cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ටයිටැනික් (1997 චිත්‍රපටය)
ටයිටැනික් 1997 වර්ෂයේ දී ජේම්ස් කැමරන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කර ,රචනා කර, නිෂ්පාදනය කර සංස්කරණය කරන ලද RMS ටයිටැනික් නැව ගිලීයාම පිළිබඳව වූ ,ව්‍යවසනය කැටිවූ ප්‍රේම වෘත්තාන්තමය චිත්‍රපටයකි. 1912 දී මංගල යාත්‍රාවේ යෙදෙන අතරතුරදී අවාසනාවන්ත ඉරණමකට ගොදුරු වන ටයිටැනික් නෞකාව තුළදී ආදරයෙන් වෙළෙන සමාජයේ වෙනස් සමාජ පන්ති දෙකකින් එන ජැක් ඩෝසන් සහ රෝස් ඩිවිටි බුකාටර් (ලියනාඩෙ ඩි කැප්රියෝ සහ කේට් වින්ස්ලෙට් රඟ දක්වයි) අතර ප්‍රේම වෘතාන්තය මෙය තුළින් ගෙන හැර දක්වයි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත සහ කේන්ද්‍රගත ආදර කතාව කල්පිත ඒවා වුවද සමහර සහායක චරිත(නාවික පිරිසෙහි සාමාජිකයන් වැනි) ඓතිහාසික චරිත පදනම් කරගෙන ගොඩනගා ඇත. ග්ලෝරියා ස්ටුවර්ට් විසින් වයස් ගත රෝස් ගේ චරිතය රඟ දක්වන අතර ඇය විසින් නූතන දින රාමුවක සිට කතාව කියනු ලැබේ. සුන්බුන් වූ සැබෑ RMS ටයිටැනික් නෞකාවෙහි කොටසක් රූපගත කළ කැමරන් විසින් 1995 දී චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය ආරම්භ කළේය. ඔහු විසින් මෙම ආදර කතාව සැබෑ ජීවිතයේ ශෝකාන්තය දැනවීමට ප්‍රේක්ෂක පිරිස ඇඳ බැඳ තබා ගැනීමේ උපක්‍රමයක් ලෙස චිත්‍රපටයේ වර්තමාන දර්ශන සඳහා රූගත කිරීම් Akademik Mstislav Keldysh හිදි සිදු කෙරෙනු අතර Playas de Rosarito හිදී නෞකාව යලි නිර්මාණය කරන ලදී. කැමරන් විසින් ‘පරිමාණ ආදර්ශය’ සහ පරිගණක රූපද නෞකාවේ ගිලියෑම නැවත නිරූපනය සඳහා යොදා ගන්නා ලදී. ටයිටැනික් සඳහා දැරූ වියදම ඇ.ඩොලර් මිලියන 200ක් පමණ වූ අතර එය මෙතෙක් නිපදවා ඇති වැඩිම වියදම් දැරූ චිත්‍රපටයද වේ. මේ සඳහා Paramount Pictures සහ20th Century Fox. ආයතනද මූල්‍යයමය ආධාර සපයා ඇත. චිත්‍රපටය 1997 ජුලි මස 2 වැනි දා මුලින්ම නිකුත් වීමට නියමිතව තිබුණද එයින් පසු නිෂ්පාදන කාර්යන් නිකුත් වීමේ දිනය 1997 දෙසැම්බර් 19 වැනිදා දක්වා කල් ගියේය. ටයිටැනික් නිකුතුවේ දිනය කල් යෑම පිළිබඳ පුවත සැල වීමත් සමග මුද්‍රණාලය ටයිටැනික් අසාර්ථකවේ යැයිද එය Fox සහ Paramount ආයතන වල වැටීමට හේතු වේ යැයි ද විශ්වාස කළේය. සියලු සුන්වූ බලාපොරොත්තු මැද ටයිටැනික් චිත්‍රපටය චිවේචනාත්මක වශයෙන් සහ වාණිජමය වශයෙන් සාර්ථක චිත්‍රපටයක් බවට පත්විය. එය ‘ඇකඩම් සම්මාන’සඳහා යෝජිත නම් අතරට 14 වතාවක් එකතු වෙමින් ඇකඩම් සම්මාන සඳහා වැඩියෙන්ම යෝජනා වු චිත්‍රපටය බවට පත්විය. ටයිටැනික් චිත්‍රපටය හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා ඇකඩමි සම්මානය ඇතුළුව ඇකඩම් සම්මාන 11 ක් ජයග්‍රහණය කළේය. එමෙන්ම එය ලොව වටා ඩොලර් බිලියන 1.8ක ආදායමක් ලබමින් මෙතෙක් දෙවෙනි වැඩිම ආදායමක් ලද චිත්‍රපටය බවටද පත්විය.
අක්මාවේ තෙල්
Fatty liver (අක්මාවේ තෙල්) සිරොසිස් වළක්වා ගන්න හොඳම ආයුර්වේද බෙහෙත් ජීවිතයේ පැවැත්මට බොහෝ දේ අත්‍යවශ්‍යයි. මේ පැවැත්ම සඳහා අපගේ ශරිරයේ බෝහෝ ක්‍රියාකරකම් සිදු කිරිමට අභ්‍යන්තර අවයව සිදු කරනුයේ මහගු මෙහෙයකි. අක්මාවද එසේ බොහෝ කාර්යන් සිදු කරන ශරිරයේ පවතින විශාලතම අවයවයකි. මේ අනුව සිරුරේ පැවැත්ම සඳහා අක්මාවෙන් සිදුවන කාර්යන් බොහෝ ඇත. මින් සිදුවන ප්‍රධාන කාර්යන් වන්නේ ව්ස හරණය වීමයි. අප ගන්නා සියලුම ආහාරවල බොහෝ විස කොටස් ඉවත් කිරිමට උදව් කරනවා සේම එම විස කොටස් තැන්පත් කර තැබීමටද උදව් වේ. විස තැන්පත් විමේ හැකියාව වැඩිවීම නිසා අක්මාව ඉක්මනටම ලෙඩ වීමටද පුළුවන්. රුධිරය නිෂ්පාදනය සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රෝටින කොටස් නිෂ්පාදනයට දායකත්වයක් ලබාදීමද අක්මාව සිදුකරන තවත් කාර්යයකි. ශරිරයට අවශ්‍ය ගුණදායක කොලෙස්ටරෝල් නිෂ්පාදනයද සිදු කරයි. මේ අනුව සිරුරේ නිසි ක්‍රියාකාරිත්වයන් සඳහා අත්‍යවශ්‍යම අවයවයන්ගෙන් එකක් වන අක්මාව නැතිව ජිවත් විය නොහැකිය.
ඇතිවන රෝග
අක්මාව අත්‍යවශ්‍ය අවයවයක් වන බැවින් එය ආරක්ෂා කර ගත යුතුයි. ආරාක්ෂා නොවීම නිසා ඇති වන රෝග බොහෝ තිබේ. මේ සඳහා ව්ශේෂයෙන් බලපානු ලබන්නේ අප ගන්නා ආහාරයි. අක්මා රෝග දුරු කිරීමට ජීවන පැවැත්ම නිසි ලෙස ගෙනයාමට වෛද්‍ය උපදෙස් මත ක්‍රමානුකූලව සකසා ගත යුත්තේ ඒ නිසයි. රෝගීවූවන් හා නිරෝගී පුද්ගලයන් නිසි වයසේදී මේ සඳහා මේ සඳහා වෛද්‍ය උපෙදස් මත තම ආහාර හා විහරණ රටා පවත්වා ගත යුතුයි. අක්මාවේ ඇතිවිය හැකි රෝග අතර සිරෝසිස් :අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීම, සෙංගමාල රෝග තත්ත්වය සහ ආසාදිත රෝග තත්ත්වයන් : උදාහරණයක් ලෙස හෙපටයිටිස් රෝගය පෙන්වා දිය හැකියි. ඊට අමතරව අක්මාවේ එන්සයිම ක්‍රියාකාරිත්වය ඉහළ යාමද සිරුරේ නිසි ක්‍රියාකාරිත්වයට බාධා පමුණුවයි. එවිට අක්මාව ලෙඩ වීම නවතාලිය නොහැකිය.
බලපාන හේතු
මේ සියළු දේටම විශේෂයෙන් බලපානු ලබන්නේ අප ගන්නා තෙල් අධික ආහාර හා මත්පැන් පානයයි. එසේම පිටි බහුල ආහාර ගැනීමද මෙයට බලපාන තවත් විශේෂ වූ හේතුවකි.
ඇතිවන රෝග සඳහා ගත යුතු ඖෂධීය ආහාර
මේ සඳහා විශේෂ කැඳ වර්ග පානය කිරීම යෝග්‍ය වේ. ආයුර්වේදයේ පෙන්වා දෙන අන්දමට සමහර අවස්ථාවලදී නිසි ලෙස තමා විසින්ම පාලනය වුවහොත් රෝගය මුලිනුපුටා දැමීමටද මෙම ඖෂධීය කැඳ වර්ග ඉවහල් වේ. මෙයට හීනැටි හාල් සමඟ පොල් කිරි දෙවැනි හෝ තුන්වැනි කිරි දමා සාදා ගන්න. මෙය වඩාත් ගුණදායක වේ. මෙහිදී කොලෙස්ටරෝල් තැන්පත් වීම ඉවත් කරයි. අක්මා සෛල යථා තත්ත්වයට පත් කෙරෙයි. ආහාරයක් ලෙස මෙහිදී කැඳ භාවිතයේදී කිතුල් හකුරු සමඟ ගැනීම වඩාත් ගුණදායක වේ.මන්ද යත් කිතුල් හකුරු අක්මාවට වඩාත් ගුණදායක වන බැවිනි. වට්ටක්කා, කෝමාරිකා ව්‍යංජනය, මුස්සැන්න ව්‍යංජනය, කිතුල් පිටි කැඳ මුං ඇට තැම්බූ වතුර සහ මුං ඇට සුදුසුයි. මුං ඇට, කෝමාරිකා, කිතුල් හකුරු එකට දමා සෑදූ කැඳ සෙංගමාල රෝගීන්ට සුදුසුයි. එසේම ගිරාපලා සමඟ මුං ඇට මැල්ලුම සුදුසුයි. සමහර අවස්ථාවලදී ගැස්ට්‍රයිටීස් කියා පෙන්නුම් කරන්නේ අක්මා රෝගයක් විය හැකියි. නමුත් අප ගැස්ට්‍රයිටීස් යැයි සිතා එයට ප්‍රථිකාර කිරීමට උනන්දු වේ. මේ නිසා අක්මාව ගැනද වඩා සැළකිලිමත් වීම වඩාත් වැදගත් බව සැලකිය යුතුයි. ඉහතින් දක්වා ඇති සියළුම ආහාරවලට පිත්තාශයේ පවතින ගල් පවා දිය කිරීමේ හැකියාවක් ඇත. වළක්වා ගැනීමට කළ යුතු දේ ඉහත සඳහන් සියල්ල ඖෂධයක් හා ආහාරයක් වන බැවින් එදිනෙදා ජීවිතයේදී නිරෝගී පුද්ගලයන්ටද භාවිතා කළ හැකියි. ඒ තුළින් මෙවැනි රෝග වළක්වා ගත හැකියි. උෂ්ණාධික ආහාරවලින් තොරවීම ගුණ දායක වේ. උදා – ඉස්සෝ, දැල්ලෝ, බල මාළු අන්නාසි, චට්නි තක්කාලි සෝස් වර්ග තෙල් අධික කෙටි කෑමවලින් වැළැකීම – පැටිස් රෝල්ස් බර්ගර් සොසේජස් මඳ උණුසුම් ජලය පානය කිරීම ව්‍යායාමවලට යොමු වීම වැරැදි ජීවන රටාවෙන් තොර වීම මත්පැන් පානයෙන් තොරවීම දුම්පානයෙන් වැළැකීම පැණි බීම වර්ග පානය නොකිරීම චීස් බටර් අවම කිරීම සියළු බේකරි කෑම අවම කිරීම නිවසේදී කළ හැකි ප්‍රතිකාර අක්මා රෝගයකදී වෛද්‍යවරයකු වෙත යාම කළ යුතුයි. ඒ සඳහා වෛද්‍ය උපදෙස් පැතීම ඔබ කළ යුතු බුද්ධිමත් කටයුත්තයි. නමුත් පහත සඳහන් ප්‍රතිකාර කීපයක්ද පෙන්වා දිය හැකියි. අරළු අසමෝදගම්, වියළි ඉඟුරු ක්ෂාය කර බොන්න. අරළු, බුළු, නෙල්ලි ත්‍රිපලා ක්ෂාය කර බොන්න. සුදර්ශන චූර්ණය තේ හැඳි එක බැඟින් උදේ සවස බොන්න සුදු හඳුන් සැවැන්දරා වැල් මීල පත්පාඩගම් එරමුසුල බිංකොහොඹ මේවා සමව ගෙන තම්බා බොන්න සුබ දිවියක්!!! උපුටා ගැනීම - Neranjana Kasthuriarachi
න්‍යෂ්ටික අවි
න්‍යෂ්ටික අවි යනු පුපුරා යන ආයුධ විශේෂයක් වන අතර එම පුපුරා යාමට හේතු වන්නේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවක් මගින් දැඩි පීඩනය පිට කිරිමෙන් හෝ පිපිරිම් හෝ සංයෝජනයන් සිදු වීමෙන්ය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කුඩා න්‍යෂ්ටික ආයුධයක් වුවද ඉතා විශාල බලයකින් යුක්ත වන අතර එය විශාල පරිමාණයේ පුපුරණ දුව්‍යයක් සහිත ආයුධයකට වඩා බලගතු වේ. ඒත් කුඩා න්‍යෂ්ටික අවියකින් සම්පුර්ණ නගරයක්ම විනාශ කළ හැකි වේ. යුධ ඉතිහාසය තුළ න්‍යෂ්ටික අවි 02 පමණක් අහිතකර ලෙස පුපුරැවා හැර ඇත. එම අවි 02ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් දෙවන ලෝක යුද්ධය අගභාගයේ දී පුපුරැවා හැරිමට කටයුතු යෙදුහ. පළමු බෝම්බය වුයේ 1945 අගෝස්තු 6වන දින උදෑසන යුරේනියම් අඩංගු අවියක් වු ˝Little Boy˝ (කුඩා ළමයා) යන අර්ථය ගත් න්‍යෂ්ටික අවියකි. එය ජපානයේ හිරෝෂිමා නගරයට පතිත විය.
මීට අමතරව බොහෝ රටවල් සතුව න්‍යෂ්ටික ආයුධ තිබිය හැකි නමුත් ප්‍රසිද්ධියේ තමන් සතුව න්‍යෂ්ටික ශක්තිය තිබේද නැත්ද යන වග තහවුරැ කර ගෙන නැත. උදාහරණයක් වශයෙන් ඊශ්‍රාලය සතුව නවීන අහසින් ගෙන යන බෙදාහැරිම් ක්‍රමයක් පවතින අතර සිය ගණන් මිසයිල සහිත පුළුල් න්‍යෂ්ටික ශක්තීය ව්‍යාපෘතියක්ද පවතී. ඊශ්‍රාලය විසින් නිලවශයෙන් ˝ව්‍යාකුල˝ ප්‍රතිපත්තියක් තමන් සතුව දැනට පවතින ආයුධ සම්බන්ධව අනුගමනය කරයි. සමහර ගණනයන්ට අනුව ඊශ්‍රාලය සතුව න්‍යෂ්ටික මිසයිල අවි 200ක් පමණ වේ. ඉරානය වර්තමානයේ දී ඇ.එ.ජ චෝදනා ලැබ ඇත්තේ න්‍යෂ්ටික අවි හැකියාව වර්ධනය කිරිමට උත්සහ කරන බවටයි. ඒ අතරට ඇ.එ.ජ ප්‍රකාශ කරන්නේ ආයුධයක් අරමුණු කරගෙන සිදු කරන අත්හදා බැලීම් වලට ඉඩක් නැති වුවත් යුරේනියම් වලින් අත්හදා බැලීම් වැනි ආයුධ සදහා නොවන කටයුතු වලට ඉඩක් ඇත. දකුණු අප්‍රිකාවද රහසිගතව කුඩා න්‍යෂ්ටික අවිහලක් ස්ථාපනය කලත් එය 1990 මුල් භාගයේදී එය විසුරැවා හරින ලදී. න්‍යෂ්ටික බලය ආයුධයක් ලෙස යොදා ගැනීමට අමතරව හමුදාමය නොවන කටයුතු සදහා අත්හදා බැලීම් හා භාවිතා කිරිම් සිදු කරනු ලබයි. කෘතිම මුලධ්‍රව්‍යය වන න්‍යෂ්ටික පිපිරවීම් වලදී භාවිතා කරන යුරේනියම් හා ප්ලුටෝනියම් වලින් නිපදවා ගන්නා einsteinium හා fermium යන මුලද්‍රව්‍ය පළමුව සොයා ගනු ලැබුවේ පළමු ජලකර බෝම්බය අත්හදා බැලීමත් සමගයි.
න්‍යෂ්ටික ආයුධ වර්ග
thumb|මෙහි දැක්වෙන්නේ මූලික න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩන ආකාර ආයුධ සැලසුම් යුගලකි. ප්‍රධාන වශයෙන් න්‍යෂ්ටික අවි වර්ග 2 ක් ඇත. පළමු වර්ගයට අයත් වනුයේ තම ස්පෝටක ශක්තිය න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියාවක් ඇසුරින් පමණක් නිපදවනු ලබන න්‍යෂ්ටික අවි වර්ග වේ. මේවා සාමාන‍්‍ය ව්‍යවහාරයේ දී පරමාණුක බෝම්බ, A- බෝම්බ හෝ විඛණ්ඩන බෝම්බ ලෙස හැඳින්වේ. විඛණ්ඩක ආකාර ආයුධ තුළ දී විඛණ්ඩ්‍ය මූලද්‍රව්‍ය (බල ගන්වන ලද යුරේනියම් හෝ ප්ලූටෝනියම්) යම් ස්කන්ධයක් අවධි ස්කන්ධය ලැබෙන පරිදි එක් කරනු ලැබේ. මෙහි දී අවධි ස්කන්ධය යනුවෙන් හැඳින්වෙනුයේ ඝාතීය ලෙස ක්‍රමයෙන් වැඩි වන න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් ආරම්භ කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වන න්‍යෂ්ටික ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණයයි. මෙම අවධි ස්කන්ධය ලබා ගැනීම සඳහා අවධි ස්කන්ධයට වඩා අඩු ස්කන්ධයෙන් යුත් විඛණ්ඩ්‍ය ද්‍රව්‍ය කොටසක් තවත් එවන් කොටසක් තුළට විදීම (මෙය විදුම් ක්‍රමය ලෙස හැඳින්වේ.) හෝ රසායනික ස්පෝ‍ටක භාවිතයෙන් අවධි ස්කන්ධයට වඩා අඩු විඛණ්ඩ්‍ය ද්‍රව්‍ය ගෝලයක් එහි ආරම්භක ඝනත්වයට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි තත්වයට සම්පීඩනය කිරීම (අභ්‍යන්තර පිපිරීම් ක්‍රමය) සිදු කළ හැක. ඉහත දක්වා ඇති ක්‍රම යුගලෙන් දෙවැනි ක්‍රමය වඩාත් සංකීර්ණ ලෙස සැලකෙන අතර විඛණ්ඩ්‍ය ද්‍රව්‍ය ලෙස ප්ලූටෝනියම් භාවිත කරන්නේ නම් එවිට යොදා ගත හැක්කේ ඉහත දෙවන ක්‍රමය පමණි.
න්‍යෂ්ටික අවි සැලසුම් කිරීමේ දී එක් ප්‍රධාන අභියෝගයක් වන්නේ එම අවිය තමාවම විනාශ කර ගැනීමට ප්‍රථම තම ඉන්ධනවලින් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් භාවිත කරන බවට සහතික කිරීමයි. න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩක බෝම්බ මඟින් නිදහස් කෙරෙන ශක්ති ප්‍රමාණය TNT පුපුරණ ද්‍රව්‍ය ටොන් 1කට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක පටන් ටොන් 500000 දක්වා පරාසයක පැවතිය හැක.
දෙවැනි මූලික න්‍යෂ්ටික අවි ආකාරය තම ශක්තියෙන් විශාල ප්‍රමාණයක් න්‍යෂ්ටික විලයනය හරහා නිපදවයි. න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයට සාපේක්ෂව න්‍යෂ්ටික විලයනය ඒකීය ස්කන්ධයක් සඳහා වඩා වැඩි ශක්ති ප්‍රමාණයක් මුදා හරින හෙයින් න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩන ආකාර අවිවලට සාපේක්ෂව මෙම දෙවන වර්ගයේ අවි දහස් ගුණයක් පමණ ප්‍රබල විය හැක. මෙම වර්ගයේ අවි හයිඩ්‍රජන් බෝම්බ, H- බෝම්බ, තාප න්‍යෂ්ටික බෝම්බ හෝ විලයන බෝම්බ ලෙස හැඳින්වේ. මේ දක්වා හයිඩ්‍රජන් බෝම්බ පුපුරවා ඇති රටවල් ලෝකයේ ඇත්තේ 6ක් පමණක් වන අතර ඒවා එක්ස්ත් ජනපදය, රුසියාව, එක්සත් රාජධානිය, චීන සමූහාණ්ඩුව, ප්‍රංශය සහ ඉන්දියාව වේ.
හයිඩ්‍රජන් බෝම්බ ක්‍රියා කරනුයේ තම විලයන ඉන්ධන සම්පීඩනය සහ තාපනය කිරීම සඳහා විඛණ්ඩන බෝම්බයක් භාවිත කිරීම හරහා වේ. ටෙලර් - ඌලාම් සැලසුම තුළ දී මෙය සිදු කෙරෙනුයේ විඛණ්ඩන බෝම්බයක් සහ විලයන ඉන්ධන (ට්‍රිටියම්, ඩියුට්‍රියම් හෝ ලිතියම් ඩියුටරයිඩ්) විශේෂිතව සකස් කළ විකිරණ පරාවර්තක බහාලුමක් තුළ එකිනෙකට ආසන්නයේ තැබීම මඟිනි. ඉහත සැලසුම සියළු බහු මෙගා ටොන් හයිඩ්‍රජන් බෝම්බ සඳහා පොදු වේ. මෙහි දී විඛණ්ඩන බෝම්බය පුපුරවා හැරි විට එමඟින් නිකුත් වන ආලෝකයේ වේගය සහිත ගැමා සහ X කිරණ පළමුව විලයන ඉන්ධන සම්පීඩනයට ලක් කරන අතර අනතුරුව එම ඉන්ධන තාප න්‍යෂ්ටික උෂ්ණත්වයන් දක්වා තාපනය කරනු ලබයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හට ගන්නා විලයන ප්‍රතික්‍රියාව හේතුවෙන් අධි වේගී නියුට්‍රෝන විශාල සංඛ්‍යාවක් ජනනය වන අතර අනතුරුව ඒවා මඟින් සාමාන්‍යයෙන් විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියාවන්ට භාජනය නොවන බල ගැන්වීමක් නොකළ / භාවිතයට ගත් යුරේනියම් වැනි මූලද්‍රව්‍ය පවා විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියා සිදු කරන තත්වයට උත්තේජනය කරයි. මෙම එක් එක් අවස්ථාවක් හෙවත් ක්‍රියාවලියක්  අවධියක් ලෙස හැඳින්වේ. මෙහි දී විඛණ්ඩන බෝම්බය ප්‍රාථමික අවධිය ලෙසත් විලයන කැප්සුලය ද්විතීයික අවධිය ලෙසත් හැඳින්වේ. විශාල හයිඩ්‍රජන් බෝම්බ තුළ දී ජනනය වන ශක්තියෙන් හරි අඩක් පමණ ද පිපිරුමෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වන විකිරණශීලී අපද්‍රව්‍යවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් ද ඉහත සඳහන් කර ඇති පරිදි භාවිතයට ගත් යුරේනියම් නැවත විඛණ්ඩන ප්‍රතික්‍රියාවට ලක්වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හට ගනී. විලයන බෝම්බවලදී ඉහත සඳහන් පරිදි ඇතිවන විවිධ අවධීන් දාමයක් පරිදි සකස් කොට එක් එක් අවධිය සඳහා අන්තර්ගත විලයන ඉන්ධන ප්‍රමාණය ඉහල නැංවීම මඟින් ඕනෑ තරම් ප්‍රබලත්වයකින් යුත් තාප න්‍යෂ්ටික අවි නිර්මාණය කිරීමේ හැකියාවක් පවතී. මේ දක්වා පුපුරවා හැර ඇති විශාලතම හයිඩ්‍රජන් බෝම්බය (සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව මඟින් පුපුරවා හරින ලද Tsar Bomba නම් බෝම්බය) මඟින් නිදහස් කළ ශක්තිය TNT පුපුරන ද්‍රව්‍ය ටොන් මිලියන 50ක් මඟින් නිදහස් කරන ශක්තියට සමාන විය. කෙසේ නමුත් බොහෝ හයිඩ්‍රජන් බෝම්බ මෙයට වඩා බොහෝ කුඩා ඒවා වේ. ඊට හේතුව වන්නේ මිසයිල යුධ හිසක් තුළට සවි කිරීමට තරම් ඒවා කුඩා මෙන්ම මිසයිලය මඟින් රැගෙන යා හැකි තරම් සැහැල්ලු ද විය යුතු හෙයිනි.
ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
තරු
right|300px|thumb|[[විශාල මැගලනික් වලාවෙහි තාරකා ඇතිවන කලාපය . NASA/ESA රූප සටහන]] තාරකාවක් යනු, එහි ගුරුත්වය විසින්ම බැඳ තබා ගන්නාවූ දීප්ත ප්ලාස්මා ගෝලයකි. තරුවක ආයු කාලය අවසානයේ එය තුල පිරිහුණු පදාර්ථ ප්‍රමාණයක්ද අඩංගු වේ. පෘථිවියට ළඟම තාරකාව සූර්යයා වන අතර පෘථිවිය මත ඇති ශක්තියෙන් බොහෝ ප්‍රමාණයක මූලාශ්‍රය වනුයේ සූර්යයාය. අනෙකුත් තාරකා රාත්‍රි කාලයේදී පෘථිවියට දර්ශනය වන අතර සූර්යයා වඩා දීප්තියෙන් නොබබළන අවස්ථාවන්හිදී හෝ වායුගෝලීය සංසිද්ධි වලින් අවහිර නොවූ අවස්ථාවන්හිදී අචල දීප්තිමත් ලක්ෂ්‍ය සමූහයක් ලෙස බොහෝ විට දැක ගත හැක. ඉතිහාසයෙහි අහසේ වඩා හොඳින් මතු වී පෙනුනු තාරකා එකට එකතු කොට තාරකා රාශි සහ තාරකා මණ්ඩල වශයෙන් හඳුනාගත් අතර වඩාත්ම දීප්තිමත් තාරකා සුදුසු ලෙස නම් කරනු ලැබීය. තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් සකස් කරන ලද සවිස්තර තාරකාවන්ගේ නාමාවලිය සම්මත වූ තාරකාවන්ගේ තත්වයන් පිළිබඳ විස්තර අඩංගු වේ.
අවම වශයෙන් තරුවක ආයු කාලයෙහි එක් කොටසකදී හෝ එහි මධ්‍යයේ පවතින හයිඩ්‍රජන්, තාපන්‍යෂ්ටික විලයනයෙන් මුදා හරින ශක්තිය තරුවෙහි අභ්‍යන්තරය හරහා ගමන් කර පිටත අවකාශයට නිකුත් කිරීම නිසා එහි දීප්තිය විහිදීම සිදු වේ. තාරකාවක ජීවිත කාලය තුල සිදුවන තාරීය න්‍යෂ්ටිකසංස්ලේශණය හෝ තාරකා පිපිරීමට ලක් වන අවස්ථාවේදී සිදුවන අද්භූත තාරකා න්‍යෂ්ටිකසංස්ලේශණය මගින් ස්වභාවිකව පවතින හීලියම් වලට වඩා බරින් වැඩි මූලද්‍රව්‍ය සියල්ලක්ම පාහේ නිර්මාණය වීම සිදු වේ. තාරකා විද්‍යාඥයන් හට තාරකාවක වර්ණාවලිය, දීප්තිය සහ අභ්‍යවකාශය තුලින් චලිතය නිරීක්ෂණය කිරීම මගින් තාරකාවක ස්කන්ධය, වයස, රසයනික සංයෝජනය සහ තවත් අනෙකුත් ගුණාංග නිර්ණය කර ගත හැක. තාරකාවක සම්පූර්ණ ස්කන්ධය එහි පරිණාමයෙහි හා අවසාන ඉරණමෙහි ප්‍රධානතම නිර්ණායකය වේ. පරිණාමීය ඉතිහාසය, විශ්කම්භය, පරිභ්‍රමණය, සංචලනය සහ උෂ්ණත්වය මගින් තාරකාවක අනෙකුත් ලක්ෂණ නිර්ණය කරනු ලබයි. බොහෝ තාරකා වල උෂ්ණත්වය, එහි දීප්තියට එදිරිව අඳින ලද ප්‍රස්තාරය, හර්ට්ස්ප්‍රන්ග් - රසල් ප්‍රස්තාරය (H - R ප්‍රස්තාරය) ලෙස හඳුන්වන අතර එය තාරකාවක වයස සහ පරිණාමීය තත්වය නිර්ණය කිරීමට උපකාරී වේ.
මූලික වශයෙන් හීලියම් සමග හයිඩ්‍රජන් සහ බරින් වැඩි මූලද්‍රව්‍ය) සුලු ප්‍රමාණ වලින් සෑදුනු බිඳ වැටෙන ද්‍රව්‍යමය වළාකුලක් ලෙස තාරකාවක ආරම්භය සිදුවේ. තාරකා මධ්‍යය අවශ්‍ය පමණට ඝන වූ පසු න්‍යෂ්ටික විලයන ක්‍රියාවලිය මගින් හයිඩ්‍රජන් වලින් කොටසක් හීලියම් බවට ක්‍රමයෙන් පරිවර්තනය වේ. තාරකාවෙහි අභ්‍යන්තරයෙහි අවශේෂ ශක්තිය විකිරණශීලී සහ සංවාහී ක්‍රියාවලි වල සංයෝජනයක් ලෙස එහි මධ්‍යයෙන් ඉවතට ගෙන යනු ලබයි. තාරකාවෙහි අභ්‍යන්තර පීඩනය එය තවදුරටත් එහි ගුරුත්වාකර්ශණය යටතේ බිඳ වැටීමෙන් වලකනු ලබයි. තාරකාවක හරයෙහි ඇති හයිඩ්රජන් ඉන්ධන අඩපණ වූ පසු, එම තාරකා වල ස්කන්ධය අවම වශයෙන් සූර්යයාගේ ස්කන්ධයෙන් 0.4ගුණයක් වන අතර රතු යෝධයකු බවට පත් වීමට ප්‍රසාරණය වීම සිදු වේ. තවද ඇතැම් අවස්ථාවලදී බරින් වැඩි මූලද්‍රව්‍ය තාරකාවෙහි හරයෙහි හෝ හරය අවට ඇති කවච වලදී විලයනය වීම සිදු වේ. පසුව තාරකාව පිරිහුනු තත්වයකට පත් වන අතර පදාර්ථයෙන් කොටසක් තාරකා අතර පවත්නා පරිසරය බවට ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කර වැඩි ප්‍රමාණයක් බරින් වැඩි මූලද්‍රව්‍ය වලින් සමන්විත තාරකා නව පරම්පරාවක් ඇති කරනු ලබයි.
යුගල සහ බහු තාරකා පද්ධති ගුරුත්වාකර්ශණ බලයෙන් බැඳුනු තාරකා දෙකකින් හෝ වැඩි ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වන අතර ඒවා එකිනෙක වටා ස්ථායි කක්ෂ වල චලනය වීම සිදු වේ.එවැනි තාරකා දෙකකට සාපේක්ෂ වශයෙන් සමීප කක්ෂ ඇති විට ඒවායේ ගුරුත්වාකර්ශණ අන්තර් ක්‍රියාව ඒවායේ පරිණාමය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කළ හැකිය. තාරකා වලට පොකුරු හෝ මන්දාකිණි වැනි තරමක් විශාල ගුරුත්වාකර්ශණ බන්ධන ආකෘතිද පිහිටවා ගත හැකිය.
නිරීක්ෂණ ඉතිහාසය
thumb|220px|right|පුරාතණයේ සිට තරු වල රටාවන් මිනිසුන් දැක තිබේ.මෙය 1690 දී [[සිංහ(තාරකා රාශිය)|සිංහ තාරකා රාශියේ නිරූපණයක් වන අතර සිංහයා නිර්මාණය කරන ලද්දේ ජොහාන්ස් හෙවිලියස් විසිනි.]] ඓතිහාසිකව, ලොව පුරා ශිෂ්ටාචාර වලට තාරකා වැදගත් වී ඇත.ඒවා ආගමික සිරිත් වල කොටසක් ලෙස පැවති අතර දිශානතිය දැක්වීම සඳහාද භාවිතා කෙරිණි. බොහෝ අතීත තාරකා විද්‍යාඥයන් තාරකා ස්ථිරව දිව්‍යමය ප්‍රදේශයකට සම්බන්ධ වී ඇති බව සහ ඒවා වෙනස් කළ නොහැකි බව විශ්වාස කළෝය. පොදු සම්මතයකට අනුකූලව තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් තාරකා, තාරකා මණ්ඩල වලට කාණ්ඩ කල අතර ඒවා ග්‍රහලෝක වල චලිතය සහ සූර්යයාගේ අධ්‍යාහාර පිහිටීම හඳුනා ගැනීමට භාවිත කළෝය. පසුබිම් තාරකා වලට එදිරිව සූර්යයාගේ චලිතය දින දර්ශණ නිර්මාණය කිරීම සඳහා යොදා ගත් අතර කෘෂිකාර්මික කටයුතු පාලනය සඳහාද එය භාවිතා කෙරිණි. වර්තමානයේ ලෝකයේ සෑම තැනකම පාහේ භාවිතා වන ජෝර්ජියානු දින දර්ශණය, සූර්ය දින දර්ශණයක් වන අතර සූර්යයාට සාපේක්ෂව පෘථිවියෙහි භ්‍රමණ අක්ෂයේ ආනතිය මත පදනම් වී ඇත.
පැරණිතම නිවැරදි ලෙස දාතම දරණ තරු සිතියම ක්‍රි.පූ.1534 හි ඊජිප්තියානු තාරකා ශාස්ත්‍රයෙහි සඳහන් වේ. පැරණිතම තාරකා නාමාවලිය ක්‍රි.පූ. දෙවන සහශ්‍රයෙහි මෙසපොතේමියාවේ විසූ පුරාණ බැබිලෝනියානු තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් සම්පාදනය කරන ලද්දකි.
ග්‍රීක තාරකා ශාස්ත්‍රයෙහි ප්‍රථම තාරකා නාමාවලිය, ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.පූ.300 දී ටිමෝකරිස්ගේ සහයෝගයෙන් ඇරිස්ටිලස් විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. හිපාර්චස්ගේ තාරකා නාමාවලියෙහි තාරකා 1200 අඩංගු වන අතර ටොලෙමිගේ තාරකා නාමාවලිය සකස් කිරීමට භාවිතා කරන ලදී. පළමු වාර්තාගත නෝවාව හිපාර්චස් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. වර්තමානයේ භාවිතා වන බොහෝ තාරකා මණ්ඩලවල සහ තාරකාවල නාමයන් ග්‍රීක තාරකා විද්‍යාවෙන් පැවත ගෙන එන ඒවාය.
අහසෙහි නොවෙනස් ස්වභාවයක් පෙනෙන්නට තිබියදී පවා චීන තාරකා විද්‍යාඥයන් නව තාරකා ඇති විය හැකි යැයි අවදානයෙන් සිටියෝය. ක්‍රි.ව.185 දී අද්භූත තාරකා පිළිබඳ අධ්‍යනය කිරීමට හා රචනා කිරීමට මූලික වූයේ ඔවුන් වන අතර වර්තමානයේ SN185 ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. වාර්තාගත ඉතිහාසයෙහි තාරකා සම්බන්ධව හොඳන්ම කැපී පෙනුනු අංගය වූයේ SN1006 අද්භූත තාරකාව වන අතර 1006 දී ඊජිප්තියානු තාරකා විද්‍යාඥ අල් ඉබ්න් රිඩ්වාන් සහ තවත් චීන තාරකා විද්‍යාඥයන් කිහිප දෙනෙකු විසින් එය අධ්‍යනය කිරීම සහ එය පිළිබඳ රචනා කිරීම සිදු කරන ලදී.කකුළු නිහාරිකාවකට උපත දුන්, SN1054 අද්භූත තාරකාවද අධ්‍යනය කරන ලද්දේ චීන සහ ඉස්ලාමීය තාරකා විද්‍යාඥයන් විසිනි.
මධ්‍යකාලීන තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් බොහෝ තාරකා සඳහා අරාබි නාමයන් ලබා දුන් අතර ඒවා අදටත් භාවිතයෙහි පවතී. තවද ඔවුන් විසින් තාරකා වල ස්ථානයන් ගණනය කල හැකි තාරකා විද්‍යාත්මක උපකරණ බොහෝමයක් නිපදවන ලදී. සිජ් තාරකා නාමාවලි නිෂ්පාදනය සඳහා ප්‍රථම විශාල නිරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයද ඔවුන් විසින් ගොඩ නගන ලදී. මේවා අතරින් ස්ථාවර තාරකා පිළිබඳ ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලද්දේ තාරකා, තරු පොකුරු(ඔමක්රෝගන් වෙලෝරම් බ්රොකීගේ පොකුරු ඇතුළුව), සහ මන්දාකිණි(ඇන්ඩ්රොමීඩා චක්‍රාවාටය) ඇතුළුව විශාල ප්‍රමාණයක් සොයා ගන්නා ලද පර්සියානු තාරකා විද්‍යාඥ අබ්ඩ් අල්-රාහ්මන් අල්-සුෆි විසිනි. 11 වන සියවසේදී අබු රේහන් බිරුනි නැමැති පර්සියානු ජාතික බහුශාස්ත්‍රඥ විද්වතා විසින්, කිරිසයුර චක්‍රාවාටය, වළාකුල් වැනි තාරකා වල ලක්ෂණ සහිත කැබලි රාශියක් ලෙස විස්තර කල අතර, තවද 1019 දී චන්ද්‍රග්‍රහණය අතරතුර විවිධ තාරකා වල අක්ශාංශ පිළිබඳවද සඳහන් කරන ලදී.
කිරි සයුර සෑදී ඇත්තේ බොහෝ තාරකා සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ එකිනෙක ස්පර්ශ වීමෙන් බවත්,උපචන්ද්‍රීය ද්‍රව්‍ය වලින් වර්තනය නිසා ඇතිවන අඛණ්ඩ ප්‍රතිබිම්භයක් ලෙස දර්ශණය වන බවත් අන්දාලුසියානු තාරකා විද්‍යාඥ ඉබ්න් බජ්ජාහ් විසින් යෝජනා කල අතර ඔහුගේ බ්‍රහස්පති සහ අඟහරු අතර සම්බන්ධය නිරීක්ශණය සාක්ෂියක් ලෙස උපුටා දක්වයි.
ටයිකෝ බ්‍රාහි වැනි ආදී යුරෝපියානු තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් රාත්‍රී අහසෙහි අලුත් තාරකා හඳුනාගත් අතර ආකාශයන් නොවෙනස්ව පවතින බවද ඉදිරිපත් කළේය. ආදී ග්‍රීක දාර්ශණිකයන් වන ඩිමොක්‍රිටස්, එපිකරස් සහ ෆකර් අල්-දින් අල් -රාzසි වැනි මධ්‍යකාලීන ඉස්ලාමීය විශ්වන්‍යායික වේදීන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අදහස,තාරකා සූර්යයා මෙන් බවත් ඒවා වටා ඇති කක්ශයන්ගේ පෘථිවිය වැනි තවත් ග්‍රහ ලෝක පැවතිය හැකි බවත්,1954 දී ජියෝ බෘනෝ විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී. මීළඟ සියවසේ සිට තාරකා වල පැවත්ම සූර්යයාගේ වැනි යැයි යන අදහසට තාරකා විද්‍යාඥයන් එකඟතාවයකට පැමිණියෝය. මෙම තාරකා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය මත ශුද්ධ ගුරුත්වාකර්ශණ බලපෑමක් ඇති නොකරන්නේ ඇයිද යන්න පැහැදිලි කිරීමට,තාරකා සෑම දිශාවකටම සමානව පැතිරී ඇතැයි යන්න අයිසැක් නිව්ටන් විසින් ඉදිරිපත් කළ අතර එය රිචඩ් බෙන්ට්ලි නැමැති දේවධර්මධරයාට හටගත් අදහසක් විය.
සමීපව පිහිටි අචල තරු යුගලයක යථා චලිතයෙහි ප්‍රථම මිනුම් එඩ්මන්ඩ් හැලේ ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර ටොලමි සහ හිපාර්චස් යන ග්‍රීක තාරකා විද්‍යාඥයන්ගේ කාලයේ සිට ඔවුන්ගේ ස්ථානයන් වෙනස් වී ඇති බවත් නිරූපණය කරන ලදී.අසම්පාත මිනුම්, අහසෙහි තාරකා වල අති විශාල වශයෙන් සිදුවන ඈත් වීම නිරූපණය කළේය.
අහසෙහි තාරකාවල ව්‍යාප්තිය නිර්ණය කිරීමට උත්සහා කළ ප්‍රථම තාරකා විද්‍යාඥයා වූයේ විලියම් හර්ෂල්ය. ඔහු විසින් 1780 ගණන් වලදී දිශා 600කට පරිමාණ මාලාවක් පවත්වන ලද අතර දර්ශණ පථයෙහි සෑම රේඛාවකම නිරීක්ෂණය වන තරු ගණනය කිරීම සිදු කරන ලදී. මෙය මගින් ඔහු, කිරි සයුරෙහි මධ්‍යය දෙසට, අහසෙහි එක් දිශාවකට ක්‍රමයෙන් වැඩි වන තාරකා සංඛ්‍යාව අපෝහනය කළේය. ඔහුගේ පුතා වන ජෝන් හර්ෂල්, ඔහුගේ මෙම අධ්‍යනයන් දකුණු අර්ධ ගෝලයෙහි නැවත සිදු කළ අතර, එම දිශාවටම අනුරූපී වැඩි වීමක් සොයා ගන්නා ලදී. ඔහුගේ අනෙක් කෞෂල්‍යන් වලට අමතරව,සමහර තාරකා දර්ශණ පථයෙහි හුදෙක් එකම රේඛාවෙහි නොපිහිටන බවද යුගල තාරකා පද්ධති සාදන භෞතික සහයකයන් සොයා ගැනීම සඳහාද විලියම් හර්ෂල් අවදානයට ලක් විය.
ද්විත්ව තරු නිරීක්ෂණය 19 වන සියවස අතරතුරදී වර්ධනයවන වැදගත්කමක් ලබා ගත්තේය.1834 දී ෆෙඩ්‍රික් බෙසල් විසින් සිරියස් තාරකාවෙහි යථා චලිතයෙහි සිදුවන වෙනස්කම් නිරීක්ෂණය කළ අතර සැඟවුණු සහයකයා අනුමාන කළේය. 1899 දී දින 104ක කාල සීමාවක් තුල මිzසාර් තාරකාවෙහි වර්ණාවලි රේඛාවල ආවර්තික විභේදනය නිරීක්ෂණය කරන අවස්ථාවේදී එඩ්වර්ඩ් පිකරින් විසින් ප්‍රථම වර්ණාවලීක්ෂ යුගලය සොයාගත්තේය. බොහෝ යුගල තාරකා පද්ධතිවල සවිස්තර නිරීක්ෂණ විලියම් ස්ටෲව් සහ එස්.ඩබ්. බර්න්හැම් වැනි තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් එකතු කරන ලද අතර කාක්ෂික අංගයන්ගේ ගණනයෙන් තාරකාවන්ගේ ස්කන්ධයන් නිර්ණය කිරීමට ඉඩ ලබා දෙන ලදී. 1827දී ෆීලික්ස් සේවරි විසින් දුරේක්ෂ නිරීක්ෂණ වලින්, යුගල තාරකා වල කාක්ෂික ආරම්භය පිළිබඳ ගැටලුවට ප්‍රථම විසඳුම නිර්මාණය කරන ලදී.
20 වන සියවසේදී තරු පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යනයේ වර්ධනය වන ශීඝ්‍ර ප්‍රගමනයක් දක්නට ලැබිණි. ඡායාරූප වටිනා තාරකා විද්‍යාත්මක උපකරණයක් බවට පත් විය.කාර්ල් ස්ක්වාස්චයිල්ඩ් තරුවක වර්ණයද එම නිසා එහි උෂ්ණත්වයද සොයාගත් අතර, ඡායාරූපී විශාලත්වය දෘශ්‍ය විශාලත්වයට එදිරිව සංසංදනයෙන් එය නිර්ණය කරගත හැකි විය. තරංග ආයාම ප්‍රාන්තර කිහිපයක විශාලත්වයෙහි ඉතා නිවැරදි මිනුම් ලබා ගැනීමට ප්‍රකාශවිද්‍යුත් ප්‍රකාශමානයෙහි වර්ධනය ඉඩ ප්‍රස්ථාව ලබා දෙන ලදී. 1921 දී ඇල්බර්ට් ඒ. මයිකල්සන් විසින් හූකර් දුරේක්ශයෙහි නිරෝධමානය උපයෝගී කරගෙන තාරීය විශ්කම්භයෙහි මිනුම් ප්‍රථම වරට නිර්මාණය කරන ලදී.
තාරකාවල භෞතික පදනම මත, වැදගත් සංකල්පිත කාර්යයක් 20 වන සියවසේ මුල් දශක තුලදී සිදු විය.1913දී හර්ට්ස්ප්‍රන්ග් රසල් ප්‍රස්ථාරය සංවර්ධනය වූ අතර තාරකාභෞතික විද්‍යාත්මක අධ්‍යනය වේගයෙන් ඉදිරියට ගෙන යන ලදී. තාරීය විකසනය සහ තරු වල අභ්‍යන්තරය පැහැදිලි කිරීමට සාර්ථක ආකෘති සංවර්ධනය විය. තාරකා වල වර්ණාවලිද, ක්වොන්ටම් භෞතික විද්‍යාවේ ප්‍රගතිය හරහා සාර්ථකව පැහැදිලි කළ හැකි විය. මෙය තාරීය වායුගෝලයේ රසායනික සංයුතිය නිර්ණය කිරීමට අවස්ථාව සලසාදේ.
අද්භූත තාරකාව හැර, අපගේ ප්‍රාදේශීය මන්දාකිණි කාණ්ඩය තුලද,තවද විශේෂයෙන් කිරි සයුරෙහි දෘශ්‍ය කොටසෙහිද තනි තනි තාරකා මූලික වශයෙන් නිරීක්ෂණය ලදී. සමහර තාරකා, පෘථිවියෙන් ආලෝක වර්ශ මිලියන සියයක් පමණ ඈතින් පිහිටි වර්ගෝ වලාවෙහි මන්දාකිණි 100ක් තුල නිරීක්ෂණය කරන ලදී. ප්‍රාදේශීය සුපිරි වලාව තුල තාරකා වලාවන් දැකිය හැකි අතර ප්‍රාදේශීය වලාව තුල දීප්තියෙන් හීන තනි තනි තාරකා වර්තමාන දුරේක්ශ මගින් මූලිකව නිරීක්ෂණය කළ හැක. ආලෝක වර්ෂ මිලියන සිය ගණනක් ඈතින් වනතුරු වඩාත්ම ඈතින් පිහිටි තාරකා නිශ්චය කරන ලදී. කෙසේ වුවත්, මන්දාකිණි වල ප්‍රාදේශීය සුපිරිවලාවන්ට එපිටින් තනි තනි තරු හෝ තරු වලාවන් නිරීක්ෂණය කර නොමැත. එකම අත් හැර දමන ලද්ද වනුයේ ආලෝක වර්ශ බිලියනයක් ඈතින් පිහිටි තාරකා සිය දහස් ගණනක් අඩංගු විශාල තාරකා වලාවක දීප්තියෙන් අඩු ප්‍රතිබිම්භයයි. - කලින් නිරීක්ෂණය කරන ලද වඩාත්ම ඈතින් පිහිටි තාරකා වලාවට ඇති දුර ප්‍රමාණය මෙන් දස ගුණයක්
පදවි නාමයන්
තාරකා මණ්ඩල පිළිබඳ සංකල්පය බැබිලෝනියානු කාලසීමාවෙහි සිට පැවත එන ලද්දක් ලෙස පැහැදිලිය. පුරාණ ආකාශ නිරීක්ෂකයන් රටාවන් නිර්මාණය කරන විශිෂ්ට තරු සැකසුම් සංකල්පනය කරන ලද අතර,ඔවුන් මේවා ස්වභාදහමෙහි විශේෂ ලක්ෂණ සමග හෝ ඔවුන්ගේ පුරාවෘත්ත සමග සම්බන්ධ කළෝය. මෙවැනි සැකසුම් වලින් දොළහක් සූර්යයාගේ ගමන් පථය දිගේ පිහිටන අතර මේවා නක්ෂත්‍ර විද්‍යාවෙහි මූලික පදනම විය. වඩාත් ඉස් මතු වී පෙනෙන තනිව පිහිටන තාරකා වලින් බොහෝමයකට, විශේෂයෙන් අරාබි හෝ ලතින් පදවි නාමයන් සමග නම් ලබා දෙන ලදී.
ඇතැම් තාරකා මණ්ඩල සහ සූර්යයා මෙන්ම තාරකා සියල්ලම එකට ගත් කල ඒවාටම සුවිශේෂ වූ පුරාවෘත්ත පවතී. ආදී ග්‍රීකයන්ට, ඇතැම් තාරකා, ග්‍රහලෝක(ග්‍රීක πλανήτης (planētēs), "සංචාරකයා" යන අර්ථය ), මෙන් හඳුනාගෙන සිටි අතර, විවිධ වැදගත් දෙවියන් නියෝජනය කිරීම සඳහා බුධ,සිකුරු,අඟහරු, බ්‍රහස්පති සහ සෙනසුරු වැනි ග්‍රහලෝක වල නම් යොදා ගැනිනි. ( යුරේනස් සහ නෙප්චූන්ද ග්‍රීක සහ රෝම දෙවිවරු වනමුත් මෙම ග්‍රහලෝක වල අඩු දීප්තතාව නිසා, මේවා පුරාතන යුගයේදී දැන සිටියේ නැත. ඔවුන්ගේ නම් යොදන ලද්දේ පසුකාලීන තාරකාවිද්‍යාඥයන් විසිනි. )
ආසන්න වශයෙන් 1600 දී, තාරකා මණ්ඩල වල නම්, අහසෙහි අනුරූප ප්‍රදේශ වල තාරකා නම් කිරීම සඳහා යොදා ගැනිනි. ජර්මානු තාරකා විද්‍යාඥ ජොහෑන් බේයර් තරු සිතියම් මාලාවක් නිර්මාණය කළ අතර එක් එක් තාරකා මණ්ඩලවල තරුවල තරාතිරම් ලෙස ග්‍රීක අකුරු භාවිතා කරන ලදී. පසුව තරුවල දකුණට ආරෝහණය පාදක කරගනිමින් අංක ක්‍රමයක් නිර්මාණය කරන ලද අතර ජෝන් ෆ්ලැම්ස්ටීඩ්ගේ "Historia coelestis Britannica" ( 1712 වැනි මුද්‍රණය ) නැමැති ග්‍රන්ථයේ තරු නාමාවලියටද ඇතුලත් කරන ලදී. එමගින් මෙම අංක ක්‍රමය ෆ්ලැම්ස්ටීඩ් පදවිය හෝ ෆ්ලැම්ස්ටීඩ් අංකකරණය ලෙස හඳුන්වනලදී.
අභ්‍යාවකාශ නීතිය යටතේ, අභ්‍යාවකාශ සංවිධාන නාමකරණය සඳහා ඇති අන්තර්ජාතික වශයෙන් පිළිගත් එකම අධිකාරිය වන්නේ අන්තර්ජාතික තාරකා විද්‍යාත්මක සහයෝගීතාව(IAU )යි. පෞද්ගලික ආයතන ගණනාවක් තරුවල නම් විකිණීමේ යෙදී සිටින අතර බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලය විසින් ලියාපදිංචි නොකළ වෙළඳ සමාගම් ලෙස ඒවා හඳුන්වනු ලබයි. කෙසේවුවත්, IAU ආයතනය මෙවැනි වාණිජමය ක්‍රියා වලින් ඈත්වී සිටින අතර මෙම නම් පිළිගැනීම හෝ භාවිතා කිරීමද සිදු නොකරයි. එවැනි තරු නම් කිරීම සිදු කරනු ලබන ආයතනයක් ලෙස අන්තර්ජාතික තාරකා ලියාපදිංචි කාර්යාලය (ISR) හැඳින්විය හැකි අතර, එය 1980 ගණන් වලදී,යොදන ලද නාමය කූට ක්‍රියාවක් මගින් නිල ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබීය. මෙම වර්තමානයේ අත්හිටුවා තිබෙන අන්තර්ජාතික තාරකා ලියාපදිංචි කාර්යාලයේ ක්‍රියාව වංචාවක් සහ ප්‍රෝඩාවක් ලෙස අවිධිමත් ලෙස නම් කළ අතර නිව්යෝර්ක් නගරයේ පාරිභෝගික කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව මගින් අන්තර්ජාතික තාරකා ලියාපදිංචි කාර්යාලයට විරුද්ධව වංචාකාරී වෙළඳ ක්‍රියාවක යෙදීම සම්බන්ධයෙන් උල්ලංඝනය කිරීමක් නිකුත් කරනලදී.
මිනුම් ඒකක
බොහෝ තරු සම්බන්ධ පරාමිතීන් සම්මත අන්තර්ජාතික ඒකක වලින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇතිමුත්, සෙ.ග්‍රෑ.ත ඒකකද භාවිතා කෙරිණි ( උදා.දීප්තිය තත්පරයකට අර්ග වලින් ප්‍රකාශ කිරීම ). ස්කන්ධය, දීප්තිය සහ අරය සාමාන්‍යයෙන් සූර්ය ඒකක වලින් දෙන අතර ඒවා සූර්යයාගේ ලක්ෂණ පදනම් කරගෙන ඇත:
යෝධ තරු වල අරයන් හෝ යුගල තරු පද්ධති වල අඩ-මහා අක්ෂය වැනි විශාල දිග ප්‍රමාණයන්,බොහෝවිට තාරකා විද්‍යාත්මක ඒකක (AU) වලින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත - ආසන්න වශයෙන් පොළව සහ සූර්යයා අතර මධ්‍යන්‍යය දුර ප්‍රමාණය (කි.මී. මිලියන 150 හෝ මයිල මිලියන 93).
නිර්මාණය සහ විකසනය
තරු නිර්මාණය වීම සිදුවන්නේ අන්තර් තාරීය මාධ්‍යයක ඉහළ ඝනත්වයක් ඇති විස්තීර්ණ වූ ප්‍රදේශ තුල වුවත්,ඝනමය රික්ත කුටියක අභ්‍යන්තරයට වඩා තවමත් ඝනත්වය අඩුය. මෙම ප්‍රදේශ අණුක වලාවන් ලෙස හඳුන්වන අතර වැඩි වශයෙන් හයිඩ්‍රජන් සමග හීලියම් 23 -   28% පමණ සහ සුළු ප්‍රතිශතයක් බරින් වැඩි මූලද්‍රව්‍යද අන්තර්ගතවේ. ඔරායන් නිහාරිකාව එවැනි තාරකා නිර්මාණයවන ප්‍රදේශයකට උදාහරණයකි. අතිවිශාල තාරකා අණුක වලාවලින් නිර්මාණය වන්නාසේ, ඒවා ප්‍රබල ලෙස එම වලාවන් දීප්තිමත් කරනු ලබයි. තවද ඒවා හයිඩ්‍රජන් අයනීකරණය කරන අතර H II ප්‍රදේශයක් නිර්මාණය කරනු ලබයි.
මූලතාරකා නිර්මාණය
තරුවක් නිර්මාණය වීම ආරම්භ වන්නේ අණුක වලාවක් තුල ගුරුත්වාකර්ශණ අස්ථායිතාවක් ඇතිවීමත් සමග වන අතර බොහෝවිට අද්භූත තාරකා වලින් නිකුත්වන කම්පන තරංග වලින් (අති විශාල තාරීය පිපිරීම්) හෝ මන්දාකිණි දෙකක සංඝට්ටනය (තරුපිපුරුම් මන්දාකිණියක් තුල මෙන්) තුලින් ක්‍රියාරම්භය සිදු වේ. පදාර්ථයෙහි ඝනත්වය ජීන්ස් අස්ථායිතාව සඳහා නිර්ණායක තෘප්ත කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරමට ප්‍රදේශය එළඹි පසු, එය තම ගුරුත්වාකර්ශණ බලය නිසා බිඳවැටීමට පටන් ගනී. thumb|right|300px|ඝන වූ [[අණුක වලාවක් තුලින් තාරකාවක උප්පතිය පිළිබඳ කලාකරුවකුගේ සංකල්පය. NASA රූප සටහන]]
වලාව බිඳවැටෙන විට, ඝන බවට පත් වූ දූවිලි සහ වායු වලින් සෑදුනු එක් එක් ගුළි, බොක් ගෝලිකාවන් ලෙස දැන සිටින දෙය නිර්මාණය කරනු ලබයි. ගෝලිකාව බිඳවැටෙන විට සහ ඝනත්වය ඉහළ යන විට, ගුරුත්වාකර්ශණ ශක්තිය තාපය බවට පරිවර්තනය වන අතර උෂ්ණත්වය ඉහළයෑම සිදුවේ. මූලතාරීය වලාව ආසන්න වශයෙන් ද්‍රවස්ථිති සමතුලිතතාව වැනි ස්ථායි තත්වයකට ළඟා වී ඇති විට, හරයේදී මූලතාරකාව සකස්වීම සිදු වේ. මෙම පූර්ව-ප්‍රධාන තරු අනුක්‍රමය බොහෝවිට මූලග්‍රහ තැටියකින් වටකොට පවතී.ගුරුත්වාකර්ශණ සංකෝචනය සිදුවන කාලසීමාව අවුරුදු මිලියන 10-15 පමණ කාලයකින් අවසන් වීම සිදුවේ.
මුලදී සූර්ය ස්කන්ධ 2 කට වඩා අඩු තරු T Tauri තරු ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර විශාලතර ස්කන්ධයක් පවතින ඒවා Herbig Ae/Be තරු ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. මෙම අලුතින් උපන් තාරකා ඔවුන්ගේ භ්‍රමණ අක්ෂය ඔස්සේ වායු ක්ෂේපයන් විමෝචනය කිරීම, ඇතැම්විට බිඳ වැටෙන තරුවෙහි කෝණික ගම්‍යතාවය අඩු කරන අතර හර්බිග්-හැරෝ ද්‍රව්‍ය ලෙස හඳුන්වන කුඩා නොපැහැදිලි අනුපොකුරු ඇතිකිරීමට හේතු වේ.මෙම ක්ෂේපයන්, අසල පිහිටි අති විශාල තරු වලින් නිකුත් කරන විකිරණ සමග සංයෝජනය වී, තරුව නිර්මාණය වන විට අවට පිහිටි වළාව ඉවතට ගෙනයෑමට උපකාරී විය හැක.
ප්‍රධාන අනුක්‍රමය
ප්‍රවර්ගය:තරු ප්‍රවර්ගය:Galaxce
ජේ. කේ. රෝලිං
ජොඈන් රොව්ලින්ග් නොහොත් '''ජේ. කේ.රොව්ලින්ග්''' යනු "හැරි පොටර්" කතාන්දර පොත් පෙළෙහි කතෘවරියයි. ඇය උපතින් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික කාන්තාවක් වූවාය. ඇයගේ ලෝකප්‍රකට පොටර් කතා පෙළ පිටපත් මිලියන 400 ඉක්මවා අළෙවි වාර්ථා තැබීමට සමත් වූ අතර අතිසාර්ථක චිත්‍රපට ගනනාවකටම පාදක කර ගත්තකි. මෙම චිත්‍රපට සදහා රෝව්ලින්ග් තම අනුමැතිය ලබා දීමෙන් පමණක් නොව තමාගේ නිර්මණාත්මක නිෂ්පාදන සහායකත්වයෙන්ද දායක වී ඇත. රෝව්ලින්ග් පවසන පරිදි ඇයට මෙම කතාපෙළෙහි මූලික බීජය 1990 දී මැන්චෙස්ටර් නගරයේ සිට ලන්ඩන් දක්වා වූ දුම්රිය ගමනකදී එළැඹියකි.
නාමය
ඇය ජේ. කේ. රෝව්ලින්ග් නමින් ප්‍රේක්ශකයන් අතර ප්‍රකට වුවද තම ප්‍රථම හැරී පෝටර් කෘතිය පළ වන විට ඇය ජොඈන් රෝව්ලින්ග් වූවාය. තම ප්‍රේක්ශක තරුණ පරපුරට වඩාත් හොදින් සමීප වීම සඳහා තම සංස්කාරකයන්ගේ මගපෙන්වීම මත ඇය ජේ. කේ. රෝව්ලින්ග් ලෙසින් තම නාමය වෙනස් කර ගත්තාය. ඇය ජෝ ලෙසින් තමන්ව හදුනා ගන්නා අතර තමාගේ කුඩා කළ මිතුරන් තමා සමග අමනාප වූ විට ජොඈන් ලෙසින් තමාඅව අමතන බව විටෙක පවසා ඇත. තම විවාහයෙන් පසු යම් අවස්ථා වල ඇය ජොඈන් මුරේයි ලෙස ද තම නාමය භවිතා කර ඇත.
පසුබිම
පීටර් ජේම්ස් රෝව්ලින්ග් සහ ඈන් රෝව්ලින්ග් යුවලට දාව 1965 ජුලි 31 වන දා එන්ගලන්තයේ උතුරු බ්‍රිස්ටල් හි යේට් ග්‍රාමයේ රෝව්ලින්ග් උපත ලැබීය. ඇයගේ මව ස්කොට්ලන්ත සහ ප්‍රන්ශ මිශ්‍ර සම්භවයක් ඇත්තියක් වන අතර ඇය ගේ මාතෲ පාර්ශවීය සීයා, ඩගල්ඩ් කෑම්ප්බෙල් ලම්ලාශ් හි උපත ලබූවකු වන අතර පීතෲ පාර්ශවයේ සීයා ලුයිස් වොලන්ට් ප්‍රතම ලෝක යුද සමයේ කෝසෙලස්-ලේ-කොම්ට් ග්‍රාමය බේරා ගැනීම වෙනුවෙන් සම්මන ලැබූවෙකි. රෝලින්ග් ගේ සොයුරිය උපත ලබන විට ඇයට මාස 23 කි. ඉන්පසු රෝලින්ග්ට වයස අවු. 4ක් පමණ වන විට ඔවුහූ වින්ටර්බෝර්න් ගම්මානයට පදින්චියට ගියහ.ඇය තම ප්‍රාතමික අධ්‍යාපනය ලැබූවේ සා. මිචෙල් ප්‍රාථමික පාසලෙනි. ඇයගේ කෘතියෙහි එන ඇල්බස් ඩම්බල්ඩෝර් චරිතය එහිදී තම ප්‍රධානාචාර්‍යවරයා වූ ඇල්ෆ්‍රඩ් ඩන් ගෙන් හඩගැන්වුනු බව රෝලින්ග් පවසයි.
කුඩා කළ සිටම රෝව්ලින්ග් මනකල්පිත කථාකරණයෙහි නියළුනු අතර ඇය මෙම කතාවන් තම සොයුරියට පැවසීමට පුරුදුව සිටියාය. එවැනි එක්තරා කතාවක තම සොයුරිය සා ළෙනක් තුළට වැටී ඒ තුල වූ සා පවුලක් ඇයට ස්ට්‍රෝව්බෙරි කැවූ කථා පුවතක් ඇය ආවර්ජනය කරයි. ඇය තම ප්‍රථම කතාව ලියූවේ වයස අවු. 5 හෝ 6 දීය. ඇයට වයස අවු 9 දී ඔවුහූ වේල්ස් හි චෙප්ස්ටෝව් නගරයේ ග්ලොසෙස්ටර්ශයර් ගම්මානයට පැමිණියහ. ඇයගේ නැන්දනිය තමාට ජෙසිකා මිට්ෆෝර්ඩ් ගේ චරිතාපදානය තෑගි කිරීමෙන් තම කියවීමේ ආශාව අවදි කළ බව රෝව්ලින්ග් පවසයි. ඉන් පසු මිට්ෆොර්ඩ් ඇයගේ වීර වරිය වූ අතර ඇය පසුව මිට්ෆෝර්ඩ් ගේ සියලුම කෘතීන් කියවූවාය.
රෝව්ලින්ග් තම ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ව්යේඩීන් විදුහලෙන් ලැබීය. ඇයගේ මවද එහි විද්‍යා අන්ශයේ කාර්මික සේවිකාවක ලෙසින් සේවය කළාය. රෝව්ලින්ග් වරෙක පවසා ඇති පරිඩි තම කෘතියෙහි එන හර්මායිනී ( පොතෙහිම ගිලුනු සියල්ල දත් ) චරිතය තම කුඩා කල පදනම් කර ගත්තකි, සීන් හැරිස් රෝව්ලින්ගේ පසැලේ අඹ යහළුවෙකු වූ අතර ඔහු අනුසාරයෙන් රොන් චරිතය ගොඩනැන්ග්වී ඇත. පෙනුමෙන්ද ඔහු සීන් හ බොහෝ සෙයින් සමානය. සීන් සතුව ෆොර්ඩ් ඇන්ග්ලියා රථයක් තිබූ අතර කතාවෙහි එන පියාඹන රථයට මෙය මූලික වන්නට ඇත. රෝව්ලින්ගේ ප්‍රියතම සන්ගීත කණ්ඩායම වූයේ The Smiths සන්ගීත කණ්ඩායමයි. රෝව්ලින්ග් තම බී.එ. උපාධිය සදහා අධ්‍යයන කටයුතු වල නිරත වන කාලයේ තමා හා සමාන රැඩිකල් අදහස් සහිත මිතුරන් රැසක් හමු වේ යැයි බලාපොරොත්තු වුවද, රෝව්ලින්ග් තම බී.එ. උපාධිය සදහා අධ්‍යයන කටයුතු වල නිරත වන කාලයේ තමා හා සමාන රැඩිකල් අදහස් සහිත මිතුරන් රැසක් හමු වේ යැයි බලාපොරොත්තු වුවද, ඔවුන් සමග ආශ්‍රය කිරීම ඉතාම උද්යෝගීමත් අත්දැකීමක් වූ බව රොව්ලින්ග් පවසයි.වසරක් පමණ පැරීසියේ අධ්‍යයන කටයුතු වල නිරත වීමෙන් අණතුරුව ඇය පර්යේශකයෙකු සහ ද්වීභාෂා සහායකවරියක ලෙස ඇම්නෙස්ට්‍රි ඉන්ටර්නැශනල් ආයතනයේ සේවය කිරීම සදහා ලන්ඩන් නගරයට පදින්චියට පැමිණියාය.
1990 දී මැන්චෙස්ටර් සිට ලන්ඩන් ඩක්වා වූ ඩුම්‍රිය ගමනක් අතර තුර දුම් රියකින් මායා පාසැලකට යන කොලුවකුගේ කතාවක් තම මනසේ සිතුවම් වූ බව රොව්ලින්ග් පවසයි. එය ඉබේම තම මනසේ හට ගත් බවත් ඉන්පසු හැරීගෙන් පටන්ගෙන සියල්ල ඉබේටම ගලා ආ බවත් ඇය බොස්ටන් ග්ලෝබ් සගරාවට පවසා ඇත. ඇය තම නිවසට සෙන්දු වූ විගසම මේ සියල්ල සටහන් කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. එම වසර අවසානයේදී, දස වසරක් රෝගාතුරව පසු වීමෙන් පසුව ඇයගේ මව මෙලොව හැර ගියාය. "මම හැරී පෝටර් රචනා කරමින් සිටින අතරතුරදීයි අම්මා මෙලොව හැර ගියේ. ඇයට හැරී පෝටර් ගැන පවසන්න මට බැරි උනා" යැයි විටෙක රෝව්ලින්ග් පවසා ඇත. මෙය තමාගේ රචනයට බලපෑම් ඇති කල බවද,මුල් කෘතිය තුල මේ හේතුව මත රෝව්ලින්ග් වැඩි වශයෙන් හැරීගේ මාපිය වියෝව ගැන විස්තර සඩහන් කර ඇති බවත් මෙය තමා මත ඇති වූ බලපෑම් පරිවර්තනය කරන බවත් රෝව්ලින්ග් පවසා ඇත.
ර්‍රෝව්ලින්ග් මේ ලගට පෘථුගාලයේ පෝර්ටොර් නුවරට ඉන්ග්‍රීසි භාශා ගුරුවරයෙක් ලෙස සේවයට පැමිනියාය. එහිදී 1992 ඔක්. 19 වන දින ඇය පෘථුගාල මඩ්‍යවේදියෙකු වූ ජෝර්ජ් ඇරන්ටස් සමග විවාහ දිවියට එලෙඹුණාය.ඔවුහූ තම ප්‍රථම දියනියට ජෙසිකා ඉසැබෙල් රෝව්ලින්ග් ඇරන්ටස් ලෙස නම් තැබූහ.කෙසේවෙතත් ඔවුහූ 1993 නොවැම්බෙර් මස වෙන් වූහ.1993 දෙසැම්බර් මස රෝව්ලින්ග් තම දියණිය සමග ස්කොට්ලන්තයේ එඩින්බර්ග් හි තම සොහොයුරිය වෙත පැමිණියාය. මෙම අවදියේදී ඇය තදින් රෝගාතුර වූ අතර මෙම සමය තුලඩී ඇයට තම තුන්වන පොත තුල එන ආත්මීය සත්වයන් සහ ඩිමෙන්ටෝර් වරුන් ගැන ඇඩහස් පහල වී ඇත. තම උපාධියෙන් අවුරුදු 7 තුල ඇය තම ජීවිතයේ අදුරුම යුගය පසු කරමින් සිටියාය. ඇයගේ විවාහය දෙදරා ගොස් තිබූ අතර ඇය රැකියා විරහිත මවක් වූවාය.නමුත් ඇය මෙම අවධිය හදුන්වා දෙන්නේ තම නිදහසේ අවදිය ලෙසයි.
''පරාජයේ බිහිසුණුකම මා අභිමුවෙහි වූ කඩඉම් ජය ගන්නා ළෙස මා හට බළ කර සිටියා. ජීවිතය නැවත වරක් මාගෙන් අප්‍රතිහත කැපකිරීමක් ඉල්ලා සිටියා. මම මා සතු සියළුම ශක්තිය එක්තැන් කොට මා අභිමුවෙහි වූ එකම අභියෝගය ජය ගැනීම වෙනුවෙන් යෙදවූවා. ජීවිතය මා ඉතාමත් අසරණ බවට පත් කොට තිබුණු අතර මට කළහැකි වෙන කිසිවක්ම තිබුනේ නෑ. මා මේ වන විට වෙන කිසියම් හෝ සාර්ථකත්වයක් ලබා තිබුනේ නම් මට මා තුලින් මෙතරම් වූ චිත්ත ආවේගයක් ජනණය කරගත නොහැකිව තිබුනා.මම මාගේ ජීවිතයේ බිහිසුණුම ඇත්දැකීමට මුහුණ දී සිටියා. මෙම අත්දැකීම විසින් මා හට අසීමාන්තික නිදහසක් ආරෝපණය කර තිබුණා.මම මාගේ එකම බලාපොරොත්තුව වූ මාගේ ආදරණීය දියණිය වෙනුවෙන් ජීවිතය සමග සටන් වැදුනා. මාගේ පැරණි ට්යිප් රයිටරය තුලින් මගේ සුවිසල් අදහස ක්‍රියාවට නැන්ග්වීමට පටන්ගත්තා. මෙම ශක්තිමත් පදනම මාගේ ජීවිතයේ නවමු ආරම්භයට මහත් පිටුවහලක් වුනා.''     -     (ජේ. කේ. රෝලින්ග්, හාර්වර්ඩ් සමාරම්භක කතාවේදී)
ප්‍රවර්ගය:ලේඛකයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෝ ප්‍රවර්ගය:කාන්තාවෝ ප්‍රවර්ගය:1965 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ
නීනෝර්ස්ක්
නීනෝර්ස්ක් (නව නොර්වේජියානු භාෂාව) සුපිරි උපභාෂාවකි. නෝර්වේජියානු උපභාෂා මූලාශ්‍ර කර ගනිමින් Ivar Aasen විසින් 1850 දී නිර්මාණය කොට අවසන් කළ උපකාරක භාෂාවකි. Bokmålට පසුව වඩාත් ව්‍යාප්තිත නෝර්වේජියානු ලිඛිත භාෂා ව්‍යවහාරයයි.
තවද බලන්න​
ප්‍රවර්ගය:භාෂා
අග්ග මහා පණ්ඩිත
අග්ග මහා පණ්ඩිත යනු හඳුන්වනු ලබන්නේ, උසස්, ප්‍රඥා සහ ප්‍රබුද්ධවන්තයෙකු ලෙස පිළිගැනෙන සුවිශේෂී භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් හැඳින්වීම සඳහා, බුරුම ආණ්ඩුව විසින් පුදදෙනු ලබන ගෞරව නාමයකි.
පිළිගැන්වීම
පත්කරන ලද සංඝ නායක කමිටුවක් විසින් සිදුකරනු ලබන තියුණු සහ සූක්ෂම පිරික්සුමකින් පසුව තෝරා ගනු ලබන භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් උදෙසා, බුරුම ආණ්ඩුවේ ප්‍රධානියා විසින් සෑම වසරකදීම, මෙම අග්ග මහා පණ්ඩිත යන ගෞරව පදවිනාමය පුදදෙනු ලබයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පදවිනාම
ලතින් ඇමරිකානු නර්තනයන්
මුල් නර්තනයේ උත්පත්තිය ලතින් ඇමරිකාව වේ. මේවා චා චා, රෑම්බා, සම්බා, සල්සා, මැම්බෝ, මෙරින්ගුයි, බචාටා,තුම්බියා හා බොලේරෝ වේ. සමහර නර්තන උපදේශනයන් ටැන්ගෝ හා ආජන්ටයන් ටැන්ගෝ ද මෙම ලැයිස්තුවට ඇතුලත් කර ඇත. මේවා අනෙකුත් නර්තන ශෛලීන්ගෙන් වෙනස් වේ. ආජන්ටිනාව තුළ චනාරේරා, ගටෝ, එසතොන්ඩිඩෝ සහ සම්බා නර්තනයන් අතරින් ටැන්ගෝ ජන නැටුමක් සේ නොසලකයි. බොහෝ බොල්වියානු ජන නැටුම් වන මොරෙන්ඩා, තුළවාඩා, ලමරාඩා, තැපරෙල්ස් සහ මෑතක දී නීර්මාණය වු ටින්තු ද වෙයි. කොලොම්බියාව තුළ වඩා ප්‍රචලිත නර්තනයකි, තුම්බියා, මෙය ආජන්ටයින් තුම්බියා ලෙස වරදවා නොගත යුතුයි. මෙය පැවත එන්නේ කැරබියන් රෙගේ හා ස්තා යන නර්තනයන් ගෙනි.
ප්‍රවර්ගය:නර්තනය
දෙවන උඩරට යුද්ධය
දෙවැනි උඩරට යුද්ධය ආසන්න සමයේ ඉන්දියන් උප මහාද්වීප‍යේ ශ්‍රී ලංකාවේ සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට නතු වූ බව පෙනුණි. උඩරට රාජ්‍යය අභ්‍යන්තර කඳුකරය ට සීමා වී පැවතුනේය.
එවකට ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර මේට්ලන්ඩ් මහා පරිමාණ වශයෙන් නීතිමය හා සාමාජයීය වශයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණයන් හඳුන්වා දෙන ලද්දේ බ්‍රිතාන්‍ය බලය ආරක්ෂා කිරීමට හා වැඩි කිරීම උදෙසාය. දූෂණ තුරන් කිරීම සඳහා සිවිල් සේවය ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමද, කුල නීතිය පදනම් කර ගත් ලාංකික මහාධිකරණයක් ආරම්භ කිරීම ද ඊට ඇතුළත් විය. ලන්දේසි පල්ලිවලට තිබුණු වරප්‍රසාද නැති වූ අතර කතෝලික ප්‍රජාවට ඡන්ද බලය හිමි විය. මේට්ලන්ඩ් බෞද්ධ අධිකාරී බලයට රහසින් පීඩා කළ අතර යුරෝපීයයන්ට අක්කර 4000 ක බිම් කොටස් දෙන බව පැවසීමෙන් ඔවුන් දිවයිනට අද්දවා ගැනීම අපේක්ෂා කළේය. ඔහුගෙන් පසු පැමිණි රොබට් බ්‍රවුන්රිග් ද මෙම ප්‍රතිපත්ති ඉදිරියට ගෙන ගියේය.
1807 දී සාදා නිම කරන ලද නුවර වැවෙහි අලංකාරය හැරෙන්නට එම ව්‍යාපෘතිය ජනතා ප්‍රසාදයට ලක් නොවීය. ඊට හේතු වූයේ එයින් ප්‍රායෝගික වශයෙන් සේවයක් සිදු නොවීමයි. සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් එවැනි විශාල වාරි කර්මාන්ත තැනවීමේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ කුඹුරුවලට ජලය සැපයීම වුවත් මැද සෙංකඩගල කුඹුරු තිබුනේ නැත. 1810 දී රජු විසින් පිළිමතලාවේ දරමින් සිටි ප්‍රධාන ඇමති ධූරයෙන් ඉවත් කරන ලදී. ඊළඟ වසරේ පිළිමතලාවේ කැරළි ගැසුවේය. නුවර ප්‍රධානීන් බියටපත්කරමින් ඔහු මරණයට පත් කරනු ලැබුවේය. රජු තවදුරටත් බලවත් බෞද්ධ සංස්ථා සතු ධනය හා ඉඩම් බලහත්කාරයෙන් ලබා ගෙන අන් සතු කළේය. මේ කාලය මුළුල්ලේ බ්‍රිතාන්‍ය සිවිල් සේවකයෙකු වූ ජෝන් ඩොයිලි සිංහල රදළවරු කීප දෙනෙකු සමග සම්බන්ධතා පවත්වා ගෙන ගියේය. ඔව්හු නායක රජ පෙළපතකට වඩා බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය වඩා හොඳ යයි සිතූහ.
ප්‍රවර්ගය: ඉතිහාසය
එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලය
එඩින්බරෝ සරසවිය, එඩින්බරෝ විශ්ව විද්‍යාලය.
වඩුවාකල්ලු
වඩුවාකල්ලු යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා සුළු නගරයකි. එය පිහිටා ඇත්තේ උතුරු පළාත තුලය.
මලීෂ වගන්තිය
තද පැහැති අකුරු පෙළ==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==
ගොනුව:උදාහරණ.jpg
ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
බදුල්ල අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය බදුල්ල, හාලිඇළ, සොරණතොට, මීගහකිවුල හා කන්දෙකැටිය යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 170 වෙයි.
බදුල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 39 කින් සමන්විත වන බදුල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හාලිඇළ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 66 කින් සමන්විත වන හාලිඇළ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
සොරණතොට අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 22 කින් සමන්විත වන සොරණතොට අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
මීගහකිවුල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 22 කින් සමන්විත වන මීගහකිවුල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
බණ්ඩාරවෙල අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය බණ්ඩාරවෙල, හල්දුම්මුල්ල, හපුතලේ හා ඇල්ල යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 140 වෙයි.
හල්දුම්මුල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 48 කින් සමන්විත වන හල්දුම්මුල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හපුතලේ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 30 කින් සමන්විත වන හපුතලේ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
ඇල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 28 කින් සමන්විත වන ඇල්ල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
මහියංගනය අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය මහියංගනය හා රිදීමලියැද්ද යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 74 වෙයි.
මහියංගනය අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 39 කින් සමන්විත වන මහියංගනය අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
රිදීමලියැද්ද අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 35 කින් සමන්විත වන රිදීමලියැද්ද අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
වැලිමඩ අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය ඌව-පරණගම හා වැලිමඩ යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 103 වෙයි.
ඌව-පරණගම අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 47 කින් සමන්විත වන ඌව-පරණගම අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
වැලිමඩ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 56 කින් සමන්විත වන වැලිමඩ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
පස්සර අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය පස්සර යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙන් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 83වෙයි.
පස්සර අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 83 කින් සමන්විත වන පස්සර  අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
Microsoft Start
Microsoft Start (කලින් Microsoft News ලෙස නම් කරන ලදී) යනු MSN සංස්කාරකවරුන් විසින් තෝරා ගෙන ඇති පුවත් සිරස්තල සහ ලිපි ඇතුළත් ජංගම යෙදුමකි. යෙදුමට ප්‍රධාන කථා, කලාපීය සිදුවීම්, ජාත්‍යන්තර සිදුවීම්, දේශපාලනය, මුදල්, තාක්‍ෂණය, විනෝදාස්වාදය, මතය, ක්‍රීඩා සහ අපරාධ සහ අනෙකුත් විවිධ කථා සඳහා කොටස් ඇතුළත් වේ. යෙදුම Android සහ iOS උපාංග සඳහා පමණක් ලබා ගත හැකි ය; අනෙකුත් පරිශීලකයන් එහි වෙබ් අනුවාදය භාවිතා කළ යුතු ය.
Microsoft Start යනු Windows සඳහා ද ලබා ගත හැකි Microsoft News හි අනුප්‍රාප්තිකයායි. කෙසේ වෙතත්, Windows 11 නිකුතුවත් සමග, මයික්‍රොසොෆ්ට් සෘජු වම Windows කාර්ය තීරුව වෙත ප්‍රවෘත්ති ඒකාබද්ධ කළේ ය.
පූර්වගාමියා
Microsoft News (කලින් MSN News සහ Bing News ) යනු Microsoft Start හි පූර්වගාමියා වේ. එය Windows Phone, Windows 8, Windows 8.1, සහ Windows 10 සමඟ ඇතුළත් කර ඇත. එය තවමත් Microsoft Store හි පවතී. එය පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ ම ප්‍රියතම මාතෘකා සහ මූලාශ්‍ර සැකසීමට, අනතුරු ඇඟවීම් වුව ද උණුසුම් පුවත් පිළිබඳ දැනුම්දීම් ලබා ගැනීමට, කැමති ප්‍රවෘත්ති මූලාශ්‍ර පෙරීමට සහ ලිපි කියවීමට පහසු කිරීම සඳහා අකුරු ප්‍රමාණය වෙනස් කිරීමට ඉඩ සලසයි. මුලින්, ප්‍රවෘත්ති වලට RSS සංග්‍රහයක් ඇතුළත් වූ නමුත් එම හැකියාව ඉවත් කරන ලදී; මයික්‍රොසොෆ්ට් දැනට පරිශීලකයින්ට නිශ්චිත පුවත් මූලාශ්‍රවලට පමණක් දායක වීමට ඉඩ දෙයි. News Windows 10 Anniversary Update හි හඳුන්වා දුන් සජීවී ටයිල් විශේෂාංගය භාවිතා කරයි. යම් පුවතක් පෙන්වන විට පරිශීලකයෙකු News Start මෙනු ටයිල් එක මත ක්ලික් කළ හොත්, පරිශීලකයා එය දියත් කරන විට යෙදුමේ ඉහළින් ම එම කතාවට සබැඳි යක් දකිනු ඇත.
යොමු කිරීම්
<references group="" responsive="1">
වාසනා (චිත්‍රපටිය)
වාසනා යනු 1976 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ, කේ. ඒ. ඩබ්. පෙරේරා මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සිංහල චිත්‍රපටයකි.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටි - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:1976 චිත්‍රපට
රැයෙහි බබලන සුද
රැයෙහි බබලන සුද හෙවත් රැයෙහි ආලෝකය නැමැති අශ්වයා (සම්ප්‍රදායික චීන: 唐韓幹照夜白圖卷) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීන චිත්‍ර ශිල්පියකු වන හන් ගන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද අත් පිටපත් සිතුවම් ලුලියකි. ක්‍රි.ව. 8වන සියවසේ මැද කාලයේ (750 පමණ) නිර්මිත මෙය ‍වර්තමානයේ මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාර‍යේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇති අතර, මෙම සිතුවම් 1977දී කෞතුකාගාරය වෙත ප්‍රදානය කෙරුණකි.
thumb|left|150px|සිතුවමෙහි වූ අශ්ව රුවේ සමීප දසුනක්. මෙම සිතුවම මගින් නිරූපණය කෙරෙන්නේ කුළුණකට තබා ගැටගසන ලද චීනයේ ටෑං රාජවංශයේ ෂුවැන්සෝං අධිරාජයාගේ අශ්වයා කලබල කරන අයුරුයි. එකල චීනයේ විසූ ශ්‍රේෂ්ඨතම චිත්‍ර ශිල්පීන්ගෙන් අයකු වූ හන් ගන් අශ්ව රූ නිරූපණයට සමර්ථකම් දැක්වී ය. මෙහි දී ඔහු පුරාණෝක්තිවල එන ‍භයානක අශ්ව රූ මෙන් නොව, මෙය මනා විශ්වසනීයත්වයකින් යුතුව සිතුවම් කොට තිබේ. වරක් අධිරාජයා සමග සාකච්ඡාවක දී හන් ගන් පවසා ඇත්තේ තමන්ට සිතුවම්කරණයේ ආචාර්යවරුන් ලෙස කටයුතු කළේ ඉස්තාලවල වූ අශ්වයන් බවයි ෂුවැන්සෝං අධිරාජයාගේ නියෝග අනුව හන් ගන් විසින් ප්‍රකට අශ්වයන්ගේ සිතුවම් මාලාවක්ම නිර්මාණය කොට තිබේ. .
යුරෝපීය කලා ඉතිහාසඥයන් නිතරම පාහේ හන් ගන් සහ චීන සිතුවම් කලාවේ අනෙක් සිත්තරුන්ගේ සිතුවම් වඩා ගතානුගතික යැයි සලකනු ලබයි. යුරෝපීය චිත්‍ර ශිල්පීන් විසින් සත්ත්ව රූ නිරූපණය කොට ඇති ආකාරය සමග සැලකීමේ දී මෙය වැදගත් වෙනස්කමක් ලෙස ඔවුහු සලකති. එසේ සරල බවකින් ගතානුගතික ස්වභාවයෙන් යුක්ත වුවත්, රැයෙහි බබලන සුද සිතුවමෙහි ප්‍රකාශනය සහ සජීවීභාවය මැනවින් දක්නට ලැබේ. මධ්‍ය ආසියානු අශ්ව ප්‍රභේදවලට අයත් යතාර්ථවාදී රූ හා සැසඳීමේ දී රැයෙහි බබලන සුද සිතු‍වමෙහි පරිමාණ ලක්ෂණ යතාර්ථවාදී ස්වභාවයෙන් මඳක් දුරස් බැව් පෙනේ: විශේෂයෙන්ම මෙම සිතු‍වමෙහි අශ්වයාට කෙටි සහ ඉතා සිහින් පාද ඇති අතර, ඉතා රවුම් කඳක් සහිතව නිරූපණය කර තිබේ. හන් මෙම අශ්වයාට මානවරූපී ලක්ෂණ ලබාදී ඇති අතර, අශ්වයාගේ පීඩාකාරී ස්වරූපය මගින් නරඹන්නාට හැඟීයන්නේ අශ්වයා අනුකම්පාව සහ උපකාරය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බවයි. කුළුණකට ගැට ගසා තිබීම සහ අශ්වයාගේ මුහුණේ ඇති හැඟීම්බර ස්වරූපය මගින් අධිරජුගේ මාලිගයේ ඇති වෙනස්, එනම් ශෝකී පසුබිම නිරූපණය කෙරේ.
මෙම ශිල්පියාගේ මුල් සිතුවම් අතරින් බොහෝමයක් වර්තමානයේ දක්නට නොලැබේ. නමුත් පසුකාලීන සියවස්වල චිත්‍ර ශිල්පීන් විසින් ඒවා කිහිප වරක්ම පිටපත් කොට ඇත. මෙම සිතුවමේ අතීත හිමිකරුවන් සහ එකතු කරන්නන්ගේ මුද්‍රා ගණනාවක් මෙම සිතුවමේ දක්ට ලැබීම හේතුවෙන් මෙම සිතුවම හන් ගන්ට අයත් බව සනාථ වේ. එසේවුව ද, මෙම චිත්‍ර ශිල්පියාගේ අත්සනක් හෝ මුද්‍රාවක් මෙහි දක්නට නැත. මෙහි දකුණු ටෑංහි ලි යු අධිරාජයාගේ, ක්වියැන්ලොං අධිරාජයාගේ සහ මි ෆු යන අයගේ මුද්‍රා දැකගත හැක. මෙම සිතුවම මත සහස්‍රකයක පමණ කාලයක් මෙසේ මුද්‍රා සහ අත්සන් තැබීම සිදුකොට තිබේ.
ෆීෆා
අන්තර්ජාතික පාපන්දු සම්මේලනය පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන්නේ එහි මුල් අකුරුවල එකතුවෙනි. මෙය පාපන්දු ක්‍රීඩාව පාලනය කරනු ලබන අන්තර් ජාතික ආයතනයයි. එහි ප්‍රධාන කාර්යාලය ස්විට්සර්ලන්තයේ සුරිච්හි පිහිටා ඇත. එහි වර්තමාන සභාපතිවරයා වන්නේ ජෝශප් බ්ලැටර්ය. මෙහි වගකීම වන්නේ ප්‍රධාන පෙළේ පාපන්දු ක්‍රීඩා තරඟ සංවිධානය සහ එම කටයුතු පාලනය කිරීමයි. 1930 වර්ෂයේ සිට ආරම්භ කරන ලද ලෝක පාපන්දු කුසලානය සංවිධානය මේ අතරින් කැපී පෙනේ.
මෙහි සාමාජිකත්වය දරන සංගම් 208 ක් වේ. මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වයට වඩා 16 කින් වැඩි සංඛ්‍යාවක් වන අතර අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ සාමාජිකත්වයට වඩා තුනකින් වැඩි ප්‍රමාණයකි.
ආශ්‍රිත
http://en.wikipedia.org/wiki/FIFA
සී. ආර්. ද සිල්වා
චිත්ත රංජන් ද සිල්වා, ජනාධිපති නීතිඥ (මිය ගියේ 2013 නොවැම්බර් 7) ශ්‍රී ලාංකික නීතිඥයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිපතිවරයා සහ සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා විය. ඔහු උගත් පාඩම් හා ප්‍රතිසන්ධාන කොමිසමේ සභාපතිවරයා විය.
කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු 1968 දී රග්බි පාපන්දු තරඟාවලියේදී රාජකීය විද්‍යාලයේ නායකත්වය දැරූ අතර, විශේෂයෙන් බ්‍රැඩ්බි පළිහ තරඟයේදී ඔහු පාසල් ශූරයින් ලෙසින් තේරී පත් විය. එම වසරේ ඔහු ලංකා පාසල් රග්බි පාපන්දු කණ්ඩායමේ නායකත්වය ද දැරීය. ඉන්පසුව ඔහු ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර 1974 දී නීතිඥ මණ්‌ඩලයට කැඳවනු ලැබූ අතර, ඉන් අනතුරුව සිය නීතිඥ වෘත්තිය ආරම්භ කළේය.
ඉන් වසර දෙකකට පසු ඔහු 1976 මැයි මාසයේදී රජයේ නීතීඥවරයෙකු ලෙස නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට සම්බන්ධ විය. 1984 දී ඔහු රජයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ අධිනීතිඥවරයෙකු ලෙස උසස් කරනු ලැබූ අතර 1992 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල් ලෙස පත් කරන ලදී. 1996 දෙසැම්බරයේ අතිරේක සොලිසිටර් ජනරාල්වරයකු ලෙස පත්වීමෙන් පසු 1997 පෙබරවාරි 19 වැනි දින ඔහු ජනාධිපති නීතිඥවරයකු ලෙස පත් විය. 1999 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සොලිසිටර් ජනරාල් ලෙස පත් කරන ලද අතර, ඔහු 2007 දක්වා එම තනතුර දරනු ඇත. 1997 වසරේ සිට වසර 10ක් ඔහු නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ අපරාධ අංශයේ ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළේය. 2007 අප්රේල් මාසයේදී ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු 2009 මුලදී විශ්‍රාම ගියේය. ඔහු නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ රජයේ අභිචෝදකයකු ලෙස කටයුතු කළ කාලය තුළ කොළඹ මහාධිකරණ විනිසුරු සරත් අඹේපිටිය මහතා ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධ රටේ සිදුවූ වැදගත්ම අපරාධ නඩු කිහිපයක් සඳහා රජය වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය.
ද සිල්වා නවදිල්ලි, ඕස්ට්‍රේලියාව, ග්‍රීසිය සහ ශ්‍රී ලංකාව යන රටවල පැවති ජාත්‍යන්තර ද්විපාර්ශ්වික ගුවන් ගමනාගමන සාකච්ඡා රැසකදී ශ්‍රී ලංකා රජය නියෝජනය කර ඇත. ඔහු සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතියට සහ සියලු ආකාරයේ වාර්ගික වෙනස්කම් කිරීම් තුරන් කිරීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතියට විකල්ප ප්‍රොටෝකෝලය යටතේ මානව හිමිකම් කමිටුවට ශ්‍රී ලංකා නියෝජිත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු ද වී ඇත.
ඔහු ජෙනරාල් ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල ආරක්ෂක විශ්වවිද්‍යාලයේ කථිකාචාර්යවරයෙකු සහ පරීක්ෂකවරයෙකු ලෙස සේවය කර ඇති අතර ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයේ පරීක්ෂකවරයෙකු ද විය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා නීති කොමිෂන් සභාවේ ද සාමාජිකයෙකු වූ අතර ළමා ආරක්ෂක අධිකාරියේ, ඖෂධ පාලක මණ්ඩලයේ සහ වෛද්‍ය පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ කළමනාකරණ මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකු ලෙස ද කටයුතු කර ඇත.
ඔහු 2013 නොවැම්බර් 7 වන දින දිගු අසනීපයකින් පසු මිය ගියේය
සබ්මැරින්
කාර්‍යක්ෂමව කටයුතු කළ හැකි, ක්‍රිඩා රයිෆල වලට වඩා ඉතා කාර්‍යයක්ෂම රයිෆල් වර්ගයකි. පොලිස් සේවාවේ හෝ හමුදා සේවාවේ භාවිතා වන රයිෆල් හා සමානව හෝ ඊටත් වඩා වැඩි හැකියාවක් ඇති උපකරණයකි. හමුදා කටයුතු වලදී යොදා ගන්නා ˝යුධමය රයිෆල˝ (Battle Rifle) හෝ ˝ ප්‍රහාරක රයිෆල්˝ (Assault Rifel) 3 හා 6 (MOA) කාර්‍යයක්ෂමතාවයක් දරයි. සම්මත මිලිටරි කටයුතු වලට යොදා ගන්නා MOA නිරවද්‍යතාවය 0.5 සිට 2 අතර වේ. පොලිස් සනයිපර් රයිෆල් 0.25 සිට 1.5 MOA නිරවද්‍යතාවයක් වේ. සන්සන්දනයක් කරනවා නම්, තරගයකට යොදා ගන්නා රයිෆලයක නිරවද්‍යතාවය 0.1 දක්වා මට්ටමකට යයි.
ඇ.එ.ජ. හමුදා සම්මතයන් 1 MOA නරවද්‍යතාවය සම්මත issue සනයිපර් රයිෆල් වෙතින් බලාපොරෙත්තු වේ. එහෙත් මෙම නිරවද්‍යතාවය අඩු මිල, කාර්කෂ පරිසරයක කටයුතු කිරිම, භාවිතය හා නඩත්තුවේ පහසුව යන කාරණා හේතුවෙන් වැදගත් නොවේ. මේ ආකාරයේ දිය යට කෙටී කාලීනව මෙහෙයවන සීමිත දිය යට සිටිමේ ධාරිතාවක් ඇති යානාවලට වඩා වෙනස් වු දිය යට ස්වාධීනව ක්‍රියා කළ හැකි යානා සබ්මැරීන් ලෙස හැදින්වේ. සබ්මැරින් යන යෙදුම විශාල සේවකයන් පිරිසක්සිටින ස්වයංක්‍රිය ක්‍රියාත්මක වන යාත්‍රා විශේෂයක් හදුනා ගැනීමට යොදා ගන්නා යෙදුමකි. කෙසේ වෙතත් ‍‍ඓතිහාසිකව හෝ කලාතුරකින් සබ්මැරින් යනුවෙන් මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ හෝ කුඩා ප්‍රමාණයේ මුහුදු යාත්‍රා හදුන්වනු ලබයි.
සබ්මැරින් යන වචනය පරියේෂණාත්මකව දෙසදන්නේ ˝ මුහුද යට˝ යන තේරැම ඇතිවයි. ඊට සමගාමිව වෙනත් යෙදුම් වන සබ්මැරින් ඉංජිනේරැ ශිල්පය හෝ සබ්මැරින් රැහැන (කේබලය) යන යෙදුම් සබ්මැරිනය හා කිසිදු සම්බන්ධතාවක් නැති යෙදුම් වේ. සබ්මැරින් යන්න ˝ සබ්මැරින් බෝට්ටු˝ යන යෙදුමෙන් කෙටි කර ගත්තකි.
සබ්මැරින් බෝට්ටු ලෙස සළකනු ලැබීමට ඓතිහාසික හේතුන් ද බලපා ඇත. ඒ මක් නිසාද යත් නෞකාවකින් මුදා හරින යාත්‍රා හැදින්වෙන්නේ ˝ බෝට්ටු ˝ යන නමින් වන නිසයි. පළමු සබ්මැරිනය දියත් කරන ලද්දේ ද ඒ ආකාරයටයි. ජර්මානු සබ්මැරින් සදහා යෙදෙන ඉංග්‍රිසි යෙදුමක්වන ˝ යු බෝට්ුට˝ යන්න සබ්මැරින්සදහා යෙදෙන ජර්මානු යෙදුමෙන් බිදි ආවකි. යු බෝට්ටු යන්න ˝අන්ටර්සීබූට්˝ ( Untersee boot) හකුලා දැක්වීමකි.