cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ජපානයේ කොඩිය
1900ට පෙර
1854 Tokugawa shogunate සමයේ, විදේශීය නැව් වලින් වෙන්කර හඳුනාගැනීම සඳහා ජපන් නෞකාවල හිනොමරු ධජය ඔසවාතබන මෙන් නියම කර තිබුණි. එම කාලයට පෙරදී, ඇමරිකානුවන් සහ රුසියානුවන් සමඟ වෙළඳාම් කිරීමේදී යාත්‍රාවල විවිධාකාරයේ හිනොමරු ධජ භාවිතා කරනලදි. 1870දී හිනොමරු ජපානයේ වෙළඳ ධජය ලෙස තීන්දු කරනලද අතර ජපානයේ සම්මත කරගත් ප්‍රථම ජාතික ධජය නිර්මාණය කරන තුරු 1870 සිට 1885 දක්වා එය නීත්‍යානුකූල ජාතික ධජය බවට පත්විය. ජාතික සංකේත පිලිබඳ අදහස ජපන් ජාතිකයන්ට නුපුරුදු වුවද, පිටත ලෝකයත් සමඟ සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා Meiji රජයට ඒවා අවශ්‍ය විය. Yokohama වරායෙන් ජපානයට ගොඩබට ඇමරිකානු කොමදෝරු Matthew Perryගේ පැමිණීමත් සමඟ මෙය විශේෂයෙන්ම වැදගත්විය. Kimigayo ජාතික ගීය සහ අධිරාජ්‍ය මුද්‍රාව වැනි Meiji රජයේ තවදුරටත් සිදුකරනලද ක්‍රියාවට නැංවීම් මඟින් ජපානයට තව තවත් අනන්‍යතාවයක් ලබාදුණි. ජපානයේ රජයේ ගැසට් පත්‍රයේ පළනොකරනලද සියලුම පෙරපැවති නීතීන් 1885 වසරේ අහෝසි කරනලදි. ජපානයේ නව අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ මෙම පාලනය නිසාත් Meiji ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් පසු වෙනත් නීතියක් පිහිටුවා නොතිබුණු නිසාත් හිනොමරු තත්වාකාර ජාතික ධජය බවට පත්විය.
පෙර පැවති ගැටුම් සහ පැසිෆික් යුද්ධය
ජපානයේ පෙර පැවති චීන-ජපන් යුධ ජයග්‍රහණ සැමරීමේ උත්සව වලදීද Hinomaru භාවිතාකර ඇත. පෙළපාලි වලදී සෑම ජපන් ජාතිකයෙක් අතෙහිම එය දැකගත හැකිවිය.
දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ යටත්විජිතව පැවති ගිණිකොණදිග ආසියානු ප්‍රදේශවල ධජය යනු ජපන් අධිරාජ්‍යවාදයේ ආයුධයක් වූ අතර මහජනයාට එය භාවිතාකිරීමට සිදුවිය. එමෙන්ම පාසල් ළමුන් උදෑසන උත්සව වලදී ධජය එසවීමේදී Kimigayo ගීතය ගායනා කලයුතුවිය. Philippines, Indonesia, Manchukuo වැනි සමහර ප්‍රදේශවල දේශීය ධජ භාවිතයට අවසරදී තිබුණි. අධිරාජ්‍යයේ දෙවන පන්තියේ තත්වය නියම කිරීමට, කොරියාව වැනි සමහර යටත්විජිත සඳහා හිනොමරු සහ අනෙකුත් සංකේත භාවිතා කරන ලදි.
ජපන් ජාතිකයන්ට, හිනොමරු යනු " මුළු ලෝකයෙහිම අඳුර දුරුකර ආලෝකය ලබාදෙමින් නැග එන්නා වූ සූර්යයා " වැනි වූ අතර බටහිර ජාතීන්ට, එය ජපන් හමුදාවේ අතිශය බලවත් සංකේතයක් විය.
ඇමරිකානු අධිවාසය
1947 මැයි මස 02වන දින ජපානයේ නව ආණ්ඩුක්‍රමය අනුමත කිරීමත් සමඟ සේනාධිපති Douglas MacArthur විසින් ජාතික ඩයට් සභා ගොඩනැගිල්ල, අධිරාජ්‍යයාගේ මන්දිරය, අගමැති නිලනිවස සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ ගොඩනැගිල්ල යන ස්ථානවල හිනොමරු ධජය ප්‍රදර්ශනය කිරීම තහනම් කරනලදි. 1948දී එම සීමාකිරීම් තවදුරටත් ලිහිල් කරනලද අතර ජාතික නිවාඩුදින වලදී ධජය ඔසවා තැබීමට මහජනයාට ඉඩදී තිබුණි. 1949 ජනවාරි මාසයේදී සීමාකිරීම් ඉවත්කරනලද අතර ඕනෑම අයෙකුට ඕනෑම වේලාවක අවසර ගැනීමකින් තොරව ධජය ඔසවා තැබීමට හැකිවිය. එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස, 1950 මුල් අවධියේ පාසල් සහ නිවෙස්වල හිනොමරු ධජය ඔසවා තැබීමට ජනතාව පොළඹවනලදි.
යුද්ධයෙන් පසු 1999
දෙවන ලෝක යුද්ධයේ පටන්, ජපන් ධජය රටේ යුධමය අතීතය හා සබැඳි නිසා විවේචනයට ලක්විය. ජපානයේ වර්තමාන ජාතික ගීය වන Kimigayo සඳහාද එවැනිම විරෝධතාවයක් පැනනැගී ඇත. Hinomaru සහ Kimigayo පිළිබඳව වන හැඟීම් "Dai Nippon" –ජපන් රාජ්‍යය – පිළිබඳව වූ දේශප්‍රේමී හැඟීමේ සිට සාමකාමී සහ යුද්ධයට එරෙහි වන්නා "Nihon" දක්වා පොදු විචලනයක් පෙන්නුම්කරයි. මෙම සංකල්පවාදී විචලනය නිසා 1949 Allied Powersහි සෙන්පතිතුමා විසින් සීමාකිරීම් ඉවත්කලද යුද්ධයෙන් පසු ජපානය තුල ධජය භාවිතා කරන ලද්දේ කලාතුරකින.
ජපානය තමාවිසින්ම නැවත ගොඩනැගීම ආරම්භකල අතර විදේශයන්හි දේශපාලන අවියක්ලෙස Hinomaru භාවිතා කළහ. Hirohito අධිරාජ්‍යයා සහ Kōjun අධිරාජිණියගේ නෙදර්ලන්ත සංචාරයේදී, දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ මරණයට පත්කළ ලන්දේසි යුධ සිරකරුවන්ගේ මරණ පිලිබඳ නඩු විභාග කරනමෙන් හෝ ඔහුව නැවත ජපානයට පිටත්කර හරිනමෙන් ඉල්ලා නෙදර්ලන්ත පුරවැසියන් Hinomaru පුළුස්සා විනාශ කළහ. ඇමරිකාව සහ ජපානය අතර සාකච්චාවට බඳුන් වූ නව Status of Forces Agreement නම් සම්මුතියට විරුද්ධව හෝ Hinomaru භාවිතා නොකරන ලදි. වෙළඳ සමිතීන් සහ අනෙකුත් විරෝධකරුවන් කැරලි වලදී බහුලව භාවිතා කරන ලද්දේ රතු ධජයයි.
1964 ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා සඳහා සත්කාරක රට ලෙස ජපානය (ජපානයේ Tokyo නගරය ) තෝරාගැනීමත් සමඟ නැවත වරක් Hinomaru සහ ජාතික ගීය හා සම්බන්ධ කරුණක් ඉස්මතු විය. අනෙකුත් ජාතික ධජ හා ලෙලදෙන විට හිරුතැටි ධජයේ සිත් ඇදගන්නාසුළු බවක් නොමැති ලෙස සලකා, ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා වලට ප්‍රථමයෙන්, ජාතික ධජයේ හිරුතැටියේ ප්‍රමාණය අඩවශයෙන් වෙනස් කළහ. වර්ණ විශේෂඥයකු වන Tadamasa Fukiura විසින් හිරු තැටිය ධජයේ මුළු දිගින් තුනෙන් දෙකක(2/3) ප්‍රමාණයක පිහිටුවන ලදි. එමෙන්ම 1964 සහ 1998 Naganoහි පැවති ශීත සෘතු ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා සඳහා වර්ණ තේරීම Fukiura විසින් සිදුකරන ලදි.
1989 Hirohito අධිරාජ්‍යයාගේ මරණයත් සමඟ නැවත වතාවක් ජාතික ධජය පිළිබඳ සදාචාරාත්මක මතභේද පැන නැගුණි. උත්සව අතරතුරදී පැරණි පීඩාවන් නැවත ආරම්භනොකරමින් ඒවායේදී ධජය භාවිතා කල හැකිනම්, ධජයේ අර්ථය පිළිබඳ අභියෝග නොකරමින් Hinomaru ජාතික ධජය ලෙස යෝජනා කිරීමට ඔවුන්ට අවස්ථාවක් තිබෙන බව මධ්‍යස්ථ මතධාරීන්ට දැනුණි. දින හයක නිල ශෝකී කාලයක් අතරතුරදී ධජයන් අඩකුනු කර තිබුණු අතර කලු කොඩි මගින් ජපානය පුරා වීදි සරසා තිබුණි. අධිරාජ්‍යාගේ අවමඟුල් දිනයේදී විරුද්ධවාදීන් විසින් Hinomaru විනාශ කර දැමීමේ වාර්තා නොසලකා, විශේෂ නියමයක් නොමැතිව වුවද පාසල්වල Hinomaru අඩකුඹුකරා ඔසවා තැබීමේ හිමිකම, මධ්‍යස්ථ මතධාරීන් සාර්ථකත්වය කර රැගෙන ගියහ.
1999 සිට
Hinomaru සහ Kimigayo ජපානයේ ජාතික සංකේත ලෙස තෝරාගනිමින් 1999දී ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීතය පිළිබඳ පනතක් ස්ථිර කරගන්නාලදි. Hinomaru සහ Kimigayoහි භාවිතය පිළිබඳව Hiroshimaහි Sera නගරයේ Sera උසස් පාසලේ, ගුරුවරුන් සහ පාසල් මණ්ඩලය අතර ඇතිවූ අරගලය බේරුම් කිරීමට නොහැකිව, Ishikawa Toshihiro නම් එහි විදුහල්පති තුමාගේ සියදිවි හානිකරගැනීමේ සිට මෙම නීතිය ස්ථිර කිරීමේ මූලාරම්භය සිදුවිය. "අන්තර්ජාතික සාම සහයෝගීතා නීතිය" යනුවෙන්ද හඳුන්වනු ලබන "එකසත් ජාතීන්ගේ සාමය ආරක්‍ෂා කිරීමේ මෙහෙයුම් සහ අනෙකුත් මෙහෙයුම් සඳහා සහයෝගීතාව අරභයා" 1992 සිට ඩයට් සභාව මගින් පණවන ලද නීති අතරින් මෙම පනත ඉතාමත් මතභේදාත්මක එකකි.
වසර 2000දී, නිදහස් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්‍ෂයේ අගමැති Keizō Obuchi විසින් Hinomaru සහ Kimigayo ජපානයේ නිල සංකේත බවට පත්කිරීම සඳහා ව්‍යවස්ථාපිත කෙටුම්පතක් සකස්කිරීමට තීන්දු කරනලදි. ඔහුගේ ප්‍රධාන කැබිනට් ලේකඛාධිකාරී Hiromu Nonaka මහතාට අවශ්‍ය වූයේ Akihito අධිරාජ්‍යයාගේ රාජාභිෂේකයේ 10වන සංවත්සරය වන විට ව්‍යවස්ථාව සම්පුර්ණ කිරීමටයි. මෙම සංකේත යුගලය රාජ්‍ය සංකේත ලෙස ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීම සඳහා ව්‍යවස්ථාව සලකා බැලූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය නොවේ. 1972දී Okinawa දූපත ජපානයට ආපසු ලැබීම සහ 1973 තෙල් අර්බුදයෙහි පසුතිරය කරණකොටගෙන, 1974දී අගමැති Tanaka Kakuei මහතා ඉහත සංකේත යුගලය නීත්‍යානුකූල කිරීම පිළිබඳ අඟවන ලදි. Kimigayo ගීතය වාදනය කිරීමට පාසල්වල උගන්වන ලෙස උපදෙස්දුන් Kakuei මහතාට ඊට අමතරව සෑම උදෑසන උත්සවයකදීම සිසුන් විසින් Hinomaru ධජය එසවීමට සහ 1890 Meiji අධිරාජ්‍යයා විසින් ප්‍රකාශකරන ලද අධ්‍යාපනය පිළිබඳ රාජකීය ආඥාවේ ඇතැම් අංග මුල්කරගනිමින් සදාචාරාත්මක විශය මාලාවක් සම්මත කිරීමට අවශ්‍ය විය. නමුත් එම වසරේ ප්‍රඥප්තිය ඩයට් සභාවට යැවීමට Kakuei අසාර්ථක විය. නිදහස් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය සහ Komeito, කෙටුම්පත සඳහා සිටි ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයන් වූ අතර සංග්‍රාම අවධියේ ඉහත සංකේත යුගලයට තිබූ අරුත්ගැන්වීම් සඳහන් කරමින් සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය සහ කොංග්‍රස්ට් පක්‍ෂය එයට විරුද්ධ වූහ. මහජනයා විසින් එම කරුණ තීරණය කරීමට ඉඩ ලබා නොදීමට කොංග්‍රස් පක්‍ෂය විසින් තවදුරටත් සටන් කරනලදි. ඒ අතර, ජපානයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂයට ඒ සඳහා පක්‍ෂයේ පොදු එකඟත්වය ගොඩනගා ගැනීමට නොපුළුවන්විය.පක්‍ෂය විසින් එම සංකේත යුගලය ජපානයේ සංකේත ලෙස ඒ වනවිටත් පිළිගෙන තිබූ නිසා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂයේ සභාපති සහ අනාගත අගමැති Naoto Kan විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය කෙටුම්පත සඳහා සහය දියයුතු බව ප්‍රකාශ කළහ. නියෝජ්‍ය ලේකඛාධිකාරී ජෙනරාල් සහ අනාගත අගමැති Yukio Hatoyama, මෙම කෙටුම්පත සමාජයේ සහ රජයේ පාසැල්වල තවදුරටත් බෙදීමක් ඇතිවීමට හේතුවේ යැයි සිතූහ. Hatoyama විසින් කෙටුම්පතට පක්‍ෂව ඡන්දය ප්‍රකාශ කල අතර Kan එයට විරුද්ධ විය.
ඡන්දයට පෙර, ඩයට් සභාවේදී වෙන්කරගැනීමට කෙටුම්පත් කැඳවන ලදි. Hinomaru ධජයට වඩා Kimigayo යනු ඉතා සංකීර්ණ කරුණක් බව Waseda විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය Norihiro Kato ප්‍රකාශ කළහ. කෙටුම්පත සඳහා වූ ඡන්ද විමසුම අතරතුරදී Hinomaru ජාතික ධජය නියමකිරීම පමණක් සිදුකිරීමට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය සහ අනෙකුත් පක්‍ෂ විසින් ගත් උත්සාහය ඩයට් සභාව මඟින් ප්‍රතික්‍ෂේප කරනලදි. 1999 ජුලි මස 22වැනි දින ඡන්ද 403 සිට 86කින් නියෝජිත මණ්ඩලය මඟින් කෙටුම්පත සම්මත කරනලදි. ඉන්පසු ජුලි 28වන දින රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට නීතිමය කෙටුම්පත ලබාදුන් අතර අගෝස්තු මස 09වන දින එය සම්මත කළහ. අගෝස්තු 13වන දින එය නීතියක් ලෙස ප්‍රඥප්ත කරන ලදි.
2009 අගෝස්තු 8වන දින, නියෝජිත මණ්ඩලයේ ඡන්දය සඳහා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය විසින් සංවිධානය කරනලද රැළියකදී වියනක එල්ලා තිබුණු බැනරයක පින්තූරයක් ගන්නා ලදි. Hinomaru ධජ දෙකක් ගෙන කපා එකිනෙක මසා ගැනීමෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂයේ ලාංඡනයේ හැඩය ඉස්මතුකරමින් බැනරය සාදා තිබුණි. මෙමඟින් නිදහස් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂය සහ අගමැති Taro Aso කෝපාවිෂ්ට වූ අතර මෙය සමාව දිය නොහැකි ක්‍රියාවක් ලෙස පැවසූහ. එයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්‍ෂයේ සභාපතිතුමා වන Yukio Hatoyama පැවසූවේ එම බැනරය Hinomaru නොවූ බැවින් එලෙස පැවසිය නොහැකි බවය.
නිර්මාණය
1870දී පනවන ලද, අගමැතිගේ ප්‍රකාශන අංක 57හි ජාතික ධජය හා සබැඳි නියෝග 2ක් තිබුණි. ධජය එසවියයුත්තේ කවුරුන් විසින්ද සහ එය කලයුත්තේ කෙසේද යන්න පළමු නියෝගයේ විශේෂණය කර තිබූ අතර ධජය නිර්මාණය කලයුතු ආකාරය දෙවන නියමයේ සඳහන්විය. ධජය දිග ඒකක 7ක් සහ පළල ඒකක 10ක් (7:10) යන අනුපාතයෙන් යුක්තවේ. හිරු නිරුපණය කරන රතු පැහැති වෘත්තය ධජයේ ඔසොවනුවේ මුළු උස ප්‍රමාණයෙන් 3/5ක පිහිටියයුතු බව ගණනය කර ඇත. රතු පැහැති වෘත්තය ධජයේ මධ්‍යගතව පිහිටිය යුතු ලෙස ව්‍යවස්ථාවේ නියමකර තිබුණද සාමාන්‍යයෙන් එය ඔසොවනුව දෙසට සියයෙන් එකක් (1/100) වන පරිදි ස්ථානගත කර ඇත. එම වසරේම ඔක්තෝම්බර් මස 3වන දින වෙළඳ ධජය සහ අනෙකුත් නාවික ධජ නිර්මාණය සඳහාද නියමයන් පනවනලදි. වෙළඳ ධජයන් දිග ඒකක 2ක සහ පළල ඒකක 3ක (2:3) අනුපාතයකින් සමන්විත විය යුතුය. වෘත්තයේ ප්‍රමාණය ඉහත පරිදිම වේ. කෙසේනමුත් හිරුතැටිය විස්සෙන් එකක(1/20) ප්‍රමාණයට ඔසොවනය දෙසට ස්ථානගතකර ඇත.
ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීය පිළිබඳ පනත සම්මත කිරීමේදී ධජයේ මානවල මඳ වෙනසක් සිදුකරනලදි. ධජයේ සමස්ත අනුපාතය දිග එකක 2ක් සහ පළල එකක 3ක් (2:3) ලෙස වෙනස් විය. රතුපැහැති වෘත්තයේ සමස්ත ප්‍රමාණයේ වෙනසක් සිදු නොවුනද එය ධජයේ හරිමැද දෙසට විතැන්විය. ධජයේ පසුබිම සුදුපැහැති වූ අතර හිරුතැටිය රතුපැහැති (紅色) විය. නමුත් 1999 ව්‍යවස්ථාවේ නිවැරදිම වර්ණයන් පිළිබඳව සඳහන් නොවුණි. "ගැඹුරු" රතු වර්ණයක් භාවිතා කලයුතු බව පමණක් සඳහන්විය.
1993 (Showa 48)දී, ජපන් ආරක්‍ෂක කාර්යාංශය (වර්තමානයේ ආරක්‍ෂක අමාත්‍යාංශය) විසින් නිකුත්කරන ලද Munsell වර්ණ සටහනේ ධජයේ රතු වර්ණය 5R 4/12 සහ සුදු වර්ණය N9 ලෙස විශේෂණය කර ඇත. ධජයේ නිර්මාණය වර්තමාන ව්‍යවස්ථාව හා ගැලපීම සඳහා 2008 (Heisei 20) මාර්තු මස 21වන දින Munsell වර්ණ යාවත්කාලීන කරමින් ලියවිල්ල වෙනස් කරන ලදි. හමුදාමය භාවිතයන් සඳහා යොදාගන්නා ධජ නිර්මාණයේදී නූල් සඳහා acrylic සහ nylon භාවිතා කළහැකි ලෙස ලියවිල්ලේ සඳහන් වේ. acrylic සඳහා රතු වර්ණය 5.7R 3.7/15.5 ලෙසද සුදු වර්ණය N9.4 ලෙසද වන අතර nylon සඳහා රතු වර්ණය 6.2R 4/15.2 සහ සුදු වර්ණය N9.2ද වේ. Official Development Assistance (ODA) මඟින් නිකුත් කරන ලද ලියවිල්ලක Hinomaru සඳහා රතු වර්ණය DIC 156 සහ ODA ලාංඡනය සඳහා රතු වර්ණය CMYK 0-100-90-0 ලෙසද සඳහන් වේ. ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීය සම්බන්ධ නීතිය පිළිබඳ විචාරය කරන අතරතුර, දීප්තිමත් රතු වර්ණය (赤色) හෝ ජපන් කර්මාන්ත ප්‍රමිතිකරණයේ වර්ණ භාවිතා කරන මෙන් යෝජනාවක් පැනනැගුණි.
භාවිතය සහ සිරිත්
Hinomaru ප්‍රථමයෙන් හඳුන්වා දුන් කාලයේ ධජයත් සමඟ අධිරාජ්‍යයාට ආචාර කරන මෙන් රජය මහජනයාට නියම කර සිටියහ. ධජය පිළිබඳ ජපන් ජාතිකයන් අතර ප්‍රතිවිරෝධයන් පැවතුණු අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇතැම් විරෝධතා පැනනැගුණි. ධජය පිළිබඳ මහජනයාගේ පිළිගැනීම ලබාගැනීමට කලක් ගතවිය.
දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුරදී, සොල්දාදුවෙක් ලෙස යොදවනු ලබන්නෙකුට ඔහුගේ යහළුවන් සහ නෑදෑයින් විසින් අත්සන් කරනලද Hinomaru ධජයක් තෑගි කිරීම ජපන් සංස්කෘතියේ ප්‍රසිද්ධ චාරිත්‍රයක් විය. සොල්දාදුවාට යුද්ධයෙන් පසු නැවත ආරක්‍ෂිතව පැමිණීමට සුභ පැතීමට සහ භාග්‍ය ඇතිකිරීමේ මන්ත්‍රයක් ලෙස ධජය භාවිතා කරන ලදි. Hinomaru Yosegaki (日の丸寄せ書き) යනු මෙවැනි මන්ත්‍රයකි. ධජය මත සටහන් කරන කිසිවක් හිරු තැටිය ස්පර්ශ නොවන අන්දමින් ලිවීම එක් සම්ප්‍රදායකි. යුද්ධ වලින් පසු අභාවප්‍රාප්ත වූ සොල්දාදුවන් මත තිබී මෙවැනි ධජයන් නිතර හෝ පසුව සොයා ගැනුනි. මෙම ධජයන් සිහිවටන බවට පත් වූ බැවින්, අත්සන් කරන ලද ධජයන් සොල්දාදුවාගේ දරු මුණුබුරන් සඳහා නැවත යැවීමේ වර්ධනයවන නැඹුරුතාවයක් පවතී.
දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර, ජාතික නිවාඩු දින වලදී සෑම නිවසකම Hinomaru ප්‍රදර්ශනය කිරීම අවැසි විය. යුද්ධ කාලයේ සිට, නගර ශාලා වැනි දේශීය රජයට සහ ජාතියට සම්බන්ධ ගොඩනැගිලිවල ජපන් ධජය ප්‍රදර්ශනය කිරීම අතිශය සීමා සහිත විය. පෞද්ගලික නිවෙස්වල හෝ වෙළඳ ගොඩනැගිලිවල එය ඉතා කලාතුරකින් දැකගතහැකි විය. නමුත් සමහර ජනයා සහ ආයතන නිවාඩු දිනවල ධජය ඔසවා තැබීමට පක්ෂපාතී විය. ජාතික නිවාඩු දිනවල Hinomaru ධජය ඔසවා තබන ලෙස ජපන් රජය විසින් මහජනයා දිරිගැන්වුවද, එසේ කරන මෙන් නිත්‍යානුකූලව නියමකර නොමැත. 2002 දෙසැම්බර් 23 අධිරාජ්‍යයාගේ 80 වැනි ජන්ම දිනයේ සිට, Kyushu දුම්රිය ආයතනය දුම්රිය ස්ථාන 330ක Hinomaru ප්‍රදර්ශනය කරනුලැබේ.
1995 සිට, ODA විසින් Hinomaru මාතිකය ඔවුන්ගේ නිල ලාංඡනය ලෙස යොදාගනී.එම නිර්මිතය රජයේ නිර්මාණයක් නොවූවද (මහජනයා විසින් ඉදිරිපත් කරනලද නිර්මාණ 5000ක් අතරින් ලාංඡනය තොරාගන්නා ලදි.) ඔවුන්ගේ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් හරහා Hinomaruහි දෘෂ්ටි කල්පනය වැඩි කිරීම සඳහා රජය උත්සාහ ගත්හ. ODAට අනුව ධජයේ භාවිතය යනු ජපන් මහජනයා විසින් ලබාදෙනලද උපකාරයන් නිරූපණය කිරීම සඳහා ඇති ඉතා ක්‍රියාකාරීම ආකාරයයි.
වර්තමාන හැඟීම
පොදු සන්නිවේදන මාධ්‍ය මඟින් පවත්වනලද ඡන්ද විමසුමකට අනුව, 1999 ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීය සම්බන්ධ නීති ප්‍රකාශයට පත්කිරීමටත් පෙර සිට බහුතරයක් ජපන් ජාතිකයින් මෙම ධජය ජපානයේ ජාතික ධජය ලෙස ප්‍රකාශ කර තිබුණි. එසේ තිබියදීත්, පාසල් උත්සව හෝ මාධ්‍යයේ ධජය භාවිතය පිළිබඳ මතභේද ඇතිකරන්නන් තවමත් සිටී.නිදසුනක් ලෙස, Asahi Shimbun සහ Mainichi Shimbun වැනි නිදහස් පුවත්පත් ජපන් ධජය පිළිබඳ අර්බුධකාරී වාර්තා නිතර පළකරයි. අනිකුත් ජපන් ජාතිකයන්ට, ධජය මඟින් ජපානය අධිරාජ්‍යයක්ව පැවති සමයේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය මැඩලූ අවධිය නිරූපණය කරයි. නිවෙස්වල සහ ව්‍යාපාරවල Hinomaru ප්‍රදර්ශනය කිරීමද ජපන් සමාජය තුල විවාදයට ලක්විය. uyoku dantai ක්‍රියාකාරකම්, ප්‍රතිගාමී දේශපාලනය හෝ නොහික්මුණු බව හා ධජයේ සබැඳියාවක් පැවති බැවින් ඇතැම් නිවෙස් සහ ව්‍යාපාරවල ධජය ඔසවා නොතැබූහ. කිසිඳු ජාතික නිවාඩු දිනයක හෝ විශේෂ අවස්ථාවක ධජය ඔසවා තැබීමේ නියෝගයක් නොමැත. ජාතික නිවාඩු දින වලදී ධජය ඔසවා තැබීමට ජනතාව දිරිගැන්වීමේ අරමුණින් ධජයන් මිලදී ගැනීමට රජයේ අරමුදල් භාවිතා කිරීම සඳහා Kanazawa, Ishikawa නගර මඟින් 2012 සැප්තැම්බර් මස සැලැස්මක් යෝජනා කරනලදි. ජපන් කොමියුනිස්ට් පක්‍ෂය වාචිකව ධජයට විරුද්ධ විය.
පෙර පැවති ජපානයේ යටත්විජිත වල මෙන්ම Okinawa වැනි ජපානයේම ප්‍රදේශවලද Hinomaru පිළිබඳව සෘණාත්මක හැඟීමක් පවතී. 1987 ඔක්තෝම්බර් මස 26වැනි දින ජපානයේ ජාතික ක්‍රීඩා උළෙල ආරම්භකිරීමට මත්තෙන් Okinawaහි සුපිරි වෙළඳසල් හිමිකරුවෙක් Hinomaru ධජය පුළුස්සා විනාශ කිරීම, මෙයට නිදසුනකි. Shōichi Chibana විසින් Hinomaru ධජය පුළුස්සා විනාශකරන ලද්දේ ජපන් හමුදාව විසින් සිදුකල කෘරකම් වලට සහ නිරන්තරයෙන් සිදු කෙරුණු බලපෑම්වලට විරුද්ධත්වය පෙන්වීමට පමණක්ම නොවූ අතර ඔහුට ඇවැසිවූයේ ප්‍රසිද්ධියේ ධජය ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් වැළැක්වීමටයි. පාසල් උත්සව අතරතුරදී ධජය ඉරාදැමීම සහ Kimigayo ගීතය ගායනා කරනවිට ධජය එසවීමේදී එයට ගරු කිරීම සිසුන් විසින් ප්‍රතික්‍ෂේප කිරීම, Okinawaහි වාර්තා වූ තවත් සිදුවීම්ය. 2001 වසරේදී නගරයේ 80වැනි සංවත්සරය සැමරීම සඳහා, Okinawa ජපානයට නැවත ලැබීමෙන් පසු Okinawaහි අගනුවර වන Naha නගරයෙහි ප්‍රථම වතාවට Hinomaru ඔසවන ලදි. 1999 Hinomaruහි විධිමත් සම්මත කිරීම ජපානය අයිතිවාසිකම් දිනාගැනීම උදෙසා සහ නැවත  යුධමය වාතාවරණයක් උදෙසා දක්වන ලද ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ජපන් අධිරාජ්‍යයේ අධිවාස ලෙස පැවති මහජන චීන සමුහාණ්ඩුව සහ දකුණු කොරියාව දක්නා ලදි.
Yasukuni විහාරයේ අයිතිය, ඇමරිකානු ජපාන හමුදා සහයෝගය සහ මිසයිල වලින් ආරක්‍ෂා වීමේ වැඩසටහනක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳව වූ වාද විවාද, 1999 නීති පාඨය හා එකවිට සිදුවිය. ජපානයේ අධිවාසව සිටි අනෙකුත් ජාතීන්ට 1999 නීතිය සම්මිශ්‍රිත ප්‍රතිචාර හෝ රැවටීමක් ලෙස හමුවිය. සිංගප්පූරුවේ, වැඩිහිටි පරපුරේ තවමත් ධජය පිළිබඳ අකමැත්තක් පැවතුනද තරුණ පරපුර එවැනි අදහස් වලින් තොර විය. පිලිපීන් රජය, ජපානය නැවත හමුදාමය පාලනයකට නොයන බවත්, 1999 නීතියෙහි අරමුණ ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීය යන සංකේත යුගලය නිත්‍යානුකූලව පිහිටුවීම බවත් ඕනෑම රාජ්‍යයකට ජාතික සංකේත නිර්මාණය කිරීමේ අයිතියක් ඇතිබවත් විශ්වාස කළහ. Hinomaru පුළුස්සා දැමීම අපරාධයක් ලෙස සලකනු ලබන කිසිඳු නීතියක් ජපානයේ නොමැති නමුත් විදේශීය ධජයන් ජපානය තුල පිළිස්සිය නොහැක.
මූලලේඛය
මූලලේඛයට අනුව, රාජකාරී ස්ථානවල සහ පාසල්වල උදෑසන ආරම්භයේ සිට හවස නිමාව තෙක් ධජය ඔසවා තැබීමට අවසරදී ඇත. ජපානයේදී, ජපානයේ ධජය හා වෙනත් රටක ධජයක් එකවර ලෙළදෙන විට ආගන්තුක රටෙහි ධජය ජපන් ධජයට දකුණුපසින් පිහිටිය යුතුය. ධජයන් යුගලයම එකම උසකින් හා සමාන ප්‍රමාණවලින් යුක්ත වියයුතුය. විදේශ ධජයන් එකකට වඩා ලෙළදෙන විට එකසත් ජාතින්ගේ සංවිධානය මඟින් නියා කල පරිදි ජපන් කොඩිය ඉංග්‍රීසි හෝඩියේ අකුරු පිහිටන පිළිවෙලට ස්ථානගත කල යුතුය. ධජය භාවිතයට ගත නොහැකි වූ විට එය චාරිත්‍රානුකූලව රහසිගතව පුළුස්සනු ලබයි. ජාතික ධජය හා ජාතික ගීය සම්බන්ධ නීතියෙහි ධජය භාවිතා කලයුතු ආකාරය කෙසේද යන වග නියමවශයෙන් සඳහන් නොවුනද විවිධ ප්‍රාන්ත ඔවුන්ගේම නියමයන්ට අනුව Hinomaru සහ ප්‍රාන්ත ධජ භාවිතා කරති. ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා Hinomaru ධජයට අවම වශයෙන් ක්‍රම දෙකක් ඇත. බොහෝ රටවල පොදුවේ භාවිතා කරන ධජය අඩකුඹු කිරීම (半旗) ඉන් එක ක්‍රමයකි. විදේශ රටක රාජකීය අවමංගල්‍යයක් සිදුවූ විට විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය ධජය අඩකුඹු කර තබයි. කොඩි කණුවේ ඉහලින් ඇති කොත කළු රෙදිකඩකින් ආවරණය කර ධජය ඉහලින් කළු රිබන් පටියක් රැඳවීම ශෝකය පෙන්වන තවත් එක් විකල්ප ආකාරයකි. මෙය ශෝකී ධජය (弔旗) ලෙසද හැඳින්වේ. අධිරාජ්‍යයාගේ මරණයේදී ජාතික ධජය ශෝකය දනවන අයුරින් ඔසවා තැබිය යුතු ලෙස කැබිනට් මණ්ඩලය නිකුත්කල නියෝගය සහ Meiji අධිරාජ්‍යයාගේ මරණය සිදුවූ කල්හි එනම් 1912 ජූලි මස 30 වන දින දක්වා වූ අතීතයකට මෙහි ආරම්භය විහිදී යයි. ජාතික ධජය අඩකුඹු කිරීම පිළිබඳව නිවේදනය කිරීමට කැබිනට් මණ්ඩලයට බලතල ඇත.
රජයේ පාසල්
දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසානයේ සිට, Hinomaru සහ Kimigayoහි දියුණුව උදෙසා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය විසින් ඔවුන්ගේ අණසක යටතේ පවත්වාගෙන යන පාසල් සඳහා ප්‍රකාශයන් සහ රෙගුලාසි නිකුත් කළහ. 1950දී මුල්වරට මෙම ප්‍රකාශ නිකුත්කල විට එය ප්‍රිය උපදවන බව ප්‍රකාශ කල නමුත් සංකේත යුගලම භාවිතා කලයුතු ලෙස නියෝග කර නොතිබිණි. ජාතික නිවාඩු දින යනු මොනවාද යනවග සහ ආරක්‍ෂාව පිළිබඳ අධ්‍යාපනය සඳහා සිසුන් දිරිමත් කිරීමට ජාතික නිවාඩු දින සහ උත්සව අවස්ථාවල ඉහත සංකේත යුගලයම ඇතුලත් කිරීම දක්වා මෙම අපේක්‍ෂාව පුළුල් කරන ලදි. නිදහස් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික පක්‍ෂය මඟින් පාලනය කල රජයේ, 1989 අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ මාර්ගසූචකයන්හි පාසල්වල උත්සව වලදී ධජය භාවිතා කල යුතු බවත් එයට සහ Kimigayo සඳහා නිසි ගෞරව දැක්විය යුතු බවත් දැක්වේ. මෙම නියෝග අනුගමනය නොකරන පාසල් නිලධාරීන් සඳහා ලබාදිය යුතු දඬුවම් පිළිබඳවද 1989 ප්‍රතිසංස්කරණයන්හි ඇතුලත්වේ.
ආරම්භක සහ උපාධිදාරී උත්සව වලදී, පාසල්වල ජපන් ධජය එසවිය යුතු අතර ධජයට සහ ගීයට නිසි ගෞරව දක්වමින් Kimigayo (ජාතික ගීය) ගායනා කලයුතු ලෙස 1999 ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීය සම්බන්ධ නීතිය සම්මත වීමෙන් පසු අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය නිකුත්කළ විෂය නිර්දේශයේ සිසුන්ට උපදෙස් දී ඇත. මීට අමතරව, " විදෙශීයකරණය වූ සමාජයක හැදී වැඩෙන දරුවන් එම සමාජය පිළිබඳව මෙන්ම සම්මානනීය ජපන් පුරවැසියන් ලෙසින් ජපන් ධජයට සහ ජාතික ගීය පිළිබඳව ගෞරවණීය ආකල්ප ඇතිව ජාත්‍යාලය සහ නියම ජපන් ජාතිකයෙකු වීම පිළිබඳවද හුරු කලයුතුය." යනුවෙන් 1999 ප්‍රාථමික පාසල් සඳහා වූ විෂය නිර්දේශයට අමාත්‍යාංශයේ ඉදිරිපත් කල විස්තර ප්‍රකාශයේ සඳහන් වේ. ජපන් ජාතික සිසුන් තම රටේ සංකේත සඳහා ගරු නොකරයි නම් අනෙකුත් ජාතීන්හි සංකේත සඳහාද ගරුකිරීමට ඔවුන් අසමත් වන්නේයැයි අමාත්‍යාංශය තවදුරටත් කරුණු ගෙනහැර දැක්වීය.
ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීය පිළිබඳ මතභේද වල කේන්ද්‍රස්ථානය වූයේ පාසල්ය. Tokyo අධ්‍යාපන පාලක මණ්ඩලය ඔවුන්ගේ අණසක යටතේ ධජය සහ ගීතය උත්සව වලට භාවිතා කරන ලෙස නියම කරසිටී. පාසල් ගුරුවරුන් එම සංකේත යුගලයටම ගරුකලයුතු බවත් එසේ නොමැති නම් ඔවුන්ගේ රැකියාව අනතුරේ බවත් නියෝගයේ සඳහන් වේ. මෙවැනි නීති මගින් ජපන් ආණ්ඩුක්‍රමය උල්ලංඝණය කෙරෙන බව පවසමින් ඇතැමෙක් එයට විරුද්ධ වූ නමුත් පාසල් යනු රජයේ ආයතන වන අතර, ඒවායේ සේවකයන් ලෙස ඔවුන් ඔවුන්ගේ සිසුන්ට යහපත් ජපන් පුරවැසියන් වන්නේ කෙසේද යනවග ඉගැන්වීමට බැඳී සිටින බව පාලක මණ්ඩලය තර්ක කරනුලබයි. විරුද්ධත්වය පෑමේ සලකුණක් ලෙස, උපාධි උත්සවවලදී Hinomaru ප්‍රදර්ශනය කිරීම පාසල් විසින් ප්‍රතික්‍ෂේප කල අතර සමහර දෙමවුපියන් විසින් ධජය ඉරා දමන ලදි. Tokyo ආණ්ඩුකාර Shintarō Ishihara මහතාට විරුද්ධව ගුරුවරුන් විසින් අසාර්ථක අපරාධ චෝදනා ඉදිරිපත් කල අතර ජේෂ්ඨ නිලධාරින් විසින් Hinomaru සහ Kimigayoට ගරු කරන මෙන් ගුරුවරුන්ට නියම කරන ලදි. පෙර පැවති විරෝධතා වලින් පසු, ධජය සහ ජාතික ගීය යන සංකේත යුගලයම ජපන් ගුරුවරුන්ගේ සංගමය මගින් පිළිගත් අතර ජපන් ගුරුවරුන් සහ කාර්යමණ්ඩල සංගම් ඉතා සුළු පිරිසක් තවමත් සංකේත යුගලයම සහ පාසල් පද්ධතිය තුල ඒවායේ භාවිතය ප්‍රතික්‍ෂ්ප කරති.
පිලිපීන-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
ශ්‍රී ලංකාව සහ පිලිපීනය අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා මුලින්ම ඇරඹෙන්නේ 1951 වසරේදීයි. ශ්‍රී ලංකාව තුල පිලිපීන කොන්සල් කාර්යාලය කොළඹ නගරය තුලත්, පිලිපීනය තුල ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය මැනිලා නුවරත් පිහිටුවා තිබෙයි.
ඉතිහාසය
1951 ජනවාරියේදී ශ්‍රී ලංකාව හා පිලිපීනය සිය සම්බන්ධතා ආරම්භ කල අතර, 1964 දී සහ 1966 දී රටවල් ද්විත්වය සිය තානාපති කාර්යාල දෙරටේ පිහිටුවා ගනු ලැබූහ. නමුත් පසු කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ හා පිලිපීනයේ එකඟත්වය සහිතව 1993 ජුනි 30 දින දී දෙරටේ තානාපති කාර්යාල වසා දමන ලදී.
පිලිපීනයේ මැනිලා අගනුවර පදනම් කර ගත් ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව සමග සහයෝගීතාවය ගොඩනගා ගනු වස් ශ්‍රී ලංකාව, 1998 සැප්තැම්බර් මසදී, සිය තානාපති කාර්යාලයක් පිලිපීනයේ මැනිලා හීදී නැවතත් විවෘත කල අතර පසුව පිලිපීනයද සිය කොන්සල් කාර්යාලයක් කොළඹ විවෘත කරන ලදී.
ආර්ථික සබඳතා
වර්ථමානයේ පිලිපීන ජාතිකයන් 400-500 අතර ප්‍රමාණයක් ශ්‍රී ලංකාවේ රැකියා වල නියුතු වෙති.
කොට්ටූරු ධනදිබ්බලු
කොට්ටූරු ධනදිබ්බලු සහ පාණ්ඩවුල ගුහා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් හි විසාඛපට්නම් දිස්ත්‍රික්කයෙර් රාම්බිල්ලි මණ්ඩලයේ කොට්ටූරු ගම්මානය අසල පිහිටි පුරාතන බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයකි.
1988 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
කුමාරතුංග මුනිදාස
''' This about a famous writer in Sri Lanka.He is a good  writer in Sri Lanka. Thi '''s is mostly read this using small kids and big kids Yeah that's true. ''' කුමාරතුංග මුනිදාස ශ්‍රී ලංකාවේ විසූ ප්‍රකට වාග් විශේෂඥෙ⁣⁣යෙක්, අර්ථ කතාකරැ⁣වෙක්, කවියෙක් සහ පත්‍ර කලා⁣වේදි⁣යෙක් විය. ඔහු විසින් හෙළ හවුල නම් සංවිධානය පිහිටුවා, සිංහල භාෂාව තුළ අරක් ගෙන තිබූ සංස්කෘත බලපෑම් ඉවත් කිරීමට ඉමහත් පරිශ්‍රමයක් දරනු ලැබී ය. '''
මෙතුමන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වූ ශ්‍රේෂ්ඨ පඬිවරයකු ලෙස සලකනු ලබයි. ඔහු අන්‍ය සාහිත්‍යකරුවන් අතරින් විශේෂ වූයේ ඔහු තුළ පැවති අසාමාන්‍ය භාෂා ඥානයත්, නිර්මාණශීලී චින්තනය සඳහා සිංහල භාෂාව පැහැදිලිව හැසිරවීමත් නිසාය. සිංහල, පාලි, සංස්කෘත භාෂා හැසිරවීමේ හසල දැනුමත් සහිත වූ මෙතුමා දමිළ, මලයාලම්, ඉංග්‍රීසි, ලතින් සහ ග්‍රීක් භාෂා හැසිරවීමේ දක්ෂෙයක් ද වුයේය.
යටත් විජිත සමයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය බලපෑම් හේතුකොට ගෙන 19 වන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ සිටම සිංහල සාහිත්‍යයේ පිරිහීමක් දක්නට ලැබිණ. කුමාරතුංග මුනිදාස, මහගමසේකර, මඩවල එස් රත්නායක, ආදීන් සිංහල සංස්කෘතිය රැක ගැනීමට මහඟු පරිශ්‍රමයක් දැරීය. කුමාරතුංග සාහිත්‍යවේදියෙකු මෙන්ම පර්යේෂකයකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවටම ආවේණික වූ සංගීත ශෛලියක් තැනීම සඳහා පර්යේෂණයන් රැසක් දියත් කළේය.
කුමාරතුංග මුනිදාසයන් තම ජීවිත කාලයේ විවිධ කාල වලදී සාහිත්‍යකරුවකු, ගුරුවරයකු, ගුරුවරු පුහුණු කරන්නකු, පාසල් පරීක්ෂකයෙකු කටයුතු කළේය.
වර්තමානයේදී ද ළමුන් අතර වඩාත් ජනප්‍රිය කෘතීන් වන ශික්ෂා මාර්ගය, මඟුල් කෑම, හීන්සැරය, ප්‍රබන්ධ සංග්‍රහය, පහන් කටුවෙකි, කවි ශික්ෂාව යනාදිය කුමාරතුංග මුනිදාසයන් විසින් රචිත කෘතීන් වේ.
✓ළමා සාහිත්‍යය සඳහා දායකත්වය✓. සිංහල භාෂාව සහ සාහිත්‍ය ‍ක්ෂේත්‍රයේ එතුමා පතාක යෝධයකු බව කුමාරතුංග මුනිදාසයන්ගේ කෘති පරිශීලනයෙන් පෙනී යන්නේය. ආසාමාන්‍ය ආකෘතිමය ස්වරූපයකින් යුතු කාව්‍ය නිර්මාණ ඔහුගේ සාහිත්‍ය දිවියේ කැපී ‍පෙනෙන අංග වේ.
-කුමාරතුංග-
• දෙස, බස, රැස තෙරුවන් ලෙස සැලැකු අතර එය රැකැ-ගැනිමේ අරමුණින් ඇරැඹි හෙළ හවුල යනු 1941 දී ඒතුමා ගේ මුල් වීමෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ලංකා යටත්විජිතයේ පිහිටුවන ලද ජාතික සංවිධානයෙකි. දෙස, බස, රැස යන හෙළ තෙරුවන සුරැකීම සඳහා ඇරැඹුණු හෙළ හවුල, සිංහල බසෙහි අබිවැඩුම සඳහා විසල් මෙහෙවරක් ඉටු කළ ආයතනයෙකි. නිවැරැදි පිරිසුදු හෙළ බස නඟාලීම මේ ආයතනයෙහි මුල් අරමුණෙකි. තව ද හෙළ ඉතිහසෙහි සැබෑ යටගියාව ඉස්මතු කිරීම සඳහා ද හෙළ හවුලින් ඉටු වූ මෙහෙය නොපටු යැ. 1941 සිට මේ දක්වා ක්‍රියාකාරී වැ පවත්නා එක මැ සිංහළ භාෂා ගුරුකුලය ද මෙය යි. හෙළ හවුලින් බිහි වූ කිවිවරු ද පඬිවරු ද බොහෝ යැ. "ලක්දිවට ඉතා බිහිසුණු කාලයකි.පිට රටින් සාල නැවතිණි නම් අපට කෑම නැත.පිට රටින් එන රෙදි නැවතිණි නම් අපට විළි වැස්ම නැත.පිට රටින් එන යාන නැතිනම් අපට ගමන නැත.කොටින් මැ පිට රට පිහිට නැත්නම් අපට කළහැකි කිසිවක් නැත."
(ලක් මිණි පහන් කතු වැකි - කුමාරතංග මුනිදාස)
ආනන්ද රාජකරුණා එස්.මහින්ද හිමියන් මුනිදාස කුමාරතුංග වැනි නිර්මාණශීලී නිර්මාණ කරුවන්ගේ ළමා නිර්මාණ ඉහළ මට්ටමක පැවැතුණා. ඒ අය ළමා මනසට උචිත ගීත සාහිත්‍යයක් ගොඩනැගුවා. අදත් අප ඒ ආස්වාදනීය ගීත රස විදිනවා. ‘සිරිමත් මගෙ සකි යහපත් ළමයෙකි’ එවැනි අරුත්බර ගීත සංකල්පනා අද ළමා නිර්මාණ තුළ සරවිඳින්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. වර්තමානයේ වැඩිහිටි ගීතය මෙන්ම ළමා ගීතයද පරිහානිය කරා ගමන් කරන ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙනවා.
ක්‍රි.ව. 20වන ‍ශතවර්ශය මුල වකවානුවේ කුමාරතුංග මුනිදාස පඪිදු ඇරඹි හෙළ බස ව්‍යාප්‍රතිය නිසාද, දිනමිණ වැනි පුවත් පත් නිසාද සිංහල භාෂාවට නව ඡීවයක් ලැබුණි.
ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යයේ කුමාරතුංග සලකුණ
සිංහල ලේඛන කලාවේ ප්‍රමුඛයකු වශයෙන් පිදුම් ලද කුමාරතුංග මුනිදාස මහතා 1887 ජූලි මස 25 වැනි දින රුහුණේ දික්‌වැල්ලේ දී උපත ලැබීය. කුඩා කල පටන් සාහිත්‍ය ක්‌ෂේත්‍රයට දැඩි ඇල්මක්‌ දැක්‌වූ කුමාරතුංගයන් වෘත්තියෙන් ගුරුවරයෙකි. නිර්මාණශීලි ලේඛකයෙකු හා විශිෂ්ට ගණයේ අධ්‍යාපනඥයෙකු වශයෙන් එතුමාගෙන් සිංහල භාෂාවටත්, ජාතියටත් සිදුවූ සේවය අනභිභවනීයය.
ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යය පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේදී ළමයින් සඳහා පද්‍ය රචනයට පිවිසුනු මූලිකයා වශයෙන් කුමාරතුංග මුනිදාස සූරීන් අවිවාදයෙන් සඳහන් කළ හැකිය. කුමර ගී, කියවන නුවණ, හා ශික්‍ෂා මාර්ග පොත් පෙළ ඔහු විසින් රචනා කරන ලද ළමා පද්‍ය ග්‍රන්ථ අතර ප්‍රමුඛ වෙයි. එපමණක්‌ නොව කුමාරතුංගයන් අතින් ලියෑවුණු ළමා ගද්‍ය සාහිත්‍ය කෘතිද බෙහෙවින් ජනාදරයට පාත්‍ර විය. හීන් සැරය, මඟුල් කෑම, හත් පණ යන ළමා, ගද්‍ය සාහිත්‍ය කෘති ත්‍රිත්වය ළමයින් තුළ පමණක්‌ නොව වැඩිහිටියන් තුළ පවා ජනාදරයට පාත්‍ර විය.
ජාතියේ ජීවනාලිය ළමා පරපුරයි. ළමයින් තුළ උදාර ආකල්ප ඇති කිරීමේ අදිටනින් යුතුව ළමා පද්‍යකරණයේ නියෑලුණු කුමාරතුංග මහතාට ළමා මනස, ඔවුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් ආකල්ප හා රුචි අරුචිකම් පිළිබඳ මනා අවබෝධයක්‌ තිබූ බව ඔහුගේ ළමා පද්‍ය රචනා විමර්ශනයට ලක්‌ කිරීමේදී පැහැදිලිව පෙනී යයි. ළමුන්ගේ පරිසරය හා ඔවුන්ගේ කල්පිත ලෝකය හා සමගාමීව යන අත්දැකීම් ළමා පද්‍ය රචනයේදී ඔහු උපයෝගී කොටගෙන තිබීම එහිදී දැකිය හැකි විශේෂ ලක්‍ෂණයකි. ළමා වහර පිළිබඳ අවබෝධයකින් යුක්‌තව සරල සුඛ නම්‍ය බස්‌ වහරක්‌ තම පද්‍යයන් සඳහා ඔහු විසින් යොදා ගන්නා ලදී. ලගන්නා සුළු අලංකාරෝක්‌ති භාවිත කිරීම මගින් ළමා මනස තුළ චමත්කාරයක්‌ ඇති කිරීමට ඔහු සමත් විය. කුමාරතුංගයන්ගේ ළමා පද්‍යවල දැකිය හැකි තවත් සුවිශේෂී වූ ගුණාංගයක්‌ ලෙස ගායනයට සුදුසු ආකෘති භාවිත කිරීම දැක්‌විය හැකිය. එනිසා ඔහුගේ ළමා පද්‍ය එදත් අදත් එකසේ රස විඳිය හැකිය.
ළමයින්ට උචිත වූ වස්‌තු විෂයන් ඔස්‌සේ කාව්‍යයන් ඉදිරිපත් කරන කුමාරතුංග මහතා ළමා සාහිත්‍යයේ ස්‌වරූපය දක්‌වා සිටියේ මෙලෙසිනි.
"දරුවන් හට මහත් - තැනක්‌ නැතිව වැමැ වැටහෙන
උන්නේ සිත් පුබුදුවන - ඇඟපත නිකම් නටවන
යහළුවන් සමගින් - සසඳන්නට පොළඹවන
උන් කියවනු ඇසූ - වැඩිහිටියවුන් පහදවන
විසිතුරු පබැදුමෙකි - ඒ වයසට කවියෙක්‌ නම්"
දරුවන්ට නිරායාසයෙන් අවබෝධ කරගත හැකි සරල නොගැඹුරු නිර්මාණ ළමයින්ගේ ඥනයට සරිලන අයුරින් රසාස්‌වාදය කළ හැකි වැඩිහිටියන්ටද සතුට දනවන කවි කතා රචනා විය යුතුය යන්න කුමාරතුංගයන්ගේ අදහස විය.
ළමයින්ගේ රුචි අරුචිකම් පිළිබඳ මනා අවබෝධයකින් යුක්‌ත ව කාව්‍ය රචනයෙහි නියෑලුණු කුමාරතුංගයන් විවිධ වයස්‌ මට්‌ටම්වල දරුවන්ට උචිත ආකාරයෙන් සිය රචනා ඉදිරිපත් කළේය. ඔහු අතින් ලියෑවුණු විශිෂ්ට ගණයේ ළමා පද්‍ය කාව්‍යයක්‌ සේ "කුමර ගී" කාව්‍යය හැඳින්විය හැකිය. එහි සඳහන් "වෙරි වූ මීයා", "රෝස ගස", "අකුරු සතර උගත යුතු", "හාවාගේ වග", "ලේනා", "දරු සුරතල්", "උදය" ආදී පද්‍ය පන්තීන් වත්මනේ පවා කුඩා ළමුන් අතර සිත්ගත් ළමා පද්‍ය පන්ති වශයෙන් හැඳින්විය හැකිය.
"ලේනා" නමැති ළමා පද්‍ය රචනාව මගින් කතුවරයා කුඩා ළමුන් ප්‍රිය කරන සත්ත්වයෙකු වූ ලේනා කවි පන්තිය සඳහා විෂය කර ගනියි. රස පලතුරු බුදිමින් නිදහසේ හැසිරෙන ලේනාගේ ක්‍රියාකාරකම්, කුඩා දරුවන් තුළ ලේනාට දක්‌වන කැමැත්ත මෙමගින් ධ්වනිත කිරීමට ඔහු උත්සාහ දරා ඇත.
"ලේනේ බව පා නිදහස
ටිං ටිං ගාමින් මේ ලෙස
සිටිනු දකින මට වෙයි තොස"
ලේනාගේ හැසිරීමේ ස්‌වභාවය ළමා මනස තුළ සංකල්පරූප මැවීමට සමත් වන අතර මෙම පැදි පෙළ මගින් ලේනාගේ ස්‌වරූපය හැරුණු විට නිදහස පිළිබඳ තරමක්‌ ගැඹුරු අදහසක්‌ ද ධ්වනිත වේ.
කුමාරතුංගයන්ගේ තවත් අතිශය සාර්ථකත්වයට පත්වූ ළමා පද්‍ය නිර්මාණයක්‌ වශයෙන් "හාවාගේ වග" නම් පැදි පෙළ හැඳින්විය හැකිය. බාල මහලු වැඩිහිටි කා අතරත් ජනාදරයට පාත්‍ර වූ මේ පැදි පෙළට ඔහු විසින් වස්‌තු විෂය වශයෙන් තෝරා ගන්නා ලද්දේ සත්ත්ව ලෝකයේ අහිංසක සතෙකු ලෙස නම් දරා සිටින හාවාය.
"හා හා හරි හාවා
කැලේ මැදින් ආවා
හිටගෙන ගඟ ගාවා
වට පිට ඇහැ ලෑවා"
"කොළ දෙකටක්‌ කෑවා
පැන් උගුරක්‌ බීවා
තොල කට ලෙව කෑවා
ඉතින් ඇතැයි කීවා"
හාවා වේගයෙන් දුවවිත් ආහාරගත් ආකාරය ළමා මනසේ වාග් චිත්‍ර මැවෙන ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කොට ඇත. ඒ සඳහා ඔහු යොදාගත් සරල සුගම, සුලලිත බස්‌ වහරක්‌ වහ වහා බිඳී යන විරිතක්‌ ඊටම උචිත වූවකි. හාවාගේ ජංගමශීලි ස්‌වභාවය මේ තුළින් මනාව පෙන්නුම් කෙරේ.
කුමාරතුංගයෝ ජනකවි බසට තරමක්‌ සමීප භාෂාවක්‌ බොහෝ අවස්‌ථාවල තම ළමා පද්‍ය සඳහා යොදා ගත්හ. ව්‍යවහාරෝචිත භාෂාවෙන් ගත් වදන් සමූහයකින් රචිත මේ පැදි පෙළට ද ඔහු විසින් ජන කවි බසේ ආභාසය ලබා ගෙන ඇති බව සඳහන් කළ හැකිය.
ළමා සිත සැබැවින්ම පිවිතුරුය. ඔවුන්ගේ සිත් සතන් තුළ උපදින අදහස්‌ අව්‍යාජය. තම සිත් පරිදි නිදහසේ හැසිරීමට කැමැත්තක්‌ දක්‌වන කුඩා ළමයා තම චරිතය හැඩගසා ගන්නේ කෙනෙකු අනුකරණය කිරීමෙන් හෝ අන් අයගේ බලපෑම් මතය. එහිදී ළමයාට නිසි ආදර්ශයක්‌ නොලැබුණහොත් ඔවුන් තුළ සදාචාරාත්මක ගුණ වගාවක්‌ ඇති නොවේ. ළමා මනස තුළ එවන් ගති ගුණ ඇති කරවීමට සමත් පද්‍ය රචනාවන්ට යොමුවූ කුමාරතුංග මහතා ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යයේ මෙහෙවර නිසි පරිදි හඳුනාගත් පුද්ගලයෙකු විය. හොඳ නරක නිසි පරිදි ළමයාට වටහා දීමට උපදෙස්‌ දෙන පද්‍ය රචනාවක්‌ වශයෙන් ඔහුගේ "සිරිමත්" නම් පැදි පෙළ හැඳින්විය හැකිය.
"සිරිමත් මගෙ සකි
යහපත් ළමයෙකි
නුවණත් ඇත්තෙකි
වැඩටත් සමතෙකි"
"උදයම පුබුදී
මුහුණට දියදී
කුල දෙවි නමදී
ගේ දොර අමදී"
ළමයෙකුට මෙවැනි කටයුතු එලෙසින්ම කළ යුතු යෑයි බල නොකරන කතුවරයා ආදර්ශවත් ළමයෙකු= තුළ මෙවන් ගති ගුණ පිහිටා තිබිය යුතු යෑයි ව්‍යංග්‍යාර්ථයෙන් පවසයි. ළමා මනස තුළ උසස්‌ ගතිගුණ ප්‍රගුණ කොට ගුණ නුවණින් පිරි සිරිමත් වැන්නවුන් බිහි කිරීම ඔහුගේ පරමාර්ථය වන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය. සදාචාර සම්පන්න ළමා පරපුරක්‌ බිහිකිරීමේ අටියෙන් නිර්මාණය වූ මෙවැනි පද්‍ය සර්වකාලීනය.
සෞන්දර්යාත්මක හැඟීම් ළමා මනස තුළ ඇති කිරීමට සොබා දහමේ නොයෙක්‌ වස්‌තූන් හා ක්‍රියාකාරකම් තම නිර්මාණවලට වැඩි වශයෙන් උපයෝගී කර ගැනීමට කුමාරතුංගයන් උත්සාහ දරා ඇත. ළමා මනසට සමීප ඔවුන් වඩාත් ප්‍රිය කරන ස්‌වභාව ධර්මයේ ජීවි, අජීවි වස්‌තු අවස්‌ථාවෝචිතව යොදා ගැනීමෙන් රසභාව පූර්ණ හැඟීම් ළමා මනසෙහි ජනිත කරවීමට ඔහු එමගින් සමත් විය.
පරිසරයේ ඇති විවිධ මල් වර්ග දෙස නෙත යොමන කුඩා දරුවාගේ මනස තුළ ඇති වන හැඟුම් සමුදායක්‌ "මල් බස්‌" නමැති පැදි පෙළ මගින් ඉදිරිපත් කොට ඇත.
"ගස වතුසුදු වී පිරිසිදු
පොහොය නැතිදා - සිල්ගත් බඳු"
වතුසුදු ගස පොහොය දිනට පමණක්‌ නොව සැමදා සිල් ගත් විලාසයක්‌ මවා පායි. සුදු පැහැති මල්වලින් ගැවසුණු වතුසුදු ගස පිළිබඳ සරල පද මාලාවකින් මවන කවි සංකල්පනාව අපූර්වත්වයෙන් යුක්‌තය.
"දහස්‌ දලා - ගස විමලා
මහණ වැල - සිටිනතුලා"
කහ පැහැයෙන් බබළන දාස්‌ මල් ගස මහණ වූ ආකාරයත් පෙන්නුම් කරයි. ඖචිත්‍ය නව්‍යත්වයෙන් යුක්‌ත වූ සරල උපමා යොදා ගනිමින් ඒ අවස්‌ථාව කුඩා දරුවාගේ මනස තුළ විත්‍රණය කරයි.
"නැණ ගුණ දම් - රුව පැහැතුම්
ඇති අය නම් - රෝස කුසුම්"
"මල කිණිහිරි - රුවිනි සසිරි
නැති නැණ සිරි - දරුවෙකු සරි"
ගුණ නුවණින් හා රූපයෙන් උසස්‌ දරුවෙකු රෝස මලකට සමාන කර දක්‌වන කතුවරයා රූපශ්‍රීයෙන් පමණක්‌ යුක්‌ත වූ ගුණ නුවණින් යුක්‌ත නොවූ දරුවෙකු කිණිහිරි මලකට සමාන කර දක්‌වයි.
සත්ත්ව ලෝකයේ බළලා හා මීයා පිළිබඳ විවිධාකාර කවි කතා සුලබව ළමා මනසේ තැන්පත් වූවකි. එක්‌ දිනක්‌ මීයෙකුට වූ ඇබැද්දියක්‌ පිළිබඳ "වෙරි වූ මීයා" නම් පැදිපෙළ මගින් කුමාරතුංග සූරීන් දක්‌වා ඇත්තේ ඉතා අපූර්ව ආකාරයෙනි.
"දවසක්‌ රා ටිකක්‌
ලැබ බී මත්ව මීයෙක්‌
බළලා වී මතක්‌
මෙසේ කීයේ උඩඟු වදනක්‌"
"බළලෙකු ඉතින් මට
අසුවුණු හොතින් විගසට
කඩා වූ දෙකකට
දමමි ඇදලා කහල ගොඩකට"
මත් වූ මීයා මෙලෙස පුරසාරම් බස්‌ දෙඩූවද පියවි සිහියෙන් නම් මීයෙකු කෙදිනකවත් බළලා ඉදිරියේ මෙවන් වදන් පැවසීම විහිලුවකි. මෙහිදී කවියා මත් පැනින් මත්වූ පසු අප සමාජයේ සිටින බොහෝ පුද්ගලයන්ට තමා කවුද යන වග අමතක වී යන බවත් බලවතුන් ඉදිරියේ පුරසාරම් බස්‌ පවසන එවන් පුද්ගලයන් වෙරි වූ මීයෙකුට සමාන බවත් නොකියා කියයි. තමාගේ තරම දැන ජීවත් විය යුතු බවද කතුවරයා පැවසීමට යත්න දරයි. කතුවරයා පැදි පෙළ අවසන දී උපදේශයක්‌ ද දෙයි.
"තම තරම දැනගෙන -
නොපැවතුණහොත් සැම තැන
මීයාට වූ මෙන - බියයි වන්නේ
නොසිතු විලසින"
මෙවන් උපදේශ ළමා පරපුරට පමණක්‌ නොව වැඩිහිටියනට වුවද සුදුසුය. පැදි පෙළේ රසවත් භාවයට ඔහු විසින් අවස්‌ථාචෝචිතව යොදා ගත් වදන් සමූහය ඊටම උචිත වූවකි.
"නැළවිල්ල" නම් පැදි පෙළ ද ළමුන් පමණක්‌ නොව වැඩිහිටියන් අතරද ජනාදරයට පාත්‍ර වූ අතිශය සාර්ථක නිර්මාණයකි. කුඩා දරුවෙකු නිදි ගැන්වීම පිණිස රචනා වූ මේ පැදි පෙළ නැළවිලි ගීයක ස්‌වරූපය ගනියි. බාහිර පරිසරයේ ජීවී හා අජීවී සියලු වස්‌තු හැසිරෙන්නේ සුවසේ නිදන ළදරුවාගේ නින්දට කිසිදු බාධාවක්‌ නොවන ආකාරයෙනි. දරුවා නිදාගන්නා අවස්‌ථාවේ අවට පරිසරයේ ස්‌වභාවය ඉතා චමත්කාරජනක ලෙසින් ඉදිරිපත් කිරීමට කුමාරතුංගයන් දරා ඇති උත්සාහය සාර්ථක යෑයි මෙම පැදි පෙළ රස විඳීමේදී හැඟී යනු ඇත.
"තොටිල්ල සැම සුව පිරී - පැද්දෙයි තාලෙට සරී
අසමින් ගී සුමිහිරී - නිදන්න පුත රන් කිරී"
සරල තේමාවක්‌ ඔස්‌සේ සැම විටම පද්‍යකරණයෙහි නියෑලුණු කුමාරතුංගයන්ගේ මෙවැනි බොහෝ නිර්මාණ අදටද බොහෝ දෙනා රස විඳිනු ඇත.
අසිරිමත් උදැසනක ස්‌වභාවය ළමා මනසට කා වැද්දවීම සඳහා රචනා කරන ලද "උදය" නමැති පැදි පෙළ තවත් සාර්ථක වූ නිර්මාණයකි. දසතින් නැගෙන කා කා හඬ කුඩා දරුවාට අවදි වීමට සංඥවක්‌ වැනිය. ප්‍රබෝධවත්ව අවදි වන කුඩා දරුවා ආයුබෝවන් කියා පිළිගන්නේ සිසිල් සුළඟයි. මෙවැනි සුන්දර වූ උදැසනක දරුවාගේ කාර්යය කුමක්‌ද යන්න කතුවරයා මෙලෙස දක්‌වයි.
"උතුම් වෙලාවැයි කියමින් සියල්ලෝ
යෙදෙත් නොලස්‌ වීම තමන්ගෙ කම්හී
ඇඟත් සැහැල්ලුයි සිතෙහිත් බරක්‌ නෑ
බලන්න පොත්පත් මට මේ වෙලාවයි"
අනලස්‌ව තම පොත්පත්වල කටයුතු ඇරඹීමට සුදුසුම කාලය සිතටත් ගතටත් සැහැල්ලු මේ උදැසන කාලය බව දරුවන්ට දන්වයි. උදැසනට පරිසරයේ ජීවී අජීවි සියලු වස්‌තූන්හි ක්‍රියාකාරීත්වය දක්‌වා දරුවාගේ කාර්යය කුමක්‌ද යන්න ඉන් පසුව දැක්‌වීම මගින් ඔහු සතුව ළමා මනස පිළිබඳ කෙතරම් අවබෝධයක්‌ තිබුණේද යන්න වටහාගත හැකිය.
එපමණක්‌ නොව ළමා මනස තුළ තම රට, ජාතිය ආගම පිළිබඳ උදාරතර හැඟීම් ඇති කරනු වස්‌ ඔහු විසින් රචනා කරන ලද "පුබුදුව" නම් පැදි නිමැවුම සමස්‌ත ළමා පරපුරටම දෙන මනා උපදේශයක්‌ වැන්න.
"ඉදිරියටම යව් හෙළයිනි - ඉදිරියට යවු
අපගේ රටෙහිම යෑද යෑද
ගැති වී තව තව හිඳිමුද
නිදහස නැති දිවි කුමටද
ඉදිරියටම යවු"
ජාත්‍යාලය හා ජාතික හැඟීම් ළමා මනස තුළ ඇති කරමින් තම දිවි පරදුවට තබා රට ජාතිය රැකගත යුතු බව මේ පැදි පෙළ මගින් පෙන්වා දී ඇත. නිදහසක්‌ නැති දිවිය ඵල රහිත බවත් නැතිවී සිටීම නොව හෙළයන් ඉදිරියටම යා යුතු බවත් කවියා අවධාරණය කරයි.
ළමා පද්‍යයක්‌ හුදෙක්‌ රස වින්දනයට පමණක්‌ සීමා නොවිය යුතු අතර එය ළමයාගේ පෞරුෂ සංවර්ධනයට හා ළමයාගේ බුද්ධි වර්ධනයටද ඉවහල් විය යුතුය. එය මැනවින් පසක්‌ කරගත් කුමාරතුංගයන්ගේ තවත් උසස්‌ නිර්මාණයක්‌ වශයෙන් ඉහත පැදි පෙළ සඳහන් කළ හැකිය.
මේ හැරුණු විට "ලක්‌ දරුවෙනි පුබුදු වවු" ආදී පැදි පන්තීන් මගින්ද ජාතිකාභිමානී හැඟීම් ඇති කිරීමට ඔහු උත්සාහ දරා ඇත. මේ අයුරින් ළමයින් වෙනුවෙන් කුමාරතුංගයන් අතින් රචනා වූ ළමා පද්‍ය සංඛ්‍යාව අති විශාලය.
ළමා පරපුරේ සුබසිද්ධිය උදෙසා නිතර පද්‍යකරණයෙහි නියෑලුණු කුමාරතුංග සූරීහු සුචරිතවත් ළමා පරපුරක්‌ අනාගතයට දායාද කිරීමේ ක්‍රියාවලියෙහි මූලික වූහ.
1944 මාර්තු 02 වැනි දින ඔහු දැයෙන් සමුගත්ත ද "කුමාරතුංග" නාමය සදා අමරණීයය.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ - අමරසිරි, ගුණවර්ධන, අලව්ඉසි සැබිහෙළ, අරිසෙන් අහුබුදු, (1970), කුමාරතුංග පැදි එකතුව I වෙළුම (සංස්‌)( සංස්‌කෘතික කටයුතු අමාත්‍යාංශය, කොළඹ. මදුරසිංහ ගුණතිලක, පියසේන කහඳගමගේ (1998) ළමා පද්‍ය සාහිත්‍ය මූලධර්ම හා එහි පරමාර්ථ, එස්‌. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ, කොළඹ.
අලුත් දෙයක් නොතනන ජාතිය ඉහළට නොනගී.(M.A ohasha perera)
කොස්කඳවල රජ මහා විහාරය
කොස්කඳවල ශ්‍රී සුනන්දාරාම පිරිවෙන් රජ මහා විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොස්කඳවල පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ පුදබිමක් වේ. එය යක්කල නගර හන්දියේ සිට යක්කල - රදාවාන මාර්ගයේ කිලෝමීටර 2.66 පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ. වර්තමානයේ මෙම විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ස්ථානයක් ලෙස රජය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
යෂ්මෙක්
thumb|යෂ්මෙක් පැළඳි [[හාලිඩ් ඉඩිප්]] thumb|යෂ්මෙක් පැළඳ සිටින අරාබි කාන්තාවක් (19වන සියවසෙහි අවසාන භාගයෙහි)
යෂ්මෙක්හෝ යෂ්මාක් ( කුර්කි yaşmak, "මොට්ටැක්කිලියක්" වෙතින් ) යනු, සමහරක් මුස්ලිම් ස්ත්‍රීන් විසින්  ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයන්හීදී ඔවුන්ගේ මුහුණ ආවරණය කර ගැනීමට පළඳිනු ලබන තුර්කි ආකාරයෙහි  මොට්ටැක්කිලියක් හෝ නිකාබයකි. වර්තමානයෙහි මෙම ඉස්ලාමීය වස්ත්‍රය  තුර්කියෙහි භාවිතය නැති තරම්ය.
විස්තරය
සාමාන්‍ය මොට්ටැක්කිලියක් මෙන් නොවන යෂ්මෙකයෙහි, එක් ඒකකයක් ලෙසින් පැවතෙන හිසට-පැලඳෙන-මොට්ටැක්කිලියක් සහ මුහුණ-වැසෙන-මොට්ටැක්කිලියක් අඩංගු වන අතර, එබැවින් නාසයට පහළින් මුහුණ හරහට ගැට ගැසෙන සහ අනෙක හිස වසමින් රැළි වැටෙන පරිදී නලල හරහට ගැටගැසෙන  යන්නාවූ තුනී  මස්ලින් කැබලි දෙකකින් සමන්විත වෙයි.
කළු පැහැ අශ්වකෙඳි භාවිතයෙන් වියන ලද සහ කම්මුල් අසබඩ සවි කොට පහළට වැටෙන වියනක් ලෙසින් මුහුණ ආවරණය කෙරෙන පෙචෙනමින් හැඳින්වෙන චතුරස්‍රාකාර රෙදි කැබැල්ලක් හෝ ඇස් නිරාවරණය වන දික් සිදුරු සහිතව පටි ආශ්‍රයෙන් හිස පිටුපස බැඳි සහ නාසය මතින් කුඩා රන් කැබලි මගින් ආධාරකයක් සැපයුනු ලේස් කැබලි වලින් තැනුනු මොට්ටැක්කිලියක් හෝ යෂ්මෙකයක අඩංගු විය හැක.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාමීය ස්ත්‍රි ඇඳුම් ප්‍රවර්ගය:මොට්ටැක්කිලි ප්‍රවර්ගය:තුර්කි වචන සහ වාක්‍යාංශ ප්‍රවර්ගය:පර්ඩර් ප්‍රවර්ගය:ඔටෝමාන් වස්ත්‍ර
1992 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
කෙන්යා-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
කෙන්යාව සහ ශ්‍රී ලංකාව වර්ථමානයේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමෙන් සිය සම්බන්ධතා පවත්වා ගනියි.කෙන්යාවේ නයිරෝබි අගනුවර තුල ශ්‍රී ලංකාවේ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයක් පිහිටුවා තිබෙයි.
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාව සහ කෙන්යාව අතර මෑත කාලීන සබඳතා තහවුරු වන්නේ 1970 දීයී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා
ටොරොන්ටෝ ස්ටාර්
ජනිත් මධුසංක--61.245.173.152 15:45, 2 නොවැම්බර් 2014 (යූටීසී) thumbnail|ජනිත්
Sri janananda pre-school
{{Infobox school }}
ශ්‍රී ජනානන්ද මුල් ළමාවිය සංවර්ධන මද්‍යස්ථානය
ශ්‍රී ලංකා සර්වෝදය නම් ආයතනයේ අනුග්‍රහයෙන් ඇරෙබු අතර මෙහි අරම්බකයා වන්නේ a.විජේසේකර මහතාය.මෙහි මුල් ගුරුතුමිය වන්නේ ලලිතා විජේසේකර මහත්මිය.ඇය වසර 35 ක් පමණ මෙම පෙර පාසල වෙනුවෙන් කල මෙහෙය කියා නිම කල නොහැක. එම මැතිනියගේ අනුග්‍රහයෙන් වසර 35 ක් තුළ කලාවූ කැපවීමෙන් ලොවට දයද කල ළමුන් පිරිස බොහෝමය.එම ළමුන් මෙත්මියගෙන් ලැබූ අබාශයෙන් අද සිටිනා තැනගන අපට බොහෝ සතුටක් දැනේ.ලලිතා ගුරුතුමිය සමග මෙම පෙරපාසල ඉදිරියට ගෙනා අය බොහෝමය ඒ අතර ගංගා විජේසේකර,ප්‍රියංගා විජේසේකර යන ගුරුතුමියන්ද ඇය සමග ඉදිරියට ආවේය ....
__DISAMBIG__ __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
ඉගැන්වූ ගුරුතුමියන්
අති සාර්ථක වශයෙන් පැවතෙන ශ්‍රී ජනානන්ද මුල් ළමාවිය සංවර්ධන මද්යස්ථානයට ඉතා මෙහයක් කල ගුරුවරුන් අප්‍රමාණය අද දක්වා අප පෙරපාසලට ඉගැන්වූ ගුරුවරුන් මෙසේය
ඉතිහාසය
උව පළාතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ හපුතලේ කොට්ටාශයේ ඇති මනරම්වූ පෙදෙස එය හපුතලේගම නම් විය.මෙම ගම්මානයට ඇතුළුවන විටම පෙනෙන චමත්කාර දර්ශනය නම් හපුතලේගම ශ්‍රී බිම්බාරාම පුරාණ විහාරස්ථානයයි. ප්‍රථම වරට හපුතලේගම ගම්මානයට පෙරපාසල 1977/04/24 ඉදිවන්නේ ලලිතා විජේසේකර මැතිණිය දැතින්ය මෙම පෙරපාසල මුලින්ම ආරම්බ වන්නේ කුඩා පෙරපාසලක් ලෙස හපුතලේගම ශ්‍රී බිම්බාරාම පුරාණ විහාරස්ථානයේ ගොඩනැගිල්ලක් තුළය. වසර 5 ක් පමණ මෙම විහාරයේ පවත්වාගෙන ගිය පෙරපාසල සර්වෝදය ආයතනයට බදවාගන්නා ලදී.ඉන්පසුව සර්වෝදය ආයතනය විසින් පෙරපාසල හට පන්සලට යාබදව ගොඩනැගිලි 2ක් ඉදිකරවා දෙන ලදී. මෙහි මුලිකත්වය ගෙන කටයුතු කරන ලද්දේ විජේසේකර මහතා ව්සින්ය. <
__STATICREDIRECT__
මරියා වොන් ට්‍රැප්
වොන් ට්‍රැප් බැරන්වරිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, මරියා ඔගස්ටා වොන් ට්‍රැප් (විවාහයට පෙර කුට්චේරා; 26 ජනවාරි 1905 – 28 මාර්තු 1987),  යනු ට්‍රැප් ෆැමිලි සිංගර්ස් හී සුළු මව සහ මාතෘමූලිකයා විය. ඇය විසින් රචිත ද ස්ටෝරි ඔෆ් ද ට්‍රැප් ෆැමිලි සිංගර්ස් 1949 වසරෙහිදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. මෙම කතාන්තරය විසින් ද ට්‍රැප් ෆැමිලි නම් 1956 වසරෙහි බටහිර ජර්මානු චිත්‍රපටයටද, ද සවුන්ඩ් ඔෆ් මියුසික් (1959) නම් බ්‍රෝඩ්වේ සංගීත නාට්‍යයටද, 1965 වසරෙහි එම නමම දැරූ චිත්‍රපටයටද බලපෑම් ඇති කළේය.
මරණය
1987 මාර්තු 28 දිනදී (වයස 82) හෘද අකරණිය හේතුවෙන් මොරිස්විල්, වර්මෝන්ට් හිදී මරියා වොන් ට්‍රැප් මිය ගියේ සැත්කමෙන් දින තුනක් ගත වෙත්මය.
රුසියානු උදුන්
රුසියානු උදුන් යනු ආහාර පිසීම සහ නිවාස උණුසුම් කිරීම සඳහා රුසියාව, යුක්‍රේනය සහ බෙලෝරුසියාව යන රටවල සාම්ප්‍රදායකව භාවිතා වූ උදුන් විශේෂයකි.
භාවිතා
ආහාර පිසීම, නිවාස උණුසුම් කිරීමට අමතරව ශීත කාලයේ දී උදුන මත නිදාගැනීමටද හැකිය.
සන්නිවේදනය පිළිබඳ හැදින්වීම
"Communication" යන ලතින් වචනයෙන් ඔවුන් අදහස් කරන ලද්දේ "පොදු වශයෙන් බෙදා ගැනිම" නො එසේ නම් "දැනුම් දීම" යන අර්ථය වේ. ඒ අනුව එහි පරිස්මාප්ත අර්ථයෙන්ම යම් කරුණක් අනන්‍යයන්ගේ දැන ගැනිම පිණිස බෙදා හැරීම යන්න ඉන් ගම්‍ය වේ නම් "සන්නිවෙදනය යනු, යම් තොරතුරක් දෙදෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ගණනක් අතරෙහි බෙද ගැනිම" ලෙස හැදින්විය හැක.
අප සන්නිවේදනය කරන්නේ ඇයි?
ද ලාස්ට් වන් (ෆ්‍රෙන්ඩ්ස්)
මෙම කතා මාලාව මෙයින් අවසානය දකී. Ross Geller (David Schwimmer) ඔහුගේ ප්‍රේමය Rachel Green(Jennifer Aniston) වෙත ඉදිරිපත් කරමින් ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය තවදුරටත් පවත්වාගෙන යන අතර Monica Geller(Courteney Cox) සහ   Chandler Bing(Matthew Perry) නිවුන් දරුවන් සමග නගරාසන්නයේ ජීවත් වීමට තීරණය කරයි. මෙහි අවසන් දර්ශනය වනුයේ ඔවුන් අවසන් වතාවට ඔවුන්ගේ නිවාසයෙන් නික්මී Central Perk වෙත ගමන් කිරීමයි.
මෙම කොටස ලිවීමට පෙරාතුව David Crane, Marta  Kauffman සහ Kevin Bright විවිධ sitcom හරහා අවසාන ජවනිකා නරඹා අදහස් ලබාගෙන ඇත. මෙය රූගත කරනු ලැබ ඇත්තේ [https://en.wikipedia.org/wiki/Warner_Bros. Warner Bros] හිදීය. Burbank, California රූපාගාර වලදී පළමු කොටස රූපගත කොට ඇත්තේ ජනවාරි 16 වන දින අතර, දෙවැනි කොටස ජනවාරි 23 වන දිනදීය. විචාරකයන් සහ මෙහි කලාකරුවන් මෙයට ප්‍රශංසා කරනු ලැබුවේය.
රාමතීර්ථම්
රාමතීර්ථම් ‍යනු ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් හි විසියනගරම් දිස්ත්‍රික්කයේ නෙල්ලිමාර්ලා මණ්ඩලයේ පිහිටි ග්‍රාම පංචායතයකි. මෙය විසියනගරම් නගරයේ සිට 12 km පමණ දුරින් පිහිටියේ ය. ප්‍රකට වන්දනා ස්ථානයක් වන මෙය ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස තෙක් දිවෙයි.
ආශ්‍රේයයන්
http://asihyd.ap.nic.in/vizianagaram.html
මහා මැගලැනික් වලාව
මහා මැගලැනික් වලාව (LMC) යනු, සමීපයේ පිහිටි චක්‍රාවාටයක් සහ, ක්ෂීරපථයෙහි චන්ද්‍රිකා චක්‍රාවාටයකි. කිලෝපාර්සෙක් 50 කට මදක් අඩු දුරකින් පිහිටි (≈163,000 ආලෝක වර්ෂ), LMC, ක්ෂීරපථයට තෙවන සමීප චක්‍රාවාටය වන්නේ, සජිටේරියස් වාමන ගෝලාකාරය (~ 16 කිලෝපාර්සෙක්) සහ  උත්ප්‍රේක්ෂීය කානිස් මේජර් වාමන චක්‍රාවාටය (~ 12.9 කිලෝපාර්සෙක්, චක්‍රාවාටයක් ලෙසින් එය සැලකීම මතභේදයට තුඩුදී ඇත) ක්ෂීරපථයෙහි කේන්ද්‍රයට වඩාත් සමීපයෙන් පිහිටන බැවිනි. සූර්යයාගේ ස්කන්ධය මෙන් බිලියන 10 ගුණයක (1010 සූර්ය ස්කන්ධ) ස්කන්ධයක් එයට හිමි වන හෙයින්, ක්ෂීරපථය මෙන් දළ වශයෙන් 1/100 ක් සද්දන්ත වන එය, ආලෝක වර්ෂ 14,000 (~ 4.3 kpc) පමණ විෂ්කම්භයකින් යුතු වෙයි. ඇන්ඩ්‍රොමීඩා චක්‍රාවාටයට (M31), ක්ෂීරපථයට සහ, ට්‍රයැන්ගුලම් චක්‍රාවාටයට (M33) පසුව  ප්‍රාදේශීය කාණ්ඩයෙහි සතරවන විශාල චක්‍රාවාටය   LMC වෙයි.
බොහෝවිට LMC සැලකෙනුයේ අක්‍රමවත් වර්ගයේ චක්‍රාවාටයක් ලෙසින් වන අතර ( නාසා බහිර්චක්‍රාවාටීය දත්තසමුදාය විසින් එහි හබල් අනුක්‍රම වර්ගය Irr/SB(s)m ලෙසින් ලැයිස්තුගත කරයි). එහි මධ්‍යයේ ඉතාමත් ප්‍රමුඛ බඳපටියක් LMC විසින් පෙන්නුම් කරමින් කියාපාන්නේ, එය පෙරදී බඳපටියක් සහිත සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටයක්ව තිබී ඇති බවකි. LMCහී අක්‍රමවත් පෙනුම බොහෝවිට ක්ෂීරපථය සහ සුළු මැගලැනික් වලාව (SMC) යන දෙකෙන්ම එල්ල වූ උදම් අන්තර්ක්‍රියාවන්හී ප්‍රතිඵලයක් විය හැක.
ඩොරාඩෝ සහ මෙන්සා යන තාරකා මණ්ඩල අතර මායිමේ මැදිවී සිටිමින්, දක්ෂිණ අර්ධගෝලයෙහි රාත්‍රී අහසේ මද දීප්තියැති "වලාවක්" ලෙසින් එය දිස්වන අතර, පෘථිවියෙහි සිට එය දිස්වන්නේ පසළොස්වක චන්ද්‍රයා මෙන් 20 ගුණයකට වැඩි පළලකිනි.
ඉතිහාසය
thumb| මහා මැගලැනික් වලාවේ කුඩා කොටසක් ක්‍රිව 964 දී පමණ, ඔහුගේ බුක් ඔෆ් ෆික්ස්ඩ් ස්ටාර්ස් නමැති ග්‍රන්ථය තුලින්, පර්සියානු තාරකා විද්‍යාඥ `අබ්ද් අල්-රහ්මන් අල්-සුෆී (පසුව යුරෝපයේදී හැඳින්වුනේ "ඇසෝෆි" ලෙසිනි) විසින් මහා මැගලැනික් වලාවේ ප්‍රථම ලිඛිත සඳහන වාර්තා කරයි.
ඊළඟ සටහන්ගත නිරික්ෂණය හමුවන්නේ, ඔහුගේ තුන්වන මුහුදු ගමන පිළිබඳ 1503–4 කාලයේදී ඇමරිගෝ වෙස්පුචී විසින් ලිවූ ලිපියකිනි. මෙම ලිපියේදී ඔහු "දීප්තිමත් දෙකක් සහ අඳුරු එකක් වශයෙන් වියන් තුනක් " පිළිබඳව සඳහන් කරයි; "දීප්තිමත්" යන්නෙන් මැගලැනික් වලාවන් දෙකද, "අඳුරු" යන්නෙන් කෝල්සැක් ද අදහස් කරයි.
ඔහුගේ 1519 වසරෙහි මුහුදු ගමනෙහිදී ෆර්ඩිනෑන්ඩ් මැගැලැන් විසින් LMC නිරික්ෂණය කල අතර, ඔහුගේ ලේඛන නිසා LMC පිළිබඳ දැනුවත්බවක් පොදු බටහිර සමාජයෙහි ඇතිවුනි. චක්‍රාවාටයට වර්තමානයෙහි ඔහුගේ නම තබා ඇත.
2006 වසරේදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු, හබල් අභ්‍යාවකාශ දුරදක්නයෙහි ප්‍රතිඵල පෙන්නුම් කරනුයේ මහා සහ කුඩා මැගලැනික් වලාවන් ගමන් කරන වේගයන් සලකා බැලූ කල, ක්ෂීරපථයෙහි කක්ෂගතව සිටීමට සුදුසු වේගයට වඩා ඒවා බෙහෙවින් වැඩි බවයි.
ජ්‍යාමිතිය
මහා මැගලැනික් වලාව, සාමාන්‍යයෙන් සැලකෙන්නේ අක්‍රමවත් චක්‍රාවාටයක් ලෙසිනි. කෙසේවෙතත්, එය බඳපටි ව්‍යුහයක් පෙන්වන අතර, බොහෝ විට යළි-වර්ගීකරණය කෙරෙනුයේ  මැගලැනික් -වර්ගයේ වාමන සර්පිලාකාර චක්‍රාවාටයක් ලෙසිනි.
මහා මැගලැනික් වලාව සතුව මධ්‍යම බඳපටියක් සහ සර්පිලාකාර බාහුවක් තිබේ. මධ්‍යම බඳපටිය ඇද ගැසුණු බවක් පෙනෙන්නට ඇති අතර මධ්‍යයට වඩා, නැගෙනහිර හා බටහිර අග්‍ර ක්ෂීරපථයට සමීප වෙයි. 2014දී, හබල් අභ්‍යාවකාශ දුරේක්ෂයෙහි මිනුම් තුලින් තිර්ණය කල හැකි වූයේ LMC සතුව වසර මිලියන 250 ක භ්‍රමණ කාලාවර්තයක් ඇති බවයි.
බොහෝ කලක් තිස්සේ LMC සැලකුණේ, අප සමග එක් දුරක පිහිටි තලීය චක්‍රාවාටයක් ලෙසිනි. කෙසේ වෙතත්, 1986දී, කෝල්ඩ්වෙල් සහ කෝල්සන් සොයා ගත්තේ, LMC හී ඊසාන දිග කොටසෙහි ක්ෂේත්‍ර සෙෆියඩ් විචල්‍ය තරු, නිරිත දිග කොටසෙහි සෙෆියිඩ් තරු වලට වඩා ක්ෂීරපථයට සමීපයෙන් පිහිටි බවයි. වඩාත් මෑතකදී, LMC හී ක්ෂේත්‍ර තරු සඳහාවූ මෙම ආනතික ජ්‍යාමිතිය,  සෙෆියඩ් තරු, මධ්‍යයේ වන හීලියම්-දහනය කරන රතු ගොමු තරු සහ රතු යෝධයා ශාඛාවෙහි අග්‍රය යන ස්ථාන තුන වෙත සිදු කල  නිරික්ෂණයන්ගෙන් සහතික කර ගන්නා ලදි. මෙම ලියවිලි තුනම පෙන්නුම් කලේ ~35° ක ආනතියක් වන අතර, මුහුණට-මුහුණ චක්‍රාවාටයක නම් ආනතිය 0° ක් වෙයි.
විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සම්පාදනය
වෙස්ට්මිනිස්ටර් ක්‍රමය පදනම් වන පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක, සුළුතර රජයකට බලයෙහි සිටීම සඳහා විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සම්පාදනය සහතික කෙරෙන සම්මුතීන් අවශ්‍ය වෙයි.
විශ්වාසය සහ මූල්‍ය සම්පාදනය සම්මුතියක් යනු, පාර්ලිමේන්තුවෙහි පක්ෂයක් හෝ ස්වාධීන මන්ත්‍රීවරු පිරිසක් හෝ  විසින්,  විශ්වාස පළකිරීමෙහි යෝජනා වලදී සහ  විසර්ජන හෝ අයවැය (මූල්‍ය සම්පාදන) ඡන්ද වලදී, පක්ෂව ඡන්දය දීමෙන් හෝ ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වැළකී සිටීමෙන් හෝ රජයට සහය සපයන බවට වන සම්මුතියකි.
බොජ්ජන්නකොණ්ඩා
බොජ්ජන්නකොණ්ඩා සහ ලිංගලකොණ්ඩා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ විසාඛපට්නම් හි  ආනකපල්ලේ සිට කිලෝමීටර කිහිපයක දුරින් පිහිටි සංකාරාම් නම් ගම්මානයේ යාබද කඳුගැටයක පිහිටි බෞද්ධ ලෙන් ද්විත්වයකි. මෙම ස්ථාන ක්‍රි.ව. 4වන සහ 9වන සියවස අතර කාලයේ සංකාරාම් (එකල සංඝාරාම්) හි බුද්ධාගම ප්‍රධාන ආගමක් ලෙස පැවති කාලයක ඉදිවන්නට ඇත. බොජ්ජන්නකොණ්ඩා හි මුල් නාමය වන්නේ බුද්දින කොණ්ඩා ය.
ඩී. එස්. ආර්. වානගුරු
ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති '''ඩී. එස්. ආර්. වානගුරු (තවද: ශාන්ත වානගුරු) (ඉංග්‍රීසි: D. S. R. Wanaguru''') යනු ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ විශ්‍රාමික ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරියෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
බංග්ලාදේශ-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
වර්ථමානයේ දී බංග්ලාදේශය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර පවතින්නේ ඉතා සමීප සබඳතාවයකි. ශ්‍රී ලංකාව තුල බංග්ලාදේශ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය කොළඹ නගරය තුලත්, බංග්ලාදේශය තුල ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය ඩකා අග නගරය තුලත් පිහිටුවා තිබෙයි.
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය අතර ඉතා ගැඹුරු ඉතිහාසමය බැඳීමක් පවතී. පැරණි පාලි මූලාශ්‍ර වලට අනූව ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රජු මෙරටට පැමිණ ඇත්තේ වර්ථමාන බංග්ලාදේශයේ පිහිටියා වූ වග රාජධානියේ සිට බව කියැවේ. මෑත කාලීනව බංග්ලාදේශයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවට ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සර්වඥ ධාතූන් පවා වැඩමවා ඇත.
දෙරට අතර මෑත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සම්බන්ධතා ගොඩනැගෙන්නේ 1972 වසරේ සිටයි. ශ්‍රී ලංකාව 1979 ජුනි වලදී බංග්ලාදේශය තුල මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයක් පිහිටුවන ලදී.
සංචාර
1995 ජනවාරියේදී එවක බංග්ලාදේශ අගමැති වූ කලිඩා සියා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කල අතර, එම වර්ෂයේම මාර්තු මසදී එකල ශ්‍රී ලංකා ජනපතිනී චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මැතිනිය බංග්ලාදේශයේ නිල සංචාරයක් සිදු කලාය.
ආර්ථික සබඳතා
1977 පෙබරවාරියේදී දෙරට පොදු වෙළඳ එකඟතාවයකට පැමිණි අතර 1979 වසරේදී සංස්කෘතික, නාවුක, ආර්ථික සහ තාක්ෂණික යන අංශ වල ගිවිසුම් වලට එළැඹෙන ලදී. පසුව 1992 දී, වාණිජ ගුවන් සේවා ගිවිසුමක් හා 1985 දී, දෙරට අතර ආර්ථික සහයෝගීතාව පිළිබඳ ඒකාබද්ධ කොමිසමක් ඇතිකරගන්නා ලදී.
2008 අගෝස්තුවේ දී, දෙරට අතර වෙළඳාම සහ ආයෝජන තව දුරටත් උත්තේජනය කරවීමට නව ගුවන් මාර්ගයක් ඇතිකර ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය අවධානය යොමු කරන ලදී.
මීට අමතරව ශ්‍රී ලාංකික ශ්‍රමිකයින් 3500 ක් පමණ හා ශ්‍රී ලාංකික ෙවෙද්‍ය සිසුන් 500 කට වැඩි පිරිසක් බංග්ලාදේශයේ වාසය කරයි.
ආරක්ෂක සබඳතා
දිගු කාලයක සිට බංග්ලාදේශ රජය, ශ්‍රී ලංකාවේ තෝරාගත් ආරක්ෂක නිලදාරීන්ට පුහුණුව ලබා දීම සිදු කරනු ලබයි.
ශ්‍රී ලංකාවෙන් කොටි ත්‍රස්තවාදය අතු ගා දැමීම පිළිබඳව බංග්ලාදේශය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේදී මෙරට රජයට සිය ප්‍රසාදයද පල කොට තිබෙයි.
කල්පය
බුදුදහම
"කප්ප" යනු යම්කිසි කාල පරාසයක් හැඳින්වීමට මාගධී භාෂාවේ භාවිතා වන වචනයයි. එම වචනය සංස්කෘත බසින් හැඳින්වෙන්නේ "කල්ප" ලෙසයි. කල්පයකට උදාහරණයක් ලෙස ගත හැකි "ආයුෂ කල්පය" යනු යම් සත්වයෙකුගේ ආයුෂය සමාන වන කාල පරාසය වේ. මේ අනුව වත්මන් මිනිසාගේ ආයුෂ කල්පය අවුරුදු 120 ක් පමණ ලෙස හැඳින්විය හැක. "සාර අසංඛය කප්ප" යනු මහා බෝසතාණන් වහන්සේ රාගක්ඛය, ද්වේශක්ඛය, මෝහක්ඛය සිදුකරන ආකාරය තේරුම් ගැනීමට ගතවූ කාලයයි. එනම් දීපංකර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ සුමේධ තවුසාව සිට ගෝතම බුදුරදුන් ලෙස නිවන් දැකීමට ගත වූ කාල පරාසය සාර අසංඛය කප්ප යනුවෙන් හැඳින්වේ.