cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් සවුත් ඒෂියා
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් සවුත් ඒෂියා යනු සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාව විසින්, දකුණු ආසියාවේ රටවල් වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කරනු ලබන කේබල් රූපවාහිනී විකාශයකි. මෙම විකාශනයන් ඉන්දියාව, පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය, ශ්‍රී ලංකාව, නේපාලය සහ භූතානය යන රටවල් ඉලක්ක කොට ගෙන සිදු කරයි.
ක්‍රිපූ 477
ක්‍රිපූ 477 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, පුල්විලුස්ගේ සහ ලනාටුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 277 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 477 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
සිරාන් උපේන්ද්‍ර දැරණියගල
ආචාර්ය සිරාන් උපේන්ද්‍ර දැරණියගල (උපත 1942) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු පුරාවිද්‍ය අධ්‍යක්ෂක ජනරාල්වරයෙකි(2005 මැයි 20). ඔහු අාචාර්ය පෝල් ඊ. පී. දැරණියගල මහතාගේ පුත්‍රයෙකු වේ. 1968 වර්ෂයේදී ඔහු විසින් පාහියන් ලෙන ආශ්‍රිත ව ඉපැරණි මනුෂ්‍ය සුසාන සොයාගන්නා ලදී.
ජීවන තොරතුරු සහ සේවාව
සිරාන් උපේන්දු දැරණියගල 1942 දී රත්නපුර දී උපත ලැබී ය. ඒ ලංකා ජාතික කෞතුකාගාරයේ හිටපු අධ්‍යාක්ෂවරයෙකු වන පෝල්ස් එඩ්වර්ඩ් පීරිස් දැරණියගල මහතාගේ තෙවැනි දරුවා ලෙස ය. ඔහුගේ මව ප්‍රීනි මොලමුරේ වූවා ය. මුත්තණුවන් වූයේ ශ්‍රීමත් දැරණියගල පෝල්ස් එඩ්වර්ඩ් පීරිස් සමරසිංහ සිරිවර්ධනයන් ය. ගල්කිස්ස සාන්ත තෝමස් විදුහලින් පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබූ හෙතෙම කේම්බ්‍රිජ් ත්‍රිත්ව විදුහලෙන් ශාස්ත්‍රවේදී සහ ශාස්ත්‍රපති උපාධි ලබා ගත්තේ ය. ඒ වාස්තු විද්‍යාව සහ සංස්කෘත භාෂාව යන විෂයයන්ගෙනි. ඉන්පසුව ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයන් පුරාවිද්‍යාව පිළිබද පශ්චාත් උපාධියක් ලැබී ය. එහි දී ගෞරව සාමාර්ථ සහිත ව සමත් වන හෙතෙම පුරාවිද්‍යා විෂයේ සෑම අංශයක ම දක්ෂතා පෙන් වූ හොදම ශිෂ්‍යයාට හිමි වන ගෝර්ඩන් චයිල්ඩ් සම්මානය දිනාගත් දෙදෙනාගෙන් එක් අයෙක් ද විය. 1968 වසරේ දී ඔහු ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ කැනීම් අංශයේ සහකාර කොමසාරිස් වශයෙන් පත්වීම් ලැබුවේ ය. 1969 දී අනුරාධපුරයේ ඇතුළුනුවර ගෙඩිගේ ප්‍රථම වරට ඔහු විසින් කැනීමට ලක් විය. ඉන්පසු අදින් වසර 130 000ක් පැරණි ඉරණමඩු පාංශු සංගතිය යනුවෙන් හැදින්වෙන නැඟෙනහිර වෙරළ තීරයේ ගවේෂණය කරා ඔහුගේ අවධානය යොමු විය. එම ගවේෂණයේන් ලබාගත් දත්ත ඇසුරින් සකස් කළ නිබන්ධනය උදෙසා හාවර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගැනීමට ද හෙතෙම සමත් විය. ඒ 1998 දී ය. 1992 දී පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ලෙස පත්වීම් ලැබූ සිරාන් දැරණියගල 2001 දක්වා ඒ තනතුරේ කටයුතු කළේ ය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1942 උපත් ප්‍රවර්ගය:පුරා විද්‍යාව - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික පුරාවිද්‍යාඥයෝ
ටෙරී ගුණවර්ධන
කොළඹ වෙස්ලි විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ගුණවර්ධන 1959 දෙසැම්බර් 31 දින රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාවට බැඳුණු අතර 1961 දී ගුවන් නියමු නිලධාරියෙකු ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු අංක 1 බලඝණය සහ අංක 2 බලඝණය යන දෙකෙහිම බලඝණ නියමුවෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඔහු BAC Jet Provosts සහ MiG-17s පියාසර කරන ප්‍රහාරක ජෙට් යානා සඳහා සුදුසුකම් ලැබූ පළමු නියමුවන්ගෙන් කෙනෙකි. ඔහු චීන වරායේ ගුවන් හමුදා ඇකඩමියේ අංක 2 බලඝණයේ අණදෙන නිලධාරී සහ අණදෙන නිලධාරියා ලෙස සේවය කළේය. ඔහු බ්‍රැක්නෙල්හි RAF මාණ්ඩලික විද්‍යාලයට සහ නවදිල්ලියේ ජාතික ආරක්ෂක විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. ඔහු 1986 මාර්තු මාසයේදී ගුවන් හමුදා මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී. 1991 අගෝස්තු 1 වන දින ඔහු ගුවන් හමුදාපතිවරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර එයාර් මාර්ෂල් නිලයට උසස් කරන ලදී. ඔහු F-7 ස්කයිබෝල්ට් ලබා ගැනීමෙන් ප්‍රහාරක ජෙට් යානා නැවත ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට හඳුන්වා දුන් අතර FMA IA 58 Pucarás අත්පත් කර ගැනීමෙන් එහි සැහැල්ලු ප්‍රහාරක හැකියාව වැඩි කළේය. ඔහු Mil Mi-17 බර ප්‍රවාහන හෙලිකොප්ටර් යානා ගුවන් හමුදා බලඇණියට එක් කළේය. ඔහුගේ ටෙන්නර් ගුවන් හමුදාවේ කලාප විධාන හඳුන්වාදීම දුටුවේය. 1996 පෙබරවාරි 16 දින විශ්‍රාම ගිය ඔහු එයාර් චීෆ් මාර්ෂල් නිලයට උසස් කරන ලදී. ඔහුගෙන් පසුව ඔලිවර් රණසිංහ පත් විය.
නිර්ආගමික
අගමකට අයත්නොවී සිටීම, සියළු ආගම් සමසේ සැලකීම, ආගම් ප්‍රතික්‍ෂේපකිරීම සහ සියළු අගම් වලට විරුද්ධවීම පොදුවේ නිර්ආගමික වීම ලෙස සැලකේ.
චාල්ස් බැබේජ්
(26 දෙසැම්බර් 1791 – 18 ඔක්තොම්බර් 1871)
උපත ලබුව් 1791 දෙසැම්බර් 26 දින ලන්ඩනයදි ය. ඔහුගෙ මරණය සිදුවයේ 1871 ඔක්තොම්බර් ලන්ඩනයදි ය. ඔහුගෙ ජිවිත කාලය වුයෙ අවුරුදු 79 කි. ඔහු එ කාලය තුලදි ගණිතඥයා, දාර්ශනිකයා,නිමැවුම්කරු සහ යාන්ත්‍රික ඉංනේරු යන විෂයන් ට අදාලව සමාජයට වැදගත් සෙවාවන් රාසියක් කර ඇත. නමුත් චාලස් බැබේජ් වඩා ප්‍රසිද්ද වුයෙ පරිගණකයේ පියා වශයෙනි. එ ඔහුගෙ නිර්මාණයක් වු difference engine නම් වු යාන්ත්‍රක පරිගණකයයි.
කිරිබත්
කිරිබත් යනු සිංහල සංස්කෘතියේ නැතිවම බැරි ආහාරයකි. කිරෙන් (බොහෝවිට පොල් කිරෙන්) සැදූ බත් නිසා කිරිබත් වන මෙම ආහාරය සිංහල අලුත් අවුරුද්ද හැඩ කරවන ප්‍රධාන ආහාරය වෙයි. සුබ නැකතින් මුළු රටම එකම වේලාවට එකම ක්‍රමයට පිස එකම වේලාවට අනුභව කරනා මෙම ආහාරය ලුණු මිරිස් සමඟ හෝ හකුරු හෝ කෙසෙල් ගෙඩි සමඟ ආහාරයට ගැනීම සාමාන්‍ය සිරිතයි. දුගී පැලේ සිට රජ මැඳුර දක්වා හැම නිවසක ම කැවුම්, කිරිබත්, අළුවා පිරි අලුත් අවුරුදු මේසයක් සැකසීමත් එම ආහාර බෙදා හදා ගෙන භුක්ති විඳීමත් සිංහල සිරිතයි.
පොල් කිරි සමඟ පිස ගන්නා සහල් කෙසෙල් කොළයකට වඩා කැබලි කපා ගෙන මේසයට යවන මෙම ආහාරය සියළු සුබ කටයුතුවල දී පිස ගැනීමට සිංහලයා පුරුදු වී සිටී. ඉඹුල් කිරිබත්, මුං කිරිබත් මෙන්ම ලබු කිරිබත් ද මෙම ආහාරයේ ප්‍රභේද වේ.
ඉතිහාසය
හෙළ ආහාරයක් වූ කිරිබත්(කිරිපිඬු) දානයක් එදා සිදුහත් බෝසතාණෝ ඇසතු බෝ රුක මුල බවුන් වඩද්දී බුද්ධත්වයට පත් වීමට පෙර සුජාතා සිටු දේවිය විසින් පූජා කරන ලදී. සිදුහත් තාපසතුමා එය පිඬු 49 කට කඩා වැළඳූ බවත් බුද්ධත්වයට පත් වූ පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ දින 49 ක් එම ආහාරයෙන් දිවි ගෙවූ බවත් ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.
ගැමුණු කුමරා මහළු මාතාවක් දුන් කිරිබතක් අනුභව කරද්දී දුන් අවවාදය අනුව යුද කර ජය ලැබූ බව ද ජන ප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.
ඉඹුල් කිරිබත්
මැදට පොල් පැණි දමා ගෙඩි ලෙස සකස් කර ගන්නා ආහාරයකි.itha
මුං කිරිබත්
මුං ඇට සමඟ හකුරු හෝ පැණි ද කජු හා වියළි මිදි ද දමා උයා ගන්නා මෙම ආහාරය රසයෙන් මෙන්ම ගුණයෙන් ද අග්‍ර වේ.
ලබු කිරිබත්
ලබු දමා සාදා ගන්නා මෙම ආහාරය "නරියා ලබු කිරිබත් කෑ හැටි" යන ජන කතාවේ ද සඳහන් ආහාරයකි.
අඩංගු ද්‍රව්‍ය
සහල්
කිරි - ප්‍රධාන වශයෙන් පොල් කිරි යොදා ගැනේ. එළකිරි යොදන අවස්ථාවන්ද ඇත.
ලුණු - ආහාරයේ රස වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ.
අතිරේක එකතු කිරීම් වශයෙන්
පොල් පැණි - ඉඹුල් කිරිබත් සඳහා යොදාගනී. සමහර පුද්ගලයන් තෙල් දැමූ හාල්මැස්සන්, උම්බලකඩ සම්බෝලය වැනි දෑ පොල් පැණි වෙනුවට යොදා ගනී.
මුං ඇට - මුං කිරිබත් සඳහා යොදා ගනී. හකුරු හෝ පැණි, කජු හා වියළි මිදි රසය වැඩි කිරීම සඳහා උපයෝගී කර ගැනේ.
ලබු - ලබු කිරිබත් සඳහා (සිහින්ව කැපූ දියලබු කිරිබතට එක් කිරීමෙන් ප්‍රණීත රසයක් ලැබේ.)
බාහිර සඹැඳි
ප්‍රවර්ගය:බත් වර්ග - සිංහල ප්‍රවර්ගය:සහලින් සාදන ආහාර
වඩිම් රොගොවින්
වඩීම් සඛාරොවිච් රොගොවින් (රුසියානු: Вадим Захарович Роговин, 1937–1998) රුසියානු මාක්ස්වාදී (ට්‍රොට්ස්කිවාදී ) ඉතිහාසඥයෙක් හා සමාජ විද්‍යාඥයෙක් විය. දර්ශනය පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිධරයකු වූ ඔහු රුසියානු විද්‍යා ඇකඩමියෙහි සමාජ විද්‍යා ආයතනයේ (Institute of Sociology of the Russian Academy of Sciences) ප්‍රධාන පර්යේෂකයා වශයෙන් කටයුතු කළේ ය. රොගොවින්, ජෝසෆ් ස්ටාලින්ගේ පාලන සමයෙහි 1923 - 1940 යුගය පිළිබඳ සම්පාදිත වෙළුම් 6කින් යුතු අධ්‍යයනයෙහි කතුවරයා ය. එහි දී ඔහු සෝවියට් සංගමය තුළ ට්‍රොට්ස්කිවාදී වාම විරුද්ධ පාර්ශ්වයේ භූමිකාව පිළිබඳ විශේෂ අවධානයක් යොමු කොට තිබේ.
පිළිකාවකින් පෙළුණු වඩීම් රොගොවින් 1998 දී අභාවප්‍රාප්ත වන විට 61 වැනි වියෙහි පසු විය.
මඩුගල්ලේශ්‍රීසුමනසිද්ධාර්ථධම්මසිද්ධ්‍ය
මඩුගල්ලේ ධම්මසිද්ධි මහානාහිමි (1969-1973)
රඹුක්වැල්ලේදිසානායකමුදියන්සේලෑවලව්වේරම්බණ්ඩානිලමේතුමාණන්ටදාවමඩුගල්ලේදිවාකරවික්‍රමසිංහරාජපක්ෂවාසලමුදියන්සේලාගේමඩුගල්ලේවලව්වේටිකිරිකුමාරිහාමිමැතිනියගේකුසින්1893 සැප්තැම්බර්10 දිනමතුඅනාගතයෙහිශාසනභාරයධැරීමෙහිසාමර්ථ්‍යයලබනපුණ්‍යවන්තපුත්‍රරත්නයක්මෙලොවඑළියදුටුවේය. විජේරත්නබණ්ඩාරමඩුගල්ලයනුවෙන්නම්කරනුලැබූඒදරුතෙමේසත්හැවිරිදිකල්හිසියමයිලණුවූමඩුගල්ලේධම්මසිද්ධිමාහිමියන්වහන්සේගේසෙවණටපත්වමහනුවරධර්මරාජවිද්‍යාලයෙන්සහත්‍රිත්වවිද්‍යාලයෙන්ශාස්ත්‍රොද්ග්‍රහණයකෙළේය. පසුකලෙකජනාධිපතිධුරයටපත්වූවිලියම්ගොපල්ලවමහතාසහසෙනෙට්සභාපතිධුරයටපත්වූඒ. රත්නායකමහතාශාස්ත්‍රොද්ග්‍රහණසමයෙහිඔහුගේහොඳමමිතුරෝවූහ. කේම්බ්රිජ්ජූනියර්විභාගයදක්වාඉගෙනීමකළපසුරජයේලිපිකරුරැකියාවක්ලැබූවිජේරත්න1915 සිට1923 දක්වාමහනුවරසහමාතලේකච්චේරිවලරැකියාවෙහිනිරතවූයේය.
1923 වර්ෂයේමල්වතුවිහාරීයමංගලෝපෝසථාගාරයේපැවැත්වුණුසතිපිරිත්දේශනාවඅවසානයෙහිදොරකඩඅස්නකීමපැවරුණේඅපකථානායකයාටය. ව්‍යක්තලෙසමධුරස්වරයෙන්දොරකඩඅස්නකීමගැනහේමහාසංඝරත්නයේදසැදැහැවතුන්ගේදප්‍රසාදයටභාජනවූයේය. එයින්ඔහුගේසිතපැවිද්දදෙසටනැමිණ. මේඅදහසසියමයිලණුමහතෙරුන්වහන්සේටදන්වාසිටිනමුත්අවසරලැබුණේඋන්වහන්සේගෙන්නම්නොවේ. නමුත්එයින්අධෛර්යයටපත්නොවූහේදිගින්දිගටමකළආයාචනයෙහිප්‍රතිඵලවශයෙන්1928 ජූනි13 දින‘මඩුගල්ලේධම්මසිද්ධි‘ නමින්පැවිදිබවලබාගත්තේය. ආචාර්යස්ථානයටපත්වූවෝමයිලණුවූමාතලේමකුලේතැන්නරාජමහාවිහාරය, සාරසියපත්තුවේගලේවිහාරයආදීවිහාරගණයේඅධිපති, මහනුවරශ්‍රීසංඝරාජපරිවෙණාධිපතිමඩුගල්ලේපවරනෙරුත්තිකවිනයාචරියශ්‍රීසුමනධම්මසිද්ධිසිද්ධත්ථාභිධානසියම්මහනිකායේඅනුනායකමාහිමියෝමය. පැවිද්දලබනවිටමෙතුමන්ගේවයසඅවුරුදුතිස්පහකි.
පැවිදිවීදෙසතියක්ගෙවුණුතැනආචාර්යෝත්තමමඩුගල්ලේඅනුනාහිමිපාණන්සහතෙල්වත්තේමහානාගශ්‍රීරතනපාලාභිධානඅනුනාහිමිපාණන්ආචාර්යකොටගෙනමල්වතුවිහාරයේදීඋපසපන්වූධම්මසිද්ධිහිමියෝසංඝරාජපිරුවනේශිෂ්‍යවරයකුලෙසධර්මශාස්ත්‍රාධ්‍යයනයකොටප්‍රවීණත්වයටපත්වූහ. 1928 දෙසැම්බර්26 දිනමකුලේතැන්නේදීසිදුකළමංගලධර්මදේශනාවධර්මශාස්ත්‍රවිෂයෙහිලාපැවැතිඑමප්‍රවීණත්වයටසාක්ෂ්‍යයක්බඳුවූයේය.
ලංකාවිශ්වවිද්‍යාලයේකථිකාචාර්යරඹුක්වැල්ලේශ්‍රීසිද්ධාර්ථමහාස්ථවිරපාදයන්වහන්සේගේඅභාවයෙන්හිස්වූමල්වතුවිහාරීයවිංශත්වාර්ගිකකාරකමහාසංඝසභාවේ‘තුනේවියදම්පඩිය‘ නම්වූකාරකධුරයට1941 අප්රේල්16 දිනපත්වූධම්මසිද්ධිස්වාමීන්ද්‍රයෝ1964දීජ්‍යෙෂ්ඨකාරකසංඝසභිකධුරයටපත්වීවදාළහ. 1969 පෙබරවාරි04 දිනසිදුවූසංඝරාජවිශ්වවිද්‍යාලයපරිවෙණාධිපතිශාස්ත්‍රවිශාරදසම්මාන්‍යපණ්ඩිතවිනයාචාර්යඅමුණුගමරාජගුරුශ්‍රීනිවාසවිපස්ස්‍යභිධානමහානායකමාහිමියාණන්වහන්සේගේඅභාවයෙන්හිස්වූමහානායකපදවියදඑමවර්ෂයේමනොවැම්බර්24 දිනමුන්වහන්සේවෙතපත්වූයේය. එසේමප්‍රාචීනභාෂෝපකාරසමාගමේසහමහනුවරප්‍රාචීනපුස්තකාලයේධුරයෝදමුන්වහන්සේවිසින්ධරනලදහ.
මහානායකමාහිමිතුමන්ගේසිවුරුපරපුර
1. වැලිවිටපිණ්ඩපාතිකඅසරණසරණසරණංකරාභිධානසංඝරාජෝත්තමයන්වහන්සේ
2. තිබ්බටුවාවේශ්‍රීසිද්ධාර්ථබුද්ධරක්ෂිතාභිධානමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයෝ
3. මල්වතුවිහාරාධිවාසීකඩුවෙලසෝභිතනායකස්වාමීන්ද්‍රයෝ
4. කඩුවෙලධම්මසිද්ධිඅනුනායකස්වාමීන්ද්‍රයෝ
5. කඩුවෙලධම්මසිද්ධිස්වාමීන්ද්‍රයෝ
6. කඩුවෙලරත්වත්තේධම්මසිද්ධිස්වාමීන්ද්‍රයෝ
7. කඩුවෙලරත්වත්තේධම්මසිද්ධිසෝභිතස්වාමීන්ද්‍රයෝ
8. කඩුවෙලරත්වත්තේදොරටියාවේසෝභිතස්වාමීන්ද්‍රයෝ
9. මඩුගල්ලේසුමනධම්මසිද්ධිසිද්ධත්ථඅනුනායකස්වාමීන්ද්‍රයෝ
10. මඩුගල්ලේසුමනසිද්ධත්ථධම්මසිද්ධිමහානායකස්වාමීන්ද්‍රයෝ
පැවිදිසිසුපිරිස
1. දොරටියාවේසෝභිතමහාස්ථවිරයන්වහන්සේ
2. උඩුවාවලධම්මරක්ඛිතමහාස්ථවිරයන්වහන්සේ
3. මඩුගල්ලේසිද්ධාර්ථමහාස්ථවිරයන්වහන්සේ
අවසානකාලයේඅක්ෂිදානසංගමයටඇස්දන්දීමටප්‍රතිඥාලබාදීඑමපොරොන්දුපත්‍රයසියකුටියඅබියසඑල්ලාගෙනබෝධිසම්භාරපුරනමහාබෝධිසත්වයන්වහන්සේනමක්මෙන්දිනපතාඒදෙසබලමින්අසීමිතප්‍රීතියක්වින්දනයකළමහනුවරඋපෝෂිතපුෂ්පාරාමවිහාරද්වයාධිපතිමඩුගල්ලේසුමනසිද්ධාර්ථධම්මසිද්ධ්‍යභිධානශ්‍යාමෝපාලිනිකායේමහානායකමාහිමියාණන්වහන්සේ1973 ජනවාරි05වැනිසිකුරාදාසවස3ටඅපවත්වීවදාළසේක. උන්වහන්සේගේශ්‍රීදේහයපිළිබඳආදාහනපූජෝත්සවයජනවාරි11 දිනරාජ්‍යගෞරවසහිතවසිද්ධකරනුලැබීය.
උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත හිමි
උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත හිමි (1930 මාර්තු 17 - 2015 අප්‍රේල් 8) සියම් නිකායේ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ 20 වැනි මහානායක ධුරය දැරූ ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධ භික්ෂුවකි.
උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත හිමියෝ 1930 මාර්තු මස 17 වැනි දින කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ වාරියපොළ කළුගමුව උඩුගම ග්‍රාමයේ දී ජේ. ජේ.එම්.පුංචි බණ්ඩා සහ මුතු මැණිකේගේ පවුලට දාව උපත ලැබිය. සංඝ ශාසනයට ඇතුළත් වීමට පෙර උඩුගම රජයේ පාසලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබීය. 1945 ජුලි 21 වැනි දින අස්ගිරි මහා විහාරයට සාමණේර භික්ෂූ ශාසනයට ඇතුළත් වූ උන්වහන්සේ වයස අවුරුදු 21 දී සාමණේර නමක් වශයෙන් 1951 ජුනි 12 වැනි දින අස්ගිරි මහා විහාරයේ ඓතිහාසික මංගල උපෝසථාගාරයේදී උපසම්පදාව ලැබූහ. , උසස් අධ්‍යාපනය ලැබුවේ මාතලේ ධර්මරාජ මහා පිරිවෙනෙන්. උන්වහන්සේ අපවත් වී වදාළ අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත රතනපලාභිධාන මහානායක හිමියන්ගේ (1893-1970) ශිෂ්‍යයෙකි.
1966 දී බුද්ධරක්ඛිත හිමියන් අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ කීර්තිමත් කාරක මහා සංඝ සභාවේ සභිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී. මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ ප්‍රධාන භාරකරු ලෙස අවස්ථා ගණනාවකදී කටයුතු කළේය. උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත හිමියෝ 1992 වසරේ දඹුල්ල රජමහා විහාරාධිපති ධුරයට පත්වූහ. පලිපාන ශ්‍රී චන්දානන්ද මහානාහිමියන් 1999 දෙසැම්බර් 13 වැනි දින අපවත් වීමෙන් පසු අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක පදවියට පත් විය. ධර්මදූතයෙකු වශයෙන්, බුදුදහම ප්‍රචාරණය සඳහා කොරියාව, තායිලන්තය, ජපානය, ඉන්දියාව, සිංගප්පූරුව, තායිවානය, චීනය, ටිබෙටය, හොංකොං, බුරුමය සහ කාම්බෝජය වැනි අවස්ථා ගණනාවකදී ඔහු විදේශ රටවල් කිහිපයකට සංචාරය කළේය.
උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත හිමියන් සති කිහිපයක් රෝගාතුරව 2015 මාර්තු 10 වැනිදා සිංගප්පූරුවේ මවුන්ට් එළිසබෙත් රෝහලට ඇතුළත් කෙරිණි. ඔහු මීට වසර කිහිපයකට පෙර වකුගඩු බද්ධ කිරීමේ සැත්කමකට භාජනය වී ඇත. ඔහු නියුමෝනියාව සහ වකුගඩු රෝගය සඳහා 2015 අපේ‍්‍රල් 6 වන දින දක්වා රෝහලේ ප‍්‍රතිකාර ලබා ගත් අතර පසුව ඔහුගේ තත්ත්වය නරක අතට හැරී වහාම දැඩි සත්කාර ඒකකයට මාරු කර යවන ලද අතර අවසානයේ ඔහු දින දෙකකට පසු 2015 අපේ‍්‍රල් 8 වන දින මිය ගියේය. ඒ වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 85 කි. ඔහුගේ මරණය ගැන. උඩුගම ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත හිමියන්ගෙන් පසු අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ 21 වැනි මහානායක ධූරයට පත් වූයේ ගලගම ශ්‍රී අත්තදස්සි මහනාහිමියන් විසිනි.
රූප විපර්යාස මංගල්‍යය
thumb|200px| [[තියෝෆනීස් නම් ග්‍රීකයා, 15වන සියවස විසින් නිර්මිත රූප විපර්යාසයේ චිත්‍රගතය]] ජේසුස් වහන්සේගේ රූප විපර්යාසයේ මංගල්‍යය, බොහෝ ක්‍රිස්තියානි නිකායයන් විසින් උත්සවශ්‍රීයෙන් සැමරෙයි. මෙම මංගල්‍යයේ සම්භවය පිළිබඳ පැහැදිලි භාවය ඉතා මඳ වන අතර ටේබෝර් කන්දෙහි ආසන දෙව්මැදුරු තුනක් අභිෂේක කිරීම වෙතින් ව්‍යුත්පන්න වූවා විය හැක. 9වන සියවස වන විට, මෙම මංගල්‍යය විවිධ ආකාරයෙන් පැවති අතර, තුන්වන කැලිස්ටස් පාප් වහන්සේ විසින්, අගෝස්තු 6 වනදා සැමරෙන, බටහිර සභාවෙහි සාර්වභෞම මංගල්‍යයක් බවට එය පත් කෙරුණේ, බෙල්ග්‍රේඩ් වටලෑම (1456) සිහි කිරීමටය.
ප්‍රනාබ් මුඛර්ජි
ප්‍රනාබ් කුමාර් මුඛර්ජී (1935 දෙසැම්බර් 11) යනු 13 න් වන සහ වත්මන් ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරයා වේ. ඔහුගේ ධූර කාලය 2012 වසරේ ජූලි මස සිට ඇරඹුණි. දශක 6ක් පුරා විහිදුනු පුළුල් දේශපාලන අත්දැකීම් සහිත ඔහු ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නායකවරයෙකු හා ඉන්දියානු රජයේ අමාත්‍යධූර ගණනාවක් හොබවා ඇති දේශපාලඥයෙකුද වේ. 2012 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයග්‍රහණය කිරීමට පෙරාතුව ඔහු ඉන්දියාවේ මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස 2009-2012 අතර කාලය තුල කටයුතු කරන ලදී.
1969 වසරේදී, එවක අග්‍රාමාත්‍ය ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ සහය සමග කොංග්‍රසයෙන් ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවේ ඉහළ අසුන රාජ්‍ය සභාවට තේරී පත්වීම, මුඛර්ජීගේ දේශපාලන දිවියේ සුවිශේෂී සංධිස්ථානයක් සේ සැළකේ. හිමිකරගත් ජනප්‍රසාදයත් සමග ඔහු, ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ 1973 කැබිනෙට්ටුවේ තවත් එක් විශ්වාසදායී අමාත්‍යවරයෙකු බවටද පත්විය. 1975-77 සමයේ ඉන්දියාවේ හටගත් මතභේදාත්මක අභ්‍යන්තර අර්බුදයේදී අනෙකුත් සමහර කොංග්‍රස් නායකයින්ට සේ ඔහුටද චෝදනා එල්ල විය.
ඉන්දිරා ගාන්ධි මැතිණියගේ පුත් රජීව් ගාන්ධිගේ අග්‍රාමාත්‍ය සමය තුලදී, මුඛර්ජී කොංග්‍රසය තුල පසෙකට තල්ලු කරනු ලැබ තිබුණි. 1984 වසරේ ඉන්දිරා ගාන්ධිගේ ඝාතනයෙන් පසු ඇගේ තනතුරට පත්වීමට සුදුසු පුද්ගලයා වන්නේ අත්දැකීම් මද රජීව් ගාන්ධි නොව තමන් බව ඔහුගේ දර්ශනය වී තිබීම ඊට හේතු විය. කෙසේ නමුදු බල අරගලය හමුවේ තම ස්ථානය රැකගැනීමට අපොහොසත් වූ ඔහු රශ්ත්‍රීය සමාජ්වාදී කොංග්‍රසය නමින් ස්වකීය දේශපාලන පක්ෂයක් ගොඩ නගාගත් අතර එම පක්ෂය 1989 වර්ෂයේදී, රජීව් ගාන්ධි සමග පොදු එකඟතාවයකට එළැඹීමෙන් අනතුරුව, කොංග්‍රසය හා ඒකාබද්ධ කෙරුණි. 1991දී පී. වී. නරසිංමා රාඕ විසින් ඔහු ඉන්දීය සැළසුම් කොමිසමේ ප්‍රධානියා ලෙස හා 1995දී ඉන්දියාවේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යවරයා ලෙස පත්කරනු ලැබිණ.
කොංග්‍රසය මූලික කොට ගත් එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය (UPA) 2004 වසරේදී බලයට පත්වීමෙන් අනතුරුව, ප්‍රථම වරට මුඛර්ජී ලෝක් සභාවේ අසුනක් දිනාගන්නා ලදී. 2012 වසරේදී ඉල්ලා අස්වන තුරු ඔහු ඉන්දියාවේ මන්මෝහන් සිං රජයේ දෙවැනියා ලෙස ක්‍රියාකරන ලදී. 2012 ජූලි මසදී එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානයේ ජනාධිපති අපේක්ෂකයා බවට පත්වූ ඔහු ජනපතිවරණයේදී 70% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් හිමිකර ගනිමින් සිය ප්‍රතිවාදියා වූ පී. ඒ. සංමා පහසුවෙන් පරාජයට පත් කොට, ඉන්දියාවේ 13න් වන ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.
මුල් අවධිය
බෙංගාලයේ (වර්ථමානයේ බටහිර බෙංගාලය) බිර්භම් දිස්ත්‍රික්කයේ මිරාතිහී, බෙංගාලි බ්‍රාහ්මී පවුලකට දාව ප්‍රනාබ් මුඛර්ජී උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ඉන්දීය නිදහස් අරගලයේ ක්‍රියාධරයෙකු හා 1952-1964 කාලය තුල බටහිර බෙංගාල ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ, ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රස් නියෝජිතයෙකු විය. ඔහුගේ මව රාජලක්ෂ්මී නම් වූවාය.
සිය මූලික අධ්‍යාපනය සූරි හී සූරි විද්‍යාසගර් විද්‍යාලය වෙතින් හැදෑරූ ඔහු, පසුව කොල්කටා විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුලත්ව දේශපාලනවේදය හා ඉතිහාසය වෙනුවෙන් වූ එම්ඒ උපාධිය හා නීති පීඨයෙන් එල්එල්.බී උපාධිය හිමිකරගන්නා ලදී.
ඉන්දීය ජනපති ලෙස
2012 ජුනි 15 වනදා එක්සත් ප්‍රගතිශීලී සන්ධානය යටතේ මුඛර්ජී ඉන්දීය ජනාධිපතිධූර අපේක්ෂකවරයා ලෙස නම් කෙරුණි. 2012 ජූලි 19 වනදා ජනපතිවරණය පැවැත්වීමත්, 22වනදා ප්‍රතිපල නිකුත් කිරීමත් සිදුවිය. මෙහිදී ජනාධිපති අපේක්ෂකයෝ 81දෙනෙකු නාමයෝජනා ඉදිරිපත් කොට තුබුනද ඉන් ජාතික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සන්ධානයේ පී. ඒ. සංමාගේ නාම යෝජනාව හැරුණු විට අනෙකුත් යෝජනා ප්‍රතික්ෂේප විය. 2012 ජුනි 28 වනදින ජනපතිධූර අපේක්ෂකත්වය වෙනුවෙන් ඉල්ලුම් කිරීම වෙනුවෙන් මුඛර්ජී එම මස 26වන දිනදී එවක රජයෙන් ඉල්ලා අස්විමට කටයුතු කරන ලදී.
ජනපතිවරණයේදී ඔහු 713,763 මනාප ප්‍රමාණයක් හිමිකරගනිමින්, 315,987ක මනාප ප්‍රමාණයක් හිමිකරගත් සංමා අභිබවා ඉන්දීය ජනපතිධූරයට තේරී පත්විය.
පුද්ගලික දිවිය
ප්‍රනාබ් මුඛර්ජී 1957 ජූලි 13 වන දිනදී, බංග්ලාදේශයතුලදී උපත ලත් සුර්වා මුඛර්ජී හා විවාහ වන ලදී. සුර්වා වයස අවුරුදු 10දී ඉන්දියාවේ කොල්කටා වෙත සංක්‍රමණය වූ කාන්තාවක් බැව් පැවසේ. ඇය 75වන වියේ 2015 අගෝස්තු මස 18 වන දිනදී හදවත් රෝගයක් හේතුවෙන් මිය යන ලදී. ඔවුනට පුතුන් දෙදෙනෙකු සහ එක් දියණියක වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1935 උපත් ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු නායකයන් ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු ජාතික කොන්ග්‍රසයෙහි සභාපතිවරුන් ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ ජනාධිපතිවරු ප්‍රවර්ගය:ආසියාව ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015 ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ රාජ්‍ය නායකයෝ
රුසියාවේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණය
රුසියාව තුළ විද්‍යාව හා තාක්ෂණය අවබෝධන යුගයේ පටන් වේගයෙන් සංවර්ධනය විය. ඉගෙනුම් හා නව සොයාගැනීම් වල දේශීය සම්ප්‍රදාය ශක්තිමත් කරමින්, මහා පීටර් විසින් රුසියානු විද්‍යා ඇකඩමිය හා ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය මෙන්ම මහාප්‍රාඥයයෙකු වූ මිහායිල් ලොමොනොසෝව් විසින් මොස්කව් රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය පිහිටුවන ලදී.
19 වන සහ 20 වන සියවස් තුල රටෙහි විශිෂ්ට විද්‍යාඥයන් විශාල පිරිසක් බිහිවිය, ඔවුන් විසින් භෞතික විද්‍යාව, තාරකා විද්‍යාව, ගණිතය, පරිගණක විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, ජීව විද්‍යාව, භූ විද්‍යාව සහ භූගෝල විද්‍යාව යන විෂය ක්ෂේත්‍රයන්ට වැදගත් දායකත්වයන් සපයන ලදී. රුසියානු නව නිපැයුම්කරුවන් සහ ඉංජිනේරුවන් විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව, නාවික යාත්‍රා නිපදවීම, ගුවන්යානා නිපදවීම, අවි ආයුධ නිපදවීම, සන්නිවේදන කටයුතු, තොරතුරු තාක්ෂණය, න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය සහ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය වැනි ක්ෂේත්‍රයන්වල කැපීපෙනෙන දස්කම් දක්වා ඇත.
මෑතක දී, 1990 ගණන් වල සිදුවූ අර්බුදය විද්‍යාව හා තාක්ෂණය සඳහා රාජ්‍ය සහයෝගය උග්‍ර ලෙස අඩු කිරීමට හේතු විය. බුද්ධිගලන සංක්‍රමණයන් මගින් බොහෝ රුසියානු විද්‍යාඥයන් හා විශ්ව විද්‍යාල උපාධිධාරීන් යුරෝපයට හෝ එක්සත් ජනපදයට සංක්‍රමණය විය. 2000 ගණන් වල නව ආර්ථික උත්පාත රැල්ල මත තත්ත්වය වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින්, එරට ආණ්ඩුව නවීකරණය හා නව සොයාගැනීම් දිරිගැන්වීම ඉලක්ක කර ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කර ඇත. රටේ තාක්ෂණික සංවර්ධනය සඳහා වන වත්මන් ප්‍රමුඛතාවන්ට බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව, තොරතුරු තාක්ෂණය (පොදු නිෂ්පාදන සහ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය සමඟ ඒකාබද්ධ නිෂ්පාදන දෙකම ඇතුළුව), න්‍යෂ්ටික බලශක්තිය හා ඖෂධ ඇතුළත් වේ.
ඉතිහාසය
බොහෝ ප්‍රකට රුසියානු විද්‍යාඥයින් සහ නිමැවුම්කරුවන් සංක්‍රමනිකයන් විය, පළමු හෙලිකොප්ටරය නිපදවිම සම්බන්ධයෙන් ගෞරවයට පාත්‍රවන ඊගෝර් සිකෝස්කයි, බොහෝ විට රූපවාහිනියේ පියා ලෙස හදුන්වන ව්ලැඩිමීර් ස්වෝරිකින්, උත්සර්ජන පද්ධතිය සහ සංකීර්ණ පද්ධති සම්බන්ධයෙන් ගෞරවයට පාත්‍රවන රසායන විද්‍යාඥ ඉල්යා ප්‍රිගෝගිනේ (1977 රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය), ආර්ථික විද්‍යාඥයින් වන සීමොන් කුස්නෙට්ස් (1971 නොබෙල් ත්‍යාගය) සහ වසීලි ලියොන්ටෙෆ් (1973 නොබෙල් ත්‍යාගය), භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වන ජියෝජි ගැමෝව් (මහා පිපිරුම් වාදයේ කර්තෘ), ලෝකයේ ප්‍රථම භ්‍රමණ හිස රෙකෝඩරය නිර්මාණය කළ ඉංජිනේරු ඇලෙක්සැන්ඩර් එම්. පොනියාටොෆ්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සමාජ විද්‍යාවේ සංවර්ධනය ඉතා වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කල සමාජ විද්‍යාඥ පයිටිරිම් සොරොකින් ඔවුන් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමිකර ගනියි.
භෞතික විද්‍යාව
රුසියානු භෞතික වි‍ද්‍යා පාසල් දියුණු වීමට පටන් ගත්තේ ලොමොනොසෝව් විසින් බලශක්ති සංරක්ෂණ නීතියට පූර්වාසන්නතම පදාර්ථ සංරක්ෂණ නීතිය ඉදිරිපත් කිරීමෙන් පසුවය. විද්‍යුත් ගති විද්‍යාව සම්භවය වූ කාලය තුළ, වැසිලි පෙට්‍රො විසින් 1802 දී විදුලි චාප ආචරණය සොයා ගන්නා ලදී එමෙන්ම හෙයින්රිච් ලෙන්ස් විසින් ලෙන්ස් නීතිය සොයා ගන්නා ලදී. නිකොලේ උමෝව් විසින් උමෝව්-පොයින්ටින් දෛශික ආවශ්‍යක සංකල්පය සොයා ගන්නා ලදී එමෙන්ම 1873 මුල් බාගයේදී, ස්කන්ධය හා ශක්තිය අතර සම්බන්ධය පෙන්නුම් කිරීම සඳහා E=kmc^2 යන සමීකරණය ඉදිරිපත් කරමින් ස්කන්ධය හා ශක්තිය අතර සම්බන්ධය පෙන්නුම් කළ පළමු විද්‍යාඥයා බවට පත්විය. ඇලෙක්සැන්ඩර් පොපොව් ගුවන් විදුලි නව නිපැයුම් කරුවන් අතර විය.
ගණිතය
ගණිතය ක්ශෙත්‍රයට අදාලව ජ්‍යාමිතියේ කොපර්නිකස් හෙවත් නිකොලායි ලැබොචෙව්ස්ක්යි, නූතන භෞතික විද්‍යාව සදහා වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කරමින් නන්-යුක්ලීඩ් ජ්‍යාමිතිය සොයාගන්නා ලදී. නූතන ප්‍රශස්ත පාලන න්‍යාය හදුන්වා දීම, ස්ථලකය සහ ක්‍රියාකාරී විශ්ලේෂණය සදහා විශාල දායකත්වයක් ලබාදීම වැනි ක්‍රියාවන් සිදුකල හා සාමාන්‍ය ස්ථලක‍යේ "මධ්‍යම ප්‍රමේයය" හදුන්වා දුන් කතුවරයා වන ලෙවී පොන්ට්‍රායගින් වැනි ගණිතඥයන් රුසියාවේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණයෙහි ගණිතය විශය ක්ශේත්‍රයට අදාලව විශාල මෙහෙයක් සිදුකර ඇත. 20 වැනි සියවසේ ප්‍රධාන පෙළේ ගණිතඥයෙකු වන ඇන්ඩ්‍රෙයි කොල්මොගොරෝව් සම්භාවිතාව පිලිබඳ නවීන න්‍යායේ පදනම වර්ධනය කිරීම හා ආකුලතාව, ගණිත තර්ක ශාස්ත්‍රය, ස්ථල විද්‍යාව, අවකල සමීකරණ, කුලක වාදය, ඔටෝමාටා න්‍යාය, තොරතුරු න්‍යාය, ඇල්ගොරිතම න්‍යාය, ගතික පද්ධති, ආනුමානික කාර්යක්‍රමය, අනුකලනය, ප්‍රතිෂ්ඨීත යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, ගණිතමය වාග් විද්‍යාව, ගණිතමය ජීව විද්‍යාව සහ ව්‍යාවහාරික විද්‍යා යන ගණිතමය ක්ශේත්‍ර පුළුල් පරාසයක ප්‍රධාන දායකත්වයක් සපයා ඇත.
තාරකා විද්‍යාව
රුසියානු විද්‍යාඥයන් බොහෝමයක් විසින් තාරකා විද්‍යා විශය ක්ශේත්‍රයට අදාලව විශිෂ්ට දායකත්වයක් සපයා ඇත.
රසායන විද්‍යාව
ලොමොනොසෝව් රුසියානු විද්‍යාඥයන් අතරින් පළමු රුසියානු රසායන විද්‍යාඥයා විය, ඔහු වීදුරු වල විද්‍යාවේ නිර්මාතෘවරයාය. නූතන රසායන විද්‍යාවේ ප්‍රධාන රාමුව වන ආවර්තිතා වගුව නිර්මාණය කලේ දිමිත්‍රි මෙන්ඩලීෆ් විසින්ය. විද්‍යාඥ ඇලෙක්සැන්ඩර් බට්ලෙරෝව් විසින් කාබනික රසායනයේ ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කරන ලදී එමෙන්ම ඔහු රසායනික ව්‍යුහ න්‍යායේ නිමාණකරුවෙක් විය. ව්ලැඩිමීර් ශුකොව් විසින් පළමු බිඳීම් ක්‍රමය නිර්මාණය කරන ලදී. සර්ජි ලෙබෙඩෙව් විසින් පළමු වාණිජමය හා මහා පරිමාණයෙන් සකස් කළ හැකි කෘතිම රබර් වර්ගය (පොලිබියුටඩයිඊන් කෘතිම රබර්) නිර්මාණය කරන ලදී. නිකොලයි සෙම්යොනෝව් විසින් රසායනික පරිවර්තයන් වල යාන්ත්‍රණය පැහැදිලි කිරීමට විශාල දායකත්වයක් සැපයීය (1956 රසායන විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය).
ජීව විද්‍යාව
ජීව විද්‍යා ක්ශෙත්‍රයට අදාලව දිමිත්‍රි ඉවානොව්ස්ක්යි විසින් 1892 දී වෛරස සොයා ගන්නා ලදී. නිකොලායි ලුනින් විසින් 1881 දී විටමින් සොයා ගන්නා ලදී. අයිවන් පැව්ලොව් ව වඩාත් හොදින් හදුනන්නේ සම්භාවිත තත්වාරෝපණය සංසිද්ධිය විස්තර කිරීම හා මොළයේ කාර්යයන් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා එය භාවිතා කිරීම සදහායි. ඉල්යා මෙචනිකෝව් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය පිලිබදව විමර්ශනය කිරීමේ පුරෝගාමියකු විය (1908 වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා නොබෙල් ත්‍යාගය).
විද්‍යුත් ඉංජිනේරු විද්‍යාව
නිකොලෙයි බෙනාර්ඩොස් විසින් චාප පෑස්සුම් ක්‍රමය හඳුන්වා දෙන ලදී, පසුව එය තවදුරටත් නිකොලෙයි ස්ලැව්යනෝව්, කොන්ස්ටන්ටින් ක්‍රෙනෝව් සහ අනෙකුත් රුසියානු ඉංජිනේරුවන් විසින් සංවර්ධනය කරන ලදී. ඇලෙක්සැන්ඩර් ලොඩ්යගින් හා පාවෙල් යබ්ලොච්කෝව්, විදුලි ආලෝකය නිපදවීමේ පුරෝගාමීන් ලෙස කටයුතු කරන ලදී. එමෙන්ම මිහායිල් ඩොලිවෝ-ඩොබ්‍රොවොල්ස්ක්යි විසින් වර්තමානයේ බහුලව භාවිතා වන තෙකලා විදුලිබල පද්ධති නිර්මාණය කිරීම හා හඳුන්වා දීම සිදුකරන ලදී. ඔලෙග් ලොසෙව් බොහෝ විට ආලෝක විමෝචක දියෝඩ (LED) වල නිපැයුම්කරු ලෙස සැලකිය යුතු වේ. නිකොලා ටෙස්ලා විසින් විවාදාත්මකව නවීන විදුලිබලය සොයාගන්නා ලදී, ඔහු ප්‍රාර්ථනාව වූයේ විදුලි බලය නිදහසේ ලබාගැනීමට හැකිවීමයි.
පෘථිවි විද්‍යා
වැසිලි ඩොකුචායීව් (1845-1902), පාංශු විද්‍යාවට පදනම් දැමීම සම්බන්ධයෙන් ගෞරවයට ලක්වේ. ව්ලැඩිමීර් වර්නැඩ්ස්කයි (1863-1945), භූ රසායන විද්‍යාව, ජීව භූ රසායන විද්‍යාව සහ විකිරණ භූ විද්‍යාව යන ක්ශේත්‍ර වල ආරම්භකයෙකි, එමෙන්ම ගැඹුරින් ජෛව ගෝල හා මානසගෝල යන සංකල්ප වර්ධනය කිරීමට දායක විය.
ගුවන් තාක්ෂණය
රුසියානු ගුවන් යානා ඉංජිනේරු ඉතිහාසය මුල් පුරෝගාමීයා වන්නේ ඇලෙක්සැන්ඩර් මොස්හායිස්ක්යි ය. ඔහු 1881 දී ඔහුම නිර්මාණය කළ ගුවන් යානයක් (monoplane) පියාසර කිරීමට පළමු උත්සාහයක් ගෙන ඇත. තනි තනි නිපැයුම්කරුවන් ගණනාවක් ගුවන් යානා තාක්ෂණය සදහා වැදගත් දායකත්වයක් සපයා ඇත, ක්නැප්සැක් පැරෂූටයක් නිර්මාණය කරන ලද ග්ලෙබ් කොටෙල්නිකොව්, පීඩන ඇඳුම හඳුන්වා දුන් ඉව්ගෙනයි චෙර්ටොව්ස්ක්යි එම නිමාණකරුවන් අතර ප්‍රධාන තැනක් ගනියි.
ගුවන් යානා නිෂ්පාදනය නූතන රුසියානු ආර්ථිකයේ විද්‍යාව-ප්‍රධාන අධි තාක්ෂණික අංශ වලින් එකක් වන අතර විශාල සේවකයන් සංඛ්‍යාවක් සේවයෙහි යොදවා ඇත. ගුවන් යානා නිෂ්පාදන රටේ අවි අපනයනයෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකි.
අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය
විශාලතම රුසියානු සාර්ථකත්වයන් ඇත්තේ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණයේ සහ අභ්‍යවකාශ ගවේෂණ ක්ෂේත්‍රයේය. සෛද්ධාන්තික අජටාකාශවිද්‍යාවේ පියා ලෙස හැදින්වෙන කොන්ස්ටන්ටින් සියෝල්කොව්ස්කයි රුසියානු ජාතිකයෙකි.
වර්ෂ 1957 දී පළමු පෘථිවි කක්ෂ කෘතිම චන්ද්‍රිකාව වන ස්පුට්නික් 1 අභ්‍යවකාශ ගත කරන ලදී. 1961 අප්‍රියල් 12 වන දින අභ්‍යවකාශයට ගිය පළමු මිනිස් සංචාරය සාර්ථකව යූරි ගගාරීන් විසින් කරන ලදී.
රුසියාව වැඩිම චන්ද්‍රිරිකා අභ්‍යවකාශ ගත කරන රට වේ. එමෙන්ම අවකාශ සංචාරක සේවාවන් සඳහා ප්‍රවාහන පහසුකම් සපයන එකම සැපයුම්කරුවා ය.
යුද තාක්ෂණය
ප්‍රකට රුසියානු යුද්ධ ටැංකියක් වන T-34, II වන ලෝක යුද්ධයේ හොඳම යුද ටැංකිය වේ. ඉතිහාසයේ වැඩිම වාර ගණනක් නිර්මාණය වූ T යුද ටැංකි මාලාවේ තවත් හොදම යුද ටැංකි T-54/55 දැක්විය හැකිය. පළමු පූර්ණ වායු ටර්බයින යුද ටැංකිය T-80 වන අතර වඩාත් නූතන රුසියානු යුද ටැංකිය T-90 වේ. ලොව පුරා ගිනි අවි අලෙවියන් වලින් 30% ක් සඳහා වූ හිමිකම් කියන අතර රටවල් 80 කට පමණ අවි අපනයනය කරයි.
පරිගණක තාක්ෂණය
සර්ජි ලෙබෙඩෙව් විසීන් 1950 දී MESM ලෙස හැදින්වෙන යුරෝපා මහද්වීපයේ ප්‍රථම විශ්වීය වැඩසටහන්ගත පරිගණකය නිර්මාණය කරන ලදී. පළමු ත්‍රියංගී පරිගණක වින්‍යාසය 1958 දී සර්ජි සොබොලෙව් සහ නිකොලේ බෘරුසෙන්ට්සෝව් විසින් නිර්මාණය කරන ලදී.
වාහන කර්මාන්තය
නිවා මෝටර් රථය ජාත්‍යන්තර සාර්ථකත්වය ලබා ගනිමින් පළමු ඕෆ්-රෝඩ් වාහනය විය, තවමත් කැනඩාවට, දකුණු ඇමරිකාවට හා යුරෝපයට අපනයනය කරයි.
දුම්රිය මාර්ග
අයිවන් පොල්සුනෝව් විසින් රුසියාවේ පළමු වාෂ්ප එන්ජිම නිර්මාණය කිරීම හා ලෝකයේ ප්‍රථම ද්විත්ව-සිලින්ඩර් එන්ජිම නිර්මාණය කරන ලදී.
න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය
සබ්මැරීන හා නැව් සඳහා පළමු න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක සමග පළමු න්‍යෂ්ටික විදුලි බලාගාරය නිර්මාණය සදහා ඊගෝර් කර්චටෝව් විසින් උපදෙස් දෙන ලදී. NS Lenin ලොව ප්‍රථම න්යෂ්ටික බලයෙන් පණගැන්වෙන නෞකාව මෙන්ම පළමු න්‍යෂ්ටික බලයෙන් පණගැන්වෙන සිවිල් යාත්‍රාව විය. NS Arktika උත්තර ධ්‍රැවය වෙත ළඟා වූ ප්‍රථම නෞකාව බවට පත් විය.
ක්‍රිපූ 476
ක්‍රිපූ 476 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, රුටිලුස්ගේ සහ ස්ටෲක්ටුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 278 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 476 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
විජේටැ පණ්ඩිත්
විජේටැ පණ්ඩිත්
අදේවවාදය
දෙවිවරු ඇතැයි විශ්වාස නොකිරීම, දෙවිවරු ඇතැයි යන විශ්වාසය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හෝ නියත ලෙසම දෙවිවරු නැතැයි යන විශ්වාසය අදේවවාදය නම්වේ. මෙය දේවවාදය නොහොත් "අඩුම වශයෙන් එක් දෙවියෙක්වත් ඇත" යන විශ්වාසයට ප්‍රතිවිරුද්ධ විශ්වාසයයි. දෙවියන් විශ්වාස නොකිරීමට තර්ක ලෙසින් සාක්ෂි මද වීම, නපුරේ ගැටලුව, අසංගත ප්‍රකාශන පිළිබඳ තර්කය ආදිය දැක්විය හැක. අදේවවාදීන් ප්‍රකාශ කරන්නේ සියලුම දෙනා උපදින්නේ අදේවවාදීන් ලෙස බවත්, ඒ නිසා දෙවියන් ඇතැයි ඔප්පු කළ යුත්තේ දෙවියන් ඇතැයි පවසන පුද්ගලයින් විසින් බවය. සියලුම අදේවවාදීන් හට කිසියම් නිශ්චිත දෘෂ්ඨිවාදයක් හෝ පිළිපැදිය යුතු නිශ්චිත නීති පද්ධතියක් නොමැත.
ඉතිහාසය
දෙවියන් නැතැයි යන සංකල්පය ක්‍රිස්තු පූර්ව 5වන සියවසයේදී ග්‍රීසියේ ආරම්භවූ මතයක් බව විශ්වාස කරේ. ඇතැම් ග්‍රීකයින් දෙවියන් වැඳීම ප්‍රතික්ෂේප කලබව සඳහන්වෙයි. ක්‍රිස්තු පූර්ව හයවන සියවයේදී භාරත සමායේද අදේවවාදී අදහස් පැවතුණි. එකල සිටි පූර්ණ කස්සප, අජිතකේෂකම්බල, පකුද කච්චායන, මක්ඛලීගෝසාල, සංජයබෙල්ලට්ඨි පුත්ත වැනි ශාස්තෲවරු අදේවවාදී අදහස් දැරූබව සාමඥඵල සූත්‍රයේ දැක්වේ. බුදු දහම තුල දේවවාදයක් පිළිගන්නා අතර දෙවියන් වැනි ඕපපාතික ජීවීන් නැතැයි පිළිගැනීම මිත්‍යා දෘෂ්ටියක්ලෙස බුදු දහමේ දක්වේ. කෙසේ වෙතත් අදේවවාදී අදහස් අපරදිග සමාජයේ ආරම්භ වන්නේ 16 වන සියවස වන විටයි. මෙම අවදියේ ආගම අභිබවා විද්‍යාව ක්‍රමයෙන් ඉස්මතුවන්නට විය. සාම්ප්‍රධායික කතොලික ආගම ජනතාව අතරින් ප්‍රතික්ෂේප වන්නට පටන් ගත් අතර ප්‍රොතෙස්තන්තවාදී අදහස් වර්ධනය විය. ආගමික මත දැවි විවේචනයට ලක් කරමින් නව දාර්ශනිකයන් බිහිවිය. අතීයේදී ආගමික මතවාදවලට එරෙහිව අදහස් පලකළ පුද්ගලයන්ට දරුණු දඩුවම් විඳීමට සිදුවිය. උදාහරණ ලෙස යුරෝපයේ විසූ දාර්ශනිකයෙකු වූ ලුචීනියෝ වනීනි අධර්ම මර්දණාධිකරණය මගින් පණ පිටින් පුළුස්සා මරා දමන ලදී. විද්‍යාවට ඉස්මතුවීමට ඉඩනොදී මිත්‍යාව තුල ගිල්වා තැබුන ලෝකය ක්‍රමයෙන් යුරෝපීය පුනරුද සමයත් සමග නව පණක් ලබා අවධිවිය. හේගල්, කාල් මාක්ස්, විලැමිදීර් ලෙනින්, ෆෙඩ්රික් එංගල්ස් වැනි සමාජවාදී දාර්ශනිකයන් අදේවවාදී මතදැරූ අතර ආගම විසින් මානව සමාජය බෙදා වෙන්කර ඇතිබවපෙන්වා දුන්හ. බොහෝ සමාජවාදී රජ්‍යයන් තුල නිරාගමික අදේවවාදී අදහස් ප්‍රචලිත විය. සමාජවාදී පාලකයන් ආගමට මුල්තැනදීම සිදු නොකළහ. ඇතැම් සමාජවාදී රාජ්‍යයන් තුල ආගම ඇදහීම හා ඉගැන්වීම තහනම් විය. ලොව ප්‍රථම අදේවවාදී රජ්‍ය වන්නේ ඇල්බේනියාවයි.
නිර්වචන
අදේවවාදය නිශ්චිත ලෙස අර්ථකථනය කිරීම අපහසු වන්නේ දෙවියන් වැනි වචන වල නිර්වචනයක් ගැන නිශ්චිත එකඟත්වයක් නොමැති නිසාය. අදේවවාදය යනු හුදෙක්ම දෙවියන් විශ්වාස නොකිරීම ද නැතහොත් දෙවියන් නැතැයි යනුවෙන් නිශ්චිතව පැවසීම ද යන්න ද මතභේදාත්මක කරුණකි. අතීතයේ දී රෝමානුවන් රෝමානු දෙවිවරුන්ව නොඇදහූ ක්‍රිස්තියානුවන්ව අදේවවාදීන් ලෙස හැඳින්වූහ. නමුත් ක්‍රමයෙන් මෙම නිර්වචනය බිඳවැටුනු අතර පසු කාලයේදී ඕනෑම ආකාරයේ දේව සංකල්පයක් නොඅදහන්නන් අදේවවාදීන් ලෙස හඳුන්වන ලදි.
ධනාත්මක සහ ඍනාත්මක
ඇන්තනී ෆ්ලූ සහ මයිකල් මාටින් වැනි දාර්ශනිකයන් අදේවවාදය,
ලෙසින් වෙන් කර දක්වා ඇත. ධනාත්මක අදේවවාදය යනු 'දෙවියන් නැතැයි' යනුවෙන් පැහැදිළිව ප්‍රකාශ කිරීමයි. ඍනාත්මක අදේවවාදය යනු පැහැදිළිව 'දෙවියන් නැතැයි' යනුවෙන් නොපැවසූවත් දෙවියන් විශ්වාස ද නොකිරීම යි. මෙම ප්‍රවර්ගීකරණයට අනුව දේවවාදීන් නොවන සියලු දෙනාම ධනාත්මක හෝ ඍනාත්මක අදේවවාදීන් වෙයි.
ආගම
ඇතැම් ආගම් තුල ඉගැන්වෙන්නේ එක් දෙවියකු පමණක් සිටින බවයි. එවැනි ඒක දේවවාදී ආගම් වලට අනුව ඒම දෙවියාට අසීමික සර්වබලධාරී බලයක් ඇතැයි කියැවේ. ඔහු හැර වෙනත් දෙවියන් නැති බව පැවසේ. කතෝලික, ක්‍රිස්තියානි, ඉස්ලාම්, යුදෙව් වැනි ආගම්ව මෙම ඒක දේවවාදී ඉගැන්වීම් පවතී. ඇතැම් ආගම් තුල සර්වබලධාරී දෙවියකු හා තවත් දෙවිවරු පවතින බව ඉගැන්වේ. උදාහරණ ලෙස හින්දු ආගම තුල මහා බ්‍රහ්මයා නම් සර්වබලධාරී දෙවියකු ගැන පැවසෙන අතර තවත් දේව කොට්ඨාසද පවතින බව ඉගැන්වේ. ඇතැම් ආගම් තුල සර්වබලධාරී දේව සංකල්පය මුළු මනින්ම ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර දෙවියන් නම්න් හැදින්වෙන සත්ව නිකායක් ගැන කියැවේ. උදාහරණ ලෙස බුදු දහම දැක්විය හැකිය. පූර්ණ කස්සප වැනි ආගමික නායකයන්ගේ අදහස අනුව පෙර බවයක් හෝ යළි උපතක් නැති බවත් එම නිසා දෙවියන් වැනි ඕපපාතික සත්වයන් නැති බවත්ය.
ව්‍යාප්තිය
බලන්න මේවා
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අදේවවාදය
1962
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ෆීනික්ස් ඉන්ෆොනිව්ස් චැනල්
ෆීනික්ස් ඉන්ෆොනිව්ස් චැනල් යනු හොංකොං දේශයට අයත්, පැය 24 පුරාම විකාශන කටයුතු සිදු කරන රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. 2001 ජනවාරි මස 1 වැනි දිනදී ආරම්භ කල මෙම නාලිකාවේ හිමිකාරීත්වය, ෆීනික්ස් ටෙලිවිෂන් (Phoenix Television) සතු වෙයි.
සිරිමල්වත්තේ ආනන්ද හිමි
සිරිමල්වත්ත ශ්‍රී ආනන්ද මහානාහිමි (1973-1989)
ක්‍රි.ව.1900 දෙසැම්බර් 22 දා මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ සිරිමල්වත්ත ගම්මානයේ හෙම්බාදෙණිය වලව්වේදි උපත ලැබූ මුන්වහන්සේගේ ගිහිනම වූයේ හෙම්බාදෙණිය මුදියන්සේලාගේ කිරිබණ්ඩාය. හෙම්බාදෙණිය මුදියන්සේලාගේ පුංචිරාල මුන්වහන්සේගේ පියාය.
1822 සිට 1825 වසර තෙක් මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානායක ධුරය දැරූ ගම්මුල්ල ශ්‍රී සුමන මහානාහිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය පරම්පරාව නියෝජනය කළ මූකලන්‍ යාය ඉන්ද්‍රජෝති නාහිමියන් යටතේ 1914 වසරේදී පැවිදි වූ ආනන්ද හිමියන් 1920 වසරේදී උපසම්පදාව ලැබූහ.
1927 දී සංඝරාජ පිරිවෙනේ උපාචාර්‍ය ධුරයකට පත්වූ උන්වහන්සේ මල්වතු මහාවිහාරයේ කර්මාචාර්‍ය ධුරයට 1928 දී පත්විය. 1934 දී ප්‍රාචීන භාෂෝපකාර සමාගමේ පණ්ඩිත උපාධිය හිමිකරගත් උන්වහන්සේ 1939 දී සංඝරාජ පිරිවෙනේ උපපරිවේණාධිපති ධුරයටද පත්විය. 1950 දී සාරසියපත්තුවේ ප්‍රධාන සංඝනායක ධුරයටත්, 1956 දී කාරක සභික ධුරයටත් පත්වූ මුන්වහන්සේ 1966 දී අනුනායක ධුරයට පත්විය. 1969 දී සංඝරාජ පිරිවෙනේ පරිවේණාධිපති වූ මුන්වහන්සේ මඩුගල්ලේ ශ්‍රී ධම්මසිද්ධි මහානාහිමියන්ගේ අපවත්වීමෙන් පසු 1973 දී මල්වතු පාර්ශ්වයේ මහානාහිමි ලෙස පත්විය. වසර 16 ක් මහානාහිමි ධුරය දැරූ උන්වහන්සේ 1989 ඔක්තෝබර් 29 දා අපවත්වූහ.
පොටෑසියම් හයිඩ්‍රජන් තැලේට්
බොහෝ විට KHP ලෙස හඳුන්වන පොටෑසියම් හයිඩ්‍රජන් තැලේට් ආම්ලික ලවනමය සංයෝගයකි. එයට සුදු පැහැති කුඩු, අවර්ණ ස්ඵටික, අවර්ණ ද්‍රාවන යන රූපාකාර පවතියි.මෙය තැලික් අම්ලයේ මොනොපොටෑසියම් ලවනයයි.අයනික ඝනයකි. මෙහි හයිඩ්‍රජන් තරමක් ආම්ලික වන අතර KHP ප්‍රාථමික ප්‍රාමානිකයක් ලෙස අම්ල-භෂ්ම අනුමාපන වලදී භාවිතා වෙයි. ඝනයක් වීම හා වාතයේදී ස්ථායී වීම නිසා නිරවද්‍ය ලෙස බර මැන ගැනීමට හැකි ව ඇති බැවින් KHP මේ සඳහා සුදුසු ය. නමුත් මෙය තරමක් ජලාකර්ශන ගුණයෙන් යුක්ත නිසා සාමාන්‍යයෙන් භාවිතයට පෙර ඩේසිකේටරයක් තුල තබයි. KHP ද්‍රාවනයක pH අගය ස්ථායිව පවතින නිසා pH මීටර ක්‍රමාංකනය සඳහාද රාථමික ප්‍රාමානිකයක් ලෙස භාවිතා වෙයි.
ජලයේදී KHP සම්පූර්ණයෙන්ම විඝටනය වී පොටෑසියම් කැටායන(K+) හා හයිඩ්‍රජන් තැලේට් ඇනායන(HP- or Hphthalate-) නිදහස් කරයි. දුබල අම්ලයක් ලෙස හයිඩ්‍රජන් තැලේට් ජලය සමග ප්‍රතිවර්ත්‍ය ලෙස ප්‍රතික්‍රියා කරමින් හයිඩ්රෝනියම්(H3O+)හා තැලේට් අයන ප්‍රතිඵල කරයි.
KHP ස්වාරක්ෂණයේ අවශ්‍යතාව අනුව හයිඩ්‍රක්ලොරික් අම්ලය සමඟ හෝ සෝඩියම් හයිඩ්රෝක්සයිඩ් සමඟ එක කිරීමෙන් ස්වාරක්ශකයක් ලෙස භාවිතා වෙයි. නමුත් කාබෝක්සිල්හරණ ප්‍රතික්‍රියා වලදී KHP  ස්වාරක්ශකයක් ලෙස භාවිතා නොවෙයි.ඒ එහිදී KHP හායනය වී එහි ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩ ඉවත්වන බැවිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:අයිසොතැලික් අම්ලය ප්‍රවර්ගය:ටෙරීතැලික් අම්ලය
නෙක්‍රොපොලිසය
නෙක්‍රොපොලිසයක් (පුරාතන ග්‍රීක: νεκρόπολις nekropolis, සාහිත්‍යමය අර්ථය "මළවුන්ගේ නගරය") යනු විසිතුරු සොහොන් ස්මාරක සහිත විශාල පුරාතන සුසාන භූමියකි. මෙම වදන මගින් හැඟවෙන්නේ නගරය තුළ වූ සොහොන්ගැබ් මෙන් නොව නගරයෙන් දුරස්ව පිහිටි වෙනම භූමදාන අඩවියකටයි. මේවා ඉතිහාසයේ විවිධ යුගවල විවිධ ස්ථාවලින් හමුවේ. මේවා පොළව මතුපිටට ඉහළින් ඉදිකිරීම් සිදු නොකරන මිනී වළ භූමිවලට වඩා වෙනස් ය. මෙම වදන බහුලව පුරාතන අඩවි සඳහා භාවිතා වුව ද, ග්ලාස්ගෝ නෙක්‍රොපොලිසය වැනි නූතන සුසානභූමි සඳහා ද භාවිතා වන අවස්ථා ඇත.
ඉතිහාසය
පුරාතන ඊජිප්තුවේ ගීසා නෙක්‍රොපොලිසය ලොව වඩාත් ප්‍රචලිත සහ පැරණිතම නෙ‍ක්‍රොපොලිසයක් බවට පත්වූයේ ගීසාහි මහා පිරමිඩය පුරාතන ‍ලෝකයේ පුදුම හතට ඇතුළත් කළ සමයේ සිට ය. පාරාවෝවරුන්ගේ භූමදානය සඳහා භාවිතා වූ පිරමිඩ හැරුණුවිට ඊජිප්තු නෙ‍ක්‍රොපොලිසයෙහි මුල්කාලීන රාජවංශික යුගයේ දර්ශීය රාජකීය සොහොන්ගැබ් ලෙස භාවිතා වූ මස්ටාබාවන් ද දක්නට ලැබේ. නක්ෂ්-ඉ රස්ටම් යනු ඉරානයේ ෆාර්ස් පළාතේ පර්සිපොලිස් සිට 12 km පමණ වයඹදිගින් පිහිටි පුරාතන නෙ‍ක්‍රොපොලිසයකි. නක්ෂ්-ඉ රස්ටම්හි දක්නට ඇති ආදිතම කැටයම් ක්‍රි.පූ. 1000ට පමණ අයත් යැයි සැලකේ. මෙයට දැඩිව හානිවී පැවතුණ ද, එමගින් නිරූපණය වන්නේ අසාමාන්‍ය හිස්වැස්මක් පැළඳි එලමයිට් සම්භවයක් ඇතැයි සිතිය හැකි පුද්ගලයකුගේ රුවකි. මෙය විශාල රූපයක කොටසක් වන අතර IIවන බහ්රම්ගේ නියෝග මත ඉන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉවත්කොට තිබේ. ගල් මුහුණතේ ඇකිමේනීය රජවරුන් හතර දෙනකුගේ සොහොන්ගැබ් හාරා ඇති අතර, මෙය පොළවට වඩා සැලකිය යුතු උසකින් යුක්ත වීම විශේෂත්වයකි. මෙම සොහොන්ගැබ් ඒවායේ මුහුණත්වල ඇති හැඩය හේතුවෙන් 'පර්සියානු කුරුස' ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. පසුව, සැසේනියානු රජවරුන් විසින් සොහොන්ගැබ්වලට පහළින් ගල් කැටයම් මාලාවක් සිදුකරවා ඇත.
එට්‍රස්කන්වරුන් සාහිත්‍යමය වශයෙන් "මළවුන්ගේ නගරය" සංකල්පය භාවිත කළ බැව් පෙනේ. සර්විටෙරිහි බැන්ඩිටෂියා නෙක්‍රොපොලිසයේ දර්ශීය සොහොන්ගැබක් සොහොන් ගොඩැලිවලින් යුක්ත අතර, එය අධෝභෞම ශෛලමය සොහොන් එකක් හෝ කිහිපයක් ආවරණය කරමින් පිහිටයි. මෙම සොහොන්වල බහුවිධ කුටීර ඇති අතර, මේවා සමකාලීන නිවෙස් සේම බෙහෙවින් අලංකාර කොට ඇත. මෙම සොහොන් ගොඩැලි මාවත් ජාලයක සකසා තිබීම හේතුවෙන් එයට ජීවත්වන්නන්ගේ නගරයක පෙනුමක් ලැබී ඇත. කලා ඉතිහාසඥ නයිජල් ස්පයිවී සලකන්නේ මේ සඳහා සුසාන භූමිය යන වදන නොගැළපෙන බවත්, මෙම විචිත්‍ර භූමදාන අඩවිවලට නෙක්‍රොපොලිසය යන නාමය යෙදීම සාධාරණ බව ය. එට්‍රස්කන් නෙක්‍රොපොලිස සාමාන්‍යයෙන් කඳුවල හෝ කඳු බෑවුම්වල පිහිටා තිබිණි.
පුරාතන රෝමයේ පවුල් සිය මියගිය ඥාතීන් සිය නිවෙස් තුළම භූමදානය කළේ මුතුන්මිත්තන් වන්දනාව එකල රෝම සම්ප්‍රදායයක් වූ නිසායි. ක්‍රි.පූ. 449 මේස දොළහේ ප්‍රඥප්තිය මගින් මෙය තහන්ම කෙරුණු අතර, මේ නිසා රෝමවරුනට නෙක්‍රොපොලිසයන්හි භූමදානය කිරීමේ පිළිවෙත ඇරඹීමට සිදු විය.
මියන්මාරය
{{තොරතුරුකොටුව රට පයිඩයෙන්ෂු තැන්මාද මයිමා නයින්ගැන්ඩවු ගොනුව:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga }} }}
අග්නිදිග ආසියාවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයක් වන මියන්මාරය නිළ වශයෙන් මියන්මාර් මහජන සමූහාණ්ඩුව ලෙස හැඳින්වෙන අතර බුරුමය ලෙසද හඳුන්වයි. බටහිරින් ඉන්දියාවට සහ බංග්ලාදේශයටත්, නැගෙනහිරින් තායිලන්තයට සහ ලාඕසයටත් උතුරින් සහ ඊසාන දිගින් චීනයටත් මායිම්ව පිහිටි මියන්මාරය එහි පරිමිතිය වූ කි.මී. 5,876 (සැ. 3651)න් තුනෙන් පංගුවක්ම එනම්, කි.මී. 1930 (සැ. 1200)ක්ම බෙංගාල බොක්කට සහ අන්දමන් මුහුදට මුහුණ ලූ අඛන්ඪ මුහුදු තීරයකින් එහි දකුණුදිග ආවරණය කරගෙන ඇත. 2014 වසරේ පැවති ජන සංගණනයෙන් එහි ජීවත් වන මුළු ජනගහනය මිලියන 51ක් බව ගණනය කර ඇත. ප්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝමීටර් 676,578 (වර්ග සැතපුම් 261,228)ක් වූ මෙහි වත්මන් අගනගරය වන්නේ නයිපිඩෝ වුවත්, එහි විශාලතම නගරය වන්නේ එහි පැරණි අගනුවර වූ යැන්ගුන් හෙවත් ‍රැන්ගුන් නගරයයි.
මියන්මාරයේ මුල් ශිෂ්ටාචාරයන් ඉහල බුරුමයේ ප්‍යු ප්‍රාන්ත නගරයේ ටිබෙට්-බුරුම මිශ්‍ර බස භාවිත කරන්නන්ගෙන්ද, දකුණු බුරුමයේ මොන් අධිරාජ්‍යයන්ගෙන්ද සමන්විත විය. 9 වන සියවසේදී පැමිණි බමාර් ජනයා ක්‍රි.ව. 1050 දී ඉහල ඉවරඩි ගංගා නිම්නයේ පගාන් රාජධානිය පිහි‍ටුවීමෙන් පසුව බුරුම භාෂාව, සංස්කෘතිය සහ ථෙරවාද බුදුදහම සෙමෙන් රටේ ආධිපත්‍ය දරමින් විහිදිනි. පසුකාලීනව මොන්ගෝලියානු ආක්‍රමණ වලින් සහ සමහර සතුරු ප්‍රාන්ත රාජ්‍යයන් හේතුවෙන් පගාන් රාජ්‍යය බිඳ වැටී ගියද 16 වන සියවසේදී ටයුන්ගු අධිරාජ්‍යය සමඟ දේශපාලනික වශයෙන් එක් වීමෙන් පසුව අග්නිදිග ආසියාවේ වාර්ථාගත ඉතිහාසය තුල විශාලතම රාජධානිය බවට පත් විය. 19 වන සියවසේ මුල් භාගය වන විට කොන්බායුං අධිරාජ්‍යය වර්ථමාන මියන්මාර දේශයත් ඇතුලත්ව ඉන්දියාවේ මනිපූර් සහ ඇසෑම් ප්‍රාන්ත දක්වා විහිදෙන ප්‍රදේශයක් සිය පාලනයට එක්කරගෙන සිටියහ. ඇන්ග්ලිකන්-බුරුම යුද්ධ 3කින් පසුව 19 වන සියවසේ අග භාගයේදී ඉංග්‍රීසීන් මියන්මාරය යටත්කරගෙන බ්‍රිතාන්‍ය කොලනියක් බවට පත්කරන ලදි. 1948දී බ්‍රිතානයයෙන් නිදහස ලබා ගත් මියන්මාරය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් බවට පත් විය.
මියන්මාරය ජේඩ් සහ මැණික්, තෙල් , ස්වාභාවික ගෑස් සහ අනෙකුත් ඛනිජ සම්පත් වලින් පොහොසත් රටකි. 2013 දී එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය (නාමික) ඩොලර් බිලියන 56.7 ක් සහ එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් බිලියන 221.5 ක් විය.නිවර්ථන වැසි වනාන්තර වලින් ගහණ මියන්මාර් දේශය ස්වාභාවික නොයිඳුල් වනාන්තර වලින් සහ සුන්දර කඳු වලින් හෙබි මනස්කාන්ත දේශයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මියන්මාරය
ෂයිනී
ෂයිනී (කොරියානු: 샤이니; ඉංග්රීසි: Shinee) SM's Entertainment විසින් පිහිටුවන ලද දකුණු කොරියානු පිරිමි සංගීත කණ්ඩායමකි. ඔවුන් "කේ පොප් කුමාරවරු" යන නාමයෙන් ද හඳුන්වයි. කණ්ඩායම වර්තමානයේ සාමාජිකයින් හතර දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වේ: ටේ-මින් (Taemin), ඕනිව් (Onew), මින්-හෝ (Minho), කී (Key). ආරම්භයේ දී කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් පහක් සිටියේ ය. ඔවුන්ගේ පස්වන සාමාජිකයා ජොන්ග්හ්යුන් 2017 දෙසැම්බර් මාසයේ දී මිය ගියේය.
ෂයිනී 2008 මැයි මාසයේදී ඔවුන් SBS නාලිකාවේ හි Inkigayo වැඩසටහනෙහි ඔවුන්ගේ පළමු ගීතය වන Replay ඉදිරිපත් කළේ ය. එය ඔවුන්ගේ මංගල වේදීකාවයි. එයත් සමග ෂයිනීගේ විලාසිතාව පාසල් සිසුන් අතර ජනප්‍රියත්වයට පත් විය. 2008 අගෝස්තු මාසයේදී, කණ්ඩායම ඔවුන්ගේ පළමු කොරියානු චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන "ද ෂිනී වර්ල්ඩ්" (The SHINee World) නිකුත් කළ අතර එය 23 වැනි ගෝල්ඩන් ඩිස්ක් සම්මාන උළෙලේදී වසරේ නවක ඇල්බමය දිනා ගත්තේය. "රින්ග් ඩිං ඩොං" (Ring Ding Dong) සහ "ලුසිෆර්" (Lucifer) වැනි ගීත සමඟින් ෂයිනී දකුණු කොරියානු සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ තවදුරටත් ජනප්‍රියත්වය තහවුරු කර ගත්තේ ය. "රින්ග් ඩිං ඩොං" කොරියානු සංගීත ප්‍රස්ථාර කිහිපයකම ඉහළින්ම සටහන් වූ අතර එය ආසියාව පුරා ජනප්‍රිය විය. "ලුසිෆර්" 2010 දී Mnet Asian Music Awards හි හොඳම නර්තනය සඳහා වන සම්මානය සඳහා නිර්දේශ වූයේ ය. 2012 දී කණ්ඩායම "ෂර්ලොක්" (Sherlock) නිකුත් කරන ලද අතර එය පිටපත් 180,000 කට වඩා අලෙවි වූ අතර වසරේ වඩාත්ම අලෙවි වූ පස්වන ඇල්බමය බවට පත්විය. මෙම කණ්ඩායම 2014 දී වරක් සහ 2016 දී කිහිප වතාවක්ම  Forbes Korean Power Celebrity (ෆෝබ්ස් කොරියානු බල කීර්තිමත්) ලැයිස්තුවට ඇතුළත් කර ඇත.
2011 මැද භාගයේදී, ජපන් සංගීත ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීමට ෂයිනී EMI Records Japan සමඟ අත්සන් කළේ ය. ඔවුන්ගේ ප්‍රථම ගීතය වන "Replay" හි ඔවුන්ගේ ජපන් අනුවාදය පිටපත් 100,000 කට වඩා අලෙවි වූ අතර එය එවකට දකුණු කොරියානු කණ්ඩායමක් විසින් වාර්තා කරන ලද ජපන් මංගල ගීතයක් සඳහා වූ වැඩිම විකුණුම් සංඛ්‍යාව විය. ඉන් පසුව 2011 දෙසැම්බර් 7 වන දින ඔවුන්ගේ පළමු ජපන් චිත්‍රාගාර ඇල්බමය වන ද ෆස්ට් (THE FIRST) - පිටපත් 100,000 කට වඩා අලෙවි කිරීම හේතුකොට ගෙන RIAJ විසින් රන් සහතිකය ලබා දෙන ලදී. 2011 දී, කණ්ඩායම ඔවුන්ගේ ජපන් මංගල වාරික පිළිගැනීමේ උත්සවය ලන්ඩනයේ ඇබි රෝඩ් (Abbey Road Studios) චිත්‍රාගාරයේදී  පැවැත්වූ අතර, එහි ප්‍රසංග කළ පළමු ආසියානු කලාකරුවන් බවට ද පත් විය. වසර දෙකකට පසුව ඔවුන් ඔවුන්ගේ දෙවන ජපන් ඇල්බමය Boys Meet U (2013) නිකුත් කළ අතර, පසුව I'm Your Boy (2014), D×D×D (2016) සහ Five (2017) යන ඇල්බම් නිකුත් කරන ලදී.
ෂයිනී කේ-පොප් හි හොඳම සජීවී වාචික කණ්ඩායම ලෙස සලකනු ලබන අතර ඔවුන්ගේ නර්තනය සඳහා Mnet Asian Music Awards හි හොඳම නර්තනය සඳහා පිට පිට තුන් වතාවක් සම්මානය ලබා ඇති අතර, ඔවුන් ඉතා සමමුහුර්ත සහ සංකීර්ණ නර්තන චර්යාවන් සඳහා ප්‍රසිද්ධය.
= නාමය = කණ්ඩායමේ නාමය වන Shinee යනු අලුතින් නිර්මාණය කරන ලද වචනයක් වන අතර එය බැබළීම යන අර්ථය ඇති අතර, ee යන උපසර්ගයේ එකතුව නිසා එහි අර්ථය "බබළන තැනැත්තා" වැනි අර්ථයක් ලබාදේ.
= සාමාජිකයින් = 2017 දෙසැම්බර් 18 වන දින, ජොන්ග්යුන් වයස අවුරුදු 27 දී කාබන් මොනොක්සයිඩ් විෂ වීමෙන් සියදිවි නසාගැනීමෙන් මිය ගියේය. ජොන්ග්යූන්ගේ මරණයෙන් පසුව, ෂයිනී සිව් දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් ලෙස දිගටම කටයුතු කළ අතර, ඉතිරි සාමාජිකයින් ඔවුන්ගේ හමුදා සේවය සම්පූර්ණ කළේය. ඕනිව් 2018 දෙසැම්බරයේ හමුදාවට බැඳුණු අතර 2020 ජූලි 8 වෙනිදා නිදහස් කරන ලදී. කී 2019 මාර්තු 4 වෙනිදා ලියාපදිංචි වූ අතර 2020 සැප්තැම්බර් 24 වෙනිදා නිදහස් කරන ලදී. මින්හෝ 2019 අප්‍රේල් 15 දින ලියාපදිංචි වූ අතර 2020 නොවැම්බර් 15 දින නිදහස් කරන ලදී. ටේ-මින් හමුදාවේ අවසන් සාමාජිකයා වන අතර, 2021 මැයි 31 දින බඳවා ගන්නා ලදී.
අතීත සාමාජිකයන්
= සංචාර =
සෙමලී සංහාරය
සෙමලී සංහාරය යනු, 1933 අගෝස්තු මාසයේදී, උතුරු ඉරාකයේ ඇසිරියානුවන් ක්‍රමානුකූලව ඉලක්ක කර ගත් මෙහෙයුමකදී,   ඉරාක රාජධානියේ හමුදා බලකායන් විසින් සිදු කරන ලද සංහාරයකි.
පූජ්‍ය පනාමුරේ තිලක වංශ නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ
.jpg| උතුරු නැගෙනහිර දෙපළාතේ හා තමන්කඩුව දිසාවේ ප්‍රධාන සංඝ නායක, අරියවංශාවතංශ විනය කීර්ති ශ්‍රී ශිරෝමනි කම්මට්ඨානාචරිය, අරිසිමල ආරණ්‍ය සේනාසනාධිපති, පූජ්‍ය පනාමුරේ තිලක වංශ නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ.
Address- ආසිරි කන්ද පුරාණ විහාරස්ථ වන සෙනසුන,අරිසිමලේ, පුල්මුඩේ.
චෙරියෝ ඩොක්ටර්
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය - ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස්, සෝමපාල ලීලානන්ද, ඇලන්සන් මෙන්ඩිස්
පූජ්‍ය පනාමුරේ තිලක වංශ නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ
* පූජ්‍ය පනාමුරේ තිලක වංශ නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ
සබරගමු පළාතේ, රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ කොලොන්න කෝරලේ, පනාමුරේ නම් වූ ඓතිහාසික සුන්දර ගම්මානයක ඩී.සිරිසේන මහතා සහ එච්.එල්.දයාවතී මැතිනියට දාව පින්වත් පුත් කුමරකු 1983 ජනවරි මස නවවන දින ලොවට දායද විය. වැඩිමල් සොයුරන් තිදෙනෙක්, නැගනියක් සහ බල සොහොයුරෙක් ගෙන් යුක්ත පවුලේ සිව් වැනියා ලෙස තුශාර ඉන්දික දිසානයක යන නමින් දෙමාපියන් තුරුලේ හැදී වැඩුනු මොහු පනාමුරේ ජදුර විදුහලේ මූලික අධ්‍යාපනය ලැබීමෙන් පසු වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සදහා පනාමුරේ වලල්ගොඩ මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන්නට විය. ගමින් කොළඹට පැමිණ නුගේගොඩ සුභද්‍රාරාම මහ පිරිවෙනෙහි අධ්‍යාපනය හදාරා පසුව 2004 සැප්තැම්බර් 24 දින ශ්‍රී විසුද්දාරාම විහාරස්ථානයේ දී වැලිගම අරියවංස නායක ස්වාමින් වහන්සේගේත්, වලවෙල හේමානන්ද නායක ස්වාමින් වහන්සේගේත්, ආචාර්ය උපද්දිව පනාමුරේ තිලකවංශ නමින් අමරපුර සිරි සද්ධම්ම යුක්තික මාතර නිකායේන් පැවිදි දිවියට ඇතුලත් වී 2006 කලුතර උදුක්කීත සීමා මාලකයේදී අධි සීල සංඛ්‍යාත උපසම්පදාව ලබන ලදී. පැවිදිවී දින 7ක් පමන ගතවන විට විහාරස්ථානයේ විහාරාධිකාරී වගකීම තිලකවන්ශ හිමියන් මත පැවරිනි. එතැන් පටන් විහාරස්ථානය තව තවත් දියුණු කොට තවත් ස්වමින්වහසේලා පහළොස් නමක් පමණ බිහි කිරීමට පනාමුරේ තිලකවන්ශ හිමියන් සමත් විය.
ඉන් පසු තවදුරටත් වැඩිදුර අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා මාතර සුදර්ශි මහා පිරිවෙනට ඇතුළත් වූ උන්වහන්සේ මැලේසියාවේ වැඩිදුර අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා යොමු විය. එයින් උසස් අධ්‍යාපනය නිම කරණ ලදී. ශිෂ්‍ය පිරිස්වල සහ දායක පිරිස්වල වගකීම ඉතාමත් දක්ෂ ආකාරයෙන් සිදු කිරීමත් සමගම දිවයිනේ ළාබාලතම සාමවිනිසුරුවරයානන් වහන්සේ ලෙස ගෞරව තනතුරු නාමයක් පිරි නමන ලදී. අවුරුදු 6ක් පමන පාලක භාරකත්වය දරා කටයුතු කිරීමත් සමගම සංඝයාගේ ඒකමතික තීරණය මත අමරපුර ශ්‍රී සද්ධරමයුක්තික මාහා නිකායේ උතුරු නැගෙනහිර දෙපළාතේ හා තමන්කඩුව දිසාවේ ප්‍රධාන සංඝ නායක පනමුරේ තිලකවන්ශ හිමියන් වෙත පැවරිණි.
දශක තිහක කාලයක් පැවති ත්‍රස්තවාදී බලපෑම හේතුවෙන් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල වෙනම පාලන ඒකකයක් ගොඩනැගිය. ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය, ඒකීයභාවය සහ යහපැවැත්ම ගිලිහි යන්නට විය. ගමනා ගමන කටයුතු ගිලිහි යන්නට විය. විදුලි, සන්නිවේදන පහසුකම්, යටිතල පහසුකම් නොමැති විය. කෙත්වතු මුඩු බිම් බවට පත් විය. ආගමික ස්ථාන බොහොමයක් එල්.ටි.ටි.ඊ ත්‍රස්තවාදීන්ගේ කඳවුරු බවට පත් විය. සාමන්‍ය ජනතාවගේ ජන ජිවිත සම්පුර්ණයෙන්ම අඩාල වන්නට විය. කෙසේ නමුත් එවකට නිවැරදි නායකත්වය හා ත්‍රිවිධ හමුදා නිලධාරීන්ගේ අප්‍රතිහත ධෛර්ය හමුවේ 2009 වර්ෂයේ 5 වන මස 19 වන දින යුද්ධය නිමා කරන්නට විය. යුද්ධයෙන් පසු ගෙවුණු කාල පරිච්ඡේදයේ උතුරු, නැගෙනහිර පළාත් ආශ්‍රිත බෞද්ධ භික්ෂූන් ප්‍රමුඛ සිංහල ජනතාව ශුන්‍ය වි බෞද්ධ ආගමික මධ්‍යස්ථාන බොහොමයක් විනාශ මුඛයට ඇද වැටි වල් බිහි වන්නට විය. ය.
පුරාවිද්‍යා වටිනාකමක් සහිත බෞද්ධ ආරාමික මධ්‍යස්ථානයක් වූ අරිසිමලේ පිහිටි ආසිරිකන්ද පුරාණ රජ මහා විහාරය යුධ සමයේ ත්‍රස්තවාදීන් විසින් විනාශ කර දැමු ස්ථානයකි. එවකට ඒම පරිශ්‍රය තුළ නාවික හමුදාව විසින් පරිහරණය කර තිබෙන්නට විය.
2010 – 2011 වර්ෂයේ දී වස් වසා වැඩ සිටීමට හැකි වන පරිදි කටු මැටි වලින් පුංචි මැටි කුටියක් සකසා එහි වැඩ සිටීමට අවශ්‍ය කටයුතු සුදානම් කර වැඩ වාසය කරන්නට විය. 2012 කාල වකවානුව වන විට ආසිරිකන්ද පුරාණ රජ මහා විහාරයේ මුලික අවශ්‍යතාවයන් ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් සම්පුර්ණ වනවා සේම ආරණ්‍ය සේනාසනයේ කුල දරුවන් සසුන් ගත කිරීමේ ශාසනික මෙහෙවරේ අවතීර්ණ විය. එසේ ආරම්භ කරන්නට වූනු භික්ෂු පරපුර බිහි කිරීම වේගවත් වන්නට විය. සතර දිග දෙස් විදෙස් කුල දරුවන් අරිසිමල ආරණ්‍ය සේනාසනය සොයා පැමිණීම මහත් භාග්‍යයකි. අද වන විට කුල දරුවන් 135 ක් ශාසනය වෙනුවෙන් දායාද කර තිබීම පනාමුරේ තිලක වංශ නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ පරිවාර සම්පත්තියේ පුණ්‍ය බල මහිමයයි.
එකල රජ දරුවන් විසින් ගොඩනැගු බෞද්ධ ආගමික සිද්ධස්ථාන, කොත් පිළිම වහන්සේලා දිනෙන් දින අන්තවාදී කල්ලි කණ්ඩායම් විසින් විනාශ කරන්නට විය. පුරාවිද්‍යා වටිනාකමක් සහිත ජාතික උරුමයන් සීග්‍ර ආක්‍රමණයට ලක් කරමින් නටඹුන් විනාශ කරන්නට විය. පිළිම වහන්සේලා කඩා දැමිය, චෛත්‍ය නටඹුන් ඩෝසර් කර ඒ ආශ්‍රිත කඹුරු සකසන්නට විය. වනගත වූ උරුමයන් රැසකට මෙම ඉරණමට ලක් විය. මෙවැනි පසුබිමක් තුල වනගත උරුමයන් ආශ්‍රිත ආරණ්‍ය සේනාසන ආරම්භ කර ඒහි භාවනා කුටි ඉදි කරවා එම ස්ථානයන්හි ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් යෝගාවචරව වැඩ වාසය කිරීමට කටයුතු සලසන්නට වූ අතර ප්‍රදේශීය වශයෙන් මෙන් ම කලාපිය වශයෙන් පවතින උරුමයන් අන්තවාදීන්ගෙන් මුදවා ගැනීමේ සටනට අවතරණ වීමේ දී ඉතා ධෛර්යවන්ත ලෙස කටයුතු කිරීමට සිදු විය.
නැගෙනහිර ශාසනයේ ඉතිහාසයේ උතුම් කර්තව්‍යයක් ලෙස හෙළ රජ සමයෙන් පසු නැගෙනහිර පළාතේ ප්‍රථම උපසම්පදා විනය කර්මය භාහිය පබ්බත වන සෙනසුණේ සල්පයාරු ඔයේ උදුකුප්කේප සීමාමාලකයේදී සිදු කිරිම ශාසනය ආලෝකමත් කල උතුම් කටයුත්තක් වනු ඇත.
මෙසේ ශාසනික, ජාතික මෙහෙවර අද වන විට බොහෝ දුක් ගැට‍ළු තර්ජන ගර්ජන හා ජීවිත අනතුරු හා අවදානම මධ්‍යයේ මෙම ව්‍යායාමය මෙතෙක් ඉෂ්ඨසිද්ද කරගන්නට යෙදෙමින් “පුංචි මැටි කුටියක් තුළ වැඩ සිටිමින් ආරම්භ කිරීමට යෙදුණු ආසිරි කන්ද පුරාණ රජ මහ විහාරය කේන්ද්‍ර කර ආරණ්‍ය සේනාසන සංචිතයක් ලෙස පවත්වා ගනිමින් අරිසිමල ආරණ්‍ය සේනාසන සංචිතය නමින් වන සෙනසුන් 24 ක වනවාසී භික්ෂූන් යෝගාවචරව වැඩ වාසය කරවා සසුන් කෙත අස්වැද්දීමේ ශාසනික, ජාතික මෙහෙවරෙහි නිරත වෙයි”.
ඇනස්ලි ඩයස්
මුතුකුඩු ආරච්චිගේ පේද්‍රිස් ඩයස් (උපත 1927 ජනවාරි 31 - විපත 2009 ජුනි 12), හෙවත් ඇනස්ලි ඩයස්, ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ "විනෝද සමය" රූපවාහිනී කතාමාලාවේ "හාමු මහත්තයා" චරිතයටය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඩයස් 1927 ජනවාරි 31 වන දින පවුලේ බාලයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහු සිය ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ශාන්ත ෆ්‍රැන්සිස් විද්‍යාලය, දළුගම සහ ශාන්ත පෝල් වරාගොඩ විද්‍යාලය වලිනි. ඔහු ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය. ඉන්පසු ඔහු කැලණිය විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනෙන් පාලි සහ සංස්කෘත ඉගෙන ගත්තේය.
ඔහු කැලණිය ගුරුකුල විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රීසි ගුරුවරයෙකු ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේය. ඊට පස්සේ මොරටුව නගර සභාවේ ලිපිකරුවෙක් විදියට වැඩ කළා. 1984 දී ඔහු කොළඹ මහ නගර සංවර්ධන අධිකාරියේ මහජන සම්බන්ධතා නිලධාරියා ලෙස සේවය කළේය. පසුව ඔහු කොළඹ මහ නගර සභාවේ I ශ්‍රේණියේ භාෂා පරිවර්තකයෙකු ලෙස රාජ්‍ය භාෂා දෙපාර්තමේන්තුව වෙත සම්බන්ධ විය.
ඔහු 1957 ඔක්තෝබර් 16 වන දින නොලීන් ඩයස් සමඟ විවාහ විය. ඩයස් ගුරුකුල විද්‍යාලයේ ඉංග්‍රීසි උගන්වමින් සිටියදී ඔවුන්ගේ ආදර සම්බන්ධය ආරම්භ විය. මෙම යුවළට පුතුන් දෙදෙනෙක් - රාජින්ද්‍ර සහ ජනක්; සහ දියණියන් හතර දෙනෙක් - ජයමාලි, නිලීකා, මනෝරි සහ සමන්ති ඇන්ටනෙට් ඉපදුනි. ඔවුන්ගේ පුත් රජින්ද්‍ර හදිසි හෘදයාබාධයකින් මිය ගියේය. ඔහුගේ දියණිය ඇන්ටනෙට් විවාහ වූයේ ඉංජිනේරුවෙකු වූ ජයන්ත නීල් විජේරත්න සමඟ ය. ඇන්ටනෙට් රූපවාහිනී සංස්ථාවේ ගණකාධිකාරීවරියක් ලෙස සේවය කළාය. 2012 අගෝස්තු මාසයේදී, කැනඩාවේ නිවාඩුවක් ගත කරමින් සිටියදී, ජයන්ත සහ ඔහුගේ 16 හැවිරිදි දියණිය එලිසා නිමානි කැනඩාවේ QEW අධිවේගී මාර්ගයේ රිය අනතුරකින් මිය ගියහ.