cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fixed-wing ගුවන් යානය (Fixed-wing aircraft)
ස්ථාවර පියාපත් (fixed-wing) ගුවන් යානය වාතයට වඩා බර යානාවක්(heavier-than-air craft) වන අතර එහි එසවීම සිදුකෙරෙනුයේ යානාවට සාපේක්ෂව තටු වල චලනය උපයෝගී කරගැනීමෙන් නොව,වාතය තුලින් ඉදිරියට යෑම උපයෝගී කරගැනීමෙනි.මෙම වදන භාවිතා වන්නේ ගුවන් යානාවට සාපේක්ෂව තටු චලනය වීම මගින් එසවීම සිදුකරන්නා වූ rotary-wing aircraft හා ornithopters වලින් මෙය වෙන්කොට දැක්වීම සඳහා ය.
වඩා බහුල ලෙස " aeroplane "(අයර්ලන්තයේ හා පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල් වල, කැනඩාව හැර ) හෝ " airplane” (එක්සත් ජනපදයේ හා කැනඩාවේ )යන යෙදුම් ,ඕනෑම අවර පෙති වලින් හෝ ජෙට් එන්ජින් මගින් ක්‍රියාකරන fixed wing ගුවන්යානයක් හැඳින්වීමට යොදාගැනේ. මෙම වචනය ග්‍රීක භාෂාවේ αέρας (aéras-) ("වාතය") සහ -plane යන වචන වලින් සාදන ලද්දකි. " aeroplane" මෙම යෙදුම් දෙක අතුරින් වඩා පැරණි වන අතර එය 19 වන සියවස දක්වා විහිදේ. මිනිසුන් සේවයේ යෙදුන හෝ නොයෙදුන ද; ප්‍රමාණයෙන් විශාල හෝ කුඩා  වුවද; සෑම fixed wing ගුවන්යානයක්ම පාහේ ආදර්ශනය කරනු ලබන්නේ සමහර විට ඊට වඩා විශාල හෝ කුඩා වූ fixed wing  ගුවන් යානාවක අනුරුවක් භාවිතා කරමිනි. මෙවැනි බොහෝ ගුවන් යානා දුරස්ථ පාලකයක් හෝ රොබෝවෙක් මගින් පාලනය කල හැක.
සුමාලි රජ
සුමාලි රජු යනු රාවණ රජුගේ මවගේ පියායි.මෙතුමා යක්ෂ ගෝත්‍රික රාජ වංශයේ අවසාන රජුය.මෙතුමාගේ පාලන සමයේදී හෙළ දීපය භාරතීය යටත් විජිතයක් බවට පත්ව ඇත.ඉන්පසුව ලංකාවේ පාලන බලය විෂ්ණු විසින් කුවේර හෙවත් වයිශ්‍රවනට පවරා ඇත.ඔහු දේව ගෝත්‍රයට නෑකම් කියූ අයෙකි.සුමාලි රජු විසින් නැවත පාලන බලයා ලබා ගැනීමට තම දූ කුමරියක් වන පුෂ්පොත්කතා දේවිය විශ්‍රව මුණි වෙත යවා කුමරුවෙකු උපද්දවාගෙන ඇත.එම කුමරා රාවණ ය.නමුත් රාවණ කුමරු මුණි ලෙයට දාව යක්ෂ ගෝත්‍රික කාන්තාවකගෙන් උපත ලද නිසා ඔහු රජ වුයේ රාක්ෂස ගෝත්‍රිකයෙක් ලෙසය.ඒ අනුව රාක්ෂස වංශයේ පළමු රජු රාවණ ය.
අටුම්
අටුම්,අතොම්,අටෙම් හෝ ටෙම් යන නාමයන්ගෙන් හදුන් වන මෙම දෙවියන් රා ගේ එක් වේෂයකි. හෙලියෝපොලිස් වල දී නැමැදූ මේ දෙවියන් සවස් කාලීන සූර්ය දෙවියන් විය. "අවසන් කල" වැනි අර්ථයක් මේ අටුම් යන වදනෙහි ඇත. සවස සූර්යයා බැස යාමත් සමගපාතාල ලෝකය හරහා යන්නේ මේ දෙවියන්ය.
වඳුරා
පලතුරු කන ගස් උඩ පැනපැන යන ක්‍ෂීරපායී සතෙකි. ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝක්‍ෂීරපායීඌ පොඩි බුද්ධියක් ඇති සතෙකි.
ගම්පෙරළිය
ගම්පෙරළිය, මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ශූරීන් විසින් රචිත නව කතාව කි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පොත් ප්‍රවර්ගය:මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ
ලංකාව ස්වාධීන රාජ්‍යයක් වීම
වසර 133ක් පරාධීනත්වයෙන් ගතකොට එයින් මිදී ස්වෛරී අදීන දේශයක් ලෙස යළි නැගී සිටීමේ උතුම් අවස්ථාව වර්ෂ එක්දහස් නවසිය හතලිස් අටක් වු පෙබරවාරි මස හතර වැනිදා උදාවිය. 1815 වසරේ මාර්තු 2 දින දක්වා පැවති සිංහලේ නම් රාජධානිය, ලංකා රාජධානිය (Dominion of Ceylon) යන නමින් නැවත පිහිටුවන ලදී.
එදා පැවති විවිධ හා විචිත්‍ර උත්සව හා පිංකම් මාලාව මුළු මහත් ලක් දෙරණතම සතුටු වගුරුවන විලාශයක් මවා පෑවේය.එදා පැවති ඒ අසිරිමත් පළමු නිදහස් උළෙල ජාතියේ උතුම් සැමරුමක්ම විය.පෙබරවාරි හතරවැනිදාට ඉකුත් මධ්‍යම රාත්‍රියේ ලංකාව යටත් විජිතභාවයෙන් මිදී අනෙකුත් නිදහස් ජාතීන් අතරට එක්වීය. නැවත පිහිටවූ ලංකා (සිලෝන්) රාජ්‍යයේ   (ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජගෙන් පසු අහෝසිව පැවති ) රජතනතුර නැවත ඇතිකරනලදී. ලංකා රාජධානියේ රජ ලෙස ලංකාවේ VIවන ජෝජ් රජතුමා අභිශේක ලද අතර එය නාම මාත්‍රික රජ තනතුරකි. අග්‍රාමාත්‍යවරයා වුයේ ඩී.එස්.සේනානායක මැතිතුමන්ය. රජතුමන්ගේ පදිංචිය වෙනත් රටක බැවින් උන් වහන්සේ නියෝජනය පිණිස අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා ලෙස සර් හෙන්රි මන්ක් මේසන් මුවර් දිව්රැම් දුන්නේ ය.
ලංකාව ස්වාධීනත්වයට පත් වු මේ ඓතිහාසික දිනය රජයේ නිවාඩු දිනයක් වශෙයන් ප්‍රකාශකරන ලදි.ප්‍රථමවරට ලංකා පාර්ලිමේන්තු මන්දිරයේ කොඩි ගසෙහි සිංහ කොඩිය හා ඉංග්‍රීසි කොඩිය එකට එකක් නොපරදින‍ සේ එදින ළෙල දුනි.බොහෝ විහාරස්ථාන හා දේවස්ථානවල ආගමික පුදපූජා පවත්වන ලදි.එක්දහස් නවසිය හතලිස් අටේ පෙබරවාරි හතරවැනිදා ඇරඹී දහහත්වන දින අවසන් වීමට නියමිත වු උත්සව මාලාවේ අතිඋත්කර්ෂවත් දිනය පෙබරවාරි දහවැනිදා උදාවිය.
එදින ස්වාධීන ලංකාවේ ප්‍රථම පාර්ලමේන්තු සභාවාරය කොළඹ ටොරින්ටන් චතුරශ්‍රයේ ඉදිකරනලද නව රැස්වීම් ශාලාවේ පැවැත්විය.එම ගොඩනැගිල්ල මඟුල් මඩුවේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය අනුකරණය කොට ගොඩනගා තිබුණි.මෙම උත්සවයේ ප්‍රධානත්වය උසුලන ලද්දේ ලංකාවේ VIවන ජෝර්ජ් මහරජතුමාගේ සොහොයුරු ග්ලෝස්ටර් ආදිපාදවරයා ය. එදින උත්සවයෙන් පසු දහතුන්වැනි දින මහනුවර මඟුල් මඩුවේ පැවති උත්සවයේදී ග්ලෝස්ටර් ආදිපාදතුමා පත්තිරිප්පුවේ සිට සිංහ ධජය ඹසවා ලංකාව නිදහස් රාජ්‍යයක් බවට ප්‍රකාශ කළේය.ඒ ප්‍රකාශයෙන් අදට වසර හෑට නවයක් ගෙවීඇත.
නවය
{| class="infobox" style="width: 20em;"
පක්ෂ රහිත දේශපාලන ක්‍රමය
දේශපාලන ක්‍රම වල දී පක්ෂ රහිත ක්‍රමයේ දී දේශපාලන පක්ෂ දක්නට නොලෙබේ. සමහර විට මෙය නෛතික සිමාවන් නිසා විය හැක. මෙම ක්‍රමය යටතේ මැතිවරණ වලදී අපේක්ෂකයා තමන්ගේ කුසලතාවන් තුලින් පත් වේ. ව්‍යවස්ථාදායකයේ නිල මට්ටමෙන් පක්ෂ දක්නට නෙලැබේ. අමරිකාවේ ජෝප් වොෂින්ටන්ගේ පාලනය ඇතුලු කොංග්‍රසයේ මුල් වාර කිහිපය මෙය යටතට වැටේ. වොෂින්ටන් සිය සමු ගැනිමේ දේශනයේ දී පක්ෂ ක්‍රම පළිබද අනතුරු ඇගවුවේය. වර්තමාන එක්සත් ජනපදයේ මෙවෙන් ව්‍යවස්ථාදායකයන් පවතන්නේ නෙබ්‍රස්කා ප්‍රාන්තයේ පමණි. කැනඩාවේ නෝත්වෙස්ට් හා නුනාචූට් භෞමික ව්‍යවස්ථාදායකයන් පක්ෂ රහිතය. රාජ්‍ය ආයතන වලන් පරි භාහිරව පක්ෂ රහිත මැතිවරණ සහ පාලන ක්‍රම සුලුබව දක්නට ලැබේ. නෛතික සිමාවන් නොමැතිනම්, පක්ෂය රහිත ක්‍රමය සිටින කණ්ඩායම් ඉබේම දේශපාලන පක්ෂ බවට පරිණාමනය වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඡන්ද විමසීම්
නැවත සාමාජගතකිරීම
නැවත සාමාජීකරණය
නැවත සමාජීකරණය යන්නෙන් අදහස් කරනුයේ මානසික හා චිත්තවේගී ක්‍රියාවලිය සමඟ සම්බන්ධ සමාජ විද්‍යාත්මක සංකල්පයකි. පුද්ගලයෙකු නැවත පුරුදු පුහුණු කිරීම සහ එමඟින් ඔහුට හෝ ඇයට හුරු පුරුදු පරිසරයට වඩා වටපිටාවක ක්‍රියාකරන්නට හැකියාව ලැබේ. සමස්ත ආයතනික වශයෙන් සිදු කෙරෙන නැවත සමාජීකරණය පූර්ණ වශයෙන් එවන් පුද්ගලයෙකුගේ පෞරුෂයේ වෙනසක් ඇති කිරීමට බලපායි. නැවත සමාජීකරණීය ක්‍රියාවලියට ඇතුළත් කළ හැකි හොඳම උදාහරණය නම්, යුධ හමුදා බලකායන්ට අලුතින් බඳවා ගැනීම සහ එම නිසා ඔවුනට යුධ සෙබළුන් වශයෙන් ක්‍රියා කිරීමට හැකියාව ඇත යන්නයි. (හෝ අනෙක් වචනයෙන් කිවහොත් එකට බැඳුණු ඒකකයක සාමාජිකයන් ලෙස) මෙන්ම යුධ හමුදාවෙන් නිදහස් වී නැවත සමාජයට පැමිණ, එවැනි භූමිකාවන්වලට හැඩ ගැසී ඇති අයට එම ක්‍රියාවලියන් අවලංගු කිරීමට ද හැකියාව ඇත.
සමස්ත ආයනයෙහි අරමුණ වන්නේ සමාජීකරණයයි. ඔවුනගේ වටපිටාව පරීක්ෂාකාරී ලෙස හැසිරවීම තුළින් මූලිකව නේවාසිකයන්ගේ පෞරුෂය වෙනස් කිරීම සිදු කරයි. සමාජීකරණය කොටස් 2 කින් යුත් ක්‍රියාවලියකි. පළමුව ආයතනයේ කාර්යය මණ්ඩලය නේවාසිකයන්ගේ අනන්‍යතාවය හා ස්වාධීනත්වය ක්‍රමයෙන් නැති කිරීමට උත්සාහ කරයි.
අනන්‍යතාවයන් නැති කිරීමට ගන්නා උපක්‍රමයන් අතර තනි පුද්ගලයන්ට පුද්ගලික අයිතීන්වලට අවනත වීමට කරන බලපෑම්, නිල ඇඳුමක් ලබා ගැනීම, කොණ්ඩය කපා ගැනීම සහ හොඳ ප්‍රමිතියෙන් යුත් ඇඳුම් ඇඳීම ඇතුළත් වේ. ගැති නේවාසිකයන් විසින් අවමාන කිරීමෙන් සහ අවමානයට ලක් වූ ක්‍රියා මාර්ග නිසා නිදහස නැති කෙරේ. උදාහරණ වශයෙන් නීති විරෝධී ලෙස ආයුධ හෝ මත්ද්‍රව්‍ය නිසා පරීක්ෂාවන්ට ලක් කිරීම, ඇඟිලි සලකුණු සහ නේවාසිකයන්ට අනුක්‍රමික අංක හෝ ඔවුන්ට දෙන ලද නම්වලට ආදේශ කිරීමට සංකේත නාමයන් නියම කිරීම දැක්විය හැකිය. නැවත සාමාජීකරණයේ කොටස වූයේ වෙනස් වූ පෞරුෂයන් ගොඩනැඟීමට ක්‍රමානුකූල උත්සාහයන් ගැනිමයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් සිදු වූයේ ත්‍යාගයක් පිරිනැමීම හෝ දඬුවමක් තුළිනි. පොතක් කියවීමට, රූපවාහිනිය නැරඹීම හෝ දුරකථන ඇමතුමක් ලබා ගැනීමේ අවසර ලබා ගැනීමේ වාසිය අනුකූලතාව සඳහා බලවත් අභිප්‍රේරණයක් විය. මෙම අනුකූලතාවය ඇති වනුයේ අධිකාරී සැලසුම් බලාපොරොත්තු ආකාරයට අනුරූප වන ලෙස තනි පුද්ගලයන් ඔවුන්ගේ හැසිරීම වෙනස් කර ගන්නා අවස්ථාවේ දී හෝ විශාල කණ්ඩායමක අරමුණු ආකාරයට එලෙස සිදු වන අවස්ථාවේ දීය.
නැවති සමාජීකරණ වැඩ සටහන්වලට පුද්ගලයන් දෙදෙනකු සමාන ස්වරූපයකින් පිළිතුරු සපයා දී නැත. සමහර නේවාසිකයන් පුනරුත්ථාපනය වී ඇති බව සොයා ගැණුනු අතර සමහරෙක් වේදනාකාරී හා අමිහිරි අත්දැකිම්වලට මුහුණපා තිබෙන්නට ඉඩ ඇත. එලෙසම දැඩි ලෙස පාලනය කෙරුණු පරිසරයක් මෙමඟින් ඇතිවීමෙන් පුද්ගලයෙකුට අවශ්‍ය තීරණ ගැනීමට ඇති හැකියාව මෙන්ම, නිදහස්ව ජීවත් වීමට ඇති හැකියාව විනාශ වීයාමට හැකිය. මෙය ආයතනීකරණය ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ. මෙම සමස්ථ ආයතනයන්හි ඍණාත්මක ප්‍රතිවිපාකය වනුයේ තනි පුද්ගලයෙකු පිටත ලෝකයේ කාර්යක්ෂම ලෙස කටයුතු කිරිමේ හැකියාවෙන් වැළකීමයි. එක් ස්ථානයක කවදාවත් හැසීරී නැති හෝ සමාජශීලී ලෙස හැසිරි නැති හෝ දිගු කාල සීමාවක් එලෙස හැසිරීමට අවශ්‍ය නොවූ පුද්ගලයන් හෝ අතර නැවත සමාජීකරණය,ප්‍රත්‍යක්ෂ වශයෙන් සිදු වේ. උදාහරණ වශයෙන් ප්‍රචණ්ඩකාරී දරුවන් (කවදාවත් සමාජශීලී ලෙස නොහැසුරුණු) හෝ හුදකලා රැදවුම්වල සිටින නේවාසියන් ඇතුළත් කළ හැකිය.
නැවත සමාජීකරණය යාව ජීව ක්‍රියාවලියකි. වැඩහිටි සමාජීකරණය බොහෝ විට යම් පුද්ගලයෙකු හැදුණු වැඩුණු සංස්කෘතිය සම්බන්ධ සම්මතයන් හා වටිනාකම්වලට වඩා බොහෝ වෙනස් වූ සම්මතයන් හා වටිනාකම් ඉගැනීම් ඇතුළත් වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය බොහෝ විට ස්ව කැමැත්තෙන්ම සිදු වේ. වර්තමානයේ යුධ හමුදාමය කටයුතුවලට සහභාගී වීම ස්ව කැමැත්තෙන්ම නැවත සාමාජීකරණයට උදාහරණයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. හමුදාවට සම්බන්ධ සම්මතයන් හා වටිනාකම් සාමාන්‍ය සිවිල් ජීවිතයට සම්බන්ධ සම්මතයන්ට වටිනාකමවලට වඩා වෙනස් වේ.
සමාජ විද්‍යාඥයෙකු වන අර්වින් ගොෆ්මන් මානසික ව්‍යුහය තුළ නැවත සමාජීකරණය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරනු ලැබීය. ඔහු මානසික ව්‍යුහයන් සමස්ථ ආයතනයක් ලෙස වර්ගීකරණය ලැබුවේය. එමඟින් නේවාසික ජීවිතයන්වල අංග පාලනය කරනු ලබනවා සේම ආයතනයේ අරමුණු ආරක්ෂා කර ගැනීමට ගණනයන් ද කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස ආයතනයක රෝගීන් සමහර නීතීන්ට අනුකූල වී ඇති බවට එම පුද්ගලයන් එය ස්ව කැමැත්තෙන්ම අවශ්‍ය නැති වූවන් ලෙස අපේක්ෂා කරනු ලබයි.
සටහන්
thumb|
කැස්බෑවා
thumb|කොළ කැස්බෑවා thumb|297x297පික්|මුහුදු කැස්බෑවා සාගරයේ වෙසෙන ජීවීන් අතරින් කැස්බෑවා (Chelonioidea) සුවිශේෂී සත්වයෙකි.මෙම සත්ත්වයා සාගරයේ ජීවත්වන උරගයකු ලෙසද හඳුන්වයි.වායුගොලයේ ඔක්සිජන් ස්වසනය කරන සාගරයේ ජීවත් වන මොවුන් වසර දශ ලක්ෂ සියයකටත් ඈත අතීතයේ සිට පරිණාමය වෙමින් වර්තමානය දක්වා ගමන් කර ඇති බව විද්‍යාත්මක සාධක මගින් සනාථ වෙයි.පෘථිවිය මත ජීවත් වන සාර්ථක ජීවී කණ්ඩායමක් ලෙස කැස්බෑවුන් පිළි ගැනේ.මොවුන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය පරිසර උෂ්ණත්වය අනුව වෙනස් වන බැවින් උදය කාලයේදී සාගරය මතුපිටට පැම්ණ සූර්ය කිරණ මගින් උෂ්ණත්වය වැඩි කර ගනී.මොවුන් පෙනහලු මගින් වාතය ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස කරයි.කැස්බෑවන් රාත්‍රිය ගෙවා දමන්නේ අක්‍රියවය.සාගර පත්ලේ ඇති ගුහා හෝ පැලුම් තුළට වී නිදා ගැනීම සිදු කරයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ කැස්බෑවෝ
ඉහත සදහන් කළ කැස්බෑ විශේෂ අතරින් කැස්බෑවුන් වර්ග කිහිපයක් ලංකාව ආශ්‍රිත වෙරළ තීරයේදී නිරීක්ෂණය කළ හැකි වේ. ලංකාවේ බූන්දල ජාතික උද්‍යානයේ දකුණු සීමාව, බලපිටිය, මන්නාරම දකුණු වෙරළ, නැගෙනහිර කුච්චවේලි සිට කෝකිලායි දක්වා සහ කොඩයිමුඩෙයි සිට කච්චතිවු දක්වා වෙරළ තීරය, යාපනය අර්ධ ද්වීපය කැස්බෑවන් බිත්තර දමන වෙරළ තීරයන් වේ. මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේවෙරළ තීරයට බිත්තර දැමීම සඳහා පැමිණෙන කැස්බෑවන් වර්ග පහක් හඳුනා ගෙන ඇත.
දාර කැස්බෑවා
දාර කැස්බෑවා තුන්දානි කැස්බෑවා, වවුල් කැස්බෑවා හා දකුණු පළාතේදී නැව් කැස්බෑවා ලෙස ද හැඳින්වෙයි. දාර කැස්බෑවාගේ ප්‍රධාන ආහාරය ජෙලි මසුන්(ලොඩියන්) වේ. ඊට අමතරව මාලු, ඉස්සන්, පොකිරිස්සන්, කකුලුවන්, මුහුදු බෙල්ලන් ද ආහාරයට ගනු ලැබේ. දාර කැස්බෑවා ගොදුරු සොයා ගැනීමට කි.මී. දහස් ගණනක් දුර ගමන් කරයි. ශරීර උෂ්ණත්වය පාලනය කර ගැනීමේ හැකියාව නිසා සීතල සාගරයේ වුවද පිහිනා ගොස් ආහාර සොයා ගැනීමට හැකි වී තිබේ.කැස්බෑ වර්ග අතරින් විශාලම වර්ගය ලෙස දාර කැස්බෑවා හැඳින්විය හැනි අතර ‍මොවුන්ගේ සාමාන්‍ය බර කි.ග්‍රෑ.600ක් පමණ වේ.දාර කැස්බෑවන් සියයක් පමණ ලංකාව අවට මුහුදු සීමාවේ ජීවත් වේ.
ඔලුගෙඩි කැස්බෑවා
අනෙක් කැස්බෑ වර්ග හා සැසදීමේදී විශාල හිසක් සහිත වීම නිසා ඔලුගෙඩි කැස්බෑවා යන නමින් හැදින්වේ.මීටරයක් පමණ දිගට වැඩෙන ඔලුගෙඩි කැස්බෑවා සාමාන්‍යයෙන් කි.ග්‍රෑ.180ක් පමණ බරකින් යුතු වේ. ඔලුගෙඩි කැස්බෑවා එකවර බිත්තර 150ක් පමණ දමයි. ඔලුගෙඩි කැස්බෑවාගේ කටුව හදවතක හැඩය ගනී. මෙම ඔලුගෙඩි කැස්බෑවාගේ මාංශ මිනිසුන්ට අහිතකර නිසා මිනිසුන්ගෙන් වන තර්ජන අවම වේ.
ගල් කැස්බෑවා
ගල් කැස්බෑවා ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ග්‍රීන් ටර්ටල් ලෙස හඳුන්වයි. එයට හේතුව මෙම කැස්බෑවාගේ කටුවට යටින් ඇති කොළ පැහැති මේද ස්තරයයි. මෙම මේද ස්තරය සුප් සෑදීමට යොදා ගන්නා නිසා ගල් කැස්බෑවුන් වඳ වීමේ තර්ජනයට මුහුණ පා සිටී. මීටර් 1ක් පමණ දිග ගල් කැස්බෑවා කි.ග්‍රෑ.180ක් පමණ බරින් යුතු වේ. කුඩා කාලයේ මාංශ භක්ෂක වන අතර වැඩුණු පසු ඇල්ගා ශාක මත යැපෙන ශාක භක්ෂකයින් බවට පරිවර්තනය වේ.
බටු කැස්බෑවා
කැස්බෑවුන් අතර කුඩාම කැස්බෑ විශේෂය ලෙස බටු කැස්බෑවා හැඳින්වෙයි. දිග සෙ.මී.45ක් පමණ වන අතර බර කි.ග්‍රෑ.40ක් පමණ වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ඉඳුරුව, කොස්ගොඩ, රැකව, බූන්දල, යාල ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල වෙරළ තීරයේදී බටු කැස්බෑවා දැකිය හැක. බටු කැස්බෑවා සාගර ප්‍රදේශය ආසන්නයේ බිත්තර දමයි. බිත්තර මුහුදට ගසා ගෙන යාමේ හැකියාව වැඩි නිසා බිත්තර රැක ගැනීම අපහසු වී ඇත.
පොතු/ ලෙ‍ලි කැස්බෑවා
පොතු/ ලෙ‍ලි කැස්බෑවා කැස්බෑ පවුලේ ආකර්ශනීයම සාමාජිකයා ය. උකුස්සකුගේ හොටයක් ආනාරයට හිස සැකසී ඇත. මේ හේතුව නිසා පොතු/ ලෙ‍ලි කැස්බෑවා හොක්ස් බිල් ටර්ට්ල් ලෙස ද හඳුන්වයි. පොතු/ ලෙ‍ලි කැස්බෑවාගේ පිට කටුවේ ඇති ආකර්ෂණය නිසා බොහෝ විට මෙම පොතු/ ලෙ‍ලි කැස්බෑවාගේ කටුව ඔප දැමීමෙන් විසිතුරු භාණ්ඩ නිපදවීමට බොහෝ පුද්ගලයෝ පුරුදු වී සිටිති.දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ විසිතුරු භාණ්ඩ නිපදවීමට මෙම සතුන් දඩයම් කිරීම නිසා වර්තමානයේදී මොවුන් දුර්ලභ කැස්බෑ විශෙෂයක් බවට පත් වී තිබේ.
ප්‍රවර්ගය:කැස්බෑවෝ
10
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, ඩොලබෙල්ලාගේ සහ සිලානුස්ගේ  රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	763	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සඳකඩපහණ
සඳකඩපහණ යනූ‍වෙන් හැදින්වෙනුයේ පඩිපෙළෙහි අවසාන පඩියයි. එය අටුවාවෙහි විස්තර කොට ඇත්තේ අඩ්ටචන්දපාසාන යනුවෙන්ය.එනම් පියගැට පාමුළෙහි ඇති අඩසඳක හැඩයේ ගල්පුවරුව යනුවෙනි. පසුව මෙය අලංකාර ලෙස නිර්මාණය කිරීම පුරුද්දක් ලෙස සඳකඩපහණ අනුරාධපුරයේ ගොඩනැගිළි තැනීම ඇරඹුන මුල් කාළයේදීම එනම් ක්‍රි.පු. 3 වන සියවසේදී ආරම්භ වු බව සිතිය හැක. සඳකඩපහණ හත්වන හා නවවන සියවස්වලට අයත් වේ. මුල් කාළයේ මෙය කැටයම් වලින් තොරව චාම් අන්දමින් නිමවා තිබුණි. පසු කාළයේදී කැටයම් වලින් සැරසු බව සිතිය හැක.පසු කාළයේ වුවද කැටයම් සහිත සඳකඩපහණ යොදන ලද්දේ පිළිම ගෙවල් වැනි වැදගත් ස්ථාන සදහාය.
අනතුරුව දැක්වෙන සතුන් සතර දෙනාගෙන් ලෝකයෙහි ජීවත්වන අයට මුහුණදීමට සිදුවන ජාති, ජරා, ව්‍යාධි සහ මරණ යන සතර භයයි.අනතුරුව දැක්වෙන ඝන ලියවැල මෙම කරදරවලට මුල්වන තෘෂ්ණාව දක්වයි.ඊළඟට දැක්වෙන හංස පේළියෙන් කියවෙනුයේ බුද්ධිමත් පුද්ගලයන් ලෝකයේ පවතින නරක අතහැර යහපත් ධර්මය අනුගමනය කරන බවයි. එසේ තෝරාගත් විට ක්‍රමයෙන් තෘෂ්ණාව තුනීවන බව දැක්වීමට ඊළඟට තුනී වු ලියවැලක් දක්වා ඇත. අවසාන වශයෙන් නෙලුමෙන් දැක්වෙනුයේ මෙම ස්ථානයට ඇතුළුවීමෙන් පසුව සිතේ ඇතිවන පිරිසිදු බවත් එය නිර්වාණයට මාර්ගය බවත් ය.
පොළොන්නරු යුගයේදී එනම් දොළොස්වන සියවසේ දී හින්දු ආගමික බලපෑම තදින්ම ඇතිවීමත් සමඟ ගවරූපය ශිව දෙවියන්ගේ වාහනය ලෙස සළකන හෙයින් එය කැටයම් යලින් ඉවත් කරන ලදි.පසු කාළයේදී විවිධ හැඩයෙන් යුතු සඳකඩපහණ් දක්නට ලැබේ.සඳකඩ පහණ මැද ඇත්තෙ නෙලුම් මලක අර්දයක
සෛවම්
සෛවම් (පරිවර්තනය: නිර්මාංශිකයා) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඒ. එල්. විජයි විසින් රචනා කොට අධ්‍යක්ෂණය සහ නිෂ්පාදනය කරන ලද 2014 දෙමළ නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ නසර් සහ ළමා නිළි සාරා අර්ජුන් විසිනි. මෙහි සිනෙමාරූපණය නිරව් ෂා විසින් ද, සංගීත අධ්‍යක්ෂණය ජී. වී. ප්‍රකාශ් කුමාර් විසින් ද සිදුකරන ලදී. 2014 ජූනි 27 මුදාහැරුණු මෙම චිත්‍රපටය ධනාත්මක ප්‍රතිචාර ලබාගත්තේ ‍ය. මෙම චිත්‍රපටය තෙලිඟු බසින් දගුඩුමූත දණ්ඩකෝර් (2015) ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය වූ අතර, එහි ද සාරා අර්ජුන් රංගනයෙහි නිරත වූවා ය.
11 (සංඛ්‍යාව)
ප්‍රවර්ගය:සංඛ්‍යා ප්‍රවර්ගය:ස්වාභාවික සංඛ්‍යා ප්‍රවර්ගය:පූර්ණ සංඛ්‍යා
පල්ලියේ ඉතිහාසය
කන්ද උඩ දේශනාව - කාල් හෙන්රික් බ්ලොක් ගේ සිතුවමක්. නව ගිවිසුමට අනුව ජේසුස් වහන්සේ නිරන්තරයෙන් දේශනා පැවැත්වූ අතර ඒවා සඳහා විශාල ජනකායක් සහභාගිවී ඇත.
ක‍්‍රමයෙන් පල්ලිය රෝම අධිරාජ්‍ය තුල පැතිරුණු අතර සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයන් යෙරුසලම ඇන්ටියොක් හා එඩිසා හි අත් කර ගත්තේය. කිතුනු දහම බොහෝ ප‍්‍රතික්ෂේපිත ආගමක් විය යුදෙව්වෝ මෙය මිත්‍යාදෘෂ්ටියක් යැයි ද්වේෂ කළ අතර ඒක දේව වාදය පැරණි ලෝකයට පිටස්තර බැවින් ද, අධිරාජ්‍ය සංස්කෘතියට තර්ජනයක් බැවින් ද රෝම බලධාරීන් එය ප‍්‍රතික්ෂේප කළෝය. මේ සියල්ල මධ්‍යයේ පල්ලිය සීඝ‍්‍ර වර්ධනයක් ලබා ගත් අතර අවසානයේ හතරවන සියවසේ දී ගැලේරියස් සහ කොන්ස්ටන්ටින් අධිරාජ්‍ය සමයේදී නීතිගත වී ප‍්‍රචාරණය විය. හතර වන සියවස මුළුල්ලේ පල්ලිය මුහුණ දුන් ප‍්‍රධාන විවාදයක් වන්නේ ආර්යානුවාදය (ක‍්‍රිස්තුස්වහන්සේගේ දිව්‍යමය භාවය ප‍්‍රතික්ෂේප කිරීම) හා ත‍්‍රිත්ව වාදය අතර වූ ඝට්ඨනයයි.
කවුන්සිල ගනණාවකට පසු මෙය සහමුලින්ම පාහේ නිරාකරණය කරනු ලැබුයේ ත‍්‍රිත්ව වාදී අධිරාජ්‍යයෙකු වූ පළමුවන තියොඩෝසියස් විසිනි. ඔහු කි‍්‍රස්තියානිය රාජ්‍ය ආගම බවට පත්කළේය. කෙසේ වුවද ඇතැම් ජර්මානු ගෝත‍්‍ර ආර්යානුවාදය මධ්‍යතන යුගය දක්වා ඇදහූවෝය. කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ හාජියා සොෆියා දේවස්ථානය මෙය කලකදී සමස්ත කිතුනු ලෝකයේම විශිෂ්ටතම දේවස්ථානය විය. රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ පල්ලිය ප‍්‍රධාන පරිපාලන ඒකක පහකට වෙන්වූ අතර ඉන් එකක් (රෝමය) බටහිර ද අනෙක් හතර (කොන්ස්තන්තිනෝපලය, යෙරුසලම, ඇන්ටියොක්, ඇලෙක්සැන්ඩි‍්‍රයා) නැගෙනහිර ද පැවතුණි. මෙම ප‍්‍රදේශ පහේ බිෂොප්වරු පල්ලියේ පියදෙටුවෝ බවට පත්වුණි. රෝමානු අධිරාජ්‍යය බෙදුනු පසුත් පල්ලිය සාපේක්ෂව එක්සත් සංවිධානයක් වශයෙන් පැවතුණි (ඔරියන්ටල් ඕතඩොක්ස් හා වෙනත් කණ්ඩායම් කිහිපයක් මෙයට ව්‍යතිරේඛී ලෙස පැරණි පල්ලිය හැර ගියෝය). පල්ලිය යනු අධිරාජ්‍යයේ කේන්ද්‍රගත හා එය අරුත්දක්වන මධ්‍යස්ථානය විය. කිතුනු ලෝකයේ වැඩිම ආර්ථික හා දේශපාලනික බලය හිමිවූ කොන්ස්තන්තිනෝපලය එහි කේන්ද්‍රය ලෙස සැලකුණි.
5 වන සියවසේ ජර්මානු ආක‍්‍රමණ හේතුවෙන් බටහිර අධිරාජ්‍ය බිඳවැටීමත් සමග රෝමානු පල්ලිය මධ්‍යතන බටහිර යුරෝපය රෝමානු සංස්කෘතිය හා යා කළ ප‍්‍රධාන සම්බන්ධකය වූ අතර පෙරදිග රෝමය හෙවත් බයිසැන්තින් අධිරාජ්‍යයන්ට වැදගත් ආභාෂයක් විය. කෙසේ වුවද බටහිර කිතුනු දහමට ජර්මානු පාලකයන්ගේ ආර්යානු විශ්වාස සහ ඉපැරණි ආගමික විශ්වාස සමග අරගල කිරීමට සිදුවිය. පෙරදිග රෝමානුවෝ ස්ලොවික් ජාතිකයනට කිතුනු දහම පතුල අතර එමගින් රුසියාවට, මධ්‍ය යුරෝපයට හා පෙරදිග යුරෝපයට කි‍්‍රස්තියානිය ව්‍යාප්ත විය. චාලිමේන් ගේ කාලය අවසාන බටහිර ගෝත‍්‍ර රෝමය සමග සම්බන්ධ කිරීමට ප‍්‍රසිද්ධ අතර මෙය යටත් කර ගැනීමෙන් ද බලහත්කාරයෙන් ගිවිසුම්ගත කිරීමෙන් ද සිදුවිය.
හත් වන සියවසෙන් ආරම්භ ව ඉස්ලාමීය කාලිප් වරු ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් කිතුනු ලොව ආක‍්‍රමණය කරන්නට විය. දකුනු ස්පාඥ්ඥයේ ප‍්‍රදේශ කිහිපයක් හැරුණු විට උතුරු සහ බටහිර යුරෝපය සියවස් ගණනාවක් ඉස්ලාමීය ව්‍යාප්ත වීමට හසුනොවී පැවතුනේ, කොන්ස්තන්තිනෝපලය සහ එම අධිරාජ්‍යය, ගැටුම් සඳහා කාන්දමක් මෙන් ක‍්‍රියා කළ හෙයිනි. මුස්ලිම් වරුන්ගෙන් පැමිණි අභියෝගය පෙරදිග කිතුනු අධිරාජ්‍යය ක‍්‍රමයෙන් දුර්වල කළද එය පෙරදිග කිතුනුවන්ගේ ආගමික අනන්‍යතාවය වඩාත් ස්ථාවර කිරීමට සමත් විය. මුස්ලිම් ලොව තුල වුවද කෙතරම් බාධක මධ්‍යයේ පවා පල්ලිය විනාශ නොවී පැවතුණි.
1880 වසර තුළ සාහිත්‍යය
මෙම ලිපිය තුළ 1880 වසර තුළ සිදුවූ සාහිත්‍ය හා අදාළ සිදුවීම් සහ ප්‍රකාශන පිළිබඳ තොරතුරු අඩංගු වේ.
කොස්මික් කිරණ
කොස්මික්
ඉතිහාසය
1896 වර්ෂයේදී හෙන්රි බෙකරල් විසින් විකිරණශීලතාව සොයා ගත් පසු එවකට පිළගත් මතය වූයේ වායුගෝලයේ අයනීකරණය ඇතිවන්නේ පොළවේ පවතින විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යයන්ගෙන් පිටකරන විකිරණ මගින් බවයි. 1909දී තියඩෝර් වුල්ෆ් (Theodor Wulf) විසින් විද්‍යුත් දර්ශකයක් (electrometer) භාවිත කොට අයිෆල් කුළුණේ මුදුනේ විකිරණ මට්ටම එහි පාමුලදීට වඩා වැඩි බව පර්යේෂණාත්මකව පෙන්වා දෙන ලදී. නමුත් මෙම නිරීක්ෂණය පුළුල්ව පිලිනොගැනිණි. 1912 දී වික්ටර් හෙස් (Victor Hess) විසින් වායු බැලුනයක සවි කරන ලද විද්‍යුත් දර්ශක තුනක් භාවිත කර මුහුදු මට්ටමේ සිට 5300ක උසක දී විකිරණ මට්ටම සටහන් කර ගන්නා ලදී. වැඩිදුරටත් පර්යේෂණයේ නියැලුණු ඔහු මුහුදු මට්ටමේ සිට පවතින උස සමඟ මනින ලද විකිරණ මට්ටම ද වැඩි වන බව සොයා ගන්නා ලදි. එම පර්යේෂණයේ නිගමනය ලෙස ඔහු ප්‍රකාශ කලේ, අධික විනිවිද යාමේ හැකියාවක් ඇති විකිරණ වර්ගයක් ඉහළ අභ්‍යවකාශයේ සිට පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළුවන බවයි. මෙය අනාවරණය කිරීම වෙනුවෙන් 1936 දී ඔහුට භෞතික විද්‍යාව වෙනුවෙන් පිරිනැමෙන නොබෙල් ත්‍යාගයද හිමි විය. ප්‍රථම වරට රොබට් මිලිකන් (Robert Milikan) විසින් මෙම විකිරණ වර්ගය කොස්මික් කිරණ ලෙස හඳුන්වන ලද අතර ඔහු විසින් මෙම කිරණ පෘථිවියට පරිබාහිර ව නිපදවෙන බවත්, නිපදවෙන්නේ පෘථිවි වායුගෝලීය විද්‍යුතයෙන් (atmospheric electricity) නොවන බවත් ඔප්පු කරන ලදි. මිලිකන් විශ්වාස කළ අන්දමට කොස්මික් කිරණ යනු ගැමා කිරණයන්හි කොම්ප්ටන් ප්‍රකිරණ සංසිද්ධිය (Compton scattering of gamma rays) නිසා ඇතිවූ ද්විතික ඉලෙක්ට්‍රෝන සහිත අධිශක්ති ෆෝටෝනයි. කෙසේ නමුදු අදද කොස්මික් කිරණ පිළිබඳ නොවිසඳුනු අබිරහස පිළබඳව පර්යේෂණ කෙරෙමින් පවතී.
කොස්මික් කිරණ යනු
නූතනයේ පිළිගත් මතය අනුව කොස්මික් කිරණ යනු අභ්‍යවකාශයේ උත්පාදනය වන අධිශක්ති, ආරෝපිත, උප පරමාණුක අංශූ ය. මෙම අධි ශක්ති විකිරණ ප්‍රාථමික කොස්මික් කිරණ ලෙසද හඳුන්වයි. ප්‍රාථමික කොස්මික් කිරණ එහි උත්පාදන ප්‍රභවය අනුව කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකියි.
මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ (GCR)
මෙම කොස්මික් කිරණ අපගේ සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් එපිට පෘථිවි මන්දාකිණිය තුළ ඇතිවේ. මෙම කිරණ වල උත්පාදන සහ ත්වරණ ක්‍රියාවලීන් නිශ්චිත වශයෙන් නොදන්නවා වුවද, මෙම කිරණ සුපර්නෝවා පිපුරුම් වලින් (Supernova explosions), භ්‍රමණය වන නියුට්‍රෝන තාරකාවන්ගේ ත්වරණය නිසා (pulsar acceleration) සහ මන්දාකිණි න්‍යෂ්ඨීන්ගේ පිපුරුම් නිසා ඇතිවන බව විශ්වාස කෙරේ. අපගේ මන්දාකිණිය තුල මෙම කොස්මික් කිරණ වසර මිලියන 200ක් පමණ කාලයක් සාමාන්‍යයෙන් රැඳී තිබේ. මෙම කොස්මික් කිරණ වල ශක්තිය 102 ත් 105 MeV අතර වේ. නමුත් ඊට වඩා වැඩි ශක්තියෙන් යුත් කොස්මික් කිරණ ද තිබිය හැකියි. මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ, පෘථිවි භූ චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රය මඟින්ද බාධාවට ලක් කෙරේ. එමගින් විකිරණ වලින් සුළු ප්‍රමාණයක් පෘථිවි වායුගෝලයෙන් ඉවතට හරවා යැවෙයි. පෘථිවිය මත හා ගුවන් ගමන් වලදී වැඩිම විකිරණ මාත්‍රාවක් ලබාදෙන්නේ මෙම වර්ගයේ කොස්මික් කිරණ වලිනි. පෘථිවි වායුගෝලය මත පතනය වන කොස්මික් කිරණ අංශූන්ගෙන් 98% ක් නියුක්ලියෝන වන අතර ඉතිරි 2% ඉලෙක්ට්‍රෝන වේ. 98% ක් වන නියුක්ලියෝන වලින් 88% ප්‍රෝටෝනද, 11%ක් ඇල්ෆා අංශුද වන අතර ඉතිරිය බැර න්‍යෂ්ඨීන් (heavy nuclei) වේ. අඩු ශක්ති කොස්මික් කිරණ නැවත හරවා යැවීම මගින්ද, තවත් ආරෝපිත අංශු ප්‍රමාණයක් පෘථිවිය වටා පවතින වෑන් ඇලන් විකිරණ වළලු (Van Allen radiation belts) තුළ රඳවා ගැනීම මගින්ද, පෘථිවිය වටා පවතින චුම්භක ක්ෂේත්‍රය මගින් පෘථිවිය කරා ළඟාවෙන කොස්මික් කිරණ ප්‍රමාණය අඩුකරයි. චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රය සැකසී ඇත්තේද අඩු භූ චුම්භක අක්ෂාංවශ වලදී අධි ශක්ති කිරණ විනිවිද යා හැකි ආකාරයටයි. මේ නිසා නිරක්ෂයය මතට පතනය වන කොස්මික් කිරණ තීව්‍රතාව අවම වන අතර භූ චුම්භක ධ්‍රැව වලදී කොස්මික් කිරණ තීව්‍රතාවය උපරිම වේ. උදාහරණයක් වශයෙන් මුහුදු මට්ටමේ අක්ෂාංශ 80° - 90° දී මුළු විකිරණ මාත්‍රාව 43nSvh-1 වේ.
සූර්ය කොස්මික් කිරණ (SCR)
මෙම කොස්මික් කිරණ හට ගන්නේ සූර්යයාගේ පෘෂ්ඨයෙනි. සූර්යයාගෙන් පිට කරනු ලබන සූර්ය දැල් (Solar flare) තුල ආරෝපිත අංශූන්, විශේෂයෙන් ප්‍රෝටෝන සහ ඇල්ෆා අංශු අඩංගු වේ. අඩු ශක්තියකින් යුතු අංශූන් නිරන්තරයෙන් පිට කරන නමුදු චුම්භක බාධනයන් (magnetic disturbance) පවතින අවස්ථා වලදී ඉතා අධික ශක්තියෙන් යුතු කිරණද පිටකිරීමේ හැකියාව පවතී. පිටකරන අංශූන්ගේ ශක්තිය සාමාන්යඅයෙන් 1~100 MeV වේ. මෙම අඩු ශක්ති විකිරණයන්ට පෘථිවි චුම්භක ක්ෂේත්‍රය හරහා යාමට ප්‍රමාණවත් ශක්තියක් නොමැති නිසා සූර්ය කොස්මික් කිරණ වලින් ලැබෙන විකිරණ මාත්‍රාව, මන්දාකිණි කොස්මික් කිරණ වලින් ලැබෙන විකිරණ මාත්‍රාවට වඩා ඉතා අඩුවේ.
ද්වීතික කොස්මික් කිරණ (Secondary cosmic rays)
අභ්‍යවකාශයේ සිට පැමිණෙන අධි ශක්ති ප්‍රාථමික කොස්මික් කිරණ පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වූ විට වාතයේ ඇති නයිට්‍රජන්, ඔක්සිජන්, ආගන් වැනි න්‍යෂ්ඨීන් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර නියුට්රෝන, ප්‍රෝටෝන, පයෝන, කයෝන, මියෝන සහ 3H, 7Be, 14C, 22Na වැනි අස්ථායී න්‍යෂ්ඨි සාදයි. උදා:- n + 14N → 14C + p මෙසේ සෑදෙන නියුට්රෝන, ප්‍රෝටෝන, පයෝන, කයෝන සතුව ප්‍රමාණවත් ශක්තියක් ඇති නිසා ඒවා තවදුරටත් ප්‍රතික්‍රියා කර තව තවත් එම ඵල සාදයි. මේ ආකාරයට මෙම ක්‍රියාවලිය දිගින් දිගටම සිදු වේ. මුහුදු මට්ටමේ දී ලැබෙන කොස්මික් විකිරණ මාත්‍රාවට ප්‍රධාන වශයෙන්ම වගකිව යුතු වන්නේ මෙම දාම ප්‍රතික්‍රියාවන්ගේ අවසානයේ සෑදෙන මියෝන (µ) යි. පෘථිවිය මතට ලැබෙන කොස්මික් කිරණ විකිරණ මාත්‍රාව සාධක දෙකක් මත රඳා පවතී. උන්නතාංශය සමඟ කොස්මික් කිරණ මාත්‍රාවද වැඩිවේ.
පෘථිවි චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රයේ පිහිටීම අනුව කොස්මික් කිරණ ස්‍රාවය නිරක්ෂය මතට වඩා ධ්‍රැව පෙදෙස් වලට වැඩියෙන් ලැබේ. මේ නිසා වායුගෝලයේ ඇතිවන අයනීකරණය නිරක්ෂය මතටදීට වඩා ධ්‍රැව පෙදෙස්වලට වැඩියෙන් ලැබේ. මේ නිසා 0-10° අක්ෂාංශ වලදී ලැබෙන මුළු කොස්මික් විකිරණ ප්‍රමාණය 33.6 nSV/h ද, 80° - 90° ධ්‍රැවාසන්න අක්ෂාංශ වලදී ලැබෙන මුළු කොස්මික් විකිරණ ප්‍රමාණය 43 nSV/h ද වේ. කොස්මික් කිරණ නිසා නිෂ්පාදනය වී පරිසරයේ පවතින 3H, 7Be, 14C, 22Na ශරීරයට ඇතුළු වීම නිසා මිනිසා වසරකට 12.2 µSv ප්‍රමාණයක අභ්‍යන්තර විකිරණ මාත්‍රාවකට ලක්වේ. මෙයින් 12 µSv ක්ම ආහාර සමඟ ශරීරයට ඇතුළුවන 14C නිසාය.
පෘථිවිය මත කොස්මික් කිරණ වල බලපෑම
වායුගෝලීය රසායනය (Atmospheric chemistry) වෙනස් කිරීම කරෙහි කොස්මික් කිරණ ඍජුවම බලපෑම් ඇති කරයි. කොස්මික් කිරණ මගින් වායුගෝලයේ නයිට්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් අණු අයනීකරණයට ලක්කරණ නිසා සිදුවන සංසිද්ධීන් අතර ඕසෝන් ස්ථරය තුනී වීම ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනී. එසේම විද්යුත් පද්ධති (electronic systems) කෙරෙහිද කොස්මික් කිරණ අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි. විශේෂයෙන් මුහුදු මට්ටමේ දී දක්නට නොලැබුණද ඉහළ උන්නතාංශයන්හිදී විද්‍යුත් උපකරණ වල ඇති සංගෘහිත පරිපථ (IC) වල දෝෂ ඇති කරවීමට, මතක දත්තයන් (memory data) විනාශ කිරීම වැනි කාර්යයන් කිරීමට කොස්මික් කිරණ වලට හැකියාව ඇත. කෘත්‍රිම චන්ද්‍රිකාවන් හි, ගුවන් යානාවන් හි කාර්මික දෝෂ ඇතිවීමටද මෙම කොස්මික් කිරණ බලපායි. ස්වභාවික පරිසරයේ විකිරණ මට්ටම වැඩි කර වීමේ ලා කොස්මික් කිරණ සැලකිය යුතු කාර්ය භාරයක් ඉටු කරයි. ස්වභාවිත පරිසරයේ වාර්ෂික විකිරණ මාත්‍රාව 2.4 mSv වන අතර ඒ සඳහා කොස්මික් කිරණ වල දායකත්වය 0.39 mSv වේ.
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
සිංහ දොරටුව
සිංහ දොරටුව යනු දකුණුදිග ග්‍රීසියේ ලෝකඩ යුගයට අයත් මයිසීනී බලකොටු නගරය වෙත යාම සඳහා වූ ප්‍රධාන පිවිසුමයි. ක්‍රි.පූ. 13වන සියවසේ දී ඇක්‍රොපොලිසයේ වයඹදිග පෙදෙසේ ඉදිවූ මෙයට මෙම නම ලැබී ඇත්තේ එහි පිවිසුමට ඉහළින් ඇති පෙරමඟ දක්වන විලසින් සිටින සිංහධේනු හෝ සිංහ රූ ද්විත්වය සහිත කැටයම නිසාවෙනි.
මයිසීනියානු ප්‍රතිමා කලාවේ නිරුපද්‍රිතව ඇති එකම ස්මාරක කෘතිය වන අතර, ප්‍රාග්ඓතිහාසික ඊජියානු විශාලතම ප්‍රතිමාව ද වේ. එසේම ග්‍රීක ලෝකඩ යුගයට අයත් ප්‍රතිමාවිද්‍යාත්මක මෝස්තරයක් දරන භූගත නොවූ එකම ස්මාරකය ද මෙයයි. එසේම පුරාතන සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යයේ විස්තර වන එකම කැටයම ද මෙයයි. මේ නිසා ඒ අනුව මෙය නූතන පුරාවිද්‍යාවටත් පෙර සිටම ඉතා ප්‍රචලිතව පැවති බැව් පෙනේ.
නූතන සාහිත්‍යය තුළ සිංහ දොරටුවේ පළමු නිරවද්‍ය හඳනාගැනීම සිදුවූයේ ෆැන්චෙස්කෝ ග්‍රිමානි විසින් සිදුකරන ලද සමීක්ෂණයක දී ය. මෙය 1700දී මොරියා රාජධානියේ ප්‍රෝවෙඩිටෝර් ජෙනෙරාල්ගේ නියමය අනුව සිදු විය. ඔහු මයිසීනිහි නටබුන් හඳුනාගැනීමට සිංහ දොරටුව පිළිබඳ පෝසානියස්ගේ විස්තර උපයෝගී කොටගත්තේ ය.
දියවැඩියා රෝගය
right
දියවැඩියා රෝගය
සම්පූර්ණ මිශ්‍රිත ශිරාගත රුධිර සාම්පල පරීක්ෂා කළ පසු ,ආහාරයට පෙර සාම්පලයේ ලීටරයට මිලි මවුල 6 ට වඩා අඩු නම් දියවැඩියාව/ මධුමේහය වැළඳී නොමැති අතර,ආහාරයට පසු සාම්පලයේ ලීටරයට මිලි මවුල 8 ට වඩා ඉහළ අගයක් නම් මෙම රෝගය වැළඳී ඇති බව නිගමනය කළ හැක. (ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය-WHO )
දියවැඩියා රෝගය පාලනය කළ යුතු ආකාරය
නිට්ඨාවට සුව කළ නොහැකි රෝගයක් බැවින් නිසි අයුරු ඹෟෂධ හා වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගතයුතු අතර,අහාර පාලනය මගින් හා ව්‍යායාමවල යෙදීමෙන් දියවැඩියා රෝගියකුට සාමාන්‍ය අයුරින් ජීවත් වීමේ හැකියාව ලැබේ.ඒ අනුව,
ආහාර සැලැස්මේ මූලික අංග
මෙහිදී සීනි යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ග්ලූ‍කෝස් ,සාමාන්‍ය සීනි,හකුරු සහ පැණි වර්ගය.මේ ආහාර ඉතා ඉක්මනින් ග්ලූකෝස් බවට පත්වී ශරීරයට උරා ගෙන රුධිරයේ ඇති සීනි ප්‍රමාණය වැඩි කරයි. එනිසා මෙවැනි ආහාර ගැනීමෙන් වැලකී සිටිය යුතු බව විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන්ගේ මතයයි.
පිෂ්ඨයේ ඇති ස්වාභාවික කෙඳි ආවරණය සමග කෑමට ගැනීමෙන් වැඩි පිෂ්ඨ ප්‍රමාණයක් ආහාරයට ගත හැක.එහි වන කෙඳි මඟින්,පිෂ්ඨය ග්ලූකෝස් බවට හරවා ඉතා සෙමින් හා සමතුලිතව රුධිරයට උරාගැනීමට උපකාර වේ.වැඩි කෙඳි ප්‍රමාණයක් ඇති විට ආහාරවල අමතර බර ප්‍රමාණය වැඩි වීම නිසා කුඩා ආහාර ප්‍රමාණයකින් කුසගින්න සංසිඳුවා ගත හැක. එසේම කුසගින්න නැවත ඇතිවීම ප්‍රමාද කරයි.අඩු කැලරි පුමාණයක් අඩංගු ආහාර හා අඩු මේද ප්‍රමාණයක් අන්තර්ගත ආහාර ගැනීම බොහෝ දියවැඩියා රෝගීන් පමණට වඩා බරින් වැඩි බැවින් කැලරි පාලනයක් කළ යුතුය. ‍මේද සහිත ආහාර ගැනීම මෙයට පිළියමයි. ශාක හා සත්ත්ව වශයෙන් මේදය දෙයාකාර වන අතර සත්ත්ව මේදයෙන් වැළකී සිටිය යුතුය. සම්පූර්ණ යොදය සහිත ආහාර ගැනීම වෙනුවට, කොලෙස්ටරෝල් රහිත මාගරින්, මේද රහිත කිරි ආදිය ආහාරයට ගත හැක.
ව්‍යායාමයෙන් රෝගියාට අත්වන අමතර වාසි
රුධිරගත සීනි මට්ටම පාලනය කරයි ගත යුතු ඉන්සියුලින් එන්නත් ප්‍රමාණය සීමා කරයි
ව්‍යායාමයේදී ශරීරය තුළ සිදුවන දේ
ක්‍රියාකාරී මස්පිඩු, ලේ වල ඇති සීනි මගින් එයට අවශ්‍ය ශක්තිය සපයා ගනී.ඉන්කොටසක් මස් පිඩු වල ඇති ග්ලූකෝස් ලෙස ගබඩා කර ගනීඑම රැස් කරගන්නා ග්ලූකෝස් අවසන් වූ පසු අමතර ග්ලූකෝස් රුධිරය හරහා අක්මාවේ සිට මස්පිඩු වෙත ගලාඑනු ලැබේ. මාංශපේශී වලට සැපයෙන ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය අක්මාවේ සිට රුධිරය හරහා ගලා එන ප්‍රමාණයට වඩා අඩු වුවහොත් රුධිරයේ ග්ලූකෝස් මට්ටම පහළ බසී.
හයිපොග්ලයිසීමියා‍වේ රෝග ලක්ෂණ
අවට සිටින අයට,
මෙවැනි අවස්ථාවක රෝගියාට ලබා දිය හැකි ප්‍රථිකාර
ව්‍යායාමයෙන් පෙර හා පසුව ව්‍යායාමයේ ප්‍රමාණය හා ප්‍රභේදය අනුව වැඩිපුර ආහාර ගත යුතුය. එසේ අඩු ඉන්සියුලින් ප්‍රමාණයක් ගත යුතුය.පිහිනීම,බයිසිකල් පැදීම වැනි අසීරු ව්‍යායාම සඳහා වැඩි වශයෙන්ද, බිම සේදීම,වේගයෙන් ඇවිදිම, වත්තේ වැඩ කිරිම,වැනි මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ව්‍යායාම සඳහාද,සාප්පු සවාරි යෑම වැනි සුළු ව්‍යායාම සඳහාද වෙන් වෙන් වශයෙන් අමතර ආහාර ගැනීමෙන් හයිපොග්ලයිසීමියා තත්ත්වයෙන් මිදිය හැක.ආහාර හා පෙති මගින් පමණක් දියවැඩියාව පාලනය කරන රෝගීන් ‍බොහෝ විට තරබාරු සිරුරු ඇත්තෝ වෙති. ක්‍රමවත් පාලනයකින් ව්‍යායාම කිරීමෙන් ශරීරයේ බර අඩුකරගත හැක.එමගින් ලබා ගන්නා බෙහෙත් ප්‍රමාණයද අඩු කරගත හැක.සාමාන්‍යයෙන් බර අඩු කරගැනීම සඳහා කරන ව්‍යායාම සඳහා අමතර ආහාර අවශ්‍ය නොවේ.
සාරාංශය
දියවැඩියා රෝගියකු යනු,කායිකව මෙන්ම මානසිකවද විවිධ දුෂ්කරතා වලට පාත්‍රවන්නෙකි. ඔවුන්ට සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ගේ සහය ලබා දීමෙන් සාමාන්‍ය ලෙස ජීවත් වීමට පිටුවහලක් ලැබේ.එදිනෙදා ජීවිතයේදී හමුවන එවැනි රෝගීන්ට කරුණාවෙන් යුක්තව සැලකිමෙන් ඔවුන් වෙනුවෙන් යම් කැප කිරීමක් කිරීමට ඔබත් පුරුදු වන්න. එය, ජීවිතය පුරාම යම් මානසික ආතතියකින් පීඩා විඳින, සුව කළ නොහැකි රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළෙන දියවැඩියා රෝගියකු වෙනුවෙන් කළ හැකි සමාජ මෙහෙවරකි.
=පිංතූර ගැලරිය=
ප්‍රවර්ගය: රෝග ප්‍රවර්ගය:බෝනොවන රෝග
සියඹලා
සියඹලා (Tamarindus indica) ෆැබසියෙ (Fabaceae) කුලයට අයත්, නිවර්තන කලාපික, සදාහරිත වෘක්‍ෂයකි. දකුණු ආසියාවට හා නිවර්තන අප්‍රිකාවට ආවේණික යයි සැලකේ. උචිත පරිසර සාධක යටතේ අඩි 80 - 100 පමණ උසට වැඩේ. කුඩා පොකුරු වශයෙන්, කහ පාට මල් හට ගනී.සුළඟට ඉතා හොඳින් ඔරොත්තු දෙන ශාකයකි. ශාකයේ බීජ, අක්‍රමවත් වකයන් පෙන්වන​, අඟල් 3 - 4 ක් දිග​, කරල් තුළ හට ගනී. කරල තුළ පවතින දුඹුරු පහැති මාංසල කොටස ආහාරයට ගත හැකි ය​. ඇඹුල් රසැති එය කුළු බඩුවක් වශයෙන් පෙර දිග රට වල බහුලව භාවිතා කරනු ලැබේ.
අලංකරණයට​, සෙවණ ශාකයක් වශයෙන් හා ආහාරයට ගන්නා කරල් ලබා ගැනීම සඳහාත් සියඹලා වගා කරනු ලබේ.
සියඹලා ගසේ ඉතිහාසය
සියඹලා ගසේ නිඡබිම ගැන පැහැදිලි සඳහනක් නොමැත. එය නිවර්තන අප්‍රිකාවේ නිජ වන්නට ඇතැයි යන්න වඩාත් ප්‍රකටව පිළි ගැනෙන මතය යි. ප්‍රාග් ඓතිහාසික සමයේ දී, සියඹලා ශාකය මිනිසුන් ගේ මාර්ගයෙන් දකුණු ආසියාවට ප්‍රචාරණය වන්නට ඇතැයි සැලකේ. ඉන්දියාව, සියඹලා ශාකයේ නිජ භූමිය වශයෙන් ඇතැම් විටක හඳුන්වා දී ඇත. ඉන්‍දියාව ඔස්සේ පර්සියාවට හඳුන්වා දෙනු ලැබූ සියඹලා, අරාබීහු tamar hindi (ඉන්දියන් රට ඉඳි) වශයෙන් හැඳින් වූහ​. සියඹලා ශාකයේ විද්‍යාත්මක නාමය වන Tamarindus indica යන්නට එහි ඉන්දියානු නිජ භූමි සංකල්පය බලපාන්නට ඇත. ක්‍රි.පූ. 4 වන සියවසේ දී, මිසර වැසියන් හා ග්‍රීකයන්, මෙහි ඵලය ප්‍රයෝජනයට ගත් බවට සාධක ඇත​.
ස්පාඤ්ඤ හා පෘතුගීසි යටත් විජිත වාදිහු, 16 වන සියවසේ දි පමණ, සියඹලා ශාකය දකුණු ඇමරිකාවට හඳුන්වා දුන්හ​.
සියඹලා ගස දක්නට ලැබෙන රටවල්
දකුණු ඉන්දියාවට ආවේණික ශාකයක් වූ සියඹලා ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, බුරුමය, බෙංගාලය,ශ්‍රී ලංකාව යන රටවල්වල දක්නට ලැබේ.
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිල
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිලයක් යනු යුධ ගුවන් යානයක (බෝම්බ හෙලන යානා, ප්‍රහාරක යානා, සටනේ යෙදෙන යානා) දියත් කිරීමට සැලසුම්කරන ලද භූමියේ , මුහුදේ හෝ එම දෙකෙහිම ඇති ඉලක්ක වලට පහර දීමට සැලසුම් කරන ලද මිසයිල වේ. මග පෙන්වන ලද රූටා යන බෝම්බවලට මේවා සමාන වුවද මිසයිල ලෙස සැලකීමට හේතුවන්නේ ඒවා සතු ප්‍රචාලන පද්ධතියයි. රොකට් මෝටර් හා ජෙට් එන්ජින් ඒ අතර ප්‍රමුඛ වේ. මේවා මිසයිලයේ පරාසයටද වගකියනු ලැබේ.පිළිවෙලින් ඒවා කෙටි හා දුර ලෙසින් දැක්විය හැකිය. ඇතැම් සෝවියට් මිසයිල මගින් බල ගැන්වෙන අතර දිගු පරාසය මෙන්ම වැඩි වේගයක්ද එමගින් ලබා දේ.
සියඹලා
වෙනත් නම්
250px|දකුණ සියඹලා, සංස්කෘතක භාෂාවෙන් අම්ලිකා, චිඤ්වා, තිත්තිඩි, අම්ලි, චුක්‍රා, දත්තශයා, තෙන්තුල්, චිංචා, කාච තිත්තිඩි, ත්‍රින්ත්‍රීනී, අමිලා යනුවෙන් ද, හින්දි භාෂාවෙන් චිංචා ඉම්ලි, ඹෝ ඉම්ලි යනුවෙන් ද, ‍‍බෙන්ගාල භාෂාවෙන් තේන්තුල්, තිංතිල් යනුවෙන් ද, ද්‍රවිඩ භාෂාවෙන් පූලියම් පලම් ,පූලියම් යනුවෙන් ද, මැලේ බසින් ඇසෑම් ජාවා යනුවෙන් ද, ඉංග්‍රීසි බසින් ටැමරින්ඩ් යනුවෙන් ද, ස්පාඤ්ඤ හා පෘතුගීසි බසින් ටැමරින්ඩෝ යනුවෙන් ද, හදුන්වනු ලැබේ.
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිල
ලේසර්, අධෝරක්ත ප්‍රකාශ හෝ GPS සංඥා මගින් මග පෙන්වීම සිදු කෙරේ. මග පෙන්වන ක්‍රමය ඉලක්කය මත රඳා පවතී. උදා: - නැව් අක්‍රීය හෝ සක්‍රීය රේඩාර් මගින් හඳුනා ගත හැකි වුවද හිස් අවකාශයකින් වටවු විශාල ලෝහ ස්කන්ධ නොමැති භූමි ඉලක්ක සඳහා මෙම ක්‍රමය එතරම් සාර්ථක නොවනු ඇත.
සියඹලා
ශ්‍රී ලංකා‍වේ සියඹලා ගසේ ව්‍යාප්තිය
left|300px|thumb|සියඹලා මලශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1000 පමණ උස් වූ තෙත් කලාපයේ හා වියළි කලාපයේ සාරවත්ව වැඩෙන දැකුම්කළු සදාහරිත වෘක්ෂයකි.බොහෝ සේ අතුපතර විහිදුවමින් මීටර් 18-20 පමණ උසට වැඩේ. කඳේ පොත්ත ලා දුඹුරු පැහැයට හුරුය. බෙහෙවින් රළුය. පොත්තේ ඇතුළත ලා රෝස පාටය. මිලි මීටර් 7 ක් පමණ ගණකම් වේ.ශාකය මෝරමින් වැඩෙන විට පොත්ත පිපිරී ගැලවි යයි. හොඳින් වැඩුණු ගසක වට ප්‍රමාණය මීටර් 10 ක් පමණ වේ .ශාක කඳේ දිග අතට හා හරස් අතටවිහිදුවන අන්වායාම හිදැස් හෙවත්  පැලුම් පවතී. අසම පත්‍රිකා යුගල 10-15 ක් පවතී. සම්මුකයි. පත්‍ර මතුපිට මටසිළුටු ය. රේඛීය පත්‍රිකා රාශියක් හටගනී. දිගටි පත්‍ර සෙ. මී. 1 ක් දිගය.මේවා උදේ දිග හරී පවතී. සවස් වන විට හැකිලේ. සියඹලා පත්‍රකා පහසුවෙන් හැලී යයි. සුදු හෝ ලා කහ පැහැති රතුවන් රේණාවන් වැටුණු කුඩා පුෂ්ප කීපයන් පොකුරක හටගනී. පුෂ්පයක පෙති 3 කි. මදක් උල් හැඩ පවතී .අප්‍රේල් මැයි මාස වලදී සියඹලා ගස මලින් බරවෙයි. ශාකයේ වැදගත්ම අංගය වූ ඵලය ගනකම් වූ කරලකි .දෝලා ඵලයකි. සෙ. මී. 7.5-20 දක්වා දිගය. ඵලාවරණය වක්‍රාකාර වූ රැලි සහිතය. ලා දුඹුරු පැහැතිය. පහසුවෙන් කැඩෙන සුළු ය. ඒ තුල ඝනකම් මාංසල කොටස බෙහෙවින් ඇඹුල් රසැතිය. අමු අවස්ථාවේදී කොළ පැහැතිය. තද ගතියකින් යුක්තය. ඉදෙන විට මාංසල කොටස කහ පැහැ වේ .මොළොක්ය.
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිල
භූමි - භූමි මිසයිල හා ගුවන් භූමි මිසයිල අතර අධි පිහිටීම් දක්නට ලැබේ. උදා :- ගුවනේ සිට දියත් කෙරුණු Tomhawk මිසයිල මාදිලියක් පැවතියද එය AGM – 86 ALCM මගින් අවලංගු කරනු ලැබීය. තවත් උදාහරණයන් වන්නේ පෙන්ගුයින් ප්‍රති නෞකා මිසයිල හා AGM – 84 Harpoon මිසයිලය. ගුවන් භූමි මිසයිල බොහොමයක් නැව් හා භූමි ඉලක්ක යන 2 සඳහාම යොදා ගැනේ. එමෙන්ම ඒවා තව දුරටත් කාර්යක්ෂම භාවිතය සඳහා නවීකරණය කළ හැකිය. Standoff Land ප්‍රහාරක මිසයිලය Harpoon මිසයිලයේ භූමි මාදිලියකි.
සියඹලා
ශ්‍රී ලංකා‍වේ සියඹලා ගසේ ව්‍යාප්තිය
right|200px|thumb|සියඹලා පැළය සියඹලා ගස ව්‍යාප්තිය සඳහා බීඡ මඟින් පැළ ලබා ගත යුතුය .බීජ තද දුඹුරු පැහැතිය. පැතලිය. දිලිසෙන සුළු ය. නොගැඹුරු තල සහිතය. ඉදුණු සියඹලා කරලේ පොතු හා තන්තුමය රැහැන් ඉවත්කර ලුණු සමඟ මිශ්‍ර කර අව්වේ වියළා, වියලි මැටි බදුනක අසුරා වියළි තැනක ගබඩා කර තැබීමෙන් කල් තබා ගත හැකිය. සියඹලා කොළ, පොතු හා ඇට බෙහෙත් සඳහා ගනු ලැබේ. සියඹලා ශාකයට ආවේණික සුවදක් පවතී. සියඹලා කරල් මෙන්ම මල් හා කොළ පවා ඇඹුල් රසයකින් යුක්තය.
රසායනික සංයුතිය
සියඹලා ‍බොර වල ටා‍ටරික් අම්ලය 5% ක්ද, සිට්‍රික් අම්ලය 4% ක්ද ,මැලික් හා ඇසි‍ටික් අම්ලයද, ‍පොටෑසි‍ටම් ටාටරික් 8% ක්ද, සීනි පදාර්ථ 25% සිට 40 දක්වා ද, මැලි‍යම් හා ‍පෙක්ටීන් පදාර්ථ‍යද අන්තර්ගතය. බීජාවරණ‍යේ ‍ස්ථිර තෛල පදාර්ථ හා අපද්‍රව්‍ය සංඝටක අඩංගු ය. බීජවල ඇල්බියුම්නොයිඩ්ස්, මේද පදාර්ථ ද, කා‍බෝහයිඩ්‍රේට 63.22 ක්ද, ඇතුළත්ය. භෂ්මයෙහි පො‍ස්පරස් හා නයිට්‍රඡන් අන්තර්ගත ය. ඵලයේ ඔක්සැලික් අම්ලය අඩංගු ය.
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිල
ගුවන් භූමි මිසයිලවල ප්‍රධාන වාසියක් වන්නේ ඒවා මගින් සපයන ලැගුම් ගැනීමේ දූරයි. මෙමගින් වඩාත් තීව්‍ර ආරක්ෂිත කලාපයෙන් ඔබ්බට ගොස් ඉලක්කය වෙත ආයුධ දියත් කිරීමට ඉඩ ලබා දේ. බොහෝ ගුවන් - භූමි මිසයිල පහරදී අමතක කරන සුළු ඒවා වේ. ලැගුම් ගැනීමේ දුරින් උපරිම ප්‍රයෝජන ලබා ගැනීම සඳහා දියත් කිරීමේ වේදිකාව වෙනතකට හැරවීමට ඉඩ ලබා දේ. ක්ෂිතිජයෙන් ඔබ්බට දියත් කිරීමට සුදුසු පරාසයක් ඇතැම් මිසයිල සතුව පවතී. මේවාට ( සාමාන්‍යයෙන් කෲස් මිසයිල හෝ ප්‍රතිනාවුක මිසයිල ) ඉලක්කය ස්වයංක්‍රීයව සොයාගැනීමේ හැකියාව ඇත. German Luft waffe හි Taurus KEPD 350 කෲස් මිසයිලය.
සියඹලා
සියඔලා දළු ග්‍රෑම් 100ක
right|250px|thumb|සියඹලා දඑ
ඉදුණු කරල් ග්‍රෑම් 100ක
right|300px
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිල
ගුවන් භූමි මිසයිලවල උප අංශ යටතට
මිසයිලයේ ඉලක්කය දුරස් වන්නට දියත් කෙරෙන ගුවන් යානයේ උන්නතාංශය හා වේගය වැඩි වේ. දිගු පරාස මිසයිල සඳහා මෙම වෙනස්කම් ස්වල්ප වේ. නමුත් කෙටි පරාස මිසයිල ඉහළ සිට දියත් කෙරෙන විට සීඝ්‍රයෙන් පරාසය වෙනස් කර ගනී.
සියඹලා
සියඹලා ශාක‍යේ වැදගත්කම
සියඹලා පොතු ස්වරසය අන්ත්‍ර ශුල වේදනා නිවාරණය කරයි. සියඹලා කුඩා ළමුන්ට අනගි විරේකඔසුවකි. අව්වේ සිටීමෙන් ඇතිවන ශරීර පීඩා දැවිලි සහිත රෝග නැසීමේ ශක්තිය සියඹලා සතුය. කෑම අරුචිය, බඩගින්න නොමැතිකම යන‍ මේවාට නොවරදින ප්‍රතිඵල ලබා දෙන පානයකි. සියඹලා බොර පානය, ගෙඩි - වණ, අර්බුද, පිළිකා වලදී සියඹලා ඇට ආලේපය සදහා ගැනේ. සියඹලා ඇට කසට රස යුක්තය. එබැවින් අතීසාර හා විසර්ප රෝග හරණයට අනගි ඔසුවකි. සියඹලා බීජයේ රතු පැහැති කුරුට්ටේ අතීසාර නාසක ගුණ පවතී. බීජ වලින් සැකසූ ඖෂධ උණ, මුත්‍රා , ව්‍යූහගත ආබාධ , සන්ධිගත රෝග , නසයි. පත්‍ර වලින් සකසා ගත් කසාය උගුරේ ආබාධයනට උගුර සේදීම සදහා ගැනේ. අතීසාර රෝගින්ට සියඹලා කොළ ජලයෙන් පොඩිකර ලබා ගත් ආම්ලික සාරය පිත්තප්වර, මුත්‍රාස්මරී , (මුත්‍රා ගල්) අවස්ථාවලදී භාවිත කෙරේ.
ගුවනේ සිට භූමියට එල්ල කරන මිසයිල
thumb|
සියඹලා
සියඹලා ශාක‍යේ වැදගත්කම
සියඹලා භෂ්මය (දවාගත් අළු) වෙනත් භෂ්ම සමඟ මිශ්‍ර කර ප්‍රයෝග කෙරේ. ඉදුණු සියඹලා කරලේ පොතු ලවන ලෙස ඖෂධ පිණිස ගත හැක. වෙනත් ඖෂධ සමඟ මිශ්‍ර කර විවිධ යෝග පිළියෙළ කර ගනී. පුරාණ වූ පිලාවේ ඉදිමීමට සියඹලා භෂම ගුණ දායක‍ය. පොතු භෂම ජීර්ණ පද්ධතියේ රෝග වලදී ඖෂධ යෝග සමඟ යෙදේ. සියඹලා ශීතාද රෝගයට ගුණදායකය. විටමින් සී ඌනතා රෝග අවස්ථාවලදී සියඹලා බොර සීනි යොදා සකස් කර ගත් ශිරප් දෙහි යුෂ සමඟ පානය කරයි. සියඹලාකොළ අමු කහ සමඟ තම්බා ගත් ජලය කුෂ්ඨ, දැවිලි ආදී අවස්ථා වලදී සේදීමට ගනු ලබයි. සියඹලා කොළ තැවිල්ල වාත වේදනා දුරු කරයි. කුළුබඩු හා ඖෂධයක් ලෙස එක්වන සියඹලා ශාක‍යේ පත්‍ර, කරල් , පත්‍ර ස්වරසය , පොතු ආදී කොටස් අරුචිය , පිපාසය , බඩ කැක්කුම, මල බද්ධ,අතීසාර, ආමවාත වාතාබාධ , විවිධ ප්‍රදර රෝග , උණ ශුක්‍ර දෝෂ , ස්වප්න දෝෂ, කුෂ්ඨ, සර්ප විෂ, අධික දහඩිය දැමීම, කැස්ස යනාදී රෝග ගණනාවකට වෙනත් ‍ඖෂධ සමඟ ප්‍රයෝග කෙරේ.
සියඹලා බොර පවස නිවන පානයකි .ආහාර කල් තබා ගැනීමේදී අතීතයේ පටන්ම සියඹලා කරල්යොදා ගෙන තිබේ. අනිකුත් පළතුරු වර්ග හා සසඳන කල සියඹලා කරල් සතු සීනි හා ආම්ලික කොටස ඉහළ අගයක පැවතීම විශේෂයකි. ජෙලි, සිරප්, අච්චාරු හා ආහාර සමඟ ගන්නා කටුක රසැති සුප් පිළියෙළ කර ගැනීම සඳහා ඉන්දියාවේ වැඩි වශයෙන් සියඹලා කරල් භාවිතයට ගැනේ.
යෝග හා අත් බෙහෙත්
ආම්ලිකා පානය -ජලයේ දියකර ගත් ඉදුනු සියඹලා ‍බොර පෙරා ගෙන එයට ගම්බිරිස්,සීනී,කරාබු,එනසාල්,කපුරු,කුරුදුපොතු මේවායේ චූර්ණය මිශ්‍ර කර සාදාගත් පානය අරුචිය නසයි. ගෙබි පැසවීමට - සියඹලා කොළ ඇට අඹරා ආලේපය මැනවි. පනුවන් නැසීමට සියඹලා නැටි, අරළු ,පෙති පුවක් , වලගසාල් , තම්බා පානය කරයි. අධිකව දහඩිය දමන අයට සියඹලා කොළ ,‍බෙලි කොළ අඹරා ඇඟ අතුල්ලා ස්නානය හොදය. අධික හිසරදයට - සියඹලා දළු, හීන් උදුපියළිය ,රතු ලූණු කොටා පොට්ටකි බැද වංඩුවේ තම්බා නළල තැවීම හොදය .අබිං විෂ හරණයට සියඹලා කරල් ඉස්ම පොවන්න.
250px|right|thumb|සියඹලා දැව සියඹලා ගස ඉතා අගනා දැව විශේෂයකි. ගෘහ භාණ්ඩ, කෟෂි නිෂ්පාදන යට ගනු ලැබේ. සියඹලා දැවයෙන් ලබා ගන්නා අඟුරු වෙඩි බෙහෙත් නිෂ්පාදනයට යොදා ගනී.සියඹලා ලීයෙන් ලබා ගන්නා භෂ්ම ය ‍එළුවන්ගේ සමේ ලොම් හැලී යන රෝග වලදී ආලේප කරයි.දේ පොත්ත, ලීයෙන් ලබා ගන්නා දැව අළු සත්ව සම් පදම් කිරීමට  ද  යොදා ගනී.සියඹලා පත්‍ර වලින් ලබා ගන්නා ස්ථිර වර්ණක පදාර්ථ වලින් ලෝම ඇදුම් වල රක්තක වර්ණය ඇති කරවයි. එම වර්ණකය නිල් අවරිය පැහැයෙන් වර්ණ ගැන් වූ වර්ණ යුත් වර්ණ කාරකයෙන් සිල්ක් රෙදි වලට මරකත පැහැය ලබා දිය හැකිය. සියඹලා කොළ මල්, කරල්ද වර්ණ කාරක සැදීමට ගනී. සියඹලා ඵලයේ අඩංගු ඇඹුල් රසැති මාංසල කොටස පිත්තල භාජන පිරිසිදු කිරීමටද භාවිත කෙරේ. කොළ යුෂය මුහුදු ජලය සමඟ මිශ්‍ර කර රිදී බදුන් පිරිසිදු කර ගනීමට ගැනේ.
සියඹලා බීජ "පෙක්ටීන්" නමැති ජෙලටීන් වලින් සාරවත් නිසා ජෙලි හා ජෑම් සෑදීමේදී භාවිත කරයි. බීජ වලින් ලබා ගන්නා තෛල වාර්නිෂ් වර්ණකයක් වශයෙන් ද, මූර්ති, ප්‍රතිමා වල ආලේපයටද යොදා ගැනේ .සියඹලා කදේ කාෂ්ඨය ඉතා දැඩිය .කල් පවත්නා සුළු ය.බරයි. පහසුවෙන් නොකැඩේ. කෘමීන් ‍ගෙන් වන හානි වලට ඔරොත්තු දෙයි. එම නිසා මෙහි කඳ අතකොළු, වංගෙඩි, මෝල්ගස් , දැව භාන්ඩ වර්ග සැදීමට ද තෙල් හා සීනි කර්මාන්තයේදී භාවිත කරන උපකරණ සැදීමට යොදා ගැනේ .‍ඔරු වල පැතලි ලෑලි, කරත්ත රෝද, දඩු, ලේසර, ඇක්සල ,අඩය, බෙස්ලීය, බොස්ගෙබි, හා වෙනත් අවශ්‍යතා සඳහා ද භාවිත වේ. ඉතා සිහින්ව අඹරා‍ෙත් බීජ චූර්ණය මැලියම් සමඟ මිශ්‍ර කර සිමෙන්ති වර්ගයක් සාදා ගනු ලැබේ .මෙම සිමෙන්ති වර්ග ලී වලින් සාදා ගනු ලබන ශක්තිමත් වූ එකම සිමෙන්ති වර්ගයයි.දිය වූ මැලියම් සමඟ මිශ්‍ර කර ලොම් ඇතිරිලි සාදා ගැනීමට ද භාවිත කරයි.
=සියඹලා දැවයෙන් තැනූ භාණ්ඩ=
250px250px250
=පින්තූර ගැලරිය=
=මූලාශ්‍ර=
අනෙකුත් මූලාශ්‍ර
<ul> <li>ආයුර්වේද ඹෟෂධ සංග්‍රහය, ආයුර්වේද දෙපාර්තුමේන්තුව, කොළඹ. 1979.</li>
<li>කුළු බඩු වත ගොත, වෛද්‍ය ඇම්.ඒ ජගත් වෛද්‍යතිලක, සුපර් ලලිත් ප්‍රින්ටර්ස්, මොරටුව.2000</li> </ul>
ප්‍රවර්ගය:පලතුරු ප්‍රවර්ගය:ගස්
සොළොස්මස්ථාන
ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාදස්පර්ශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය වු ස්ථාන දහසයක්, සොළොස්මස්ථාන ලෙස නම් කොට තිබේ.එවා 'මහියංගනං නාගදීපං' ගාථාවෙන් දැක්වේ.
මහියංගනය
ඌව පළා‍තෙහි බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බිම්තැන්න, කෝරළයෙහි අලුත්නුවර නගර වසමට අයත්ව පිහිටි මහියංගන චෛත්‍යය, බුදුන් වහන්සේගේ ජීව සර්වඥ කේශධාතූන් නිදන් කළ හා පිරිනිවනින් පසුව උන්වහන්සේගේ ශ්‍රීවාස්තී ධාතුවද නිධන් කර තනනු ලැබූ ශ්‍රී ලංකාවෙහි පළමු දාගැබ සේ සැළකේ. මහියංගනයෙහි පුරාණ සිංහල නාමය බිම්තැන්න නම් වේ. පාලියෙන් ලියනවිට බිම් යන්න මහී යයිද, තැන්න යන්න අංගනය නමින්ද මහියංගනය යන්න සෑදි ඇත.
නාගදීපය
තථාගත බුදූරජාණන්වහන්සේ සම්බුද්ධත්වයට පත්වී පස්වැනි වර්ෂයෙහි ජේතවනාරාමයෙහි වැඩවසන කල්හි, චූලෝදර නාරජු මහෝදර නාරජු අතර මිණිපළඟක් නිසා මහත් සටනක් ඇතිවන්නට විය. මෙම සටනේදී විශාල පිරිසකට ඇතිවන්නට ගිය දරුණු විනාශය වළක්වනු වස් උන්වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කර වර්තමාන නාගදීප දාගැබ ඇති ස්ථානයෙහි දම් දෙසූ සේක.නාග ගෝත්‍රිකයන් විසූ දිවයින හෙයින් මෙය නාගදීපය නම් වේ.
කැළණිය
බුදුරජාණන් වහන්සේ නාගදීපාගමනයෙන් තෙවසක‍ට පසුව මණිඅක්ඛිත නාරජුගේ ආරාධනයෙන් කැළණියට වැඩි සේක. දැනට චෛත්‍යය ඇති ස්ථානයෙහි රුවන් පළඟක වැඩ හිඳ 500 ක් සංඝ‍යා වහන්සේලා සමඟ දන් වැළදු බව කියවේ. වර්තමාන කැළණිය රජමහා විහාරය ලෝක ප්‍රසිද්ධ කලාත්මක චිත්‍ර‍යන්ගෙන් විසිතුරුය. ඉදිරිපසින් ගලා බස්නා කැළණි ගඟ විහාරස්ථානයෙහි ශෝභමානත්වය තවත් වැඩි කරයි.
ශ්‍රී පාදය
බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ශ්‍රී පාද ලාංජනය පිහිටා ඇති බැවින් ශ්‍රී පාදය, ශ්‍රි පාද කන්ද යන නම් වලින් හදුන්වනු ලබයි. හින්දු භක්තිකයෝ ශිව දෙවියන්ගේ පාදය යැයි සලකා ශිවනඩිපාදම් යයිද පෘතුගීසීහු ආදම්ගේ කන්ද යයි සලකා පීකෝ ඇඩෑම්  යයිද, ඉංග්‍රීසීහු ඇඩම් ස්පීක් යයිද හදුන්වනු ලබයි. කෙසේ වෙතත් බෞද්ධ පිළිගැනීමට අනුව බුදුරජාණන්වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයෙහි මණිඅක්ඛිත නාරජුගේ ආරාධනයෙන් කැළණියට වැඩම කළ අවස්ථාවේ සුමන දිව්‍ය රාජයා විසින් තමන්ගේ වාසභවනය වූ සමන්ගිර මුදුනෙහි සිරිපා ස‍ටහන පිහිටවනු මැනවැයි කරන ලද ආරාධන‍යෙන් බුදුරජාණන්වහන්සේ ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයක් මත සිය පාද ලාංඡනය පිහිට වූ‍සේක
දිවා ගුහාව
සමනොළ ගල මුදුනෙහි සිරිපා සටහන් පිහිටවනු සඳහා එහි වැඩම කළ අවස්ථාවේ දිවා කල ගත කළ ගුහාව දිවා ගුහාව නම් වේ. මෙම දිවා ගුහාව වර්තමානයෙහි හදුනාගෙන ඇත්තේ සිරිපා මලුවේ සි‍ට මහගිරිදඹය පසුකොට මඳ දුරක් පැමිණි විට වම්පසින් දක්නට ලැබෙන භගවාලෙනයි.
දීඝවාපී චෛත්‍යය
දීඝවාපිය හෙවත් දිගාවැව ගමෙහි කරවන ලද බැවින් දීඝවාපිය යැයි කියනු ලැබේ. බු: ව: 407 හෙවත් ක්‍රි:පූ: 137 රජ පැමිණි සද්ධාතිස්ස රජතුමන් විසින් සර්වඥධාතූන් නිධන් කොට මෙම චෛත්‍යය කරවන ලදී. බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයෙහිදී බුදුරජාණන්වහන්සේ මෙම ස්ථානයට වැ‍ඩ මොහොතක් සමවත් සුවයෙන් ගතකල බව කියැවේ.
මුතියංගනය
මුතියංගන විහාරය පිහිටා ඇත්තේ වර්තමාන බදුලු දිස්ත්‍රික්කයෙහිය. බුදුරජාණන්වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කළ තෙවැනි ගමනේදී මුතියංගන චෛත්‍යය පිහිටි ස්ථානයේ නිරෝධ සමාපත්තියට පැමිණි බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම සෑ ගර්භයේ බුදු සමිදුන්ගේ මුක්තක ධාතුන් වහන්සේ හා කේෂ ධාතුන් වහන්සේලා වැඩ සිටිති.
තිස්ස මහා විහාරය
බු: ව: 315 හෙවත් ක්‍රි: පු: 228 වැන්නෙහිදී පමණ මාගම්පුර රජ පැමිණි කාවන්තිස්ස රජු විසින් ඉදිකල හෙයින් තිස්ස මහා වෙහෙර යයි නම් විය. මෙම චෛත්‍යයෙහි බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ලළා‍ට ධාතුව නිධන් කර ඇති බව කියවේ.
මිරිසවැටි වෙහෙර
බු: ව: 383, ක්‍රි : පූ: 101 දී දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් මහා සංඝයාට නොපිළිගන්වා මිරිස් ව්‍යාංජනයක් වැළදු එක් අවස්ථාවක් සිහිවූ රජතුමන් මහා සංඝයාට පිළිගැන්වීමට මෙය කරවූ බව කියැවේ. මෙහි දුටුගැමුණු රජතුමාගේ කුන්තා‍යුධය නිධන් කර ඇත.'
රුවන්වැලි මහා සෑය
බු: ව: 383, ක්‍රි :පූ: 161 දී රජ පැමිණි දුටුගැමුණු රජු විසින් ක්‍රි.පූ.140 දී කරවන ලද මෙම සෑය සද්ධාතිස්ස රජතුමා විසින්  වැඩ නිම කරවන ලදී. එකල රියන් 120ක් ද, වර්තමානයේ දී අඩි 338 ක් ද, උසින් යුක්ත වන මෙම චෛත්‍යයෙහි ව‍‍ට ප්‍රමාණය අඩි 942 ක් වේ. (මෙය පළමු පේසාවේ වටප්‍රමාණයයි.) කකුසඳ, කෝනාගමන, කාශ්‍යප හා ගෞතම යන බුදුවරයන් මෙහි වැඩ විසූ බැවින් සර්වඥ පාරිභෝගික ශුද්ධ බිමක් ලෙස  හැඳින්වේ. මෙම චෛත්‍යයෙහි ද්‍රෝණයක් සර්වඥ ධාතූන් නිධන් කර ඇති බැවින් රන්මල් ධාතු ගර්භය පුරා විසිරවන ලද හෙයින් රත්නමාලී යන නම ප්‍රකට වූ බව කියවේ.
ථුපාරාමය
මෙම චෛත්‍යය දෙවන පෑ තිස් රජු විසින් කරවන ලදී.උස අඩි 63 ක් හා ව‍ට ප්‍රමාණය අඩි 194 කි. බුදුන් වහන්සේගේ දකුණු අකු දාතුව නිධන් කර ඇත. අලංකාරය හා ආරක්ෂා‍ව පිණිස වටිනා වටදාගෙයක්ද සාදවා ඇත.ථූපය පෙරටු කොට සාදවා ඇති හෙයින් ථූපාරාමය නම් වේ. මෙම චෛත්‍යයෙහි කකුසඳ බුදුරදුන්ගේ ඩබරාධාතුවද, කෝණාගමන බුදුරදුන්ගේ පටීධාතුනද, කාශ්‍යප බුදුරදුන්ගේ ජලසා‍ටිකාවද තැන්පත්කර සාදවා ඇත.
අභයගිරි චෛත්‍යය
වළගම්බා රජතුමන් විසින් ගිරි නම් නිඝණ්ඨයා විසූ නිඝණ්ඨාශ්‍රමය තිබූ තැන්හි ඉදිකල හෙයින් අභයගිරිය යන නමින් හැඳින්වේ. මෙම චෛත්‍යයෙහි සර්වඥ ධාතූන්ද, රන්පත් ඉරුවල ලියන ලද දහම් පොත්ද, මිණිකම් කරන ලද සුරම්‍ය ධාතුද තැන්පත් කර ඇති බව කියැවේ.
ජේතවනාරාම චෛත්‍යය
බු: ව: 819, ක්‍රි:ව: 334 දී රජ කළ මහසෙන් රජතුමා විසින් කරවන ලද මෙම චෛත්‍යය උස අඩි 231 ක්ද වට ප්‍රමාණය අඩි 1100 ක්ද වේ. ජොතිවන නම් උද්‍යානයෙහි ඉදිකළ හෙයින් මෙනමින් හදුන්වයි. බුදුරදුන් ලක්දිව වැඩම කල තෙවැනි වර මෙම ස්ථානයේ සමවත් සුවයෙන් වැඩ සි‍ට ඇති බව කියැවේ. උන් වහන්වහන්සේගේ පටීධාතුව තැන්පත් කර මෙය සාදවා ඇත.
ශෛල චෛත්‍යය
මෙම චෛත්‍යය ක්‍රි:ව: 8 දී මහාදාඨික මහානාග රජු විසින් බුදුරදුන්ගේ ඌර්ණ රෝම ධාතුව තැන්පත් කර උසින් අඩි150 ක් හා වට ප්‍රමාණය අඩි 700 ක් වන ලෙස සාදවා ඇත. මිහින්තලා පව්වෙහි ඇති මෙය කළු ගල් තලාවක් මත ගොඩනගා ඇති බැවින් මෙම නමින් ප්‍රකටව ඇත.
කතරගම කිරිවෙහෙර
මහාසේන රජු විසින් සාදවා ඇති මෙම වෙහෙර තුල බුදුරදුන්ගේ තෙවැනි ලංකාගමනයේදී මෙම ස්ථානයට වැඩම කර වැඩ සිටි ස්වර්ණමය ආසනයත්, සිද්ධාර්ථකුමරු පැවිදිවන අවස්ථාවේ කේශච්ඡේදනය කල මඟුල් කඩුවත් හා උන්වහන්සේගේ කේශධාතූන් තැන්පත්කර ඇති බව කියැවේ.කිරි ගස් බහුලව ඇති උයනක කරවු හෙයින් ඛදිර විහාර හෙවත් කිරි වෙහෙර යැයි ව්‍යවහාර කර ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සොළොස්මස්ථාන
යේසුස් ගේ සභාව
යේසුස් ගේ සමයෙහි ජුදියා සහ ගලීලය Main articles: Ministry of Jesus, Sermon on the Mount, Sermon on the Plain, Twelve Apostles, and Transfiguration of Jesus ශුභාරංචි වලට අනුව යේසුස් වහන්සේ හෙවත් ගැලවුම්කරුවානෝ තම ජීවිතය වෙනත් බොහෝ දෙනා වෙනුවෙන් පරිත්‍යාග කිරීම සඳහාත් දෙව්ලොව ශුභාරංචිය දේශනයටත් පැමිණි බව සඳහන් වේ. සිය සභා වකවානුව තුල යේසුස් වහන්සේ විවිධාකාරයේ ප‍්‍රාතිහාර්යයන් පෑ බවත් ඒවා අතර සුව කිරීම්, යකුන් දමනය කිරීම්, ජලය මත ඇවිදීම්, ජලය වයින් බවට පත් කිරීම්, වයින් ජලය බවට පත් කිරීම් හා ලාසරුස් වැනි පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකු මළවුන්ගෙන් නැගිටුවීම් ආදිය ඇතුලත් බවත් පැවසේ. (ජෝන් 11:44) මැතිවු 9:25 සහ ලූක් 7:15)
යේසුස් වහන්සේ විනාශකාරී අනාගතයක් දේශනා කළේය. වර්තමාන ලෝකයේ අවසානය බලාපොරොත්තු විරහිත ලෙස උදාවන බවත්, එතුමා ලොව විනිශ්චයකරුවා ලෙස නැවත පහලවන බවත් දේශනා කළේය. එතුමා තම අනුගාමිකයනට සෑම කල්හිම සූදානමින් හා භක්තියෙන් සිටින්නැයි දේශනා කළේය. එසේම එතුමා නිරයෙන් ගැලවීම සඳහා පසුතැවීම අත්‍යවශ්‍ය බව දේශනා කළ අතර තමුන්ව විශ්වාස කරන්නන් ට සදාතනික ජීවිතය (ජෝන් 3:16 -18) පොරොන්දු විය.
තම සභාවේ උපරිම අවධියේ දී යේසුස් වහන්සේ දහස් ගණන් වන විශාල පිරිසක් එක් කර ගත්තේය මූලිකව ඔවුන් ගලීලය හා පෙරියා (වර්තමාන ඊශ‍්‍රායෙල හා ජෝර්දාන) ප‍්‍රදේශ වලින් විය. එතුමාගේ ඇතැම් ප‍්‍රකට ඉගැන්වීම් කන්ද උඩ දේශනාවේ සඳහන් විය. එතුමාගේ ඉගැන්වීම් බොහෝ විට උපමා වලින් සමන්විත වූ අතර නාස්තිකාර පුත‍්‍රයාගේ උපමාව හා වපුරන්නාගේ උපමාව ඒ අතර වෙයි. ඔහුගේ ඉගැන්වීම් දෙවියන් හා සියලූ මිනිසුන් අරභයා දෙවියන්ගේ වැනි ආදරයක් හා කොන්දේසි විරහිත ආත්ම පරිත්‍යාගයක් උනන්දු කළේ ය. එම ඉගැන්වීම් අතර සේවා සහ නිහතමානීත්වය, පව් ක්ෂමා කර ගැනීම, ඇදහිල්ල, අනෙක් කම්මුලත් පෑම, මිතුරාට මෙන්ම සතුරාට ද පේ‍්‍රම කිරීම සහ නීතියේ සාරය පසුපස ගමන් කිරීමේ අවශ්‍යතාව ආදිය වේ.
යේසුස් වහන්සේ නිරන්තරයෙන් සමාජයෙන් බැහැර කළවුන් හමුවිය. ඔවුන් අතර අධිරාජ්‍යයේ නියෝගය පරිදි මුදල් බලයෙන් ලබාගැනීම නිසා සමාජයෙන් පිළිකුල් කරනු ලැබූ බදු එකතුකරන්නෝ ආදින් විය. ශාන්ත මැතිව් ද එවැන්නෙකි. ව්‍යාජ භක්තිකයෝ යේසුස් වහන්සේ දේවානුගාමියනට වඩා පවුකරන්නන් හමුවන්නේ යැයි චෝදනා කළ විට යේසුස් වහන්සේ වෙදැදුරෙක් අවශ්‍ය වන්නේ රෝගීන්ට විනා නීරෝගී පුද්ගලයනට නොවේ යැයි දේශනා කළ සේක (මැතිව් 9:9-13). ලූක් ට හා ජෝන් ට අනුව යේසුස් වහන්සේ සිය සභාව ඊශ‍්‍රායෙල ආගමේ වෙනත් ප‍්‍රභේදයක් අනුගමනය කළ සමේරියානුවන්ට ව්‍යාප්ත කිරීමට උත්සාහ කළේය. සාරාත්මක ශුභාරංචි වලට අනුව යේසුස් වහන්සේ තමුන්ගේ අපෝස්තුලූවරු තිදෙනෙක් වන පීටර්, ජෝන් සහ ජේම්ස් යාඥා සඳහා කඳු මුදුනකට රැගෙන ගිය අතර එහිදී අන්‍යරූපවේෂණය විය. එතුමාගේ මුහුණ හිරු මෙන් බැබලූණු අතර වස්ත‍්‍ර දීප්තිමත් සුදු පැහැයක් ගත්තේය. එලිජා සහ මෝසස් උන්වහන්සේ අසල සිටියෝය. දීප්තිමත් වලාකුලක් උන්වහන්සේ මත පිහිටි අතර අහසේ සිට නැගුනු හඬක් මේ මාගේ ආදරණීය පුත‍්‍රයායැයි ප‍්‍රකාශ කළේය. ශුභාරංචි වලට අනුව සිය සභාවේ අවසාන භාගයේදී යේසුස් වහන්සෙ තම අනුගාමිකයන්ට සිය මරණය හා උත්ථානය පිළිබඳ අනාගත වාක්‍ය පැවසූ සේක (මැතිව් 16:21 - 28).
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Jesus#Ministry
සමාජය
500px|thumb සමාජය වුකලි ස්ථිතික වුවක් නොව ගතික ප්‍රපංචයකි. බැලු බැල්මට සමාජය යනු පුද්ගල එකතුවකි. පුද්ගලයා ගෙන් තොරව සමාජයක් පිළිබඳව කථා කළ නොහැක. එහෙත් පුද්ගලයන් එකට එක්කාසු විමම සමාජයක් හඳුනා ගැනිමේ ලක්ෂණයක් නොවේ.එකට එකතු වි සිටන පුද්ගලයන් අතර එක්තරා ආකාරයකට ගොඩ නැගුණු සමිබන්ධතාවන්ගේ සංකලනයක් සමාජයක දැකිය හැකිය.එහිදි සමාජයක් කාලාන්තරයක් තිස්සේ පැවතිම සඳහා කරැණු කිපයක් අවශ්‍ය වේ.ඒ අතර පළමු වැන්න වන්නේ පරිසරයට අනුව පැවැත්ම රැක ගැනිමට හැකියාවක් තිබිමයි.මේ අතර ආහාර සපයා ගැනිමෙහි හැකියාවට වැදගත් තැනක් හිමිවෙයි. දෙවැන්න වන්නේ ප්‍රජනන ක්‍රියා වලියයි. සමාජයකට අවශ්‍ය සාමාජිකයන් හඳුන්වාදීම කිරිමේදි ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියක් අවශ්‍යය කෙරේ. එහිලා විවාහය හා පවුල වැදගත් වන අතර අඹු දරැවන්ගේ ආරක්ෂාව සපයා ගැනිමේ හැකියාව මේ යටතේදැක්විය හැකිය. තෙවැන්න ලෙස සංස්කෘතිය යන සාධකය හඳුනා ගත හැකිය. සංස්කෘතිය අවශ්‍යය වනුයේ මිනිසුනට පරමිපර‍වෙලින් පරමිපරාවට හුරැපුරැදු කරගත යුතු හැසිරිමි රටාවක් ධර්මතා පද්ධතියක් අවශ්‍යය නිසාය. දේශපාලන ස්වාධිනත්වය ද තවත් කරැණක් ලෙස දැක්විය හැකිය. මින් අදහස් කරන්නේ මිනිසුන් එකට එකකාසු වී සිටින නිෂ්චිත භූමි ප්‍රදේශයක් පිළිබදව පවතින්නා වු අධිකාරිමය බලයයි.
සමාජය ගොඩනැගීම පිළිබඳ වැදගත් වන මෙම මුලික කාරණා බලන විට පෙනී යන්නේ පුද්ගලයන් අතර වර්ධනය වන සමාජ සමිබන්ධතාවල එකතුවක් ලෙස සමාජය සැලකිය හැකි බවය. මෙම සමාජ සමිබන්ධතා අධ්‍යනය තුළින් සමාජය තේරැමි ගැනීමට පහසු වන බව පෙනේ.සමාජ සමිබන්ධතා යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න අවධානය යොමු කළ විට මිනිසුන් තම හැසිරිමේදී තමා අවට සිටින අන්‍යයන්ගේ හැසිරිමි රටාවන් කෙරේ සැලකිමත් වේ. එනමි පුද්ගල සමිබන්ධතා කරැණු දෙකක් ඔස්සේ හඳුනා ගත හැකිය.