cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තැඹිලි වතුර, කුරුම්බා වතුර සහ පොල් වතුර
වැඩිදුර කියවීම්
ප්‍රවර්ගය:තැඹිලි ප්‍රවර්ගය:පොල්
ගොන්ගල
ගොන්ගල(Gongala) ජෛව විවිධත්වය
ගොන්ගල(Gongala) ජෛව විවිධත්වය සිංහරාජ වනයට එකත් පසින් දෙනියාය කදු පන්තියෙන් නැග ආ සුරිය කන්ද (Suriyakanda) morning side හිමිදිරි ප්රවදෙස හා ගොන්ගල (Gongala) දෙනියාය රක්වාන මාර්ගයේදි හමුවන සුන්දර කදු පන්තියකි. කදු වලින් ගහන මෙම ප්රදදේශය අනිකන්ද‚ පනිල්කන්ද‚ සෙලෝ කන්ද‚ ජයතුන්කන්ද‚ බුත්කන්ද‚ ඉත්තෑකන්ද ආදී කදු කර ග්රා මීය ප්ර්දේශ වලින් ගහන ‍වේ. ගොන්ගල කන්ද සිංහරාජ වනයෙන් හුදකලා වු කදු ප්රිදේශයකි. ගිං ගඟ පෝෂණය කරන ප්ර්ධාන ගංඟා දෙකක් මෙම ප්ර්දේශයෙන් වැටී ඇත. ගොන්ගල නාමය මෙම කන්දට ලැබී ඇත්තේ ගොනෙකුගේ හිස ආකාරයේ විශාල ගල් පර්වතයකින් යුතු විට බවත් පෙරකල ගෝනුන්ගෙන් ගහන වු නිසා ගෝන්ගල පසුව ගොන්ගල බවට පත්වූ බවත් ජනප්රවවාදයේ පවති. සීත මීදුමින් නැහැවෙන මෙම කදුකර ප්රේදේශය දේශි සංචාරකයන්ගේ ඇස නොගැටීම නිසා තවමත් ස්වභාවිකත්වය ආරක්ෂා කරමින් පවතී. විශාල ගල් තලාවකින් මුදුන නිර්මාණයවී ඇති ගොන්ගල කදු පන්තිය ස්වභාව ධර්මයේ තවත් අපූර්ව නිමැයුමකි. මෙ‍ම කදු ප්ර්දේශය තුළ ජෛව විවිධත්වය මෙසේ වර්ග කල හැක. • පක්ෂි විවිධත්වය • මත්‍යස විවිධත්වය • උරග විවිධත්වය • සිරපායි සතුන් විශේෂ බොහොමයක් හදුනා ගෙන ඇත එවා පහත විස්තර කර ඇත. තේ වගාව හා මානවයාගේ විවිධ ක්රිියාකාරකම් නිසා අපේ සම්පත් අපට අහිමි වෙමින් පවතී. හිමිදිරි පෙදෙස (morning side) සිංහරාජ වැසිවනාන්තරය (Sinharaja rainforest) වැනි ජෛවීය වැදගත් කමකින් යුතු මෙම ප්රෙමද්ශය ආරක්ෂා කිරීම අප කාගේත් යුතුකම වන්නේය.
හදුනාගත් පක්ෂීන්ගේ ලැයිස්තුව
ගොන්ගල
හදුනාගත් මත්සයින්ගේ ලැයිස්තුව
* ගල් පාඩියා -Lanka stone sucken * තල් නකාස්සා-Comptail * තදු අහිරාවා-Ban ded moantoin looch * පෙඩි හුංගා-Cat fish * බලි වැලි ගොවුවා-Scribbled Goby * කාවෙරි දන්ඩියා-Common Rasbra * උඩ හදයා-D’s xillifish * ඉරි හදයා-Wernon’s xillifish * අසෝක පෙතියා-Asoka barb ෙමම ෙතාරතුරු අෙප්පාසල් http://ullv.sch.lk හා http://gonagal.wordpress.com යන  ෙවබ් අඩවි වලින් ද  ලබාගත හැක.
නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල්පී
නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල් පී යනු ඉතා ඉහළ ගණයේ ඇමරිකානු පුවත්පත් සමාගම් විසි හතරේ සහ නිව්ස්පේපර් ඇසෝසියේෂන් ඔෆ් ඇමරිකා යන ආයතනවල වෙළඳ කොටස්කාර ආයතනයකි. මෙම NNN නිව්ස්පේපර් නැෂනල් නෙට්වර්ක් එල් පී ආයතනය 9000 කට අධික පුවත්පත් හරහා ප්‍රධාන පෙළේ  දැන්වීම්කරුවන් වෙත සැළසුම් සහ තනතුරු ආදිය සම්බන්ධ අනුග්‍රහයන් මුද්‍රිත මාර්ග සහ අන්තර්ජාලය හරහා සැපයුවේය.
1994 වර්ෂයේදී NNN ආරම්භ කරන ලද්දේ එවකට පරිහාණියට පත්වෙමින් තිබූ ජාතික දැන්වීම්කරණය නැවත යථා තත්වයට ගෙන ඒම සඳහාය.
ඉතා පරෙස්සමෙන් කරන ලද අධ්‍යයනවලින් පසු ඇමරිකාවේ පුවත්පත් සමාගම් සහ නිව්ස්පේපර් ඇසෝෂියේෂන් ඔෆ් ඇමරිකා යන ආයතන NNN හි නිර්මාණය සහ දියත් කිරීමට මූල්‍ය පහසුකම් සැලසුවේය. NNN ආයතනය ඉතා හොඳින් තෝරාගත් දැන්වීම් පලකරන කණ්ඩායම්වල හොඳම කොටසක ඉලක්කය විය. මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් පුවත්පත්වල දැන්වීම් පල නොකරන්නේය. NNN හි විෂය පථය පුළුල් වූ අතර 1994 සිට ඩොලර් බිලියන දෙකකට වඩා පුවත්පත් දැන්වීම් ව්‍යාපාරයන්හි යොදවා තිබේ.
NNNහි කොටස්කාර සමාගම් නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස්, ලොස් අන්ජලීස් ටයිම්ස්, සහ වොෂින්ටන් පෝස්ට් වැනි අලෙවිය අතින් ප්‍රධාන පෙළේ පුවත්පත් බොහොමයක් අයිතිකරගෙන තිබේ. මාධ්ය් වියදමෙන් 10% කට වඩා අඩුවෙන් පුවත්පත් ලබාගන්නා ප්‍රධාන දැනවීම් පලකරන්නන් 16 කගේ අවධානයට NNN දැන් ලක් වී තිබේ. 2003 දී NNN කොටස් හි හවුල්කරුවන් නව වැඩපිළිවෙළක් සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මූලධර්ම මගින් NNN සේවා ඔවුන්ගේ සහයෝගය ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වූහ.
ඩයටම්
ඩයටම් බැසිලාරියෝෆීටා වංශයට අයත් වේ. කරදිය ප්‍රාථමික නිපැයුම් ප්‍රජාවේ ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනී. 7/10ක් කරදිය වේ. මිරිදිය, කරදිය මතුපිට ස්ථරවල ඒක සෛලීය ප්‍රභා ස‍්වයංපෝෂී වේ. සෛල බිත්තිය සෙලියුලෝස්, පෙක්ටීන් හා ප්‍රධාන වශයෙන් සිලිකන් ඇත. දර්ශීය ජීවියා පිනියුලේරියා වේ.
ව්‍යුහය
මොවුන්ගේ විශේෂිත ම ලක්‍ෂණය සෛල වටා ඇති අලංකාර පාරදෘෂ්‍ය සිලිකන් කවචය යි. එක මත එක පිහිටි දෙපියනකින් යුතු ය. කවචයේ ඇති තන්තු ආධාරයෙන් චලනය විය හැක. ක්ලෝරොෆීල් A, B, හා කැරොටිනොයිඩ ඇත. ප්‍රභාසංස්ලේෂක වර්ණය ෆියුකොසැන්තීන් වේ. සංචිත ආකාරය ක්‍රිසොලැමිනරීන් වේ.
ප්‍රජනනය
අලිංගිකව ද්විඛණ්ඩනයෙන් ප්‍රජනනය කරන අතර ලිංගිකව ඌනන විභාජනයෙන් කශිකා සහිත සචල පුංජන්මාණුවක් හා අචල ඩිම්බ සාදයි. පුං ජන්මාණුවට තනි කශිකාවක් ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:වංශය
ගණිකා වත
thumb| ලෝකයේ පැරණිම වෘත්තිය ගණිකා වෘත්තිය බව අසත්‍යයක් නො‍‍වේ. මෙතෙක් පැවති හැම ශිෂ්ටාචාරයකින්ම ගණිකා වෘත්තිය බැහැර නොවිණි. අතීත ග්‍රීක හා භාරතීය ශිෂ්ටාචාරයන්හි ගණිකා වෘත්තියට හිමි වී පැවතුණේ විශිෂ්ට ස්ථානයකි. ශ්‍රී ලංකාවෙහි ශිෂ්ටාචාරය‍ට පදනම වැටුණේ පුරාණ භාරතීය ශිෂ්ටාචාරයෙනි. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට බුදුදහම පැමිණීමත් සමඟම භාරතීය මෞර්ය ශිෂ්ටාචාර‍යෙහි බොහෝ අංගද මෙරට පැමිණි අයුරු වංශකථා හෙළි කරයි. එහෙත් මෞර්ය පාලනය තුළ භාරතයෙහි පැවති ගණිකා දෙපාර්ත‍මේන්තුව වැන්නක් මෙරට රාජ්‍ය පාලනයට එක් වූ බවට සාධක නැත. ගණිකාවකගේ හැසිරීම් රටාව කෙබදු වියයුතුද යනු වාත්ස්‍යායන තම කාමසූත්‍රය නැමැති ග්‍රන්ථයෙහි හයවන අධිකරණයෙහි ඇතුළත් වන පරිච්ජේද හය මඟින් පහදා දෙයි. ඔහු පවසන අන්දමට ගණිකාවගේ අනුරතිය මෙන්ම දිවි පැවැත්මද රඳා පවත්නේ ඇය කරා පුරැෂයන්ගේ පැමිණීම ඇති කල්හි පමණි. ඒ සඳහා ගණිකාව අනුගමනය කළ යුතු උපාය මාර්ගද පහදන ඔහු ගණිකාවගේ ප්‍රේමය කෘතිම වුවත් එය ස්වාභාවික ප්‍රේමයක් සේ පැවැත්වියයුතු බවද අවධාරණය කරයි. ඒ වනාහී ධන ලාභය පිණිස අවශ්‍යම වෙයි. එහෙත් මෙහිදී ගණිකාව තම ව්‍යාපාරය ධනය පිළිබඳ අපේක්ෂාව මතම සිදු වන්නක් බව හැඟවීම පිණිස නිර්ලෝභීභාවයක් ප්‍රදර්ශනය කළ යුතුය. ධනය සූරාගතයුත්තේ උපාය මාර්ගයෙනි.
ගණිකාව වෙළඳ භාණ්ඩයකි.
thumbthumb වාත්ස්‍යායනගේ ප්‍රකාශය අනුව ගණිකාව හුදෙක් වෙළඳ භාණ්ඩයක් හා සමානය. වෙළඳ භාණ්ඩයකට ඉල්ලුමක් ඇත්තේ එය ප්‍රදර්ශනය කරන විලාසය අනුවයි. එනිසා ගණිකාව ශෘංගාරවත් වේශාරෝපණයක් සහිතව මහමඟ යන හැම දෙනාටම පෙනෙන සේ සිටින්නීය. එහෙත් සපුරා පෙනෙන අයුරින් නම් නොවේ. ගණිකා වෘත්තියද වෙළඳ ව්‍යාපාරයක් වන හෙයින් ගනුදෙනු කරුවන් ගෙන්නාගැනීම සඳහා ඇය උපක්‍රමශීලීව කටයුතු කළ යුතුය. එහිදී තැරැව්කාරයන් සමඟ මෙන්ම, ඇය වෙත පැමිණෙන්නවුන් වළක්වන්නවුන් සමඟද මිත්‍ර වීම අවශ්‍ය වෙයි. ඒ අතර වෙනත් ගණිකාවන් කරා යන්නවුන් තමන් කරා පමුණුවා ගැනීමටද වග බලාගැනීමද අවශ්‍ය වෙයි. මේ සඳහා කටයුතු කිරීමෙහිදී තමන්ට සිදු විය හැකි අනර්ථයන් ගැනද අවබෝධයෙන් සිටිය යුතුය. මේ කාරියෙහිදී ඇය විසින් මිතුරුදම් පැවැත්වියයුතු පුද්ගලයන් රැසක් ගැනද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි. ඔවුන් අතර ආරක්ෂක පුරුෂයන්, වෙදුන්, නීතිවේදීන්, දෛවඥයන්, ශූරයන්, විද්වතුන්, කලාකරුවන්, සහායකයන්, විදුෂකයන්, මායාකාරයන්, සුවඳ බඩු වෙළෙන්දන්, බේබද්දන්, රජකයන්, කරණවෑමියන් මෙන්ම හිඟන්නෝද වෙති. ඔවුන් සමඟ ඇති කරගන්නා මිත්‍රත්වය නිසා තමන්ට අවශ්‍ය විවිධ කටයුතු ඔවුන් ලවා කරවාගත හැකිය. හුදෙක් ධනය ලබාගැනීම සඳහා ඇසුරු කළයුතු පුද්ගලයන් පමණක් නොව ගණිකාව තම ප්‍රීතිය හා කීර්තිය වර්ධනය කර ගැනීමට ඇසුරු කළයුතු වෙනත් පුද්ගලයන් රැසක් ගැනද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි. ඔවුන් අතුරෙන් ධනය ලබාගැනීම පිණිස කිසිවකුට යටත් නොවන්නන්, යෞවනයෙහි පසුවන්නන්, නිළධාරීන්, පරපුරින් ධනයට හිමිකම් කියන්නන්, අධික ආදායම් ඇත්තවුන්, තමන් සෞභාග්‍යයෙන් යුතුය යන හැඟීම ඇත්තවුන්, ප්‍රසිද්ධිය පතන පණ්ඩිතයන්, පොහොසත් පවුලක එකම පුත්‍රයා වන්නන්, වීරයන් මෙන්ම වෙදුන්ද ඇසුරු කළයුතුය. ප්‍රීතිය හා කීර්තිය පිණිස ගුණවතුන්, වංශවතුන්, උගතුන්, දාර්ශනිකයන්, කවීන්, ශිල්පීන්, ප්‍රබන්ධ කථිකයන්, කථිකයන්, බුහුටි වූවන්, ශ්‍රේෂ්ඨ පුරුෂයන් ඇසුරු කරන්නන්, නින්දාට පත් නොවූවන් ඇසුරු කළයුතුය. එහෙත් මෙවැනි පුද්ගලයන් ගණිකාවන්ට වසඟ නොවන පිරිසක් නොවන බව ද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි.
ගණිකාව සතු චාරිත්‍ර
thumbthumb ගණිකාව විසින් අනුගමනය කළයුතු චාරිත්‍ර විධි විශේෂයක් ගැනද වාත්ස්‍යායන සඳහන් කරයි. ඒ අනුව ඇයගේ හැසිරීම් රටාවෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණය වියයුත්තේ පුද්ගලයකු තමාට ඇලුණු පසු තමා ඔහු කෙරෙහි නොඇලී ඔහු කෙරෙහි ඇලුණු තැනැත්තියක මෙන් කටයුතු කිරීමය. එබදු ගණිකාවන් පිළිබඳ පුවත් ජාතකකථා රැසක දක්නට ලැබෙයි. තක්කාරිය ජාතකයෙහි සඳහන් වන ගණිකාව මසුරන් දහසක් රැගෙන තමන් වෙත නිතර පැමිණෙන සිටුපුත්‍රයකු නග්න කරවා පිටත් කිරීමට තරම් සහැසි වෙයි. එයින් පැහැදිලි වන්නේ ඒ සිටුපුත්‍රයා නිතර තමන් වෙත පැමිණියත් ඔහු පිළිබඳව සැබෑ ඇල්මක් නොපැවති බවයි. වාත්ස්‍යායන පවසන පරිදි ගණිකාව ඇය බලා කියා ගන්නා මවට යටත්ව පැවැතිය යුතුය. මෙහි "මව" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පෙර ගණිකාවක ලෙස විසූ තමාගේම මව හෝ ගණිකාවක ලෙස ජීවත් වූ වෙනත් ස්ත්‍රියකි. මේ කියන මව ක්‍රෑර ස්වභාවයක් ඇති ලෝභී තැනැත්තියක වියයුතුය. ඇයට ගණිකාව වෙනත් තැනැත්තකු සමඟ එක්ව සිටින විට ඔහු කෙරෙන් බලහත්කාරයෙන් කැඳවාගෙන අවුත් ඔහුට වඩා ධනවත් පුද්ගලයකු වෙත පැමිණිවිය හැකි විය. එබදු අවස්ථාවක කලින් එක්ව සිටි පුරුෂයාට ඒ සිද්ධිය පිළිබඳව තම අරුචිය, දුක, ලැජ්ජාව හා භය හඟවන්න‍ට ගණිකාවට හැකි වියයුතුය. එසේම මවගේ කීමකට අකැමත්ත නොදැක්වීමද වියයුත්තකි. ගණිකාව හිසරුදාවකින් හෝ බඩේ රුදාවකින් හෝ පෙළෙන්නේ නම් ඒ බව තමා බලාපොරොත්තුව ආ පුරුෂයාට පැවැසියයුත්තේ එක් වරක් පමණි. එහෙත් තමා වෙත පැමිණි තැනැත්තකු සමඟ එක්වීමට නොකැමති නම් ඒ බව ඔහුට කෙළින්ම ප්‍රකාශ නොකොට තමාට රෝගයක් ඇතැයි කියා ඔහු රැවටීම සිදුකළ යුතුය. තමා පිළිගන්නා පුරුෂයාට සේවිකාවක ලවා මල් බුලත් ආදියෙන්ද සංග්‍රහ කළ යුතුය. ඉහත සඳහන් කරන ලද තක්කාරිය ජාතකයෙහි සඳහන් වන අන්දමට නම් ගණිකාව තමා වෙතට පැමිණෙන පුරුෂයා දෙන දහසින් පන්සියයක් තමාට තබාගෙන ඉතිරි පන්සියයෙන් ඔහුට අවශ්‍ය බත්, බුලත්, සුවඳ විලවුන්, ඇදුම් සැපයියයුතු විය. එසේම පුරුෂයා තමා ඇඳගෙන ආ ඇදුම් වෙනුවට ගණිකාව දෙන ඇඳුම් ඇඳියයුතු විය. ගණිකාව තමා වෙත පැමිණි පුරුෂයාගේ අභිප්‍රායට අනුකූලව කටයුතු කළ යුතු බවද වාත්ස්‍යායන පෙන්වා දෙයි. තමා හා එක්වූ පුරුෂයාගේ වෛරකාරයන්ට තමාද වෛර කරන බව, ඔහුට ප්‍රිය අය තමාද ප්‍රිය කරන බව, ඔහු යමකට රුචි කරයි නම් තමාද ඊට රුචි කරන බව, ඔහුගේ සතුටට සතුටු වන බව, ශෝකයට ශෝක වන බව හැඟවිය යුතුය. ඒ අතර ඔහුගේ අන්‍ය ප්‍රියාවන් ගැන දැනගන්නට කැමති බව හඟවා ඔවුන් ගැන පවසන විට කෝප වන ආකාරයක්ද දැක්වියයුතු වේ. එහිදී එය හැර ඔහු කියන හැම දෙයටම එකඟ බව දැක්වීමද අවශ්‍ය වේ. මේ අයුරින් ගණිකාව විසින් අනුගමනය කළයුතු චාරිත්‍ර විධි මහත් රාශියක් ගැන වාත්ස්‍යායන සාකච්ඡා කරයි. එපමණක් නොව තමා සඳහන් නොකළ වෙනත් කරුණු තිබිය හැකි හෙයින් ඒවා පරිසරයෙන් හා පුද්ගල ස්වභාවයෙන් දතයුතු බවක්ද හේ සඳහන් කරයි. ඔහු තව දුරටත් පවසන පරිදි ගණිකාව තම හැසිරීම මඟින් පුරුෂයන් හා සියලු ධනය ඇදගන්නා කල්හිත් ඒ ගැන ඔවුන්ට නොවැටහෙයි. ඒ අනුව ගණිකාවන් සතු සිරිත් කුමක් අරමුණු කොටගෙන පවතීද යනු පැහැදිලිය.
අභිසරුවෝ
thumbthumb අභිසරුවෝ හෙවත් අභිසාරිකාවෝ නම් පුරුෂයන් විසින් සඳහන් කරන ලද තැන්වලට ගොස් ඔවුන් හමුවන ගණිකාවෝය. පැරණි සිංහල ගී කාව්‍යයන්හීදීත්, සන්දේශ කාව්‍යයන්හීදීත් අපට අභිසරුවන් ගැන නොයෙක් විට අසන්නට ලැබේ. අභිසරුවන් පුරුෂයන් සොයාගෙන ගියේ රාත්‍රී කාලයෙහිය. ඔවුන්ට රාත්‍රිය ගෙවී යෑම ඔවුන්ගේ අමනාපයට හේතු වන බව ද කිවීහු පවසති. එපමණක් නොවේ, රාත්‍රියෙහි තැන්තැන්වල ඇති ආලෝකයටද සුපුන් සඳ පහනටද ඔවුහු වෛර කරති. ඒ තමන් අනුන්ට පෙනෙතැයි යන බිය නිසා ඇතිවන්නකි. එයින් පැහැදිලි වන්නේ අභිසරුවන් තම වෘත්තිය අනුන්ට නොහැගෙන සේ රහසින් පවත්වාගෙන යෑමට රුචි කළ බවයි. එහෙත් වාත්ස්‍යායන අභිසරුවන් ගැන පවසන කරුණු අනුව නම් ඔවුන් කවීන් පවසන තරම් බියකින් තම වෘත්තිය පවත්වාගෙන ගිය බවක් නොපෙනේ. පුරුෂයන් අභිසරුවන්ගේ පැමිණීම අපේක්ෂා කොට ඇත්තේ නළුවන්, විකටයන්, හා යහළුවන්ද සමඟ අසුන් ගනිමිනි. එහිදී ගැයුම් වැයුම්වලද ඔවුන් නිරත වූ අතර අභිසරුවන් කැඳවාගන්නා ලද්දේ දුතියන් මඟිනි. නැතහොත් පුරුෂයෝම ගොස් ඔවුන් කැඳවාගෙන ආහ. එසේ පැමිණි අභිසරුවන් යහළුවන් සමඟින් මිහිරි වදනින්, හරවත් වදනින් යුතුව පිළිගැනීමද සිදු විය. වැසි දිනවලදී අභිසරුවන්ගේ ඇදුම් පැළදුම් තෙමී තිබුණහොත් පුරුෂයන් විසින් ඒවා සැපයිය යුතු විය. එසේම නළලෙහි තබන ලද තිලක හා පත්‍රලේඛා(සුවඳ කුඩුවලින් කම්මුලෙහි කරනු ලබන සැරසිලි විශේෂයකි.) සේදී තිබේ නම් පුරුෂයන් ඒවා සැරසිය යුතු විය.
ගෝත්‍ර
ගෝත්‍රයක් යනු සංවර්ධනය වන හා ඓතිහාසික සමාජ සමූහයකි.මොවුන් තම නිෂ්චිත ප්‍රෙද්ශයක් තුල ස්ථානගතව ඔවුන්ටම ආවේණිකවූ සමාජ ආර්ථික රටාවක් අනුගමනය කරමින් ඔවුන්ටම අවේණික සංස්කෘතියක් අනුගමනය කරමින් ජීවත්වන සීමිත ජන කණ්ඩායමකි.මානව සමාජයේ විකාශනය මෙම ප්‍රථමික සමාජ අධ්‍යන මගින් සිදුකළ හැකි බව මානව විද්‍යාඥයන්ගේ අදහසයි.එසේම මෙම ගෝත්‍රික සමාජ මානව සමාජ පරිණාමයේ එක් වැදගත් අංශයක් ලොවට කියාපායී.පරිණාමවාදීන්ට අනුව මිනිසා අද පවතින ශිෂ්ට සමාජයට අවතීර්ණ වීමට පෙර දඩයම් යුගය එඩේර යුගය ආදී යුග සහුකරමින් පැවමිණි බව දක්වයි.නුතහ සංකීර්ණ සමාජයක මිනිසා අනුගත වුවද තවමත් එදා ප්‍රාථමික යුගවල මෙන් දඩයමින් හා එඩේර කම් මගින් තම ජීවිකාව සකස් කරගන්නා ගෝත්‍රිකයන් ඇත.නූතනයේ ඉතා දියුණු ප්‍රවාහන මාධය භාවිත කරමින් අභ්‍යවකාශය පවා ජයගනිද්දී සතුන් මගින් ප්‍රවාහන අවශ්‍යතා සපුරාගන්නා ප්‍රාථමික ජනකොටස් ඇත.සංකීර්ණ සමාජවල මිනිසා නවීන විලාසිතා අනුව තම ඇදුම් නිර්මාණය කරද්දී නිරුවතින් වාසය කරන ගෝත්‍රිකයන් ඇත.මෙයාකාරයට ගොත්‍රික සමාජ මානව සමාජ පරිණාමයේ මුල් අවධිය පිළිබිඹු කරයි.
වී වගාව (බහුරුත්හරණය)
අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න.
ක්‍රයිසොෆීටා වංශය
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:වංශය
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) යනු ලිඛිත හා වාචික සන්නිවේදනයක් ලබාදෙන නිදහස්, ඉක්මන් පණිවුඩ සේවාවක් සහ මෘදුකාංගයකි. මෙය ෆේස්බුක්හි වෙබ් පදනම් වූ චැට් විශේෂාංග මත සම්බන්ධ වී ඇති අතර, ගොඩනැගී ඇත්තේ විවෘත MQTT මූලපත්‍රය මතයි. මැසෙන්ජ(ර්) ෆේස්බුක් පරිශීලකයන්ට මිතුරන් සමග ජංගම දුරකථන සහ වෙබ් අඩවි හරහා චැට් කිරීමට ඉඩ දී ඇත.
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) මාසික සක්‍රිය පරිශීලකයන් බිලියන 1කට ළගා වී ඇති බව ෆේස්බුක්  වාර්තා කර තිබෙනවා. ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)හි අයිතිකරු වන ඩේවිඩ් ඒ. මාකස්  ෆේස්බුක් සමග සම්බන්ධ වී ඇත්තේ, ෆේස්බුක් හි විධායක නිලධාරී වන මාර්ක් මාක් සකර්බර්ග් ගේ ආරාධනයකට අනුවයි.
ඉතිහාසය
ෆේස්බුක් මගින් ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)හි iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් පිටපත් 2011 අගෝස්තු 9 වන දින නිකුත් කරන ලද අතර, ඔක්තෝබර් 11 වන දින බ්ලැක්බෙරි OS භාවිතයන් සදහා ද නැවත අලුත් කරන ලදී. ෆේස්බුක් 2015 ජූලි 13 වන දින ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)හි Tizen පිටපත නිකුත් කරන ලදී.
2015 මාර්තු 17 වන දින, ෆේස්බුක් විසින් පරිශීලකයන්ට තම මිතුරන්හට මුදල් යැවිය හැකි විශේෂාංගයක් එකතු කරන ලදී. දැනට මෙය භාවිතා වන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පමණි.
2015 අප්‍රේල් 27 වන දින, ෆේස්බුක් විසින් ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) හරහා වීඩියෝ ඇමතුම් හදුන්වා දෙන ලදී. මෙම විශේෂාංගය පළමුවෙන්ම බෙල්ජියම, කැනඩාව, ක්රොඒෂියාව, ඩෙන්මාර්කය, ප්‍රංශය, ග්‍රීසිය, අයර්ලන්තය, ලාඕසය,  ලිතුවේනියාව, මෙක්සිකෝව, නයිජීරියාව, නෝර්වේ, ඕමාන්, පෝලන්තය, පෘතුගාලය, එක්සත් රාජධානිය,  ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ උරුගුවේ යන රටවල් වලට හදුන්වා දෙන ලදී.
මැසෙන්ජ(ර්) හරහා ව්‍යාපාර සහ මිනිසුන් අතර සන්නිවේදනය වැඩි දියුණු කිරීමේ පලමු පියවර ගනිමින් සිටින බව 2015, මාර්තු 25 වන දින පැවති ෆේස්බුක් F8  සමුළුවේදී නිවේදනය කළහ. පෞද්ගලික යාවත්කාලීන කිරීම් ලබමින් මැසෙන්ජ(ර්)හි ව්‍යාපාර සමග සම්බන්ධ වීමට, පරිශීලකයන්ට ලියාපදිංචි වීමේ හැකියාව ඇත. ඇණවුම තහවුරු කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති අභිරුචි පිරිසැලසුම්, ප්‍රවාහන කටයුතු යාවත්කාලීන කිරීම් වැනි දේවල් භාවිත කිරීමට ව්‍යාපාර වලට පුළුවනි. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ තෝරාගත් ව්‍යාපාර සදහා මෙම සේවාව දැනටමත් භාවිතා කල හැක. නවතම යාවත්කාලීනයට අනුව, ෆේස්බුක් ගිණුමක් නොමැතිව වුවද, ජංගම දුරකථන අංකය මගින් ලියාපදිංචි වී ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්) භාවිතා කිරීමේ හැකියාව පරිශීලකයන්ට ඇත.
මෙම ව්‍යාපාර විශේෂාංගයේ කොටසක් ලෙස, ෆේස්බුක්  විසින් මැසෙන්ජ(ර්) මත ප්‍රවාහනය Uber සහයෝගයෙන් නිකුත් කරන ලදී. මෙම සේවාව තවමත් පරීක්ෂණ මට්ටමේ පවතින අතර, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ Uber ක්‍රියාත්මක වන ස්ථාන වල පරිශීලකයන්ට හැකි වනු ඇත.
2016 පෙබරවාරි ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් යෙදුම තුළ කෙටි පණිවුඩ ‍යැවීමද සුපුරුදු යෙදුම ලෙස ක්‍රියාත්මක කළහ. පණිවුඩ යෙදුම සහ මැසෙන්ජර් යන දෙකම පෙන්වමින්, ෆේස්බුක් 2012 දී  පළමු ව Android සඳහා කෙටි පණිවුඩ මැසෙන්ජර් බවට ඒකාබද්ධ කරන ලදී.
අන්තර්ජාලය හරහා සහභාගීවන්නන් 50ක් දක්වා එකවර එකතු කර ගැනීමේ හැකියාව සමගින්, "Group Calling" විශේෂාංගය 2016 අප්‍රේල් හදුන්වා දෙන ලදී. ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සහ  iOS උපාංග සදහා මෙම සේවාව නොමිලේ ලබා ගත හැක. සෑම සහභාගීවන්නෙකුටම එකවර මැසෙන්ජ(ර්) ඇමතුම් ලැබීමේ හැකියාව ඇත.
2016 ජූනි 16 දින, භාවිතා කරන්නන්ගේ පණිවිඩ යැවීම් සහ ලැබීම් වශයෙන් සංවාද පිළිබඳ වාර්තාවක් තබා ගැනීමට උදව්වක් ලෙස හෝම් බට්න් එක එකතු වන බව ෆේස්බුක් WIRED ව්‍යාපාරික සමුළුවේ දී නිවේදනය කරන ලදී.
2016 ඔක්තෝබර් 3 දින, අඩු ලක්ෂණය සමූහයක් සමග ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් Lite හඳුන්වා දෙන ලදී. එහිදී පැරණි Android දුරකථන සහ අධිවේගී අන්තර්ජාල පුළුල් ලෙස ලබා ගත නොහැකි ප්‍රදේශ මූලික වශයෙන් ඉලක්ක කර ඇත. කෙන්යාව, ටියුනීසියාව, මැලේසියාව, ශ්‍රී ලංකාව හා වෙනිසියුලාව වැනි රටවල ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් Lite ඇති අතර, පසුව වෙනත් රටවලට නිකුත් කිරීමට ද පියවර ගෙන තිබේ.
2016, ඔක්තෝබර් 4 දින ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් භාවිතා කරන්නන් සඳහා විකල්ප අංගයක් ලෙස මුල සිට අග දක්වාම ගුප්ත කේතනය යොදවන ලදී. එය වික්ල්පයක් ලෙස "Secret Conversations" යන නමින් භාවිතයේ ඇත.
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් නැවත group voice calls යෙදුම හඳුන්වා දුන් අතර, සාම්ප්‍රදායික සමුළු ඇමතුම් විකල්පයක් ලෙස එය නිවෙස් හා කාර්යාල සම්බන්ධ කරන බවද, 2016 දෙසැම්බර් මස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර්හි පිට වීමේ හැකියාව නොමැති අතර, ඒ වෙනුවට අක්‍රීය ලෙස පෙනී සිටීම, දැනුම් දීම් අක්‍රිය කිරීම වැනි වෙනත් විකල්ප ඇත.
බොට්ස්
chatbots සදහා ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් සහය වන අතර, ෆේස්බුක් භාවිතා කරන්නන් සමග අන්තර් ක්‍රියා කළ හැකි බොට්ස් ගිණුම් සංවර්ධකයින් හට නිර්මාණය කළ හැකි වන අයුරින් මැසෙන්ජර් සේවාවක් ආරම්භ කරන ලදී. කාලගුණ සේවාවන් ඇතුළත්, Scorebot පාපන්දු සිදුවීම්, CNN පුවත්, 1-800-Flowers සහ අන්‍යොන්‍ය ලෙස ක්‍රියා කරන ත්‍රාස්‍යජනක Zork යනාදිය නිර්මාණය කරන ලදී.
මැසෙන්ජර් සමග ගෙවීම්
නිදහස් භාවිත ඩෙබිට් කාඩ්පත් සඳහා ඩොලරය අයිකනය ටැප් කිරීම මගින් මුදල් යැවිය හැකි, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හරහා සම-සම ගෙවීම් සේවා ක්‍රමය, ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් මගින් ව්‍යාප්ත කරන ලදී. මෙම සේවාව දැනට ඇත්තේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ U.S. ඩොලර් වලින් පමණක් වන අතර, අයර්ලන්තයේ මහ බැංකුව විසින් බලය ලබා දී ඇති ඊ-මුදල් ආයතනයක් වන ෆේස්බුක් ගෙවීම් ජාත්‍යන්තර සමාගම ලෙස ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් ගෙවීම් සේවා ඉක්මනින් යුරෝපයේ ද ව්‍යාප්ත කිරීමට ද සැරසේ.
වාර්ගික කණ්ඩායම
ජාතියක් යනු තමන්ට පොදු උරුමයක් ඇතැයි (සැබැවින්ම හෝ කල්පිතයක් ලෙස) හඳුන්වාගන්නා මානව කණ්ඩායමකි.
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)
ක්ෂණික ක්‍රීඩා
2016 නොවැම්බර් මස ෆේස්බුක් ක්ෂණික ක්‍රීඩා නමින් නව වැඩසටහනක් හඳුන්වා දෙන ලදී. එය  Pac-Man, Endless Lake, Galaga සහ Arkanoid වැනි නව ක්ෂණික ක්‍රීඩා 17ක් හඳුන්වා දෙන ලදී.
වාර්ගික කණ්ඩායම
== සිංහලයෝ
ෆේස්බුක් මැසෙන්ජ(ර්)
පිළිගැනීම
2014 නොවැම්බර්  ඉලෙක්ට්රොනික ෆ්රොන්ටියර් පදනම (EFF) විසින් එහි ආරක්ෂිත පණිවිඩ ලකුණු පුවරුවෙහි ෆේස්බුක් මැසෙන්ජර් (ෆේස්බුක් චැට්) ලැයිස්තු ගත කලේ ය. එය ලකුණු පුවරුව මත 7 න් 2 ක ලකුණු ලබා ගත්තේය. ගුප්ත කේතනය කරන ලද සන්නිවේදන සංක්‍රාන්තිය සහ ස්වාධීන ආරක්ෂක විගණන අවසන් කර තිබීම වෙනුවෙන් ලකුණු ලැබුණි. සන්නිවේදන යතුරු සංකේතනය නොතිබීම නිසා සැපයුම්කරු වෙත ප්‍රවේශ නොවීම, සම්බන්ධතා වල අනන්‍යතාවයන් තහවුරු කිරීමට පරිශීලකයන්ට නොහැකි වීම, ගුප්ත කේතනය කරන ලද යතුරු නැති වීම නිසා පෙර පණිවිඩ සුරක්ෂිත නොමැති වීම, ප්‍රභව කේත ස්වාධීන සමාලෝචනයක් සඳහා විවෘත නොවීම සහ ආරක්ෂක සැලසුම් නිසි පරිදි ලේඛනගත නොකිරීම යන කරුණු හේතුවෙන් ලකුණු මග හැරුණි.
වාර්ගික කණ්ඩායම
== සිංහල සිංහලයෝ සමිපූර්ණ ඡනගහනය	c. 14,900,000 විශාල ඡනගහනයක් වෙසෙන ප්‍රදේශ	ශ්‍රී ලංකාව: 14,800,000 [1] මැද පෙරදිග: 100,000[citation needed] යුරෝපය: 80,000[citation needed] තායිලන්තය: 70,000[citation needed] USA: 60,000[citation needed] කැනඩාව: 40,000[citation needed] මලයාසියාව: 25,325 [2] සිංගප්පූරුව: 12,000[citation needed] මාල දිවයින: 10,000[citation needed]
භාෂා	සිංහල භාෂාව ආගම්	බුදු දහම, කිතු දහම. කුඩා ප්‍රමානයන්ගෙන්: ආධ්යාත්මිකයින් සහ අන් ආගමිකයන්, ඤාති ඡන වර්ග	ඉන්දු-ආර්ය ඡනයා, Dravidians, වැද්දන් සිංහල ලොව වෙසෙන පෞරාණිකම ජාතීන් අතරින් එකකකි. 1815 මාර්තු 2 දක්වා සිංහලේ හෙවත් සිංහල රාජධානිය නමින් හැඳින්වූ වත්මන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ඡන කොට්ටාශය සිංහල වන අතර ඔවුන්ගේ මවු බස සිංහල භාෂාව වෙයි. ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහලයින් මිලියන 15ක් පමන වෙසෙන අතර, 320,000[citation needed] පමන වෙනත් රටවල වෙසෙයි.
පටුන [සඟවන්න] 1 ඉතිහාසය 2 Genetic and anthropological assessments 3 Geographic diaspora 4 ආගම 5 The modern Sinhalese 6 ආශ්‍රිත ලිපි 7 References 8 Online references [සංස්කරණය]ඉතිහාසය
ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට ජීවත්වූ යක්‍ෂ, නාග, සහ රාක්‍ෂ ගෝත්‍රකයන්ද බෙන්ගාලයෙන් පිටුවහල් කරන ලද විජය කුමරු ඇතුළු ඉන්දු-ආර්ය සංක්‍රමණිකයීන් පිරිසගෙන් පැවත එන්නන්ද සම්මිෂ්‍රණයෙන් මෙම ජාතිය බිහිවීඇති බවට සාධක ඇත. පණ්ඩුකාභය රජ දවස සිංහල ජාතිය පිලිබඳ සංකල්පය දියුණුවී තහවුරු වූ බවට විශ්වසකෙරේ. සිංහලයන් පැවත එන්නේ ක්‍රි.පූ. 543ත් ක්‍රි.පූ. 500ත් අතරදී බෙන්ගාලයෙන් පිටුවහල් කරන ලද විජය කුමරු සහ ඔහුගේ හත්සිසයයකගෙන් යුත් පිරිවරගෙන් බවට මහවංශයේ සඳහන් වේ. ක්‍රි.පූ. 4වන ශතවර්යේදී පාලියෙන් ලියැවුනු මහාවංශය සහ ක්‍රි.ව. 13වන ශතවර්යේදී ධම්මකිත්ථි තෙරනුවන් ග්‍රන්තාරූඩ කල චූලවංශය අනුරාධපුර සහ පොලොන්නරු රාජධානි වල ඉතිහාසයට ලිඛිත සාක්ෂි දරයි. අශෝක අධිරාජයා ඔහුගේ පුත් මිහිඳු තෙරනුවන් හරහා ක්‍රි.පූ. 4වන ශතවර්යේදී ශ්‍රී ලංකාවට බුදු දහම හඳුන්වාදුන්නේය. සිංහල ජනයා සහ වැදි ජනයා අතර සුළු වෙනස්කම් ඇති නමුත් වසර 2500ක් තුලදී වුනු මිශ්‍ර වීම් නිසා සිංහල ජනයා අතර වෙනස්කම් ඇත්තේ අල්ප මාත්‍ර තරමින්ය.%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%82%E0%B7%84%E0%B6%BD
Notes
ප්‍රවර්ගය:ජාතීන් ප්‍රවර්ගය:ජාතිය ප්‍රවර්ගය:සංස්කෘතික විවිධත්වය ප්‍රවර්ගය:Greek loanwords
අරාජික
අරාජික යන්නට අරුත් එකකට වඩා තිබේ.
සංගීත දැනීම
මෙම කේෂේත්‍රයේ හි විවිධාකාර සංගීත ආකාර හා එය රසිකයින්ට දැනෙන ආකාරයද අඩංගු වේ. එහි දී ඇති පරිදි සම්මත පුහුණු විශ්ලේෂණය කිරීම, එළිදැක්වීම‍ට අමතරව මෙමගින් ඇතිවන මානසික ක්‍රියාකාරිත්වයද අනාවරණය කරයි. එම සංගීත සම්ප්‍රදායේ සමානකම් රහිත සංස්කෘතින් සහ ඥානාත්මක අවහිරතා අතර පර්යේෂණ කොටස නිතර සිදුවන දිවුරීම අනාවරණය කරයි. සංගීතමය සමාජ හැකියාවන් පිළිබඳ ඇති ගැටලු සහ සංගීතය නිසා ඇතිවන හැගිම් මගින් ඇතිකර වන ප්‍රතිචාර මෙම සංගීතයේ ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනී. බිහිරි ජනතාව කම්පනය මගින් මෙම සංගීත ඇත්දැකීම ලබා ගන්නා අතර දෝංකාරකයක් ළඟ තබා ගැනීමෙන් මෙම තත්ත්වය උසස් කර ගත හැකිය.
ප්‍රසිද්ධ බිහිරි සංගීතඥයකු වන ලුඩ්වින් වදන් බීතෝවන් ශ්‍රවනය අහිමි වුණු සංගීතඥයෙකි. මොහු ඇසීම අහිමි විමෙන් පසුවද බොහෝ සුප්‍රසිද්ධත්වයට පත්වු සංගීත නිර්මාණයන්ට දායක වී ඇත. එය මෑත කාලීන නිදසුනකි. මොහු බොහෝ සෙයින් ගෞරවයට පාත්‍ර වු අවුරුදු 12 සිට බිහිරි බවට පත්වුණු අයෙකි. මෙයින් වඩාත් පිළිඹිබු වන්නේ සංගීතය ඉතා ගැඹුරු ඥාන සම්බන්ධිත ක්‍රියාකාරකම් වන බවත් ඒ සදහා මුලික කරුණු කාරනාණා අවශ්‍ය නොවන බවත්ය. තවදුරටත් කරන ලද පරික්ෂණ මගින් සංගීතයට ඇහුම්කන් දීමේදී මනසෙහි ඇති වන්න වු සංකීරණ භාවය අනාවරණය කර ගන්නා ලදී.
මූලාශ්‍ර
Music Cognition
ප්‍රවර්ගය:සංගීතය
වැලි කඳු
භෞතික භූගෝල විද්‍යාවෙහි, වැලි කන්දක් යනු සුළං හෝ ජල ප්‍රවාහය නිසාවෙන් තැනෙන වැලි හෙලකි. සුළගේ බලපෑම අනුව වැටියේ හැඩය හා ප්‍රමාණය වෙනස්කම් වලට භාජනය වේ. බොහෝ වැටි සුළං මුහුනතේ වැලි ඉහළට එසවීම නිසා දික් හැඩයක් ගන්නා අතර අතුරු මුහුනතේදි බෑවුම කෙටිවේ. වැටි අතර පිහිටන නිම්නය හෝ පල්ලම ස්ලැක් ලෙස හැඳින්වේ. වැටි පිටිය යනු වැලි වැටි බොහෝ සංඛ්‍යාවක් ඇති ප්‍රදේශයකි. මෙවැනි විශාල බිම් අර්ග් ලෙස නම් කෙරේ.
සමහර වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල වෙරළ තීරයට සමාන්තර වැටි එකක් හෝ කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. බොහෝ ස්ථාන වල මුහුදේ කුණාටු රැළි වලින් සිදුවන විනාශය අවම කර ගැනීමට වැලි වැටි උපකාරී වේ. වඩා පැතිරුණු වැටි පවතින්නේ වෙරළාශ්‍රිතව වුවද ප්‍රමාණයෙන් මහත් වැටි හමුවන්නේ රට තුළ පවතින අතීතයේ විලක් හෝ මුහුදු වෙරළක් ලෙස පැවතුනු වියළි බිම් ප්‍රදේශ වලිනි. වැලි ගං ඉවුරු, බොරළු සහිත ප්‍රදේශ, විශාල මෝය හා මුහුදු ප්‍රදේශ වල ජලය ගලායාමෙන්ද වැලි වැටි ඇතිවේ (දුරියම් ක්‍රියාවලිය)
කාන්තරීකරණය
මාර්ග දෙපස වැලි ගොඩ ගැසීම වළක්වාලිය හැකි එක් ක්‍රමයක් වන්නේ මාර්ග අවට ගස් හා වෙනත් වගාවන් ඇති කිරීමයි. වැලි වැටි ‍මඟින් ඇතිවන ප්‍රධානතම ප්‍රශ්නයක් වන්නේ මනුෂ්‍ය වාස වල ඉඩ ප්‍රමාණය අඩු කිරීමයි. වැලි වැටි වල පිහිටීම වෙනස් වන ආකාර කිහිපයක් වන අතර මේ සෑම ආකාරයටම සුළඟ උපකාරි වේ.
මෙසේ වැලි වැටි චලනය වන එක් ආකාරයක් වන්නේ ප්ලවනයයි. මෙහිදී පොකුණක් මතින් විසි කරන ලද ගලක් ජලය මතින් පැන පැන යන ආකාරයට වැලි අංශු පොළොව මතින් ගමන් කරයි. මෙසේ ගමන් කරන අංශු තවත් වැලි අංශු මත ගැටීම නිසා එම අංශුද චලනය වීමට පටන් ගනී. වැඩි වේගයකින් යුත් සුළඟක් හේතුවෙන් අංශු වාතයේදි ගැටී ඇතිරිල්ලක් ආකාරයට ගමන් කරයි. විශාල වැලි කුණාටු වලදී වැලි වැටි 10m වැනි දුර ප්‍රමාණයක් වුවද මේ ක්‍රමයෙන් චලනය වේ. තවද හිම ආකාරයටම වැලි ද හිමධාව (ඇවලාන්ඩ්) ලෙස සුළගෙන් ආවරණයව ඇති වැටි වල බැවුම් වලින් පහළට වැටේ. මෙමඟින්ද වැටි ඉදිරියට ගමන් කරයි.
අප්‍රිකාවේ ගොඩනැගිලි හා වගාවන්ට වැලි කඳු නිසා තර්ජන ඇතිවේ. මැද පෙරදිග හා චීනයේ වැලි කඳු වාණිජ තෙල් මඟින් පෙඟවීමෙන් එහි චලනය නැවැත්වීමට උත්සාහ කර ඇත.මෙය වැටි වල ජීවත්වන ජීවින්ට ඉතා හානි දායක වන අතර මෙය සඳහා යොදාගන්නා තෙල් සීමිත සම්පතකි. වැලි බාධක ද මේ සඳහා යොදා ගත හැකි නමුත් වඩාත්ම ඵලදායි බාධක නිර්මාණය සම්බන්ධයෙන් තවමත් පර්යේෂණ කෙරෙමින් පවතී. වැලි වැටි මඟින් නගර හා කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශය විනාශ වීම වැළැක්වීම එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනේ ප්‍රධාන කාර්යයක් වී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/ම
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව/ම යනු සිංහල අකාරාදියෙහි ම අක්ෂරයෙන් ඇරඹෙන නමක් සහිත ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුවයි.
වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති පුවත්පත්
වැඩි ඉල්ලුමක් ඇති පුවත් පත් වශයෙන් උසස් ලෙස නිපදවන ‍පරිගණක මුද්‍රණයෙන් නිකුත් වන ලෝක පුවත් අඩංගු පුවත් පත්ය. මේවා ස්පර්ශයට සංවේදී පාරි‍භෝගිකයන්ගේ රුචිකත්වය අනුව තෝරා ගත හැකි පරිදි පරිගණක යන්ත්‍ර මඟින් නිකුත් වේ.
උදාහරණයක් වශයෙන් හොංකොං හි Kowloon නඟරයේ Harbour City නම් සාප්පු සංකීර්ණයේ ඇති c!ty'super නම් ස්ථානයේ ඇති යන්ත්‍රය මඟින් ඇමරිකානු ඩොලර් 5ක් ක්‍රෙඩිට් කාඩ් ක්‍රමය මඟින්‍ගෙවීමෙන් Daily Telegraph නම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පුවත් පතෙ‍හි අලුත්ම පිටපතක් Satellite Newspapers  (චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණයෙන් යුත් පුවත්පත්) මඟින් පවත්වා‍ගෙන යන යන්ත්‍රයෙන් ලබා ගත හැකිය. විනාඩි 2ක් වැනි කෙටි කාලයක් ඇතුළත් එම මුළු මුද්‍රණයම ලබා ගැනීමට හැකි බව එම යන්ත්‍රය පෙන්වා දී ඇත.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Newspapers_on_demand
බුදුසමය හා පරිසරය
බෞද්ධ ඉගැන්වීම
පරිසර දුෂණය යනුවෙන් හදුන්වන්නේ නුසුදුසු මට්ටමකට නැංවෙනතෙක් වාතයට,ජලයට හෝ පසට ද්‍රව්‍ය හා ශක්තිය ඵක් කිරීමය. මේ අනුව පරිසරයට අනවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය හෝ වායුව හෝ රසායන ඵක් කිරීමෙන් පරිසරය දුෂණය වීම සිදුවේ. වත්මනයේ පරිසර දුෂණය පිළිබඳ මුළු ලෝකයම අවධානයට යොමු කර ඇත. පරිසර දුෂණය සම්බන්ධ බෞද්ධ ඉගැන්වීම් යටතේ පරිසරය කොටස් දෙකකට බෙදා දක්වයි.
පහස්සරම්දං භික්ඛ්වේ චිත්තං කාචකෝ ආගන්තුතේහි උපක්ඛතිලෙසෙහි උපක්ඛ්ලිට්ඨං:
මිනිසා උපතින්ම පිරිසිදු බව බුදුසමය උගන්වයි. පරිබාහිරව මිනිස් සන්තානය තුළට ඇතුළු වන හා ඇතුළු කරනු ලබන ලෝභ,දෝෂ,මෝහ,ඊර්ෂ්‍යා යනාදි කෙලෙස් දුවිලි අපිරිසිදු වෙයි."තථගතයන් වහන්සේගේ මුලික ඉගැන්වීම් වන්නේ මේ කෙලෙස් දුවිලි පිස දමා ප්‍රභාස්වරවු ආලෝකමත් වු මානසික පරිසරයක් ඇති කර ලීමයි" (ධර්මපාලහිම් බොම්රියේ"බුදුසමය හා පරිසරය".60 පිට)
මානසික පරිසරය ප්‍රභාස්වර කරගැනීමට බුදුන්වහන්සේ ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ ත්‍රිශික්ෂාව,හා ආර්‍ය්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි. "මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවේ ශිල සමාධි ප්‍රඥා යන ත්‍රිශික්ෂා තුළින් පරිශුද්ධත්වයටපත් පූර්ණ මිනිසෙක් බිහි කිරීමේ මාර්ගය හෙළි පෙහෙලි කර පෙන්වයි" (ධර්මපාලහිමි බොමිරියේ " බුදුසමය හි පරිසරය " 62 පිට) අර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළින් බුදුන්වහන්සේ පුද්ගලයා නිවැරදි දැක්මක් ඇති කරගෙන විමුක්තිය ලබාගන්නා අයුරු පැහැද්ලි කරයි. පුද්ගලයාගේ උපතේදි ප්‍රභාස්වරව පැවති පසුව පිටතින් පැමිණි කෙලෙස් දුවිලි වලින් දුෂිත වු සිත නැවත පිරිසිදු කරගනිමින් යහපත් මානසික පරිසරයක් ගොඩනගාගන්නා අයුරු මුළු ත්‍රිපිටකයේම විද්‍යමාන වේ.
බුදුසමය බාහිර පරිසර දුෂණය ප්‍රභේද කිහිපයක් යටතේ විග්‍රහ කරයි.
බුදුසමයට අනුව වායු දුෂණය වන ආකාර කිහිපයකි.200px|right
බොරැකීම. කේලාමිකීම. පරුෂ වචනකීම වැනි අසංවර වචන භාවිතයෙන් මිනිස් සිත පමණක් නොව අවට වාතයද දුෂණය වන බව බුදුසමය පෙන්වා දෙයි." පිරිසිදු වචනයෙන් වායුව පිරිසිදුවේ. ජලය පිරිසිදුවේ.පරිසරය පිරිසිදුවේ" (ධර්මපාල හිමි බෝම්රියේ " බුදුසමය හා පරිසරය" 66 පිට) වාතය දුෂණය විම මිනිසාට පමණක් නොව සමස්ථ ජිව පද්ධතියටම බලපායි.
ජාතක පොතෙහි ඵන " සකුණ ජාතකය"."භුරිදත්ත ජාතක කථාව"." ඛදිරංගාර ජාතක කථාව තුළින් ගින්නෙන් දුමෙන් වායු දුෂණය වන අයුරු පැහැදිලි කරයි.
වායු දුෂණයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන්හරිතාගාර ආචරණය නිර්මාණය ව්ම ගෝලීය උෂ්ණත්වය වැඩිව්ම ඕසෝන් ස්ථරය විනාශවීම අම්ල වැසි නිර්මාණය වැනි අහිතකර ප්‍රතිඵල ඇතිවී ඇත.
මේ තත්වය බුදුන්වහන්සේ මැනවින් අවබෝධ කරගත් හෙයින් වාතය අපිරිසිදු වන අන්දමේ සියලු අයහපත් ක්‍රියාවන් නොකළ යුතු බවත් මිනිසා සත්ත්ව හා ගස් වැල්සුරක්‍ෂිත වන අන්දමින් ක්‍රියා කළ යුතු බවත් පෙන්වා දී ඇත.
සෙයියාථාපි භික්ඛවේ අප්පමත්තානං ඉමස්මිං ජමිබුදීපේ ආරාමකාරාමණෙය්‍යං
බෞද්ධ පරිසර සංරක්‍ෂණ විධි
බුදුසමය පරිසර සංරක්‍ෂණය කරුණු හතරක් යටතේ සාකච්ඡා කරයි.
ලෝකයේ ආරම්භක අවධියේ සිටම පරිසරය අර්බුද වලට මිනිසාට මුහුණ පෑමට සිදු වු බව අග්ගඤ්ඤ සුත්‍රාගත සිද්ධි මාලාවෙන් පැහැදිලි වෙයි.
ඵකම දිය කඳෙක්ව මහා ගනඳුරකින් බැසී තිබුණ සක්වල යළි ක්‍රමයෙන් හට න්නටපටන්ගැනේ. අභස්සර ලොවෙන් පැමිණි සත්වයෝ රස පොළව ඇඟිල්ලෙන් ගෙන දිව ගා බැලීය. ඵය ප්‍රිය වීමෙන්තෘෂ්ණාව ඇති විය. රස පොළව අතුරුදහන් වීමෙන් අනතුරුව බිමි හතු වර්ගයක්ද,ඉන්පසුව බද්‍රලතා වැල් වර්ගයක්ද පහළ විය. සිරුර පැහැයෙන් වෙනස් විමක් ඵ් අනුව මානයද අති මානයද වැඩෙයි. පසුව ස්ත්‍රි පුරුෂවශයෙන් බෙදීගිය මිනිස්සු ගෙවල් තනා ගෙන ජිවත් වන්නට වුහ. හැල් ආහාරයට ගැනීමට පුරුදු වීමත් ඵක් කමිමැලි මිනිසෙක් හැල් ඵකවරම ගෙනවිත් ගොඩ ගසා ගෙන අහාරයට ගැනීමට පුරුදු වීමත් ඵය අන් අය අනුකරණය කිරීමත් යන යනාදි හේතු නිසා ධන්‍ය හිඟවන්නට විය. ඵයින් විවිධ අර්බුධ පැන නැගුණි. ඉන් පසුව මිනිස්සු ඵක් වී යුක්තිය ඉටු කිරීම සඳහා සුදුසු පුද්ගලයෙකු ජන සමිමතයෙන්පත් කර ගත්තහ. හෙතම මහා සමිමත නමි විය.
යස්ස රුක්ඛස්ස ජායාස- න්සීදෙය්‍ය සයෙය්‍යවා න තස්ස සාඛං -භඤෙජය්‍ය මිත්ත දුඛිනො හි පාපකෝ
මානව සංවර්ධනය සඳහා පාරිසරික අවශ්‍යතා වැදගත් වෙයි. ඵහිදී මානව සංවර්ධනය පරිසරයට යෝග්‍ය ආකාරයෙන් සකස් විම දියුණු විමට හේතු වන බව මංගල සුත්‍රය තුළින් පෙන්නුමි කරයි.පරිසරය කෙරෙහි සහසික නොවි ප්‍රයෝජන ගත යුතු යැයි අවධාරණය කරන බුදුසමය ඵය දුෂණය කිරීමෙන් වැළකිය යුතු බව දක්වයි.
බුදුසමය ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව අදහස් ඉදිරිපත් කරයි.පංචශිල ප්‍රතිපත්තිවල පළමු සික්‍ෂා පදයෙන් අවධාරණය කරනු ලබන්නේ ප්‍රාණඝාතයෙන් වැලකිමය. මෙහි කරුණු කිපයක් අන්තර්ගතය.
වැඩිදුර කියැවුම්
මිහිතල‍යේ උණුසුම
කල්ලඩි පාලම
කල්ලඩි පාලම ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ මඩකලපුව ඉදි කොට ඇති පාලමක් වේ. පාලම A4 මාර්ගයේ ඉදිකොට ඇත.
සංසක්තිය (රසායන විද්‍යාව)
thumb|right|[[ජලය|ජලයේ සංසක්තිමය ස්වරූපය පැහැදිලි ලෙසින් අභ්‍යාවකාශයෙහිදී ප්‍රකට වෙයි]]
සංසක්තිය (n. ලතින්. cohaerere "ඇලීම හෝ එක ලඟ තිබීම") හෝ සංසක්තිමය ආකර්ෂණය හෝ සංසක්තිමය බලය යනු අන්‍යෝන්‍ය ලෙස ආකර්ෂණීය වීම නිසාවෙන්  සමාන අණු එකිනෙකට ඇලී පැවතීමේ ක්‍රියාව හෝ ගුණය වේ. මෙය ද්‍රව්‍යයක නෛසර්ගික ගුණයක් වන අතර අණු එකිනෙකට කිට්ටුවෙන් පවතින විට කක්ෂගත ඉලෙක්ට්‍රෝනයන්හී ව්‍යාප්තිය අක්‍රමවත් කරන හා  එහි අණු වල හැඩය හා ආකෘතිය නිසාවෙන් ඇති වෙන අතර  විද්‍යුත් ආකර්ෂණය ජනිත වීම නිසාවෙන්  ජල බින්දුවක් වැනි මහේක්ෂ ව්‍යුහයක් රඳවා තබා ගත හැතිවෙයි. ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
සංවේදන ශීලී ඕපාදූපවලින් පිරි කුඩා පුවත්පත
කුඩා පුවත්පත යන පද පුවත්පත් කලාවේ හැඟීම් දනවන සුළු අපරාධ සම්බන්ධ පුවත්, ඕපාදූප කොළම, පුද්ගලයෙකුගේ ජනප්‍රිය භාවය මත ඔවුනගේ පුද්ගලික ජීවිතය, සැමරීම් සහ රසවත් සිද්ධීන් ( බොහෝ විට ක්‍රීඩා තරු, සිනමා තරු මේ අතර වේ.) සහිතව එන කුඩා පුවත්පතයි. බොහෝ වෙලාවට මෙම ජනප්‍රිය පුද්ගලයන්ගේ පෞද්ගලික හැසිරීම් අලලා අපහාසාත්මක නැතහොත් අපකීර්තිමත් පුවත්, සමහර විට ලිංගිකව නැතහොත් මත්ද්‍රව්‍යය සම්බන්ධව හෝ පලකරන අතර ඒවාට විරුද්ධව අපහාසාත්මක නඩු පවරා බොහෝ විට සාර්ථකව වන්දි ලබා ගත් අවස්ථා ද වේ. එමගින් ඔවුන්ට අපහාස වූ බව සාර්ථකව පෙන්ණුම් කර ඇත. මෙවැනිම වූ විනෝදාත්මක තොරතුරු රැගෙන එන කුඩා පුවත්පත් ද පිළියෙල වන අතර ඒවායේ බොහෝවිට රූපවාහිනී වැඩසටහන් විස්තර ගෙන එන අතර ඒවා පුවත්පත් රූපවාහිනිය ලෙසද හැඳින්වේ.මූලිකවම බොහෝ අය මෙම කුඩා පුවත්පත කිසිම වටිනා කමක් නැති අනවශ්‍ය දේ පවසන කියවන්නෙකුට කිසිදු අගයක් නැති ලෙසද සැලකේ.
බ්‍රිතාන්‍යයේ ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් පිළිබඳ පුවත් සිත්ගන්නා සුළු සහ සංවේදන ශීලිව ලියන අතර ඒවාට මනා ප්‍රමුඛත්වයක් දෙන්නේ ඒවා විශාල පුවත්පත්වල දෙන ඉඩ කඩටත් වඩා ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් දීමෙනි. මෙම පුවත් ක්‍රීඩා, අපරාධ සිදුවීම් පිළිබඳ හෝ විහිළුවට කෙරෙන රැවටීම් සම්බන්ධව ද වේ. තවද මේවා දේශපාලන ස්ථානයන් සම්බන්ධ නව පුවත් විය හැක. ( දක්ෂිණාංශිකව හෝ වාමාංශිකව) විසුළු කාරක දේශපාලනය, ඉල්ලා අස්වීම් පිලිබඳව, මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පිළිබඳ අනාවැකි පලකිරීම් මේ පුවත්පත් අතර වේ. රතුහිස යන පදය රතු නාම පුවරු සහිත කුඩා පුවත්පත් සම්බන්ධව පැවසෙන අතර ඒවා ‘දසන්’, ‘ද ඩේලි ස්ටාර්’, ‘ද ඩේලි මිරර්’සහ ‘ද ඩේලි ස්පෝර්ට්’ වන අතර එසේම කළු හිස වන ‘ඩේලි එක්ස්ප්‍රස්’ සහ ‘ඩේලි මේල්’ යන ඒවායින් වෙන්කර ගත හැක. රතු හිස් සහිත පුවත්පත් සාමාන්‍යයෙන් සරල ආකාරවලින් ලියැවෙන අතර පින්තූර වලින් ඔපවත් වේ. එහිදී ඉතා සංවේදන ශීලීව ඒවා අලෙවි වේ. තවද ටැබ්ලොයිඩ් පුවත්පත් උණුසුම් අපහාසාත්මක ලිපි,සනසන ඕපාදූපවලින් පිරි ඒවා ලෙසද සැලකේ.
ද නැෂනල් ඉන්කිවයරර්, ද ස්ටා , දග්ලොබ්, නැෂනල් එග්සැමිනර්, මීරා, සන්, වීක්ල් වර්ල්ඩ් නිව්ස් සහ රේඩාර් යනු එක්සත් ජනපදයේ ඇමරිකන් මීඩියා මගින් මුදුණය කර පලකරන ප්‍රසිද්ධ ප්‍රධාන සුපිරි වෙළඳ සැල් ටැබ්ලොයිඩ් වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Tabloid#As_a_sensational.2C_gossip-filled_newspaper
කිව්ආර්පීඩියා
කිව්ආර්පීඩියා යනු, ඔවුන් විසින් අභිරුචි භාෂාවකින්, පරිශීලකයන් වෙත  විකිපීඩියා ලිපි සැපයීමට සලසන,   කිව්ආර් කේත භාවිතා කරන, ජංගම වෙබ් පදනම් කර ගත් පද්ධතියකි.
මෑ
මෑ යනු බොහෝ විට Pisum sativum නම් කරල් ශාකයේ කුඩා ගෝලාකාර ඇට හෝ ඇට සහිත කරල වේ. එක් කරලක කොළ හෝ කහ පැහැති ඇට කිහිපයක් පවතියි. උද්භිද විද්‍යාවට අනුව, ඇට සහිත වීම සහ මෑ මලෙහි ඩිම්බකෝෂයෙන් හටගන්නා නිසා නිසා, මෑ කරල පළතුරකි. ආහාරයට ගත හැකි ඇට වර්ග වන, pigeon pea (Cajanus cajan), කව්පි (Vigna unguiculata), සහ Lathyrus වල විශේෂ කිහිපයක් ඇතුළුව Fabaceae ඇට වර්ග බොහෝමයක් මෙම නමින්ම හැඳින්වේ.
ගෝලීයකරණය
ගෝලීයකරණය යනු ගෝලීය වීමේ ක්‍රියාදාමයයි. යම් දේවල් හෝ විද්‍යාමාන දේවල් ගෝලීය දේවල් බවට පත් වී‍මේදී සිදුවන. එය විශ්ව ප්‍රජාව එකම සමාජයක් බවට ඒකාබද්ධ වීමේ සහ එකට වැඩ කිරීමේ ක්‍රියාදාමයක් ලෙසද විස්තර කළ හැකිය. මෙම ක්‍රියාදාමය ආර්ථික, තාක්ෂණික, සමාජීය සංස්කෘතික හා දේශපාලනික බලවේගවල සම්මිශ්‍රණයකි. ගෝලීයකරණය යන වචනය බහුලව භාවිතා වන්නේ වෙළඳාම, විදේශීය ඍජු ආයෝජනය, මුදල් ගලනයන්, සංක්‍රමණ සහ තාක්ෂණ ව්‍යාප්තිය යනාදීන් හරහා ජාතික ආර්ථිකයන් අන්තර්ජාතික ආර්ථිකය බවට එක්වීම හඟවන ආර්ථික ගෝලීයකරණය අර්ථ දැක්වීම සඳහාය. තෝමස් එල්. ෆ්‍රයිඩ්මන් ගෝලීය ආර්ථික බිඳවැටීමේ බලපෑම පිළිබඳ පර්යේෂණ කරන අතර ඔහු, ගෝලීයකරණය වූ වෙළඳාම, සැපයුම් දාම සහ දේශපාලනික බලවේග විසින් ලෝකය, වඩා හොඳ සහ වඩා නරක යන දෙයාකාරයෙන්ම වෙනස් කොට ඇති බවට තර්ක කරයි. තවද, ඔහු ගෝලීයකරණයේ විචලන වේගය ඉක්මන් බවද ව්‍යාපාර සංවිධානයේ සහ ව්‍යවහාරයේ ඝට්ඨන වර්ධනය තව දුරටත් පවතිනු ඇතැයිද කියා සිටියි.
නෝර්ම් චොම්ස්කි තර්ක කරන්නේ ගෝලීයකරණය යන වචනය ආර්ථික ගෝලීයකරණයේ නව නිදහස් ආකෘතිය විස්තර කරන ආගමික අර්ථයකින් ද යුක්ත බවයි.
ජාත්‍යන්තරීකරණය යන වදන අදාල වන්නේ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම, සම්බන්ධතා ගිවිසුම් යනාදියේ වැදගත්කමටයි. අන්තර්ජාතික යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ජාතීන් දෙකක් හෝ කිහිපයක් අතර යන්නය. ගෝලීයකරණය යනු, ආර්ථිකමය අරමුණු වෙනුවෙන්, ජාතික යන සීමාව ඉවත් කිරීමයි.
ගෝලීයකරණය නිසා ඇතිවන බලපෑම්
ගෝලීයකරණය නිසා ලෝකයට සිදුවන බලපෑම්
වීදිය බණ්ඩාර
වේධය කුමරු හෙවත් වීදිය බණ්ඩාර යනු කෝට්ටේ රාජධානි සමයේ සිටි අභීත සෙන්පතියෙකි. පෘතුගීසි හමුදාවට එරෙහිව ඔහු සිදු කළ සටන් නිසා ඔහු කෝට්ටේ ඉතිහාසයේ කැපීපෙනෙන චරිතයක් විය. "කෝට්ටේ ව්‍යාඝ්‍රයා" යන අනුවර්ත නාමයෙන් ද හැඳින්වූ ඔහු, දමිළයන් විසින් තිරුවැල්ලේ බණ්ඩාර ලෙස ද, පෘතුගීසීන් විසින් තිඹුලේ බණ්ඩාර ලෙස ද හඳුන්වා ඇත. මොහුගේ මව, අටවන වීරපරාක්‍රමබාහු (අම්බුළුගල) රජුගේ පුතෙකු වූ තනියවල්ලභ ගේ දුවෙකු වූ කපුරු ළමා එතනා බව පැවසෙන අතර, පියා පිලිබඳ විවිධ මූලාශ්‍රයන්හි විවිධ තොරතුරු දැක්වෙන බැවින් මතභේදාත්මකය. ඇතැම් මූලාශ්‍ර වලට අනුව ඔහු පැරැණි රජ පෙළපතකට අයත් වූ කුමාර බණ්ඩාර නම් ප්‍රදේශාධිපතියෙකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කෝට්ටේ රාජධානිය
විවිධ ආකාරයේ කෝණ
පරිපූරකය
කෝණයක් සහ සරල කෝණයක් අතර වෙනස හැඳින්වෙන්නේ එම කෝණයේ පරිපූරකය ලෙසිනි.
සටහන්
අභ්‍යන්තර හා බාහිර කෝනවල අගයන් සමාන වන සව්ධ් බහු අස්‍ර්
{|
සරත් රාජපතිරන
සරත් රාජපතිරන (ඉංග්‍රීසි: Sarath Rajapatirana) යනු හිටපු ආර්තික හා වානිජ උපදේශක ලෝක බැංකුව.
ජීවන සටහන්
සරත් රාජපතිරන කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
උද්‍යාන විද්‍යාව
උද්‍යාන විද්‍යාව පිළිබද අධ්‍යයනය
උද්‍යාන විද්‍යාව අංශ 06 ක් යටතේ අධ්‍යයනය කළ හැකිය. ඒ සියල්ල නැවත අංශක දෙකකට බෙදන අතර අංශ දෙකක අලංකරණය සහ පරිභෝජනය සඳහා උද්‍යාන පලාලනය ලෙසයි.
·	මල් වගාව පිළිබද අධ්‍යයනය - වෙළද පොළ සඳහා මල් වගාව
·	වන වගාව සඳහා භූමි (සැලැස්ම) - භූමි සැකැස්ම සඳහා අවශ්‍ය පැලෑම් වර්ධනය, වෙළඳ පොළ හා වෙළඳ පොළ පවත්වා ගෙන යාම.
·	එළවළු වගාව - ‍වෙළඳ පොළ අරමුණු කොට එලවළු වගාව
·	බෝග වගාවේ ගුණාත්මක බව පිළිබඳ අධ්‍යයනය - ගුනාත්මක බව පවත්වා ගෙන යාම හා නරක් වීම වලක්වා ගැනීම පිණිස.
උද්‍යාන විද්‍යාව විෂයට සම්බන්ධ විෂයන් අතර, ජීව විද්‍යාව උද්භිද විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ගණිතය, ජාන විද්‍යාව, භෞතික විද්‍යාව සංඛ්‍යානය, පරිගණක විද්‍යාව , ජන සංන්නිවේදනය, ගෙවතු සැළසුම් හා වගා සැළසුම්ය. වන වගා විද්‍යාව හා උද්‍යාන විද්‍යාව යන විෂයට ඇතුළත් වන්නේ, ශාඛ වර්ග, ශාඛ ප්‍රවර්ධනය, පටක සංවර්ධනය, බෝග නිෂ්පාදනයෙන් පසු අස්වනු මෙහෙය වීම., ශාඛ බෝ කිරීම, පරාගණ කළමණාකරණය, බෝග පෝෂණය, ශාඛ වලට බලපාන පරපෝෂි විද්‍යාව, ආර්ථික විද්‍යාව හා වෙළදාමය. උද්‍යාන විද්‍යාවේ සමහර තනතුරු හා රැකියා අවස්ථා සඳහා ආචාර්යය හෝ මාහාචාර්යය උපාධියක් අවශ්‍යය.
උද්‍යාන විද්‍යාව කුඩා ගෙවතු වල සේම පැල තවාන් වලද සිදු කරයි. පැල තවාන් වල කාර්යන් බීජ නිෂ්පාදනයේ සිට හොඳින් වැඩුණු ශාක කප්පාදුව දක්වා විහිදේ. මෙසේ පිළියෙල කරගත් මෙම බීජ හා අතු අලංකරණ ගෙවතු වගා හා වෙළද පොළ සඳහා ගෙවතු වගා කරන ප්‍රදේශයන්ට ප්‍රවාහනය හා බෙදාහැරීම සිදු කරයි.
උද්‍යානභෝග විද්‍යාව හා මානව විද්‍යාව
උද්‍යාන‍භෝග විද්‍යාවේ (පාලනයේ) මුල් ආරම්භය දඩයම් යුගයේ සිට ගොවි යුගයටත් තමා ජීවත්වන පරිසරයේ හෝ යම් අවස්ථ‍ාවල ඉන් ඔබ්බටත් කළ වගාවන් දක්වා දිවේ. උදාහරණ:- ඉරිඟු වගාව - මෙසෝ ඇමරිකන් ශිෂ්ටාචාරය.
කැලෑ ආශ්‍රීතව කරන ලද බෝග වගාවන් කැලෑව කපා දැමීමෙන් හෝ ගිනිතැබීමෙන් කරන ලදී. මෙම කෘෂිකාර්මික ජන සමාජයේ විශේෂත්වය වූයේ ඔවුන් පරිසරයට ප්‍රයෝජනවත් ගස්වැල් සිටුවීම හා පරිසරයේ පැවැත්මට අවශ්‍යය ගස්වැල් නිරතුරුවම ආරක්ෂා කිරීමයි.
උද්‍යාන විද්‍යාව හා කෘෂි විද්‍යාව වෙනස් වන්නේ බෝග හා බෝග වගාව සඳහා භාවිතා කරනු ලබන බිම් ප්‍රමාණය අනුවය. ඒ අනුව උද්‍යානභෝග විද්‍යාවේදී විශාල බිම් ප්‍රමාණයක තනි වගාවක් වෙනුවට මිශ්‍ර වගාවන්ද සිදු කරයි. මේ සඳහා පලතුරු සහිතව විවිධ භෝග යොදා ගනී.
උදාහරණ:- ගොවි යුගයට පෙර උතුරු ඇමරිකා හා නැගෙනහිර වනගත පෙදෙස්වල මිනිසුන් එම ප්‍රදේශවල බඩඉරිඟු හා squash වගාව අතර සූර්ය කාන්ත මල් වගාවද සිදු කෙරුණි.මෙම වගා ක්‍රමය තැනිතලාවන්හි එඬේර යුගයේදී කෙරුණූ වගාවන්ට ප්‍රතිවිරුද්ධවය.
මධ්‍යම ඇමරිකාවේ මායා ශිෂ්ටාචාරයේ කෙරු‍ෙණ් ප්‍රයෝජනවත් ගස්වැල්වලින් කැලෑව සරුකිරීමයි. උදාහරණ:- පැපොල්, අලිගැටපේර, සැපදිල්ලා, හා කොකෝවා ආදී වගාවන් කැලෑ ප්‍රදේශය ආශ්‍රීතව වගා කෙරුණි. එසේම ධාන්‍යය වගා බිම්වල බහුබෝග වගාව සිදුකෙරුණි.
උදාහරණ:- ධාන්‍යය බිම්වල බෝංචි, squash, වට්ටක්කා හා මිරිස් වගාව කෙරුණු අතර මෙහිලා කාන්තාවන්ගේ සහභාගිත්වය ඉතා කැපී පෙනෙන ලෙස තිබුණි. ල් ආරම්භය දඩයම් යුගයේ සිට ගොවි යුගයටත් තමා ජීවත්වන පරිසරයේ හෝ යම් අවස්ථ‍ාවල ඉන් ඔබ්බටත් කළ වගාවන් දක්වා දිවේ. උදාහරණ:- ඉරිඟු වගාව - මෙසෝ ඇමරිකන් ශිෂ්ටාචාරය.
උදාහරණ:- ධාන්‍යය බිම්වල බෝංචි, squash, වට්ටක්කා හා මිරිස් වගාව කෙරුණු අතර මෙහිලා කාන්තාවන්ගේ සහභාගිත්වය ඉතා කැපී පෙනෙන ලෙස තිබුණි.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
කම්කරු ආර්ථිකය
සාර්ව ආර්ථික ක්‍රමයක කම්කරු වෙළඳපොළ
ශ්‍රම බලකාය ලෙස හඳුන්වන්නේ සේවය කරන මෙන්ම රැකියා විරහිත නමුත් රැකියා අපේක්ෂා කරන පිරිසේ එකතුයි. මෙහිදි වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් අධ්‍යාපනයේ නිරත නොවන පිරිස සලකයි. ශ්‍රම බලකාවට අයත් නොවන පිරිස ලෙස උසස් අධ්‍යාපනයේ නිරත වන්නෙන්, රැකියා කිරීමට උවමනාවක් නැති පිරිස, සිරගෙදර පිරිස, මානසික අබාධිත පිරිස්, හමුදා සේවකයන්, ළමයින්, හා විවාහයට ගෙදර සිටින පිරිස් අයත් නොවේ. විරැකියාව ප්‍රමාණය යනු ශ්‍රම බලකායෙන් රැකියා ඇති පිරිස ඉවත් කල විට ඇති ඉතුරැ පිරිසයි. විරැකිය යනු විරැකියා පිරිස ශ්‍රම බලාකයෙන් බෙදු විට ලැබෙන අගයයි. රැකියා නියුක්තිකයන් අනුපාතය රැකියා ඇති පිරිස වැඩකරන වයසේ වැඩිහිටි ජනගහනයෙන් බෙදු විට ‍ලැබේ. ස්වයං රැකියා කරන පිරිස් රැකියා නියුක්ති ලෙස සලකයි.
ශ්‍රම බලකාය, රැකියා නියුක්තිය, විරැකියා මට්ටම, රැකියා අවස්ථා ආදි විචල්‍යයක් "Stock Vorcbles" ලෙස හඳුන්වයි. එයට ‍හේතුව මේවා එක් නිශ්චිත මොහොත ගණනය කර එම දත්ත කලක් යාදාගන්නා බැවිනි. මේවා නිශ්චිත කාලයකට වරක් යාවත්කාල (Update) කරන "Flow Voreble"  වලින් වෙනස් වේ. මෙම "Flow Voreble" නිසා ශ්‍රම බලකයේ නෙස්විම් ලෙස ජනගහනය වර්ධනය, අමනයන්, ශ්‍රම බලකායට අළුතෙන් එකතුවන්නන් හා එම වයස පසුකරන්නන් අයත් වේ. අකහරින්නන්, රැකියා උමනා නොවුවන් රැකියා සෙවීමට, රැකියා කරමින් සිටි පිරිස් අස්විම,රැකියා පිරිස්වලට රැකියා ලැබීමට ආදි බොහොමයක් කරණු මත වෙනස් වේ. මෙහිදි අපි විවිධ වර්ගයේ විරැකියා වර්ග හඳුනගෙන ඇත.
චන්ද්‍රසේන හෙට්ටිආරච්චි
හෙට්ටිආරච්චිගේ චන්ද්‍රසේන යනු ජනප්‍රිය ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙකි. තරුණ සේවා සභාවෙන් තරුණ ගායකයෙකු ලෙස බිහිවු ඔහුගේ ජනප්‍රිය ගීත අතර මල් මල් විලේ, අම්මා ජීවන, ඔයා නිසා මගේ සිනා, කෙලෙසක කීවත් සහ නාවල අන්නාසි පවතී.
ගායන දිවිය
කුඩා කල සිටම හෙට්ටිආරච්චි සිංහල අලුත් අවුරුද්ද, වෙසක් සහ පොසොන් සඳහා ගායන තරඟ සඳහා සහභාගී වූ අතර එහිදී ඔහු මෙම තරඟ සියල්ලෙන්ම ප්‍රථමයා විය. ඔහු ගායන තරඟයක් සඳහා "ජයභූමි ශ්‍රී ලංකා - රකාගන්නා ජය භූමි ලංකා" වැනි ඔහුගේම වචන වලින් ගීතයක් ලියා තැපෑලෙන් යැවීය. 1979 යෞවන සම්මාන උළෙලේදී ඔහු කෑගල්ල බාලිකා විද්‍යාලයේදී ජයභූමි ශ්‍රී ලංකා පළමු ගීතය ගායනා කළේය. හෙට්ටිආරච්චි කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙන් ප්‍රථමයා බවට පත් වූ අතර පසුව සමස්ත ලංකා තරඟයට ඉදිරිපත් වී ප්‍රථමයා බවට පත් විය.
1980 දී, ඔහු ප්‍රථම වරට ජාතික තරුණ සේවා සභාව (මීට පෙර බෙල්වුඩ් සංගීත ඇකඩමිය ලෙස හැඳින්වූ) විසින් සැප්තැම්බර් 1 වන දින ආරම්භ කරන ලද තරුණ ගායන කණ්ඩායමට සම්බන්ධ විය. ප්‍රේමදාස මුදුන්කොටුව සහ සිසිර කුමාර මාරසිංහ යන සංගීත ගුරුවරුන් යටතේ හෙට්ටිආරච්චි සංගීතය ඉගෙන ගත්තේය. ඔහුගේ ගායන කණ්ඩායමේ සමකාලීනයන් වන්නේ සෝමසිරි මැදගෙදර, මාෂල් ජනතා, චන්ද්‍රලේඛා පෙරේරා, ධම්මිකා කරුණාරත්න සහ තේජා දමයන්ති යන අයයි. සංගීතඥ ෂර්ලි වෛජයන්ත සහ නිහාල් ගම්හේවා ගී පද රචකයන් විය. ඔහු බටංගල පුහුණු මධ්‍යස්ථානයේදී චන්ද්‍රලේඛා සමඟින් සීත කඳු යායේ පළමු යුගලය ගායනා කළේය.
2014 සැප්තැම්බර් 20 දින, ගායන දිවියට වසර 35ක් සපිරීම නිමිත්තෙන් 'සෙනෙහසේ ගී - ඔය නිසා' ප්‍රසංගය මහරගම තරුණ සේවා සභා රංග ශාලාවේදී පැවැත්විණි.
ගායන දිවියට වසර 40ක් සපිරීම නිමිත්තෙන් 2018 සැප්තැම්බර් 7 වන දින 'සෙනෙහසේ ගී - තවලම' ප්‍රසංගය සවස 6.30 ට මහරගම තරුණ සේවා සභා රංග ශාලාවේදී පැවැත්විණි.2020 ජුලි 4 වැනි දින ධර්ම ශක්ති සමාජ සේවා පදනම මගින් "මානව හිතවාදි කීර්ති ශ්‍රී වීරපුත්‍ර දේශබන්දු" යන ගෞරව නාමයෙන් ඔහුට ගෞරව කරන ලදී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
වී වගාව
ඉතිහාසය
පුරා විද්‍යාඥයින් සාමාන්‍යයෙන් පිළිගන්නේ තෙත් ක්ෂේත්‍ර වගා මුලින්ම ඇති වූයේ චීනයේ බවයි. නියෝලිතික් මැජියෑබෑන්ක් සංස්කෘතියේ වැඩ බිමක් වූ කැවෝෂිෂෑන්ග් ප්‍රදේශයේ දී පුරා විද්‍යාඥයන් විසින් කුඹුරක් කැනීමකින් මතු කර ගන්නා ලදී. සමහරක් පුරා විද්‍යාඥයන් ප්‍රකාශ කරන්නේ එම කුඹුරේ ඉතිහාසය 4000-3000 BC තරම් අතීතයකට දිව යන බවයි. නමුත් නියමිත විද්‍යාත්මක දින ගණනය කිරීමේ තාක්ෂණික ක්‍රම මඟින් දින ගණනය සිදු කර ඇති පැරණිතම කැනීමකින් මතු කර ගන්නා ලද සහල් කුඹුර පිහිටා ඇත්තේ කොරියාවේය. යුධමය කටයුතු සඳහා හා චීනයේ නියෝලිතික යුගයේ සිට හැන් රාජ පරම්පරාව දක්වා කාලය තුළ දී රෝගවලින් මිය ගිය අය සමඟ වැළලීම සඳහා වී ගබඩා කර තිබූ බවට පුරා විද්‍යාත්මක සාක්ෂි පවතී.
‍කොරියානු කුඹුරු ආශ්‍රිත වගා කිරීම් පෞරාණික වේ. ඩැචියන් නී වැඩ බිමෙහි ගබඩා නිවසක තිබී කාබනීකෘත සහල් සමූහ අතර රේඩියෝ කාබන් දින ගණනය කිරීම් මඟින් දැක්වූයේ වියළි බිම්වල සහල් වගා කිරීම, මධ්‍යම ජුල්මුන් කුඹල් යුගය (3500-2000 BC) තරම් ඈත කාලවල දී ආරම්භ වී ඇති බවයි. කොරියාවෙහි පෞරාණික කුඹුරු මසාන්හි කියුග්නම් (Kyungnam) විශ්ව විද්‍යාල කෞතුකාගාරය වැනි (KUM) ආයතන මඟින් පොළොවෙන් මතු කර ගෙන ඇත. ඔවුන් විසින් දකුණු ජියොංග්සෑන්ග් පළාතේ මිරියෑන්ක් ප්‍රදේශය අසල ජියුම්චියොංග් වැඩබිමෙහි කුඹුරු කැනීම සිදු කරන ලදී. එම කුඹුර හමුවූයේ මුල් මුමුන් කුඹල් යුගයේ (1100-850BC) පසු භාගයේ තිබුණි යැයි සැලකෙන ගබඩා කාමරයක් අසලිනි. KUM විසින් වර්තමානයේ දී ඉස්ලාම් ලෙස හඳුන්වන යැවුම්ඩොන් හා ඔකියොන් ප්‍රදේශවල සිදු කළ කැනීම්වලින් ද එතරම් පැරණි කුඹුරු හමු වී ඇත. මුල් කාලීන මමන් අංග සාමාන්‍යයෙන් ස්ථානගත වී තිබුණේ දේශීය ජල පද්ධතිවලින් පෝෂණය වූ පහත් පටු අගිලිවලය. තැනිතලා ප්‍රදේශවල ඇති සමහරක් මමන් කුඹුරු ප්‍රදේශ දළ වශයෙන් 10cm පමණ උසින් යුත් බැමිවලින් වෙන්කොට ඇති සමචතුරස්‍ර හා සෘජුකෝණාස්‍ර විශාල ප්‍රමාණයකින් තනා තිබූ අතර තැනිතලා බිම්වල නොමැති කුඹුරු බිමෙහි ස්වාභාවික හැඩයන් අනුගමනය කළ විවිධ විශාල හැඩයන්ගෙන් සමන්විත විය. මමන් යුගයේ සහල් ගොවිතැන්කරුවන් මට්ටම් කිරීම, නියරවල් සෑදීම, ඇළ මාර්ග හා කුඩා ජලාශ වැනි වර්තමානයේ දී කුඹුරුවල භාවිතා කරන බොහොමයක් අංග භාවිතා කරන ලදී. මධ්‍ය මමන් යුගයේ භාවිතා කළ සමහරක් ගොවිතැන් තාක්ෂණික ක්‍රම මැජියොන් නි වැඩ බිමෙහි සොයා ගත් හොඳින් සුරක්ෂිත ලී මෙවලම්වලින් ග්‍රහණය කර ගැනීමට අපට හැකි වේ. කෙසේ නමුත් කුඹුරු ගොවිතැන්කරණය සඳහා යකඩ මෙවලම් 200BC කාලය දක්වා හඳුන්වා දී නොතිබුණි. කුඹුරුවල අවකාශීය පරිමාණය කොරියාවේ රාජධානී ත්‍රිත්වය යුගයේ දී (AD 300/400-668) මෙවලම්වල භාවිතයත් සමඟ වර්ධනය විය.
ජපානයේ ප්‍රථම කුඹුරු මුල් යැයොයි යුග‍ය දක්වා දිව යයි. මුල් කාලීන් යැයොයි නැවත දිනගත කිරීම සිදු කර ඇති අතර එම නිසා එමඟින් දර්ශනය වන්නේ ජපානයෙහි තෙත් බිම් කෘෂිකර්මාන්තය ආරම්භ වී ඇත්තේ‍කොරියානු රාජ්‍යයෙහි එය ආරම්භ වූ කාලයේ දීම බවයි.
පිලිපීනයේ දී සහල් කුඹුරු භාවිතා කිරීම ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය දක්වා දිව යයි. එය පිල, ලැගුනා වැනි නම්වලින් පැහැදිලි වේ. ඒවායේ නම් කෙලින්ම කුඹුරුවල සීමා ලකුණු කරන කසල ගොඩවල්වලට සම්බන්ධ වේ.
වියට්නාමයේ තෙත සහල් වගා කිරීම නියෝලිතික හොවා බිම් සංස්කෘතිය දක්වා හා බැක් සොන් සංස්කෘතිය දක්වා දිව යයි.
වී වගා කරන රටවල්
ආසියාවේ ජීවත්වන අධික ජන සංඛ්‍යාවක් පෝෂණය කරනගොවිතැන් ක්‍රමයක් ලෙස වී වගාව වැදගත් වෙයි. අධික ජන සංඛ්‍යාවක් වෙසෙනබැවින් බිම් සකස් කිරීමේ සිට අස්වනු නෙලීම දක්වා බොහෝ කටයුතු මිනිස් ශ්‍රමය ‍මගින්සිදුකෙරේ.මෙම තත්ත්වයආසියානුකලාපයේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින බොහොමයක් රටවල දක්නට ලැබෙන්නකි. ඒ හැරෙන්නට ජපානය වැනි දියුණු රටවල නවීන තාක්‍ෂණික ක්‍රම ශිල්ප භාවිතා කරනු ලැබේ.
වර්ෂයකට කන්න 2ක් හෝ 3ක් වශයෙන් වී වගා කෙරෙන්නේ වර්ෂාපතන ඍතු අනුව ය. මෙම කෘෂිකාර්මික ක්‍රමයේ මූලික අරමුණ වන්නේ පාරිභෝජනය යි. බොහෝ විට අතිරික්තයක් ඇතොත් පමණක් ඒවා අලෙවි කරයි. වියට්නාමය, තායිලන්තය හා ඉන්දියාව වැනි රටවල ‍මෑත කාලයේ සිට වාණිජ්‍යමය ස්වරූපයෙන් වී වගා කරගෙන යනු ලැබේ. ලෝකයේ තිරිගු, ඉරිගු වැනි කෘෂි භෝගවලට සාපේක්‍ෂව ඉතාමත් ම කුඩා බිම් කට්ටිවල වී වගාව පවත්කාගෙන යනු ලැබේ. ගොවි බිමක විශාලත්වය සාමාන්‍යයෙන් අක්කර කාලක් පමණ වේ.ආසියාතික රටවල ජනගහණය අධික වීම හේතුවෙන් වැඩි බිම් ප්‍රමාණයක් වී ගොවිතැන සඳහා යෙදවීම දුෂ්කර වී ඇත. එමෙන් ම නූතන තාක්‍ෂණික ලෝකය තුළ තවමත් පැරණි ක්‍රම ශිල්ප සහ සරළ උපකරණ භාවිතයෙන් වී ගොවිතැන කරගෙන යන අවස්ථා ද වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:වී වගාව
ප්‍රවර්ගය:ජපන් සංස්කෘතිය
ද සන්ඩේ ලීඩ'
ද සන්ඩේ ලීඩර් යනු, සීමා සහිත ලීඩර් පබ්ලිකේෂන්ස් (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන  ශ්‍රී ලාංකික සතිපතා ඉංග්‍රීසි භාෂා පුවත්පතකි.
ද සන්ඩේ ලීඩර් යනු ඉරිදා පමණක් මුද්‍රණය වන ශ්‍රී ලාංකික සතිපතා පුවත්පතකි. පෞද්ගලික අයිතියක් ඇති මෙම නිදහස් පුවත්පත වඩාත් ප්‍රචලිතව ඇත්තේ නිදහස් හා ස්වාධීන පුවත් වාර්තාකරණය පිළිබඳව වන අතර එය නිසාම ශ්‍රී ලාංකික රජය විසින් බ්‍රිගුවි (බීබීසී) හා සමගින් එය වාරණයකට ලක් කිරීම සිදු කෙරිණි. පුවත්පත වෙත අණ කෙරුණේ ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ පිළිබඳ වාර්තා පල නොකරන ලෙසටය.
ඉංග්‍රීසි සතිපතා පුවත්පතෙහි ප්‍රධාන-කර්තෘ ලසන්ත වික්‍රමතුංග, 2009, ජනවාරි 8 බ්‍රහස්පතින්දා, නොහඳුනන තුවක්කුකරුවන් විසින් ඝාතනය කෙරිණි. ඔහු රාජකාරිය සඳහා වාර්තා කෙරුමට යමින් සිටියදී, පෙ.ව. 9:30ට පමණ ලසන්ත වික්‍රමතුංග මහතාට වෙඩි තබන ලදි. පසුගිය තෙවසර ඇතුලතදී, පුවත්පත සහ එහි කර්තෘ මෙන්ම මෝර්නිං ලීඩර් පුවත්පතෙහි කර්තෘද දිගටම පීඩාවට හා තර්ජනයන්ට ලක් විය. සියළු ලීඩර් ප්‍රකාශන දැඩි ලෙසින් රජය විවේචනය කල අතර විපක්‍ෂ දේශපාලන මතිමතාන්තර සඳහා වේදිකාවක් විය.
2008, නොවැම්බර 21 දිනදී, මුහුණු-ආවරණය කර ගත් පුරුෂයන් දොළොස්-දෙනෙකු සමන්විත කණ්ඩායමක්, සන්ඩේ ලීඩර්, මොර්නිං ලීඩර් හා සිංහල සතිපතා ප්‍රකාශණයක් වන ඉරුදින මුද්‍රණාලයට බලයෙන් ඇතුළුවී, එයට ගිනි තබා,  මුද්‍රණ යන්ත්‍ර හා බෙදාහැරීමට නියමිතව තුබූ මුද්‍රිත පුවත්පත්  විනාශ කලහ.
පුවත්පක් කාර්යාලයය ‍මින් ඉහතදී, 2005දීද පහර දීමකට ලක් විය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන පුවත්පත්‎
අපෘෂ්ඨවංශීන්
thumb|right|අපෘෂ්ඨ වංශිකයෙකු වන ඩ්‍රෝසෆිලා මැස්සා ([[Drosophila melanogaster) බොහෝ පර්යේෂණ සඳහා භාවිතා කරනු ලබයි.]] අපෘෂ්ඨවංශීන් යනු කශේරුකාවක් රහිත සත්ත්වයන්ටය. සියලු සත්ත්ව විශේෂ වලින් 95% ක් ම මෙම කාණ්ඩයට අයත් වෙයි. එනම් කෝඩේටා වංශයෙහි උප වංශයක් වන වර්ටෙබ්රේටා වලට අයත් වන සතුන් (මත්ස්‍යයන්, උභයජීවීන්,උරගයන්, පක්ෂීන් හා ක්ෂීරපායින්) හැර අන් සියලුම සතුන්.අපෘෂ්ඨවංශීන් සියල්ලෝම පොදු පරිණාමි පූර්වජයෙකුගෙන් හෝ පූර්වජයන් කණ්ඩායමකින් පැවත ආවද එම පූර්වජයන් කාණ්ඩයෙන් පැවත එන සියලුම ජීවින් මෙම කාණ්ඩයට අයත් නොවෙති.( paraphyletic) පොදු පූර්වජයා බහු සෛලිය, යූකැරියෝටික ජීවියෙක් ලෙස ගත් කල කෝඩේටා වංශයේ උප වංශ ත්‍රිත්වයෙන් Urochordata හා Cephalochordata යන උප වංශ දෙක ද ඇතුළුව, අන්තර්ගත සියලුම වංශ අපෘෂ්ඨවංශීන් වෙති. These two, plus all the other known invertebrates, have only one cluster of Hox genes, while the vertebrates have duplicated their original cluster more than once.Within palaeozoology and palaeobiology, invertebrates are often studied within the fossil discipline called invertebrate palaeontology.
ඉතිහාසය
කාල් ලිනෙයස් විසින් මෙම ජීවින් වෙන් කරන ලද්දේ කණ්ඩායම් දෙකකට පමණි. එනම් ඉන්සෙක්ටා(කෘමින්) හා දැනට අවශිෂ්ට පණුවන්(vermes) ලෙසය. 1973 දී Muséum National d'Histoire Naturelle හි "Curator of Insecta and Vermes" තනතුරට පත් කරනු ලැබූ ජාන් බැප්ටිස්ට් ලැමාර්ක් විසින් මෙම ජීවින් විස්තර කිරීමට "අපෘෂ්ඨවංශීන්" යන යෙදුම ඉදිරිපත් කරන ලදී. තවදුරටත් ඔහු විසින් මූලික වශයෙන් බෙදා තිබූ කාණ්ඩ දෙක, කාණ්ඩ දහයක් දක්වා බෙදන ලදී. එනම් ලිනේයස්ගේ ඉන්සෙක්ටා කාණ්ඩයෙන් ඇරැක්නීඩා හා ක්‍රස්ටේශියා ද ලිනේයස්ගේ vermes කාණ්ඩයෙන් මොලුස්කා, ඇනෙලිඩා, Cirripedia, රේඩියාටා, සීලන්ට්‍රේටා හා Infusoria ද විභේදනය කරන ලදී. වර්තමානයේදී මොවුන් මුහුදු ස්පොන්ජින්, පැතලි පණුවන් වැනි සරල ජීවින්ගේ සිට ආත්‍රෝපෝඩා, මොලුස්කා වැනි සංකීර්ණ ජීවින් දක්වා වංශ 30 කට අධික සංක්‍යාවකට වර්ගීකරණය කර ඇත.
වංශ හා ඒවායෙහි සුලභ නිදසුන්
right|thumb|[[සයිප්‍රසයේ පැලියෝසීන යුගයට අයත් Cladocora නම් ෆොසිලමය කොරල් විශේෂය ]]
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:Animals ප්‍රවර්ගය:Paleontology ප්‍රවර්ගය:Zoology
14
thumb|වසර 14 දී රෝමානු අධිරාජ්‍යය (තද සහ ලා කොළ හැර අනෙකුත් වර්ණයන්)
14 වසර (XIV) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. එකල, එය හැඳින්වුනේ, පොම්පේයියුස්ගේ සහ  ඇපියුලියස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 767 වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 14 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය. ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු