cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ස්ත්‍රී දූෂණය
පැවැත්ම
ඇෆ්ගන් ස්වාධීන මානව අයිතිවාසිකම් කොමිසම (AIHRC) පරිදී, 2013 වසර වන විට, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචන්ඩත්වය වාර්තාගත ඉහළ මට්ටමකට පැමිණ තිබුණි. කන්‍යාභාවය කාන්තාවකට ගෞරවයක් ලෙස සලකන ලද අතර, කාන්තාවක් ගර්භනී බවට පත්වූවද, දූෂකයා විසින් ඇය විවාහ කර ගැනීමෙහි අවස්ථා විරල වෙයි. මෙලෙසින් කාන්තාවක් "අශුද්ධ" වීම නිසා දඬුවම් ලබන්නීය. බලධාරීන් විසින් මෙවන් අවස්ථා අනාචාරය ලෙසින් සලකති.
ඇෆ්ගන් නීතිය
2018 වන විට, ඇෆ්ගනිස්තානය සඳහා නායකත්වය සැපයූවේ ජනාධිපති අෂ්රෆ් ගානි විසිනි. 2015 වන විට, ස්ත්‍රී දූෂණ වින්දිතයන් හෝ අවදානම් කණ්ඩායම් හෝ වෙත සෘජු අවධානය ලක් කෙරෙන හෝ ඔවුන් ආරක්ෂා කරන හෝ කිසියම් නීතියක් ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි නොතිබුණි. 2009 වසරෙහිදී ඇෆ්ගන් ජනාධිපති හමිඩ් කර්සායි යටතේ ෂියා පවුල් නීතිය ඇෆ්ගනිස්තානය විසින් බලාත්මක කලද, ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි ස්ත්‍රී දූෂණය යනු අපරාධයකි.
පවතින සංඛ්‍යානයන් සහ අපකීර්තිය
ඇෆ්ගනිස්තානය තුල ස්ත්‍රී දූෂණය යනු අපරාධයක් වන අතර නෛතික වශයෙන් දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වුවද, වාර්තා වීම ප්‍රයෝගික වශයෙන් ඉතා විරල වන්නේ, ඔවුන් එය වාර්තා කලහොත් කාන්තාවන් ලක් වන මහත් අවදානම නිසාය.
ඇෆ්ගනිස්තානය වෙත සෝවියට් ආක්‍රමණය
ඇෆ්ගන්-සෝවියට් යුද්ධය අතරතුර මුජහිඩීන් සොයමින් රට තුල ගුවන් සංචාරයෙහි යෙදෙන විට, සෝවියට් හමුදා විසින් ඇෆ්ගන් කාන්තාවන් බලහත්කාරයෙන් පැහැරගෙන ගියහ.
පළමු ප්‍රංශ ජනරජය
thumb|300px|ලුවී කැපිටේන් (1800) විසින් සකස් කෙරුණු ප්‍රංශයේ සිතියම
අභිනවයෙන් පිහිටුවුනු ජාතික සම්මේලනය විසින් 1792 සැප්තැම්බර් 22 දිනදී පළමු ප්‍රංශ ජනරජය ස්ථාපනය කෙරුණි. 1804 දී පළමුවන නැපෝලියන් රජ යටතේ පළමු ප්‍රංශ අධිරාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන තුරු පළමු ජනරජය පැවතිණි. මෙම කාලසීමාවෙහි ගුණාංග වූයේ, රාජාණ්ඩුව බිඳවැටීම, ජාතික සම්මේලනය පිහිටුවීම සහ නින්දාසහගත භීෂණ සමය, අනුඥාතය පිහිටුවීම සහ තර්මිඩෝරියන් ප්‍රතිචාරය, සහ අවසන් වශයෙන්, කොන්සල් ධූරය ඇතිකිරීම සහ නැපෝලියන්ගේ බල ප්‍රාප්තියයි.
ප්‍රංශයේ රාජාණ්ඩුවේ අවසානය
පළමු ජනරජය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පෙර බලයේ පැවැති, ව්‍යවස්ථාදායක මන්ත්‍රණ සභාව යටතේ, ප්‍රශියාව සහ ඕස්ට්‍රියාව හා සමගින් ප්‍රංශය යුද්ධයකට එළඹ සිටියාය. ඕස්ට්‍රියා–ප්‍රශියානු යුද්ධ හමුදාවේ ආඥාපති, බ්‍රන්ස්වික් හී ආදිපාදවරයා, 1792 ජූලි මාසයේදී, බ්‍රන්ස්වික් ප්‍රකාශනය නිකුත් කරමින් තර්ජනය කර සිටියේ, දහසයවන ලුවී රජුට කිසියම් අනතුරක් වූයේ නම්, පැරිසිය විනාශ කරන බවයි. ප්‍රංශ විප්ලවය මධ්‍යයේ ප්‍රංශයේ පැවති දේශපාලන ආරාවුල තවදුරටත් තීව්‍ර කිරීමට  මෙම  විදේශ තර්ජනය හේතුකාරකවූ අතර විවිධ කණ්ඩායම් වෙත තුබූ  බල තණ්හාව හා අවශ්‍යතාව තවත් ගැඹුරු කර ලීමටද එය සමත් විය. 1792 අගෝස්තු 10 දිනදී සිදුවූ ප්‍රචණ්ඩකාරී සිදුවීම් තුලදී, ට්යුලරි මාලිගය තුලට කඩාවැදුනු පුරවැසියෝ, රජුගේ ස්විට්සර්ලන්ත ආරක්ෂක භටයෝ හයසිය දෙනෙකු මරාදැමුවේ රජු ඉවත් කරන මෙන් බල කර සිටිමිනි.
විප්ලව-විරෝධි ක්‍රියාවන් ඇතිවේය යන බිය යළිපණගැන්වෙත්ම, ප්‍රචණ්ඩත්වය තවත් උත්සන්න වී, 1792 සැප්තැම්බර් පළමු සතියෙහිදී, පැරිසියානුවන් කලහකාරී පිරිස් ලෙසින් කල්ලි ගැසී, නගරයේ සිපිරි ගෙවල් වලට කඩා වැදී, සිරකරුවන්ගෙන් අඩක් පමණ ඝාතනය කලහ. මෙසේ මරා දමන ලද වුන් අතර, වංශාධිපතියන්, පූජකයන්, සහ දේශපාලන සිරකරුවන්ද වූ අතර, ගණිකාවන් සහ සුළු සොරුන් වැනි බොහෝ සාමාන්‍ය අපරාධකරුවන්, සිර මැදිරි තුලම ඝාතනය කෙරුණේ, දූෂණය කිරීමෙන්, ඇනීමෙන් හා කැපීමෙන් මරණයට පත් කිරීමෙනි. මේවා හැඳින්වුනේ සැප්තැම්බර් සංහාර යනුවෙනි.
භරතනාට්‍යම්
භරත නාට්‍යම් යනු ලොව ඇති පැරණිතම නර්තන සම්ප්‍රදායයි. දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ ආරම්භ වී ඇත. "භරත" යන වචනය සකස් වී ඇත්තේ භාව, රාග, තාල  යන පදවලිනි.
තායිවානය (බහුරුත්හරණය)
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
නවක වදය
නවක පුද්ගලයෙකු හෝ සමූහයක්, සාමාජීය කණ්ඩායමක් තුලට ප්‍රවේශකර ගැනීමේදී සිදුකරනු ලබන විධික්‍රම සහ පිළිවෙත් (හිරිහැර කිරීම, අපහාස කිරීම, බැණ වැදීම වැනි), නවක වදය ලෙස හැඳින්වෙයි. මෙය බොහෝ විට උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයන්හී දැක ගත හැකිවෙයි.
සිංහල
සිංහල බසින් සැමවිටම නවකවදය හෝ නවක වදය ලෙස භාවිතාවේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:නවක වදය
දීපවංශය
දීපවංශය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය ගැන ලියවී ඇති පැරණිම ග්‍රන්ථයයි. දීපවංශය රචනා වී ඇත්තේ මහාවංශය රචනා කිරීමට පෙරය. මෙම කෘතිය ලියවී ඇති කාලය පිළිබද විවිධ මත පැවතිය ද ඓතිහාසික ගවේෂකයකු වන ඕල්ඩර්න් බර්ග්ට අනුව ක්‍රිස්තු වර්ෂ 4-5 සියවස අතර රචනා කරන ලද බවට සලකනු ලබන මෙය අට්ඨකථා මූලාශ්‍ර කොටගෙන ඇතැයි සැලකනු ලබයි. මහාවංශය සහ දීපවංශය යන දෙකෙහි එකතුව ශ්‍රී ලංකාවේ සහ ඉන්දියාවේ අතීතයේ සිදුවීම් රැසකට සාක්ෂි දරයි. වෙනත් කිසිම සාහිත්‍ය කෘතියක නැති පරිදි දීපවංශයෙහි 18 වැනි පරිචේදය සම්පුර්ණයෙන්ම භික්ෂුනීන් සාසන ඉතිහාසය පිළිබද දීර්ග විස්තරයක් කරයි. දීපවංශ ටීකාව යනුවෙන් වෙනම ග්‍රන්ථයක්ද පවතී.
කතෘත්වය
දීපවංශ වංශ කථාව අට්ඨ කථා සහ තවත් මුලාශ්‍ර පදනම් කරගෙන 3 – 4 සියවස් වලදී සංග්‍රහ කරන ලදැයි විශ්වාස කෙරේ. මහා වංශය සමග මෙම කෘතියද ශ්‍රී ලංකාවේ හා ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය පිළිබද බොහෝ කරුණු වල මුලාශ්‍රයයි. එහි ඇති වැදගත්කම රදා පවතින්නේ එය ඓතිහාසික මුලාශ්‍රයක් සහ ප්‍රරාවෘතයක් වු නිසාම පමණක් නොව එය බෞද්ධ හා පාලි සාහිත්‍ය පිලිබද ඉතා වැදගත් කෘතියක් ද වීම නිසාය.
මහාවංශය සමග
දීප වංශයේ බුදුන් වහන්සේ දිවයිනට තුන් වරක් වැඩම කළ බව සදහන් වේ. එම ස්ථාන නම් කැළණිය, දීඝවාපිය, අනුරාධපුර මහමෙව්නා උයනේ පසුව බෝ අංකුරය සිටවු ස්ථානයයි. විජයගේ කතන්දරය කීමේදී, මං පහරන තවලම් කොල්ල කෑ සිංහ නම් දාමරිකයෙකුගේ බිරිද වු කාලිංග වංග කුමාරිය ආදි වශයෙන් විජයගේ මුතුන් මිත්තන් ගැන කීමේදී දීපවංශය ඊට පසු ලියන ලද මහා වංශය තරම් ස්වාභාවිකත්වයෙන් ඔබ්බට ගොස් නැත. මේ අතරේදි සිංහ බාහු සහ සිංහ සීවලී ලාල (ලාට) රාජ්‍යයෙහි රජු ගෙන ගන දේවිය වශයෙන් නිවුන් පිරිමි දරැවන් දහය වතාවකදී බිහිකළහ. පළමු වැනි ගා විජය වු අතර සුමිත්ත දෙවැන්නා විය. විජ‍ය බොහෝ මුරණ්ඩු සහ කෲර පුද්ගලයෙක් විය. කෝපයට පත් වු මහජනතාව විජය මරාදමන ලෙස රජුට කීහ. එහෙත් රජු විජයට සහ ඔහුගේ හත්සියයක් වු පිරිසට රටින් පිටවන ලෙස කරුණු යෙදුවේය. එම පිරි්ස හරියටම බුදුන් පිරිනිවන් පෑ දිනයේ ලංකාවේ තම්භපන්නි වෙරළට ගොඩ බැස්සාහ.
දීපවංශය සංඝමිත්තාවන්ගේ පැමිණීම ගැන ඉතා දිර්ඝ විස්තරයක් සදහන් කරයි. එහෙත් දුටුගැමුණු වීර චරිතය විස්තර කර ඇත්තේ කෙටියෙනි. පාලි ගාථා 10 කින් පමණි. එහෙත් මහා වංශය මේ සදහා පරිච්ජේද 11 ක් කැප කර ඇත.
දීපවංශ කථාව මහා වංශයට මුලාශ්‍ර වු ලෙස සළකනු ලැබේ. එසේම මහා වංශය දීපවංශයට වඩා සැලකිල්ලෙන් සකස් කර ඇති පාලි භාෂාවේ කරන ලද ආගමික හා ඓතිහාසික තොරතුරැ අඩංගු විශිෂ්ඨ කෘතියක් ලෙස සැලකේ. මහා භාරතය හා රාමායනය මෙන් නොව මහා වංශයේ සදහන් ඓතිහාසික කතා පුවතකි. (ඉහත කී ප්‍රමාණයට දීපවංශයේද) අශෝක රජුගේ මරණින් පසු බොහෝ දුරට නිවැරදි බව විශ්වාස කෙරේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දීපවංශය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය
ලංකා ගුරු සංගමය
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් ගුරු වෘත්තියේ යෙදෙන්නන්ගේ (උප ගුරු සහ මුල් ගුරු) සේවක සංගමයකි.
වස්සාන සමය
වස්සාන සමය හෙවත් වස්සාන ලිය යනු ජුලි සිට ඔක්තෝබර් දක්වා කාල පරිච්‍ඡේදයයි. මෙම කාලය තුළ බෞද්ධ භික්ෂුන් වහන්සේලා විහාරස්ථානය තුළ ම රැදී සිටිති. සමහරක් ආරාමයන්හි භික්ෂුන් වහන්සේලා වස්සාන සමය භාවනාව සඳහා ‍යොමු වීමට භාවිතා කරති. බෞද්ධ බැතිමතුන් මෙම සමයේ දී තම ශ්‍රද්ධාව වැඩිදියුණු  කර ගැනීම, මස් මාංශ හා මධ්‍යසාර වලින් තොරවීම වැනි ක්‍රියාවල නිරත වේ. තායිලන්ත‍ය වැනි රටවල සමහරක් ගිහියෝ වස්සාන සමයේ දී තාවකාලික පැවිද්ද ලබාගනිති. භික්ෂුවක් භික්ෂු ජීවිතය ගත කළ කාලය මැන බැලෙන්නේ ගත කළ වස්කාල ගණන අනුවය. මෙම සම්ප්‍රදාය මහායාන බුදුදහමේ දක්නට නොලැබේ. එයට හේතුව මහායාන බුදු දහම ප්‍රචලිතව ‍පැවතුනේ වැසි සමයක් රහිත ප්‍රදේශයක වීමයි.
වස්සාන කාලයේ ආරම්භය බෞද්ධ ඉතිහාසයේ මුල් යුගය දක්වා දිවේ. වෙනත් ආගම් වලට අයත් වන තාපසයෝ මෙම සමයේ පැලවීගෙන එන වගාවන්ට හානිකිරීමට ඇති අකමැත්ත නිසා මෙම සමයේ දී ගමන්වල නොයෙදේ. එම හේතුවෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේ වස්කාලය ආරාම තුළ ගතකරන ලෙස විනය නීතියක් පැණවුහ.
වස්සාන සමය ආරම්භය 8 වන චන්ද්‍ර මාසය හෙවත් ඇසළ මස දී ආරම්භ වේ. ඇසළ පුජාවේදී ගිහියෝ ආරාමවලට අවශ්‍ය දේ පූජා කරති. වස්සාන කාලය අවසාන වන්නේ කථින පින්කමෙනි. මෙම පූජාවේ දී ගිහියන් විසින් භික්ෂුන් වහන්සේලාට අවශ්‍ය සිවුරු පිරිකර පූජා කරති.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් ගුරු සංගමය
ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල් ගුරු වෘත්තියේ යෙදෙන්නන්ගේ (උප ගුරු සහ මුල් ගුරු) සේවක සංගමයකි.
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්‍ෂයට අනුබද්ධිතය.
කුරුප්පු කරුණාරත්න
කුරුප්පු ආරච්චිගේ කරුණාරත්න (කේ. ඒ. කරුණාරත්න; 1960 අප්‍රියෙල් 29– 2008 අප්‍රියෙල් 6) ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු දිගු-දුර ධාවන ශූරයෙකි
1990 සිංගප්පූරුවේ පැවති සිංගප්පෝර් මැරතන් (Singapore Marathon) තරඟය, 2:21:10 ක ධාවන කාලයකින් නිම කරමින් එම වසරේ ජයග්‍රහණය ලබා ගැනීමට ඔහුට හැකිවිය. 1992 ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේ සහ 1993 ලෝක මළල ක්‍රීඩා ශූරතාව උළෙලේ, ශ්‍රී ලංකා නියෝජනය වූවේද කරුණාරත්නයි.
2008 අප්‍රියෙල් 6 වන දින, වැලිවේරියේ අවුරුදු උත්සවයක මැරතන් තරඟ ආරම්භය සනිටුහන් කල අවස්ථාවේ පුපුරා ගිය මරාගෙන මැරෙන එල්ටීටීඊ බෝම්බ ප්‍රහාරයකින් ඔහු ජීවිතක්ෂයට පත්විය. ප්‍රහාරය හේතුවෙන් පුද්ගලයෝ 14 දෙනෙකුට සිය ජීවිත අහිමි වූ අතර, තවත් 90 කට වැඩි පිරිසකට තුවාල සිදුවිය. මිය ගිය අය අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික මළල ක්‍රීඩා පුහුණුකරු ලක්ෂ්මන් ද අල්විස්, දේශපාලඥ ජෙයරාජ් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ, සහ හමුදා නිලදාරී කර්නල් උදයධීර යන අය වූහ.
ජන කවි
Welcome to SL Wikipedia      HSL Academy = ජනකවි = සංස්කෘතිය, සදාචාරය, සාරධර්ම, ආචාර ධර්ම සහ ශිෂ්ටාචාරය යන වදන් මාලවකින් ධ්වනිත වන මානව හැඩගැස්ම ලෝකය තුළ ඇති වූයේ කෘෂිකර්මාන්තයේ ආරම්භයත් සමඟයි. ගමත් පන්සලත් වැව හෝ ජලාශයත් කුඹුරත් කමතත් හේනත් පැලත් ආශ්‍රිත ව නිර්මාණය වූ ගොවි ජන ජීවිතය ජන කවිය බිහි වූ තක්සලාවයි. ගොවි ජන ජීවිතය තුළ නිතර නිතර රජ කළේ අස්ථීර අනියත දුක්බර හා කටුක ස්වභාවයයි. සතුට රැඳුණේ කලාතුරකිනි. මිනිසුන්ගේ දුක සතුට අතරින් උපන් අපූර්ව නිමැවුමක් සේ ජන කවිය හැදින්විය හැකිය.
දැනමුතුකම් දෙන ජන කවි
පොහොසත් කලට ඇති කුලමල නැතිවෙන්නා
දුප්පත් කලට නැති කුලමල ඇතිවෙන්නා
සම්පත් ඇති අයට නෑයොත් එන්නා
මෙර උසුලන මහ මිහිකතටත් වැඩිය
ලොව සුරකිනා පින් ඇති අයටත් වැඩිය
හැම සැපදෙනා සුගතිඳු බණටත් වැඩිය
ඉවසන දනා රුපු යුධයට ජය කොඩිය
ජනකවි
වෙල් යායක ගොන් දෙන්නෙක්‌ කකා උනි
ඉන් එක ගොනෙක්‌ වලිගය නැතිව වැනි වැනි
වලිගය ඇති ගොනා මැස්‌සන්ට බැට දුනි
පැල් රක්‌නා අපෙ වරිගේ හත් මුත්තෝ
උන්දැල හතර පෝයට අටසිල් ගත්තෝ
හේනෙ කුඹුරෙ වැඩ නිසි ලෙස දැන ගත්තෝ
අතට වළලු කොහෙන් දුවේ
පයට ගිගිරි කොහෙන් දුවේ
ඉනට හවඩි කොහෙන් දුවේ
දැනට නිදා ගනින් දුවේ
පුතේ නුඹේ ලොකු අම්මා
අතේ වළල්ලක්‌ දැම්මා
මෙසේ මියුරු තෙපළම්මා
පුතේ නාඩ නිදියම්මා
මැනලා වී දෙකක්‌ දුන්නයි මල්ල කට
ගන්දෝ නොගන්දෝ කියලා සිතුනි මට
මැනල ද පුතේ කිරි දුන්නේ මා නුඹට
මල්ලියෙ ඔහොම නොකරන් අපෙ අම්මාට
තියෙන දෙයක්‌ දෙන්නෙත් අපි දෙන්නාට
දෙතනේ කිරි දුන්නෙත් අපි දෙන්නාට
බුදුන් වඳින ලෙස වැඳපන් අම්මාට
කැලේ ගොසින් ලී කැපුවා කැත්ත දනී
වෙලේ ගොසින් වැට බැන්දා නියර දනී
පැලේ ගොසින් පැල් රැක්‌කා පැදුර දනී
මෙදා යලේ වී නැතුවා අටුව දනී
වඳුරා ගොඩට අපි ඇවිදින් විදින දුකා
ගැටිය නැති මුට්‌ටි පොඩියේ උයන් කකා
පණම් විස්‌ස ණය වෙනකොට හිතට දුකා
මීට වැඩිය නරකද ගම හිඟා කකා
දම්බරා මැද්ද මග හිමය මැද යමු
කඩා පලු වීර කාලා වතුර බොමු
අඬන ළමයි මඟ සිටුවා කිරි පොවමු
මයියන්ගනේ වැඳ බැහැදැක යන්ට යමු
පොළොවට හිමි මිහිකත් දෙවියන් නේ
දෙලොවට තෙද ඇති සක්‌දෙවියන් නේ
මෙලොවට වැඩි දෙවි අවසර දෙන් නේ
බඹේකට ඈත මගෙ කුඹුර පෙනි පෙනී
සබේ බැන්ද ජයසක්‌ සේම පෙනි පෙනී
ඔබේ පිහිට ඇත්නම් මෙමට පුළුවනී
ඉරට මුවාවෙන් ඉඳගෙන ඉස පීරනවා
සඳට මුවාවෙන් ඉඳගෙන සලු පළඳිනවා
අපට මුවාවෙන් ඉඳගෙන ඔමරි කරනවා
පැල් කවි
Saturday, 08 September 2012 21:45
පැල් කවි
ඉරු දෙවියන් ඉර මුදුනෙන් වඩින තුරා
සඳ දෙවියන් සඳ මුදුනෙන් වඩින තුරා
ගණ දෙවියන් ගන අඳුරෙන් වඩින තුරා
උණ දඬු කපන තපන තැන උණ දඬු රිකිල්ලා
බට දඬු කපන තැන රන්වන් කුරුල්ලා
වතුර බසින තැන හොල්මන් කුරුල්ලා
සීපද කියන්නට කවුරුත් වරෙල්ලා
පෙරකලේ තැනු පැල දැන් දිරාලා
එමකා‍ලේ බැදපු වැට ගොනු කඩාලා
පැල්පතේ ගොයම් රෑ රැක බලාලා
නිදිමතේ කියමු පැල් කවි ගොතාලා
එගොඩත් බලම් එගොඩත් වවුලන්ගෙ කැලේ
මෙගොඩත් බලමි මොගොඩත් වවුලන්ගෙ කැලේ
දෙගොඩම බලම් දෙගොඩම වවුලන්ගෙ කැලේ
වවිලනි තොපට මොර ඉදිලා පල්ලෙ කැලේ
දුම්බර හිමවතේ මා වී පැසෙන්නේ
රැකුමෙන දෙවියනේ වෙල බත බුදින්නේ
දුප්පත් කම නිසයි මම පැල් රකින්නේ
අනේ මහතුනේ මට උන වියෝයා
පිලේ පැදුර හොරු අරගෙන ගියෝයා
ගෙදර ගියත් මා නොතකන ලියෝයා
පැදුර දුන් කෙනෙක්‌ මගෙ නෑ සියෝයා
ඇල් හේනේ උඩ මැස්සේ සිටින නගෝ
ඇඳි සේලේ රැළි සුළඟට නගන නගෝ
කකා බුලත් සප සුළඟට නගන නගෝ
කුරුණෑගලට මග නොසඟව කියකො නගෝ
නළල් වටින් එන දාඩිය මුතු සැටි යේ
අත පා මුදු පය පා මුදු වයිරෝඩි යේ
මට පිටිපා ගෙට යනවද සුරතලි යේ
කිරි වැදි වැදි කිරි වැදි වැදි මෝරන්නේ
ගොබ ඇදි ඇදි ගොබ ඇදි ඇදි පූදින්නේ
අත නැමි නැමි අත නැමි නැමි බරවෙන්නේ
පැලට වෙන්න දැන් කාලය ලන්වෙන්නේ
ලස්සන හිමවතේ මා වී පැසෙන්නේ
දුක් දෙන අලි ඇතුන් පලවා හරින්නේ
දුප්පත්කම නිසයි මම පැල් රකින්නේ
පැලේ පැදුර සුළඟට වැනි වැනීයෝ
වැවේ වතුර රැල්ලට සිඳි සිඳීයෝ
වෙලේ ගොයම පින්නට පැසි පැසීයෝ
‍අපේ මෙවන් දුක දෙවිඳුට පෙනීයෝ
වෙලක මහිම බල මාවී පැසී ලා
පැලක මහිම බල බට කොල හොයා ලා
මලක මහිම බල අතු අග පිපි ලා
වෙල හොඳ මොකද යල මහ පාලු වේ නම්
සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාශය
සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාශය ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ නැනෙහිර පළාතේ  ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ,  සේරුවිල නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  ත්‍රිකුණාමලය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස සේරුවිල දිගටම පවතියි.
ජන කවි
පැල් කවි
පැල හොඳ මොකද පොද වැස්සට තෙමේ නම්
මල හොඳ මොකද අතු අග පරවයේ නම්
සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ජන කවි
පැල් කවි
වරම්ගතිමි ඉර සඳ දෙවි අතින් වරම්
සේරුවිල මැතිවරණ කොට්ඨාශය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය
ජන කවි
පැල් කවි
වරම් ගතිමි සක්වල දෙවි අතින් වරම්
වරම් ගොයම් කව්පුමට දෙවිඳුගෙන් වරම්
තෙල් ගාලා ඉස පිරන් නෑනෝ
ඇට වැල ඇරගෙන බැදගන් නෑනෝ
සේලේ අරගෙන ඇදපන් නෑනෝ
ගොයමි නෙළන්නට යමු අපි නෑනෝ
ඉරැ දෙවියෝ වැඩිය තැනේ
බොල් පිණි ගිලිහෙයි සැනිනේ
සද දෙවියෝ වැඩිය තැනේ
කරැවල නොතිබෙයි එතනේ
පස්පව් දුරැවෙයි සැනිනේ
ගන දෙවියෝ වැඩිය තැනේ
නුවණ වැඩෙනවා නිතිනේ
රැහුණු රටින් ගෙනා ගොනා
කොඹ මැඩුමට ගෙනා ගොනා
කොඹ මැඩුම‍ට හොදයි ගොනා
අපේ පයේ රිදි විල්ල
කමත වටේ කරැකැ විල්ල
උනා වරෙන් බැත වලල්ල
එගො‍ඩ ගොඩේ නා කණුවෙ බැන්ද ගොනා
මෙගොඩ ගොඩේ සපු කණුවෙ බැන්ද ගොනා
අපොයි මගේ රන්මුතු මල්ලියා ගොනා
මලේ මලේ තැඹිලිය වැන්න පොල් මලේ
බලේ බලේ රාසිං දෙවියන්ග බලේ
රැළේ රැළේ මුදෙන් දමන දිය රැළේ
ගලේ කොටුව බැන්දයි තිරිකුණා ම‍ලේ
මං බාලේ ඇති කළ තලගොයි පැටියා
මට තනිවට මිදුලේ පෙමි‍‍ කෙළ සිටියා
‍උගෙ මරැවා ඌ ඇවිදින් ඇරන් ගියා
නිවන් පුරේ පලයන් තලගොයි පැටියා
ගසට නමකි ගස මරැණම වෙන නමකී
ගෙඩියට නමකි ගෙඩියේ පොත්තට නමකී
මදයට නමකී මද කන කොට වෙන නමකී
මෙතුන් පදේ තෝරාලා කියන් සකී
ගොයම් කවි/නෙළුම් කවි
රන් දෑකැති ගෙන නිති සැරසෙනවා
රත්ත්‍රං පටි ඉන වට දිලිසෙනවා
හිරුදුටු පිණිබිදු සුලඟේ යනවා
දුම්බර කෙතෙ අපි ගොයම් කපනවා
උඩින් සිටින හිරු දෙවියෝ සෙවන කරා
බිමින් සිටින මිහිකත දෙවි කලස දරා
වටින් සිටින මිහිකත දෙවියෝ අරක් කරා
ඉතින් කපමු අපි එකතුව ගොයම් පුරා
වරම් වරම් මට මහ බඹු අතින් වරම්
වරම් වරම් දෙවි ඉසිවර අතින් වරම්
වරම් වරම් සක් දෙවි අතින් වරම්
මං සොඳ දෙවි වැඳ අවසර ගන්නේ
පෙම් වඩවන කවි නිතර කියන්නේ
ඉන් වරදක් ඇති මුත් දුර ලන්නේ
මුදුනේ යන ගොන් රජු නේ
පසුපස යන කිරි ගොනු නේ
වට දුවනා නාම්බ නේ
මේ කාගෙද ගොන් වස්සා
කලු‍ ගොයියාගෙ ගොන් වස්සා
එළවා දක්කන් වස්සා
දුම්බර කෙතේ වැට බැඳලා රැකුම් බැලුම්
බොළඳ ළියන් කර ඔසවා බලන බැලුම්
තුම්පත් රටාවයි දුම්බර කෙතේ නෙලුම්
සතර වනන්තර කොටා දමයියා
පතර අකුල් කටු නසා දමයියා
විදලා නගුලුත් ඇණ ගසමින්නේ
යොදලා නැකතක් ගෙන සලසන්නේ
බැඳලා ගොන්ගෙයි හි මඩවන්නේ
අතේ බලාපන් අත වට ගිගිරි බලාපන්
කරේ බලාපන් කරවට මාල බලාපන්
දැදුරු ඔයෙන් එන එතනගේ ඔමරි බලාපන්
තඹුරු පුබුදු මල් සුවඳයි හැම විට
බමරු ඇවිත් රොන් ගෙන යති උදයට
මදුරු කිඳුරු නද වෙති තද වාතෙට
නැඹුරු වෙලා ඉකි ගෝමර තරමට
ඇදුනි සතක් කොළ පෙති අග තුඩු දී
පෙනුණි සුනිල් තණ පත් ලෙස නද දී
ඇදුනි යපුරුකක් ඒ නිසි කල දි
පිපුණි ගොයම් මල් නව පෙත්තේ දී
සෙතක් ලැබේවා තිසරණ සරණේ අවසර
මෙලක් දිවට අධිපති සැම දෙවිඳුන් සිහිකර
දොසක් ඇතත් දුරු කර සෙත සලසා නිරතුර
මදක් කියමි නෙළුම් තහංචිය අපි කවි කර
සැමට කියමි වදනක් සිතුසේම අසන් නට
සතුටු සිතින් පිළිගනු එය සමාවෙලා මට
කෙතට බසින්නට පළමුව බුදු ගුණ සිහි කොට
පිහිට පතා දෙවියන්ගේ බසිමුකො කුඹු රට
උදේ සිටන් වකුටු කොන්ද දිග ඇරපල්ලා
අතේ තියෙන නෙලාපු වල් විසි කරපල්ලා
ඉනේ තියෙන ලේන්සු පොඩි අතට ගනිල්ලා
බුදුන් දහම් සඟ සරණින් ගොඩට යමල්ලා
තෙල් ගාලා ඉස පීරන් නෑනෝ
ඇට වැල ඇරගෙන බැඳගන් නෑනෝ
සේලේ අරගෙන ඇඳපන් නෑනෝ
කැකුළු තිසරු ඔසරියෙන් වසා ගෙන
රුකුළු වළලු දෑතේ නද දී ගෙන
මැදලා පුස්කොළ තෝඩු තියා ගෙන
වෙල මැද නෙලුමට යමු සැරසි ගෙන
රටට ගමට ජාතියටත් ගරු කොට
පණට කයට අප සැම උදව්වට
නිවට නොවී හොඳ කල් ගත කෙරුවට
වෙලට බහිමු අපි ගොයම නෙලන්නට
බොහොම ගන්ට නම් ගොයමෙන් අස්වනු
බොහොම හොදට නෙළුමත් ඕනෑ වෙනු
කොහොම කලත් බෑ නොහෙලා දැනගනු
තුනක් ඇදුනි කොළ පෙති ජල මත්තේ
මදක් පමණ වෙන කොට සිවු පෙත්තේ
දනක් පමණ වෙන කොට පස් පෙත්තේ
සයක් ඇදුණි කොළ බොරු නැත සන්නේ
පතල් කවි
මහ බෝගලට අපි ඇවිදින            දුකා
ගැට්ට නැති මුට්ටි පොඩියේ උයා  කකා
සතර වරම් දෙවි පිහිටෙන් නොවන්           දුකා
දුම්බර කන්ද පාමුල මිනිරන්         පතළේ
බැහැලා බඹ තිහක් කලුගල සිදුරු කළේ
බස්නාහිරට දෝනා දෙක ගමන්    කළේ
විස්තර කියමි දුම්බර මිනිරන්        පතළේ
ඉන්නේ දුම්බරයි මහ කළු ගලක් යට
කන්නේ කරවලයි රට හාලේ බතට
බොන්නේ බොර දියයි පූරුවෙ කළ පවට
වල ඇතුලේ සොල්දරෙ වාසනාවන්
සොල්දරෙ උඩින් දබරේ වාසනාවන්
දබරෙ උඩින් දම්වැල වාසනාවන්
දුප්පත් අපට පත්ලේ වාසනාවන්
මිනිරන් පතල හරියට අපෙ ගෙදර වගේ
බත් දෙන කෝකි අප්පු අපෙ අම්ම වගේ
ලෝඩර් ගොල්ල හරියට මහසෝන වගේ
මහ බෝගලට අපි ඇවිදින දුකා
ගැට්ට නැති මුට්ටි පොඩියේ උයා කකා
පනන් විස්ස ණය වෙනකොට සිතේ දුකා
සතර වරම් දෙවි පිහිටෙන් නොවන් දුකා
මී වදේ ලෙසට ඉල්ලම සොයා ගෙන
එම වදේ ලෙසට කටු පණ තියා ගෙන
මේ සඳේ පතල් වල ඉල්ලම් කපන
සද පායා එනකොට තරු දිලි සෙනවා
මල් පිපිලා සුවදට බමරුන් එනවා
ලද නුඔ මතක් වෙන කොට හදවත දනවා
කිරිමදු කොල කිරිමදු කොල කිරි අම්මේ
කිරට අඬන අත දරුවෙකි මම අම්මේ
අනුන් දෙන බතට වග බොහොමයි අම්මේ
ඈත හිටන් කටහඬ පානුය අම්මේ
කරත්ත කවි
කලු ගල් තලාලයි පාරට දමන්නේ
එම ගල් පෑගිලයි ගොන් කුර ගෙවෙන්නේ
ගොනා නොවෙයි හරකයි බර අදින්නේ
කිරිගල්පොත්ත කන්දයි මේ අදින්නේ
තණ්ඩලේ දෙන්නා දෙපොලේ දක්කනවා
කටු කැලේ ගාලේ නොලිහා වද දෙනවා
හපුතලේ කන්ද දැකලා බඩ දනවා
පවු කල ගොනෝ ඇදපන් හපුතල් යනවා
සසඳ සසඳ හඳ පානේ අපි යනවා
මම්මල බඳව ගොන් බානක් දක්කනවා
සකිය සගව්ව‍ට රෝදය කැර කෙනවා
දත් කැකුළට අපි කුරුණෑගල් යනවා
මයිල ගොනා පැන්නයි පස්සට හොරට
මොනවා කරන්නද පුරුවේ කල පවට
පවු කල ගොනෝ ඇදපන් ගාල ගාවට
දුප්පත් කමට ගොන් බැඳ දක්වනවා
ගොන්ටත් නොයෙක් වද දීලා ගෙනියනවා
පාරු කවි
මාතර ගඟේ ඉන්නා කිඹුලිගෙ පැටියා
තල්ල සුදුයි බෙල්ලේ ගෝමර කැටියා
යන එන ඔරු පාරු නවතාගෙන සිටියා
මිනී නොකයි මාතර කිඹුලිගෙ පැටියා
ගමන් යන්ඩ නැකතින් පාරු පැද ගෙනේ
සමන් දෙවියන්ඩ පුද පඬුරු බැඳ ගෙනේ
මෙවන් කළු ගගේ කඳු මුල් බලා ගෙනේ
අපිත් යමුව සැම දෙවියන්ට වැඳ ගෙනේ
ඔන්න මලේ ඔය නාමල නෙලා වරෙන්
අත්ත බිඳෙයි පය බුරුලෙන් තබා වරෙන්
කැළණි ගඟේ ඔරු යනවා බලා වරෙන්
සාධුකාර දී ඔරුවක නැගී වරෙන්
ගහක් කපාගෙන ඔරුවක් කොටා ගෙන
හබලක් හදාගෙන ගඟකට දමා ගෙන
එගොඩත් බලාගෙන මෙගොඩත් බලා ගෙන
කොළුවෙක් තෙමී ගෙන ඔරු පදි මුලා වෙන
ලස්සන ගමන් බඩු පටවා එන්ට ගියේ
පස්ස බලන කොට අඟුලක් ගිලී ගියේ
රත්තරන් ලියකි තෙලිකඩ ගඟේ ගියේ
වැල්ලේ පිපෙන බිම් මල වාසනාවන්
ගොල්ලේ පිපෙන පන් මල වාසනාවන්
අතු අග පිපෙන සපු මල වාසනාවන්
අපේ අම්මා ජාතිත් වාසනාවන්
එගොඩත් බැලිමි එගොඩත් දේදුන්න වගේ
මෙගොඩත් බැලිමි මෙගොඩත් දේදුන්න වගේ
දෙගොඩම බැලිමි දෙගොඩම දේදුන්න වගේ
පේරාදෙණියෙ පාලම දේදුන්න වගේ
එගොඩ ගොඩට යනකොට සූරියා වගේ
මෙගොඩ ගොඩට එනකොට බැබිල මල වගේ
දෑත දෙපය පෙරාපු රත්තරන් වගේ
උඔ නම් ලඳේ මට හිත ඇති කෙනෙක් වගේ
බඹර කවි
මලේ හැමතැනම බඹරුන් අඬන්නේ
බඹරු බැන්ද තැන අපි වද සොයන්නේ
බඹර කපා පැණි හැමටම බෙදන්නේ
බඹරුනි තොපිට පින් අත්වෙයි කියන්නේ
බැද්ද වටට සුදු මොර මල් පිපි ලා
සද්ද කර බමරු ඒ වග කියා ලා
ඉටිත් පැණිත් ලොව හැමටම බෙදා ලා
බමරු අඬන්නා කඳු අස නෙළුම් මලේ
බමරු පිට දෙබරු නාඬත් ද මොර මලේ
මුතු කුඩ සේ රැලි අල්ලා බඳිති ගෙලේ
පැදලා කපාපන් රුසිරු ගොයිඳු හෙලේ
රොනට යන බමරු රොන් අරගෙන එද්ද
මලට යන බමරු මල් අරගෙන එද්ද
යන්ට යන බමරු අඩ අරගෙන එද්ද
කන්දෙන් බසින්නේ ලිය ගෙදර බල බලා
මන්දෙන් බඳින්නේ අසු නොවන වල් කුලා
දැන් දැන් ලියන්නේ සිත්තම දුරින් දුරා
යන්නෙමි මල්ලියේ සඳගල වැටෙන තුරා
ඔතන ඉඳින්නා මෙතනට පෙනෙන් නා
ඔතනට එන්න මගෙ සිත කර කැවෙන් නා
කතා කරන කට හඬ කන නො වැටෙන් නා
හයියෙන් කතා නොකරන් පපුව දන් නා
හේලි හෙළේ හෙළ වට කරැ කැවිල්ල
ගල් නළළේ බැන්දා වැනි තොටිල්ලා
තොටිල්ල මැද යනකොට කරැ කැවිල්ල
මඩු ගම හෙළ බලතොත් මෙහි වරෙල්ලා
උඩ මාලේ මල් වැසි වැස්සත් යනවා
බිම් මාලේ මල් වැසි වැස්සත් යනවා
ලිප ලිග්ගල තුන වෙන් වූවත් යනවා
නා ගස බමර කැපුමට දෙන්නම යනවා
මලේ හැම තැනම බමරුන් අඬන්නා
බමර බැද්ද තැන අපි වද සොයන්නා
බමර කපා පැණි හැමටම බෙදන්නා
බමරු තොපට පිං අත්වෙයි කියන්නා
වදේ කඩා බැරිවුණි එය බාන්නට
කුසේ උපන් ලොකු අයියා කරපු හැටී
ගසේ සිටියදි හැරපොට කපා බසී
බමරු සිය දහස් ඇඟ ලේ උරා බොතී
පලයන් අයියන්ඩි මම එන ගමන් නැතී
වැල ඉද්දර සේනාවක් සිට පල් ලා
වැල පාමුල සේනාවක් සිටපල් ලා
වැලේ යන දෙන්න පේවි පලයල් ලා
වස් නැති ගලේ බඹරෙට දුම්දාපල් ලා
මලට යන බඹරු මල් ඇඳුමේ යන්නේ
ගහට යන බඹරු රොන් අරගෙන යන්නේ
ගඟට යන බඹරු දිය ඇදුමේ යන්නේ
යන්ට යන බඹරු පැණි අරගෙන යන්නේ
පොල්ගහ ගම පනික්කි ගුරු සැවොම ගියා
වලස් බඹර දැක කියලා එන්ට ගියා
කිතුලා පොලේ බුක්කිරිය කන්ඩ ගියා
කිතුලා හෙලේ අඩ් ඇරගෙන බඹරු ගියා
එන්නන් කියන්නන් කළුකොටු අරවන් ට
ලී වැල් කපන්නේ හැරපොට බඳවන් ට
මලේ අඬන්නේ තව මල් රොන් ගන් ට
පලයව් බඹරුණේ තොපෙ දිවි ගැලවෙන් ට
නව නවා ගබඹර අතු අග යන කලට
වදේ කඩාලා බැරිවිය බාන්නට
මලේ හැම තැනම බඹරුන් අඬන්නා
ඹර බැන්ද තැන් අපවද සොයන්නා
බඹර කපා පැණි හැමටම බෙ බෙදන්නා
බඹරු තොපට පින් අත්වෙයි කියන්නා
ආදි වශයෙන් ඇති බඹර කවි කියති.
කුරක්කන් කවි
මුලදි කැලේ හැටි බැලුවම කුමක් වැනි
පිහිය නුදුටු අපේ මාමගේ රැවුල වැනි
හේන කොටා ගිණි තිබ්බම කුමක් වැනි
බඳින දවසේ එළිකල මගේ මුහුණ වැනි
කුරක්කනේ පොඩි පැල්පත කුමක් වැනි
විසි වයසේ මගේ කම්මුලේ පෙනුම වැනි
පීදිගෙන එන කුරහන් කුමක් වැනි
බණ්ඩි කුරක්කන් පැද්දෙනු කුමක් වැනි
පොඩි නෑනා දුර සිට අත වනන වැනි
පැසී තිබෙන විට කුරහන් කුමක් වැනි
පෝරුව උඩ මනමාළිගේ ඔළුව වැනි
නැමි තිබෙන රතු කුරහන් කුමක් වැනි
මගුල් ලගඳි නෑනා ඉස වනන වැනි
කරල් කපා මලු පුරවනු කුමක් වැනි
අතිරස උයා මගුලට එක් කරනු වැනි
කැපූ කුරක්කන් ගෙන යනු කුමක් වැනි
වංඩුව බැද තැනු පිට්ටුව කුමක් වැනි
මිරිසවැටිය අව්වට දිළිසෙනා වැනි
ගම රාළගේ කට එතකොට කුමක් වැනි
වළාකුලෙන් මතු වි එන සඳක් වැනි
ඒක දැකපු කම්මැලි කට කුමක් වැනි
කරත්තයට අසුවුණ කඡු ලෙල්ල වැනි
කුරක්කන් තමා හේනේ පැහෙන්නේ
නරක්කන් තමා උඹ මට කරන්නේ
කොච්චර නරක්කන් කෙරුවත් බොලන්නේ
කුරක්කන් හේන කපලයි ගමට යන්නේ
ගමේ ගෑනු ඔක්කොම නිදි බොලන්නේ
මගෙ නෙත් දෙකට කවදද නින්ද යන්නේ
ඇයිද ගලේ ඔය හොර දඟ කරන්නේ
ඇටපොතු නැතිව පිටි ඇඹරී වැටෙන්නේ
හඳ පායාගන එනකොට ඉඳගත්තා
ඉර පායාගන එනකොට පිටි පිස්සා
ඇට කොරලා පොතු කරලා අරගත්තා
තෙතඟු කවි
පිහිල්ල ලග ගලේ සිටන් බලාන් සිටිනවාත් තෙතඟු
අලංකාරයෙන් සුලගට මල කැරකෙනවාත් තෙතඟු
බඹරැ ඇවිත් මල වටකර නාද කරනවාත් තෙතඟු
මෙරන් මෙතට මල අඹරට උඩින් පෙනෙනවාත් තෙතඟු
වන සිහිනේ දුටු දනගේ මන නෙත් තුටුකලත් තෙතඟු
සිංදු කියන අපි සැම දෙන කැලණිය වැදලාත් තෙතඟු
ස්වර්ණ හංස තිලකේ සිරිපාදය වැදලා ත් තෙතඟු
එන මෙත්තේ බුදුන් දකිමු සිරි පා වැදලා ‍ තෙතඟු
සී පද
සිංදු සිවු පදයි තැන තැන ඉද කියනා
බිංදු දහඩියයි නලලේ තොර නොවෙනා
පෙර කල අකුසලෙන් ගල් කූරු උගුලනා
ලන්දු සොඳ රුවයි හේනේ මදු නෙලනා
ඉරු දෙවියන් ඉර මුදුනින් වඩින තුරා
සද දෙවියන් සද මුදුනින් වඩින තුරා
ගණ දෙවියන් ගණ අදුරෙන් වඩින තුරා
සිවු පද කියමු අපි ඉරු ගල තිබෙන තුරා
මලේ මලේ තැඹිලිය වැන්න පොල් මලේ
රලේ රලේ මුහුදෙන් දමන දිය රලේ
බලේ බලේ රාසින් දෙවියන්ගෙ බලේ
ගලේ කොටුව බැන්දයි තිරිකුණාමලේ
දුම්බරේ කෙතේ වැට බැදලා රැකුම් බැලුම්
මා වැලි ගගේ දිය බැදලා කෙතට ගිලුම්
බොළද ලියන් කර ඔසවා බලන බැලුමි
රොත්තෙන් රොත්ත එන වලි කුකුළු පැටියනේ
නිත්තෙන් ගොබලු දෙපතුල් රතු කොබෙයියනේ
අසල ගසේ මල් අවුලන පරෙයියනේ
බාල නගා නුදුටුද සියලු දෙවියනේ
ඔන්චිලි වාරම්
ඔන්චිලි චිලි චිල්ල මලේ
වැල්ල දිගට නෙල්ලි කැලේ
කඩන්න බැරි කටු අකුලේ
කඩා දියන් මගේ මලේ
සතර වටට සොඳ කැරකෙන ගෙත්තම
සතර අතට අල්ලා මාලක්කම
කතර ගමට බාරයි අපි ඔක්කොම
ඉඳ ගත්තෙමි උස පුටුවක ගුවනා
ඇඳ ගත්තෙමි වතකුත් ආබරණා
වැඳ ගත්තෙමි නාරායණ සරණා
පදිනා කල විත් වැල් ඔංචිල්ලා
අඳිනා වත තද කර ඇදගල්ලා
පදිනා වැල් දෙක බුරුල් නොදෙල්ල‍ා
සොඳිනා ගී කියමින් පැදපල්ලා
මිතුර මෙනුඹ අපි එක්ව සියල්ලා
මෙවර පදිමු අපි රන් ඔංචිල්ලා
විසි තුරු කර බැඳි රන් ඔංචිල්ලා
රිසි රිසි අය අරගෙන පැදපල්ලා
ඇසි පිය නො හෙළා බලා සිටිල්ලා
කිසි තැන නැත මේ ලෙස ඔංචිල්ලා
පුර වර මැද බැඳි රන් ඔංචිල්ලා
දුර යන තරමට පුදුම නො වෙල්ලා
වවුලන් ලෙෂ කැරකෙයි ඔංචිල්ලා
අපිත් පදිමු දැන් රන් ඔංචිල්ලා
රනේ රුව සේ ඇති බාල ලදුන්ගේ
කණේ තොඩු දෙක දෙපිට වැනෙන්නේ
ඉනේ සළුව තද කර ඇද ගන්නේ
අනේ ළදුනි ඔංචිලි පැදපන්නේ
අත්ත උසං උසං උසං
ජම්බු පොකුරු සිලිං බිලිං
ලොකු අක්කේ පදිං පදිං
වවුල් දහයි දහයි දහයි
කොක්කු දහයි දහයි දහයි
අහසේ උඩ නගියි නගියි
පදිමු අපිත් එහෙයි මෙහෙයි
ඉරු දෙවියෝ යන්නේ උඩින්
සඳ දෙවියෝ යන්නේ උඩින්
තරු බැබළෙන අහස උඩින්
නඩා ගහමු අපිත් උඩින්
දරු නැළවිලි ගී
දොයි දොයි දොයි දොයි දෙය්යෝ
බයි බයි බයි බයි දෙය්යෝ
දොයි දොයි බයි බයි දෙය්යෝ
නින්දක්‌ නිදි ගන් දෙය්යෝ
දොයි දොයි දොයිය බබෝ
මගේ පුතා නැලවෙන්නේ
නැලවි නැලවි නිදියන්නේ
සැම දෙවියනි රැකදෙන්නේ
කපුටු කාක් කාක් කාක්
ගොරක දේන් දේන් දේන්
අමුතු වාව් වාව් වාව්
ගෑ පොල් කුඩු ඌ කාලා
පිලට ගියා පිල ඇඳිරී
උච්ච කාක්කෝ
ඔ න් න    බබෝ හොරු එන     වා
අ  ඬ න ලමයි අල්ලන     වා
ක   රේ තියා ගෙණ යන    වා
උ    න්  විකුණා රා බොන  වා
උත්තම ගුණ ඇති වේවා
ලත් තැන වැඩ සෑදේවා
උවදුරු බයකුත් නේවා
රෑ සඳ නුඹ රැකදේවා
ඔන්න බබෝ ඇතින්නියා
ගල් අරඹේ සිටින්නියා
ගලින් ගලට පනින්නියා
බබුට බයේ දුවන්නියා
පුතා මගේ හරි හපනා
දවසට කොළඹට යනවා
පවුම් තිහක්‌ පඩි කනවා
ඉන් පවුමක්‌ මට දෙනවා
උඹෙ අම්මත් ඉතා කළුයි
නුඹෙ අප්පත් ඉතා කළුයි
නුඹ නලවන මාත් කළුයි
නුඹ විතරයි තල එළළුයි
බාලොලි ලොලි බාලොලියේ
බාල පුංචි ලමයින්නේ
අම්මා කොයිදෝ ඉන්නේ
නිම්මාවක් නැත උන්නේ
දෑතේ වළළුත්  නැතිකෝ
දෙපයේ ගිගිරිත්   නැතිකෝ
නාඩන් සුරතල්   මැණිකෝ
නුබේ අම්මා කොතැන     ගියා
කොහිල විලේ පතට ගියා
පත් උදුරා එන්ට  ගියා
එන්ට නැතිව පමා   ගියා
අඹර කුරක්කන් කළුවේ
ගලකට පිටි කොයි    කළුවේ
රොටී එකක් උය     කළුවේ
අම්මට දීපන් කළුවේ
තවත් එකක් උය    කළුවේ
අප්පට දීපන්   කළුවේ
මටත් එකක් දිය     කළුවේ
උඹත් එකක් කා     කළුවේ
සුරතල් දරු බිය වෙති
කුරුළු පැටවු නො    හඩති
නැළවිල්ලෙන් කම්    නැති
තොටිල්ල සැම සුව    පිරි
පැද්දෙයි තාලෙට සරි
අසමින් ගී සුමි හිරි
නිදන්නෑ පුත රන්     කිරී
මෙම ලිපිය සේදුපත් බැලීමකින් තොරව රචනා කෙරුණු බව කරුණාවෙන් සලකන්න
ස්තුතියි.....
ඔබට පැන නැගෙන අධ්‍යාපනික ගැටලු අපවෙත එවන්න
මාගේ විද්‍යුත් තැපෑල
janithaathmaherath@gmail.com
අපගේ ෆේස්බුක් අඩවිය
අපගේ දුරකථන අංක
077 4278416
076 4348295
Wikipedia නිදහස් විශ්ව කෝශය වෙත පිවිසි ඔබට අපගේ ප්‍රණාමය
2020/02/07 වන දින රචනා කරන ලදී.
මේවාත් බලන්න
ජනකවි e-thaksalawa
ප්‍රවර්ගය:ජන කවි
කාල් වූස්
කාල් වූස් - අධිරාජධානි් තුනෙහි වර්ගීකරණය ලොවට ඉදිරිපත් කරන ලදි එනම් ආකීයා,බැක්ටිරියා,ඉයුකැරීයා ලෙසය.
සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ
ජීවන චරිතය
සැරියුත් රහතන් වහන්සේ බ්‍රාහ්මණ කුලයකට අයත් වූ අතර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවලට යොමු වන විටත් තවුස් ජීවිතයකට යොමුවී සිටි සේක. ගිහි කාලය තුලදී සැරියුත් තෙරණුවෝ තවත් සත්‍ය ‍සොයන තවුසෙකු වන මුගලන් තෙරණු‍වන්ගේ සමීපතම මිතුරෙකු වන අතර දෙදෙනාම එකතු වී සත්‍ය සොයා යන ගමනේ දී සං‍ජය බෙල්ලට්ඨිපුත්ත නම් මිත්‍යාදෘෂ්ඨික ගුරුවරයාගේ ශිෂ්‍යයන් බවට පත්විය.
පසුව අස්සජි තෙරුන්ගෙන් බුද්ධ ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමෙන් පසු බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙකු බවට සැරියුත් තෙරණුවෝ පත්විය. මෙම දෙදෙනාම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ සමීපයෙන් ම ප්‍රතිමා වල නිරූපණය කරන අතර සමහරක් චිත්‍ර සැරියුත් මුගලන් රහතන් වහන්සේලා දෙනම අතර ඇති වූ සංවාදයක ස්වරූපය ගනී.
thumb|alt=tiny globe|සැරියුත් තෙරැන්ගේ උපත හා පරිනිර්වාණය සිදුවූ නාලන්දාවේ පිහිටි සාරිපුත්‍ර ස්ථූපය.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුදැනුම පිට සැරියුත් තෙරණුවෝ බොහෝවිට ‍ධර්මය දේශනා කළ අතර අභිධර්මය දේශනාකිරීමේ දී දැක්වූ සමර්ථ භාවය නිසා ධර්මසේනාපති තනතුර උන්වහන්සේට ලැබුණි. නමුත් සැරියුත් තෙරණුවන් කුමාරයෙකුට ධර්ම‍‍ය හරිහැටි අව‍බෝධ කරවීමට අසමත් වීම හා සාමනේර භික්ෂුන් වහන්සේලා කණ්ඩායමක් ඝෝෂා කාරී වීම නොවැළැක්විම යන අවස්ථා දෙකේ දී බුදුරජාණන්වහන්සේගේ අවවාද කිරීමට ලක්විය.
බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම
ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාස මඟින් සිදුකරන භාවනාවන් හා විවිධ අරමුණු ඔස්සේ සිත පිහිටුවා ගැනීම යන ක්‍රම දෙක සෑම බෞද්ධ සම්ප්‍රදායකට ම පොදු වුවද එම ක්‍රම යොදා ගනිමින් සිදුකරන භාවනා විවිධ වේ. නිදසුන් ලෙස ථේරවාදී බුදුදහමේ සිහිය හෙවත් සතිපට්ඨානය පිහිටුවීම සඳහා භාවනා ක්‍රම 50 ක් පමණක්ද සමාධිය ඇතිකරගැනීම සඳහා භාවනා ක්‍රම 40 ක් පමණ දක්නට ලැබෙන අතර ටිබෙට් සම්ප්‍රදායේ දෘෂ්ඨිමය භාවනා ක්‍රම දහසක් පමණ දක්නට ලැබේ.
සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ
ජීවන චරිතය
නමුත් සැරියුත් තෙරණුවෝ ඉතා ඉහළින්ම පැසසුම් ලැබූ ශ්‍රාවකයෙක් වූ අතර බුදුරජාණන් වහන්සේ එක් අවස්ථාවක දී තමාගේ ධර්මය පැතිරවීමේ අග්‍ර ශ්‍රාවකයා ලෙස උන්වහන්සේ නම් කරනු ලැබීය.
බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම
බුද්ධ දේශනාවට අනුව නිවන් දැකීම ඒකායන මාර්ගය ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීමය. එහි ප‍්‍රඥා ශික්ෂාව සම්පූර්ණ වීමට "සතර සතිපට්ඨානය" නොහොත් කය,වේදනා,චිත්ත හා ධම්ම වැඩිය යුතු වේ. සමථ භාවනා තුල ඇත්තේ වේදනා,චිත්ත,ධම්ම වන අතර විපස්සනා භාවනා ක්‍රම තුල සතර සතිපට්ඨානයම වැඩේ. සතිපට්ඨානය භාවනා ක්‍රම 50 අතුරෙන් සක්මන් භාවනාව පහසුවෙන් මෙකල් හී වැඩිය හැකි වේ.
බටහිර බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම
කමලාශීල විසින් හඳුන්වා දුන් භාවනා ක්‍රම 5
සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ
පරිනිර්වාණය
පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ වලට අනුව සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ‍ගේ පිරිණිවන් පෑම, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයට මද කලකට පෙර සිදුවිය. සැරියුත් තෙරුන්ගේ උපස්ථායක කුණ්ඩ තෙරුන් උන්වහන්සේගේ අපවත්වීම ආනන්ද තෙරුන්ට දැන්වූ විට ඉතාමත් ශෝකයට පත් ආනන්ද තෙරුන් බුදුරජාණන්වහන්සේට එම ප්‍රවෘත්තිය දැන්වීය. ආනන්ද තෙරුණ්ගේ ශෝකය දුටු බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ අවවාද කළ සේක.
බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම
බටහිර බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම
එයට අමතරව තවත් වැදගත් භාවනා ක්‍රම පවතී.
මෙම සියලු භාවනා ක්‍රම සමථ හා විපස්සනා ලෙස දෙකොටසකට බෙදේ. ආනාපානා සති (ආස්වාස ප්‍රාශ්වාසය මෙනෙහි කිරිම) හා මෛත්‍රී (සත්ත්වයන්ට කරුණාව පැතිරවීම) යන භාවනා සමථ වර්ගයට අයත් වන අතර අනිත්‍ය මෙනෙහි කිරීම වැනි භාවනා විපස්සනා හෙවත් විදර්ශනා ගණයට අයත් වේ. සමහර ටිබෙට් භාවනා ක්‍රම වල සමථ, විපස්සනා ලක්ෂණ දෙකම අඩංගු වේ. සමථ භාවනාවෙන් සන්සුන් වූ සිත යොමුවන්නේ විදර්ශනා භාවනාවටයි.
සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ
පරිනිර්වාණය
''අපට ප්‍රිය සියළු දේ අපගෙන් වෙන්ව යන බව හා ජරාවට පත් වන බව දන්නා අපි, වෙනත් ‍දෙයක් බලාපොරොත්තු විය යුතුද? යම් කිසිවක උපත, මරණය, ජරාවට පත්වීම නැවැත්වීමට කිසිවෙකුත් සමත් නොවේ''
මහායාන බුදුදහමේ දැක්වෙන සැරියුත් තෙරුන්
ථේරවාදී ධර්ම ග්‍රන්ථයන් හි සැරියුත් තෙරණුවෝ බුදුරජාණන් වහන්සේට පමණක් දෙවැනි වූ ප්‍රඥාවන්ත හා බලවත් රහතන් වහන්සේ නමක් ලෙස දැක්වුවද මහායානයේ එන විමලකීර්ති හා පියුම් සූත්‍ර වල උන්වහන්සේ හැඳින්වෙන්නේ එතරම් වැදගත් ‍නොවන හීනනා සම්ප්‍රදාය දේශනා කරන්නෙකු ලෙසය. මහායාන සම්ප්‍රදාය එකවරම අවබෝධ කර ගැනීමට අපහසු වීම හා පිළිගැනීමට මැලි වීම හේතුවෙන් සංවාදයේ යෙදෙන්නන් බොහෝ ගණනක් හා දෙවඟනක් ද සමඟ පැවති වාද වලින් උන්වහන්සේ පරාජයට පත්විය. නමුත් පියම් සුත්‍රයේ දී බුදු රජාණන් වහන්සේ අනාවැකි පළ කරන්නේ සැරියුත් තෙරණුවෝ මතුදිනක බුද්ධත්වයට පැමිණෙන බවයි.
ප්‍රවර්ගය:රහතන් වහන්සේලා
වැලිමඩ මැතිවරණ කොට්ඨාශය
වැලිමඩ මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ ඌව පළාතේ  බදුල්ල  දිස්ත්‍රික්කයේ,  වැලිමඩ නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  වැලිමඩ මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  බදුල්ල  බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස වැලිමඩ දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
මුල්කාලීන රාජවංශික යුගය (ඊජිප්තුව)
ඊජිප්තුවේ පෞරාණික හෙවත් මුල්කාලීය රාජවංශික යුගය යනු ක්‍රි.පූ. 3100දී ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුව එක්සත් කිරීමෙන් වහාම පසුව එළඹෙන යුගයයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙයට පළමු සහ දෙවන රාජවංශ ඇතුළත් කොට ඇත. මෙයට නැකාඩා III යුගයේ සිට ක්‍රි.පූ. 2686 පමණ පැරණි රාජධානි සමයේ ආරම්භය දක්වා පුරවිද්‍යාත්මක කාලසීමාව අයත් යැයි සැලකේ. පළමු රාජවංශයත් සමග අගනුවර තිනිස් සිට මෙම්ෆිස් වෙත ගෙනයන ලදී. මෙකල ඒකාබද්ධ ඊජිප්තුව පාලනය කරන ලද්දේ දේව-රජකු විසිනි. දකුණෙහි ප්‍රධාන පූජනීය භූමිය ලෙස ඇබයිඩොස් පැවතිණි. පුරාතන ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරයේ මූලිකාංග වූ කලාව, ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සහ ආගමික ක්ෂේත්‍රයේ බොහෝ සංකල්ප හැඩගැන්වීම සිදුවූයේ මුල්කාලීන රාජවංශික යුගයේ ය‍.
ඊජිප්තුව ඒකාබද්ධ කිරීමට පෙර, මෙම භූමිය ජනාවාස වී තිබුණේ ස්වාධීන ගම්මානවලිනි. මුල්කාලීන රාජවංශ සමග, ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ ඉන් අනතුරුව එළැඹි යුගයන්හි මෙම දේශය භූමි ද්විත්වය ලෙස ප්‍රකට විය. ජාතික පරිපාලනයක් ස්ථාපිත කළ පාරාවෝවරුන් විසින් රාජකීය ආණ්ඩුකාරවරුන්ව පත්කරන ලදී. මධ්‍යම රජයේ ගොඩනැගිලි සාමාන්‍යයෙන් දැවයෙන් හෝ වැලිගලින් ඉදිකළ විවෘත දේවස්ථානයන් විය. පැරණිතම ඊජිප්තු රූපාක්ෂර දක්නට ලැබෙන්නේ මෙම යුගයට මඳ කාලයකට පෙර සිට ය. නමුත් ඔවුන්ගේ කථන භාෂාව පිළිබඳ දන්නේ තොරතුරු ස්වල්පයකි.
සංස්කෘතික පරිණාමය
ක්‍රි.පූ. 3600 පමණ වන විට, නයිල්හි නියෝලිතික සමාජ බෝග වගාව සහ සතුන් ගෘහස්ථකරණය මගින් සිය සංස්කෘතිය මුල්බැසවීමට සමත් වූහ. ක්‍රි.පූ. 3600න් පසුව ඊජිප්තු සමාජය වර්ධනය වෙමින් ශ්‍රේෂ්ඨ ශිෂ්ටාචාරයක් බවට ශීඝ්‍රයෙන් පරිනාමණය විය‍. දකුණු ලෙවැන්තයේ කුඹල් කර්මාන්තයට සම්බන්ධ නව විශේෂ මැටි බඳුන් මෙකල නිර්මාණය විය. මෙම යුගයේ තඹ භාවිතය වඩාත් සුලබ විය. අව්වේ-වියළන ලද ගඩොල් නිපදවීමේ මෙ‍සපොතේමියානු ක්‍රියාවලිය, ආරුක්කු සහ අලංකෘත ගිල්ලුම් බිත්ති වැනි ගෘහනිර්මාණ අංග මෙකල ප්‍රචලිත විය.
මෙම සංස්කෘතික ප්‍රගමනයන් හා සමගාමීව, ඉහළ නයිල් ගංගාවේ හෙවත් ඉහළ ඊජිප්තුවේ සමාංයන් සහ නගර එක්සත් කිරීම මෙකල සිදු විය. එම කාලයේම නයිල් ඩෙල්ටාව හෙවත් පහළ ඊජිප්තුවේ සමාජය ද එක්සත් වන්නට විය. අනතුරුව ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුව අතර නිතරම යුද්ධ පැවතිණි. ඉහළ ඊජිප්තුවේ නාමර් නැමැති රජකු සිය රාජ්‍ය සමය තුළ දී, ඩෙල්ටාවේ විසූ සතුරන් පරාජය කොට ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුව තනි පාලනයකට යටත් කොට ඒකාබද්ධ කරන ලදී. ඵලක තුළ නාමර් ද්විත්ව කිරුළ පැළඳ සිටිනු නිරූපිත අතර, ඉහළ ඊජිප්තුව සංකේතවත් කෙරෙන නෙළුම් මලක් සහ පහළ ඊජිප්තුව සංකේතවත් කෙරෙන පැපිරස් පොකුරු ඊජිප්තුවේ ප්‍රදේශ දෙකෙහිම එක්සත්බවේ සංකේතයක් ලෙස දක්වා තිබේ. මෙය සියලු අනුප්‍රාප්තික පාරාවෝවරුන් විසින් ද යොදාගෙන තිබේ. පුරාණෝක්තිවේදය අනුව, ඊජිප්තුව ඒකාබද්ධ කිරීම පහළ ඊජිප්තුව සංකේතවත් කෙරෙන හොරස් නැමැති කුරුලුගොයි-දේවතාවා විසින් ඉහළ ඊජිප්තුව සංකේතවත් කෙරෙන සෙට් දෙවියන්ව පරාජය කරන අයුරින් නිරූපිත ය. දිව්‍යමය රාජ්‍යත්වය ඉදිරි සහස්‍ර ත්‍රිත්වය තුළ ඊජිප්තුව තුළ පැවතුණු අතර, මෙය ඊජිප්තු රජයේ පදනම ලෙස සැලකෙයි. නයිල්හි සමාජයන් ඒකාබද්ධ කිරීම සහරාව වියළීම හා සම්බන්ධ ය.
පූර්වරාජවංශික සමයේ මෙන් ගොවීන්ගේ අවමංගල සිරිත් එලෙසම පැවති අතර, ධනවතුන් එයට වඩා තරමක් වැඩිදියුණු පිළිවෙතක් අනුගමනය කොට තිබේ. මේ නිසා ඊජිප්තුවරුන් විසින් මස්ටාබාවන් ඉදිකිරීම අරඹා තිබේ. මෙය පසුව පසුකාලීන පැරණි රාජධානි සමයේ පඩි පිරමිඩය වැනි ව්‍යූහයන්ට මූලාදර්ශය වී ඇත. ධාන්‍ය කෘෂිකර්මාන්තය සහ මධ්‍යගතකරණය හේතුවෙන් රාජ්‍යය ඉදිරි වර්ෂ 800 තුළ සමෘද්ධිමත්භාවයට හේතු විය.
ඊජිප්තුවේ පළමු රජු පහළ ඊජිප්තුවේ මෙම්ෆිස් නගරයේ සිහසුනට පත්වීඹටත් බොහෝ කලකට පෙර සිට ඊජිප්තුව සංස්කෘතික සහ ආර්ථික අතින් ඒකාබද්ධව පැවති බව පෙනේ. මෙය සියවස් ගණනාවක් පුරා පැවතිණි. දේශපාලනික ඒකාබද්ධභාවය ඇතිවූයේ ක්‍රමිකව ය. ඇතැම්විට සියවසක් පමණ පුරා ප්‍රාදේශික දිස්ත්‍රික්ක වෙළඳ ජාල ස්ථාපනය කොට මහා පරිමාණයෙන් කෘෂිකාර්මික ශ්‍රමය ලබාගැනීමේ හැකියාව ඇතිකරගත් සමයේ දිව්‍යමය රාජ්‍යත්වය ද අධ්‍යාත්මිකව වර්ධනය වන්නට ඇත. මෙය හොරස්, සෙට් සහ නෙයිත් දේව වන්දනාවට සමාන වූ අතර, ජීවමාන පුද්ගලයින් ඇදහීම රට පුරා ව්‍යාප්ත විය.
මෙම යුගයේම ඊජිප්තු ලේඛන ක්‍රමය වැඩිදියුණු වීම සිදු විය. මූලිකව ඊජිප්තු ලේඛන කලාව විවිධ අර්ථ සහිත සංකේත කිහිපයකින් සමන්විත ය. 3වන රාජවංශයේ අවසානය වන විට, මෙය සංකේත 200කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් තෙක් වර්ධනය විය. මේ අතර ශබ්ද රූප මෙන්ම සංකල්ප රූප ද ඇතුළත් විය.
මිනින්දෝරු දෙපාර්තමේන්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිම දෙපාර්තමේන්තුව ලෙස 1800 අගෝස්තු 02 වන දින පිහිටුවන ලද ශ්‍රී ලංකා මිනින්දෝරු දෙපාර්තමේන්තුව ශ්‍රී ලංකාවේ ඉඩම් මැනීම, චන්ද්‍රිකා දුරස්ථ ග්‍රහණ (RS) ,ගෝලීය ස්ථාපිත පද්ධතිය(GPS),‍ භූ ගෝලීය තොරතුරු පද්ධතිය(GIS), ඉඩම් තොරතුරු පද්ධතිය(LIS), සහ ඡායාරේඛනමිතික කාර්යයන් වැනි ක්ෂේත්‍රයන්හි පුරෝගාමී වු ජාතික මැනුම් සහ සිතියම් සංවිධානයයි.එකී ක්ෂේත්‍රයන් තක්ෂණයේ ශීඝ්‍ර දියුණුවත් සමඟ,තොරතුරු තාක්ෂණය වඩාත් දායකකරගත් ක්ෂේත්‍රයන් බවට පත්වු අතර 20 වන ශත වර්ෂයේ අවසන් දශකයේදී ඉන් බොහෝමයක් න්‍යායාත්මක සංකල්ප පමණක්ම විය.
නොබෝදා ශ්‍රී ලංකා මිනින්දෝරු දෙපාර්තමේන්තුව තුළ පිහිටුවන ලද භූ තොරතුරු (භූගෝලීය නාම) සහ NSDI (ජාතික අවකාශ දත්ත උපරි ව්‍යුහය) නම් වු අංශ ඉඩම් සම්බන්ධ තොරතුරු ඒ හා උනන්දුවක් දක්වන රටෙහි අනෙකුත් සංවිධාන සමඟ සහයෝගයෙන් බෙදාගැනීම සඳහා විශාල මෙහෙවරක යෙදිනි. වර්තමානය වන විට දෙපාර්තමේන්තුව නවීනතම තක්ෂණයෙන් යුක්තවේ.දෙපාර්තමේන්තුවේ ශක්තිය ඉහත ක්ෂේත්‍රයන්හි කාර්මික සුදුසුකම්ලත් සහ කැපවුණු කාර්යය මණ්ඩලයකින් සමන්විත 5000ක පමණ වු නිලධාරී මඩුල්ලක් අභිබවයි.සර්වේයර් ජනරාල් වරයා දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා වන අතර මැනුම් හා සිතියම් වෘත්තියේ ප්‍රධානියාද වේ.ශ්‍රී ලංකාවේ ‍පෞද්ගලික මිනින්දෝරුවරු පාලනය කිරීම සඳහා නීතිමය වශයෙන් පිළිගත් සංවිධානයක් වන ඉඩම් මැනුම් සභාවේ (2002 අංක 17 දරණ මැනුම් පනත යටතේ ස්ථාපිත) සභාපතිවරයාද වන්නේ සර්වේයර් ජනරාල්වරයා වේ.
සර්වේයර් ජනරාල්වරු 47 කගේ නායකත්වය යටතේ, පසුගිය වසර 217 තුළ මිනින්දෝරු දෙපාර්තමේන්තුව මැනුම් සහ සිතියම් සංවිධානය සහ රටේ ඕනෑම ඉඩම් සංවර්ධන ක්‍රියාවක මුලික ක්‍රියාකරු ලෙස පිඹුරු, සිතියම් සහ නවතම තක්ෂණය යොදා ගනිමින් ඉහල තත්වයෙන් යුතු ඉඩම්/භූ තොරතුරු පිළියෙල කිරීම තුලින් මහත් ගෞරවයක් අත්කරගෙන සිටී.
පණිභාරත
.=== එස්. පණිභාරත මහතා ===. 1920 පෙබරවාරි 24 වන දින හතර කෝරළයේ අල්ගම මැදගමදී මෙතුමා මෙලොව එළිය දුටුවේය. හෙතෙම “පාණිස්” නම් විය. තම බාප්පා වූ අල්ගම කිරිගණිත ගුරුතුමන්ගෙන් උඩරට නර්තන ශිල්පය ඉගෙන ගැනීම ආරම්භ කර එහි ප්‍රවීණත්වයට පත් විය. උඩරට නර්තනය පමණක් නොව පහතරට, සබරගමු යන නර්තන සම්ප්‍රදායන්හිද බෙර වාදනයෙහි ද අති දක්ෂයකු වූ මෙතුමා බලි යාගය මුර්ති හා චිත්‍ර කලාව, සංගීතය ප්‍රගුණ කර ඉතා කෙටි කලකින් දක්ෂතා පෙන්විය.
කලාගුරු ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා මහතාගේ බිරිඳ වූ චන්ද්‍රලේඛා මහත්මියගේ බෙර වාදකයා ලෙස 1931 දී භාරතයට ගිය ගමනින් මෙතුමාගේ සිත තුළ නර්තනය පිළිබඳ වූ අදහස් බලවත් විය. එහිදී භාරතයේ විද්වතුන්ගෙන් එතුමා ප්‍රශංසා ලැබීය.
1944 දී ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබ ශාන්ති නිකේතනයට ගිය මෙතුමා එහිදී කථකලි, මණිපුරි ඇතුළු බොහෝ ඉන්දීය නර්තන සම්ප්‍රදායන් ප්‍රගුණ කළේය. ඊට අමතරව මෘදංගම්, පක්වාජ්,කෝල් වැනි භාණ්ඩ හදාරා ඇත. භාරතයේදී රවින්ද්‍රනාත් තාගෝර්තතුමාගේ ගීත නාටකවල රඟපෑමේ අවස්ථාව ලබාගත් මෙතුමා එහිදී විශේෂ ප්‍රසංශාවට පාත්‍ර වේ. ලංකාවට විශේෂ ගෞරවයක් ගෙන නැවත පැමිණි මෙතුමාට “ පණිභාරත” ගෞරව නාමය ලැබුණි.
කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ හා මීරිගම ජේෂ්ඨ පාඨශාලාවේ නැටුම් ගුරු තනතුරත් රජයේ ලලිතකලා ආයතනයේ විදුහල්පති ධූරයත් දැරීම සහ මීරිගම ගුරු අභ්‍යාස විද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයකු වශයෙන් ද මෙතුමා කටයුතු කර ඇත.
1952 වසරේ මෙතුමා රජයේ ලලිතකලා ආයතනයේ විදුහල්පති ධූරයටත් ඉන්පසු රජයේ නැටුම් හා මුද්‍රා නාට්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයේ විදුහල්පති ධූරයටත් පත්විය. පසුව කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යාපන ආයතනයේ නර්තන අධ්‍යයන අංශයේ ප්‍රධාන ධූරය එවකට හොබවන ලදී.
වසර 31 කට වැඩි කාලයක් සේවය කළ පණිභාරත මහතාට 1991 දී කැලණිය විශ්ව විද්‍යාල ආයතනයේ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය විසින් ආචාර්ය උපාධිය පිරිනමන ලදී.
සිකුරු තරුව, කුරුළු බැද්ද, අශෝකා වැනි චිත්‍රපටවල නර්තන නිර්මාණ තුළින් ද මෙතුමාගේ නිර්මාණශීලි හැකියාව විදහා දැක්වීය. තම දත් ශිල්පය තුළින් විශාල ගෝල පරම්පරාවක් ද මෙතුමා අතින් බිහිවිය. පණිභාරතයන් විවිධ සම්මාන ලබාගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දුන් කිර්තිය අපමණ ය.
බුදු දහම බටහිරට පැතිරිම
බුදු දහම බටහිරට පැතිරිම බෞද්ධයන් හා ග්‍රීකයන්ගේ ග්‍රික - බෞද්ධ කලා නිර්මාණ හේතුවෙන් බුදුදහම පිළිබද තොරතුරැ හා කථාවස්තු බටහිරට ඉබේම පැතිරිනි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ජිවිතය පිළිබදව චැමස්කස් හි ජෝන් විසින් පරිවර්තනය කරන ලද පොතක් ක්‍රිස්තියානින් අතර බාර්ලාම් හා ජොසෆට්ගේ කථාව ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.
1300 වන විට ජොසෆට්ගේ කථාව කොතරම් ජනප්‍රිය වූයේ ද යත් ඔහුව ශාන්තුවරයෙකුගේ තත්ත්වයට උසස් කරන ලදි.
ඉන්පසු යුරෝපීයන් හා බෞද්ධ හමුව සිදුවන්නේ 1253 ප්‍රංශයේ ශාන්ත ලුවිස් රජතුමා රැබටක් හි විලියම් නම් පූජකවරයා මොංගෝලියානු රාජ සභාවේ රාජ්‍ය දූත මෙහෙවරකට යැවීමෙන් අනතුරැවය. මෙම හමුව වර්තමාන කසතක්ස්ථානය නම් ස්ථානයේ සිදු වූ අතර විලියම් ඔවුන් හිතුවක්කාර ක්‍රිස්තියානින් ලෙස හැදින්විය.
බුදු දහම පිළිබදව වඩාත්ම අවධානයක් යොමු වුයේ යටත් විජිත සමයේ දී බටහිර වැසියන් චීන බුදුදහම කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය හා කලා නිර්මාණ දැකීමෙනි. මෙම සමයේ දී යුරෝපීය දර්ශන වාදය පෙරදිග ආගම් වලින් බලවත් ලෙස ආභාෂය ලැබීම 1853 දී ජලානයේ ලෝකයට විවෘත වීමෙන් අනතුරැව ජපානයේ කලාව හා සංස්කෘතිය පිළිබදව අවධානය යොමු වූ අතර ලෝකයේ පවතින ඉතාමත් දියුණු බෞද්ධ සංස්කෘතියක් අධ්‍යයනයට අවස්ථාව සැලසුනි. 20 වන සියවසේ ඇති වු අර්බුධ සමග බටහිර ජනතාව තවත් බුදුදහමට නැඹුරැ විය.
වනජීවී සංරක්‍ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව
වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව, ශ්‍රී ලංකාව තුළ ජාතික උද්‍යාන හා ස්වභාවික රක්ෂිත පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් වගකිවයුතු රජයේ දෙපාර්තමේන්තුව වේ. මෙම දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ ජාතික රක්ෂිත 31 ක් සහ අභයභූමි 64 ක් ඇත.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
නයන්තාරා චිත්‍රපට නාමාවලිය
ඩයනා මරියම් කුරියන් (උපත 1984 නොවැම්බර් 18) හෙවත් වඩාත් ප්‍රකටව නයන්තාරා යන වේදිකා නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල පෙනී සිටින ඉන්දියානු නිළියකි. දැනට වැඩිම වැටුපක් ලබන දකුණු ඉන්දිය නිළිය මැය වේ.