cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
الأزمة المالية 2007-2008
මෙම අර්බුදය 2007 දී ආරම්භ වූයේ එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රථමික සුරැකුම් වෙළඳපොලේ අවප්‍රමාණය වීමත් සමඟ ය. එය 2008 සැප්තැම්බර් 15 වන දින ලේමන් බ්‍රදර්ස් ආයෝජන බැංකුවේ බිඳවැටීමත් සමඟ ජාත්‍යන්තර බැංකු අර්බුදයක් දක්වා වර්ධනය විය. ලෙමන් බ්‍රදර්ස් වැනි බැංකු විසින් අසීමාන්තික අවදානම් දැරීම නිසා ගෝලීය වශයෙන් මූල්‍යමය බලපෑම  ත්‍රව්ර  කිරීමට හේතු පාදක විය. ලෝක මූල්‍ය පද්ධතියේ බිඳවැටීමක් වැළැක්වීම සඳහා මූල්‍ය ආයතනවල දැවැන්ත ඇපදීම් සහ වෙනත් සහනදායී මූල්‍ය හා මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති යොදා ගන්නා ලදී. කෙසේවෙතත්, අර්බුදය ගෝලීය ආර්ථික පසුබෑමක් වූ මහා පසුබෑමෙන් පසුව විය. ආසියානු වෙලඳපොලවල් (චීනය, හොංකොං, ජපානය, ඉන්දියාව යනාදිය) එක්සත් ජනපදයේ උප ප්‍රමුඛ අර්බුදයෙන් පසු වහාම බලපෑමට ලක් වූ අතර අස්ථාවර විය. යුරෝව භාවිතා කරන යුරෝපීය රටවල බැංකු පද්ධතියේ අර්බුදයක් වූ යුරෝපීය ණය අර්බුදය පසුව අනුගමනය විය.
"එක්සත් ජනපදයේ මූල්‍ය ස්ථායිතාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම" සඳහා වූ අර්බුදයෙන් පසුව 2010 දී එක්සත් ජනපදයේ ඩොඩ්-ෆ්‍රෑන්ක් වෝල් වීදියේ ප්‍රතිසංස්කරණ හා පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත බලාත්මක කරන ලදී. බාසල් III ප්‍රාග්ධනය සහ ද්‍රවශීලතා ප්‍රමිතීන් ලොව පුරා රටවල් විසින් සම්මත කරන ලදී.
ත්‍රිකුණාමල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කය ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ පිහිටි දිස්ත්‍රික්කයකි. දිස්ත්‍රික්කයේ සම්පූර්ණ භූමි වර්ගප්‍රමාණය වර්ග කිමී 2,727 කි. සම්පූර්ණ ජනගහණය ( 2012 දි ) 378,182 ක් විය.
ඇනටෝලියානු විකර්ණය
thumb|ඇනටෝලියානු විකර්ණය තුර්කිය හරහා විකර්ණාත්මක ලෙසින් දිවෙන්නේ [[මධ්‍යධරණී මුහුද|මධ්‍යධරණී මුහුදෙහි ඊසාන දිග කෙළවරෙහි සිට  කළු මුහුදෙහි ගිනිකොණ දිග කෙළවර දක්වාය.]] ඇනටෝලියානු විකර්ණය යනු මධ්‍යධරණී මුහුදෙහි ඊසාන දිග කෙළවරෙහි සිට  කළු මුහුදෙහි ගිනිකොණ දිග කෙළවර දක්වා, මධ්‍යම සහ නැගෙනහිර තුර්කිය හරහා විකර්ණාත්මක ලෙසින් දිවෙන සෛද්ධාන්තික බෙදුම් රේඛාවක් වන අතර, තුර්කියෙහි දේශසීමාවන් තුල දිවෙන ඉහළ යුප්‍රටීස් ගංගාවෙහි ගමන් මගෙහි කොටසක් දළ වශයෙන් විනිවිද යයි.
ජෛවභූගෝලීය බාධකය
1971 වසරෙහිදී විකර්ණය පළමුවෙන් යෝජනා කලේ බ්‍රිතාන්‍ය උද්භිද විද්‍යාඥ පීටර් හැඩ්ලන්ඩ් ඩේවිස් විසිනි. ඔහු දුටුවේ විකර්ණයට බටහිරින් පැවති ශාක විශේෂයන් බොහෝමයක් එයින් නැගෙනහිරට වූ පෙදෙසෙහි නොවූ අතර, විකර්ණයට නැගෙනහිරින් වූ අනෙක්වා එයට බටහිරින් නොවූ බවත්ය. විශ්ලේෂණයට භාජනය වූ විශේෂයන් 550 අතුරින්, 135 ක් "නැගෙනහිර දිග" වූ අතර 228 ක් "බටහිර දිග" විය. කෙසේවෙතත්, ඩේවිස් විසින් විමසා බැලීමෙන් පසුව භෞතික, භූවිද්‍යාත්මක හෝ දේශගුණාත්මක වෙනස්කම් හෝ පස් වර්ගය අතර වෙනසක් හෝ වෙතින් මෙම සංසිද්ධිය සඳහා වගකිය යුතු බවට තීරණය කල නොහැකි විය. ශාකමය ශාක විවිධත්වයට ඇනටෝලියානු විකර්ණය විසින් බාධකයක් පමුණුවනවා හැරෙන්නට, ශාක විශේෂයන් හාර සියයක් පමණ මෙම විකර්ණයට ඒකදේශික වන අතර වෙනයම් කිසිම තැනක ඒවා දක්නට නොමැත.
thumb|[[සිවාස් සිට දකුණට වන්නට පිහිටි ජිප්සම් කඳු]] 1989 වසරෙහිදී, ටී. එචිම් සහ ඒ. ගුනේර් යන තුර්කි උද්භිද විද්‍යාඥයින් විසින් ෆ්ලෝරා ඔෆ් ටර්කි නමැති අධ්‍යයනය මගින් ශාක විශේෂයන්ගේ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ විස්තරාත්මක ලෙසින් පරික්ෂා කොට වෙළුම් අටක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. ඔවුන් ඉන්පසු නිගමනයකට එළඹුනේ විකර්ණය සත්‍ය වශයෙන් පැවතුනු අතර ශාක විශේෂයන්ගෙන් 33% ක් විකර්ණය නිසා කිසියම් ආකාරයක බලපෑමකට හසුවී ඇති බවයි. ඔවුන් ඊළඟට සලකා බැලුවේ සංසිද්ධියට හේතුකාරකවූ කාරණා කුමක්ද යන්නයි. විකර්ණය දෙපස උන්නතාංශයෙහි වෙනසක් දක්නට ලැබුණු අතර, බටහිර පෙදෙසට වූ භූමිය පහත් විය. තවද වෙනසක් වූයේ කාලගුණ විද්‍යාත්මක පෙදෙස් පිළිබඳවයි: බටහිර දෙසට වන්නට මධ්‍යධරණී දේශගුණයෙහි ශුෂ්ක සහ අර්ධ-ශුෂ්ක මාදිළියන් පැවති අතර නැගෙනහිර දෙසට වන්නට අර්ධ-ශුෂ්ක, උප-ආර්ද්‍ර සහ ආර්ද්‍ර මාදිළියන් පැවතුනි. විකර්ණයෙහි මධ්‍ය කොටසෙහි ජිප්සම් ව්‍යුහයක් පැවතුනු අතර, ශාක ව්‍යාප්තිය කෙරෙහි එහි බලපෑම පැහැදිලි නොවීය. ප්‍රදේශයෙහි පුරා-භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසයට වඩා විකර්ණයෙහි දෙපස පරිසරවිද්‍යාත්මක වෙනස්කම් සුවිශේෂතාවයක් දරන බව ඔවුහූ තීරණය කලහ.
ඉරාන-ඇනටෝලියානු ප්‍රදේශය යනු, මෑත පෙරදිග පෙදෙසෙහි සුවිශේෂී ජෛව-විවිධත්ව තැවි පොළක් වන අතර, ඇනටෝලියාව යනු යුරෝපියානු සහ තුර්කි-ඉරාන ශාක සංහතීන් පිළිබඳව සංක්‍රාන්ති ස්ථානයකි. අවසන් අයිස් යුගයෙහිදී දකුණු දිග අයිස් සීමාවට ඔබ්බෙන් තුර්කිය පිහිටා තිබූ අතර,, යුරෝපයෙහි ශාක සහ සතුන්ට භව්‍ය ග්ලැසියර නිස්සරණයක් ලෙසින්  ඇනටෝලියාව ක්‍රියාත්මක වූ බවක් සැලකිය හැකිවෙයි. පශ්චිම ප්ලයොස්ටොසීන යුගයෙහිදී මෙම ප්‍රදේශයෙහි මුහුදු මට්ටම වර්තමානයෙහි පවතිනවාට වඩා 130 මී (427 අඩි) තරම් වැඩි අගයයකින් පහළ මට්ටමක පැවති අතර, බොස්ෆරස් සහ මාර්මරා මුහුද අතර වරින්වර බිම් සේතු සැදුණි. වඩාත් මෑත අයිස් යුගය කෙළවරදී, ඇනටෝලියානු විකර්ණයට බටහිරින් නොනැසී ඉතිරි වූ ශාක වලට යුරෝපය වෙතට යළි පැතිරිය හැකි වූ අතර, නැගෙනහිර පැත්තෙහි වූ ඒවාට සිරියාව, ඉරාකය සහ මෑත පෙරදිග ප්‍රදේශ වලට පැතිරිය හැකි විය.
දෙපස පවතින උණුසුම් වියලි ගිම්හාන දේශගුණයෙහි නොනැසී පැවතිය නොහැකි විශේෂයන් සඳහා ටෝරස් කඳු විසින් සිසිල් තෙත්බර දේශගුණයක් සපයන අතර මේ නිසා නොනැසී ඉතිරි වීම සහ විශේෂප්‍රාප්තිය වෙත රුකුල් දෙන්නට ඇති අතර, මේ නිසාම වර්තමානයෙහි බොහෝ ඒකදේශික විශේෂයන් මෙහි දක්නට ඇත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:තුර්කියේ භූගෝල විද්‍යාව
සංදේශ කාව්‍යයන්
කෝට්ටේ යුගයේ බිහිවූ සංදේශ කාව්‍යයන් - පරෙවි සංදේශය, සැළලිහිණි සංදේශය, හංස සංදේශය, ගිරා සංදේශය, කෝකිල සංදේශය.
පරෙවි සංදේශය - කෝට්ටේ යුගයේ දී බිහි වූ මුල්ම සන්දේශ කාව්‍යය පරෙවි සන්දේශය යි. තොටගමුවේ ශ‍්‍රී රාහුල හිමියන් විසින් පරෙවි සන්දේශය ලියන ලදී.
රාහුල හිමියන් වැඩ සිටියේ තොටගමුවේ ය. නමුත් පරෙවියා පිටත් කර හරින්නේ එවකට අගනුවර ලෙස සැලකෙන ජයවර්ධනපුරයෙනුයි. පරෙවියා සංදේශය රැගෙන යන්නේ දෙවිනුවර උපුල්වන් දේවාලයට යි. මහ රජාණෝ හයවැනි පැරකුම්බා ය.
පැරකුම්බා රජුගේ කීර්තිය තේජස වර්ණනා කරයි. පද්‍ය 230 යි.
කෝකිල සංදේශය - සපුමල් කුමාරයා කතා නායකයා වේ. මෙය ඔහුට යැවෙන්න කි. කතුවරයා දෙවිනුවර ඉරුගල් කුලයට අයත් තිලක පිරුවන් හිමි ය.
දෙවිනුවර සිට යාපා පටුන දක්වා මග විස්තර කෙරෙන මෙය දීර්ඝත ම සිංහල සංදේශය යි.
ගිරා සංදේශය - හයවන පැරකුම්බා රජතුමා සහ ලංකාද්විපය සතුරු,රෝග යක්ෂ බියෙන් ආරක්ෂාකොට දෙන මෙන් නාථ දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා මෙය රචනා වෙයි.
හංස සංදේශය - හංස සන්දේශයේ කතුවරයා අඥාතය. ගිරාවට පිළිතුරු වශයෙන් හංසයා දූත ගමනෙහි යෙදවූ බව පෙනේ. මෙහි කවි 204 කි.
VI වන පැරකුම්බා රජතුමන් සතුරු කරදර වලින් ආරක්ෂා කර දෙන ලෙස උපුල්වන්, කඳකුමරු, සමන්, විභීෂණ යන දෙවිවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නැයි වනරතන හිමියන්ගෙන් ඉල්ලීම සංදේශයේ අරමුණ වේ.
සැළලිහිණි සංදේශය - තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් රචනා කළ සැලළිහිණි සංදේශ කාව්‍යයෙහි විභීෂණ හඳුන්වනු ලැබ ඇත්තේ දෙවියකු ලෙසට යි.
උලකුඩය යුවලට පුත් රුවනක් නොවූයෙන් නැණ ගුණ තෙද යුත් පුත් රුවනක් ලබා දෙන ලෙස අයදිමින් සැළලිහිණි සංදේශය ලියැවිණ.
රාහුල හිමි මෙවර තම අස්න ඉදිරිපත් කරනුයේ කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන් වෙතය.
සැළලිහිණියා කැලණියේ විභීෂණ දෙවියන් වෙත යැවෙයි.
ලියැවුණු සංදේශ කාව්‍ය අතරින් වඩාත්ම ශබ්ද ධ්වනියෙන් පරිපූර්ණතම කාව්‍ය ය හැටියට සැළලිහිණිය සැලකේ.
මහජනපද
මහා ජනපද යනු ප්‍රායෝගික වශයෙන් “ බලවත් රාජධානි” වේ. (මහා, බලවත් සහ ජනපද, උපහාරයේ පියසටහන්, රට) බෞද්ධ අංගුත්තර නිකාය වැනි පුරාණ ග්‍රන්ථයන්හි (IP 213;IV පිටු 252, 256, 261) මහා රාජධානි දහසය සම්බන්ධයෙන් සහ ( සෝලා මහා ජනපද) ඉන්දියාවේ බෞද්ධ ආගම ඇති විමට පෙර ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ උතුර/ වයඹ ප්‍රාදේශයන්හි සශ්රීදකව දියුණූවෙමින් විකාශය වූ ප්‍රදේශ වූ සමූහාණ්ඩුව පිළීබද නිතර සදහන් වේ.
සමස්ත විග්‍රහය
පුරාණ ඉන්දියාවේ දේශපාලන සංයුතිය ජන නමින් හැදින්වූ අර්ධ එඩේර ගෝත්‍රික ඒකක වලින් ආරම්භ වූ බැව් පෙනේ. මුල් වේද ග්රජන්තයන්හි අර්ධ එ‍ඩේර ගෝත්‍රික ප්‍රාන්තයන්හි ඔවුනොවුන් අතර හා ආර්ය නොවන ගෝත්‍රිකයින් සමග එළදෙනුන් බැටළුවන් හා සශ්‍රීක තණබිම් සදහා කලහ කරමින් ජීවත් වූ ජන හෙවත් ආර්යයන්ගේ ගොත්‍රිකයින් පිළිබද සදහන් වේ. මෙම මුල් කාලීන වේද ජන කොටස් පසුව එකට එකතු වීමෙන් වීරත්වය පාදක වූ වකවානුව තුල ජනපද බවට පත් විය.
ජනපද යන්නෙහි ප්‍රායෝගික අදහස වනුයේ ගෝත්‍රිකයින් ගෙන් පැවති යන්නයි. මුල කාලයේදී ජන ගොත්‍රිකයින් විසින් පදිංචි වීම සදහා ඉඩම් තෝරා ගැනීමෙන් ජනපද ඇති විය. මෙසේ ඉඩම් වල පදිංචි වීමේ ක්‍රියාවලියේ අවසානය බුදුරජානන් වහන්සේට සහ පනිනිට පෙර සිදු විය. බුදුරජානන් වහන්සේ පහල වීමට පෙර ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ වයඹ දිග ප්‍රදේශය ජනපද කීපයකට බෙදා වෙන් කර තිබූ අතර ඒවා එකින් එක මායිම් වලින් වෙන් විය. පනිනි ජන පදය යන්න රට වශයෙන් ගැනෙන අතර ජනපදින් යන්න රට වැසියා වශයෙන් ගැනේ. ගොත්‍රිකයින් හො ජන වශයෙන් ගැනෙන කොටස් පදිංචි වීමෙන් පසු ජන පද වලට නම් තබන ලදී. BCE 600 පමණ වන විට මෙම ජනපද බොහොමයක් තවදුරටත් වඩා විශාල දේශපාලන ප්‍රදේශ වලට පත් වූයේ ඉඩම් අත් කර ගැනීමෙන් වූ අතර මෙය නිරායාසයෙන්ම රාජධානිය ඇති වී ඒ බැව් බෞද්ධ සංස්කෘතියෙහි මහා ජනපද හෙවත් බලවත් ජාතීන් ලෙස හැදින්වේ. (සංස්කෘත: මහා ජනපද = බලවත් රට)
බුදුරජාණන් වහන්සේ පහල වීමට පෙර බලවත් ජාතීන් දහසයක් වූ බව (සොලොස් මහා ජන පද) බෞද්ධ හා අනෙකුත් ග්‍රන්ත වල සදහන් කරයි. ඔවුහු මගධ ජන පදය ගැන හැර අනෙකුත් ජනපද ගැන සදහනක් නොකරති. බෞද්ධ අංගුත්තර නිකායේ කීප අවස්ථාවක සොලොස් මහා ජනපද ගැන සදහන් වේ.
තවත් බෞද්ධ ග්‍රන්තයක් වන දීඝ නිකාය පළමු මහා ජනපද දොලස ගැන පමණක් සදහන් කරන අතර ඉහත ලේඛණයේ අන්තීමට සදහන් ජනපද සතර අත් හැර ඇත. (දීඝ නිකාය. II වෙලුම 200 පිටුව).
බුදු සමයේ වූ තවත් ග්‍රන්ථයක් වූ චුල්ල නිද්දේස ඉහත ලේඛනයට කාලිංග ජනපදය එකතු කරන අතර ගාන්ධාර වෙනුවට යෝනා එකතු කර ඇත. ඒ අනුව කම්බොජ හා යෝනා උත්තර පථ කාල සීමාවේ සිට ඇති එකම මහා ජනපදයේ ලෙස කාම්බොජ හා යෝන දක්වයි.
ජෛන භාග්වාති සුත්‍රයෙහි මහාජනපද 16 පිළිබදව තරමක් වෙනස්ව සදහන් වේ. එනම් අංග, බංග (වංග), මගධ, මලය, මාලාවක, අක්චා, වක්චා, කොච්චා (කච්චා), පාධ, ලාධ (ලාට), බජ්ජි (වජ්ජි), මොලි (මල්ල), කාසි, කෝසල, අමාහ, සම්මුට්ටාර, වශයෙනි. භාග්වතී කතෘ වරයා මධ්ය දේශයේ, ඈත පෙර දිග හා දකුණු ප්‍රදේශයන්හි රටවල් කෙරෙහි අවධානය යොමු කර ඇති බව පෙනේ. උත්තරපාත, ප්‍රදේශයේ කාම්බොජ හා ගන්ධාර වැනි ජාතීන් ඔහු විසින් අත් හැර ඇත. වැඩිපුර දීර්ඝ කර ඇති භාග්වතී සීමාව හා උත්තරපාත ප්‍රදේශයේ සියලුම රටවල් අත්හැරීමෙන් පෙනී යන්නේ භාග්වතී ලේඛණ‍ය පසුව බිහි වූ වක් බවත් හේතුවෙන් අඩුවෙන් විශ්වාසයක් තැබිය හැකි බවත්ය. ( පුරාණ ඉන්දියාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය 1996 86 පිටුව ; ඉන්දියානු ජනතාවගේ ඉතිහාසය හා සංස්කෘතිය, Age of Imperial Unity p 15-16)
අංග ජනපදය
අංග වැසියන් ගැන මුලින්ම පැහැදිලිව සඳහන් වන්නේ අතර්වන් වේදයේයි. මලධ වැසියන්, ගාන්ධාරි වැසියන් හා මුජාවා වැසියන් මෙන් නොවටිනා මිනිසුන් ලෙස එහි අංග ජනපද වැසියන් දක්වා ඇත. ජෛන ප්‍රජනනයේ, අංගවරුන් හා වංගවරුන් ආර්යය මනුෂ්‍යයන්ගේ මුල්ම කණ්ඩායමට අයත් වූවන් සේ වර්ග කරයි. මහා භාරතයට අනුව අංග ජනපදය පිහිටා තිබුණේ දළ වශයෙන් බගාපු, බිහාරයේ මොන්ගිර් සහ බෙන්ගාලයේ ඇතැම් ප්‍ර‍දේශ වලය. චම්පා නදිය මගධයේ බටහිර මායිමේත්, අංග ජනපදයෙන් නැගෙනහිර මායිමත් වෙන්කරන ලදී. අංගයෙහි උතුරු මායිම වූයේ ද ගංගා නදියයි. කලින් මාලිනි ලෙස හඳුන්වන ලද එහි අගනගරය වන චම්පා,චම්පා නදිය හා ගංගා නදිය හමුවන ස්ථානයට නුදුරින් ගංගා නදියේ දකුණු ඉවුරේ පිහිටා තිබුණි. එය ආදි කාලීන ඉන්දියාවේ තිබූ ශක්තිමත් ම හා ප්‍රධාන නගර හයෙන් එකක් විය. එය වෙළඳ හා වානිජ කටයුතු සඳහා ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වු අතර එහි වෙළෙන්දන් ඈත පිහිටි ස්වර්ණභූමියට යාත්‍රා කරන ලදී. බිම්බිසාර රාජ්‍යය යටතේ අංග ජනපදය ද මගධ රාජ්‍යයේ කොටසක් බවට පත් විය.
ගාන්ධාර දේශය
උතුරු දිග පකිස්ථානයේ හා නැගෙනහිර ඇෆගනිස්ථානයේ පිහිටා තිබුනේ පෞරාණික රාජධානිය ගාන්ධාර නම් විය. ගාන්ධාර රාජධානිය ප්‍රධාන වශයෙන් පිහිටා තිබු පෙෂාවර් නිම්නය, පොටෝ හර් සානුව සහ කාබුන් නදිය කේන්ද්‍රගත කරගෙනය. එහි ප්‍රධාන නගර වුයේ පුරුෂපුරය (පුරුෂයන්ගේ නගරය) නූතන පෙෂාවර් නගරය හා තක්ෂිලාවයි.
ගාන්ධාර රාජධානිය ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමු ශතවර්ෂයේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ එකොළොස් වන සියවස දක්වා අඛණ්ඩව පැවැතුණි. ක්‍රිස්තුවර්ෂ පළමු සියවසේ සිට පස්වන සියවස දක්වා වූ කාලය තුළ ගාන්ධාර රාජධානිය එහි උපරිමයට ලඟා විය. ඒ සඳහා දායක වු පාලකයා වුයේ බෞද්ධ රජෙකු වූ කුෂාන් ය.
දසවන හා එකො‍ළොස්වන ශතවර්ෂයන්හි එහි පාලනය මුස්ලිම් භක්තික අධිරාජයන් අතට  පත් වීමට ප්‍රථම එහි පාලනය හින්දු භක්තිකයන් වූ ෂහි වරුන් අත විය. ෂහිවරු මෙය ඉතිහාස කතෘ අල් - බියිරුනි විසින් හින්දු පාලකයන් හැඳින්වීමට යොදා ගන්නා ලදී. ගසන්හි මහමුද් එහි පාලනය ක්‍රිස්තුවර්ෂ 1021 දී අත්පත් කරගත් පසු, ගාන්ධාර යන නාමය භාවිතයෙන් ඉවත්විය. මෝගල් යුගයේ දී එම ප්‍රාදේශිකය ලාහෝර් සිට හෝ කාබුල් සිට පාලනය කෙරිණි. එම කාලයේ දී ගාන්ධාර ප්‍රදේශය කාබුල් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් විය.
චේති රාජධානිය
චෙඩ් රාජධානිය යනු මුල් කාලයේ පෞරාව රජවරුන් විසින් ද පසුකාලීනව යදව් රජවරුන් විසින් ද පාලනය කරන ලද මධ්‍ය හා බටහිර ඉන්දීය රාජධානි වලින් එකකි. එය දල වශයෙන් මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ වන බුන්දල් කාන්ද්හි සිට යමුනා නදියේ දකුණු  ප්‍රදේශය  දක්වාත්, බෙත්වා හෙවත් වෙන්රාමකී නදිය ඔස්සේත් පැතිරි පවතී. මෙම චෙඩ් රාජ්‍යය පාලනය කරන ලද්දේ මගධයෙහි ජානිසන්ධගේ මිතුරකු වන සිසුපාල හා කුරු දේශයේ දුර්වෝධක යන ‍රජවරුන් විසිනි. ඔහු ඔහුගේම මයිලනුවන්ග් පුත්‍රයෙකු වූ වාසුදේව ක්‍රිෂණන්ගේ එදිරිවාදියෙක් විය. යුධිස්ථිර නම් වූ පාණ්ඩය රජුගේ රජසුව බිලි පුජාවේ දී, වාසුදේව ක්‍රිෂ්ණන් විසින් සිසුපාලයන් මරණයට පත්කරන ලදි. හීමගේ භාරයාව චෙඩ් රාජ්‍යයේ වැසියෙකි. චෙඩ් හි අගනුවර ලෙස සඳහන් වනුයේ සුක්කිමතී නම් වූ නගරයයි. කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයේ දී කැපී පෙනන චෙඩ් ශුරයන් සේ ධාමපොරෂ, සිසුපාල, දෘෂ්ඨයකේතු, සුකේතු, සරභ, භීමගේ බිරිඳ, කකුලේ බිරිඳ, කරෙනුමති  හා දෘෂ්ටකේතුගේ පුතුන් යන අය ඇතුලත් ය. අනෙකුත් ප්‍රසිද්ධ චෙඩ් වැසියන්   ලෙස උපරිචාර වාසු රජු, ඔහුගෙ දරුවන්, සුවානු රජු, සහජ රජු යන අය වේ.
කාම්බෝජවරු
සංස්කෘත සහ පාලි ග්‍රන්ථවල සඳහන් පරිදි කාම්බෝජවරු යකඩ යුගයේ ඉන්දියාවේ විසු ක්ෂත්‍රීය ගෝත්‍රිකයෝය.ගෝත්‍රිකයින් හෝ රාජධානියක් ලෙස කාම්බෝජවරු (Vamsa Brahaman)  පිළිබඳව මහා භාරතයේ වේදාංග සාහිත්‍යයෙහි ද සඳහන් වේ.
නාට්‍ය රචක
නාට්‍යක් යනු කෙනෙකු හෝ කණ්ඩයමක් වඉසින් කරනු ලබන අනුකරණයයි. නමුත් මෙම නාට්ය ලිවෙඑමට සිටින්නේ
මහජනපද
කාම්බෝජවරු
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය සහ ඉන්දියානු ප්‍රාග් - තුජනා යුගය තුළ කාම්බෝජ වැසියන් ගුජරාත් ප්‍රදේශ‍යටත් ඉන්දියාවටත්, ශ්‍රී ලංකාවටත් පසුව දෙවැනි සහ පස්වැනි ශතවර්ෂ වලදි බෙංගාලය සහ කාම්‍බෝජයටත් සංක්‍රමණය විය. දහවන ශතවර්ෂය තුළ දී ඔවුන් විසින් මධ්‍යම ඉන්දියාවේ සහ උතුරු බටහිර බෙංගාල ප්‍රදේශවල තම ප්‍රතිපත්ති ස්ථානගත කරන ලදී.
නාට්‍ය රචක
එක් පුද්ගලයෙකි. ඔහුට කියන්නේ නාට්ය රචකයා කියලයි ‍. නාට්යක් ලස්සන වාන්නෙ රචකයගේ දක්ශ භාවය නිසාය කොටින්ම කියතොත් නට්යක් ලස්සන වන්නේ නාට්ය රචකයාගේ දක්ශ භාවය නිසාය
මහජනපද
කාම්බෝජවරු
කාම්බෝජ ගෝත්‍රය උසස් පංජානි ගෝත්‍රිකයන්ගෙන්, සියනා - පෝස් ගෝත්‍රිකයන්ගෙන් හා ඇෆ්ගනිස්ථානු නුරිස්ටන් පළාත් ජනයාගෙනුත් පැවතෙන බවටද විශ්වාස පවතියි.
වජ්ජි හෝ විරිජි
ප්‍රවර්ගය:සොළොස් මහා ජනපද ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය
නිෂ්පාදන හැකියාව, ආවස්ථික පිරිවැය හා කාර්යක්ෂමතාව
විවිධ ආර්ථිකයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන පොදු ගැටළු (මූලික ආර්ථික ප්‍රශ්න)
thumb|right
මෙම ගැටව විසදීමේ විශ්ලේශණ උපකරණයක් වශයෙන් නිෂ්පාදන හැකියා මායිම් වක්‍රය භාවිතා කළ හැක. ආර්ථිකයකට නිපදවිය හැක්කේ භාණ්ඩ වර්ග දෙකක් පමණක් යැයි සිතුවහොත් නිෂ්පාදන හැකියා මායිම් වක්‍රය වගුවක් හෝ ප්‍රස්ථාරයක් විය හැක. එමගින් භාණ්ඩ වර්ග දෙකක් නිපදවිය හැකි විවිධ ප්‍රමාණයන් නිරූපණය වේ. දියුණු තාක්ෂණය මගින් ඵලදායිතාවය අඩු කිරීමෙන් හෝ භූමිය, ශ්‍රමය, ප්‍රාග්ධනය ආදී සම්පත් සම්භාරය වැඩිකිරීම හෝ නිස්පාදන හැකියාව වර්ධනය කර ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රස්ථාරයේ A ලක්ෂ්‍ය සලකා බලමු. මෙහි නිෂ්පාදනය කාර්යක්ෂමව සිදු වන්නේ නම් ආහාර FA ප්‍රමාණයක්ද පරිගණක CA ප්‍රමාණයක් ද නිපදවිය හැකියි. එලෙසම B ලක්ෂ්‍යයට අදාළ ආහාර FB ප්‍රමාණයක් ද පරිගණක CB ප්‍රමාණයක් ද නිපද විය හැකිය. මෙම සෑම ලක්ෂ්‍යයක්ම ආර්ථිකයේ උපරිම නිෂ්පාදන හැකියාව නිරූපණය කරයි. එක් භාණ්ඩයක උපරිම නිමවුමත් එම අවස්ථාවේදී අනෙක් භාණ්ඩයෙන් කළ හැකි උපරිම නිමවුමක් මෙමගින් නිරූපණය කරයි.
හිඟකම මගින් නිරූපණ්‍ය කරන්නේ මිනිසුන්ට ලබාගැනීමට අවශ්‍ය වුවත් සමස්ථ වශයෙන් නිෂ්පාදන හැකියා මායිම් වකුය මත එය ලබ‍ගැනීමට නොහැකි වීමය. එනම් නිෂ්පාදන හැකියා මායිම් වක්‍රයේ එලියෙන් පිහිටන ලක්ෂ්‍යයක් මගින් හිඟකම නිරූපණය වේ. එක් භාන්ඩයක නිස්පාදනය වැඩි කිරීමෙහ්දී අනෙක් භාණ්ඩයේ නිස්පාදනය කැප කිරීමට සිදු වේ. එනම් ප්‍රතිලෝම සම්බන්ධතාවයක් පවතී. එයට හේතුව එක් භාණ්ඩයක නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය අනෙක් භාණ්ඩය නිෂ්පාදනය අඩු කිරීමෙන් ලබාගත යුතුවීමයි. වක්‍රයේ කිසියම් ලක්ෂයයක බෑවුමක් භාණ්ඩ දෙක අතර එකිනෙකා හුවමාරු කර ගත යුතු ප්‍රමාණය පෙන්නුම් කරයි. මින් මැන දක්වන්නේ කිසියම් භාණ්ඩයකින් අමතර එක් ඒකකයකින් නිපදවීමේදි අනෙක් භාණ්ඩයෙන් කැප කිරීමට සිදුවන ප්‍රමාණයයි. වෙනත් විධියකින් ප්‍රකාශ කළහොත් මෙමගින් මැන දක්වන්නේ ආවස්ථික පිරිවැයයි. හිඟකම හා තේරීම අතර පවතින මූලික සම්බන්ධතාවය ලෙසද ආවස්ථික පිරිවැය හැදින්විය හැකිය. නිෂ්පාදන හැකියා මායිම මත හිඟකම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ වක්‍රය මත කිසියම් භාණ්ඩයකින් එක් ඒකකයක් වැඩිපුර තෝරාගැනීමේදි අනෙක් භාණ්ඩයේ යම්කිසි ප්‍රමානයක් අහිමිවීමයි. මෙය අදාළ ආර්ථිකයක් තුළ තවමත් වක්‍රය මත ඉහළට හෝ පහලට ගමන් කිරීම තේරීමක් වශයෙන් හදුන්වයි.
විග්‍රයේදී, වක්‍රය මත පවතින සෑම ලක්ෂණයක්ම උපරිම කාර්යක්ෂමතාවයක් නිරූපණය කරයි. එනම් දෙන ලද යෙදවුම් වලින් උපරිම නිපැවුමක් ලබාගෙන ඇති බවයි. චක්‍රය ඇතුළත පවතින A ලක්ෂණය නිෂ්පාදනය කළ හැකි වුවුත් එමගින් අකාර්යක්ෂම නිෂ්පාදනයක් නිරූපණය කරයි. මෙහිදී එම ලක්ෂණය වක්‍රය මතට ගෙන ඒමෙන් හෝ ඉදිරියට තල්ලුකිරීමෙන් එක් භාන්ඩයක හෝ භාන්ඩ දෙකේම නිෂ්පාදනය වැඩි කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස මෙවැනි අකාර්යක්ෂමතා ඇති වන්නේ විරැකියා තත්ත්වයකදී, ආර්ථික පසුබැස්මකදී හෝ ව්‍යාපාර වක්‍ර අවස්ථාවකදීය. නිෂ්පාදන හැකියා මායිම මත ලක්ෂ්‍යණයක කටයුතු කළත් සම්පුර්ණයෙන්ම තෘප්තිමත් විය නොහැකි පාරිභෝගිකයන්ට අවශ්‍ය භාණ්ඩ සංයෝගයක් එමගින් නිරූපණය නොවන්නේ නම්ය. ඉහත සදහන් කරන ලද පොදු මූලික ආර්ථික ප්‍රශ්න වලට අදාළව එම ප්‍රතිපත්ති වලට අදාළ වඩා ප්‍රයෝගික ආර්ථික විද්‍යාව සලකා බලා ආර්ථික කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු කළ හැක්කේ කෙසේ ද යන්න තීරණය කළ හැක.හිඟකමේ යථා ස්වරූපය අවබෝධ කර ගනිමින් සම්පත් වලින් උපරිම ප්‍රයෝජන ලබාගැනීමට සාමාජීය සංවිධානය කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න විස්තර කර ඇත්තේ ආර්ථික විද්‍යාවේ සාරය ලෙසය. මෙමගින් අද්වීතිය දායකත්වයක් ලබාගත හැක.
Reference: http://en.wikipedia.org/wiki/Economics#Production_possibilities.2C_opportunity_cost.2C_and_efficiency
අයිචි (බහුරුත්හරණය)
අයිචි ප්‍රාන්තය, ජපානයේ ප්‍රාන්තයකි.
අයිචි යන්න පහත දෑ සඳහා ද භාවිතා වේ:
ප්ර්හාරක ගුවන් යානා පරම්පරාව 4.5 (1990- 2000)
ප්රpහාරක ගුවන් යානා පරම්පරාව 4.5 (1990- 2000)
Eurofighter Typhoon
Sukhoi Su-30MKI 'Flanker'
Dassault Rafale
F/A-18E Super Hornet
මෙම අර්ධ පරම්පරාව ප්ර බන්ධ කොට ඇත්තේ තෙවන හා හතරවන පරම්පරාවල් වල දියුණුව හා සැසඳීමේ දී වායු ගතිකමය තාක්ෂණයන්හි සාපේක්ෂ ඇණ හිටීමකට ලක් වූ අන්තර් කාල පරාසය විස්තර කිරීමටයි. එහෙත් ගුවන් ඉලෙක්ට්රොූනික විද්යාපවේ හා වෙනත් අදාල තාක්ෂණයන්හි විශිෂ්ට සොයා ගැනීම් මෙකල සිදු විය. එයට ප්ර්ධාන හේතුව 80 හා 90 දශකවල ක්ෂුද්රන චිපයන්ගේ හා අර්ධ සන්නායක තාක්ෂණයේ දියුණුවයි. මෙම සංයෝජනය සම්පාදකයන්ට නවීකරණය කළ හතරවන පරම්පරාවේ සැලසුම් ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ ලබා දුනි. එහි දී පවතින ගුවන් රාමු මත හෝ අතීත ගුවන් රාමුවල යළි සකස් කිරීම මත පාදකව එහෙත් ගුවන් ඉලෙක්ට්රොවනික තාක්ෂණයේ හා රේඩාර් තාක්ෂණයේ දියුණුව සහිතව එමෙන්ම සිව්වන පරම්පරාවේ රහස් සැලසුම් මඟින් උගත් පාඩම් ද යොදා ගෙන පස් වන පරම්පරාවේ ප්රනහාරකයන් සඳහා පසුව නුවණින් සලකා බැලිය හැකි පරිදි නිර්මාණය කෙරේ. ප්රපධාන උදාහරණයක් නම් F/A-18E/F Super Hornet, හා 70 දශකය මත පාදකව සැලසුම් කළ F/A-18 Hornet බාහිර ස්වරූපය පෙර පරිදිම පවතිද්දී super hornet හි ලක්ෂණවල ගුවන් යානා ඉලෙක්ට්රොමනික තාක්ෂණයේ වැඩි දියුණු කිරීම් සිදු වූ අතර වීදුරු නියමු කුටියක් (ප්රටබවයට 90%ක් සමාන වේ.) ඝන තත්වයේ AESA ස්ථාවර රේඩාර් ඇන්ටනාව, නව එංජින් බර අඩු කිරීම සඳහා සංඝටක මූලද්රවව්යAයන්හි ව්යුරහමය භාවිතය, රේඩාර් සලකුණ අවම කිරීමට මද වශයෙන් නවීකරණය කළ හැඩය ඒ අතර වේ. තවත් එකක් නම් F-15E Strike Eagle, සීතල යුධ සමයේ භූමි ප්රරහාරකයක් වූ සවි ගැන්වු ගුවන් රාමුවක්, වැඩි දියුණු කළ එංජින්, නියමු වීදුරු කුටි හා නූතන භෞම අනුගාමී යාත්රාන හා ඉලක්ක පද්ධති අඩංගු වූ F-15 Eagle ද ගත හැක. 4.5 පරම්පරාවේ Super Hornet, Strike Eagle, Rafale පමණක් යුධ කටයුතු සඳහා යොදා ගනු දක්නට ලැබේ. හඳුනන ගුවන් යානාවන් •	 ප්රංයශය o	Dassault Rafale •	ඉන්දියාව o	HAL Tejas •	ජපානය/ එක්සත් ජනපදය o	Mitsubishi F-2 •	 මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව o	Chengdu J-10 o	Shenyang J-11B 'Flanker' •	 මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව / පකිස්ථානය o	JF-17 Thunder •	 රුසියාව o	Mikoyan MiG-33/35 'Fulcrum' o	Sukhoi Su-30/35/37 'Flanker' o	Sukhoi Su-32/34 'Fullback' •	 රුසියාව/ ඉන්දියාව o	Su-30MKI 'Flanker' •	 රුසියාව/ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව o	Su-30MKK 'Flanker' •	 ස්වීඩනය o	Saab JAS 39 Gripen •	 එක්සත් රාජධානිය/ ජර්මනිය/ඉතාලිය/ ස්පාඤ්ඤය o	Eurofighter Typhoon •	 එක්සත් ජනපදය o	Boeing F-15E Strike Eagle සහ සියළු පසුකාලීන ව්යුපත්පන්නයන් o	General Dynamics / Lockheed Martin F-16C/D Block 50/52 සහ සියළු පසුකාලීන ව්යුyත්පන්නයන් o	Boeing F/A-18E/F Super Hornet
සංයෝජන
සමායුක්ත ගණිතයේ දී සංයෝජනයක් යනු අනන්‍ය ප්‍රමාණවල පටිපාටිගත නොවූ (අපටිපාටිගත) කුලකයකි. (පටිපාටිගත එකතුවක් සංස්කරණයක් නම් වේ) සියලු අනන්‍ය අවයව ඇතුළත් කුලක S හි අවයව ඇතුළත් උප කුලකයකි. සංයෝජනයක අවයවවල අනුපිළිවෙල වැදගත් නොවේ. (සමාන අවයව එකිනෙකට වෙනස් පිළිවෙලට සකස් කර ඇති ලැයිස්තු දෙකක් එකම සංයෝජනයක් ලෙස සැලකේ) තවද සංයෝජනයක අවයව පුනරාවර්තනය විය නොහැක. (එනම් ඕනෑම අවයවයක් අනන්‍ය එක් වරක් පමණක් සඳහා වේ.) මෙය පුනරාවර්තනයකින්/ ප්‍රතිස්ථාපනයකින් තොරව ලිවීම යැයි කියනු ලැබේ. මීට හේතුව සංයෝජන ඒවා තුළ අඩංගු අවයව අනුව අර්ථ දක්වනු ලැබීමයි. එබැවින් (1,1,2) යන කුලකයක (2,1,1) යන කුලකයන් එකම සංයෝජනයකි. උදාහරණයක් ලෙස කාඩ් 52 ක කාඩ් කුට්ටමකින් ඕනෑම කාඩ් 5ක් වලංගු සංයෝජනයක් සෑදීමට යොදා ගත හැකිය. කාඩ්වල අනුපිළිවෙල වැදගත් නොවන අතර කාඩ් පුනරාවර්තනය විය නොහැකිය. k- සංයෝජනයක් (නැතහොත් k- උපකුලකයක්) යනු අවයව k- ප්‍රමාණයක් ඇති උප කුලකයකි. අවයව n ප්‍රමාණයක් ඇති S කුලකයකින් (ප්‍රමාණය n වේ) තැනිය හැකි k- සංයෝජන (එක එකක ප්‍රමාණය k- වේ) සංඛ්‍යාව ද්වි පද සංගුණකයෙන් ලබා ගත හැකිය. (මෙය තේරුම් ශ්‍රිතය ලෙස ද හැඳින්වේ) ගොනුව:1061-1.jpg
මෙහි n යනු අපට තෝරාගැනීමට දී ඇති වස්තු සමූහයේ විශාලත්වයයි. k- යනු අප තෝරාගත යුතු වස්තු සංඛ්‍යාවයි. n! මඟින් සංඛ්‍යාත්මක අගය ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස කාඩ් 52 සම්මත කාඩ් කුට්ටමක් යොදා ගෙන තැනිය හැකි කාඩ් පහේ අත් ගණන පහත පරිදි ගණනය කළ හැකිය. ගොනුව:1061-2.jpg
පුනරාවර්තන සහිතව සංයෝජන ගණන පහත ලෙස ගණනය කළ හැකිය.
ගොනුව:1061-3.jpg උදාහරණයක් ලෙස කිසියම් ඇණවුම් පතක ඔබට තෝරාගත හැකි ඩෝනට් වර්ග 10 ක් තිබේ නම් ඔබට ඩෝනට් තුනක් අවශ්‍ය නම් (10 + 3 − 1)! / 3!(10 − 1)! = 220 සමීකරණයට අනුව ඔබට තෝරා ගැනීම් කළ හැකි ක්‍රම 220ක් පවතී. (බහු කුලක බලන්න) සංයෝජනයක් යනු කුලක විභාගයේ විශේෂ අවස්ථාවකි. වඩාත් නිවැරදිව කියතොත් මෙහිදී සිදු වන්නේ කුලකයක් k- සහ n − k ප්‍රමාණයේ කුලක දෙකකට වෙන් කිරීමකි. n ඉතා විශාල වූ විට ඉහත ක්‍රම මඟින් n! ගණනය කිරීම ප්‍රායෝගික නොවන බැවින් ඒ සඳහා පහත ඇල්ගොරිතමය යොදාගත හැක. ගොනුව:1061-4.jpg
උදා -
ගොනුව:1061-5.jpg
k යොදා ගත් විට ලැබෙන අගයටම සමාන අගයක් n − k  යොදාගත් විට ද ලැබෙන බැවින් k,  n ගෙන් අර්ධයකට වඩා විශාල වන විට ගණනය සඳහා k වෙනුවට n − k යොදා ගැනීම වඩා පහසු විය හැක.
සටහන්
{|
Combination
උෂ්ණත්වය
විවිධ වූ උෂ්ණත්ව පරිමාණවලින් ක්‍රමාංකිත උෂ්ණත්වමාන මඟින් උෂ්ණත්වය මනිනු ලැබේ. ලෝකයේ බොහෝ රටවල (එක්සත් ජනපදය, ජැමෙයිකාව හා තවත් රටවල් කිහිපයක් හැර) බහුලව උෂ්ණත්ව මැනීම සදහා සෙල්සියස් පරිමාණය භාවිතා කරයි. විද්‍යාත්මක ලෝකයේ දී (එක්සත් ජනපදය ඇතුළත්ව) සෙල්සියස් පරිමාණය භාවිතයෙන් උෂ්ණත්වය මනින අතර තාපගතික උෂ්ණත්වය කෙල්වින් පරිමාණය භාවිතයෙන් මනිනු ලබයි. මෙහිදී සෙල්සියස් උෂ්ණත්වය කෙල්වින් උෂ්ණත්වය මගින් ගත් කළ oK = -273.150C හෝ නිරපේක්ෂ ශූන්‍ය වේ. එක්සත් ජනපදයේ උසස් තාක්ෂණික ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රවල ද සෙල්සියස් හා කෙල්වින් පරිමාණ යොදා ගැනේ. කෙසේ නමුත් එක්සත් ජනපදය යනු තවමත් බහුතරයක් ගෘහස්ත ජනතාව, කර්මාන්ත හා කාළගුණික කටයුතු හා රජය විසින් ෆැරන්හයිට් අංශක උෂ්ණත්ව පරිමාණය භාවිතා කරන අවසාන ප්‍රධානතම රටයි. එක්සත් ජනපදයේ වෙනත් ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රවලදී යෙදෙන, දහනය වැනි තාපගති විද්‍යාවට සම්බන්ධ කාර්යයන්වලදී රැන්කින් පරිමාණය (වෙනස් කළ ෆැරන්හයිට් පරිමාණය) භාවිතා කරයි.
උෂ්ණත්වයේ ශූන්‍යාදී නියමය අර්ථ දැක්වීම
බහුතරයකට උෂ්ණත්වය නම් සංකල්පය පිළිබඳ මූලික වැටහීමක් තිබෙන නමුත් එහි විධිමත් අර්ථ කථනය තරමක් සංකීර්ණ වේ. විධිමත් අර්ථකතනය දෙසට හැරීමට ප්‍රථම අප තාප සමතුලිතය පිළිබඳ සංකල්පය සලකා බලමු. පරිමාවන් දරන පද්ධතීන් යුගලක් එකිනෙක හා තාපජව ස්පර්ශ කළ විට පද්ධති යුගලෙහිම ගුණාංගවල වෙනස්කම් සිදුවීමට බොහෝ විට ඉඩ කඩ තිබේ. මෙම වෙනස්කම් පද්ධති අතර තාපය සංක්‍රමණය වීම නිසා ඇතිවේ. තවත් තාප සමතුලිතතාවයට පත්වීම සඳහා තවදුරටත් වෙනස්වීම් සිදු නොවන තත්වයකට පත්විය යුතුය.
උෂ්ණත්වය අර්ථ දැක්වීම සඳහා තාපගති විද්‍යාවේ ශූන්‍යාදී නියමය පදනම් කරගත හැක. ඉන් සඳහන් වන්නේ A හා B නැමැති පද්ධති දෙකක් එකිනෙක සමඟ තාපජ සමතුලිතයේ පවතී නම් ද තවත් සහ තෙවන C නම් පද්ධතියත් සමග ද A  පද්ධතිය තාප සමතුලිතයේ පවතී නම්  ද එවිට B හා C  පද්ධති දෙක ද එකිනෙක තාප සමතුලිතයේ පවතී. (තාප සමතුලිතය යනු සංක්‍රාම්‍ය සම්බන්ධයක් වේ. තවදුරටත් එය සමතුලිත සම්බන්ධයකි) මෙය සිද්ධාන්තයන්ට වඩා නිරීක්ෂණ මත පදනම් වූ ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල සිද්ධාන්තයකි. A, B හා C අන්‍යෝන්‍යව තාප සමතුලිතයේ වන බැවින් එය මෙම සෑම පද්ධතියකම යම් පොදු ගුණාංගයක් පවතී යැයි සැලකීමට හේතු පවතී. මෙම ගුණාංගයට උෂ්ණත්වය යැයි කියනු ලැබේ.
සාමාන්‍යයෙන් අභිමත පද්ධතීන් යුගලක් තාපජ සමතුලතතාවයේ පවති ද සහ ඒ අනුව ඒවා එකම උෂ්ණත්වයක් දරයි ද යන්න පරීක්ෂා කිරීමට එවන් පද්ධති යුගලක් අතර තාපජ සම්බන්ධයක් ඇති කිරීම ප්‍රායෝගික නොවේ. තවද එසේ වී නම් අපට තනා ගත හැක්කේ උෂ්ණත්වය සඳහා ක්‍රමාසූචක පරිමාණයක් පමණි.
එමනිසා යම් සමුද්දේශ පද්ධතියක වූ ගුණාංගයක් මත උෂ්ණත්ව පරිමාණයක් ගොඩනැගීම වැදගත් වේ. එවිට එම සමුද්දේශ පද්ධතියේ වූ ‍ගුණාංගයන් පදනම් කරගෙන මිනුම් උපකරණයක් ක්‍රමාංකනය කළ හැකි අතර එය වෙනත් පද්ධතිවල උෂ්ණත්වය මැනීම සඳහා භාවිතා කළ හැක. එවැනි සමුද්දේශ  පද්ධතියක්  ලෙස නියත පරිමාවක් ගත හැක. සර්වත්‍ර වායු නියමය මගින් වායුවක පීඩනයේ හා පරිමාවේ ගුණිතය සෘජුව උෂ්ණත්වයට සමානුපාතික වන බව කියැවේ.
මෙහි T යනු උෂ්ණත්වය ද n යනු වායු මවුල සංඛ්‍යාව ද R  යනු වායු නියතය ද වේ. ඒ අනුව වායුවේ අනුරූප පීඩනය හා පරිමාව මත පදනම් වූ උෂ්ණත්ව පරිමාණයක් පහත ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක. කෙල්වින්වලින් උෂ්ණත්වය 1m3 භාජනයක අඩංගු වායු මවුලයක පීඩනය 8.31 න් බෙදූ විට ලැබෙන අගයට සම වේ. ප්‍රායෝගික භාවිතයේ දී මෙවැනි වායු උෂ්ණත්ව මානයක් එතරම් සුදුසු නොවේ. නමුත් වෙනත් මිණුම් උපකරණ ක්‍රමාංකනය කිරීම සඳහා මෙවන් පරිමාණයක් යොදා ගත හැක.
පීඩනය, පරිමාව හා ද්‍රව්‍ය මවුල සංඛ්‍යාව යන සියල්ල නෛසර්ගිකවම ශුන්‍යයට සමාන හෝ ඊට වඩා වැඩි බව මතකයේ තබා ගැනීම වැදගත් වේ. මින් හැගවෙන්නේ උෂ්ණත්වය ද ශූන්‍යයට සමාන හෝ විශාල විය යුතු බවයි. වායුවක උෂ්ණත්වය ශූන්‍ය වීමට පෙර එය දියර බවට ඝනීභවනය වීමට පෙළඹෙන බැවින් ප්‍රායෝගික අවස්ථාවක දී නිරපේක්ෂ ශූන්‍යය මැනීම සඳහා වායු තාපමානය ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේ හැකියාව නොමැත. නමුත් පවතින උෂ්ණත්වයට කෙතරම් අංශක සංඛ්‍යාවක් පහළින් නිරපේක්ෂ ශූන්‍යය ඇත්දැයි (1) වන සමීකරණය ක්‍රියාත්මක වන උෂ්ණත්ව පරාසයේ සිට තක්සේරු කර ගැනීමට හැකි වේ.
උෂ්ණත්ව පරිමාණ සැසඳීම
මෙම වගුවේ ඇති සමහර සංඛ්‍යා වටයා ඇත.|alt=
වායුවල උෂ්ණත්වය
පරිපූර්ණ වායුවක් සඳහා වූ ගති විද්‍යා ප්‍රමේයන් වායු පද්ධතියේ පරමාණුවල මධ්‍ය‍ක චාලක ශක්තිය උෂ්ණත්වය අදාල කිරීමට සංඛ්‍යාන යාන්ත්‍ර විද්‍යාව භාවිතා කරයි. මෙම මධ්‍යක ශක්තිය අංශුවේ ස්කන්ධය මත රඳා නොපවතින අතර මෙය බොහෝ පුද්ගලයන්ට පහසුවෙන් තේරුම්ගත නොහැකි සේ පෙනේ. උෂ්ණත්වය වායුවක අංශුවල මාධ්‍යයක චාලක ශක්තියට පමණක් සම්බන්ධ වේ. සෑම අංශුවකටම මධ්‍යයකට අනුරූපවන හෝ නොවන ඊට ම අදාල වූ ශක්තියක් පවතී. ඕනෑම වායුවක අංශුවල ශක්තියේ ව්‍යාප්තිය (සහ වේගයේ) මැක්ස්වෙල් බෝල්ට්ස්මාන් ව්‍යාප්තිය මගින් ලබාදේ. පරිපූර්ණ වායුවක උෂ්ණත්වය එහි මධ්‍යයක චාලක ශක්තියට සම්බන්ධවන ආකාරය පහත සමීකරණය මගින් පෙන්වයි.
ගොනුව:Ek.JPG
මෙහි k = nR (n = මවුල ගණන R සර්වත්‍ර වායු නියතය)
ඒක පරමාණුවක වායුවක දී චාලක ශක්තිය වන්නේ
ගොනුව:Ek2.JPG
(අණු වැනි වඩා සංකිර්ණ ව්‍යුහවල චාලක ශක්තිය ගණනය කිරීම මදක් වැඩිපුරව ඇති බව සිහි තබා ගන්න. අතිරේක සුචලන අංකයක් (ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රමාණය) ඇති බැවින් අණුක භ්‍රමණය හෝ කම්පන ඇතුළත් විය යුතුය.)
තාපගතික විද්‍යාවේ දෙවන නියමයෙන් කියා සිටින්නේ එකිනෙක අන්තර්ක්‍රියා සිදුකරමින් පවතින විට එම පද්ධති දෙකම එකම අංශුවක මධ්‍යනය ශක්තියකට ලඟාවේ. (එනම් එකම උෂ්නත්වයකට) විවිධ ස්කන්ධ සහිත අංශු මිශ්‍රණයක කුඩා අංශු වලට වඩා අඩු වේගයකින් බරම අංශු චලනය වන නමුත් එයට ද කුඩා අංශුවලට සමාන මධ්‍යයක ශක්තියක් ඇත. නියෝන් පරමාණුවක් ඒ හා සමානම චාලක ශක්තියකින් යුතු හයිඩ්‍රජන් අණුවකට සාපේක්ෂව සෙමින් චලනය වේ. වේගයෙන් චලිත වන ජල අණු අතර රේණු අංශු සෙමින් බ්‍රවුනීය චලිතයේ යෙදේ. ඔක්ලහොමා, (Oklahoma) රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය මගින් සිදු කර ඇති මෙහි දෘශ්‍යමය නිරූපණය මෙය වඩාත් පැහැදිලි කරයි. වෙනස් ස්ක්නධවලින් යුතු අංශුවලට වෙනස් ප්‍රවේග ව්‍යාප්ති ඇත. නමුත් පරිපූර්ණ වායු නියමය නිසා මධ්‍යන්‍ය එකම අගයක් ගනී.
ප්‍රවර්ගය:උෂ්ණත්වය ප්‍රවර්ගය:තාපගති විද්‍යාව
ධනවාදය
ධනවාදය යනු පැවරිය නොහැකි අයිතිවාසිකම් මත පදනම් වූ සමාජ ක්‍රමයකි. මෙම ක්‍රියාවලිය තුල පුද්ගලයන්ට පූර්ව කොන්දේසියකින් තොරව ආර්ථිකයක නිෂ්පාදනයට සහ වෙළඳාම නිදහ‍ෙස් සිදුවේ. මෙහි පෞද්ගලික දේපල හිමිකාරිත්වය, ලාභ අරමුණු කරගෙන ක්‍රියාත්මක වීම, ආයෝජනය, බෙදා හැරීම, ආදායම, නිෂ්පාදනය, භාණ්ඩ හා සේවා මිල කිරීම ආදිය වෙළඳපොල යාන්ත්‍රණය මඟින් සිදුවේ. මෙහි සාමාන්‍යයෙන් සැලකිල්ලට ගනු ලබන්නේ පුද්ගලයන්ගේ සහ සංවිධාන වල වෙළඳාම් සම්බන්ධයෙන් ඇති අයිතිවාසිකම්, මුදල් භාවිතය, භාණ්ඩ හා සේවා (මුදල් ඇතුලත්ව) ශ්‍රමය සහ භූමිය පිළිබඳවය.
16 සහ 19 ශත වර්ෂ අතර තුල එංගලන්තයේදී ධනවාදී ආර්ථිකයන්හි ප්‍රායෝගික භාවිතයත් ආයතන ගත විය. නමුත්, ධනවාදයේ සමහර ලක්ෂණ පැරණි ලෝකයේ සහ මුල් කාලීන වෙළඳ කටයුතු වල සංවිධාන වල සාර්ථක ක්‍රියාත්මක විය. වැඩවසම් ක්‍රමය අවසාන වීමත් සමඟ බටහිර ලෝකය තුල ‍ධනවාදය ප්‍රභල ලෙස ස්ථාපිත විය. දේශපාලන හා සංස්කෘතික විෂයන් ඔස්සේ එංගලන්තයේ සිට යුරෝපය දක්වා ධනවාදය ක්‍රමයෙන් පැතිරිණ. 19 සහ 20 වන ශතවර්ශ වන විට ධනවාදය විසින් ප්‍රධන නමුත් සම්පූර්ණ නොවූ කාර්මීකරණය පිළිබඳ අදහසක් සැපයීම සිදුකෙරේ.
ධනවාදය පිළිබඳ සංකල්පය තාත්වික වටිනාකම් වලින් සීමා වේ. ධනවාදයේ ඇතුලත්වූ අයිතිහාසික සිද්ධීන්, කාලානුරූප වෙනස්වීම්, භූගෝලීය සාධක, දේශපාලන සහ සංස්කෘතික සහ මිශ්‍ර ආර්ථිකයේ වූ සංකල්ප නූතන ආර්ථිකය පිළිබඳව කෙටි හැදින්වීමක් සපයයි. සමහර ආර්ථික විශේෂඥයන් විසින් ආර්ථික බලය සහ ධනය එක්තැන් කිරීම, ප්‍රාග්ධනය එක්රැස් කිරීමේ ක්‍රම ශිල්ප භාවිතයට ගනිමින් ධනවාදය විවිධාකාර වර්ගීකරණයන්ට ලක් කරයි. පසුගිය ශත වර්ෂය වන විට ධනවාදය, මධ්‍යගත සැලසුම් ආර්ථිකයකට සීමා විය. (මාක්ස්වාදී ආර්ථිකය ආදී)
ධනවාදයේ ඉතිහාසය
මධ්‍යතන යුගයේ වාණිජ වාදය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක වූ මැදපෙරදිග හා බටහිර යුරෝපීය රටවල දක්වා ධනවාදයේ ඉතිහාසය දිව යයි. නමුත් බොහෝ ආර්ථික ඉතිහාසඥයන් නෙදර්ලන්තය ප්‍රථම ධනවාදී රට ලෙස සලකයි. මුල් කාලීනව නූතන යුරෝපය ධනවාදී වෙළඳ නගර සහ කොටස් හුවමාරුව යන ලක්ෂණ වලින් සමන්විත වේ. වෙළෙන්දන්ගේ නිර්මාණශීලීත්වය රක්ෂණයට සහ විශ්‍රාමික අරමුදල් ඇති කිරීමට මඟ පෙන්විය. ඒවාගේම ආර්ථික උත්පාත දර්ශකයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ලෝකයේ ප්‍රථම වරට වත්කම්වල ඇතිවූ උද්දමනකාරී තත්වය, Murray Sayle ට අනුව කොටස්වල මිල පහල දැමීමේ සහ වට්ටම්කර ඒවා නැවත මිලදී ගැනීම තුලින් වෙළඳපොල මිල පහත හෙලීමට බලපෑම් කරයි.
පසුගිය වසර 500 පුරාවට, ප්‍රාග්ධනය විවිධ මූලාශ්‍රයන් ඔස්සේ එක්රැස් කිරීම, විවිධ මිනුම්දඩු ඔස්සේ මැනීම සහ ආර්ථික බලය සහ ධනය ඒකාග්‍රහන කරන ලදී. පසුගිය වසර 500 ක් පුරාවට ඉතිහාසයෙන් බොහෝ අවධානය යොමු කරන ලද්දේ ධනවා‍දයේ සංවර්ධනය සහ එහි විවිධ ස්වරූපයන් සඳහාය. එහි සමාජ විද්‍යාඥයන් විසින් දෝශාරෝපණයන්, ආරක්ෂාව සහ එහි ප්‍රතික්ෂේප වීම ආදී කරුණු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලදී.
ධනවාදයේ අහිතකර ලක්‍ෂණ
ධනවාදය මිනිසා පිඩාවට පත්කරයි. එපමනක් නොව එම පිඩනයෙන් මිදිමට දුරාචාර මග පෙන්විමි කරයි. ඒ සදහා මත්ද්‍රව්‍ය.පරපිඩක කාමය.කුල්මත් කරන නිල් චිත්‍රපට .අපරාධ කරා පොළඹවන ත්‍රිලර් චිත්‍රපට නිපදවමින්.පිඩකයාගේ පිඩනයද සිය ආදායමි මාර්ගයක් බවට පත්කර ගනී.ඔහු ඒ මගේ ගොස් අපරාධකරුවෙකු වු වාට එම අපරාධය රසකර රුපවාහිනි කවි කොළ විකුණයි.එයින්ද තවත් ආදායමි මාර්ග යක් විවර කර ගනි. එ ධනවාදයේ පිළිකුල් සහගත පිළිවෙතයි.
ගුරුලෑපොල වසම
ගුරුලෑපොල වසම යනු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ මාස්පොත ප්‍රාදේශීය මහ ලේකම් බල ප්‍රදේශයට අයත් ග්‍රාම නිලධාරි වසමකි. ග්‍රාම නිලධාරි වසම් අංක 792 යටතේ මෙම වසමේ මායිම් ලෙස උතුරින් හා නැගෙනහිරින් අංක 791 සියඹලන්ගමුව ග්‍රාම නිලධාරි වසමෙන්ද දකුණින් අංක 802 උඩබදලව ග්‍රාම නිලධාරි වසමෙන්ද බටහිරින් අංක 787 පැල්ලන්දෙණිය ග්‍රාම නිලධාරි වසමෙන්ද මායිම් වී තිබේ.
ලඟාවීම
කුරුණෑගල පුත්තලම් මාර්ගයේ සැතපුම් 3ක් පමණ ගියවිට තිත්තවැල්ල ගෝනගම මන්සන්දියේ සිට ගෝනගම දක්වා දිවෙන මාර්ගයේ ආරම්භයේ පටන් සැතපුම් 3 ¾ ක් පමණ මෙම ප්‍රදේශ මෙම වසමට අයත් වේ. මාස්පොත ප්‍රාදේශීය ලේකම් බල ප්‍රදේශයේ ග්‍රාම නිලධාරි වසම් සැලකිල්ලට ගත්විට මෙය කුඩා වසමක් වුවද වසමේ පවුල් සංඛ්‍යාව විශාල වේ.
මෙම වසමට අයත් ගම් තුනකි.
රාජ්‍ය නිලධාරීන්
ආර්ථික සංවර්ධන නිලධාරි
ඉන්ද්‍රණි මිය
සමෘද්ධි සංවර්ධන නිලධාරී
ටි.බී.එම්.නිරෝෂා ආරියරත්න
කෘෂි පර්යේෂණ නිලධාරී
එච්.එම්.අරුණ හේරත්
ගුරුලෑපොල
ග්‍රාම නිලධාරි වසම කොටස් තුනකින් යුක්ත බව හදුනා ගතිමු. එනම් ගුරුලෑපොල, ඇලස්වත්ත, කොග්ගලවත්ත යනුවෙනි. අතීතයේදී මෙම වසම ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් නොවේ. මුල් කාල වලදී මෙහි පවුල් 10 ක් පමණ ජීවත් වූ අතර වර්තමානයේදී ‍පවුල් 306 ක් ජීවත් වන ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් බවට පත් වී තීබේ.ගුරුලෑපොල කොටසට රජය බෙදා දුන් ඉඩම් වලින් යුක්ත කොටසක් ද පරම්පරාගත ඉඩම් වලින් යුක්ත කොටසක්ද වේ. ගුරුලෑපොල ප්‍රදේශයට එම නම ලැබී තිබෙන්නේ ගුරුලෑ නම් සතුන් විශේශයකගේ ලැගුම් ස්ථානය වූ නිසා බව පැරණි ගම්මුන්ගේ අදහස වී තිබේ. මෙම ප්‍රදේශයද ගම්මුන් වන්දනාමාන කරන පැරණි බෝ ගසක් පවතී. එම ස්ථානයේ බුදු පිළිමයක් තබා පැරණි ගම්මු වන්දනාමාන කරයි.
ගමේ මුල් කාලයේ පදිංවි වී සිටි පවුල් 10 කගේ ජීවනෝපාය ‍කෘෂිකර්මාන්තයයි. කෘෂිකර්මාන්තය සදහා ජලය ලබාගැනීමට ගුරුලෑපොල කුඹුරු යාය ආශ්‍රිතය වැවක් තීබී ඇත. පසුකාලෙක එම වැව කුඹුරක් බවට පත්කර ඇති අතර වර්ථමානයේ එහි සොරොව්වක නටඹුන් දක්නට ලැබේ. මෙම ප්‍රදේශය වර්තමානයේ වැවකුඹුර නමින් හදුන්වයි.
ඇලස්වත්ත
ඇලස්වත්ත පොල් ඉඩමක්ව තිබී කැබලි කඩා වෙන්දේසි කරතිබේ. මෙම කොටසට ‍එම නම ලැබී ඇත්තේ ඇලස් නම් පුද්ගලයකුට මෙම ඉඩම අයිති ව තිබූ නිසාය. එම කොටස ජනාවාස වීමට පෙර මෙහි තිබූ බෝ ගසකට මිනිසුන් වන්දනාමාන කර තිබේ.එම බෝ ගස ලගට නාගයකු පැමිණි බව ගමුමුන් ප්‍රකාශ කරයි. එම කාලයේ ගමේ වාසය කල එක් පුද්ගලයෙක් එම බෝ ගස හා නාගයා විනාශ කර තිබේ. ඉන් පසු එම පුද්ගලයාගේ පවුලම විනාශ වූ අතර ඔවුන්ට ‍උන් හිටි තැන් අහිමි වූ බව පැරණි ගම්මුන්ගේ අදහසයි. මෙම ඇලස්වත්ත කොටසේ ජීවත් වන්නේ මෑතකදී ගමට පැමිණි පිරිස්ය. ඔවුන් වන්දනාමාන කිරීම සදහා ආරාමයක් ගොඩනගාගෙන තිබේ. මුළු වසමටම ති‍බෙන එකම ආගමික ස්ථානය මෙම ආරාමයයි.
කොග්ගල වත්ත
කොග්ගල වත්තද පැරණි පොල් ඉඩමක්ව තිබී කැබලි කඩා වෙන්දේසි කර තිබේ. මෙම ප්‍රදේශයේ බහුල වශයෙන් ගල් පිහිටා තිබේ. වර්තමානයේ රත්නායක නැමති පුද්ගලයාගේ නිවස පිටුපස කොකෙක් වැනි යැයි විශ්වාස කරති. මෙම හේතුව නිසා මෙම ප්‍රදේශය කොග්ගල වත්ත නම් වී තිබේ. මෑතකදී ගමට පැමිණි පිරිස් මෙහි ජීවත් වේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයන්
alt=A political map of the world with all territories shaded blue to denote United Nations membership, except Antarctica, the Palestinian territories, the Vatican, and Western Sahara, which are grey|thumb|370px|[[එක්සත් ජාතීන්|එක්සත් ජාතීන්ගේ (UN) සාමාජික රාජ්‍යයන්ගේ සිතියමක් වන අතර, එජා විසින් පිළිගෙන ඇති ඔවුන්ගේ බල ප්‍රදේශ (පරායත්ත භූමිප්‍රදේශයන් ඇතුළුව) නිල් පැහැයෙන් දත්වා ඇත ]]
එක්සත් ජාතීන්ගේ (එජ) සාමාජීක රාජ්‍යයන් 192 ක් ඇති අතර, එයින් එක් එක් රාජ්‍යයන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලයෙහි සාමාජීකත්වය දරති.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියෙහි, දෙවන පරිච්ඡේදයෙහි, 4 වගන්තිය අනුව:
ප්‍රතිපත්තියානුකූලව, ස්වෛරී රාජ්‍යයන් පමණක් එජ සාමාජීකත්වය ලබන අතර, වර්තමානයේදී සියළු එජ සාමාජීකයන් ස්වෛරී රාජ්‍යයන් වෙත් (ඔවුන් එජ ට බැ‍ෙඳන විට සාමාජීකයන් ස්වල්ප දෙනෙක් ස්වෛරී නොවූහ). සාමාන්‍ය ජාත්‍යන්තර පිළිගැනුම සහිත ස්වෛරී රාජ්‍යයන් අතුරින් එජ සාමාජීකයෙකු නොවන එකම රාජ්‍යය වතිකානු පුරය වෙයි (වතිකානු පුර රාජ්‍යය මත ස්වෛරීත්වය පතුරවන සහ අනෙකුත් රාජ්‍යයන් හා සමග තානාපති සබඳතා පවත්වන ශුද්ධාසනය,  එජ ස්ථීර නිරික්ෂකයෙකි). රාජ්‍යයක් එජ වෙත ඇතුළු කර ගත හැක්කේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය හා මහා මණ්ඩලයෙහි අනුමැතිය සහිතව පමණක් බැවින්, මොන්ටෙවීඩියෝ  සම්මුතියෙහි උපමානයන් ප්‍රකාර  ස්වෛරී රාජ්‍ය ගණයට අයත් ලෙස සැලකිය හැකි රාජ්‍යයන් කිහිපයක් සාමාජීකයන් නොවන්නේ, ප්‍රධාන වශයෙන් ජාත්‍යන්තර පිළිගැනුම රහිත වීම නිසාවෙන් හෝ  සමහරක් සාමාජීකයන්ගේ විරෝධය නිසාවෙන් හෝ ඒවා සතුව ස්වෛරීත්වය, නොමැති බව එජ සලකන නිසාවෙනි.
සාමාජීක රාජ්‍යයන්ට අමතරව, සාමාජීකයන් නොවන රාජ්‍යයන්, අන්තර්රාජ්‍ය සංවිධාන, හා රාජ්‍යත්වය හෝ ස්වෛරීත්වය හෝ නිවැරැදිව අර්ථනිරූපණය කොට නොමැති ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහ ස්ථිතීන් වෙත එජ ආරාධනා කරන්නේ, මහා මණ්ඩලයෙහි නිරීක්ෂකයන් බවට පත්වීමෙන්, මහා මණ්ඩල රැස්වීම් වලදී ඡන්දය භාවිතා කිරීමට අවසරය නොලැබුනද එයට සහභාගී වීමට කථා පැවැත්වීමට අවසරය ලැබීමටය.
මුල් සාමාජීකයන්
thumb|350px|ඔවුන් [[එක්සත් ජාතීන්ගේ විවර්ධිතය |ඇතුළුවූ දිනය අනුව වත්මන් එජ සාමාජීක රාජ්‍යයන්ගේ සිතියම.    ]]
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි ස්ථීර සාමාජීකයන් පස් දෙනා ( චීන සමූහාණ්ඩුව, ප්‍රංශය, සෝවියට් දේශය, එක්සත් රාජධානිය, සහ එක්සත් ජනපද) සහ අනෙකුත් අත්සන්කරුවන්ගෙන් බහුතරයක විසින් එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය අපරානුමත කිරීමෙන් අනතුරුව, 1945 ඔක්තෝබර් 24 දිනදී එජ නිලවශයෙන් බිහිවුණි. මුල් සාමාජීකයන් (හෝ ආරම්භක සාමාජීකයන්) මුළුමනින් 51 දෙනෙක් එම වසරේදී බැඳුනහ; එයින් 50 දෙනෙක් සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ හි පැවැති   ජාත්‍යන්තර සංවිධානය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සමුළුවෙහිදී  1945 ජූනි 26 දා ප්‍රඥප්තියට අත්සන් තැබූ අතර, සමුළුවෙහිදී නියෝජනය නොවුනු පෝලන්තය, 1945 ඔක්තෝබර් 15 දිනදී එයට අත්සන් තැබීය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්
ජූලියස් සීසර්ගේ ඝාතනය
ජුලියස් සීසර් කුමන්ත්‍රණයකින් ඝාතනය විය. ඊට අමතරව සිසර්ගේ කලින් බිරිද රෝමයට හෙන පුපුරා සිසර්ගේ පිළිම වලින් ලේ ගලන ආකාරය සිහිනෙන් දකිත්, නමුත් එදින රජ සබාවට යන සීසර්ට බොරු චෝදනා කරමින් කසියස් සහ බ්රූටෝ යන සෙන්පතියන් පිහි වලින් එන ඝාතනය කරයි. මරණය ආරංචි වන සිසර්ගේ මිසරයේ බිරිද වන ක්ලියෝපැට්රා මාක් ඇන්තනි සමග සබදතාවය ඇතිකර ගනී.
නිකී මිනාජ්
නිකී මිනාජ් යන වේදිකා නාමයෙන් ඉතා ජනප්‍රිය ඔනිකා ටානියා මිරාජ් 1982 දෙසැම්බර් මස 8 වන දින උපත ලද ට්‍රිනීඩියන් ආභාසය ලද ඇමරිකානු රැප් ගායිකාවක් හා ගීත රචිකාවියකි. ශාන්ත ජේම්ස් නගරයේ උපත ලද මිනාජ් දකුනු ජැමෙයිකා, ක්වීන්ස්, නිව් යෝක් යන නගර වල හැදී වැඩුනාය. නිකී තම ජනප්‍රියතාවය දිනා ගන්නේ 2007-09 අතරතුර කාලයේ නිකුත් කල තම මිශ්‍රපට මගිනි. ඇය 2009 වසරේ යංග් මනී එන්ටටේන්මන්ට් සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කලාය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්
මහා බිසෝ බණ්ඩාර දේවිය
මහා බිසෝ බණ්ඩාර දේවිය ( Maයනු මායාදුන්නේ රජගේ දියණියයි. පළමුවන රාජසිංහ රජ ගේ නැගණියයි.සුරීය දේවියගේ සොයුරියයි.වීදිය බණ්ඩාරගේ නෑණන්ඩීයි.සීතාවක රාජධානිය යේ රැජිණිනියකි(1593-1594).නිකපිටියේ බණ්ඩාර කුමාරයා රාජ්‍යත්වයට පත් වන තෙක් රාජ්‍ය විචාරිය.
ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය
ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය (WMO) යනු සාමාජික රටවල් 191 කින් සමන්විත අන්තර්ආණ්ඩුමය සංවිධානයකි. එය 1873 වසරේ ආරම්භ කරන ලද ජාත්‍යන්තර කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානයෙන් (IMO) බිහිවිය.
ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය 1950 වර්ෂයේ පිහිටුවීමෙන් අනතුරුව, එය එක්සත් ජාතීන්ගේ කාලගුණ විද්‍යා (කාලගුණය හා දේශගුණය), ක්‍රියාකාරීත්ව ජල විද්‍යා සහ භූ භෞතික විද්‍යා සම්බන්ධ විශේෂඥ ඒජන්සියක් බවට පත්විය.
සංවිධානයේ ප්‍රධාන මූලස්ථානය ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා හී පිහිටුවා තිබේ. ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන කණ්ඩයේ සාමාජිකයෙකුද වෙයි.
අන්තර් පළාත් විස්සයි20 ක්‍රිකට් තරගාවලි ලැයිස්තුව
මෙම ලැයිස්තුවෙහි සදහන් වන්නේ ලෝකයේ විවිධ රටවල්වල අන්තර් පළාත් විස්සයි20 ක්‍රිකට් තරගාවලි පිළිබඳවයි. (මෙහි දැක්වෙන්නේ අයිසීසී පූර්ණ සාමාජිකත්වය ලැබුණු රටවල්වල තරගාවලි තොරතුරු පමණක් බව කරුණාවෙන් සලකන්න.)
ලැටිනෝ අධ්‍යයනය
ඇමරිකාවේ කතා කරන පරපුරට අයත් මිනිසුන්ගේ පෙළපත ගැන සහ ඔවුන්ගේ අත්දැකිම් ගැන අධ්‍යනයක් ලතින් අධ්‍යනයෙන් සිදුවෙයි. අප්‍රිකානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය, ආසියානු ඇමරිකානු අධ්‍යනය සහ ස්වදේශිය ඇමරිකානු අධ්‍යනය වැනි අනෙකුත් ජනවාරගික අධ්‍යනයන් මෙන්ම් ලතින් අධ්‍යනයේදී ලතින් ජනතාවගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය දේශපාලනය සහ අත්දැකිම් ගැන කථා කරයි. සමාජ විද්‍යාව ඉතිහාසය, සාහිත්‍යය දේහපාලනික විද්‍යාව හා ලිංගක අධ්‍යනය වැනි නොයෙකුත් අධ්‍යනයන් ලතින් අධ්‍යනයේ යෙදෙන උගතුන්ට තම අධ්‍යනයට යොදා ගනී.
මන්නා ඩේ
මන්නා ඩේ නම් වේදිකා නාමයෙන් හැඳින්වුන, ප්‍රබෝද් චන්ද්‍රා ඩේ (මැයි 1, 1919 – ඔක්තොම්බර් 24, 2013) යනු, ඉන්දියානු පසුබිම් ගායකයෙකි.
රාජසුරිය රජු
සීතාවක රාජධානියයේ රජෙකු වන රාජසුරිය රජු පළමුවන රාජසිංහ රජගේ මුණුබුරෙකි.ඔහු 1593 රජ වන්නේ මහා බිසෝ බණ්ඩාර දේවිය ගේ උපකාරයේනි.නමුත් I රාජසිංහ රජුට හිතවත්ව සිටි අරිට්ඨ කී වෙණ්ඩු පෙරුමාල් කුමන්ත්‍රණ කොට ඔහු මරා දැමිය.
කැසිනෝ
කැසිනෝ ලෙසද හැඳින්වෙන කැසිනෝ යනු සූදුව සඳහා පමණක්ම වූ ස්ථාන වේ. බොහෝ විට නීත්‍යානුකූලව ක්‍රියාත්මක වන විවිධ සූදු ආයතන වෙත යොමු වේ.නීති විරෝධී සූදු ස්ථාන සාමාන්‍යයෙන් සූදු ගුහා හෝ සූදු නිවාස ලෙස හැඳින්වේ.
අපරාධ
කැසිනෝ හා සම්බන්ධ මතභේදාකාරී ක්ෂේත්‍රයන් අතුරින් එකක් වන්නේ අපරාධ සිදුවීමේ ප්‍රමාණය හා ඒවායේ ඇති සෘජු සම්බන්ධතාවයයි.
නේහා ශර්මා
නේහා ශර්මා (උපත 1987 නෙවැම්බර් 21) ඉන්දියානු නිළියක සහ නිරූපිකාවක වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1987 උපත් ප්‍රවර්ගය:සිනමාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සිනමාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ලාඕසයේ සංස්කෘතිය
වසර දහස් ගණනක් මුළුල්ලෙහි අග්නිදිග ආසියාවේ සිදුවූ වෙළෙඳ හා සංක්‍රමණයන්ගේ දේශීය සන්ධිස්ථානයක් ලෙස ලාඕසයේ සංස්කෘතිය සහ සිරිත් විරිත් සංවර්ධනය විය. 2012වන විට ලාඕසයෙහි ජනගහනය දළ වශයෙන් මිලියන 6.4ක් පමණ විය. ඔවුන් වර්ග කිලෝමීටර් 236,800ක (වර්ග සැතපුම් 91,429) භූමි ප්‍රමාණයක් තුළ විසිරී ගොස් සිටි අතර, ආසියාවේ අඩුම ජනගහනය ඝනත්වයකින් හෙබි රටක්ද විය. ලාඕසයෙහි නිළ වශයෙන් ජාතීන් 47කට අධික ප්‍රමාණයක් හඳුනා ගෙන ඇති අතර ඔවුහූ උප සමාජ 149කට සහ විවිධ භාෂා 80කට පමණ බෙදී ගොස් තිබේ. රටෙහි ඉතිහාසය පුරාම සඳහන් වන ලාඕ ජනයා, ලාඕසයෙහි ජනවාර්ගික සහ භාෂාමය බහුතරය වේ. අග්නිදිග ආසියාව තුල සාම්ප්‍රදායික ලාඕස සංස්කෘතිය, භාරතීය සංස්කෘතීන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකේ. (බුරුමය, තායිලන්තය සහ කාම්බෝජය සමගින්).
භූගෝලීය වශයෙන් හුදෙකලාව පිහිටි සහ කඳුකර භූමි ස්වභාවයක් හිමි ලාඕසය, නැගෙනහිරෙන් Annamite කඳු පන්තියට මායිම් වෙමින් වියට්නාමය සමග සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන හා සංස්කෘතික සීමාවක් ගොඩනගනු ලබයි.
ජනවාර්ගික
2012 වන විට, ලාඕසයෙහි ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය මිලියන 6.9ක් විය. ලාඕ රජය විසින් ලාඕසයෙහි ජාතීන් 47ක් සහ ඉන් බෙදී ගිය උප සමාජ 149ක් හඳුනාගෙන ඇත. වාර්ගිකත්වය හා ස්ථානය මත පදනම්ව ලාඕස සමාජය සාම්ප්‍රදායිකව, පුළුල් කාණ්ඩ තුනකට බෙදා දක්වනු ලැබේ. ආසන්න වශයෙන් මුළු ජනගහනයෙන් 60% ක් ජනවාර්ගික ලාඕස් ජනයා වේ. (ලාඕ ජනයා හෝ ලාඕ-තායි ජනයා); 34% ක් ලාඕස් උස්බිම ජනයා ලෙස වර්ග කර තිබෙන අතර ඊට ප්‍රධාන වශයෙන් මොන් හෝ ඛමර් සම්භවයක් ඇති ජනතාව අයත් වෙයි. වියට්නාම සහ චීන සම්බවයක් සහිත ජනයා ඉතිරි 6% ප්‍රමාණය සම්පූර්ණ කරයි.
භාෂාව
ලාඕසයෙහි විවිධ ජනවාර්ගික ජනගහනයක් දැකිය හැකි අතර ඔවුන් භාෂා 80 කට අධික සංඛ්‍යාවක් භාවිතා කරණු ලබයි. ලාඕසයෙහි නිල භාෂාව ලාඕ භෂාවයි. ලාඕ බස කාථා කරන මිලියන 19ක ජනතාවක් තායිලන්තයෙහිද, මිලියන 3ක් ලාඕසයෙහිද වාසය කල බව භූ-දේශපාලනික ඉතිහාසය පිළිබිඹු කරයි.
ආගම
ලාඕසයේ 60%ක් පමණ ථේරවාද බෞද්ධ ජනතාව වේ.
බුදු දහම
ලාඕසයෙහි ථේරවාද බුදු දහම සංස්කෘතික අනන්‍යතාව සඳහා ප්‍රමුඛ වී තිබෙයි. ලාඕස් ජාතික සංකේතය ලෙස දැට් ලුඅන්ග් ස්තූපය හදුන්වනු ලබයි.
සිරිත් විරිත්
ලාඕස සමාජයීය ව්‍යුහයන් අසල්වැසි කාම්බෝජය හෝ තායිලන්තය සමග සසඳන විට සාපේක්ෂව සරල වේ.
සාහිත්‍යය
ලාඕසය සාම්ප්‍රධායික සාහිත්‍යය ලෙස දහසයවන සහ දහහත් වන සියවසේ ලැන් සැන්ග් (Lan Xang) හි සාහිත්‍යය හොදා ගෙන ඇත.
ආහාර පිසීම
ලාඕස් ආහාර රටේ වාර්ගික විවිධත්වය පිළිබිඹු කරනු ලබයි. ලාඕසයෙහි පොදු ආහාර අතර පවා ප්‍රාදේශීයව වෙනස්කම් දැකගත හැකිවේ. පොදු ලාඕස් ආහාර වේලක් සඳහා මහඟු කුළුබඩු වලින් සමන්විත හීන්කොට කපන ලද මාළු හෝ කුකුළු මස් සහ ඇලෙන සුළු බත් සමඟ සපයනු ලබයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ලාඕස් සංස්කෘතිය ප්‍රවර්ගය:ලාඕසය
වල් දෙල්
වල් දෙල් හෙවත් බැදි දෙල් ( Artocarpus nobilis) ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික Moraceae  පවුලේ ශාකයකි.
බැදි දෙල් යනු මීටර් 25ක් පමණ උස සදාහරිත ශාකයකි. ඇට සහ පලතුරු නෙමටෝඩා (Ascaris lumbricoides) මගින් ඇති කරන පණු රෝග සඳහා ඖෂධීය අරමුණු සඳහා යොදා ගැනේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගස්
Web design
වෙබ් අඩවි නිර්මාණය වෙබ් අඩවි නිෂ්පාදනය හා නඩත්තු විවිධ කුසලතා හා විෂය බොහෝ පුළුල් කර ඇත. වෙබ් අඩවි නිර්මාණය පිළිබඳ විවිධ ප්රදේශවල වෙබ් ග්රැෆික් ද; අතුරු මුහුණත නිර්මාණය; සම්මත සංකේත සහ වානිජ මෘදුකාංග ඇතුළු කර්තෘත්වය; පරිශීලක අත්දැකීම් නිර්මාණ; හා යන්ත්ර ප්රශස්තකරණය සොයන්න. සමහර නිර්මාණකරුවන් ඔවුන් ආවරණය වනු ඇත නමුත් බොහෝ විට බොහෝ පුද්ගලයන්, නිර්මාණය ක්රියාවලිය පිළිබඳ විවිධ අංශ ආවරණය වන පරිදි කණ්ඩායම් වැඩ කටයුතු කරනු ඇත. [1] කාලීන වෙබ් නිර්මාණය සාමාන්යයෙන් ලකුණ දක්වා ලියන ඇතුළු වෙබ් අඩවිය ඉදිරි-අන්තයක් (සේවාදායකයා පැත්තේ) නිර්මාණය කිරීමට අදාළ සැලසුම් ක්රියාවලිය විස්තර කිරීමට භාවිතා කරයි. වෙබ් අඩවි නිර්මාණය අර්ධ වශයෙන් වෙබ් සංවර්ධනය පුළුල් විෂය පථයක් තුළ වෙබ් ඉංජිනේරු ගැටේ. වෙබ් නිර්මාණකරුවන් නමුත් නෙට්බුක් ක දැනුවත් කිරීමේ ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර ඔවුන්ගේ භූමිකාව දක්වා ලකුණ නිර්මාණය කිරීමයි නම්, එවිට ඔවුන් ද වෙබ් ප්රවේශ්යතා මාර්ගෝපදේශ දිනය දක්වා විය යුතු ය.
History
1988—2001 වෙබ් අඩවි නිර්මාණය තරමක් මෑත කාලීන ඉතිහාසය වුවද, එය එවැනි ග්රැෆික් වැනි වෙනත් ප්රදේශ සම්බන්ධ කළ හැක. කෙසේ වෙතත් වෙබ් අඩවි නිර්මාණය ද තාක්ෂණික දෘෂ්ටි ආස්ථානයෙන් දැක ගත හැකි ය. එය ජනතාවගේ එදිනෙදා ජීවිත විශාල කොටසක් බවට පත්ව ඇත. එය සජීවිකරණ රූප, අකුරුකරණය විවිධ මෝස්තර, පසුබිම් සංගීතය හා තොරව අන්තර්ජාලය සිතීම දුෂ්කර ය.
නවාංග සාත්‍රෘ සාසනය
ගෙය්‍ය සියලුම ගාථා සහිත සූත්‍ර ගෙය්‍ය නම් වේ.
වෙය්‍යාකරණ සම්පූර්ණ අභිධර්ම පිටකයත්, ගාථා රහිත සූත්‍රත් සෙසු ඉතිරි අංග අටට අයත් නො වන දේශනාවනුත් වෙය්‍යාකරණ ගණයට අයත් වේ.
ගාථා ධම්මපද, ථෙරගාථා, ථෙරී ගාථා යන ග්‍රන්ථත් සුත්ත නිපාතයේ සූත්‍ර නාමයෙන් හඳුන්වා නැති දේශනා ගාථා අංගයට අයත් වේ.
උදාන බුදුරදුන් විසින් සොම්නස හා ඤාණමය පී‍්‍රතියත්, ධර්ම සංවේගයත් පදනම් කරගෙන වදාළ “අනේක ජාති සංසාරං.....” වැනි ගාථා දේශනා උදාන නම් වේ. උදාන පාලියේ එබඳු උදාන අඩංගු සූත්‍ර 83 ක් ඇත.
ජාතක බුදුරදුන්ගේ බෝධිසත්ත්ව ජීවිතය ගැන කියැවෙන අපණ්ණක ආදී 550ක් පමණ වූ දේශනා ජාතක නම් වේ.
අබ්භූත ධම්ම බෝසතාණන් වහන්සේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ ආදී රහතන් වහන්සේලා පිළිබඳවත් කියැවෙන ආශ්චර්ය අද්භූත කරුණු ඇතුළත් “අච්ඡරිය අබ්භූත සූත්‍රය” වැනි දේශනා ‘අබ්භූත ධම්ම’ නම් වේ.
වේදල්ල වේද හෙවත් නුවණත්, සතුටත් ලබමින් විමසන ප්‍රශ්නෝත්තර ඇතුළත් සූත්‍ර වේදල්ල ගණයට අයත් වේ. උදාහරණ ලෙස චුල්ල වේදල්ල, මහා වේදල්ල, සම්මා දිට්ඨි, සක්ක පඤ්හ යනාදී සූත්‍ර දේශනා දැක්විය හැකි ය.
ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේට නමස්කාර වේවා !
අපගේ ශාස්තෘන් වහන්සේගේ ශාසනය අංග නවයකින් යුක්තයි. එහි සූත‍්‍ර දේශනා සුත්ත නමින් ද, ගාථා සහිත දේශනා ගෙය්ය නමින් ද, ගාථා රහිත දේශනා වෙය්යාකරණ නමින් ද, ගාථාවන් පමණක් ඇති දේශනා ගාථා නමින් ද, ප‍්‍රසාද සංවේග වශයෙන් උත්සාහ රහිතව මතුවන දේශනා හා ගාථා උදාන නමින් ද, යම් යම් කරුණු ඉස්මතු කොට කරන දේශනා ඉතිවුත්තක නමින් ද, බෝසත් සිරිතේ අතීත භවයන් ගැන ඇති දේශනා ජාතක නමින් ද, බුදුසිරිතට පමණක් අදාල අසිරිමත් දේ ගැන ඇති දේශනා අබ්භූත ධම්ම නමින් ද, ප‍්‍රශ්නෝත්තර සාකච්ඡාවෙන් යුතු දේශනා වේදල්ල නමින් ද හැඳින්වෙයි. බුදුරජුන්ගේ ශාසනය මෙම අංග නවයෙන් යුතු නිසයි නවාංග ශාස්තෘ ශාසනය යැයි පවසන්නේ.
කලක් යන විට රජතුමාට දරුණු ආබාධයක් හටගත්තා. ඇමතිවරුන් රජතුමාගේ යහන වටේ වැතිරී අඬන්න පටන් ගත්තා. රජතුමා නැතුව ඔවුන්ට ජීවත්විය නොහැකි බව පවසමින් චාටු බස් කිව්වා.
“අහෝ! පින්වත් රජතුමනි, ඔබතුමා වැනි ශ්‍රේෂ්ඨ නායකයෙක් නිසයි අපි පවා මෙතරම් සේවය කරන්න පුරුදු වුණේ. ඔබතුමාගේ නායකත්වයෙන් තොරව අපට මේ රාජධානිය ගොඩගන්න අමාරුයි. ඔබතුමා නැති ලෝකය හිරු නැති ලෝකෙටත් වඩා අඳුරුයි. ඔබතුමා නැති රාත‍්‍රිය සඳ නැති රාත‍්‍රියටත් වඩා මූසලයි. ඔබතුමාගේ ආලෝකය අපගේ ආලෝකයයි. එ් නිසා රජතුමනි, ශතවර්ෂාධික කාලයක් නිදුක්ව නීරෝගීව රාජ්‍යානුශාසනා කරන සේක්වා!”
රජතුමාට බොහෝ අනුකම්පා හිතුණා. නොයෙක් අයුරින් කරුණු කියා ඔවුන්ව අස්වැසුවා. රාජකීය වෙදුන් පැමිණ කොතරම් උපස්ථාන කළත් සුව වුණේ නැහැ. ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් අසාධ්‍ය වුණා. එතකොට ඇමතිවරු වෙනම රැස්වුණා. රහසේ සාකච්ඡුා කළා.
“දැන් මෙයාගෙන් වැඩක් නෑ. මෙයා මැරිලා යාවි. අපේ පැවැත්මට උදව් කරන්න පුළුවන් ඊළඟ රජා කවුද? අපි එතනට යමු. අමාරුවෙන් ගොඩනගා ගත්තු අපේ පැවැත්ම අපි නැතිකරගත යුතු නෑ. දැනට භාණ්ඩාගාර යෙන් ගන්න දෙයක් ගනිමු.”
“එ්ක හරි! හැබැයි අපට අසවල් රජතුමා ළඟට ගියෝතින් නම් සෑහෙන්න තාන්න මාන්න ලැබේවි. පුද පඬුරු ලැබේවි. මං එ් ගැන කතා කරලයි තියෙන්නේ. අපට නවාතැනට වෙනම මාළිගාවන් පවා දෙන්න සූදානම් වේවි.”
ඔවුන්ගේ සැබෑම රජතුමා ඉතාම දුකසේ තම රෝගයට පිළියම් කරමින් සිටියා. කවුරුත් හිතුවේ ඉක්මනින් මියයාවි කියලයි. නමුත් සියලූ දෙනා පුදුමයට පත් කරවමින් රජතුමා සුවපත් වුණා. සුවපත් වූ රජ රාජසභාව කැඳෙව්වා. එදා තමාගේ යහන වටේ වැතිරී හඬමින් සිටි ඇමතිවරු කවුරුවත් නෑ. රජතුමාට ගොඩාක් දුක හිතුණා.
“කෝ අර ඇමතිවරු? කෝ අසවල් අසවල් නම් ඇති අය?”
“අනේ රජතුමනි, ඔවුන් ටිකෙන් ටික වෙනස් වුණා. තමන්ගේ කාර්යභාරය අත්හැරියා. දැන් අසවල් රටට ගිහින් අසවල් රජ්ජුරුවන්ගේ ඇමතිමණ්ඩලයේ සේවය කරනවා. රජතුමනි, ඔවුන්ගෙන් අද හසුනක් ලැබුණා. රජතුමාව බැහැදකින්න අවසර ඉල්ලනවා.”
“හොඳයි. එ් අයට එන්න කියන්න.”
“අනේ දේවයන් වහන්ස, අපට හරී සතුටුයි. අපි කියාගත නොහැකි වේදනාවකින් හිටියේ. මේ මාළිගාවට පැමිණෙද්දී ඔබවහන්සේ ඇඳේ වැතිරී දරුණු ලෙඩින් පෙළෙමින් සිටි අයුරු අපට සිහිපත් වෙනවා. පින්වත් රජතුමනි, අපට හරි වේදනයි. ඉවසගන්න අමාරුයි. එ් නිසයි අපි ඈත ගියේ.”
එතකොට තව ඇමතිවරයෙක් මෙහෙම කිව්වා.
“අනේ දේවයන් වහන්ස, අපි එහෙ ගිය විට එ් රජතුමා ගොඩාක් සතුටු වෙලා අපට මාළිගාවන් දෙන්න හැදුවා. එතකොට අපි කිව්වා ‘අපට මාළිගාවන් එපා. අපට සාමාන්‍ය ගෙවල් දෙන්න. අපි මේ ආවේ දුක වැඩිකම නිසයි’ කියලා. එ් රජතුමා අපට වැඩි වැටුප් දෙන්න හැදුවා. එතකොට අපි කිව්වා ‘අනේ රජතුමනි, අපේ රජතුමා අපට හොඳින් වැටුප් ගෙව්වා. එ් නිසා අපට යන්තම් ජීවත් වෙන්න මොකුත් ලැබුණොත් ඇති’ කියලා. ඇත්තෙන්ම අපගේ දේවයිනි, අපි එහේ සැප වින්දෙ නෑ. මේ පහසුකම් මොකුත් ලබාගත්තෙ නෑ. ඔබවහන්සේ ගැන සිහි කරකරයි අපි දුක් වින්දේ.”
ඔවුන්ගේ කතාවෙහි ඇති කෛරාටික බව රජතුමාට වැටහුණා. රජතුමා එ් ගැන නොහඟවා ඔවුන්ට කතා කළා.
“බොහොම හොඳයි. මං මෙවැනි ඇමති මඬුල්ලක් ලැබීම ගැන සතුටු වෙනවා. හැබැයි මේ අසනීපය නම් ස්ථිරව සනීප වෙන එකක් නෑ. ආයෙ අසනීප වේවි. එතකොටත් ආයෙමත් යනවාද?”