cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
22.අමුණුගම ශ්‍රී විපස්සි මහනාහිමි.(1964 - 1969)
යටිනුවරමුරුතලාවේසිංහලපාඨශාලාවෙන්සයවසක්අධ්‍යාපනයලබාගිහිකළතමමුත්තණුවූඅමුණුගමරාජගුරුශ්‍රීනිවාසපියදස්‍යභිධානමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේවෙතපැමිණක්‍රිස්තාබ්ධයෙන්1919 ක්වූපෙබරවාරිමසදීඅපගේශ්‍රීසංඝරාජමහපිරුවන්පින්බිමෙහිදීප්‍රව්‍රජ්‍යාවලදහ.
චරපුරුෂ කාර්යය
චරපුරුෂ කාර්යය හෝ ඔත්තු බැලීම යන්නට අදාල වන්නේ, තොරතුරු හිමිකරුගේ අවසරයක් නොමැතිව, රහස් හෝ විශ්වස්‍ය යැයි සැලකෙන තොරතුරු, රජයක් විසින් හෝ පුද්ගලයෙක් විසින් හෝ ලබා ගැනීමයි.
කල්පිටිය
කල්පිටිය ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා තිබේ. කල්පිටිය සංචාර සදහා පාරාදීසයකි.
අප්‍රේල් 27
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රේල් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
උගන්ඩා ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරු
උගන්ඩා ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරු වනාහි දැනට උගන්ඩාවේ කොටසක් වන ඓතිහාසික බුගන්ඩා රාජධානියෙහිදී ඝාතනයට පත්කෙරුනු ක්‍රිස්තියානි ආගම වැළඳ ගත්තවුන් පිරිසකි.
චිත්‍ර
කොළඹ යුගයේ චිත්‍ර ශිල්පීන් සුමි-එ චිත්‍ර කලාව ිාොිෙිා ිි
අට්ඨකථා
අට්ඨකථා එකතුවකින් හෙළටුවා සමන්විතවේ.සිංහලයෙන් ලියන ලද අට්ඨකථා හෙළටුවා වේ.මිහිදු හිමියන්ගේ පැමිණීමත් සමග බුදු දහම ලක්දිව තුල ප්‍රචලිත විය.එබැවින් ධර්මය සිංහලයෙන් ලියන ලදී .ශ්‍රී මහා බෝධියේ ඉතිහාසය බෝධිවංශය ලෙසද ධාතුන්වහන්සේලාගේ ඉතිහාසය ධාතුවවංශය ලෙස ස්ථුප පිළිබද ඉතිහාසය ථුපවංශය ලෙසද, සාසනික ඉතිහාසයක් පවත්වාගෙන යෑම පිණිස වංශ කථා සාහිත්‍යක් ලක්දිව තුල භිහිවිය.එසේම ඊට සමගාමීව බුදු දහම අර්ථකථනය කිරීම පිණිස අටුවා සාහිත්‍යක්ද බිහිවිය.
ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිපිටකය
CEFTS
CEFTS එසේත් නැත්නම් Common Electronic Fund Transfer Switch (පොදු විද්‍යුත් මුදල් හුවමාරු කිරීමේ පහසුකම) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ interbank මුදල් හුවමාරු සඳහා භාවිතා වන පද්ධතියකි.
අඛණ්ඩතාව (සිනමා ඉතිහාසය)
Film History from 1895 to 1906 - Film continuity අඛණ්ඩතාව (සිනමා ඉතිහාසය)
චිත්‍රපටයක් තුල දක්නට ලැබෙන අඛණ්ඩතාවය ලෙස හදුන්වනු ලබන්නේ එක් රෑප රාමුවකින් අනෙක් රෑප රාමුවට මාරැවිමේදි පියවි ඇසට අඛණ්ඩ සිදුවිමක් ලෙස පන්වනු ලැබිමයි. 1898 දී රෝබට් ඩබ්. පොල් විසින් නිපදවන ලද Come along, Do! චිත්‍රපටය උදාහරණයක් ලෙස ගනිමු. මෙහි පළමු රෑපරාමුවේදි මහලු යුවලක් කලා ප්‍රදර්ශණයක් පැවැත්වෙන ස්ථානයක පිටත සිටින දර්ශණයක් පෙන්වයි. දෙවන රෑප රාමුවේදි ඔවුන් දෙපල කලා ප්‍රදර්ශණය තුලදි ක්‍රියාකරන ආකරය පෙන්වයි.
1900 දී සාර්ථකව අඛණ්ඩතාවය භාවිත කිරීමේ ගෞරවය හිමිවනුයේ ජෝජ් ඇල්බට් ස්මිත් සහ ජෙම්ස් බිලියන්සමන් හට ය. එම වර්ෂයේදි ස්මිත් විසින් "seen through the tekescope' නිපදවන ලදි මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන රෑපරාමුව පෙන්වුයේ මහා මාර්ග‍යක සිටින තරැණයෙකු සපත්තු බදින පටියක් ගැට ගසන ආකාරයත් පසුව ඔහු තම පෙම්වතියගේ පාද වැලද ගන්නා ආකාරයත් මහල්ලකු මේ සියල්ල දුරදක්නයකින් නිරික්ෂණය කරන ආකාරයත්ය. පසුව මෙ දර්ශණය කළු පැහැ පසුබිමක් මැද ඇති රවුම් දර්ශණයකින් පෙම්වතිවය පාද මත ඇති අත්වල දර්ශණයකට මාරැවේ. පසුව නැවත කළු රෑපරාමුවලට මාරැවේ.
පහතරට නැටුම්
ශ්‍රී ලංකා‍වේ විවිධ පලාත් වල විවිධ සිංහල කුල පරම්පරාවන් තුලින් ඒ ඒ ජන සම්ප්‍රදායන්ට අදාලව නැටුම්, ගැයුම්, ශාන්තිකර්ම බලි තොවිල් හා යාති කර්ම පුරාණයේ සිට පැවත එයි. එයිනුත් රජ දවස සිට උඩරට පහතරට හා සබරගමු වශයෙන් ‍වෙනස් සම්ප්‍රදායන් අනුගමනය කර ඇත. ඒවාත් තව තව අතු බෙදී කුල පරම්පරා වශයෙන් මේ දක්වා සම්ප්‍රදායන් හා නව්‍ය කරණයට ලක්ව පවතී. පහතරට වන්නම් 32 ක් තිබුණද වර්තමානය වන විට ඒවායෙහි ඇතැම් කොටස් ගිලිහී ගොස් ඇත. පහතරට වන්නම් බොහෝමයක් දඹදෙණි යුගයේ රචනා කර ඇති බව කියැවේ. මෙහි ප්‍රධාන තාලවාද්‍ය භාණ්ඩය වන්නේ පහතරට බෙරය හෙවත් යක් බෙරයයි.
මෙම සම්ප්‍රදාය තුල විෂය බීජය වී ඇත්තේ පහත රට ජනයාගේ නිරෝගීබව මෙන්ම පරිසරය සතා සිව්පාවන් හා වගාවන් වල පලදාව ආරක්ෂාව උදෙසා වීම විශේෂ වේ. පහතරට ශාන්තිකර්ම මූලික කොටස් 03 කට බෙදේ. එනම්,
මෙම ශාන්ති කර්ම අතුරින් මඩු ශාන්ති කර්ම විශේෂ වේ. එනම්, දෙවියන් උදෙසා වීමයි. මෙය මගින් දෙවියන් සතුට උදෙසාත් පිහිට පතාත් මෙම ශාන්ති කර්මය පවත්වන අතර මෙය සස්ශ්‍රීකත්වය උදෙසා කෙරෙන ශාන්තිකර්මයක් වේ.
ගොවි ජනපද ආශ්‍රිත මෙන්ම ගොවි පවුල්වල ශාන්ති උදෙසා මෙම ශාන්ති කර්මය පවත්වනු ලබයි. මෙය සදහා,
වශයෙන් ශාන්ති කර්ම 03 ක් පැවැත්වේ.
කෝළම්
පහතරට  නැටුම් කලාව  ශාන්ති කර්ම වලට පමණක් සිමා වී නොමැත. ඉතාමත් උසස් කලාත්මක  නාට්‍ය අංගයන්ගෙන් සමන්විත කෝලම් නාට්‍ය කලාව පහතරට සම්ප්‍රදාය තුළ  ප්‍රධාන තැනක් ගනියි. ශාන්ති කර්ම වල මෙන්ම  වෙස්මුහුණු පැළඳ කරන රංගනයන් වුවද  කෝලම් නාට්‍ය කලාව ශාන්ති කර්ම සමග සම්බන්දයක් නොමැත. යටත්විජිත පාලන සමයේ  තිබු  දුර්වලතාවයන් ඉස්මතු කරමින් පවතින පාලන ක්‍රමය උපහාසයට  සහ විවේචනයට  ලක් කිරිමක්  ප්‍රබලව දැකිය හැකිය.
ඊට අමතරව  ලංකාව ආක්‍රමණය කළ  සහ ලංකාවේ සංක්‍රමණය  කළ විවිධ ජන කොටස් පිළිබඳවද කෝලම් නාට්‍යය නිර්මාණය වී තිබෙනු දැකගත හැකිය
මහනුවර රාජසභාව
රාජසභාව  මහනුවර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර රාජධානියේ පරිපලන කටයුතු මෙහයවූ ප්‍රධාන ආයතනයයි.
පහතරට නැටුම්
කෝලම් නැටුම් වල ඇති පිටපත්වල නොයෙකුත් චරිත දක්‌නට ඇත්තේය
මහනුවර රාජසභාව
.1469 දී මහනුවර රාජධානිය ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන්පසු එය මහනුවර සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු විසින් පිහිටුවන ලදී. රාජසභාව මෙහෙයවනු ලැබුවේ රජු විසින් පත් කරන ලද අධිකාරම්වරු ලෙස හැඳින්වෙන නිලධාරීන් තිදෙනෙකු විසිනි. මෙම අධිකාරම්වරු ධුරය  අගමැති තනතුරකට සමාන වූ  වූ අතර අධිකාරම්වරු රජුට වටිනා උපදෙස් ලබා දෙමින් රාජ්‍යයේ තීරණාත්මක ගැටලු සාකච්ඡා කිරීමට භාර දෙන ලදී.
පහතරට නැටුම්
සබේ විදාන හා සභාපති පමණක්‌ වෙස්‌ මුහුණු පළඳින්නේ  නැත. සභාපති නික්‌ම ගිය පසු පිළිවෙළින්
මහනුවර රාජසභාව
මුලදී, එක් අධිගාරයෙක් පමණක් සිටි නමුත්, II රාජසිංහගේ පාලන සමයේදී, ඔහු විසින් අධිකාරවරුන් දෙදෙනෙකු පත් කළ අතර, පසුව මහනුවර ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ විසින් සභාවට අධිකාරවරුන් තිදෙනෙකු පත් කරන ලදී. ආරක්‍ෂාව, විදේශ කටයුතු සහ පාලනය ඇතුළු රාජ්‍යයට අදාළ වැදගත් කාරණා සම්බන්ධයෙන් රජුට උපදෙස් දීමේ වගකීම මහනුවර රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව සතු විය. ඔවුන්ගේ රාජකාරිවලට යුක්තිය පසිඳලීම සහ බදු එකතු කිරීම අධීක්ෂණය කිරීම ද ඇතුළත් විය.
පහතරට නැටුම්
ලියනආරච්චි, අණබෙර, නොංචි, පොලිස්‌, හේවාජසයා, ලෙංචිනා, මුදලි සමග හොංචා,කාපිරි, දෙමළ. මුස්ලිම්. රජ කට්‌ටුව පැමිණේ. ඉක්බිති රජ හා බිසව පැමිණේ අනතුරුව  සිංහ, ගොන්  කොටි, කව රාක්ෂ , සුරඹා  වල්ලිය.නාග, මරු, ගුරුළු යන රාක්‍ෂ නැටුම් රඟ දැක්‌වේ.
මහනුවර රාජසභාව
1815 මාර්තු 2 දින සිදු වූ උඩරට සම්මුතියෙන් පසුව, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට බලය පැවරීමත් සමඟ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ අධිකාරය හීන විය.
පහතරට නැටුම්
ඉන් අනතුරුව රඟ දක්‌වන්නේ තෝරාගත් කථා පුවතකි. සඳකිඳුරු, මනමේ , ගෝටයින්බර වැනි ඓතිහාසික කතා පුවතක් හෝ ජාතක කථා පුවතකි
මහනුවර රාජසභාව
ව්යුහය
රජු පරම බලධාරියා විය. පහත නිලධාරීන්ගෙන් සභාව යුක්ත විය.
කන්ථක
thumbnail|දකුණ|ගිහිගෙයින් නික්මුනු සිද්ධාර්ථ කුමරු හිස මුඩු කරද්දී ඡන්න ඇමති සහ කන්ථක අසු පසෙකින් සිටී කන්ථක ( පාලියෙන් සහ සංස්කෘතයෙන්) (ක්‍රිපූ 6වන සියවස, ඉන්දියාවේ බිහාරයේ සහ උත්තර් ප්‍රදේශ්හී ) රියන් දහඅටක් පමණ දිග ජනප්‍රිය ධවල අශ්වයෙක් වූ අතර, පසුව ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ බවට පත්වූ සිද්ධාර්ථ කුමරු කුමරුන්ගේ රාජකීය සේවකයා විය. බෞද්ධ පෙළ පොත්හී විස්තර කෙරෙන අන්දමට, ඔහු විසින් ලෞකීක ජීවිතය නිෂ්ක්‍රමණය කිරීමට පෙර සියළු ප්‍රධාන කටයුතු වලදී සිද්ධාර්ථ කුමරුන් විසින් කන්ථක භාවිතා කර ඇත. සිද්ධාර්ථ කුමරුන්ගේ නිෂ්ක්‍රමණයද හා සමගින් කන්ථක හද පැලී මිය ගොස් ඇත.
බොලිවුඩ් හංගාමා
බොලිවුඩ් හංගාමා (අතීතයේ හැඳින්වුණේ ඉන්ඩියාඑෆ්එම් හෙවත් ඉන්ඩියාඑෆ්එම්.කොම්) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ බොලිවුඩ් රසවින්දන වෙබ්අඩවියකි. හංගාමා ඩිජිටල් මීඩියා එන්ටර්ටේන්මන්ට් විසින් හිමිකාරීත්වය දරන මෙහි බොලිවුඩ් ද්වාරය හිමිකරගත්තේ 2000දී ය.
2017 අප්‍රේල් වන විට, මෙහි ඉන්දියාව තුළ ඇලෙක්සා ස්ථානගත කිරීම වූයේ 1,042කි.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින් යනු වර්ෂ 1610 ජනවාරි මාසයේ ගැලීලියෝ ගැලීලි විසින් සොයාගන්නාලද බ්‍රහස්පති ග්‍රහයාගේ චන්ද්‍රයන් සතරකි. මේවා බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා සතු විශාලතම චන්ද්‍රයන් සතර වන අතර ඒවා සියුස් දෙවියාගේ පෙම්වතියන් සිව්දෙනෙක් වන ආයෝ, යුරෝපා, ගැනිමීඩ් සහ කැලිස්ටෝ යන නම් වලින් නම් කර ඇත. සූර්යයා සහ අනෙකුත් ප්‍රධාන ග්‍රහලෝක අට හැරුනු විට සූර්යග්‍රහ මණ්ඩලය තුල පවතින විශාතම වස්තූන් අතර මෙම චන්ද්‍රයින් ද වේ. මේවා විශාලත්වයෙන් අනෙකුත් සියළුම වාමන ග්‍රහලෝක අභිබවයි.
මෙම චන්ද්‍රයින් සොයාගන්නා ලද්දේ වර්ෂ 1609 සහ 1610 පමණ කාලය තුලදී ගැලීලියෝ විසින් ඔහුගේ දුරේක්ෂය වැඩිදියුණු කිරීමෙන් පසු වඩාත් පැහැදිළිව දුරස්ථ ආකාශ වස්තූන් නිරීක්ෂණය කිරීමට ඔහුට හැකිවූ බැවිනි. ගැලීලියෝගේ මෙම සොයාගැනීම මඟින් අභ්‍යවකාශය තුළ පියවි ඇසින් දැකිය නොහැකි වස්තූන් ඇති බව මෙන්ම තාරකා විද්‍යාඥයින්හට අභ්‍යවකාශ නිරීක්ෂණයේ දී දුරේක්ෂය භාවිතයේ ඇති වැදගත්කම ද පෙන්වාදෙන ලදී. වඩාත්ම වැදගත් කරුණක් වන්නේ එවකට පිළිගැනීමට ලක්ව තිබූ භුකේන්ද්‍ර වාදය එනම් සියළු ආකාශ වස්තූන් පෘථීවිය වටා භ්‍රමණය වන බව, පෘථීවිය නොවන වෙනත් වස්තුවක් වටා භ්‍රමණය වන අභ්‍යවකාශ වස්තූන් සොයාගැනීම හේතුවෙන් බිඳවැටීමයි.
ගැලීලියෝ විසින් මේවා Cosmica Sidera (කොසිමෝ ගේ තාරකා) ලෙස මුලින්ම හැඳින්වූ අතර වර්තමානයේ පවතින නම් තෝරාගන්නා ලද්දේ ජර්මන් ජාතික තාරකාවිද්‍යාඥයෙකු වූ සිමොන් මාරියස් විසිනි. මාරියස් විසින් ද මෙම චන්ද්‍රයන් ගැලීලියෝට සමකාලීනව සොයාගෙන ඇති අතර තාරකාවිද්‍යාඥ ජොහැන්ස් කෙප්ලර් විසින් වර්ෂ 1614 දී පලවූ Mundus Jovialis නම් කෘතියෙහි යෝජනාකල පරිදි මෙම චන්ද්‍රයින්ට ඒවායේ වර්තමාන නම් ලැබී ඇත.
සොයාගැනීම
ගැලීලියෝ ගැලීලි විසින් ඔහුගේ දුරේක්ෂය සිදුකරන ලද වැඩිදියුණු කිරීම් හමුවේ 20× විශාලන බලයක් සහිතව, මින් පෙර නිරීක්ෂණය කිරීමට නොහැකිව තිබූ ආකාශ වස්තූන් පැහැදිලිව නිරීක්ෂණය කිරීමට ඔහුට හැකිවිය. එමඟින් වර්ෂ 1609 දෙසැම්බර් සහ 1610 ජනවාරි අතර කාලය තුලදී ගැලීලි හට මෙම ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින් සොයාගැනීමට හැකිවිය.
වර්ෂ 1610 ජනවාරි මස 7 වැනි දින බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයින් පිළිබඳ ප්‍රථමවරට සඳහනක් කරමින් ලිපියක් ලියනු ලැබීය. එවිට ඔහු නිරීක්ෂණය කර තිබුණේ ඒවායින් චන්ද්‍රයන් ත්‍රිත්වයක් පමණක් වන අතර ඔහු ඒවා බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා අසල පිහිටි ස්ථාවර තාරකාවන් ලෙස විශ්වාසකලේය. අනතුරුව ඔහු තවදුරටත් මෙම ඛගෝලය නිරීක්ෂණය කිරීමේ කටයුතු වල ජනවාරි 8 වෙනි දින සිට මාර්තු 2 වෙනි දින දක්වා නිරතවූවේය. එහිදී ඔහු සතරවන අවකාශ වස්තුව ද සොයාගන්නා ලදී. තවද ඒවා ස්ථාවර තාරකා සතරක් නොවන බවත් ඒවා බ්‍රහස්පති වටා පරිභ්‍රමණය වන බවත් ඔහු විසින් නිරීක්ෂණය කරන ලදී.
ගැලීලියෝගේ මෙම සොයාගැනීම තුලින් අභ්‍යවකාශයේ මෙතෙක් පියවි ඇසකින් නොදුටු වස්තූන් සොයාගැනීමට ඇති බව තාරකාවිද්‍යාඥයින් හට පෙන්වාදෙන ලද අතර අභ්‍යවකාශ නිරීක්ෂණයේදී උපකරණයක් ලෙස දුරේක්ෂය භාවිතයේ වැදගත්කම ද පෙන්වාදෙන ලදී. වඩාත් වැදගත් කරුණක් වනුයේ පෘථිවිය නොවන වස්තුවක් වටා භ්‍රමණය වන තවත් ආකාශ වස්තූන් සොයාගැනීමෙන් එවකට පිළිගැනීමට ලක්ව තිබූ භුකේන්ද්‍රවාදය එනම් පෘථිවිය විශ්වයේ මධ්‍යයේ පිහිටන අතර අනෙකුත් ආකාශ වස්තූන් පෘථිවිය වටා භ්‍රමණය වන බව පිළිගැනීම අභියෝගයට ලක්වීමයි. එහෙත් ඔහුගේ දුරේක්ෂය භාවිතකර සිදුකල ආකාශ නිරීක්ෂණයන් පිළිබඳ පලකල Sidereus Nuncius (තරු දූතයා) නම් කෘතියෙහි කොපර්නික්ස් ගේ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය පිළිබඳ පැහැදිළි සඳහනක් නොතැබූවා පමණක් නොව කොපර්නික්ස් ගේ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය ඔහු පිළිනොගත්තේය. මෙම සොයාගැනීම් වල ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්ගේ කක්ෂ කාලාවර්තය මත පදනම්ව දේශාංශ නිර්ණය කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් සකස්කිරීමටද ගැලීලියෝට හැකිවිය.
තාරකාවිද්‍යාව පිළිබඳ ඉතිහාසඥයෙකු වූ චීන ජාතික Xi Zezong සඳහන් කරන අන්දමට ක්‍රි. පූ 362 දී එනම් ගැලීලියෝගේ සොයාගැන්මට සහවස් දෙකකට පමණ ඉහතදී චීන ජාතික තාරකා විද්‍යාඥයෙකු වූ Gan De නමැත්තා විසින් බ්‍රහස්පති අසල නිරීක්ෂණය කරනු ලැබූ  "රතු පැහැයට හුරු කුඩා තරුව" ගැනිමීඩ් ග්‍රහයා විය හැකි බවයි.
ජුලියන් අ'සාන්ජ්
ආන්දෝලනාත්මක විකිලීක්ස් වෙබ් අඩවියේ නිර්මාතෘ වරයා වේ. විකිලීක්ස් වෙබ් අඩවිය හරහා හෙළිදරවු කරනලද ඇෆ්ගන් හා ඉරාක හමුදා මෙහෙයුම් හා ඇමරිකානු තානාපති කේබල් පණිවිඩ හරහා ඇසෙන්ජ් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්
නාමකරණය
මුලින්ම ගැලීලියෝ විසින් ඔහුගේ මෙම සොයාගැනීම කොසිමෝ ඩි මෙඩිසි නම් ආදිපාදවරයාට ගෞරවයක් වශයෙන් Cosmica Sidera (කොසිමෝ ගේ තාරකා) ලෙස හැඳින්වූ අතර පසුව කොසිමෝ ගේ යෝජනාවකට අනුව කොසිමෝ, ෆ්‍රාන්සෙස්කෝ, කාලෝ සහ ලොරන්සෝ යන මෙඩිසි සහෝදරයන් සතරදෙනාටම ගෞරවයක් වශයෙන් Medicea Sidera (මෙඩිසියානු තාරකා) ලෙස ගැලීලියෝ විසින් නම වෙනස් කරනලදී. මෙම සොයාගැනීම ඒවායේ පලමු නිරීක්ෂණයෙන් මාස දෙකකට අඩු කලෙකදී එනම් වර්ෂ 1610 මාර්තු මාසයේ වැනීසියේ Sidereus Nuncius (තරු දූතයා) නම් කෘතියෙහි පල විය.
වෙනත් නාමකරණයන්
ජුලියන් අ'සාන්ජ්
අසාන්ජ්ගේ මවගේ දෙවෙනි විවාහයේ පියා විසින් අසාන්ජ් හදුන්වා දෙන්නේ - හොද සහ නරක පිළිබද සියුම් සංවේදී තීව්‍ර වූ දරුවෙක් - ලෙසයි. ඒ කතාව කියන විට අසාන්ජ් වයස පහ හෝ හය ඉක්මවූවා පමණි. අසාන්ජ් යනු, මිනිසා විසින් මිනිසා පීඩනයට පත් කිරීම පිළිබද තමා විසින් දැඩි නොකමැත්තක් දක්වන්නෙක් - සිය සුළු පියා අසාන්ජ් වැඩිදුර කියවයි. අසාන්ජ්ගේ ජීවිතයට සමාජ පන්නරය ලබා දෙන්නේ, අසාන්ජ්ගේ මවගේ අවිචාරවත් දිවි පැවැත්මයි. ඕ නිරන්තරයෙන් විවාහ වූවාය. එසේම, නිරන්තරයෙන් වාසස්ථාන මාරු කළාය. එසේම, අසාන්ජ් වෙනුවෙන් අධ්‍යාපනය ලබා දීම පිණිස ‘ගෘහස්ථ පාසල‘ ද සමග පාසල් තිස් හතකට (37) අසාන්ජ් ඇතුළත් කොට තිබේ. අසාන්ජ් සිය ජීවිතය පුරා එකිනෙකින් වෙනස් වූ නගර පනහක ජීවත් වූවෙකි. ලෝකයේ හැම දේශාංශයකින්ම හෝ කලාවකින්ම එකිනෙකට වෙනස් සමාජයක් හා හැසිරීම් සහිත සමාජයීයයන් බිහි කරන හෙයින්, අසාජන්ජ් විසින් ආශ්‍රය කරනු ලබන මිනිසුන් විසින් අසාන්ජ් පෝෂණය කරනු ලැබ ඇතැයි කිව හැකිය. මවගේ අසංස්කෘතික හැසිරීම හා සංක්‍රමණයන් නිසා මහත් පීඩාවට හා වෙහෙසට පත් වන අසාන්ජ් මිනිස් සිතෙහි වේදනාව හා පීඩනය පිළිබද යම් ප්‍රමාණයක වැඩි අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට සමත් වූවා විය හැක.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්
නාමකරණය
මෙම චන්ද්‍රයින්ගේ වර්තමාන නාමයන් ගැලීලියෝට සමකාලීනවම මෙවා සොයාගත් සිමොන් මාරියස් විසින් නම් කල ඒවා වන අතර ඔහු ඒවා නම්කරන ලද්දේ වර්ෂ 1614 දී ජොහැන්ස් කෙප්ලර් විසින් පලකරන ලද Mundus Jovialis නම් කෘතියේ යෝජනා කල පරිදි සියුස් දෙවියාගේ (ග්‍රීකයින්ට අනුව ජුපිටර් දෙවියා) පෙම්වතියන් වන ආයෝ, යුරෝපා, ගැනිමීඩ් සහ කැලිස්ටෝ යන සතරදෙනාගේ නම් වලිනි.
ජුලියන් අ'සාන්ජ්
මැක්සිම් ගොර්කි ලියා ඇති පරිදි, අයාලේ ගිය එකාගේ සරසවිය වන්නේ මහා සම්මත සමාජයයි. දේශන ශාලාවක ඇති සීතල කරනු ලැබූ - කුෂන් පුටු හෝ ප්‍රොජෙක්ටර් මගින් කෙරෙන විධිමත් අධ්‍යාපනයෙන් ලගා කරගනු ලබන වේදිකාවේ කැමරාවක් ඉදිරියේ සිනහසෙමින් පළදින උපාධි ලෝගුවෙන් හිමි වන දේට වඩා බොහෝ දේ සමාජය විසින්, අපේ ඇදි වත පවා සොරකම් කරමින් සිටිමින් අපිට උගන්වයි. බුදුන් - ජේසුන් - අල්ලා සේම වෙදා - ඇදුරා - පෙරකදෝරුවා - ඉංජිනේරුවා වැන්නන් ද දෙමළා - සිංහලයා - මුස්ලිම්කාරයා යන සියලු දෙනා සමග හොරා සහ උපාසකයා ද එකට සැරි සරන්නේ ගඩොල් බිත්තියෙන් මායිම් නොවූ සමාජ සරසවිය තුළයි. එහෙයින්, කිසිදු න්‍යායික හෝ සෛද්ධාන්තික විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොමැතිව හැදෑරීම හා කියවීම තුළින් පමණක් මාධ්‍යකරුවෙක් බවට පත් විය.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්
නාමකරණය
ගැලීලියෝ විසින් මාරියස්ගේ නාමකරණය එකහෙලාම ප්‍රතික්ෂේප කල අතර මේ නිසා ඔහු විසින් මෙම චන්ද්‍රයින් නම් කිරීම සඳහා නව අංකන ක්‍රමයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම අංකන ක්‍රමය වර්තමානයේ ද චන්ද්‍රයන්ගේ නියම නම් වලට සමගාමීව භාවිතකෙර්. අංකනය කිරීම සිදුවන්නේ බ්‍රහස්පතිගේ සිට පිටතටය. එම නිසා I, II, III සහ IV යන අංක පිළිවෙලින් ආයෝ, යුරෝපා, ගැනිමීඩ් සහ කැලිස්ටෝ හට හිමිවේ. ගැලීලියෝ විසින් මෙම අංකන ක්‍රමය ඔහුගේ සටහන් පොත් වල භාවිත කලද කිසි දිනක පලකලේ නැත. මෙම අංකනය කිරීම විසිවෙනි සියවසේ මැද භාගය වනතෙක්ම භාවිත වුවද අනෙකුත් ඇතුලත කක්ෂයන්හි වූ චන්ද්‍රයින් සොයාගැනීම හේතුවෙන් මාරියස් ගේ නාමකරණය බහුලව භාවිත විය.
සාමාජිකයින්
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:බ්‍රහස්පති
ජුලියන් අ'සාන්ජ්
අසාන්ජ් වසර 2006දී බ්ලොග් අඩවියක් ආරම්භ කළේය. එම වසරේදී අසාන්ජ් විසින් තිසීස දෙකක් ලියමින්, අසාන්ජ්ගේ සමාජ කියැවීම අරඹයි. එහිදී පළමුව අසාන්ජ් විසින් සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ ‘රෙජීමයේ මුහුණත වෙනස් නොකරමින් සිට, පවත්නා තත්ත්වයෙන් වෙනස් තත්ත්වයකට රෙජීමය මෙහෙයවනු ලැබීම‘ පිළිබදවයි. මේ හරහා විකිලීක්ස් හා අසාන්ජ් පිළිබද යම් ප්‍රමාණයක කතිකාවක් නිර්මාණය විය. අසාන්ජ් සතුව ‘මීඩියා අයිඩෙන්ටියක්‘ නොවීය. සාදයකදී හෝ මහමගදී අයෙක් වෙත දීමට ‘විසිටින් කාඩ්‘ එකක් නොවීය. ඊ-මේල් (විදුලියනයක්) එකක් හා ‘ෆේස්බුක් ඉඩමක්‘ පමණක් අසාන්ජ් ඔහුගේ නමින් අත්පත් කර ගත්තේය. අඩි අට-දහය කාමරයක හැඩිවී ගිය මේසයක් උඩ තබා තිබූ ‘ලැප්-ටොප්‘ පරිඝණකයක් හා ඩොන්ගලයක් මානාගෙන, තොරතුරු දඩයම ඇරඹූවේය. ඇතැම් දේ සම්බන්ධයෙන්, අසාන්ජ් බරපතල ලෙස විවේචනය විය. දෝෂදර්ෂණයට ලක් විය. එපමණකින් නොනැවතුනු අසාන්ජ්ට එරෙහි උපහාස හා අපහාස සුනාමි ද ඇති විය. සියල්ල අසාන්ජ් විසින් විද දරාගෙන සිටින්නේ, අසාන්ජ් අනෙකා අභිබවමින් හෝ අභිබවා සිටින නිසාය. අසාන්ජ්ට පෙණෙන සීමාව හෝ අසාන්ජ්ට ඇසෙන සීමාව අනෙකාට ගෝචර නොවීය. විටෙක අසාන්ජ් ‘ගොන් පාට්‘ කාරයෙක් වූ අතර, විටෙක ‘පිස්සෙක්‘ විය. නමුත් මේ සියල්ල ගෝර්කිට අනුව, අසාන්ජ්ගේ සරසවියේ දේශන හා ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් හෝ විද්‍යාගාර පර්යේෂණ විය.
‘වානේ පන්නරය ලබන්නේ තලන තලන තරමට‘ යැයි ‘වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි‘ කෘතියෙහි පෙරවදනෙහි ලියයි. සියල්ල මතින් ලබා ගත් පන්නරය හරහා, ජූලියන් අසාන්ජ් විසින් විකිලීක්ස් නමින් ඩොමේන් නෙම් (Wiki-leaks - Domain Name) එකක් ලබා ගනිමින්, සිය ක්‍රියාන්විතය අරඹයි. ඇතැම් පුවත්පත් විසින් අසාන්ජ් යනු විකිලීක්ස්හි නිර්මාතෘවරයා හෝ අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙසින් හදුන්වනු ලබන විට අසාන්ජ් තම භූමිකාව පිළිබද දරන්නේ ඊට හාත්පස මතයකි - මා ම විසින් මා නිර්මාතෘවරයා යැයි හදුන්වා ගැනීමට නොකමැත්තෙමි. ( "I don't call myself a founder"). ඒ සදහා අසාන්ජ් විසින් ප්‍රගතිශීලී සහේතුකකිරීමක් සිදු කොට ඇත - ම විසින් සිදු කරනු ලබන කාර්යය තවත් සහෝදර මාධ්‍යකරුවන් කිහිප දෙනෙකුගේ වෙහෙසක ප්‍රයත්නයන් වන්නේය. එහෙයින්, ම විසින් මා නිර්මාතෘවරයා යැයි කියා ගැනීම අසංස්කෘතික වේ. අසාන්ජ් විසින් මාධ්‍යකරණය සම්බන්ධයෙන් නව ප්‍රවණතාවක් හෙවත්, න්‍යායක් හදුන්වා දුන්නේය. මාධ්‍යකරණය තුළ ‘විනවිදශීලී‘ සහ ‘විද්‍යාත්මක‘ ප්‍රවේශයක් අසාන්ජ් විසින් නිර්මාණය කළේ යැයි කිව හැක.
තමාගේ හෝ හැකිනම් අනෙකාගේ නිර්මාණයක හිමිකාරීත්වය හෝ ගෞරවය තමා සන්තක කර ගැනීමේ දැඩි අරගලයක් කරමින් සිටින වැඩි පිරිසක් හමුවන හා දක්නට-අසන්නට ඇති තත්ත්වයකදී හා කාලයකදී, අසාන්ජ් නිරන්තරයෙන් පුද්ගලිකත්වයෙන් තොර වූ පොදු හිමිකමක් වෙනුවෙන් අරගල කරයි. අසාන්ජ් විසින් ආදරයෙන් හදා වඩා ගනු ලබන්නේ ‘ජූලියන් අසාන්ජ්‘ නම් වූ ඒක පුද්ගල කීර්ති නාමය නොව. ‘විකිලීක්ස්‘ නම් වූ පොදු සමාජ වස්තුවේ කීර්තිනාමයයි. නමුත්, අසාන්ජ්ගේ පුද්ගල කීර්ති නාමය වැඩි වර්ධනය වෙයි. නිර්මාණ හෝ වාර්තා හෝ විකිලීක්ස් හි වෙනයමක් වෙනුවෙන් හිමි වන ගෞරවය අසාන්ජ් විසින්, විකිලීක්ස් හි සියලු දෙනා සමග ආදරයෙන් සමව බෙදා ගත්තේය. නමුත්, එරෙහිව එන අභියෝග අවලාද අපහාස හෝ එන්තරවාසි වෙනුවෙන් ලිපිනය හෝ විත්තිකාරීත්වයේ නාමය පිරිනමණු ලබන්නේ අසාන්ජ් විසිනි. පොදු සමාජයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින අසාන්ජ්, පොදු සමාජය වෙනුවෙන් විත්ති කූඩුවේ සිට පිළිතුරු දීමට සූදානම් විය. අද වන විට අසාන්ජ්, ‘ඉලක්කයක්‘ වී ඇත්තේ අසාන්ජ්ගේ පොදු සමාජ පෙනී සිටීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසයි.
මාධ්‍යකරණය පිළිබද අසාන්ජ් නියම පොරක් වීම කෙරෙහි ස්වභාවික මූලාරම්භය තබන්නේ, 2008 දී සිදුකරනු ලබන ‘ගුවන්තනාමෝ බේ‘ සිර කදවුරේ සිද්ධී වාර්තාකරණයක් හා 2007 ජූලි 12 වෙනිදා සිදු කරනු ලැබූ ‘බැග්ඩෑඩ් ගුවන් ප්‍රහාර‘ වීඩියෝ පටය හරහායි. වසර 2006 දී ‘කවුන්ටර්-පන්ච්‘ (CounterPunch) පුවත්පත විසින් අසාන්ජ් පිළිබද ආන්දෝලනාත්මක හෙළිදරව්වක් කළේය. එනම්, අසාන්ජ් යනු, ‘ඔස්ට්‍රේලියාවේ සිටි දැවැන්තම හදුනා නොගත් හැකර් අසානජ්ය‘. දි ඒජ් (The Age) දිනපතා පුවත්පත විසින් අසාන්ජ් හදුන්වා දෙනු ලැබූයේ, ‘අන්තර්ජාල නිදහසක් වෙනුවෙන් සන්නද්ධ සටන්කරුවා‘ යනුවෙනි. අසාන්ජ්ට අනුව, අසාන්ජ් යනු - ‘ආත්මාර්ථකාමියෙක්‘.
අසාන්ජ් ආත්මාර්ථකාමියෙක් වන්නේ සියලු මාධ්‍යකරුවන් ‘රෙජීමයට සාපේක්ෂව ආත්මාර්ථකාමී විය යුතු වන්නේය‘ යන අදහසින් යැයි මා අනුමාන කරමි. අසාන්ජ් කිසි විටෙක පොදු සමාජයේ සාධාරණත්වය හා සුරක්ෂිතතාවය වෙනුවෙන් කරනු ලබන පෙනී සිටීම කිසිවෙක් වෙනුවෙන් කැප නොකළේය. පාවා නොදුන්නේය. එසේ, කරමින් නොසිටින්නේය. ‘ඕක ලියන්න එපා‘, යැයි අණ කර සිටීමකට හෝ ඉල්ලා සිටීමකට තබා කාරුණික ඉල්ලීමකට පවා අසාන්ජ් අවනත නොවීය. ‘ජීවිතේ ගැන හිතපං‘ වැනි මිත්‍රෙව්ශ තර්ජන පවා අසාන්ජ් නැවතීමන සමර්ථ නොවීය. ‘බඩු කාරයෙක්‘ හෝ ‘කොල්ලො කාරයෙක්‘ යන අන්ත නිර්ලජ්ජිත ක්‍රියාවන් පවා පාවා දෙමින් අසාන්ජ් නැවතීමට ගත් ප්‍රයත්නයන් සාර්ථක නොවිණි. අවසානයේදී, ‘උපත් පාලන කොන්ඩමයක් භාවිත නො කරමින් රමණය කිරීම‘ යන්න විසින් අසාන්ජ් සිරගත කිරීමට සමත් වුව ද අසාන්ජ් එයට ද අවනත නොවීය.
අසාන්ජ් මාධ්‍යවේදියෙක් ලෙස පිළිගැනීමට කිසිදු මාධ්‍ය සංවිධානයක් හෝ ඕස්ට්‍රේලියානු රජයද හැර කිසිදු රජයක් මෑතක් වන තෙක්ම සූදානම් නොවීය. එසේ වූයේ, අසාන්ජ්ගේ හෙලිදරව්වන් හෝ වාර්තාකරණයන් පිළිබද ‘අදහාගැනීමට‘ කිසිවෙක් සමත් නොවීම හා ‘දිරවා ගැනීමට අපහසු වීම‘ය. නමුත්, අසාන්ජ් ‘ද ක්‍රයි ඔෆ් බ්ලඩ්‘ ලිපිය වෙනුවෙන් ‘ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්‘ නම් රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයකින් ‘නව මාධ්‍ය සංවිධාන සම්මානය‘ ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල් විසින් 2008 දී ලබා දෙමින් යම් ප්‍රමාණයක අගැයීමකට ලක් වෙයි. අසාන්ජ්, ගවේෂණශීලී මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස පිළිගනු ලබන්නේ, Center for Investigative Journalism විසිනි. අසාන්ජ් නමට පූර්විකා කියවමින් ප්‍රධානය කරනු ලැබූ සම්මාන ද රාශියකි. TIME සගරාව මගින් පැවැත්වූ මත විමසුමක් මගින් වසරේ සම්මානනීය පුද්ගලයා ලෙස, 2010 දී ‘සෑම් ඇඩම්ස් සම්මානය‘ ලබා දුන්නේය.
අවසන ලියමි. මගේ කියැවීමට අනුව ජූලියන් අසාන්ජ් යනු, පොදු සමාජය හෙවත් ‘සරසවියේ මිතුරන් හා ඇදුරන් වෙනුවෙන් සංවේදී‘ වූ මිනිසෙකි. ඔහු කීර්තිය හෝ ලාභ අපේක්ෂාවෙන් යතුරු ලියනය නොකළේය. ‘හැක්‘ කිරීමට දරණ සෑම ප්‍රයත්නයම ‘ආතල් ගැනීම‘ නැමති පටු අරමුණින් එහා ගිය අනෙකක් වෙනුවෙන් කළ එකකි. සෑම අකුරක්ම අසාන්ජ් පිළිවෙළින් ලියනු ලබන්නේ, ‘හොද මිනිහෙක්‘ වීම හෝ ‘ඇග බේරා ගනිමින් සම්මාන ගැනීම‘ යන අරමුණු යටි හිතේ තබා ගනිමින් නොවේ. අසාන්ජ් විසින් සම්මාන ප්‍රධාන උත්සව හෝ සම්මාන වෙනුවෙන් කිසිදු අයදුම්පතක් යොමු කළ බවකට සාක්ෂි හමු නොවෙයි. එහෙයින්, ‘මීඩියා අයිඩෙන්ටියක්‘ හෝ සාදයකදී - මහමගදී අයෙක් වෙත දීමට ‘විසිටින් කාඩ්‘ එකක් හෝ නොමැතිව ඊ-මේල් (විදුලියනයක්) එකක් හා ‘ෆේස්බුක් ඉඩමක්‘ පමණක් ඔහුගේ නමින් අත්පත් කර ගනිමින් අඩි අට-දහය කාමරයක හැඩිවී ගිය මේසයක් උඩ තබා ගත් ‘ලැප්-ටොප්‘ පරිඝණකයක් හා ඩොන්ගලයක් මානාගෙන, බ්ලොග් අඩවියක් හරහා තොරතුරු දඩයම ඇරඹමින් අද වන විට, ‘යුක්තිය වෙනුවෙන් කෑ මොර දීමේ වරද‘ට ‘ඉලක්කයක්‘ වීම දක්වා දුර ගමනක් ගිය හා අනන්තයට මෙපිටින් නවතින්නේ කොතැනදැයි නිසි අනාවැකියක් කිව නොහැකි තැනක් දක්වා යමින් සිටින, ‘අප සමාජය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින‘ මිනිසා වන ජූලියන් පෝල් අසාන්ජ් වෙනුවෙන් පෙනී සිටිය නොයුත්තේ ද.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:1971 උපත්
කවුද බෝයි
Lucky Luke යන බෙල්ජියම් කාටූන් වැඩසටහන සිංහලට හඬ කවන ලද සිරස රෑපවාහිනියේ විකාශනය වූ කාටූන් වැඩසටහනකි. Lucky Luke, බෙල්ජියම් කාටූන් ශිල්පී Maurice De Bevere ගේ නිර්මාණයකි. මෙය, ලතින් ඇමරිකාවේ සිටින Cow Boy තරුණයෙක් පාදක කරගෙන ගොඩ නැඟුණු කාටුන් පටයකි.
යුරෝපානු ඉතිහාසය-වසර සියයේ යුද්ධය
වසර සියයේ යුද්ධය යනු ප්‍රංශයේ ජේෂ්ඨ කේප්ටියානු රජ පරම්පරාවේ නැතිවීමත් සමග හිස්වු ප්‍රංශ රජකිරුල සදහා රාජකීය නිවාස දෙකක් අතර දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැවති ගැටුමකි. මූලික තරඟ කරුවන් දෙපල වුයේ වැලෝයිස් (Volais) නිවහන හා ප්ලේටජෙනට් (Plantaganet) නිවහනයි. වැලෝයිස් නිවහන ප්‍රංශ රජකමට ඉල්ලුම් කළ අතර එංගලන්තයේ ප්ලේටර්ජෙනට් නිවහන ප්‍රංශය හා එංගලන්තය රජ කමට ඉල්ලුම් කරන ලදී. අංජවු නිවහන ලෙසද හැදින්වු එංගලන්තයේ ප්ලේටර්ජෙනට් රජවරුන්ගේ මූල ප්‍රංශයේ අංජවු හා නොර්මැන්ඩි ප්‍රදේශ වල පිහිටා තිබුණි. ප්‍රංශ සොල්දාදුවන් දෙපැත්තෙහිම සටන් කළ අතර බුර්ගන්ඩිවරු හා ඇක්විටෙන්වරු ප්ලේටජෙනට් පැත්තට වැඩි දායකත්වයක් ලබාදෙන ලදී.
මෙම ගැටුම 1337 සිට 1453 දක්වා වසර 116 ක් පුරාවට පැවතුණි. යුද්ධය කුඩා සාමකාල කිහිපයකින් හා දිගු සාමකාල දෙකකින් අතරමග විරාම සහිතව සිදු වන ලදී. අවසානයේදී එය ප්ලේටර්ජෙනට්වරු ප්‍රංශයෙන් නෙරපාදැමීමත් සමගම ඉවත් විය. (කැලයිස් පේල් හැර) 1360 සිට 1369 දක්වා හා 1389 සිට 1415 දක්වා තිබු දිගු සාමකාල දෙක අඩු කළ විට යුද්ධය වසර 81 ක් පුරාවටම පැවති ඇත.
යුද්ධය ඇත්ත වශයෙන්ම ගැටුම් ශ්‍රේණියක් වු අතර සාමාන්‍යයෙන් කොටස් තුනකට හෝ 4 කට බෙදීම සිදු කරනු ලැබේ. ඒවා නම් එඩ්වඩ් යුද්ධය (1337 – 1360), කැරොලයින් යුද්ධය (1369 – 1389) ලැන්කස්ටර් යුද්ධය (1412 – 1431) හා ජෝන් ඔෆ් ආර්ක් (1412 – 1431) ගේ පෙනී සිටීමෙන් පසු ඉංග්‍රීසි බලමුළුව ක්‍රමයෙන් හීන වී යාමයි. අනෙකුත් සමකාලීන යුරෝපීය ගැටුම් කිහිපයක් ද එංගලන්තය හා‍ප්‍රංශය අතර ගැටුමට සෘජුවම සම්බන්ධ වී තිබේ. ඒවා නම් පරම්පරාව පිළිබද බ්‍රිටන් යුද්ධය, කැස්ටිලියානු සිවිල් යුද්ධය හා රිටර්වරු දෙදෙනාගේ යුද්ධය වෙයි. වසර 100 යේ යුද්ධය යන වදන මෙම ක්‍රියාදාම ශ්‍රේණිය විස්තර කිරීම සදහා පසුව හදුන්වා දෙන ලද වදනකි.
සාධක ගණනක් නිසා මෙම යුද්ධයට ඓතිහාසික විශේෂත්වයක් උරුම වී ඇත. මූලිකවම පෙලපත් පිලිබද ගැටුමක් වුවත් මෙම යුද්ධය මගින් ප්‍රංශය හා ඉංග්‍රීසි ජාතිකත්වය පිළිබද අදහසට වේගයක් ලබා දෙන ලදී. යුධමය වශයෙන් එමගින් නව ආයුධ හා ශිල්පීය ක්‍රම බිහිවු අතර දැඩි අශ්වා රෝහකයන් විසින් අනසක පතුරුවා ගෙන සිටි වැඩ වසම් හමුදා පති ඉවත දමන ලදී. බටහිර රෝම අධිරාජ්‍ය කාලයේ සිට බටහිර යුරෝපයේ ප්‍රථම නැගිසිටිමේ හමුදාව මෙම යුද්ධය සදහා හදුනාවාදුන් අතර එමනිසා කුලී ජනයාගේ භූමිකාව බොහෝ සෙයින් වෙනස් විය. මේ සියල්ල නිසා මෙන්ම එහි දිගු කාලය නිසා එය මධ්‍යතන යුධ ඉතිහාසයේ වඩාත් විශේෂිත ගැටුම් වලින් එකක් ලෙස සැලකිය හැක. ප්‍රංශයේ සිදු වු ඉංග්‍රීසි ආක්‍රමණ, සිවිල් යුද්ධ, මරණීය වසංගත, දුර්භික්ෂ හා කුලී හමුදා මංකොල්ල කරුවන් බවට පත්වීම මගින් එහි ජනගහනය 2/3 කින් අඩුවන ලදී.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Hundred_Years_War
ඈන් ෂ'ලි
ඈන් ෂ'ලි යනු ලූසි මෝඩ් මොන්ටගෝමරි නමැති කතුවරිය විසින් 1908, තම පළමුවන නවකථාව වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඈන් ඔෆ් ග්‍රීන් ගේබල්ස්  ග්‍රන්ථයෙහි කල්පිත චරිතයකි. ඈන්ගේ කථාව මොන්ටගෝමරිට පහළවූයේ තම නෑදෑයෙක් පිරිමි දරුවෙකු ඇති දැඩි කිරීමට ගත් අවස්ථාවක පිරිමි දරුවෙකු වෙනුවෙන් ගැහැණු දරුවකු ලැබුණු විටකය. ඈන්ගේ පෙනුම එසේ විස්තර කිරීමට කතුවරියට පෙළඹුනේ මෙට්රොකපොලිටන් යන සඟරාවේ,  තම නොදැන සිටි එවලින් නෙස්බිට් නමැති අපකීර්තිමත් සුරූපිකාවකගේ ඡායාරූපයකිනි.
චරිත විස්තරය
මුල්වරට ඈන්ව ඉදිරිපත්වුයේ රතු පැහැති කෙස් ඇති අනාථ ගැහැනු ලමයෙකු ලෙසිනි. ඇය "කොර්ඩීලියා" නමින් ඇමතීමට බලකර ඉල්ලන ලදි. ඇය "කොර්ඩීලියා" නමින් ඇමතීමට බලකර ඉල්ලන ලදි. ඇය උත්සහවන්ත සේම බුද්ධිමත් ළමයෙක් වු පරිදි, ප්රීළතිමත් සහ චිත්තොත්පාදකද විය. එනමුත් ඇයට තම කොන්ඩය කිසිසේත්ම කැමති නොවිය. එය ගැන වීහිලුවලට ලක්වීමටද අකමැති විය. අවසානයේදී ඈන් තම කොන්ඩය "තඹවත්" පැහැති යැයි තම සිත සමග සාමාදානයට පත් වූහ. එසේ නමුත් ඇයගේ අනිකුත් ගතිලක්ෂන නිථ්යඹ වෂයෙන් පැවතිනි.
ග්‍රන්ථමාලාවේ දළ විෂ්ලේෂණය
මාර්තු 1865 ඈන් නෝවා ස්කොටියා වල උපත ලැබුවේය. තම ළමාකාලයේ වැඩි කලක් එහි ගත කරපු ඈන්, ළදරුවෙකු වූ පලමු මාස 3හි අනාථ විය. මෙයට හේතු වූයේ ඈන්ගේ දෙමපියන් වූ ගුරුවර වොල්ටර් සහ බර්තා ෂර්ලී උණ සන්නිපාතයෙන් අන්ථ්රාටවට පත්වීමෙනි. කිසිම නෑදෑවෙකු නොසිටි ඈන්ව හදාවඩාගැනීමට ගත්තේ ෂර්ලී පවුලට ගෘහ සේවා කරපු තෝමස් මහත්මියයි. තෝමස් මහත්මිය නැතිවීමත් සමග, ඈන් හැමොන්ඩ් පවුලත් එක්ක පදිංචි වීය. අවුරුදු කීපයකට පසු ඇයව හෝප්ටවුන් නගරයේ අනාථ මඩමකට යවන ලදි.
අනාථ මඩමින් පසුව, ඈන්ව තම කැමතිම නගරය වූ "ප්‍රින්ස් එඩ්වර්ඩ් අයිලන්ඩ්" නගරයේ මැතිව් හා මැරිල්ලා කත්බර්ට් කියන සහෝදාර-සහෝදාරිය තම නිවසේ වැඩකටයුතු කිරීමට ඉල්ලු නමුත් මෙම වැරදීමෙන්, ඈන්ව ඔවුන්ගේ නිවසට යවන ලදි. මැතිව් හා මැරිල්ලා තම "ග්‍රීන් ගේබ්ල්ස්" කුඹුරට අවෂ්ය වූ කොලුවා වෙනුවට සම්බ වූ පොඩි ඈන්ව, මැතිව් විසින් බොහො හුරතලයට ලක් විය. මෙයට හේතු වූයේ ඈන්ගේ කරුණවන්ත හිතයි. එනිසා මැතිව්ට ඈන්ව තියගැනීමට මැරිල්ලාට ඒත්තු ගැන්වුයේය. කලකට පසු ඈන් අසල්වැසි රේචල් ලින්ඩ් මහත්මිය සමග රණ්ඩුවට යැමෙන් අනිකුත් අසල්වැසියන් ඇයගේ චරිතය හට අප්‍රසාදයක් දක්වන්නට පටන්ගැනීමත් සමගම ඈන් තම හැසිරීම ගැන ලින්ඩ්ගෙන් සමාව ඉල්ලුවේය. පසුව ඈන්, ඩයනා බැරි සමග අඹ යාලුවෝ ලෙසින් කල් ගත කලේය. ඒ යාලුකමද තාවකාලිකව, ඩයනාගේ මවගේ විරෝධය හේතුවෙන් නතර විය. මෙය, ඈන් වැරදීමකින් රසපානය ලෙස සිතු මැරිල්ලාගේ නිවෙස් මුද්‍රිකපානයෙන් ඩයනා  බීමත්වීමෙන් හට ගැන්වු ප්‍රශ්නයක්ය.
හැබැයි ඩයනාගේ චූටි නංගිව බේරාගැනීමත් එක්කම, ඈන් ඩයනාගේ නතරවුණු ‍යාලුකම යලි ආරම්භ විය. ඈන්ට අවුරුදු 3ක් වැඩිමල් ගිල්බට් බ්ලයිත් සමග සංකීර්ණ වූ සම්බන්ධතාවයක් පැවතුනි. ගිල්බට් ඈන්ට මුල්කල බොහොසෙයින් විවිධාකාර ඇනුම්පද කියා කරදර කලේය. මේ දෙදෙනාගේ ප්‍රේම-වෛර සම්බන්ධය දිගටම, විෂ්ව විද්‍යලයට පිවිසීමෙන් අනතුරුවටද කල් පැවතුනි. මැතිව්ගේ මරණයෙන් සහ මැරිල්ලාගේ ඇස් පෙනීම දුර්වලවීමෙන් පසුව, ඈන් තමන්ට රෙඩ්මොන්ඩ් විද්‍යාලයට ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබුණු නමුත්, ඔවුන් දෙදෙනා රැක බලාගැනීම පිණිස එය ප්‍රතික්ෂේප කලේය. ඒ අතර ගිල්බට් එම විද්‍යාලයටම ගොස් තම උපාධිය ලබාගෙන ඇවොන්ලියාහි අලුත් ගුරුවරයා ලෙස පත් වුණු නමුත්, ඈන් වෙනුවෙන් ඔහු එය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් ඈනට එම රැකියාව ලැබිණි. ගිල්බට් කල කරුණාවන්ත ක්‍රියාව හේතුකොටගෙන, ඈන් ඔහුව සැබෑ යහලුවෙකු ලෙසින් පිලිගැන්වු නමුත් විටින් විට කරන විහිලු තහලු හෙයින් එය කෙරෙහි තම අකමැත්ත ප්‍රකාශ කලේය. රේචල් ලින්ඩ්ගේ සැමියා නැතිවීමත් සමග ඈය මැරිල්ලාත් එක්ක ග්‍රීන් ගේබල්ස් හි නතර විය. මෙය හේතුකොටගෙන ඈන් තම අධ්‍යාපනය යලි ඇරඹීමට තම හිත හදාගත්තේය.
ඈන් රෙඩ්මොන්ඩ් විද්‍යාලයට පිවිසු කල, ගිල්බට්ද ඇතුලු විය. මෙහිදී ඔවුන් දෙදෙනාගේ යාලුකම වැඩි වුනේ ගිල්බට් ඈන් කෙරෙහි ප්‍රෙමාන්විත යොජනාවක් ප්‍රකාශ කල හෙයිනි. එසේවුනත්, ඈන් මෙයට විරුද්ධ වීමත් සමග දෙදෙනා දුරස් වූහ. අවුරුදු 2කට ඈන් රෝයි නමැත්තා සමග සම්බන්ධයක් පැවතු නමුත් ඔහු ඈන්ට විවාහ යෝජනාවක් දුන් අවස්ථාවේ ඇය රෝයිට නොව ගිල්බට්ට මාරාන්තික ලෙස උණ සන්නිපාතය හැදුනු කල  සැබැවින්ම ඔහුට ප්‍රේම කරන බව ඇයට අවබෝධ විය. ගිල්බට් සුව වූ පසු, ඈන්ට නැවත විවාහ යෝජ්නාවක් දුන් විට, ඇය එය පිලිගෙන දෙදෙනා අවුරුදු 3කට විවාහ ගිවිසුමක් යටතේ තම සම්බන්ධය පැවතුනි. ඈන් තම මුදුව කෙරෙහි අකමැත්තක් දැක්වූයේ එය දියමන්තියක් වෙනුවට මුතු ඇටයක් වූ හෙයිනි. ඈන් උපාධිය ජය ගැනීමෙන් පසු තම ගුරුවර රක්ෂාව යලි ඇරඹූ අතර ගිල්බට් වෛද්‍ය විද්‍යාලයට ඇතුලු විය. දෙදෙනාගේ විවාහ ජීවිතයේ වැඩිහරියක් ග්ලෙන් ශාන්ත මේරි ටවුමේ ගත විය. ඔවුනට දරුවන් 7ක් දෙනෙක් ඉපදුන ලදි. "ජොයිස්", උපතේදී අන්ත්‍රා විය. ජේම්ස් හෙවත් "ජෙම්", වෝල්ටර් කත්බට්, ඩයනා නොහොත් "ඩී", ඈන් හෙවත් නැන්, ෂර්ලි සහ බර්තා මැරිල්ලා නොහොත් රිල්ලා.
අනිකුත් ග්‍රන්ථ
ඈන් ඔෆ් ග්‍රීන් ගේබල්ස්(1908) හැර කතුවරිය විසින් ඈන්ව තවත් පොත් රැසක මූලික චරිතය කොටගෙන ලියා ඇත. ඒවනම්,
ග්‍රන්ථ මාලාවට අදාල අනිකුත් කතා
රේන්බෝ වැලී(1909), මෙය ඈන්ගේ දරුවන්ගේ ජීවිත වටා ගොතා ඇති කතාවකි. රිල්ලා ඔෆ් ඉන්ගල්සයිඩ්(1921) ඈන්ගේ බාලම දරුවා වූ රිල්ලා පළමුවන ලෝක යුද්ධයේදී සිටි ආකාරය ගැන ලියා ඇත. ක්‍රොනිකල්ස් ඔෆ් ඇවොන්ලියා හෙවත් ඇවොන්ලියාහි වංශකථා සහ "ෆර්දර් ක්‍රොනිකල්ස් ඔෆ් ඇවොන්ලියා" නමැති කෙටි කතාද ප්‍රකාශ වූහ. "ද බ්ලයිත්ස් ආර් ක්වෝටඩ්" හෙවත් "ද රෝඩ් ටු යෙස්ටර්ඩේ" ග්‍රන්ථයේ ඈන් මිත්තණියක් ලෙස තම මුනුපුර මිනිපිරියන්ගේ ජීවිත කතා ගැන ලියා, ලූසී මෝඩ් මොන්ටගෝමරී 1942දී අන්ත්‍රා විය. ඈන්, බඩ්ජ් විල්සන්ගේ "බිෆෝ ග්‍රීන් ගේබල්ස්" ග්‍රන්ථයේ තම මුල් අවුරුදු 11 සමග තම දෙමාපියන් දෙදෙනාගේ ප්‍රීතිමත් විවාහ ජීවිතයද ගත වූ ආකාරය විස්තර විය.
විජය කුමාරණතුංග
කෝවිලගේ ඇන්ටන් විජය කුමාරතුංග (දෙමළ: விஜய குமாரணதுங்க) විජය කුමාරණතුංග, ලෙසින් හඳුන්වන මොහු ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවෙහි ජනප්‍රියතම නළුවෙකුද, දේශපාලනඥයෙකුද වන අතර, ඔහුගේ බිරිඳ හිටපු ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග මහත්මියයි. සරසවිය පුවත්පතේ තිබූ දැන්වීමක් අනුව සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට පෙනී සිටීමෙන් අනතුරුව මනමාලයෝ චිත්‍රපටයේ සමූහ දර්ශනයකට පෙනී සිටිමින් චිත්‍රපට රංගනයට අවතීර්ණවු විජය කුමාරතුංගයන් සුගතපාල සෙනරත් යාපාගේ හන්තානේ කතාව චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් රඟමින් සිනමාවේ දුර ගමනකට අත්පොත් තැබීය.
පෙර අවධිය
මොහුගේ මුල් නාමය විජය කුමාරණතුංග වුවත් පසුකලෙක තම නාමය විජය කුමාරතුංග ලෙස වෙනස්කර ගැනීය. විජය කුමාරතුංග 1945 වර්ෂයේ ඔක්තෝම්බර් මස 09 වැනි දින රාගම මහ රෝහලදී උපත ලබා ඇත. පියා කෝවිලගේ බෙන්ජමින් කුමාරණතුංග ගම්මුලාදෑනි වූ අතර මව බියට්‍රිස් කුමාරණතුංග වූවාය. පවුලේ සහෝදර සහෝදරියන් තිදෙනෙකි සිඩ්නි කුමාරණතුංග, විවියන් කුමාරණතුංග, රූපා කුමාරණතුංග වන අතර සීදූව මහා විද්‍යාලය, කඳාන ද මැසනද් විදුහල සහ කොටහේන ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලයන් හිදී අධ්‍යාපනය හැදෑරීය. 1978 පෙබරවාරී 20 දින එකළ සිටි අගමැති වරයෙකු වූ සොලමන් වෙස්ට් රිජ්වේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක(එස්.ඩ්බ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක) මහතාගේ හා ලෝකයේ ප්‍රථම අගමැතිනිය වූ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ දියණියක් වූ චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායකව විවාහ කරගන්නා ලදි. මෙම දෙපලට දුවෙකු (යශෝධරා කුමාරණතුංග) සහ එක් පුතෙකු(විමුක්ති කුමාරණතුංග) ද සිටී. පදිංචිව සිටියේ අංක 4/4,පොල්හේන්ගොඩ පාර,කොළඹ 05. දරණ නිවසෙහිය. සිනමාවට අවතීර්ණ වීමට පෙර 'සිතිජය' නම් ගීත නාට්‍යයක රඟපා ඇත.
සිනමා දිවිය
විජය කුමාරතුංගගේ ප්‍රථම චිත්‍රපටය හන්තානේ කතාව ඔහු එහි ප්‍රධාන චරිතය රඟනු ලැබූවා. ඉන් පෙර චිත්‍රපට දෙකක සහය චරිත රඟපා ඇත, ඔහු තම දිවි ඇතිතෙක් චිත්‍රපට 114ක ප්‍රධාන චරිතයට රඟපා ඇත. එයා දැන් ලොකු ළමයෙක් (1975), පොන්මනී (1977), බඹරු ඇවිත් (1977), ගඟ අද්දර (1980), බැද්දේගම (1980), පාර දිගේ (1980), මහ ගෙදර (1980), කැඩපතක ඡායා (1989) සහ ක්‍රිස්තු චරිතය (1990) ඒ අතර වේ. ඔහු විසින් දිනගන්නා ලද සම්මානද අතිමහත්ය. සරසවිය ජනප්‍රියතම නළුවා සම්මානය 1983 සිට 1988 තෙක් නොකඩවා දිනාගනු ලැබීය. එය සිනමාවේ වාර්ථාගත පිහිටුවීමකි. ඔහු මිය ගිය පසුද හොඳම නළුවා ලෙස කැඩපතක ඡායා හි ඔහුගේ රංගනයට සම්මාන ලැබූවා. මෙම චිත්‍රපටිය තිරගත වූයේ 1989දී එනම් ඔහු මියගොස් වසරකට පසුවයි. ඔහු සරසවිය හොඳම පසුබිම් ගායකයා සම්මානය දෙවතාවක් දිනාගෙන ඇත ( "සහරාවේ සිහිනය"(1990) චිත්‍රපටයට - "වළාකුළක් ගෙන මුවා කරමු හිරු" & "දොළොස් මහේ පහන" චිතපටයට - "සාරා ගුවන විද නැගුන"). එසේම, ඔහු ගායනා කල ගීත සංඛ්‍යාව 100කටත් වැඩි සේම ඔහුගේ ගීත කැසට් 10ක්ද නිකුත් කෙරිණ.(ගඟ අද්දර, කවුලුව අතරින්, වේදනා, දිනකර පායා, විජය ගී, සීත රැයේදී, මංගල නැකත, සුදු දුව, රූස්ස ගහ ලඟ) මෙම ඔහුගේ කිසිදු ගීතයකින් හෝ කැසට් පටයකින් ඔහු කිසිම සත පහකවත් මුදලක් ගෙන නොමැත. ඔහු මෙම සිනමා දිවියේදී "ගොඩ් කින්ග්" නම් ඉංග්‍රීසි නැටහොත් බටහිර චිත්‍රපටියක රඟපා ඇත. එසේම "නැංගුරම්" නැමැති දමිල චිත්‍රපටියකද දස්කම් පා ඇත. ඔහු විසින් නිෂ්පාදනය කරණු ලැබූ ප්‍රථම චිත්‍රපටිය "වරදට දඬුවම්"(1989) තිරගත වූයේ ඔහුගේ මරණයෙන් පසුවය. අවසන් චිත්‍රපටිය "ඇය ඔබට බාරයි" එළිදැක්වූයේ 1997 වර්ෂයේදීයි.
දේශපාලන ක්‍රියාන්විතය
විජය සමසමාජ පක්ෂයෙන් තම දේශපාලන දිවිය ආරම්භ කරන ලදි. 1977 මහ මැතිවරණයේ දී කටාන ආසනයෙන් ශ්‍රී.ල.නි.ප. යෙන් තරඟ වැදී මනාප 19738ක් ලබා ගැනීය. ඔහු ක්‍රියාකාරී ලෙස 1982දී හෙක්ටර් කොබ්බෑකඩුව දිනවීම සඳහා සටන් වැදින. මැතිවරණයයෙන් පසුව ඔහුව නැක්සලයිට් චෝදනා මත 1982 නොවැම්බර් 19 දා හිර ගෙදරට නියම වූවා. 1983 ජනවාරි 18 දින ඔහුව නිදහස් කරන ලදි. * ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට එක්වීම - 1977 ශ්‍රීලනිප ට එක්වීමෙන් මහ මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීම. 1983 අතුරු මැතිවරණය මහර ආසනයෙන් මනප 24899ක් ලබා ගැනීය. 1984 අතුරු මැතිවරණය මින්නේරිය ආසනයෙන් ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂයෙන් තරඟ වැදී මනාප 10568 ක් ලබා ගැනීය.
1986දී යාපනයට යාම
1986දී විජය කුමාරණතුංග 'එල්.ටී.ටී කඳවුරු ප්‍රදේශයට ගොස් නල්ලූර් මුරුගන් කෝවිල වැඳ, දමිල ජනයන් හමුවීමෙන් පසු එල්.ටී.ටීය තරුණ නායකයින් හමු විය. පසුව ඔවුන් විසින් ආපිට ශ්‍රී ලංකා හමුදා කඳවුරු වෙත එවන ලදි.
ඝාතනය
විජය කුමාරතුංග, 1988 පෙබරවාරි 16 දින මධ්‍යහන 12.20ට පමණ, ඔහුගේ නිවස ඉදිරිපිට සිටියදී, යතුරුපැදියකින් පැමිණි ඝාතකයන් දෙදෙනෙක් ටී 56 වර්ගයේ ප්‍රහාරක ගිනි අවියකින් වෙඩි තබා බරපතල තුවාල සිදුකොට පළා යන ලදී. රෝහල වෙත රැගෙන ගියද එහිදී ඒ වන විට, ඔහු මිය ගොස් ඇති බව හෙළි වූ අතර වෙඩි තැබූ අවස්ථාවේම ජීවිතක්ෂයට පත් වන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ. නඩු තීන්දුවේ දැක්වෙන පරිදි ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ නායකත්වය උපදෙස් දී තිබුණේ ජනතාවට මෘත ශරීයය හඳුනාගත නොහැකි වන පරිධි හිස විනාශ වන ලෙස වෙඩි තැබීමටයි. ඒ අනුව ඝාතකයා මුලින් පිටුපසින් වෙඩිතබා විජය බිම වැටුණු පසු ළඟට ගොස් හිස කුඩුවන ලෙස පතරොම් වැලක් නිමවන තෙක් වෙඩි තබා තිබිණි.
අවමංගල්‍ය උත්සවය හා පසුව
විජයගේ අවමංගල්‍යයෝත්සවය විශාල ජනකායකගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවත්වුණි. හිසට එල්ල වූ වෙඩි පහර නිසා විරූපී තිබුණ මෘත දේහයේ හිස කොටස ආවරණය කොට තිබුණි. ඔහුගේ අවසන් කටයුතු 1988 පෙබරවාරි 21 දින කොළඹ නිදහස් චතුරස්‍රයේදී සිදු කරනු ලැබුණි. අවමංගල්‍යය කටයුතු එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සංවිධානයෙන් කරන ලදී. අවමංගල්‍ය උත්සවය සජිවීව රූපවාහිණිය ඔස්සේ විකාශනය කෙරුණු අතර ලංකාවේ අවමංගල්‍ය උත්සවයක් එසේ විකාශනය කළ පළමු අවස්ථාව එය විය. ඔහුගේ මරණයත් සමඟ පුද්ගලයෙක් ගිනි තබාගත් බව හා කිහිප දෙනෙකු දිවිනසා ගත් බවද වාර්තා වන අතර ඔහුට හිතවත්ව සිටි ඡායාරූප ශිල්පියෙක් ද ආහාර නොගෙන බීමතින් සිට පසුව මියගිය බව සඳහන් වේ. ඔහුගේ මරණය සිදුවූ අඟහරුවාදාව (1988 පෙබරවාරි 16), "භයානක අඟහරුවාදා" නැතහොත් "අඳුරු අඟහරුවාදා" යනුවෙන් හැඳින්වේ.
ඝාතනය පිළිබඳ පරීක්ෂණ
හොන්ඩා සීසී 200 වර්ගයේ, 90 ශ්‍රී 4320 යටතේ ලියාපදිංචිත ඝාතනය සඳහා යොදාගත් යතුරු පැදිය පසුව කළුබෝවිල රෝහල අසලින් සොයාගන්නා ලදී. යතුරු පැදියේ පසුපස පැමිණි, වෙනත් අනුවර්ත නාමයන්ගෙන් ද පෙනී සිටි ලයනල් රණසිංහ, වෙඩි තැබූ පුද්ගලයා බවටත් යතුරු පැදිය පැදවූයේ ටාසන් වීරසිංහ බවටත් පසුව හෙළි වූ අතර ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගෙන ප්‍රශ්න කරන ලදී. ඔහු ඉන්දු ලංකා ගිවිසුමට සහාය දැක්වීම, බලය විමධ්‍යගත කරන පළාත් සභා ක්‍රමයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, සහ දමිළ බෙදුම්වාදී PLOTE හා EPRLF සංවිධාන සමඟ එක්ව ඔහුගේ පක්ෂයේ පිරිසකට අවි පුහුණුව ලබා දිම ඊට හේතු ලෙස කියැවුණි. ඝාතකයේ සැලසුම්කරු ජයන්ත හෙවත් ලලිත් විජේරත්න බවත් ඊට තොරතුරු රැස් කරන ලද්දේ කොලොන්නාවේ පියසිරි බවත් ඒ සඳහා පිළියන්දල සෙන්ට් මිචෙල් හෝටලයේ සාකච්ඡා පැවැත්වූ බවත් ඔවුන් විජය කුමාරතුංගව ඝාතනය කිරීමට 1980 පමණ සිට වෑයම් කර ඇති බව ද ලයනල් හෙවත් ගාමිණී ලබා දුන් පිටු 141ක කට උත්තරයේ සඳහන් විය.
පසුව විජය කුමාරතුංග මහතාගේ බිරිඳ වන චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මැතිණිය 1994 ජනාධිපති ධූරයට පත් වූ අතර ඉන් පසුව තම සැමියාගේ මරණය පිළිබඳ සෙවීමට විශේෂ ජනාධිපති කොමිසන් සභාවක් 1995 පෙබරවාරි 16 වැනිදා පත් කළාය. කොමිසමේ සාක්ෂි විභාගය 1995 අප්‍රේල් 14 වැනිදා ආරම්භ කරන ලද අතර එය විසින් 1995 දෙසැම්බර් 15 වැනිදා දක්වා මාස 08ක් සාක්ෂි විභාග කරන ලදී. කොමිසම ඉදිරියේ පුද්ගලයින් 72ක් සාක්ෂි දුන් අතර එම සාක්ෂි පිටපත වෙළුම් 15කින් සහ පිටු 3,441කින් සමන්විත විය.
වෙනත් සම්මාන
1975 හත්වැනි විචාරක සම්මාන උලෙළ කුසලතා සහතික (‘අහස් ගව්ව’) ‍හොඳම සහාය නළුවා 1987 - ජනාධිපති සම්මාන (‍'දෙව්දුව’) නිර්මාණශීලී රංග කුසලතා 1990 (‘කැඩපතක ඡායා’) - OCIC සම්මාන ‍හොඳම නළුවා (‘කැඩපතක ඡායා’) ස්වර්ණ සංඛ සම්මාන -1990
මේවාද බලන්න
විජය කුමාරතුංග ගැයූ ගීත විජය කුමාරතුංග සිනමාගමනය සිංහල සිනමාව සරසවිය සම්මාන
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1945 උපත් ප්‍රවර්ගය:1988 මරණ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටි නළුවන් ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
අප්‍රේල් 30
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රේල් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ඝාතනය කෙරුණු කවියන්ගේ රාත්‍රිය
ඝාතනය කෙරුණු කවියන්ගේ රාත්‍රිය යනු, 1952, අගෝස්තු 12 දිනදී, සෝවියට් සංගමයෙහි,  මොස්කව්හී, ලුබියන්කා සිර ගෙදරදී සෝවියට් යුදෙව්වන් දහතුන්දෙනෙක් මරා දැමීමයි. අත්අඩංගුවට ගැනීම් මුලින්ම සිදු වූයේ 1948 සැප්තැම්බර් සහ 1949 ජූනි මාස වලදීය. සියළු විත්තිකරුවෝ, චරපුරුෂ කාර්යය සහ රාජ ද්‍රෝහිත්වය මෙන්ම වෙනත් බොහෝ අපරාධ සිදු කළැයි ව්‍යාජ ලෙසින් චෝදනාවන්ට පාත්‍රව සිටියහ. ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් පසුව, වසර තුනක් තිස්සේ, වධහිංසාවට පත් කොට, තලා පෙළා, සහ එකලී කොට ඉන්පසුව විධිමත් ලෙසින් චෝදනා වලට ලක් කරනු ලැබූහ. චූදිතයන් අතර යිඩ්ෂ් ලේඛකයන් පස් දෙනෙක් සිටි අතර, ඔවුන් සියළු දෙන ෆැසිස්ට්-විරෝධි යුදෙව් කාරක සභාවේ සාමාජිකයෝ වූහ.
සී. පී. ද සිල්වා
චාල්ස් පර්සිවල් ද සිල්වා (1912 අප්‍රේල් 16 – 1972 ඔක්තෝබර් 9) ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ දේශපාලනඥයෙක් සහ සිවිල් සේවකයෙක් විය. ඔහු මුදල් අමාත්‍ය, ඉඩම්, ඉඩම් සංවර්ධන සහ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කර ඇත. සහ විදුලිබල හා වාරිමාර්ග අමාත්‍ය, සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ සභාපති, පසුව එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකු ලෙස එක්විය.
දකුණේ බලපිටිය නගරයේ උපත ලද ඔහු අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයෙන් සහ ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර ලංකා විශ්වවිද්‍යාල විද්‍යාලයෙන් සහ ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ගණිතය හදාරා ඇත. කීර්තිමත් ලංකා සිවිල් සේවයට සම්බන්ධ වෙමින් ඔහු උතුරු මැද පළාතේ උප දිසාපතිවරයෙකු ලෙස සේවය කළ අතර, ඩී.එස්. සේනානායක මහතාට පළාතේ කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති සඳහා සහය වෙමින්, ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා යටතේ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශයේ ඉඩම් සංවර්ධන අධ්‍යක්ෂ ලෙසද සේවය කළේය. තාත්තා ලංකාවේ ප්‍රථම අග්‍රාමාත්‍යවරයා වන විට කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයා විය. බාල සේනානායක සමඟ ඇති වූ විරසකයෙන් සී. පී. ද සිල්වා රාජ්‍ය සේවයෙන් ඉල්ලා අස්විය.
අලුතින් පිහිටුවන ලද ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙන් දේශපාලනයට පිවිසි ඔහු 1956 මහ මැතිවරණයෙන් එස්. ඩබ්ලිව්. ආර්. ඩී. බණ්ඩාරනායකගේ විශිෂ්ට ජයග්‍රහණය සඳහා ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළ අතර ඉහළම කැබිනට් අමාත්‍යවරයා බවට පත්විය. 1959 දී බණ්‌ඩාරනායක මහතා ඝාතනයට ලක්‌ වූ අවස්‌ථාවේ, ඔහු විසින්ම ලන්ඩනයට ගොස්‌ සැකකටයුතු විෂ ශරීරගත වී සුවය ලබමින් සිටියදී, බණ්‌ඩාරනායකගෙන් පසු අගමැති වීමේ අවස්‌ථාව ඔහුට මග හැරී ගියේය. ලංකාවට ආපසු පැමිණි ඔහු නිදහස් පක්ෂයේ නායකත්වය භාරගත් නමුත් එහි විවිධ කොටස් එක්සත් කිරීමට අපොහොසත් වූ අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුවේ පරාජයට පත් කිරීමට පෙර කෙටි කාලයක් විපක්ෂ නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය. එහෙත් ආණ්ඩුකාරවරයා නැවත මැතිවරණයක් ඉල්ලා සිටීම නිසා ඔහුගේ ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමේ උත්සාහය අසාර්ථක විය.
බණ්ඩාරනායකගේ වැන්දඹු බිරිඳ සිරිමා බණ්ඩාරනායක පක්‍ෂයේ නායිකාව ලෙස පිහිටුවා 1960 ජූලි මහ මැතිවරණයෙන් පක්‍ෂය විශාල ජයග්‍රහණයක් ලබා ගැනීමට ඔහු සමත් විය. සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිනිය සහ ඇයගේ හිතවත් පිරිස විසින් කුල භේදයෙන් කොන් කළ ඔහු නිදහස් පක්‍ෂයේ දේශපාලනඥයින් දහතුනක් විපක්‍ෂයට ගෙන ගොස් පාර්ලිමේන්තුවේදී ආණ්‌ඩුව පරදවා නව මැතිවරණවලින් එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය සිය නව පක්‍ෂයේ සහාය ඇතිව ජයග්‍රහණය කළේය. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්‍ෂයේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ඉන් පසුව බිහිවූ ජාතික ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරයෙකු බවට පත්විය. කෘෂිකර්මාන්තය සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධනය වෙනුවෙන් ප්‍රබලව පෙනී සිටි ඔහු උතුරු මැද පළාතේ විශාල කෘෂිකාර්මික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති රැසක ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. වසර දහඅටක් අඛණ්ඩව පාර්ලිමේන්තුවේ කටයුතු කිරීමෙන් පසු 1970 මහ මැතිවරණයෙන් ඔහුට ආසනය අහිමි විය.
මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
බළපිටියේ සහ ගාල්ලේ සිවිල් සේවයක් ඇති ප්‍රොක්ටර්වරයෙකු වූ සී. ආර්. ද සිල්වාට හා ඔබිනමුණි ඇඩ්ලින් ද සිල්වා ට දාව බලපිටියේ රන්දොඹේ උපත ලැබූ අතර ඔහුට සහෝදරයන් තිදෙනෙක් සහ සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සිටියහ. ඔහුගේ සොහොයුරු ඒ. එච්. ද සිල්වා ඔවුන්ගේ පියාගේ සේවය භාරගත් අතර ඔහුගේ අනෙක් සහෝදරයා වන මෙරිල් ද සිල්වා සමඟ පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය. ඔහුගේ සොහොයුරිය වන ග්ලැඩිස්, ආර්ටී ද සිල්වා සමඟ විවාහ වූ අතර අනෙක් සහෝදරිය ස්ටෙලා ළමා රෝග විශේෂඥවරියක් වූවාය. ඔහුගේ සොහොයුරු වෛද්‍ය එල්. බී. ද සිල්වා වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයට අනුයුක්තව සේවය කළ පර්යේෂකයෙකි. ඔහු කොල්වින් ආර් ද සිල්වාගේ ඥාති සහෝදරයෙකි.
ඔහු අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක විද්‍යාලයෙන් සහ ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර එහිදී ග්‍රෙගරි ශිෂ්‍යත්වය, මිලර් සම්මානය දිනාගෙන ප්‍රධාන ශිෂ්‍යයා බවට පත්විය. ඉන්පසු ඔහු ලංකා විශ්වවිද්‍යාල විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර එහිදී ඔහු B.Sc උපාධියක් ලබා ගත්තේය. 1933 දී ගණිතය (පළමු පන්තිය) ඉන්පසු ඔහු පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයනය සඳහා ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් විය.
සිවිල් සේවය
එක්සත් රාජධානියේ ලංකා සිවිල් සේවා (CCS) ප්‍රවේශ විභාගයට පෙනී සිටි ද සිල්වා 1935 දී ඇතුළත් කර නැවත දිවයිනට පැමිණි පසු යාපනය කච්චේරියේ කැඩෙට් නිලධාරියෙකු ලෙස පත් කරන ලදී. වයස අවුරුදු 23 දී, ඔහු CCS සඳහා ඇතුළත් වූ ලාබාලම අයගෙන් කෙනෙකි. කැඩෙට් නිලධාරියෙකු ලෙස පුහුණුව අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු පුත්තලම සහකාර දිසාපති (AGA) ලෙස පත් කරන ලදී. අනතුරුව කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය ඩී.එස්.සේනානායක මහතා විසින් පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ ඔහුගේ කෘෂිකාර්මික ව්‍යාපෘති ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා එම දිස්ත්‍රික්කයේ AGA ලෙස සේවය කිරීමට ඔහුව තෝරා ගන්නා ලදී. ද සිල්වා පොළොන්නරුවේදී රිචඩ් අලුවිහාරේ යටතේ සේවය කළ අතර මින්නේරිය ජනපද යෝජනා ක්‍රමය ස්ථාපිත කිරීමේදී ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ඉන් අනතුරුව ඔහු කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයාගේ සහකාර ලේකම්වරයා ලෙස පත් කෙරුණු අතර සේනානායක මහතාගේ කෘෂිකාර්මික වැඩසටහන් සඳහා සහාය විය. පසුව ඔහු අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ සහකාර දිසාපති ලෙස පත් කරන ලදී. 1945 දී සහකාර ඉඩම් කොමසාරිස්වරයෙකු වූ ඔහු 1949 දී ඔහුට වඩා වසර දෙකක් ජ්‍යෙෂ්ඨව සිටි ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ සමකාලීනයෙකු වූ එවකට කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය ඩඩ්ලි සේනානායක යටතේ ඉඩම් සංවර්ධන අධ්‍යක්ෂ තනතුරට උසස් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, ඩඩ්ලි සේනානායක සමඟ ඇති වූ මතභේදයකින් පසු ඔහු කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ සහකාර දිසාපති ලෙස පත් කරන ලදී. ඉන් ටික කලකට පසු ඔහු සිවිල් සේවයෙන් ඉල්ලා අස්වී පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ තබ්බෝව ප්‍රදේශයේ තම ගොවිපළට ගොස් මහත්මා ගොවියෙකු බවට පත් විය.
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
සී. පී. ද සිල්වා ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට ගෙන ආවේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ ලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කළ හර්බට් ශ්‍රී නිශ්ශංක මහතා විසිනි. ඔහු 1952 මහ මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ අතර වත්මන් පී. එල්. බෞද්ධසාර පරාජය කරමින් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙන් පොළොන්නරුවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් විය.
කැබිනට් ඇමති සහ සභානායක
1956 මහ මැතිවරණයෙන් ඔහු නැවත තේරී පත් වූ අතර එස්.ඩබ්ලිව්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ සභානායකවරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර පසුව ඉඩම්, ඉඩම් සංවර්ධන සහ කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයා ලෙස ඔහුව ඔහුගේ කැබිනට් මණ්ඩලයට පත් කළේය. බණ්ඩාරනායක අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ දී බණ්ඩාරනායක මහතාගෙන් පසු ජ්‍යෙෂ්ඨතම සාමාජිකයා ලෙස සී. පී. ද සිල්වා මතු වූ අතර ඔහු නොමැති කාලයේ වැඩ බලන අගමැති ලෙස කටයුතු කළේය. 1957 ගංවතුර අවස්ථාවේ මින්නේරිය වැව ආරක්‍ෂිතව බිඳ දැමීමට ඔහු පෞද්ගලිකව බුල්ඩෝසරයක් පදවාගෙන ගියේය.
1959 අගෝස්තු 25 වැනි දින කැබිනට් රැස්වීමකදී කිරි වීදුරුවක් පානය කිරීමෙන් පසු ඔහු දැඩි ලෙස රෝගාතුර වූ අතර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා එක්සත් රාජධානියට පියාසර කරන ලදී. ඔහු නොමැති කාලයේ 1959 සැප්තැම්බර් 26 වැනි දින බණ්ඩාරනායක ඝාතනයට ලක් වූ අතර ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් සභාවේ වැඩබලන නායකයා වූ විජයානන්ද දහනායක අගමැති ලෙස පත් කරන ලදී. ද සිල්වා ඉක්මනින්ම දිවයිනට පැමිණි අතර භාරකාර කැබිනට් මණ්ඩලයේ කෘෂිකර්ම හා ඉඩම් අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. දෙසැම්බර් 12 වැනිදා නිදහස් පක්ෂය රැස්වී බණ්ඩාරනායක මහතාගෙන් පසු පක්ෂයේ නව සභාපතිවරයා ලෙස ද සිල්වා මහතා තෝරා පත් කර ගන්නා ලදී. ඉන් අනතුරුව දහනායක මහතා ඉවත් කර ඔහු වෙනුවට භාරකාර ආණ්ඩුවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා ලෙස ද සිල්වා මහතා පත් කරන ලෙස අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටීමට පක්ෂ විධායක කමිටුව ඔහුට බලය ලබා දුන්නේය. ආණ්ඩුකාරවරයා ඉල්ලීම ලැබුණු බව පිළිගත් නමුත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කළේ නැත. පසුව ද සිල්වා මහතා සිය කැබිනට් අමාත්‍ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය.
විපක්ෂ නායක
සම්පූර්ණ සුවය නොලැබුණත්, ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායකයා බවට පත් වූ අතර 1960 මාර්තු මහ මැතිවරණයේදී පක්ෂයට නායකත්වය දුන්නේය. අන්තර් පක්ෂ එදිරිවාදිකම් නිසා දුර්වල වූ නිදහස් පක්ෂයට ආසන 46ක් ලබා ගැනීමට හැකි වූ අතර ඩඩ්ලි සේනානායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් එක්සත් ජාතික පක්ෂය ආසන 50ක් ලබාගෙන සුළුතර ආණ්ඩුවක් පිහිටුවූයේ මාස තුනක් පමණි. ඔහු විපක්ෂ නායක විය. රාජාසන කතාව ආණ්ඩුවට අහිමි වූ අතර සේනානායක මහතා පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැර නැවත මැතිවරණයක් කැඳවන ලෙස ආණ්ඩුකාරවරයාට උපදෙස් දෙමින් ඉල්ලා අස්විය. සී.පී. ද සිල්වා මහතා අග්‍රාණ්ඩුකාර ශ්‍රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක මහතා හමුවී තමන්ට ආණ්ඩුවක් පිහිටුවිය හැකි බව ප්‍රකාශ කළේය. ද සිල්වාගේ යෝජනාව ශ්‍රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක පිළිනොගෙන පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරියේය.
විදුලිබල හා වාරිමාර්ග ඇමැති
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය 1960 ජුලි මහ මැතිවරණය සඳහා පක්ෂ නායිකාව ලෙස බණ්ඩාරනායක මහතාගේ වැන්දඹු බිරිඳ සිරිමා බණ්ඩාරනායක මහත්මිය තෝරා ගත්තේය. එම පක්‍ෂය මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කර රජයක් පිහිටුවූ අතර සිරිමා බණ්ඩාරනායක ලොව ප්‍රථම අගමැතිනිය බවට පත්විය. සී.පී. ද සිල්වා විදුලිබල හා වාරිමාර්ග අමාත්‍යවරයා ලෙසත්, සභානායකවරයා ලෙසත් පත් කෙරුණු අතර, වැඩි කල් නොගොස් ආණ්ඩුවේ ප්‍රමුඛ චරිතය බවට පත් වූ අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ බෑණනුවන් වන ෆීලික්ස් ඩයස් බණ්ඩාරනායක මහතා අභිබවා යන තෙක්ම නැවත වරක් කැබිනට් මණ්ඩලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. කුල ප්‍රශ්න මත බණ්ඩාරනායකලා විසින් සී. පී. ද සිල්වා ඉක්මනින්ම කොන් කරන ලදී. ඔහු කෙටි කලක් 1962 දී මුදල් ඇමති ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු මින්නේරියේ පාසල් දෙකක් පිහිටුවීය. ඒ මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය සහ පොළොන්නරුව රාජකීය මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය යි.
පක්ෂය කඩා ගෙන යෑම
ඔහු ඉක්මනින්ම තම පක්ෂය තුලින්ම ප්‍රහාර වලට මුහුණ දුන් අතර ජය පතිරණ විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී විවේචනයට ලක් විය. 1964 දෙසැම්බර් 3 වැනි දින එහි ප්‍රධාන විවේචකයෙකු වන සීමාසහිත ලංකා සීමාසහිත එක්සත් ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර සමාගම රජයට පවරා ගැනීම අරමුණු කරගත් මාධ්‍ය පවරා ගැනීමේ පනත උපුටා දක්වමින් සී. පී. ද සිල්වා විසින් මහානාම සමරවීර, පීපී වික්‍රමසූරිය, විජයසුන්දබාහු, විජයසිංහබාහු ඇතුළු ශ්‍රීලනිප පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් දහතුන් දෙනෙකුගේ නායකත්වයෙන්, එනම් ඒ එච් ද සිල්වා, ඉන්ද්‍රසේන ද සොයිසා, චන්ද්‍රසේන මුණවීර, ඩබ්ලිව් ජී එම් ඇල්බට් සිල්වා, එස් බී ලේනාව, ලක්ෂ්මන් ද සිල්වා, දොස්තර එඩ්වින් තිලකරත්න, ශ්‍රීමත් රසීක් ෆරීඩ්, රොබට් සින්ගල්ටන් සල්මන් යන අය සමග විපක්ෂයට ගියහ. සිරිමා බණ්ඩාරනායක මැතිනියගේ ආණ්ඩුව රාජාසන කතාව එක ඡන්දයකින් පරාජය වූ අතර 1965 මාර්තු මාසයේදී මහ මැතිවරණයක් කැඳවන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂය
සී. පී. ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂය පිහිටුවා ගත් අතර එය එක්සත් ජාතික පක්ෂය (එජාප) සමඟ හවුල් වී 1965 මහ මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වී ජයග්‍රහණය කළේය. ඔහු ඉඩම්, වාරිමාර්ග සහ විදුලිබල අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් කරන ලදී; සේනානායක අගමැතිතුමාගේ නව ජාතික ආණ්ඩුවේ සභානායක විය. ඔහුගේ පාලන සමයේදී උඩවලව ව්‍යාපෘතිය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා ගංගා නිම්න සංවර්ධන මණ්ඩලය පිහිටුවූ අතර මහවැලි සංවර්ධන වැඩසටහන ආරම්භ කරමින් 1970 පෙබරවාරි මස මහවැලි සංවර්ධන අධිකාරී පනත හඳුන්වා දුන්නේය. 1960 මාර්තු මාසයේ සිට මින්නේරිය දිස්ත්‍රික්කයෙන් තරග කළ ඔහු 1960 සහ 1965 ජූලි මාසවලදී නැවත තේරී පත් විය. වසර 18ක් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළ ඔහුට 1970 මහ මැතිවරණයෙන් රත්න දේශප්‍රිය සේනානායක මහතා නිසා අසුන අහිමි විය.
මරණය
සී.පී. ද සිල්වා 1972 ඔක්තෝබර් 9 වැනිදා මිය ගියේය. ඔහු ජීවිත කාලය පුරාම තනිකඩයෙක් විය. ඔහුගේ අවසන් කැමැත්ත පරිදි ඔහුගේ භෂ්මාවශේෂ මින්නේරියට විසිරුවා හරින ලදී. ඔහුගේ සොහොයුරු මෙරිල් ද සිල්වා 1977 මහ මැතිවරණයේදී මින්නේරියෙන් තරග කර ජයග්‍රහණය කළේය.
ජාත්‍යන්තර අජටාකාශ මධ්‍යස්ථානය එකලස් කිරීම
thumb|ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය නිර්මාණය කොට අවසන් වූ පසු එය දිස්වන ආකාරය චිත්‍ර ශිල්පියෙකු චිත්‍රයට නැගූ ආකාරය මෙහි දැක් වේ.
thumb|2000 වසරේ නොවැම්බර් මාසයේ ලබාගත් මෙම ඡායාරූපයෙන් ස්වෙස්ඩා සේවා මොඩියුලය තුළ සිටින අභ්‍යාවකාශ ගාමී සර්ජි ක්‍රිකලොව් දැක්වේ.
‍ලොව පුරා අභ්‍යවකාශ එජන්සි ගණනාවක සහභාගිත්වයෙන් පෘථිවියේ පහළ කක්ෂයක දී, අති දැවැන්ත අජටාකාශ ඉංජිනේරු කටයුත්තක් වන ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ඉදි කිරීමේ කටයුතු මේ වන විට සිදුවෙමින් පවතී.
මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රථම මොඩියුලය වන සර්යා, 1998 නොවැම්බරයේදී ප්‍රෝටෝන් රොකට්ටුවක් ආධාරයෙන් අජටාකාශගත කරනු ලැබීය. ඉන් දෙසතියකට පසු STS – 88 ශටල මෙහෙයුම මගින් ප්‍රධාන මොඩියුල 3න් එකක් වන යුනිටි (Unity) ගුවන්ගත කරන ලදුව එය Zarya හා එක් කෙරුණි. මෙම මොඩියුල 2 ඊළග වසර එකහමාර තුළ මිනිසුන් රහිතව කක්ෂගතව තිබුණි. 2000 ජූලි මස දී රුසියානු මොඩියුල වන Zvezda (ස්වෙස්ඩා) එක් කිරීමත් සමගම ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය වශයෙන් අජටාකාශ ගාමීන් දෙදෙනෙකුට නිත්‍ය පහසුකම් සැපයිය හැකි ස්ථානයක් බවට පත් වුණි.
ඉදිකිරීම් හමාර වූ පසු ජාත්‍යන්තර අජටාකාශ මධ්‍යස්ථානයේ වාසය කළ හැකි ඉඩ ප්‍රමාණය දළ වශයෙන් ඝන මීටර 1000 ක් පමණ හා එහි ස්කන්ධය දළ වශයෙන් 400000kg ක් පමණ වනු ඇත. 100kw පමණ වන විදුලි බල ජනන හැකියාවකින් යුත් එහි සැකිල්ල මීටර් 108.4 දිගකින් ද මොඩියුල මීටර් 74 ක දිගකින් හා 6 දෙනෙකුගේ කාර්ය මණ්ඩලයකින් ද සමන්විත වනු ඇත. මෙය එකලස් කිරීම සදහා අභ්‍යවකාශ ගමන් වාර 40ක් පමණ අවශ්‍යවන අතර මින් 33ක්ම ෂටල ගමන්වාර වීම විශේෂත්වයකි. දැනට ඉන් ෂටල ගමන් වාර 21ක් හමාර වී ඇති අතර ඉතිරි 13, 2007 – 2010 කාල වකවානුවේ දී සපුරාලීමට සැලසුම් කර ඇත. අනෙකුත් එකලස් කිරීමේ ගමන්වාර රුසියානු ප්‍රෝටෝන් රොකට්ටුවල හෝ ‍සෝයුස් රොකට්ටුවල ආධාරයෙන් සිදු කිරීමට නියමිතය.
සම්පත් ස්ථානීයකරණය
thumb|අන්තර්ජාතික අභ්‍යාවකාශ නැවතුම්පොළ ‍ටෙක්සාස්, හූස්ටන්හි ඇති ජොන්සන් අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ දී අනුරුවකට නැඟූ අයුරු
අන්තර්ජාතික අභ්‍යාවකාශ නැවතුම්පොළ පෘථිවියට දළ වශයෙන් 360km උන්නතාංශයකින් පිහිටි කක්ෂයක රඳවා ඇත. මෙවන් කාක්ෂික බොහෝ විට පහත් පෘථිවි කාක්ෂික නම් වන අතර සත්‍ය උන්නතාංශය වායුගෝලීය තල්ලුව හා යලි ජවය ලබා ගැනීම් නිසා විචල්‍ය වේ. නැවතුම්පොළ පෘථිවිය වටා විනාඩි 90කින් පමණ පරිභ්‍රමණය වේ එය 1998 නො‍වැම්බර් 20 සාර්යාගේ ගොඩබැස්ස වීමේ සිට 2007 අගෝස්තු දක්වා කාලය තුලදී පරිභ්‍රමණ 50000 කට වඩා සම්පූර්ණ කර ඇත. 2010 වසරේ කල්පිරීමේ දිනය වන විට සම්පීඩිත මොඩියුල 10 ක් ISSහි එකතු කිරීමට නියමිතව ඇත ඒවා නම්,
1.සර්යා
2. සෙවඩා
3.ඩෙස්ටිනි
4.යුනිටි - පෙර නෝඩ් 1 ලෙස හැඳින්‍විණි.
6. නොඩ් 3
7. කොළම්බස්
8. කිබ්‍රෝ
9.MLM
10. RM