cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සිරායා ජනයා
තායිවාන සහ මකාටෝ ලෙස සිතා මතා සිරායා සමූහ දෙකක් වර්ග කළහ. නමුත් නූතන වර්ගීකරණය රඳා පැවතුනේ බුද්ධිමත් ජනතාවගෙනි. මේ සඳහා මූලික වූයේ නව්‍ය භාෂණ සොයාගැනීම්, සංස්කෘතික මුහුණුවර, සහ බුද්ධිමත් ජනයාගේ ස්වයං හඳුනාගැනීම් ය.
සනත් කලුපෙරුම
ජීවන සටහන්
මොහු ලලිත් කලුපෙරුමගේ බාල සොහොයුරා වන අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ වාසය කරයි.
සිරායා ජනයා
නූතන ඉතිහාසය
සිරායා පෙදෙස් වල ව්‍යාප්තියෙන් පසුව 1683 චීනයේ ක්විං රාජවංශය විසින් තායිවාන ඈඳාගැනීම හේතුවෙන් සිදුවූ සංස්කෘතික සමායෝගය නිසා කෙමෙන් කෙමෙන් සිරායා භාෂාව භාවිතයෙන් ඉවත් විය. එහි අවසන් වාර්තාගත විධිමත් යොදාගැනීම 1908 දී, තායිවානය ජපන් පාලනයට නතුව පැවති කාලයේදී වාර්තා වේ. පසුව බොහෝ සිරායා පවුල් වල මව් භාෂාව ලෙස හොක්කියෙන් චීන භාෂාව යොදා ගැනිනි. පොදු භාෂාලෙස ජපන් සහ චීන මැන්ඩරීන් භාෂාවෙන් බලපත්‍ර ලාභී රජයේ පාසල් වල ඉගැන්වීම සිදුවිය.
සනත් කලුපෙරුම
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:1961 උපත් ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ - ශ්‍රී ලංකා
සිරායා ජනයා
නූතන ඉතිහාසය
සිරායා සමන්විත වන මොවුන්ගේ සංස්කෘතියේ විවිධ අංගයන් පැවත ඒම පහත පරිදි වේ. පවුල් ගණනාවක් වන ත්සො-චෙන්, කෝ-පෙයි සහ ෂින්හුවා නියම් ගමෙහි චියු-චෙන්-ලින් යන ‍පවුල් සිරායා ස්වදේශිකයන් ලෙස තවමත් සිය සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය හඳුනා ගැනීම සිදුකරති. පාරම්පරික නාමයක් වන වෑන් (萬) යන නාමය ඇතැම් ප්‍රදේශයන් වල හමුවේ. චීන අක්ෂර පරිවර්තන වලින් හෙළිවන පරිදි තලාවෑන් යනුවෙන් සිරායා මුල් නාමයක් තිබී ඇත. සිරායා සංස්කෘතික සංගමය (台南縣平埔族西拉雅文化協會) 1999 වර්ෂයේදී ආරම්භ විය. 2002 වර්ෂය වන විට යළි ගොඩනගන ලද සිරායා භාෂාව (පහතින් දැක්වේ) ඉගැන්වීම ආරම්භ වූ අතර එය නව සාහිත්‍යයට ද යොදා ගැණිනි. 2005 වසරේදී, තායිනාන් ප්‍රාන්ත‍යේදී (වර්තමානයේදී තායිනාන් නගරයේ කොටසකි.) රජය විසින් සිරායා ආදිවාසී තොරතුරු සංගමයක් (台南縣西拉雅原住民族事務委員會) පිහිටුවූ අතර  සිරාය වචන 4,000 ක් පමණ අන්තර්ගත වන අතිරේක වාග්මාලාවක් 2008 වසරේදී නිකුත් කරන ලදි.
සිරායා සහ සම්බන්ධිත තැනිතලාවන්හි ආදිවාසී ජනයාට තායිවාන ජාතික රජය වෙතින් නිල පිළිගැනීම ලබාගැනීම සඳහා වන ප්‍රයත්නයන් තවමත් දැකගත හැකි ය. 2010දී සිරායා ජනයා එක්සත් ජාතීන්ගේ ආධාර වැඩපිළිවෙල යටතට ඇතුළ්ත කෙරිණි. සිරායා සහ තායිවාන රජයේ නියෝජිතයින් භාෂාවේ නීතියෙහි කිසියම් දෝෂ සහගත බවක් ඇති බැව් නිරීක්ෂණය කොට ඇත: ස්වදේශික ජනයා සඳහා යෙදෙන චීන වදනෙහි සාහිත්‍යමය අර්ථය වන්නේ "කඳුකර ජනයා" යන්නයි. නීතියෙහි සාහිත්‍යමය අර්ථ දැක්වීම මගින්, වෙරළාසන්න ජන කණ්ඩායම් වෙත පිළිගැනීම ගිලිහෙන්නේ ඉබේම ය. සියලු ස්වදේශික ජන කණ්ඩායම් ඇතුළත් කොට නිවරද්‍ය පිළිගැනීමක් ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් රජයේ නිලධාරීන් සිය අවධානය යොමුකොට තිබේ.
බිංගිරිය මැතිවරණ කොට්ඨාශය
බිංගිරිය මැතිවරණ කොට්ඨාශය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ වයඹ පළාතේ  කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ,  බිංගිරිය නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  බිංගිරිය මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  කුරුණෑගල බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදි.
කමත
ගොයම් කැපීම කළ කුඹු‍රේ උස පෙදස කමත ලෙසින් යොදා ගැනේ.කමත යන වචනය "කලතේ" යන හෙළ වදනින් බිඳී ආවකි. "කළවිට"ලෙස ද කමත හදුන්වයි. ගොවීන් සාම්ප්‍රදායිකව භාවිත කළ කමත් වර්ග තුනක් දක්නට ලැබේ.
එනම්,
2. ගල් කමත
3. වෙල් කමත් යනුවෙනි.
කමත් වර්ග
රූපය:Kamatha3.jpg
කමත තුළ කටයුතු සිදුවන ආකාරය
1.නිමිති බැලීම
3.අරක්වස්තු තැන්පත් කිරීම * කටු හක්බෙල්ලෙක් * යකඩයක් * කොහොඹ පෝරුවක් * තොළබෝ, හීරැස්ස,දිවි කදුරු,නික,දෙහි කොළවලින් එකකින් කොළ හත බැගින්.
යොහාන් ගුණසේකර
යොහාන් ගුනසේකර (ඉංග්‍රීසි: Yohan Goonasekera) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකි. යොහාන් ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජීවත් වෙයි.
කමත
කමත තුළ කටයුතු සිදුවන ආකාරය
4.අළුහන් වැඩීම කමතේ වට ඇඳීමෙන් පසුව කොටස් හතරකට හෝ අටකට දිග අතට පාද බෙදා රූප සටහන් ඇදීම.එනම් යතුර ,උකුණු දැත්ත,කෙවිට ,බෝලත්ත, කටුමානත්ත,උදැල්ල,නගුල ,ලාහ,කටු හක්ගෙඩිය ආදී කමතේ දී භාවිතා කරන උපකරණවල රූප සටහන් ඇදීම .ඉලක්කම් හා විවිධ දේවා‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ක‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍්‍ෂර ද සටහන් කරයි. රූපය:Kamatha.jpg
යොහාන් ගුණසේකර
ජීවන සටහන්
යොහාන් ගුනසේකර නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹහි ආදි සිසුවෙකි. 1974 සිට 1976 දක්වා යොහාන් කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා කල අතර 1976 දී නාලන්දා උප නායකයාවිය. යොහාන් වසර 1976 දී ඔබ්සවර් බාටා හොඳම පාසැල් ක්‍රිකට් ක්‍රීඞකයාට හිමි සම්මානය ලබාගත්තේය.
කමත
කමත තුළ කටයුතු සිදුවන ආකාරය
6.ගොයම් මැඩීම.
යොහාන් ගුණසේකර
ජීවන සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:1957 උපත් ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ - ශ්‍රී ලංකා
කමත
කමත තුළ කටයුතු සිදුවන ආකාරය
7.කාටුව ගැසීම හා බැත රාහි කිරීම.කමත මැදට බැත ඵකතු කිරීම.
8.බැත ගැරීමේ චාරිත්‍රය.බැතයට වැඳ දෝතින් බැත අහුරු තුනක් කුල්ලට දමා අනතුරුව තුන් පැත්තකට වැඳ දෝත් නවයක් කුල්ලට දමා ඵය බැත කන්දට හැළීමය.
10.වෙනිය කැපිල්ලේ චාරිත්‍රය.කුල්ල ගෙන අරක්වළ සමීපයට ගොස් අරක් වළේ වු ද්‍රව්‍ය ගෙන කුල්ලටදමා ගනී.පසුව පිදුරු වෙනිය ගැට ගසා තිබූ තැනට පැමිණ වෙනිය හා පොළව අතරින් කුල්ල රිංගවා කුල්ල වෙනිය වටා තුන් වරක් ගෙන ගොස් බිම තබා වෙනියේ ගැටය ලිහා වෙනිය කුල්ලට දමා ගනී. ඵයට වැඳ වෙනිය ලිහා මැඩුහන් ඉවතට දැමීම සිදු කිරීම වෙනිය කැපීමේ චාරිත්‍රයයි.(කහඳගමගේ පියසේන - 1999- "රන්වන් කරල්")
11.යාල්ලීම (මැනීම) ආරම්භයේදී ලා‍හ පුරවා "ලාහයි" කියමින් ගෝනියට දමා ගනී. ඵසේ අටදක්වා ගණන් කරමින් මැනීම කරයි.නමුත් නව වැන්න පුරවා ගත්පසු නවය නොකියා "අට හොදයි" කියා දමා ගනී. කමතේදී නවය නපුරු ලෙස සලකයි.දහ වැනිය ලාහ ගෝනියට දැමූ පසු "පෑලයි" කියන අතර තල් කොළ පෙට්ටියෙන් ගල් කැටයක් ගෙන කමතෙහි තබා නැවත වතාවක් ලාහයි,දෙකයි,තුනයි, ආදී වශයෙන් මැනීම සිදු කරයි. අවසානයේදී ගල් කැට සංඛ්‍යාව අනුව අස්වැන්න කොපමණද කියා තීරණය කරයි. රූපය:Kamatha[1].jpg
12.කිරි ඉතිරුම් මංගල්ලේ උදෑසන ඉර පෑයු වේලාවේ සිට ඉර මුදුන් වන වේලාව දක්වා කාලය මීට යොදා ගනී. මෙහිදී අයියනායක,කඩවර,පුල්ලෙයාර,ගලේබණ්ඩාර,ගොපල්ලා කියන දෙවිවරුන් පස් දෙනා ප්‍රධාන වේ.
14.ඉස්මලු පෙරහැර (බැත ගෙනයාම) මෙසේ ගෙනයන බැත වී බිස්සට දමන්නේ කට්ටකුමංඡල් අල්ලා "සබ්බ පාපස්ස අකරණං "යන ගාථාවද කියමිනි.
15.පැන් වැඩිල්ල කමතේ සියලු කටයුතු අවසන් වන්නේ පැන් වැඩිල්ලෙන් පසුවය. නැවුම් වළදකට පොල් වතුර දමා, පසුව පොල්කිරි ස්වල්පයක්ද මිශ්‍ර කර ගනී.සුදුහදුන් කැබැල්ලක් ඵම දියරයෙන් උරච්චි කර අත් කහද මිශ්‍ර කරගනී.පසුව අරක් වල හාරා ආරම්භයේදී ඵහි තැන්පත් කළ අරක් වස්තු සියල්ල කුල්ලට දමාගෙන කමත වටා තුන් වරක් ගමන් කරයි.පසුව කොහොඹ කොළ ඉත්තක් ගෙන නැවුම් වළදට දමා සාදාගත් මිශ්‍රණය කමත පුරා ඉසීම සිදු කිරීම පැන් වැඩීමයි.
කමත් භාෂාව
1.බරු ඇට -වී ඇට 2.ඵළවෙනවා -පොත්ත ඉවත්වෙනවා 3.අත්තම -ශ්‍රමය හුවමාරුව 4.නඩලං කෙළීම -කිසිදු අර්ථයක් නැතිව දුව පැන සෙල්ලම් කිරීම 5.බෝල් අත්ත -කමත අතුගෑමට ගන්නා මෙවලම රූපය:Kamatha_2.jpg 6.බෝල් තියනවා -අතුගෑම 7.අරක් මුත්තා - ගෝලාකාර කළු ගලකි 8.උකුණු දැත්ත - පිදුරු ගස් පාදා ගන්නා රිට 9.ලාහ  - වී මැනීමට ගත් ‍මෙවලමකි 10. කලප්පන්න - මෙවලම් හෙවත් උපකරණ රූපය:Kamatha4.jpg 11.අතලය -කුඩා කළය 12.මැඬුවම් -හොදින් මඬීනා ලද ගොයම් ගස් 13.රාහි කරනවා -ඵක්තැන් කිරීම 14.කරත්ත මල්ල -වී දමන විශාල මල්ල 15.පට මල්ල - කට පළල් උසින් අඩු පං මල්ල 16.කුඩිල්ල - කමතේ වැඩ කරන විට සිටීමට හදන පැල  .මෙය මාතර -ගුබ්බෙ, උඩරට - යාල අත්ත , පානම - ලැගුම් පොළ , වන්නියෙ - වාඩිය, වෙල්ලස්සෙ -පුරන්නාව, මොරවක් කෝරලේ - කුස්සි බෝය 17.උප්පිඩ - ගොයම් කපනා විට අතට ගන්නා ප්‍රමාණය 18.මහප්පිඩ - උප්පිඩ කිහිපයක ඵකතුව 19.පැඟිරි - බුලත් (පැඟිරි බෝයක් - බුලත් විටක්) 20.කටුවන - හුණු 21.සේදැරි
පරිශීලන ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
මඩකුඹුරේ නෝමන් සිරිපාල - (1994)  කමත් හෑල්ල , ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ 675, පී. ද ඇස්. කුලරත්න මාවත, කොළඹ 10. 1.කහඳගමගේ පියසේන - (1999) " රන්වන් කරල්" , චතුර මුද්‍රණ ශිල්පියෝ, 142,අවිස්සාවෙල්ල පාර, වැල්ලම් පිටිය.
2.දළුපොත කුමාර මහින්ද - (2002) " කමතේ වගතුග", ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ,675,මරදාන පාර ,කොළඹ 10.
1013
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
සංඝයා වහන්සේ
සංඝයා වහන්සේ
Poornima Nadun
Poornima Nadun is a student and researcher from Sri Lanka. He is the founder of the Science Journal of Gampaha and is currently studying at Rajarata University of Sri Lanka. His research interests include soil pollution, soil functioning, and the fate and effects of pollutants in soil environments. He has published several papers on these topics and has presented his research at various conferences. Poornima Nadun is also active on social media platforms such as LinkedIn, Facebook, and YouTube, where he shares his knowledge and expertise with others. He has an ePortfolio that supports students to showcase their learning evidence and helps them apply for jobs. Overall, Poornima Nadun is a young and promising researcher who is making significant contributions to the field of environmental science.
දේවපතිරාජ විද්‍යාලය
20 වන ශතවර්ෂයේ මුල් අවධියේදී, රජ්ගම ජනතාව සමාජීය හා මූල්‍ය ගැටලු රැසකට මුහුණ දුන්හ. බොහෝ අයට නිසි අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට අවස්ථාව නොලැබුණු අතර, ඒ හේතුවෙන් බොහෝ දෙනෙක් නූගත් බවට පත් වූහ. එම ප්‍රදේශයේ ප්‍රසිද්ධ ව්‍යාපාරිකයෙකු වූ ශ්‍රීමත් අර්නස්ට් ද සිල්වා තම පාරම්පරික නිවසත් ඊට යාබද අක්කර අටක ඉඩමත් පාසලක් බවට පත්කිරීමට අඩිතාලම දැමුවේය.
1920 දී තනි ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකරන ලද අතර දේවපතිරාජ අමාත්‍යවරයා සිහිපත් කිරීම සඳහා පාසල දේවපතිරාජ විද්‍යාලය ලෙස නම් කරන ලදී. දරුවන් අට දෙනෙකුගෙන් පාසල ආරම්භ වූ අතර ප්‍රථම විදුහල්පතිවරයා වූයේ පෙරේරා මහතාය. 1926 – 1935 කාලයේ විදුහල්පතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ සර්ලින් ද සොයිසා මහතා පාසල දියුණු කිරීමට විශාල සේවයක් කළා. අධ්‍යාපනය සිංහල සහ ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය දෙකෙන්ම සිදු වූ අතර සිසුන්ට රජයේ විභාගවලට ද පෙනී සිටිය හැකි විය.
1929 දී දිවංගත ඉන්දීය අගමැති ජවහර්ලාල් නේරු මහතා, ඉන්දිරා ගාන්ධි  මැතිණිය සහ සුප්‍රසිද්ධ ගායන ශිල්පිනී සරෝජිනී නායිදු දේවපතිරාජ විද්‍යාලයට පැමිණියා.
බාලක හා බාලිකා පාසල්
ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව වැඩි වූ විට පාසල බාලිකා හා පිරිමි ලෙස බෙදා තිබුණි. 1932 දී, පාසල ගැහැණු ළමයින් සහ පිරිමි ළමයින් සඳහා පිළිවෙලින් උදෑසන සහ දහවල් සැසි දෙකෙන්ම ආරම්භ විය. 1942 පෙබරවාරි 07 වැනි දින විද්‍යාලයේ දෙවන ගොඩනැගිල්ල එවඩ්නේ ද සිල්වා මැතිනිය විසින් විවෘත කරන ලද අතර, අනතුරුව, බාලිකා විද්‍යාලය වෙනම පිහිටුවන ලදී.
තව දුරටත් දියුණු වීම
නිදහස් අධ්‍යාපන ක්‍රමය මෙරට ආරම්භ වීමට පෙර සිටම දේවපතිරාජ සිසුන් එම පහසුකම් අත්විඳ ඇත. හිටපු විදුහල්පති එෆ්.එම්.රාජකරුණා මහතාගේ කාලයේ දී ඔහු සිසුන්ට අධ්‍යාපනය පමණක් නොව ආහාර, පොත්පත්, නිල ඇඳුම් ආදිය ලබාදීමට මුල පිරුවේය. තවද, ඔහු වෘත්තීය පුහුණුව හඳුන්වා දුන් අතර පාසල් හැර යන අය සඳහා වඩු කාර්මික පාසලක් සහ රෙදි වියන පාසලක් ස්ථාපිත කළේය. ද සොයිසා මන්තී‍්‍රතුමා විදුහල්පතිව සිටි කාලයේ අංග සම්පූර්ණ විද්‍යාගාරයක් ආරම්භ කළා.
එෆ්.එම්.රාජකරුණා මහතාගේ කාලයේ පාසලට මලල ක්‍රීඩා ජයග්‍රහණ රැසක් ලැබුනි. දේවපතිරාජ මලල ක්‍රීඩා බොහෝ දකුණු පළාත්වල සහ සමස්ත ලංකා ක්‍රීඩා කටයුතුවල පාසලේ නම දීප්තිමත් කරයි. 1961 දී පිට පළාත් 'ටැබ්ලට් කුසලානය' පාසලට ගෙන ඒමට ඔවුන්ට හැකි විය.
1960 දී පාසල රජයේ පාසලක් බවට පත් වූ අතර තවත් නව ගොඩනැගිල්ලක් පාසල් භූමියට එක් විය. 1968 දී පාසල් දන්ත ශල්‍යකර්ම ඒකකය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක අගමැතිනිය විසින් විවෘත කරන ලදී.
පී විජේවර්ධන මහතාගේ කාලයේ පාසල් ශිෂ්‍යභට, බාලදක්ෂ, පෙරදිග තූර්ය වාදක කණ්ඩායම බිහි විය. ඉන්පසුව සංගීතය භාර ගුරුවරයා වූ ධනපාල මෙන්ඩිස් මහතා පාසලට සුවිශේෂී සේවයක් කළේය. 1971 දී පාසල් ශිෂ්‍ය නායක මණ්ඩලය සහ පාසල් ඉතිරි කිරීමේ බැංකුව පිහිටුවන ලදී. මෙහි තවත් දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් පාසලට එකතු විය. 1976 වසරේ උසස් පෙළ අංශයට විද්‍යා හා වාණිජ විෂය ධාරාවන් දෙකම හඳුන්වා දෙන ලදී.
බාලක හා බාලිකා පාසල් ඒකාබද්ධ කිරීම
දේවපතිරාජ පිරිමි විද්‍යාලය සහ බාලිකා විද්‍යාලය යන දෙක එකට සම්බන්ධ වූ අතර පාසල මධ්‍ය විද්‍යාලයක් දක්වා උසස් කරන ලදී. පසුව එම විද්‍යාලය දේවපතිරාජ මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය ලෙස නම් කරන ලදී. එම වසරේම පාසල සිය 75 වන සංවත්සරය සමරන ලද අතර, පාසල ජාතික විද්‍යාල මට්ටමට උසස් කරන ලදී.
නව භූමියක පාසල පිහිටුවීම
සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පසු පාසල රට අභ්‍යන්තරයට ගෙන ගොස් නව පාසල 2008 දී විවෘත කරන ලදී. නව පාසල් පරිශ්‍රය වඩා ඉඩකඩ සහිත වන අතර ළමයින් වැඩි පහසුකම් භුක්ති විඳිති. මේ වන විට විදුහල්පති කේ.එස්.ඩබ්ලිව්.ජේ.ද සිල්වා මහතා විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස පාසල නඟා සිටුවීමට සුවිශේෂී මෙහෙවරක් ඉටුකරමින් සිටී. ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata ප්‍රවර්ගය:Infobox mapframe without OSM relation ID on Wikidata ප්‍රවර්ගය:පාසල් ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:පාසල් නාමාවලි - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු
බංගලාදේශ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2002
බංග්ලාදේශය, ශ්‍රී ලංකාවේ සිය පළමු ටෙස්ට් සංචාරය සදහා 2002 ජූලි - අගෝස්තු මාසවලදී සහභාගී වූ අතර එම සංචාරයට ටෙස්ට් තරග 2ක් සහ එක්දින තරග 3ක් ක්‍රීඩා කළේය. ශ්‍රී ලංකාව ටෙස්ට් සහ එක්දින තරගමාලා දෙකේදීම පූර්ණ තරගමාලා ජයක් (වයිට් වොෂ්) ලබා තරග පහම ජය ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකාව සනත් ජයසූරිය විසින් මෙහෙයවන ලද අතර බංගලාදේශය හි නායකත්වය දරනු ලැබුවේ කලීඩ් මෂුඩ් විසිනි.
3 වැනි එදිජා තරගය
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
1014
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
රෝමානු දින දසුන
thumb|300px|alt=Museum of the Roman Theater of Caesaraugusta in Zaragoza, Spain|  හී තවත් පුනනිපැයුමක් රෝමානු දිනදසුන යනු, රෝමානු රාජධානිය සහ ජනරජය විසින් භාවිතා කෙරුණු දිනදසුන වෙයි.
පොලොන්නරුවේ හයවන මහින්ද රජ
දෙවෙනි විජයබාහු මරා රජ පැමිණියද ඔහු ක්ෂත්‍රීයකු නොවීය. නිශ්ශංකමල්ල කුමරු විසින් දින පහකට පසු මරණයට පත් කරන ලදී.්
දෙවෙනි ඉනිම (ටෙලි නාට්‍යය)
දෙවෙනි ඉනිම 2017 පෙබරවාරි 06 සිට ටීවී දෙරණ ඔස්සේ විකාශය වන ටෙලි නාට්‍යයකි. සතියේ දිනවල රාත්‍රී 8.30 ට විකාශය වේ.
වළගම්බා රජ
වළගම්බා හෙවත් වට්ඨ ගාමිණී අභය(වළගම්බාහු) ක්‍රි.පු. 103 සිට 77 දක්වා අනුරාධපුරය අග නගරය කර රාජ්‍ය කර වු සිංහල රජ කෙනෙකි. එතුමා රාජ්‍යයත්වයට පත් වි මාස 5 කට පසු කැරළි හා දකුණු ඉන්දිය ආක්‍රමණ හමුවේ පරාජයට පත් වි සිහසුන අහිමිවිය. නමුත් වසර 14 කට පසු ආක්‍රමණිකයන් පරාජය කර නැවත සිහසුන ලබාගැනිමට එතුමාට හැකි විය.
මාතලේ අළුවිහාරයේදි මුල්වරට ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඪ කිරිම එතුමාගේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ඇතිව සිදුවු මහඟු ක්‍රියාවලියකි(මේ සදහා ප්‍රාදේශීය පාලකයෙක් සහය වූ බව සදහන් වෙතත් වළගම්බා අනුග්‍රහය දැක්වූබවක් මහා වංශයේ නොදැක්වේ). ඒමෙන්ම විශාල වෙහෙර විහාර කරවිමටද එතුමා කටයුතු යොදන ලදි. ඒයින් අභයගිරි විහාරය හා ස්ථූපය, රන්ගිරි දඹුළු රජමහා විහාරය ප්‍රධාන තැනක් ගනී.සද්ධාතිස්ස රජු දුටුගැමුණු රජුගේ සහෝදරයා වේ. ඔහුට පුතුන් සිව් දෙනෙකු සිටියේය. එම පුතුන් පිළිවෙළින් ලජ්ජිතිස්ස, ථුලත්තන,ඛල්ලාඨනාග හා වට්ට ගාමිණී අභය (වළගම්බා) විය. සද්ධාතිස්ස රජු ක්‍රි.පූ.137 සිට 119 දක්වා වසර 18ක් රාජ්‍ය පාලනය කළේය. ඔහුගෙන් පසු ථුලත්තන රජු දින 40ක්, ලජ්ජිතිස්ස රජු වසර 10ක් බැගින් පාලනය කිරීමෙන් පසු ඛල්ලාඨනාග රජුට රජකම හිමිවිය.
වට්ට ගාමිණී අභය රජු " වළගම්බා " නමින් රජ වීම
ඛල්ලාඨනාග රජුගේන් පසුව රජකම හිමිවිය යුත්තේ වළගම්බා රජුට වුවද මහාරට්ඨ නැමැති සෙනෙවි කෙනෙකු විසින් ඛල්ලාඨනාග රජු මරා රාජ්‍ය පැහැර ගන්නා ලදි.
දින කිහිපයක් තුළ තම සොහොයුරා මැරූ පලිය ගත් වට්ඨ ගාමිණී අභය කුමරු මහාරට්ඨ සෙනෙවි මරා දමා වළගම් අභා හෙවත් වළගම්බා නමින් ක්‍රි.පූ. 103 දී පළමු වරට රජකමට පත් විය.
වළගම්බා රජුගේ අගමෙහෙසිය වූයේ සෝමා දේවියයි. පුතා මහානාග කුමාරයා වේ. සොමදෙවිය සිහි විමට වලගම්බා රජු විසින් සොමවතිය නිර්මාණය කරන ලදි.
`1==සිහසුනට පත් වීම == වළගම්බා රජු, සද්ධාතිස්ස රජුගේ හතර වෙනි පුතුයි. එතුමාගේ වැඩිමහල් සහෝදයන් වු ථුලත්තන, ලජ්ජිතිස්ස ( ලැමිණිතිස් ) , බල්ලාඨනාග යන රජවරුන් මෙතුමාට කලින් රාජ්‍යයත්වය දැරීය. බල්ලාඨනාග රජු මරා දමා මහාරක්කත නම් රජුගේ සෙනවියා සිහසුන පැහැරගෙන තිබුණි.වළගම්බා රජු සිහසුනට පත්වූයේ මහාරක්කත ඝාතනය කිරීමෙනි.
කැරළි හා ආක්‍රමණ
වළගම්බා රජු සිහසුනට පත්වන විට රටතුළ පැවතියේ ව්‍යාකූල දේශපාලන වතාවරණකි.රජුගේ පළමු රාජ්‍ය වර්ශය තුල රෝහණයේ නකුල ග්‍රාමයේ ථිය හෙවත් තිස්ස නම් බ්‍රහ්මණ වංශිකයකු සිහසුන පතා කැරැල්ලක් ඇතිකොට තිබේ.එම කාලයේදීම පංච ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය හෙවත් සප්ත ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය සිදුවිය.ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණිකයන් හත් දෙනකුගේ නායකත්වයෙන් යුතු හත්දහසක සේනාවක් ලක්දිව ආක්‍රමණය කර තිබේ.මොවුන් වළගම්බා පරාජය කොට අනුරාධපුරයේ බලය අල්ලාගෙන තිබේ.
සත් ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය සහ තීය බ්‍රාහ්මණයාගේ කැරැල්ල
පැරණි ඉතිහාස ග්‍රන්ථවලට අනුව ඒ වන විටත් තීය බ්‍රාහ්මණයා විසින් වසර 16ක් ලංකාවේ රුහුණු ප්‍රදේශය පාලනයට නතු කරගෙන තිබුණි.
සත්ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණය
තීය බ්‍රාහ්මණයාගේ කැරැල්ල අතරතුර ලංකාව ආක්‍රමණය කළ සත්ද්‍රවිඩයින්ගෙන් රජුට මහත් හිරිහැරයක් විය.රජු තීය බ්‍රාහ්මණයට සත් ද්‍රවිඩයින් පරාජය කළහොත් තම රාජ්‍යය ඔහුට දෙන බවට පවසා සිටියේය.රජුගේ සැලසුම වූයේ තීය බ්‍රාහ්මණයා මගින් සත් ද්‍රවිඩයින් පරාජය කොට ඉන්පසු තමා විසින් තීය බ්‍රාහ්මණයා මරා රජකම ගැනීමයි.( ඒ වන විට සත් ද්‍රවිඩයින් සහ ඔවුන්ගේ සත් දහසක හමුදාව පරාජය කිරීමට තරම් යුධ ශක්තියක් නොතිබූ බව රජුගේ මෙම උපායෙන් අපට පැහැදිලි වේ.) නමුත් රජුගේ උපාය අසාර්ථක වන්නේ සත් ද්‍රවිඩයින් විසින් තීය බ්‍රාහ්මණයා මරා තමාවද සිරගත කර රජකම අයිති කර ගැනීමට රජරට ප්‍රදේශයට පැමිණෙන බව රජුට දැනගැනීමට ලැබීමත් සමඟය.
වළගම්බා රජුගේ පසුබැසීම
මේ අනුව රජු ඇතුළු පිරිස අනුරාධපුරය අතහැර කන්ද උඩරටට පලා යද්දී පණ්ඩුකාභය රජු තැනවූ උතුරු දොරටුව අසල ආරාමයේ සිටි ජෛන ආගමික පූජකයකු වන ගිරි නම් නිඝණ්ඨයා රජු දැක "මහා කළු සිංහලයා පලා යනවා" යයි කෑ ගැසීය. එකෙනෙහිම රජු මෙසේ සිතුවේ ය. "මගේ රාජ්‍ය මට නැවත ලැබුණොත් මෙතැන විහාරයක් කරමි" අදිටන් කර ගත්තේ ය.
පස්සෙන් පන්නා ගෙන එන දෙමළ හමුදාවෙන් බේරීම පිණිස වළගම්බා රජු, එවකට ගැබ්බරව සිටි අනුලා බිසව, සෝමා දේවිය, මහානාග කුමරු, මහාචූලි මහාතිස්ස කුමරු හා රථය පදවන්නා යන සියළු පිරිස මලය දේශයට හෙවත් කන්ද උඩරටට පලා යන්නට විය.
රථයේ පිරිස වැඩි නිසා රථය සෙමෙන් ගමන් ගන්නට විය. මහාචූලි මහාතිස්ස කුමරු හා මහානාග කුමරු ආරක්ෂා කළ යුතුය. ගැබ්බරව සිටි අනුලා බිසව රථයෙන් බැස්සවිය නොහැක. සෝමා දේවිය බැස්සවීමට ද රජුට නොහැකිය. දෙමළ හමුදාව ලග ලගම එයි. රජු ව්‍යාකූලත්වයට පත් විය.
ඒ බව වටහා ගත් සෝමා දේවිය රථයෙන් බැසීමට ඉදිරිපත් විය. සෝමා දේවිය රථයෙන් බැස්සා ය. රථය වේගයෙන් ගමන් කරන්නට විය. සොළී හමුදාවේ සත් ද්‍රවිඩයින්ගෙන් එක් අයෙක් සෝමා දේවියද තවත් අයෙක් පාත්‍රා ධාතුවද රැගෙන යළි ඉන්දියාවට ගියෝ ය.
ඉන් පසු නැවත සත් ද්‍රවිඩ ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් ඉතිරි වී සිටින පස් දෙනා වන වූ පූලහත්ථ, බාහිය, පනයමාර, පිලියමාර හා දාඨික වළගම්බා රජුගේ පළා යාමෙන් පසු හිස් වූ රජකම සඳහා එකිනෙකා මරා ගනිමින් පිළිවෙළින් වසර 14කුත් මාස 7ක් මෙරට පාලනය කළෝය.
නැවත සේනා සංවිධානය කිරීම
වළගම්බා රජු ඇතුළු පිරිස නිරුපද්‍රිතව වෙස්සගිරි විහාරය අසල ඇති වනයට ඇතුළු විය. [ වෙස්සගිරි පුදබිම තවම නියමාකාරයෙන් හදුනා ගෙන නොමැති අතර රැස්වෙහෙර පුදබිම එම ස්ථානය වන්නට පුළුවනැයි කියා අනුමාන කරයි. ] එහිදී කුපික්කල තිස්ස තෙරුන් වහන්සේ වළගම්බා රජුට හමුවූ අතර උන්වහන්සේ විසින් පිණ්ඩපාතයෙන් රජු ඇතුළු පිරිසට ආහාර ලබා දෙන ලදි. එතැනින් පලාගොස් සල්ගල අසල මාතුවේලංග නැමැති ස්ථානයේ තනසීව නම් ජන ප්‍රධානියකුගේ නිවසේ සැඟවී සිටියේ ය. කුපික්කල තිස්ස තෙරුන් වහන්සේ එතැනටද පැමිණ රජුට උපස්ථාන කළේය.
වළගම්බා රජුගේ අනුලා බිසවත් තනසීව නම් ජන ප්‍රධානියාගේ බිරිඳත් අතර දිනක් ගැටුමක් ඇතිවිය. අනුලා බිසව ඒ අවස්ථාවේදී තමා රජ බිසවක් බව අමතක නොකළා ය. මේ බැව් රජුට දැන ගැනීමට ලැබුණි. එම අවස්ථාවේදී එම ස්ථානයට රජු පැමිණි අතර එම සුළු ගැටුම දුරදිග යාමෙන් වළගම්බා රජුට 14 වසරක් සේවය කළ තනසීව නම් ජන ප්‍රධානියා රජු විසින් මරා දමන ලදි.
ඉන්පසු රජු ලෙන් විහාරවල සැඟවී සිටිමින් සේනා සංවිධානය කළේය. රජු ඉතාමත් උත්සාහයෙන් සේනා සංවිධානය කරන අතරතුරේ රජු සිටි ලෙනේ එක් කොනක මකුළුවකු දැළක් වියනු රජු දුටුවේ ය. මකුළුවා කීප වතාවක් ම අසාර්ථක විය. නමුත් අවසානයේ ඌ සාර්ථක විය. එම දර්ශනයෙන් ප්‍රබෝධමත් වූ රජු වඩාත් මැනවින් සේනා සංවිධානය කරන්නට විය.
1015
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
පුත්තලම මැතිවරණ කොට්ඨාශය (1947–1989)
පුත්තලම මැතිවරණ කොට්ඨාශය  අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ වයඹ පළාතේ  පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ,  පුත්තලම නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  පුත්තලම මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  පුත්තලම බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලැබුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙහි ඡන්ද කොට්ඨාශයක් වශයෙන් පුත්තලම තවදුරටත් පවතියි.
තරු ලැයිස්තු
පහත දැක්වෙන්නේ, තම පැවැත්මේ යම් අවධියක දී තාප න්‍යෂ්ටික ආබද්ධය භාවිතා කරමින් ශක්තිය උපදවන astronomical objects වන තරු පිළිබඳව වන තරු ලැයිස්තු වේ.
වෙනත් තරු
පහත දැක්වෙන්නේ විශේෂයෙන් කැපී පෙනෙන, නමුත් ඉහත ලැයිස්තුවල අන්තර්ගත නොවන, සැබෑ හෝ කල්පිත තාරකා ලැයිස්තුව කි.
කර් සටන
කර් සටන යනු පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙහි ආරම්භක හමුදාමය ක්‍රියාවලීන් අතරතුර, සර්බියානු මෙහෙයුම ඇරඹී සති තුනක් ඇතුළත, ඕස්ට්‍රියා-හංගේරියාව සහ සර්බියාව අතර 1914 අගෝස්තු මාසයෙහිදී සටන් වැදුණු,  හමුදාමය මෙහෙයුමකි. එය සිදුවූයේ කර් කන්ද සහ අසල පිහිටි ගම්මාන කිහිපයක් මෙන්ම සැබැක් නගරයද අසබඩ විය.
ඕස්ට්‍රියා-හංගේරියාව විසින් සර්බියාව වෙත සිදුකළ පළමුවන ආක්‍රමණයෙහි කොටසක් වන මෙම සටන අගෝස්තු 15 දින රාත්‍රියෙහිදී සිදුවූයේ, සර්බියානු පළමුවන ඒකාබද්ධ සේණාංකය විසින් කර් කන්දේ බෑවුම් මත ආක්‍රමණයෙහි මුල් අවදියෙහිදී පිහිටුවා තිබූ ඕස්ට්‍රියා-හංගේරියානු පිටමුරපොළ	 කිහිපයක් හමුවීම සමගය. . එයින් පසුව ඇතිවූ ගැටුම්, කන්ද අසබඩ නගර සහ ගම්මාන වල විශේෂයෙන් සැබැක් නගරයෙහි පාලනය නතු කර ගැනීම සඳහා වූ සටනක් බවට ව්‍යාප්ත විය. අගෝස්තු 19 දින වන විට, ඕස්ට්‍රියානු-හංගේරියානුවන්ගේ චිත්ත ධෛර්යය බිඳවැටුනු අතර, සොල්දාදුවන් දහස්ගණනක් ඕස්ට්‍රියානු-හංගේරියාව වෙත පසුබැසීම සිදුවූ අතර, ඔවුන් භීතියයෙන් පැනයෑමට තැත් කරද්දී බොහෝ දෙනෙක් ඩ්‍රීනා ගංගාවෙහි ගිලී නැසුනහ. අගෝස්තු 24 දින වන විට සර්බ්වරු සැබැක් වෙත යළි පැමිණ සටන කෙළවර කළහ.
දින දහයක් සටන් කිරීමෙන් අනතුරුව සර්බියානු ආපාතිකයන් මියගියවුන් 3,000–5,000 සහ තුවාල ලද්දන් 15,000 වූහ. ඕස්ට්‍රියානු-හංගේරියානුවන් අතර මෙම සංඛ්‍යා බෙහෙවින් ඉහළ වූ අතර, සොල්දාදුවන් 6,000–10,000 මිය ගෙසේ, 30,000 තුවාල ලබා සහ 4,500 දෙනෙක් යුද්ධ සිරකරුවන් ලෙසින් ගන්නා ලදහ. ඕස්ට්‍රියානු-හංගේරියානුවන්ට එරෙහිව සර්බියානු ජයග්‍රහණය සනිටුහන් කළේ, පළමුවන ලෝක යුද්ධය තුල මධ්‍ය බලවතුන්ට එරෙහිව මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් ලද පළමුවන ජයග්‍රහණය ලෙසින්ද, යුද්ධයෙහි ගුවන් යානා අතර පළමුවන ගුවන් සටන මෙම සටනෙහිදී සිදුවීම යන හේතුවය.
බ්‍රහ්ම දේවාලය, බින්දුසාගර්
බ්‍රහ්ම දේවාලය පිහිටියේ බින්දුසාර ගංගාවේ නැගෙනහිර ඉවුරේ ලිංගරාජ් දේවාලය වෙත දිවෙන මාර්ගයේ වම් පස ය. මෙම දේවාලය වටා භුබනේස්වර්හි බටහිරට වන්නට බින්දුසාගර් ජලාශය පිහිටා ඇත.
පුරාවෘත්තය
බ්‍රහ්ම දෙවියන් භුබනේස්වර් වෙත පැමිණෙන්නේ ලිංගරාජ් දේවගේ අභිෂේක මංගල්‍යය සඳහා සහභාගී වීමටයි. මෙම ස්ථානයේ දී ඔහුගෙන් සදහටම නැවතී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදී. නමුත් ඔහු සෑම වර්ෂයකම චෛත්‍රා මාසයේ දී අශෝකාෂ්ටමි උත්සවයට සහභාගී වීමට පැමිණෙන බවට පොරොන්දු විය. එසේම තමන් ශ්‍රී ලිංගරාජගේ රුකුණ රථයේ රථාචාර්ය (සාරථි) ලෙස කටයුතු කරන බවට ද ඔහු පොරොන්දු විය. එම නිසා ඔහුට ගෞරව වශයෙන් බින්දුසාගර් අසල දේවාලයක් ඉදිකෙරිණි.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
ප්‍රධාන දේවාලය ක්‍රි.ව. 15වන සියවසට පමණ දිවෙන අතර එහි කාලිංග ගෘහනිර්මාණ ශෛලියේ ලක්ෂණ දැකගත හැක. වර්තමානයේ විද්‍යාමානව ඇති දේවාලය ඉදි කරවන ලද්දේ ගජපති පාලකයන් විසිනි. මෙම දේවාලයේ අත් සතරකින් යුත් බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ කළු ක්ලෝරයිට් ප්‍රතිමාවක් දැකගත හැක. එහ ප්‍රතිමාවේ ඔහු ඉහළ අත් යුගළෙන් වේද සහ ජල කෙණ්ඩියක් ද, පහළ අත් යුගළෙන් අක්ෂමාලාවක් සහ අභය මුද්‍රාව දරා සිටියි. ලිංගරාජ් දේවාලය නරඹන්නකු මෙම දෙවොලට සහ අනන්ත වසුදේව දේවාලයට නොපැමිණෙන්නේ නම් එය අසම්පූර්ණ යැයි සැලකේ. වර්තමානයේ මෙහි දෛනික පූජා පැවැත්වීම සිදු කරන්නේ පාණ්ඩ පවුලට අයත් බ්‍රාහ්මණ පූජකයන් විසිනි.
ගාමිණී වික්‍රමසිංහ
ගාමිණී වික්‍රමසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Gamini Wickremasinghe) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකි.
ජීවන සටහන්
ගාමිණී වික්‍රමසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යා‍ලයෙහි ආදි සිසුවෙකි. 1982 සිට 1984 දක්වා ගාමිණී කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ  ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා පිලේ ක්‍රීඞා කලේය.
ආශ්‍රිත
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ක්‍රීඩකයින්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1965 උපත් ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ - ශ්‍රී ලංකා
අනුබද්ධදාහය රෝග ලක්ෂණ
රෝග ලක්ෂණ බොහොමයක් දක්නට ලැබෙන්නේ දකුණු ජගන ලේනයේය. (Right iliac fossa) උදර කුහරයේ බිත්තිය ස්පර්ශ කිරීම ඉතා කුඩා පීඩනය කිරීමකට වුවද සංවේදී වේ. තවද, උදර කුහරයේ බිත්තිය මත පීඩනයක් යොදා අත ඉවතට ගැනීමේදී අධික වේදනාවක් ඇති වේ. උණ්ඩුකපුච්ඡය මහාඅන්ත්‍රයට පිටුපසින් පිහිටි අවස්ථා වලදී උදරකුහරයේ දකුණු පස පහළ කොටසෙහි ඉහත සදහන් කල පරිදි පීඩනයක් යෙදුව ද වේදනාවක් ඇති නොවනුයේ වාතය පිරී විස්තාරණය වී ඇති මහාඅන්ත්‍රයේ කොටස මගින් යොදනු ලබන පීඩනය ආසාදනය වූ උණ්ඩුකපුච්ඡය මත ක්‍රියාත්මක වීම වළක්වාලීම හේතුවෙනි. තවද,උණ්ඩුකපුච්ඡය ශ්‍රෝණිමේඛලාව තුළ පිහිටා ඇති අවස්ථා වලදී ද වේදනාවක් ඇති ‍ෙනාවේ. මෙහි දී ගුදමාර්ගය තුළට ඇගිල්ලදමා පරීක්ෂා කිරීමේදී ගුදමාර්ගය සහ මුත්‍රාශය අතර ඇති කොටසෙහි වේදනාවක් ඇතිවේ. කහින විට McBurney’s Point නම් උදරකුහරය මත ඇති ස්ථානයෙහි වේදනාවක් ඇති වීම උණ්ඩුකපුච්ඡය ආසාදනය වී ඇති අවස්ථාවන් වලදී ඒ බව දැන ගැනීමට ඇති පහසුම සහ වේදනාව අවම මාර්ගයයි. උදර කුහරය ස්පර්ශ කිරීමේදී රෝගියා උදර කුහරයේ බිත්තිය තද කිරීමකට ලක් කරමින් වේදනාවට පත්වන්නේ නම් එය පරිතාන ප්‍රදාහය ඇති බවට තද බල සාක්ෂියකි. එවිට වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි සැත්කමක් මාර්ගයෙන් උණ්ඩුකපුච්ඡය ඉවත් කළ යුතුය. අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ වනුයේ ;
Rovsing’s ලක්ෂණය
මෙහිදී වම් ජගන ලේනය (Left iliac fossa) මත තද පීඩනයක් යෙ‍දීම මගින් දකුණු ජගන ලේනයෙහි  හි වේදනාවක් ඇති වේ. මෙය සොයාගනු ලැබුයේ Niels Thorkild Rovsing විසිනි. මෙම ලක්ෂණය උණ්ඩුකපුච්ඡ ප්‍රදාහය හදුනාගැනීමට භාවිතා කෙරේ. අවරෝහණ මහාන්ත්‍රිකය මත යොදන පීඩනයක් මගින් උදරකුහරයේ දකුණු පස පහළ කොටසෙහි වේදනාවක් ඇති වේ.
Psoas ලක්ෂණය
ඇතැම් අවස්ථා වලදී ආසාදිත උණ්ඩුකපුච්ඡය උදරකුහරයෙහි Psoas නම් පේෂිය මත පිහිටන අතර මෙහිදී රෝගියා දකුණු කකුල උකුල් ඇටය ලගින් නැවී සිටින අන්දමට පිහිටුවා ගැනීමෙන් වේදනාව අවමකර ගනී.
Obturator ලක්ෂණය
මෙ‍හිදී ආසාදිත උණ්ඩුකපුච්ඡය Obturator internus නම් පේශිය සමග ස්පර්ශව පවතී. උකුල් ඇටය ලගින් පාදය නැවීමෙන් සහ ඇතුළතට කරකැවීමෙන් එම පේශි සංකෝචනය වේ. මෙමගින් අධශ්ඡඨරය (Hypogastriem) පෙදෙසෙහි වේදනාවක් ඇති වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Appendicitis#Signs
සීක්‍රට් ඔෆ් ද වින්ග්ස්
සිනිදු පියාපත් වෝල්ට් ඩිස්නි චිත්රාගාරය විසින් කළ 2012 3D පරිගණක-සජීවිකරණ චිත්රපට වේ. ඩිස්නි ටවුන් ස්ටූඩියෝ විසින් සජීවී කර ඇති "ෆැරීස්" එකතුවේ සතරවන චිත්රපටය වේ. ටින්කර් බෙල් ල් සහ ඇගේ සොහොයුරිය වෙනත් රටකින් එය අනුගමනය කරයි. ඒ අනුව ඇය දේශ සීමාවට යන්නට ඉඩ නොදෙයි.
ඉංග්‍රීසි භාෂාව අනුවාදය 2012 අගෝස්තු දින තිරගත වන (සිනමාහල් සහ ගෘහ වීඩියෝ වල), එසේ හෙයින් සිංහල භාෂාව අනුවාදය 2014 දී හිරු ටීවී දින තිරගත. සිංහල අනුවාදය ගායනා කරන ලදී.
කුමන්ත්‍රණයක්
ටින්කර් බෙල් ශීත ඍතුවේ රටට සොයාගන්නට ඇයට වුවමනා ය, ඇයට වුවමනා දේ දැකීමට වුවමනා නැත. දවසක් ඇගේ ඇරයුම සම්පූර්ණයි. එහිදී ඇයගේ සොහොයුරිය වන අතර, ඇය සුරතල් සහ රජු ලෙස හැඳින්වූ මහලු පුද්ගලයෙකි. ඔහු එය සොයා ගන්නා විට සදාහරිත දේශ සීමාව හරහා යන විට, ඇය ගෙදර යන්නැයි ඇය කියයි.
[[sri lanka|🇱🇰]] ගීත ගායනා
සිංහල අනුවාදයේ, සියලුම ගීත ගායනා ඇත කරන ලදී සත්මානි චතුරිකා කුමාරසිරි.
නිෂ්පාදකයන්
විධායක නිෂ්පාදනය: විරාජ් වැලිවත්ත
හඬ කැවීම් අධීක්‍ෂණය: කසුන් ජයවර්ධන
හඬ කැවීම් අධ්‍යක්‍ෂණය: දයාල් බණ්ඩාර සහ සුරංග මෙන්ඩිස්
හඬ කැවීම් සහය අධ්‍යක්‍ෂණය: හේෂාන් හඳුවලගේ, ඉඳුනිල් චතුරංග, ජනිත් මල්දෙණිය, ලහිරු කාරියවසම් සහ අෂාන් ආටිගල
පරිවර්තනය: නිමල් දිසානායක
ගීත සංයෝජනය: සිනෙත් මාලක කුමාරසිරි
ගී පද: දයාල් බණ්ඩාර
1016
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
කලාකරුවෝ
කලාකරුවෙකු යනු කලාව සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකමක යෙදෙන පුද්ගලයෙකි.
කබරගොයා
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:උරගයින් ප්‍රවර්ගය:උරගයෝ - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ උරගයන් ප්‍රවර්ගය:අග්නිදිග ආසියාවේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:බංග්ලාදේශයේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:බුරුමයේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:ලාඕසයේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:වියට්නාමයේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:කාම්බෝජයේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:තායිලන්තයේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:මලයාසියාවේ සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:බෲනයිහි සත්ත්ව සංහතිය ප්‍රවර්ගය:ඉන්දුනීසියාවෙහි උරගයන් ප්‍රවර්ගය:ෆිලිපීනයෙහි උරගයන්
ලංකාවේ නිදහස් අරගලය
දෙවන ලෝක යුද්ධය
දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමය ආරම්භ වීමෙන් පසු නිදහස ඉල්ලා උද්ඝෝෂණය කළ පිරිස් බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ යුද්ධ ප්රුයත්නයන්ට අමාත්යිවරු සහයෝගය දැක්වීම ගැන විරුද්ධ වූහ. බ්රිඉතාන්යක යුද යාන්ත්ර්ණයට ශ්රීේ ලංකාවේ බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදල් පරිත්යාුග කිරීම සඳහා ඇමතිවරු ඉදිරිපත් කළ යෝජනාවලට රාජ්යී මන්ත්රවණ සභාවේ හුන් නිදහස ලබා ගැනීමට පක්ෂ මන්ත්රීුවරු විරුද්ධ වූහ. යුද්ධයට එරෙහි වූ සෑහෙන පිරිසක් ලංකාවේ සිටියහ. ඒ විශේෂයෙන් වැඩකරන ජනතාව සහ ජාතිවාදීන් අතරයි. පසුව කී අයගෙන් වැඩි දෙනෙක් ජර්මන්වරුන්ගේ ජයග්රවහණය අපේක්ෂා කළහ. මේ අතර ජර්මන් සම්භවයක් ඇති බෞද්ධ භික්ෂුවක් 'සතුරු හමුදාවේ' යයි සැක කොට සිර ගත කරන ලදී. එම සිද්ධිය බෞද්ධයින්ගේ නොමනාපයට හේතු වූයේ ඉතාලි, ජර්මන්, රෝමන් කතෝලික පූජකයින්ට එසේ නොකිරීම නිසාය.
ආණ්ඩු පක්ෂයේ මන්ත්රීරවරුන් දෙදෙනෙකු වූ ජූනියස් රිචඩ් ජයවර්ධන සහ ඩඩ්ලි සේනානායක, බ්රිුතාන්යීයන් පලවා හැරීමේ අපේක්ෂාව ඇතිව ජපනුන්ගේ සහයෝගය අපේක්ෂාවෙන් ඔවුන් සමග සාකච්ඡා පැවැත්වූහ.
වතු කම්කරුවන්ගේ වර්ජන රැල්ල
තම සංවිධානයේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමේ මූලික අභිප්රාාය ඇතිව 1939 නොවැම්බර් මාසයෙන් පටන් ගෙන 1940 පළමු හය මාසය දක්වා බ්රිවතාන්යඅයන්ගේ වතුවල වර්ජන රැල්ලක් ඇති විය. අයියර්ගේ සිලෝන් ඉන්ඩියන් කොන්ග්ර ස් (Ceylon Indian Congress) සහ සමස්ත ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය (පසුව ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය) යනුවෙන් ප්රමධාන වතුකම්කරුවන්ගේ වෘත්තීය සමිති දෙකක් විය. සමස්ත ලංකා වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමය මෙහෙයවන ලද්දේ සම සමාජ පක්ෂය විසිනි.
මධ්යයම පළාත් වර්ජන රැල්ල උච්චාවස්ථාවකට පත් වූයේ 'මූල්' ඔය වත්තේ වර්ජනයේය. එය සම සමාජ පාක්ෂිකයන් විසින් මෙහෙයවන ලදී. මෙයට වතුකම්කරුවන්ගේ සංගමයේ ලේකම් වේලුසාමිද ඇතුළත් විය. මෙම වර්ජනයේදී 1940 ජනවාරි 19 දින පොලීසිය විසින් වෙඩි තබන ලදුව කම්කරුවෙකු වූ ගෝවින්දන් මිය ගියේය. රාජ්යිය මන්ත්ර ණ සභාවේ දී සහ පිටතදී කරන ලද උද්ඝෝෂණයන්හි ප්රවථිපලයක් ලෙස පරීක්ෂණ කොමිෂමක් පත් කිරීමට රජයට බල කෙරුණි. මිය ගිය ගෝවින්දගේ වැන්ඳඹු බිරිය වෙනුවෙන් කොල්වින් ආර් ද සිල්වා පෙනී සිට සුදු වතු අධිරාජ්යගයේ ස්වාමිවරුන්ගේ සහ පොලීසියේ ඒකාබද්ධ රඟපෑම නිරාවරණය කළේය. මුල් මාසයෙන් පසු වර්ජන රැල්ල දකුණු දෙසින් ඌව දක්වා පැතිරුණේය. වර්ජන රැල්ල දිගින් දිගට ඇදී ගිය අතර කම්කරුවන් දිගින් දිගටම සම සමාජ පාක්ෂික සටන්කාමී නායකත්වයක් අපේක්ෂා කළහ. විලී ජයතිලක, එඩ්මන් සමරක්කොඩි සහ වී.සිත්තම්පලම් ඇතුළු සම සමාජ පාක්ෂිකයෝ නායකත්වය දැරූහ. වතු අධිරාජ්යඑවාදීන් විසින් රැස්වීම් තහනම් කිරීම සඳහා බදුල්ල මහේස්ත්රාතත්වරයාගෙන් නියෝගයක් ලබා ගත්හ. ඇන්.ඇම්.පෙරේරා එම නියෝගයට කඩ කරමින් මැයි 12 දින බදුල්ලේදී විශාල රැස්වීමක් ඇමතුවේය. පොලීසිය ඊට විරුද්ධව ක්රිරයාකිරීමට බලයක් නොමැතිව අසරණ විය. කම්කරුවෝ වේවැස්ස වතුයායේදී තෝරාගත් කවුන්සලයක් පිහිටුවා ගත්හ. කම්කරුවන්ගේ කවුන්සලය සමග සාකච්ඡා කොට උපදෙස් ලබාගෙන ක්රිපයා කිරීමට වතු අධිකාරී තැන එකඟ විය. සාමය ආරක්ෂා කිරීමට ගිය ආයුධ සන්නද්ධ පොලිස් පිරිස් කම්කරුවන් විසින් නිරායුධ කරණු ලැබූහ.
පසුව පොලීසිය විසින් දියත් කරන ලද බිහිසුණු ක්රි යා සහ ඒ දිනවල ඇතිවූ ගංවතුර හේතුවෙන් ඌව පළාත සෙසු පෙදෙස්වලින් සතියකට වැඩි කාලයක් වෙන්වීමද නිසා වර්ජනය නතර විය. එහෙත් යටත් විජිත පාලකයින් එයින් තේරුම් ගත්තේ නිදහස් අරගලය ක්රවමයෙන් බලවත්වන බවයි.
1017
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ඉංග්‍රීසි ජනයා
I am Alan welker my really name madusanka Pathmakumara My country is sri lanka I like alan walker song bay
පේන්ටර් ඔෆ් ද වින්ඩ්
පේන්ටර් ඔෆ් ද වින්ඩ් යනු 2008දී විකාශය වූ දකුණු කොරියානු ඓතිහාසික රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය මූන් ගියුන්-යොං සහ පාක් ෂින්-යැං විසින් සිදු කරයි. මෙය ලී ජුං-මියුං‍ විසින් රචිත ජනප්‍රිය ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධ නවකථාවක් ඇසුරෙන් නිර්මාණය වූවකි. ජොසොන් චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ ෂින් යුන්-බොක් නැමැත්තා සමහර විට කාන්තාවක් විය හැකි යැයි යන තර්කය මත පිහිටා රචිත එය සිය පියාගේ මිනීමරුන් සොයායාමට පිරිමියකු මෙන් වෙස්වලා ගත් යුන්-බොක් නැමැති තරුණ සිතුවම් ශිල්පිණිය වටා ගෙතුණකි. ඇයට කිම් හොං-දෝ නැමැති විශිෂ්ට චිත්‍ර ශිල්පියා මුණගැසෙන අතර, ඔහු ඇයව ශ්‍රේෂ්ඨ චිත්‍ර ශිල්පියකු වීමට මෙහෙයවයි. ගුරුවරයා සහ ශිෂ්‍යයා ලෙස ඔවුන් දෙදෙනා අතර ප්‍රබල මිතුදමක් ගොඩනැගේ.
මෙම නාට්‍යය 2010 ෂැංහයි රූපවාහිනී උළෙලේ දී ආසියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවක් සඳහා වන විශේෂ සම්මානය ඇතුළු සම්මාන ගණනාවක්ම දිනා ඇත. 2008 SBS නාට්‍ය සම්මාන උළෙලේ දී නිළි මූන් ගියුන්-යොං ප්‍රධාන ත්‍යාගය මෙන්ම, 2009 බෙක්සං කලා සම්මාන උළෙලේ දී හොඳම රූපවාහිනී නිළිය සහ 2008 ග්‍රිමේ සම්මානය ද මෙහි රඟපෑම වෙනුවෙන් දිනාගත්තා ය.
කථාපුවත
1766දී සිත්තරකු මෙන්ම දොහ්වාසියෝ කලා පාසලේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සමාජිකයකු යූ කං සු-හං මරාදමා ඇති බව දැනගන්නට ලැබේ. ඒ වන විට කිරුළහිමි කුමරුගේ පුත්‍රයා වූ අනාගත ජොංජෝ රජු (1752-1800, ජොසොන් රාජවංශයේ 22වන රජ) ඔහුට රහසිගත රාජකාරියක් භාර දී තිබිණි. එනම් කිරුළහිමි කුමරුගේ ආලේඛය සිතුවමක් ඇඳීම සඳහායි. කං සු-හංගේ මරණය පිළිබඳ විමර්ශනය කරන අතරතුර, දෝහ්වාසියෝහි තවත් ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයකු වූ සියෝ ජිං ද මියයයි. මීට අමතරව, සියෝ ජංගේ බිරිඳ ඝාතනය වන අතර, දියණිය අතුරුදන් වේ. වසර දහයකට පසු, දොහ්වාසියෝහි ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයකු වන කිම් හොං-දෝ හට ෂින් යුන්-බොක් නැමැති නව ශිෂ්‍යයකු හමු වේ. යුන්-බොක්ගේ විශේෂ දක්ෂතාවය හඳුනාගන්නා හොං-දෝ, ඔහුව අවට සිටින තැනැත්තන්ගේ කුමන්ත්‍රණවලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමට උත්සාහ දරයි. යුන්-බොක් දක්ෂතාව ජොංජෝ රජු ද හඳුනා ගනියි. සාමාන්‍ය ජනයා පිළිබඳ යතාර්ථය රජුට වටහා දෙන කිම් හොං-දෝ සහ ෂින් යුන්-බොක් රජුගේ දෙනෙත් ලෙස කටයුතු කරයි. කෙසේනමුත්, බලවත් මාලිග නිලධාරීන් මෙම සිත්තරුන් දෙදෙනාගෙන් මිදීමට කුමන්ත්‍රණ කරන අතර අවසානයේ ඔවුන් දෙදෙනා දොහ්වාසියෝවලින් නෙරපා හැරෙයි. අනතුරුව රජු ඔවුන් දෙදෙනාට වසර දහයකට පෙර කං සු-හං විසින් සිතුවම් කළ සිය පියාගේ ආලේඛය සිතුවම සොයාගැනීමට රහසේම නියෝග කරයි. සතුරන්ගේ බාධා ජයගන්නා කිම් හොං-දෝ සහ ෂින් යුන්-බොක් සිතුවම සොයා ගැනීමට සමත් වෙති. මෙම සිතුවම සොයාගැනීමත් සමග, සියෝ ජිංගේ මරණය පිටුපස ඇති අභිරහස ද අනාවරණය වේ. සැබැවින්ම සියෝ ජිං යනු ෂින් යුන්-බොක්ගේ පියායි. තමා සැබැවින්ම ෂින් යුන්-බොක්ට ප්‍රේම කරන බව කිම් හොං-දෝ වටහා ගනියි‍. කෙසේනමුත්, ඔහු ෂින්ගෙන් දුරස්වීමට උත්සාහ දරන්නේ මෙය අසම්මත සම්බන්ධයක් බැවිනි. නමුත් සැමදෙනාම විස්මයට පත්කරමින් ෂින් යුන්-‍බොක් යනු කාන්තාවක බව හෙළි වේ. ඇය පුරුෂයකු ලෙස වෙස්වලාගෙන, පුරුෂයන්ට පමණක් සීමා වූ දොහ්වාසියෝ වෙත ඇතුළු වන්නේ සිය පියාගේ මරණය පිළිබඳ අභිරහස හෙළි කරගැනීම සඳහායි.
කථාංග ඇගයුම්
ප්‍රභවය: TNS මීඩියා කොරියා
කලාත්මක අවසරය
මෙහි කථාංග විස්ස මගින් නිරූපිත සිදුවීම් 1777 (=වර්තමානය) සහ අතීතාවර්ජන 1766 (=වසර දහයකට පෙර) යන කාලයන්ට අයත් ය. මෙහි අන්තර්ගත සිත්තරුන්ගේ ඓතිහාසික තොරතුරු අනුව මෙම යුග දෙක අතර කලාත්මක අවසරයක් (artistic license) අවශ්‍ය වෙයි. මෙහි ඇති නිරවද්‍ය ‍විය යුතු තොරතුරු නම්:
මෙවැනි කලාත්මක අවසරයන් හේතුවෙන් රචකයාට විස්තරාත්මකව ඒකාබද්ධතාවයකින් යුතුව කථාව ඉදිරිපත් කළ හැකි විය. මෙම කතාමාලාවේ සෑම කථාංගයක්ම ආරම්භ වන්නේ පෙරවදනකිනි. ඉන් කියැවෙන්නේ: "මෙම නාට්‍යයේ අන්තර්ගතය ඇතැම් ඓතිහාසික තොරතුරු සමග නොගැළපිය හැක" (පාඨයේ දකුණු පසින් ශෛලීකෘත තේමාව දක්වා ඇත)
මෙහි ඇතැම් ඓතිහාසික තොරතුරු විකෘති කොට තිබීම පිළිබඳ සමහර විද්වතුන් විවේචන සිදුකොට ඇත. එසේවුවද, මෙම කතාමාලාව මහජනයා අතර කලාත්මක තේමා පිළිබඳ උනන්දුව වැඩි කරලීමට සමත් විය. 2008 ඔක්තෝබර් 12 දින විවෘත කිරීමෙන් පසු සොංබුක්-දොංහි ගන්සොං කලා කෞතුකාගාරයේ වූ ප්‍රදර්ශනයට 200,000 පමණ නරඹන්නන් පිරිසක් ආකර්ෂණය වූ අතර, ඔවුහු ප්‍රදර්ශිත කලා නිර්මාණවල පිටපත් 2,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් මිලට ගත්හ.
විස්තරාත්මක සිතුවම්
මෙම කතාමාලාව තුළ තිහකට අධික සිතුවම් සංඛ්‍යාවක් විස්තර වන අතර, ඒ සෑම එකක් සඳහාම විස්තරයක් ද සපයා ඇත. හ්යේවොන් පුංසොක්දෝගේ සිතුවම් සඳහා මෙම කර්තව්‍යය බෙහෙවින් නිශ්ඵල වී ඇත්තේ මේවායේ වත්මන් තේමා නාමයන් එම සිතුවම් ඇඳ සියවසකට පමණ පසු වෙනත් පුද්ගලයින් විසින් තැබූ ඒවා නිසායි.
උඩුගහපත්තුව
රයිගම් උඩුගහ පත්තුව රයිගම් කෝරළයේ පත්තු හයෙන් එකකි. වත්මන් ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් බලප්‍රෙද්ශය අයත්වේ. මෙම අතීතපාලන ඒකකයට මෙම නම හිමිව ඇත්තේ අතීතයේ රයිගම් කෝරළය පාලනය කළා යැයි සැළකෙන සූරිය ගුප්ථ හා මයුරවතී දෙවිය විසින් වාර්ෂිකව පවත්වන ලද අං කෙලියක් නිසා යැයි කියවේ. එවකට උඩුපිල නියෝජනය කළ පිරිස් රැස්වූ නුග ගස උඩු ගහ ලෙස හැදින්විය පසුව ඒ ගසින් උඩහා පලාත උඩුගහ පත්තුව විය. යටි පිලේ පිරිස් රැස්වූ කුඹක් ගස පැවති පත්තුව කුඹකේ පත්තුව වූ බව ජනශ්‍රැතියේ එයි.
අතීත සිංහලේ දේශය පරිපාලන අතින් පලාත් හතරකට බෙදී පැවතිනි. ඒ රුහුණු, මායා, පිහිටි, මළය ලෙසිනි. මායා රටට අයත් කෝරළ අතර රයිගම් කෝරළය ප්‍රමුඛ තැනක් ගනී. අප රයිගම් කෝරළයට පත්තු 6කි.
1. රයිගම් උඩුගහ පත්තුව
2. රයිගම් කුඹුක පත්තුව
3. රයිගම් අධිකාරී පත්තුව
5. පානදුර තොරමුණ පත්තුව
6. මුන්වත්තේ බාගේ පත්තුව
මේ අතරින් රයිගම් උඩගහ පත්තුව වනාහී උතුරෙන් හේවාගම් කෝරළයටත්, නැගෙනහිරෙන් සබරගොමුවටත්, දකුණෙන් කාල නදිය හා පස්ටදුන්ත් කොරළයටත්, බස්නාහිරෙන් රයිගම් කුඹුකේ පත්තුවටත් මායිම්ව පවතිනවා.
වර්තමාන බෙදීම් අනුව රයිගම් උඩුගහ පත්තුව වනාහී ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් බල ප්‍රදේශයට බෙහෙයින්ම සමානවේ.
උඩුගහපත්තුවේ වත්මන් ප්‍රධාන නගරය ඉංගිරිය නගරයයි. අතීතයේ නම්බපාන, ඇදුරාගල, හඳපාන්ගොඩ, කුරණ, පැල්පිටිගොඩ ප්‍රදේශවල දියුණු ජනාවාස පැවති බවට ජනශ්‍රැති තොරතුරු ලැබේ.
මූලාශ්‍ර- ත්‍රි සංහලේ කඩයිම් පොත, ආරියරත්න ජේ.ටී - අසිරිමත් රයිගම, ආරියරත්න ජේ.ටී උඩුගහ පත්තු විත්ති
සුපර් සික්ස්
සුපර් සික්ස් යනු 2012 වර්ෂයේදී තිරගතවූ චිත්‍රපටියකි. මෙහි වියදම් පිරිවැය රුපියල් කෝටි 9කි. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව පාදක කරගත් මෙම චිත්‍රපටයේ සාරංග දිසාසේකර, රොෂාන් රණවන, හේමාල් රණසිංහ, පුබුදු චතුරංග යනාදීන් රංගනයෙන් දායක වේ.
නිෂ්පාදනය
සහාය අධ්‍යක්ෂණය - ඩොනල්ඩ් ජයන්ත, සහය අධ්‍යක්ෂණ සහය - ප්‍රියන්ත පතිරගේ, ජනක ආර්. දොමිනිගේ, නිරෝෂන් කෝදිරිමාන්න, වාසල බණ්ඩාර සංස්කරණය - අජිත් රාමනායක, ඇන්තනි (ඉන්දියාව) අංග රචනය - ඉන්දික උදාර ලංකා සහාය - ක්‍රිශාන්ත ජයබාහු කලා අධ්‍යක්ෂණය - මංජුල අයගම කලා සහය - ලෙස්ලි වීරසිංහ, දමිත් එස්. ලක්මාල්, අරුණ ගුණරත්න ඇඳුම් නර්මාණය - මයිකල් විජේසූරිය, සුමති කුඩලිගම, මංගල කුමාර කොණ්ඩා මෝස්තර - පවන් කුමාර ශබ්ද පටිගත කිරීම - රංජිත් පෙරේරා දෙබස් පටිගත කිරීම - ප්‍රියන්ත කළුආරච්චි, නිරෝෂන් එදිරිමාන්න සටන් අධ්‍යක්ෂණය - පීටර් හේග් (ඉන්දියාව), ටෙඩී විද්‍යාලංකාර නැටුම් අධ්‍යක්ෂණය - ශ්‍රීධර (ඉන්දියාව) ගයාන් ශ්‍රිමාල් නිෂ්පාදන කළනාකරණය - දොන් ලීලානන්ද නිෂ්පාදන කළමනාකරණ සහය - හේමන්ත බන්දනගේ, ශානක පොන්නම්පෙරුම රේඛිය නිෂ්පාදනය - තිදර්ශන් කන්දයියා නිශ්චල ඡායාරූප - මහේෂ් නිශාන්ත
විශේෂත්වය
ලංකාවේ වැඩිම පිරිවැයක් දැරූ සිනමාපටය රුපියල් ලක්ෂ නවසීය අනූවයි.(රු.99,000,000). ලංකාව, ඉන්දියාව, මැලේසියාව යන රටවල් ත්‍රිත්වයේම රූගත කොට තිබීම.
චාමර දුනුසිංහ
චාමර දුනුසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Chamara Dunusinghe) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයකි. චාමර ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජීවත් වෙයි.
ජීවන සටහන්
චාමර දුනුසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යා‍ලයෙහි ආදි සිසුවෙකි. 1988 සිට 1991 දක්වා චාමර කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ  ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා පිලේ ක්‍රීඞා කලේය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:1970 උපත් ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ - ශ්‍රී ලංකා
ගනේවත්ත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ගනේවත්ත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, වයඹ පළාතේ,   කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය
ඇස්ටූරියන් භාෂාව
ඇස්ටූරියන් (ඇස්ටූරියානු, පෙරදී බාබ්ලේ  ලෙසින්ද හැඳින්වුනු) යනු, ස්පාඤ්ඤයෙහි ඇස්ටූරියස් සාමන්ත රාජ්‍යයෙහි කථනයෙහි භාවිතා වන බටහිර අයිබීරියානු රොමෑන්ස් භාෂාවකි. ඇස්ටූරියන් යනු, ඇස්ටූර්-ලෙයොනීස් භාෂා යන වඩාත් පුළුල් වාග්විද්‍යාත්මක කාණ්ඩයෙහි කොටසකි. මෙම භාෂාව කථනය සඳහා භාවිතා කරන්නවුන් සංඛ්‍යාව, 100,000 (දේශීය) සහ 450,000 (දෙවන භාෂාව) ලෙසින් ඇස්තමේන්තුගත කර ඇත. ඇස්ටූර්-ලෙයොනීස් භාෂා පවුලෙහි ප්‍රධාන ප්‍රභේදයන් තුනක් පවතියි: බටහිර, මධ්‍යම, සහ නැගෙනහිර. ‌‌ඓතිහාසික සහ ජනවිකාස හේතු නිසාවෙන්, සම්මතය පදනම්ව ඇත්තේ මධ්‍යම ඇස්ටූරියන් මත වෙයි. ඇස්ටූරියන් භාෂාව වෙත ප්‍රභින්න ව්‍යාකරණයක්,  ශබ්දකෝෂයක්, සහ අක්ෂර වින්‍යාසයක් ඇත. ඇස්ටූරියන් භාෂාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රාලය විසින් එය නියාමනය කෙරෙයි. එය ස්පාඤ්ඤයෙහි නිල භාෂාවක් නොවුනද ස්වාධිකාරය පිළිබඳ ආඥාපනත යටතේ එය ආරක්ෂා කෙරෙන අතර පාසැල් තුල එය තෝරාගත හැකි භාෂාවක් වෙයි.
රයිගම
ඉතිහාසය
රෛයිගම හෙවත් රවිගම යන්න පරිනාමය වී රයිගම නිර්මානය වී ඇතැයි මතයක් ඇත. රාජග්‍රම, රදළග්‍රාම නමින් හදුන්වන්නේද මෙම නුවරය. රයිගම් කෝරළයට පත්තු හයක් අයත්ය. උඩුගහ පත්තුව, කුඹුක පත්තුව, අධිකාරී පත්තුව, තල්පිටි බද්ද පත්තුව, මුංවත්තේ බාගේ පත්තුව හා පානදුර තොටමුණ පත්තුව ලෙසින්ය- මූලාශ්‍රය අසිරිමත් රයිගම - ජානක තරංග ආරියරත්න
රයිගම රාජධානිය රාජධනියක් ලෙසින් ඉස්මතුවන්නේ පළමු පරාක්‍රමබාහු රජ සමයේ ගිරි වංශාභජාත අලකේෂ්වර නම් නිලධාරියෙකු රයිගමට පත්කිරීමත් සමගය. හෙතෙම එවකට පැවති හිරඤ්ඤ මණ්ඩලය හා පානභුන්න දනව්වේ කොටසක් එක්කර රයිගම් කෝරළයද, පසුව රයිගම කේන්ද්‍රකරගත් බල ප්‍රෙද්ශයක්ද ගොඩනන්වයි.
රයිගම පාලකයින්
එකොලොස්වන අලකේෂ්වර- පියාගේ ඇස් අන්ධ කර රජවේ
දොලොස්වන අලකේෂ්වර - ප්‍රභූරාජ මහා අලකේෂ්වර මයුර සංදේශයේ ක්‍රි.ව 1344 දී කෝට්ටේ බලකොටුව සෑදීම පිළිබද වර්ණනාවට ලක්වේ.
දහතුන්වන අලකේෂ්වර- කුමාර අලකේෂ්වර ක්‍රි.ව 1386-1387 ප්‍රභූ රාජ මහා අලකේෂ්වරයන්ගේ පුතුය. වීර අලකේෂ්වර හා යුද්ධයකින් පසුව රෙමුණ පර්වතයෙන් පැන සියදිවි නසාගනී
දාහතරවන අලකේෂ්වර(වීර අලකේෂ්වර) පළමුවර ක්‍රි.ව 1387- 1390- සොළී රා විහාරය ගොඩ නන්වයි. ගම්පල පස්වන භවනකබාහු රජුගේ ආධාර ඇතිව පැමිනෙන වීරබාහුට පැරදී භාරතයට පලා යයි.
පහලොස්වන අලකේෂ්වර (දෙවන වීරබාහු) -ක්‍රි.ව 1390-1392 ගම්පල අගරජුවූ පස්වන බුවනකබාහුගේ මරණය නිසා ගම්පල රජකම භාර ගැනීමට යයි.
දහසයවන අලකේෂවර හා දාහත්වන අලකේෂ්වර( විජය ඈපා සහ තුන්යස)- ක්‍රි.ව 1392-1399 වීරබාහුගේ පුතුන්ය. රයිගම ඔහු වෙනුවෙන් ආණ්ඩු කරයි. මේ සමයේ ඉංදියාවට පලාගිය වීර අලකේෂවර නැවත පැමින තුන්යස මරා නැවත රයිගම රජවේ.
දාහතරවන අලකේෂ්වර (වීර අලකේෂ්වර) දෙවනිවර ක්‍රිව 1399 -1411 හෙතෙම ක්‍රි.ව 1406 දී ගම්පල ජයගෙන දෙවන වීර බාහු හා විජය ඈපා මරාදමා අගනුවර රයිගමට රැගෙන ඒයි. මේ සමයේදී චිංහෝ නම් චීන සෙන්පතියාගේ ආක්‍රමණයක් හේතුකොට සිරකරුවෙක් ලෙස චීනයට රැගෙන යයි.
හයවන පරාක්‍රමබාහු -1411- 1414 වීදාගම මහා මෛත්‍රීය හිමියන්ගේ සහයෙන් බලයට පත්වේ. වසර තුනක් රජකම් කර ශ්‍රී ජයවර්ධන පුර කෝට්ටේ නගරයට අගනුවර මාරුකරයි.
තින්තාඩු මුඩිත්ත පෙරුමාල්- හයවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ ඇමතියෙක් රයිගම රාජධනිය රජු වෙනුවෙන් පාලනය කළේය.(තුඩුගල තෙන්නකෝන් පරපුර)
සිංහල සංගේ- රයිගමින් ඇරඹ සිංහල ජාතිකත්වය ආරක්ෂාකරගනු වස් පැන නැගි අරගලයකි.
පංචායුධ විජයබාහු- නවවන පරාක්‍රමබාහු රජ වෙනුවෙන් රයිගම පෙදෙස් පාලනය කළේය. පසුව හත්වන විජයබාහු නමින් කෝට්ටේ රජ විය.
රයිගම් බණ්ඩාර (පර රාජසිංහ)- 1521-1539 විජයබාහු රජුගේ පුතුන් තිදෙනා කැරලි ගසා පියරජු මරවා රාජ්‍ය කොටස් තුනකට බෙදා පාලනය කළේය. ඉන් රයිගම රාජධානිය හිමිවූයේ රයිගම් බණ්ඩාරයන්ටය.
මායාදුන්නේ හා පළමු රාජසිංහ - රයිගම් බණ්ඩායින්ගෙන් පසු රයිගම සිතාවක රාජධානියේ කොටසක් විය.සීතාවක රාජධානියේ බිදවැටීමෙන් පසු පරංගි රයිගම නිර්දය ලෙස කොල්ලකා විනාස කළේය.
මූලාශ්‍රය අසිරිමත් රයිගම - ජානක තරංග ආරියරත්න
රයිගම යකුන්දූවේ නින්දගම
රයිගම මහ බණ්ඩාර රජුගේත් ආලවතී පෙරුමාල් බිසෝ බණ්ඩාර දේවීන්ගේත් වැඩුමල් පුතු කුඩා රයිගම් බණ්ඩාර නම් විය. කුඩා කලදීම මාදම්පේ තම්මිට බණ්ඩාර කුමරුගේ දියණියක වූ තම්මිට බිසෝ බණ්ඩාර කුමරිය(ළමා බණ්ඩාර)විවාහ පත් කරගෙන සිටි අතර සීතාවක රජයට යටත් වූ පසුව සීතාවක රාජසිංහ රජුගේ පුත්(රිසිමන් අමරසිංහ මහාචාර්ය තුමාගේ වාර්ථා) ධර්මසූරිය කුමරු විසින් තම්මිට දේවිය පැහැරගෙන ගොස් තම බිසෝ තනතුරේ තබා ගෙන ඇත.සීතාවක පාලනයෙන් අල්ලා ගත් රයිගම පාලනයට රාජසිංහ රජු විසින් ධර්ම බණ්ඩාර කුමරුට ලබා දුන් අතර ධර්ම බණ්ඩාර කුමරුටත් තම්මිට බණ්ඩාර කුමරියටත් රයිගම වාසය කළ හැකි වටවටපිටාවක් නොවීය.එබැවින් කුමරු රයිගම අතහැර ගොහොරු දූපතක ආරක්ශිත බලකොටුවක් තැනූ බව කියැවේ. එය ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වන්නේ යකුන්දූව නමින. යකුන්දූවේ සිටි සමයේ නැවත වරක් උඩරට කැරැල්ලක් සඳහා පිටත් වූ ධර්ම කුමරු පිටත් වූ අතර ඒවනවිට ගැබ්බරව සිටි තම්මිට කුමරිය ආරක්ශාව පතා රැඳී සිටියේ කොත්මලේ ප්‍රදේශයේ යි(තම්මිට ළමා බණ්ඩාර/ළමා බණ්ඩාර/බඩ බණ්ඩාර/ගැබ්ඹර බණ්ඩාර දේව පුරාණය -බෙරමාන කොත්මලේ).කැරැල්ලට සහබාගී වූ ධර්ම කුමරු වීරසුන්දර බණ්ඩාර අතින් පරාජයව ජීවිතක්ෂයට පත්විය. කොත්මලේ අතහැර නැවත රයිගම යකුන්දූවට පැමිණි තම්මිට කුමරිය එහිදී ධර්ම කුමරුගේ පුත් ධර්මසේන කුමරුට උපත දුන් බව කියැවේ.ධර්මසේන කුමරු සත්වස් එළබෙන තෙක් යකුන්දූවේ විසූ ධර්මසේන කුමරු කළුතර කපිතාන් දොන් දොමින්ගූ යටතේ බෞතීස්ම වූ අතර තම්මිට කුමරිය පරංගි යටතේ වස්කඩුව නින්දගම් ලද්දේය.ධර්මසේන කුමරු කුමණ්ත්‍රණ නිසාවේන් තරුණ වියෙහිදී මියපරළව ගිය බව වස්කඩුවේ ධම්මජෝති හිමියන් රචිත මාදම්පා ටිප්පණියේ සඳහන් වේ. ධර්මසේන කුමරු ගේ පුත්‍රයෙකු බව පවසාගත් පරපුරක් ක්‍රි.ව.1650දී පමණ යකුන්දූවේන් නැවත ඉස්මතු වූ අතර ධර්මසේන කුමරු ගේ පුතු හිටිරාළ වූ බවත් හිටිරාළගේ පුතු යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ දොන් ජොවාන් පෙරේරා නමින් වස්කඩුවේ නැවත පදිංචි වූ බව වර්ශකණ්ඩරාෂ්ට්‍රය කෘතියේ සඳහන් වේ. වස්කඩුවේ විදානේ තනතුරු දැරූ තුඩුගල තෙන්නකෝන් පරපුරට අයත් වූ කාන්තාවක් විවාහ කරගත් දොන් ජොවාන් ගේ පුතු යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ දොන් ගිමාර පෙරේරා ධර්මසේන නමින් වස්කඩුව පලාතේ මහවිදානේ ලෙසින් පත් විය. එම පරපුර තවමත් පැවතෙන බව කියැවේ.(තුඩුගල බණ්ඩාරවලිය)
රයිගම කෝරළයේ වැදගත් නගර(ඌර්)
රයිගම
බණ්ඩාරගම
කොතලාවල
හිරණ
පානදුරේ
ගොරකාන
නල්ලූරුව
වස්කඩුව
පොතුපිටිය
පනාපිටිය
කලපුගම
කෙසෙල්හේනාව
යකුන්දූව
මොල්ලිගොඩ
හොරණ
ගල්වැටිමෝදර
වලල්ලාවිට
පැළෑද
බුලත්සිංහල
කටුකුරුන්ද
කලමුල්ල
බේරුවල
1018
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ මිසර ඕතඩොක්ස් ආගමික සභාවේ පාප්වහන්සේ
ප්‍රවර්ගය:මිසර ඕතඩොක්ස් ආගමික සභාව ප්‍රවර්ගය:පාප්වහන්සේලා ප්‍රවර්ගය:මිසරය
ධෞලි
ධෞලි කඳු (ଧଉଳିଗିରି) පිහිටා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ ඔඩිෂාවේ භුබනේස්වර් සිට 8 km දකුණින් දයා ගංගා ඉවුරේ ය. විශාල විවෘත ප්‍රදේශයකින් සමන්විත මෙම කඳුගැටයේ මුදුන තෙක් දිවෙන මාර්ගයේ පසෙක වූ ගිරි කුළක අශෝක අධිරාජයාගේ ප්‍රධාන රාජාඥාවක් සඳහන්ව ඇත. ධෞලි කඳු ප්‍රදේශය කාලිංග යුද්ධය සිදුවූ ප්‍රෙද්ශය යැයි අනුමාන කෙරේ.
මෙහි හමුවන ශිලා ආඥා අතරට අංක I-X, XIV ශිලා ලිපි සහ වෙනත් කාලිංග ආඥා දෙකක්ද ඇතුළත් වේ. කාලිංග ආඥාව VI තුළ, "සමස්ත ලෝකයටම සෙත සැලසීම" සඳහා තමන් තුළ ඇති අභිප්‍රාය නිරූපණය වේ. රාජාඥාවලට ඉහළින් ගලෙන් නෙළන ලද හස්ති රුව ඔඩිෂාවෙන් පැරණිතම බෞද්ධ ප්‍රතිමා නිර්මාණය ලෙස සැලකේ. මෙම හස්ති රුවේ දැක්වෙන්නේ අලියාගේ ඉදිරි කොටස පමණි. නමුත් එහි ස්වරූපය සහ ජංගම ස්වභාවය මැනවින් නිරූපණය කොට ඇත.
සටන සිදුවූ ධෞලි සම්බන්ධයෙන් අශෝකගේ විශේෂ දුර්වලතාවක් පැවතිණි. සටනේ දී දයා ගංගාවේ ජලය රතු පැහැයට හැරුණු බවත්, බොහෝ ජනයා මියගිය බවත් පැවසේ. මේ නිසා අශෝක යුද්ධය සමග සම්බන්ධ නිරර්ථක බව වටහා ගත්තේ ය. මේ නිසා ධෞලි බෞද්ධ ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. එහි ඔහු චෛත්‍ය, ස්තූප සහ ස්තම්භ පිහිටුවී ය. භික්ෂූන් සඳහා ආරාම තැනවූ ඔහු නිලධාරීන් සඳහා උපදෙස් සෙල් ලිපි පිහිටුවී ය. මහජනයා සඳහා දණ්ඩනීතිවල මූලික සිද්ධාන්ත ගෙනහැර දැක්වී ය. ධෞලියේ ස්තූප ඇතුළු සිය නව රාජධානිය සඳහා ඔහු විශේෂ තත්ත්වයක් ලබාදුන්නේ ය.
1970 දශකයේ දී ජපන් බුද්ධ සංඝ සහ කාලිංග නිපොන් බුද්ධ සංඝ සංවිධාන විසින් කන්ද මුදුනෙහි අලංකාර සුදු පැහැ සාම ස්තූපයක් ගොඩනංවන ලදී. යාබද ප්‍රදේශයේ ද අශෝකානු ආඥා හමුවන අතර, තංකපාණි මාවතේ භාස්කරේශ්වර් දේවාල භූමියෙන් ස්තූපයක යැයි සිතිය හැකි නටබුන් හමු නොවේ. ධෞලිගිරි කන්දේ පුරාතන ශිව දේවාලයක් ද පිහිටි අතර, ශිව රාත්‍රී උත්සවයේ දී එය රැස්වීම් ස්ථානයක් ලෙස ද භාවිතා වේ.
‍‍සේවක විනය
සේවක විනය යනු
right|280px
සරලව ගත්විට විනය යනු යහපත් හැසිරිමයි. නැතහොත් ශික්ෂණයි. සේවක විනය යනු "ව්‍යාපාර සංවිධානයක් විධිමත්ව නිත්‍යානූකූලව පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය වන්නා වූ සම්මත අපේක්ෂිත හැසිරිම්ය." සංවිධානයක අරමුණූ හා පරමාර්ථ ඉටු කරගැනිමට පිහිටුවා ගත් රැකියා කාර්යඵල ප්‍රමිති, ක්‍රියාපටිපාටි, නීතීරීතී ,යනාදියට අනුකූලව සේවකයින්ගේ වැඩ හා චර්යාව පාලනය කිරිම විනය පරිපාලනය වේ. ඕනෑම ආයතනයක මනා  ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා සේවක විනය පවත්වාගෙන යාම අත්‍යවශ්‍යය .රජයේ හෝ පෞද්ගලික අංශයේ ඕනෑම ආයතනයක අරමුණු සාර්ථකව ඉටූ කිරිම සඳහා එම ආයතනයේ නීතී මාලවකට අනුකූලව ක්‍රියා කළ යුතුය. මෙම ක්‍රියාකාරිත්වය යහපත් විනය පද්ධතියක්  තුලින් ඇතිවන අතර ආයතනයේ නිෂ්පාදනය හෝ සේවාව මනා ලෙස හා කාර්යක්ෂම ව පවත්වා ගෙන යාමට විනය පිටුවහලක් වේ.ඕනෑම සේවකයකු සේවා කොන්ත්‍රාත්තුවක් යටතේ ආයතනයට බැඳුණූ පළමු දිනයේ සිට එම ආයතනයේ බලාපොරොත්තු වන විනය මට්ටමට අනුව ක්‍රියාකිරිමට යටත් වේ.
විනය වර්ග
ප්‍රධාන 02 කට බෙදිය  හැකිය. right|250px 1)වලක්වාලීමේ විනය
විනය නීතීරීති උල්ලංඝනය නැතහොත් විනය කඩකිරීමක් ඇතිවීමට  පෙර සේවකයින්ගේ වැඩ හා චර්යාව පාලනය කිරිමට පියවර ගැනිම" වලක්වාලීමේ විනය" ලෙස අදහස් කෙරේ.සංවිධානයක අරමූණු ඉටුකිරීමට ඇති කරන ලද ප්‍රමිති සහ නීතීරීතී පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදීම මගින් ඒවා අනුගමනය කිරිමට සේවාදායකයන් විනය  මගින් සිඳුවේ. වලක්වාලීමේ විනය සම්බන්ධයෙන් සුඳුසු වාතාවරණයක් ඇතිකිරිමේ වගකීම කළමනාකාරිත්වය වෙත පැවරේ. මෙවැන්නකදි , 2)නිරවද්‍ය විනය