cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
එයාර් බස් A380
නිෂ්පාදන හා භාරදීමේ ප්‍රමාදයන්
A380 නිෂ්පාදනයෙදී සිදු වූ ප්‍රමාද දෝෂයක් වන්නේ ගුවන් යානයේ කිලෝමීටර් 530ක් දිග වූ වයර් පරිපථය සැදිමේ දී සිදු වූ ප්‍රමාදයි.2005 ජූනි මස එයාර් බස් සමාගම තම ප්‍රථම නිෂ්පාදන ප්‍රමාදය ප්‍රකාශ කළහ.එය මාස 6ක ප්‍රමාදයකි.තවද 2006 ජුනි මස එයාර් බස් සමාගම විසින් තම දෙවන ප්‍රමාදය ප්‍රකාශ කළහ.එම නිසා භාර දීමේ කාලය මාස 6ක් පමණ කල් දැමීමට සමාගමට සිදු විය.
සේවයට එකතු වීම
2007 වසරේදී ඔක්තෝබර් මස 15 දින සිංගප්පුරු ගුවන් සමාගමට යවන ලද A380 ගුවන් යානය සිංගප්පුරු ගුවන් සමාගම විසින් 2007 වසරේ ඔක්තෝබර් 25 දින සිට ගුවන් යානා අංක SQ380 යටතේ සිංගප්පූරුවේ සිට සිඩ්නි දක්වා ධාවනයට එකතු විය.එමිරේට් ගුවන් සේවය A380 ගුවන් යානා ධාවනයට එක කළ දෙවන ගුවන්යානා සේවාව ලෙස ඩුබායි සිට නිව්යෝක් දක්වා ගුවන් ගමන් ආරම්භය කළහ.
2008 සැප්තැම්බර් 19 සිට Qantas ගුවන්යානා සමාගම මෙල්බර්න් සිට ලොස්ඇන්ජලීස් දක්වා ගුවන් ගමන් ආරම්භ කළේය.2009 ඔක්තෝබර් මස Air France ගුවන්යානා සමාගමටත් 2010 මැයි මස තමන්ගේ ප්‍රථම A380 ගුවන්යානා ගත්තේය. සියවැනි A380 ගුවන් යානය මැලේසියානු ගුවන් සමාගම මිලදී ගත්තේය.
විශ්ලේෂණය
A380 ගුවන්යානා ප්‍රධාන ආදර්ශන 2කි.ඒවා නම් මගීන් 555 දෙනෙක් තත්වය(class) 3ක් යටතේ හෝ මගීන් 853 දෙනෙක් (මගීන් 538 ඉහල තට්ටුවේ හා මගීන් 315 දෙනෙක් පහළ තට්ටුවේ) එකම තත්වය යටතේය.මෙහි පළමු ආදර්ශනය නොනැවතී හොංකොං සිට නිව්යෝක් හෝ සිඩ්නි සිට ඉස්තන්බුල් දක්වාත් ධාවනය කල හැක.දෙවන ආදර්ශනය ටොන් 150ක් ඔසවාගෙන පියසාර කළ හැක.
එන්ජින් පද්ධතිය
A380 හි ප්‍රධාන එන්ජින්(තල සහිත )2ක් ඇත. A380 නිෂ්පාදනයේ දී එන්ජිමේ ශබ්දය අඩු කර ගැනීම වැදගත් සාධකයකි. මෙහි ශබ්ද පාලනය නිසා A380 ට සම්මානයක් පවා හිමි වී තිබේ.
උසස් අමුදව්‍ය
ගුවන් යානා බද නිපදවා ඇත්තේ ඇලුමිනියම් යොදා ගෙනය. Carbon-fibre reinforced plastic, glass-fibre reinforced plastic සහ quartz-fibre reinforced plastic යොදා ගුවන් යානයේ තටු හා දොරවල් නිපදවා ඇත.A380 ගුවන් යානය ප්‍රථම වරට ෆයිබර් ප්ලාස්ටික් යොදා තටු නිපදවා ඇති වාණිජ යොදා ගෙන ගුවන් යානයේ ඉදිරිපස බද කොටස නිපදවා ඇත.මෙම බද කොටස නිපදවීමේදී නවීන ලේසර් වෑල්ඩින් ක්‍රම උපයෝගී කරගෙන ඇත.මේ නිසා ගුවන් යානයේ බර අඩු වන අතර යානයේ ශක්තිමත් බව වැඩි වේ.
ගුවන් යානයේ තටු නිපදවීම සදහා යොදා ගත් කාබන් ෆයිබර් නිසා බර අඩු වන නමුත් පසු කාලයේදී තටු වල ඇති වූ යම් යම් දෝෂ නිසා බරින් වැඩි සාමාන්‍ය ඇලුමිනියම් භාවිතා කිරීමට සිදු විය. මෙමගින් යානයේ බර කිලෝ 90ක් පමණ වැඩි වූ බව සදහන් වෙයි.
මගීන්ගේ පහසුකම්
මෙම A380 ගුවන් යානයේ මගී කුටිය නිපදවා ඇත්තේ මගීන්ගේ මහන්සිය අඩු කර ගත හැකි වන පරිදිය.මගී කුටියට එන්ජින් ශබ්දය අඩුවෙන් ඇසෙනා පරිදි නිපදවා ඇත.සාමාන්‍ය ගුවන් යනා වලට වඩා මෙහි මගී කුටිය වඩාත් සුවපහසුය. මගී කුටියේ විශාල ජනෙල් පිහිටා ඇති අතර කුටියේ ඉහලට වන්නට මගී ගමන් මලු තැබීමට විශාල රාක්ක නිපදවා ඇත.
ගුවන් යානයේ ඉහල හා පහල තට්ටු පඩිපෙළවල් 2කින් සම්බන්ධ වේ.එම පඩිපෙළ මතින් එකවර මගීන් දෙදෙනෙකුට පහසුවෙන් ගමන් කළ හැකි වන පරිදි විශාලත්වයකින් යුතුය.මෙහි සාමාන්‍ය පන්තියේ එකවර මගීන් 853 දෙනෙකුට ගමන් කළ හැක. මගී කුටියේ ඇතුලත ආලෝකය ලාබා දෙන්නේ විදුලි බුබුළු රහිත LED වලිනි.මෙම LED මගීන් කුටියේ ආලෝකය අදුර,දහවල් හෝ අතරමැදි යන ආලෝක තත්ව ලබා ගැනීම සදහා යොදා ගත හැක.
මෙහි මගීන්ට නිදහසේ ගත කිරිමට බීම හල් ,විවේකි ස්ථාන නිපදවා ඇත.තවද මෙහි රූපලාවන්‍යගාරයක් ද පිහිට ඇත.
ගොඩබිම් මෙහෙයුම්
1990 වසරේදී ගුවන් යානා නිෂ්පාදකයන් බෝයිං 747 ගුවන් යානා වලට වඩා විශාල යානා නිපදවීමට තීරණය කර තිබේ.මේ අනුව ගුවන්තොටුපල නිෂ්පාදකයන් "80-metre box" නිර්මාණය කරයි. එමගින් air port gate වලට 80m පමණ උස ගුවන් යානා වලට පවා සම්බන්ධ විය හැක.මෙම ප්‍රමිතියට අනුව A380 ගුවන් යානය නිපදවා ඇත.තවද පළල 60m වන පරිදි නිපදවා ඇත.එය ගුවන්තොටුපල ගොඩබිම් මෙහෙයුම් වලට වාසියකි.
A380 ගුවන් යානයේ ඉහල තට්ටුවට ළගා වීමට හැකි සේවා වාහන අවශ්‍ය වේ.තවද A380 වැනි විශාල බරකින් යුතු ගුවන් යානා ගොඩබිමේ පාලනය සදහා අවශ්‍ය වන ට්‍රැක්ටර් රථද ගුවන්තොටුපල සතු විය යුතුය.
වැඩිදියුණු වූ A380-800
2010 වසරේදී එයාර් බස් සමාගම තමන් වැඩි දියුණු කරන ලද A380 ගුවන් යානා නිපද වූ බව ප්‍රකශ කළහ.එහිදී ගුවන් යානයේ ගෙන යා හැකි උපරිම බර ප්‍රමාණය වැඩි කර තිබේ.බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් සමාගම හා එමිරේට් ගුවන් සමාගම් මෙම වැඩි දියුණු කරන ලද ගුවන් යානා ප්‍රථම වරට මිල දී ගත්හ.
තවද 2012 වසරේදී එයාර් බස් සමාගම විසින් A380 ගුවන් යානය තවදුරටත් වැඩි දියුනු කරමින් එහි ගෙන යා හැකි උපරිම බර ප්‍රමාණය තවත් වැඩි කළහ.
ඇනවුම් හා භාරදීම්
දැනට පාරිභෝගිකයන් 20 දෙනෙක් පමණ A380 ගුවන් යානා ඉල්ලුම් කර තිබේ. ඒ අතර වැදගත් පුද්ගලයන් ද සිටි.2014 පෙබරවාරි වන විට A380 ගුවන් යානා ඇනවුම් 324 ලැබී ඇත.එයාර් බස් සමාගමේ විශාලම පාරිභෝගිකයා වන්නේ එමිරේට් ගුවන් සමාගමයි.ඔවුන් දැනට ගුවන් යානා 140ක් ඉල්ලුම් කර ඇත. .
සිද්ධීන් හා අනතුරු
2010 නොවැම්බර් 4 වන දින Qantas ගුවන් සමාගමට අයත්   32 දරණ ගුවන් යානය සිංගප්පූරුවේ  Changi ගුවන්තොටුපලේ සිට  සිඩ්නි ගුවන්තොටුපල දක්වා පියසර කරමින් තිබියදී එන්ජිමක ඇති වු කාර්මික දෝෂයක් නිසා යානය නැවත සිංගප්පූරුව බලා නැවත හරවාගෙන ඒමට සිදු විය.එහිදී කිසිදු මගියෙකුට හෝ කාර්ය මණ්ඩලයේ කිසිවෙකුට හානියක් සිදු නොවිය.
පිරිවිතර
Sources: Airbus A380 specifications
මගධ රාජාවලිය.
බ්රිවහදාත රාජ වංශය
පුරාණ විස්තරයෙහි එන අර්ධ වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියක් දරණ පාලකයින්
ප්‍රාද්යෝතා රජපෙළපත
වායු පූරාණය පාදක කොට ගත් ගණන් බැලී‍ම් වලට අනුව ක්‍රි.පූ. 799-684 කාලය තුල රජ කරන ලද රජ වරුන්
සටහන්
{|
කොස් කල්තබා ගැනීම
කොස් ගස ඈත අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාවෙ ජන ජීවිතය හා සැබැදි ශාකයකි. පනා,හෙරලි වැනි අපූර්වතම නම් වලින් හැදින්වෙන කොස් ගස පැරැන්නෝ බත් ගස ලෙසද හැදින්වීය. ආටොකොපස් හෙටරො‍ ෆිලස් (Artocarpus Beterophyllus)යන උද්භිද විද්ය්‍යාත්මක නමින් හදුන්වන කොස් ගස මොයේෂියේ කූලයට අයත් ද්වී බීජ පත්‍රී ශාකයකි කොස්වල ප්‍රධාන සංඝඨකය වන්නේ කාබෝහයිඩ්‍රේට්ය මීට අමතරව ‍‍ප්‍රෝටීන,ඛනිජ ලවණ හා විටමින් වර්ගද එහි අඩංගු වේ.
කොස් ඵලයෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ළපටි අවස්ථාටවි සිට ‍ෙමිරැ අවස්ථාව දක්වා ඔනෑම අවස්ථාවකදී ආහාරයට ගත හැකි වීමයි.කොස් ඵළය ඉදීමෙන් පසු මිහිරි පළතුරකි.කොස් ආහාරයට ගැනීමේදී එළවලුවක් හා පළතුරක් පමනක් නොව එය බත් වෙනුවට ආදේශ කළ හැකි ප්‍රධානතම ආහාරයයි.
ශ්‍රී ලංකාවෙ කොස් කල්තබා ගැනීම
අතිතයේදි ශ්‍රී ලංකාවෙ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වල ගෘහනියන් විසින් අවාරයේදි පරිභෝජනයට ගැනිම සදහා වශයෙන් කොස් කල්තබා ගත් අතර වැල වරකා පලතුරක් ලෙස කල් තබා‍ගෙන පරිභොජනය කලහ. රසය ගුණය පෝෂනයට හානි නෙවෙන සේ කොස් කල් තබා ගැනිම සදහා භාවිත කළ ක්‍රමවේද වර්තමානයේ රසායනික ද්‍රව්‍ය යෙදා සෞඛ්‍යයට අහිතකර ක්‍රමවේද වලට වඩා බෙහෙවින් අගය කළ යුතුය
කොස් මදුළු
කොස් මදුළු කල් තබා ගැනීමේ දී අටු කොස් මදුළු ලෙස කල් තබා ගැනීම සිදු කල හැකි ය.
කොස් සිවිඩි
මෙම ක්‍රම වලට අමතරව අපතේ හරින කොස් සිවිඩි පවා කදිම ආහාරයක් ලෙස කල් තබා ගැනීමට පැරැන්නෝ සමත් වූහ. අපතේ හරින කොස් සිවිඩි ගෙන නටන වතුරේ දමා තම්බා ගත යුතු ය.ඉන් පසු හොදින් අවුවේ තබා හොදින් තෙතමනය ඉවත් වෙන පරිදි වේලා ගනී. කල් තබා ගැනීම සදහා හොදින් භාජනයක අසුරා වාතය ඇතුළු නොවන සේ වසා තබයි.කොස් අවාරයේ දී එම වේලා ගත් සිවිඩි තෙම්පරාදුවක් ලෙස සකසා ගනී.
මූලාශ්‍ර
ගොවිබිමට අරුණලු (ජාතික රූපවාහිනී සේවය මගින් විකාශිත රූපවාහිනී වැඩසටහන)
සාබායියන්වරු
සාබායියන්වරු
මාරිබ්හි බාර්යන් දේවස්ථානය - ක්‍රි.පූ. 8වන ශත වර්ෂයේ දී ඉදි කළ අතර වසර දහසකට ආසන්න කාලයක් භාවිතයට ගැණුනි.
thumb| අල්මාන් සඳ දෙවියා අමතා කළ සාබායියයන් සෙල් ලිපිය. මෙහි දකුණු අරාබිය දෙවිවරු පස්දෙනා, අධිරාජ්‍යවරු දෙදෙනා හා පාලකවරු දෙදෙනා ගැන සඳහන්ය. (ක්‍රි.පූ. 7වන ශත වර්ෂය)
thumb| අල් බයිඩා හි දී හමු වූ “ලෝකඩ මිනිසා” (අල් බයිඩා යනු පුරාණ ෂේබා රාජධානියේ නෂ්ම්ය) ක්‍රි.පූ. 5-6 සියවස - ලූර් කෞතුකාගාරය
සාබායියන්වරු යනු දැනට නිරිත දිග අරාබියානු අර්ධද්වීපයේ යේමනය ලෙස හැඳින්වෙන ප්‍රදේශයේ විසූ පුරාණ දක්ෂිණ අරාබි භාෂාව කතා කළ පුරාණ මානව කොට්ඨාශයකි. ක්‍රි.පූ. 2000 සිට ක්‍රි.පූ. 8 වන සියවස දක්වා සමහර සාබායියන්වරු රතු මුහුදෙන් ඔබ්බෙන් වූ තම ආධිපත්‍ය හේතු කොට ගෙන උතුරු ඉතියෝපියාවේ ඩර්ම්ට් හි හා ඒරිට්‍රියාවෙහි ද වාසය කළහ.
ඉතිහාසය
පුරාතන සාබායියානු රාජධානිය 2වන සහස්‍රයේ මුල් භාගයේ සිට ක්‍රි.පූ 1වන සියවස දක්වා පැවතිණි. ක්‍රි.පු. 1 වන සියවසේ දී එය හිම්යාරයිට්වරු අතින් පරාජයට පත් විය. නමුත් සබා සහ දූ - රයිදන් හි පළමු හිම්යාරයිට් අධිරාජ්‍යයේ කැඩී බිඳී යාමත් සමගම ක්‍රි.පූ 2 වන ශතවර්ෂය මුල් භාගයේදී මධ්‍ය - සබායියානු රාජධානිය නැවත ඇති විය. එය අවසාන වරට නැවත 3 වන ශතවර්ෂය අග භාගයේදී හිම්යාට්වරු අතට පත් විය. එහි අග නගරය වූයේ මාරිබ්ය. රාජධානිය පිහිටා තිබුණේ මධ්‍ය කාලීන අරාබි භූගෝල ශාස්ත්‍රඥයින් සයිහාඩ් ලෙස නම් කළ (වර්තමානයේ රුම්ලට් - අල් - සබාටයන් ) කාන්තාරය දිගේය.
සාබායියන්වරු දකුණු අරාබි ජනතාව වූහ. පුරාණ යේමනයේ ප්‍රාදේශීය අරාබි රාජධානි තිබිණි. රතු මුහුද දිගේ උතුරින් මයිනානියන් වරුද නිරිත දිග ප්‍රදේශයෙන්ද සාබායියන් වරුද ඊට නැගෙනහිරින් ක්වාටාබනියන්වරු ද ඊටත් නැගෙනහිරින් හයිදුමයිට්වරුද සිටියහ.
අනෙකුත් අරාබි සහ යේමන රාජධානි සේම සාබායියන් වරුද බොහෝලාභ ඉපදවිය හැකි කුළුබඩු ව්‍යාපාරයේ (විශේෂයෙන් කට්ට කුමංචල් සහ සුවඳ ලාටු ) යෙදී සිටියහ‍. ෂේබාහි බිබ්ලිකල් රාජධානියේ ජාතියටම මොවුන්ද අයත් වූ බව බොහෝ විද්‍යාඥයින් දැනට විශ්වාස කරන දෙයකි. මුස්නාඩ් අක්ෂර මාලාව (පුරාණ දකුණු අරාබියානු) පිළිබඳ බොහෝ ශිලා ලේඛන වගේම වැල් අකුරින් ලියවුණු සාබුර් ලියවිලිද බොහෝ ගණනක් හමු වී ඇත.
රතු මුහුදේ වූ තම ආදිපත්‍යය හේතුවෙන් සබායින්වරු උතුරු ඉතියෝපියාවේ සහ එරිට්‍රියාවේද ජීවත් වූහ. එකළ ඩර්මට් රාජධානිය බල පැවැත්වුණි. බොහෝ නවීන ඉතිහාසඥයින් ප්‍රකාශ කරන පරිදි මෙම ශිෂ්ටාචාරය ඒක දේශික එකකි. සමහරු අතීතයේ ප්‍රකාශ කළ පරිදිම, ඩර්මටය ස්වදේශික ජනතාවගේ සහ උසස් සම්භවයේ සාබායියන් වරුන්ගේ මිශ්‍රණයක ප්‍රතිඵලයක් යැයි කියති. ඉතා සුළුතරයක් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ සාබායියානුවරු හෝ එට්‍රියන් හා ඉතියෝපියන්වරු, පුරාණ සාබායියන් සංක්‍රමණිකයන්ගෙන් නැවත එන්නන් බවයි. ඒ ඉතා අල්ප සාක්ෂි ප්‍රමාණයක් පදනම් කොට තැණුනු කල්පිතයකි.
“ දිව්‍යයමය ඔගස්ටස්ගේ ක්‍රියා” හි ඔගස්ටස් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ හමුදාව සාබායියානු බල ප්‍රදේශය වන මාරිබාවට පැමිණිනු බවයි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Sabaeans
බේක්ලයිට්
බහු අවයවිකයකි. බේක්ලයිට්, හෝ පොලිඔක්සිබෙන්සිල්මෙතිලෙන්ග්ලිනෝලන්හයිඩ්‍රයිඩ්, යනු මුල් ප්ලාස්ටික් වර්ගයකි.
ජිංජී නායක්වරු
ජිංජී නායක්වරු (සෙංජි නායක්වරු) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.ව. 16වන සිට 18වන සියවස දක්වා තමිල් නාඩුවේ ජිංජී කුමාරධානිය පාලනය කළ පාලකයෝ ය. They were subordinates of the imperial Vijayanagara emperors, and were appointed as provincial governors by the Vijayanagar Emperor who divided the Tamil country into three Nayakships viz., Madurai, Tanjore and Gingee. Later, after the fall of the Vijayanagara's Tuluva dynasty, the Gingee rulers declared independence. While they ruled independently, they were sometimes at war with the Tanjore neighbors and the Vijayanagara overlords later based in Vellore and Chandragiri.
Further reading
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ රාජවංශ
රණතුංග කරුණානන්ද
රණතුංග කරුණානන්ද (21 මැයි 1936 – 1975) නැතහොත් "මැරතන් කරූ" (රණතුංග ජයසේකර කෝරාළලාගේ කරුණානන්ද) යනු ශ්‍රී ලාංකික හිටපු මළල ක්‍රීඩකයෙකු වේ. දිගු දුර ධාවකයෙකු වූ ඔහු 1960-1970 දශකයේදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් ක්‍රීඩාවෙහි නිරත විය. 1964 වර්ෂයේ ටෝකියෝ හී පැවති ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලියේදී ඔහු විසින් ප්‍රදක්ෂිණා කෙරූ අධිෂ්ඨානශීලී ක්‍රියාව හේතුවෙන් මළල ක්‍රීඩා ලෝකයේ ඔහු ප්‍රසිද්ධත්වයට පත්විය.
1964 ඔලිම්පික්
කරුණානන්ද 1964 ඔලිම්පික් තරගාවලියේදී පිරිමි මීටර 5000 සහ මීටර 10,000 යන ඉසව් සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරන ලදී. මීටර 10,000 ඉසව්වේදී කරුණානන්ද එහි සිටි මුල් පෙළ ක්‍රීඩකයෝ අතින් ඉතා ඉක්මනින්ම පසුපසට තල්ලු වී ගිය අතර, එම ඉසව්ව ජයගත් එක්සත් ජනපදයේ බිලී මිල්ස් ඔහු සිව්වතාවක් පසුකර ගොස් තරගය නිමා කරන ලදී. කෙසේනමුදු අනෙකුත් ධාවකයෝ සියළුදෙනාද සිය ඉසව්ව නිමවා තිබියදී, කරුණානන්ද සිය ඉසව්ව සම්පූර්ණ කරනු වස් දිගටම ධාවනයේ යෙදුණි. පළමු අවස්ථාවේදී මෙය දුටු ප්‍රෙක්ෂකයෝ ඔහු වෙත සරදම් ප්‍රතිචාර දැක්වූවත්, කරුණාරත්නගේ ඊළඟ වටයේදී පමණ ප්‍රේක්ෂකාගාරයෙහි නිශ්ෂබ්දතාවයක් ඇතිවිය. තරගය නිමාවන අවස්ථාවේදී ප්‍රේක්ෂකාගාරයේ මහත් අත්පොළසන් හා ජයඝෝෂා රැසක් සමගින් කරුණාරත්න සිය ඉසව්ව සම්පූර්ණ කරන ලදී.
හල්පේ පත්තිනි දේවාලය
හල්පේ පත්තිනි දේවාලය ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඇල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටි ඉපැරණි දේවාලයක් වේ. පාරම්පරික විශ්වාසයන්ට අනූව මෙම දේවාලය එහි මුල් ඉදිකෙරුම් ස්ථානය ලෙස සැළකෙන හෙට්ටිපොල සිට ඊට ආසන්නව පිහිටි වත්මන් ස්ථානය (හල්පේ) වෙත ගෙනවිත් ඇති බැව් සැළකේ.
ඉදිකිරීම් සැකැස්ම
දේවාලයේ වහල නෙළුම් මල් පෙකඩ කැටයමින් අලංකෘත කරන ලද දැවමය ස්ථම්භ මත සමබර කොට රඳවා තිබේ. දේවාල ඇතුල් කුටිය මැටි බිත්තිවලින් සමන්විත වේ. දේවාලයේ මාළිගය ලෙස හැඳින්වෙන කොටස දැවමය මහල් දෙකකින් යුක්ත වන අතර, ඉහල මහලට නැගීම සඳහා දැවමය තරප්පු පෙළක් පවතී.
ටැම්පිට ආකෘතිය අනූව යමින් දේවාලය ශෙෙලමය ස්ථම්භ හා බාල්ක ආධාරක කොට ගනිමින් ඒ මත ඉදිකොට තිබේ. දේවාලයෙහි පහත මාළයේ පත්තිනි දේවතාවියගේ සඳුන් දැවයෙන් නිර්මිත ප්‍රථිමාවක් දැකිය හැකිය.
දේවාලයෙහි දැකගත හැකි කැටයම් මහනුවර සම්ප්‍රදාය නිරූපණය කරයි. කොරිඩෝවට ප්‍රවිශ්ඨ වන ස්ථානයේ වූ දොර උළුහව්ව මකර තොරණකින් සහ දොරටුපාළ රූපයන්ගෙන් සමන්විතය. දේවාල පරිශ්‍රයෙහි පැරණි බෝධිඝරයක හා පැරණි පන්සලක ඉදිකිරීම් වේ. මෙම සියළුම ඉදිකිරීම් වටකරමින් නිමවූ ප්‍රාකාරයක්ද දේවාල පරිශ්‍රයෙහි දැක ගත හැකිවේ. සිංහාසන කුටිය දේවාලයට මුහුණලා ප්‍රාකාරයෙන් පිටතට වන්නට තනවා ඇත. වර්ථමානයේ මෙම ස්ථානය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සංරක්ෂිත ස්ථානයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දේවාල ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ගම් අරටු
ගම් අරටු, ජිනදාස දික්මාදුගොඩ ශූරීන් විසින් රචිත කෘතියකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පොත්
තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහනාහිමි
තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ සුමංගල මහානාහිමි   (1893-1913)
ක්‍රි.ව.1821 වසරේ මාතලේ කොහොන්සිය පත්තුවේ තිබ්බටුවාවේ උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ ගිහි පෙළපත වූයේ විජේසුන්දර දිසානායක පණ්ඩිත වාසලමුදලි පෙළපතයි.
වයස අවුරුදු 9 දී පැවිදිබිමට පත්වූ උන්වහන්සේගේ පැවිදි ආචාර්යයන්වහන්සේ වූයේ තිබ්බටුවාවේ මේධංකර හිමියන්ය. මූලික බණ දහම් ඉගෙනගෙන නිසිකල එළඹ ස්වකීය ආචාර්යයන්වහන්සේ හා ඇඹෝගම රේවත නාහිමියන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් එවක මල්වතු මහානාහිමියන් වූ ගල්ගිරියාව ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් මල්වතු මහාවිහාරයේදී 1841 වසරේදී උපසම්පදාව ලැබූහ.
උපසම්පදාව ලැබූ උන්වහන්සේ 1843 දී ස්වකීය ආචාර්යයන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු ස්වකීය පරම්පරාවට අයත් විහාරය වන කුරුණෑගල රිදී විහාරයේ විහාරාධිපති ධුරයට පත්විය. 1848 දී මල්වතු මහාවිහාරයේ විංසත්ද්වාර්ගික කාරක සංඝ සභාවට පත්වූ උන්වහන්සේ 1852 දී දළඳා වහන්සේගේ තේවාමුරයටද පත්වූ සේක.
1875 දී අනුනායක ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1877 දී මහනුවර වල්ගම්පාය රජමහා විහාරයේ අධිපතිධුරයටද පත්විය. ඉන් අනතුරුව ලේවැල්ල ගංගාරාමයේද අධිපති ධුරයට පත්විය.
1893 වසරේදී එවක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි වූ හිප්පොල ශ්‍රී සෝභිත මහානාහිමි අපවත්වූ අතර, විංසත්ද්වාර්ගික කාරක සංඝ සභාවේ ඒකමතිකව මහානාහිමි ලෙස පත්විය. ඒ අනුව තිබ්බටුවාවේ ඥාති ශිෂ්‍ය පරම්පරාව නියෝජනය කරමින් මහානාහිමියන් ලෙස පත්වූ දෙවෙනි භික්ෂුව ලෙස  තිබ්බටුවාවේ සුමංගල  මහානාහිමි  ඉතිහාසයට එක්විය.
මල්වතු පාර්ශ්වයේ 21 වෙනි මහානාහිමියන් වූ පූරිජ්ජල ශ්‍රී සරණංකර හිමි  හා තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී මේධංකර නාහිමි මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය හිමිවරුන්ය. 1913 වසරේදී මුන්වහන්සේ අපවත්වූහ.
නියම්ගම්පායස්ථානය
නියම්ගම්පායස්ථානය යනු ගම්පොළ නගරය ආසන්නයේම පිහිටි ඉතා පැරණි විහාරස්ථානයකි. ලී කැටයම් බහුලව දකින්නට ඇති මෙම විහාරස්ථානයේ නම, පැරණි විහාරවල නම් ලැයිස්තුවක් දැක්වෙන නම්පොත නම් ග්‍රන්ථයේ ද දක්නට ඇත. ගම්පොල නගරයේ ජයමාලපුර ප්‍රදේශය ට ආසන්නව පිහිටි මෙම පැරණි විහාරය තුල ගම්පොල යුගයේ පැරණි බිතු සිතුවම් ද දක්නට ලැබේ. මෙම විහාරය අතීත ගම්පොල යුගයේ ප්‍රතිභාව කියාපාන කැඩපතක් වැනිය.
ඉතිහාසය
චූලවංශයට අනුව මෙම විහාරය නියම්ගම්ප්‍රසාද නම් වේ.නම්පොත මෙය නියම්ගම්පායස්ථානය ලෙස දක්වයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඇමෙරිකාවේ ඉතිහාසය
ඇමරිකාවේ ඉතිහාසය යන්නෙන් පහත දේ අදහස් විය හැක:
ශිෂ්ටාචාරය
ශිෂ්ඨාචාරය
යන පදය භාවිතා වන්නේ මානව සමාජයක කිසියම් ආකාරයක සංවර්ධනයක් විස්තර කිරීමටය. ශිෂ්ටසම්පන්න සමාජයක් බොහෝවිට ලක්ෂණනය කෙරෙන්නේ දියුණු කෘෂිකර්මය, දිගු-දුර වෙළෙඳාම, වෘත්තිය විශේෂීකරණය, සහ නාගරිකත්වය වෙතිනි. මෙම ප්‍රධාන වස්තුමාත්‍රයන්ට අමතරව, ශිෂ්ඨාචාරය පිළිබඳ අගැයිම් සිදුකිරීමෙහිලා, ප්‍රවර්ධිත ප්‍රවාහන පද්ධතිය, ලේඛනය, මිනුම් හි ප්‍රමිතීන් (මුදල් ආදිය), කොන්ත්‍රාත් සහ තෝරතය-පදනම් කරගත් අධිකරණ පද්ධතියක්, උසස් කලා ශෛලීයක්, ස්මරණීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, ගණිතය, විදග්ධ ලෝහ විද්‍යාව, සහ තාරකා විද්‍යාව ඇතුළු, ද්විතියික වස්තුමාත්‍රයන් කිහිපයක සම්මිශ්‍රනයන්ද උපයෝගී කර ගැනේ.
ලතින්
ලතින් යනු පෞරාණික ඉතාලියානු භාෂාවකි. පුරාණ රෝමයේ ලැටියම්හි ඉතාලියානු ලතින් වැසියන් විසින් මෙය මුලින්ම භාවිත කරන ලදී. වෙනත් බොහෝ යුරෝපීය භාෂාවන් මෙන් එය පුරාණ ප්‍රාථමික-ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂාවන්ගෙන් පැවත එන්නකි. පදනම වශයෙන් ග්‍රීක සහ එට්රුස්කන් භාෂාවේ ආභාෂය ඇතිව ඉතාලියානු පෙනින්සුලාවෙහි ලතින් වශයෙන් හඳුන්වන දෙය බවට පත් වුනි. නවීන රෝමානුක භාෂාවන්, ග්‍රාම්‍ය ලතින් ව්‍යවහාරයන් ගේ දිගුවකි. (Latin) ඉන්දු යුරෝපීය බසකි. දැන් මෙය මළ බසක් වූවද රෝම අධිරාජ්‍යය පැවති සමයේදී මෙය එම අධිරාජ්‍යයේ රජ බස විය. වර්තමානයේ මේ බස ලිඛිත භාෂාවක් පමණි. කතන භාෂාව මළ බසක් වී ඇත. මේ හෙයින් මෙය නූතනයේ විද්‍යාත්මක යෙදුම් සඳහා මෙම බස බහුලව යෙදවේ. එමෙන්ම බොහෝ යුරෝපීය ශිෂ්‍යයන්ට මව් බසට අමතරව අනිවාර්ය භාෂාවකි. මිට අමතරව විද්‍යාර්ථීන් සහ ක්‍රිස්තියානු පූජකවරු (විශේෂයෙන් රෝමානු කතෝලික පල්ලිය තුල) මෙම භාෂාව චතුරව හසුරුවති.
ඉංග්‍රීසි භාෂාව ද ඇතුළුව වෙනත් බොහෝ භාෂා පවුල් වලට අයත් භාෂාවන්හි නව වචන බිහි වීමේදී අදටත් ලතින් භාෂාව භාවිත වේ. එමෙන්ම ජීව විද්‍යාත්මක තක්සෝනකරණයේදී බෙහෙවින්ම යොදා ගනු ලබන්නේ ලතින් භාෂාවයි. ලතින් සහ එයින් ව්‍යුත්පන්න වූ රෝමානුක භාෂාවන් පමණක් අදටත් ඉතිරිව ඇති ඉතාලියානු භාෂා පවුලට අයත් භාෂාවන් වෙති. මුල් කාලීන ඉතාලියානු ලියවිලි අනෙකුත් භාෂාවන් පිළිබඳව සාක්ෂි දරනු ලබන අතර රෝමානු ජනරජ සමයේදී ලතින් භාෂාව විසින් එම භාෂා අවශෝෂණය කර ගන්නා ලදුව අභාවයට පත්ව ඇත.
ඉතිහාසය
මුල් කාලීනව ලතින් බස ඉතාලි අර්ධද්වීපය මුල් කරගෙන ජීවත් වු ග්‍රීක ජනපද මගින් බිහි වන්නකි. ලතින් බස ග්‍රීක අක්ෂර වලට නෑකමක් පවති. පසුකාලීනව ග්‍රීක රාජ්‍යයන්ගේ අභාවයත් සමඟ කුඩා ඉතාලි ජනපද තුළ පරිණාමය වී රෝම රාජධානිය තුල ලිඛිත සාක්ෂි සහිතව පැරණි ලතින් භාෂාව පරිණාමය විය. පසුව රෝමානු ආක්‍රමණ හේතු කොටගෙන ලතින් භාෂාව මධ්‍යධරණී සහ නැගෙනහිර යුරෝපියානු කලාපයේ පැතිරී ගොස් ඇත. රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමත් සමඟ ඇති වූ අධ්‍යාපනික සහ ධන පරිහානිය නිසා සම්භාවය ලතින් භාෂාව මද වශයෙන් වෙනස් වීමට ලක්ව ඇත. පුනරුද සමයේදී විද්‍යාර්ථීන් අතින් විශෝධනයට ලක්වන තුරු මධ්‍යකාලීන ලතින් භාෂාව ජර්මානුක සහ රෝමානුක භාෂාවන්ගේ බලපෑමට නතුවෙමින් පැවතුණි. ස්වභාෂාකාමීන් විසින් ලතින් භාෂාව වෙනුවට ස්වභාෂා භාවිතයට පටන් ගන්නා තෙක් 18 වන ශතවර්ෂය තෙක්ම පුනරුද විද්‍යාර්ථීන්, අන්තර්ජාතික සන්නිවේදනය, අධ්‍යාපනය සහ විද්‍යාවේදී ලතින් භාෂාව ඇති විශාල වශයෙන් භාවිතයට ගනු ලැබිණි. මධ්‍යකාලීන යුගය දක්වා ලියවි ඇති විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශන බොහෝමයක් ම ලිවීම ඇත්තේ ලතින් භාෂාවෙනි. ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍ය වර්ධනයත් සමඟ ඉංග්‍රීසි යටත් විජිත පාලනය තුළ ඉංග්‍රීසි ලිඛිත බස ප්‍රවර්ධනය කිරීම සමඟ ඉංග්‍රීසි ප්‍රධාන භාෂාවක් ලෙස ලොව පුරා ප්‍රචලිත විය. එමගින් ලතින් භාෂාවට හිමිතැන ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ලැබිණි. ඒ නිසා ක්‍රමයක් ක්‍රමයෙන් විද්‍යාත්මක ලිපි ජර්මන් සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පමණක් ලියවිණි. ප්‍රවර්ගය:භාෂා
ටෝනි ලුවිස්
ඇන්තනී රොබට් (ටෝනි) ලුවිස් සීබීඊ (උපත 6 ජූලි 1938) යනු හිටපු වේල්ස ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් වන අතර, 1990 ගණන් වලදී බීබීසී රූපවාහිනියෙහි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා ආවරණයෙහි වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නා වූ අතර, එම්සීසී ක්‍රීඩා සමාජයෙහි සභාපතිද විය.
ඕකන්දයාය
ඕකන්දයාය හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ මිද්දෙනිය නගරයට ආසන්නව පිහිටා ඇති ගමකි. ගමට එම නම ලැබීම සම්බන්ඳයෙන් නොයෙක් කතා පවතී.
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණය, 1982
1982හී ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය යනු, ඡන්ද විමසීමකින් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති තේරීමට පැවැත්වුණු පළමු ජනාධිපතිවරණය  විය. 1982 සැප්තැම්බර් 17 දිනදී නාමයෝජනා භාර ගත් අතර, 1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී ඡන්දවිමසීම පැවැත්විණි. ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ ප්‍රතිශතය 81.06% ක් විය.ප්‍රකාශිත මුළු ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් 53% ලැබූ, පාලක එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ තනතුරුධාරි ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන තේරී පත් විය.
හොඳම දිස්ත්‍රික්කය
ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරණ - ශ්‍රී ලංකා
බෝපේ
බෝපේ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ	 ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ	පිහිටි ප්‍රදේශයකි.
ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස්
ජොනතන් "ජෝන්" ගුඩ් (Jonathan "Jon" Good) (උපත 1985 දෙසැම්බර් 7) ඇමරිකාවේ වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකි. මොහු WWE ආයතනයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර එහි බාවිතා කරන නම ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස් (Dean Ambrose) වේ. ඩීන් ඇම්බ්‍රෝස් යන නමින් හා මොහු කලින් භාවිතා කල ජෝන් මෝක්ස්ලි (Jon Moxley) යන නම් වලින් මොහුව වඩාත් හොදින් හදුනයි. WWE ආයතනයේදී ඇම්බ්‍රෝස් WWE යුනයිටඩ් ස්ටෙට්ස් ශූරයා (WWE United States Champion) බවටද පත් වීමට සමත් විය. එහිදී ඔහු දින 351 එම ශූරතාව තබා ගැනීමට සමත් වූ අතර එය ඉතිහාසයේ තුන්වන දීර්ගතම ශූරතාව තබාගත් කාලය වේ. ඇම්බ්‍රෝස් චිත්‍රපට නළුවෙකුද වන අතර ඔහු විසින් පලමුවෙන් රගපෑ චිත්‍රපටය වන්නේ 2015 දී තිරගත වූ 12 රවුන්ඩ්ස් 3: ලොක්ඩවුන් චිත්‍රපටයයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෝ
එඩිෂම් බංගලාව
thumb එඩිෂම් යනු අති විශාල බංගලාවක් වන අතර එය 1931 බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමය තුළ ගොඩනගන ලද්දකි.එසේම එය හපුතලේ නගරයට කි.මී 2 ක් නුදුරින් පිහිටා අැත.වර්තමානයේ එය රෝමානු කතෝලික බෙනෙඩික්ටයින් තාපසාරාමයක් ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලබයි. මෙහි පූජකයෝ බංගලාවේ ගෙවත්තෙන් ලබා ගන්නා පළතුරු ඵලදාවෙන් විවිධ නිෂ්පාදන සාදා වෙළඳපොළට නිකුත් කරති.
ඉතිහාසය
1887 කාල වකවානුව තුළ දී ලංකාවට පැමිණි තෝමස් ලෙස්ටර් විලර්ස් මහතා විසින් මෙම බංගලාව ඉදි කරන ලදී. එංගලන්තයේ සිට අනවසරයෙන් ලංකාවට පැමිණි ඔහු සතු වූයේ පවුම් 10 ක් පමණ සුළු මුදලකි. ඔහු මුල් කාලයේදී වතු වැවිලි කරුවෙකු ලෙස පුහුණුව ලැබීය.පසු කලෙක ඔහු වතු හිමි කරුවකු විය. ඔහු ජෝර්ජ් ස්ටුවර්ට් අායතනයේ සභාපති ලෙස කටයුතු කරන අතරතුරදී මෙම බංගලාව ටියුඩර් රාජ වංශයේ ගොඩනැගිලි වල අාභාසයට අනුව ගොඩනගන ලදී. එය නිදන කාමර, කියවීම් ශාලා, පුස්තකාල, කෑම කාමර, සඳළු තල අාදී පහසුකම් වලින් සමන්විත විය. ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීමට අවශ්යර සියළුම ද්‍රව්‍ය​ හා භාණ්ඩ එංගලන්තයෙන් අානයනය කොට තිබීම විශේෂත්වයකි.
පිහිටීම
එඩිෂම් බංගලාව කොළඹ සිට කි.මී 200ක් අෑතින් [හපුතලේ] නගරයට නුදුරින් පිහිටා අැත.එය [තංගමලේ වන සංරක්ෂිතය] තුළ "ග්ලැනානො" වතු යායෙහි පිහිටා අැත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි ගොඩනැගිලි
රත්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
රත්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය
පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකාවේ රාජධානි
right|thumb|300px|පූර්ව-යටත් විජිත රාජ්‍යයන් විවිධ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සහ ප්‍රභූත්වයෙන් යුතු පූර්ව-යටත් විජිත අප්‍රිකානු රාජධානි ගණනාවක් පැවැතී ඇත:
අධ්‍යයන පුස්තකාලය
අධ්‍යයන පුස්තකාලය උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයකට අනුයුක්ත කර ඇති පුස්තකාලයක් වන අතර ඒ යටතේ අනුපූරක අරමුණු ලෙස පාසලේ විෂය මාලාව සඳහා සහය වීම සඳහා සහ විශ්වවිද්යාල පීඨ සිසුන් හා පර්යේෂණ සහාය සඳහා යොදා ගැනේ.
ප්‍රවර්ගය:පුස්තකාල වර්ග
මොන්ගෝලියානු මාරක පණුවා
මොන්ගෝලියානු මාරක පණුවා යනු මොන්ගෝලියානු පුරාවුන්තයන්හි සදහන් පරිදි දැවැන්ත අඩි 2 සිට 5 දක්වා දිගැති ගෝබි කාන්තාරයේ වාසයකරන පණුවෙකි ,ස්වදේශිකයන්ගේ අදහසට අනුව වු අතිවිශාල රතු පාට සිරුරක් සහිත සල්ෆියුරික් වහනයකරන විශාලයෙකි ,මිනිසෙකු වුවද ක්ෂනිකව මැරිය හැකි මෙම සත්වයා තවමත් අභිරහසක් බව සදහන්.
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (ආරම්භය: 1951 සැප්තැම්බර් 2) ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂයකි. එවකට පැවති එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජයේ ඇමතිවරයෙකු වූ එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතා ආණ්ඩු පක්ෂයෙන් ඉවත්ව විපක්ෂයේ අසුන් ගැනීමෙන් පසු මෙමෙ පක්ෂය පිහිටුවා ගන්නා ලදී. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය සිය පළමු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට මුහුණ දුන්නේ 1952 වසරේ ය. එහිදී එම පක්ෂයට ආසන 9 ක් දිනා ගත හැකි වූ අතර, බණ්ඩාරනායක මහතා විපක්ෂ නායක තනතුරට පත් වූයේ ය.
1956 ජයග්‍රහණය
1956 පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රමුඛ මහජන එක්සත් පෙරමුණ (ම. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගන්නා ලදී. එහි අනෙක් සාමාජිකයන් වූයේ සිංහල භාෂා පෙරමුණ සහ විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ය. මෙමෙ පෙරමුණෙහි එක සටන් පාටයක් වූයේ සිංහල භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමයි. මහජන එක්සත් පෙරමුණ, එවකට රටේ පවතී ප්‍රධානතම වාමාංශික පක්ෂය වූ ලංකා සම සමාජ පක්ෂය (ල. ස. ස. ප.) සමඟ නිතරඟ ගිවිසුමකට එළඹියේය.
බණ්ඩාරනායක ඝාතනයෙන් පසු
1959 සැප්තැම්බර් 25 වනදා බණ්ඩාරනායක මහතාට චීවරධාරියකු විසින් වෙඩි තබන ලදී. ඒ මහතා ඊට පසු දින ජීවිතයෙන් සමු ගත්තේය. ඉන් පසු ශ්‍රී. ලං. නි. ප. අර්බුදකාරී තත්වයකට පත් විය. නව අගමැති වරයා වූයේ විජයානන්ද දහනායක මහතා ය. කෙසේ වුවද, ඔහුට පක්ෂය එක්සත්ව තබාගත නොහැකි විය. අවසානයේ ඔහු ද, ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්ෂය නමින් දේශපාලන පක්ෂයක් පිහිටුවා ගත්තේය.
මෙවැනි තත්වයක් යටතේ වුවද, 1960 මාර්තු මාසයේ පැවැති මහා මැතිවරණයෙන් කිසිදු පක්ෂයකට බහුතර බලයක් දිනා ගත නොහැකි වීමට මූලිකවම බල පෑවේ බණ්ඩාරනායක මහතාගේ ඝාතනය හේතුවෙන් ගලා ආ 'සානුකම්පිත ඡන්ද' ය. මේ අනුව, අලුතෙන් බිහිවූ එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතරය නොමැතිව බිඳ වැටිණ. ජූලි මාසයේ නැවත මැතිවරණයක් පවත්වන්නට සිදු විය.
1970 සමගි පෙරමුණු රජය
1965 බිහිවූ හත් හවුල් ආණ්ඩුව කල් යත්ම අවුලක් බවට පත් විය. 1970 මැතිවරණයේ දී, ශ්‍රී. ලං. නි. ප., ල. ස. ස. ප. සහ ශ්‍රී. ල. කො. ප. එක්ව සමගි පෙරමුණ ලෙස තරඟ වැදුනි. එයට ආසන 168 න් 116 ක්, එනම් 2/3 ක්, දිනා ගත හැකි විය. නැවතත් මැතිනිය අගමැති ධූරයට පත් වූවාය. 1971 ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ කැරැල්ල, 1972 මැයි 22 දා ශ්‍රී ලංකා ජනරජය පිහිටුවීම, 1975 දී ල. ස. ස. ප. ය සමඟි පෙරමුණෙන් ඉවත් වීම, 1976 පස් වෙනි නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුව කොළඹ දී පැවැත්වීම ආදිය මේ සමයහි සිදු වූ වැදගත් සිදු වීම කිහිපයකි.
1977 පරාජය
1977 මැතිවරණයේ දී එක්සත් ජාතික පක්ෂයට ආසන 140 ක්, එනම් 5/6 ක බලයක් දිනා දෙමිනි. ශ්‍රී. ල. නි. ප. ආසන 8 කට බැස්සේය. එයින් සමහරක් ආසන දිනා ගත්තේ, බහු මන්ත්‍රී ආසන වූ හෙයිනි.
1980 දී බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ප්‍රජා අයිතිය වසර 7 කට අහෝසි කරන ලදී. ශ්‍රී. ල. නි. ප. සහ විපක්ෂයේ අනෙක් කණ්ඩායම් අසමඟිව භේද භින්න වී තිබීම එ. ජා. ප. රජයට මහත් පිටිවහලක් විය. 1988 දී, මැතිනිය යලි ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුවද එහිදී ඈ ප්‍රේමදාස මහතාට පරාජය වූවා ය.
1994 බලයට පත් වීම
ශ්‍රී. ල. නි ප. ප්‍රමුඛ පක්ෂ කිහිපයක් විසින් පොදුජන එක්සත් පෙරමුණ (පො. එ. පෙ.) නම් සන්ධානයක් පිහිටුවා ගනු ලැබුනේ එ. ජා. ප. රජය පරාජය කිරීම මූලික අරමුණ කරගෙන ය. 1993 දකුණු පළාත් සභාවේ බලය ලබා ගැනීමෙන් ඇරඹි මෙමෙ ගමන 1994 නොවැම්බරයේදී කූටප්‍රාප්තියට පැමිණියේ බණ්ඩාරනායක යුවලගේ දියණිය වන චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මහත්මිය ජනාධිපතිවරණය ජය ගැනීමෙනි. එයට පෙර ඇය බස්නාහිර පළාතේ මහා ඇමතිවරිය ලෙස ද, 1994 අගෝස්තු මැතිවරණයෙන් පසු අගමැතිවරිය ලෙස ද කටයුතු කළා ය.
එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය බිහිවීම
පො. එ. පෙ. 2001 පැවැති මහා මැතිවරණය පරාජය වූ අතර එ. ජා. ප. රජයක් බිහි විය. 2004 මුලදී පො. එ. පෙ. සහ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ එක්ව එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය (එ. ජ. නි. ස.) පිහිටුවා ගන්නා ලදී. 2004 අප්‍රේල් මාසයේ පැවැති මැතිවරණයෙන් සන්ධානය ජය ලැබූ අතර ශ්‍රී. ල. නි. පාක්ෂිකයෙකු වන මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා අගමැති බවට පත් විය. 2005 නොවැම්බරයේදී ඒ මහතා ජනාධිපති ධූරයට පත් විය. 2009 වසරේදි මිලෙච්ඡ කොටි ත්‍ර‍ස්තවාදය සහමුලින්ම අවසන් කර ලංකාවට නියම නිදහසක් ගෙනඒමට එතුමා කටයුතු කිරීම ඓතිහාසික සිදුවීමකි.
2015 මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ ආගමනය
ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා 2014 වසරේ පැවැත්වූ ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ එකල ලේකම් වූ මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ පොදු අපේකෂකයා වශයෙන් ඉදිරිපත් වුනා. එහිදී මහින්ද රාජපක්ෂ මහාත පරාජය කර ඡන්ද හැට දෙලක්ෂයකට ආසන්න මනාප සංඛ්‍යාවක් රැගෙන මෛත්‍රීපාල මහතාගේ ජනාධිපතිත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය සහ එකසත් ජාතික පක්ෂය එකතුවූ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවන ලදී. ඒ 2015 වසරේ ජනවාරි 8 වැනිදායි. ජනාධිපති සිරිසේන මහතා විසින් අගමැති ලෙස රනිල් වික්‍ර‍මසිංහ මහතා පත්කරන ලදී.
අතිරේක සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව
අභිධර්මය
දෙවි, මිනිස්, ඇත්, අස්, ගව, මැසි, මදුරු ආදි කුඩා මහත් සියලු සතුන් හා පස්, ගල්, දිය, සුළං, ගස්, වැල් ආදි සියලු වස්තූන් ද සෑදෙන මූල ධාතූන් විභාග කොට දක්වන්නා වූ ද, ඒ මූල ධාතූන් ඇති වන සැටි පරම්පරා වශයෙන් පවත්නා සැටි උගන්වන්නා වූ ද, නිර්වාණ ධාතුව විභාග කොට දක්වන්නා වූ ද ධර්මය අභිධර්මය යි.
පරමාර්ථ ධර්ම 82
පංචස්කන්ධ විග්‍රහයේදී රූපස්කන්ධය යන්න අභිධර්ම විග්‍රහයේදී රූප පරමාර්ථ 28 කින්ද, වේදනා සඤ්ඤා සහ සංස්ඛාර යන ස්කන්ධ තුන චෛතසික 52 ක් ලෙස වඩා විස්තරවද, විඤ්ඤාණ ස්කන්ධය චිත්තය ලෙස (සිත් 89 ලෙස හෝ 121 වශයෙන්) වඩා සියුම් අන්දමින් බෙදා දක්වා ඇත.
රුප 28 කි
මේ ශරීරයෙහි ඇති තද බැවින් යුත් පඨවි ධාතු රූපය, වැගිරීම් ආකාරයෙන් යුත් ආපෝ ධාතු රූපය, උෂ්ණත්වය ඇතිකරවන තේජෝ ධාතු රූපය, පිරවීම් සෙලවීම් ආදිය ඇති කරවන වායෝ ධාතු රූපය යන භූත රූප 4 යි. දැකීමේ ශක්තිය ඇති චක්ඛු විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ චක්ඛු ප්‍රසාද රූපය, ඇසීමේ ශක්තිය ඇති සෝත විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ සෝත ප්‍රසාද රූපය, ඟද සුවඳ දැනීමේ ශක්තිය ඇති ඝාණ විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ ඝාණ ප්‍රසාද රූපය, රස විඳ ගැනීමේ ශක්තිය ඇති ජිව්හා විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ ජිව්හා ප්‍රසාද රූපය, ස්පර්‍ශ විඳ ගැනීමේ ශක්තිය ඇති කාය විඤ්ඤාණයට වස්තුවූ කාය ප්‍රසාද රූපය යන ප්‍රසාදරූප 5 ය, චක්ෂු ප්‍රසාදයට හමුවන වර්ණමය රූපය, ශ්‍රෝත ප්‍රසාදයට හමුවන ශබ්ධ රූපය, ඝ්‍රාණයට හමුවන ගන්ධ රූපය, ජව්හා ප්‍රසාදයට හමුවන රස රූපය යන ගෝචර රූප 4 ය, ස්ත්‍රියක් බැව් ප්‍රකට කරවන ස්ත්‍රී භාවරූපය, පුරැෂයෙකු බව ප්‍රකට කරවන පුරුෂ භාවරූපය යන භාවරූප 2 ය. හෘදය වස්තුව යයි කියනු ලබන හෘදරූප 1ය, ජීවිතේන්ද්‍රිය යැයි කියනු ලබන ජීවිත රූප 1ය, කබලික්ඛාරාහාර යැයි කියනු ලබන ආහාර රූප 1ය යන මේ දහඅට(18) වැදෑරුම් නිෂ්පන්න රූපය, එකකින් එකක් වෙන්කිරීම් ස්වභාවය වූ ආකාශ නම් පරිච්ඡේද රූපය, අදහස් හඟවන ලෙස ශරීර අවයව ක්‍රියාකරවන කාය ව්ඤ්ඤප්ති රූපය, අදහස් හැඟවීම පිණිස ශබ්ධ නඟා කියන වචී විඤ්ඤප්ති රූපය, ශරීරයෙහි පවත්නා සැහැල්ලු ස්වභාවය වූ ලහුතා රූපය, මොලොක් ස්වභාවය වූ මුදුතා රූපය, ක්‍රියා කිරීමට සුදුසුවූ කම්මඤ්ඤතා රූපය, පලමු කොට ඉපදීම වූ උපචය රූපය, උප්පත්තියේ පටන් අවසානය දක්වා පවත්නා රූප පරම්පරාව වූ සන්තති රූපය, රූපයන්ගේ දිරීම් ස්වභාවය වූ ජරතා රූපය, රූපයන්ගේ බිදීම් ස්වභාවය වූ අනිච්චතා රූපය යන මේ දස(10) වැදෑරුම් අනිෂ්පන්න රූපද යන මේ විසිඅට වැදෑරුම් රූප රූපස්කන්ධය යැයි ද
චිත්තය (එනම් චිත්ථ පරමාර්ථය 1 කි)
සිතක් ඇතිවී පැවතී නැතිවන කාලය ඉතාම කුඩා කාලයකි. එය චිත්තාක්ෂණ එකක් නම් වූ ඉතාම කුඩා කාලයකි. චිත්තාක්ෂණයක් යනු තත්පරයකින් ලක්ෂ කෝටි වාරයකින් එකක් තරම් වූ ඉතාම කුඩා කාලයකි. එම කුඩා කාලය තුලදි සිත ඇතිවී පැවති නැති වේ. මෙය උප්පාද ටිති භන්ඝ නම් වේ. එම කුඩා කාලය තුලදි සිත තුල චෛතසික ගණනාවක් ඇතිවේ. සිතක් පහල වන විට අනිවාර්යයෙන්ම පහල වන චෛතසික 7කි. එම සිත් 7 සබ්බ චිත්ත සාධාරණ නම් වේ. සබ්භ චිත්ත සාදාරන 7ට අමතරව ප්‍රකිර්නක චෛතසික 6 කින් කිහිපයක්, අකුසල චෛතසික 14කින් කිහිපයක් හා සෝභන සාධාරණ එනම් කුසල් චෛතසික 19 කින් කිහිපයක්, විරති චෛතසික 3 ක් අප්පමඤ්ඤා චෛතසික 2 ක් හා ප්‍රඥා චෛතසික 1 යන චෛතසිකවලින් කිහිපයක් එක් චිතාක්ෂණයක කාලයතුලදී පහල වේ. අකුසල චෛතසික පහලවන චිත්තාක්ෂන එකක කාලය තුලදී කිසිවිටෙකත් සෝභන සාධාරණ චෛතසික එකක් හෝ පහල නොවේ. ප්‍රකිර්නක චෛතසික අකුසල් චෛතසික සමග හෝ කුසල් චෛතසික සමග පහල වේ.
තවද සිත විසින් කරන කාර්යන් අනුව විවිධ නම් දේ. කුසල් අකුසල් නොමැති ප්‍රභාශ්වර සිත චිත්ත නම් වේ. සිතින් යම් යම් දේ මනින විට මනෝ නම් වේ. මනින ලද දේ එකිනෙකට එකතු කර සම්බන්ද කරන විට මානසං වේ. කාම වස්තුන් වල ඇලෙන විට හදයං වේ. මනින ලද දේ තවදුරටත් තීව්‍ර කරන විට පණ්ඩරන් වේ. මනේන්ද්‍රිය, මනායතනය, විඥාන, විඥානස්කන්දෝ, තජ්ජා විඥානධාතු මේ අයුරින් සිතට නම් 10 ක් විවිධ අවස්ථාවලදී යොදා ගැනේ
චිත්ත වීථි
චිත්ත වීථියක් යනු සිත් එකක් පසුව එකක් වශයෙන් ඇතිවන් සිත් 17කි.
ගන්දබ්භයෙකු ඇතිවීම හෙවත් සංජාති වීම
චුති සිතත් පටිසන්ධි සිතත් එකම චිත්ත වීථියක පහළවන ආකාරය ඉහත මරණාසන්න චිත්ත විතිය පරික්ශාකරිව අවධානය යොමු කල විට පැහැදිලි වේ. ඉන්පසු ඇතිවන් භවාංග සිත් දෙකකට පසු තවදුරටත් එම කය තුල සිත් පහළවීම සිදු නොවේ. සිතක් පහළවීමට ප්‍රසාද රුප අවශ්‍ය වේ. වස්තු ප්‍රසාද රුප සහිත වස්තු දශක කලාපයේදී ඇතිවන චිත්ත වීථියක චුති සිත පහල වේ. චුතිසිත පහල වීමෙන් පසු එම කය තුල තවදුරටත් ප්‍රසාද රුප පහළවීම නවතී. චුතිසිත පහල වීමට පෙර පැවතී පහලවූ ප්‍රසාද රුපවල ආයුෂ හරණය වීමට පෙර තවත් භවංග සිත් දෙකක් අවසන් සිත් දෙක ලෙස පහලවී තවදුරටත් සිත් පහල වීම සම්පුර්ණයෙන්ම නවති.
වස්තු දශක කලාපයේ පටිෂන්ධි සිත පහල වීම ජාති වීම වේ. ජාති වීමත් සමගම විපාක ලෙස තන්හාව මුල් කොටගෙන කර්මජ රුප හට ගැනීම ආරම්භවේ.මෙම කර්මජ රුප වස්තු දශක කලාප, භාව දශක කලාප හා කාය දශක කලාප යන තුන් ආකාරයේම රුප ඇතුලත් කලාප ලෙස හට ගනී.
ඝන සංඥාව
දෙතිස් කුනුපයන් එකක් වශයෙන් ගෙන ශරීරය යැයි ව්‍යවහාර කරන්නාක් මෙන්, ස්කන්ධ ධර්‍මතා 5ක් පංචස්කන්ධයක්(පුද්ගලයෙක්) ලෙස වැටහේ. මෙයට ඝන සංඥාව යැයි කියයි. සිත හා කය පිළිබදව ඇතිවන ආත්ම සංඥාව දුරුකිරීමට යොග්‍ය පරිද්දෙන් අභිධර්මාර්ථ - පරමාර්ථ දේශනය සිදුකර ඇති අතර එය සතිපට්ඨාන භාවනාවට අනුරූප වේ. නිවන් අර්ථය හා අනෙකුත් ලෞකික අර්ථයන් සැසදීමට හා වෙන්කර හදුනාගැනීමටත්, අභිධර්ම පිටකයේ සප්ථ ප්‍රකරණයන් වටහාගැනීමටත් අභිදර්මය පිළිබඳ දැනුමත්, ඝන සංඥාව ඉවත්වී තිබීමත් (වැටහී තිබීම) පූර්ව සුදුසු කමකි.
අභිධම්ම පිටකය
අභිධර්මය ඇතුලත් ත්‍රිපිටකයේ අභිධම්ම පිටකය කොටස් 7 කින් යුක්ත වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ගල්ගිරියාවේ ශ්‍රී බුද්ධරක්ෂිත මහනාහිමි
ක්‍රි.ව.1839 ජූනි 8 දා වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්ගිරියාව ගම්මානයේ ශ්‍රී නාරායන චන්ද්‍රසේකර සෙනරත් හේලිය බණ්ඩාරලාගේ මුතුකුඩ වලව්වේදි උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ ගිහිනම හීන්බණ්ඩාය.
ක්‍රි.ව.1849 දී තම ගිහිකල ඥාතීන් වූ එවක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දැරූ ගල්ගිරියාව ශ්‍රී සුමංගල හිමියන් හා පසුකලෙක මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමියන් වූ මැදගම ශ්‍රී දේවමිත්ත හිමියන් ආචාර්ය කොටගෙන පැවිදි වූ උන්වහන්සේ 1863 වසරේ මැයි 29 දා මැදගම ශ්‍රී දේවමිත්ත මහානාහිමියන්ගේ උපාධ්‍යායත්වයෙන් හා බෝපෙ ගුණරතන හා හිප්පොල සෝභිත යන හිමිවරුන්ගේ කර්මාචාර්‍යත්වයෙන් උපසම්පදාව ලැබුවේය.
1868 දී කර්මවාගාචාර්‍ය් ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ 1875 දී කාරක සභාවටත් පත්විය. 1876 වසරේදී දළඳා තේවාමුරයටද පත්විය. 1900 වසරේ තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමි විසින් ගල්ගිරියාව බුද්ධරක්ඛිත හිමියන්ව ජ්‍යෙෂ්ඨ කාරක සභික ධුරයට පත්කල අතර, 1902 වසරේ තේවාව භාර නායක පදවියද දැරුවේය.
1907 වසරේදී සිය ගිහිකල ඥාතී වූ ජ්‍යෙෂ්ඨ පැවිදි සහෝදර කඳුලව ශ්‍රී අත්ථදස්සි නාහිමි අපවත්වූ පසු සිය දරමිටිපොල සඟ පරම්පරාවට අයත් වූ  කඳුලව රජමහා විහාරය ප්‍රමුඛ විහාරයන්හි අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් හිස්වූ මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ධුරයට 1913 දී පත්විය. ඒ අනුව මල්වතු මහාවිහාරයේ ආරම්භක සඟ පරම්පරාවක් වූ දරමිටිපොල සඟ පරම්පරාවෙන් මහානාහිමි ධුරයට පත්වූ සිව්වන හිමිනම ලෙස ගල්ගිරියාව ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත නාහිමියන් ඉතිහාසගතවිය. 1914 දී යටිනුවර වල්ගම්පාය රජමහා විහාරයේ අධිපති ධුරයට පත්වූ උන්වහන්සේ සිය පරම්පරාවට අයත් විහාරයන් පිළිසකර කලේය.
වසර 6 ක් මහානාහිමියන් ලෙස කටයුතු කළ උන්වහන්සේ 1919 දී අපවත්විය.
ශාන්ති නිකේතන විද්‍යාපීඨය
===1921 දී නිර්මාණය කරනු ලැබීය.එහි ආදර්ශ පාඨය වූයේ 'යත්‍ර විශ්වම් භවති ඒක නීඩම්' යන්නයි.එහි අරුත වූයේ 'විශ්වය යම් තැනකද එය එකම කැදැල්ලකි' යන්නයි.ශාන්ති නිකේතනය අපේ රටේ ආනන්ද සමරකෝන්,එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර ආදී කලාකරුවන්ට සෙවන සෑදූ කලා නිකේතනයක් විය.ශාන්ති නිකේතනය "විශ්ව භාරතී විද්‍යාලය" ලෙස නම් තබන ලදී.
2018 එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය තුන්කොන් ක්‍රිකට් තරගාවලිය
2018 එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය තුන්කොන් තරගාවලිය යනු 2018 ජනවාරි මාසයේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පැවැත්වෙන තුන්කොන් එක්දින ක්‍රිකට් තරගාවලියකි. මෙම තරගාවලිය පැවැත්වෙන්නේ අයර්ලන්තය, ස්කොට්ලන්තය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය අතරය. සහභාගී වූ සියලුම තරග ජයගත් අයර්ලන්තය අවසන් මහා තරගයේදී ස්කොට්ලන්තයට එරෙහිව ලකුණු 24 ක ජයක් ලබාගනිමින් තරගාවලියේ ශූරතාවය දිනාගත්තේය.
එමිනෙම්
මාෂල් බ ru ස් මාදර්ස් III (ඉංග්‍රීසි මාෂල් බ ru ස් මාදර්ස් III; 1972 ඔක්තෝබර් 17, ශාන්ත ජෝශප්, මිසූරි, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය), වේදිකා නාමයෙන් වඩාත් හොඳින් දන්නා එමිනෙම් (ඉංග්‍රීසි එමිනෙම්; ෂැඩි) ඇමරිකානු රැප් ගායකයෙක්, සංගීත නිෂ්පාදකයෙක්, නිර්මාපකයෙක් සහ නළුවෙක්. ඔහුගේ ඒකල වෘත්තියට අමතරව, මාෂල් ඩී 12 සංගීත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු වන අතර හිප්-හොප් යුගලය වන බැඩ් මීට්ස් ඊවිල් ද වේ. එමිනෙම් යනු ලොව වැඩියෙන්ම අලෙවි වන සංගීත කලාකරුවෙකු මෙන්ම 2000 දශකයේ වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ කලාකරුවෙකි. රෝලිං ස්ටෝන් ඇතුළු බොහෝ සඟරා විසින් ඔහු මෙතෙක් සිටි ශ්‍රේෂ් greatest තම සංගීත ians යෙකු ලෙස නම් කර ඇති අතර එමගින් එමිනෙම් ශ්‍රේෂ් greatest තම කලාකරුවන් 100 දෙනාගේ ලැයිස්තුවේ 83 වන ස්ථානයට පත්විය. එම සඟරාවම ඔහු හිප-හොප්හි රජු ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහුගේ කණ්ඩායම්වල චිත්‍රාගාර වැඩ ගැන සලකා බැලුවහොත්, එමිනෙම්ට ඇල්බම 12 ක් බිල්බෝඩ් 200 හි පළමු පේළියට ළඟා විය. ඒකල චිත්‍ර ශිල්පියෙකු ලෙස එමිනෙම් ලොව පුරා ඇල්බම මිලියන 100 කට වඩා අලෙවි කර ඇති අතර ඔහුගේ වාර්තා මිලියන 107 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ ඔහුගේ ඇල්බම පිටපත් මිලියන 44 ක් ඇමරිකාවේ පමණක් අලෙවි විය.
උකුවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
උකුවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය
දකුණු ආසියාතික සහයෝගිතා සංවිධානය
“දකුණු ආසියානු සහයෝගීතා සංවිධානය ” ( SAARC)
සාර්ක් සංවිධානය හෙවත් දකුණු ආසියානු සහයෝගීතා සංවිධානය යනු දකුණු ආසියාතික රටවල් 08 ආර්ථික හා දේශපාලනික සහයෝගීතාවය උදෙසා පිහිටුවන ලදි. 1985 දෙසැම්බර් 08 වන දින ශ්‍රී ලංකාව, බංගලාදේශය, භූතානය, මාලදිවයින, නේපාලය, පාකිස්ථානය සහ ඉන්දියාව යන රටවල සහභාගීත්වයෙන් සාර්ක් සංවිධානය ආරම්භකරන ලදි. 2007 අප්‍රේල් මස පැවති දහ හතරවන සමුළුවේදී ඇෆ්ගනස්ථානය ද මෙහි සාමාජිකත්වය ලබාගන්නා ලදි.
ඉතිහාසය
1970 දී බංගලාදේශයේ ජනාධිපති වූ සියාවුර් රහ්මාන් විසින්, කළාපීය පොදු ප්රදශ්න අරඹයා පොදු ආකල්පයක් අනුව කටයුතු කිරීමේ අරමුණින් මෙම සංවිධානය පිළිබඳ සංකල්පය යෝජනා කරන ලදී. 1981 අප්‍රේල් මස ,කොළඹ දී රටවල් හතේම විදේශ ලේකම්වරු ප්‍රථම වරට හමුවී කළාපීය සහයෝගීතාවය ගොඩනංවාගත හැකි අංශ පහක් (5ක්) කෙරෙහි අවධානය යොමුකරන ලදි.
මෙතෙක් පැවැත් වූ සමුළු
ඩැකා                                  1985    දෙසැම්බර්         07-08 බැංගලෝර්                           1986    නොවැම්බර්       16-17 කත්මන්ඩු                             1987    නොවැම්බර්        02-04 ඉස්ලාමාබාත්                       1988    දෙසැම්බර්          29-31 මාලෙ                                    1990    නොවැම්බර්        21-23 කොළඹ                                1991    දෙසැම්බර්          21 ඩැකා                                   1993    අප්රේෙල්               10-11 නවදිල්ලිය                           1995    මැයි                   02-04 මාලෙ                                   1997    මැයි                   12-14 කොළඹ                             1998    ජූලි                    29-31 කත්මන්ඩු                             2002   ජනවාරි                 04-06 ඉස්ලාමාබාත්                     2004   ජනවාරි                 02-06 ඩැකා                                  2005   නොවැම්බර්         12-13 නවදිල්ලිය                          2007   අප්රේ ල                   02-03 කොළඹ                             2008   අගෝස්ත              01-03 භූතානය                             2010  පෑවෑත්විය
ටූබා බයුකුස්ටූන්
ටූබා බයුකුස්ටූන් (උපත 1982 ජූලි 5 ) තුර්කි නිළියකි.
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත් ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්
ලංකාවේ රාජාණ්ඩුව
ලංකාවේ රාජාණ්ඩුව (ලාංකීය රාජාණ්ඩුව) වනාහී 1948 සිට 1972 දක්වා ආවේණික රජෙකු ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යයේ (වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකාව) මහරජ ලෙසින්  රජ කල ආණ්ඩුක්‍රමයකි. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල රාජ්‍යයන් ගණනාවක් හා සමග මෙම මහරජගේ ආධිපත්‍යය හවුලේ භුක්ති විඳීමට ලංකාවට සිදු විය. රජුගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය භූමිකාවේ බොහෝ ලෙසින් ලංකාවේ අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා වෙත පවරා තිබුණි. 1701 ඉංග්‍රීසි නිරාකරණ පණත විසින් නියම කරනු ලැබුණු ක්‍රම වේදයක් පරිදී රාජකීය උරුමක්‍රමය ක්‍රියාත්මක විය.
1972 මැයි 22 දිනදී රාජාණ්ඩුව අහෝසි කරන ලද්දේ, ලංකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක් බවට පත්වී එහි නම ශ්‍රී ලංකාව බවට වෙනස් කිරීමත් සමගය.
අභිධානය
ලංකාව අරභයා, රැජිණගේ නිල අභිධානය වූයේ: දෙවන එලිසබෙත්, ලංකාවේ සහ ඕතුමන්ගේ අනෙකුත් රාජ්‍යයන් හා භූමි ප්‍රදේශයන්හී රාජණිය, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයෙහි නායිකාව.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ලංකාණ්ඩුව ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු ධර්මය
thumb|[[හින්දු කෝවිල උත්සවය කොළඹ 1900 ගණන්වල.]] හින්දු ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම ආගම් වලින් එකක් වන අතර පන්සල් වසර 2,000 කට වඩා පැරණි ය. 2011 වන විට ශ්‍රී ලංකා ජනගහනයෙන් 12.6% ක් හින්දු භක්තිකයන්ය.
1915 සංගණනයට අනුව, හින්දු ශ්‍රී ලාංකික ජනගහනයෙන් 25% ක් පමණ විය (බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් ගෙන එන ලද ගිවිසුම්ගත කම්කරුවන් ද ඇතුළුව). හින්දු ධර්මය උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල (දෙමළ ජනයා විශාලතම ජන විකාශනය ලෙස පවතින), මධ්‍යම කලාප සහ කොළඹ අගනුවර ප්‍රමුඛ වේ. 2011 සංගණනයට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු 2,554,606 ක් (රටේ ජනගහනයෙන් 12.6%) සිටිති. ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය තුළ බොහෝ දෙමළ සංක්‍රමණය විය; ශ්‍රී ලංකා දෙමළ ඩයස්පෝරාව විසින් ඉදිකරන ලද හින්දු කෝවිල් ඔවුන්ගේ ආගම, සම්ප්‍රදාය සහ සංස්කෘතිය පවත්වාගෙන යයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු ධර්මය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික සිද්ධස්ථාන
කටක රාශිය
thumb|කටක රාශියේ සංකේතය කකුළුවා කටක Cancer( ♋️ ) (Greek: Καρκίνος,Karkinos Latin: Cancer) රාශිය යනු රාශි චක්‍රයේ හතරවන රාශියයි.මෙය අංශක 90-120 අතර පිහිටා ඇත.හිරුගේ උත්තරායන ගමනේ උච්චතම අක්ෂාංශය නියොජනය වන්නේ කටක රාශිය තුලයි.ජුලි 15 ත් අගෝස්තු 15 අතර කාලය තුල සමාන්‍යයෙන් හිරු කටක රාශිය හරහා ගමන්කරයි.මෙම රාශිය කකුළුවකුගෙන් සංකේතවත් කෙරේ.කිසියම් පුද්ගලයෙකු උපත ලබන අවස්ථාවේ දී නැගෙනහිර ක්ෂිචිජයෙන් කටක රාශිය උදාවී පැවතුනේ නම් ඔහු කටක ලග්නයෙන් උපන්නෙකු ලෙස ජොතිෂ්‍යට අනුව සදහන් කරයි.
ජොතිෂ්‍ය
වෘශ්චික හා මීන රාශිය මෙන්ම කටක රාශිය ජල රාශි ගණයට අයත්ය. ලොව නිර්මානය වී ඇති සතර මහා ධාතූන්ගෙන් එකක් ලෙස ජලය හදුන්වයි.පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ යන්න මෙම සතරමහා ධාතූන්ය.මෙහි ආපෝ යතුවෙන් හදුන්වන්නේ ජලයයි.. ජල ධාතුව හෙවත් අපෝ ධාතුව ලොකයට ඉතාම අත්‍යවශම ධාතුවයි. ග්‍රීක ජෝතිෂ්‍ය මත අනුව කටක රාශිය මුහුදට අධිපති නෙප්චූන් දෙවියන්ගේ නිවහනයි.. වෛදික ජෝතිෂ්‍ය මත අනුව කටක රාශිය වන්ද්‍රයාගේ නිවහනයි.
සම්භන්ධතා
කටක රාශිය ජලය,සෙම,හෘදයl,උතුරු දිශාව,රාත්‍රිය,සක්ව ගුණය,චංවලබව,සමෘධිත් බව නියොජනය කරනබව ජෝතිෂ්‍යයේ දැක්වේ. රාශී චක්‍රෙය් තරුරටා හරහා හිරු ගමන් ගන්නාසේ දකින ගමන් මාර්ගය හෙවත් ක්‍රාන්ති වලය තුල උතුරින්ම පිහිටි රාශිය කටකයයි.මකර රාශිය කටක රාශිය ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තේ පිහිටයි කටක රාශිය මුහුද,ගංගා,ඇල දොළ,ලිං,නාන තටාක,වගුරු බිම් සහ දිය අගල් නියෝජනය කරයි. ශරීරාංග වශයෙන් උරස් කුහරය හෘදය පියයුරු නියෝජනය කරයි. කටක ලග්න හිමියන් සංවේදී හදවත් ඇති පුද්ගලයන්ය.ඉක්මනින් කෝප ගැනීම මෙන්ම ඉක්මනින් කෝපය සන්සිදේ.චංචල අදහස් ඇත.කටක ලග්න හිමියන් ආධ්‍යත්මික අංශයට බරය.අදහස් නිතර වෙනස්කරයි.
ග්‍රීක ජනප්‍රවාද
ග්‍රීක ජනප්‍රවාද අනුව කටකය රාශිය හා හර්ක්‍යුලිස් යෝධයා අතර සම්කබන්කුධයක්ළු පවතී.. හර්ක්‍යලිස් දිනක් ලනැයින් හයිඩ්‍රා සමග සටනක් ඇතිකර ගත්තේය.හයිඩ්‍රා හර්ක්‍යුලිස්ව සපාකෑමට කකුළුවකු එවීය.කකුළුවා හර්ක්‍යුලිස්ගේ පා ඇගිලි සපා කෑහ.එවිට හයිඩ්‍රා හර්ක්‍යුලිස්ට කඩුවෙන් පහර දුන්නේය.. හර්ක්‍යුලිස් තමාව සපාකෑ කකුළුවා පයින් පාගා මරා දැමීය.. පසුව හයිඩුා තමාට උදවු කල කකුළුවා ගේ සිතුවම අහසේ ඇන්දේය. thumb|Cancer and Leo, 1602.
චීන ජනප්‍රවාද
චීන ජනප්‍රවාද අනුව කටක රාශිය 28 ක්වූ විමානයන් අතර 23 වන විමානයයි.. මෙය චීන පසින් Gui යනුවෙන් හදුන්වයි.එහි තේරුම අවතාරය යන්නයි.. චීන ජෝතිෂ්‍යයට අනුව අහස කොටස් හතරකට බෙදෙයි.මෙම සෑම කොටසකටම දිශාවක් අයත්ය ඍතුවක් මිත්‍යා මැවිල්ලක් අඩංගුය.ඒ අනුව කටක රාශිය අයත් අහස් කලාපයට රතු පැහැය දකුණු කුරුල්ලා සහ ගිම්හාන ඍතුව අයත්ය.
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:රාශි චක්‍රය
සුමන ද්විතියීක පාසල
<p style="text-align:justify">සුමන ද්විතියීක පාසල (Sumana Secondary School) ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාත් අධ්‍යාපන දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වන පාසලකි. නුවරඑළිය අධ්‍යාපන කලාපයට අයත් මිශ්‍ර ද්විතියීක පාසලක් වන මෙම පාසල කොළඹ නුවරඑළිය ඒ 7 ප්‍රධාන මාර්ගයට යාබදව තලවකැලේ නගරයට මීටර 250 ක් පමණ ඈතින් දෙව්සිරිපුර ග්‍රාමයට මායිම්ව පිහිටා ඇත.මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 3000 කට වැඩි උසකින් පිහිටා ඇති මෙම විදුහල දර්ශනීය කඳුපන්ති වලින් වටවූ මනරම් පරිසරයක පහස ලබයි.විදුහල ඉදිරිපසින් ඉහළ කොත්මලේ ජලාශයද නැගෙනහිර අන්තයේ ලෝක ප්‍රසිද්ධ ග්‍රේට් වෙස්ටර්න් කඳු පන්තිය ද පිහිටා ඇත.පාසලේ පෝෂක ප්‍රදේශය තුල සිංහල දෙමළ හා මුස්ලිම් ජනයා ජීවත් වන අතර සියළු ජාතීන්ට අයත් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් 600 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් සිංහල මාධ්‍යයෙන් අධ්‍යාපනය හදාරනු ලබයි. මෙම පාසලේ  විදුහල්පති  ශ්‍රියානි මිය.
ඉතිහාසය
<p style="text-align:justify">ක්‍රි.ව 1923 දී තලවාකැලේ පොදු වෙළඳ සංගමය විසින් තම දූ දරුවන්ට අධ්‍යාපනය හැදෑරීම සඳහා තලවාකැලේ නගරය ආශ්‍රිතව පාසලක් ආරම්භ කිරීමට පියවර ගෙන ඇති අතර අනතුරුව වෙළඳ සංගමයේ බලවත් උත්සාහය මත එය රජයට පවරාගන ක්‍රි.ව 1924-03-12 වන දින රාජ්‍ය පාසලක් ලෙස අධ්‍යාපන කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී. ආරම්භයේ දී <font color=#F70F0B> තලවකැලේ සිංහල විද්‍යාලය නමින් හඳුන්වා ඇති මෙහි පළමුවන ශ්‍රේණියේ සිට සිව්වැනි ශ්‍රේණිය දක්වා පමණක් පංති පවත්වනු ලැබූ අතර සිංහල සහ දමිළ ජාතීන්ට අයත් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් 150 ක් පමණ අධ්‍යාපනය හදාරනු ලැබීය. ප්‍රථම විදුහල්පති වශයෙන් ආර්.එම් ගුණතිලක මහතා කටයුතු කර ඇත. වර්ෂ 1937 පමණ විදුහල්පති වූ ඈපාතිලක මහතාගේ පාලන කාලසීමාව තුල කණිෂ්ඨ අංශයට පමණක් සීමාවී තිබූ යුගය නිමා කරමින් ජේෂ්ඨ අංශයක් ද ස්ථාපිත විය. <p style="text-align:justify">ක්‍රි.ව 1943 පමණ වන විට ජේෂ්ඨ සහතික පත්‍ර විභාගය සඳහාද පංති පැවැත්වුනු අතර 1950 දී ශිෂ්‍යාධාර 7/15 ක් පමණ දිනාගැනීමට සමත් විය. අධ්‍යාපන මට්ටම ඉහළ තත්වයක පැවති බැවින් ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 450 දක්වා ඉහළ නගින ලදී. වර්ෂ 1952 පමණ වන විට ශාරීරික අධ්‍යාපනය සඳහා ද කාල පරිච්ඡේදයක් වෙන්වූ අතර සමස්ථ ගුරු මණ්ඩලය 16 දක්වා ඉහළ යන ලදී.1954 දී විදුහල්පති ධූරයට පත් ටී බී අල්විස් මහතාගේ යුගයේ විදුහලට නව භූමි භාගයක් ද හිමි වූ අතර එහි ගොඩනැගිල්ලක් ඉදි කෙරිණි.එය වර්මාතමානයේ මෙම විදුහල පිහිටා ඇති දෙව්සිරිපුර ප්‍රදේශය යි.ඉන් පසු <font color=#F70F0B>1962 වර්ශයේ දී පුස්තකාල ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිවූ අතර එතෙක් පැවති නාමය වෙනුවට <font color=#F70F0B>සුමන මහා විද්‍යාලය ලෙස භාවිත කිරීම ආරම්භ විය.
දැක්ම හා මෙහෙවර
දැක්ම: නැණ ගුණ සපිරි නිර්මාණශීලී සිසු දරු දැරියන් පිරිසක් මෙහෙවර:පූර්ණ විෂය මාලාව ක්‍රියාවට නංවමින් හෙට ලොවට සරිලන පරිදි හිස අත හදවත පෝෂණය කරගත් පරිපූර්ණ දරු පරපුරක් සමාජයට දායාද කිරීම
==පාසල් ගීතය= විදුමිණ අප මාතා....// පුදමින බැති ගී නමදිමි සිරිපා....// විදුමිණ අප මාතා....// සුමන මහා අප විදුහල් මාතා....// කිතුගොස ජය දද හෙළදිව නංවා....// සැරදේ සැරදේ සැම දින සැරදේ....// විදුමිණ අප මාතා....// විදු ණැන එඩි බල යස රැස පතුරා....// හෙළ දරු කැළ නිති යහමඟ යොදවා....// සැරදේ සැරදේ සැම දින සැරදේ....// විදුමිණ අප මාතා....//
බෝසෝන තාරකා
බොසෝන තාරකාවක් යනු බෝසෝන ලෙස හඳුන්වන අංශු වලින් සෑදූ උපකල්පිත තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තුවකි (සාම්ප්රදායික තරු ෆර්මියෝන් (fermion) වලින් සෑදී ඇත).
මුර පදය
ඔබ විසින් තනනු ලබන ඊ-මේල් ලිපිනයකට හෝ කිසියම් ගිනුමකට එයට ඇතුලු වීම සදහා දෙනු ලබන රහස් වචනයයි. මෙය කිසිවෙකුට පැවසිය නොයුතු අතර එය ඔබ පරිස්සමෙන් තියගත යුතුවේ.
ගිනිගත්හේන
ගිනිගත්හේන යනු ඉතමත් සුන්දර නගරයකි.. ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ඇහැලේපොළ වලව්ව
ඇහැලේපොළ වලව්ව යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
ප්‍රවර්ගය:වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
වේබැක් මැශින්
වේබැක් මැශින් යනු අන්තර්ජාල ලේඛනාගාරය විසින් නිර්මාණය කළ ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලය (විශ්ව විසිරි වියමන) හා අන්තර්ජාලයේ අනෙකුත් තොරතුරු වල ඩිජිටල් සංරක්ෂිතාගාරයයි. මෙය ලාබ නොලබන සංවිධානයකි. ඇමරිකාවේ කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ වල පිහිටා ඇත. 1996 දී නිර්මාණය වූ මෙය 2001 දී මහජනයාට විවෘත වූ අතර මෙමගින් පරිශීලකයාට "කාලය හරහා ගොස්" වෙබ් අඩවි අතීතයේ පැවති ආකාරය නැරඹිය හැකිය.
1996 දී මෙහි නිර්මාණයෙන් පසුව එය වෙබ් පිටු බිලියන 613 ක් පමණ සං‍රක්ෂණය කර ඇත.
අයි.ඕ.එස්. 10
Apple Inc.සමාගම විසින් නිපද වූ නවතම අනුවාදය iOS 10 වේ.September 7, 2016දී ඇපල් සමාගම විසින් සජීව විකාශය කරන ලද key note පවත්වා මෙම අනුවාදය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.මෙම අනුවාදය September 16, 2016 දින නිකුත් කිරීමට නියමිත වේ.
පසළොස්වක පොහොය දොළහ
පසළොස්වක පෝය යනු බෞද්ධ සමිප්‍රදායන්ට අනුව චන්ද්‍ර මාසයක් තුල යෙදෙ පෝය හතරින් එකකි. සෑම චන්ද්‍ර මාසයකම පසළොස්වක තිථියට යෙදේ. චන්ද්‍ර මාසයක ඇති පෝයදින 4න් වඩාත් වැදගත් සහ වඩාත් ඉහලින් සමරන්නේ පසළොස්වක පොහොය දිනයයි.
සාමාන්‍ය චන්ද්‍ර වසරක පසළොස්වක පොහොය දොළහක්ද අධික චන්ද්‍ර වසරක පසළොස්වක පොහොය දහ තුනක්ද යෙදේ.
නවම් පසළොස්වක පොහොය
right|250px
ඇසළ පසළොස්වක පොහොය
right|250px
බිනර පසළොස්වක පොහොය
බුදුරදුන් විශාලා මහනුවර කූටාගාර ශාලාවේ වැඩ වෙසෙන සමයේ මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය රෝහිනී නදී තීරයේදී පැවිදි වූ කුමරුවන්ගේ භාර්යාවන් 500 දෙනා සමඟ කෙස් සිඳ, කසාවත් හැඳ කිඹුල්වත් පුරයේ සිට පා ගමනින්ම විශාලා මහනුවරට පැමිණියාය.අනඳ හිමියන්ගේ මාර්ගයෙන් කාන්තාවන්ට සසුන් පැවිද්ද දෙනලෙස ඉල්ලා සිටියහ.අනඳ හිමි බුදුරදුන්ට මේ බව සැලකලද උන්වහන්සේ තෙවරක්ම එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්‍ෂේප කළහ.පසුව අනඳ හිමිගේ බලවත් උත්සාහය මත කරුණු පහදා දී මහා            ප්‍රජාපතී ගෝතමිය ප්‍රධාන කාන්තාවන්ට සසුන් දොර විවෘත විය.පැවිද්ද අවශ්‍යනම් අෂ්ඨගරු ධර්ම පිළිගත යුතුය,එයම ඇයට පැවිද්ද හා උපසම්පදාව වන්නේයි බුදුරදුන් ප්‍රකාශ කලහ.එය පිළිගෙන එවලෙහිම පැවිද්ද හා උපසම්පදාව ලැබීය.
ඉල් පසළොස්වක පොහොය
right|200px
සීක් අධිරාජ්‍යය
සීක් අධිරාජ්‍යය (1799 සිට 1849 දක්වා) සීක් සන්ධානය පාදක කොට ගෙන මහාරාජා රංජිත් සිං විසින් ආරම්භ කරන ලදී. අධිරාජ්‍යය බටහිර දෙසින් කාබුල් හා කන්දහාර් සිට කාශ්මීරය දක්වාද, උතුරු දෙසින්(ස්පර්ශ කරමින්) ටිබෙටයේ මායිම් දක්වාද, දකුණට ඉන්දු ගංගාව දක්වාද, නැගෙනහිරට වර්තමානයේ චීනයට අයත් ටිබෙට් ස්වාධින දේශය දක්වා විහිදුනි. අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රධාන භූගෝලීය සාධකය වූයේ පන්ජාබයයි. (ඓතිහාසික පන්ජාබ් පලාත). සික් රාජ්‍යයේ ආගමික ප්‍රජා සංයුතිය වූයේ මුස්ලිම් (80%), හින්දු (10%) සහ සීක් (10%) වශයෙනි. වරෙක බලවත් රාජ්‍යයක් ව පැවති, මෙම රාජ්‍යය 1839දී මහාරාජා රංජිත් සිංගේ අභාවයත් සමග දරුණු ලෙස දුර්වල තත්ත්වයට පත් විය. දෙවැනි ඇන්ග්ලෝ-සීක් යුද්ධයෙන් පසු 1849දී බ්රි තාන්යු අධිරාජ්යටයේ සීමාවන්ට එකතු කිරීමෙන් පසු සීක් අධිරාජ්‍යයද අවසන් විය.
සීක් සන්ධානය පැවති සමයේ සීක් අධිරාජ්‍යයේ මූලාරම්භය 1707 තරම් කාලයක් ආපස්සට යන අතර අවුරන්සෙබ් ගේ අභාවයෙන් ආරම්භ වී මෝගල් අධිරාජ්‍යයේ පහත වැටීම දක්වා දිවෙන බව විස්තර වේ. මෝගල් අධිරාජ්‍යයේ පහත වැටීම නිසා දාල් කාල්සා නමින් හදුන්වන සීක් හමුදාවට මොගල් වරුන් හා ඇෆ්ගන්වරුන්ට විරුද්ධව වූ ගමනට අවස්ථාවක් ඇති විය. මෙය හමුදාවේ වර්ධනයට හේතු වූ අතර එය එකිනෙකට වෙනස් සන්ධාන වලට වෙන් වී පසුව ස්වාධීන රාජධානි වලට වෙන් විය. හමුදාවේ මෙම එක් එක්‍ කොටස් මිස්ල් නමින් හැදින් වූ අතර ඒවා වෙනස් ප්‍රදේශ හා නගර පාලනය කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් 1762-1799 දක්වා වූ කාලය තුල සීක් පාලකයින් රාජධානි තමන්ගේම කර ගත් තේය. විධිමත් සීක් අධිරාජ්‍යය ආරම්භ වූයේ 1801දී මහාරාජා රංජිත් සිං රාජාභිෂේකය ලබා දේශපාලන වශයෙන් එක්සත් අධිරාජ්‍යයක් ඇති කර සීක් සන්ධානය විසුරුවා හැරීමෙනි.
භූ විද්‍යාත්මක පිහිටීම
මුල් සීක් අධිරාජ්‍යය හෙවත් පන්ජාබය වර්තමාන ඉන්දියාව හා පකිස්ථානය අතර මායිම්ව පිහිටි, කලාපයකි. “පුන්ජාබ්” හෙවත් “පන්ජාබ්” යන නම් පුන්ජි/පන්ජි (punji/panji) හා ඇබ් (Ab) “පහ” සහ “වතුර” යන තේරුම් ඇති පර්සියානු වචන වලින් සෑදුනකි. මෙම වචන දෙක එකට එකතු කිරීමෙන් ඇති වන වචනයෙහි අර්ථය “ ගංගාවන් පහේ භූමිය” “The land of five rivers” යන්න වේ. එයට හේතු වූයේ අවුරුදු 3000කට පෙර විනාශයට පත් වී ගිය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරට‍ මුල් වූ ඉන්දු ගංගාවේ අතු ගංගාවන් පහ වන “බීස්” (Beas), “රවී” (Ravi), “සූට්ලෙජ්” (Sutlej), “චේනබ්” (Chenab) සහ ජේලුම් (Jhelum) පන්ජාබයේ පිහිටා තිබීමය. පන්ජාබයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් හා සංස්කෘතික උරුමයක් ඇත. රටේ ජනතාව පන්ජාබීන් වශයෙන් හදුන්වන අතර ඔවුන් කථාකරන භාෂාව පන්ජාබී ලෙස හැදින්වේ.