilar air combat training (DACT)) දී පස මිතුරෙකු වශයෙන් ක්‍රියා කිරීමට ය. පසුව මෙම කෆිර් යානා එෆ්-21ඒ කෆිර් යනුවෙන් නම් කරන ලදි.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
1957 වසරේ ඔක්තෝබර් 4 වැනි දින අභ්‍යාටවකාශ තරඟය ආරම්භ කරමින් සෝවියට් සංගමය විසින් ස්පුට්නික් 1 යානය සාර්ථකව ගුවන් ගත කළ අතර එය පෘථිවිය වටා කක්ෂ ගත වූ ප්‍රථම චන්ද්‍රිකාව බවට පත් විය. මෙම යානයත් සමඟ ඇති වූ යුදමය සහ ආර්ථිකමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ බියක් හටගත් අතර දේශපාලනික මත ගැටුම් ද ආරම්භ විය. මේ හේතුවෙන් එවකට පාලනයේ යෙදුණු අයිසන් හවර් පාලන යාන්ත්‍රණයට නාසා ආයතනය ආරම්භ කිරීම ඇතුළු පියවර කිහිපයක් ක්‍රි යාවේ යෙදවීමට සිදු විය. ඒත් සමඟම සිය විද්‍යාආත්මක සහ ඉංජිනේරුමය හැකියාවන්ගේ සලකුණක් ලෙස සෝවියට් සංගමය විසින් ස්පුට්නික් යානයේ ගුවන්ගත කිරීම සලකන ලදී.
කෆිර් යානා
එක්සත් ජනපදය
12එෆ්-21 යානාව එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවට ලබා දුන් අතර එක නිල් - අළු පැහැති වර්ණ ත්‍රිසංයෝගයකින් 'අවතාර' මනෝ රටාවකින් වර්ණවත් කිරීම සහ ව් එෆ්-43 එක් කිරීම කරන ලදි. මින් අනතුරුව නාවික ගුවන් මධ්‍යස්ථානයේ පිහිටුවනු ලැබිණ. 1988 දී මෙම යානා ආපසු හරවා යවන ලද අතර ඒ වෙනුවට එෆ්-16එන් යානා ගෙන්වනු ලැබී ය. එක්සත් ජනපද නාවික බලකාය ගුවන් යානා 13ක් ලබා ගන්නා ලදී. මෙම යානා යාමු නාවික බල ඇණි ගුවන් මධ්‍යස්ථානයෙහි පිහිටුවා තිබු අතර නාවික සටන් පුහුණු කිරීමේ බලකාය 401(VMFT-401) ක්‍රියාත්මක කරවනු ලැබුනි. නිල් - අළු පැහැති ගුවන් යානාවලට අමතරව එක්සත් ජනපද නාවික බලකාය සතුව ඊශ්‍රායල් පැහැයන් සහ කාන්තාර 'තලන්නා'(flogger) මනෝ රටාවකින් හැඩ ගැන් වු එෆ්-21 වර්ගයේ ගුවන් යානා කිපයක් ද විය. 1989 දී එෆ්-5 ඊ ගුවන් යානාවල ආගමනයත් සමඟ එෆ්-21 යානාවන් නැවත හරවා යවන ලදී.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
එවකට යුද්ධය නිසා දැඩි හානිවලට ලක්ව සිටි සෝවියට් සංගමය ස්පුට්නික් යානය ගුවන්ගත කිරීම සහ එතැන් සිට ආරම්භ කළ අභ්‍යාවවකාශ ගවේෂණ වැඩසටහන හේතුවෙන් එහි ජනතාව ප්‍රමෝදයට පත් විය. තවද මෙම වැඩ සටහන නව යුගයක තාක්ෂණික හැකියාවන් සෝවියට් සංගමයේ රටවැසියන්ට ඔප්පු කෙරෙන සාධකයක් වූ අතර එය ඉතා වැදගත් මෙන්ම ධෛර්ය නංවන ක්‍රිවයාවලියක් ද විය.
කෆිර් යානා
එක්සත් ජනපදය
එමෙන්ම එක්සත් ජනපද වෙළද සමාගමක් වන 'වාසර උපාය පිළිබඳ වූ ජය'(Airborne Tactical Advantage Company,ATAC) සමාගම ද කෆිර් යානා පරිහරණය කරන ලදී. මෙම සමාගම සිවිල් සමාගමක් වු අතර එක්සත් ජනපද හමුදාවට නාවික බල ඇණි උපාය ගුවන් යානා සහ සේවාවන් සපයන සමගමක් ය. මෙම සමාගම වාසර උපාය පුහුණුවන්, තර්ජන ආභාසනය සහ පර්යේෂණ සහ වැඩි දියුණු කිරීම් යන සේවාවන් සපයයි. මෙම ආයතනය පිහිටා තිබෙන්නේ වර්ජීනියාවේ නවනගරය වග(Newport News) හිය. මෙයට අමතරව නිත්‍ය ක්‍රියත්මක වන ස්ථානයන් ලෙස එක්සත් ජනපද නාවික ගුවන් මධ්‍යස්ථානය සහ කැලිෆෝනියාවේ නාවිල බල ඇණි ගුවන් මධ්‍යස්ථානය, නෙවඩා, හවායි සහ ජපානය හැඳින්විය හැකිය. 2012 හි මාර්තු 06 වන දින නාවික වර්ජනයට සහ ගුවන් රණකාමී කේන්ද්‍රයට ගුවන් යානා සහය දෙමින් ආපසු පැමිණෙමින් සිටි මෙම සමාගමෙහි කෆිර් එන්404ඒඑක්ස්(N404AX) ගුවන් යානය නෙවඩා හිදි අනතුරට ලක් විය. එම යානයේ ගුවන් නියමු විශ්‍රාමික එක්සත් ජනපද නාවික කපිතාන් කැරොල් ලෙෆොන්(Captain Carroll LeFon) මහතා බරපතල තුවාල ලැබීය.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
ස්පුට්නික් 1 යානය ගුවන්ගත කිරීමට පළමුව සාමාන්‍ය ඇමරිකානුවන්ගේ අදහස වූයේ සියළු තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය තුළ එක්සත් ජනපදය ඉදිරියෙන්ම සිටින බවයි. ස්පුට්නික් වැඩසටහනට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස පාසල් විෂය නිර්දේශය පවා වෙනස් කරමින් තාක්ෂ‍ණයෙහි පෙර ගමන්කරුවා වීමේ දැවැන්ත වැඩ සටහනක් එක්සත් ජනපදය විසින් ආරම්භ කරන ලදී. මින් වසරක් ගතවීමට ද ප්‍රථම එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් මණ්ඩලය විසින් ජාතික ආරක්ෂක අධ්‍යාපන පනත නීතිගත කළ අතර එය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසය තුළ ඉදිරිපත් වූ ‍ෆෙඩරල් අනුග්‍රහය සහිත වඩාත් විශාලතම අධ්යාපනික වැඩසටහන විය. මෙම පනත මඟින් විශාල පරාසයක ක්‍රියාවලීන් සමූහයක් සඳහා ඩොලර් බිලියන 1කට වැඩි මුදලක් වෙන් කරන ලදී. මේ අතරට නව පාසල් ඉදි කිරීම, දක්ෂ සිසුන්ට උසස් අධ්යාමපනය ලැබීම සඳහා ණය ආධාර ලබා දීම සහ අධි ශිෂ්‍යත්ව සැපයීම, ආරක්ෂක කර්මාන්ත තුළ පැවති මිනිස් බල හිඟය පියවීම සඳහා නව වෘත්තීය පුහුණු වැඩසටහන් ආරම්භ කිරීම ඇතුළු වැඩසටහන් විශාල සංඛ්‍යාවක් අයත් විය. මෙම ප්‍රතිචාරය වර්තමානයේ දී ස්පුට්නික් අර්බුදය ලෙස හැඳින්වේ.
බංගලිදේශය
බංගලිදේශය ( බංග්ලාදේශය ), නාමිකව  බංගලිදේශ ජන සමූහාණ්ඩුව  ( Bengali: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ Gônoprojatontri Bangladesh )  දකුණු ආසියානු රටකි.
කෆිර් යානා
කොලොම්බියාව
1989 දී ඊශ්‍රායලය සහ කොලොම්බියාව අතර අති වු වෙළද ගිවිසුමක ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් කොලොම්බියානු රජය බහි ඊශ්‍රායල් කෆිර් සී.2 සහ ටීසී.2 යානාවල් 12ක් ලබා ගත් අතර එම යානා 1989-1990 අතර කාලය තුල කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවට ලබා දෙන ලදී. ඉන් පසුව සියළුම සී.2 ගුවන් යානාවල් සී.7 ගුවන් යානාවල් බවට පරිවර්තන ය කරන ලදී. කොලොම්බියනු ගුවන් හමුදාවේ කෆිර් ගුවන් යානා බොහෝවිට කොලොම්බියානු ත්‍රස්තවාදීන්ගේ කැරලි මර්ධනයට බුමි ප්‍රහාරක යානාවක් ලෙස යොදා ගන්න ලදී. කොලොම්බියානු කෆිර් ගුවන් යානා පයිතන් 3 අයි.ආර්-හෝමින්ග් ඒ.ඒ.එම්(Python 3 IR-homing AAM) හෙවත් ගුවන් යානා විනාශක මිසයිල වලින් සන්නධ කර ඇත. 2004 දි මෙම යානා දෙකක් ගුවන් අනතුරරු වලින් විනාශ විය.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
සෝවියට් සංගමයේ වැසියන් මෙන්ම එක්සත් ජනපදවාසීන් ද ගුවන් ගත කිරීම් සමූහය පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටි අතර රොකට්වල අනුරූ තැනීම ප්‍රචලිත විනෝදාංශයක් බවට පත් විය.
බංගලිදේශය
බංගලාදේශය නිල වශයෙන් බංගලාදේශ මහජන සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් නම් කරන ලද අතර එය දකුණු ආසියාවෙහි පිහිටි රටකි. කුඩා බර්මානි තීරුව හැරුණු කොට එහි මායිම් වන්නේ ඉන්දියාවයි. එය බුරුමයට (මියන්මාරය) ට මායිම් වන්නේ ගිනිකොනින් හා දකුණු බෙංගාල බොක්කෙනි. ඉන්දියානු බටහිර බෙන්ගාල් රාජ්‍ය සමඟ බෙංගාල ප්‍රදේශය සම්බන්ධ වී ඇත. නිල වශයෙන් බෙංගාල භාෂාවෙන් බංගලාදේශය යනු බෙංගාලි රට යන්නයි. වර්තමාන බංගලාදේශ මායිම් සැකසී ඇත්තේ 1947 ඉන්දියාවට අයත්ව තිබු ප්‍රදේශයන්ගේ කොටසකින් හා බෙංගාලයේ කොටසකිනි. එය ඊට පසු ඉන්දියාවෙන් වෙන්වුණු පකිස්ථානයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශය විය. කෙසේ වෙතත් එය ඉන්දියානු දේශයෙන්, බටහිර ප්‍රදේශයෙන් කි.මි. 1600 දිගින් යුත් ප්‍රදේශයකින් වෙන් විය. දේශපාලනය හා භාෂාව අතර වෙනස් කම් හා ආර්ථිකය කෙරෙහි දැක්වු නොසැලකිල්ල නිසා බටහිර පකිස්ථානයේ ජන කැලඹීම් ඇතිවුණි. 1971 නිදහස උදෙසා යුද් වැදීමට හා බංගලාදේශය ගොඩනැගීමටද එය හේතු විය. නිදහස දිනා ගැනීමෙන් පසු නව රාජ්‍යය දුර්භික්ෂ, ස්වභාවික විපත්, දිළිඳුකම, දේශපාලන, කලබල හා යුදමය  තත්ත්වයන්ට මුහුණ පෑමට බංග්ලාදේශයට සිදුවිය. 1971 නිදහස ස්ථාපිත කළ පසු සාමකාමී තත්ත්වයක් හා ආරථික වර්ධනයක්ද ඇති විය. බංගලාදේශය ලෝකයේ 7 වැනි ජනාකිර්ණ රට වන අතර ජනගහනය මෙන්ම අධික දිළිඳු ජන අනුපාතයන් පවතින රටද වෙයි. නමුත් ඒක පුද්ගල ආදායම වර්ෂ 1975 සිට දෙගුණ විය. 1990 වසරේ සිට එරට දිළිඳු  ජන අනුපාතය 20% දක්වා අඩු විය. ලොව මීළඟ එකළොස්වැනි ආර්ථිකය පවතින රට ලෙස ලැයිස්තුගත කර ඇති අතර මෙයට ප්‍රධාන වශයෙන් මූලික වී ඇත්තේ අගනුවර වන ඩකා හා අනෙකුත් ප්‍රදේශයන්ය. භූගෝලාත්මකව බංග්ලාදේශය සරුසාර බිම්කඩක් වන අතර බ්‍රහම්ප්‍රත්‍ර ඩෙල්ටාව වාර්ෂික මෝසමේ බලපෑමෙන් ගංවතුර කුණාටු වලට ලක්වේ. බංගලාදේශයේ කොක්සස් බසාර් හි ලෝකයේ දිගම නොගැඹුරු මුහුදු තීරය පිහිටා ඇත. රාජ්‍ය පාර්ලිමේන්තු පාලනය සමුහාණුඩුවකින් සිදු කෙරේ. බංග‍ලාදේශය සාමාජිකත්වය දරන්නේ පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය OIC සාර්ක් BIMSTEC සහ D8 හිය. ලෝක බැංකු වාර්තාවලට අනුව 2005 ජුලි සිට එරට මානව සංවර්ධනය, සාහිත්‍යය, පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ හා ස්ත්‍රි පුරුෂ සමානත්වයේද ජනගහනය වර්ධනයේද දියුණුවක් එරට ලබා ඇත. නමුත් බංගලාදේශය මුහුණ දෙන ප්‍රධාන අභියෝග ලෙස රටපුරා පැතිරුණු දේශපාලන වාදය හා නිලධාරිවාදය, ආර්ථික අරගලය, අධි ජනගහන හේතුකොට ව්‍යාප්තිය පැතිරුණු දිළිඳුකම, ජලය ආශ්‍රිත කොට ඇතිවන ස්වාභාවික උවදුරු ද සඳහන් කළ හැකිය.
කෆිර් යානා
කොලොම්බියාව
2008 වසරේදී පෙබරවාරි මස කොලොම්බියාව තවත් බහි ඊශ්‍රායල් කෆිර් 24ක් සදහා ඊශ්‍රායලය සමඟ ගිවිසුමකට එළඹින. මෙම ගුවන් යානා බොහෝදුරට ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තය මඟින් සී.10 යානා තත්ත්වයට උසස් කරනු ලබන බවට තක්සේරු කරන ලදී.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
නාසා ආයතනයේ පුවත් පත් සාකච්ඡාවක දී ඉදිරිපත් කෙරුණු Explorer 1 යානයේ ආකෘතියක්
කෆිර් යානා
කොලොම්බියාව
2009 ජුනි මස දී උසස් කරන ලද යානා පළමු කාණ්ඩය කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවට ඊශ්‍රායල් විසින් ලබා දෙන ලද්දේ ඊශ්‍රායලය විසින් දායකත්වය සැපයු ඊශ්‍රායල් ගුවන් හමුදාවේ දී පැවති උත්සවයකදි ය. මෙම උත්සවයට කොලොම්බියානු තානාධිපති ජෞන් හර්ටඩො කානො(uan Hurtado Cano) මහතා, කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවේ උසස් තනතුරු දරන නිලධාරින්, සහ ඊශ්‍රායල් ආරක්ෂක අමාත්‍යාශයේ කළමණාකරුවන් සහභාගී විය. මෙය 2007 වසර අග භාගයේ දී වසර කිපයක් සදහා ලබා දුන් කොන්තරාතුවක් වු අතර ඩොලර් මිලියන 150 ක පමණ වටිනාකමකින් යුක්ත විය. මෙහිදී කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවේ දනට පවතින ගුවන් යානා වැඩි දියුණු කිරීමටත් අමතර ජෙට් යානා සැපයීමටත්, අමතර ජෙට් යානා වන සී.10 - සී.12 යානා ඊශ්‍රායලයේ නවතම තාක්ෂණයන් යොදා ගනිමින් වැඩි දියුනු කිරීමටත් බැඳි සිටී.
2009 වසරේ ජුලි 20 වන දින කාර්ටගන්(Cartagena) නගරය අසලදී කෆිර් ගුවන් යානයක් අනතුරට ලක් විය. ඊශ්‍රායල් නියමුවන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් සිදුවීම උපද්‍රවයකින් තොර කිරීමට සමත් වුවද ගුවන් යානව මෙම අනතුරින් විනාශයට පත්විය. ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තය ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ ගුවන් යානව නවමුව පියාසර කරමින් තිබූ බවත් ගොඩබිම් තීරුව වෙනුවට පිටතින් ගොඩ බැස්වීම හේතුවෙන් මෙම අනතුර සිදුවූ බවත් ය. ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තයේ අධ්‍යක්ෂක පවසා සිටියේ මෙය පිළිබඳ පරීක්ෂණ පැවත්වීම ආරම්භ කරන ලද බවත් අනතුර පිළිබඳ වග විභාගයට කමිටුවක් පත් කරන ලද බවත් ය.
2009 වසරේ ජුලි 22 වන ඩින ඊශ්‍රායල් ගුවන්යානා කර්මාන්තය ප්‍කොලොම්බියානු ගුවන් හමුදාවට දන්වා සිටි පරදි එම අනතුර සොයා නොගත් මානව දෝෂයක් බවත් එම හේතුවෙන් ඔවුන් ඒ වෙනුවෙන් වෙනත් ගුවන් යානයක් කොලොම්බියනු ගුවන් හමුදාවට ලබා දෙන ලදී.
අභ්‍යවකාශ තරගය
ස්පුට්නික්
ආරම්භක චන්ද්‍රිකා පවා විද්‍යාගත්මක අරමුණු සඳහා භාවිතා විය. ස්පුට්නික් යානය ඉහල වායු ගෝලයේ ඝනත්වය නිර්ණය කර ගැනීම සඳහා ආධාර විය. එසේම Explorer 1 යානයේ ගුවන්ගත කිරීම් දත්ත ජේම්ස් වෑන් ඇලන්හට වෑන් ඇලන් විකිරණශීලී පටිය සොයා ගැනීමට ආධාර විය.
කෆිර් යානා
ඉක්වදෝරය
1981දී ඇලුත්වැඩියා කරන ලද ක්ෆිර් සී.2 යානා 2ක් සහ ටීසී.2 යානා 2ක් සඳහා ඉක්වදෝරය සහ ඊශ්‍රායලය අතර වෙලඳ ගිවිසුමක් අත්සන් කල අතර එම යානා 1982-1983 කාලයේදී ඉක්වදොර් ගුවන් හමුදාවට භාරදෙන ලදි. මෙම කෆිර් යානා ඉක්වදෝරියානු බස්නාහිර පහත්බිම් පාදක කරගෙන 21වන සටන් පාර්ශවයේ 2113වන බලඇණිය(සිංහ) පිහිටුවනලදි.
අභ්‍යවකාශ තරගය
චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදනය
පළමු ඇමරිකානු සන්නිවේදන චන්ද්රි්කාව වූ Project SCORE යානය 1958 වසරේ දෙසැම්බර් 18 වැනි දින ගුවන්ගත කරන ලදී. එමඟින් ජනාධිපති ඩිවයිට් D අයිස්න් හවර්ගේ නත්තල් පණිවුඩයක් ලොව පුරා විකාශය කරන ලදී. චන්ද්රිජකා සන්නිවේදන තාක්ෂණයට සම්බන්ධ අභ්‍යාඩවකාශ තරඟය හේතුවෙන් හටගත්, නැතහොත් ඒ කාලය තුළ ළඟා කර ගන්නා ලද අනෙකුත් විශේ‍ෂිත ඉලක්කයන් පහත දැක්වේ.
කෆිර් යානා
ඉක්වදෝරය
මෙම කෆිර්යානා 1995දී ඉක්වඩෝරය සහ පේරූ අතර හටගත් යුද්ධයේදී සටනට පිවිසුනේය. භූමි සටන් සඳහා තමන්ගේ උපධ්වනි ඒ-37බීඑස් යානා භාවිත කල අතර කෆිර්යානා සහ මිරාජ් එෆ්.1 යානා අන්තර්බාධන මෙහෙයුම් සඳහා භාවිත කළහ. 1995 පෙබරවාරි 10වෙනි දින කෆිර් යානවක් පේරූ ගුවන් හමුදාවට අයත් සෙස්නා ඒ-37බී යානාවක් වෙඩිතබා බිම හෙළීය.
අභ්‍යවකාශ තරගය
චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදනය
1962 – Telstar - ප්‍රථම සක්ක්‍රිය සන්නිවේදන චන්ද්රිදකාව වේ. (පර්යේෂණ මට්ටමේ සාගර හරහා සන්නිවේදක චන්ද්රිeකාවක් ද විය.)
කෆිර් යානා
ඉක්වදෝරය
1996දී ඉක්වඩෝරය සහ පේරූ අතර තත්ත්වය උත්සන්නව පවතින අවස්ථාවේ එක්සත් ජනපදයේ රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුවේ අවසරය ඇතුව ඉක්වදෝරය තවත් කෆීර් යානා 6ක් මිලදී ගන්නා ලදී.
අභ්‍යවකාශ තරගය
චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදනය
1972 – Anik 1 - ප්‍රථම දේශීය සන්නිවේදන චන්ද්රිදකාව (කැනඩාව)