cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කහානි
අනුගාමී කෘති
2012 මාර්තුවේ දී, ඝෝෂ් නිවේදනය කළේ කහානි චිත්‍රපට මාලාවක් ලෙස ගොඩනැගීමට තමන් අදහස් කරගෙන සිටින බවයි. ඔහු මේ කෙරෙහි පෙළඹුණේ සත්‍යජිත් රායිගේ ෆෙලූඩා රහස් පරීක්ෂක කතාමාලාවෙනි. ඔහුට විද්‍යා බාග්චිගේ කතාපුවත එලෙසම විද්‍යා බාලන් සමගින් ඉදිරියට ගෙනයාමට අවශ්‍ය විය. කහානි 2 හි රූගත කිරීම් 2013දී ඇරඹීමට සැලසුම් කෙරිණි. නමුත් 2013 ජූලි මස සුජෝයි ඝෝෂ් සහ සෙසු සම-නිෂ්පාදකවරුන් අතර මතභේද ඇති විය. 2014 පෙබරවාරියේ, මෙම චිත්‍රපටය සිදුනොවන බව විද්‍යා පැවසූයේ මෙම මතභේද නිසායි. නමුත් වසර දෙකකට පසුව, මෙම චිත්‍රපටය විද්‍යා ද සමගින් පූර්ව-නිෂ්පාදනයේ ඇති බව ඝෝෂ් සනාථ කළේ ය. කහානි 2 ලෙස නම්කළ මෙම චිත්‍රපටය 2016 මාර්තු මස රූගත කිරීම් ඇරඹුණේ අර්ජුන් රාම්පාල් සහ විද්‍යා ප්‍රධාන නළු නිළියන් ලෙස දායක කරගනිමිනි. එය 2016 දෙසැම්බර් 2 දින මුදාහැරිණි.
මිනෝර්කා
මිනෝර්කා හෝ මෙනෝර්කා ( ; ලතික් වෙතින්: ඉන්සුලා මයිනර්, පසුව  මිනෝරිකා "කුඩා දිවයින") යනු,  ස්පාඤ්ඤයට අයත්ව මධ්‍යධරණි මුහුදේ පිහිටි  බැලේරික් දිවයින් අතුරින් එකකි. එහි නම ව්‍යුත්පන්නව ඇත්තේ එහි ප්‍රමාණය අනුව වන අතර, මෑත පිහිටි මයෝර්කා වෙතින් හාත්පසින් වෙනස් වෙයි.
මිනෝර්කා වෙත දළ වශයෙන් 94,383 (2010) ක ජනගහණයක් සතු වෙයි. එය පිහිටා ඇත්තේ 39°47' සිට 40°00'N, 3°52' සිට  4°24'E වෙයි. එල් ටෝරො හෝ මොන්ටෙ ටෝරො ලෙසින් හැඳින්වෙන, එහි උස්ම ස්ථානය,  මුහුදු මට්ටමට ඉහළින් පිහිටයි.
වියෝග ප්‍රවේගය
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:කක්ෂ
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
(2008) දණ්ඩගමුව ටැම්පිට විහාරය
(ශ්‍රී ලංකාවේ ටැම්පිට විහාර)***
* පළාත = වයඹ
කුංකුම වෙළෙඳාම සහ එහි ප්‍රයෝජන
කුංකුම සියවස් ගණනාවක සිට ප්‍රධාන කුළුබඩුවක්, සුවඳ ද්‍රව්‍යක්, සායම් ද්‍රව්‍යක් සහ ඖෂධිය ද්‍රව්‍යක් ලෙස ප්‍රචලිතව ඇත. මෙය බර අනුව ලොව මිල අධිකම කුළු බඩු අතුරින් එකකි. එය කුංකුම නමින් හැඳින්වෙන කාබේරිය ගස් වර්ගයක් වන, වඳ කුඩා මල් සහිත සහ පැලෑටියකින් බෝ වන ශාකයකින් නෙලාගත් කලංක වලින් සමන්විත වේ. එසේ ලබා ගත් කලංක වියලීමෙන් ලැබෙන කෙඳි ඒවායේ කහට රසය, සුවඳ සහ සුළු ලෝහක ගතියට අනුව වර්ගීකරණයට ලක් කෙරේ. වනාන්තරයේ කුංකුම ශාකය අප්‍රකටය; එය ක්‍රීට් හෝ මධ්‍යම ආසියාවේ ජනිත වුණු පුර්වග කාබේරිය වර්ගයකි. කුංකුම ශාකයේ නිජ භූමිය නිරිත දිග ආසියාව වන අතර ප්‍රථම වරට වර්තමානයේ ග්‍රීසිය නමින් හැදින්වෙන ප්‍රදේශයේ කුංකුම වගා කොට ඇත.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
* විහාරස්ථානය = ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ රජමහා විහාරය, කුලියාපිටිය
කුංකුම වෙළෙඳාම සහ එහි ප්‍රයෝජන
පුරාණයේ සිට නූතන කාලය දක්වා කුංකුම වල ඉතිහාසය සලකා බැලීමේදී එය ආහාර, පාන, සහ සාම්ප්‍රදායික ශාකමය ඖෂධ සඳහා බහුලව යොදගෙන ඇත. අප්‍රිකාව සහ ආසියාවේ සිට යුරෝපය සහ ඇමරිකාව වෙත එවන දීප්තිමත් රතු පැහැති කුංකුම කෙඳි ආහාර පිළිස්සීම්, ව්‍යංජන සහ මත්පැන් වලට යොදා ගැනීමේදි ප්‍රමුක ස්ථානයක් ලබා ගෙන ඇත. ඒවා රෙදිපිලි සහ අනෙකුත් භාණ්ඩ වර්ණ ගැන්වීම සදහා යොදා ගන්නා අතර දේශපාලන ප්‍රභූන්ට සහ ආගමික ප්‍රවීණයන්ට සමාජයේ උසස් බවක් පිරිනැමීමට උපකාරී වේ. ආදි මිනිසුන් උදරාබාධ, කුද්දෙටි නිසා ඇති වන වේදනාව, මසූරිය වැනි රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමට කුංකුම යොදාගෙන ඇත. නවීන පර්යේෂණාත්මක අධ්‍යනයන්ට අනුව එය සතුව පිළිකා නිෂේධනය, ආසාත්මිකතා මර්දනය, මානසික අවපාතයට එරෙහිව සටන් කල හැකි බව හා තෘප්තිමත් භාවය වැඩි දියුණු කළ හැකි බව වැනි සෞඛ්‍යමය වාසි ‍රැසක් පවතින බව හෙලි වී ඇත.
කුංකුම ශාකයේ වගාව දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ඉන්දියාවට නිරිත දෙසින් හා චීනයට ඊශාන දෙසින් වූ මධ්‍යධරණී මුහුදෙන් මායිම් වූ පුළුල් යුරෝ- ආසියානු කලාපයට මධ්‍යගතව පවතී. ඉරාණය, ස්පාඤ්ඤය, ඉන්දියාව සහ ග්‍රීසිය පුරාණ කාලයේ සිටම කුංකුම නිෂ්පාදනයේ ප්‍රමුඛත්වයක් ඉසිලූ අතර වර්තමානය වන විටද ලෝක වෙළඳ පොල අභිභවා සිටී. එක්සත් රාජධානියේ “සැෆ්‍රන් වෝල්ඩන්” හිද සාර්ථක ලෙස කුංකුම වගා කර ඇත. ඇමෙරිකාවේ කුංකුම වගා කිරීම ආරම්භ කරන ලද්දේ පෙනිසිල්වේනියාවේ ස්වෙන්ක්ෆෙල්ඩර් පල්ලියේ සාමාජිකයින් විසිනි. මෑත කාලීන දශක වන විට නවසීලන්තය, ටැස්මේනියාව සහ කැලිෆෝනියාව පුරා ද කුංකුම වගාව පැතිරී ඇත. මෑත කාලිනව වාර්ෂික ලෝක නිෂ්පාදනයෙන් 90-93% අතර ප්‍රමාණයක් ඉරාණය සතුව පවතී.
නවීන වෙළඳාම
කුංකුම මුළුමනින්ම පාහේ, බටහිරින් සුව පහස් දෙන මධ්‍යධරණීයෙන් සහ නැගෙනහිරින් කඳු සහිත කාශ්මීරයෙන් වට වුණ කලාපයෙහි වැවේ. ඇන්ටාටිකාව හැර අනෙත් සියළුම මහද්වීප ද සුළු ප්‍රමාණ වලින් නිපදවයි. වර්ෂ 1991 දී ,ටොන් 300 ක කුංකුම කෙඳි සහ කුඩු එකතු කර ගන්නා අතර එයින් ටොන් 50 ක් සුපිරි ගනයේ 'කුපේ' කුංකුමය. බොහෝ දුරට ලෝකයේ වැදගත්ම හා විශාලම කුංකුම නිෂ්පාදකයා ඉරාණයයි: වර්ෂ 2005 දී ඉරාණයේ ටොන් 230 ක් වියලි කෙඳි නිපදවන ලදි, එය ලෝකයේ නිපදවූ මුළු කොටසෙන් 93.7%  කි; ඉරාණ ඵලදාවෙන් බොහෝ ප්‍රමාණයක් අපනයනය සදහා වෙන් කොට ඇත. එම වර්ෂයේම වෙළද පොළෙහි දෙවන ස්ථානයේ පසු වූ ග්‍රීසිය ටොන් 5.7ක් නිෂ්පාදනය කරන ලදි. මොරොක්කෝව සහ තරගකාරී කාශ්මීරය මීළග වැඩිම නිෂ්පාදකයන් ලෙස හඳුනා ගෙන ඇති අතර ඔවුන් ටොන් 2.3 බැගින් නිෂ්පාදනය කරයි. ලෝකයේ අස්වැන්න නිෂ්පාදනය කරන ප්‍රමාණය අඩු වන පිළිවෙලට සලකා බැලූ විට ඉරාණය, ග්‍රීසිය, මොරොක්කෝව, කාශ්මීර ප්‍රාන්තය, ඇසර්බයිජන්, ස්පාඤ්ඤය සහ ඉතාලිය ලෝක වෙළද පොළෙහි ආදිපත්‍ය පතුරුවා සිටී. ලෝකයේ ප්‍රධාන නිෂ්පාදකයා වන ඉරාණයේ, කුංකුම නිෂ්පාදනයෙන් 95%ක් පමණ නිපදවන පුරාණ ඊශාන දිග ඛෝරසන් පළාත වර්ෂ 2004 දී බිර්ජාන්ත්, ගායෙන් හා ෆර්ඩෝව්ස් ලෙස වෙන් කරන ලදි. මෙම පළාත් සහ රෂාවි ඛෝරසන් පළාතේ ගෝනාබාද් අවට පිහිටි ප්‍රදේශ සහ ටොර්බට්-ඉ හෙයිදාරි ඉරාණයේ ප්‍රධාන වගාබිම් අයිති ප්‍රදේශ වෙයි. මෑත කාලීනව ඇෆ්ගනිස්ථානය කුංකුම වගා කිරීම නැවත අරඹන ලද අතර කාශ්මීරයේ එය හායනය වී ඇත. උතුරු හා මධ්‍යම යුරෝපයේ ඕස්ට්‍රියාව, එන්ගලන්තය, ජර්මනිය සහ ස්විස්ටර්ලන්තය වැනි රට වල බොහෝ වගා උත්සාහයන් අතහැර, ‍තෝරාගත් ස්ථාන කිහිපයක පමණක් කුංකුම වගා කිරීම නොකඩවා සිදු කරයි. මේවා අතර වෙලිස් කැන්ටන්හි පිහිටි කුඩා ස්විස් ගම්මානයක් වන මුන්ඩ් වාර්ෂිකව කුංකුම කිලෝ ග්‍රෑම් කිහිපයක් පමණක් නිපදවයි. ටැස්මේනියාව, චීනය, ඊජිප්තුව, ප්‍රංශය, ඊශ්‍රායලය, මෙක්සිකෝව, නවසීලන්තය, තුර්කිය (විශේෂයෙන්ම සැෆ්‍රන්බොලුහි), කැලිෆෝනියාව සහ මධ්‍යම අප්‍රිකාව යන ප්‍රදේශ වලද සුළු වශයෙන් කුංකුම වගා කිරීම සිදු කරයි.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
* ටැම්පිට විහාරය = දණ්ඩගමුව ටැම්පිට විහාරය
කුංකුම වෙළෙඳාම සහ එහි ප්‍රයෝජන
නවීන වෙළඳාම
කුංකුම වල සුගන්ධය සහ රසය සහිත කොටස වන ඉතා සියුම් කලංක අතින් එකතු කර ගැනීම සදහා ඉතා විශාල පිරිවැයක් දැරීමට සිදු වේ. වෙළද පොලට යැවිය හැකි කුංකුම ප්‍රමාණයක් නිපදවා ගැනීම සදහා මල් ඉතා විශාල සංඛ්‍යාවක් අවශ්‍ය වේ. වියලි කුංකුම කිලෝ ග්‍රෑම් 0.45 ක් නිපදවා ගැනීමට ඇතැම් විට මල් 50,000ක් පමණ අවශ්‍ය වේ. එනම් සාමාන්‍යයෙන් පාපන්දු පිටියක වර්ග ප්‍රමාණයට තුල්‍ය වන ප්‍රදේශයක හෝ දළ වශයෙන් වර්ග මීටර් 7,140 ක වර්ග ප්‍රමාණයක මල් අවශ්‍ය වේ. තවත් තක්සේරු කිරීමකට අනුව වියලි කුංකුම රාත්තලක් නිපදවීම සඳහා මල් 75,000ක් පමණ අවශ්‍ය වේ. මෙය එක් එක් කුංකුම පුෂ්පයේ කලංකයේ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණය මත රදා පවතී. මල් හා සම්බන්ධව පැන නගින තවත් ආකූලත්වයක් වන්නේ මල් වල පිපීම එක විට හා අස්ථිරව සිදු වීමයි. ඵලදාව සදහා ඉතා විශාල මල් සංඛ්‍යාවක් අවශ්‍ය නිසා අස්වැන්න ලබා ගැනීම තීවෘ ලෙස වැඩ කරන කම්කරුවන්ගේ පැය හතලිහක පමණ  වියරු කටයුත්තක් විය හැකිය. කාශ්මීරයේ වගාබිම් වල දහස් ගණන් වගා කරන්නන් සතියක් හෝ සති දෙකක් පමණ දිවා රෑ දෙකෙහිම අඛන්ඩව වැඩෙහි නියැලීම අවශ්‍ය වේ.
නෙලා ගත් විගස කලංක ඉක්මනින්ම වියලීමට ලක් කළ යුතුය. නො එසේනම් ඒවා කුණු වීම හෝ පුස් බැඳීම නිසා සියල්ලම නොවිකිණිය හැකි තත්වයට පත් විය හැක. වියලා ගැනීම සඳහා යොදා ගන්නා සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමය වන්නේ නැවුම් කලංක හොද දැලක් මත අතුරා ඉන් පසුව ගල් අගුරු වලින් හෝ දර වලින් හෝ උදුන් මගින් රත් වන කාමර තුල බහා හෝ පැය 10 -12 අතර කාලයක් 30-35 °C උෂ්ණත්වයකට රත් කිරීමයි. එයින් පසුව එම සුගන්ධ ද්‍රව්‍ය හෝ කුළු බඩුව වායු රෝධී වීදුරු බහාළුම් තුල වඩාත් හොඳින් අසුරයි. තත්වයෙන් බාල වර්ගයේ කුංකුම තොග ප්‍රමාණ වශයෙන් ලබා දීමේදි රාත්තලක මිල ඇමෙරිකානු ඩොලර් 500 ඉක්මවිය හැක. ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක සිල්ලර මිල එමෙන් දස ගුණයක් පමණ විය හැකිය. බටහිර රටවල රාත්තලක සාමාන්‍යය සිල්ලර මිල ආසන්න වශයෙන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 1000 ක් පමණ වෙයි.මින් ඔබ්බට මිල විශාල ලෙස වෙනස් විය හැකි නමුත් වෙනස් වන සාමාන්‍ය අගය අඩු අගයක් විය හැක. කුංකුම මිලෙන් අධික වුවත් මුළුතැන් ගෙවල් සඳහා හා කෑම පිසීම් සඳහා ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් සහ ඖෂධීයම ප්‍රයෝජන සඳහා ද සුළු ග්‍රෑම් ප්‍රමාණයක් සහ කෙඳි කිහිපයක් යොදා ගන්නා බැවින් එය හිලව් වීමක් සිදු වේ. කුංකුම රාත්තලක කෙඳි 70,000 ත් 200,000 ත් අතර ප්‍රමාණයක් තිබේ.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
* වැඩ සිටින ස්වාමීන් වහන්සේ = පූජ්‍ය මඟුලාගම උපතිස්සාභිදාන හිමි
ඇපාචේ කොර්ඩොවා (Apache Cordova)
මෙම වැඩසටහන් කලින් ෆොන්ගැප් ලෙසත් පසුව කොර්ඩොවා ලෙසත් හදුන්වන ලදී.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
* නිකාය = මහා විහාර වංශික ශ්‍යමෝපාලි මහා නිකාය
* පාර්ශවය = මල්වතු
* දුරකථන අංකය = 0372281651
* ටැමක උස = 838.2 mm
* ප්‍රදක්ෂිණා පථයේ පළල = ඉදිරිපස 1066.8 mm දෙපස 508 mm පිටුපස 533.4 mm
* ප්‍රතිමා ගෘහය = දිග 3556 mm පළල 2116.2 mm
ඇපාචේ කොර්ඩොවා (Apache Cordova)
ෆොන්ගැප් යනු කොර්ඩොවා මත පදනම්ව ඇඩෝබි නිශ්පාදනය කල සංස්කරණයයි. මෙලෙස කොර්ඩොවා මත පදනම් වු තවත් බොහෝ මෙවලම් හා ආකෘතීන් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස අයනික්(Ionic), මොනාකා(Monaca), ටැකො(TACO), ඉන්ටෙල් එක්ස්ඩීකේ (Intel XDK) සහ ටෙලෙරික් වේදිකාව(Telerik Platform) දැක්විය හැක. මෙම මෙවලම් ඒවායේ මූලික මෙවලම ලෙස යොදාගනු ලබන්නේ ෆොන්ගැප් නොව කොර්ඩොවායි.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
* දැව කණු ගණන = 14
ඇපාචේ කොර්ඩොවා (Apache Cordova)
ඇඩෝබි, බ්ලැක්බෙරි, ගූගල්, අයිබීඑම්, ඉන්ටෙල්, මයික්‍රොසොෆ්ට්, මොසිල්ලා සහ තවත් අය ඇපාචේ කොර්ඩොවා ව්‍යාපෘතියට දායක වී ඇත.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
මුඛ පරම්පරාගත කථා අනුව අනුරාධපුරය යුගය දක්වා දිව යන ඓතිහාසිකත්වයක් උසුලන ශ්‍රී සුධර්මාරාම රාජ මහා විහාරස්ථානයේ රහතුන් වහන්සේලා වැඩ සිටි අතර උන්වහන්සේලාට දන් සැපැයූ ගම “දන්ගමුව“ වී පසු කාලයේ දී “දණ්ඩගමුව“ නමින් භාවිතයට පැමිණ ඇත. මහා විහාර වංශික ස්‍යාමෝපාලි මහා නිකායේ මහනුවර මල්වතු පාර්ශ්වයට අයත් වූවකි මෙම විහාරස්ථානය.
කුංකුම වෙළෙඳාම සහ එහි ප්‍රයෝජන
නවීන වෙළඳාම
පළපුරුදු ගැනුම් කරුවන් කුංකුම මිල දී ගන්නා විට ඇතැම් කරුණු පිළිබඳව විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් වෙයි. ප්‍රදර්ශනය කර ඇති කෙඳි වල දීප්තිමත් තද රතු පැහැය, මද තෙත් ගතිය සහ ප්‍රත්‍යස්ථතාව පිළිබඳව ඔවුන් අවධානය යොමු කරයි.දීප්තියෙන් අඩු ගඩොල්- දුඹුරු පැහැති, පරණ තොග වලට අයිති බව හැ‍ඟෙන, බහාළුම් වල අඩියෙන් එකතු කර ගත් කැඩී බිදී ගිය සුන්බුන්, පහසුවෙන් බිදෙන සුළු බව හැ‍ඟෙන කෙඳි මිල දී ගැනීම ඔවුන් ප්‍රතික්ෂේප කරයි. බොහෝ විට මෙවැනි සාම්පල ජුනි මාසයේදී එනම් අස්වනු නෙලීම ආරම්භ කරන කාලයේදී හමු වේ.ඊට හේතුව නව අස්වැන්න සඳහා ගබඩා වල ඉඩ ලබා ගැනීමට වෙළඳුන්ට අවශ්‍ය වීමයි. වර්තමාන කන්නයේ අස්වැන්න පමණක් භාවිතා කිරීමට ගැනුම් කරුවන් නිර්දේශ කර ඇත.වෙළඳ පොළ නම් දරා ඇති තොග සහ සිල්ලර කුංකුම වෙළෙන්ඳන් අස්වැන්නේ වර්ෂය සඳහන් කිරීම හෝ අස්වැන්නේ කාලය සඳහන් වන පරිදි වර්ෂ දෙකක් සඳහන් සිදු කිරීම කරයි;එනම් 2002 වසරේ අවසාන භාගයේ අස්වැන්නෙහි 2002/2003 ලෙස පෙන්විය හැකිය.
ඇපාචේ කොර්ඩොවා (Apache Cordova)
ඉතිහාසය
2011 ඔක්තෝම්බර් 4 වනදා නිටෝබි සොෆ්ට්වෙයාර් අත්පත්කරගත් බව ඇඩෝබි සමාගම නිළ වශයෙන් නිවේදනය කරන ලදි. ඒ සමගම ඇපාචේ කොර්ඩොවා ලෙස අළුත් ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භ කිරීමට ‍ ෆොන්ගැප් කේතය ඇපාචේ මෘදුකාංග පදනම වෙත දායක කරන ලදී. මෙම ව්‍යාපෘතිය ඇපාචේ කොල්බැක්, ඇඩෝබි ෆොන්ගැප් හා ඇඩෝබි ෆොන්ගැප් බිල්ඩ් යන නම් වලින් ද පෙනි සිටී.
ෆොන්ගැප් වල මුල් සංස්කරණ වලදී අයිඕඑස් මෘදුකාංග සංවර්ධනය කිරීම සදහා ඇපල් පරිගණකයක්ද, වින්ඩෝස් ජංගම මෘදුකාංග  සංවර්ධනය කිරීම සදහා වින්ඩෝස් පරිගණකයක්ද අවශ්‍යය විය. නමුත් 2012 සැප්තැම්බර් වලින් පසුව මූල කේතය ක්ලවුඩ් කම්පයිලර්(cloud compiler) එකකට උඩුගත කර සහය දක්වන ඕනෑම වේදිකාවක් සදහා මෘදුකාංග උත්පාදනය කරගැනීමට ඇඩෝබි ෆොන්ගැප් ඉඩ ලබාදී ඇත.
නිර්මාණය හා තාර්කිකත්වය
ඇපාචේ කොර්ඩොවා මෘදුකාංගය සෑදීමට සීඑස්එස්3 සහ එච්ටීඑම්එල්5 යොදාගන්නා අතර ඒවායේ තර්කණය සදහා ඡාවාස්ක්‍රිප්ට් බාවිතා කරයි. එච්ටීඑම්එල්5 ත්වරණමානය,කැමරාව, සහ ජී.පී.එස් උපකරණය වැනි දෘඩාංග වලට ප්රවේශවීමට ඉඩ ලබාදෙයි. කෙසේ වුවද පැරණි ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සංස්කරණ වලදි ජංගම බ්රවුසර මගින් එච්ටීඑම්එල්5 හරහා දෘඩාංග වලට ප්රවේශවීමට ඉඩ ලබා නොදෙයි. මෙම සීමාවන් ජය ගැනීමට, ඇපාචේ කොර්ඩොවා එච්ටීඑම්එල්5 කේතයන් උපාංගයේ වෙබ්වීව්(WebView) එක මත ඔබ්බවා ඇත.
ඇපාචේ කොර්ඩොවා ප්ලගින සමග සම්බන්ධ කර ස්ථර(layer) හා එච්ටීඑම්එල්5 පිටු අතර සෘජු සංනිවේදනයට ඉඩ ලබාදෙයි. මෙහිදී මෘදුකාංග සම්පාදකයන් ඡාවාස්ක්‍රිප්ට් බාවිතයෙන් වැඩි අංගයන් එකතුකිරීම සිදුකරයි. මේ ප්ලගින උපාංගයේ ත්වරණමානය,කැමරාව, මාලිමාව, ගොනු පද්ධතිය(file system), මයික්රෆෝනය සහ වෙනත් දේවල් වලට ප්රවේශවීමට ඉඩ ලබා දෙයි.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
ශ්‍රී සුධර්මාරාම රාජ මහා විහාරයේ පිහිටි භූමිය ඉතා රමණීයය. එක් පැත්තකින් ගම කෙළවර ය. උතුරු දෙසින් බලන විට ගමේ ආරම්භයයි. විජනවාතානී, මනුස්සරාහසෙය්‍යකානි, යන ත්‍රිපිටකා ගත වදන් වලට අනුව මෙම පන්සල් භූමිය ජනතාවගෙන් තොර හිස් භූමි භාගයක් වූ අතර ජනතාවට පහසුවෙන් හා හැකි භූමියක් ද වන්නේ ය. ඉතා නිදහසේ බණ භාවනා කළ හැකි තැනකි.
පෘතුගීසි හෝ ඕලන්ද සමයේ මෙම භූමිය බලකොටුවක් ලෙසද පැවැති බව කියැවෙයි. විහාරස්ථානයට උතුරු දෙසින් ගලා යන “දඹගොල්ලා ඔයේ” කොටසක් “කාලතුවක්කු වල යනුවෙන් අදටත් හැඳින් වේ.
විහාරස්ථානයට නැගෙනහිර උතුර හා බටහිර දෙසින් කුඹුරු යායයි. කඳු ගැටයක් මත පන්සල පිහිටා ඇත. අපේ වෙහෙර විහාර වල ඓතිහාසිකත්වය ගැන සළකන විට මෙම විහාරස්ථානයේ ද පුරා වස්තු කිහිපයක්ම වේ.
ඓතිහාසික ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගෙන් පැවත එන බෝධීන් වහන්සේ මින් ප්‍රධාන වෙයි. එය රෝපණය වී ඇති කාල වකවානුව අවිනිශ්චිත ය. විහාරස්ථානයේ ආරම්භක යුගයේ හෝ ඊට පසු කළ ඉදි වූ පුංචි දාගැබක් මෙහි විය. එය ඇතුළත් කොට වර්තමාන මහා දාගැබ ඉදිකරන ලදී. කංචුක චේතිය නමින් හැඳින්වෙන මෙය 1980 දශකයේ මුල් භාගයේ සිදු වූවකි.
මීට අමතරව සිරිපතුල පිහිටි විහාර මන්දිරයක් ද තෙමහල් වූ විශාල විහාර මන්දිරයක් ද මෑත භාගයේ ඉදි වී ඇත. පන්සිය පනස් ජාතක කතා මෙහි සිතුවම් කොට ඇත. අනුරපුර යුගය දක්වා මෙම විහාරස්ථානයේ ඓතිහාසිකත්වය පිළිබඳ මුඛ පරම්පරාගත කතා වල සඳහන් වූවත් ඓතිහාසික සාධක සහිතව කතා කළ හැකි විහාර මන්දිරයකි ටැම් පිට විහාර මන්දිරය. මෙම විහාර මන්දිරය ඉදි වූ කාල වකවානුව මහනුවර යුගයයි.
දණ්ඩගමුව ශ්‍රී සුධර්මාරාම රාජ මහා විහාරස්ථානය මූලස්ථාන දෙකකට සම්බන්ධ වී ඇත. එනම් ගිරිඋල්ල මැද්දේපොල රාජ මහා විහාරය සහ බිංගිරිය දේවගිරි රාජ මහා විහාරස්ථානයයි.
ඇපාචේ කොර්ඩොවා (Apache Cordova)
නිර්මාණය හා තාර්කිකත්වය
කෙසේ උවද වෙබ් අඩවි පදනම් කරගත් තාක්ෂණය සහිත සමහර ඇපාචේ කොර්ඩොවා මෘදුකාංග සමාන ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් යුත් සාමාන්‍යය මෘදුකාංග වලට වඩා අඩු වේගයකින් ක්‍රියාත්මක වෙයි. ඉතා මන්දගාමී ලෙස ක්‍රියාත්මකවීම නිසා ඇපල් මගින් මෘදුකාංග ප්‍රතික්ශේප විය හැකි බවට අනතුරැ ඇගවීමක් ඇඩෝබි සමාගම මගින් සිදුකරයි. මෙය සමහර ඇපාචේ කොර්ඩොවා මෘදුකාංග වල පවතින ගැටළුවකි.
ශ්‍රී සුදර්මාරාම පුරාණ විහාරය
ශ්‍රී සරණංකර මාහිමි ධර්ම ප්‍රභාව සත්කෝරළය පුරා විහිදෙන්නට බලපෑ ප්‍රධාන සාධකය උන්වහන්සේගේ ගිහි පැවිදි ගෝල බාලයෝ ය. සිටිනාමළුවේ ධම්මජෝති හිමි එකී ශිෂ්‍ය භික්‍ෂූන්ගෙන් නමකි.
ඒ අනුව සිටිනාමළුවේ ධම්මජෝති මාහිමි දණ්ඩගමුව රාජ මහා විහාරස්ථානයේ ප්‍රථම විහාරාධින්පතීන් වහන්සේ ය. එතැන් සිට මේ දක්වා මෙම විහාරස්ථානයේ වැඩ සිටි විහාරාධිපතීන් වහන්සේලාගේ සංඛ්‍යාව නවයක් වෙති.
එහි පවත්නා සෑම මූර්තියක් මෙන්ම සෑම චිත්‍රයක්ම මහනුවර යුගයට අයත් ඒවා ය. එම විහාර මන්දිර වල තවත් විශේෂත්වයක් නම් යකඩ භාවිතා කර නැති බවය. උණ ගස් උණ පතුරු වැනි ද්‍රව්‍ය උපයෝගී කොට ගෙන මැටි ගසා නැං වූ බිත්ති ය.
මූර්ති සඳහා උණ පතුරුම භාවිතා කර ඇති බව පළුදු වූ තැනකින් පෙනේ. උස් මට්ටමකින් බුදු පිළිම වහන්සේලා සහ චිත්‍ර මූර්ති පවත්නා අතර පහළ මට්ටමෙන් මණ්ඩපයක් ඇත. එය “හේවිසි මණ්ඩපය” නොහොත් “බෙර ගේ” නමින් හැඳින් වේ. විහාර මාලිගාවේ උසින් වැඩ සිටිනා බුදුරජාණන් වහන්සේට ශබ්ද පූජා පැවැත්වීමට පිණිස බෙරගේ සකස් කොට ඇත.
කුංකුම වෙළෙඳාම සහ එහි ප්‍රයෝජන
ඉවීම සඳහා භාවිතය
කුංකුම යුරෝපීය, උතුරු අප්‍රිකානු සහ ආසියානු ඉවුම් පිහුම් වලදී එහි ගති ගුණ පෙන්වා ඇත. රස පරීක්ෂකයන් කුංකුම වල සුවඳවත් බව විස්තර කරනුයේ එහි මිහිරි බව සමග තණ වැනි ස්වභාවය, වියළි තෘණ භාවය සහ ලෝහමය ස්වභාවය වැනි කරුණු සැලකිල්ලට ගෙනය. තවත් ඇගයීමකට අනුව, එහි වියළි තෘණ රසය කහට රසයත් සමග පමණක් සලකා බලනු ලබයි.මක් නිසාද යත් ඒවා දීප්තිමත් කහ-තැඹිලි පැහැයක් බෙදා හරින අතර ‍ ලොව පුරා සෑම ආහාරයකම පාහේ එනම් කේජු, රසකැවිලි වර්ග සහ මත්පැන් නිෂ්පාදනයේ සිට පිළිස්සූ ආහාර ද්‍රව්‍ය,ව්‍යංජන, මාංස ආහාර හා සුප් පිසීම සඳහා ද කුංකුම භාවිතා කරයි. පසු ගිය වකවානු වලදී කෑම වර්ග විශාල ප්‍රමාණයක් මිල අධික කුංකුම බහුලව භාවිතා කළ අතර මෙය අහාර වල රසය සඳහා අපහසු වුවද මනා සෞඛ්‍ය තත්වයක් පිළිඹිඹු කිරීමට ඉවහල් විය.
කුංකුම වල මිල අධික භාවය නිසා එය නිතරම සැෆ්මල් (කාර්තමස් ටින්ක්ටෝරියස්) හෝ වියලි කහ(කර්කියුමා ලොන්ගා) සමග ප්‍රතිස්ථාපනයට ලක් කිරීම හෝ තනුක කිරීම සිදු කර ආහාර පිසීමට භාවිතා කරයි. මේ දෙවර්ගයම කුංකුම වල වර්ණය හොදින් අනුකරණය කරන අතර වෙනස් රස වලින් යුක්ත වේ.ඉතාලියේ කුංකුම බහුල ලෙස රස කැවිලි හා මත්පැන් යන කර්මාන්තවලදී භාවිතා කරයි. චැට්‍රියස්,ඉසර්රා සහ ස්ට්‍රෙගා යන මධ්‍යසාරීය පාන වර්ග කුංකුම ඒවායේ රසය හා වර්ණවත් භාවය වැඩි දියුණු කිරීමට උපකාරී වන බව විශ්වාස කරයි. ආහාර රස විඳින්නන් නිතරම, කුංකුම කෙඳි ඔවුන්ගේ කෑමට එකතු කිරීමට මිනිත්තු කිහිපයකට පෙර සිට ඒවා කැබලි කිරීම හා පොඟවා ගැනීම සිදු කරයි. ඔවුන් එය ජලයට හෝ ෂෙරි නැමැති වයින් වර්ගය පිරි බදුනකට දමා මිනිත්තු 10 ක් පමණ පොඟවා ගැනීම සිදු කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය කුංකුම කෙඳි වල ඇති රසය හා පැහැය ද්‍රව අවස්ථාවට පත් කරයි. කුඩු කරන ලද කුංකුම සඳහා මෙම පියවර අවශ්‍ය නොවේ. පොඟවා ගත් ද්‍රාවනය මීලගට පිසින උණු ආහාරයට එක් කරන අතර එය කුංකුම වල පැහැය හා රසය ආහාරය පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමට උපකාරී වේ. මෙය පිළිස්සූ ආහාර නිෂ්පාදනයේදී සහ ඝන සෝස් වර්ග සෑදීමේදී ඉතා වැදගත් වේ.
මොරොක්කෝනු ජාතිකයන් ඔවුන්ගේ ටජිනි (tajine) නම් කෑම වර්ගයේ, කෙෆ්ටා (kefta, මීට් බෝල් සහ තක්කාලි අඩංඟු කෑමක් ), මැකුවලි (mqualli, සිදරං සහ කුකුළු මස් අඩංඟු කෑමක්), ම්රෝසියා (mrouzia, වියළි මිදි සහ ආමන්ඩ් යොදා සරසන ලද බැටළු මස්) යන කෑම වර්ග වලට කුංකුම යොදා ගනී. බොහෝ මොරොක්කෝනු කෑම වර්ග රසවත් කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා ප්‍රධාන ද්‍රව්‍යක් වන කෙමියුලා (chermoula) නම් ඖෂධීයමය සංයෝගයෙ හි කුංකුම අඩංඟු වේ. උස්බෙකිස්තානුවන් ඔවුන්ගේ විවාහ උත්සව වලදී පිරි නමන මස්, එළවළු සහ මාළු සහිත විශේෂ බත් වර්ගයක් පිසීම සඳහා කුංකුම යොදා ගනී. ඉරාණයේ ජාතික ආහාරය වන චෙලෝ කබාබ් (chelow kabab) සඳහා කුංකුම යොදා ගනී. දකුණු ආසියානුවන් රසවත් එළවළු මිශ්‍ර බත් වර්ගයක් වන බුරියානි (biryanis) පිසීම සඳහා ද කුංකුම යොදා ගනී(උදාහරණ ලෙස හයිද්‍රාබාඩ් බුරියානි වර්ගයක් වන "පාක්කි" ගත හැක). කුංකුම උප-මහාද්වීපික ගව මස් සහ කුකුළු මස් වලට යොදා ගන්නා අතර බොහෝ පැණි රස කෑම වලට ද (විශේෂයෙන්ම මුස්ලිම් සහ රාජ්ස්ථානී පැණිරස කෑම වල) යොදා ගනී. නවීන තාක්ෂණය කුංකුම "හිම කිරම" වැනි ප්‍රණීත ආහාර වර්ග ද සොයාගෙන ඇත. ප්‍රාදේශීය කිරි මිශ්‍ර පැණි රස කෑම වල ද කුංකුම යොදාගෙන ඇත.ඒවා අතර ගුලාබ් ජමුන් (gulab jamun), කුල්‍ෆි (kulfi), ඩබල් කා මීතා (double ka meetha), සහ කුංකුම-ලාසි (saffron lassi) ප්‍රධාන වේ. අවසානයේ සඳහන් වන්නේ සාමාජීය සංකේතයක් වන පැණි රසැති යෝගට් වැනි ජෝද්පූරි පානයයි.
ඖෂධීය භාවිතය
කුංකුම පුරාණයේ සිට එන ජනප්‍රවාද වලට අනුව ඖෂධීය පැළෑටියක් ලෙස භාවිත කොට ඇත.එය එහි වාතාපහරණ හා ආර්තවගාලක (ශ්‍රෝණිය හා සම්බන්ධ රුධිර වහනය වැඩි දියුණු කරවන) ගුණ නිසා භාවිතයට ගෙන ඇත. මධ්‍ය කාලීන යුරෝපීයයන් එය ස්වසන ආබාධ ,කැස්ස, සෙම්ප්‍රතිෂ්‍යාව,කහ උණ, මසූරිය, පිළිකාව, ඇදුම ආදී රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට භාවිතා කර ඇත. එයට අමතරව එය ලේ කිපීම්, නින්ද නොයාම, අංශභාගය, හදවත් රෝග, උදරාබාධ, රක්තවාතය, බොහෝ කලක් සිට පවතින ගර්භාශයෙන් රුධිර වහනය, ඔසප් නොවීම, දුරාර්තවය,ළදරු උදරාබාධ සහ අක්ෂි රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට ද යොදා ගනී. ආදී පර්සියානුවන් සහ මිසර දේශිකයින් කුංකුම කාම වර්ධකයක්, ප්‍රතිවිෂ නාශකයක්, ආහාර ජීර්ණය උත්ප්‍රේරණය කරන ද්‍රව්‍යක්,අතීසාරය හා සරම්ප සඳහා ඖෂධීය පානයක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. පුරාණ යුරෝපීය වෘත්තිකයන් එහි කහ පැහැය සෙංගමාලයට එරෙහිව ප්‍රතිකාර කළ හැකි ගුණය පිළිඹිඹු කරන ලකුණක් ලෙස සලකන ලදි.
මූලික පර්යේෂණ වලට අනුව කුංකුම වල ඇති කැරොටිනොයිඩ් වල පිළිකා මර්දක ගුණ,විකෘතිතාව මර්දක ගුණ සහ ප්‍රතිශක්තීකරණ ගුණ පවතින බව හඳුන්වා දී ඇත. මෙම ප්‍රතිවිපාක සඳහා හේතු වන්නේ යැයි සිතන ඩයිමෙතිල්ක්‍රොසිටින්, කාන්නක අර්බුදතාව හා ලියුකේමියාව වැනි රෝග සඳහා බොහෝ ලෙස බලපා ඇත. මීයෙකු යොදා සිදු කරන ලද පර්යේෂණයකට අනුව කුංකුම සාරය, ප්ලෝදර අර්බුදය වැඩි දියුණු වීම පමා කරයි, පැපිලෝමා පිළිකාකාරක වැඩීම් පමා කරයි, ශල්කමය සෛල පිළිකා නිෂේධනය සහ මුදු පටක වල සෑදෙන වායු ගෙඩි වර්ධනය වීම අවම කිරීම සිදු කරයි.ගවේෂකයන් තයිමිඩින් (thymidine) ගැන අවබෝධ කරගත් අධ්‍යයනයන්ට අනුව එවැනි පිළිකා මර්දක කටයුත්තක් දෙවන වර්ගයේ ටොපොයිසොමෙරසෙස් (type II topoisomerases) ලෙස හැඳින්වෙන DNA බන්ධන හැකියාව විනාශ කරන ඩයිමෙතිල්ක්‍රොසිටින් සඳහා සුදුසු වන බව අනුමාන කරන ලදි. DNA ස්ථලකය පාලනය කිරීම ටොපොයිසොමෙරසෙස් වල ප්‍රධාන කාර්යය වන අතර මෙනිසා විනාශකාරි සෛල වලට ඔවුන්ගේම DNA හා සංකලනය වීම හෝ ඔවුන්ගේම ආකෘති තනා ගැනීම සාර්ථකත්වයට පත්වීම අඩු වේ.
විනාශකාරී අර්බුදයන්ට එරෙහි ව කුංකුම වල ඇති ඖෂධීයමය ගුණ පිළිබඳව අධ්‍යයන කටයුතු සිදු කර ඇත. එය පරිතානයේ නිශික්තතාව හා පටක වල වායු ගෙඩි සහිත, නම් වශයෙන් S-180 සාම්පල, ඩෝල්ටන්ගෙ වසා ප්ලෝදර (DLA) සහ අර්ලික් පිළිකා අර්බුද ප්ලෝදර (EAC) අඩංඟු මීයෙකුගේ ජීවන කාලය දීර්ඝ කිරීමට සමත් වී ඇත. පර්යේෂකයන් මේ බව මීයාගේ ශරීරයේ බර සෑම කිලෝ ග්‍රෑමයකට ම කුංකුම මිලි ග්‍රෑම් 200ක් (0.00071oz) මුඛ මාර්ගයෙන් ලබා දීමෙන් තේරුම් ගෙන ඇත. මෙහි ප්‍රතිඵල ලෙස අර්බුද සහිත මීයන්ගේ ජීවන කාලයේ නිර්දේශිත හෝ මූලික පරාසය පිළිවෙලින් 111.0%, 83.5% සහ 112.5% දක්වා වෙනස් වන ලදි. එසේම කුංකුම වල සාරය DLA,EAC,P38B සහ S-180 යන අර්බුද සහිත සෛල වලට එරෙහිව සෛලඔක්සිකාරක (cytotoxitiy) ගුණ ඇති බව සොයා ගෙන ඇත.මෙසේ කුංකුම පිළිකා වර්ග ‍රැසක් සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට යොදා ගත හැකි බව තහවුරු කර ඇත.
තුවාල සුව කිරී‍‍මේ හැකියාව හා පිළිකා මර්දක ගුණ වලට අමතරව කුංකුම ඔක්සිහාරකයකි. එනම් වයස් ගත වීම වලකන නියෝජිතයෙකු ලෙස, කුංකුම මුක්ත කණ්ඩක උදාසීන කිරීම සිදු කරයි. කුංකුම වල මෙතනෝල් නිස්සාරණ DPPA(රසායන විද්‍යාව හා ව්‍යවහාරික විද්‍යාව පිළිබද අන්තර්ජාතික සංවිධානයේ නාමකරණය අනුව:1,1ඩයිෆීනයිල් -2 පික්ක්‍රිල්හයිඩ්‍රසයිල්) කණ්ඩක ඉහල අගයන් වලදී උදාසීන කිරීම සිදු කරයි. කුංකුම වල ක්‍රියාකාරී නියෝජිතයන් දෙදෙනෙකු වන සැෆ්‍රනල් සහ ක්‍රෝසීන් DPPA කණ්ඩකයකට ප්‍රබලව ප්‍රෝටෝන දායක කිරීමෙන් මෙය සිදු වේ. මිලියනයකට කොටස් 500 ක් සහ 1000 ක් සලකා බැලීමේ දී, ක්‍රෝසීන් අධ්‍යනයයන් පිළිවෙලින් 50% හා 65% ලෙස කණ්ඩක උදාසීන කිරීමක් පෙන්වා ඇත. සැෆ්‍රනල්, ක්‍රෝසීන් වලට වඩා අඩු අගයක් කණ්ඩක උදාසීන කිරීමේ දී පෙන්වා ඇත. මෙවැනි සොයා ගැනීම් කුංකුම සාරය ඔක්සිහාරකයක් ලෙස ඖෂධ, ආලේපන සහ අහාර ද්‍රව්‍ය වලට අඩංඟු කළ යුතු බව තහවුරු කරයි.කුංකුම වල ප්‍රති අවපීඩක ගුණයක් ඇති බවද ඔප්පු වී ඇත.
වර්ණ ගැන්වීම සහ සුගන්ධ ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය
කුංකුම වල අධික මිල නොසලකා හැර එය විශේෂයෙන්ම චීනයේ හා ඉන්දියාවේ රෙදි පිළි සායම් ද්‍රව්‍යක් ලෙස යොදා ගනී. කල් ගත වන විට එහි වර්ණය ස්ථායී නොවේ. එයින් ලබා දෙන දීප්තිමත් කහ පැහැය ඉක්මනින්ම සුදුමැලි කහ පැහැයකට දුර්වර්ණ වේ. මිනිත්තුවක කාලයකදී පවා කුංකුම රේණු දිදුලන කහ- තැඹිලි පැහැයක් ලබා දෙයි; භාවිතා කරන කුංකුම ප්‍රමාණය වැඩි වන විට රෙදිපිළි වල රතු පැහැය වැඩි වීම සිදු වේ. කුංකුම වලින් වර්ණ ගන්වන ලද රෙදි පිළි සාම්ප්‍රදායිකව උසස් පන්ති සදහා වෙන් කර ඇත, එනම් කුංකුම පූජනීයත්වය හා තරාතිරම අඟවන සාධකයක් ලෙස හඳුනා ගත හැක. මූලිකවම බෞද්ධ සහ හින්දු භික්ෂූන් අඳින හිඟුල්, සිවන්ගුරු හා කුංකුම පැහැති සිවුරු සහ වැසුම් සායම් කිරීම සඳහා කුංකුම යොදා ගනියි. මධ්‍යතන අයර්ලන්තයේ සහ ස්කොට්ලන්තයේ හිමිවරුන් අඳින ලෙයිනි (léine) ලෙස හැඳින්වෙන දිගු ලිනන් යට කමීස සායම් කිරීම සඳහා ද සාම්ප්‍රදායිකව කුංකුම යොදා ගනී. හෙමැටොක්සිලින්-ෆ්ලොක්සිලීන්-සැෆ්‍රන් (hematoxylin-phloxine-saffron, HPS) වර්ණකාරක සහ මෝවට්ගේ පෙන්ටක්‍රෝම් (Movat's pentachrome) වර්ණකාරක ,අන්වීක්ෂයකින් වඩාත් හොදින් පෙනෙන පටක වර්ණකාරක වල ජීව විද්‍යාත්මක ආකෘති සෑදීම සදහා භාවිතා කරයි කුංකුමවල ඇති වර්ණකාරක වල තිබෙන කොලැජන කහ පැහැතිය.
කුංකුම වලින් ලබා ගන්නා සායම වෙනත් ලාබදායී සායම් වර්ගයකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට බොහෝ ප්‍රයත්න දරා ඇත. වියලි කහ (turmeric) සහ සැෆ්මල් (safflower) ආහාර පාන වලදී කුංකුම සඳහා යොදා ගන්නා සාමාන්‍ය ආදේශක වේ. මේවායේ දිදුලන කහ පැහැය අන් අයට මේවා කුංකුම සමග පවා පැටලිලි ඇති කරයි. කුංකුම වල ප්‍රධාන වර්ණය ෆ්ලේවනොයිඩ් ක්‍රෝසීනයි. එය කල් ගත නොවන අස්වැන්නක් ලබා දෙන සහ පිරිවැය අඩු ගාඩිනියා ඵලයේ තිබෙන බව සොයා ගෙන ඇත. චීනය මේ සඳහා වැඩිදුර ගවේෂණ සිදු කරමින් පවතී. යුරෝපයේදී කුංකුම කෙඳි ක්‍රොසිනම් ලෙස හැඳින්වෙන සුගන්ධ තෙල් සඳහා යොදා ගන්නා ප්‍රධානම සංඝටකයයි. මෙහි ඊට අමතරව ඇල්කේන, ඩ්‍රැගන්ස් බ්ලඩ් (වර්ණය සඳහා) සහ වයින් (වර්ණය සඳහා) වැනි විවිධාකාර ද්‍රව්‍ය අඩංගු වේ. ක්‍රොසිනම් හිස කෙස් වල ගල්වන සුවඳ ද්‍රව්‍ය සදහා යොදා ගන්නා ලදි. කුංකුම සහ වයින් යොදා කහ පැහැති උකු දියරයක් නිපදවයි.මෙය බහුල ලෙස රෝමානු රංග මණ්ඩල වල වාතය පිරිසිදු කාරකයක්,මිහිරිකාරකයක් ලෙස යොදා ගනී.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:කුංකුම
ජුලී හර්මන්
thumb| වෙන්ඩි - ඩර් ෆිල්ම් (2017) හි මංගල දර්ශනයේදී ජූල් හර්මන්. ජූල් හර්මන් ජර්මානු ළමා නිළියකි .වෙන්ඩි චිත්‍රපටයේ රගපෑම නිසා ප්‍රසිද්දියට පත්විය.
ජීවිතය
ජූල් හර්මන් 2004 දී මියුනිච් හි උපත ලැබූ අතර පසුව ඇගේ පවුලේ අය සමඟ බර්ලිනයට සංක්‍රමණය විය.
ඇයගේ පළමු භූමිකාව 2014 දී වයස අවුරුදු දහයේදී 2014 to me or to you" රූපවාහිනී චිත්‍රපටයේ තෝරගත්තේ අධ්‍යක්ෂ ඉන්ගෝ රාස්පර් විසිනි . එම වසරේදීම ඇය "Till Eulenspiegel ප්‍රධාන චරිතයක් රඟපෑවාය.
2017 දී ඇය වෙනත් අයදුම්කරුවන් 1,600 කට එරෙහිව වෙන්ඩි චිත්‍රපටයෙහි ප්‍රධාන භූමිකාව දිනා ගත්තාය.
තනි සාක්ෂි
ජූල් හර්මන් සීවී. තුළ: next-generation-schauspiel.de. සම්ප්‍රවේශය 2019 ජූලි 29
ඉංග්‍රීසි නීතියෙහි ප්‍රකාශිත භාර නිර්මාණය වීම
"ඉංග්‍රීසි නීතියෙහි ප්‍රකාශිත භාරයක් නිර්මාණය වීමේදී" වලංගු භාරයක් වීම සදහා මූලිකාංග සතරක් සපුරාලිය යුතුය: ශඛ්‍යතාවය, නිශ්චිතබාවය, ව්‍යවස්ථානුකූලබාවය සහ විධිමත්බාවය. ශඛ්‍යතාවය යන්නෙන් භාර කර්තෘට භාරයක් නිර්මාණය කිරීමට ඇති හැකියාව දැක්වේ; සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී දේපළ දැරිය හැකි ඕනෑම අයකුට භාරයක් නිර්මාණය කළ හැක. කෙසේ වූවද නීති ප්‍රකාර ව්‍යුහගතබාවයක් හා සංස්ථානුකූලබාවයක් මීට ව්‍යතිරේඛව පවතී. තවද සාමාන්‍යයෙන් බාලවයස්කරුවන්ට දේපළ දරා ගත නොහැකි වීම් ආදී සමහර අවස්ථාවන්හිදී භාර නිර්මාණය වේ. නිශ්චිතබාවය යන්නෙන් භාරයක් වලංගු වීම් සඳහා පැවතිය යුතු ත්‍රිවිද නිශ්චිතතා දක්වයි. භාර ඔප්පුව මගින් භාරය නිර්මාණය කිරීමේ චේතනාවේ නිශ්චිතබාවය, භාර දේපළේ නිශ්චිතබාවය හා අර්ථලාභින්ගේ (හෝ විශයයන්ගේ ) නිශ්චිතබාවය පෙන්වා දිය යුතු ය. ත්‍රිවිද නිශ්චිතතාවයන්හිදී කුමන හෝ හේතුවක් මත අවිනිශ්චිතබාවයක් පැන නගී නම් භාරයක් ඇති නොවේ. එසේ වුවද මේ වටා විකාශිත වර්ධිත ක්‍රමයන් අධිකරණය සතුව පවතී. වලංගු භාරයක් නිර්මාණය වීම සදහා අදාළ දේපළ භාර කර්තෘ විසින් භාරකරුවන් වෙත පැවරීම ට හැකි වීම ව්‍යවස්තානුකූලබාවය යන්නෙන් අදහස් වේ.
දේපළක් පැවරීම කළ නොහැකි විටකදී භාරකරුවන් හා අර්ථලාභින් විය හැකි අය ස්වෙච්ඡාවෙන් පත් වෙන්නන් වේ. සාධාරණත්වය ස්වෙච්ඡයන්ට සහය නොදක්වයි යන සාධාරණත්වයේ ආප්තයට අනුව අධිකරණය මෙවන් නඩුකර අවධානයෙන් බැහැර කරයි. මේ දෙස බැලීමේ දී අධිකරණය විසින් මෙවැනි සිද්ධීන් සදහා දියුණු කරන ලද ව්‍යතිරේඛ පවතී. භාර කර්තෘ විසින් කළ හැකි සියලු ප්‍රතිකර්ම කරන ලද අවස්ථාවන්හිදී භාර කරුවන්ට හා අර්ථලාභීන්ට වෙනස් ක්‍රමෝපායන් මගින් දේපළ අත්පත් කර ගත හැක, නැතිනම් මෙවැනි අවස්ථාවල මරණාසන්න ත්‍යාග donatio mortis causa නිර්මාණය කෙරේ. විධිමත්බාවය මගින් දේපළක් පැවරීමේ දි විශේෂී භාෂාවක් හෝ භාෂා රටාවක් භාවිතා කිරීම අදහස් කෙරේ. පැවරීමක් චේතනාන්විතව කළේ නම් මිස පැවරීම සදහා, විධිමත් භාෂාවක් හෝ ප්‍රලේඛන අවශ්‍ය නොවේ. ඉඩමක් පැවරීමේදී 1925 දේපළ නීතිය පනත(Law of Property Act 1925) හා 1989 දේපළ නීතිය සදහා වූ (සංකීර්ණ ව්‍යවස්ථා) පනත(Law of Property (Miscellaneous Provisions) Act 1989) සමග අනුකූල විය යුතුය. සාධාරණත්වයේ පංගුව ක්‍රියාත්මක වන අවස්ථාවන්හි දී 1925 දේපළ නීතිය පනත පිළිපැදිය යුතුය මේ ආශ්‍රිතව බොහෝමයක් සිද්ධිවලටදී පවරා දීම යන්න වටා ඛේන්ද්‍රගත වී ඇත. පුද්ගලයන් බදු මග හැරීමට දරණ උත්සහයන් මේහා සම්බන්ධ වේ.
ශඛ්‍යතාවය
භාරයක් ප්‍රකාශ කිරීමේ ප්‍රථම අවශ්‍යතාවය වන්නේ ශඛ්‍යතාවයයි. භාරයක් නිර්මාණය කරන පුද්ගලයා නෛතික හැකියාවෙන් යුක්ත විය යුතු ය. සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී දේපළ දැරිය හැකි ඕනෑම අයකු ට භාරයක් ඇති කළ හැක. එහෙත් මේ සදහා ව්‍යතිරේඛ පවතී. බාලවයස්කරුවන්ට ඉඩම් දැරිය නොහැක. එම නිසා ඉඩම් සදහා භාරයක් ඇති කිරීමට ඔවුන්ට හැකි නොවේ. මීට් අමතරව යුධ සෙබළුන්ට හා මුහුදෙහි සිටින නාවිකයන්ට වලංගු භාරයක් ඇති කළ හැකි නොවේ. බාලවයස්කරුවකු භාරයක් ඇති කිරීමට උත්සහ කළ විට එය නිරායාසයෙන් ම ශූන්‍ය වේ. තවද ඔහු වයෝපූර්ණත්වයට පත් වූ කළ ඇති කර ගන්නා ලද භාරය ප්‍රතික්ශේප කිරිමට ඔහුට හැකි ය. භාරයක් මගින් බාලවයස්කරුවන් ට යම් අවාසියක් වන බව පැහැදිළි වන අවස්ථාවල දී අධිකරණය විසින් භාරය බල රහිත කිරීමට තීරණය කළ හැකිය. යම් ඇති කර ගන්නා ලද භාරයක්, ඉතා බාල වයස් වූ හෙයින් නිවරිදිව වටහා ගැනීමේ අපහසුතාවය නිසා නිර්මාණය වූවක් ලෙස සළකා ඔහු වයෝපූර්ණත්වයට පත් වූ කල non est factum තත්වයක් අධිකරණයෙන් යාචනය කළ හැක. මානසික ආබාධිත යැයි සැළකෙන පුද්ගලයන්ට (1983 මානසික සෞඛ්‍ය පනත යටතේ) එරෙහිව, පත් කරන ලද ප්‍රතිලාභින්ට භාරයක් බලාත්මක කරන ලෙස ක්‍රියා කළ නොහැක.මක් නිසාද යත් ඔවුනට දිගු කලක් පුරාවට ඔවුන්ගේ දේපළ පරිපාලනය කළ නොහැකි හෙයිනි. ප්‍රතිලාභීන් නොමැති විට ඔවුන්ගේ භාර බල රහිත වේ. පුද්ගලයා තම ක්‍රියාවන් තේරුම් ගත හැකි සිහිය ඇති කාල සීමාවන්හිදී ඇති කරන ලද භාර අවලංගු වේ. සංස්ථාවලට හා නෛතික ආයතනයන් සතුව ඇත්තේ බලධාරි ආඥා පනතකින් හෝ සංදේශයකින් පවරන ලද බලයක් පමණි. එයින් භාරයක් ඇති කිරීමට බලය පවරා නොමැති විටකදී ඇති කරන ලද භාරයන් බලය අභිබවා කරන ලද්දක් ultra vires  නම් වේ.
ත්‍රිවිද නිශ්චිතතා
වලංගු භාරයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සදහා භාර ඔප්පුව මගින් චේතනාවෙහි, විෂය වස්තුවෙහි හා අරමුණෙහි නිශ්චිතතාව පෙන්විය යුතු ය. චේතනාවේ නිශ්චිතතාවය යන්නෙන් භාර කර්තෘගේ හෝ තෙස්තමේන්තුකරුගේ භාරයක් ඇති කිරීමේ කැමැත්ත පැහැදිළි විය යුතු ය. මෙය භාවිතා කරන භාෂා භාවිතය මත රදා නො පවතී. භාරය යන වදන භාවිතා කිරීමකින් තොරව භාරයක් නිර්මණය කළ හැක. තව ද භාර කර්තෘ භාරයක් නිර්මාණය කරන බව නොදැන සිටිය දී පවා භාරයක් නිර්මාණය විය හැක. 1950 සිට චේතනාන්විතබාවය සැළකීමට අධිකරණය වැඩි නැඹුරුතාවයක් දක්වයි. එසේ නොමැති වූ විට භාරය බල රහිත කෙරේ. විෂය වස්තුවෙහි නිශ්චිතබාවය යනු භාරයට අදාළ වන දේපළ පැහැදිළි විය යුතු යි යන්නයි. ඉතිහාසගතව අදාළ දේපළ, දේපළ භාරයට අයත් නොවන දේපළවලින් වෙන්කොට හදුනාගත හැකි විය යුතු ය. මෑත කාලයේ දී අධිකරණය විසින් ස්පර්ශනීය හා අස්පර්ශනීය වත්කම් වශයෙන් බෙදා දක්වා ඇති අතර අස්පර්ශනීය වත්කම් දැරීම සම්බන්ධයෙන් සැමවිටම වියුක්ත විය යුතු නොවේ.(2009) p.104 භාර අරමුණෙහි නිශ්චිතබාවය යන්නෙන් අදහස් කරනුයේ භාරයෙ අර්ථලාභීන් හෝ අර්ථ ලබන දේ පැහැදිළි විය යුතු බව යි. අර්ථලාභීන් නිශ්චය කිරීම භාරයේ ස්වභාවය මත රදා පවතී. අර්ථලාභීන් තනි තනිව හදුනාගත හැකි විය හැකි ය. නැතිනම් භාරකාර මණ්ඩලය වෙත උරුමකරුවන් පැමිණීමෙන් ඔවුන් අර්ථලාභීන් වේ ද නොවේ ද යන්න භාරකාර මණ්ඩලය නිශ්චය කිරීමෙන් අර්ථලාභින් නිශ්චිත වේ.
අවිනිශ්චිතතාවය ප්‍රභේද සතරක් යටතේ දැක්වේ: සංකල්පීය අවිනිශ්චිතතාව, සාක්ෂිමය අවිනිශ්චිතතාව, හා පරිපාලනමය අවැඩබාවය යනු යි. සංකල්පීය අවිනිශ්චිතතාවය භාෂාව අපැහැදිළි වන අවස්ථාවන්හිදී උද්ගත වේ. මෙය භාරය අවලංගු වීමට හේතු වේ. අයිතිය ඉල්ලන්නා අර්ථලාභීන් වේද යනා දී ප්‍රශ්න නැගූවිට පිළිතුරු දිය නොහැකි නම් එය සක්ෂිමය අවිනිශ්චිතතාවය නම් වේ. මෙය සෑමවිටම භාරය අවලංගු වීමට හේතු නොවේ. නීර්ණේයත්වය යනු අර්ථලාභින් සොයා ගත නොහැකි වීමයි. පරිපාලනමය අවැඩබාවය උද්ගත වනුයේ භාරය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කළ නොහැකි විටයි. සාක්ෂිමය අවිනිශ්චිතතාවයන්හිදී, විෂය ප්‍රවීණයන් පත් කිරීම හා භාරකරුවන්ට අර්ථලාභීන් පත් කිරීමට අවශ්‍ය බලය පවරා දීම ආදි විවිධ වර්ධිත ක්‍රමයන් අධිකරණය භවිතා කරයි.
ව්‍යවස්ථානුකූලබාවය
භාරයක් මගින් භාරකරුවන් වෙත දේපළ පැවරීම විධිමත් ලෙස සංස්ථාපිත කර තිබිය යුතු යි. වචනයෙන් සිදු වූවක් සදහා භාරයක් නිර්මාණය කිරීම ට අදාළ චේතනාව ඇතිබවට නිශ්චය කිරීම ට, හුදෙක් භාරකරු වෙත දේපළ භාර දී තිබීම ප්‍රමාණවත් ය. තෝමස් එ. ටයිම්ස් අනුව සමහර අවස්ථාවන්හි දී අරමුණ දැන්වීමෙන් හා කට වචනයෙන් පවරා දීම ප්‍රමාණවත් වේ. ඉඩමක් හෝ ඉඩමක සාධාරණ පංගුවක් පැවරීමේදී 1925 දේපළ නීති පනත 52-3 පරිච්ඡේදය අනුව ලියකියවිලි සම්පූර්ණ විය යුතු ය. සාධාරණත්වය ස්වෙච්ඡාව සදහා සහය නොදක්වයි යන සාධාරණත්වයේ ආප්තය අනුව යම් අයකුට සාධාරණ පංගුවක් නොමැති නම් ඔවුන ට අධිකරණයේ නඩුවක් ගොනු කළ නොහැකි ය. භාරය මනා ලෙස ස්ථාපිත කර නොමැති විටකටදී භාරකරුවන්ට හා අර්ථලාභීන්ට දේපළෙහි සාධාරණ පංගුවක් හිමි නොවේ. එම නිසා ඔවුන් ස්වෙච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන්නන් බවට පත් වේ. මේ ආප්තයට ව්‍යතිරේඛ කිහිපයක් පවතී. අධිකරණය විසින්, පැවරීම සම්පූර්ණ නොමැති විටක දී යෝජිත අර්ථලාභින් හෝ භාරකරුවන් වෙත භාර කර්තෘගේ පොල්මඃකරුගේ දේපළින් සාධරණ පංගුව ගෙවීමට යොමු කරයි.(ස්ට්‍රෝන්ග් එ. බර්ඩ් රීතිය අනුව) නැතිනම් මරණාසන්න ත්‍යාගයක් donatio mortis causa ක්‍රියාත්මක වේ. භාර කර්තෘ කළ හැකි සියල්ල කර ඇති විටදී Re Rose මූලධර්මය අනුව එහි අධිකතරබාවය සළකා භාරය අවලංගු කෙරේ.(පෙනින්ග්ටන් එ. වේන්)   Waine]]'
විධිමත්බාවය
සාමාන්‍ය නීතිය අනුව භාර ඔප්පුව සදහා විශේෂ උපචාර භාවිතා කළ යුතු නොවේ. භාරය වාචිකව හෝ ලිඛිතව ඇති විය හැක. එකම අවශ්‍යතාවය වනුයේ මෙමගින් භාරය නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පෙන්වීම යි. මෙයට ව්‍යතිරේඛ අවස්ථා ඉඩම් පැවරුමකදී පවත්නා සාධාරණ පංගුවක් පැවරීමේදි හා අවසාන කැමැත්තක් ලෙස භාරයක් නිර්මාණයේදි පවතී.
ඉඩම්
ඉඩම් පදනම් කරගත් භාර 1925 දේපළ නීති පනතේ 53(1)(b) ඡේදය හා අනුකූල විය යුතු ය, මෙමගින්: "(b)යම් ඉඩමක් හෝ පංගුවක් සම්බන්ධව එම කාලය තුල භාරයක් හෝ කැමැත්තක් ප්‍රකාශ කිරීමට හැකි යම් පුද්ගලයකු විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරවා ලිඛිතව අත්සන් කර ස්ඵුට කරන ලද්දක් භාර ප්‍රකාශනයකින් දැක්විය යුතුය." මෙයින් අදහස් කරනුයේ, භාරයේ පැවැත්ම තහවුරු කිරීමට යමෙක් සාක්ෂි වශයෙන් සිටිය යුතු යි යන්න යි. මෙයින් අවශ්‍යයෙන් ම භාරය පැවතිය යුතුබව නොදක්ව යි. ගිවිසුමකින් ඉඩමක් භාරයක ට යටත්ව පැවරිම සදහා 1989 දේපළ නීතිය (සංකීර්ණ ව්‍යවස්ථා) පනතේ දෙවන පරිච්ඡේදය හා අනුකූල විය යුතු ය. මෙමගින්, "(i)ඉඩමක ප්‍රයෝජනය පිළියෙල කිරීමක දී හෝ විකිණීමක් සදහා වූ ගිවිසුමකදී එය අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම ලිඛිත විය යුතු ය.ගිවිසුම් හුවමාරු වීමක දී පැහැදිළිව ම එක් ලියවිල්ලකට එකග විය යුතු ය. (ii)සියලු කොන්දේසි ගිවිසුම තුළ නීතිගතව තිබිය යුතු අතර එසේ නොවේ නම් මූලාශ්‍ර ලේඛනයන් හා අනුකූල විය යුතු ය. (iii) ලියකියවිලිවලට කොන්දේසි ඇතුළත් කිරීමේදී හා ගිවිසුම් හුවමාරු කිරීමේදී එක් එක් පාර්ශවයන් වෙනුවෙන් අත්සන් කළ යුතු ය."
සාධාරණ පංගුව
සාධාරණ පංගුව පිළියෙල කිරීම සදහා 1925 දේපළ නීතිය පනතේ 53(1)(c) පරිච්ඡේදය හා අනුකූල විය යුතු ය: "(c)සාධාරණ පංගුවක් හෝ භාරයකින් වන පවරා දීමක් පවරා දීම සිදු වන කාලය මත රදා පවතී. පවරා දීම කරන පුද්ගලයා හෝ ඔහුගේ නෛතික නියෝජිතයා කැමැත්තක් මගින් ලිඛිත අත්සන යෙදීම අදාළ අවස්ථාවේ ම විය යුතු ය" මෙහිදී බොහෝ තර්කයට ලක් වූ අංශය නම් පවරා දීම යන්න ඉක්මවා යමින් බොහෝ අවස්ථාවල දී පුද්ගලයන් බදුවලින් වැළකීමට උත්සහ ගැනීමයි.Grey v IRC, the House of Lords අනුව පවර දීම සදහා "ස්වාභාවික අර්ථයමක්" ලබා දෙයි. ගණුදෙනුවක ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා පුරාවටම අර්ථලාභීන්ට පංගුවෙන් ප්‍රයෝජනයක් තිබිය යුතු ය.
සරල ව අර්ථලාභි අයිතිය බැහැර කිරීම 53(1)(c) යටතේ සිදු කළ නොහැක Re Paradise Motor Co. විශ්‍රාමික අර්ථලාභ විශ්‍රාමලාභියගේ මරණින් පසු යම් නම් කරන ලද අයකුට පිරි නැමිය නොහැක. Re Danish Bacon Co Ltd Staff Pension Fund. එසේම ජීවිත රක්ෂණ යටතේ ද අර්ථලභීන් නම් කළ නොහැක. Gold v Hill. අර්ථලාභීයකු ඔහු වෙනුවෙන් අන් අයකුව දේපළ දරා ගැනීමට නම් කළ විට එය උප භාරයක් වන අතර විශේෂ විධි විධාන යෙදිය යුතු වේ. කෙසේ වූව ද, Grainge v Wilberforceයටතේ, මෙවැනි භාරයක් වලංගු වන්නේ නම් භාරකරු හා අර්ථලාභීන් යම් කාර්යයන් ඉටු කළ යුතු ය.
අන්තිම කැමති පත්‍ර
කැමැත්ත වලංගු වීම සදහා (සහ එම නිසා වලංගු භාරයක් නිර්මාණය වීම සදහා) එය 1837 අන්තිම කැමති පත්‍ර පනත නමවන පරිච්ඡේදය හා අනුකූල විය යුතු ය. පහත සාධක නොවේ නම් පනත වලංගු නොව.: "(a)එය ලිඛිත විය යුතු ය. තෙස්තමේන්තුකරු හෝ ඔහුගේ නිර්දේශය මත නියෝජිතයකු අත්සන් කළ යුතු ය. (b)එයින්, තෙස්තමේන්තුකරු විසින් සිය අත්සන යෙදීමෙන් කැමැත්ත දීමට චේතනා කළ බව පෙනී යා යුතු ය. (c) දෙදෙනෙක් හෝ ඊට වැඩි සක්ෂිකරුවන් ඉදිරියේ අත්සන යෙදීම හෝ පිළිදැන්වීම කළ යුතු ය. (d) එක් එක් සක්ෂිකරු, (i) අන්තිම කැමති පත්‍රය සදහා වූ අත්සන ඔප්පු කිරීමට හෝ   (ii)තෙස්තමේන්තුමකරුගේ අත්සන පිළිගැනීම සදහා විය යුතු ය(නමුත් අවශ්‍යයෙන්ම අනෙකුත් සක්ෂිකරුවන් ඉදිරියේ විය යුතු නොවේ )."
ශ්‍රී ලංකාවේ උරගයින් ලැයිස්තුව
උරගයින් යනු රෙප්ටිලියා වර්ගයට අයත් ටෙට්‍රපෝඩා සත්ත්වයින් වේ. මෙම වර්ගයට නූතන කැස්බෑවුන්, කිඹුලන්, සර්පයින්, ඇම්ෆිස්බේනියාවන්, කටුස්සන්, ටුවටාරාවන්, සහ වෙනත් නෂ්ට වූ ජීවි විශේෂ අයත් වේ. උරගයින් චතුර්පාදික පෘෂ්ඨවංශීන් වන අතර, ගාත්‍රා හතරක් පැවතිය හෝ නොපැවතිය හැක. සර්පයන්ගේ නම් ඔවුන් සම්භවය වූයේ ගාත්‍රා-සතරක් ඇති පූර්වජයන්ගෙනි. උභයජීවීන් මෙන් නොව, උරගයින් සතුව ජලජ කීට අවධියක් නොපවතියි. බොහෝ උරගයින් අණ්ඩජ වේ. ඇතැම් ස්කුවමාටාවන් ජලාබුජතාව පෙන්වයි. එනම් එම විශේෂවල භ්‍රෑණය මව තුළ වර්ධනය වුව ද, අණ්ඩකවචයක් වෙනුවට එය කලලබන්ධයක් තුළ අන්තර්ගත වන බවයි. ඇම්නියෝටාවන් වන උරගයින්ගේ බිත්තර ආරක්ෂාව සහ පරිවහනය සඳහා පටලවලින් ආවරණය වී ඇති අතර, මෙය වියළි පරිසරයේ ද ප්‍රජනනය සඳහා දක්වන අනුවර්තනයකි.
උරගයින්
ශ්‍රී ලංකාවේ උරග විවිධත්වය ක්ෂීරපායීන් සහ මත්ස්‍යයින් වැනි ඇතැම් පෘෂ්ඨවංශීන්ට සාපේක්ෂව ඉහළ ය. සෑම දශකයකම විසූ දේශීය සහ විදේශීය විද්‍යාඥයින් සහ පරිසරවේදීන් විසින් වර්තමානයේ හමුවන සියලු උරග විශේෂ පිළිබඳ සවිස්තර වාර්තා සකස් කොට ඇත්තේ ඒ පිළිබඳ පර්යේෂණ මාලාවක් ඇසුරෙනි. ශ්‍රී ලාංකික උභයජීවී සහ උරග විද්‍යාඥයකු වන ඇන්ස්ලම් ද සිල්වා විසින් ශ්‍රී ලාංකික සර්ප විශේෂවල ජෛව විද්‍යාව සහ පරිසර විද්‍යාව අධ්‍යයනය කොට ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන භෞමික සහ සාගර සර්ප විශේෂ 96ක් ලේඛනගත කොට ඇත. එම විශේෂවලින් භෞමික සර්ප විශේෂ 5ක් පමණක් මාරාන්තික සහ මිනිසුන්ගේ ජීවිතයට තර්ජනයක් ගෙනදීමේ විභවයක් ඇතැයි සැලකේ. සර්ප විශේෂ 50ක් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය.
දිවයිනේ කටුසු විවිධත්වය බොහෝ දේශීය විද්‍යාඥයින් සහ පර්යේෂකයින් විසින් අධ්‍යයනය සහ වාර්තාගත කොට ඇත. මේ අතරට ඉමේෂ් නුවන් බණ්ඩාර, කලණ මාඩුවගේ, අංජන සිල්වා, ආචාර්ය රොහාන් පෙතියාගොඩ, සහ කැලුම් මනමේන්ද්‍ර-ආරච්චි වැනි පර්යේධයින් අයත් වේ. ඔවුනට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවෙන් කටුසු විශේෂ 97ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර, එයට 2006දී හඳුනාගැනුණු නව විශේෂ 17ක් ද අයත් වේ.
මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාව කිඹුල් විශේෂ 2කට සහ කෙලෝනියා විශේෂ 9කට නිවහන වේ.
පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවෙන් හමුවන උරගයින් ඇතුළත් ලැයිස්තුවකි:
කුලය: Scincidae - හිකනලුන්
කුලය: Scincidae
ස්වදේශීය ඇමරිකානු අධ්‍යයනය
උතරු ඇමරිකානුවන්ගේ සමකාලීන අත්දැකිම් අනුව ඔවුන්ගේ ඉතිහාසය සංස්කෘතිය, දේශපාලනය සහ ඔවුන්ගේ නිකුත්වන පිළිබද අන්තර්ක‍ශේත්‍ර අධ්‍යයනයක් ස්වදේශීය ඇමරිකානු අධ්‍යයනයෙන්  (ඇමරිකානුඉන්දියානු හෝ ස්වදේශිය ඇමරිකානු හෝ මාතෘ ජාතිය ගැන අධ්‍යයනය) සිදුවේ. ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ලතින් අධ්‍යයනය වැනි අනෙකුත් ජනවාර්ගික අධ්‍යනයක් සමග ඇති වෙනස ගැන ඒවා සමග ඇති සමානකම්වලට වඩා වාද විවාද බිහිවී ඇත. එක්සත් ජනපදයේ සහ කැනඩාවේ. අනෙකුත් ජාතිවාදි සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල ස්වදේශිය ජාතින් සමග ඇති දේශපාලන පාරමාධිපත්‍ය සහ ඔවුන්ගේ ඉතිහාසගත අත්දැකිම් මෙමගින් ලකුණු කරයි. මානව විද්‍යාව, සමාජ විද්‍යාව, ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය, චේශපාලන විද්‍යාව සහ ලිංගික විද්‍යාව වැනි අංශවලින් විවිධ දෘෂ්ඨිකෝණවලින් නොයකුත් විෂ්ලේෂණ මෙවලම් යොදාගනකිමින් උගතුන් මේ පිළිබද අධ්‍යයනය කරයි.
මෙම අධ්‍ය‍නයේ නියුක්ත මිනිසුන් ස්වදේශිය මිනිසුන්ගේ කොලොනිය කරණය දේශපාලන ස්වාධීනත්වය ස්වදේශිය මිනිසුන්ගේ සමකාලින ගැටලු නිරාකරණයට ගෙන ඇති පියවර ගැන පක්ෂව කතා කරයි.
ඉතිහාසය
යුරෝපියානු සම්බන්ධතා ඇතිවීමට පෙර, ඇමෙරිකාවේ ස්වදේශීය පෞරාණික ඇත්දැකිම් බලහත්කාරයෙන් සටහන් කෙරිණි. ඇතැමුන් විසින් යුරෝපියානු ඇමෙරිකානු සංස්කෘතියේ මුඛ්‍යධාරාවද උරාගැනීමට තැත් කරන ලදි. මිෂනාරීන්ගෙන් ආරම්භ කර ‍පසුව ෆෙඩරල් පාලනය දක්වා වර්ධනය වු පාසල් වල මුලික අරමුණ වූයේ ඇමෙරිකානු ඉන්දියානුවන්ට අධ්‍යාපනය සලසා දී ඔවුන් නැවත ඔවුන්ගේ සමාජවලට යවා සමාග්‍රහණ ක්‍රියාවලින් වර්ධනය කිරීමයි. ඩේවිඩ් බෙක්(David Beck) ඔහුගේ “1974 පෙර ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු උසස් අධ්‍යාපනය කොලොනියකරණයේ සිට ස්වයං නිර්ණය තෙක්” යන ලිපියෙහි දක්වන පරිදි පාසල්, සමාග්‍රහණයට මෙවලමක් ලෙස යොදා ගන්නා ලදි. ඒවායේ මුලික අරමුණ වුයේ බුද්ධිමතෙකු බිහි කිරීම නොව රැකියා සඳහා අවශ්‍ය පුහුණුව ලබා දීමයි.
සමාග්‍රාහකයාගේ මුඛ්‍යධාරා ප්‍රතිපත්තියේ අධිශීක්ෂණය සහ එක්සත් ජනපදය පුරාවට K -12 පාසල් වල සහ විශ්වවිද්‍යාලවල උගන්වා ඇති දේ ගැන 1950 -1960 මිනිස් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව පැවැත්වුණු සම්මේලනයේදී ප්‍රශ්න කෙරිණි. ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ශිෂ්‍යයන් දයාබර මහාචාර්යවරුන්ගේ සහය ඇතිව නව අරමුණු සහිත නව වැඩසටහන් සෑදීමට පොළඹ විණි. ඉන්දියානුවන් ඔවුන්ගේ සමාජයට ගොස් සමාග්‍රහණයට පුහුණු කරවනවාට වඩා බලය පැවරීමට ඔවුන්ව පුහුණු කරවන ලදී. සමාජය පුරා පැතිරි යන සහ වි‍ශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යන්ට ධාරණය කරගත හැකි වැඩසටහන් ඉහත කී සම්මේලනය විසින් ගොඩනඟා ඇත. තවදුරටත්, පාසල් වල ඇති එවැනි සටහන් ඇමෙරිකානු ඉන්දියානු ඉතිහාසයට, සමාජ විද්‍යාවට සහ දේශපාලනයට නව අරුතක් ගෙන දුණි.
ප්‍රවර්ගය:ස්වදේශීය ඇමරිකානු මාතෘකා ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු අධ්‍යයන ප්‍රවර්ගය:පශ්චාත්-නූතනවාදය
එංගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1981-82
එංගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම, 1982 පෙබරවාරියෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කලහ. මෙම සංචාරය සමන්විත වූයේ, එක් දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරග දෙකකින් සහ ටෙස්ට් තරග එකකිනි. මෙයට පෙර වසරෙහිදී, ශ්‍රී ලංකාව ටෙස්ට් ක්‍රීඩා කරන ජාතියක් බවට පත්වූ අතර, එබැවින් මෙය ඔවුන්ගේ සමාරම්භක ටෙස්ට් තරගය විය. අනුස්මරණ මුද්දර සහ කාසි නිකුතුව ඇතුළු උත්සව සම්භාරයක් මේ වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ පිළියෙල කර තිබුණි.
පළමු එදිජා තරගය එංගලන්තය විසින් ජයග්‍රහණය කල මුත්, ශ්‍රී ලංකා විසින් දෙවැන්න ජයග්‍රහණය කල විට රටෙහි මහත් උත්සව පැවැත්විණි. පළමු ටෙස්ට් තරගයෙහිදීද ඔවුන් හොඳින් ක්‍රීඩා කල නමුදු, ශ්‍රී ලංකාවේ පිතිකරණය අවසන් දිනයේදී බිඳීයෑම නිසා, එංගලන්තය වෙත කඩුළු 7 ක ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.
පසුබිම
1981 වසරෙහිදී, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයෙහි (අයිසීසී) පූර්ණ සාමාජික තත්ත්වය හිමි කර ගත් ශ්‍රී ලංකාව, අටවන ටෙස්ට් ක්‍රීඩාකරන ජාතිය බවට පත් වූහ. 1982 පෙබරවාරි මාසයෙහි එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති ටෙස්ට් තරගය, ඔවුන්ගේ සමාරම්භක ටෙස්ට් තරගය විය. එබැවින්, තරංග සංචාරය වෙත ඉමහත් උද්යෝගයක් පැවති අතර, මෙම ඉසව්ව සනිටුහන් කිරීමට අනුස්මරණ මුද්දර සහ කාසි පවා නිකුත් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව උත්සුක විය. උත්සව සංවිධානය කර තිබූ අතර, තරගය දිනයේදී කඩසාප්පු සහ ව්‍යාපාර පවා වසා දැමීමට සැලසුම් කර තිබුණි. ක්‍රිකට් පිටි කිහිපයක් අළුත්වැඩියා කොට වැඩිදියුණු කිරීමද කරන ලදි. දෙවන එක් දින ජාත්‍යන්තරය ශ්‍රී ලංකාව විසින් ජයග්‍රහණය කල විට, නරඹන්නෝ පිටියට කඩා වැදී ප්‍රේක්ෂකාගාරවල ගිණිමැල දැල්වූ අතර, රාත්‍රිය පහන් වන තුරු උත්සව පැවැත්විණි. කෙසේවෙතත්, ටෙස්ට් තරගය නැරඹීමට පැමිණ සිටි පිරිස බලාපොරොත්තුවූ පමණට වඩා අඩු වූ අතර, ආරම්භයේදී නරඹන්නෝ සිටියේ 10,000 පමණකි. ඉහළ මට්ටමක පැවති ප්‍රවේශපත්‍ර මිල සහ රූපවාහිණි ආවරණය මෙයට හේතු වන්නට ඇතැයි සිතන ලදි. කෙසේවුවද, ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන සහ සමහරක් රජයේ අමාත්‍යවරු ඇතුළු සම්භාවනීය පිරිසක් මෙම අවස්ථාවට පැමිණ සිටියහ.
ඉන්දියාවේ තරග සංචාරයකින් පසුව ඔවුන් දිවයිනට පැමිණීමෙන් පසුව, 1982 පෙබරවාරි 9 දිනදී, එංගලන්ත කණ්ඩායම, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩල සභාපතිගේ XIට එරෙහිව තුන්-දින පුහුණු තරගයකට සහභාගි විය. මහනුවර, අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණයේදී ක්‍රීඩා කෙරුණු මෙම තරගය, ජය පැරදුමෙන් තොරව නිමාවට පත්විය.
පළමු ටෙස්ට් තරගයේ 25වන සංවත්සරය, වසර 2006 දී ශ්‍රී ලංකාව විසින් පවත්වන ලදි.
පළමු එක්දින තරගය
ශ්‍රී ලංකාව අහිතකර ආරම්භයකට එළඹියේ, අසන්තා ද මැල් විසින් එවූ පළමු පන්දුවට ආරම්භක පිතිකරු ග්‍රැහැම් ගූච් ලබා දුන් උඩ පන්දුව, කඩුළු-රකින්නා රොහාන් ජයසේකර විසින් බිම හෙළිමත් සමගය. ඔවුන්ගේ පළමු කඩුල්ල ලෙසින් ජෙෆ් කුක් දැවී යෑමට පෙර, එංගලන්ත ආරම්භක පිතිකරු යුගලය විසින් කණ්ඩායම් ලකුණු ප්‍රමාණය 55 දක්වා ගෙන ගියහ. එංගලන්තයේ ලකුණු සංඛ්‍යාව 83ක් වත්ම, ඊළඟ පිතිකරු ඩේවිඩ් ගවර් දුවද්දී දැවී ගිය අතර, ඉයන් බෝතම් පිටියට පිවිස ගූච් හා එක්ව ප්‍රබල සම්බන්ධතාවයක් ගොඩ නැගීය.එක් අවස්ථාවකදී, මෙම පිතිකරුවන් දෙදෙන, ඕවර 5 ක් තුල ලකුණු 43 ක් රැස් කලහ. කණ්ඩායම් ලකුණු සංඛ්‍යාව 152 ක්ව තිබියදී හා ඔහුගේ ලකුණු සංඛ්‍යාව 64 ක්ව තිබියදී ගූච් දැවී යෑමට පෙර, ඔහු දවා ගැනීමේ අවස්ථා තවත් දෙකක් ශ්‍රී ලංකාව විසින් මග හරවා ගන්නා ලද අතර, කණ්ඩායම් ලකුණු 191 ක්ව තිබියදී බෝතම් දවා ගන්නා ලදි.
කෙසේවෙතත්, මෙයින් පසු එංගලන්ත පිතිකරණය බිඳ වැටුනු අතර, ඉනිමෙහි අවසන් පන්දු වාරයේදී ඔවුන් සියළු දෙනාම ලකුණු 211 කට දැවී ගියහ.
ශ්‍රී ලංකා ඉනිමේදී, එංගලන්තය විසින් ඔවුන්ගේ පළමු බිඳ ගැනීම වාර්තා කලේ, ආරම්භක පිතිකරු සහ නායක බන්දුල වර්ණපුර ලකුණු 10 කට දවා ගැනීමෙනි. කෙසේවෙතත්, ජයසේකර හා එක්වූ සිදත් වෙත්තමුණි විසින් ඔවුන්ගේ කණ්ඩායම් ලකුණු සංඛ්‍යාව 74 දක්වා ගෙන එන ලදි. ඔවුන්ගේ තෙවන, සතරවන සහ, පස්වන කඩුළු ලකුණු 8 ක පරාසයකදී බිඳී යෑමත් සමග, ශ්‍රී ලංකාව අසීරු තත්ත්වයකට පත් වූහ. මෙය එසේ වුවද, රන්ජන් මඩුගල්ල සහ අනුර රණසිංහ එක්ව ලකුණු 68 ක සම්බන්ධතාවයක් ගොඩ නැගූ අතර, පන්දු වාරයකට ලකුණු 6 ක රැස් කිරීමේ සාමාන්‍යයක් පවත්වා ගෙන ගියහ. අවසන් පෙළ පිතිකරුවන්ගේ ප්‍රබල පිති හරඹයක් නිසා, ඉලක්කයට සමීප වීමට ශ්‍රී ලංකාවට හැකි වුවද, අවසානයේ ඔවුන්ගේ ඉනිම නිමාවත්ම ඔවුන්ට රැස් කර ගත හැකිවූයේ කඩුළු 8 කට ලකුණු 206 වූ අතර, ඔවුන්ගේ ඉලක්කයට වඩා ලකුණු 5 ක් පමණක් පසුපස සිටියහ.
දෙවන එක්දින තරගය
දෙවන එදිජා තරගය නැරඹීමට 22,000 පමණ ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් රැස්වී සිටියහ. එංගලන්තය විසින් පිතිකරණය සඳහා යොදවා තිබූ ශ්‍රී ලංකාව, ලකුණු 5 පමණක් රැස් කර සිටියදී ඔවුන්ගේ පළමු කඩුළු දෙක අහිමි කර ගනිමින් අහිතකර ආරම්භයකට එළඹියහ. කෙසේවෙතත්, වෙත්තමුණි හොඳින් පිතිකරණයෙහි යෙදුනු අතර, ඩයස් දැවී යෑමට පෙර, රෝයි ඩයස් සමගින් කණ්ඩායම් ලකුණු සංඛ්‍යාව 43 දක්වා ගෙන එන ලදි. ඔහු සමග ඊළඟට එක් වූයේ සිය මංගලාවතරණයෙහි එළඹි අර්ජුන රණතුංග වන අතර, දුවද්දී දැවී යෑමට පෙර, ඔහු විසින් රැස් කෙරුණු ලකුණු 42 මගින් කණ්ඩායම් ලකුණු සංඛ්‍යාව 130 දක්වා ගෙන එන ලදි. අනෙකුත් ශ්‍රී ලාංකික පිතිකරුවෝ විශාල ලකුණු අතරට නොඑළඹුනු අතර, ඉනිම අවසන් වන විට, ශ්‍රී ලංකාව, කඩුළු 7 ක් දැවී ලකුණු 215 ක් රැස් කර සිටි අතර, වෙත්තමුණි නොදැවී ලකුණු 86ක් රැස් කර සිටියේය.
එංගලන්තයේ පළමු කඩුල්ල ලෙසින් කුක් දැවී යෑමට පෙර, ආරම්භක පිතිකරු යුගලය ගූච් සහ කුක් ලකුණු 109 ක් සම්බන්ධතාවයක් පිහිටවූවමින්, එංගලන්තයට හොඳ ආරම්භයක් දුනි. කෙසේවෙතත්, ඔවුන්ගේ දෙවන සහ තෙවන කඩුළු මුළු ලකුණු සංඛයාව 122 ක්ව තිබියදී දැවී ගිය අතර, බෝතම් වෙතින් ලකුණු 38 ක සම්බන්ධතාවයක් ලබා දුනද ඔවුන්ගේ ලකුණු ගැනීමේ වේගය අඩාල විය. අවසන් පන්දු වාර දෙක තුල, එංගලන්තය ලකුණු 14 ක් රැස් කර ගත යුතුව තිබුණු අතර, ඔවුන්ගේ කඩුළු පහක් ඉතිරිව තිබුණි. විගසින් ලකුණු රැස් කර ගැනුමට උත්සාහ කල එංගලන්ත පිතිකරුවෝ, ඔවුන්ගේ සයවන, සත්වන, අටවන සහ නවවන කඩුළු සිඝ්‍ර අනුපිළිවෙළකින් අහිමි කර ගත් අතර, මේ සියළු කඩුළු දුවද්දී දැවී යාම් වූහ. තරගයේ පන්දු දෙකක් ඉතිරිව තිබියදී, එංගලන්තයේ අවසන් පිතිකරු බොබ් විලිස් පන්දුවට පහරක් ගසමින් එය අහසේ ඉහළට යැවූ අතර, මඩුගල්ලේ විසින් උඩ පන්දුවක් ලෙසින් රැක ගති. එංගලන්තය ඔවුන්ගේ ඉලක්කයෙන් ලකුණු 3 ක් පමණක් පිටුපසින් සිටි අතර, තරගය නිමාවූයේ ශ්‍රී ලංකාවට ජයග්‍රහණය අත් කර දෙමිනි.
එක් දින තරග මාලාව ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් විය. එංගලන්තය සඳහා වැඩිම ලකුණු රැස් කල ක්‍රීඩකයා වූයේ සම්පූර්ණ ලකුණු 138 ක් ලබා ගත්තේ ගූච්  වූ අතර,  ශ්‍රී ලංකාව සඳහා වැඩිම ලකුණු රැස් කල ක්‍රීඩකයා වූයේ සම්පූර්ණ ලකුණු 132 ක් ලබා ගත් වෙත්තමුණි විය. තරග මාලාවේ ලකුණු 100 ට වැඩියෙන් රැස් කල එකම ක්‍රීඩකයන් දෙපල ඔවුන් වූහ. තරග මාලාවෙහි වැඩිම කඩුළු සංඛ්‍යාවක් දවාළු එංගලන්ත ක්‍රීඩකයා වූයේ බෝතම් වන අතර ඔහු ලකුණු 74 කට කඩුළු 4 ක් දවා ගත්තේය. තරග මාලාවෙහි වැඩිම කඩුළු සංඛ්‍යාවක් දවාළු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රීඩකයා වූයේ ද මැල් වන අතර ඔහු ලකුණු 48 කට කඩුළු 6 ක් දවා ගත්තේය.
එකම ටෙස්ට් තරගය
ඔවුන්ගේ සමාරම්භක ටෙස්ට් තරගයේදී ශ්‍රී ලංකා පිලට නායකත්වය දුන්නේ වර්ණපුර විසින් වන අතර, ඔහු කාසියේ වාසිය දිනා පළමුව පන්දුවට පහරදීමට තීරණය කලේය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1982 තුල එංගලන්ත ක්‍රිකට් 1981-82 ප්‍රවර්ගය:1982 තුල ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය: 1980–81 සිට 1985 දක්වා ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරගාවලි ප්‍රවර්ගය: 1972–73 සිට 1999–2000 දත්වා ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් තරග වාර ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ෂියා ඉස්ලාම් ආගම
ෂියා (, ෂියා) නිරූපණය කරන්නේ ඉස්ලාම් ආගමෙහි දෙවන විශාලතම නිකාය වන අතර, ෂියා ඉස්ලාම් ආගමෙහි භක්තිකයන් හැඳින්වෙන්නේ,  සමූහයක් වශයෙන් සැලකූ කල ෂියාවරුන් හෝ ෂියා ලෙසින් වන අතර තනි වශයෙන් සැලකූ කල ෂියි ලෙසිනි. ෂියා යන්න, කලීෆ් රාජ්‍යය වෙත මුහමද් තුමාගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින් ෂීයා විශ්වාස කරන  මුහමද් තුමාගේ බෑනා සහ ඥාති සොහොයුරා වන අලිගේ  "අනුගාමිකයෝ", "පිල", හෝ  "පක්ෂය" යන අර්ථය දෙන, ෂියාතු අලි   යන ඓතිහාසික පදයෙහි කෙටි අයුර වෙයි. ද්වාදශ ෂියා හෝ ඉත්නා අෂරියා  යනු ෂියා ඉස්ලාම් ආගමෙහි විශාලතම ශාඛාව වන අතර, ෂියා මුස්ලිම්වරුන් විසින් මෙම පදය,  ද්වාදශවරුන් ලෙසින්ද පෙරනිමියෙන් හඳුන්වති.
ෂියා ඉස්ලාම් ආගම පදනම්වී ඇත්තේ, කුරානය සහ  හදීත් කෘතියෙහි සාක්ෂ්‍යවත් කොට ෂියාවරුන් විසින් සටහන් කොට ඇති ඉස්ලාමීය අනාගතවක්තෘ මහමුද් තුමාගේ  පණිඩුඩය සහ, ෂියාවරුන්ට ශුද්ධවන්තයැයි සැලකෙන වෙනත් ග්‍රන්ථ (නෙහැජ් අල්-බලේව්හා) මතය. අනෙකුත් මුස්ලිම්වරුන්ට හාත්පසින්ම වෙනස් වෙමින්, ෂීයාවරුන් විශ්වාස කරන්නේ, ඉස්ලාම් ආගම, කුරානය සහ  ෂරීයා ආරක්ෂාකිරීමට නියෝජිතයෙක් තෝරාගැනීමේ අයිතිවාසිකම ඇත්තේ දෙවියන්වහන්සේට පමණක් බවයි. මේ අනුව ෂියාවරුන්, මුහමද් තුමාගේ බෑනා වන අලි වෙත බලාපොරොත්තු තබන්නේ, එතුමා වෙත ගෞරව දක්වමින් හා මුහමද් තුමාගේ නිත්‍යානුකූල අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින් හා පළමු ඉමාමා ලෙසින් එතුමා දිව්‍යමය ලෙසින් පත්කරනු ලැබූ බව විශ්වාස කරමිනි. මුහමද් තුමාගේ මරණයෙන් පසු සියවස් ගණනාවක් පුරා, ෂියා විසින් මුහමද් තුමාගේ පවුල, the අහ්ල් අල්-බයිට් ("වංශයේ ජනතාව"), හා,  ප්‍රජාව කෙරෙහි  විශේෂ අධ්‍යාත්මික සහ දේශපාලනමය අධිකාරියක්, නොවරදින සුළු බව සහ අනෙකුත් අර්ධ-පූජනීය ඌරුවන්  සහිත, ,  ඉමාමා වරුන් ලෙසින් හැඳින්වෙන,  එතුමාගේ පැවතෙන්නන් අතර සමහර පුද්ගලයන් තුලින්  මෙම "ඉමාමි" මතවාදය  පවත්වාගෙන ගියේය.
ශත සහස්‍ර සංඛ්‍යාක ප්‍රමාණයකි ෂියි උප නිකාය තිබුණද, නූතන ෂියි ඉස්ලාම් ආගම ප්‍රධාන කෘන්ඩ තුනකට බෙදා ඇත: ද්වාදශයෝ, ඉස්මයිලියන් සහ සයිඩිවරුන් යනුවෙනි.
සීමා නොවු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
සීමා නොවු ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් වු, වෙනත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල සමාජිකයන්ට තම කණ්ඩායමේ සාමාජිකත්වය ලබාදෙන ජනවාර්ගික කණ්ඩායමකි. ඉතිහාගත වාර්තා වලට අනුව සීමා රහිත පළමු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වුයේ හබිරැ (Habiru) නම් ජනවාර්ගික කණ්ඩායමටයි. මීට අමතරව යුදෙව්වන් (Jews) හා කොස්ක්වරැන්ද (Cossaks) ඇතුලත් වේ. මෑත කාලයේදී ඇමරිකාව වැනි ස්වාධිපත්‍ය පාලනයක් ඇති රටවල් ද තම ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවයක් පිහිටුවීමට උත්සහ දැරෑහ. කෙසේ වුවුද, ජූ ඇන් ලින්ස් (Juan  Linz) හා ඇල්ර්ෆ්‍රඩ් (Alfred stepan) වැනි දේශපානන විද්‍යාඥයින් (1996) ඇමරිකාව ජාතික රජ්‍යයක්‍‍නොව "රාජ්‍ය - ජාතියක්" ලෙස වර්ගීකරණ කළහ. එයට හේතුව සාමාන්‍ය විශ්වාසය අනුව ඒකාබද්ධභාවයට හේතුව පුද්ගලයන්ගේ පොදු ගති ලක්ෂණ නොව ව්‍යවස්ථාව හා ආණ්ඩුව නියෝජය කිරීමේ ආකෘතියයි.
සුඛාවතී බුදු දහම
සුඛාවතී බුදු දහම (ජපන්: 浄土仏教; Jōdo bukkyō; කොරියානු: ; වියට්නාම: Tịnh Độ Tông), හෙවත් ඉංග්‍රීසි බසින් Amidism ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නැගෙනහිර ආසියාව පුරා වඩාත්ම පුළුල් ලෙස අනුගමනයට ලක්වූ මහායාන බුද්ධාගමේ ශාඛාවකි. සුඛාවතී බුදු දහම යනු අමිතාභ බුදුන් වහන්සේ ඉගැන්වීම් කෙරෙහි අවධානය යොමුකෙරෙන බෞද්ධ ඉගැන්වීම් සම්ප්‍රදායයකි. මෙම සම්ප්‍රදායයෙහි මූලික සූත්‍ර ත්‍රිත්වයක් වන අතර ඒවා "ත්‍රිත්ව සුඛාවතී සූත්‍ර" ලෙස හැඳින්වේ. එම සූත්‍රයන් වන්නේ දීර්ඝ සුඛාවතීව්‍යූහ සූත්‍රය (අනන්ත ජීව සූත්‍රය), කෙටි සුඛාවතීව්‍යූහ සූත්‍රය (අමිතාභ සූත්‍රය) සහ අමිතායුර්ධ්‍යාන සූත්‍රය (ධ්‍යානී සූත්‍රය) වේ.
රග්බි පන්දුව
රග්බි පන්දුව ආරම්බයේදී quanco යන නමින් හැදින්විය, මෙය දිගටි ඉලිප්සාභ පන්දුවක් වන අතර රග්බි ක්‍රීඩාව සදහා යොදා ගනී. ගෝලාකාර පන්දුවක් සමග සංසන්දනයේදී මෙය යොමුකිරීමට පහසු වන අයුරින් සකසා ඇත.