cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
දිවුල්
ඖෂධීය හා පෝෂණ ගුණ
එසේම මෙම දිවුල් සතුව අපගේ රුධිරය පිරිසිදු කිරීමේ විශේෂ හැකියාවක්ද පවතිනවා. එහිදී දිවුල් හා සීනි උණු වතුරින් දිය කර පානය කිරීම ඒ සඳහා යෝග්‍ය බව සැලකෙනවා. තවද එමගින් රුධිරය පිරිසිදු වනවා මෙන්ම රුධිරය අපිරිසිදු වීමෙන් ශරීරයට සිදු විය හැකි හානියද වළක්වනවා. එසේම මෙම දිවුල් ශාකයේ මුල්, කණ ආශ්‍රිත වේදනාවන් හා රෝග සඳහා ඖෂධයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි වෙනවා. එමෙන්ම දිවුල් ශාකයේ කඳෙන් හා අතු වලින් ගම් වැනි ද්‍රව්‍යයක් වෑස්සෙනු දකින්නට හැකි වෙනවා. එය දියවැඩියාව පාලනය සඳහා යහපත් වෙනවා. තවද දිවුල් ශාකයේ කොළ ශ්වසන පද්ධතිය ආශ්‍රිත ගැටළු සඳහා යෝග්‍ය වෙනවා. එනම් දිර්ගකාලිනව පවතින සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව සඳහා ද, ඒ ආශ්‍රිත වෙනත් රෝග සඳහාද, උගුරේ වේදනාව සදහා මෙන්ම කැස්ස සඳහා මෙම දිවුල් කොළ යෝග්‍ය වෙනවා. එසේම මෙම දිවුල් පළතුරක් ලෙස අහාරයට ගැනීම ශරීරයේ ජවය වැඩි කිරීමට සමත් වෙනවා. එනම් දිවුල් මදය ග්‍රෑම් 100 තුල කැලරි 140 ක් පමණ ඇති අතර එය ශරීරයේ ශක්තිය සඳහා යෝග්‍ය වෙනවා. එසේම එයට ශරීරයේ පරිවෘර්ත්තිය ක්‍රියාවන් ඉක්මන් කරවීමේ හැකියාවක් පවතිනවා. එසේම දිවුල් යනු ප්‍රෝටීන වලින් සමන්විත පලතුරක් වනවා මෙන්ම එය මාංශපේශි වල ශක්තිමත් බවද වැඩි කරනවා. එසේම දිවුල් වකුගඩු වල සෞඛ්‍යමත් බව සදහා මෙන්ම අක්මාවේ සෞඛ්‍යය සඳහා යෝග්‍ය පළතුරක් වෙනවා. එනම් එහි බීටා කරෝටින අඩංගු වන අතර එය අක්මාවේ සෞඛ්‍ය සඳහා යෝග්‍ය වෙනවා. එසේම එහි තයමින් මෙන්ම රයිබෝප්ලේවින් ද අඩංගු වෙනවා. එසේම දිවුල් සර්ප දෂ්ඨනය සදහා ප්‍රතිකාරයක් වනවා මෙන්ම මැලේරියාව වැනි රෝග වලින් ආරක්ෂා වීමට ද උදව් වෙනවා. එසේම මෙම දිවුල් ආහාරයට ගැනීමෙන් පිළිකා ඇති වීමේ අවදානම අවම වන බවද සැලකෙනවා.
මේ ආකාරයට මෙහි ඖෂධීය ගුණ හඳුනා ගත හැකි වන අතර දිවුල් වැඩි වශයෙන් ආහාරයට ගැනීම සමහර විටෙක අහාර ජීර්ණය සඳහා අහිතකර ලෙස බලපෑ හැකියි. එසේම තයිරොයිඩ් හා ගැටළු ඇති පුද්ගලයන් සදහා දිවුල් ආහාරයට ගැනීම සුදුසු වන්නේ ද නැහැ.
ආර්ථිකමය වාසි
මෙම දිවුල් පිලිබඳව සලකා බලන විට එය ආර්ථික වශයෙන් ද වැදගත් වෙනවා. එනම් පලතුරක් ලෙසද, දිවුල් ගෙඩියෙහි කටුවෙන් විසිතුරු බඩු නිපදවීම සඳහාද, සුවඳ විලවුන් වර්ග සඳහාද ආදී ප්‍රයෝජන රැසක් හඳුනා ගත හැකි වෙනවා. එසේම අරාබි රටවල දිවුල් කඳෙන් වැස්සෙන ගම් වැනි ද්‍රව්‍ය ගම් සඳහා ආදේශකයක් ලෙසද, දියසායම් සඳහාද, තීන්ත සදහා ආදී වශයෙන් යොදා ගන්නවා.
මේ ආකාරයට ඖෂධීය ගුණයෙන් සපිරි පළතුරක් ලෙස මෙන්ම අපේ රටේ හොඳින් වැවෙන පලතුරක් ලෙස දිවුල් හඳුනා ගැනීමට පුළුවන් වෙනවා.
ගැලරිය
thumb|left| in [[Talakona forest, in Chittoor District of Andhra Pradesh, India. ]]
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පලතුරු - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පලතුරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශාක
හේඩියානු
හේඩියානු යුගය යනු වසර බිලියන 4.6 කට පමණ පෙර පෘථිවිය සෑදීමෙන් ආරම්භ වූ භූ විද්‍යාත්මක කාලයේ පළමු යුගය වේ.
ආයුර්වේදයෙහි ශාඛා අට
ආයුර්වේදයට අනුව රෝගයක් ඇතිවන්නේ සිරුර තුළ නොයෙකුත් සුසංයෝගයන්හි ඇතිවන වෙනස් වීමක් හේතුවෙනි. පොදුවේ ගත්කළ මේවා ප්‍රධාන ශාඛා අටකට බෙදිය හැක.
කාය චිකිත්සා	-	සිරුර අභ්‍යන්තයට ලබාදෙන ප්‍රතිකාර
බාල චිකිත්සා		-	ළමා රෝග
ග්‍රහ චිකිත්සා		-	මානසික රෝග
ෂලක්‍ය චිකිත්සා	-	උගුර, කන , නාසය හා අක්ෂි රෝග
ශල්‍ය තන්ත්‍ර 		-	ශෛල්‍ය වෛද්‍ය වේදය
අගද තන්ත්‍ර		-	ධුලකවේදය
වජීකරණ		-	ලිංගික රෝග
රසායන		-	තිරිහන් වීම
(පංච මහා භූත) මුලික අංග පහ
පුරාණ වේද චින්තන කර්මයට අනුව විශ්වාස වූ සියල්ල  පංචමහාභූත නමින් හැඳින්වෙන අංග පහකින් සැදුම්ගෙන ඇත.
ආපෝ	 -	ජලය, එමගින් රස සංවේදනය වේ. රස සංවේදන අවයව වන්නේ දිවයි.
තේජෝ    -	ගින්න,  වර්ණ පිළිබඳව දෘෂ්ටිමය  සංජානනය ලබාදේ (රූප )  , සංවේදක අවයවය වන්නේ ඇසයි.
වායු     -	වාතය, දැනීම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දේ. (ස්පර්ශ) සංවේදක අවයවය වන්නේ සමයි.
පෘථිවි    -	පෘථිවිය, ගඳ , සුවඳ පිළිබඳ දැනීම ඇති කරයි. (ගන්ධ) සංවේදක අවයවය වන්නේ නාසයයි.
ආකාශ	 -	අවකාශය, ශ්‍රවණය ඇතිකරයි. (ශබ්ද) සංවේදක අවයවය කනයි.
ඉහතින් සඳහන් කරන ලද්දේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ගෙඩනැගී ඇති පදනම හා මූලධර්මයන්ය. මෙකී අංග පහම අප ජීවිතය කෙරෙහි ප්‍රධාන බලපෑමක් ඇති කරනුයේ සිරුර සෑදී ඇත්තේ  මෙම මහාභූතයින් (අංග) වලින් බැවිනි. සියළුම පදාර්ථයන් තරලමය ලෙසට සැලකේ. ඒවායෙහි සංඝටකයන් අතර තුල්‍යතාවය නිරන්තරයෙන්ම වෙනස් වේ.
තුන්දෝෂ
ආයුර්වේදයෙහි සිරුර, මනස සහ අධ්‍යාත්මය අතර එකතුවක් ගැන විග්‍රහ කෙරේ. එක් එක් අංගවල ප්‍රමුඛතාවය අනුව සිරුර වර්ග තුනකි. මේවා තුන් දෝෂ නම් වේ.
1)	වාත (වා)	       - 	වාතය
2)	පිත්ත (පිත්)	-	පිත
සත්වැදෑරුම් දේහ පටකයන් ධාතු නම් වේ. සිරුරෙන් ස්‍රාවය වන ද්‍රව්‍ය වර්ග 3කි. ඒවා මාලා නම්වේ.
වාත
මෙම දෝෂය මගින් සිරුරේ අභ්‍යන්තර හා බාහිරව ඇති ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියන් කෙරෙහි ආරම්භය හා ක්‍රියාකාරීත්වය වෙත උදව් දේ. මේවා,
1)	ප්‍රාණ (හිස)	               - 	ජීවනාලිය වූ ශ්වසනයට උදව් වේ.
4)	ව්‍යාන ( හෘදය හා රුධිර වාහිනී)	-	රුධිර සංසරණයට උපකාරී වේ
5)	අපණ(ශුක්‍ර තරලය, මලපහ , මුත්‍රා) -        බහිස්‍රාවය සඳහා උපකාරී වේ.
පිත්ත
මෙම දෝෂය සිරුරේ තාපය උත්පාදනය පරිවෘත්තීය හා නොයෙකුත් මානසික ක්‍රියාකරිත්වයන් සඳහා වගකියනු ලැබේ.
කප්හ
මෙම දෝෂයෙහි ප්‍රධාන කෘත්‍ය වන්නේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සිරු‍රක් පවත්වාගෙන යාම හා මේදය, ජලය හා අනෙකුත් තරලයන් අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමයි.
මේ එක් එක් දෝෂයන් එකිනෙක අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගනිමින් පුද්ගලයාගේ සිරුර ප්‍රකෘති තත්වයෙන් පවත්වා ගැනීම සඳහා උපකාරී වේ. මෙම තුන්දොස්හි කිපීමෙන් ඇතිවන දේහ ක්‍රියාකරිත්වයේ අසමතුලිතතා හේතුවෙන් රෝග ඇතිවේ.
ප්‍රවර්ගය:ආයුර්වේදය
මරියම්-උස්-සමානි
මරියම්-උස්-සමානි (පර්සියානු: مریم الزمانی; සාහිත්‍යමය: 'යුගයේ මරියා'), (1542 – 1623 මැයි 19) යනු අක්බර් අධිරාජයාගේ භාර්යාවකි. ඇගේ සැබෑ නාමය නොදනියි. නමුත් 18වන සියවසට අයත් ඇගේ වංශයේ (කාච්වාහවරුන්ගේ) පෙළපත් සටහනක ඇයව හර්ඛාන් චම්පාවතී ලෙස හඳුන්වා ඇත. මීට අමතරව ඇය හර්ඛා බායි හෝ ජෝධා බායි ලෙස ද හැඳින්වෙන්නේ යැයි සැලකේ. මෙමගින් ඇය උපතින් ජෝධ්පූර්හි කුමරියක වූ බැව් හැඟවෙනවා වන්නට ඇත. (නමුත් බොහෝ විට ඇය ඇම්බර්හි කුමරියක බැව් පැවසේ) මරියම්-උස්-සමානි යනු ඇයව සිය සැමියාගේ මාලිගයේ දී හැඳින්වීමට භාවිතා කළ පර්සියානු ගෞරව නාමයයි. මූඝල් අධිරාජ්‍යයේ දී, රාජකීය අන්තඃපුරයට ඇතුළු වූ මුස්ලිම්-නොවන වංශවත් ස්ත්‍රීන්හට ගෞරවනීය නම් ලබා දෙන ලදී. (මෙම නාමය ඇයට හිමි වූයේ ඇගේ පුත්‍රයාගේ උපතින් පසුව ය) මේ නිසා ඇගේ සැබෑ නාමය අප්‍රකටව පැවතී ඇත.
චරිතාපදානය
මරියම්-උස්-සමානි උපත ලැබූයේ රාජ්පුත් කුමරියක ලෙස ය. ඇතැම් මූලාශ්‍ර අනුව, ඇය ඇම්බර්හි (ජායිපූර්) රාජා බිහාරි මාල්ගේ (හෙවත් බිහාරි මාල්) දියණියයි. ඇතැම් ඉතිහාසඥයින් අනුමාන කරන්නේ ඇය ජෝධ්පූර්හි කුමරියක වූ බවත්, එම නිසා ඇය "ජෝධා බායි" ලෙස හැඳින්වෙන්නට ඇති බවයි. 1562දී ඇගේ පියා වූ රාජා බිහාරි මාල් විසින් ඇයව අක්බර් අධිරාජයාට විවාහ කරදෙන ලදී. සම්භර්හි පැවති මෙම විවාහය දේශපාලන එකක් වූ අතර, එය ඇගේ පියා වූ බිහාරි මාල් ඔහුගේ අධිරාජ ප්‍රධානියා වූ මූඝල් අධිරාජ අක්බර්ට දැක්වූ පූර්ණ යටත්භාවයේ සංකේතයක් විය. මෙම විවාහය වැදගත් එකක් වන්නේ, රාජ්පුත් රජ කෙනකු සිය දියණියව මුස්ලිම් අධිරාජයකුට විවාහ කරදුන් ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය වන නිසායි. නූතන ඉතිහාසඥයන් විසින් පුළුල් ලෙස ඇයව සලකන්නේ අක්බර්ගේ සහ මූඝල්වරුන්ගේ ආගමික සහනශීලී ප්‍රතිපත්තියට හොඳම නිදසුනක් ලෙසයි.
ඇය අක්බර්ගේ ජීවත් වූ වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා මෙන්ම අනුප්‍රාප්තිකයා ද වූ ජහාන්ගීර්ගේ මෑණියන් වූවා ය.
නම
අක්බර්ගේ භාර්යාව, එනම් ජහාන්ගීර්ගේ මෑණියන්ව "ජෝධා බායි" ලෙස හැඳින්වූ බවට ජනප්‍රිය මතයක් ඇත.
මූඝල් වංශකථාවල ඇගේ නම ලෙස මරියම්-උස්-සමානි යන්න දැක්වේ. ජහාන්ගීර්ගේ ස්වයංචරිතාපදානය වූ තුස්ක්-ඉ-ජහාන්ගීරි තුළ ජෝධා බායි, හර්ඛා බායි හෝ හීර් කුන්වාරි යන්න සඳහන් නොවේ. එහි ඇයව හඳුන්වා ඇත්තේ මරියම්-උස්-සමානි යන නාමයෙනි. අක්බර්නාම (අක්බර්ගේ මෙහෙයවීම යටතේ ලියැවුණු අක්බර්ගේ චරිතාපදානය) හෝ මෙම යුගයට අයත් කිසිදු ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයක ඇයව ජෝධා බායි ලෙස හඳුන්වා නැත.
අලිගාර් මුස්ලිම් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසඥ මහාචාර්ය ෂිරින් මූස්වි අනුව අක්බර්ගේ භාර්යාව "ජෝධා බායි" ලෙසින් පළමුව හඳුන්වා ඇත්තේ 18වන සහ 19වන සියවස්වල ඓතිහාසික ලේඛන තුළ ය. පැට්නාහි ඛුඩා බක්ෂ් ප්‍රාචීන මහජන පුස්තකාලයේ ඉතිහාසඥ ඉම්ටියාස් අහමද් අනුව ජෝධා බායි පිළිබඳ පළමු වරට සඳහන් වන්නේ ලුතිනන් කර්නල් ජේම්ස් ටොඩ්ගේ Annals and Antiquities of Rajasthan නම් ග්‍රන්ථයේ ය.
"අක්බර්නාම ග්‍රන්ථයේ අක්බර් අමේර්හි රාජ්පුත් කුමරියක සමග විවාහ වූ බවට වාර්තාවක් ඇතත්, ඇ‍ගේ නාමය ජෝධා නොවේ," යනුවෙන් පවසන්නේ පැට්නාවේ ඛුඩා බක්ස්ෂ් ප්‍රාචීන මහජන පුස්තකාලයේ අධ්‍යක්ෂ ඉම්ටියාස් අහමද් ය. එහි ඇය මරියම් සමානි (යුගයේ මරියා) ලෙස හඳුන්වා ඇත. මෙය පදවියක් වන අතර, නාමයක් නොවේ. ඉන් වැඩිදුරටත් පැවසෙන්නේ මරියම් සමානි යනු පසුව ජහාන්ගීර් අධිරාජයා බවට පත් සලීම් කුමරුට උපත දුන් ආර්යාව හැඳින්වූ පදවියක් බවයි. නමුත් ජෝධා යන නාමය කිසිදු ස්ථානයක හමු නොවේ.
අලහබාද් මධ්‍යම විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ඉතිහාසඥ එන්. ආර්. ෆාරුකි පවසන්නේ ජෝධා බායි යනු අක්බර්ගේ රැජිනගේ නාමය නොවන බවත්, එය ජහාන්ගීර්ගේ භාර්යාව වූ තාජ් බිබි බිල්කිස් මකානි නම් ජෝධ්පූර්හි කුමරියගේ නාමය බවයි. ඇගේ සැබෑ නාමය ජගත් ගෝසයින් නම් විය.
පවුල
හීර් කුන්වාරි උපත ලැබූයේ රාජ්පුත් කුමරියක (රාජ්කුමාරී) ලෙස ය. ඇය අමේර්හි (වර්තමාන ජායිපූර්) රාජා බිහාරි මාල්ගේ වැඩිමහල්ම දියණිය වූවා ය. එසේම ඇය අමේර්හි රාජා පෘථිවි සිංගේ මිණිපිරියයි. රාජ්කුමාරී හීර් කුන්වාරි අමේර්හි රාජා භග්වාන් දාස්ගේ සොයුරිය ද වූ අතර, අමේර්හි රාජා Iවන මාන් සිං‍ගේ නැන්දණිය ද විය. මාන් සිං පසුව අක්බර්ගේ රාජසභාවේ නවරත්නයන්ගෙන් අයකු විය. පසුව, මේ දෙදෙනාටම අක්බර්ගේ මාලිගයේ ඉහළ පදවි පිරිනැමිණි.
විවාහය
විවාහයට පසුබිම සැලකූ විට අක්බර් ආ‍ජ්මේර් (මොයිනුද්දීන් චිෂ්ටිගේ සොහොන්ගැබේ පූජා කටයුතු සඳහා) බලා පිටත්ව යන විට අක්බර් වෙත පැමිණි බිහාරි මාල් පැවසූයේ ඔහුගේ මස්සිනා වන ෂරීෆ්-උද්-දීන් මිර්සා (මෙවාත්හි මූඝල් හකීම්) තමන්ට හිංසා කරන බවයි. මෙය ෂරීෆ්-උද්-දීන් සහ බිහාරි මාල්ගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ සුජා අතර ඇති වූ අරගලයක ප්‍රතිඵලයක් විය. පේෂ්කාෂ් ලෙස ගෙවීමට සුළු මුදලක් අතැතිව සිටි බිහාරි මාල් සිය පුත්‍රයා සහ සිය බෑණාවරුන් දෙදෙනා ඔහුගේ ඇපයට පත්කළේ ය. නමුත් ඉන් සෑහීමකට පත් නොවූ ෂරීෆ්-උද්-දීන්ට ඔවුන්ව මරාදැමීමට අවශ්‍ය විය. අක්බර් බිහාර් මාල්හට යෝජනා කළේ තමන් වෙත පෞද්ගලිකව යටත් වන ලෙසයි. එසේම සම්පූර්ණ යටත්භාවයේ සංකේතයක් ලෙස ඔහුගේ දියණිය විවාහ කරදිය යුතු බව ද පැවසිණි. මෙම සිදුවීමෙන් පසුව, අක්බර් සිය මස්සිනා වූ ෂරීෆ්-උද්-දීන්ට රාජාගේ කටයුතුවලට මැදිහත් නොවන ලෙස පැවසී ය.
දේශපාලන විවාහයක් වූ‍ මෙම විවාහය 1562 පෙබරවාරි 6 දින පැවැත්විණි. මේ වනවිට අක්බර් ආජ්මේර් (මොයිනුද්දීන් චිෂ්ටිගේ සොහොන්ගැබට පූජා පැවැත්වීමෙන් පසු) සිට අග්‍රා වෙත යමින් සිටි අතර, මෙම විවාහය රාජස්ථානයේ සම්භර්හි රාජකීය හමුදා කඳවුරේ දී පැවැත්විණි. මෙය මනාලියගේ උපන් ප්‍රදේශය වන ඇම්බර් (සැතපුම් 80ක් එපිටින් වූ) වල පැවැත්නොවුණේ මෙම විවාහය සමානයන් අතර සිදුනොවූවක් බවත්, බිහාරි මාල්ගේ පවුලේ සමාජ තත්ත්වය තරමක් පහත් බවත් සංකේතවත් කරමිනි. ඇම්බර් කුමරියක විවාහ කරගැනීම තුළින් ඇගේ පවුලේ සේවය රාජ්‍ය සමය පුරාම ඔහුට හමුවූ අතර, අක්බර් සිය සමස්ත ජනයාගේම, එනම් හින්දු සහ මුස්ලිම්වරුන්ගේ බාද්ෂා හෙවත් ෂහේන්ෂාවරයා බවට එය දෘශ්‍යමාන සාක්ෂියක් ද විය.
1585 පෙබරවාරි 13 දින, ඇගේ ලේලිය, එනම් ඇගේ සොයුරා වූ භග්වාන් දාස්ගේ දියණිය වූ මන්භාවතී බායි හෙවත් මන්මතී බායි සලීම් කුමරු සමග විවාහ විය. මන්මතී බායි පසුව ඛුස්රාවු මීර්සා කුමරුන්ට උපත ලබා දුන් අතර, ජහාන්ගීර් විසින් ඇයට ෂා බෙගම් පදවිය පිරිනමන ලදී.
ආගම
අක්බර් සිය කිසිදු හින්දු බිසවක් ඉස්ලාම් ආගමට හරවා ගත්තේ නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු සිය අන්තඃපුරයේ හින්දු නිවැසියනට මාලිගය තුළ ඔවුන්ගේ වතාවත් ඉටු කරදීමට අවසර දුන් අතර, ඇතැම් අවස්ථාවල ඔහු ද එයට සහභාගී විය.
පවුලේ අභිවර්ධනය
ඇම්බර්හි රාජාවරුන් (ඉතා කුඩා රාජධානියකින් පැමිණි) මූඝල්වරුන් සමග පැවැත්වූ සමීප සම්බන්ධතාවය හේතුවෙන් ධනය සහ බලය අතින් වර්ධනය විය. මන්සබ්දාර්වරුන්ගේ අබු’ල්-ෆාස්ල් ලැයිස්තුවෙහි සඳහන් රාජ්පුත්වරුන් විසි හත්දෙනාගෙන් දහතුනක්ම ඇම්බර් වංශයට අයත් විය. ඉන් ඇතැම් අය අධිරාජකීය කුමාරවරුන්ගේ තරම් උසස් පදවි හෙබවූහ. නිදසුනක් ලෙස, රාජා භග්වාන් දාස් එකල ලබාදිය හැකි ඉහළම පදවිය වූ 5000කගේ සෙන්පතියා බවට පත් වූ අතර, අමීර්-උල්-උමාරා (ප්‍රධාන වංශාධිපති) යන සාඩම්බර නාමය ද ඉසිලී ය‍. ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ Iවන මාන් සිං එයටත් වඩා ඉහළ තනතුරක් වූ සෙබලුන් 7000කගේ සෙන්පති බවට පත් විය.
තමන්ට යටත්වන්නන්ට ත්‍යාග ලබා දීම සහ විරුද්ධ වන්නන්ව නිර්දය ලෙස පීඩනයට ලක් කිරීම ලෙස අක්බර් රාජ්පුත්වරුන් කෙරෙහි දැක්වූ ද්විත්ව ප්‍රතිපත්තිය හේතුවෙන් නොබෝ කලකින්ම මුළු රාජස්ථානයම ඔහුගේ පාලනයට නතු විය. නමුත් කඳුකර ප්‍රදේශවල සැඟවී සිටි මහාරාණා ප්‍රතාප් ඔහුට යටත් නොවිණි. රන්තම්බෝර් යටත් වූ කාලය අවට, කලින්ජාරය ද මූඝල්වරුන්ට යටත් විය. මාස තුනක් ඇතුළත ජෝධ්පූර්, බිකනේර් සහ ජයිසාල‍්මේර් ද යටත් වූ අතර, ජෝධ්පූර් සහ ජයිසාල්මේර් රාජකීය පවුල්වල කුමරියන් මූඝල් අන්තඃපුරයට ඇතුළත් කරගැනිණි.
ජහාන්ගීර්ගේ රාජ්‍ය සමය
උරුමකරුවකුට උපත ලබාදීමෙන් පසු, අක්බර්ගේ රාජකීය ගෘහයෙහි ඇයට කිසියම් ස්ථානයක් හිමි වන්නට ඇති නමුත්, ඇයට ගෞරවය හිමි වූයේ ජහාන්ගීර්ගේ රාජ්‍ය සමයේ (අධිරාජයාගේ මව ලෙස) ය. 1605දී ජහාන්ගීර් අක්බර්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස මූඝල් අධිරාජ ධුරයට පත් විය. ජහාන්ගීර් රාජ්‍ය සමයේ, මූඝල් රාජ මාලිගයේ විසූ ප්‍රමුඛම ව්‍යාපාරිකාව ඇය වූවා ය. වාර්තාගත වෙනත් කිසිදු වංශවත් ස්ත්‍රියක මව් රැජින මෙන් නිර්භීත ව්‍යවසායිකාවක නොවූ බැව් පෙනේ.
මෙම අනුග්‍රහයන් සහ පරිත්‍යාග තුළින් ජහාන්ගීර් සිය මෑණියන් වූ මරියම්-උස්-සමානිට දැක්වූ ආදරය සහ ගෞරවය පැහැදිළි වේ. ජහාන්ගීර්ගේ සෞර තුලායනය, ජගත් සිංගේ දියණිය සමග ජහාන්ගීර් විවාහය, සහ ෂෙහ්සාදා පාර්විස් සමග සුල්තාන් මුරාද් මීර්සාගේ දියණියගේ විවාහය ඇතුළු වැදගත් රාජකීය උත්සව ගණනාවක් මරියම්-උස්-සමානිගේ ගෘහයෙහි පැවැත්විණි.
මරණය
මරියම් සමානි බෙගම් සහීබා මස්ජිදය ඉදිකරන ලද්දේ ඇගේ පුත්‍රයා වූ නූරුද්දීන් සලීම් ජහාන්ගීර් විසින් ඇයට ගෞරවයක් ලෙස ය. මෙය වර්තමාන පාකිස්ථානයේ ලාහෝර් ප්‍රාකාර නගරය තුළ පිහිටා ඇත.
කහටගස්දිගිලිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කහටගස්දිගිලිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ,  උතුරු මැද පළාතේ,   අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
මහනුවර-මහජන සේවාවන්
සෙංකඩගල නම් පැරණි නාමයෙන්ද හැඳින්වෙන මහනුවර, ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කරන අධ්‍යාත්මික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසින් ශත වර්ෂ ගණනාවක් පැවතුණේය. එහි තිබෙන මාළිගා සංකීර්ණයෙහි ලක්වාසී ජනතාවගේ මහත් ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වන පූජ්‍යස්ථානය හෙවත් දළදා මාළිගාව පිහිටියේය.
රජමහ විහාරය නොහොත් ගංගාරාමය කරවන ලද්දේ දෙවෙනි නායක්කර් රජු වූ කීර්ති ශ්‍රී ‍රාජසිංහයි. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ශ්‍රී රාජාධිරාජසිංහ බුද්ධාගමට නොමසුරුව අනුග්‍රහය දැක් වූ රජ කෙනෙකි. රාජධානිය පුරා නොයෙක් ආකාරයට බුද්ධ ප්‍රතිමා තැනවීම සම්බන්ධයෙන් පළමු නායක්කර් රජු වූ ශ්‍රී විජය රාජසිංහ රජතුමා සිහිපත් කරනු ලැබේ. මහනුවර සිට බැලූ කළ පහළින් පෙනෙන නුවර වැව කරවන ලද්දේ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුය.
අපනයන
හමුදාව
උඩරට හමුදාව යුද්ධ කටයුතු සඳහා බෙහෙවින් යොදා ගත්තේ ගරිල්ලා සටන් ක්‍රමෝපායන්ය. ඒවා බොහෝ දුරට සාර්ථක විය. සෙබළුන් දුනු හී කඩු හෙල්ල සහ තුවක්කුවලින් සන්නද්ධ වූහ. නුවර රජවරුන් සතුව කිහිප ආකාරයක කාල තුවක්කු තිබුණේය. ඒවායින් අවුන්ස 4 සිට 8 දක්වා උණ්ඩ යොදා වෙඩි තැබිය හැකි විය. රජතුමාට රථයක සවිකරන ලද කාල තුවක්කු දෙකක් රජ මාළිගයේ තිබුණේය. ඔවුහු මාතලේ අසල ප්‍රදේශයක වෙඩි බෙහෙත් නිෂ්පාදනය කළහ. මුහුදේදී කෙරෙන සටන් වලදී මහනුවර රජවරු බොහෝ අවස්ථාවලදී ලන්දේසීන්ගේ උදව් ලබා ගත්හ.
චිත්‍රපටය
චිත්‍රපටය, සිනමා, චලන චිත්‍ර, සිනමා චිත්‍රපට ලෙසද හඳුන්වයි.
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටය
877
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
සෝඩියම් බයිකාබනේට්
ඉතිහාසය
අතීත ඊජිප්තියානු ජාතිකයින් ස්වභාවික තැන්පතු භාවිතා කළ අතර එය සෝඩියම් කාබනේට් ඩයහිදීඩ්රේට් සහ සෝඩියම් බයිකාබනේට් අඩංගු විය. මෙම නැනන් සබන් වැනි පිරිසිදු කාරකයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී.
1791 දී ප්රංශ ජාතික රසායන විද්යාඥ නිකොලස් ලෙලන්ට්ස් විසින් සොඩියම් කාබනේට් නිෂ්පාදනය කරන ලදී. 1846 දී නිව් යෝර්ක් බේකරිකරුවන්, ජෝන් ඩිව්ට් සහ ඔස්ටින් පල්ලිය යන දෙදෙනා විසින් සෝඩියම් කාබනේට් සහ කාබන්ඩයොක්සයිඩ්වලින් ෙබ්කිං සෝඩා වර්ධනය කිරීමට ආරම්භ කළ පළමු කර්මාන්ත ශාලාව ස්ථාපිත කරන ලදී.
නිෂ්පාදනය
සොල්වේ ක්රියාවලිය
සෝඩියම් හයිඩ්රොක්සයිඩ්වල ජලීය ද්රාවණයකින් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් ප්රතික්රියාව මගින් NaHCO3 ලබාගත හැක. මූලික ප්රතික්රියාව සෝඩියම් කාබනේට් නිපදවයි:
CO2 + 2 NaOH → Na2CO3 + H2O
අමතර කාබන්ඩයොක්සයිඩ් එකතු කිරීම සෝඩියම් බයිකාබනේට් නිෂ්පාදනය කරයි, ප්රමාණවත් තරම් ඉහළ සාන්ද්රණයකින් ද්රාවණය විසිරී යනු ඇත:
Na2CO3 + CO2 + H2O → 2 NaHCO3
ෙබ්කි සෝඩා වාණිජමය ප්රමාණවලට සමාන ආකාරයකින් ද නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ: සෝඩා අළු, ඔලස් ටෝනා ආකෘතියෙන් නිපදවන ලද, ජලයෙන් දිය වී කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සමග ප්රතිකාර කරනු ලැබේ. සෝඩියම් බයිකාබනේට් මෙම ක්රමය මගින් ඝන ලෙස ඝන ලෙස දියවන අතර,
Chemistry
Sodium bicarbonate is an amphoteric compound. Aqueous solutions are mildly alkaline due to the formation of carbonic acid and hydroxide ion:
Sodium bicarbonate can be used as a wash to remove any acidic impurities from a "crude" liquid, producing a purer sample. Reaction of sodium bicarbonate and an acid to give a salt and carbonic acid, which readily decomposes to carbon dioxide and water:
Sodium bicarbonate reacts with acetic acid (found in vinegar) and presents a simple and showy demonstration of a chemical reaction. The products of the ensuing two-stage reaction are sodium acetate, water, and carbon dioxide:
Sodium bicarbonate reacts with bases such as sodium hydroxide to form carbonates:
Sodium bicarbonate reacts with carboxyl groups in proteins to give a brisk effervescence from the formation of. This reaction is used to test for the presence of carboxylic groups in protein.
Thermal decomposition
Above 70 °C, sodium bicarbonate gradually decomposes into sodium carbonate, water and carbon dioxide. The conversion is fast at 200 °C:
Neutralization of acids and bases
Many laboratories keep a bottle of sodium bicarbonate powder within easy reach, because sodium bicarbonate is amphoteric, reacting with acids and bases. Furthermore, as it is relatively innocuous in most situations, there is no harm in using excess sodium bicarbonate. Lastly, sodium bicarbonate powder may be used to smother a small fire.
Medical uses
සෝඩියම් බයිකාබනේට් හයිඩ්රජන් ද්රාවණයක දී අම්ල භ්රෑණය සහ හෘද ස්පන්දනයට ප්රතිකාර කිරීම සඳහා වාචික ලෙස භාවිතා කරයි. නිදන්ගත වකුගඩු අකර්මණ්යතාව හා වකුගඩු නාලිකා ඇසිඩෝසිස් වැනි ක්ෂුද්ර ජීවීන් ආබාධවලට ප්රතිකාර කිරීම සඳහා මුඛ පිළිවෙළක් ද භාවිතා කළ හැකිය. සෝඩියම් බයිකාබනේට්, ඇස්ප්රීන් අධිරුධිර පීඩනය හා මුත්ර අම්ල වකුගඩු ගල් සඳහා ප්රතිකාර කිරීම සඳහා මුත්රා ඇල්කයිලීකරණයට ප්රයෝජනවත් විය හැක.
ජලීය ද්රාවණයක් සමහර විට ඇසිඩෝසයිඩ් අවස්ථාවන් සඳහා එන්නත් හෝ සෝඩියම් හෝ බයිකාබනේට් අයන ප්රමාණවත් අයහපත් නොමැති අවස්ථාවලදී රුධිරයේ අඩංගු වේ. [7] ශ්වසන ඇසිඩෝසිස් වලදී, ප්ලාස්මා හි වානේ කාබොනික් අම්ලය / බයිකාබනේට් බෆරය වමනය කර ඇති අතර, එමගින් pH අගය ඉහළ යයි. මේ හේතුව නිසා සෝඩියම් බයිකාබනේට්හි වෛද්යමය වශයෙන් අධීක්ෂණය කරන ලද හෘද උරස් ප්රජනන වලදී භාවිතා වේ. රුධිරයේ pH අගය සටහන් කර ඇති විට (<7.1-7.0) අඩුයි [8]
එය හයිපර්ලාභියා රෝගයට ප්රතිකාර කිරීම සඳහා ද භාවිතා වේ. සෝඩියම් බයිකාබනේට් නිසා ඇල්කේලොස් හටගත හැකි නිසා, එය ඇතැම් අවස්ථාවලදී ඇස්ප්රින් අධිමානුකූලව ප්රතිකාර කිරීමට භාවිතා කරයි. ඇසිජිරින් නිසි ලෙස අවශෝෂණය සඳහා ආම්ලික පරිසරයක් අවශ්ය වන අතර, මූලික පරිසරය අධික ලෙස අධික ලෙස අධෝරක්ත අවෙශෝෂණය අඩු කරයි. ට්රයිසයික්ලික් ප්රතිජීවක ඖෂධ භාවිතා කිරීම සඳහා සෝඩියම් බයිකාබනේට් ද භාවිතා කර ඇත. [9] එය කෘමි හාන්ට් ලිහිල් කිරීම සඳහා එය එක් පැත්තකට වතුරට සෝඩාට කොටස් තුනකට කොටස් තුනකට සාදා ඇත.
සෝඩියම් බයිකාබනේට් පරිපාලනය කෙරෙහි අහිතකර ප්රතික්රියාවන් සෝඩියම් අධික බද්ධය, හෘද රෝගියෙකු, හයිපෝසොලොලයික් සින්ඩ්රෝම්, අධි රුධිර පීඩනය, සෝඩියම් වැඩි වීම නිසා අධි රුධිර සංසරණය, ස්රාවය වේ. කැල්සියම් කාබනේට් (උදා: ටූම්ස්) වැනි අධික කැල්සියම් හෝ කිරි ආහාර සහිත ආහාරයට ගන්නා කැල්සියම් අතිරේකයක් හෝ කැල්සියම් අඩංගු ප්රතිදේහ වේ. සෝඩියම් බයිකාබනේට් භාවිතා කිරීම කිරිවල ක්ෂාරීය සින්ඩ්රෝමයක් විය හැක. වකුගඩු ගල් හා වකුගඩු ආබාධය.
සෝඩියම් බයිකාබනේට් ඇතැම් මුඛ මුඩි වල අමුද්රව්යයක් ලෙස භාවිතා කරයි. එය දත් සහ විදුරුමස්වල යාන්ත්රික සවිශක්තියක් ලෙස ක්රියා කරයි. ආම්ලික නිශ්පාදනය නහර සහ ආසාදන වැලැක්වීම සඳහා විෂබීජ නාශකයක් ලෙස නිෂේධනය කරයි.
සෝඩියම් බයිකාබනේට් හයිඩ්රොකොටිසෝන් ක්රීම් මිලදී ගැනීම සඳහා විකල්පයක් වශයෙන් විෂබීජ වලින් සමහරක් ඇල්සන්, ඕක් හෝ සුමක් ආසාධන ප්රතික්රියාවක් ආවරණය කිරීමට යොදා ගත හැකිය. [11]
සෝඩියම් බයිකාබනේට් භාවිතා කිරීම සඳහා භාවිතා කළ හැක. එහි අංශු වටේට හා වර්ණයෙන් හොඳයි. එය කොළ මත ඵලදායී සහ මෘදුයි. සිහින් සෝදා පෝෂ්ය පදාර්ථයක් ලෙස භාවිතා කිරීම මගින් මළ සමේ සෛල ඉවත් කරනු ලැබේ.
Personal hygiene
A paste made from sodium bicarbonate and a 3% hydrogen peroxide solution can be used as an alternative to commercial non-fluoride toothpastes, and sodium bicarbonate in combination with other ingredients can be used to make a dry or wet deodorant. Sodium bicarbonate is a common ingredient in alternative and natural brands of toothpaste and deodorant. It may also be used as a shampoo.
Soda loading
Small amounts of sodium bicarbonate have been shown to be useful as a supplement for endurance athletes, but overdose is a serious risk.
As a cleaning agent
A paste from baking soda can be very effective when used in cleaning and scrubbing. For cleaning aluminium objects, the use of sodium bicarbonate is discouraged as it attacks the thin unreactive protective oxide layer of this otherwise very reactive metal. A solution in warm water will remove the tarnish from silver when the silver is in contact with a piece of aluminium foil.
Baking soda is commonly added to the rinse cycles of washing machines (together with the detergent) as a replacement for softener and also to remove odors. Sodium bicarbonate is also effective in removing heavy tea and coffee stains from cups when diluted with warm water.
Cattle feed supplement
Sodium bicarbonate is sold as a cattle feed supplement, in particular as a buffering agent for the rumen.
විවිධ
=== සෝඩියම් බයිකාබනේට් කුඩා ගින්නේ හෝ විදුලි ගිනි නිවා දැමීමට යොදාගත හැකිය. කෙසේවෙතත්, එය ග්රීස් දිරා යෑමට හේතු විය හැකි බැවින් ගැඹුරු ෆ්රයිටර්වල ඇති ගිනි හටගැනීම සඳහා එය යෙදිය යුතුය. සෝඩියම් බයිකාබනේට් ABC ගිනි නිවීමේ උපකරණවල වැඩි දියවන ඇමෝනියම් ෆොස්ෆේට් සඳහා විකල්පයක් ලෙස BC වියළි රසායනික ගිනි නිවන උපකරණ භාවිතා කරයි. සෝඩියම් බයිකාබනේට් සෝඩියම් බයිකාබනේට් (Alumini nature of Sodium bicarbonate) වාණිජ කුස්සෙල්වල ස්ථාපිත කර ඇති විශාල පරිමාණයේ ගිනි නිවාරක පද්ධතිවල භාවිතා කරන ලද Purple-K හැරුණු විට, එය වියළි රසායනික ද්රවව්යයකි. එය ඇල්කේලි ලෙස ක්රියා කළ හැකි නිසා, නියෝජිතයා උණුසුම් ග්රීස් මත මෘදු මෘදු සනීපාරක්ෂක බලපෑමක් ඇති අතර, එය මනාව මුසු කරන ලද පෙනුමක් සෑදෙයි. වියළි රසායනික ද්රව්ය එවැනි උපද්රවයන් සඳහා විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය කර ඇති අතිශයින්ම ඵලදායී තෙත් රසායනික නිපැයුම් වලට සාපේක්ෂව කුස්සියට උපකරණ ගිනි ඇතිවීම සඳහා අනුග්රහය නොලැබී ඇත. ===
=== සෝඩියම් බයිකාබනේට් සෝදා පවිත්ර කිරීම සඳහා තීන්ත පිරිසිදු කිරීමේ ක්රියාවලියක දී භාවිතා වේ. පීඑල් මට්ටම් ඉහළ නැංවීම සඳහා පොකුරු, සනීපාරක්ෂක සහ උද්යාන පොකුණු සඳහා පාලනය කළ හැකිය. එය විෂබීජ නාශක සහ විෂබීජනාශක ගුණ ඇති අතර ඇතැම් ජීවීන්ට එරෙහිව ක්රියාකාරී දිලීර නාශකයක් විය හැකිය. ===
=== එය උදාසීනකාරක කාරකයක් ලෙස ක්රියා කරන නිසා ප්රබල අම්ල නිසා ඇතිවන අපිරිසිදු ජලය අවශෝෂණය කිරීම සඳහා යොදා ගත හැකිය. එය ප්රකාෂකයන්ගේ භාවිතා කරන ලද අත්හදා බැලීමේ ක්රමයකි. මෙම ෙබ්කිං සෝඩා එම කැඩුණු සුවඳ අවශෝෂණය කර ඇත, පොත අඩු ආලේප කිරීම. ===
External links
ප්‍රවර්ගය:Sodium compounds ප්‍රවර්ගය:Bases ප්‍රවර්ගය:Antacids ප්‍රවර්ගය:Bicarbonates ප්‍රවර්ගය:Acid salts ප්‍රවර්ගය:Fire suppression agents ප්‍රවර්ගය:Household chemicals ප්‍රවර්ගය:Leavening agents
ඩයනා ගමගේ
නඩු
ඩයනා ගමගේ බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය දරන විදේශිකයකු බැවින් ඇයගේ මෙරට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධූරය දැරීම බල රහිත කරන රිට් ආඥාවක් නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලා සමාජ ක්‍රියාකාරිකයකු වන ඕෂල හේරත් මහතා ගොනු කළ රිට් පෙත්සම නව විනිසුරු මඩුල්ලක් හමුවේ 2023 සැප්තැම්බර් 14 වැනිදා යළි විභාගයට ගැනීමට අභියාචනාධිකරණය තීරණය කළේය.
මෙම නඩු තීන්දුව 2023 ජුලි 25 දින ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතව තිබූ නමුත් විනිසුරුවන් දෙදෙනා බෙදුණු තීන්දු ගැනීම හේතුවෙන් පෙත්සම යළි පූර්ණ විනිසුරු මඩුල්ලක් වෙත යොමු කරන බව දැනුම් දුන්නේය. මෙම පෙත්සම නිශ්ශංක බන්දුල කරුණාරත්න සහ එම්.ඒ.ආර්. මරික්කාර් මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ලක් හමුවේ සලකා බැලිණි. මෙම පෙත්සම අධිකරණය හමුවේ සලකා බැලූ අවස්ථාවේ දී පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් කරුණු දක්වමින් නීතිඥ හෆීල් පාරිස් මහතා අධිකරණය හමුවේ කියා සිටියේ රාජ්‍ය අමාත්‍ය ඩයනා ගමගේ මහත්මිය විදේශිකයකු වන බවත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 89 වගන්තියට අනුව ඇයට පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීධුරයක් දැරිය නොහැකි බවය.
එසේම ඇය මේ සියලු කරුණු වසන් කරමින් උප්පැන්න සහතිකය ඉදිරිපත් කර මෙරට විදේශ ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා අයැදුම් කර ඇති බවත් ඔහු පැවසුවේය. සමාජ ක්‍රියාකාරී ඕෂල හේරත් මහතා ගොනුකර තිබූ පෙත්සමේ වග උත්තරකරුවන් ලෙස රාජ්‍ය අමාත්‍ය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ඩයනා ගමගේ සහ ආගමන විගමන පාලකවරයා නම් කෙරිණි. රාජ්‍ය අමාත්‍ය ඩයනා ගමගේ මහත්මිය බ්‍රිතාන්‍ය පුරවැසිභාවය දරන බැවින් ඇයට මෙරට මන්ත්‍රී ධුරයක් දැරිය නොහැකි බවත් ඒ හේතුවෙන් ඇයගේ මන්ත්‍රීධුරය බල රහිත කරන රිට් ආඥාවක් නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලා පෙත්සම ගොනු කර තිබිණි.
ඔසී අබේගුණසේකර
ඔසී අබේගුණසේකර යනු හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකු සහ ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂයේ සභාපති සහ නායකයා විය. දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ (දෙඊවිකො) මරාගෙන මැරෙන කාන්තා බෝම්බකාරියක් විසින් ඔහු ඝාතනය කෙරුණේ 1994 ජනාධිපතිවරණය සඳහා ගාමිණී දිසානායක මහතාට සහාය දැක්වීම පිණිස පැවති මැතිවරණ ප්‍රචාරක රැළියකට සහභාගි වෙමින් සිටියදීය. ඔහු කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙහි ආදි සිසුවෙකු විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1994 දී මරණ ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ප්‍රවර්ගය:ඝාතනය කෙරුනු දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි විසින් ඝාතනය කෙරුණු ජනයා ප්‍රවර්ගය:1994 දී සිදුවූ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ 10වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:සිංහල දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:1950 දී උපත්
ශුන්‍යයෙහි සමතාව
thumb|alt=Empty balance scale|මෙම [[සංතුලන තුලාව|සංතුලන තුලාවේ කිරුම් තැටිවල වස්තූන් ශුන්‍යයක් අඩංගු වන්කේ, සම කෘණ්ඩ දෙකකට බෙදමිනි.]]
සාමාන්‍ය ජනතාව‍ අතර ශුන්‍යයේ සමතාව පැටලිල්ලකට තුඩුදෙන කරුණකි. ප්‍රතිචාර කාලය භාවිතයෙන් කරන ලද පරීක්ෂණ වලදී බෙහෝ දෙනෙකුට "0" ඉරට්ටේ බව හඳුනාගැනීමට බොහෝ කාලයක් ගතවිය. සමහර සිසුන්, ගණිතඥයන් සහ සමහර ගුරුවරු "0" ඉරට්ටේ යයි පිලිනොගනී.
ශුන්‍යය ඉරට්ටේ වන්නේ ඇයි?
සම්මත අර්ථ දැක්වීමට අනුව ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවක අර්ථ දැක්වීම කෙලින්ම ශුන්‍යය ඉරට්ටේ බව සනාථ කරයි. සංඛ්‍යාවක් ඉරට්ටේ වීමට එය 2 හි නිඛිලමය ගුණාකාරයක් විය යුතුය. උදාහරණයක්‌ ලෙස 10 ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවක් වන්නේ 5×2 නිසාය. ඒ ආකාරයටම 0 ද 0×2 ආකාරයෙන් ලිවිය හැකි බැවින් ශුන්‍යය ඉරට්ටේ වෙයි.
මුලික පැහැදිලි කිරීම
0 යනු සංඛ්‍යාවකි. සංඛ්‍යා යොදා ගන්නේ ගණනය කිරීම් සඳහාය. අවයව සහිත කුලකයක් ලබා දී ඇති විට යමෙකු සංඛ්‍යා යොදා ගන්නේ එම කුලකයේ තිබෙන අවයව ගණන ප්‍රකාශ කිරීමටයි. කිසිදු අවයවයක් නැත්නම් එය ශුන්‍ය ලෙස ගණන් කරයි. සමතාව යන සංකල්පය යොදා ගනු ලබන්නේ වස්තූන් දෙකක් සහිත කාණ්ඩ වෙන් කිරීම සඳහාය. යම්කිසි වස්තූන් සමුහයක් කිසිවක් ඉතිරි නැතිව දෙවරක් කාණ්ඩ වලට වෙන්කළ හැකිනම් එම වස්තූන් සමුහය ඉරට්ටේ වෙයි. නැත්නම් ඔත්තේ වෙයි.
මෙම අදහස වඩාත් සනාථ කිරීමට වස්තූන් යුගල් වශයෙන් ඇඳීම යොදාගත හැක. එවිට එක් වස්තුවක් ඉතිරි වෙයි නම් තිබුණ වස්තුන් ගණන ඔත්තේ වෙයි. නැත්නම් ඉරට්ටේ වෙයි. අභිශුනය කුලකය 2 හි ගුණාකාර සහිත කාණ්ඩ 0 කට වෙන්වෙයි. එනිසා 0 ඉරට්ටේ වෙයි. මේ සඳහා වන තවත් අර්ථ දැක්වීමක් ඇත. කාණ්ඩයක ඇති වස්තුන් සියල්ල එක සමාන නම් එය එක සමාන ගොඩවල් දෙකකට වෙන්කළ හැකිනම් එම වස්තුන් ගණන ඉරට්ටේ වෙයි.
සංඛ්‍යා, සංඛ්‍යා රේඛාවක නිරුපනය කල හැක. එවිට ඔත්තේ සහ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා එකිනෙකින් වෙන්කර හඳුනාගත හැක. ඔත්තේ සහ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා ඒකාන්තර වෙයි. ඕනෑම ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවකින් පටන් ගෙන ඉහලට හෝ පහලට දෙක බැගින් ගණන් කරගෙන ගිය විට අනෙකුත් ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා හමුවේ. ඒ සඳහා 0 මග හැර යාමට අවශ්‍ය නැත. ගුණකිරීම හඳුන්වාදීමත් සමඟ සමත්වය අංක ගණිතමය සමීකරණ මගින් අත්පත් කරගත හැක. සෑම නිඛිලයක්ම (2 × ▢) + 0 or (2 × ▢) + 1 ආකාර වෙයි. මුල් ඒවා ඉරට්ටේ වන අතර අනික්වා ඔත්තේ වෙයි.
සමතාවය පැහැදිලිකිරීම
ගණිතමය පදයක ඉතා නිවැරදි අර්ථ දැක්වීම බොහෝවිට සම්ප්‍රදායිකව පැවත එයි. සමහර ගණිතමය අර්ථ දැක්වීම් අපැහැදිලි තැන් ඉවත්වන සේ සකසා ඇත. ප්‍රථමක සංඛ්‍යා ඊට කදිම නිදසුනකි. 20 වන සියවසට පෙර ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවක අර්ථ දැක්වීම අසන්තතික එකක් විය. ගොල්ද්බැච්, ලම්බර්ට්, ලෙජෙන්ද්රේ, කෙයිලි වැනි ගණිතඥයන් 1 ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවක් ලෙස අර්ථ දැක්විය. නමුත් නවතම අර්ථ දැක්වීම අනුව "ප්‍රථමක සංඛ්‍යාවක්" යනු සාධක 2 ක් පමණක් ඇති ධන නිඛිලයකි. එනිසා 1 ප්‍රථමක නොවේ.
ශුන්‍යය අයත් නොවන පරිදි "ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා " නැවත අර්ථ දැක්විය හැක. නමුත් එවිට ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා අනුබධ්දයෙන් ඇති ප්‍රමේයයන් සනාථ කිරීම අපහසු වෙයි. දැනටමත් එහි බලපෑම ඔත්තේ සහ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා ආශ්‍රිතව ඇති වීජ ගණිතය මය නීති සඳහා එල්ල වී හමාරය. මේ සඳහා බොහොමයක් නීති එකතු කිරීම, අඩු කිරීම සහ ගුණ කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.
ඉරට්ටේ ±  ඉරට්ටේ =  ඉරට්ටේ ඔත්තේ ± ඔත්තේ  =  ඉරට්ටේ ඉරට්ටේ × නිඛිලයක් =  ඉරට්ටේ
මේ සඳහා අගයන් ආදේශ කල විට පහත පරිදි පිළිතුරු ලැබේ.
ශුන්‍යය ඉරට්ටේ නොවුනහොත් ඉහත නීති සත්‍ය නොවේ. අඩුම වශයෙන් ඒවා වෙනස් කිරීමට හෝ සිදු වෙයි. උදාහරණයක් ලෙස එක්තරා අධ්‍යනයක් පෙන්වා දෙන්නේ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා 2 හි නිඛිලමය ගුණාකාර ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකි බවයි. නමුත් 0 ඔත්තේ හෝ ඉරට්ටේ නොවේ. මේ අනුව එම අධ්‍යනය සම්මතයෙන් බැහැර වන අවස්ථා ද ඇත. ඉරට්ටේ ±ඉරට්ටේ= ඉරට්ටේ (හෝ 0 ) ඔත්තේ ± ඔත්තේ = ඉරට්ටේ (හෝ 0) ඉරට්ටේ × ශුන්‍යය නොවන ඕනෑම නිඛිලයක් = ඉරට්ටේ
ගණිතමය සම්බන්ධය
සංඛ්‍යා පිලිබඳ නොයෙකුත් ඉගැන්වීම් වලින් ලැබෙන පිළිතුරු වීජ ගණිමය සහ අංක ගණිතමය වශයෙන් ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවක ලක්ෂණ පෙන්වයි. උදාහරනයක් ලෙස ධන සංඛ්‍යා සඳහා ආවේනික සාධක ඇති බව සැලකීමෙන් පෙනී යන්නේ යමෙකුට යම් සංඛ්‍යාවක් සැලකීමෙන් එයට ඔත්තේ හෝ ඉරට්ටේ ප්‍රථමක සාධක කියක් ඇත්දැයි නිශ්චය කල හැකි බවයි..
ඔත්තේ නොවීම
n නැමති සංඛ්‍යාව ඔත්තේ වීමට k නිඛිලයක් විට n=2k +1 විය යුතුය. 0 ඔත්තේ නොවේ යයි සාධනය කිරීමට ඇති එක් ක්‍රමයක් නම් විසංවාදී සාධන ක්‍රමයයි. 0 =2k +1 නම් k=-1/2 වෙයි. එය නිඛිලයක් නොවේ. 0 ඔත්තේ නොවන නිසා නොදන්නා සංඛ්‍යාවක් ඔත්තේ යයි ඔප්පු කල විට එය 0 විය නොහැක. ප්‍රස්ථාර ආශ්‍රිත ගණනය කිරීම් සලකා බැලීමේදී පෙනී යන්නේ ඔත්තේ බල සහිත ප්‍රස්ථාර සඳහා අවම වශයෙන් එක් ඉරට්ටේ ශීර්ෂයක් වත් ඇති බවයි. සාමාන්‍යයෙන් ඔත්තේ ශීර්ෂයන් සහිත ඉරට්ටේ ප්‍රස්ථාර බල එකතු කිරීමේ ප්‍රස්ථාර මගින් දැක්වෙයි.
ඉරට්ටේ සහ ඔත්තේ අගයන් අන්තර් හුවමාරු වීම
0 ඉරට්ටේ සංඛ්‍යාවක් වීම සහ ඔත්තේ සහ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා එකිනෙක හුවමාරු වීම අනෙකුත් සියළු සංඛ්‍යා වල සමතාවය අධ්‍යනය කිරීමට ප්‍රමාණවත් වෙයි. මෙම අධ්‍යනය ස්වභාවික ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා වල පුනරාවර්තන අර්ථ දැක්වීමකට යොදා ගැනීමට පුළුවන. 0 ඔත්තේ වෙයි (n + 1) n ඉරට්ටේ නොවේ නම් පමණක් n+1 ඉරට්ටේ වෙයි. මෙම අර්ථ දැක්වීම් සංකල්පිත වාසියක් ගෙනදෙයි. එනම් එය ස්වභාවික සංඛ්‍යා වල පැවැත්ම සමඟ ඉතා සුළු වශයෙන් බැදේ.
පරිගණක ජ්‍යාමිතියේ එන සම්ප්‍රදායික බහු අශ්‍රයක ශීර්ෂ පරික්ෂාව ඉහත ප්‍රකාශ සනාථ කරයි. ශීර්ෂයක් බහු ආශ්‍රයක් තුල පවතීද යන්න සොයා බැලීම සඳහා අනන්තයේ සිට පැමිණෙන ආලෝක ධාරාවක් එම ශීර්ෂය හරහා යවා එය බහු ආශ්‍රයේ ශීර්ෂ හරහා ගමන් කරයි දැයි බැලිය යුතුය. අදාළ ශීර්ෂය බහුඅශ්‍රයෙන් පිටත වේ නම් එම කැපෙන අවස්ථා ගණන ඉරට්ටේ වෙයි.
ප්‍රස්තාර සැලකීමේදී ද්වීශාක ප්‍රස්ථාරයක් යනු ශීර්ෂ එකිනෙකට වෙනස් වර්ණ වලින් සමන්විත වූ ප්‍රස්තරයකි. එහි අනුයාත ශීර්ෂ එකිනෙකට වෙනස් වර්ණ දරයි. සම්බන්ධිත ප්‍රස්ථාරයක ඔත්තේ වක්‍ර නැත්නම් එක් ශීර්ෂයක් තෝරාගෙන එය මුලික ශීර්ෂය ලෙස සලකා අනුයාත ශීර්ෂ කළු සහ සුදු වර්ණ ගැන්වීමෙන් මෙය කල හැක.
වීජ ගණිතමය රටාවන්
"ඉරට්ටේ ×ඕනෑම නිඛිලයක්=ඉරට්ටේ" යන නිතිය සනාථ කරන්නේ නිඛිල වල ඒවා සුවිශේෂ ලක්ෂණ දක්වන බවයි. විශේෂයෙන් සැලකු විට ඉරට්ටේ නිඛිල යනු k නිඛිලයක් විට k≡ 0 (ශේෂය 2). මෙය බහුපද ශ්‍රිත අධ්‍යනයේදී වැදගත් වෙයි.
අධ්‍යනය
මෙම විෂය පථය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ ප්‍රථම වසර දෙක හෝ තුන ඔත්තේ සහ ඉරට්ටේ සංඛ්‍යා පිළිබඳව ඉගැන්වීමේදී අවධානයට යොමු වෙයි.
ළමුන්ගේ දැනුම
දකුණු පසින් දක්වා ඇති වගුව 1 වසරේ සිට 6 වසර දක්වා ඉංග්‍රීසි අධ්‍යාපනය ලබන සිසුන්ගෙන් මේ ගැන විමසූ විට ලැබුණ පිළිතුරු දක්වයි. මෙම දත්ත ලබා ගෙන ඇත්තේ ලෙන් ෆොර්බිෂර් මහතා විසින් සිදු කරන ලද පරීක්ෂණයක් ඇසුරෙනි. එක්තරා ප්‍රථමික පරීක්ෂණයක් වයස අවුරුදු 7 සිසුන් 400 යොදා ගෙන සිදුකළ අතර එහිදී 45% සිසුන් ශුන්‍යය හි සමතාවය විමසු විට ඔත්තෙට වඩා ඉරට්ටේ තෙරුහ. තවත් පරීක්ෂනයක දී ඔවුන්ට පිළිතුරු වශයෙන් "දෙකෙන් එකක් වත් නොවේ", "දෙකම නිවැරදි" සහ "නොදනිමි" යන අවස්ථා ලබා දුන් විට එම ප්‍රතිශතය 32% දක්වා පහත වැටුණි. ශුන්‍යය ඉරට්ටේ බව සෙවීමේ පරීක්ෂණ වල ප්‍රථිපල 3 වසරේ සිට 6 වසර දක්වා බැලූ කල 50% පමණ වේ. සම්මුඛ පරීක්ෂණ වලදී ලැබුණ ප්‍රථිපල මෙසේ වෙයි. එක් 5 වසර සිසුවෙකු පැවසුවේ ශුන්‍යය 2 ගුණාකාර වගුවේ තිබුණ නිසා එය ඉරට්ටේ වන බවයි. 4 වසර සිසුන් පිරිසක් පැවසුවේ එය සමාන ගොඩවල් වලට බෙදිය හැකි බවයි.
ගුරුවරුන්ගේ දැනුම
ගුරුවරුන්ගේ දැනුම මැනීම සඳහා මිචිගන් විශ්වවිද්‍යාලයේ ගණිත අධ්‍යනය පිලිබඳ පර්යේෂකයෝ පිරිසක් "0 ඉරට්ටේ වෙයි" යන්න ප්‍රකාශ කර එහි සත්‍ය අසත්‍ය බව විමසීම සඳහා ප්‍රශ්න 250 කින් පමණ සමන්විත ප්‍රශ්නාවලියක් ගුරුවරුන් හට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රථමික ගුරුවරු 700 පමණ සහභාගී කරගෙන 2000-2004 වර්ෂ වල කරන ලද සමීක්ෂණයකින් පැහැදිලි කරගත්තේ ළමුන් වෙනුවෙන් කල පරීක්ෂණ වල සාර්ථක බව එයින් වැඩි වන බවයි. 2008 වර්ෂයේදී සිදු කරන ලද තවත් පරීක්ෂණයකින් අනාවරණය වුයේ එක්තරා පාසලක ගුරුවරු සියළු දෙනා ශුන්‍යය ඔත්තේ හෝ ඉරට්ටේ යන කොට්ටාශ දෙකටම අයත් නොවන බවට උගන්වා ඇති බවයි.
ඉගැන්වීමේදී අවධානයට ගතයුතු කරුණු
ගණිතමය වශයෙන් ශුන්‍යය ඉරට්ටේ බව ඔප්පු කිරීම අර්ථ දැක්වීමක් හා සැසදීමක් පමණි. නමුත් අධ්‍යනයේදී ඊට වඩා සංකීර්ණ පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වෙයි. ඔප්පු කිරීමේදී හටගන්නා එක්තරා ගැටලුවක් වන්නේ අර්ථ දැක්වීමේ ඇති "ඉරට්ටේ" යනු "2 හි නිඛිලමය ගුණාකාර" යන්න සෑම අවස්ථාවකටම සුදුසු නොවීමයි. මන්ද යත් ප්‍රථමික අධ්‍යාපනයේ පළමු වසර කිහිපයේ ඉගෙන ගන්නා ළමුන් "නිඛිල", "ගුණාකාර" වැනි සංකල්ප නොදන්න නිසා සහ 0 ගුණ කිරීමට නොදන්නා බැවිනි.
නිතිපතා පද සම්බන්ධය
0 සහිත සම්බන්ධතා බොහෝ වෙලාවට උපමා සහිත අර්ථ නිරුපනයක් එකතු කරයි. මෙවැනි ගැටළු සහිත තත්වයන් අන්තර්ජාල පරිශීලකයන් වෙත යොමු කර විට බොහොමයක් වෙබ් අඩවි වල සාකච්චාවට භාජනය විය. ශුන්‍යය ඔත්තේ හෝ ඉරට්ටේ නොවේ යන මතය දරන බොහොමයක් දෙනා ශුන්‍යයෙහි සමතාවය සෑම නිතියකටම ප්‍රතිවිරුද්ධ නිදර්ශනයක් ඇති බව සනාථ කිරීම සඳහා යොදා ගනී.
"ඔතතේ සහ ඉරට්ටේ" ක්‍රීඩාවද මෙයින් බලපෑමකට හසුවිය : ක්‍රීඩකයන් දෙදෙනාම ඇඟිලි 0 යොමු කළහොත් සියළු ඇඟිලි ගණන 0 වේ. එක් ගුරුවරයෙක් පවසා සිටියේ මෙම ක්‍රීඩාවෙහි නිරතවීම කුඩා දරුවන්ට 0, දෙකෙන් බෙදෙන බව පෙන්වීමට යොදාගත හැකි යයි පවසයි.
External links
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
භගන්දරා
භගන්දරා යනු ගුදමාර්ග අපිඡ්චදය සහ ගුදය අවට සම අතර අස්වාභාවික සිදුරක් (හෝ සිදුරු කිහිපයක්) ඇතිවීමේ රෝගයයි.
ඉපලෝගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
ඉන්දුනීසියාවේ සංචාරක ස්ථාන
ඉන්දුනීසියාව පිහිටා ඇත්තේ ගිණිකොන දිග ආසියාවේ පැසිපික් සාගරය අවට කලාපයේය. ඉන්දුනීසියාවට දූපත් 17508 ක් අයත් වේ. මිලියන 230 ක ජනතාවක් වාසය කරනු ලබන ඉන්දුනීසියාව ලෝකයේ ජනගහනය අධික රටවල් අතර සිව්වන ස්ථානයේ පසුවේ. එමෙන්ම ලෝකයේ වැඩිම මුස්ලිම් ජනගහනයක් ජීවත් වන රට ලෙස වාර්තා වන්නේද ඉන්දුනීසියාවය.
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම ටෙලිනාට්‍ය නිළිය සම්මානය
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය. එතැන් සිට මෙම කීර්තිමත් ශූරතාව දිනාගත් අයගේ ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වේ.
චෙන් හාඕ
චෙන් හාඕ (උපත 1979 දෙසැම්බර් 9) චීන ජාතික නිළියක, ගායිකාවක සහ නිරූපිකාවක වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1979 උපත්
වල් අලි විසින් ශ්‍රී ලංකාවේදී මරණලද පුද්ගලයෝ ලැයිස්තුව
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:අලි මිනිස් ගැටුම
වර්ගීකරණ විද්‍යාව - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය
වර්ගීකරණ විද්‍යාව - සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය
සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාව හෙවත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණ විද්‍යාවේ එන වර්ගීකරණ ක්‍රමයකි. එහි අභිප්‍රාය වනුයේ සංඛ්‍යාත්මක ගණනය කිරීම් භාවිතයෙන් සමූහ විශ්ලේෂණය වැනි වර්ගීකරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම සංකල්පය පළමුවෙන්ම වැඩි දියුණු කරන ලද්දේ රොබර්ට් ඇර්. සොකාල් සහ පීටර් එච්. ඒ. ස්නෙත් විසින් 1963 දී වන අතර පසුව ඔවුන් විසින්ම වඩාත් විස්තර වශයෙන් පැහැදිලි කරන ලදී.
බාහිර වර්ගීකරණයක් ලෙස අදහස් කර ඇති නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේදී රූපවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ තෝරා ගැනීම සහ සංසන්දනය කිරිම රඳා පවතින්නේ, දැනට පවත්නා පර්යේෂණ ක්‍රමවේදයන් සහ පරියේෂණ අභිරූචීන් මතය ඇරත් සාමාන්‍යය පොදු එකඟතාවයකට අනුව වර්ගීකරණය මගින්\ පරිණාමික ක්‍රියාවලිය පිළිබිඹු කළයුතු බවට මතයක් ඉදිරිපත් වී ඇත. කෙසේ නමුත් සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණයේදී අපයෝගිකර ගන්නා රූප විද්‍යාත්මක ගණනය කිරීම්ජීවින්ගේ පරිණාමික සම්බන්ධතා නිරූපණය කිරීමට සමත්ය. ජීව විද්‍යාත්මක “විශේෂය” නැමති සංකල්ප යෙදිය නොහැකි අවස්ථාවන් සඳහා සංඛ්‍යාත්මක වර්ගීකරණය බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදා : - ‘බ්ලැක් බෙරි’ වැනි ඇපොමික්ටික්(අලිංගික ප්‍රජනනයෙන් බෝවන) සුළු විශේෂයක(microspecies) ක්ලෝන පරිණාමය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Numerical_taxonomy
ආකියානු
Archean යනු භූගෝලීය කාල පරාසයේ දෙවන යුගය වේ.
වෛරස් නාශක මෘදුකාංග
වෛරස් නාශක මෘදුකාංග යනු පරිගණක පද්ධතිවලට වෛරස් අතුළුවීම වළකන සහ එසේ ඇතුළු වී ඇති වෛරස් ඉවත් කිරීම සඳහා භාවිතා වන උපයෝගීතා මෘදුකාංග (Utility software) විශේෂයකි. මෙම මෘදුකාංග මගින් පරිගණක පද්ධතිය ආරක්ෂා කරයි.
ආශ්‍රිත
[[ප්‍රවර්ගය:වෛරස් නාශක මෘදුකාංග]ක්]
සිම්සන් පවුල
සිම්සන් පවුල යනු The Simpsons සජීවීකරණ ටෙලි කථාමාලාවේ ප්‍රබන්ධ කථාවෙන් පැමිණෙන ප්‍රධාන චරිතයන්ගේ එකතුවයි. සිම්සන්ස් යනු න්‍යෂ්ටික පවුලකින් සමන්විත වන අතර එහි විවාහ යුවල වන්නේ හෝමර් සිම්සන් හා මාර්ග් සිම්සන් සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් වනුයේ බාර්ට් සිම්සන්,ලීසා සිම්සන් සහ මැගී සිම්සන්ය. ඔවුන් ජීවත් වනුයේ එක්සත් ජනපදය නම් රටෙහි ස්ප්‍රින්ග්ෆිල්ඩ් නගරයේ අංක 742 එවර්ග්‍රීන් ටෙරේස් හි වන අතර ඔවුන් නිර්මාණය කරනු ලැබුවේ කාටුන් ශිල්පී මැට් ග්‍රොනින් විසින්ය.
ඔහුට මෙම සංකල්පිත අදහස ගෙන ඇත්තේ ප්‍රධාන ශාලව වු ජේම්ස් එල්.බෲක්ස්ගේ කාර්යාලයේදී කල්පනා කර සිටියදීය.මෙම චරිත ඔහු නම් කර ඇත්තේ තමාගේම් පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ නම් සහ තම නම බාර්ට් ට ආදේශ කලේය. සිම්සන් පවුලේ පළමු දර්ශනය 1987 අප්‍රේල් 19 දින කෙටි නිර්මාණයක් ලෙස The Tracey Ullman Show නමින් "short "Good Night"" කථාංගය  ඉදිරිපත් වු අතර පසුව ඔවුන්ගෙම කථාමාලාවක් ලෙසින් 1989 දෙසැම්බර් 14 දින ඉදිරිපත් විය.
ප්‍රධාන පවුලේ සාමජිකයන් අතුරින් ප්‍රධාන සහ අනු චරිතද මෙයට ඇතුලත් වී සිටී. පවුලේ චරිත අතුරින් හෝමර්ගේ පියා වු ඇබ්‍රහම් සිම්සන්, මාර්ග්ගේ සහොදරියන් වු පැටී සහ සෙල්මා බූවියර් සහ පවුලේ සුරතලුන් දෙදෙනා වන සැන්ටාස් ලිට්ල් හෙල්පර් හා ස්නොවුබොල් අනු චරිත ලෙස නැවත නැවත කථා මාලාවේ යෙදි සිටී. වෙනත් පවුලේ සාමාජිකයන් අතුරින් හෝමර්ගේ මව වන මොනා සිම්සන්, හෝමර්ගේ "වේගස් බිරිද" වු ඇම්බර්, මාර්ග්ගේ මව වන ජැක්ලන් බූවියර් සහ වෙනත් සුළු නැදෑයන් ද අනු චරිතයන්ට ඇතුලත් වේ.
ප්‍රධාන පවුල
සිම්සන් පවුල ජීවත් වූයේ එක්සත් ජනපදය නම් රටෙහි ස්ප්‍රින්ග්ෆිල්ඩ් නගරයේ අංක 742 එවර්ග්‍රීන් ටෙරේස් හීය. පියා වු හොමර් රැකියාවක් කරනු ලබන්නේ ආරක්ෂා නිළධාරියකු ලෙස ස්ප්‍රින්ෆීල්ඩ් නියුක්ලියර් පවර් ප්ලාන්ට්හිදීය. ඔහු විවාහ වුයේ මාර්ග් සමගය. ඈ ඒකාකාර ඇමෙරිකානු බිරිදක් සහ මවකි. ඔවුනට ළමයින් තිදෙනෙක් සිටී. බාර්ට්, අවුරුදු 10ක් වයසැති කරදරකාරයෙකි; ලීසා, අවුරුදු 8ක් වයසැති පැහිච්ච බුද්ධියක් ඇති පරිසර ක්‍රියාකාරීවරියකි සහ මැගී, කලාතුරකින් කථා කරන නමුත් ඈ බොහොවිට කථාකරන්නේ සුප්පුව උරමිනි. පවුලට අයත් බල්ලා සැන්ටාස් ලිට්ල් හෙල්පර් වන අතර පූසා ස්නොවුබොල් වේ.සතුන් දෙදෙනාම සමහර කථාංග වලදී වැඩි අවධානයක් ගත් චරිත විය. අවුරුද්දේ වැදගත් සිද්ධීන් (නිවාඩු දිනයන් හා උපන්දිනයන්) කෙසේ ගෙවි තිබුණත් සිම්සන්ලාගේ භෞතික වයස හා පෙනී සිටීම 1980 අවසන් කාලයේදිත් එපරිද්දෙන්ම පවතී. කෙසේවුවත් බොහෝ කථාංගයන්හිදී මොවුන් සම්බන්ධයන් හා බැදීම් සහ ඔවුන් අන් අය කෙරෙහි දක්වන සැලකිල්ලත් මෙම පවුල තුල දක්නට ලැබෙන විශේෂ ලක්ෂනයකි.
නිර්මාණය
මැට් ග්‍රොනින් සිම්සන් පිළිබද අදහස ගනුලැබුවේ ජේම්ස් එල්.බෲක්ස්ගේ කාර්යාලදීය. බෲක්ස් ග්‍රොනින්ගෙන් ඇනිමෙෂන් අදහසක් ඉල්ලා සිටියේ නව කථා මාලාවකටය.ඒ අනුව ඔහු මේ නව අදහස සදහා යොදා ගනු ලැබුවේ තම ජිවිත අත්දැකිම්ය. ග්‍රොනින් තම පවුලෙ විස්තරම මෙයට යොද ගෙන ඇත. ඔහුගේ පියා වු හොමර් ද, මව වු මාර්ග්‍රට් සහ ඔහුගේ බාල නැගනියන් වු ලීසා සහ මැගී යන නම් චරිත සදහා යොදා ගෙන තිබේ.ඔහු බ්‍රාට් යන නම ඔහුගේම නමක් වශගෙන් යොදා ගත් අතර ඔහුගේම වැඩිමහල් සහෝදරයගේ නම වු මාර්ක් ද චරිතයක් සදහා යොද ගත්හ.
පවුලේ සාමජිකයන් සදහා සරල විලාසිතා යොදා ගෙන ඇත්තේ මුහුනේ ඉරියව් හොදින් පෙන්වීමට සහ ඔවුන් ලෙහෙසියෙන් මතක තබාගැනීමටය. ග්‍රොනින් විසින් දළ සටහන් ඇනිමෙශන් නිර්මණකරුවන්ට ලබා දී පසුව ඔවුන් ඒවා නිෂ්පාදනයට සුදුසු වන පරිදි නැවත සකස් කරතිබේ. සිම්සන් පළමු දර්ශනය 1987 අප්‍රේල් 19 දින කෙටි නිර්මාණයක් ලෙස The Tracey Ullman Show නමින් "short "Good Night"" කථාංගය පැවැත්වින. . වර්ෂ 1989 හිදි "The Simpons" නමට වෙනස් වු අතර පැය භාගයක කථාංගය Fox Broadcasting Company හිදි ප්‍රකට විය. නව ප්‍රසංගයෙදී සිම්සන් පවුලේ සාමජිකයන් ප්‍රධාන චරිතයන් ලෙස රැදී සිටියහ.
හෝමර් සිම්සන්
සිම්සන් පවුලේ පිය වූ හොමර් ජෙයි සිම්සන් සදහා හඩකැවීම් කරනු ලබන්නේ ඩෑන් කැස්තලෙනේටය. ඔහු තුල ඇමෙරිකානු වැඩ කරන පන්තියේ ගති ලක්ෂණ; එනම් ඔහු රළු, අධික මහත, අදක්ෂ , නොසැකිලිමත් සහ යන්තමින් මත්පැන් පානය කරන්නෙකි. ඔහු ඇතැම් විට තම කල්පනා ශක්තිය, යෝග්‍ය බව සහ අවංක බව හදිසි අවස්ථා වල මෙන්ම තම පවුල ආරක්ෂා කර ගැනීමට සිදුවන අවස්ථා වලදී ද යොදා ගනි.
මාර්ග් සිම්සන්
මාර්ග් සිම්සන් හඩ කැවීම් කරනු ලබන්නේ ජුලී කැවනර්ය.ඈ හෝමර්ට යථාර්තවාදී සහ හැමවිට ඉවසිලිමත් බිරිදක් වු අතර බාර්ට්, ලීසා හා මැගී යන දරුවන් තිදෙනාට මවක්ද විය. ඇගේ විශේෂ භාහිර හැඩරුව වන්නේ අලංකාර මී වදයක් මෙන් උස් වු නිල් පැහැති කොන්ඩයයි."I Married Marge" කථාංගයේ හඩකැවිම වෙනුවෙන් 1992 වර්ෂයේදී  Primetime Emmy Award හිදි ජුලී කැවනර්ට ත්‍යාගය පිරිනැමිය. The Simpsons චිත්‍රපටියේ ඇගේ රගපැම වෙනුවෙන් 2007 දි Annie Awards හිදි"Best Voice Acting in an Animated Feature" හි  නාමයොජනාවක් ලෙස කැවනර් නම් විය. 2008 හිදි CityNews පුවත්පතේ පලවු "Top 10 Greatest TV Moms of All Time" ලිපියේ මාර්ගේ නම අටවැනි තැනට ලියා තිබුනි.
ලීසා සිම්සන්
ලීසා මාරී සිම්සන්ට් පවුලේ වැඩිමහල් සහ මද්දුම දරුවා වු අතර ඇයට හඩකැවිම් කරනු ලබන්නේ නැන්සි කාර්ට්‍රයින්ට්ය. අවුරුදු 8 ක් වයසැති ඈ අතිශයින්ම බුද්ධිමත් වන අතර මෙම කතාවේ වඩා බුද්ධිමත් චරිත තුලින් ඈ ද කැපී පෙනේ. ලීසාගේ දේශපාලන අවබෝධය අනුව ඈ සමාජය පිළිබදව නිදහස් මතයන් දරන අතර ලීසා එළවළු පමනක් ගන්නා ළමයෙකි., වර්ෂ 2001 දී Environmental Media Awards හිදි විශේෂ Board of Directors Ongoing Commitment Award" ජයග්‍රහණය ලැබීය.හත්වන කථාමලාවේ"Lisa the Vegetarian", කථාංගයටEnvironmental Media Awards හිදි "Best Television Episodic Comedy" පිදුම් ලැබු අතර Genesis Awardහිදී "Best Television Comedy Series , Ongoing Commitment"ද ජයග්‍රහණය කලහ.
මැගී සිම්සන්
මැගී ඉව් සිම්සන් පවුලේ බාලම සාමජිකයා සහ කුඩා බබෙකු ලෙසින් ඈ සෑම විටම දක්නට ලැබේ.ඈ මැගීගේ කලාතුරකින් කථා කරන නමුත් හඩ කැවිම් සදහා බොහෝ කලාකරුවන් පිරිසක් යොදා ගෙන ඇත.ඇගේ සහෝදරිය මෙන් බොහෝ කලාත්මක සහ අධ්‍යාපනික හැකියව සදහා ඈ යොමු වී ඇත.
සැන්ටාස් ලිට්ල් හෙල්පර්
රැන්ක් වෙල්කර් සහ ඩෑන් කැස්තලෙනේට යන අය සිම්සන් පවුලේ සැන්ටාස් ලිට්ල් හෙල්පර් නම් ගුරු දඩයම් බල්ලාගේ හඩ කැවිම සදහා සහය වී ඇත.ඔහු ප්‍රථම කථාංග දර්ශණයේදි තරග බල්ලකු ලෙස හෝමර් සහ බ්‍රාර්ට් විසින් හදා ගනු ලැබු අතර එතැන් සිට මේ දක්වා ඔහු මෙම පවුල සමග ජීවත් වේ.
ස්නොව්බොල්
සිම්සන් පවුලේ කථාමාලව අතරතුරදී විවිද පුසන් වර්ග යොද ඇති බවක් දක්නට ලැබේ. ස්නොව් යනු ලීසා සුරතල් පූසාය.ඒ අනුව ස්නොව් 1,ස්නොව් 2,ස්නොව් 3,කොල්ට්‍රෙන් සහ ස්නොව් 5 යන නම් විවිධ පුසන් කථාමාලාව අතරතුරදි වෙනස් විය.ඔහු ප්‍රථම දර්ශණයේ සිට මේ දක්වා ඇති කථාවන් තුල පවුලේ සාමජිකයකු වශයෙන් ජිවත් වේ.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ද සිම්සන්ස්
එඩ්වර්ඩ් මිලිබෑන්ඩ්
එඩ්වර්ඩ් මිලිබෑන්ඩ් එක්සත් රාජධානියේ විපක්‍ෂ නායකවරයාවේ.
මුල් දිවිය
සංක්‍රමණික යුදෙවු දෙමාපියනට දාව ක්‍රි.ව. 1969දී උපත ලැබීය.
ප්‍රවර්ගය:1969 උපත්
ATR 72-600
ATR 72 එන්ජින් 2කින් සමන්විත ගුවන් යානා වර්ගයකි.French-Italian aircraft manufacturer ATR නම් සමාගම විසින් මෙම ගුවන් යානා විශේශය නිපදවා ඇත.මෙම යානයෙ මගීන් 74 ගමන් ගත හැකි අතර නියමුවන් දෙදෙනෙකු විසින් පාලනය කරනු ලබයි.
ප්‍රවර්ගය:ගුවන් යානා
පාකිස්ථාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2023
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ දකුණු අප්‍රිකා තරග සංචාරය 2000–01
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2000-01 සමයේදී දකුණු අප්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අතර, ටෙස්ට් තරග තුනකට සහ එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග හයකට ක්‍රීඩා කළේය.
ශ්‍රී ලංකාව සනත් ජයසූරිය විසින් මෙහෙයවන ලද අතර දකුණු අප්‍රිකාව ෂෝන් පොලොක් විසින් මෙහෙයවනු ලැබීය. තරග තුනකින් සමන්විත ටෙස්ට් තරගාවලියකින් මෙම සංචාරය ආරම්භ විය. දකුණු අප්‍රිකාව ටෙස්ට් තරග දෙකක් ජයගත් අතර එක් ටෙස්ට් තරගයක් ජය පරාජයෙන් තොරව 2-0 ලෙස තරගමාලාව ජය ගත්තේය. තරගමාලාව අවසානයේ දකුණු අප්‍රිකාවේ ගැරී කර්ස්ටන් ලකුණු 266ක් රැස්කරමින් ඉහළම ලකුණු ලාභියා බවට පත්වූ අතර එහි සාමාන්‍ය 88.66ක් ලෙස සටහන් විය. ෂෝන් පොලොක් සහ මුත්තයියා මුරලිදරන් පිළිවෙළින් කඩුලු 13ක් සහ 12ක් දවාගනිමින් ඉහළම කඩුලු ලාභීන් ලෙස තරගමාලාව අවසන් කළහ. පොලොක් "තරග මාලාවේ වීරයා" ලෙස නම් කරන ලදී.
පුහුණු තරග
තරගමාලාවට පෙර හා අතරතුර පුහුණු තරග 5ක් ක්‍රියාත්මක විය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
මංගම්මාල්
පසුබිම
මංගම්මාල් යනු මදුරෛ පාලක චොක්කනාථ නායක්ගේ (1659–1682) සෙන්පතියකු වූ තූපකුල ලිංගම නායාකගේ දියණියයි. ඇය චොක්කනාථ සමග විවාහ වූයේ මුල්කාලයේ දී වුවත්, ඇයට අගබිසව වීමට අවස්ථාව හිමි වූයේ ඔහු තන්ජාවූර් පාලක විජයරාඝව නායකගේ දියණිය සමග විවාහ වීමට දැරූ උත්සාහය අසාර්ථක වීමෙන් පසුවයි. 1682දී චොක්කනාථ මියයාමෙන් පසුව ඇය සිහසුන හිමි කරගත්තා ය.
රාජ්‍යාධිකාරීත්වය
චොක්කනාථගෙන් පසු මංගම්මාල්ගේ පුත්‍රයා වූ පහළොස් හැවිරිදි රංගක්‍රිෂ්ණ මුතු වීරප්පා නායක් (1682-1689) සිහසුනට පත් විය. රාජධානියට අහිමිව තිබූ අවස්ථා යළි ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළ ඔහු, ධෛර්යවන්ත ලෙස ඖරංෂේබ්ව නොසලකා හැරියේ ය. නමුත් 1689දී රංගක්‍රිෂ්ණා මියගිය අතර, මේ වනවිට ඔහුගේ රැජින ද ගැබිනියකව සිටියා ය. ඔහුගේ රැජින විජය රංග චොක්කනාථ නම් පුත්‍රයකු බිහි කිරීමෙන් පසුව සති පූජාව සිදුකොට සිය දිවි හානි කරගත්තේ සිය නැන්දණිය වූ මංගම්මාල්ගේ දැඩි විරෝධය මධ්‍යයේ ය. මේ නිසා මංගම්මාල් හට සිය බිළිඳු මුණුපුරු විජය රංග චොක්කනාථ වෙනුවෙන් අනුරාජයා ලෙස කටයුතු කිරීමට සිදු විය. 1689දී අභිෂේක කරන විට විජය රංග චොක්කනාථගේ වයස මාස තුනක් වූ අතර, 1705 තෙක් ඇගේ පාලනය පැවතිණි. මෙකල ඇයට දලාවෝයි (ආණ්ඩුකාර ජනරාල්) නරසප්පයියා විසින් මෙහෙයවූ දක්ෂ පරිපාලන මණ්ඩලයක සහාය හිමි විය‍.
යුධ ආක්‍රමණ
මංගම්මාල් සිය පූර්වප්‍රාප්තිකයන් තරම් යුධ කටයුතුවල නියැළුණේ නැත. නමුත් ඇය යාබද රාජධානි සමග වූ අරගල අත්හැරියේ නැත. මදුරෛ රාජධානියට සෑම දෙසින්ම සතුරන් විය. මේ අතර මරාඨවරුන්, මයිසෝර් හමුදාව, මූඝල් හමුදාව සමග ඩෙකෑන් සුල්තාන්වරුන්ගේ සහ තන්ජාවූර් රාජධානියේ නිරන්තර අරගලවලට මුහුණපෑමට සිදු විය. දකුණින් ට්‍රැවන්කෝරයේ රාජා විසින් පඬුරු කප්පම් ගෙවීම පැහැර හැර තිබූ අතර, රාම්නාඩ්හි පාලක කීලවන් සේතුපති සිය නිදහස උදෙසා කැරැලි ඇති කරන්නට පටන්ගෙන තිබිණි. කිසිදු බාහිර උපකාරයකින් තොරව මංගම්මාල්ට මෙම රාජ්‍ය කටයුතුවලට මුහුණදීමට සිදු විය. ඇගේ දේශපාලනික ඥානය, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික උපයායන්, පරිපාලන දක්ෂතාව සහ අනතුරු හමුවේ බිය නොවීමේ ගුණය හේතුවෙන් මදුරෛහි නැතිවූ ගෞරවය යළි ගොඩනැගීමට ඇය හැකි විය. මෙලෙසින් තිරුමලෛ නායක් සමයේ පැවති පිළිගැනීමට එයට නැවත උදා විය.
මූඝල් හමුදාව
මංගම්මාල්ගේ රාජ්‍ය සමයේ මූඝල් අධිරාජ ඖරංෂේබ් ඩෙකෑනයේ අධිපතියා ද විය. ඇගේ රාජ්‍ය සමයේ ප්‍රථම වරට මදුරෛ දිල්ලියේ මූඝල් අධිරාජ්‍යය සමග ඍජුව ගැටුම් ඇති කරගත්තේ ය. මූඝල් අධිරාජ ඖරංෂේබ් ජින්ජීහි මරාඨ බලකොටුවට පහරදීමට පත්කළ සෙන්පතියා වූ සුල්ෆිකාර් ඛාන්, 1693දී ත්‍රිචිනොපොලි සහ තන්ජාවූර් යන ප්‍රදේශවලින් පඬුරු කප්පම් ලබාගත්තේ ය. නමුත් ඔහු ඉන් වසර පහක් ගත වනතුරුත් ජින්ජි අල්ලා ගැනීමට සමත් වූයේ නැත.
මංගම්මාල්ට මුහුණ පෑමට සිදුවූ ප්‍රථම ගැටලුව නම්, මූඝල්වරුන්ගෙන් එල්ල වූ තර්ජනයයි. තන්ජාවූර් යටත් කරගෙන ජින්ජී බලකොටුව අල්ලාගැනීමට ඖරංෂේබ් සේනාවක් යැවී ය. මෙම බලකොටුව ඇගේ සැමියාගේ රාජ්‍ය සමයේ මරාඨවරුන් යටතට පත්ව තිබිණි. 1697දී, ඖරංෂේබ්ගේ සෙන්පති සුල්ෆිකාර් අලි ඛාන් ජින්ජි වටලෑමට සම්බන්ධ විය. මෙහි දී, ශිවාජිගේ පුත් රාජාරාම් තන්ජාවූර් සහ මදුරෛවලට පහර දීමේ සූදානමින් පසු විය.
සාර්ථක ආවර්ජනයකින් පසු මංගම්මාල් පඬුරු කප්පම් ප්‍රදානය කළ අතර, පසුව සුල්ෆිකාර් අලිගේ සහාය ඇතිව අතීතයේ තන්ජාවූර් වෙත අයත්ව තිබූ ඇතැම් ප්‍රදේශ යළි රාජ්‍යය වෙත ලබාගැනීමට ඇයට හැකි විය. මංගම්මාල්හට තිරුචිරපල්ලියේ ආක්‍රමණයකට ද මුහුණදීමට සිදු විය. මයිසෝරයේ චික්ක දේව රාය විසින් සිය සුප්‍රකට දාලවෝයි කුමාරයියා මෙම ආක්‍රමණයට පිටත් කළ මුත්, මයිසෝරය වෙත එල්ල වූ මරාඨ ආක්‍රමණය නිසා ඔහුව නැවත කැඳවීමට සිදු විය.
වේනද් ආක්‍රමණය
1697දී, මංගම්මාල් වේනද් වෙත ආක්‍රමණයක් දියත් කළේ එහි පාලක රවී වර්මා හට දඬුවම් කිරීමටයි. වාර්ෂික පඬුරු කප්පම් රැස් කිරීමට මදුරෛ සිට වේනද් වෙත යවන ලද සේනාවට ඔහු විසින් පහර දී තිබිණි. එම රාජ්‍යයේ පාලකයා මදුරෛ වෙත වාර්ෂික පඬුරු කප්පම් ලබාදීම වසර කිහිපයක සිට ප්‍රමාද කරමින් සිටියේ ය. මේ නිසා හිග මුදල් ලබාගැනීමට සේනාවක් පිටත් කර හැරිණි. මෙම සේනාවට වධහිංසා පමුණුවන ලද හෙයින්, ඊළඟ වර්ෂයේ දී දණ්ඩනීය ආක්‍රමණයක් සංවිධානය කෙරිණි. දැඩි සටනකට පසු වේනද් යටත් වූ අතර, දැවැන්ත ධනයක් මුදරෛ වෙත රැගෙන එන ලදී. මින් කොටසක් වූ කාලතුවක්කු තිරුචිරපල්ලි සහ මදුරෛහි ප්‍රාකාර මත සවිකෙරිණි.
තන්ජෝරය සමග යුද්ධ
මංගම්මාල් සිය රාජ්‍ය සමය තුළ මංගම්මාල් තන්ජාවූර්ගේ මරාඨ රජ ෂාජි සමග නිරන්තර ගැටලු ඇති කරගත්තා ය. එයට පසු වර්ෂයේ දාලවෝයි නරසප්පයියා යටතේ මදුරෛ සේනා අගනුවර අසල දී තන්ජෝර් මරාඨවරුන් පරාජය කළහ. ඔවුන් වහා අගනුවරට ඇතුළු වූ විට, අධෛර්යයට පත් තන්ජෝරයේ ෂාජි රජු ආක්‍රමණික හමුදාවට දැවැන්ත අල්ලස් මුදලක් ලබා දී ආක්‍රමණය නිමා කළේ ය. මෙහි දී ඔහුගේ භාණ්ඩාගාරයෙන් දැවැන්ත මුදලක් වැය විය.
මයිසෝරය සමග යුද්ධය
රාණි මංගම්මාල් මූඝල් අධිරාජ්‍යය සමග ඇගේ ප්‍රතිපත්තිය සමථයකට පත් කරලීමට කටයුතු කරන විට, මයිසෝරයේ චික්ක දේව රාය සිංය රාධානිය පුළුල් කිරීමේ වයාපාරයක නියැළෙමින් සිටියේ ය. ඔහු 1690 සහ 1694 වර්ෂවල මදුරෛ රාජධානිය අසල සේලම් සහ කොයිම්බතෝර් වෙත සිය රාජ්‍යය ව්‍යාප්ත කළේ ය. 1695දී මදුරෛහි එකල අගනුවර වූ තිරුචිරපල්ලි ද මයිසෝර් හමුදා විසින් ආක්‍රමණය කළ නමුත්, ඔවුන් පරාජය කොට නැවත දිනා ගැනීමට ඇයට හැකි විය.