cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තැලික් අම්ලය
ප්‍රතික්‍රියා හා භාවිතයන්
රෝධනය කල නලයකදී (ජලය පිටවීම වලක්වන ලද) ද්‍රවාංකය 190 °C ක් වූ සුදු පැහැති ස්ඵටිකයකි. භාහිරට විවෘත අවස්ථාවේදී අම්ලය 210 °C දී විලයනය වෙයි.වැඩිපුර හුණු (කැල්සියම් කාබනේට්) සමඟ රත්කළ විට කාබොක්සිල්හරණය හරහා බෙන්සීන් ලබාදෙයි.තැලික් අම්ලයට එස්ටරීකරණය විය හැකි වුවත් එස්ටරීකරණ ප්‍රතික්‍රියාව සඳහා භාවිතා වනුයේ වඩා බහුලව පවතින, වඩා ප්‍රතික්‍රියාශීලී වූ තැලික් ඇන්හයිඩ්‍රයිඩයයි.
එය pKa (ආම්ලික විඝටන නියතය) අගයන් 2.89 හා 5.51 වූ ද්වී භාෂ්මික අම්ලයකි.තැලික් අම්ලයේ මොනො පොටෑසියම් ලවනය වන පොටෑසියම් හයිඩ්‍රජන් තැලේට් විශ්ලේෂනාත්මක රසායන විද්‍යාවේදී ප්‍රාමාණික අම්ලයක් ලෙස භාවිතා වෙයි.
තැලික් අම්ලය සෝඩියම් සංරසය සමග ඔක්සිහරණයට ලක් කල විට සයික්ලෝහෙක්සාඩයිඊන් ව්‍යුත්පන්නයක් ලබා දෙයි.
සමාවයවික
තැලික් අම්ලය, බෙන්සීන්ඩයිකාබොක්සිලික් අම්ලයේ සංයුතිය සහිත සමාවයවික තුනෙන් එකකි. අනෙක් සමාවයවික දෙක අයිසෝතැලික් අම්ලය හා ටෙරිතැලික් අම්ලය වෙයි. ඇතැම් විට " තැලික් අම්ල " යන යෙදුම මගින් මෙම සමාවයවික කුලය හඳුන්වන මුත් "තැලික් අම්ලය" යන්නෙන් විශේෂයෙන්ම හඳුන්වන්නේ ඔතෝ- සමාවයවිකයයි.
ආරක්ෂාව
The toxicity of phthalic acid is low with LD50 (mouse) of 550 mg/kg. However, many phthalate esters have been implicated as endocrine disruptors.
ඩන්කන් වයිට්
‍
පිරිමි ක්‍රීඩා
රිදී පදක්කම	-	1948 - ලන්ඩනයේ දී 	-	මීටර් 400 කඩුලු මතින් දිවීම
1918 මාර්තු මස 01 වන දින ලත්පාන්දුර උපත ලැබූ ඩන්කන් වයිට් මෙලොවින් සමුගත්තේ 1998 ජුලි මස තෙවැනි දින වෝවික්ෂයර්හි දීය. ඔලිම්පික් තරඟාවලියක දී ලංකාව වෙනුවෙන් පදක්කමක් දිනා ගත් මුල්ම ක්‍රීඩකයා මොහු විය. මීටර් 400 කඩුළු පැන දිවීමේ තරඟයෙන් රිදී පදක්කම දිනා ගැනීමට වයිට් සමත් වූයේ 1948 වර්ෂයේ ලන්ඩනයේ පවත්වනු ලැබූ “සමර් ඔලිම්පික්ස්” තරඟාවලියේදීය.
කළුතරට නුදුරු ග්‍රාමයක් වූ ලත්පඳුර ඩන්කන් වයිට්ගේ උපන් ගමයි. එකවකට ශ්‍රී ලංකාව බ්‍රිතාන්‍යයේ යටත් විජිතයක්ව පැවති අතර ඩන්කන් වයිට්, ජෝන් බර්නාර්ඩ් වයිට් සහ සෙසලිසා හෝක් වයිට්ට යන ඉංග්‍රීසි මවුපියන්ට දාව උපන් සිව් දරුවන්ගෙන් දෙවැන්නා විය. නුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ හෙතෙම එහිදී “ට්‍රිනිටි ලයන්” යන සම්මානයෙන් ද පිදුම් ලැබීය. නමුත් සුළු විනය ගැටළුවක් හේතුවෙන් පසුව ඔහුට මෙම සම්මානය අහිමි විය.
ඩන්කන් වයිට්ගේ ඔලිම්පික් ජයග්‍රහණයත්, ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් මිදී නිදහස ලැබීමත් යන අවස්ථා දෙකම එකම වර්ෂයක සිදුවීම සුවිශේෂ වේ. එකී ඔලිම්පික් තරඟාවලියේ එම අංශයෙන් රන් පදක්කම දිනූ රෝයි කොව්රන් නැමැත්තා වසර හතරක් පුරා ඒ සඳහා පුහුණු වීම් කර තිබුණ ද ඩන්කන් වයිට් තම පුහුණුවීම් සඳහා යොදා ගත් කාලයමාස 3කට ආසන්න වේ. වයිට් මෙම තරඟය සඳහා ගතකර තිබූ කාලය තත්පර 51.8 ක් වන අතර ප්‍රථම ස්ථානය ලබා ගත් ක්‍රීඩකයාට වඩා ඔහු සිටියේ තත්පර 0.7 ක් පසුපසිනි. ඒත් සුළු වෙනස ද මෙම ඔලිම්පික් තරඟාවලියේ සුවිශේෂී වාර්තාවන් අතරට එක් වූවක් විය.
ඔලිම්පික් ජයග්‍රහණයෙන් පසුව වයිට් ට්‍රිනිටි විද්‍යාලයේ පවත්වනු ලැබූ උළෙලකින් මහත් හරසරින් යුතුව පිළිගනු ලැබූ අතර ඔහුට අහිමිව ගිය “ට්‍රිනිටි ලයන්” යන ගෞරව සම්මානය නැවත වතාවක් එහිදී පිරිනැමුණි. එකී අවස්ථාවේ රැස්ව සිටි පිරිස අමතා කතා කළ වයිට් කියා සිටියේ “මාගේ ඔලිම්පික් ජයග්‍රහණය ගෞරවාන්විත එකක් වුව ද “ලයන්” ලෙස මා මෙහි දී නැවත හිමි කරගන්නා ලද සම්මානය මට ඊටත් වඩා ගෞරවයක් එක් කළ බවක් එය මා ඉතා ප්‍රීතියෙන් පිළගත් බවත්” ය.
නමුදු ශ්‍රී ලංකාව විසින් ඔහුට දැක්වූ ගෞරවය වූයේ වසර ගණනාවකට පසු ඔහු වෙනුවෙන් නිකුත් කරන ලද තැපැල් මුද්දරයයි. 1998 එංගලන්තයේ වෝර්වික්ෂයර්හි දී ඩන්කන් වයිට් මෙලොවින් සමුගත්තේය.
වයිට් විවාහප්‍රාප්ත වී සිටියේ ඇන්ජෙලා වියට්නේ සියබෙල් සමඟ වන අතර ඔහු සය දරු පියෙක් විය. නීටා, මැරිලෙන්, ෆියෝනා, ඩෑන්, මැක්සීන් සහ ක්‍රිස් යනු ඔහුගේ දරුවන් සය දෙනාය. වයිට්ට සහෝදරයන් තිදෙනෙකු වූ අතර ඉන් ෆෙඩ්‍රික් ඒ. වයිට් ද ක්‍රීඩකයෙකු විය. අනෙක් දෙදෙනා ස්ටැන්ලි ලෙනාර්ඩ් වයිට් හා ඩග්ලස් ඇන්ඩෲ වයිට් වන අතර ඔවුන් 1960 වසරේදී මරණයට පත් විය.
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම් ලැබූවෝ ප්‍රවර්ගය:බර්ගර් ජාතිකයෝ ප්‍රවර්ගය:මහනුවර ත්‍රිත්ව විදුහලේ ආදි සිසුවෝ ප්‍රවර්ගය:1918 උපත් ප්‍රවර්ගය:1998 මරණ
PHP
PHP හෙවත් 'Hypertext Preprocessor', පළමුව ගතික වෙබ් පිටු සැකසීම සදහා නිර්මාණය කරන ලද සර්ව කාර්ය විධානාවලි පරිගණක භාෂාවකි. එය HTML වෙබ් පිටු තුළට කාවැද්දිය හැකි වන අතර සාමාන්‍යයෙන් වෙබ් සේවාදායකයක් ඒ සදහා හැඩගස්වා ගැනීමෙන් පසු භාවිතා කරනු ලැබේ. PHP බොහෝමයක් සේවාදායකයන් තුළ ස්ථාපනය කළ හැකි වෙයි. මේ වනවිට වෙබ් අඩවි මිලියන 20 ක් සහ වෙබ් සේවාදායකයන් මිලියනයක් විසින් PHP භාවිතා කරනු ලබයි. PHP සර්ව මෙහෙයුම් පද්ධති මෟදුකාංගයකි. එනම් එය මෙහෙයුම් පද්ධති බොහොමයක් මත කිසිදු වෙනසකින් තොරව භාවිතා කළ හැක.
PHP පළමුව ආරම්භ කරනු ලැබූයේ රාමුස් ලර්ඩොෆ් (Rasmus Lerdorf) විසින් 1995 දීය. එතැන් සිට අඛණ්ඩ වර්ධනයක් PHP වල දැකිය හැකිවිය. මේ වන විට මූලික PHP ගොඩ නැංවීමේ කටයුතු PHP කණ්ඩායම විසින් කරගෙන යනු ලබයි. විධිමත් නියමාවලියක් නොමැති නිසා මේ කණ්ඩායමේ කාර්යයන් පොදු පිළිගැනීම බවට පත්වී තිබේ. PHP, PHP බලපත්‍රය යටතේ නිකුත් කරනු ලබන නිදහස් මෘදුකාංගයකි. මේ GNU GPL ට අනුකූල නොවන්නේ නාමයේ වෙනස් කම නිසාය. PHP විධාන රේඛාව (Command prompt) මත ක්‍රියා කරන මෘදුකාංගයක් බවටද දැන් පරිවර්තනය වෙමින් පවතින අතර ග්‍රාපිකරූපී මෘදුකාංගයක් ලෙසද භාවිත වේ.
ඉතිහාසය
PHP පළමුව 'පුද්ගලික මුල් පිටු' (personal home pages) යන තේරුම ලැබෙන පරිදි භාවිතා කර ඇත. ආරම්භක යුගයේදි (1994දී පමණ) මෙය රාමුස් ලරඩොෆ් විසින් C පරිගණක භාෂාවෙන් ලියන ලද පොදු වාහල මුහුණත් (CGI) ද්වීමය ගොනුවක්, perl විධානාවලියක් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට භාවිතා කිරීමෙන් මෙහි ආරම්භය සිදු විය. මෙම මෙවලම බොහෝ දුරට භාවිතයට ගන්නා ලද්දෙ ප්‍රචාරණ කටයුතු හා වෙබ් අඩවියට පැමිණෙන අමුත්තන් ගැන තොරතුරු එකතු කරගැනීමටත්ය. මෙම ද්විමය ගොනුව තම ආකෘති පරිවර්තකය සමග සම්බන්ධ කර ගැනීමෙන් ඔහු PHP/එෆ් අයි නැමැති මෘදුකාංගය නිපදවීය. මෙයට ඉතා ඉහල හැකියාවන් පැවතිණ. මෙයට C පරිගණක බසින් ඉතා විශාල දායකත්වයක් ලැබුන අතර දත්ත සමුදායන් සමග සම්බන්ධ වීම ආදි හැකියාවන් පැවතුණු බැවින් සරල ගතික වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කිරීම පහසු විය. 1995 ජූනී 8 වැනිදා පොදු ජනයා වෙනුවෙන් PHP නිකුත් කෙරිණ. මෙහි මූලික අරමුණ වූයේ ගැටලු හා වැරදි සහිත තැන් නිවැරදිව හදුනාගැනීමයි. මෙය PHP2 ලෙස නම් කරනු ලැබූ අතර එයට අද පවතින බොහෝ මූලික හැකියාවන් පැවතිණ. මේ අතර perl බසට සමාන විචල්‍ය දැක්වීමේ ක්‍රමය, ආකෘති පත්‍ර භාවිතය හා HTML පිටු අතරට කාවැද්දිය හැකිවීම දැක්විය හැක. කාරක රීති බොහෝදුරට perl බසට ලං වුවත් මෙය සීමාසහිත වූත් සරල වූත් හා ස්ථීර වූත් බසක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක්විය.
thumb|රාමුස් ලරඩොෆ් thumb|ඇන්ඩි ගට්මන්ස් thumb|සෙව් සුරාකි
Technion IIT, හි රැකියා කරන ඊශ්‍රායලීය ජාතික සෙව් සුරාකි හා ඇන්ඩි ගට්මන්ස් විසින් 1997 දි PHP විග්‍රහකය නැවතත් ලියන ලදි. මෙය PHP3 බවට පත්වීමට උපකාරී වූ අතර නව අර්ථ දැක්වීමද මෙයට ලැබෙන්නේ මෙතැන් සිට ය. PHP3 ද බොහෝ කාලයක් පොදු ජනයා අතර පර්යේෂණ මට්ටමෙන් භාවිතයට ඉඩසලස්වා දෙන ලදි. අනතුරුව 1998 ජූනි මාසයෙදී නිල වශයෙන් PHP3 නිකුත් කරන ලදි. සෙව් සුරාකි හා ඇන්ඩි ගට්මන්ස් නැවතත් PHP මාධ්‍යය වෙනස් කිරීමෙන් සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණය (Zend Engine) බිහිවිය. ඒ 1999 දීය. ඔවුන් මෙහිදී සෙන්ඩ් තාක්ෂණායතනයද පිහිටවූහ.
2000 මැයි 22 වන දින PHP4 සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණ අංක 1.0 සමඟ නිකුත් විය. 2008 දී 4.4.9 දක්වා මෙම ශාඛාව විහිදිණි. තව දුරටත් PHP4 වර්ධනය කිරීම සිදු නොවේ. මේ සමගම මෙයට සපයන ලද ආරක්ෂක යාවත්කාලීන කිරීම්ද ඇණ හිටින ලදි. PHP5 නිකුත් වූයේ 2004 ජූලිමස 13 වන දිනයි. මේ සදහා දියුණු කරන ලද වස්තු කේන්ද්‍රික ප්‍රවේශයේද (object oriented) සහායද එක් කරන ලදි. PHP පන්ති දත්ත විස්තාරකය, සහ තවත් බොහෝ දියුණුකිරීම් මෙහිදී හදුන්වා දෙන ලදි. වසර 2008 වන විට පවතින් එකම ස්ථාවර සංස්කරණය PHP5 වෙයි. PHP6ද මේ වන විට PHP5ට සමාන්තරව දියුණු කරමින් පවතී. ප්‍රධානතම වෙනස්කම් ලෙස register_globals ඉවත් කීරීම, මායා ඉදිරිපත් කිරීම් (magic quotes), ආරක්ෂක ක්‍රමය (safe mode) ඉවත් කිරීම දැක්විය හැක. මේවා ඉවත් කිරීමට මුලික හේතුව පද්ධති වල ආරක්ෂාවට මේවා තර්ජනයක් වීමයි. තව දුරටත් magic quotes වෙනුවට addslashes  විධානය භාවිතා කල හැකිය. නැතහොත් දත්ත සමුදාය නිර්මාණය කල ආයතනයට විශේෂ වු ක්‍රමයක් මේ සදහා භාවිතා කල හැකිය. PHP6 දි ඉවත් කරනු ලැබු විධාන PHP 5.3 දී භාවිතා නොකරන ලෙස උපදෙස් දී තිබේ. මේවා භාවිතයේදී අනතුරු ඇඟවීමක් බලාපොරොත්තු විය හැක (එහෙත් මෙම අනතුරු ඇඟවීම් නොදක්වා සිටීමටද PHP ඉතාම පහසුවෙන් හැඩ ගැස්විය හැක).
2008 පෙබරවාරී 5 වෙනිදා සිට බොහෝ ඉහල පෙළේ ආයතන PHP4 සදහා සහය දැක්වීම අත්හිටුවන ලදි. මෙයට මූලික හේතුව PHP ගොඩනගන්නන්ගේ එකමුතුව විසින් PHP4 සිට PHP5 දක්වා සංක්‍රමණයට අනුබල දෙනු ලැබූ නිසාය. වර්තමානයේදි PHP යුනිකෝඩ් සදහා සහාය නොදක්වයි. PHP 6දි යුනිකොඩ් සහාය ලැබෙනු ඇත. ඉන්පසුව ඉංග්‍රිසි නොවන භාෂා වලින් දත්ත පන්ති (classes) ඉදිරිපත් කිරීමටත්, විධාන සටහන් කිරීමටත් භාවිත කරන්නන්ට හැකියාව ලැබේ. මීට අමතරව දත්ත අතරටද වෙනස් භාෂා ගෙන යාමේ හැකියාව ලැබේ. වර්තමානයේද ඉංග්‍රිසි නොවන බසක් අණු ලකුණු වැලක් (string) ලෙස සටහන් කිරීමේ හැකියාව පවතී. එහෙත් එය දත්ත අතරට ගෙන යාමක් ලෙස හැදින්විය හැකි නොවේ.
PHP බිටු 32 (bit) මෙන්ම බිටු 64 (bit) පද්ධති මතද ක්‍රියාත්මක වෙයි. නමුත් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සදහා ඉදරිපත් කර ඇති සංස්කරණය බිටු 32 දී පමණක් ක්‍රියා කරයි. මෙහෙයුම් පද්ධති ගැලපීම් ක්‍රමවිධි යොදාගනිමින් අපට මෙම තත්වය මඟ හරවා ගත හැක.
භාවිත
PHP යනු සර්ව කාර්ය විධානාවලි භාෂාවකි. මෙය විශේෂයෙන්ම සුදුසු වන්නේ වෙබ් නිර්මාණයන් සදහායි. PHP සාමාන්‍යයෙන් වෙබ් සේවාදායකයක් මත ක්‍රියාත්මකක වේ. ඔනෑම PHP දත්ත සටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සිදුකරනු ලබන්නේ PHP ධාවකය (runtime) මගිනි. මේ ක්‍රමය මගින් ගතික වෙබ් පිටු නිරුපණය කිරීම සිදු කරනු ලැබේ. මීට අමතරව විධාන රේඛාව මත විධාන සටහන් කිරීම මගින්ද සේවාලාභියා සතුව ඇති විචල්‍ය පරිශිලක අතුරු මුහුණතක් භාවිතයෙන්ද ක්‍රියාත්මක විය හැක. බොහෝ වෙබ් සේවා දායකයන් හා මෙහෙයුම් පද්ධති මත PHP පහසුවෙන් ස්ථාපනය කල හැක. තව දුරටත් මෙය බොහෝ පරිගණක දත්ත ගබඩා සමගද භාවිතා කල හැක. PHP සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් මෘදුකාංගයකි (නිදහස් බව පවතින්නේ මුදල් මත නොවේ). එම නිසා අවශ්‍ය නම් PHP මුලාශ්‍ර කේත සමපූර්ණයෙන්ම ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව තමාට අවශ්‍ය ලෙස වෙනස් කම් කර භාවිතා කිරීමටද හැකියි.
පටන්ගැනීමේදි PHP භාවිතා කරනු ලැබූයේ පෙරහනයක් ලෙසිනි. මූලික වශයෙන් එය දත්ත සමුදායක් (බොහෝවිට අක්ෂර) හා PHP විධාන සහිත ව සටහනකින් ආදානය කර ගනු ලැබේ. ඉන් අනතුරුව එල සකස් කර තවත් දත්ත සමුදායක් ලෙස ප්‍රතිදානයනට යොමු කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිදානය HTML වේ. PHP4 සිට විධාන විග්‍රහකය දත්ත ද්වියාංගී කේත ලෙස ප්‍රතිදානය කරනු ලැබේ. එම දත්ත අවසාන ප්‍රතිඵලය බවට පත් කරනු ලැබූයේ සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණය මගිනි. මෙය සමස්ත ක්‍රියාකාරීත්වය සීග්‍ර කිරීමට හේතුවක් විය. වර්තමානය වන විට PHP හි මූලික අරමුණ සේවාදායක විධානාවලි සටහන් කිරිමයි. මෙහි ක්‍රියාකරීත්වය මයික්‍රාසොෆ්ට් ආයතනයේ Active Server Pages හා ඔරකල්හි (පෙර සන් මයික්‍රොසිස්ටම්ස්) Java Sever Pages වල ක්‍රියා කාරීත්වයට සමාන වෙයි. මේ වන විට PHP සතුව බොහෝ දත්ත සැකිලි අන්තර්ගතව ඇත. මේ නිසා ඉතා සිග්‍රව මෘදුකාංග ගොඩනැංවීම සිදුකල හැක. මින් සමහරක් ලෙස CakePHP, Symfony, CodeIgniter සහ Zend Framework හදුන්වා දිය හැක.
වෙබ් නිර්මාණකරණයේදී LAMP හා WAMP මෘදුකාංග කට්ටල බොහෝ සෙයින් ජනප්‍රිය වී ඇත. මෙහිදි LAMPP යනු Linux, Apache, MySql, හා PHP ත් WAMP යනු Windows, Apache, MySql, PHP යන්නත් වෙයි. (P අකුරින් සමහර අවස්ථා වලදී python, perl ද දැක්වේ).
ආරක්ෂාව
ඇමරිකාවේ ජාතික අවදානම් සහිත දත්ත ගබඩාවේ පරිගණක මෘදුකාංග සියල්ලකම පාහේ ඇති අඩුපාඩු සටහන් කර ඇත. මේ දත්ත ගබඩාවෙ අඩංගු දත්ත වලින් 2004 වන විට 20% PHP වලට අදාල විය. 2005 වන ටික 28%ද, 2006 වන විට 43% 2007 දී 36% හා 2008 වන විට 35% යනාදි වශයෙන් මෙහි අගයන් සටහන් විය. මේ බොහොමයක් ගැටළු දුරස්ථ පරිගණකයක් මගින් තොරතුරු ලබාගනීමේ තර්ජනයන් පිලිබදව වේ. විශේෂයෙන් දත්ත මූලයන්ගෙන් තොරතුරු සොරාගැනීමත්, අනවශ්‍ය විධානාවලි ගොනු ක්‍රියාත්මක් කරවා ගැනීමත් මෙහිදි විශේෂයෙන් දැක්විය හැකි වේ.
මේ බොහොමයක් වැරදි වලට හේතුව පරිගණක භාෂාව නොව භාවිතා කරන්නන් නිවැරදි තත්ත්ව පාලනයකින් තොරව උපදෙස් කේතගත කිරිමයි. පරිගණයක භාෂාවේ ඇති අඩුපාඩු නිසා සිදු වන ගැටළු, මුළු ප්‍රමාණයෙන් 1%ටත් අඩුය. මෙය, සමහර පරිගණක භාෂා කේතකරුවන් විශ්වාස නොකිරීමක් දැකිය හැක. මෙහිදි දත්ත පිටස්තරයෙකු විසින් ඇතුළු කිරීමේදි අනුගමනය කල යුතු ක්‍රම යනාදිය එහිදිම පරික්ෂාවට ලක්කරනු ලැබේ. මෙවැනි ක්‍රමයක් PHP සදහාද හදුන්වා දීමට කටයුතු කරනු ලැබුවද එය බොහෝ අවස්ථාවන්හීදි ප්‍රතික්ෂේප විය.
වාග් රීතිය
PHP සැලකිල්ලට ගනුලබන්නෙ එයට අදාල පරිසිමයන් (delimiters) අතර පවතින කේත පමණි. එයින් පිටත පවතින කිසිදු සටහනක් විග්‍රහ කිරීමෙන් එය වලකී. වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ පරිසීමකය ලෙස <?php හා <? හදුන්වා දිය හැක. මේ අතර තුර පවතින ඔනැම සටහනක් php වාග් රීති වලට අනුකූල විය යුත අතර ධාවන කාලය තුලදී එය විග්‍රහ කර ප්‍රතිඵල ලබා දීමට PHP කටයුතු කරයි. අකාරයට ද මෙය භාවිතා කල හැක. <% %> ආකරයෙන්ද මෙය භාවතා කල හැකි මුත් එය වඩාත් සුදුසු ක්‍රමයක් ලෙස සැල කිය නොහැක. මන්ද එල සෙවා දායකය මත රදා පවතින බැවිනි. මේ සියලු ක්‍රමයන්හි මූලික අරමුන සාමාණ්‍ය html PHP සටහන් වලින් වෙන් කර හදුනා ගැනීමයි.
මෙහි මුල් අකාරයේ පරිසීමකය එනම් <?php > <?> XHTML හා XML සටහන් වලදී නිවැරදි සැකසුම් රීති වලට පරිවරතනය වේ. මේ අනුව PHP අවසානයේදී තම දත්ත රදවා තබා ගන්නෙ XML සටහන් ආකාරයටයි. විචල්‍ය යන් $ ලකුණක් මගින් ආරම්භ කල යුතුය. නමත් භාවිතයට පෙර නිරූපණයක් අපේක්ෂා නොකරයි. (" ") මගින් විචල්‍යයක අගය අනුලකුණු වැලක්(string) තුල සටහන් කිරීමට හැකියාව ලැබේ. හිස් පේලි ගැන සැලකීමක් දක්වනු නොලැබේ. විධාන දෙකක් වෙන් කිරීම සදහා භාවිතා කරනු ලබයි. සටහන් තැබීම සදහා /* */ ත් // # යන ක්‍රම තුනම භාවිතයට ගත හැක. මෙහිදී // හා # එක පේලියේ සටහන් තැබීම සදහා භාවිතා කරනු ලැබේ. දත්ත වෙබ් බ්‍රව්සරය වෙතට ප්‍රතිදාන කිරීම සදහා මූලික වශයෙන් සුප්‍රසිද්ධ echo විධානය භාවතිතා කරයි.
PHP හි මූලික පද බොහෝ C බස මත ගොඩ නැගුන ඉහල භාශාවල රිතින්ම භාවතයෙන් ගොඩ නැගී ඇත. if, for ,while ආදිය අනෙකුත් පරිගණක භාශාවල අරුතම ගෙන ඒ. කාර්යයන් වෙන් කිරීමෙ ක්‍රමයද java, C, C++ Perl ආදියට බොහේ සමාන කම් දක්වයි.
දත්ත වර්ග
සම්මත PHP ලේඛනාගාරය (library) සාමාණ්‍යයෙන් පවතින ගැටලු පහසුවෙන් විසදා ගැනීමේ ක්‍රම ශිල්ප හදුන්වා දෙයි.
ශ්‍රිත
PHP සතුව ශ්‍රිත (functions) සිය ගණනක් ඇත. තව සමහරක් අමතර දිගු ආශ්‍රයෙන් ලබා ගත හැක. මෙම ශ්‍රිත ඉතා හොදන් PHP වෙබ් අඩවිය තුල ලේඛණගත කර තිබේ. නමුත් මෙහිදි නාමික සමප්‍රදායන්ගේ ඇති වෙනස් කම් සැලකිල්ලට ගත යුතුය. තවමත් PHP සතුව පොටවල් (threads) කිහපයක් හරහා ක්‍රියාත්මක වීමේ ක්‍රමයක් නොමැත. එහෙත් කාර්යයන් කිහිපයක් එක විට කිරීමේ හැකියාව එය සතුව පවතී.
අතීතයේ
අතීතයේදී කාර්යයක් කරගැනීමට/ ශ්‍රිතයක් ක්‍රියාත්මක කරගැනීමට එහි නමෙන්ම කතා කල යුතුය. නැතහොත් එම ශ්‍රිතයේ නම අඩංගු විචල්‍යයක් භාවිතා කළ යුතුයි. භාවිත කරන්නන් හට අවශ්‍ය වන ශ්‍රිත ඔනෑම මොහොතක නිර්මාණය කර ගැනීමට පුළුවන. ශ්‍රිත අවශ්‍ය නම් කේත රාමු තුල වුවද අර්ථ දැක්වීම සිදු කළ හැක. එනම් එම ශ්‍රිතය විග්‍රහ වෙනවාද නැද්ද යන්න තීරණය වන්නේ කේතයන් ක්‍රියාත්මක වන මෙහොතේදීමය. ශ්‍රිතයක් ආමන්ත්‍රණය කිරීමේද සෑම විටම වරහන් භාවිතා කළ යුතුය. මෙය බල නොපන එකම අවස්ථාව පරාමිතීන් එකක්වත් නොගන්නා පන්තියක් මගින් වස්තුවක් සකස් කිරීමේදීය. එහිදී new යන වචනය භාවිතා කල යුතුමය. PHP මගින් නාමයක් නොමැති ශ්‍රිතයක් වුවද ගොඩනැංවිය හැක. මෙහිදී create.function යන ශ්‍රිතය භාවිතා කළ යුතුයි. මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම නාමයක් රහිත ශ්‍රිත ලෙස හදුන්වා දීමට නොහැක. කෙසේ වුවත් ශ්‍රිතයක් ක්‍රියාත්ම කරවා ගැනීමට අනිවාර්යෙන්ම එහි බැදියක් හරහා යා යුතුයි. නැතහොත් $function.name යන්න භාවිතා කල හැක.
නවතම
PHP වැසූ දත්ත කොටස් වලට සහයෝගය ලබා දීමට මේ වන විට කටයුතු කර ඇත. ඉතාම නිවැරදි නාම රහිත ශ්‍රිත සකස් කර ගැනීම සදහා මෙම ක්‍රමය භාවිතා කළ හැකියි.
function getAdder($x) //r එකතු කරන්න යන අර්ථය ගෙන ඒ. {   return function ($y) use ($x) { return $x + $y; }; } $adder = getAdder(8); echo $adder(2); // "10" යන අගයය දර්ශණය කරවයි. //
මෙහිදී getAdder යන ශ්‍රිතය $x යන විචල්‍ය මගින් ආවරණයක් සකස් කර ගෙන ඇත. මෙහි use යන වදන මෙම ශ්‍රිතයට ඉහල අති $x භාවිතා කරන ලෙස උපදෙස් දීම සිදු කරනු ලබයි. මෙම අභ්‍යන්තර ශ්‍රිතය $y ලෙස තවත් පරාමිතියක් ලබාගනු ලබයි. මෙය එම විචල්‍ය දෙකෙහි එකතුව ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. වෙනත් ආකාරයකට දැක්වුව හොත් එම ශ්‍රිතය ගබඩා කර තැබීමක් මෙහිදී දැකිය හැක.
වස්තූන්
මූලික වස්තු කේන්ද්‍රික හැකියාව PHP3 හිදී හදුන්වා දෙන ලද අතර PHP4 හිදී තව දුරටත් වැඩිදියුණු කරන ලදි. PHP5 දී මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතත් මුල සිට රචනා කරන ලදී. මෙහිදී එහි අඩංගු විශේෂාංග ගණන වැඩි කරන ලද අතර ක්‍රියාකාරීත්වයද වැඩි දියුණු කරන ලදි. මුල් අවස්ථා වලදි වස්තූන්ට සලකන ලද්දේ මූලික දත්ත වර්ගයක් ලෙසයි. මෙහි ඇති ගැටළුව වන්නේ වස්තුව වෙනත් තැනකට ගෙන යාමේදී මළු වස්තුවම නව ස්ථානයට පිටපත් වීමයි. හේතුව, වස්තූන් හදුනාගන්නා ලද්දේ එහි අගයන්ගෙන් මිස එහි බැඳීම ආශ්‍රයෙන් නොවීමයි. PHP5 විසින් private හා protected ආකාරයට විචල්‍යයන් දැක්විය හැකි විය. ඒ සමගම සාරාංශ පන්ති හා අවසාන පන්ති සාරංශ ශ්‍රිත අවසාන් ශ්‍රිත යනාදියද හදුන්වා දෙන ලදි. තව දුරටත් පන්ති වල අරම්භයෙද් ක්‍රියත්මක වන යෙදීම් යනාදියද වැරදි හදුනා ගැනීමට සමමත ක්‍රමයක්ද අළුතින්ම හදුන්වා දෙන ලදි. මුහුණත් ක්‍රමයක්ද මෙහිදී හදුන්වා දෙන අතර බහු කුල ප්‍රවෙණිගත කිරීමද අඩංගු විය. foreach යෙදීම සමඟ වස්තූන් භාවිතා කීරීමේ හැකියවන්ද ඉදිරිපත් කරන ලදි. සථිර විචල්‍යයන්, නාමයක් සමග සම්බන්ධ කරන ලදී (එහි ඇති බැදීමකට සම්බන්ධ නොකර).
භාවිත කරන්නා වස්තුවේ පිටපතක් clone වදන භාවිතයෙන් ගොඩ නැගුවහොත් සෙන්ඩ් යාන්ත්‍රණය මුලින්ම _clone යන ශ්‍රිතය පන්තිය තුල හදුන්වා දී ඇත්දැයි සොයා බලනු ලැබේ. එසේ හදුන්වා දී නොමැති අවස්ථා වලදී සාමාන්‍යයෙන් පවතින ශ්‍රිතය භාවිතා කරනු ලැබේ. මෙය එම වස්තුවේ අගයන් සම්පූර්ණයෙන්ම පිටපත් කරනු ලබයි. _clone ශ්‍රිතය පන්තිය තුළ හදුන්වා දී ඇත්නම් එය අදාල වස්තුවේ අගයන් පිටපත් වන්නෙ කෙසේද යන්න ගැන වගකීම් සියල්ල දරාගත යුතුය. භාවිතා කරන්නන්ගේ පහසුව තකා යාන්ත්‍රණය, අදාල වස්තුවේ සියලුම අගයන් පිටපත් කිරීමට පහසුකම් සලස්වා ඇත. එම නිසා අවශ්‍ය වන්නෙ අවශ්‍ය තැන්හීදී සුදුසු වෙනස්කම් කිරීම පමණි.
වේග ප්‍රශස්තිකරණය
වෙනත් විධානාවලි භාෂාවන් අයුරින්ම මෙහි කේතද මනුෂ්‍යයින්ට කියවිය හැකි ආකාරයෙන් රදවා තබාගනු ලැබේ. පසුව එය අවශ්‍ය අවස්ථාවේදි සකස් කර ධාවනය කරනු ලැබේ. මෙසේ වෙබ් පිටුව වෙත පිවිසෙන සෑම අවස්ථාවකම මුල සිට පිටුව සම්පාදනය කර ඉදිරිපත් කරනවාට වඩා එක වරින් සකස් කර ද්වියාංගී කේත රදවා තබා ගත හැකි මෙවලම්ද පවතී. (උදා. phc, roadsend)
කේත වැඩි දියුණු කරන මෙවලම් වල අදහස වෙබ් පිටුව දිස්වීමට යන කාලය අවම කිරීමයි. ස්වභාවයෙන්ම PHP සම්පාදක වල ලක්ෂණය වනුයේ සකස් කරන අතරතුර එහි ප්‍රශස්තිකරණද සිදු වීමයි. උදාහරණ ලෙස eAccelerator නම් දිගුව භාවිතා කළ හැක.
ප්‍රශස්තිකරණය කළ හැකි තවත් ආකාරයක් වන්නේ වෙබ් පිටු නැවත භාවිතා කළ හැකි පරිදි 'Opcode' පරිගණක මතක පෙදෙසේ රදවා තබා ගැනීමයි. Opcode මතකය පොදුවේ භාවිතා කරනු ලැබෙන නිසා සෑම පිවීසීමටකටම වෙබ් පිටුව මුල සිට සංස්කරණය කිරීම අනවශ්‍ය වේ. Opcode මතක‍ය PHP6 සමග ඉදිරිපත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අතර සෙන්ඩ් ප්‍රජාව වෙත ඉදරිපත් කරන ලද සංස්කරණය සමග මේ වන විටද ඇත.
සම්පත්
PHP සමග ලබාදෙනු ලබන නිදහස් දත්ත පුස්තකාලය මගින්, සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය වන බොහෝ ක්‍රියාදාමයන් ඉතා පහසුවෙන් කරගත හැක. මේ අතර FTP සේවාදායකයන් සම්බන්ධ කර ගැනීම, දත්ත ගබඩා සම්බන්ධ කර ගැනීම, එය තුලටම සමබන්ධ කරන ලද SQL සම්බන්ධතාවය (PostgreSQL, MySQL හා SQLite, LDAP විශේෂ වේ). C පරිගණක භාෂාවේ ඇති බොහෝ පහසුකම් PHP සමග ආරම්භයේ සිටම පවතී.
සාමාන්‍යයෙන් භාවිත නොවන ක්‍රියාකාරීත්වයන් ලෙස අන්තර්ජාල චැට් සදහා දක්වන සහාය, සේවාදායකය මත රූප නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාව, කථන හැකියාව ආදියද වැදගත්වේ. මෙම දිගු ලබාගත හැකි පහසුම මග PHP සමාජයේ දත්ත පුස්තකාලය භාවතා කිරීමයි. සෙන්ඩ් ආයතනය PHP භාවිත කරන්නන් සහතික කිරීම සදහා විභාග ක්‍රමයක් ද දැනට හදුන්වා දී ඇත.
බාහිර පිටු
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාල භාෂා ප්‍රවර්ගය:නිදහස් හා විවෘත මූලාශ්‍ර භාෂා ප්‍රවර්ගය:හොඳ ම ලිපි
සංක්‍රාන්ති ලිංගික පුද්ගලයන්ගේ (අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂාව) පනත් කෙටුම්පත, 2017
ට්රාන්ස්ෙජ්ඩර් පුද්ගලයන්ට (අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂාව) පනත් ෙකටුම්පත 2017 වසෙර් පකිස්තානු සෙනෙට් සභාව විසින් සම්මත කරන ලද සම්මුතිෙය් අයිතිය සම්ෙපේෂණය කිරීම සඳහා පනතක් සම්මත කර ඇති අතර, දැන් ඔවුන් රජෙය් කාර්යාලවලින් සංක්රමණිකයන් ෙලස ලියාපදිංචි කළ හැකිය.
ද්‍රවිඩ සංගමය
ඩොනමොර් කොමිසම
තෝමස් ග්‍රැහැම් (රසායන විද්‍යාඥයා)
තෝමස් ග්‍රැහැම්  (1805-12-21  – 1869-10-16), යනු  බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික රසායන විද්‍යාඥයකු වෙයි. ඔහු colloid chemistry හි මූලාරම්භකයෙක් ලෙස සැලකෙයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/න
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/න යනු සිංහල අකාරාදියෙහි න අක්ෂරයෙන් ඇරඹෙන නමක් සහිත ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුවයි.
977
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
දංකොටුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
දංකොටුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, වයඹ පළාතේ,   පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ජනගහනය
== ග්‍රාම නිළධාරි වස ම් 461 කලුවච්කිමුල්ල ග්‍රාම සේවා  වසමේ  අස්වැසුම  ලාබීන්ගේ  නම් ==
සංවාදී ස්වරය
සංවාදි ස්වරය යනු හින්දුස්ථානි සංගීතය හින්දුස්ථානි සංගීතයේරාග (සංගීතය) රාග වල දෙවන ප්‍රබල ස්වරයයි.
හලාවත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
හලාවත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, වයඹ පළාතේ,   පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
Experience the Kingdom of Diversity
෴ Discover Chilaw ෴
මීගමුව හා කල්පිටිය යන සංචාරක පුරවරයන් යාවන සීමාවේ පවතින හලාවත නගරය ද සංචාරයක සිත් බඳනා විවිධත්වයකින් යුක්තය. සංචාරකයන් හා සංචාරක අරමුණු ගණනාවකි. ඒ කොයි කාටත් ගැළපෙන හලාවත විවිධත්වයේ රාජධානියක් කීමේ වරදක් නැත.
ආධ්‍යාත්මික සංචාර
හලාවත නගරය බෞද්ධ, කතෝලික , හින්දු , මුස්ලිම් සියලු ජන කොටස් වෙසෙන ප්‍රදේශයකි. බෞද්ධ, කිතුනු සිද්ධස්ථාන බොහොමයක් පැවතිය ද දෙස් විදෙස් පතල සංචාරක ගමනාන්තයකි මුන්නේශ්වරම පුදබිම. ප්‍රසිද්ධ හින්දු වීර කාව්‍යයක් වන රාමායණයේ එන රාම රජු මෙම සිද්ධස්ථානය හා සම්බන්ධ බව පැවසුන ද අවම වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 1000 දක්වා හෝ දිවෙන කල්පිත අතීතයකට මෙම කෝවිල හිමිකම් කියයි. පුදබිම් සංකීර්ණයේ ප්‍රධාන කෝවිල, හින්දු බැතිමතුන්ගේ උතුම් හා වැඩි ම ගෞරවයට පාත්‍ර වූ ශිව දෙවියන් උදෙසා කැප කර ඇත. ගණ දෙවියන්, අයියනායක දෙවියන් හා කාලි මෑණියන් වෙනුවෙන් කැප කළ තවත් දේවාල තුනක් ද බෞද්ධ විහාරයක් ද පුදබිම් සංකීර්ණයට අයත් වේ. හලාවත කුරුණෑගල ප්‍රධාන මාර්ගයේ, හලාවත නගරයේ සිට කි.මී. 2 ක් පමණ දුරින් මුන්නේශ්වරම් කෝවිල පිහිටා ඇත. 18 වැනි සියවසේ අග භාගයේ සිදු වූ ආගමික හා ජන ව්‍යාප්තියේ වෙනස්වීම් හේතුවෙන්, කෝවිල අවට පවතින බොහෝ ගම් සහ නගර, කෝවිල් පරිපාලනයට සහ නඩත්තුවට ඍජු දායකත්වයක් නො දැක්වුව ද මුන්නේශ්වරම් කෝවිලේ ප්‍රධාන මංගල්‍ය උත්සවය සඳහා මරදන්කුලම හා උඩප්පුව යන ගම් ප්‍රධාන දායකත්වය සපයයි. නව රාත්‍රී සහ ශිව රාත්‍රී ඇතුළු ප්‍රධාන හින්දු ආගමික උත්සව, මුන්නේශ්වරම්හි සමරනු ලැබේ. මේ හැර අගෝස්තු හා සැප්තැම්බර් මාසවල, සති 4 ක කාලයක් පුරා මුන්නේශ්වරම් වාර්ෂික මංගල්‍ය උත්සවය පැවැත්වෙන අතර ඒ සඳහා ආගම් භේදයකින් තොර ව සහභාගී වෙයි. මානව විද්‍යාඥ රොහාන් බැස්ටින් මහතා පවසන අන්දමට, ද්‍රවිඩ ජනතාව අදහන ගම් භාර දේවතාවකු වන "මුනිසරන්" දෙවියන් වෙනුවෙන් අතීතයේ දී ඉදි කරන ලද කුඩා දේවාලයක්, පසු කාලීනව රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබා, ප්‍රධාන ශිව දේවාලය බවට පත්ව තිබේ. ක්‍රි.ව.11 වැනි සියවස වන විට ද දෙවොළ ස්ථාපිතව තිබූ අතර, එමඟින් කාසි ද නිකුත් කර ඇත. මුහුදු මාර්ගයෙන් වෙළඳාමේ යෙදුනවුන්, වන්දනාකරුවන් මෙන් ම ඉබන් බතුතා වැනි විදේශ සංචාරකයින් ද ක්‍රි.ව. 14 වැනි සියවසේ දී යාපන රාජධානියට අයත් පුත්තලමේ නතර වී මන්නාරම් බොක්ක ඔස්සේ යාත්‍රා කළ බවට සාක්ෂි හමු වේ. මෙම පුදබිම් සංකීර්ණයට අයත් බෞද්ධ විහාරය ඉදි කරන ලද්දේ ක්‍රි.ව. 19 වැනි සියවසේ අග භාගයේ දී ය. ප්‍රධාන පුදබිම් සංකීර්ණයේ නිරිත දෙසට වන්නට පිහිටා ඇති ගනේෂ කෝවිල, කෝවිල් සංකීර්ණයට එක් වූ මෑත කාලීන ම ගොඩනැගිල්ලයි. එය ක්‍රි.ව. 19 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී දකුණු ඉන්දීය ශිල්පීන් විසින් ඉදි කරන ලදී. මුන්නේශ්වරම කෝවිල, කෝනේශ්වරම් කෝවිල (ත්‍රිකුණාමලය), නගුලේශ්වරම් කෝවිල (කීරිමලේ), තිරුතීකේශ්වරම් කෝවිල (මන්නාරම) සහ රාමේශ්වරම් කෝවිල (ඉන්දියාව) යන කෝවිල් පහ, ශිව දෙවියන් වෙනුවෙන් මෙම කලාපයේ (ශ්‍රී ලංකාව ද ඇතුළුව) ඉදි කරන ලද, පෞරාණික ම කෝවිල් ("ඊශ්වරම්") ලෙස සැලකේ.
පරිසර සංචාර
Eco & Wild Tourism
ශ්‍රී ලංකාවේ පවතින අන්තර්ජාතික රැම්සා තෙත් බිම් හයෙන් දෙවැනි වරට ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද තෙත්බිම ආනවිලුන්දාවයි. 2001 අගෝස්‌තු මස 03 වැනිදා මෙය ජාත්‍යන්තර රැම්සා තෙත් බිමක්‌ වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු අතර එයට පෙර පටන්ම ආනවිලුන්දාව අභය භූමියක් වශයෙන් ප්‍රකාශ කර තිබුණා. හෙක්‌ටයාර් 1357 (අක්‌කර 3393) ක් විශාල මෙම ප්‍රදේශය අභය භූමියක් ලෙස නම් කළේ 1997 ජුනි මස 11 වැනිදායි.
කොළඹ – පුත්තලම A3 ප්‍රධාන මාර්ගයේ හලාවත නගරයේ සිට කිලෝමීටර් 15 ක්‌ ගමන් කරන විට ආනවිලුන්දාව ගම්මානයට යන මාවත හමුවෙනවා. ආනවිලුන්දාව දුම්රිය ස්ථානය පසුකරමින් යන විට මඟ දෙපස ජලයෙන් පිරි පොකුණු සහිත මේ තෙත්බිම ඔබට දැක ගත හැකියි. මහාමාර්ගය අද්දර වගේම දුරකථන හා විදුලි රැහැන්වලත් කිචිබිචි නද දෙන පක්ෂි සමූහයා ඔබට පවසන්නේ කුරුලු පාරාදීසයකට පැමිණ ඇති බවයි. විශේෂයෙන් අගෝස්තු මාසයෙන් ආරම්භ වන පක්ෂි පර්යටනික කාලයේදී දහස් ගණනක් පක්ෂින් මේ අවට ගස්වැල්වල ලැගුම් ගන්නවා. ඒ වගේම වැව් මැද පිහිටි ගස්වලත් උන් කැදලි තනනවා. ආනවිලුන්දාව වැව් බැම්මේ සිට සුරුවිල වැව් බැම්ම මතින් සුරුවිල – ගනේගොඩ ගම්මානය හා වෙල්යාය මැදින් පාරු ඇළ දක්‌වා (මුතු පංතිය ධීවර ගම්මානය) ගමන් කර මුහුදු වෙරළට ළඟාවීමටත් පුළුවන්. පුත්තලම දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ ආරච්චිකට්‌ටුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්‌ඨාශයේ පිහිටා ඇති මෙම තෙත්බිම් අභයභුමියේ උතුරු මායිම බත්තලුඔය – උඩප්පුව මහා මාර්ගයයි. නැගෙනහිරින් හලාවත – පුත්තලම දුම්රිය මාර්ගයට මායිම වෙනවා. දකුණු මායිම සෙන්ගල්ඔයයි. බටහිර මායිම පුත්තලම කලපුවේ සිට දකුණට විහිදෙන පැරණි ඕලන්ද ඇළ හෙවත් පාරු ඇළයි. මෙම තෙත් බිමෙහි විශේෂත්වය වන්නේ මෙය මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද වැව් පද්ධතියකින් සමන්විත වීමයි. දොළොස්‌වන ශත වර්ෂයේදී, එනම් පළමුවන පරාක්‍රමබාහු කුමරු දක්ෂිණ දේශය පාලනය කරන සමයේ දී ඒ ප්‍රදේශවල වාර්මාර්ග ඉදිකළ බව මහාවංශය සඳහන් කරනවා. මෙම එල්ලංගා වැව් පද්ධතියත් ඔහු විසින් ඉදිකරන ලද බවයි පැවසෙන්නේ. එල්ලංගා වැව් යනු එකිකෙනට ඉහළ සිට පහළට යනතෙක් සම්බන්ධිත වැව් කිහිපයක් සහිත වාරි පද්ධතියකටයි. වැව් හතක්‌ මෙයට ඇතුළත්වනවා. මහා සාගරයේ සිට මෙම තෙත් බිම දක්‌වා ඇත්තේ කිලෝමීටර් දෙකක්‌ පමණයි. අභයභූමිය තුළින් ශාක විශේෂ 290 ක්‌ හඳුනාගෙන තිබෙන අතර ඉන් විශේෂ 120 ක්‌ දැවමය ශාක වර්ගයි. විශේෂ 61 ක්‌ පඳුරු ශාක වන අතර විශේෂ 68 ක්‌ පැළෑටි වෙනවා. වැල්වර්ග 34 ක්‌ හා අපිශාක දෙකක්‌ද මෙහි දක්නට ලැබෙනවා. මෙහිදී හමුවන පුපුළු ශාකය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික දුලබ ඔසුවක්. දේශීයව තර්ජනයට ලක්‌වූ කෙකටිය විශේෂයක් හා කළුවර ශාකයද මෙහි පැතිර පවතිනවා. අභයභූමිය තුළින් පෘෂ්ඨවංශික ජීවී විශේෂ 274 ක්‌ වාර්තාවෙනවා. මෙයින් 237 ක්‌ දේශීය විශේෂයි. සමස්‌තයෙන් විශේෂ 10 ක්‌ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණිකයින්. 19 ක්‌ දේශීය වශයෙන් තර්ජනයට ලක්වූ විශේෂ වෙනවා. මෙහිදී වාර්තා වන මත්ස්‍ය විශේෂ සංඛ්‍යාව 47ක් වන අතර උභයජීවී විශේෂ 11 ක්‌ හා උරග විශේෂ 34 ක්‌ ද වාර්තා වෙනවා. මෙයින් මගුරා, දංකොළ පෙතියා, ඉපිලකඩයා, ලංකා බැඳි මැඩියා සහ සිකනලුන් විශේෂ 2 ක්‌ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණිකයි.
වෙරළ හා සමුද්‍ර සංචාර
Coastal & Marine Tourism
ලෝකයේ පළමු හා එකම කඩොලාන කෞතුකාගාරය හලාවත පම්බල ප්‍රදේශයේ පිහිටනවා. කඩොලාන වර්ග 21 ක් හා ඒ ආශ්‍රිත පරිසරයේ වෙසෙන ජීවින් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක දැනුමක් මෙහිදී ලබාගත හැකි ය. එමෙන් ම ඕලන්ද ඇළ දිගේ කඩොලාන පරිසරයක බෝට්ටු සංචාරය හා කලපු පරිසරයේ පක්ෂීන් නැරඹීම ද ඉතා වටින්නේ ය. ඔබ හලාවත අනන්තය රිසෝට් වෙත පැමිණෙන්නේ නම් කයිට් සර්ෆිං අත්දැකීම ලබාගත හැකි ය. මුහුදේ නාන්න වගේම වෙරළ සාදයකට මුතුපංතිය දූපත ද ඉතා අගනා ස්ථානයකි.
පුරාවිද්‍යාත්මක සංචාර
Historical Tourism
1927 නොවැම්බර් මස මහත්මා ගාන්ධිතුමා හලාවතට පැමිණි අතර එය එතුමාගේ පළමු සහ එකම ශ්‍රී ලංකා ගමනය, එම ගමන සිදුවුයේ එවකට නිදහස් සටනේ ප්‍රමුඛයකු වු චාර්ල්ස් එඩ්ගර් කොරයා සහ එතුමාගේ සොහොයුරු වික්ටර් කොරයා යන මැතිතුමණ්ලාගේ ආරාධනාවකට අනුවය. මහත්මා ගාන්ධි තුමන් ලැඟුම් ගත් සීගිරි වලව්ව අද ද දැකගත හැක.
දුටුගැමුණු රජු නන්ද්‍රිමිත්‍ර යෝධයාට තෑගි ලබා දුන් ගම්වරය හලාවත පල්ලම ප්‍රදේශය යි. එම ප්‍රදේශයේ විහාරාරාම පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් බොහෝමයකට හිමිකම් කියයි. රහතුන් වැඩ උන් පරමාකන්ද රජමහා විහාරය ද නැරඹීමට වටින්නේ ය.
සාංස්කෘතික සංචාර
පොල් ත්‍රිකෝණයට අයත් හලාවත කෘෂිකර්මාන්තය, පොල් වගාව ආශ්‍රිත කර්මාන්ත , ධීවර කර්මාන්තය , මැටි කර්මාන්තය හා සංචාරක කර්මාන්තයෙන් ඉතා පොහොසත් ය. පිරිසිදු පොල් රා රස බලන්න, ඉස්සන් වගාව හා කකුළුවන් වගාව අධ්‍යනය කරන්න , එකිනෙකට වෙනස් සංචාරක නිකේතන තුළ නිදහස විඳගන්න හලාවත විවෘත යි. අලුත් සහල් මංගල්‍යය, වෙසක් , නත්තල් , දීපවාලි , රාමසාන් හැම උත්සවයක් ම සමරන හලාවත වැසියන් පන්සලේ පෙරහර මෙන්ම කෝවිලේ පෙරහර , පල්ලියේ මංගල්‍යය ද ඉතා උත්සවශ්‍රීයෙන් සමරයි. වසරේ ඕනෑ ම කාලයක විනෝද වෙන්න, සංචාරය කරන්න හලාවතට ඇවිත් යන්න.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය
උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාසය
උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාසය  මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  උඩුප්පිඩි නගරය අනුව යමිනි. මාර්තු 1960 දී  පේදුරුතුඩුව මැතිවරණ කොට්ඨාසයෙහි  බස්නාහිර ප්‍රදේශයෙහි කොටසක් කඩා වෙන් කිරීම මගින් මෛම කොට්ඨාසය තැනිණි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී උඩුප්පිඩි මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස උඩුප්පිඩි දිගටම පවතියි.
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
978
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
දළදා මාලිගා
ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ වම් දන්තධාතූන් වහන්සේ තැන්පත් කර ඇති හෝ අතීතයේ තැන්පත් කරතිබූ ඒ සඳහාම වෙන්කල ස්ථිරගොඩනැගිලි දළදා මාලිගා නම්වේ.
කොළඹ යුගය
ඉංග්‍රීසීන් සිංහල රාජධානිය සම්පූර්ණයෙන්ම යටත් කරගත් පසු පාලනය සහ පරිපාලනය කොළඹ නගරයට ගෙන ගියද දළදාව කොළඹට රැගෙන යාම සිදු නොවුනි.
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ යුගය
ශ්‍රී ලංකාවේ පරිපාලන සහ පාලන අගනුවර ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ වෙත ගෙනගොස් දළදා මාලිගයක් සාදා දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ඒවෙත වැඩම කරවන බව එවකට ජනාධිපති ජේ.ආර්. ජයවර්ධන විසින් පවසා සිටින ලදී. එනමුත විවිධ හේතු මත මෙම කාර්ය සිදු නොවුනි.
ප්‍රවර්ගය:දළදා මාළිගා
Transatlantic telegraph cable
Transatlantic telegraph cables යනු telegraph පණිවුඩ හුවමාරුව සඳහා භාවිතා වූ අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා ගමන් කරන සබ්මැරීන් කේබලයකි. පළමු කේබලය 1858 දී බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ වැලන්ටියා දූපත (දැන් අයර්ලන්ත) සහ එක්සත් ජනපදයේ නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් (දැන් කැනඩාව) අතර තැබූ අතර පළමු ප්‍රායෝගික කේබලය 1866 දී භාවිතා විය.
රතු
මානව ඇස විසින් තේරුම්ගතහැකි හෙවත් සන්දිට්ඨික දිගුම තරංග ආයාමයන් වන දළ වශයෙන් nm 630–740 පරාසයක තරංග ආයාමයන් ප්‍රමුඛතම ලෙසින් සමන්විත වන්නාවූ ආලෝකය  විසින් උපදවනු ලබන සදිසි වර්ණ අතුරින් ඕනෑම එකක් රතු ලෙසින් හැඳින්වේ. මෙයට වඩා දිගු තරංග ආයාමයන් හැඳින්වෙන්නේ අධෝරක්ත (රතු වලට පහළ) ලෙසින් වන අතර, පියවි ඇස වෙතින් දැකිය නොහැක. ආලෝකයේ ආකලන ප්‍රාථමික වර්ණ අතුරින් එකක් ලෙස රතු භාවිතා වන අතර, RGB වර්ණ පද්ධතියෙහිදී සයන් වර්ණයට අනුපූරක වෙයි. රතු වර්ණය, මීට අමතරව, RYB වර්ණ අවකාශයෙහි ව්‍යාකලන ප්‍රාථමික වර්ණයන් අතුරින් එකක් වන මුත්  CMYK වර්ණ අවකාශයෙහි එසේ නොවෙයි.
979
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ද නේම්සේක් (චිත්‍රපටය)
The Namesake is a 2006 English language drama film directed by Mira Nair and written by Sooni Taraporevala based on the novel The Namesake by Jhumpa Lahiri. It stars Tabu, Irrfan Khan, Kal Penn and Sahira Nair. The film was produced by Indian, American and Japanese studios. The film was released in the United States on 9 March 2007, following screenings at film festivals in Toronto and New York City. The Namesake received positive reviews from American critics.
Plot
The Namesake depicts the struggles of Ashoke and Ashima Ganguli (Irrfan Khan and Tabu), first-generation immigrants from the East Indian state of West Bengal to the United States, and their American-born children Gogol (Kal Penn) and Sonia (Sahira Nair). The film takes place primarily in Kolkata, New York City, and suburbs of New York City.
The story begins as Ashoke and Ashima leave Calcutta and settle in New York City. Through a series of miscues, their son's nickname, Gogol (named after Russian author Nikolai Gogol), becomes his official birth name, an event which will shape many aspects of his life. The story chronicles Gogol's cross-cultural experiences and his exploration of his Indian heritage, as the story shifts between the United States and India.
Gogol becomes a lazy, pot-smoking teenager indifferent to his cultural background. He resents many of the customs and traditions his family upholds and doesn't understand his parents. After a summer trip to India before starting college at Yale, Gogol starts opening up to his culture and becomes more accepting of it.
After college, Gogol uses his "good name" Nikhil (later shortened to Nick). He works as an architect and dates Maxine (Jacinda Barrett), a white woman from a wealthy background, who is clueless about their cultural differences. Gogol falls in love with Maxine and introduces her to his parents, who struggle to understand his modern, American perspectives on dating, marriage and love. They are hesitant and guarded when meeting her. Gogol gets along with Maxine's family and feels closer to them than he does his own family.
Before he goes to Ohio for a teaching apprenticeship, Ashoke tells Gogol the story of how he came up with his name. Shortly after, while Gogol is on vacation with Maxine's family, Ashoke dies. Grieving, Gogol tries to be more like what he thinks his parents want him to be and begins following cultural customs more closely. He grows distant from Maxine and eventually breaks up with her.
Gogol rekindles a friendship with Moushumi (Zuleikha Robinson), the daughter of family friends. They begin dating and soon after get married. However, the marriage is short-lived as Moushumi, bored with being a wife, starts having an affair with an old boyfriend from Paris. Gogol divorces her, while Ashima blames herself for pressuring Gogol to marry a fellow Bengali. Gogol returns home to help Ashima pack the house when he finds the book Ashoke gave him as a graduation present. Searching for comfort, and accepting his new life alone, Gogol finally reads the stories written by his namesake on the train home.
As well as depicting Gogol/Nikhil's experiences, the film describes the courtship and marriage of Ashima and Ashoke, and the effect on the family from Ashoke's early death from a massive heart attack. Through experiencing his father's funeral rites on the banks of the Ganges, Gogol begins to appreciate Indian culture. Ashima's decision to move on with her life, selling the suburban family home and returning to Calcutta, unifies and ends the story.
Cast
The film has cameo appearances by actor Samrat Chakrabarti, academic Partha Chatterjee (scholar) and visual artist Naeem Mohaiemen.
Critical reception
The film received favorable reviews from critics. As of 23 February 2009, the review aggregator Rotten Tomatoes reported that 86% of critics gave the film positive reviews, based on 126 reviews. Metacritic reported the film had an average score of 82 out of 100, based on 33 reviews, indicating "universal acclaim".
Top ten lists
The film appeared on several critics' top ten lists of the best films of 2007.
පන්කුලිය සමාධි බුදු පිළිමය
thumb|300px| අනුරාධපුර සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේට බෙහෙවින් සමානකම් ඇති පන්කුලිය සමාධි බුදු පිළිමය පන්කුලිය ප්‍රදේශයේ අශෝකාරාම පුද බිමෙහි වැඩ සිටී. මෙහි ආරක්ෂාවට ගල් කුළුණු මත පිහිටි වහලක් සහිත ගොඩනැගිල්ලක් තිබූ බවට නටඹුන් පමණක් ඉතිරිව ඇත. පිළිම‍ගෙට ඇතුල්වන පියගැට පෙළ ඉදිරියෙහි සඳකඩ පහනක් හා අලංකාර මුරගල් දෙකක් නටඹුන් අතර ඉතිරිව ඇත‍. මේ වන විට පිළිම වහන්සේගේ ආරක්ෂාව සඳහා කොන්කීට් කණු මත වහලයක් තනා පිළිම වහන්සේට ආවර්ණය සලසා තිබේ. පිළිමගෙයි වටපිටාවෙහි නටඹුන්ව ඇති ගල් කණු වලින් සෑදූ ඉතා අලංකාර ගොඩනැගිලි, පොකුණු හා අනෙකුත් නටඹුන් අනුව මෙය තාපසිකාරාමයක්ව පැවති බවටද සාධක ඇත.
හඩ්සන් සමරසිංහ
හඩ්සන් සමරසිංහ ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ හිටපු සභාපති වරයෙකි. හෙතෙම 1969 දී පමණ ජාතික ගුවන් විදුලියට එක් විය.විද්‍යාලංකාර විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධි ධරයකු වන හෙතෙම, 1944 ,ඔක්තෝබර් මස 24 වැනි දා පේරාදෙණියේ දී උපත ලැබීය.පේරාදෙණිය, පැණිදෙනිය ද්වී භාෂා විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපන ලද ඒ මහතා වැල්ලවත්ත ධම්මෝදය පිරිවනේ ශස්ත්‍ර හදාලේය.
පන්කුලිය සමාධි බුදු පිළිමය
පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය අනුව මෙය කි. ව. 9-10 වන සියවසට පමණ අයත් විය යුතු බව පිළිගෙන ඇත. මෙම නිර්මානය ඩොලමයිට් පාෂාණයෙන් කර ඇති අතර කලාකරුවා විසින් ඉතා දක්ෂ ලෙස මෙහිද කරුණාව, මෛතිය, දයාව ආදී ගුණාංගයන් ඉස්මතු කරමින් සමාධිගත ශාවයද පෙන්වීමට උත්සාහ දරා ඇත‍. මෙහි උස අඩි 6 අඟල් 9 ක් වේ. පළල අඩි 6 ක් වේ.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:බුදු පිළිම - ශ්‍රී ලංකා
හඩ්සන් සමරසිංහ
ගුවන් විදුලි වැඩසටහන්සම්පාදකයකු ලෙස සංස්ථා සේවයට එක්වූ ඒ මහතා ,සංස්ථාවේ විවිධ තනතුරු වලට පත්වීය. 1989 හේ ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ, සභාපති ,අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් තනතුරට පත් විය. 1991 දී, ඔහු කොළඹ දිස්ත්‍රිකයෙන් මන්ත්‍රී වරයකු ලෙස පාර්ලිමේන්තුවට පත්වූයේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජන කරමිනි.
2003 වසරේ  එවකට ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග අමාත්‍යාංශය තුනක් ඇයවෙත පවරා ගැනීමෙන් අනතුරුව හෙතෙම, නැවත ජාතික ගගුවන් විදුලියේසභාපති ධූරයට පත් විය. 2007 වසරේ මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා විසින් නැවත ( තෙවන වරට ) ජාතිකගුවන් විදුලියේ සභාපති ලෙස පත් කකරන ලදී. 2015 ජනවාරි දක්වා හෙතෙම ජාතික ගුවන් වවිදුලියේසභාපති ලෙස කටයුතු කලේය.
ජාතික ගුවන් විදුලියේ නව වැඩසටහන් ආකෘති සම්පාදනයට හඩ්සන් සමරසිංහ මහතාගේ දායකත්වය ඉවහල් විය. ලාංකීය ගුවන් විදුලි වංශ කතාවේ පලමු fmනාලිකාව වන CITY FM නාලිකාවේ නිර්මාතෘ  වරයා හඩ්සන් සමරසිංහය.
ඉන්දික ජයරත්න.
වාදී ස්වරය
වාදී ස්වරය, හින්දුස්ථානී සංගීතය සහ කර්ණාඨක සංගීතය ද්විත්‍වය තුළ ම, රාගයක ප්‍රබල ස්වරය යි. "Vadi is the most sonant or most important note of a Raga." It does not refer to the most played note but it rather refers to a note of special significance. It is usually the swara which is repeated the greatest number of times, and often it is the swara on which the singer can pause for a significant time.
වාදී ස්වරය, along with the සංවාදී ස්වරය swara of a raga, usually brings out the uniqueness of the raga and its bhava (mood) and rasa (emotion).
ඊජිප්තුවේ IIIවන ආර්සිනෝයි
ක්‍රි.පූ. 220 ඔක්තෝබර් මස අග සිට නොවැම්බර් මුල දක්වා කාලය තුළ ඇයව ඇගේ සොයුරා වූ IVවන ටොලමි හට විවාහ කර දී තිබේ. ඇය රාජ්‍ය පාලනය සඳහා ක්‍රියාකාරීව දායක වූ අතර, අවම වශයෙන් බලවත් අමාත්‍ය සොසිබියස් පවා ඇයට ඉඩ දී තිබේ. ක්‍රි.පූ. 217 රැෆියා සටනේ දී මහා ඇන්ටියෝකස් සමග යුධ වැදීමට ඇය විසින් පාබල සහ අශ්වා‍රෝහක හමුදා මෙහෙයවා තිබේ. ඇය Vවන ටොලමිගේ මව වූවා ය. ක්‍රි.පූ. 204 ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ දී මාලිග ක්‍රමන්ත්‍රණයකින් ඇයව ඝාතනය කෙරුණේ ඇගේ සැමියාගේ මරණින් මඳ කලකට පසුවයි. ඉරටොස්තීනිස් විසින් රචනා කරන ලද ආර්සිනෝයි නැමැති අත්පිටපත මෙම රැජින පිළිබඳ මතක සටහනක් ලෙස සැලකේ. පුරාතන විද්වතුන් රැසක් මේ පිළිබඳ සඳහන් කොට තිබුණ ද, වර්තමානයේ එය දක්නට නැත.
ක්වේටා‍
ක්වේටා‍   යනු පාකිස්තානයේ    බලුකිස්තාන පළාතේ විශාලතම නගරය සහ ප්‍රාදේශීය අගනුවර වෙයි.
ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ අගනගර ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ බලුකිස්තානයේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ පුරවර ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ක්වේටා‍ දිස්ත්‍රික්කය
වර්ග සංහාරය
විසි වන ශත වර්ෂය තුළ මෙම "වර්ග සංහාරය" ප්‍රබල ප්‍රශ්නයක් බවට පත් විය. එය අද ලෝකය පිළිගනු ලබන්නා වූ ශිෂ්ට සම්පන්න සමාජයකට පටහැනි වන්නා වූ අපරාධයකි. රුවන්ඩාවේ ටුට්සි ජාතිකයන් ඝාතනය මෑත කාලිනව සිදු වූ එවැනි එක් ඛේදවාදකයක් පමණි. අනෙකුත් යුධමය තත්වයන් මෙන් නොව වර්ග
GENOCIDE පදයේ මූලාරම්භය
Raphael Lemkin(1900- 1959) නම් පෝලන්ත - යුදෙව් ජාතික නීති විශාරද විසින් "Genicide" යන පදය මුල් වරට ප්‍රකාශ කරන ලදී. "genos" යන ග්‍රීක වචනයෙන්ද (ග්‍රීක භාෂාවෙන් එහි අර්ථය පවුල, ගෝත්‍රය,ජාතිය වේ.) "cide" යන ලතින් වචනයෙන්ද (ලතින් භාෂාවෙන් cide යනු යනු සමූල ඝාතනයයි.) සෑදුන ලද්දකි. මෙය යුදෙව් ජන සංහාරය සමයේ නිර්මාණය කරන ලද්දක් බැවින් ඔහුගේ අර්ථ නිරූපණය පටු එකකි. නට්සීන්ගේ යුදෙව් ජන සංහාරය හා ආමේනියානු ජන සංහාරය යන සිද්ධීන්ට පමණක් සිමා වූවකි. නමුත්වර්ග සංහාරය යන්න භෞතික වශයෙන් සිදු වන හානියට පමණක් සීමා නොවේ. යම් ජන සමූහයකගේ සංස්කෘතිය,ජීවන පැවැත්ම අහිමි කිරීමද ඊට අයත් වේ. ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික මහාචාර්යය Julia Fribourg අනුව වර්ග සංහාරය යන්නට යම් ජන කොට්ඨාශයකගේ සංස්කෘතිය වාසස්ථාන භූමි අහිමි කිරිමේ අරමුණින් ඔවුන් අවතැන්භාවයට පත් කිරිමද ඇතුළත් වේ.
වර්ග සංහාරය යන්නෙහි අදහස
වර්ග සංහාරය යනු කුමක්ද යන්න සළකා බැලීමේදී වර්ග සංහාරය යන අපරාධය වැළැක්වීමේ හා දඬුවම් පැමිණවීම පිළිබඳ සම්මුතියේ දෙවන ව්‍යවස්ථාව දක්වන ලෙසට යම් ජන වර්ගයක් ,ජාතියක් ,ආගමික කණ්ඩායමකට අයත් පිරිසක් මරා දැමීම, බරපතළ ලෙස ශාරීරික හා මානසික හානි සිදු කිරීම, හිතාමතාම ඔවුන්ගේ ජීවන තත්ත්වයට හානි කිරීම,ශාරීරික වශයෙන් දුබලතාවයට පත් කිරීම,උපත් පාලනය කිරීම, බලහත්කාරයෙන් ළමුන් එක් ජන කොට්ඨාශයකින් තවත් ජන කොට්ඨාශයකට මාරු කිරීමයි. මෙහිදි එක් ජන කොට්ඨාශයක් යන්නෙහිදි මුළුමනින්ම ජන කොටස හෝ එහි කොටසක්ද සංහාරයට ලක් කිරිම අදහස් වේ.
Rome statute of the International Criminal Court හි 06 වන ව්‍යවස්ථාව මඟින්ද මේ හා සමාන අර්ථ නිරූපණයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ. Helen Fein අර්ථ දක්වන ආකාරයට ජන සංහාරය යන්න තුළ ජීව විද්‍යාත්මක වශයෙන් මෙන්ම සමාජමය වශයෙන්ද අදාළ පුද්ගල කොට්ඨාශය නැවත බිහි කිරිම වළක්වාලනු ලබයි.Lemkin නම් නීති විශාරදයා දක්වන පරිදි වර්ග සංහාරයේදි ක්ෂණිකව යම් ජාතියක් විනාශ වීම අදහස් වන්නේ නැත. එය අදාළ පුද්ගල කොට්ඨාශයේ පදනම විනාශ කිරිම අරමුණු කර ගත් යම් සැකැස්මක් සේම ඒ තුළින් ඔවුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය විනාශ කර දැමීමක් ද සිදු විය හැකිය.
වර්ග සංහාරය යනු අපරාධයකි
300px
මනුෂ්‍යන් උත්පත්තියෙන්ම යම් අයිතිවාසිකම් සමූහයකට උරුමකම් කියයි. එම අයිතිවාසිකම් අද වන විට ලෝකයේ විවිධ සම්මුති මඟින් තව දුරටත් සුරක්ෂිත කර තිබේ.නමුත් වර්ග ඝාතනය තුළින් මිනිසුන්ගේ ජීවිතයට ඇති අයිතිය, ජාතිකත්වයට ඇති අයිතිය, කෲර හා අමානුෂික වධ හිංසාවන්ට ලක් නොවි සිටිමේ අයිතිය ද බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කරයි. අප සියල්ලෝම මනුෂ්‍යන් වශයෙන් උපත ලබා ඇත්තෙමු. ජාතිය,වර්ගය, ආගම, කුලය අනුව කිසිම අයෙක් වෙනස් කොට නොසැළකිය යුතුය.වර්ග සංහාරයේදී යම් ජන කොට්ඨාශයක ඉදිරි පැවැත්ම අහිමි කරනු ලබයි. ළමුන්ගේ ජීවිත පවා විනාශ කර දැමීම ළමා අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තිය, අන්තර්ජාතික මානව හිමිකම් ප්‍රඥප්තිය මඟින්ද බැහැර කර තිබේ. එම අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීමට සියළු රාජ්‍යයන් බැඳී සිටී.
ජාත්‍යන්තර සම්මුති නීතිය
මෑත කාලීන ලෝක ප්‍රවණතාව අනුව පෙනී යන්නේ ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව අමානුෂික ගණයේ අපරාධයක් ලෙස සළකන වර්ග සංහාරය විවිධ සම්මුති ඔස්සේ ප්‍රකාශිතවම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බවයි.
ජන සංහාරය මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි වු අපරාධයක් ලෙස දක්වා තිබේ. එහි පළමු වගන්තිය මඟින් ජන සංහාරය යන්න යුධ සමයේ සිදු වුවත් සාමකාමි කාලයක සිදු වුවත් අන්තර්ජාතික නීතිය යටතේ අපරාධයක් බව දක්වා ඇත. එහි දෙවන වගන්තිය මඟින් දක්වා ඇති පරිදි එය ජාතියක, ජන වර්ගයක හෝ ආගමික කොට්ඨාශයක් වැනි ජන සමූහයක් හෝ කොටසක් විනාශ කිරීමේ අරමුණින් සිදු කරන ලද්දක් විය යුතුය. මෙම සම්මුතිය 1951 සිට ක්‍රියාත්මක කිරීම ආරම්භ විය.
මෙම සම්මුතියේ දුර්වලතා
මෙහිදි ජන සංහාරය යන්නට ලබා දි ඇති අර්ථ නිරූපණය ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැතැයි චෝදනා නැඟේ. M.Hassan Kakar ඔහුගේ The Soviet Invasion and the Afghan Response (1979- 1982) ග්‍රන්ථයේ තර්ක කරන පරිදි වර්ග සංහාරය සඳහා වූ අර්ථ නිරූපණය තුළට දේශපාලන කණ්ඩායමක් යන්න ඇතුළත් නොවීම අඩුපාඩුවකි.
දෙවන වගන්තිය: වර්ග සංහාරය මනුෂයත්වයට එරෙහි අපරාධයක් බව පිළිගනී.
මෑතකාලීන ඉතිහාසය තුළ අත්දැකීම්
600px
20 වන ශත වර්ෂය තුළ ප්‍රධාන වශයෙන් සිදු වු මෙම ජන සංහාරයන්ට අමතරව මෑත කාලීන ඉතිහාසය තුළ තවත් උදාහරණ කිපයකි.
වර්ග සංහාරය අපරාධයක් ලෙස ජාත්‍යන්තර අධිකරණය තුළ සාකච්ඡා වීම
අද වර්ග සංහාරය හුදෙක් අන්තර්ජාතික නීතිය යටතේ වූ අපරාධයක් ලෙස සළකා බලන්නේ නැත. එය අද අනුලංඝනීය නියමයක් ලෙස ( jus cogens) සැවොම අනිවාර්යයෙන්අනුගමනය කළ යුතු "erga omnes" වගකීමක් බවට පත්ව තිබේ. ඒ අනුව සම්මුති නීතිය මඟින් පමණක් නොව චාරිත්‍රානුකූල නීතිය යටතේ පවා වර්ග සංහාරය ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබේ. මේ අනුව අධිකරණ පර්ශද මඟින් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර අධිකරණය යටතේ පවා ජන සංහාරය පිළිබඳ සළතා බැලූ අවස්ථා ඇත.
නියුරම්බර්ග් අධිකරණ පර්ශදය
දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ නාසි හමුදාව විසින් ජර්මනියේ සිදු කරන ලද වර්ග සංහාරය පිළිබඳ කරුණු විමර්ශනය කර දඬුවම් පැමිණවීම සිදු කරන ලදී.
පැරණි යුගෝස්ලෝවියානු අධිකරණ පර්ශදය
1991 සිට බොස්නියාවේ සිදු කරන ලද ජන සංහාරය පිළිබඳ දඬුවම් නියම කරන ලදී. Republic Srpska Krajma හි අගමැති ඇතුළු පිරිසකට වසර 13 සිර දඬුවම් ද බොස්නියාවේ Serb හමුදා නිලධාරියෙකු වූ Vidoje Blagojevic වසර 18 සිර දඬුවම් සමඟ වර්ග සංහාරය පිළිබඳ දඬුවම් නියම කරන ලදී.
Reservation to the Convention on the Prevention and Punishment of Genocide Case
වර්ග ඝාතනය යන්න අද අන්තර්ජාතික නිතිය යටතේ අපරාධයක් වශයෙන් පමණක් නොව අනිවාර්යෙන් අනුගමනය කළ යුතු යයි බැඳීමක් ඇති කරවන ලද අනුලංඝනීය නියමයක් වශයෙන්ද පිළිගන්නා ලදි.
Genocide in Dafur
සුඩානය තුළ මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි වු අපරාධයන්, යුධ අපරාධයන් ආදිය සිදු වු බවට තීරණය කළ නමුත් වර්ග සංහාරය සිදු වූ බව ඔප්පු කළ නොහැකි විය.
Bosnian Genocide Case
සර්බියානු හමුදා විසින් අටදහසක් පමණ වු බොස්නියානු ජනයා ඝාතනය කිරිම, කෲර වධහිංසා පැමිණවීම ආදි අපරාධ අපරාධ රැසක් සිදු කර තිබුණි. නමුත් අවාසනාවන්ත ලෙස අධිකරණය ප්‍රකාශ කර සිටියේ වර්ග සංහාරය කිරීමට තරම් අවශ්‍ය වූ චේතනාව පෙන්විමට මෙහිදි හැකියාවක් ලැබි නොමැති බවයි.
කැනඩාව
War Crimes against Humanity Act මඟින් වර්ග සංහාරය යන්න කැනඩාව තුළ සිදු කරනු ලැබුවද (කැනඩා දේශ සීමාවට පැමිණි පිටස්තරයෙකු සිදු කළද) කැනඩා දේශ සිමාවෙන් පිටතදී සිදු කරනු ලැබුවද කැනේඩියානු ජාතිකයෙක් විසින් සිදු කරනු ලැබුවද ඔහුට එරෙහිව නඩු පැවරීමේ හැකියාව ඇති බව පිළිගනී.
නෙදර්ලන්තය
2005 දෙසැම්බර් මස ඕලන්ද අධිකරණය මඟින් Frans Van Anraut ට එරෙහිව ඉරාකයේ කුර්දි ජනයා ඝාතනය වූ සමයේ ඉරාකයට රසායනික අවි සැපයීම පිළිබඳ නඩු පවරන ලදී. නමුත් ඔහුට වර්ග සංහාරය යටතේ නොව යුධ අපරාධයක් ලෙස සළකා ඒ පිළිබඳ වගකීම පවරන ලදි.
ස්පාඤ්ඤය
2005 වර්ෂයේ චීන ජාතිකයන් පිරිසකට එරෙහිව ටිබෙටයෙහි වර්ග ඝාතනය කිරීමට සහභාගි වීම පිළිබඳ නඩු පවරන ලද්දේ වර්ග ඝාතනය පිළිබඳ විශ්වමය අධිකරණ බලය තිබූ බැවිනි.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
ඇමරිකාවේ ෆෙඩරල් නිතිය තුළ ඇමරිකානුවකු කරන ලද වර්ග සංහාරයක් අපරාධයක් ලෙස හඳුනා ගනී. ඊට වරදකරුවකු වන වන අයකුට මරණ දඬුවම හෝ ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවම් නියම කළ හැකිය.
එක්සත් රාජධානිය
International Criminal Court Act මෙහිදී බලපැවැත්වේ. එංගලන්ත සාමි මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් තීරණය කරන ලද පිනෝචේ නඩු තීන්දුව (pinochet case) වැදගත් සංදිස්ථානයකි. චිලි දේශයේ පිනෝචේ රාජ්‍ය සමයේ සිදු කරන ලද වර්ග සංහාරයන් හා අනෙකුත් යුධ අපරාධ පිළිබඳ පිනෝචේ උදර්පණය කරන ලෙස ඉල්ලා ස්පාඤ්ඤය නඩු පවරන ලදී. සාමි මන්ත්‍රී මණ්ඩලය තිරණය කරන ලද්දේ රාජ්‍යය නායකයෙකු වුවත් මනුෂයත්වයට එරෙහි අපරාධයක් වන වර්ග සංහාරය යන්නේ නායකයෙක්ට වගකීමෙන් මිදිය නොහැකි බවයි.
මීට අමතරව බෙල්ජියම,ෆිජී ඇතුළු රටවල් වර්ග සංහාරය පිළිබඳව විශ්වමය අධිකරණ බලය පිළිගනී.
Stages of Genocide and efforts to prevent
1996 හිදී "Genocide Watch" හි නිර්මාතෘ Gregory Stanton වර්ග සංහාරය පිළිබඳ පියවර 8ක් යෝජනා කර තිබේ(at United States Department of state). ඔහු යෝජනා කරන පරිදි වර්ග සංහාරය පියවර 8ක් ඔස්සේ වර්ධනය වන අතර එය කළින් අනාවැකි පළ කරන්නක් මිස ස්ථිර එකක් නොවේ.
මේ අඩවිත් බලන්න
ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය
වර්ග ඝාතනය
මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ
විවිධ රටවල් තුළ සිදු වූ වර්ග සංහාරයන්
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර අපරාධ නීතිය ප්‍රවර්ගය:සමූහ ඝාතන
ප්‍රවර්ගය:මිනීමැරීම් ප්‍රවර්ගය:අපරාධ
පෙබරවාරි 2013 ක්වේටා බෝම්බ පිපිරීම
2013 පෙබරවාරි 16 දිනදී, පාකිස්තානයේ, ක්වේටා‍ අවට ප්‍රදේශයේ, හාසරා නගරයෙහි වෙළෙඳපොලකදී, වතුර ටැංකියක සඟවා තිබුණු බෝම්බයක් පුපුරායෑම නිසා අවම වශයෙන් 84 දෙනෙක් මිය ගොස් 190 දෙනෙක් තුවා ලදහ. මෙම ප්‍රහාරයට ගොදුරුවූ බොහෝදෙනා ප්‍රමුඛ වශයෙන් ට්වෙල්වර් ෂියා වාර්ගික හාසරා ප්‍රජාවට අයත් වූවන් වන අතර, දරුණු තුවාල ලද්දවුන්ගේ මහත්වූ සංඛ්‍යාව නිසා මරණය ලද ගණන ඉහළ යන බවට බලධාරිහූ බලාපොරොත්තු වූහ. ෂියා හාසරාවරුන්ට එරෙහිව එක් මසක් තුලඑල්ලවූ දෙවන ප්‍රධාන ප්‍රහාරය වන මෙහි වගකීම ලෂ්කාර්-ඊ-ජෑන්ග්වී කණ්ඩායම භාර ගත්හ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය: 2013 දී පාකිස්තානයේ සිදුවූ ත්‍රස්තවාදී සිද්ධි ප්‍රවර්ගය:ක්වේටාහී ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:අනුප්‍රතිපාදිත පුපුරණ උපකරණ මගින් පාකිස්තානයේ බෝම්බ පිපිරවීම් ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදය ප්‍රවර්ගය: 2013 දී සිදුවූ සමූල ඝාතන ප්‍රවර්ගය: වයඹ දිග පාකිස්තානයේ යුද්ධය ප්‍රවර්ගය: හාසරා ජනයාට හිංසා කිරීම
ට්වින්කල් ඛන්නා
ට්වින්කල් ඛන්නා (උපත 29 1974 දෙසැම්බර් 29) is an ඉන්දියානු ඇතුලත පිරිමැවුම්කාරියක්, newspaper columnist, film producer, author, and former film actress.
ප්‍රවර්ගය:සිනමාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සිනමාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
980
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
හාසරා නගරය
හාසරා නගරය (උර්දු:, හාසරාගි: ) යනු 70,000 පමණ ජනගහනයකින් යුතු සහ, එයින් හතරෙන් තුන් පංගුවක් පමණ හාසරා ජනයාගෙන් සමන්විත සහ හාසරා නගරයේ දකුණු කොටසේ සුළුතර බලූච් සහ පෂ්ටුන් ගෝත්‍ර සහිත,  පාකිස්තානයේ  ක්වේටා‍ නගරය අසබඩ බටහිර දිගින් පිහිටි,  පහළ-මධ්‍යම ආදායම් ලාභී ප්‍රදේශයකි.
ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානයේ හාසරා ජනප්‍රජාවන් ප්‍රවර්ගය:ක්වේටා දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජ
ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ (වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ) රජු සිංහල රාජ වංශයේ අන්තිම සිංහල රජුයි. එතුමා ක්‍රි.ව.1707 සිට 1739 දක්වා මහනුවර රාජධානියේ රාජ්‍යත්වයට පත් විය. එතුමා II වන විමලධර්මසූරිය රජුගේ පුත්‍රයායි. ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු වයස 17 දි සිහසුනට පත් වූ අතර වසර 32 රාජ්‍යය පාලනය කලේය. එතුමා උගත් මෙන්ම ශ්‍රද්ධාවන්ත රජ කෙනෙකු ලෙස සළකනු ලැබුවේය. පෙර රාජ්‍යත්වය දැරූවන් මෙන් එතුමාද ලන්දේසි ආක්‍රමණිකයන් සමග සමාදානයෙන් කටයුතු කලේය. එමෙන්ම එතුමා සාහිත්‍ය හා ආගමික චිරස්ථිතිය උදෙසා මහඟු කැපවිමක් කලේය. එතුමාගේ බිසව දකුණු ඉන්දියාවේ මදු‍රෙයි නගරයේ නායක්කර් රාජකීය පවුලේ කුමාරිකාවක් විය. රජුට සිහසුනට පත් කිරිම සදහා දරුවෙකු ලැබුණේ නැත. එම නිසා රජු ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස තම පළමු බිසවගේ සහෝදරයා නම් කළේය(ශ්‍රී විජය රාජසිංහ රජ), එමගින් සිංහලේ රාජාවලිය අවසන් වන තුරු.උඩරට පාලනය කරන ලද දුර්වලම පාලකයා මොහුය.