cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සිංහල බොජුන්
කුළුබඩු
දකුණු ඉන්දියානු ආහාරවලට වඩා ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාරවල කුළු බඩු රසය ඉහළ අගයක් ගනී. එලෙස ම වැඩි ප්‍රමාණයක් මිරිස් භාවිතා කරමින් ආහාර පිසීම අතින් ද ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ ප්‍රමුඛස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇත. මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ ආහාර පිලියෙළ කිරීමේදී ශ්‍රී ලාංකිකයන් අමු මිරිස්,කොච්චි මිරිස් හා මාළු මිරිස් ලෙස විවිධ ප්‍රභේදවල මිරිස් වර්ග නො මසුරුව භාවිතා කිරීම නිසාය. උපතින්ම කුළු බඩු යෙදූ සැර ආහාර පාන ගැනීමට ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට හැකියාව තිබුන ද සංචාරකයින්ට එම හැකියාව නැත. ඔවුන් නිතර ම පවසන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර පිළියෙල කිරීමේ දී යොදා ගන්නා කුළු බඩු ප්‍රමාණය ඉතාමත් ම වැඩි බවය.මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස බොහෝ දේශීය අවන්හල්වල කුළු බඩු ස්වල්ප වශයෙන් යොදා පිළියෙල කරගන්නා ආහාර සංචාරකයින්ට පිළිගන්වන අතර අපරදිග ආහාර වර්ග ද ඔවුන්ගේ රුචිකත්වය පරිදි ලබා ගත හැක. තවද ශ්‍රී ලාංකිකයින් සාමාන්‍යයෙන් නිවසේ දී ආහාර පිසීමට යොදා ගන්නා මිරිස් ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් පොදු උත්සව අවස්ථාවල ආහාර පිසීමේ දී යොදා ගනිති.
ආප්ප
"ආප්ප" ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වූ තවත් සම්ප්‍රදායික ආහාර වර්ගයකි. ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රධාන ලෙස උදෑසන හෝ දහවල් ආහාරය ලෙස ආප්ප භාවිතා කරන අතර එය ලුණු මිරිස් සමඟ අනුභව කරනු ලබති. ආප්ප සෑදීමට හාල් පිටි, පොල් කිරි හා කිතුල් රා ස්වල්පයක් භාවිතා කරයි. රා ස්වල්පයක් යෙදීමෙන් හාල් පිටි මිශ්‍රණය ඉක්මණින් පැසීමට ලක්වන අතර බොහෝ අවස්ථාවල දී රා වෙනුවට යීස්ට් යොදා ගනී. පසුව මෙම මිශ්‍රණය තාච්චියක දමා පිස ගනු ලැබේ. බිත්තර ආප්ප, කිරි ආප්ප, වණ්ඩු ආප්ප හා පැණි ආප්ප ලෙස විවිධ ආප්ප වර්ග ඇති අතර ඒවායින් පැණි රසයෙන් යුක්ත වන්නේ වණ්ඩු ආප්ප හා පැණි ආප්ප පමණි.
පොල් සම්බෝල
පොල් සම්බෝල, බහුතර ශ්‍රී ලාංකිකයන් පිරිසක් විසින් ආහාරයට ගන්නා බව ප්‍රසිද්ධ කාරණයකි. ඉතා සිහින්ව ගා ගන්නා ලද පොල්, මිරිස්, උම්බලකඩ හා දෙහි යුෂ කලවම් කර අඹරා පොල් සම්බෝල සාදා ගනී. මෙසේ අඹරා ගන්නා මිශ්‍රණය බත් සමඟ ආහාරයට ගන්නා අතර මෙමඟින් ආහාර රුචිය වැඩි කරන බව විශ්වාස කරනු ලබේ.
මැල්ලුම්
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ පොල් සම්බෝලවලට අමතරව තම ප්‍රධාන ආහාර වේලට "මැල්ලුම්" ද එකතු කර ගනිති. මැල්ලුම් සාදා ගන්නේ සිහින්ව කපා ගන්නා ලද පලා කොළ, සිහින්ව ගා ගත් පොල් හා රතු ළූණු සමඟ මිශ්‍ර කිරීමෙනි. ශ්‍රී ලාංකික සාම්ප්‍රදායික අහාර බොහෝමයක ඒවාට ආවේණික වූ විශේෂිත රසයක් ඇති අතර එම රසය ලබා ගැනිමට පොල් කිරි බහුලව භාවිතා වේ.
රසකැවිලි
"කැවුම්" ශ්‍රී ලංකාවාසී සියලු දෙනාම බොහෝ සේ ප්‍රිය කරන රසකැවිලි වර්ගයකි. මෙම රසකැවිලි වර්ගය සදා ගැනීමේ දී හාල් පිටි හා පැණි ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍ය ලෙස යොදා ගන්නා අතර පසුව එය ගැඹුරු තෙලේ රන්වන් පාට වන තෙක් බැද ගනී. කැවුම්වල තවත් ප්‍රභේදයක් වන "මුං කැවුම්" සාදා ගන්නේ මුං ඇට නැමැති ධාන්‍ය වර්ගය යොදා ගැනීමෙනි. මුං ඇට පිටි හා පැණි මිශ්‍ර කර තලපයක් ලෙස සාදා ගෙන එයින් රුවිත හැඩයේ කැබලි කපා, ගැඹුරු තෙලේ බැදීමෙන් මුං කැවුම් පිළියෙල කර ගනී. තව ද සිංහල හා දෙමළ අළුත් අවුරුදු සමයේ දී කිරිබත් සමඟ විවිධ මාදිලියේ රසකැවිලි වර්ග වලින් සංග්‍රහ කිරීම සුලභ දසුනකි. ශ්‍රී ලාංකිකයන් භාවිතා කරන බොහෝ රසකැවිලි වර්ගවලට දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ රසකැවිලිවල ආභාෂය ලැබී ඇත.
පෘතුගීසි සහ ලන්දේසි ආභාෂ්‍ය
thumb|left|300px|කිරිබත්ශ්‍රී ලංකාව දීර්ඝ කාලයක සිට අනර්ඝ කුළු බඩු භාවිතා කරන රටක් ලෙස ලෝකයේ ප්‍රමුඛස්ථානයක් හිමි කරගෙන සිටී. පහළොස්වන සහ දහසයවන ශතවර්ෂවල දී ලෝකයේ විවිධ රටවලින් ශ්‍රි ලංකාවට පැමිණි වෙළෙන්ඳන්, ඔවුන්ගේ රටවල භාවිතා කරන ආහාර වර්ග හා විවිධ ඉවුම් පිහුම් ක්‍රම මෙරටට රැගෙන ආ අතර එවා දේශීය සාම්ප්‍රදායික ඉවුම් පිහුම් කලාවේ විශාල විවිධත්වයක් ඇති කිරීමට සමත් විය. "ලම්ප් රයිස්" ලෙස හඳුන්වන්නේ ලන්දේසි ආභාෂය ලද ශ්‍රි ලාංකික ආහාර වර්ගයකි.මෙය බත්, පිසූ මස්, විශේෂ ව්‍යංජනයක් යන සියල්ල කෙසෙල් කොළයක ඔතා පුළුස්සා ගැනීමෙන් සකස් කර ගන්නා ඉතා රසවත් ආහාරයකි. අතීතයේ සිට පැවත එන පෘතුගීසි හා ලන්දේසි රසකැවිලි වර්ග වර්තමානයේදී ද තවදුරටත් පෙර සේම ජනප්‍රියව භාවිතා වේ.බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතයක්ව පැවති කාලයේ දී, බදින ලද හරක් මස් හා බදින ලද කුකුළු මස් ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රධාන ආහාර වේලට එකතු විය.unawatuna mami hotel ekata yanna kema kanna
මැලේ ආභාෂය
"වටලප්පන්" ශ්‍රී ලාංකිකයන් අතින් පිළියෙල වෙන තවත් රසවත් රසකැවිලි වර්ගයක් වන අතර මෙය ප්‍රථමයෙන්ම ලංකාවට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ මැලේ ජාතිකයන් විසිනි. නමුත් වර්තමානයේ දී මෙය ප්‍රධාන ශ්‍රී ලාංකීය රසකැවිලි විශේෂයක් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ. "වටලප්පන්" පොල් කිරි, බිත්තර සහ හකුරු යොදා සාදා ගන්නා පුඩිං වර්ගයකි.
කෙටි ආහාර
වෙනත් කෙටි ආහාර වර්ග
ප්‍රිය සම්භාෂණවල දී හා නිවසට පැමිණෙන ආගන්තුකයින්ට සංග්‍රහ කිරීමට නිතරම මෙම කෙටි ආහාර භාවිතා කරනු ලැබේ.ගෝලීයකරණය සමඟ ශ්‍රී ලංකාව තුල ක්ෂණික ආහාර සපයන අවන්හල් විශාල වශයෙන් ආරම්භ විය. කෙටි ආහාර ලෙස ශ්‍රී ලාංකිකයෝ මෙම ක්ෂණික ආහාර පරිභෝජනය කරති.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ආහාර
බයියුරෙට් පරීක්‍ෂාව
thumb|alt=පැහැදිලි දම් ද්‍රාවණය අඩංගු පරීක්ෂණ නලයක්|ධනාත්මක බයියුරෙට් පරීක්ෂාවක ලාක්ෂණික වර්ණය බයියුරෙට් පරීක්ෂාව යනු පෙප්ටයිඩ බන්ධන ඇති බව සොයාගැනුමට සිදුකෙරෙන රසායනික පරීක්ෂාවකි.  පෙප්ටයිඩ තිබේනම්, ක්ෂාරීය ද්‍රාවණයකදී, කොපර්(II) අයනයක් දම්-පැහැති සංකීර්ණ අයනයක් තනයි. පරීක්ෂාවෙහි ප්‍රභේදයන් කිහිපයක් විකාශනය කර ඇත.
ප්‍රෝටීන සාන්ද්‍රණය නිශ්චනය කෙරුමට බයියුරෙට් පරීක්ෂාව භාවිතා කළ හැක්කේ පෙප්ටයිඩ වල ඇමයිනෝ අම්ල පවතින වාර ගණනට සමානව පෙප්ටයිඩ බන්ධන ද පවතින බැවිනි. බියර්-ලැම්බට් නියමය ප්‍රකාර, වර්ණයෙහි තීව්‍රතාවය හා, එම නිසා ම 540 නැමී තරංග ආයාමය අවශෝෂණය කිරීමේ හැකියාව, ප්‍රෝටීන් සාන්‍ද්‍රණයට අනුලෝමව සමානුපාතික වෙයි.
එලෙසින් නම් කෙරුන ද, ප්‍රතිකාරකයෙහි ඇත්ත වශයෙන් ම බයියුරෙට් ((H2N-CO-)2NH) අඩංගු නොවේ. පරීක්ෂාව එලෙසින් නම් කර ඇත්තේ බයියුරෙට් අණුවෙහි පෙප්ටයිඩ බන්ධන සඳහා ද ධනාත්මක ප්‍රතික්‍රියාවක් එය විසින් සපයන බැවිනි.
ක්‍රියා පටිපාටිය
ජලීය නියැදියකට 1% ප්‍රබල භෂ්ම (බොහෝ විට සෝඩියම් හෝ පොටෑසියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ්) සමාන පරිමාවක් එක් කොට ඉන් පසුව ජලීය කොපර් (II) සල්ෆේට් බින්දු කිහිපයක් එක් කෙරෙයි. ද්‍රාවණය දම් පැහැයට හැරෙයි නම්, ප්‍රෝටීන් පවතියි. 5–160 මිග්‍රෑ/මිලී ප්‍රමාණයක පැවතීමක් නිශ්චය කල හැක.
බයියුරෙට් ප්‍රතිකාරකය
බයියුරෙට් ප්‍රතිකාරකය තැනෙනුයේ පොටෑසියම් හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් (KOH) සහ සජල කොපර් (II) සල්ෆේට්, සමගින් පොටෑසියම් සෝඩියම් ටාටරේට් භාවිතා කිරීමෙනි. ප්‍රෝටීන පවතින විටෙක ප්‍රතිකාරකය නිල් පැහැයේ සිට දම් පැහැයට හැරෙන අතර, කෙටි-දාම පොලිපෙප්ටයිඩ හා සමග එක්වූ කලෙක නිල් පැහැයේ සිට රෝස පැහැයට හැරෙයි.
සියළු බයියුරෙට් පරීක්ෂාවන් සඳහා බයියුරෙට් ප්‍රතිකාරකය අවශ්‍ය නොවේ. ප්‍රෝටීන සාන්ද්‍රණය නිර්ණය කෙරුමට භාවිතා කෙරෙන තාපමිතික නිශ්චයක් —540 නැමී (Cu2+ අයන අනාවරණය කෙරුමට) තරංග ආයාමයකදී UV-VIS වැනි — වන බයියුරෙට් ප්‍රෝටීන නිශ්චයකදී ප්‍රතිකාරකය සාමාන්‍යයෙන්භාවිතා වෙයි.
බයියුරෙට් පරීක්ෂාවක සංවේදීතාව ඉහළ දැමීම
Cu+ යනු ප්‍රබල ඔක්සිහාරකයෙක් වන අතර නිදසුනක් ලෙසින්  ෆොලින්-සියොකැල්ටෝගේ ප්‍රතිකාරකයෙහි Mo(VI) හා සමගින් ප්‍රතික්‍රියා කොට මොලිබ්ඩෙනම් නිල් තැනීමට හැකියාවක් එය සතුව ඇත. මේ අයුරින්, 0.005 සහ 2 මිග්‍රෑ/මිලී අතර සාන්ද්‍රණයක පවතින ප්‍රෝටීන වුව අනාවරණය කළ හැක. මීට වැඩිමනත් වශයෙන් මොලිබ්ඩෙනම් නිල් විසින් සමහරක් කාබනික රංජක (මැලචයිට් කොළ, ඇවුරාමින් O) ආබද්ධකරණය කළ හැකි අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් අනාවරණය තවදුරටත් තීව්‍ර ලෙසින් පැහැදිලි වෙයි.
කෝල්බෲක් කැමරන් ආණ්ඩුක්‍රමය
1833 කෝල්බෲක් කැමරන් ආණ්ඩුක්‍රම
මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණයයි.ශ්‍රී ලංකාවෙන් ලැබුණු ආදායමට වඩා වියදම් වැඩි වූ නිසා ලංකාවට මෙම ආණ්ඩුක්‍රමය හදුන්වා දීමට අවධානය යොමු විය.ආර්ථික විද්‍යාඥ විලියම් කෝල්බෲක් හා අධිකරණ විශේෂඥ සී.එච්. කැමරන් මීට මූලික විය.
.පාලන බලය මධ්‍යග‍ත කිරීම .පරිපාලන පලාත් සංඛයාව සීමා කිරිම(දිවයින පළාත් 5 ට බෙදීම ) .රාජ්‍ය සංවිධාන ප්‍රතිසන් කිරිමඔ .ඉංගිරිසි අධයාපනය ලබා දීම .රාජ්‍ය වෙලද ඒකාධිකාරය අහෝසි කිරිම. .රාජකාරි ක්‍රමය අහෝසි කිරීම .අන්ඩුකාරවරයාගේ බලය සීමාකිරිම.‍ .සිවිල් අයිතිවාසිකම් රැක ගැනීමට පියවර ගැනීම.ව්‍යවස්ථාදායක හා විධායක සභා පිහිටුවීම
ෆ්ලෑෂ් (Flash) සජීවීකරණ නිර්මාණ බෙදා හැරීම
ප්‍රවර්ගය:සජීවිකරණය
කේ. ජයතිලක
කේ. ජයතිලක (කළුඅච්චිගමගේ ජයතිලක) සිංහල නවකතාකරුවකු සහ සාහිත්‍යය විචාරයකු වේ. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ කන්නිමහර දී උපත ලැබු අතර මහගම සේකර සමඟ එකට උසස් පාසලේ ඉගෙන ගත් සමකාලිකයෙකු විය. ඔහුගේ කුඩා කල පාසල වූයේ රදාවන්න පාඨශාලාවයි.
sithi
ඔහු සුමනා ජයතිලක සමඟ විවාහ වී ඇත
√ඉස්සරහ බලන්නෝ.
√පුංචි වළාකුළ සහ පුංචි පුතා √ඉරුණු බළලා √ඩුං ඩුං ඩුඩු ඩුං √කතන්දර පොත √අයියයි නංගියි √ඔරලෝසුවා සහ ලස්සන ළමයි √වන සටන √අමුතු කතා √රුවන් කුමාරි පුංචි පැලේ ගස වෙනා
එමෙන්ම මොහු පුංචි පැළේ ගස වෙනා යන කෘතිය ද රචනා කළේ ය
සටහන්
K.Jayatillake
ප්‍රවර්ගය:1926 උපත් ප්‍රවර්ගය:2011 මරණ
පක්ටෙල් කුසලානය 2004
2004-05 පක්ටෙල් කුසලානය යනු පාකිස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ සිම්බාබ්වේ අතර 2004 සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාසවලදී පකිස්ථානයේ පැවති කණ්ඩායම් තුනකින් යුත් එක්දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟාවලියකි. කණ්ඩායම් එකිනෙකාට තරඟ දෙකක් ක්‍රීඩා කළහ. ප්‍රසාද ලකුණු සටහනේ පෙරමුණ ගත් කණ්ඩායම් දෙක අවසන් මහා තරගයට ක්‍රීඩා කිරීමට සමත් විය. thumb|ෂොයිබ් මලික් (පාකිස්ථානය) - තරගාවලියේ වීරයා
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
වර්නන් මෙන්ඩිස්
දේශමාන්‍ය ආචාර්ය වර්නන් ලොරේන් බෙන්ජමින් මෙන්ඩිස් (5 දෙසැම්බර් 1925 - 23 ජූනි 2010) යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදපෙරදිග විශේෂ නියෝජිතයා ලෙස සේවය කළ ප්‍රමුඛ පෙළේ ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකි. රටේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සේවය පිහිටුවීමේ ඔහුගේ කාර්යභාරය හේතුවෙන් ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික පියා ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර කැනඩාවේ එක්සත් රාජධානියේ ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් ලෙස ප්‍රංශයේ, කියුබාවේ තානාපති සහ නොබැඳි ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් ලෙස සේවය කර ඇත.
අධ්‍යාපනය
ආචාර්ය වර්නන් මෙන්ඩිස් අධ්‍යාපනය ලැබුවේ මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්‍යාලයේ සහ කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලය. ඉන්පසු ඔහු ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය හැදෑරූ අතර එහිදී ඔහු ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් (ඉතිහාසයේ දෙවන ඉහළ ගෞරව) ලබා ගනිමින් ඉතිහාසය හැදෑරීය. කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ ඔහුගේ පන්තියේ මිතුරා වූයේ ගරු. ජාත්‍යන්තර අධිකරණයේ උප සභාපති ධුරයට පත් වූ විනිසුරු ක්‍රිස්ටෝපර් වීරමන්ත්‍රි ය. පසුව ඔහු ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයේ පෙරදිග හා අප්‍රිකානු අධ්‍යයන පාසලෙන් දර්ශනපති උපාධියක් ලබා ගත්තේය.
රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ජීවිතය
ආචාර්ය මෙන්ඩිස් 1949 දී අලුතින් පිහිටුවන ලද ලංකා එතෙර සේවයට ඉතා තරඟකාරී විභාග සහ තේරීම් ක්‍රියාවලියක් හරහා බඳවා ගත් පළමු ශිෂ්‍යභට කණ්ඩායමට අයත් වූ අතර පසුව අගමැති ඩී.එස්. සේනානායක මහතා විසින් ස්ථිර පත්වීමක් ලබා දෙන ලදී. ශ්‍රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා තානාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ වොෂින්ටන් ඩීසී හි පිහිටි ලංකා තානාපති කාර්යාලයේ උපදේශකයෙකු ලෙස ඔහුගේ පළමු ස්ථානගත කිරීම විය. වොෂින්ටනයෙන් පසු ඔහුව එහි ප්‍රථම තානාපති ශ්‍රීමත් සුසන්ත ද ෆොන්සේකා පැමිණීමට පෙර එහි අලුතින් පිහිටුවන ලද දූත මෙහෙවරට ටෝකියෝ වෙත යවන ලදී. ඉන්පසු ඔහු පැරිසියේ ලංකා දූත මණ්ඩලවල චාජ් ඩි ඇෆෙයර්ස් (1953-1955) සහ මොස්කව් (1955-1960) හි සේවය කළේ ආචාර්ය ජී.පී. මලලසේකර තානාපතිවරයා ය. වයස අවුරුදු 35 දී ආරක්ෂක හා විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රොටෝකෝල් ප්‍රධානියා ලෙස පත් කිරීම සඳහා ඔහු 1960 දී ලංකාවට කැඳවන ලදී, එම තනතුර දැරූ ලාබාලම අයගෙන් කෙනෙකි. ඊළඟට ඔහු ලන්ඩනයේ සහ පසුව නවදිල්ලියේ ලංකාවේ නියෝජ්‍ය මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් කරන ලදී.
1965 දී ඔහු එක්සත් රාජධානියේ මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් කරන ලදී. 1970 දී ඔහු නැවත කොළඹට කැඳවන ලද අතර එහිදී ඔහු අගමැති සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ විදේශ කටයුතු උපදේශක ලෙස කටයුතු කළ අතර 1972 දී ජනරජයක් බවට පත් වූ ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ ප්‍රතිපත්ති සැකසීමේ දී ඔහු විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. 1976 දී කොළඹ පැවති නොබැඳි ජාතීන්ගේ සමුළුවේ මහලේකම්වරයා ලෙස කටයුතු කිරීම ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ ප්‍රධාන සන්ධිස්ථානයක් වූ අතර, එහිදී ඉන්දීය අගමැතිනි ඉන්දිරා වැනි එවකට සිටි ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයින් කිහිප දෙනෙකුගේම ප්‍රධානත්වයෙන් සැසිවාරවල මුලසුන දැරීමට ඔහුට සිදු විය. ගාන්ධි, යුගෝස්ලාවියානු අගමැති මාර්ෂල් ජෝසිප් බ්‍රොස් ටිටෝ, කියුබානු ජනාධිපති ෆිදෙල් කැස්ත්‍රෝ ඒ අතර විය.1980 දී ඔහුගේ මහ කොමසාරිස් ධුර කාලය අවසන් වූ විට ඔහු ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවයෙන් විශ්‍රාම ගියේය.
මැද පෙරදිග එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ නියෝජිතයා
විදේශ සේවයෙන් ඉවත් වූ විගසම ඔහු යුනෙස්කෝවේ කලාපීය අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස සේවය කරමින් කයිරෝවේ මැදපෙරදිග විශේෂ නියෝජිතයෙකු ලෙස එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ තනතුරක් ලබා ගත්තේය. එහිදී ඊජිප්තුව විදේශ ප්‍රතිපත්තිය තුළ රැල්ලක් ඇති කරන ගල්ෆ් කලාපයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ අවශ්‍යතා සොයා බැලීම ඔහු භාරව සිටියේය. ඔහුට යුනෙස්කෝව වෙනුවෙන් ඊජිප්තුවේ සංස්කෘතික වස්තු සම්බන්ධ ගැටළු කිහිපයක් සහ සුඩානය සමඟ ඊජිප්තුවේ සබඳතා සමඟ කටයුතු කිරීමට සිදු විය.
පසුකාලීන ජීවිතය
එක්සත් ජාතීන්ගේ සේවයෙන් පසු නැවත ලංකාවට පැමිණි ඔහු වසර තුනක් ටෙලිකොම් මණ්ඩලයේ සභාපති ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු වොෂින්ටනයේ එක්සත් ජනපද සාම ආයතනයේ සාම සාමාජිකයෙකු ලෙස ද සේවය කර ඇති අතර කොළඹ බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර රාජ්‍යතාන්ත්‍රික පුහුණු ආයතනයේ අරමුදල් අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා ද විය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:2010 මරණ ප්‍රවර්ගය:1925 උපත්
‍බුද්ධාගම
බුද්ධාගම සහ බුදුදහම යන්න ද්වතාවයකි. බුද්ධාගම පැවැත්ම වඩාත් හොඳ කරගැනීමටයි, දෙව්, රජ, සිටු සැප ලැබීමටයි. බුදුදහම සසර දුක නැවැත්ම සඳහාය.
බුද්ධාගම සහ බුදු දහම /බුද්ධ ධර්මය බොහෝ අවස්ථාවලදී සාමාන පද ලෙස භාවිතා කලද සියුම්ව ගත්කල වෙනස් තේරුම් දෙයි. බුදු දහම බුදුනු වදාල හෝ අනුමත කල ධර්මයයි. එය ලොවටම පොදු (මහායාන හෝ ථේරවාද) අකාලික ධර්මයකි.
පෙම්බර මධූ
ගීතයන්
ගීත පොත් – ආනන්ද පොත්හල - මරදාන ගීත තැටි - සිල්වලයින් රෙකෝඩ් බාර්
ප්‍රදර්ශනය
ප්‍රදර්ශනය එල්ෆින්ස්ටන්(නව ගාමිණී) මැජෙස්ටික් ඇතුළු පළමුවන මණ්ඩලයේ සිනමා ශාලාවන්හි පිටපත් ප්‍රමාණය - 17
විශේෂතාව
අවසානයන් දෙකක් සහිත ප්‍රථම චිත්‍රපටය. දිනක් හැර දිනක් අවසානයන් දෙකක් සහිතව තිරගත විය.
මයික්‍රොසොෆ්ට් දෘශ්‍ය මැදිරිය
මයික්‍රොසොෆ්ට් දෘශ්‍ය මැදිරිය යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම වෙතින් නිකුත් කල සංකලිත ප්‍රවර්ධන වටපිටාව (integrated development environment (IDE) කි.
නිර්මාණකරුවන්
hutta gadai
හේමසිරි ප්‍රනාන්දු
හේමසිරි ප්‍රනාන්දු (ඉංග්‍රීසි: Hemasiri Fernando) යනු ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා, ජනාධිපති කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානියා, ආයෝජන මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා
ජීවන සටහන්
ඔහු හිටපු අග‍්‍රාමත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ ලේකම් වරයාද විය. මීට අමතරව ඔහු සභාපති ගුවන් තොටුපල හා ගුවන් ගමන් සේවා තනතුරද, සභාපති ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම් ලිමිටඩ්, මහජන බැංකුවේ සභාපතිවරයා, සභාපති ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව ශ්‍රී ලංකාවහි තනතුරද හොබවා ඇත.
හේමසිරි ප්‍රනාන්දු කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
සීඑන්එන්-අයිබීඑන්
සීඑන්එන්-අයිබීඑන් (CNN-Indian Broadcasting Network) (CNN-IBN) යනු ඉන්දියාව පදනම් කරගත් ඉංග්‍රීසී ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. මෙම නාලිකාවේ හිමිකාරීත්වය TV18 Broadcast Limited සහ Turner International India යන සමාගම් සතු වෙයි.
ජාත්‍යන්තර පුවත් ආවරණය සීඑන්එන් විසින් සිදුකරන අතර, අයිබීඑන් (Indian Broadcasting Network) විසින් දේශීය පුවත් ආවරණය කරනු ලබයි.
ඉතිහාසය
සීඑන්එන්-අයිබීඑන් (CNN-IBN) නාලිකාවේ ප්‍රථම විකාශනය 2005 දෙසැම්බර් 16 දින සිදුකරන ලදී.
වර්ථමානයේදී, සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාවට වඩා වැඩි ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් සීඑන්එන්-අයිබීඑන් නාලිකාව සතු වෙයි. මෙම නාලිකා ද්විත්වයම ඉංග්‍රීසි පුවත් නාලිකා වෙයි.
Network 18 ට අනූව, දිනකට මිලියන 45 ක පමණ ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් මෙම නාලිකාව නරඹයි.
පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා විකාශන කොන්ත්‍රාත්තුව
2011 අගෝතු 5 දින ඉන්දියානු පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වූ වාර්ථාවක දැක්වුනේ 2010 පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා ටෙන්ඩර කැඳවූ අවස්ථාවේ එහි නිලදාරීන් විසින් එම කොන්ත්‍රාත්තු හිතුමනාප ලෙස එන්ඩීටීවී සහ සීඑන්එන්-අයිබීඑන් (CNN-IBN) නාලිකා වෙත ලබා දීමට කටයුතු කර ඇති බවයි.
ව්‍යාජ ට්විටර් ප්‍රතිචාර
සංවාදමය පුවත් වැඩසටහනක් අතරතුර, තිරය යටින් ප්‍රේක්ෂකයින් විසින් එවනු ලැබූ බව කියන ව්‍යාජ ට්විටර් (Twitter) ප්‍රතිචාර දැක්වීමක් පිළිබඳව මෙම නාලිකාවට චෝදනා එල්ල වී තිබෙයි.
ව්‍යාජ සජීවී සංවාද
2012 නොවැම්බරයේදී, මෙම නාලිකාව සජීවී යන නාමය යටතේ කලින් පටිගත කොට තුබූ සංවාද වැඩසටහනක් විකාශනය කරන ලදී.
සේවකයින් නෙරපා දැමීම
2013 අගෝස්තුවේදී, සීඑන්එන්-අයිබීඑන් නාලිකාවේ සේවකයන්ද ඇතුළත් වන පරිදි, TV18 විසින් සමාගමේ සේවකයින් 400 ක පමණ පිරිසක් නෙරපා දැමූ අතර, සමාගම මේ පිළිබඳව හේතු දැක්වීමක් සිදු නොකරන ලදී.
බෙයිහාධ්
බෙයිහාධ් (සිංහල: අසීමාන්තික) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු ප්‍රේමනීය සංත්‍රාස සීමිත රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙය 2016 ඔක්තෝබර් 11 දින සෝනි එන්ටර්ටේන්මන්ට් ටෙලිවිෂන් සහ සෝනි එන්ටර්ටේන්මන්ට් ටෙලිවිෂන් ඒෂියා ඔස්සේ විකාශය ඇරඹිණි. ප.ව. 8:30 යන අග්‍ර කාල අවකාශය ලද මෙම වැඩසටහන දෛනිකව සතියේ දිනවල විකාශය විය. ප්‍රබල ප්‍රේමාන්විත කෝණයකින් හෙබි බෙයිහාධ් මනෝවිද්‍යාත්මක ත්‍රාසකයකි. මෙමගින් මායා මෙහ්රෝත්‍රාගේ කථාපුවත නිරූපණය වන අතර ඇය සිය දෛවයට අභියෝග කරමින් අර්ජුන් සහ සාන්ජ්ගේ අතරට පැමිණේ. දෙමළ බසින් හඬකවන ලද මෙම කතාමාලාව මායා යන තේමාව යටතේ පොලිමර් ටීවී ඔස්සේ විකාශය ඇරඹියේ ය. එය 2017 ජනවාරි 2 සිට සඳුදා සිට සිකුරාදා තෙක් ප.ව. 7:00ට විකාශය විය. 2017 ජූනි 5 සිට 2017 ඔක්තෝබර් 28 තෙක් මෙහි තෙලිඟු හඬකැවූ ප්‍රභේදය ජෙමිනි ටීවී ඔස්සේ නුව්වු නාකු නච්චව් යන තේමාව යටතේ සඳුදා සිට සෙනසුරාදා තෙක් ප.ව. 8:00ට විකාශය විය. සූර්යා ටීවී ඔස්සේ මෙහි මලයාලම් හඬකැවූ ප්‍රභේදය ප්‍රේමම් ලෙස සඳුදා සිට සිකුරාදා තෙක් ප.ව. 10:00ට විකාශය විය. 2017 දෙසැම්බර් 4 දින සිට මෙහි සිංහල හඬකැවූ ප්‍රභේදය ශ්‍රී ලංකාවේ ටීවී දෙරණ නාළිකාව ඔස්සේ ඔබත් මමත් ඇයත් ‍යන තේමාව යටතේ සඳුදා සිට සිකුරාදා තෙක් ප.ව. 9:00ට විකාශය වේ. ජෙනිෆර් විංගට්, කුෂාල් ටන්ඩන් සහ අනේරි වජානි විසින් මෙම කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනු ලබයි. බෙයිහාධ්හි අවසන් කථාංගය 2017 ඔක්තෝබර් 27 දින විකාශය විය. ජෙනිෆර් විංගට්ගේ විශිෂ්ට රංගනය හේතුවෙන් බෙයිහාධ් වෙත විශාල මාධ්‍ය ආවරණයක් හිමි විය. ඇගේ රංගනය ක්ෂේත්‍රයේ බොහෝදෙනකුගේ පැසසුමට ලක් විය.
මනෝ වෛද්‍ය
වෘත්තිය ක්ෂේත්‍රයේ ම‍නෝ විද්‍යාව
මනෝ චිකිත්සකයින් යනු මානසික රෝග ප්‍රතිකර්ම සඳහා ජීව වෛද්‍ය ප්‍රවේශණය උපයෝගී කර ගැනීමට විශේෂඥ පුහුණුව ලද වෛද්‍යවරුන්ය. මනෝ චිකිත්සකයින් මනෝ ප්‍රතිකාර, මනෝ විශ‍්ලේෂණ සහ ඥාණාත්මක චර්යා ප්‍රතිකාරයේ යොදා ගැනීමට පුහුණුව ලැබුව ද ඔවුන්‍ අනෙක් මානසික සෞඛ්‍ය වෘත්තයින්ගෙන් වෙනස් වනුයේ ඔවුන‍් ලද වෛද්‍ය පුහුණුව නිසාය.
මනෝ චිකිත්සාවේ ක්ෂේත්‍ර පහත සඳහන් පරිදි උප - ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයන් බෙදා වෙන් කළ හැක.
ඇතැම් මනෝ චිකිත්සකයෝ විවිධ වයස් කාණ්ඩ සඳහා උපකාර කිරීමට විශේෂ පුහුණුවක් ලබති. උදාහරණයක් ලෙස, ළමා සහ තරුණ මනෝ චිකිත්සකයා - ළමා සහ තරුණ මානසික ප්‍රශ්න උපකාර කිරීමට ද, වයෝවෘද්ධ මනෝ චිකිත්සකයා - වයෝ වෘද්ධ පුද්ගලයින් සමඟ කටයුතු කිරීමට ද, කර්මාන්තශාලා ආශ්‍රිත මනෝ චිකිත්සකයා - කර්මාන්තශාලා ආශ්‍රිතව තම වෘත්තිය කටයුතු ද, අධිකරණ වෛද්‍ය මනෝචිකිත්සකයා - අපරාධ සහ සිවිල් නඩු සඳහා අධිකරණය තුළ සහ ජූරි සභාව එක්ව කටයුතු කිරීමට අමතරව මනෝ රෝගවලට ගොදුරුව පන්තිකරුවනට ප්‍රතිකාර කිරීම ද සිදු කරනු ලබයි.
මීට අමතරව මනෝ චිකිත්සකයින් සහ ම‍නෝ සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයින් විසින් මනෝ ඖෂධ වේදය, මනෝ ව්‍යාධි වේදය, ස්නායු මනෝ චිකිත්සාව, මනෝ දෛහික වේදය, ආහාර ගැනීමේ රෝග, මානසික රෝග සඳහා මුල් අවධියේ ප්‍රතිකාර වේදය යන ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ ද පුහුණුවක් ලැබීමට ද ඉඩ ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ළමා මනෝ විද්‍යව
ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව
ගංගොඩවිල සෝම හිමි
ගංගොඩවිල සෝම හිමි (24 අප්‍රේල් 1948 - 12 දෙසැම්බර් 2003) ලාංකීය බුදු සසුනේ පැවිදි බව ලැබූ ශ්‍රේෂ්ඨ භික්ෂුන් වහන්සේ නමකි. භික්ෂු සම්ප්‍රදාය අනුව උන් වහන්සේ උපන් ග්‍රාමය වන ගංගොඩවිල නම උන් වහන්සේගේ නාමය මුලට යොදාගෙන ඇත. තම ගුරු පියාණන් වූ අති පූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමියන්ගේ අඩිපාරේ යමින් බුද්ධ ශාසනයට සහ සිංහල බෞද්ධයන්ට උන් වහන්සේ මහත් සේවාවක් ඉටුකළහ.
සෝම තෙරුන්ගේ අකල් අපවත් වීම අදටත් මත භේදවලට තුඩුදෙන කරුණක් වී තිබේ.
සෝමහිමිගේ චරිතය
පුජ්‍ය ගංගොඩවිල සෝම තෙර උපත ලැබුවේ ලංකාවේ ප්‍රධාන නගරය වන කොළඹ නගරයට අවට ප්‍රදේශයක පිහිටි අර්ධ නගරයක් වන ගංගොඩවිලදීය. වයස අවුරුදු 26ක් වු සෝම තෙරුණුවන්ගේ භාරකාරත්වය 1974දී ලංකාවේ සම්මානීත්වයට පාත්‍ර වු භික්ෂු දෙනමක් වන පුජ්‍ය මඩිහෙ පඥ්ඥාසීහ මහා නා හිමි තෙර හා පුජ්‍ය අම්පිටියේ රාහුල මහ තෙර වෙත හිමිවිය.සාමණේරනමක් ලෙස මහරගම භික්ෂු පුහුණු මධ්‍යස්ථානයට පැමිණි උන්වහන්සේ ඉහත භික්ෂුන් වහන්සේලා දෙනමගෙන් මහා සංඝයානන් වහන්සෙලාගේ ක්‍රියා පටිපාටිය ඉගෙන ගනු ලැබුහ. වර්ෂ 1976 දී උපසම්පදාව ලද සෝම තෙරුන් වහන්සේ වැඩි දුරටත් නියම පාලි බසින් බුදු දහම පිළිබඳව ලියවුණු පාඨ ග්‍රන්ථයන් අධ්‍යයනය කරන ලද අතර බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් පිළිබඳව සොයා බැලීමට මෙන්ම නොයෙකුත් සොයා ගැනීම් පාදක කර ගනිමින් ග්‍රන්ථ රචනා කිරීමටත් වැඩි රුචිකත්වයක් දැක්විය. තරුණ පරම්පරාවේ ජීවිත ධර්මය අනුව හැඩගැස්වීම සෝම තෙරුන්ගේ ප්‍රධාන පරමාර්ථය විය.මේ සදහා හොද ප්‍රවේශයක් ලෙස උන්වහන්සේ විසින් පිහිටවා ගනු ලැබු "තරුණ සවිය" නැමැති සංවිධානය සදහන් කළ හැකිය. හුදකලා ප්‍රදේශයන් තෝරා ගනිමින් භාවනාවේ නිරතවුනු සෝම තෙරුණුවෝ භාවනාවේ දක්ෂ සිසුවෙක් වූහ. බුදුන්වහන්සේ විසින් උගන්වනු ලැබු භාවනාව විෂයක් ලෙස ගනිමින් අධ්‍යනය කිරීමට විශේෂ කැමැත්තක් දැක්විය උන්වහන්සේ භාවනාව පිළිබඳව වැදගත් කරුණු එක් කර "බුද්ධාස්ථුප" නමින් ග්‍රන්ථයක් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
වික්ටෝරියාව සමග පැවති සම්බන්ධතා මත ආරාධනාවක් අනුව 1986 දී ධර්ම දේශනාවක් සඳහා එහි වැඩම කළ උන්වහන්සේ මාස හයකට පසු නැවත ලංකාව බලා වැඩම කිරීමෙන් අනතුර 1989 දී වික්ටෝරියා බෞද්ධ විහාරය පිහිටුවීම සදහා පදනම දමන ලදී. අවසාන කාලය තුළ උන්වහන්සේට අවශ්‍ය වුයේ බෞද්ධාගමේ අගයන් පිළිබඳ මිනිස් සිත් තුළට කා වැද්දීමයි. එපමණක් නොව ගංගොඩවිල සෝම හිමියෝ දහස් ගණන් රටවල් වල සංචාරය කරමින් බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද ශික්ෂාපද පහ සාමාන්‍ය සරල දිවි පෙවතකට අදාළ කර ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව ධර්මය පැතිර වීමට කටයුතු කළහ. එමෙන්ම දහස් ගණන් ක්‍රිස්තියානි ජනයා උන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රවණය කළ අතර මෙසේ ධර්ම දේශනා ශ්‍රවණය කිරීමට ප්‍රධාන හේතුව වුයේ උන්වහන්සේ විසින් යොදා ගත් සරල අදහස් දැක්වීමේ ක්‍රියා පටිපාටියයි.මෙය ධර්ම දේශනා සාර්ථක විමට ඉතා වැදගත් කරුණක් වූ අතර බොහෝ අවස්ථා වල උන්වහන්සේගේ ධර්ම ශාවක පිරිස වුයේ තරුණ තරුණියන්ය.
වික්ටෝරියා බෞද්ධ විහාරය
වසර හතකට පසු 1996 වර්ෂයේදී නැවත ශ්‍රී ලංකාවට වැඩම කළ උන් වහන්සේ ටික කලක් ලංකාවේ වැඩ වාසය කිරීමේ අරමුණින් පසු විය.පියාගේ හදිසි ආබාධය සහ අධ්‍යාත්මික දියුණුව වැඩි කර ගනු පිණිසත් ලංකාවේ ටික කලක් වැඩ වාසය කිරීමට අදහස් කර ගෙන සිටියද පියාගේ ආබාධය දරුණු අතට හැරීම නිසා උන්වහන්සේට වැඩි කාලයක් ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කිරීමට සිදු විය. එමෙන්ම උන්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩ වාසය කරන කාලය අතර තුර පිටතින් පැමිණි බලවේගයන් හමුවේ බෞද්ධ ආගම විනාශය කරා ගමන් කරන බව සෝම හිමියන්ට අවබෝධ විය. උන්වහන්සේ දුෂ්කර ප්‍රදේශවලට විශේෂයෙන්ම ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර නිසා විපතට පත් වු ප්‍රදේශවල ජනයාට උපකාර කිරීම සදහා එම ප්‍රදේශ වලට වැඩම කිරීම උන්වහන්සේගෙන් සිදුවූ සමාජ සත්කාරයකි.
එපමණක් නොව පන්සල් භූමිය තුළ කුඩා කෝවිල් ස්ථාපිත කිරීමට විරුද්ධව උන්වහන්සේ සංවිධානාත්මකව නැගී සිටි සේක.
එමෙන්ම සෝම හිමි සිංහල පාසලක් ආරම්භ කිරීම සදහා මුල් වී කටයුතු කළ අතර වර්තමානයේ සිසුන් 200ක් පමණ එම පාසලේ අධ්‍යාපනය හදාරනු ලබති.
අපවත් වීම
2003 දෙසැම්බර් 12 වන දින රුසියාවේ සෙන් පීටස් බර්ග්ස් හිදී මහරගම, විජේරාම ගංගොඩවිල සෝම හිමි රුසියන් රජයෙන් පිරිනමනු ලබන ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගැනීම සදහා රුසියාවට වැඩම කළසේක. එහිදී උන්වහන්සේට ඇතිවු හදිසි හෘදයාබාධයක් නිසා සෙන් පීටස් බර්ග්ස්හි රෝහලකට හදිසියේ ඇතුල් කරන ලද අතර එහිදී උන්වහන්සේගේ රෝගී තත්ත්වය වැඩිවීමෙන් වසර 56 ක ආයු වළදා අපවත් වූහ.
උන්වහන්සේගේ අපවත් වීම නිසා ලාංකීය ජනතාව මහත් කම්පාවට පත් වු අතර එම අපවත් වීම සෑම කෙනෙකුගෙම සිත් තුළ සැක සංකා මතු කරන්නටද හේතු විය.
බොහෝ දෙනා මෙය ක්‍රිස්තියානි මුලධර්ම වාදයෙන් සිදු කරන ලද මරණයක් ලෙස විශ්වාස කරති. එම නිසා මරණය පිළිබඳව තොරතුරු අනාවරණය කිරීම සඳහා කොමිසමක් පත් කරන ලදී.මෙම කොමිසම මගින් මරණ පරීක්ෂණ දෙකක් පවත් වනු ලැබු අතර මෙම කොම්සමේ සාමාජිකයන් තිදෙනෙකුගේ අවසන් නිගමනය වුයේ එම මරණය ඕනෑකමින් කරන ලද්දක් බවයි. එමෙන්ම එක් කොමිසන් සාමාජිකයකු පැවසුවේ ඒ සදහා සාක්ෂි නොමැති බවයි.
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:1948 උපත් ප්‍රවර්ගය:ඉසිපතන විදුහලේ ආදි සිසුහු
ස්ලිම්-කැන්ටාර් ජනතා සම්මාන
ස්ලිම්-කැන්ටාර් ජනතා සම්මාන යනු සෑම වසරකම ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍ය සන්නාම සහ පෞරුෂයන් හා සම්බන්ධ කීර්තිමත් පුද්ගලයන්ට පිරිනැමෙන සම්මානයකි. එය ශ්‍රී ලංකා අලෙවිකරණ ආයතනය (SLIM) එක්සත් රාජධානියේ Kantar Group සමඟ ඒකාබද්ධ කාර්යයකි. සම්මාන ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත් ජනප්‍රිය අලෙවිකරණ වැඩසටහන් ඉසව්වකි.
සම්මානලාභීන් තෝරාගනු ලබන්නේ නීල්සන් ශ්‍රී ලංකා විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණ හරහා ජනතාවගේ ඡන්දයෙන් පමණි. මෙම සම්මාන ප්‍රථම වරට 2006 දී හඳුන්වා දෙන ලද අතර බාධාවකින් තොරව අඛණ්ඩව පැවතුනි.
ඉතිහාසය
2006 දී පිහිටුවන ලද සංකල්පය නීල්සන් සමාගම විසින් ආරම්භ කරන ලදී. සම්මානලාභීන් තෝරාගනු ලබන්නේ විස්තීර්ණ රටපුරා පර්යේෂණ හරහා ඡන්දයෙනි. පළමු සමීක්ෂණය වසරක කාලයක් පුරා පැතිර ගියේය. වයස අවුරුදු 18 ත් 50 ත් අතර අහඹු ලෙස තෝරාගත් පිරිමි සහ ගැහැණු දිස්ත්‍රික්ක 25 ම සම්මුඛ පරීක්‍ෂණයට ලක් කරන ලදී.
සම්මාන
මාධ්‍ය, අලෙවිකරණය, බැංකුකරණය, විදුලි සංදේශන, ක්‍රීඩා, නාට්‍ය සහ ගායනය යන විවිධ කාණ්ඩ 45ක් ඔස්සේ මෙම සම්මාන බෙදී යයි. 2018 දී වසරේ විලාසිතා සිල්ලර සන්නාමය සහ FMCG සිල්ලර සන්නාමය එකතු කරන ලදී.
වර්ග
* වසරේ ජනතා සන්නාමය
වැලිවිටිය-දිවිතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
වැලිවිටිය-දිවිතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ,   ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්
සරත් වික්‍රමතිලක හොරා
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය
ලෝටස් නිව්ස්
ලෝටස් නිව්ස් යනු ඉන්දියාව පදනම් කර ගත්, දෙමළ ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. නාලිකාවේ මූලස්ථානය තමිල්නාඩුවේ කොයිම්බතූර් හී පිහිටුවා තිබෙයි. නාලිකාව අන්තර්ජාලය ඔස්සේ නොමිලේ විකාශනය කෙරෙන අතර ඉන්දියාවේ සහ විදෙස්ගත දමිළ ප්‍රජාව ඉලක්ක කොට ගෙන විකාශන කටයුතු සිදු කරයි. ලෝටස් නිව්ස් හී තේමා පාඨය Unmai malarutum වෙයි.
භාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
කිසා ගෝතමී රහත් තෙරණිය
සැවැත් නුවර ධනවත් සිටුවරයෙකුගේ භාර්යාව වු කිසාගෝතමීගේ පුවත බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සුප්‍රකට කථා පුවතකි. තමාගේ එකම දරුවා අහිමි වීමෙන් පසුව කිසා ගෝතමී බලාපොරොත්තු සුන්වු තත්ත්වයකට පත්වු අතර අන් අයගේ උදවු ඉල්ලා සිටියාය. ඇගේ වේදනාව ඉතා දරුණු වු බැවින් ඇය සිහිමද තත්වයකට පත්විය. යමෙක් ඇයට බුදුන් මුන ගැසෙන ලෙස දන්වා සිටියේය. බුදුරදුන් ඇයට පැවසුවේ කිසිවෙකු නොමැරුණු නිවසකින් අබ ඇට මිටක් රැගෙන එන ලෙසය. ඇගේ බලාපොරොත්තු සුන් කරමින් කිසිවෙකු නොමැරුණු ගෙදරක් සොයාගත නොහැකි විය. එමගින් ඇයට මරණයෙන් ගැලවීමක් නොමැති බව වැටහිණි. ඇය යලිත් බුදුරදුන් වෙතට පැමිණියේය. බුදුරදුන් ඇයව සන්සුන් කොට සත්‍ය අවබෝධ කර වන ලදී. ඇය ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත්ව අරහත් භාවයේ පළමු අධියරට පත්විය. අවසානයෙද් ඇය අරහත් තත්ත්වයට පත් වෙයි. පහත ධම්ම පද ගාථාව ඇගේ චරිතය හා සම්බන්ධ වෙයි.
යො ච වස්සතං ඡීව අපස්සං අමතං පදං ඒකාහන් ඡීවිතං සෙයස පස්සෙතා අචං පදං
යමෙක් වසර 100 යක් වුවත් මරණයේ අර්ථය වටහා නොගනිමින් ජීවත් වුව ද වඩාත් අර්ථ වත් වන්නේ මරණයේ අර්ථය වටහා ගනිමින් ජීවත් වන එක් දිනයයි.
ගෝතමී සුත්‍රයේදී කිසා ගෝතමී භික්ෂුණිය පවසන පරිදි
අතීතයේදී මාගේ පුතුගේ මරණය අත්විදින්නට සිදුවිණ. එය මිනිසුන් පිළිබද සේවීමේ අවසානය විය මම පසු තැවිලි නොවෙමි. නොවැළපෙමි. සියල්ල විනාශ වී ඇත. මම විමුක්ති ලබා සිටිමු. අවිද්‍යාවේ අන්දකාරය පහව ගොස් ඇත. මාර සේනාව පරාජය කළේය. බැඳීම් වලින් තොරව මම වැජඹෙමි.
මෙම කථාන්තරය ජීවත් වන්නන් අතලොස්සකි. මළමිනිසුන් බහුතරයකි යන්න ආප්ත පදයක හේතු විය.
ශීත
ශීත යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ තාපය හෝ උණුසුම හෝ නොමැතිවීම හෙවත්, අඩු උෂ්නත්වය සහිත වීමේ තත්ත්වය හෝ එසේ බවට අනුබෝධය යි. අයිස් සහ නිල් වර්ණය වැනි බොහෝ දේ, ශීත හා බැඳෙති.
නිරපේක්ෂ ශුන්‍යය යනු එළඹිය හැකි අඩුම උෂ්නත්වය වන අතර එය, තාපගතික උෂ්නත්ව පරිමාණයක් වන කෙල්වින් පරිමාණයෙහි, 0 K ලෙසින් දැක්වන අතර,  සෙල්සියස් පරිමාණයෙහි −273.15°  ලෙසින් වේ. නිරපේක්ෂ ශුන්‍යය රැන්කයින් පරිමාණයෙහි  (මෙයද තාපගතික උෂ්නත්ව පරිමාණයකි) 0 °R ට ද  යථාතථ්‍ය වශයෙන් සමතුල්‍ය වන අතර,  ෆැරන්හයිට් පරිමාණයෙහි එය අංශක −459.67 වේ.
පුත්තලම දුම්රිය මාර්ගය
පුත්තලම දුම්රිය මාර්ගය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයකි.
පුත්තලම මාර්ගය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ජාලයේ අඩි 5 අඟල් 6 (මි.මී. 1,676) පුළුල් මාපක දුම්රිය මාර්ගයකි.(මුලින් වයඹ මාර්ගය ලෙස හැඳින්වේ.) කිලෝමීටර් 133 (සැතපුම් 83) දුම්රිය මාර්ගය රාගම හන්දියෙන් ආරම්භ වී රටේ වයඹ දිග වෙරළ තීරයේ ප්‍රධාන නගර හරහා පෙරියනගවිල්ලු දක්වා දිව යයි. එහි දිගට දුම්රිය ස්ථාන හතළිස් දෙකක් ඇත.ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවයේ අංක 3 වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුත්තලම මාර්ගය යි.රාගම සිට ජාඇල දක්වා පමණක් ද්විත්ව මාර්ග ඇති අතර එතැනින් ඔබ්බට තනි මාර්ගය දිවේ. වර්ණ සංඥා භාවිතා කෙරෙන්නේ රාගම සිට මීගමුව දක්වා පමණි. එතැන් සිට භාවිතා වන්නේ පැරණි ටැබ්ලට් ක්‍රමය යි.මගී ප්‍රවාහනය සඳහා දුම්රිය මාර්ගයේ අවසානය වන්නේ නූර් නගර් දුම්රිය ස්ථානය යි. එනම් පුත්තලමට පසු හමුවන පළමු දුම්රිය ස්ථානය යි. නමුත් මාර්ගය එතැනින් අවසන් වන්නේ නැත. නූර් නගර් සිට පෙරියනාගවිල්ලු හරහා එය ඉදිරියට අැදෙයි. මාර්ගයේ එම කොටස භාවිතා කරන්නේ හොල්සිම් සිමෙන්ති සමාගම යි. ඔවුන් පාලාවි හි පිහිටි සිමෙන්ති කර්මාන්ත ශාලාව වෙත හුණුගල් (සිමෙන්ති නිෂ්පාදනයට යොදා ගැනෙන ප්‍රධාන අමු ද්‍රව්‍යය යි) ප්‍රවාහනය කරනුයේ ඉහත සඳහන් කළ මාර්ගය ඔස්සේ ය. ඒ සඳහා හොල්සිම් සමාගමට අයත් දුම්රිය එන්ජින් සහ හුණුගල් ප්‍රවාහන ගැල් භාවිතා වේ.
1907 ජූලි 3 වැනිදා රාගම සිට ජාඇල දක්වා දුම්රිය මාර්ගයක් තැබීමත් සමඟ පුත්තලම දක්වා දුම්රිය මාර්ගය ඉදිකිරීම ආරම්භ විය. මෙම ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරන ලද්දේ ලංකාවේ ආණ්ඩුකාර ශ්‍රීමත් හෙන්රි ආතර් බ්ලේක් විසිනි. පළමු මගී මෙහෙයුම් 1908 නොවැම්බර් 9 වන දින ආරම්භ විය. මීගමුව දුම්රිය ස්ථානය 1909 දෙසැම්බර් 1 වන දින විවෘත කරන ලද අතර, එම මාර්ගය 1916 දී හලාවත දක්වා දීර්ඝ කරන ලදී.1920 නොවැම්බරයේදී පුත්තලම දක්වා දිගු කිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කරන ලදී,එය 1926 මැයි 12 දින නිල වශයෙන් විවෘත කරන ලදී.
1943 දී බංගදෙණියේ සිට පුත්තලම දක්වා මාර්ගය ඉවත් කරන ලදී, දෙවන ලෝක යුද්ධය නිසා ඇති වූ හිඟය හේතුවෙන් වෙනත් උපාය මාර්ගික වශයෙන් වැදගත් මාර්ගවල රේල් පීලි අවශ්‍ය විය. එය 1946 දී නව දුම්රිය ස්ථාන ගණනාවක් සමඟින් නැවත සකස් කරන ලදී. මෙම මාර්ගය පුත්තලමෙන් ඔබ්බට පෙරියනගවිල්ලුව දක්වාද, මාර්ගය දෙපසට විහිදුනු අතර, එක් මාර්ගයක් අරුවක්කාලු දක්වාද අනෙක් මාර්ගය ඉලුවන්කුලම දක්වාද දිවෙන ලදී.
2011 දී රාගම සහ ජා-ඇල අතර කිලෝමීටර් 20 (සැතපුම් 12) ද්විත්ව මාර්ගයක් නිල වශයෙන් විවෘත කරන ලදී. උතුරු සහ පුත්තලම මාර්ග සම්බන්ධ කරමින් පුත්තලම සිට නොරොචෝලේ බලාගාරය (රටේ ප්‍රධාන ගල් අඟුරු බලාගාරයට සේවා සපයන) හරහා මහව දක්වා දුම්රිය මාර්ගය දීර්ඝ කිරීමේ ශක්‍යතා පිළිබඳව 2017 වසරේ රජය විමර්ශනය කිරීම ආරම්භ කළේය.
මෙම මාර්ගය මගී සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන දුම්රිය මගින් බොහෝ දුරට s9, s8, s11 සහ s10 පන්ති දිවා කාලයේ මගී දුම්රිය සඳහා භාවිතා කරන අතර කාර්යාල දුම්රිය s11, s13, m4 සහ s9 පන්තියෙන් ඇදගෙන යයි. මීගමුව, මාදම්පේ, හලාවත, පුත්තලම සහ නූර්නගර් දුම්රිය වල ප්‍රධාන පර්යන්ත වේ. කාර්ය බහුල වේලාවන්හිදී පාලනය කළ නොහැකි සෙනඟක් දක්නට ලැබේ (ප්‍රධාන වශයෙන් කොළඹ සිට මීගමුව දක්වා)
Made by thaVI
G 15 රටවල් එකමුතුව
මෙම G 15 රටවල් එකමුතුව (G-15) යන අවිධිමත් සංසදය පිහිටුවා ඇත්තේ ලෝක වෙළඳ සංවිධානය (WTO) සහ G 7 රටවල් එකමුතුව වැනි වෙනත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සඳහා සහයෝගය ලබා දීමට ය. ලතින් ඇමරිකාව, අප්‍රිකාව සහ ආසියාවේ වර්ධනය හා සමෘද්ධිය පොදු ඉලක්කය කරගත් මෙය ස්ථාපිත කරන ලද්දේ 1989 සැප්තැම්බර් දී යුගෝස්ලාවියාව, බෙල්ග්රේඩ් හි පවත්වනු ලැබූ  නවවැනි නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ රාජ්‍ය නායක සමුළුව රැස්වීමේ දී ය. G-15 අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ  සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආයෝජන, වෙළෙඳ සහ තාක්ෂණික අංශවල සහයෝගීතාවයයි. සාමාජිකත්ව රටවල් ගණන 18 දක්වා ඉහළ ගියද මෙහි නම තවම නොවෙනස් ව පවතී. චිලී, ඉරානය, කෙන්යාව තවමත් සාමාජිකත්වය දරණ අතර යුගෝස්ලාවියාව තවදුරටත් සාමාජිකත්වය නොදරයි. ආරම්භක සාමාජික රාජ්‍යයක් වූ පේරු 2011 වසරේ දී G-15 හැර යාමට තීරණය කළේය.
ක්‍රිපූ 890ගණන්
උර්ජුජුර්‍ර්
G 15 රටවල් එකමුතුව
ව්‍යුහය හා ක්‍රියාකාරකම්
G-15 හි අරමුණු කිහිපයක් පහත වේ: එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය හෝ ලෝක බැංකුව වැනි වෙනත් ජාත්‍යන්තර සංවිධාන මෙන් නොව G-15 පරිපාලන ව්‍යුහයක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් වැලකී සිටී. නමුත් G-15 ජිනීවා හි පිහිටා ඇති තාක්ෂණික සහාය පහසුකම් (TSF) වලින් සමන්විතය. මෙම TSF හි කාර්යයන් සඳහා මඟ පෙන්වීම කරනු ලබන්නේ වත්මන් වසර සඳහා වන සභාපති විසින් වන අතර G-15 හි කටයුතු සහ අරමුණු සඳහා සහාය ද සපයයි. G-15 හි අනෙකුත් කොටස් හා කාර්යයන් පහත පරිදි වේ: මීට අමතරව Federation of Chambers of Commerce, Industry and Services (FCCIS) යනු G-15 සාමාජික රටවල් විසින් පිහිටුවා ගන්නා ලද සංවිධානයකි.
2010 වර්ෂයේ දී G-15  හි සභාපතීත්වය ශ්‍රී ලංකාව භාර ගනු ලැබීය. ඒ ටෙහෙරාන් හි පැවති 14 වැනි G-15 සමුළුව අවසානයේදී ය.
දිනුර ප්‍රදීප් බාලසූරිය
දිනුර ප්‍රදීප් බාලසූරිය (Dinura Pradeep Balasooriya) ගිටාර් වාදකයෙක් මෙන්ම සංගීත ලේබල කළමණාකරුවෙකි. වර්ෂ 2008 පෙබරවාරි 02 දින DinuraCreations යාජීවගත සංගීත ලේබලය ආරම්භ කළේය.
වෘතිය
සිංහල සංගීතය ජාත්‍යන්තරයට ගෙනයෑමේ අභිලාශය ඇතිව යාජීවගත සංගීත ලේබලය ඇරඹු ඔහු ලංකාවේ ජනප්‍රිය ගායක ගායිකාවන්ගේ සංගීත ලේබල ගණනාවක් ඇමෙරිකාවේ WFMU ප්‍රජා ගුවන්විදුලිය මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබන Free Music archive ව්‍යාපෘතිය හරහා අන්තර්ජාතිකව ප්‍රචලිත කර ඇත. එසේ පළකර ඇති ඇල්බම කීපයක් නම්;
පොල් සබැඳි සිංහල වචන
ප්‍රවර්ගය:පොල් ප්‍රවර්ගය:සිංහල වචන
මනෝ විජයරත්න
දේශපාලන ජීවිතය
මනෝ විජයරත්න වසර 17ක් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ලෙස කටයුතු කර ඇති අතර 1989, 1994, 2000 සහ 2004 යන වර්ෂවලදී එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයෙන් සිව් වතාවක් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වී ඇත. ඔහු 1989 සිට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සාමාජිකයෙකි. 2007 දී එක්සත් ජාතික පක්‍ෂයේ සාමාජිකත්වයෙන් ඉවත්ව ශ්‍රි ලංකා නිදහස් පක්‍ෂයට යාමට පෙර ඔහු එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු දිස්ත්‍රික් නායකයෙකි. මනෝ විජයරත්න ව්‍යවසාය සංවර්ධන හා වැවිලි සේවා පිළිබඳ කැබිනට් නොවන අමාත්‍යවරයා ලෙස ද කටයුතු කර ඇත. මිය යන විට ඔහු දැදිගම ආසනයේ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් සිටියා.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු ප්‍රථමයෙන් විවාහ වූයේ මාතලේ උකුවෙල රත්වත්තේ වලව්වේ කර්නල් ස්ටැන්ලි වෑගොඩපොල (ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිතුමා ගේ හිටපු ADC) සහ ප්‍රේමා වෑගොඩපොල මහත්මිය ගේ දියණිය දුෂ්‍යන්ති වෑගොඩපොල සමඟය. මනෝ විජයරත්නට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටි අතර, වැඩිමහල් පුත් මහාචාර්ය සුබෝධන විජයරත්න කලා උපාධිය (BA) සහ ශාස්ත්රපති උපාධිය (MA) එක්සත් රාජධානියේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සහ ආචාර්ය උපාධිය (PhD) ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැසචුසෙට්ස් හි හාවඩ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ලැඹු ඔහු වත්මන්හි ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලෆායෙට් හි පර්ඩියු විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙකි. , වරනුෂා විජයරත්න (ඉතා අඩු වයසින් මිය ගියේය), සහ හසිත විජයරත්න එක්සත් රාජධානියේ හර්ට්ෆර්ඩ්ෂයර් විශ්ව විද්‍යාලයෙන්වි කිරණවේදි උපාධිධාරියෙකක් (BSc) වන අතර ඔහු දැනට මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සේවය කරයි. ඔහුගේ දෙවන සහකාරිය භාරතී විජේරත්නය.
ජීවිතයෙන් සමු ගැනිම
‘දැදිගම හිතවතා’ නමින් ප්‍රකටව සිටි මනෝ විජයරත්න, පක්ෂ,පාට දෙවැනි තැනට දමමින් රටෙත්, ජනතාවගේත් යහපත හා අභිවෘද්ධිය ඇතිකරලීමට කොතරම් අභියෝගාත්මක දේශපාලන තීන්දු තීරණ ගැනීමට වුව පසුබට නොවු, වචනයේ පර්සමාප්ත අර්ථයෙන්ම ජනතා සේවකයෙක් වු ඔහු 2011 ඔක්තෝබර් 29 දින අභාවප්‍රාප්ත වන විට 54 හැවිරිදි වියේ පසු විය.
ඇම්.ජේ. පෙරේරා
මාපටුනගේ ජේම්ස් (ඇම්. ජේ) පෙරේරා (ඉංග්‍රීසි: M. J. Perera) යනු පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලයයේ හිටපු උපකුලපති වරයායි.
ජීවන සටහන්
මීට අමතරව ඔහු ලංකා ගුවන් විදුලි සේවයෙහි  අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් තනතුර හෙබවූ පළමු ලාංකිකයාද, ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවෙහි සභාපති ධූරය හෙබවූ පළමුවැන්නාද විය.
මාපටුනගේ ජේම්ස් (ඇම්. ජේ) පෙරේරා  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1915 උපත් ප්‍රවර්ගය:2002 මරණ
ශි‍්‍රයානි අමරසේන
ශ්‍රියානි
වසම (ජීව විද්‍යාව)
thumb|500x400px|ප්‍රධාන වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථාපන: වසම, [[රාජධානිය (ජීව විද්‍යාව)|රාජධානිය, වංශය, වර්ගය, ගෝත්‍රය, කුලය, ගණය, සහ විශේෂය.]]
සුපිරි රාජධානිය, අධිකාර ක්ෂේත්‍රය හෝ අධිරාජ්‍යය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි වසමක් (ලතින්: රෙජියෝ ) යනු, කාල් වොවුස් සහ අනෙකුන් විසින් 1990 දී ඉදිරිපත් කෙරුණු   ජීවීන්ගේ වර්ගීකරණය පිළිබඳ වසම්-තුනේ පද්ධතියෙහි ඉහළතම වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතිය වෙයි.
මෙම පද්ධතිය පරිදී, ජීවයේ ගස සමන්විත වන්නේ වසම් තුනකිනි: ආකියා, බැක්ටීරියා, සහ යුකේරියා. මෙයින් පළමු වසම් දෙකට අයත් වන්නේ, සමස්ත ප්‍රාග් න්‍යෂ්ටික ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් හෝ, උන්ගේ සෛලයන් තුල න්‍යෂ්ටියක් රහිත වූ ඒක-සෛලික ජීවින් හෝ වෙති. න්‍යෂ්ටියක් සහ පටලයන්-වෙතින්-සීමා වුනු ඉන්ද්‍රියිකාවන් සහිත වූ සමස්ත ජීවය සහ, බහුසෛලිය ජීවීන්  සමස්තය, යුකේරියා තුල අඩංගු වෙයි.
වසම/ විජිතය
වසම්-තුනේ පද්ධතියක් අරභයා, "වසම" යන පදය පළමුවෙන් යෝජනා කරන ලද්දේ කාල් වොවුස්, ඔටෝ කැන්ඩ්ලර් සහ මාක් වීලිස් (1990) විසිනි. 1974 වසරෙහිදී මුවර් විසින් හඳුන්වා දුන් විජිතය (ලතින්. ඩොමිනියුම්) යන ප්‍රවර්ගයට පර්යාය ලෙසින් මෙම පදය නිරූපණය වෙයි.
කර්කාලී සටන
කර්කාලී සටන හෝ කර්ජාලී සටන යනු, පළමුවන බෝල්කන් යුද්ධයෙහි කොටසක් වශයෙන් බල්ගේරියාවෙහි සහ ඕටමන් අධිරාජ්‍යයෙහි යුද්ධ හමුදා අතර සටන් වැදුනකි. එය සටන් වැදුනේ 1912 ඔක්තොම්බර් 21 දිනදී වන අතර, එහිදී බල්ගේරියානු හැස්කෝවො අණු ඛණ්ඩය විසින් යාවර් පාෂාගේ ඕටමන් කර්කාලී අණු ඛණ්ඩය පරාජය කොට කර්ජාලී සහ නැගෙනහිර රොඩෝපී ප්‍රදේශ බල්ගේරියාව වෙත ස්ථීර වශයෙන් එක් කෙරිණි. මෙම සිද්ධියෙහි සංවත්සරය සමරණු වස් සැම වසරකම ඔක්තොම්බර් 21 දින නගරයෙහි නිවාඩු දිනයක් වශයෙන් සැලකෙයි.
තනතුරු, ශක්තිය සහ සැලසුම්
බල්ගේරියානු හස්කොවෝ කඳවුරේ කාලතුවක්කු 42ක් සහිත සොල්දාදුවන් 8,700ක් සිටියහ. ඔටෝමාන්වරු කර්කාලි රක්ෂිත අංශයට විරුද්ධ සිටි අතර බටහිරින් බල්ගේරියානු රොඩෝපෝ ඩිටාච්මන්ට්හි වම් කණ්ඩායම ඔටෝමාන් කර්කාලි ග්‍රාමාරක්ෂක අංශයට විරුද්ධ විය.යාවර් පාෂා යටතේ වූ ඔටෝමාන් කර්කාලි කඳවුරේ කොටස්, එය වඩා විශාල (24,000 ) නමුත් විසුරුවා හරින ලද සෙබළුන් සහ අඩු කාලතුවක්කු ප්‍රමාණයක් සහිත විය.
හස්කොවෝ කඳවුරේ දියුණුව
යුද්ධයේ පළමු දිනයේ, 1912 ඔක්තෝබර් 18 වන දින, ඩෙලොව්ගේ කඳවුර තීරු හතරකින් දේශ සීමාව හරහා දකුණට ඉදිරියට ගියේය. ඊළඟ දවසේ, ඔවුන් කෝවන්සිලර් (වර්තමානය: පචෙලරෝවෝ) සහ ගොක්ලෙමෙලර්(වර්තමානය: ස්ට්රෙම්ට්සි) ගම්මානවලදී ඔටෝමන් හමුදා පරාජය කර පසුව කාර්ඩ්ෂාලි වෙත ගමන් කළහ. යාවර් පාෂාගේ කණ්ඩායම අවුල් සහගතව නගරයෙන් පිටව ගියේය. ගුමුල්ජිනා දෙසට ගමන් කිරීමත් සමඟ හස්කොවෝ භට කණ්ඩායම ත්‍රේස් සහ මැසිඩෝනියාවේ ඔටෝමාන් හමුදා අතර සන්නිවේදනයට තර්ජනයක් විය. මේ හේතුව නිසා ඔටෝමාන්වරු, යාවර් පාෂාට අණ කලේ බල්ගේරියානුවන්ට කාර්ඩ්ෂාලි වෙත ළඟා වීමට පෙර ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන ලෙස නමුත් ඔහුට යුධ බිම ශක්තිමත් කිරීමට අවශ්‍ය දේ එවා තිබුනේ නැත. මෙම නියෝගය අනුගමනය කිරීම සඳහා ඔහු සතුව ටැබෝර් 9 ක් සහ කාලතුවක්කු 8 ක් පමණි.
ඔක්තෝබර් 21 වන දින උදේ යාවර් පාෂා නගරයෙන් පිටත බල්ගේරියානුවන් සමඟ සම්බන්ධ විය. ඔවුන්ගේ උසස් කාලතුවක්කු සහ බයිනෙත්තු ප්‍රහාර හේතුවෙන් හස්කෝවෝ ඩිටාච්මන්ට් හි සොල්දාදුවන් ඔටෝමාන් ආරක්ෂක වළල්ල ඉක්මවා ගිය අතර ඔවුන් බටහිරින් පිටතට ගෙන ඒමට ගත් උත්සාහයන් වලක්වනු ලැබීය. ඔටෝමන්වරු එකම දිශාවකින් ඉවතට පැනීමේ අවදානමට ලක් වූ අතර දෙවන වරටත් ආඩා ගඟේ දකුණට පසුබැසීමට සිදු වූ අතර විශාල ආයුධ සහ උපකරණ විශාල ප්‍රමාණයක් ඉතිරි කළහ. 16:00 පැයට බල්ගේරියානුවන් කාර්ඩ්ෂාලි වෙත ඇතුළු විය.
පසු විපාක
සටනේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජනගහනයෙන් වැඩි පිරිසක් නගරය හැර ගියහ. බල්ගේරියානු ඉදිරි ගමනේදී ප්‍රදේශයේ තුර්කි වැසියන් පලා ගියහ.
පරාජිත ඔටෝමන්වරු මෙස්ටන්ලි (වර්තමානය: මොම්චිල්ග්‍රෑඩ්) වෙත පසුබැස ගිය අතර, හස්කෝවෝ ඩිටාච්මන්ට් අර්ඩා දිගේ ආරක්ෂාව සූදානම් කළේය. මේ අනුව, ඇඩ්‍රියානෝපල් සහ කොන්ස්තන්තිනෝපල් දෙසට ගමන් කරන බල්ගේරියානු හමුදාවන්ගේ දෙපස සහ පසුපස කොටස ආරක්ෂා විය. කාර්ඩ්ෂාලි වැටීමෙන් පසු බල්ගේරියානුවන් සලෝනිකා සහ ඩෙඩෙගාච් අතර දුම්රිය මාර්ගය කපා හරිනු ඇතැයි කනස්සල්ලට පත් වූ ඔටෝමාන් අණ දෙන්නන් බල්ගේරියානුවන්ගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කිරීමට තීරණය කළේය. නැඟෙනහිර හමුදාවේ ප්‍රතිප්‍රහාර සඳහා එහි කඩිමුඩියේ දුන් නියෝග කිර්ක් කිලිස්සේ සටනේදී ඔටෝමන්වරුන්ගේ දරුණු පරාජයට හේතු විය. කාර්ඩ්ෂාලිගේ වැටීමෙන් පසු බල්ගේරියානු විධානය ඉදිරියට ගියේ නැත. ගුමුල්ජිනා අල්ලා ගැනීම වෙනුවට, ඔක්තෝබර් 23 වන දින හස්කෝවෝ ඩිටාච්මන්ට් හි ප්‍රධාන හමුදාවන්ට නැගෙනහිරට ගොස් ඇඩ්‍රියානොපල් වටලෑමට සහභාගී වන ලෙස නියෝග කරන ලදී. කාර්ඩ්ෂාලිහි ඉතිරිව සිටියේ කුඩා කණ්ඩායමක් පමණි.
පාලන විධි
පාලන විධි යනු පාලනය කිරීමේ සියලු ක්‍රියාදාමයන් වේ.
ඉර
"ඉර" යන වදන සිංහල බසෙහි හිරු යන්නටත් රේඛාව යන්නටත් පොදුවේ යෙදෙන වදනකි.
සාවිත්‍රි ගුණසේකර
දර්ශන ආචාර්ය සාවිත්‍රි ගුණසේකර, ශ්‍රී ලාංකික නීති වේදිනියක් සහ ශාස්ත්‍රඥවරියකි. ඇය ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අන්තර්ජාතික විශේෂඥවරියකි. ඇය විසින් බොහෝ කෘති එලි දක්වා ඇති අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ නූතන නීත්‍යානුකූල අධ්‍යාපනයෙහි වර්ධනය සම්බන්ධව ඇයට වැදගත් ස්ථානයක් හිමිවේ. ඇයගේ “පවුල් නීති” සහ “ළමා මෙහෙකාර සේවය” සම්බන්ධ ගැටලු ඇතුළත් කෘති අතර, “ශ්‍රී ලංකාවේ ළමා මෙහෙකාර සේවය : අතීතයෙන් ඉගෙන ගැනීම (ILO:1993) ; ළමයින්, නීතිය සහ සාධාරණය : දකුණු ආසියාතික දෘශ්ටිකෝණයක් (Sage: 1998) : සහ “දකුණු ආසියාවේ ප්‍රචණ්ඩත්වය, නීතිය සහ කාන්තා අයිතිවාසිකම් (Sage : 2004) ඇතුළත් වේ.
ඇය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ උප කුලපති වශයෙන් කටයුතු කරන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රධාන ලේකම්ගේ ළමා ප්‍රචණ්ඩත්ව අධ්‍යයනය පිළිබඳ කර්තෘ මණ්ඩලයෙහි සේවය කරයි
වැල් පෙනෙල
වැල් පෙනෙල කාඩියොස්පෙරුම් හැලිකකාබම් (Cardiospermum halicacabum) යන විද්‍යාත්මක නමින් හඳුන්වයි.
ලිෂාන් පෙරේරා
වර්ෂ 1994 ජුලි 03 වැනි දින උපත ලැබු ලිෂාන් පෙරේරා ශ්‍රී ලාංකික තරුණ කතුවරයෙකි. ලොව ලාබාලතම ග්‍රන්ථ කතුවරුන් අතරට ඔහු ද අයත් වෙතැයි නොසැලකේ. ඔහු විසින් රචනා කරන ලද ග්‍රන්ථ ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත. ශ්‍රී ලංකාව, සිංගප්පුරුව, මැලේසියාව, පුකදේශය, වියට්නාමය සහ ඉන්දුනීසියාව ආදි රටවල් 20 කට අධික සංඛ්‍යාවක ඔහුගේ ග්‍රන්ථ අළෙවි වේ.
පෞද්ගලික තොරතුරු
ලිෂාන් පෙරේරා 1994 වසරේ ජුලි මාසයේදී කොළඹ දී උපත ලැබීය. පවුලේ එකම දරුවා වු ඔහුට සිය ලේඛන කලාව සදහා ආභාෂය සහ ශක්තිය ලැබී ඇත්තේ ඔහුගේ දොමාපියන්ගෙනි. 1999 වසරේදී ඔහු Colombo International School නම් ජාත්‍යන්තර පාසලට ඇතුළත් වූයේය. ඔහු විසින් මුල්වරට රචනා කෙරුණු කෙටිකතාව The Rabbit Who Went to the Moon නම් විය. එය රචනා කරන අවධිය වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 6 කි. එනම් ඔහු 2 වැනි වසරේ පාසැල් ශිෂ්‍යයෙකි. ඔහු ප්‍රකාශ කරන අන්දමට ඔහුට එම කෙටිකතාව රචනා කිරීමට හේතුව වුයේ එසේ නොකරන අවස්ථා වලදී ඔහු විවිධ කරදරයන්ට පත්වීමයි. මෙසේ තම පළමු කෙටිකතාව රචනා කිරීමත් සමග ඔහු ලිවීම ලිවීමෙන් තෘප්තියක් ලැබුවේය. ඔහු එම කෙටි කතාව තම ගුරුවරුන් වෙත ඉදිරිපත් කළේය. ඔහුගේ උත්සාහය පිළිබද ගුරුවරු දැඩි ලෙස සතුටට පත්වූහ. මෙය ඔහුගේ ජීවිතයේ ඉතා වැදගත් සන්දිස්ථානයක් විය. ලිෂාන් පෙරේරාට අනුව මෙම සිද්ධියත් සමග ඔහු ලිවීම සදහා තමා තුළ වු ආශාව සහ හැකියාව හදුනාගන්නා ගත්තේය. එතැන් පටන් ලිවීම ඔහු දිගටම කරගෙන යන ලදී. ඔහු ක්‍රීකට් ක්‍රීඩාවට දැඩි ලෙස ඇලුම් කරයි. ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ඔහුගේ ප්‍රියතම ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි.
කර්තෘ ජීවිතය මුල් අවධිය තම නිර්මාණයන් ප්‍රකාශයට පත් කළ ඔහු රචකයෙකුවීමට ප්‍රථම තම සතුට සදහා කෙටි කතා සහ කවි ගණනාවක් රචනා කරන ලදී. කෙසේ නමුත් මුල්වරට නවකතාවක් රචනා කිරීම පිළිබද අදහස ඔහුට පහළ වුයේ 2005 වසරේ දීය. ආරම්භයේදී ඔහු අසාර්ථක ආරම්භයන් කිහිපයක් සිදු කළ අතර පසුව ඔහු ඒවා අත්හැර දැමුවේය. ඊට හේතුව වුයේ ඒවා හොද තත්ත්වයේ නොමැති බව ඔහුට හැගීමයි. කෙසේ නමුත් අවසානයේදී ඔහුගේ මාපියෝ ඔහුව දැඩි ලෙස දිරිමත් කළහ. සම්පුර්ණ නව කතාවක් රචනා කිරීම සදහා අවශ්‍ය හැකියාව ඔහු සතු බවට මාපියෝ ඔහුට ඒත්තු ගැන්වූහ.
The Killer ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් කිරීම
2006 වසරේ මාර්තු මාසයේදී මාස තුනක් තිස්සේ ලිවීම, නැවත ලිවීම සහ සංස්කරණය කිරීම ආදිය අවසානයේ පෙරේරා තම ප්‍රථම නව කතාව වු The Killer ග්‍රන්ථය ලියා නිම කළේය. ලිෂාන් පවසන ආකාරයට තම ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ඉතා අපහසු වේයැයි හැගීමක් ඔහු තුළ වු අතර ප්‍රකාශන ආයතන තම ග්‍රන්ථය ප්‍රතික්ෂේප කරතැයි ඔහු තුළ බියක් විය. කෙසේ වුවත් ඔහුගේ විශ්මයට සහ සතුටට හේතු වු පරිදි ඔහු තම ග්‍රන්ථය ඉදිරිපත් කළ ප්‍රථම ප්‍රකාශන ආයතනය වු විජිත යාපා ආයතනය විසින් ඔහුගේ ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට භාර ගන්නා ලදී.
ඔහුගේ ග්‍රන්ථය 2006 දොසැම්බර් මස 03 වැනි දින ප්‍රකාශයට පත්විය.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:සිංහල සාහිත්‍යය
ඔළුව
හිස කෙස්
වයින්
වයින් යනු සාමාන්‍යයෙන් පැසුණු මිදි වලින් සාදන ලද මධ්‍යසාර පානයකි. යීස්ට් මිදි වල සීනි පරිභෝජනය කරන අතර එය එතනෝල් සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් බවට පරිවර්තනය කරයි, ක්‍රියාවලියේදී තාපය මුදාහරියි. විවිධ මිදි වර්ග සහ යීස්ට් වර්ග විවිධ වයින් වර්ගවල ප්‍රධාන සාධක වේ. මිදි වල ජෛව රසායනික වර්ධනය, පැසවීමට සම්බන්ධ ප්‍රතික්‍රියා, මිදි වැඩෙන පරිසරය ( terroir ) සහ වයින් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය අතර ඇති සංකීර්ණ අන්තර්ක්‍රියා නිසා මෙම වෙනස්කම් ඇති වේ. බොහෝ රටවල් වයින්වල ශෛලීන් සහ ගුණාංග නිර්වචනය කිරීමට අදහස් කරන නීතිමය අභියාචනා පනවා ඇත. මේවා සාමාන්‍යයෙන් භූගෝලීය සම්භවය සහ අවසර ලත් මිදි වර්ග මෙන්ම වයින් නිෂ්පාදනයේ අනෙකුත් අංශ සීමා කරයි. ප්ලම්, චෙරි, දෙළුම්, බ්ලූබෙරි, කරන්ට් ඇතුළු එල්ඩර්බෙරි වැනි අනෙකුත් පලතුරු බෝග පැසවීම මගින් වයින් සෑදිය හැකිය.
වයින් දිගු කලක් තිස්සේ ආගමේ වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. රතු වයින් පුරාණ ඊජිප්තුවරුන් විසින් රුධිරය සමඟ සම්බන්ධ කරන ලදී සහ ඩයොනිසස්ගේ ග්‍රීක නිකාය සහ රෝමවරුන් විසින් ඔවුන්ගේ බචනාලියාවේ භාවිතා කරන ලදී; යුදෙව් ආගම එය කිඩ්ඩුෂ්හි ද ක්‍රිස්තියානි ධර්මය දිව්‍ය සත්ප්‍රසාදයේ ද ඇතුළත් කරයි. ඊජිප්තු, ග්‍රීක, රෝම සහ ඊශ්‍රායල වයින් සංස්කෘතීන් තවමත් මෙම පැරණි මූලයන් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත. ඒ හා සමානව, ඉතාලියේ, ස්පාඤ්ඤයේ සහ ප්‍රංශයේ විශාලතම වයින් කලාපවලට සක්‍රමේන්තු වයින් සම්බන්ධ උරුමයන් ඇත, එසේම, නිරිතදිග එක්සත් ජනපදයේ viticulture සම්ප්‍රදායන් නව ස්පාඤ්ඤය තුළ ආරම්භ වූයේ කතෝලික ෆ්‍රියර්ස් සහ භික්ෂූන් විසින් ප්‍රථම වරට නිව් මෙක්සිකෝවේ සහ කැලිෆෝනියාවේ වයින් නිෂ්පාදනය කිරීමෙනි.
සම්මා සම්බුදුවරු
සම්මා සම්බුදුවරු නමින් හැඳින්වෙන්නේ තමා විසින්ම ලෝකෝත්තර සත්‍ය සොයා ගොස් නිවන අවබෝධ කරගත් සහ ලොවට එම දැනුම මැනවින් බෙදා දුන් ශ්‍රේෂ්ඨ උතුමන්ය. වත්මන් කාලයට පෙරත් බොහෝ බුදුවරුන් පහළ වූ අතර අනාගතයේත් බුදු උතුමන් ලොව පහල වෙති..
වෙනත් නම්
අප තිලෝකාග්‍ර, සුගත තථාගත, මහා කාරුණික, සම්මා සම්බුදුරජාණෝ, ථෙරවාද බෞද්ධයන්ගේ එකම අධ්‍යාත්මික පැතුම හැකි ඉක්මනින් සසර දුකින් මිදී නිවන් දැකීමය. සම්මා සම්බුදු වරුන් ලොව පහල වන්නේ ඉතාම දීර්ඝ කාලයකින් බවත් එය අතිශය දුර්ලභ භාග්‍යයක් බවත් ථෙරවාද බෞද්ධ ඉගැන්වීමයි. ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවකයන් වන ථෙරවාද බෞද්ධයන් උන්වහන්සේගේ සම්බුදු සසුනෙහි උත්සාහවත් වීමෙන් බුදු සසුන ලොවින් අතුරුදන් වීමට පෙර ධර්මය අවබෝධ කර නිවන් මගට යොමු වීම ථෙරවාද සම්ප්‍රදාය වඩාත් ප්‍රධානතම අරමුණ ලෙස සලකයි. යම් හෙයකින් මෙම බුදු සසුනෙහි පිහිට ලබා නිවන් අවබෝධ කිරීමට නොහැකි වුවහොත් සසරෙහි නැවතත් දුකට පත්වීමටත් සතර අපායෙහි වැටීමට සිදු වීමටත් සිදුවන බැවින් ප්‍රමාද නොවී ධර්මයට යොමු විය යුතු බවත් පින් රැස් කල යුතු බවත් ථෙරවාද බුදු සමය ශ්‍රාවකයන්ට කියා දෙයි. කෙසේ වෙතත් ගෞතම බුදු සසුන පිරිහීමෙන් පසුව ධර්මය අතුරුදන් වීමත් ඉන් පසුව ලෝකය දුශ්චරිතයෙන් සහ පවින් පිරුණු මිනිසුන් ආයුෂයෙන් පිරිහෙන කාලයකට ගමන කරන බවත් මනුෂ්‍ය ආයුෂ අවුරුදු දහයකට අඩුවන බවත් අනතුරුව මිනිසුන් ද්වේශයෙන් එකිනෙක හිංසාවට පත්කර මරා ගනිමින් මහත් විනාශයක් සිදු කරගන්නා  බවත් ගෞතම බුදු පියාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කර ඇති ථෙරවාද ධර්මයෙහි සඳහන් වෙයි. එයින් අනතුරුව මිනිසුන් නැවත සුචරිතයෙහි හැසිරීමෙන් නැවත ආයුෂ වැඩි දියුණු වී මිනිස් ආයුෂ අවුරුදු අසුදහසක් දක්වා වැඩි වූ පසුව නැවතත් "මෛත්‍රී" බුදුපියාණන් වහන්සේ ලොව පහළවන බවත් ථෙරවාද ධර්මයෙහි දැක්වෙයි. තවද මෙම බුදු සසුනෙහි ධර්මය අවබෝධ නොකළහොත් මතු බුදු වන මෛත්‍රී බුදුන් දැක නිවන් දැකීමද සමහර බෞද්ධයන්ගේ ප්‍රාර්ථනාවක් වෙයි. ථෙරවාද බුදු දහම අනුව විමසා බැලීමේදී පෙනී යන්නේ එසේ නැවත පහල වන බුදු සසුනකින් හෝ පිහිටක් ලබා ගැනීමට වුවද පවින් දුරු වී මෙම ගෞතම බුදු සසුනෙහි උත්සාහවත් වී සතර අපායෙන් මිදී ථෙරවාද ධර්මයෙහි ඉගැන්වෙන ගුණ ධර්ම තමන් තුල දියුණු කර ගත යුතු බවයි.
බුද්ධත්වය ලැබීම
thumb|චීනයේ ටැංග් රාජ්‍ය කාලයට අයිති හෙබෙයි පළාතේ තිබෙන බුදුන් වහන්සේගේ හිඳි පිළිමයක්.
බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් වලට අනුව බුද්ධත්වය යනු සර්වඥතාඥාණය හෙවත් අවබෝධතා ඥාණය ලබා ගැනීමයි. (සංස්කෘත භාෂාවෙන් බුද්ධත්ව - පාලී බුද්ධත්ත නැතහොත් භාෂා දෙකෙන්ම බුද්ධභාව යනුයි.) අවබෝධතා ඥානය යනු සංස්කෘත භාෂාවෙන් සම්‍යක්සම්බෝධි, පාලී සම්මා සම්බෝධි යනුයි. ධර්මය කුමක්දැයි පහදා දීමට ගුරුවරයෙකුද නොමැතිව, චතුරාර්ය සත්‍ය සහ ආර්යාෂ්ඨාංගික මාර්ගයද ලෝකයේ නොපවතින අවස්ථාවක ස්වොත්සාහයෙන් බුද්ධත්වය ලබා ගෙන ඒ දහම කියා දීම පිණිස පහල වන තැනැත්තා හඳුන්වාදීම සඳහා පාලී ග්‍රන්ථ වල සහ ථෙරවාදී සම්ප්‍රදායයෙහි 'බුද්ධ' යන යෙදුම සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වේ. ඉතා පුළුල් වශයෙන් 'නිර්වාණ'ය ලබා ගත් සියලු තැනැත්තන් සඳහාද එය යොදනු ලැ‍බේ. බුදු වරයෙකුගේ ඉගැන්වීම් අනුව අවබෝධතා ඥාණය ලබා ගත් අය 'අර්හත්' ලෙස හැඳින්වෙන අතර බුදුන් සඳහාද එය යෙදේ. නිර්වාණය යන්නෙහි මූලික පරමාර්ථය අනුව අර්හත් සහ බුද්ධ සමාන වුවද (රහතුන් වහන්සේලා සහ බුදුවරු) ඒ තත්වයන් දෙකෙහි වෙනස්කම් පෙන්නුම් කරන්නේ පාරමිතා පිරීම පැත්තෙනි. මහායාන සම්ප්‍රදායට අනුව අවබෝධතා ඥාණය ලබා ගත් සියලු තැනැත්තන් හැඳින්වීම තෙක් 'බුද්ධ' යන වචනයෙහි අර්ථය පුළුල් වෙයි. 'ථෙරවාද අරහත්' යනුද එක්තරා බුදු කෙනෙකු ලෙස මෙම මහායාන සම්ප්‍රදායයෙහි ඉගැන්වෙන අතරම මෙම භාවිතාව ථෙරවාදි අටුවා වලද සමහර විට හමුවේ. සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් එකම බුදුන් ලෙස බෞද්ධයෝ නොසළකති. පාලි ග්‍රන්ථ වල ඊට පෙර සිටි බුදුවරුන් බොහෝ ගණනක් ගැන සඳහන් කර ඇත. (බුදුන් 28 නමකගේ ලේඛණය බලන්න.) මේ අතර මහායාන බුද්ධාගමෙහි ඊට අමතරව ඓතිහාසික සාධක වලින් හමු වන බුදුවරුන්ට වඩා දේවත්වය ආරෝපණය කළ බුදුවරු වෙති. (අමිතාභ නැතහොත් වයිරෝචන ආදී උදාහරණ බලන්න.) බුද්ධාගමේ සියලු පාර්ශව වල පොදු පිළිගැනීමක් වන්නේ ඊළඟ බුදුන් වහන්සේ මෛත්‍රිය නම් බුදුවරයෙකු බවයි.
අටවිසි බුදුවරු
සාමාන්‍යයෙන් බෞද්ධයෝ සිද්ධාර්ත ගෞතම බුදුන් වහන්සේ — ජීවිත කාලය . ක්‍රි.පූ 623 සිට  ක්‍රි.පූ. 543 වූ අතර බෝධි මය ඵලය ක්‍රි.පූ. 588 දී සක්ෂාත් කර ගෙන  ඇත — පළමු හෝ අවසාන බුදුන් වහන්සේ වන බවක් පිළි නොගනිති. පාරම්පරික බෞද්ධයා යන සංකල්පයේ සිට බලන කළ බුදුන් වහන්සේ කෙනෙකු යනු ධර්මය නැවත සොයා ගත් සහ නිර්වාණය සක්ෂාත් කර ගත් සහ, එවැනි ඵලයක් ලබා ගැනීමට තරම් යහපත් කර්ම ප්‍රමාණයක් රැස් කර ගත් උත්තමෙයකි. අනන්ත අප්‍රමාණ වූ විශ්වීය කාලය තුළ එවැනි පුද්ගලයෝ සෑහෙන ප්‍රමාණයක් සිට ඇත. එබැවින්, අප දකිනා මේ ලොව බොදුනුවන් අදහන "ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ " (බෞද්ධ හැඳින්වීමට අනුව "ශාක්‍යමුණි") යනු එම උත්තරීතර බුදු පරපුරෙහි තවත් එක් ශ්‍රේෂ්ඨ ජනිත වීමකි. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ ගේ පහලවීමට පෙර " කස්සප බුදුරජාණන් වහන්සේ " මෙලොවට පහල වූ අතර අනාගතයේ දී පහලවන බුදුන් "මෛත්‍රී බුදුරජාණන් වහන්සේ" ය. අටවිසි බුදුන් වහන්සේලාගේ නම් පහත දැක්වේ.
බාහිර සබැඳින්
ප්‍රවර්ගය:සම්මා සම්බුදුවරු
රාජධානිය (ජීව විද්‍යාව)
ජීව විද්‍යාවෙහි, රාජධානිය (ලතින්: රේග්නොම්, බහු වචනයරෙඤ්ඤා) යනු දෙවන ඉහළතම වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතිය වන අතර, වසම වෙතින් පහළ පිහිටයි. වංශ ලෙසින් හැඳින්වෙන කුඩා සමූහ වෙතට රාජධානි බෙදනු ලබයි.
රවන් ඇල්ල
රවන් ඇල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ උඩුහාවර ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබෙන දිය අැල්ලකි. එය වැලිමඩ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 12 ක් පමණ දුරින් පිහිටයි. රවන් ඇල්ල, රාවණ කථා පුවත සමගද බැඳී පවතින බැව් සඳහන්ය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:දිය ඇලි - ශ්‍රී ලංකා
උඩරට (නෛතික කලාපය)
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි සංස්කෘතිකමය සහ ඓතිහාසික වැදගත් භූ කළාපයකි. ක්‍රි.ව. 1815 මාර්තු මස දක්වා සිංහලේ නමින් ස්වෛරීය රාජ්‍යයක්ව පැවති ප්‍රදේශය මෙයට අයත් භූ සීමාව වේ.
අතීතය
1815දී උඩරට ගිවිසුම මගින් මෙම ප්‍රදේශය සහ එහි ජනතාවගේ පාලනය කොන්දේසි 12කට යටත්කොට බ්‍රිතාන්‍ය අයර්ලන්ත එකඟවූ රාජ්‍යයට පවරාදෙන ලදී. ක්‍රි.ව. 1817දී මෙම කලාපය ඈඳා බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ කොටසක් බවට පත්කරන ලදී.
භූ සීමාව
වර්තමාන දේශපාලන සහ පරිපාලන සීමා අනුව උඩරට ප්‍රදේශය පහත පරිදිවේ.
උඩරට ‍ජනතාව
උ‍‍‍ඩර‍ට ප්‍රදේශයේ ස්ථීරව පදිංචිව සිටි සිංහලයන්‍ ගෙන් පැවතඑන ජනතාව උඩරට ජනතාව ලෙස සැලකේ.
උඩරට සිංහල උප භාෂාව
උඩරට මිනිසුන් භාවිතා කර පැරණි සිංහල හාෂාව වේ
සිංහල නීතිය හෙවත් උඩරට නීතිය
අතීතයේ සිංහල රා‍ජධානි‍යේ බලපැවැත්වූ සිංහල නීතිය වර්තමානයේ බලපැවැත්වන්නේ උඩරට සිංහලයන‍ට පමණක් බැවින් වර්තමානයේ මෙම නීති උඩරට නීතිය නමින්      නිතර හැඳින්වේ.