cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ෆෝමෝසා පළාත
ෆෝමෝසා පළාත යනු ඊසාන දිග ආර්ජන්ටිනාවේ පළාතක් වන අතර, ග්‍රන් චකෝ ප්‍රදේශයෙහි කොටසකි. එහි ඊසාන දිග කෙළවර ඇසුන්සියොන්, පැරගුවේ හමුවන අතර, එයට දකුණෙන් හා බටහිරින් පිළිවෙලින් චකෝ සහ සල්ටා පළාත් වලින් මායිම් වෙයි. අගනගරය ෆෝමෝසා වෙයි.
එය සහසිද්ධිමය ලෙසින්, පෙරදී "ෆෝමෝසා " ලෙසින් හැඳික්වුනු තායිවායිනයට,  ප්‍රතිධ්‍රැව ලෙසින් පිහිටයි.
ඉතිහාසය
thumb|left|150px|ෆෝමෝසා නගරයේ නිර්මාතෘ හා භූමිප්‍රදේශයෙහි පදිංචිය සඳහා ආදිතම අනුග්‍රාහක, කොමාන්ඩර් ලුයිස් හෝර්කේ ෆොන්ටානා. මෙම භූමිප්‍රදේශයේ දේශීය නිවැසියන් අතර පිලාගිවරුන්, විචිවරුන් සහ ටෝබාවරුන් වූ අතර ඔවුන්ගේ භාෂා තවමත් පළාත තුල කථනයෙහි භාවිතා වෙති.
පේරූ ප්‍රතිරාජ ප්‍රදේශය සිට ඇසුන්සියොන් වෙත ගමන් මාර්ගයක් සොයාගැනීමට උත්සාහ දැරූ සෙබස්තියන් ගැබෝටො සහ දියගෝ ගර්සියා යන දෙදෙන 16වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී මෙම ප්‍රදේශය ගවේෂණය කලහ. පිල්කොමායෝ සහ බර්මේහෝ ගංගා අතිශයින් නොගැඹුරු වූයෙන්, ඇසුන්සියොන් වෙත මං පෙතක් දැමුමේ උත්සාහයන් අත්හරින ලදි.
ප්‍රදේශයේ පළමුවන යුරෝපියානු ජනාවාසයවූ, කන්සෙප්සියන් ඩෙල් බර්මේහෝ, පිහිටුවන ලද්දේ 1585දීය. 1810 ගණන් වලදී ආර්ජන්ටියානු හා පැරගුවානු නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමග, මෙම ප්‍රදේශය ජාතීන් දෙක අතර මතභේදයට තුඩු දුන් අතර, ත්‍රිත්ව සන්ධානයේ යුද්ධය (1865–70) අවසන් වන තුරුම එය නොවිසිඳිනි. කොමාන්ඩර් ලුයිස් හෝර්කේ ෆොන්ටානා විසින් 1879දී ෆෝර්මෝසා ජනාවාසය පිහිටුවන ලද අතර, මෙම දුරස්ථ ප්‍රදේශය ජාතික අවධානයට යොමු කොට 1884 වන විට ප්‍රාදේශීක පිළිගැනුම් තත්ත්වයක් හිමි කර දීමට උපකාර විය.
1914 වන විට ෆෝමෝසාවේ වැසියන් 20,000 ට අඩු ප්‍රමාණයක් සිටියහ; එනමුදු, 1955 වන විට ජනාධිපති ජුවන් ඩොමින්ගෝ පෙරෝන් විසින් නිකුත්කෙරුණු ආඥාවක් පරිදී එය පළාතක තත්ත්වය හිමි කර ගනිද්දී, එහි වැසියන්  150,000 ට වැඩි ගණනක් සිටියහ. 1947දී දේශීය සුදු ජාතිකයන් විසින් පශු අනුචාරී (එඞේර) ඇමරින්දියානුවන් ගොදුරු කරගනිමින් සිදු කළ  රින්කොන් බොම්බා  සමූලඝාතනයෙන් පසුව, ජනාධිපති පෙරෝන් විසින් ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ පිළිවෙලක් දියත් කරන ලදි; කෙසේවෙතත්, 1955 දී ඔහු බලයෙන් පහ කෙරෙද්දී, මෙම වැඩ පිළිවෙල මගින් නිකුත් කර තිබුණේ ඉඩම් ඔප්පු 4,000 පමණ ප්‍රමාණයක් පමණි. සාපේක්ෂ වශයෙන් ඒකාකාර ලෙසින් වුව, දිගටම සෙමෙන් වර්ධනය වීමෙන් පසු, ඊසාන දිග ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයේ ෆෝමෝසා මණ්ඩපය, 1988 දී  ෆෝමෝසා ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය ලෙසින් පිහිටුවන ලදි.
භූගෝලය සහ දේශගුණය
භූගෝලීය ඛණ්ඩාංක 26° - 22°30' දකුණ, සහ  57°30' - 62°25' බටහිර අකර පිහිටන තැනිතලාව, බෙර්මිහෝ සහ පිල්කොමායෝ ගංගා අතරින් දිවෙන අතර ගිණිකොන දෙසට සුළු ආනතියක් දක්වයි. මෙම සමතල බව නිසා, ගං ඉවුරු ස්ථායි නොවෙමින්, සෙමෙන් යළි ගංගාවට එක්වන කුඩා කලපු බිහි කරයි. සාමාන්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය 21°C වන අතරෙ, ගිම්හානයේදී එය 45°C තරම් ඉහළ නැගිය හැක.
උපනිවර්තන කාලගුණයෙහි ලක්ෂණ වන්නේ, නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ ඒකාකාරි වාර්ෂීක වැස්ස (1000 මිමී වාර්ෂික) සහ, පළාතෙහි ඉතිරි කොටස තුල වියලි ශීත සෘතුවක් (80 මිමී) ලෙසිනි. ආර්ද්‍රතාවයෙහි විචලනය නිසා, එක් පසෙක කැලෑ වෘක්ෂලතාදියද, අනෙක් පසෙහි චකිනො කැලෑවද වශයෙන් පවතියි. සල්ටා පළාතෙහි පවතින සීමාව හැඳින්වෙන්නේ අවේධ්‍ය ලෙසිනි.
ෆෝමෝසාහී රක්ෂිත ප්‍රදේශයන් වන්නේ රියෝ පිල්කොමායෝ ජාතික වනෝද්‍යානය සහ ෆෝමෝසා ජාතික අභය භූමිය වෙති.
ආර්ථිකය
thumb|260px| [[පැරගුවේ ගංගාව ඔස්සේ වන ෆෝමෝසාහී වරාය.]]
දුරස්ථව පිහිටීම සහ අවාසිදායක භූගෝලීය හා දේශගුණික තත්ත්වයන් නිසා,  බොහෝ කලක සිට ෆෝමෝසාවේ ආර්ථිකය,  ආර්ජන්ටිනාවේ දුගීතම ආර්ථිකය විය. 2006 දී එහි ආර්ථිකය ඇස්තමේනුතුගත කර තිබුණේ US$2.1 බිලියන හෝ, ඒක පුද්ගල US$4,280 ලෙසිනි. එහි ආර්ථිකය, ආර්ජන්ටිනාවේ තුන්වන කුඩාම සහ දෙවන අඩුම සංවර්ධිත ආර්ථිකය වුවද, 2002 පටන් ආර්ජන්ටිනාවේ සමුත්ථානයට නො අඩුව රුකුල් දුනි.
අඩුවෙන් කාර්මීකරණට ලක්වූ, ෆෝමෝසාවේ ආර්ථිකය පදනම්ව ඇත්තේ ගව පාලනය සහ පුළුන් සහ පළතුරු වගාව වැනි කෘෂිකාර්මික කටයුතු මත වන අතර මේවා බෙහෙවින් කේන්ද්‍රගතව ඇත්තේ පටීනෝ, පිලාගාස් සහ පිල්කොමායෝ පාලනාංශ තුලය.
දේශපාලන කොට්ඨාශ
පළාත පාලනාංශ නවයකට බෙදා ඇත:
thumb|190px|ෆෝමෝසා නගරයthumb|190px| පිල්කොමායෝ ගංගාවේ ෂැකරී කිඹුලෙක්.
පාලනාංශය (අගනුවර)
2000 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
2000 දශකයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වු චිත්‍රපට නාමාවලිය පහතින් දැක්වේ.
අපරැක්කේ පුඤ්ඤානන්ද තෙරණුවෝ
අපරැක්කේ පුඤ්ඤානන්ද තෙරණුවෝ යනු, ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක් සහ  ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු මන්ත්‍රීවරයෙක් වෙයි.
හිමගෝලය
[[ගොනුව:Cryosphere Fuller Projection.png|thumb|right|300px|හිමගෝලය හා එහි විශාල කොටස් පිළිබඳ සමාලෝචනය, එජා පරිසර වැඩසටහනෙහි අයිස් හා හිම සඳහා ගෝලීය දෘෂ්ටිය වෙතින්.]]
හිමගෝලය යනු,   මුහුදු අයිස්, විල් අයිස්, ගංගා අයිස්, හිම ආවරණය, ග්ලැසියර, අයිස් වැස්මන් සහ අයිස් තලාවන්,  සහ මිදුණු භූමිය  (නිත්‍යතුහින ද අඩංගු) යන දේ අඩංගු,  පාථිවි පෘෂ්ඨයෙහි ඝන ආකාරයෙන් ජලය පවතින ස්ථාන. සඳහා භාවිතා වන නමකි.
ව්‍යුහය
පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨය මත, මිදුණු ජලය ප්‍රාථමික වශයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ, හිම ආවරණය, විල් සහ ගංගා වල මිරිදිය අයිස්, මුහුදු අයිස්, ග්ලැසියර, අයිස් තලාවන්, සහ  මිදුණු භූමිය සහ නිත්‍යතුහින (ස්ථීර ලෙස මිදුණු භූමිය) ලෙසිනි. එවැනි හිමගෝලීය උප-පද්ධතීන්හී, ජලයේ අධිවාස කාලය පුළුල් ලෙසින් විචලනය වෙයි. හිම ආවරණය සහ මිරිදිය අයිස් අනිවාර්යයෙන්ම සෘතුමය වන අතර, මධ්‍යම ආක්ටික් ප්‍රදේශයේ අයිස් හැර, අනෙකුත් බොහෝ මුහුදු අයිස්, සෘතුමය හෝ වසර කිහිපයක හෝ පැවැත්මක් සහිත වෙයි. කෙසේවෙතත්, ග්ලැසියර, අයිස් තලාවන්, හෝ භූමි අයිස් වල, කිසියම් එක් ජල අංශුවක් වසර 10-100,000 ප්‍රමාණයක් හෝ ඊට වැඩි කාල සීමාවක් මිදී පැවතිය හැකි අතර,  නැගෙනහිර ඇන්ටාක්ටිකාවේ කොටස් වල ගැඹුරු අයිස් සතුව වසර මිලියන 1 කට කිට්ටු වයසක් තිබිය හැක.
ලෝකයේ අයිස් පරිමාවෙන් බොහෝ ප්‍රමාණයක් ඇන්ටාක්ටිකාවේ සහ, ප්‍රධාන වශයෙන්   නැගෙනහිර ඇන්ටාක්ටිකා අයිස් තලාවෙහි පිහිටයි. කෙසේවෙතත්, සත්‍ය වපසරිය අරභයා සැලකූ කළ, උතුරු අර්ධගෝලයෙහි ශිශිර හිම සහ අයිස් වපසරිය විශාලතම භූමි ප්‍රදේශය තුල පැතිර ඇති අතර, ජනවාරි මාසය තුලදී අර්ධගෝලීය පෘෂ්ඨ වර්ග ප්‍රමාණයෙන්  සාමාන්‍යයෙන් 23% ක ප්‍රමාණයක් දරයි.
මුහුදු අයිස්
මුහුදු ජලය මීදීමෙන් ඇති වුණු මුහුදු අයිස් ධ්‍රැවීය සාගර වැඩි ප්‍රම‍ාණයක් ආවරණය කරයි. අර්ධ ගෝල දෙකෙහිම මුහුදු අයිස් ආවරණයන්හි සෘතුමය ප්‍රාදේශීය හා අන්තර් වාර්ෂික සැලකිය යුතු මට්ටමේ විචලනයක් 1970 මුල් භාගයේ සිට චන්ද්‍රිකා දත්ත මගින් ආනාව‍රණය කෙරේ. සෘතුමය වශයෙන් දක්ෂිණ අර්ධ ගෝලයේ මුහුදු අයිස් ප්‍රමාණය පෙබරවාරි මාසයේදී වර්ග කිලෝමිටර මිලියන 5 සිට 3 – 4 අවමයක් දක්වා සිට සැත්තැම්බර් මාසයේ වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 17 සිට 20 දක්වාත් උපරිමයක් දක්වාත් විචලනය වේ. සෘතුමය විපර්යාසය උත්තර අර්ධ ගෝලයේදී අවම වන අතර ආක්ටික් සමුද්‍රයේ ඉහළ අක්ෂාංශයන් හා ස්වභාවය මගින් එහිදී ඇතිවන සීමාවීම තරමක් විශාල විටපීය අයිස් ආවරණයක් ඇති කරයි. එමෙන්ම වටවූ භූමිය ශීත සෘතුවේ අයිස්වල සමකය දෙසට ඇති ප්‍රමාණය සීමා කරයි. එබැවින් උත්තර අර්ධ ගෝලයේ සෘතුමය විචලනය සැත්තැම්බර් මාසයේ වර්ග කිලෝමිටර් මිලියන 7 සිට 9 දක්වා අවමය දක්වා මාර්තු මාසයේ වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 14 සිට 16 උපරිමයක් දක්වා විචලනය වේ. අර්ධ ගෝලීය විචලනයට වඩා ප්‍රදේශීය පරිමාණයේ අන්තර් වාර්ෂික විචලනය වඩාත් වැඩිපුර අයිස් වැස්ම විසින් දක්වනු ලැබේ. උදාහරණයක් වශයෙන් ජපානයේ හා Okhotsk මුහුදුවල ප්‍රදේශයන්ගේ උපරිම අයිස් ප්‍රමාණය 1983 වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 1.3 සිට 1984 වර්ග කිලෝමිටර් මිලියන 0.85 ක් දක්වා අඩුවිය. එය 35% ක අඩුවීමකි. යලිත් ඊළඟ වර්ෂයේදී වර්ග කිලෝමීටර් මිලියන 1.2 දක්වා එම ප්‍රමාණය වැඩිවිය. ප්‍රාදේශීය උච්චාවචනයන් අර්ධ ගෝල දෙකෙහිදීම වසර කිහිපයක චන්ද්‍රිකා වාර්තා කාලයක් සඳහා සැලකීමේදී ඇතැම් ප්‍රදේශවල අයිස් වැස්මේ අඩුවීමක් පෙන්වන අතර ඇතැම් ප්‍රදේශවල වැඩිවීමක් දක්වයි. අක්‍රීය ශුද්ධ තරංග වාර්තාවලට අනුව විස්තර කෙරෙන සමස්ත නැඹුරුව 1978 සිට 1995 දක්වා පෙන්වන පරිදි දශකයකට 2.7% ක ප්‍රමාණයෙන් ආක්ටික් මුහුදු අයිස් ප්‍රමාණය අඩුවේ. (johanness enetal 1995) චන්දිකා අක්‍රීය ශුද්ධ තරංග දත්ත සමග සිදුවුණු අපරාපරිය වැඩ කටයුතුවල miracles ට අනුව 1978 ඔක්තෝබර් අගභාගයේ සිට 1996 අගභාගය දක්වා දශමයකට 2.9% කින් ආක්ටික් මුහුදු අයිස් ප්‍රමාණය අඩුවී ඇති අතර ඇන්ටාටික් මුහුදු අයිස් ප්‍රමාණය දශකයකට 1.3% කින් වැඩි වී ඇත. (cavalieri et al 1997)
විල් අයිස් සහ ගංගා අයිස්
සෘතුමය ශීත වීමට ප්‍රතිචාර ලෙස ගංගා හා විල්වල අයිස් ඇති වේ. මීට අන්තර්ගත වන අයිස් දේහවල ප්‍රමාණය බලපැවැත්වීමට ඉතා කුඩා වන අතර එය ප්‍රාදේශීය දේශගුණික ආචරණයන්ට වඩා අඩුවෙන් බලපායි. කෙසේ නමුත් මිදීමේ හා දියවීමේ ක්‍රියාදාමයන් ප්‍රාදේශීය කාලගුණික සාධක හමුවේ විශාල ප්‍රමාණයෙන් ප්‍රතිචාර දක්වයි. එබැවින් අයිස් ඇති වීමේ හා නැතිවීමේ දිනවල සැලකිය යුතු අන්තර් වාර්ෂික විචලනයක් පෙන්වයි. විල් අයිස්වල දිග ශ්‍රේණියක් ප්‍රමුඛ දේශගුණික වාර්තා ලෙස නිරීක්ෂණය කළ හැක. එමෙන්ම මිදීමේ හා දියවීමේ නැඹුරුතාවයන් මතු කිරීමට උචිත ඒකාබද්ධ වීමක් හා දේශගුණික විපර්යාසයන්ගේ සෘතුමය විශේෂිත දර්ශකයක් සපයයි. ගංගා අයිස් තත්ත්වයන්ගේ තොරතුරු දේශගුණික මූලිකයන්හිදී අඩුවෙන් ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ අයිස් සෑදීම ගංගාව ගැලීමේ ආදිපත්‍යයට නතු වී ඇති බැවිනි. එය වර්ෂාපතනයේ බලපෑමට ලක්වේ. හිම දියවීම හා දියබස්නාවේ ගලායාම අගල්ඔස්සේ ගලායාම විකිරණය කරන බැවින් මානව අතුරු මුහුණතට විෂය වී ඇත. එසේ නැත්නම් එය භූමි පරිහරණ ව්‍යවහාරයන් වෙත අතිරික්ත මගින් වක්‍රව බලපෑම් කරයි.
විල්වලදී මිදීම විලෙහි තාපධාරිතාවය මත රඳා පවතී. එබැවින් එහි ගැඹුරේ සීඝ්‍රතාවයේ ඕනෑම ඇතුල් ගැලීමක උෂ්ණත්වය හා ජල වායු ශක්ති ස්‍රාවයන්ගේ බලපෑම මත රඳා පවතී. බොහෝ විට විලේ ගැඹුර පිළිබඳ දත්ත ලබාගත නොහැක. කෙසේ නමුත් ඇතැම් ආක්ටික් සාගරයේ පිහිටි නොගැඹුරු විල්වල ශීත සෘතුව අගභාගයේදී වසර රේඩාර් ප්‍රතිරූපයන් මගින් මෙන්ම ගිම්හානයේදී අභ්‍යවකාශචර ප්‍රකාශ ප්‍රතිබිම්භයන්ගෙන් ද යම් ඉඟියක් ලබාගත හැකිය. දිය‍වීමේ කාලය අයිස්වල හිම ගැඹුර මෙන්ම අයිස් ගනකම හා ඇතුළට ගලන නැවුම් ජලය මගින් විකිරණය වේ.
කිරිබාස්
කිරිබටි ( හෝ ; ), නිල වශයෙන් හඳුන්වනු  ලබන්නේ කිරිබටි ජනරජය යන නමිනි. මෙය, මධ්‍යම ඝර්මකලාපීය පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි දිවයිනකි. කිරිබටි ජනරය, කොරල් පර 32 කින් ද නැවත සාදා ගන්නා ලද කොරල් දිවයිනකින් ද නිර්මාණය වී තිබේ. එය වර්ග කි.මි. 3,500,000 පුරා පැතිර පවතී. නිරක්ෂ රේඛාව මත පිහිටි දූපතකි. නැගෙනහිර දේශසීමාව ජාත්‍යන්තර දින රේඛාව වෙයි. කිරිබටි යන නාමය ප්‍රධාන දූපත් සමූහයේ 'ගිල්බට් දූපත්' (Gilbert Islands) යන නාමයෙන් නිරුක්ති වූ, 'ගිල්බට්ස්' යන දේශීය උච්චාරණයෙන් බිදී ආවකි. 1979 දි එක්සත් රාජධානිය වෙතින් මෙරටට නිදහස ලැබිණි. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ ද ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ සහ ලෝක බැංකුවේ ද සාමාජික රටක් වන කිරිබටි 1999 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ පූර්ණ සාමාජිකත්වය ලැබීය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඕෂනියානු රටවල්
ප්‍රජාපති
ප්‍රජාපති (සංස්කෘත: प्रजापति) හින්දු ආගමේ වෛදික දෙවියෙකි. පසුකාලීන සාහිත්‍ය තුළ නිර්මාණකරු වන බ්‍රහ්මා අරුත් ගන්වා ඇත. නමුත් මෙම පදය විවිධ දෙවිවරුන් සංකේතවත් කරයි. හින්දු ලියවිලි වලට අනුව, විශ්වකර්ම, අග්නි, ඉන්ද්‍ර, දක්ෂ ආදින්ටත් මෙම නමින් ආමන්ත්‍රණය කර ඇත. සම්භාව්‍ය හා මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යය තුළ ප්‍රජාපති යන නම පාරබෞතික සංකල්පයක් වන බ්‍රහ්මන් හට සමකොට ප්‍රජාපති-බ්‍රහ්මන් ලෙස අරුත් ගන්වා ඇත.
නිරුක්තිය
ප්‍රජාපති යන්නෙහි අර්ථය පිළිබඳව සළකා බලන විට, ප්‍රජා සහ පති යන වචන දෙක එකතු වීමෙන් සෑදි ඇත. ප්‍රජා යන්නෙන් නිර්මාණය සහ ප්‍රජනන ශක්තිය ලෙස අරුත් ගැන්වෙන අතර පති යනු ස්වාමියා යන්නයි. එවිට ප්‍රජාපති යනු "ජීවීන්ගේ ස්වාමියා" යන්නයි. පසු කාලීන වෛදික ග්‍රන්ථ වල ප්‍රජාපති යනු සුවිශේෂී වෛදික දෙවියෙකු වන නමුත් එහි වැදගත්කම අඩු වේ. පසුව, මෙම පදය වෙනත් දෙවිවරුන්, විශේෂයෙන් බ්‍රහ්ම යන පද සමඟ සමාන වේ. තවමත් පසු කාලීනව මෙම පදය නව යමක් නිර්මාණය කරන ඕනෑම දිව්‍යමය, අර්ධ දිව්‍යමය හෝ මනුෂ්‍ය මුනිවරුන් අර්ථ දක්වා ඇත.
මූලාරම්භය
ප්‍රජාපතීගේ මූලාරම්භය පැහැදිලි නැත. ඔහු පිළිබඳව වෛදික මුලාශ්‍ර වල පසුකාලීනව සඳහන්ව ඇති අතර විවිධ පරිච්ඡේදවල ඔහු ගැන සඳහන් කරන ගීතිකා විවිධ විශ්වීය න්‍යායන් සපයයි. ඔහු පිළිබඳව වෛදික සංහිතා තුළ සඳහන් නොවේ. ප්‍රජාපති වේදයේ සූර්‍ය දෙවියන් ලෙස අරුත් ගැන්වූ සවිත්‍රට වඩා කනිෂ්ඨය.වේදයන්හි ඔහුගේ පැතිකඩ ක්‍රමයෙන් ඉහළ යයි.
ඉන්දු-යුරෝපීය
ප්‍රජාපති සහ ග්‍රීක දෙවියකු වන ප්‍රෝටොගොනොස් අතර සම්බන්ධතාවයක් පවති. රොබට් ග්‍රේව්ස්ට අනුව, ප්‍රජාපති යන නාමය ශබ්දාර්තයෙන් ප්‍රෝටොගොනොස් හා සමාන වේ. ප්‍රෝටොගොනොස් සහ ප්‍රජාපති සමඟ සම්බන්ධ වන විශ්ව අණ්ඩය සංකල්පය ලෝකයේ බොහෝ රටවල සුලභය.
ලියවිලි
ප්‍රජාපති පිළිබඳව වේද සහ පශ්චාත් වෛදික ලියවිලි තුළ බොහෝ ආකාරවලින් හා නොගැලපෙන ලෙසින් විස්තර කර ඇත.
වේද
අහසත් පොළොවත් මැවූ අයෙකු වීම වැනි වෛදික ග්‍රන්ථ තුළ ඔහුගේ භූමිකාව එකිනෙකට වෙනස් වේ. වෛදික ලියවිලි වල බ්‍රාහ්මන කොටසේ ඔහුගේ භූමිකාව උච්චතම අකාරයෙන් දක්වා ඇත.
ගාල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය (1947–1989)
ගාල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ,  ගාල්ල නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුනු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී ගාල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  ගාල්ල බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස ගාල්ල දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
මානව බහිස්ස්‍රාවී පද්ධතිය
'''සජීවී සෛල තුළ සිදුවන ජීව ක්‍රියාවලි මගින් නිපදවන ඵල ප්‍රධාන කොටස් දෙකකි. එනම්'''
ස්ටාර් ප්ලස්
ස්ටාර් ප්ලස් (හින්දි: स्टार प्लस) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාව පාදක කරගත් හින්දි භාෂා සාමාන්‍ය විනෝදාස්වාද රූපවාහිනී නාළිකාවකි. ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව ට්වෙන්ට් ‍ෆස්ට් සෙන්චරි ෆොක්ස් සමාගමේ ස්ටාර් ඉන්ඩියා ජාලයේ කොටසක් වේ. මෙම නාළිකාවේ විකාශය වන විවිධ ආකාරයේ වැඩසටහන් අතරට පවුලේ ටෙලි නාට්‍ය, ප්‍රහසන, තාරුණ්‍යය තේමා කොට ගත්, රියැලිටි වැඩසටහන්, අපරාධ පිළිබඳ වැඩසටහන් සහ ටෙලිචිත්‍රපට වැනි වැඩසටහන් සංකලනයක් ඇතුළත් ය. මෙම නාළිකාව ට්වෙන්ට් ෆස්ට් සෙන්චරි ෆොක්ස් සමාගමේ උපකාරක ෆොක්ස් අන්තර්ජාතික නාළිකා ඔස්සේ ලොව පුරා බෙදා හරිනු ලබයි.
ඉතිහාසය
1992 පෙබරවාරි 21 දින පළමුවරට විකාශය ආරම්භ කරන විට, ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව ඉංග්‍රීසි භාෂා රූපවාහිනී නාළිකාවක් වූ අතර, එමගින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි රටවල අන්තර්ජාතික වැඩසටහන් විකාශය කරන ලදී. මෙකල සී ටීවී නාළිකාව හින්දි භාෂා රූපවාහිනී නාළිකාව විය. කෙසේනමුත් ස්ටාර් (පසුව නිව්ස් කෝපරේෂන් ආයතනය විසින් අත් කර ගන්නා ලදී) සහ සී ටීවී සමග තිබූ සම්බන්ධතාව අවසන් වීමෙන් පසුව, ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව හින්දි භාෂා නාළිකාවක් බවට පරිනාමණය විය. අනතුරුව ස්ටාර් වර්ල්ඩ් නාළිකාව මෙම ජාලයේ ඉංග්‍රීසි භාෂා නාළිකාව බවට පත් විය.
2000දී, සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා වූ සමීර් නායිර් සහ වැඩසටහන්කරණ ප්‍රධානී තරුන් කාතියාල් විසින් නව වැඩසටහන් ගණනාවක් හඳුන්වා දෙන ලදී. මෙය හින්දි සාමාන්‍ය විනෝදාස්වාද අවකාශය තුළ මෙම නාළිකාවට හිමිව තිබූ ප්‍රමුඛ ස්ථානය තවදුරටත් තහවුරු කර ගැනීමට උපකාරී විය.
2011 අප්‍රේල් 15 දින ස්ටාර් ප්ලස් HD සමග ස්ටාර් ගෝල්ඩ් HD, ස්ටාර් මූවීස් HD, ස්ටාර් වර්ල්ඩ් HD සහ ස්ටාර් ස්පෝර්ට්ස් HD යන සහෝදර නාළිකා දියත් කරන ලදී. ස්ටාර් ප්ලස් HD නාළිකාව තුළින් SD පෝෂිත නාළිකාවේ කාලසටහනම ඇතුළත් වූ නමුත්, එහි වෙනස් වෙළඳ දැන්වීම් ඇතුළත් විය. ස්ටාර් ප්ලස් HD නාළිකාව 2011 අවසානය වන විට, එක්සත් රාජධානිය සහ අයර්ලන්තය යන රටවල් දෙකෙහිම මුදාහැරීමට සැලසුම් කොට තිබිණි. නමුත් එය 2012 ජූලි 5 දින තෙක් කල් දමන ලදී.
2010 ජූනි 13 දින, මෙම නාළිකාව දීප්තිමත් රතුපැහැ පළිඟු තාරකාවේ ලාංඡනය හඳුන්වා දෙන ලදී. මේ සමග "රිෂ්තා වාහි සොච් නායි" යන උද්‍යෝග පාඨය ද එළිදැක්විණි.
2016 නොවැම්බර් 7 දින, ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව සිය ලාංඡනය යළි වෙනස් කරන ලදී. එහි දී සිහින් තද රතු පැහැ ලාංඡනයක් සමග නව ග්‍රාපිකාකාර සමුද්ගකරණයක් හඳුන්වා දුන් අතර, නව උද්‍යෝග පාඨය නායි සොච් (नई सोच - සිතීමේ නව මඟ) ලෙස වෙනස් කොට තිබේ.
මානව බහිස්ස්‍රාවී පද්ධතිය
බහිස්ස්‍රාවී ද්‍රව්‍ය
සජීවී සෛල තුළ සිදුවන ජෛව රසායනික ප්‍රතික්‍රියා හේතුවෙන් නිපදවෙන ප්‍රයෝජනවත් නොවන  ඵල බහිස්ස්‍රාවී ඵල ලෙස හැඳින්වේ.
මුත්‍ර වාහිනී පද්ධතිය
මුත්‍ර වාහිනි පද්ධතිය මගින් සිදු කරනු ලබන්නේ නයිට්‍රජන් අන්තර්ගත බහිශ්‍රාවිය ද්‍රව්‍ය වන යූරියා, යූරික් අම්ලය මුත්‍ර ලෙස දේහයෙන් බැහැර කිරීමයි.
වෘක්ක
v  මිනිස් දේහ සෛල තුළ සිදුවන ජෛව රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මගින් නයිට්‍රජනීය සංයෝග අඩංගු බහිස්ස්‍රාවී ද්‍රව්‍ය, මුත්‍ර වාහිනී පද්ධතියට අයත් වෘක්ක තුළ නිපදවේ.
v  ඉහත රූපයේ පරිදි ඉඟ දෙපස දෑත් තබා ගත් විට මහපටඟිලි දෙකළවරින් වෘක්කවල පහළ කෙළවර පිහිටි ස්ථානය දැක්වේ.
v  වෘත්ත යුගලය උදර කුහරය තුළ අපරව කශේරුව දෙපස පිහටා ඇති අතර අක්මාවේ බිහිටීම හේතුවෙන් දකුණු වෘක්කය වම් වෘක්කයට වඩා මඳක් පහළින් පිහිටා ඇත.
v  වැඩුණු පුද්ගලයෙකුගේ වෘක්කය දිගින් 13cm හා පළලින් 6cm පමණ වන අතර බෝංචි බීජ හැඩැතිවේ.
v  වෘක්ක වලට රුධිරය සැපයීම වෘක්කීය ධමනි මගින් සිදුවන අතර වෘක්කවල සිට වෘක්කීය ශිරා මගින් ඉවතට රුධිරය රැගෙන යාම සිදුවේ.
වෘක්කයක අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය දැක්වෙන දික්කඩක්
{| class="wikitable"
වෘක්කයක් වෙතට පැමිණෙන රුධිරයට වන දේ
N.B. වෘක්ක වලට හානි සිදුවුහොත් බහිස්ස්‍රාවි ක්‍රියාවලිය   නිසි අයුරින් සිදු නොවීය හැකිය.මේ සඳහා වෘක්කවලට සිදුවන ආබාධ කිහිපයක් බලපෑ    හැකිය.
වෘක්ක අකර්මන්‍ය වීම සඳහා බලපාන හේතු
N.B. ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් මගින් මුත්‍ර මාර්ගයේ ඇතිවන ආසාදන හේතු කොටගෙන පසුව වෘක්ක වලට හානි සිදුවිය හැකිය.
ඇමරිකාවන්හී සීක වෛරසය පැතිරීම (2015–වර්තමානය)
2016 මුල් භාගය වන විට, සීක වෛරස ඉතිහාසයේ වඩාත් පුළුල් පැතිරීම ඇමරිකාවන් තුල සිදුවෙමින් පැවතිණි. 2015 අප්‍රේල් මාසයේදී බ්‍රසීලයෙන් ඇරඹුනු මෙම පැතිරීම, පසුව දකුණු ඇමරිකාවෙහි, මධ්‍යම ඇමරිකාවෙහි සහ, කැරිබියානු දිවයින්හී අනෙකුත් රටවල් වෙත පැතිරී ගියේය.
2016 ජනවාරියේදී, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (ලෝසෞසං) පැවසුවේ වසර අවසානය වන විට ඇමරිකාවන්හී බහුතරය පුරාම වෛරසය පැතිර යෑමට ඉඩ ඇති බවයි. අනතුරුව, 2016 පෙබරවාරි මාසයේදී, ලෝසෞසං ප්‍රකාශයට පත් කලේ, ජාත්‍යන්තර සැලකිල්ලට පාත්‍ර විය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය අවදානමක් බවට වෛරස පැතිරීම පත්ව ඇති බවයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:2010 ගණන් වෛද්‍යමය පැතිරීම් ප්‍රවර්ගය:2015 සෞඛ්‍ය ව්‍යසන ප්‍රවර්ගය:2016 සෞඛ්‍ය ව්‍යසන ප්‍රවර්ගය:බ්‍රසීලය තුල 2015 වසර ප්‍රවර්ගය:බ්‍රසීලය තුල 2016 වසර ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඇමරිකාව තුල 2015 ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඇමරිකාව තුල 2016 වසර ප්‍රවර්ගය:බ්‍රසීලයේ වෛද්‍යමය පැතිරීම් ප්‍රවර්ගය:සීක වෛරසය
සේපාල ආටිගල
ජෙනරාල් දේශමාන්‍ය දොන් සේපාල ආටිගල, LVO, ADC, idc, psc, SLAC (1922 – 2001 ජනවාරි) ශ්‍රී ලංකා හමුදා නායකයකු, සමාජ සේවකයකු සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු විය. ශ්‍රී ලංකා හමුදාපති ධූරය වැඩිම කලක් (1967–1977) දැරූ පුද්ගලයා වන ඔහු ඉන් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශ නිත්‍ය ලේකම්වරයා හා එක්සත් රාජධානියේ ශ්‍රී ලාංකික මහ කොමසාරිස් ලෙස ද පත් විය.
ඔහු වඩාත්ම සඳහන් කරනු ලබන්නේ '71 කැරුල්ල මැඩ පැවත්වීම සම්බන්ධව වන අතර එය මාස කිහිපයක් ඇතුළත මැඩ පැවත්වූයේ තරු සතරේ ජනරාල්වරයකු බවට උසස් කෙරුණු පළමු ශ්‍රී ලාංකික හමුදා නිළධාරියා බවට ද පත්වෙමිනි. ඔහු "සන්නද්ධ බලකායන්ගේ පියා"  ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර 1953 දෙවන එළිසබෙත් රැජිනගේ ඔටුනු පැළඳවීමේ දී ඇගේ අයිකේරිවරයා විය.
අධ්‍යාපනය
සේපාල ආටිගල කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලැබූ අතර මලල හා රග්බි යන ක්‍රීඩා දෙකටම දක්ෂතා පෙන්වූ ඔහු එහි රාජකීය ශිෂ්‍යභට බලකායේ (Cadet Contingent of Royal) ජ්‍යේෂ්ඨ සාජන්වරයා හා පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක බවට ද පත්විය . ඉන් පසුව ඔහු ඉගෙනුම සඳහා සිලෝන් විශ්වවිද්‍යාලයට (University of Ceylon) ඇතුළත් විය. ඔහු කැම්බර්ලිහි මාණ්ඩලික විද්‍යාලයෙන් (Staff College, Camberley) 1953 දී ද අධිරාජ්‍ය ආරක්ෂක විද්‍යාලයෙන් 1966 දී ද උපාධි ලද්දේ ය..
හමුදා වෘත්තීමය දිවිය
දෙවන ලෝක යුද්ධය පුපුරා යාමත් සමඟ With the outbreak of World War II seeking a King's Commission, he joined as a cadet officer taking the Sword of Honour at the Army passing out parade following basic officer training at Diyatalawa in 1941 and was commissioned as a second lieutenant in the Ceylon Light Infantry and underwent advance training in India.
යුද්ධයෙන් පසුව, ඔහුව විසුරුවා හරින ලද අතර සහකාර ඇඟළුම් පාලකයෙකු හා සහකාර ආනයන අපනයන පාලකයකු ලෙස සේවය කළේය.
1949 නව සිලෝන් හමුදාව පිහිටුවීමත් සමඟ ඔහු එයට සම්බන්ධ වූ අතර සිලෝන් සැහැල්ලු පාබල හමුදාවේ නිත්‍ය නිළධාරියෙකු ලෙස 1 වන භට කණ්ඩායමේ ලුතිනන්වරයෙකු ලෙස පත් කරනු ලැබුණු අතර පසුව ප්‍රධාන කාර්යමණ්ඩලයේ මාණ්ඩලික නිළධාරී ලෙස පත් කරන ලද අතර එදිනම කපිතාන් තනතුරට ද උසස් කරනු ලැබුණි. 1950 දී ඔහු සිලෝන් ආණ්ඩුකාර සෝල්බරි ස්වාමිට කඳවුරු සහායක (Aide-de-camp හෝ ADC) ලෙස පත් කරන ලද අතර 1952 දී මේජර් තනතුරට උසස් කරන ලදී.
1952 මැද වෝර්මිනිස්ටර්හි පාබල හමුදා පාසලෙහි (School of Infantry, Warminster) සමාගම් අණ දෙන නිළධාරීන්ගේ (Company Commanders') පාඨමාලාවක් හා ගොඩබිම් හා ගඟන යුධ අභ්‍යාස පාසලේ (School of Land/Air Warfare) ගොඩබිම්/ගඟන යුධ කටයුතු  (Land/Air Warfare) පාඨමාලාවක් හැදෑරුවේ ය. ඉන් පසුව ඔහු ජර්මනියේ පිහිටි රජුගේ ස්වකීය යෝක්ෂයර් සැහැල්ලු පාබල හමුදාවේ (King's Own Yorkshire Light Infantry) 1 වන සේනාංකයට අනුයුක්ත කරන ලදුව යුරෝපයේ NATO හමුදා සමඟ සේවය කළේ ය.
1953 දී ඔහු හමුදා මූලස්ථාන ප්‍රධාන කාර්යමණ්ඩල පත්වීම හැරදමා ඔහු කැම්බර්ලිහි මාණ්ඩලික විද්‍යාලයට යාමට (Staff College, Camberley) එක්සත් රාජධානියට පිටත් වූ අතර පසුව පළමු වන රැජිනගේ අශ්වාරෝහක ආරක්ෂකයන්ගේ ඒකකයට (1st The Queen's Dragoon Guards) පත් කරනු ලැබුණි. මෙම කාලය අතරතුර ඔහු දෙවන එළිසබෙත් රැජිනගේ ඔටුනු පැළඳවීමේ දී ඇයට අයිකේරිවරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර එක්සත් රාජධානියේ සිටින සිලෝන් මහකොමසාරිස්වරයාට හමුදා සම්බන්ධීකාරක ලෙස සේවය කළේ ය. ඔහුගේ සිලෝන් වෙත නැවත පැමිණීමත් සමඟ ඔහු එචිලන් බැරැක්කයේ අණ දෙන නිළධාරී ලෙස පත් විය.
On 10 October 1955, D.S. Attygalle raised the 1st Reconnaissance (Recce) Squadron as the Cavalry Arm in the Ceylon Army in the lines of 1st The Queen's Dragoon Guards. On 17 December 1955 a Combined Services Buddhist Mission led by Major Attygalle left for Burma on board HMCyS Vijaya, to represent the Armed Forces of Ceylon at the Buddha Jayanthi Commemoration Celebrations with them a gift of a Bo sapling. In 1958, the recce squadron was expanded to a regiment and Attygalle was appointed as its first commanding officer with the rank of lieutenant colonel. The 1st Reconnaissance Regiment became the core of the Ceylon Armoured Corps.
References
ප්‍රවර්ගය:1922 උපත් ප්‍රවර්ගය:2001 මරණ
ලාඕස්
ලාඕස් රාජ්‍යයේ නිල නාමය 'ලාඕස් ජනතා ප්‍රජාතාන්ත්‍රවාදී ජනරජය ' වේ. මෙය අග්නිදිග ආසියාවේ අවශේෂ රටවලින් වට වී පිහිටි රටක් වෙයි. මෙහි මායිම් වනුයේ වයඹ දිගින් බුරුමය සහ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවද නැගෙනහිරින් වියට්නාමය ද, දකුණු දිගින් කාම්බෝජය ද සහ බටහිරින් තායිලන්තය ද වශයෙනි. ලාඕස්හි ඉතිහාසය, 14 වන සියවසේ සිට 18 වන සියවස දක්වා දිවයයි.එනම් එරට අතීතය 'දශ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත හස්තීන්ගේ භූමිය' යනුවෙන් ද හඳුන්වනු ලැබු 'ලැන් ක්ෂැං' රාජධානිය දක්වා ඈතට විහිද යයි.
ප්‍රංශයේ ආරක්ෂිත රාජ්‍යයක්ව පැවති කාලපරිච්චේදයෙන් අනතුරුව 1949 වර්ෂයේ දී ලාඕසය ස්වාධීනත්වය ලැබීය. 1975 වසරේ දී 'පැ‍තේ ලාඕ කොම්යුනිස්ට් ව්‍යාපාරය' බලයට පත්වීමත් සමඟ දීර්ඝ කාලයක් පුරා පැවති සිවිල් යුද්ධය නිල වශයෙන් සමාප්ත විය. එනමුදු පාර්ශවයන් අතර අරගල වසර ගණනාවක් යනතුරුම අඛණ්ඩව පැවතිණි. 2006 වර්ෂයේ දත්තයන්ට අනුව ජනගහනයෙන් සියයට හතලිස් හතරක ප්‍රතිශතයක් දිවි ගෙවනුයේ දෛනික ජාත්‍යන්තර අවම ආදායම් මට්ටම වන ඇමෙරිකන් ඩොලර් 1.25 කට වඩා අඩු ආදායමක් ලබමිනි. මධ්‍යම ඔත්තු සේවයේ ලෝක ‍තොරතුරු වාර්තා පොතෙහි මෙම ජනගහන ප්‍රතිශතය දක්වා ඇත්තේ සියයට 26% ක් ලෙසය.
විද්‍යුත් ආරෝපණය
විද්‍යුත් ආරෝපණය යනු සමහර උප පරමාණුක අංශු දරන ගුණයක් වන අතර ඒ හේතුවෙන් ස්වභාව මූලික බල හතරෙන් එකක් වන විද්‍යුත් චුම්භක බල හට ගැනීම සිදු වේ. තවද, විද්‍යුත් චුම්භක බල සහ විද්‍යුත් ආරෝපණ අතර අන්තර් ක්‍රියා ද ඇති වේ. ආරෝපණ පරමාණු තුළ ඇතිවේ. ඒ සඳහා හේතුවන ප්‍රධාන ආරෝපණ වාහක ඉලෙක්ට්‍රෝන හා ප්‍රෝටෝන වේ. ආරෝපණය සංස්ථිතික ගුණයකි. එනම්, යම් ඒකලිත පද්ධතියක් කෙතරම් වෙනස්වීම්වලට භාජනය වුවද එහි ආරෝපණය නියතව පවතී. පද්ධතිය තුළ ආරෝපණ වස්තු සමග සෘජුවම සම්බන්ධ වීමෙන් හෝ කම්බි වැනි සන්නායක ද්‍රව්‍යයක් හරහා හෝ එකිනෙක සමග හුවමාරු විය හැක. එකිනෙකට වෙනස් ද්‍රව්‍යය දෙකක් එකිනෙක මත ඇතිල්ලීමෙන් ආරෝපණ හුවමාරු වීම වැනි ක්‍රියා නිසා වස්තූන් තුළ ඇතිවන අසංතුලිත ආරෝපණය හෙවත් ආරෝපණවල වෙනස  ස්තිථි විද්‍යුතය වශයෙන් සාමාන්‍යය ව්‍යවහාරයේදී හැඳින්වේ.
thumb|ස්වර්ණ පත්‍ර විද්‍යුත් දර්ශකයක් ආරෝපණය වීමේදී එහි පත්‍ර එකිනෙකින් ඈත්වීමක් විකර්ශනය වීමක් නිරීක්ෂණය කළ හැක.
ආරෝපණ නිසා විද්‍යුත් චුම්භක බල හටගනී. මෙසේ හඳුන්වන්නේ ආරෝපණ මගින් එකිනෙක මත ඇති වන බලයයි. මෙම ගුණය අතීතයේ සිට දැන සිටි නමුදු එය තේරුම් ගැනීම සිදුව නොතිබුණි. සිහින් නූලකින් එල්ලා ඇති සැහැල්ලු බෝලයක් රෙදි කඩක පිරිමැද ආරෝපණය කරගන්නා වීදුරු කූරක් මගින් ආරෝපණය කළ හැක. තවත් බෝලයක් පෙර භාවිතා කර වීදුරු කූරෙන්ම ආරෝපණය කළ විට එම බෝල දෙක එකිනෙකින් විකර්ශනය වේ. එනම් ආරෝපණය මගින් බෝල දෙක එකිනෙකින් වෙන්වන පරිදි බලය යොදයි. ඇතිල්ලූ ඇබ්බර් දණ්ඩක් මගින් ආරෝපිත බෝල දෙකක් ද එකිනෙකින් විකර්ශනය වේ. නමුත් ඇම්බර් දණ්ඩක් යොදා ආරෝපණය කළ බෝලයක් වීදුරු කූරක් මගින් ආ‍රෝපිත බෝලයක් සමග එකිනෙක ආර්ශනය වේ. චාල්ස් ඔස්ටින් ද කොලොම්බස් විසින් මෙම සංසිද්ධිය 18 වන සියවසේදී නිරීක්ෂණය කරන ලදී. ඔහු ආරෝපණ ප්‍රතිවිරුද්ධ වර්ග දෙකකින් පවතින බව ඔහු නිගමනය කරන ලදී. 'සජාතීය ආරෝපණ එකිනෙකින් විකර්ශනය වීම හා විජාතීය ආරෝපණ එකිනෙක ආකර්ශනය වීම' යන  ප්‍රසිද්ධ සර්වසාම්‍ය ඉදිරිපත් වූයේ මින් පසුවයි.
ආරෝපිත අංශු අතර අන්‍යෝන්‍යය බල ක්‍රියා කරයි.මේ නිසා සන්නායක පෘෂ්ඨයක් මත වූ ආරෝපණයක් සන්නායක පෘෂ්ඨය පුරා හැකිතාක් ඒකාකාරීව පැතිර පවතී. විද්‍යුත් චුම්භක බලයක විශාලනය (ආකර්ෂණ හෝ විකර්ෂණ) කූලෝම් නියමය මගින් දෙනු ලැබේ. ඒ අනුව බලය ආරෝපණවල ගුණිතයට අනුලෝමවත් දුරෙහි වර්ගයට ප්‍රතිලෝමවත් සමානුපාතික වේ. විද්‍යුත් චුම්භක බල දෙවැනි වන්නේ ප්‍රබල අන්තර් බලවල ශක්තියට පමණි. එමනිසා විද්‍යුත් චුම්භක බල ඉතා ශක්තිමත්ය. නමුත් විද්‍යුත් චුම්භක බලයන්ට ඕනෑම දුර ප්‍රමාණයක් හරහා ක්‍රියා කළ හැක.සාපේක්ෂ දුරවල ගුරුත්වාකර්ෂණය සමග සැසදීමේ දී යම් ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් ගුරුත්වාකර්ෂණය මගින් එකිනෙක ආකර්ෂණය කරන බලයට වඩා 1042 ක ප්‍රබලතාවයකින් විද්‍යුත් චුම්භක බල මගින් ඒවා විකර්ශනය කෙරේ.
ඉලෙක්ට්‍රෝනයක හා ප්‍රෝටෝනයක ආරෝපණ ප්‍රතිවිරුද්ධ වේ. ඒ අනුව ආරෝපණ ප්‍රමාණ‍යක් දැක්වීමේ දී ඒවා ධන හෝ ඍණ ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැක. ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ආරෝපණය ඍණ ලෙසත් ප්‍රෝටෝනයක ආරෝපණය ධන ලෙසත් සැලකීමේ සම්මුතිය බෙන්ජමින් ෆරැන්ක්ලින් විසින් හදුන්වා දුන් පරිදි ආරෝපණ ප්‍රමාණය මනිනු ලබන්නේ කූලෝම්වලිනි. එහි සංකේතය 'Q' වේ. සෑම ඉලෙක්ට්‍රෝනයකටම කූලෝම් (-1.6022 x 10-19) ක නියත ආරෝපණයක් ඇත. එමෙන්ම සෑම ප්‍රෝටෝනයකටම ඉලෙක්ට්‍රෝනකට සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ වන කූලෝම් (+ 1.6022 x 10-19) ක ආරෝපණයක් ඇත. ආරෝපණය පදාර්ථවල පමණක් නොව ප්‍රතිපදාර්ථවල ද පවතී. සෑම ප්‍රතිඅංශුවක්ම එහි සමාන්තර / අනුරූප අංශුවට සාපේක්ෂව සමාන හා ප්‍රතිවිරුද්ධ ආරෝපණයක් දරයි.
ආරෝපණ මැනීම සඳහා බොහෝ උපකරණ භාවිතා කරයි. ආදි කාලයේ සිට පැවත එන ස්වර්ණ පත්‍ර විද්‍යුත් දර්ශක අදටත් පන්ති කාමරවල ආදර්ශයන් සඳහා භාවිතා වේ. එහෙත් අනෙක් භාවිතයන්හිදී සංඛ්‍යාත විද්‍යුත්මානය මගින් ස්වර්ණ පත්‍ර  විද්‍යුත් දර්ශකය අභිබවා ගොස් ඇත.
විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය
අවකාශය තුළ විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් සාමාන්‍යයෙන් විචලනය වේ. එහි යම් ස්ථානයක එහි ප්‍රබලතාව එම ස්ථානයේ වූ නිෂ්චල නොගැනිය හැකි තරම් කුඩා ආරෝපණයක් සඳහා (ඒකක ආරෝපණයක් මත) ලෙස අර්ථ දැක්වේ. සංකල්පිත ආරෝපණය (පරීක්ෂා ආරෝපණය) ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයට බාධා ‍නොකෙරෙන පරිදි ක්ෂේත්‍රයක් නොසාදන ඉතා ක්‍රඩා ආරෝපණයක් විය යුතු අතර චුම්භක ක්ෂේත්‍රවල ආචරණයට ලක් නොවන පරිදි නිෂ්චල විය යුතුය. විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් යනු බලයකි. බලයක් යනු දෛශිකයක් නිසා විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් ද යනු දිශාවක් හා විශාලත්වයක් ඇති දෛශිකයකි. එනම් එය දෛශික ක්ෂේත්‍රයකි.
නිෂ්චල ආරෝපණ මගින් ඇතිවන විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් පිළිබඳ අධ්‍යයනය ස්ථිති විද්‍යුතය යටතේ සිදු වේ. ක්ෂේත්‍රයක් දැක්වීමේදී මනංකල්පිත රේඛා භාවිතා කළ හැකි අතර එහි දී ඕනෑම ස්ථානයක රේඛා දිශාව එම ලක්ෂ්‍යයේ ද ක්ෂේත්‍රයේ දිශාවට සමාන විය යුතුය. මෙම සංකල්පය වර්තමානයේ දී ද භාවිතා කෙරෙන අතර 'බල රේඛා' යනුවෙන් හැඳින්වේ. මෙය ෆැරඩේ විසින් හදුන්වාදෙන ලද්දකි. බල රේඛා යනු ක්ෂේත්‍රයක් තුළ තැබූ ධන ආරෝපණ ඒවා මත බලයක් යෙදෙන බලය නිසා ගමන් කරන පථයයි. මෙම මනංකල්පිත රේඛාවලට භෞතිකමය පැවැත්මක් නොමැත. තවද රේඛා අතර පරතරය පුරාද ක්ෂේත්‍රය පැතිරී පවතී. නිසල ආරෝපණයකින් ස්‍රාවය වන බල රේඛාවලට ප්‍රධාන ලක්ෂණ කිහිපයක් ඇත ඒවා ධන ආරෝපනයකින් පටන් ගෙන ඍණ ආරෝපණයකින් අවසන් වේ. තවද ඒවා අනිවාර්යෙන් හොඳ සන්නායක මාධ්‍යයකට  ඍජුකෝණීව ම ඇතුළු විය යුතුය. තෙවැන්න කිසිවිටකත් ක්ෂේත්‍ර එකිනෙක ඡේදනය නොවේ.
අධිවෝල්ටීය උපකරණ සෑ‍දීමේදී ස්තිථි විද්‍යුත් මුලධර්ම වැදගත් වේ. ඕනෑම මාධ්‍යයකට දැරිය හැකි විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර ශක්තියට සීමාවක් ඇත. මෙම සීමාව ඉක්මවූ විට විද්‍යුත් බිද වැටීමක් ඇතිවන අතර ආරෝපණ කොටස් අතර විද්‍යුත් චාප හටගනී. උදාහරණයක් ලෙස කුඩා දුර ප්‍රමාණ සඳහා සෙන්ටිමීටරයකට  හා 30kv   හෝ ඊට වැඩි ප්‍රබලතාවක් ඇත. විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් හටගැනීමේ දී වාතය තුළින් විද්‍යුත් චාප දැක්වේ. විශාල පරතර හරහා වාතයේ බිඳ වැටුම් ශක්තිය හීන වේ. එනම් සෙන්ටිමීටරයකට 1kv පමණ වේ. අකුණු ගැසීම මේ සඳහා වඩාත් ප්‍රායෝගික ස්වභාවික නිරීෂණයකි. මෙය සිදුවන්නේ ඉහල නඟින වාත කදන් මගින් වළාකුළුවල ආරෝපණ වෙන් වී වාතයට දරාගත නොහැකි තරම් ප්‍රබල විද්‍යුත් ‍ක්ෂේත්‍රයන් ඒ හරහා හටගත් විටය. මෙසේ වූ ආරෝපිත විශාල වළාකුලක වෝල්ටීයතාව 100Mv වැනි ඉහල අගයක් ගත හැකි අතර 250kwh වැනි විශාල විසර්ජන ශක්තියක් පැවතිය හැක.
සන්නායක වස්තු මගින් ඒවා අසල වූ ක්ෂේත්‍රයක ශක්තිය කෙරෙහි විශාල ව‍ශයෙන් බලපෑම් සිදු කරයි. තීව්‍ර තුඩු සහිත වස්තූන්ගේ තුඩු ගමන් කිරීමට සිදු වේ නම් ක්ෂේත්‍ර තීව්‍රතාව තවත් ඉහල‍වේ. අකුණු සන්නායක සදහා මෙම මුලධර්මය යොදාගනී. තීව්‍ර තුඩු සහිත සන්නායකය එය විසින් ආරක්ෂා කරන ගොඩනැගිල්ලට වඩා ඒ මතට විදුලි සැර ඇද ගනී.
විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍ර ගණනය කිරීම්
විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රවලදී E සංකේතවත් කරන්නේ ස්ථාවර ආරෝපනයකි. මෙහි E යනු පරික්ෂණයක ආරෝපණයයි. මෙම ආරෝපණය මගින් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර උත්තේජනය නොකරන තරමට කුඩා අගයක් වීම සැහේ. එහි සංඛ්‍යාත්මක අගයට නියතයක් නැත. මෙම අර්ථ දැක්වීමට අනුව මෙහි සැලැස්ම නම් E වල අගය N/C හෙවත් කුලෝමයට නිවුටන් වලින් මැන්නද මෙම ස්කන්ධ V/M හෙවත් මීටරයට වොල්ට්වලින් ද මැනිය හැකි බව පෙන්වයි.
ඉහත අර්ථ දැක්වීම මදක් ගැටළුකාරි වුවද විද්‍යුත් ස්ථිතිකයේදී ආරෝපන වෙනස් නොවන නිසා කුලොලොම් නියමයට අනුව
මෙහි n = ආරෝපණ අංකය
මෙම සමීකරණය යනු කොලම්බස් නියම වලින් බෙදා බහු ආරෝපණයක් මඟින් ව්‍යුත්පන්න කිරීමකි. ගොනුව:9eaf187ff02be4758da7b1c75554dced.png
මෙහි p = ආරෝපන ඝනත්වය, runit = දෛශිකයකි, r = E නම් ලක්ෂයේ සිට ඇති දුර ,ඉහත සමීකරණ දෙකම සංකීර්ණ නිසා යමෙකුට ස්ථාන ශිතයක් ලෙස E සෙවීමට අවශ්‍ය නම් ආදේශකයක් වන විද්‍යුත් විභව භාවිතා කල හැක එහි ඒකකයද වෝල්ට්ම වේ.
මෙහි විද්‍යුත් විභවය
ගොනුව:cb2ba466020f5427c64f24252973679d.png S = (is are path over why the inkagral is being taken)
කෙසේ නමුදු කේසමිවෙල්ගේ සමීකරණවලට අනුව මෙම අර්ථ දැක්වීම ප්‍රතික්ෂේප කළහැක. මෙහි අගය හැමවිටම බිංදුව නොවේ. එනිසා එහි අදිශමය ගුණයක් පමණක් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර අර්ථ දැක්වීමට ප්‍රමාණවත් නැත. මෙය නිවැරදි කිරීමට පහත පරිදි A නම් දෛශිකයෙන් කල ව්‍යුත්පන්න අඩු කිරීම කළ හැක. කිසියම් අයනික ආරෝපණය ප්‍රසස්ථානිත නම් ඒකක පරිමාණය පිළිබද ගැටලුවක් මතුවේ. (යමෙකු V=O ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි අතර E සම්පුර්ණයෙන් A වල සටහන්කල ව්‍යුත්පන්නයක් ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක) නමුදු මෙය සිදු වන්නේ කලාතුරකිනි.
ආරෝපනය පිළිබද අර්ථ දැක්වීමට අනුව කිසියම් ලක්ෂණයක් වැදගත් විභව ස්ථානයේ ශ්‍රිතයක් ලෙස දැක්වීම නොවැදගත්ය.
ගොනුව:08ce608b4e5656bf53fc7a80d4118243.png
මෙහි,
ගොනුව:d365f42c1e2eeb55b6f035e2379294d7.png
p = ආරෝපන ඝනත්ව ලක්ෂ ශ්‍රිතය, rq = වල සිට දුර (පරිමාව අංගයේ සිට දුර ) = අදිශයකි - මෙය වෙනත් ආරෝපිත ප්‍රදේශවලට එකතු වන්නේද අදිශයක් ලෙසයි. එනිසා එය ‍බිදිය හැකිය.
මෙමගින් සංකීරණ ප්‍රස්ථාරයක් සරලවන අතර ඒවාගේ ආරෝපන එකතුව සෙවීමේදී අර්ථ දැක්විම අග සිට මුලට ගත්විට විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර යනු ආරෝපණයේ ඝනත්වය අනුමානයකි.
ගොනුව:3d1f9f23c2291b94d3c20584d98b1a1f.png එනම් E = මෙම සමීකරණයට අනුව E මීටරය වොල්ට්වලින් දැක්විය හැක.
විද්‍යුත් විභවය
විද්‍යුත් විභවය යන සංකල්පය විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර පිළිබඳ සංකල්පය / ඉතා ළඟින් බැඳී තිබේ. විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක තැබූ කුඩා ආරෝපණයක් මත බලයක් හටගනී. ඒ නිසා එම ලක්ෂය මතට එම ආරෝපණය ගෙන ඒමට බලයට විරුද්ධව කාර්යය කළ යුතුය. ඕනෑම ලක්ෂ්‍යයක දී විද්‍යුත් විභවය, අනන්තයේ සිට එම ලක්ෂ්‍ය ඒකක ආරෝපණයක් සෙමින් ගෙන ඒමට අවශ්‍යය ශක්තිය ලෙස අර්ථ දැක්වේ. සාමාන්‍යයෙන් විභවය වෝල්ට්වලින් මනිනු ලබයි. වෝල්ට් එකක් යනු ජූලයක කාර්යක් සිදු කරමින් කූලෝම් එකක ආරෝපණයක් අනන්තයේ සිට ගෙන එනු ලැබූ විට විභවය වේ. විභවය සදහා මෙම විධිමත් අර්ථ දැක්වීම ප්‍රායෝගිකව එතරම් ප්‍රයෝජනවත් නොවන වඩා වැදගත් සංකල්පය  වන්නේ විද්‍යුත් විභව අන්තරය හා යම් ලක්ෂ්‍ය දෙකක් අතර ඒකීය ආරෝපණයක් ගමන් කිරීමට අවශ්‍ය ශක්තියයි. විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර සංස්ථිතික අවතාවයක් දක්වයි. එනම්, ආරෝපණයක් ගමන් කරන මාර්ගය මත ඊට අවශ්‍ය ශක්තිය රඳා නොපවතී. මෙයට හේතුව ක්ෂේත්‍රයේ ඒ නිසා යම් ලක්ෂ්‍ය දෙකක් අතර ඕනෑම මාර්ගයකින් ආරෝපණ ගමන් කළ ද, වැයවන ශක්තිය නියත වේ. ඒනිසා විභව අන්තරයට යම් නිශ්චිත අගයක් දැක්විය හැක. විද්‍යුත් විභවය මැනීමට සහ විස්තර කිරීමට යොදා ගන්නා ඒකකය ලෙස වෝල්ටය කෙතරම් පිළිගැනීමට ලක්ව තිබේදයත් වෝල්ටීයතාව නම් යෙදුම එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩි වශයෙන් භාවිතා වීම සිදුවේ.
විභවයන් දැක්වීමේ දී හා සැසදීමේ දී යොදා ගැනීම සඳහා ප්‍රායෝගිකව යම් ‍පොදු ලක්ෂ්‍යයක් අර්ථ දක්වනු ලබයි. මේ සඳහා අනන්ත විභවයක් යොදාගත හැකි නමුත් සෑම තැනම එකම විභවයක් ඇති සේ සලකන පෘථිවිය පොදු ලක්ෂ්‍යය (මුලාශ්‍රය) ලෙස යොදා ගැනිමට වඩාත් ප්‍රයෝජනවත්ය. මෙම ලක්ෂ්‍යය භූගතය නම් වේ. පෘථිවියේ ධන හා ඍණ ආරෝපණ අනන්ත ප්‍රමාණයක් පවතින ප්‍රභවයක් ලෙස සැලකේ. මේ නිසා පෘථිවිය විද්‍යුත් අනාරෝපිත මෙන්ම ආරෝපණය කිරීමට ද  නොහැකි ලෙස සැලකේ.
විද්‍යුත් විභවය අදීශ රාශියකි. එනම්, එයට විශාලත්වයක් ඇති නමුදු දිශාවක් නොමැත. එය උෂ්ණත්වයට ප්‍රතිසම සැලකිය හැක. අවකාශයේ ඕනෑම තැනක යම් කිසි උෂ්ණත්වයක් ඇති අතර උෂ්ණත්ව අනුක්‍රමණය මගින් තාප ප්‍රවාහයේ එලවුම් බලයේ දිශාව හා විශාලත්වය දක්වන්නාක් මෙන් අවකාශයේ ඕනෑම ස්ථානයක විද්‍යුත් විභවයක් පවතින අතර එහි අනුක්‍රමණය හෙවත් ක්ෂේත්‍ර තීව්‍රතාව මඟින් ආරෝපණ මත එලවුම් බලයේ දිශාව හා විශාලත්වය දැක්වේ. එසේම විද්‍යුත් විභවය යම් උසක් සදහා ද ප්‍රතිසම වේ. උසකින් නිදහස් වූ වස්තුවක් ගුරුත්වා කර්ෂණය නිසා උස මට්ටම් දෙකක් අතර පහළට වැටෙන්නාක් මෙන් ආරෝපණයක් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් නිසා යම් වොල්ටීයතාවක් හරහා චලිත වේ.
විද්‍යුත් ‍ක්ෂේත්‍රයක් ඒකීය ආරෝපණයක් මත වූ බලය ලෙස විධිමත්ව අර්ථ දක්වයි. නමුත් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රය විද්‍යුත් විභවයේ ස්ථානීය අනුක්‍රමණය ලෙස ද විද්‍යුත් විභවය ආශ්‍රීතව අර්ථ දැක්විය හැක. එය මුල් අර්ථ දැක්වීමට කල්‍ය වන අතර වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් වේ. බොහෝ විට විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් මීටරයකට වෝල්ට් වලින් දක්වයි. විභවයේ වැඩිම අනුක්‍රමණයේ රේඛාව ක්ෂේත්‍රයේ දෛශික අභිදිශාව වේ.
අමරසිරි කලංසූරිය
අමරසිරි කලංසූරිය, (උපත 1940 සැප්තැම්බර් 20), ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. කලංසූරිය ඔහුගේ ප්‍රථම චිත්‍රපටයට පෙනී සිටියේ විජය කුමාරතුංග සමග හන්තාන කතාව චිත්‍රපටයේය. ඔහුගේ මීළඟ චිත්‍රපටය "අහස් ගව්ව" ඔහුට 1974 දී හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය හිමි විය.
පුද්ගලික ජීවිතය
කලංසූරිය 1940 සැප්තැම්බර් 20 වැනි දින ශ්‍රී ලංකාවේ මීපාවල නම් ගමේදී පවුලේ දෙවැනි දරුවා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා කලංසූරිය ප්‍රැන්සිස් අප්පුහාමි ගොවියෙකි. ඔහුගේ මව බෙංගමුව ආරච්චිගේ පොඩි හාමිනේ ගෘහණියකි. කිරිබත්කුඹුර ශ්‍රී ස්වර්ණජෝති පාසලෙන් පාසල් ජීවිතය ආරම්භ කළ කලංසූරිය පසුව මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. ධර්මරාජයේ ඉගෙනුම ලබන විට මලල ක්‍රීඩා ඉසව්වෙන් මීටර් 800 පාසල් වාර්තාව පිහිටවූ දක්ෂ ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු අන්තර් විද්‍යාලීය ක්‍රීඩාවලින් දෙවන ස්ථානයට පත් වූ අතර බොක්සිං සඳහා පාසල් වර්ණ ලබා ගත්තේය.
විද්‍යුත් ආරෝපණය
විද්‍යුත් ධාරාව
විද්‍යුත් ආරෝපණවල චලිතයක් විද්‍යුත් ධාරාව ලෙස හදුන්වයි. මෙහි තීව්‍රතාවය ඇම්පියර් වලින් මනිනු ලබයි. ධාරාවක්, චලනය වන ඕනෑම ආරෝපණයක් නිසා ඇති වියහැක. බොහෝ විට මෙම ආරෝපණ වන්නේ ඉලෙක්ට්‍රෝනයයි. නමුත් චලනය වන ඕනෑම ආරෝපණයක් ධාරාවක් සාදයි. අතීතයේ පැවති සම්මුතියට අනුව ධන ධාරාවක් එහි ඇති ධන ආරෝපණ ගමන් ගන්නා දිශාවට  නැතහොත් පරිපථයේ වඩාත්ම ධන ස්ථානයේ සිට වඩා ඍණ ස්ථානයට ගමන්ගන්නා   ලෙස අර්ථ දක්වන ලදී. මෙම ආකාරයට වූ ධාරාවක් සම්මුති/සමිමත ධාරාවක් වශයෙන් හදුන්වන ලදී. ධාරාවේ සමීපම ආකාරය වන (විද්‍යුත් පරිපථයක ගලායන) ‍ඍණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන මගින් හටගන්නා ධාරාවේ දී ඉලෙක්ට්‍රෝනවල චලිතයේ දිශාවට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ධන දිශාව/සම්මත ධාරා දිශාව ලෙස සලකන ලදී. කෙසේ වෙතත් ඕනෑම දිශාවකට සිදුවන හෝ එකවර දෙපසටම සිදුවන ආරෝපිත අංශු ප්‍රවාහයක් නිසා ඇතිවිය හැක. මෙම තත්වයන් සරල කරගැනීමට ධන සිට සෘණ දක්වා වූ ධාරා සම්මුතිය ප්‍ර‍ධා‍න වශයෙන් භාවිතා කරයි. තවත් ආකාරයක අර්ථ දැක්වීමක් භාවිතයේදී ,( උදාහරණයක් ලෙස ' ඉලෙක්ට්‍රෝන ධාරාව ' ) පැහැදිලිව දැක්විය යුතුය.
අමරසිරි කලංසූරිය
පුද්ගලික ජීවිතය
ඔහුට එක් වැඩිමහල් සහෝදරයෙක් වන නිශ්ශංක සහ සහෝදරයන් දෙදෙනෙක්: පද්මසේන සහ ආරියපාල. ඔහුගේ මව මිය ගියේ මාළු කට්ටක් උගුරේ හිරවීමෙනි. ටික කලකට පසු ඔහුගේ පියා කරුණාවතී සමඟ දෙවන වර විවාහ විය. ඇය කලණ සහ ඔහුගේ සොහොයුරන් තම දරුවන් මෙන් හොඳින් රැකබලා ගත්තාය. ඇයට දරුවන් තිදෙනෙකු ලැබුණු පසු කලණ සහ වැඩිමහල් සොහොයුරා තනිව ජීවත් වීමට සිතුවා. පසුව නිවාස කුලිය නොගෙවීම නිසා ඔවුන්ව ප්‍රසිද්ධියේ පන්නා දැමුවා. එතකොට අයියලා ජීවත් වුණේ ඉවත දමන කරත්තයක් තාවකාලික නිවසක් කරගෙන. වරක් මයියංගන පැත්තේ ගල් කඩන අතර කලණ මහනුවර ලියොන් කැෆේ අවන්හලේ බත් දවටන වැඩ කළේය.
විද්‍යුත් ආරෝපණය
විද්‍යුත් ධාරාව
මාධ්‍යයක් තුළින් විද්‍යුත් ධාරාව ගමන් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විද්‍යුත් සන්නයනය වේ. මෙහි ස්වභාවය ගමන් ගන්නා මාධ්‍යය සහ ආරෝපිත අංශු වර්ග මත වෙනස් වේ. ලෝහයක් වැනි සන්නායකයක් හරහා වූ ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රවාහය ලෙස හදුන්වන ලෝහක සන්නයනයක්, ද්‍රවයක් හරහා ගමන් කරන අයන (ආරෝපිත පරමාණු) ප්‍රවාහයක් වන විද්‍යුත් විච්ඡේදනයක් , විද්‍යුත්ධාරාවකට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. තත්පරයට මිලිමීටරයකින් කුඩා කොටසක් වු ඉතා අඩු ප්ලාවිත ප්‍රවේගයකින් අංශු චලනය වුවද ඒ ඔස්සේ පැතිරෙන විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයට ආලෝකයේ වේගයට ආසන්න වේගයකින් පැතිරිය හැක. මේ නිසා කම්බි වැනි සන්නායක මාධ්‍ය හරහා ඉතා වේගයෙන් විද්‍යුත් සංඥා යැවිය හැක.
අමරසිරි කලංසූරිය
පුද්ගලික ජීවිතය
ඔහු සුළු කම්කරුවෙකු ලෙස මහියංගනය ප්‍රදේශයේ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ සේවය කළේය. වයස අවුරුදු 18 දී ඔහු දෙවන ස්වේච්ඡා සිංහ රෙජිමේන්තුවේ සෙබළෙකු ලෙස වසර හයක් සේවය කළේය. 1966 දී ඔහු මහනුවර මල්ලිකා චිත්‍රාගාරයේ සේවය කළේය. ඔහු 1970 දී මහනුවර නගරයේ පැරණි සීනු විකිණීමේ ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළේය. එයින් ලාභ ලබන ඔහු මහනුවර නගරයේ ‘මයි ඉන්’ නමින් කුඩා මැහුම් සමාගමක් ආරම්භ කළේය. සාර්ථක වූ ඔහු ඇඳුම් මැසීමට ගොස් ටේලර් සාප්පු දෙකක් හිමිකර ගත්තේය. මෙහිදී ඔහුට හමුදාවට ඇඳුම් සාදා ගැනීමටත් [[ලලිත් ඇතුලත්මුදලි] වැනි නැඟී එන දේශපාලන චරිත සමඟ කරට අතගාන්නටත් අවස්ථාව ලැබුණි.
ඔහු අජන්තා තලතා කුමාරි ඒකනායක සමඟ විවාහ වන්නේ ඔහුගේ "My In" රෙදි සාප්පුව කරන අතරතුරය. ඇය ගම්පොල කන්‍යාරාමයේ සහ පේරාදෙණිය පුෂ්පදාන විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලැබුවාය. ඔවුන් 1972 දෙසැම්බර් 18 වන දින විවාහ වූ අතර, මෙම යුවළට පුතෙකු සහ දියණියන් දෙදෙනෙකු සිටී. ලොකු පුතා දුමින්ද ව්‍යාපාරිකයෙක් වන අතර විවාහ වී සිටින්නේ මානෙල් සමඟයි. වැඩිමහල් දියණිය මධුමතී කුමාරි විවාහ වී සිටින්නේ ධම්මික සේදර නම් වෛද්‍යවරයා සමඟ ය. බාල දියණිය වින්ධ්‍යා ශ්‍රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ සේවය කරයි.
විද්‍යුත් ආරෝපණය
විද්‍යුත් ධාරාව
ඉංජිනේරු හා ගෘහස්ථ යෙදීම්වල දී සරළ ධාරාව (DC) හා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාව (AC)  ලෙස ධාරාව වෙන්කොට සලකනු ලබයි. මෙය කාලය සමග ධාරාවේ විචලනය මත පදනම් වේ. සරළ ධාරාව යනු බොහෝ විද්‍යුත් පරිපථ වලට අවශ්‍ය වන ආකාරයේ  පරිපථයේ ධන සිට ඍණ දක්වා විද්‍යුත් කෝෂයකින් සපයන ධාරාවක් පරිදි ඒකාකාරීව එකම දිශාවකට ගමන් කරන ධාරාවකි. සාමාන්‍ය ආකාරයට මෙම ධාරාවද ඉලෙක්ට්‍රෝන නිසා ගමන් ගන්නේ නමි  සිදුවන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට සිදුවන ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රවාහයක් ඊට හේතු වේ. ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවක් යනු නැවත නැවතත් දිශාව මාරු වන ධාරාවකි. බොහෝ විට මෙම ධාරා  සෛනාකාර වේ. ප්‍රත්‍යාවර්ථ ධාරාවක කාලයත් සමග ආරෝපණයන්ගේ ශුද්ධ විස්ථාපනයන් නොමැති අතර ඒවා සන්නායකයක් තුල ස්පන්දනය වෙමින් පවතී. ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාවක් සඳහා ධාරිතාව හා ප්‍රේරතාව වැනි සාධක බලපෑ හැක. නමුත් ඒකකාරී සරළ ධාරාවක් මගින් මේවා නිරීක්ෂනය කල නොහැක. පළමුව ශක්තිය ලබාදීමේ දී වැනි අනත්‍ය( ඇති ‍හෝ නැති වන)   පරිපථ අවස්ථාවන්හිදී  මෙම ලක්ෂණ බොහෝ වැදගත් වි හැක.
අමරසිරි කලංසූරිය
රංගන වෘත්තිය
කිංග්ස්වුඩ් විද්‍යාලයේ සිසුවෙකු වූ ඡායාරූප සංගමයේ සාමාජිකයෙකු වූ තරුණයෙකු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද මිලිමීටර් 8 චිත්‍රපටයක් වන රැයත් දවලත් සඳහා ප්‍රධාන නළුවා ලෙස කලංසූරිය තෝරා ගන්නා ලදී. පසුව අධ්‍යක්ෂක රංජිත් පෙරේරා සමඟ විවාහ වූ මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළේ රූපවාහිනී නිවේදිකාවක් ද වූ අනෝමා වත්තලදෙණියයි. ඉන්පසුව ධර්මසේන පතිරාජගේ නිර්දේශය මත සුගතපාල සෙනරත් යාපා අධ්‍යක්ෂණය කළ හන්තානේ කතාව ආදර චිත්‍රපටයේ විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයකු ලෙස රඟපාන්නට ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණි. පතිරාජගේ අහස් ගව්ව, ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ අක්කර පහ, රංජිත් ලාල්ගේ නිම්වලල්ල වැනි චිත්‍රපටවල ද ඔහු විවිධ චරිත නිරූපණය කළේ දක්‍ෂ නළුවකු ලෙසිනි.
විද්‍යුත් ආරෝපණය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යා සංකල්ප
අමරසිරි කලංසූරිය
රංගන වෘත්තිය
කලංසූරිය 1978 දී එච්. ඩී. ප්‍රේමරත්නගේ "අපේක්‍ෂා" චිත්‍රපටයේ රඟපාන්නට විය. ටික කලකට සිනමාවෙන ඈත් වූ ඔහු, විරාමයෙන් පසු ඔහුගේ දෙවන චිත්‍රපටය වන "පරිත්‍යාගය" චිත්‍රපටයේ රඟපාන්නට විය. මෙම චිත්‍රපටය සදහා ඔහුට OCIC සහ සරසවිය වෙතින් සම්මානට පවා පාත්‍ර විය. ඔහු 1986 ජනාධිපති සම්මානයේ පූජා වෙනුවෙන් හොඳම සහය නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය. කලංසූරියගේ අනෙකුත් කැපී පෙනෙන චිත්‍රපට අතරට ඇතුළත් වන්නේ: තරංගා, බඹරු ඇවිත්, අපේක්ෂා, අනුපමා, පොඩි මල්ලි, කාංචනා, පරිත්‍යාගය, සිංහබාහු, වජිරා, සක්විති සුවය, යස ඉසුරු, ඩොරිංගේ සයනය, පූජා, පොඩි විජේ, අහස් මාලිගා සහ 'සාගරයක් මැද' චිත්‍රපටයි. 1974 වසරේ "අහස් ගව්ව" චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් විචාරක සම්මානය දිනාගත් ඔහු 1982 වසරේ හොඳම සහය නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානයත්, 1986 වසරේ හොඳම සහය නළුවාට හිමි සරසවිය සම්මානයත්, "පූජා" චිත්‍රපටිය වෙනුවෙන් හොඳම සහය නළුවාට හිමි ජනාධිපති සම්මානයත් දිනාගත්තා.
කලණසූරිය ලංකාවේ ප්‍රථම රූපවාහිනී කතාමාලාව වන දිමුතු මුතු අධ්‍යක්ෂණය කළේ ඩී. බී. නිහාල්සිංහ. නාට්‍ය නළුවෙකු ලෙස ඔහු ‘‘පොඩි විජේ’’ නාට්‍ය නිෂ්පාදනය කර එහි රඟපෑවා. තවත් විරාමයකින් පසු කලංසූරිය 2001 වසරේ රොඩ්නි විදානපතිරණ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ශිල්ප දෙනුමැන චිත්‍රපටය සමඟ නැවතත් සිනමාවට පිවිසියේය.
සුජිත් ලක්මාල් වීරසේකර විසින් 2015 දී "දුක දින දිවියක අමරණීය සැමරුම කලන්" ('දුක ජීවිතයක අමරණීය සැමරුම්') නමින් ස්වයං චරිතාපදානයක් ලියා ඇත.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ආරෝග්‍යශාලා
ආරෝග්‍යශාලා හෙවත් රෝහල් යනු විශේෂිත කාර්ය මණ්ඩලයක් සහ විශේෂිත උපකරණ භාවිත කරමින් නේවාසික ප්‍රතිකාරද සහිතව සෞඛ්‍ය සේවා සපයන ආයතන වෙති.
නූතනයේදී රෝහල් සඳහා සාමාන්‍ය වශයෙන් අරමුදල් ලබාදෙනු ලබන්නේ අදාළ රජයෙන්, සෞඛ්‍ය සංවිධාන මඟින් (ලාභ ලබන හෝ ලාභ නොලබන), සෞඛ්‍ය රක්‍ෂණ මඟින් හෝ පුණ්‍යාධාර ආයතන මඟින් සෘජුවම සිදුකරන පරිත්‍යාග වශයෙනි. අතීතයේදී කෙසේ නමුත් ඒවා සඳහා ආධාර සපයනු ලැබුවේ ආධුනික ආයතන සහ පුණ්‍යාධාර ලබාදෙන පුද්ගලයන් හෝ නායකයන් මඟිනි. මේ හා සමානව නූතන රෝහල්වල ප්‍රධාන වශයෙන් වෛද්‍යවරුන්, ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් සහ හෙද සේවයන්ගෙන් සමන්විත කාර්ය මණ්ඩලයක් ඇත. අතීතයේදී මෙම කර්තව්‍යයන් සාමාන්‍යයෙන් සිදු කරනු ලැබුවේ ආගමික නායකයින් හෝ ස්වේච්ඡා සේවකයන් මඟිනි.
වර්ග
විවිධ රටවල විවිධ වර්ගීකරණ ක්‍රම පවතී. ඇතැම් රෝගීන් රෝහල් කරා පැමිණීමෙන් රෝග සඳහා නිර්ණයක් ලබාගැනීම හා ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම පිණිස වන අතර ඉන්පසුව ඔවුන් බාහිර රෝගීන් ලෙස ප්‍රතිකාර ලබා පිටව යති. තවත් රෝගීන් පිරිසක් රෝහල්වල සති ගණනන් හෝ මාස ගණන් නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබති. රෝහල් සාමාන්‍යයෙන් අනෙක් වර්ගයේ වෛද්‍ය පහසුකම් මගින් වෙනස් වනුයේ ඒවා මගින් රෝගීන් සඳහා නේවාසික ප්‍රතිකාර ලබාදෙමින් සත්කාර කිරීමේ ඇති හැකියාව නිසා ය.
මහ රෝහල්
ප්‍රධාන වශයෙන් හදුනාගැනීමකට ලක් වූ රෝහල් වනුයේ මෙම මහ රෝහල් වන අතර එමගින් විවිධ වර්ගයේ රෝග සහ අනතුරු සඳහා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන අතර හදිසි අවස්ථාවන්වලදී සෞඛ්‍ය සඳහා අවධානම් එල්ල වන අවස්ථාවන්වල දී ප්‍රතිකාර ලබාදීම සඳහා හදිසි අනතුරු අංශයක් සහ හදිසි අනතුරු වාට්ටු පිහිටා ඇත. මහ රෝහලක් යනු එය පිහිටා ඇති ප්‍රදේශයක ප්‍රධාන සෞඛ්‍ය සේවා පහසුකම් ලබාදෙන ආයතනය වන අතර එහි දිගු කාලීනව රෝගීන් හට ප්‍රතිකාර ලබාදීම පිණිස දැඩිසත්කාර ඒකකයක් සහ ප්ලාස්ටික් සැත්කම් අනෙකුත් සාමාන්‍ය සැත්කම්, ශල්‍යාගාර , සූතිකාගාර හා රසායනාගාර වැනි විශේෂ පහසුකම් ද ඇත. විශාල නගරවල්වල විවිධ ප්‍රමාණයේ සහ විවිධ පහසුකම් සපයන විවිධ වර්ගයේ රෝහල් පවතී.
විශේෂ පහසුකම් සහිත රෝහල්
මෙවන් රෝහලක් තනි ගොඩනැගිල්ලක් හෝ මණ්ඩපයක් විය හැකිය. (විසි වන ශත වර්ෂයට ප්‍රථම පැවති බොහෝමයක් රෝහල් තනි ගොඩනැගිල්ලකින් ආරම්භ වූ අතර එය පසුකාලීනව මණ්ඩපයක් බවට පත් වුණි. ඇතැම් රෝහල් වෛද්‍ය පරීෂණ සහ පුහුණු කිරීම සදහා පසු කාලීනව විශ්ව විද්‍යාල හා අනුබද්ධ කරන ලදී. ලොව පුරාම බොහොමයක් රෝහල් රජය හෝ පුණ්‍යාධාර ආයතන මගින් ලාභ නොලබන ආයතන ලෙසද නඩත්තු කරනු ලබයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුල බොහෝමයක් රෝහල් ලාභ ලැබීමේ අරමුණින් තොරව පවත්වා ගෙන යනු ලබයි.
වෙනත් පහසුකම්
බොහෝ රෝහල් සඳහා ස්වේච්ඡා වැඩ සටහන් ඇති අතර මෙහිදී බොහෝ පුද්ගලයන් හට (ශිෂ්‍යයින් හා ජේෂ්ඨ පුරවැසියන් ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වී විවිධ සේවාවන් ලබාදිය හැකිය.
විදුලිය සැපයීම් විසන්ධි වූ අවස්ථාවන්වලදී ඒ සදහා ක්‍රියාකාරී වීමට අතිරේක විද්‍යුත් සැපයුම් ඒකකයක් පවත්වා ගැනීම නිත්‍යානුකූලය. මීට අමතරව හදිසි අවස්ථාවකදී රෝගීන් වෙත ලබාදෙන ප්‍රතිකාර නිසි පරිදි පවත්වාගෙන යෑම සඳහා වඩා හොද යටිතල පහසුකම් පද්ධතියක් පැවතීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ආරෝග්‍යශාලා
ඉන්දියානු දර්ශනය
https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_philosophy#Ancient_Indian_philosophy
ප්‍රවර්ගය:දර්ශන‍යේ ඉතිහාසය
මන්මෝහන් සිං
මන්මෝහන් සිං ( උපත 1932 සැප්තැම්බර් 26 ) වර්ෂ 2004 මැයි 22 සිට 2014 මැයි 26 දින දක්වා කාලය තුළ දාහතරව‍න ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය ලෙස කටයුතු කළේ ය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1932 උපත්
ඔඩ්ඩුසුඩාන් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ඔඩ්ඩුසුඩාන් ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, උතුරු පළාතේ,   මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි. ග්‍රාමසේවා වසම්
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කය
කඩුගන්නාව අම්බලම
කඩුගන්නාව අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි පැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. A1 මහා මාර්ගයේ කොළඹ සිට මහනුවර දක්වා ගමන් කිරීමේදී හමුවන, කඩුගන්නාව වැලමිට වංගුවට මීටර කිහිපයක් මෙපිට පාරේ වම්පසින්, මෙම ඉපැරණි කඩුගන්නාව අම්බලම දැක ගත හැකිවේ.
ඉදිකිරීම
ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලනය යටතේ, 18 වන සියවසේ මුල් යුගයේදී ඉදිකරන්නට ඇතැයි සැළකෙන මෙම අම්බලමට, මේ වන විට වසර 200ක් වත් සම්පූර්ණ වී ඇතැයි පැවසේ. එකල මෙය, වෙළෙන්දන් හා විවිධ සංචාරකයින්ගේ ගමන් වෙහෙස නිවාලන ප්‍රකට තාවකාලික නවාතැන් පොළක් වූ බව සඳහන් වෙයි.
වර්ථමානයේදී පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකමකින් යුතු ඉදිකිරීමක් ලෙස සළකනු ලබන මෙම අම්බලමෙහි වාස්තු නිර්මාණ කලාව, මහනුවර යුගයේ වාස්තු නිර්මාණ කලාවන්ට සමාන බව දැකගත හැකිවේ.
ප්‍රතිසංස්කරණය
ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්ථමේන්තුවේද සහය සහිතව මෑතකදී, ශ්‍රී ලංකා සංචාරක අමාත්‍යාංශය විසින් කඩුගන්නාව අම්බලම ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අම්බලම් ප්‍රවර්ගය:කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
Cook
Cook or The Cook වෙත යොමු විය හැක්කේ:
ගිලන් බාරේ සහලක්ෂණය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සහලක්ෂණ
කන්චිකුටිචාරු
කාංචිකුඩිචාරු යනු ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාරා දිස්ත්‍රික්කයේ දෙමළ ගම්මානයකි.
ගන්දර, ශ්‍රී ලංකාව
ගන්දර යනු, ශ්‍රී ලංකාවෙහි දකුණු දිග වෙරළ තීරයෙහි, කොළඹින් කිමී 168ක් පමණ දුරින් මාතර දිස්ත්‍රික්කයෙහි පිහිටි ගම්මානයකි. එය මාතර ප්‍රදේශයෙහි වැදගත් ගම්මානයකි. 2004 දෙසැම්බර් මාසයෙහි ආසියානු සුනාමිය වෙතින් එයට සුළු බලපෑම් එල්ල විය.
ලෙසෝතෝ
මෙම රාජ්‍යයෙහි නිල නාමය 'ලෙසොතෝ රාජධානිය" නම් වේ. ලෙසොතෝ සිවි දෙසින්ම වට වී ඇත්තේ දකුණු අප්‍රිකානු ජනරජයෙනි. රටෙහි වපසරිය වර්ග කිලෝමීටර් 30,000 කට (වර්ග සැතපුම් 11583 කට ) මඳක් වැඩි ප්‍රමාණයකි. ඇස්තමේන්තු ගත ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 1,800,000 කි. එහි අගනරගය ද, විශාලම නගරයද වනුයේ 'මසේරු" ය. ලොව පිහිටි රටවල් අතරින් වඩාත්ම දකුණු දෙසින් වටවී පවතින රට වනුයේ ද ලෙසෝ‍තෝ ය. එය පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජික රටකි. 'ලෙසෝතෝ' යනු 'ලෙසොතෝ' බස කථා කරන ජනතාවගේ රට යන්නෙහි දළ පරිවර්තනයකි. ජනගහනයෙන් සියයට 40% පමණ දිවි ගෙවනුයේ දිනකට අවම ජාත්‍යන්තර ආදායම් මට්ටම වන ඩොලර් 1.25 කටත් වඩා අඩු ආදායමක් ලබමිනි.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව
ලංකාවේ පළමු පුවත්පත colombo jurnol වේ.(1832).ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සිංහල පුවත්පත බුලත්ගම ධර්මාලංකාර හිමිගේ මූලිකත්වයෙන් පල කළ "ලංකාලෝකය"(1860) වේ.නමුත් මෙය රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ලියාපදිංචි වූ පුවත්පතක් නොවේ.ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ ලියාපදිංචි මුල්ම පුවත්පත වන්නේ "ලක්මිණි පහන"(1962) පුවත්පත වේ.මෙහි කතුවරයා වන්නේ කොග්ගල ප්‍රඟ්දාශේඛර පඬිතුමාය.
ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු සඟරාව වන්නේ,1832දී පළවූ "මාසික තෑග්ග" වේ.පසුව 1840දී "ලංකා නිධානය" සඟරාව පළ විය.
ඖෂධවේදීමය බෙහෙත්
thumb| ඖෂධ ලෙස සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යවහාරවන ඖෂධවේදීමය බෙහෙත් යනු ඖෂධවේදීමය ක්‍රියාකාරිත්වයක් සහිත රසායනික ද්‍රව්‍යයවේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් ලැයිස්තුව
බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාරය යටතේ බිහි වූ පුවත්පත්-
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය: ජනමාධ්‍ය
ඖෂධවේදීමය බෙහෙත්
සාමාන්‍ය වශයෙන් ව්‍යහාරයේ දැක්වෙන පරිදි බෙහෙතක් වන අතර එය යම්කිසි රෝගයක් වළක්වා ගැනීම, සුවකර ගැනීම, වේදනාවක් අඩුකර ගැනීම හෝ ආතතිය, බඩගින්න හෝ යම්කිසි අපහසුතාවයක් මගහරවා ගැනීම පිණිස භාවිතා කරන ද්‍රව්‍යයකි. ඖෂධ භාවිතා කිරීම යනු යම්කිසි රෝග අවස්ථාවකදී ඖෂධයක් නිසි පරිදි පරිහරණය කිරීමයි. මෙයට තවත් සමාන යෙදුමක් වනුයේ භිෂග් චිකිත්සාවයි. ඖෂධ මගින් ප්‍රතිකාර ලබාදීම යනු යම්කිසි රෝගයක් සුව කිරීමේ අභිප්‍රායෙන් යම්කිසි ඖෂධයක් පරිහරණය කිරීමයි. මෙමගින් ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී භාවිතාවන ක්‍රමෝපායන් හා කායික වෛද්‍ය විද්‍යාවේදී සිදු කරන ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස පැහැදිලි වේ. මෙම අංශ දෙකෙහි ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසයෙහි සදහන් වේ. සායනික ක්‍රියාකාරකම්වල දී ඖෂධ පරිහරණය කිරීම සායනික ඖෂධ විද්‍යාව ලෙස හැදින්වේ. (Clinical Pharmacology) මෙලෙස ඖෂධ යොදා ගෙන ප්‍රතිකාර කිරීම මගින් කායික වෛද්‍ය සහ ශල්‍ය වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රවල ප්‍රායෝගික යොදා ගැනීම් අතර වෙනස පැහැදිලි වේ.
වර්ගීකරණය
ඖෂධ භාවිතා කිරීම සාමාන්‍යයෙන් විවිධ ක්‍රමවලට වර්ගීකරණය කරනු ලබයි. උදා - එහි රසායනික ගුණාංග අනුව, ඖෂධය ලබාදෙන ක්‍රමය අනුව හෝ ඖෂධය මගින් බලපෑමට ලක්වන ජෛව විද්‍යාත්මක පද්ධතිය අනුවය. මෙලෙ‍ස වර්ගීකරණය සදහා පුළුල්වම භාවිතා වන විස්තරාත්මක වර්ගීකරණ පද්ධතිය වනුයේ Anatomical Therapeutic Chemical Classification System (ATC system) ය.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ඖෂධවේදය ප්‍රවර්ගය:ඖෂධ විද්‍යාව