cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කය
සංචාරක ආකර්ෂණ
වසර දහසකට වඩා පැරණි යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කොට තිබෙන, පළමුවන රාජ රාජ චෝල විසින් ලදිකරන ලද තන්ජාවූර් පිහිටි පෙරවුඩේයාර් කෝවිල (බ්‍රිහදීශ්වරර් කෝවිල) සහ දෙවන රාජ රාජ චෝල විසින් 12 වන සියවසේදී ඉදිකරන ලද කුම්බකෝනම් වලට ආසන්න දරසුරාම් නගරයේ පිහිටි ලෝක උරුමයක් වූ අයිරවතේශ්වර කෝවිලද, තන්ජාවූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධානතම සංචාරක ආකර්ෂණය සහිත ස්ථාන ලෙස සැළකේ.
Indusara Radio
Indusara Radio Facebook Page - Indusara Radioeka
Indusara Radio Youtube - Indusararadio
බෞද්ධ පන්සල්
බෞද්ධයන් වන්දනාමාන කරනා සහ සංඝයා වැඩසිටිනා ආගමික ස්ථාන පන්සල් නම්වේ.
පන්සලක කාර්යය
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පන්සල්
චිරන්ත ද සිල්වා
ද සිල්වා 2008 වසරේ වයස අවුරුදු 23න් පහළ තරඟාවලියේදී සිය මංගල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට පිවිසි අතර, තරඟ 7කට ක්‍රීඩා කළේය.
ද සිල්වාගේ මංගල පළමු පෙළ තරගය 2008-09 වාරයේදී සිංහ ක්‍රීඩා සමාජයට එරෙහිව සිදු විය. ඔහු තරඟය අතරතුර තරඟ අටකට ක්‍රීඩා කළ අතර, බර්ගර් විනෝද සමාජය (Burgher Recreation Club) ට එරෙහිව වැඩිම ලකුණු 32ක් ලබා ගත්තේය.
ද සිල්වා 2008-09 ප්‍රිමියර් සීමිත ඕවර තරඟාවලියේදී තරඟ 8කට ක්‍රීඩා කළ අතර, එම වාරයේ තරඟයේදී කණ්ඩායම ලබාගත් අර්ධ ශතක දෙකෙන් එකක් ඇතුළුව ලකුණු 117ක් රැස් කළේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1988 උපත්
කඩුල්ල
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ දී කඩුල්ල යන පදයට අරුත් කිහිපයක් ඇත.
එය තණතීරුවේ දෙපස ඇති ඉනි තුනකින් සහ බේල්ස් දෙකකින් සමන්විත කට්ටල දෙකෙන් එකකි. පන්දු රකින පිලේ ක්‍රීඩකයින්ට පිතිකරුවෙකු දවා ගැනීම සඳහා ක්‍රම කිහිපයකින් පන්දුවෙන් කඩුල්ල බිඳ දැමිය හැකිය.
පිතිකරුවෙකු විසින් කඩුල්ල ආරක්ෂා කරනු ලබන අතර, ඔහු ඔහුගේ පිත්තෙන් (සහ සමහර විට, කඩුල්ල මුවා කිරීමේ නීතියට යටත්ව, ඔහුගේ පා ආවරණ යොදා ගෙන) පන්දුව කඩුල්ලේ වැදීම වළක්වමින් (කඩුල්ලේ වැදුනහොත් ඔහු දැවී යනු ඇත) හැකියාව ඇතිවිට ලකුණු ලබා ගැනීමට තැත් කරයි.
පොදු වහරේදී පිතිකරුවෙකු ගේ දැවී යාම කඩුල්ලක් දවා ගැනීම ලෙස හැඳින්වේ.
ක්‍රිකට් තණතීරුව ද ඇතැම් විට කඩුල්ල* ලෙස හැඳින්වේ. (*සටහන - සිංහල බසින් තණතීරුව හැඳින්වීමට මෙසේ යොදා ගැනෙන්නේ විකට්ටුව යන වදන යි.)
යසෝදරාවත
සාරාසංක්‍ය කප් ලක්සය පෙරුම් පුරා සොළසා සංක්‍ය කප් ලක්සය පෙරුම් පුරා සූවිසි සංක්‍ය කප් ලක්සය පෙරුම් පුරා මෝරා පුබුදු මල ලෙස බුදු වු ලොව් තුරා
නිම නැති සංසාර සාගරය පීනලා නිම නැති වස්තු ඇස් ඉස් මස් දන් දීලා නිම නැති වීරියක් කෙරුවාය හිත වෙලා නිම නැති බුදු බවට ජීවිත දන් දීලා
දීපංකර බුදුන් ලෝකෙට පහළ වෙනා සුමේද නම් තපසුව බෝසත් එදිනා කඳුරැලියේ වැඩ සිටි මහතා එදිනා මේ මහතා මතු බුදු වෙයි වදාරනා
සිරි හස්තෙන් මල් පූජා කළ තැනදී දෙසිතක් නැතුව නියමයි එක සිත් පැහැදී දෝත පුරා වැඳ පිදු රඹගම් පුරදී නියත විවරණේ ලැබුණේ එතැන්හිදී
සූවිසි බුදුන්ගෙන් විවරණ ලබා ගෙන ආයුස තිබෙන පමණක් එහි වැඩ සිටින වෙසතුරු වෙලා තපසේ ගොස් වැඩ සිටින අහස පොළොව මෙන් අන්තිම දන් දෙමින
සහම්පතී වැනි අන්තිම වැඩි ගමන සම්බ උණේ ළං වී බුදු බව සොඳින සැම දෙවියෝ රැුස් වී සිට සැළකරන බඹ ලොව ලක්ස ගණනක් දිව සිරි විඳින
කා ලේ බුදු වෙන්ඩ සරි උණිය මහතු නේ ආ ලේ ඉතින් ඇරලා යමු සුවාමි නේ කා ලේ බලා වැඩ සිටි බෝසත් එදි නේ සී ලේ ගුණේ බැලූවොත් උපදින්ඩ අ නේ
දී පේ දේසෙ උපදින කුල කොතන බ ලා කෝ පේ නො වී මව්පිය කවුද විමස ලා රූ පේ කවුද සරණෙට මට සිතා බ ලා දී පේ උතුම් දඹදිව දිවසින් දැක ලා
සුදොවුන් නිසා මායා මව් කුස දැක ලා පන් සියයක් රූ ඇති කිරි මව් දැක ලා අගමෙහෙසුන් කැටුව ම එන බව දැක ලා ඉතින් දඹදිවට යෙමි මම වදා ළා
රන් යහනේ සැතපෙන කල බිසවුන් ට පුන් සඳ මඬල අහසින් ඒ යහන පිට රන් කඳ ලෙසින් වැඩියා සුදොවුන් ළඟට තුන් ජාමෙට පෙනුණා සඳ මඬල මට
දණක් පමණ මල් අතුරපු දිව යහ නේ පමණක් බිසව් සැතපෙන කල දුටු සී නේ මැණිකක් දකින කොට ගැබ ඇතුළට වැදු ණේ මොන මොන දෙයක් දෝ නො දැනෙයි සුවාමි නේ
මහමායා සැතපෙන කල මල් යහ නේ අහසින් රිදී පරුවතයක් එම යහ නේ දහසක් බිසෝවරු වට කර මුර සිටි නේ මහ රජු හට සැළ කෙරුවා මෙම සී නේ
නේරංජනන් ගංගාවේ සුදු වැල් ලේ නේරංජනේ ඉස්නානේ නෑවිල් ලේ පැන්නා වටකරට සුවඳට මන ලොල් ලේ පෙන්නා දිදී දරු සීනය පෙළින් පෙළු ළේ
දෙනෝ දහක් අඟනෝ මට මල් නෙළු වා අනෝතත්ත විල මැද යහනක ඉඳු වා කන්‍යා ලියෝ දෙදෙනෙක් පැන් නෑවෙව් වා අනෝතත්ත විල මම සීනෙන් දුටු වා
සු දු සක ලෙසට ඇත් පැටියෙක් විත් යහ නේ සු දු සොඬ ටිකෙන් මගෙ බඩ පිරිමදිති අ නේ සු දු යම් දෙයක් සිදු වෙයි මම දුටු සී නේ සු ද සුන් නිරිඳුනේ මොක දැයි ඔය සී නේ?
පි රි සිදු බමුණු ගෙන්නා මහ රජ එදි නේ කි රි බත් කවා දෙවනුව ඇසුවා සී නේ නි රි ඳුනි අපල නැත කාටත් ඔය සී නේ පි රි සිදු බෝසතෙක් උපදි ය ලොවට අ නේ
ර න් යහනේ සැතපෙන කල බිසවුන් ට ර න් මාලාවක් තිබුණා යහන පි ට ර න් දම විගස දැමුවා දෙවියෝ කර ට අ ලූ යම් වේලෙ ඔය සීනෙ පෙනුණි ම ට
ම හ සෙ න් රැස්ව කුඩ කොඩි ගෙන වටකර ට අ හ සි න් ඇවිත් රන් තරුවක් දෙරණ පි ට වි ග සි න් ඇහිඳ ගත්තෙමි අමයුරු ලෙස ට සී නෙ න් තරුව ගිලූණා මගෙ ගැබ තුළ ට
රිදී යහන සැතපෙන කල බිසවුන් ට පිරී දෙතන කිරි එරිලා කරඬුව ට රිදී කඳකි නයි පැටියෙකි දරණ ව ට නෑරිය දරු සීන පෙනුණා බිසවුන් ට
ඉ ති න් ඇවිත් බමුණෝ වාසල් දොර ට සො ඳි න් සීන තෝරා දුන්නේ රජු ට මෙ තු න් ලොවට නායක පුන් සඳ ලෙස ට උ තු ම් බෝසතෙක් උපදි ය තුන් ලොවට
මා යා බිසවුන්ට දොළ දුක් හට ගැනි ලා ද යා සිතින් සැම යදියෝ රැස් කර ලා කි යා සැම තැන ම වාසල් කරවා ලා ගි යා බිසව දන් සැල් දැක සතුටු වෙ ලා
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සංගීතය විශ්ව භාෂාවකි. සංගීතය නිර්මාණය වන්නේ ක්‍රමවත් නාදරටා වලිනි. නාදරටා මැවීමට ගායනය හා වාදන‍ය අවශ්‍යය. අතීත‍යේ සිටම නාද රටා නැංවීම සදහා වාද්‍ය භාණ්ඩ යොදාගන ඇත. නවීන වාද්‍ය භාණ්ඩ එකතු ‍වෙමින්ද පැවති වාද්‍ය භාණ්ඩ නවීකරණය වෙමින්ද වර්තමානය වන විට වාද්‍ය භාණ්ඩ ගණකාවක්ම බිහිවී ඇත. එම වාද්‍ය භාණ්ඩවල ස්වාභාවය අනුව ඒවා වර්ග ‍කොට ඇත. මෙහි සදහන් වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත වන තත්වාද්‍ය භාණ්ඩ
යසෝදරාවත
දොළ උපතක් උදු මායා බිසවුන් ට අරිති වහති වාසල් දොර නුවර ව ට දොරටු සතර වාසල් හැර දන් දෙන් ට දොළ සන්සිඳුණි මහමායා බිසවුන් ට
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
තත් භාණ්ඩවල ඉතිහාසය
ක්‍රි.ව.1055 දී පමණ ආරම්භ වූ පොලොන්නරු යුගය ශ්‍රී ලංකාව තුළ යම්තාක් දුරට සංගීතය ව්‍යාප්ත වූ වකවානුවකි. මෙම යුගයේදී හින්දු ආගමික කටයුතු සදහා ඉහළ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයක් ලැබුණු බවත් එකල සංගීතය හා නැටුම් පැවැත්වීමට "සරස්වතී මණ්ඩපය" නමින් ගොඩනැගිල්ලක් වූ බවත් ඉතිහාස තොරතුරු වල දැක්වේ. බුත්සරණ කෘතියෙහිද එක් ස්ථානයක "රසනැති දණ්ඩෙන් ගැසූවද වීණාව මධුරවූ ශබ්ද පවත්නා සේ" යනුවෙන් උපමාවක් සදහන් කර තිබේ. මෙම තොරතුරු වලට අනුව තත්වාද්‍ය භාණ්ඩ අතීතයේ සිටම ශ්‍රී ලංකාව තුළ භාවිතාවූ බව පැහැදිළි වේ.
යසෝදරාවත
දෙවනු දොළක් හට ගත්තේ බිසවුන් ට නුවර සැම තැන ම දිව පුරයක් ලෙස ට පවර උතුම් මණ්ඩපයක් සොඳ රුව ට නුවර වට ඇවිද වැඩියා මණ්ඩපෙ ට
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
තත්වාද්‍ය භාණ්ඩ වර්ග
වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම ලෝකයේ සෙසු රටවලද සංගීතය ඉතා ජනප්‍රිය අංගයක් වී ඇත. මේ නිසා වාද්‍ය භාණ්ඩද බොහෝමයක් බිහිවී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිත වන වාද්‍ය භාණ්ඩ වැඩි ගණනක් ශ්‍රී ලංකාවට ලැබී තිබෙන්නේ අපරදිග රට වලිනි. පුරාණ අවධියේ සියලුම වාද්‍ය භාණ්ඩ කාණ්ඩ තුනකට වර්ග කර තිබුණි. එනම් ඝන හා අවනද්ධ, සුසිර හා තත්වාද්‍ය ලෙසය. නව සංගීත භාණ්ඩ බිහිවීමත් සමග එය පහත පරිදි කාණ්ඩ හයකට වර්ග කෙරිණි.
යසෝදරාවත
සල් උයනට යන්ට දොළ දුක් උණිය ම ට රන් රිදියෙන් සරසන්නේ උයන ව ට සතර වරම් දෙවියෝ මුර ජාම ව ට සන්තොස වෙමින් වැඩමෙව්වේ උයන ව ට
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
වයලීනය
ඉතා ජනප්‍රිය වාද්‍ය භාණ්ඩයකි. බටහිර, උතුරු ඉන්දීය හා කර්ණාටක ශාස්ත්‍රීය සංගීතය සඳහා මෙන්ම සරල සංගීතයේදී ද බහුලව භාවිත කරයි. කිසියම් සංගීත ශෛලියකට අනුව වාදනය කිරීමේදී එම සංගීත ශෛලියටම ආවේනික වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස ධ්වනි නිපදවීමට හැකිවීම මෙහි සුවිශේෂී ගුණයකි. වයලීන‍යේ උපත පිළිබඳ මත කිහිපයක්ම පවතී. ඉන් එක් මතයකට අනුව වයලීනය ඉන්දියාවෙන් බිහිවූවක් බව පැවසේ. රාවණ රස්තම් නම් වූ වාද්‍ය භාණ්ඩය ඉනිදියාව, පර්සියාව, අරාබිය යන රටවල් හරහා යුරෝපයට ගොස් පරිවර්තනයට ලක්වී වර්තමාන ස්වරූපය ගත්බව තවත් මතයකි. යූරෝපීය මතයකට අනුව වියෝල් නම් වාද්‍ය භාණ්ඩය ඇසුරින් වයලීනය ඇතිවූ බව කියවේ. වියෝලා, චෙලෝ හා ඩබල්බේස් වාද්‍ය භාණ්ඩද වයලීනය පවුලට අයත්වේ.
යසෝදරාවත
ස ල් උයනට වැඩියේ බිසව් මන ලො ලා ම ල් පිපිලා බමරුන්නේ නද විපු ලා ස ල් කඳ නැමුණි බිසවට බිම පාත් වෙ ලා ක ල් දැන දස මාස සපිරිණිය ගැබ තු ළා
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සිතාරය
center|thumb
යසෝදරාවත
ව ඩා සිරිහස්ත සල් කඳ උඩින් ද රා ව ඩා පළඳින්ට මල් කඳ නැමුණු පු රා වි ඩා හැර අල්ලමින් අත්ත මනහ රා ව ඩා වටකරට තිර ඇද එවිසිතු රා
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සිතාරය
ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදීත් සරල සංගීතයේදීත් භාවිත කෙරේ. ඉන්දීය සම්භවයක් ඇති මෙම සංගීත භාණ්ඩ ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතය ‍මෙරටට පැමිණිමෙන් පසුව ප්‍රචලිත වූවකි. සිතාරයේ හැඩය ඌද් නමැති පර්සියානු වාද්‍ය භාණ්ඩයට සමාන බව පැවසේ. සිතාරයේ බඳ මත පිහිටුවා ඇති පර්දා මත ඇඟිලි තබා මිස්රාබය මගින් දෙපසට තත් පම්පනය කිරීමෙන් වාදනය කරයි.
යසෝදරාවත
ක ල් දැනුණේ දසෙකඩ මස පිරුණු තැ නේ රැ ල් පුළුනේ බරකුත් බඩට නො දැණු නේ ම ල් පවනේ එන ලෙස සොඳ සිහිල දැ නේ ස ල් උයනේ දී ව ද කුමරු බිහි උ ණේ
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
වීණාව
right|thumb
යසෝදරාවත
අහසින් ඇවිත් දෙවියෝ වටකර සැදු ණේ දහස් ගණන් සුරඟන වටකර සැදු ණේ වෙහෙස නැතිව බිහි වුණි කුමරු විගසි නේ මහබඹු ගෙනැත් වැඩුවා රන් දැල සොඳි නේ
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
වීණාව
ඊශ්වර දෙවියන් විසින් මවන ලද්දක් යැයි විශ්වාස කරන නිසාද සරස්වතී දේවිය දෝතින් දරා සිටිනා වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වන නිසාද හින්දූහු වීණාව පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සලකති. ඉන්දියාවේ පළමුවෙන් ම නිර්මාණය කරන ලද වාද්‍ය භාණ්ඩය ලෙසද සැලකේ. මුල්කාලීන වීණාවල පර්දා නොතිබිණි. එහෙත් වත්මන් වීණාවල පර්දා තිබේ.ධ්වනි මංජුසා හෙවත් තුම්බා දෙකක් ද සහිතය. ඉන්දියාවේ වීණා වර්ග කිහිපයක්ම භාවිත වේ. උතුරු ඉන්දියාවේ භාවිතා වන වීණාව හදුන්වන්නේ "බීන්" නමිනි.
යසෝදරාවත
33. බිහි වුණි කුමරු පුන් සඳ ලෙස රන් දැල ට මනනඳ කුමරු බලමින් තුන් ලොව එවි ට මට වැඩි කෙනෙක් නැති බව දැක තුන් ලොව ට සිහනද පෑ ය එවිගස කුමරු මනතු ට
නත්තල
නත්තල හෙවත් නත්තල් දිනය නාසරෙත්හි ජේසුස් වහන්සේගේ උපත සමරන දිනය වේ. මෙදින නූතන චාරිත්‍ර බොහොමයක් පවත්වන අතර, තෑගි දීම, ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථාන වල මහා මංගල දේව මෙහෙයන් ඇතුලු අනෙකුත් මෙහෙයන් පැවැත්වීම, නත්තල් ගස් සහ ගේ දොර සැරසීම ඉන් ප්‍රධාන වේ.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
දිල්රුබා
center|thumb
නත්තල
සැන්ටා ක්ලෝස් හෙවත් නත්තල් සීයා මෙම උත්සව කාලයේ ජනප්‍රිය චරිතයකි. එතුමා නත්තල් කාලයේ දී තෑගි ගෙන ඒම වෙනුවෙන් ප්‍රසිද්ධ වන අතර, මෙලෙස හඳුන්වන්නේ අතීතයේ ජීවත් වුනු සාන්ත නිකලස් තුමාවය. නත්තල් උත්සවය සියලුම කිතුනු බැතිමතුන් විසින් සමරනු ලබන අතර, වෙනත් ආගම් වල ජනතාව විසින් ද සංස්කෘතික උත්සවයක් ලෙස සමරනු ලැබේ. එය මුලු ලොව ම පුරා පවත්වන උත්සවයකි.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
දිල්රුබා
මෙය හැඩයෙන් එස්රාජ් වාද්‍ය භාණ්ඩය හා සමානය. අතීතයේදී මුස්ලිම් රාජ සභා සංදර්ශන වලදී දිල්රුබා බහුල වශයෙන් භාවිතා කළහ. උතුරු ඉන්දීය සංගීතයේදී ඒකල වාදනය සදහා යොදා ගැනේ. මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩය වාදනය කිරීමට යොමුවන්නෝද ස්වල්ප දෙනෙකි.
යසෝදරාවත
පියුම් සතක් පිපුණිය ඒ කුමරුන් ට පියුම් පිටින් වැඩ බැලූවේ සතර ව ට උතුම් නාද පෑ සිදුහත් කුමරුන් ට රන් කිරි මේ වඩති එවිගස කුමරුන් ට
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සන්තූරය
center|thumb
නත්තල
නිරුක්තිය
නත්තල යන වචනය Natal යන පෘතුග්‍රීසි වදනින් බිඳී සි‍ංහලයට පැමිණ ඇත.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සන්තූරය
ඉන්දියාවේ කාශ්මීර ප්‍රාන්තයෙන් බිහිවූ වාද්‍ය භාණ්ඩයකි. "තත් සියයක් ඇති" යන අරුතින් ශත තන්ත්‍ර වීණ නමින්ද හැදින්වේ. ජන ගායනා සදහා මෙය භාවිත වෙයි. වර්තමානයේ උතුරු ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතයට ද යොදා ගැනේ.
යසෝදරාවත
නොයෙක් කිරිමවුන් දෙපසේ නෑර ව ට දහස් ගණන් නිම නැති ගෝසාව කො ට දෙපෝදාට පායන පුන් සඳ ලෙස ට නොයෙක් පෙරහරින් වැඩියාය රජ ගෙ ට
නත්තල
ක්‍රිස්තුන් වහන්සේගේ පහළවීමට පළමු (ක්‍රිස්තියානි පූර්ව) සම්භවයන්
බොහෝ සංස්කෘතීන් හී අවුරුද්ද පුරා පවත්වන උත්සව අතරින් සම්ප්‍රදායක් ලෙස වඩාත් ම ජනප්‍රිය වූයේ ශීත සෘතුවේ දී පවත්වනු ලබන එක්තරා උත්සවයකි. මෙයට හේතුව වූයේ ශීත කාලයේ දී ගොවිතැන් කටයුතු අඩු වීම සහ උතුරු අර්ධ ගෝලයේ පවත්වනු ලබන ශීත සෘතු සූර්යනියුක්තියෙන් පසු ජනතාව විසින් දීර්ඝ දිනයන් මෙන් ම කෙටි රාත්‍රියන් ද බලාපොරොත්තු වීමයි. නූතන නත්තලේ මිථ්‍යාදෘෂ්ටික චාරිත්‍ර වලට ඇතුළත්වන ක්‍රියාවන් සමහරක් නම්: රෝමානු උත්සවයකින් (Roman Saturnalia) පැවත එන තෑගි බෙදා දීම සහ සිනහ උපදවන ක්‍රියා කිරීම; රෝමානු අලුත් අවුරුද්දෙන් පැවත එන අලංකාර තුරුලිය, ආලෝක පහන්, පින් කටයුතු; ජර්මානු උත්ස‍වයකින් (Teutonic Feasts) පැවත එන යූල් කොට (Yule Log) සහ විවිධ ආහාර වර්ග යි. මෙම චාරිත්‍ර සැකසී ඇත්තේ පහත සඳහන් උත්සව ආදි විවිධ ශීත සෘතු උත්සව වලින් බව කියැවේ.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
ඉංග්‍රීසි මැන්ඩලීනය
right|thumb left|thumb center|thumb
යසෝදරාවත
දහස් ගණන් මුරකාවල් වටකර ට දහස් සිය දහස් දිව මල් යස ලෙස ට දහස් පුන් සඳක් ලෙස ඒ කුමරුන් ට සොළොස් වයස පිරුණා මේ කුමරුන් ට
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
ඉංග්‍රීසි මැන්ඩලීනය
මෙම වාද්‍ය භාණ්ඩයට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත.විසිවැනි සියවසේ ඉතාලියේ උපත ලද මෙය යුරෝපීය රටවලදට ව්‍යාප්ත විය. මුල්කාලීනව සරල ශාස්ත්‍රීය සංගීත සඳහා පමණක් භාවිත වුවද පසුව මෙය බටහිර ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදී ද සහය  වාද්‍ය භාණ්ඩයක් සේ යොදාගැනුනි. දහසය හා දහහත්වැනි ශතවර්ශවලදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි විදේශිකයින් මැන්ඩලීනය මෙරටට ගෙන එන්නට ඇතැයි සැලකේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ මැන්ඩලීනය වර්ග තුනක් භාවිත වේ. එනම් වර්තමානයේ බහුල වශයෙන් භාවිත වන්නේ ඉංග්‍රීසි මැන්ඩලීනයත් බෙන්ජෝ මැන්ඩලීනයත්ය. යුරෝපීය රටවල විශේෂයෙන්ම ඇමරිකාවේ මැන්ඩලීනය ජනප්‍රිය වාද්‍ය භාණ්ඩයකි. ඉන්දියාවේද වර්ෂ 1940 පමණ සිට සංගීතයේදී මැන්ඩලීනය යොදාගැනේ. මෙය වර්තමානය වන විට කර්නාටක සංගීත සම්ප්‍රදායේ ද ප්‍රචලිත සංගීත භාණ්ඩයකි. මැන්ඩලීනයේ තත් සතරකි. තත් කම්පනය කරනු ලබන්නේ ප්ලෙක්ට්‍රම් භාවිත කිරීමෙනි.
නත්තල
නැටාලිස් සොලිස් ඉන්වික්ටි (Natalis Solis Invicti)
එකල ශීත සෘතු සූර්යකාන්තිය බිඳ වැටුණු දිනය ලෙස දෙසැම්බර් 25 වන දා සලකා තිබේ. (වර්තමාන කාලයන්ට අනු‍ව මෙම දිනය දෙසැම්බර් 21 හෝ 22 වන දා යෙදේ) එදින සූර්යයා අපරාජිත බව සනාථ වී, ක්ෂිතිජයේ උතුරු දෙසට ගමන් කරන බව කියැවේ. බොහෝ ක්‍රිස්තියානි කතෘවරුන් විසින් සූර්යයාගේ මෙම නැවත ඉපදීම, ජේසුස් වහන්සේගේ නැවත ඉපදීමට සම්බන්ධ කර ඇත.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
තාම්පුරාව
center|thumb ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදී මෙය බහුලව භාවිත වේ. තාන්බුරා නමින්ද හැදින්වේ.උතුරු ඉන්දීය හා දකුණු ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේ ශ්‍රැති පිහිටුවා ගනු ලබන්නේ මෙමගිනි. තත් සතරකින් යුක්ත වේ. පිරිමි හා ගැහැණු කටහඬට උචිත වන ලෙස තාන්පුරා නිර්මාණය කිරීම විශේෂත්වයකි. සිතාරයේ මෙන් විහාල තුම්බාවක් ඇත. මෙහි පර්දාවක් නොමැත. තාම්පුරාව තත් හතරකින් යුක්තවු සංගීත භාණ්ඩයක් වන අතර එය ගායනය සදහා අවශ්‍ය ශුති ස්ථානයන් නිවරදිව පිහිටා ගායනය කිරිමට මෙය බෙහෙවින් උපකාරි වන අතර තාම්පුරාවෙන් තොරව කෙරෙන ගායනයක් කර්ණ රසායන නොවේ
යසෝදරාවත
දුනු සිල්පය සැදුණේ අප බෝසතු ට යසෝදරා අගමෙහෙසුන් පළමු සි ට එකුන් තිසක් අවුරුදු ගිහිව වැඩ සි ට උතුම් සිරි සැපත හැර බිසව සහ තු ට
සසර කළකිරි තපසට සිත් පැහැ දී බොහොම බිසව් ඇරියේ රජ යන්ට නො දී කොහොම උණත් අද යමි මම මෙතැන්හි දී මහණ වෙන්ට කළකිරුණේ උයනේ දී
දිව යහනේ බෝසත් නැගිට විගසි නේ ගිහි සැපතය හැර යමි මහණට ඉති නේ ඔන්න කවුද දොරටුව ළඟ සිටින් නේ චන්න මමයි දොරටුව ළඟ සුවාමි නේ
සංසාරේ ඈත ම සිට පෙරුම් පි රූ දැන් කාලේ ආවා පෙරටුව කුම රූ ඉතින් මහණ වෙන්නේ දැක මගෙ කුම රූ පින්වත් උතුම් ඉපදුණි රාහුල කුම රූ
ම ගේ යාළු එන්නේ නුඹ ඈත සි ට අ ගේ ඇති ගමන් අද විතරයි මෙ ම ට අ ගේ ඇතිව ආබරණත් දියන් ම ට ම ගේ යාළු අසු සරසා දියන් ම ට
ග ලා කඳුළු වැටෙමින් ඇමති එම වි ට බ ලා මගේ කුමරුන් එමි සහතිකෙ ට වැ ඩ ලා බිසව් සිටිනා මාළිගාව ට දැ ක ලා බිසව් සැතපෙන සැටි යහන පි ට
අ මු ණ ක් පමණ මල් අතුරපු යහන පු රා ප ම ණ ක් එරුණි කුමරුට රන් කිරි තිස රා ක ව ද ත් වරද නැති පින්කඳ යසෝදරා ව ර ද ක් බුදු බවට පැමිණේය අන්ත රා
ස ත් බඹයක් නිල් වරලස මිදී ලා අ ත් බඹරෙකු ලෙසට වරලස කැරකී ලා සි ත් ලෙස කුමරු යහනේ කිරි බොන ලී ලා අ ත් හැර ඉන්ට බැරි වෙයි රන් කුඹු දැක ලා
පෙරුම් පුරා ගෙන එන්නේ ඈත සි ට පතා සතුන් දන් දුන්නේ බුදු බව ට කතුන් සැමට නායක පුන් සඳ ලඳ ලෙස ට ඉතින් කතා කෙරුවොත් මගෙ බිසොවුන් ට?
ර න් යහනේ සැතපෙන මගෙ බිසවුන් ට ළං කර කුමරු බැලූවෝතින් යහන පි ට ර න් ලිය වැලකි සිරි හස්තය කුමරු පි ට පි න් කඳ බිසව් සැතපෙන සැටි දුටු නෙත ට
මැණික් කරඬු කට ලා කිරි බොන කුම රූ අනික් දෙයක් දුටුව ම මොකට ද නිස රූ වෙනස්කමක් සිතුවේ නැත මට අයු රූ සිතක් දරා ගෙන නෙත් දෙක කඳුළු පි රූ
එක අඹු දරු නිසා මම කල් බැඳීම ය නිම නැති සතුන් සසරින් ගොඩ ගැනීම ය අද මම මහණ වෙමි ආලය හැරීම ය පුදුම කුමරු රුව ඇති මගෙ රාහුල ය
නත්තල
යූල්
මිථ්‍යාදෘෂ්ටික විශ්වාස වලින් යුත් ස්කැන්ඩිනේවියාව, දෙසැම්බර් මස අග සිට ජනවාරි මස මුල දක්වා යූල් නමැති ශීත සෘතු උත්සවයක් සමරා තිබේ. ‍එහි දී යූල් කොටන් ගිනි දල්වා ඇති අතර ඒවා තෝර් නමැති ගිගුරුමේ දෙවියන් (God of thunder) හට ගෞරවය දැක්වීම පිණිස සිදු කර ඇත. මෙම ජාතිකයින් විසින් මේ හා සබැඳි බොහෝ චාරිත්‍ර පවත්වා ඇති අතර, ඔවුහු තවමත් නත්තල් උත්සවය "යූල්" යන නමින් හඳුන්වති.
කේම්බ්‍රිජ් යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස්
කේම්බ්‍රිජ් ‍යුනිවර්සිටි ප්‍රෙස් (CUP) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ව්‍යාපාරයයි. 1534 දී අටවන හෙන්රි රජුගේ අනුග්‍රහය මත ආරම්භ වූ මෙය ලෝකයේ පැරණිතම විශ්වවිද්‍යාලීය මුද්‍රණාලය වේ. මෙය රැජිනගේ මුද්‍රණාලය ද වෙයි.
යසෝදරාවත
පැ තු ම් බලෙන් දෙන්නා ආවේ පේ වී ක තු න් සැමට නායක බිම්බා දේ වී ඉ ති න් සසර ඇවිදින්නේ නැත දේ වී ගො සි න් බුදුව එන කල් සිටපන් දේ වී
නත්තල
ක්‍රිස්තියානි සම්භවයන්
ජේසු තුමන්ගේ උපත දෙසැම්බර් 25 වන දින හා සම්බන්ධ වී ඇත්තේ ඇයි දැයි ත‍වමත් සොයාගෙන නැති කරුණකි. බයිබලයේ නව ගිවිසුමේ ද මෙය පිළිබඳ නියත දිනයක් සඳහන් වන්නේ නැත. නත්තලේ දින දොළස (The Twelve Days of Christmas) ලෙස අප හඳ්‍රන්වන්නේ නත්තල් දිනයට පසු, එනම් දෙසැම්බර් 26 වන දින සිට ඇති දින දොළසයි.
යසෝදරාවත
ස ඳු න් සුවඳ මල් අතුරපු යහන පු රා යො දු න් ගණන් පැතිරෙයි සුවඳ මනහ රා රු වි න් උතුම් රුව ඇති මගේ යසෝද රා සො ඳි න් බුදුව එන්නෙමි මම එලොව්තු රා
දර්පණය
thumb මෙය   විද්‍යාත්මකව තල   දර්පණය ලෙස හදුන්වන අතර සුමට හා දිලිසෙන මතුපිටක් ඇති ද්‍රව්‍ය  තල දර්පණයක්  ලෙස ක්‍රියා කරයි.මෙයට හොදම  නිදසුන වන්නේ අප භාවිත කරන මුහුණ බලන කැඩපතයි. මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් වෙන් කළ හැකි වර්ග දෙකකි. ඒ,
යසෝදරාවත
පිරිසිදු එරන් කඳ සේ බිසවුන් හැර ලා සිරිපද මම ගත්තේ ආපසු නො බ ලා වීරිය කරන්නේ බුදු බව සිහි කර ලා සූරිය මඬල මෙනි ආපසු වැඩි ලී ලා
දර්පණය
ලෙසයි.
යසෝදරාවත
ආ වේ එන්ඩ අපි දෙන්න ම ඈත සි ට කී වේ යාළු අපි දෙන්න ම ඈත සි ට ඇ සු වේ සුවාමිනි කොයිබට වඩින්න ට ඇ සු වේ ඇමති වැඳලා සිරිපා දෙක ට
පුනර්ජීවන (යුගයේ) සංගීතය
යුරෝපීය කලා සංගීතයේ ඉතිහාසය
පොදු ව්‍යවහාර
නත්තල
ජේසුස් වහන්සේගේ උප්පත්තිය
thumb|එ‍ඬේරුන් බිළිඳු ජේසු තුමන් බැලීමට ඒම මෙසායා නැතහොත් තෝරාගත් තැනැත්තා යන නමින් හැඳින්වෙන ජේසුස් වහන්සේ මරිය තුමිය නැමැති කන්‍යාවගෙන් උපත ලැබූ බව කිතුනු බැතිමතුන්ගේ විශ්වාසයයි. මෙම අසිරිමත් නත්තල් කතාව ලූක් සහ මතෙව් යන සුවිශේෂයේ කතුවරුන්ගේ ශුභාරංචිය ග්‍රන්ථ වලද දක්වා ඇත. ජේසුස් වහන්සේ හෙවත් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ බෙත්ලෙහෙම් නුවර දී ඉපදුණු බව මෙම අනුශාසනා වල කියැවේ. ප්‍රසිද්ධ සම්ප්‍රදායට අනුව මෙම උපත ගවලෙනක දී (stable) සිදුවූ බව කියැවේ. ආදිකාලීන ප්‍රතිමා ශිල්පයට අනුව මෙම ගවලෙන සහ ගව ඔරුව එකම ගුහාවක පිහිටා ඇත. (එය අදටත් බෙත්ලෙහෙම් නුවර දේවස්ථානයට පහළින් පිහිටා තිබේ). දේවදූතයකු විසින් මෙම ගවලෙන අවට ප්‍රදේශයේ සිටි එ‍‍ඬේරුන්හට ජේසුස් වහන්සේගේ උපත ගැන පවසා තිබේ. දේවදූතයන් විසින් එඩේරුන්ට දෙන ලද සලකුණ වූයේ ගව ඔරුවක බාවා සිටින බිළිදෙක්‍ වේ. ඉන්පසු ඔවුන් බිළිදු ජේසු තුමන් බැහැදැකුමට ගොස් ඇති අතර එතුමන් දුටු පළමු කණ්ඩායම ද වෙති. ජේසුස් වහන්සේගේ උපත තුළින්, එතුමාගේ උපතට වසර ගණනාවකට පෙර කියැවුනු අනාවැකි සම්පූර්ණ කෙරුනි.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සාරංගීය
ඉන්දීය වාද්‍ය භාණ්ඩ අතර ඉතාමත් කන්කලු නාද උපදවන වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස සැලකේ. ඉන්දීය වයලීනය නමින්ද වි්‍යවහාර වෙයි. කටහඬට වඩාත් සමීප වන අයුරින් වාදනය කළ හැකිවන මෙය ඉන්දීය ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේද භාවිත කරයි. මෙහි ප්‍රධාන තත් තුනකි. ඇතැම් සාරංගී සඳහා අනුනත් 15-20 පමණ ඇත. මෙහි දිග අඩි 2ක් පමණ වෙයි. මෙය වාදනය කරනු ලබන්නේ අවම වශයෙනි.
යසෝදරාවත
පා ළු වේ ය වැඩියෝතින් මෙ අප ර ට සා ළු සළු ද පැළඳී රන් කඩු අත ට වේ ළු බුදු බවට බාදා නො කර ම ට යා ළු ඇමති අසු සරසා දියන් ම ට
නත්තල
ජේසුස් වහන්සේගේ උප්පත්තිය
සිහිපත් කිරීම, කිතුනු බැතිමතුන් නත්තල සමරන ප්‍රධාන මාර්ගයකි. ක්‍රිස්තියානි සභාව ජේසු තුමන්ගේ උපන් දිනය උදා වන තුරු, සූදානම් වීමේ කාලය තුල, විවිධ ආගමික කටයුතු වල නිරත වේ. කුඩා ළමුන් මෙන් ම වැඩිහිටි කිතුනු ජනතාව ද ක්‍රිස්තු තුමන්ගේ උපත සිහිපත් කෙරෙන නාට්‍ය රඟ දැක්වීමේ සහ නත්තල් ගීත (Christmas Carols) ගායනා කිරීමේ කටයුතු වල නිරත වෙති. සමහර නිවෙස් වල ජේසු තුමන් ඉපදුණු ගවලෙන සහ අදාල චරිත කලාත්මක ප්‍රතිරූප වලින් නිරූපණය කෙරෙයි. මෙම ප්‍රතිරූප අතරින් ජේසු තුමන් බැලීමට පැමිණි රජ තුන් කට්ටුව වැදගත් වේ. ඔවුන් බෙත්ලෙහෙමේ තරුව නමින් හැඳින්වෙන තාරකාව පසුපස පැමිණ, ජේසු තුමන් වෙත රත්තරන්, සුවඳ ලාටු සහ සුවඳ දුම් පුද කර ඇත.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සරෝදය
center|thumb
නත්තල
නත්තල් සීයා සහ තෑගි ගෙනෙන අනෙකුත් අය
thumb|200px|නත්තල් සීයා නමින් වර්තමානයේ හැඳින්වෙන ශු. නිකොලස් මුනිතුමා
යසෝදරාවත
ක ඩ කඩා වචන නො කියති බෝසතු ට අ ඬ අඬා ගොසින් කන්තක අසු ළඟ ට අ ඬා දොඩා අසු සරසයි සොඳ රුව ට ව ඩා සිරි හස්ත පිරි මැද අසුගෙ පි ට
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
සරෝදය
මෙය ඒකල වාදනයට ඉතා උචිතය. ශාස්ත්‍රීය සංගීතයේදී බෙහෙවින් භාවිත වෙයි. මෙය ඉන්දියාවෙන් බිහි වූ වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙස සැලකේ. හැඩයෙන් රබාබ් නම්  වාද්‍ය භාණ්ඩයට තරමක් සමානය. මෙහි තත් සතරකි. අනු තත් දොළහකි. ප්‍රධාන තත් සතර මැදින් ඇති තත්යුගලය පිත්තලින් නිමවා ඇත. තුන් හුලස් ලී කැබැල්ලක් හෝ අං කැබැල්ලක් මගින් මෙය වාදනය කරනු ලබයි. ස්වර වීණා, සූර් සිංගාර් ආදී  වාද්‍ය භාණ්ඩද අයත් වන්නේ සරෝද් වාද්‍ය භාණ්ඩ පවුලටය.
පුනර්ජීවන (යුගයේ) සංගීතය
යුරෝපීය කලා සංගීතයේ ඉතිහාසය
නවීන හා සමකාලීන
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
ගිටාරය
ගිටාරය බටහිර වාද්‍ය භාණ්ඩයකි. එසේ වුවද වර්තමානයේ උතුරු ඉන්දීය සංගීතයේ එන රාග වාදනය කිරීම‍ටද යෙදො ගැනේ. ඉතා ඈත අතීතයේ සිට මෙය භාවිත වූ බව සැලකුණද මේ සම්බන්ධයෙන් ලිඛිත තොරතුරු ලැබෙනු‍යේ 14 වැනි සියවසේ සිටය. මෙය ස්පාඤ්ඤයෙන් බිහිවූ වාද්‍ය භාණ්ඩයක් ලෙසද සැපකේ. 16 වැනි ශතවර්ශය වනවිට ගිටාරය ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් අතර ඉතා ජනප්‍රියව පැවති බව සැලකේ. වර්තමානය වන විට මෙය බෙ‍හෝ රටවල ප්‍රචලිතව ඇත. රිදම් ගිටාර්, ලීඩ් ගිටාර්, බෙස් ගිටාර්, වශයෙන් විවිධ ගිටාර් වර්ගද තිබේ. "හවයන් ගිටාර්" නමින් ගිටාර් වර්ගයක්ද ඇත. විදුලියෙන් වයන විදුලි ගිටාර ප්‍රසංග වේදිකාවේදී බහුලව භාවිත වෙයි.
පුනර්ජීවන (යුගයේ) සංගීතය
යුරෝපීය කලා සංගීතයේ ඉතිහාසය
20 වෙනි ශතවර්ෂය (1900 - 2000) සමකාලීන සම්භාව්‍ය (1975- මේ දක්වා) 21 වෙනි ශතවර්ෂය (2000 - මේ දක්වා)
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
ස්වර මණ්ඩල
මෙය ඉන්දියානු සංගීත භාණ්ඩකි. ශාස්ත්‍රීය සංගීතය සදහා යොදා ගැනේ. ශ්‍රැති පිහිටුවා ගැනීම හා අදාල රාග, ස්වර මත සුසර කරගැනීමට සහය වාද්‍ය භාණ්ඩයක් වශයෙන් උපකාරී වෙයි. ස්වරූපයෙන් මෙය සාන්තූරයට සමානය. "මත්තකෝකිල වීණා" යනුවෙන්ද හඳුන්වයි.
නත්තල
නත්තල් සීයා සහ තෑගි ගෙනෙන අනෙකුත් අය
නත්තල් උත්සව දිනයේ දී පවුලේ සාමාජිකයින් අතර සහ යහළුවන් අතර තෑගි හුවමාරු කර ගැනීමේ කටයුතු සිදු වේ. මෙම නත්තල් සිරිත බටහිර සංස්කෘතියෙන් පැවත එන අතර එය නත්තල් සීයා (නත්තලේ පියා, සාන්ත නිකලස්, සින්ටක්ලාස්, ක්‍රිස් ක්‍රින්ගල්, පියේර් නොයෙල්, බැබෝ නටාලේ, සාන්ත බැසිල්, ෆාදර් ෆ්‍රො‍ස්ට් යන විවිධ නම් වලින් හැදින්වෙන) නමැති චරිතයට ආරෝපිත කර ඇත. නත්තල් සීයාගේ ප්‍රතිමූර්තිය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ජර්මන්-ඇමරිකානු ජාතික චිත්‍ර ශිල්පී තෝමස් නාස්ට් (1840-1902) විසිනි. ඔහු 1863 පටන් සෑම වසරකදී ම නත්තල් සීයාගේ නව ප්‍රතිරූපයක් නිර්මාණය කර ඇති අතර, 1880 දශකයේ දී අප අද හඳුනන ප්‍රතිරූපය නිම කර ඇත. මෙම රූපය 1920 දී ප්‍රචාරකයින් විසින් ප්‍රමාණ කර තිබේ. නත්තල් සීයා‍ට පෙර පැවති චරිතය, එනම් නත්තලේ පියා, 15 වන සියවසේදී වාර්තා වී ඇති නමුත්, එම චරිතය සිනහ උපදවන සහ බීමත්කම සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත. බ්‍රිතාන්‍යයේ වික්ටෝරියා රැජින‍ගේ කාල වකවානුවේ දී එම චරිතය වර්තමාන නත්තල් සීයාගේ චරිතයට පරිවර්තනය කර ඇත. ප්‍රංශ ජාතික පියේර් නොයෙල් ගේ චරිතය ද මෙලෙස පරිණාමනය වී ඇත. ඉතාලියේ දී බැබෝ නටාලේ නම් තැනැත්තා නත්තල් සීයා ලෙස පෙනී සිට ඇති අතර, ලා බෙෆානා නම් කාන්තාව (ඉතාලි ජනප්‍රවාදයේ පැවත එන චරිත‍යකි) ආවීර්භාවයේ සන්ධ්‍යා කාලයේ දී තෑගි ගෙන තිබේ. ඇය ජේසු බිළිඳා වෙත තෑගී ගෙනෙන අතරේ දී අතරමං වූ බව කියැවේ. දැන් ඇය සෑම දරුවෙකුට ම තෑගි ගෙන එන බවට විශ්වාස කෙරේ. විවිධ සංස්කෘතීන් වල නත්තල් සීයාගේ සහායකයන් ලෙස මිට්ටන් හඳුන්වා ඇති අතර ඔවුන් විසින් තෑගි සාදනු ලබන බව පැවසේ.
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩ
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ඉන්ද්‍රානි එදිරිසූරිය, "සංගීත භාණ්ඩ",විජය පුවත්පත, 2008.01.01,පිටුව 24-25
පුනර්ජීවන (යුගයේ) සංගීතය
යුරෝපීය කලා සංගීතයේ ඉතිහාසය
පුනර්ජීවන සංගීතය යනු (Renaissance Music) යනු දල වශයෙන් 1400 – 1600 කාලයේ පුනර්ජීවන යුගයේ රචිත යුරෝපීය සංගීතයයි. මෙම යුගයේ ආරම්භය ගැන විස්තර කිරීම අසීරු වී ඇත්තේ 15 වෙනි සියවසේ සංගීත සිතිවිලි ධාරාවේ හදිසි වෙනස් වීම් පිළිබඳ තොරතුරු වල එක්තරා හිඟයක් පවතින බැවිනි. සංගීත යන්න “පුනර්ජීවනය” නම් තත්වය ලබා ගැනීමට ගත වුනු ක්‍රියා මාර්ගය ක්‍රමානූකූල විය. එසේම සංගීතඥයෝ මෙම යුගය 1300 සිට 1470 කාලය යයි කියති.
නත්තල
නත්තල් සීයා සහ තෑගි ගෙනෙන අනෙකුත් අය
ඇතැම් ලතින් ඇමරිකානු රටවල් වල පවතින සංස්කෘතියට අනුව, නත්තල් සීයා තෑගී සාදා ජේසු බිළිඳා හට බාර දෙන අතර, ජේසු බිළිඳා එම තෑගී දරුවන් අතර බෙදා හරින බව කියැවේ. මෙම කතාව සම්ප්‍රදායානුකූල ආගමික විශ්වාස සහ වර්තමාන ගෝලීයකරණයේ සංසන්දනයක් ලෙස සැලකේ. නත්තල් සීයා ලෙස බොහෝ දෙනා හදුන්වන්නේ 14 වන සියවසේ ටර්කි හි ජීවත් වූ නිකලස් නම් පුද්ගලයෙක්වේ.( පසුකාලයේදී මොහු ශුද්ධවරයට ඔසවන ලදි. ඉන්පසු මොහුව හදුන්වන ලද්දේ සාන්ත නිකලස් නමිනි). මොහු නත්තල් කාලයේදී තමාගේ පෞද්ගලික මුදල් වියදම් කර තෑගි බෝග ගෙන අසරණ දුගී දුප්පත් පවුල් වල සිටින් ලමයින්ට බෙදා හරියි. ඔහු මෙය සිදුකලේ රහසිගතවය. එනම් රාත්‍රී කාලයේදී එම නිවෙස්වල දුම් කවුළුවලින් රහසින්ම නිවස වෙත ගොස් තෑගි බෝග තබා යාමයි. නත්තල් සීයා යන සංකල්පයේ මූලාරම්භය මෙයයි.
පුනර්ජීවන (යුගයේ) සංගීතය
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Renaissance_music
නත්තල
නත්තල් ගස සහ අනෙකුත් සැරසිලි
නත්තල් ගස බොහෝ ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ මිථ්‍යාදෘෂ්ටික සම්ප්‍රදායේ සහ සදාහරිත අතු හා ගස් වන්දනා යාගයක ක්‍රිස්තියානිකරණයක් ලෙස ය. වර්තමාන නත්තල් ගසේ සම්ප්‍රදාය 18 වන සියවසේ දී ජර්මනි‍යේ දී ආරම්භ වී ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ. නමුත් 16 වන සියවසේ දී එය මාර්ටින් ලූතර් ආරම්භ කල බවට සමහරු තර්ක කරති. ජර්මනියේ සිට මෙම චාරිත්‍රය එංගලන්තයට ප්‍රථමයෙන් හඳුන්වා දෙන ලද්දේ එකල විසූ චාලට් රැජින විසිනි. ඉන්පසු වික්ටෝරියා රැජින ගේ කාල වකවානුවේ දී ඇල්බට් කුමරු විසින් එය තව දුරටත් සාර්ථකව හඳුන්වා දෙන ලදී. එම කාලයේ දී ම ජර්මානු සංක්‍රමිකයින් විසින් එම සම්ප්‍රදාය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට ද හඳුන්වා දී ඇත.
300px|thumb| නිව්යෝක් හි නත්තල් ගසක්
350px|thumb| නත්තලට සැරසූ වීදියක්
ඕස්ට්‍රේලියාව, උතුරු සහ දකුණු ඇමරිකාව සහ යුරෝපයේ සමහර ස්ථාන වල නිවෙස් ඉදිරිපිට විදුලි බුබුලු සහ වෙනත් නත්තල් සැරසිලි වලින් අලංකාර කිරීම සම්ප්‍රදායකි. මෙම රටවල් වල නගර සභා සමහර අවස්ථා වලදී මේ සඳහා තම අනුග්‍රහය ද ලබා දෙයි. බටහිර ලෝකයේ දී තෑගි එතීම සඳහා ආගමික නත්තල් තේමා වලින් සහ විවිධ වර්ණයන්ගෙන්යුත් කඩදාසි නිපදවනු ලැබේ. නත්තල් ගම්මාන (Christmas Villages) සාදා ප්‍රදර්ශනය කිරීම බොහෝ නිවෙස් වල සිරිතකි. සීනු, ඉටිපන්දම්, සීනි කූරු (candy canes), දිගු මේස් (stockings), මල් වඩම් සහ දේවදූතයින් තවත් නත්තල් සැරසිලි කිහිපයකි. මෙම සැරසිලි ඉවත් කෙරෙනු ලබන්නේ නත්තල් දිනයෙන් පසු දොළොස්වන රාත්‍රියේ දී හෙවත් ජනවාරි 5 වන දිනයේ දී ය.
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
බුදුන් වහන්සේ බොහෝ විට ප්‍රතිමා හෝ සිතුවම් තුළින් නිරූපණය කෙරේ.මේ අතර සුලභව දක්නට ලැබෙන ආකාර වන්නේ :
යසෝදරාවත
සැරසී කුමරු සැණෙකින් යන්ට එම ව රා සිරිගණ සිරි පතුල් පඬි කඳට බර ක රා සිරි රන් කඩු මුණෙන් ඇරලා එරන් දො රා පිරිය රාහුලය සහ බිසව් සිහි ක රා
දර්පණය
ආලෝකය පරාවර්තනය වීම මගින් මේවායේ යම් වස්තුවක ජායාව දැකගත හැක.
යසෝදරාවත
ස ර ණ අදහ මහණට වඩින ගමනට ට බ ර ණ පැළඳ සැතපෙන කුමරු ළං කො ට ව ර ල නිල් කලඹ මුදලා යහන පි ට ද ර ණ උඩ බලා අක් බඹරෙකු ලෙස ට
ස ම න් පිච්ච මල් අතුරපු යහන පි ට ගි ම න් ඇර බිසව් කුමරුන් තුරුළු කො ට රු ව න් කිණිහිරිය මල් ගෙතුවා ලෙස ට ද ම න් සිරි හස්ත කුමරුන්ගෙ ඇඟ පි ට
ළැ ඳී සිතින් මතු බුදු වෙන බව පත න වි ඳී සිරි සැපත හැර තපසට වඩි න බැ ඳී සසර ගිහි ගෙයි ආලය අරි ණ මි දී නිල් වරල ඇඳ පාමුල දර ණ
සෝම ගුණ සිසිල සිඹ සනසන මුහු ණ පේම ගුණ සොබන කුමරුන් වඩා ගෙ න පුන් සඳ ළඟ සිටින රන් තරුවක් ලෙසි න පුන් සඳ මෙන් වඩිති කුමරුන් සිහි කර න
පු න් සඳ ලෙසට බෝසත් වැඩියාය පි ට ර න් කඳ කුමරු ඇර යමි ඉතින් කෙලෙස ට ර න් කඳ ලෙසින් වැඩියේ ගංගා තෙර ට පි න් ඇති මගේ අඹුදරු දකිමි ආවි ට
ස ස ර තිබෙන අගුණය දැක කළකිරි ලා ප ත ර එකන්තක අසු පිට පැන නැගි ලා ක ත ර තිස් යොදුන් හිමගත ගෙවා ලා න ත ර වෙන්ඩ වැඩියේ ගං තෙර ද බ ලා
පැ න ලා වැලි තලෙන් අඩි තර බර කර ලා හ ය ලා කට හඬින් හේසාරව කර ලා නෙ ර වා දෙකන් පොතු අසු කරකැවී ලා පි න වා ලෙව කෑ ය කුමරුන්ගෙ දෙපතු ලා
ඇසළ මසේ පුර පසළොස්වක් එදි න එතෙර වෙලා ගංගා වැල්ලට පැමි ණ අබරණ මුදාලා සන් ඇමතිට දෙමි න එතෙර වෙන්ට ගංගාවෙන් වදාර න
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ
(මෙම රූපය, අනාගත බුදුන් වහන්සේ වන මෛත්‍රිය බුදුරජාණන් වහන්සේට සම්බන්ධ මධ්‍යකාලීන චීන භික්ෂුවක් නිරූපණය කෙරෙන බවට විශ්වාස කෙරේ. එබැවින් මෙය බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් නොවේ.)
යසෝදරාවත
ප ව ර උතුම් මගෙ හිමිසඳ ඔබ හැර ලා ඉ ව ර නො වන ගිනි කඳ අප හට දී ලා අ ව ර ගිරග වැටුණා ලෙස වේය මු ලා නු ව ර ගොසින් මම ඉන්නේ කවුරු බ ලා?
ප්‍රභාස්
ප්‍රභාස් රාජු' (ఉప్పలపాటి ప్రభాస్ రాజు) (උපත ඔක්තෝම්බර් 23, 1979) මෙම තෙළිඟු සිනමා තුල අනන්යව ඔහුගේ කටයුතු සඳහා ප්රසිද්ධ ඉන්දීය සිනමා නළුවෙකි. ප්රාබෑෂ් තෙලිඟු නළු ඥාති වේ ප්රාබෑෂ් 2002 නාට්ය චිත්රපට, Eshwar සමග චිත්රපටයේ මංගල දර්ශනයද කළේය. ඔහුගේ නිර්මාණ බොක්ස් ඔෆිස් වැනි Varsham (2004), Chatrapathi (2005), Chakram (2005 ), Billa (2009) මහතා පරිපූර්ණ (2011 ), Mirchi (2013) සහ Baahubali ලෙස පිහිටුවද්දී ඇතුළත් වනුයේ:. මෙම ආරම්භය (2015) [3 ] 2014 දී ඔහු බොලිවුඩ් චිත්රපටය Prabhudeva විසින් අධ්යක්ෂණය ක්රියාකාරී ජැක්සන් පෙනී සිටියේය. ඔහු Baahubali තරු : ද ආරම්භය (2015 ), ඉන්දීය සිනමා සඳහා වැඩිම ආදායම් ඉපයූ විවෘත වාර්තා කළ.
යසෝදරාවත
පිරිසිදු එරන් කඩුවක් සුරතට ගනි තී පිරිමැද කේස දාතුව අහසට අරි තී සිරි කුල උතුම් සක් දෙව් දාතුව ගනි තී පිරිකර පළමු කොට දුන්නේ සහම්ප තී
අ ඬා ඇමති බිම පෙරළෙයි දෙරණ පි ට ව ඩා සිරිහස්ත දිගු කොට අසු ළඟ ට ක ඩා දමා යමු තුන් දෙන ම නිවන ට අ ඬා මැරී අස් රජ ගියෙ දිව පුර ට
අ ස් රජු සමග බෝසත් නැති සෝකේ ට හි ස් කර අරින්ඩ ද අද හිමි මා ගම ට? රැ ස් කර කියමි උණු දේ පිය නිරිඳු හ ට වි ස් තර හිමි සාමි අවසර මට යන් ට
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ
·	සිද්ධාර්ත ගෞතමයන් අත්‍යන්ත (උපරිම) ලෙස කුසගින්න පුහුණු කළ තපස් දිවිය නිරූපණය කෙරෙන,වැහැරුණු සිරුරැති බුදුන්වහන්සේ.
එච්. ඒ. කරුණාරත්න
'''එච්. ඒ. කරුණාරත්න''' (උපත: 1929 අප්‍රේල් 20) ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍ර හා මූර්ති ශිල්පියෙකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වියුක්ත චිත්‍ර කලාවේ පියා ලෙස සැලකුම් ලබන කරුණාරත්න ශ්‍රී ලංකාව තුළ හා පිටත චිත්‍ර හා මූර්ති ප්‍රදර්ශන ගණනාවක් පවත්වා තිබේ. කෘතහස්ත කලා ගුරුවරයකු ද වන හෙතෙම සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ආචාර්යවරයකු ලෙස 1975 සිට 1989 දක්වා සේවය කළේ ය. 2010 වසරේ දී දෘශ්‍ය හා ප්‍රසංග කලා විශ්ව විද්‍යාලය සම්මාන ආචාර්ය උපාධියක් ප්‍රදානය කරමින් කරුණාරත්නගේ කලා නිර්මාණ හා අධ්‍යාපනික සේවාව ඇගැයීමට පාත්‍ර කළේ ය.
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර ශිල්පීහු
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ
පෙන්වා ඇති වර්ෂාව අයැදින බුදුන්වහන්සේගේ ප්‍රතිමාව ලාඕසයේ සුලභව දක්නට ලැබෙන ආකාරයකි.
නත්තල
නත්තල් මුද්දර
thumb|යුක්‍රේනයෙහි නත්තල් මුද්දරයක්
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ
සළකුණු
යසෝදරාවත
ආබරණ ද අවසර දී ඇමති හ ට සාගර ජලෙන් පලයන් පසු නො බැස සි ට පිය නිරිඳුට කිය මගෙ පුතු දැක ඉන් ට යසෝදරා දේවිට කිය සැනසෙන් ට
ඇසළ
ඇසළ මාසයේදී ඇසළ ගස් මලින් බරවේ. ඇසළ මාසයේදී මල් පිපෙන බැවින් ගස ඇසළ නම්වූවාද නැතිනම් ඇසළ ගස් වල මල් පිපෙන බැවින් මාසය ඇසළ නම්වූවාද යන්න පැහැදිලි නැත.
යසෝදරාවත
ච න් න ඇමති නුවරට ගිය කල එදි නේ ඇ න් න පැනපු සිහ දෙන ලෙස බිසව් අ නේ ච න් න යාළු මගෙ හිමි සඳ අද කොත නේ? ගෙ න් න වරෙන් මගෙ හිමි සඳ දකින මෙ නේ
නත්තල
නත්තල් මුද්දර
බොහෝ ජාතීන් විසින් නත්තල් කාලයේ දී අනුස්මරණ මුද්දර නිකුත් කර ඇත. තැපැල් පාරිභෝගිකයෝ මෙම මුද්දර නත්තල් කාඩ්පත් යැවීම සඳහා භාවිතා කරති. මුද්දර එකතු කරන්නන් අතර නත්තල් මුද්දර බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වී ඇත. මෙම මුද්දර සාමාන්‍ය තැපෑල සඳහා භාවිතා කල හැකි අතර එය මුළු අවුරුද්ද පුරා ම වලංගු වේ. ඒවා සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් නිපදවන අතර, ඔක්තෝබර් සහ දෙසැම්බර් මාස මුල දී අලෙවි කෙරෙනු ලැබේ. 1898 දී ඉම්පීරියල් පැන්ස තැපැල් ගාස්තුවේ (Imperial Penny Postage Rate) ආරම්භය සංකේතවත් කිරීම සඳහා කැනේඩියානු මුද්දරයක් නිකුත් කර ඇත. මෙම මුද්දරයේ ලෝක ගෝලයේ සිතියමක් පෙන්වා ඇති අතර "XMAS 1898" ලෙස අභිලේඛනයක් ද එහි පහල අඩංගු වේ. 1937 දී ඕස්ට්‍රියාව "නත්තල් සුභ පැතුම් මුද්දර" (Christmas greeting stamps) දෙකක් හඳුන්වා දී ඇත. එම මුද්දර වල රෝස මලක් සහ රාශි චක්‍රය නිරූපණය කෙරේ. 1939 දී බ්‍රසීලය විසින් අර්ධ-තැපැල් මුද්දර හතරක් නිකුත් කර තිබේ. රජ තුන් කට්ටුව සහ බෙත්ලෙහෙම් තරුව, දේවදූතයා සහ දරුවා, දකුණු කුරුසය සහ දරුවා, සහ මව හා දරුවා යන තේමාවන් මෙම මුද්දර වල අඩංගු වේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ තැපැල් සේවය (The U.S Postal Service) මගින් සෑම වසරකදී ම ආගමික මුද්දරයක් සහ ලෞකික මුද්දරයක් නත්තල උදෙසා නිකුත් කෙරේ.
යසෝදරාවත
රෑන එරන් කෙඳි සේ රන් කෙඳි පීරා පීන පයෝදර ගනරන් කරඬු යුරා වහම මොක් නිවන් සාදන මුනිඳු පුරා යහන පිට වැටී අඬතෙයි යසෝ දරා
නත්තල
නත්තලේ අර්ථශාස්ත්‍රය
ලෝක වාසී බොහෝ ජනතාවට ආර්ථික උනන්දුව ඇතිකරන විශාලම දේ වන්නේ නත්තලයි. මේ කාලයේ දී සිල්ලර වෙළෙඳසැල් වල චමත්කාරජනක ලෙස විකුණුම් ප්‍රමාණය වැඩි වේ. ජනතාව තෑගි බෝග, නත්තල් සැරසිලි හා අනෙකුත් අවශ්‍ය දේ මිල දී ගන්නා අතර, වෙළෙඳසැල් ද නව භාණ්ඩ බොහොමයක් හඳුන්වා දෙති. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නත්තල් තෑගි බෝග මිල දී ගැනිමේ සමය ආරම්භ වන්නේ ඔවුන්ගේ ප්‍රශංසා කිරීමේ දිනයට (Day of Thanksgiving) පසුවයි. නමුත් ඇමරිකානු වෙළෙඳසැල් බොහොමයක් ඔක්තෝබර් මස මුල දී පටන් නත්තල් භාණ්ඩ විකිණීම ආරම්භ කරති.
යසෝදරාවත
සි තා ගෙන ගියේ බුදු වෙන්ඩමයි සිත ප තා ජාතියේ ඔබට ම සරණ වෙත ප තා ඉතින් බැඳ දුන්නේ මීට අත ක තා නො කර මට වැඩියේ මන්ද සිත?
නත්තල
නත්තලේ අර්ථශාස්ත්‍රය
thumb|310px|left|නත්තල් සැරසිලි වෙළඳපොළක්
ඇසළ
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
නත්තල
නත්තලේ අර්ථශාස්ත්‍රය
බොහෝ පළාත්වල, නත්තල් දිනය, ව්‍යාපාර හා වෙළෙඳ කටයුතු සඳහා අවම ක්‍රියාකාරිත්වයක් දක්වන දිනය ලෙස සැලකේ. සෑම ආකාරයේ ම වෙළෙඳසැල් සහ ව්‍යාපාර මෙදින (අවුරුද්දේ වෙනත් කිසිම දිනයකට වඩා) වසා තිබෙන අතර, විවිධ කර්මාන්ත වල කටයුතු ද අත්හිටුවනු ලැබේ. එංගලන්තය සහ වේල්ස් යන රටවල පනවා ඇති 2004 නත්තල් දින වෙළෙඳාම් කිරීමේ පනත (Christmas Day (Trading) Act 2004) මගින් විශාල ව්‍යාපාර වල නත්තල් දිනයේ දී වෙළෙඳ කටයුතු කිරීම නවත්වනු ලබයි. ස්කොට්ලන්තය ද මෙවැනි ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කිරීමේ කටයුතු වල නිරත වේ. චිත්‍රපටි බෙදාහරින ශාලා වැඩි මිල ගණන් වලින් යුත් චිත්‍රපටි ද මෙකල නිකුත් කරයි. ඒවා අතර නත්තල් චිත්‍රපටි, මනඃකල්පිත චිත්‍රපටි සහ වැඩි නිෂ්පාදන වටිනාකමක් ඇති නාට්‍යයන් ද අන්තර්ගත වේ.
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ
බුදුන්වහන්සේගේ බොහෝ නිරූපණයන් තුළ නිශ්චිත සළකුණූ ප්‍රමාණයක් අඩංගුය. මේවා උන්වහන්සේගේ නිර්වාණ අවබෝධයේ සළකුණු ලෙස සැලකේ. මෙම සළකුණු පළාත් අනුව වෙනස් වුවත්, ඉන් දෙකක් පොදුවේ දක්නට ලැබේ.
නත්තල
ඉංග්‍රිසි මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජේසුස් වහන්සේ ප්‍රවර්ගය:නත්තල''
කලාව තුළ බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කිරීම
සිනහවෙමින් සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේ
පාලි ත්‍රිපිටකයේ බොහෝ අවස්ථාවල බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දෙතිස්මහා පුරුෂ ලක්ෂණ පිළිබඳ සඳහන් වේ.
හස්ත සංඥා
මෙම ප්‍රතිමාවන්හි ඉරියව් සහ හස්ත සංඥා පිළිවෙලින් ආසන සහ මුද්‍රා ලෙස හැඳින්වේ. ඕනෑම විශේෂිත මුද්‍රාවක හෝ ආසනයක ජනප්‍රියත්වය කිසියම් ප්‍රදේශයකට විශේෂිත වේ.මීට උදාහරණයක් ලෙස ජපානයේ සහ කොරියාවේ ජනප්‍රිය නමුත් ඉන්දියාවේ කලාතුරකින් දක්නට ලැබෙන වජ්‍ර (හෝ චිකෙන් - ඉන්) මුද්‍රාව දැක්විය හැකිය. අනෙක් ඒවා පොදුවේ දැක ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, වරද මුද්‍රාව (ප්‍රාර්ථනා ) සිටගත් ඉරියව්වෙන් සිටින බුද්ධ ප්‍රතිමාවන්හි සුලභව නිරූපණය කොට ඇති අතර මෙය විශේෂයෙන් අභය මුද්‍රාව (නිර්භීතභාවය සහ ආරක්ෂාව) සමග එකට දක්නට ලැබේ.
යසෝදරාවත
මුව ජාතියේ ව ද පළමුව උප න්නේ? එම ජාතියේ සිට නෑර ම මම එ න්නේ කොයි ජාතියේ උපණත් මෙහෙසුන් ව න්නේ මේ ජාතියේ ඇයි මා තනි කර ය න්නේ?
එ දා ගියේ තපසට දෙන්න සහ කැ ලේ ව ඩා දෙදරුවන් උකුළට රැගෙන ලො ලේ බෙ දා උණිමු පන්සල් දෙක ම එක කැ ලේ මෙ දා මොකද තනි කර යන්ට මම ක ළේ?
සි තා ගෙන ම වැර වෑයන් කර උණි මි ප තා පෙරුම් බලයෙන් නෑර ම ආ මි ගො තා දෑත බැඳලා අප දන් දුණි මි ක තා මට නො කර වැඩියේ මන්ද හි මි?
තෙ මා වැටේ මගෙ සළුපිළි නෙත් පුර වා අ මා රසක් වැනි හිමි සඳ සිහි වෙන වා ද මා කුමරු වැඩියා මට සිහි වෙන වා මෙ මා ඇර ලියෝ ලෙව් තුළ ඇද්ද ත වා?
උන්නෙමු අපි ඉපිද ලෙහෙනුන් කුලේ එ දා වැටුණේ ජලය මැද සමුදුරයේ බිළි ඳා දැනුණේ කරපු වීරිය ගොඩ ගන්ට එ දා හිමි රජුනේ මග ඇරියේ මන්ද මෙ දා?
රුව ඇති පුතුන් වැදුවා මම වැරදී ද? රුව ගුණ තේජසක් මගෙ අඩු වුණා ව ද? ගරු සරු නැතිකමක් මාතින් යෙදුණා ද? මරු බිඳ බුදු වෙන්ඩ සීනෙන් පෙනුණා ද?
කි ර ලා බිජු රකින සැටි හිමි අස න්නේ වැ ර ලා දෙපය අහසට නගමින් ඉ න්නේ අ ඬ ලා මගෙ ළසෝ ගිනි දැන් ඇවිළෙ න්නේ නො ව ලා ළැම ද අත තබමින් අඬ න්නේ
වනන්තරේ සෙවණැලිවල සිටි න්නේ ගිමන් හැර සයන අඳුරට නො පෙනෙ න්නේ නිරන්තරේ මට ගිනි කඳ ඇවිළෙ න්නේ රන් බඳ ළැමද අත තබමින් අඬ න්නේ
සු ව ඳ බොජුන් වැළඳු මගෙ හිමි සඳ ට නි බ ඳ බොජුන් රස කර දුන් වළඳන් ට සු ව ඳ පලාපල වැවියන් හිමියන් ට සු ව ඳ මල් නිතර පිපියන් රන් කඳ ට
පි රි ය ලෙසට සැතපුණු අපෙ මල් යහ නා බැ රි ය ඉතින් දැකලා මගෙ පපුව ද නා වී රි ය බුදු බවට බාදා නො ව වඩි නා සූ රි ය මඬල වැනි ඔබ සැතපුණු යහ නා
වෙසතුරු වෙලා වැඩි දා ඔබ සිහි ඇද් දා? රස තුරු හිමේ සොයමින් රැක්කා නො වෙ දා? කරදර සිතක් සිතුවේ නැතුවා නො වෙ දා? පරතෙර නැතිව රැක්කාව ද මහිමි ස ඳා?
ස ඳ ලප ලෙසට කැටුව ම ආවා නො වෙ ද? අ ද මා හැර යන්ට කීවේ කවුරුන් ද? ස ඳ මහ නුවර ඉන්නට කිව්වා නො වෙ ද? එ දා අඬ අඬා පස්සේ ගියාව ද?
බා දා නැතුව දන් දුන්නේ කුමරු මෙ මා? එ දා ඉතින් මම වේස්සන්තරව ත මා? ව දා රුවට සිටි කුමරුන් රාහුල මා? මෙ දා ඉතින් වැඩියේ ඇයි ද මා ද මා?
ර හ ස ක් මගේ කවදා වත් නැත මෙතු රා වෙ හෙ සක් වෙන්ට ඇරියේ නැත යසෝද රා ය හ ප ත් මම ඇඬිමි නිම නැතිව නුඹ ක රා ද හ ස ක් ගුණැති මම ව ද සොඳ යසෝද රා?
කා ර ණා ව බුදු වෙනවා ලකුණු දැ නේ නෑ ර කැ ටු ව ආවා මම සරණ ගෙ නේ බා ව නා ව තොර නො කරමි සිතින් අ නේ මා ළි ගා ව අද අඳුරුයි සුවාමි නේ
කිඳුරු වෙලා අපි දෙන්න ම උප න්නේ අඳුරු සඳ පව්ව එකඟව වැස උ න්නේ සොඳුරු අපි දෙන්න එක රෑට වෙන් උණේ දෙ දරා ඉතින් අද දක්වා අඬ න්නේ
ග ණ න් නැතුව අප දුන්නේ අත් බැඳ දා ග ණ න් නැතුව ඇඬුවේ මම ඔබ සන් දා කි ය න් ඉතින් මම කළ වරදක් ඇද් දා? හෙමි න් මහණ වෙන්නට වැඩියේ ඇයි දා?
අනගි මුතු මැණික් අබරණ ගළවාලා අනගි රන් පේස පා මුදු ගළවාලා කනක කුණ්ඩලා බරණත් ගළවාලා මලානිකව සිටියේ බිසව ගල්වෙලා
විලාප කිය කියා ඉඤ්ඤයි අඬා දො ඩා ගලා කඳුළු නිම නැතිව ම ඇඬුම් අ ඬා කලා පිලා උණු තැන් නිම නැතුව අ ඬා කරලා මෙමට ගියෙ දෝ වෙන දාට ව ඩා?
නිම නැති තපස් රැක්කා මම කැටුව ගොසින් එම දවසේ වත් නිම නැති වැඳුම් පිදු ම් පමණක් වරද වත් සිහි නැතිව මට ඉති න් එහෙම හිටපු මා ඇයි තනි කළේ ඉති න්?
හිමයේ ගොසින් මල් යහනක නිදනව ද? කොමළ අනගි සිරිපා දෙක රිදෙනව ද? හිගේ නැතිව දෙවියෝ මුර කරනව ද? මගේ ඇත් රජුනි හිමි අද කොතැනක ද?
සෑ ම වරද තිබුණත් හිමියනේ ම ට කෑ ම රස බොජුන් දුන්නෙමි සොඳ රුව ට බෝ ම එපිට වඩිනා හිමය පසු කො ට සෑ ම සියලූ දෙවියෝ පිහිටයි ඔබ ට
කැලේ තිබෙන කොයි දේ වත් රස වේ වා මලේ බඹරු ලෙස පිරිවර ඇති වේ වා අව්වේ තිබෙන රැස් මාලා අඩු වේ වා ගව්වෙන් ගව්ව දිව මාළිග සෑදේ වා
කියන මැසිවිල්ල හිමි හට නො ඇසෙන වා රන් කඳ මහිමි මට හීනෙන් නො පෙනෙන වා කම් රස විඳීමක් නැත මම දිවුරන වා වෙන් කර ගියත් මම සීලේ පිහිටන වා
වෙහෙස උණත් තද දුක් මම ඉවසඤ්ඤ යි අහස පොළොව ලෙස හිමි සිහි කර ඉඤ්ඤ යි රහත් වෙන්ඩ මම වෑයම් කරඤ්ඤ යි ඇහැට දකින තුරු නව ගුණ පුරවඤ්ඤ යි
සත් දවසක් අඹ උයනේ වැඩ සිට ලා සත් වෙනි දා රජගහ නුවරට වැඩ ලා පෙරත් බුදුන් කළ දේ දිවැසින් දැක ලා ගෙනත් අහර වැළඳුවෙ ගං තෙර ද බ ලා
බිම්සර රජුට අවසර දී වැඩම ක ළා පළමුව බණ ඔබට දෙසමැයි වදා ළා උරුවෙල් දනව්වට බෝසත් වැඩම ක ළා අවුරුදු සයක් එහි තපසේ වැඩ සිට ලා
පුන් සඳ ලෙසට බුදු බඳ රුව වැඩුණු ක ලා සුන් කර මරුන් බිඳ බුදු බවට නිකස ළා සුජාතාව දුන් කිරි පිඬු වැළඳු ක ලා එරන් තලිය ඇරියා උඩු ගඟ ඉහ ළා
විත්තිය කිය කියා එන්නේ පළමු සි ට සොත්තිය බමුණු දුන්නා කුස තණ එවි ට සිත් ලෙසට ම ගෙන වැඩියේ බෝ මුල ට තුදුස් රියන් විදුරාසන දුටු නෙත ට
පුරා දහම් සිහි කර මුනි වැඩ සිට ලා දරා වටකරය දෙවියෝ මුර කර ලා පුරා මාර සෙනගක් බෝමැඩ පිරි ලා ලොව්තුරා බුදුව දස බිම්බර බිඳ ලා
පන් දහසක් පවතින දහම් මෙලොව ට පින් කඳ පළමු බුදු වී ලොව බලා සි ට සුන් කර සැම සතුන් සසරින් මුදන්න ට දම් සක් පැවතුවා මුනි රජ පළමු කො ට
උතුම් මුනි රජ ද දිවැසින් බලා සි ට තුන් ගමනක් වැඩියේ නිසි පිළිවෙළ ට පන්සාලිස් අවුරුදු වැඩ සිටින්න ට සුදසුන් රජ නිසා වැඩියේය නුවර ට
විස්ටි ගුණතිලක
ගෞරවණීය විනිශචයකාර විස්ටි ගුණතිලක (ඉංග්‍රීසි: Visty C. Gunathilake) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා සොලිසිටර් ජෙනරාල්ර් වරයායි (1977 සිට 1981  දක්වා). ඔහු ජනාධිපති නීතිඥ වරයෙකි.
යසෝදරාවත
උතුම් නුවර දිව පුර ලෙස සරසා ලා පන්සියයක් රහතුන් පිරිවරා ලා දහම් දෙසති නෑයන්හට වැඩම ක ළා රන්වන් බුදු රැසින් සිය නුවර පටල ලා
විස්ටි ගුණතිලක
ජීවන සටහන්
විස්ටි ගුණතිලක කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
යසෝදරාවත
පිරිසිදු රිදී කඳ සේ අහිරිගා බිසව් සවනක් බුදු රැසින් සියොලඟ වෙළා බිසව් පිරිවර සමග රන් ලියවැල ලෙසට බිසව් සිරිපද පිට වැටිලා ඉඳ අඩති බිසව්
විස්ටි ගුණතිලක
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
යසෝදරාවත
සම්පත් දියන් කියලා රාහුල කුම රූ පුන් සඳ වට දිලෙන රන් තරුව පිරිවැ රූ දහම් දෙසති එක් සිත් පහදා කුම රූ මහණ කළේ එවිගස රාහුල කුම රූ
සුද්දෝදන නිරිඳුට බණ වදා ළා ලද්ද සෝක හැර දහමට සිත නැමි ලා වින්ද සැපත් හැර බිසවුන් මහණ වෙ ලා සුද්ද ඇතුව සිල් රැක්කේ නැණින් බ ලා
කල ක් මෙහෙම සිල් රැකලා යසෝද රා තෙද ක් පාමි දෙව් මිනිසුන්ගෙ සැක හැ රා සුග ත් බිසව් මහණට යති යසෝද රා පල ක් බැඳ එවැඩ උන්නේ යසෝද රා
පින් කළ අයට කාටත් මෙහෙම සත හ ට සුන් කර කෙලෙස් දුරු කරලා විගසක ට අහස පලක් බැඳ වැඩ උන්නා එවි ට රාහුල මාතාව මම් ව ද පළමු සි ට?
පිරිසිදු සිල් රකිමි අවසර රැගෙන සි ට නො හැර කෙලෙස් දුරු කර බිසව් හණික ට සිරි සැපතට පැමුණුණු බිසව් හණික ට පන්සිය පිරිනිවන් පෑවාය එම වි ට
බැඳපු දා ගැබක් ඒ දාතු පිහිටු වා පිදූ සෑම දෙන එක මල් වරුසා වා සිදුහත් බුදු වෙලා පින් කඳ වරුසා වා බුදු වී හස්තයෙන් සෑයට මල් පිදු වා
සකල සම්පත් හැර දමා ගොස් පැවිදි වූවා මෙහෙණි ස ස්නේ සකල බව දුක් බින්දවා හැර රහත් වී බබළවා ස ස්නේ සකල නරගණ දෙව් බඹුන් ඈ පිරිස් හට දන් දෙමින් ස ස්නේ සකල සැපතින් අග‍්‍ර නිවනට යන්ට අවසර ගෙන නො ල ස්නේ
ලැබුණු තැන සිට නියත විවරණ බුදු වෙනා ලෙස මේ කපේ දී යෙදුණු තම චායාව විලසට නො හැර ආ බැව් සැම තැනේ දී බුදු වු තැන සිට වෙන්ඩ අවුදින් පළමු නිවනට යන තැනේ දී පුරුදු ඔබ ලැබු නොයෙක් ඉර්දිය පාපු පෙළහර සැම තැනේ දී
පැන නැගෙමින් සත් සමුදුර ජලය පිටට නො ලසින් දා වෙන කිසි යම් දෙයක් නො පෙනි මූද පුරා මසෙකු ලෙ දා දෙවි මිනිසුන් වෙත පාමින් පෙළහර මේ ලෙස එළ ඳා යස එළදුන් යසෝදරා නිවන් පුරට ගියෙ නො ර ඳා
නෙක නෙක ඉර්දි බල පාමින් මුනිඳුට පුදමින් පෙළහැ ර දැක දැ ක මුනිඳුන්ට පෙනී අහසට වඩිමින් නෙක ව ර දුක දු ක නසමින් නිවනට පැමුණුණු උත්තම යසොද ර එක එ ක මුවකින් ගුණ කඳ කියනු කෙලෙස දෝ මෙම ව ර?
තලෙක දෙතලෙක තුන් තලෙක ඈ පිළිවෙළින් අහසේ සිට න් ඉඳුරුපති මහ බඹ ද නා ගුරුළුන්ගෙ නන් වෙස් ගෙන සොඳි න් අවට සැදි සිටි පිරිස් හට මම යසෝදරා යයි පවසමි න් සුගත සමිඳුට නොයෙක් තුති දී පෑවෙ එදවස පිරිනිව න්
මෙබඳු පාදේ උපන් සැම ඉතිරින්ගෙ මස්තක පිට සෑ දූ කිරුළයක් බඳු යසොදරා දේවියගේ ආකාරය සු දූ සවන කරමින් සියලූ දිගැසින් මතු එමෙන් උපදින ලෙ දූ සකල පින් කරනා වු අටියෙන් සිත් දරව් මේ බණ ක දූ
මොක් සැප පතා වසනා ලෝ සතා සිතා දුක් දැක සසර ආලය හළ හොතා යුතා දුක් ලැබ නෙ දන රැුස් කරනා සිතා යුතා දුක් කර කල් නොයිඳ පින් කළ හොතා යුතා
අස මි න මේ දහම් අඟනෝ ගෙන සිත ට යටැ සි න රවා වත් නො බලා තම හිමි ට වස මි න රන් රස සෙ එකඟින් අදර කො ට උප දි නු යසෝදර බිසවුන් ලෙස සොඳ ට
හිමි ට ඇති පහසු අපහසු නො බල මිනී අප ට මෙ නම් දෙය දෙය ගෙනව කිය මිනී සිත ට දුක් දෙවන බස් කිසි නො කිය මිනී සොඳ ට සිටිනු මැන සිය හිමි වෙත පෙ මිනී
දුක ක් වන් කලට අත මිට හිඟ වෙමි න සෙත ක් වන් කලට වැඩියෙන් දයාවෙ න ඇද ක් නො ව කතුනි හිමි සැලකුවෝති න කිමෙ ක මොක් දකිනු බැරි යසොදරා මෙ න?
රැක පතිදම් යසෝදර බිසවුන් ලෙස ට දුක සැප දෙකෙහි වෙනසක් නො ව එක ලෙස ට එක හිමි පතා සිටියොත් ළඳුනි බැති කො ට සැක නැත සගපවග මතු වර ලැබෙනව ට
ඉන් නි සා ලියනි හිමි හට යටහති න දොම් න සා නො වී ලෙඩ දුකෙහි සතති න අන් දෙ සා නො ලා සිතූ යසොදරා මෙ න පින්රැ සා කරව් සග මොක් ලබන මෙ න
සැමා සුරනි ගෙන පින් සිත යුරා පු රා යොමා සුබ වැඩෙහි සිත නිරතුරා ති රා පෙමා කර සතන් රැක දුක් දුරා හැ රා අමා මහ නිවන් ලබනුය තිරා ස රා
අභ්‍යවකාශ තරඟය
අභ්‍යවකාශ තරඟය යනු අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය අතර පැවති තරඟයයි. මෙය දළ වශයෙන් 1957 වර්ෂයේ පටන් 1975 වසර දක්වා ක්‍රියාත්මක විය. ප්‍රථම චන්ද්‍රිකා මඟින් අභ්‍යවකාශය ගවේෂණය, අභ්‍යවකාශය වෙත මිනිසුන් යැවීම සහ සඳ මතට මිනිසුන් යැවීම සඳහා වු උත්සාහයන් මෙයට අන්තර්ගත විය.
සෝවියට් සංගමය 1957 වසරේ ඔක්තෝබර් 04 වැනි දින ස්පුට්නික් 1 යානය අභ්‍යවකාශ ගත කිරීමත් සමග අභ්‍යවකාශ තරඟය ඇරඹුණු බව සැලකිය හැක. අභ්‍යවකාශ තරඟය යන යෙදුම අවිආයුධ තරඟය යන යෙදුම ඇසුරෙන් ඊට ප්‍රතිසමව නිර්මාණය කරගන්නා ලද්දකි. අභ්‍යවකාශ තරඟය සීතල යුධ සමය තුළ එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය අතර පැවති සංස්කෘතික, තාක්ෂණික සහ අදහස් මය ප්‍රතිවිරුද්ධ බවෙහි වැදගත් කොටසක් බවට පත්විය. මෙම ක්ෂේත්‍රය තුළ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය අතිශය වැදගත් වීමට එහි හමුදාමය යෙදුම් සදහා පැවති විභවයත් සමාජීය වශයෙන් අභිමානය ඉහළ නැංවීමේ හැකියාවත් හේතු විය.
අභ්‍යවකාශ තරඟයේ කෘත්‍රීම චන්ද්‍රිකා
1957 වසරේ ඔක්තෝබර් 4 වැනි දින අභ්‍යාවකාශ තරඟය ආරම්භ කරමින් සෝවියට් සංගමය විසින් ස්පුට්නික් 1 යානය සාර්ථකව ගුවන් ගත කළ අතර එය පෘථිවිය වටා කක්ෂ ගත වූ ප්‍රථම චන්ද්‍රිකාව බවට පත් විය. මෙම යානයත් සමඟ ඇති වූ යුදමය සහ ආර්ථිකමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ බියක් හටගත් අතර දේශපාලනික මත ගැටුම් ද ආරම්භ විය. මේ හේතුවෙන් එවකට පාලනයේ යෙදුණු අයිසන් හවර් පාලන යාන්ත්‍රණයට නාසා ආයතනය ආරම්භ කිරීම ඇතුළු පියවර කිහිපයක් ක්‍රියාවේ යෙදවීමට මුල් විය. ඒත් සමඟම සෝවියට් සංගමය විසින් ස්පුට්නික් යානය ගුවන්ගත කිරීම සිය විද්‍යාත්මක සහ ඉංජිනේරුමය හැකියාවන්ගේ සලකුණක් ලෙස සලකන ලදී. එවකට යුද්ධය නිසා දැඩි හානිවලට ලක්ව සිටි සෝවියට් සංගමය ස්පුට්නික් යානය ගුවන්ගත කිරීම සහ එතැන් සිට ආරම්භ කළ අභ්‍යාවකාශ ගවේෂණ වැඩසටහන හේතුවෙන් එහි ජනතාව ප්‍රමෝදයට පත්ව සිටියහ. තවද මෙම වැඩසටහන නව යුගයක තාක්ෂණික හැකියාවන් සෝවියට් සංගමයේ රටවැසියන්ට ඔප්පු කෙරෙන සාධකයක් වූ අතර එය ඉතා වැදගත් මෙන්ම ධෛර්ය නංවන ක්‍රියාවලියක් ද විය.
ස්පුට්නික් 1 යානය ගුවන්ගත කිරීමට පළමුව සාමාන්‍ය ඇමරිකානුවන්ගේ අදහස වූයේ සියළු තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍ර තුළ එක්සත් ජනපදය ඉදිරියෙන්ම සිටින බවයි. ස්පුට්නික් වැඩසටහනට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස පාසල් විෂය නිර්දේශය පවා වෙනස් කරමින් තාක්ෂණයෙහි පෙර ගමන්කරුවා වීමේ දැවැන්ත වැඩසටහනක් එක්සත් ජනපදය විසින් ආරම්භ කරන ලදී. මින් වසරක් ගතවීමට ද ප්‍රථම එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් මණ්ඩලය විසින් ජාතික ආරක්ෂක අධ්‍යාපන පනත නීතිගත කළ අතර එය එක්සත් ජනපද ඉතිහාසය තුළ ඉදිරිපත් වූ ෆෙඩරල් අනුග්‍රහය සහිත වඩාත් විශාලතම අධ්‍යාපනික වැඩසටහන විය. මෙම පනත මඟින් විශාල පරාසයක ක්‍රියාවලීන් සමූහයක් සඳහා ඩොලර් බිලියන 1 කට වැඩි මුදලක් වෙන් කරන ලදී. මේ අතරට නව පාසල් ඉදි කිරීම, දක්ෂ සිසුන්ට උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා ණය ආධාර ලබා දීම සහ අධි ශිෂ්‍යත්ව සැපයීම, ආරක්ෂක කර්මාන්ත තුළ පැවති මිනිස් බල හිඟය පියවීම සඳහා නව වෘත්තීය පුහුණ වැඩසටහන් ආරම්භ කිරීම ඇතුළු වැඩසටහන් විශාල සංඛ්‍යාවක් අයත් විය. මෙම ප්‍රතිචාරය වර්තමානයේ දී ස්පුට්නික් අර්බුධය ලෙස හැඳින්වේ.
සෝවියට් සංගමයේ වැසියන් මෙන්ම එක්සත් ජනපදවාසීන් ද ගුවන් ගත කිරීම් සමූහය පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටි අතර රොකට්වල අනුරූ තැනීම ප්‍රචලිත විනෝදාංශයක් බවට පත් විය.
ස්පුට්නික් 1 යානය ගුවන් ගත කිරීමෙන් මාස 4 ක් ගෙවීමට ආසන්න වත්ම එක්සත් ජනපදය විසින් සිය ප්‍රථම චන්ද්‍රිකාව වූ Explorer 1 යානය ගුවන්ගත කරන ලදී. කෙසේ නමුත් මේ අතරතුර කේප් කැනවරල් හි දී අසාර්ථක ගුවන් ගත කිරීමේ උත්සාහයන් කිහිපයක් ද සිදු විය.
ආරම්භක චන්ද්‍රිකා පවා විද්‍යාත්මක අරමුණු සඳහා භාවිතා විය. ස්පුට්නික් යානය ඉහළ වායුගෝලයේ ඝනත්වය නිර්ණය කර ගැනීම සඳහා ආධාර විය. එසේම Explorer 1 යානයේ ගුවන්ගතකිරීම් දත්ත ජේම්ස් වෑන් ඇලන් හට වෑන් ඇලන් විකිරණශීලී පටිය සොයා ගැනීමට ආධාර විය.
චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදනය
පළමු ඇමරිකානු සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකාව වූ Project SCORE යානය 1958 වසරේ දෙසැම්බර් 18 වැනි දින ගුවන්ගත කරන ලදී. එමඟින් ජනාධිපති ඩිවයිට් ඩී. අයිස්න්හවර්ගේ නත්තල් පණිවුඩයක් ලොව පුරා විකාශය කරන ලදී. චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදන තාක්ෂණයට සම්බන්ධ අභ්‍යාවකාශ තරඟය හේතුවෙන් හටගත්, එසේත් නැතහොත් ඒ කාලය තුළ ළඟා කර ගන්නා ලද අනෙකුත් විශේ‍ෂිත ඉලක්කයන් පහත දැක්වේ.
එක්සත් ජනපදය විසින් ලොව ප්‍රථම භූ සමමුහුර්ත චන්ද්‍රිකාව වූ Syncom 2 යානය 1963 වසරේ ජුලි 26 වන දින අභ්‍යාවකාශ ගත කරන ලදී. මෙම චන්ද්‍රිකාවෙහි සාර්ථකත්වය හේතුවෙන් තවදුරටත් චන්ද්‍රිකා ප්‍රතිග්‍රාහක තැටි චන්ද්‍රිකාවක ගමන්මගට අනුරූපව චලනය වීමේ අවශ්‍යතාවක් නොවීය. ඊට හේතුව වූයේ මෙම චන්ද්‍රිකා භූ ස්ථායී කක්ෂයක පිහිටීමයි. මෙතැන් පටන් සාමාන්‍ය ජනතාවට එක්වරක් සකස් කිරීමකින් අනතුරුව මෙම තාක්ෂණය ඔස්සේ රූපවාහිනී සඳහා චන්ද්‍රිකාවලින් විකාශය කෙරෙන සන්නිවේදන තොරතුරු භාවිතා කිරීමේ හැකියාව හිමි විය.
අභ්‍යාවකාශයේ සතුන්
1946 දී ඇමරිකානුවන් විසින් අත්පත් කර ගත් ජර්මානු V-2 රොකට්ටු මඟින් පලතුරු මැස්සන් මුදා හැරීම, විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයන් සඳහා වාර්තා ගත සතුන් අභ්‍යාවකාශයට මුදා හැරීමේ ප්‍රථම අවස්ථාව විය.
අභ්‍යවකාශයේ මිනිසුන්
සෝවියට් අජටාකාශගාමී යුරි ගගාරින් අභ්‍යාවකාශයට ගිය ප්‍රථම මිනිසා බවට පත් වූයේ 1961 අප්‍රේල් 12 වන දා වොස්ටොක් 1 යානය මඟින් කක්ෂයට ඇතුළත් වීමත් සමඟය. මෙම දිනය වර්තමානයේ දී රුසියාව හා වෙනත් බොහොමයක් රටවල්වල නිවාඩු දිනයක් ලෙස සැලකේ. ඔහු මිනිත්තු 108ක් පුරාවට පෘථිවිය වටා කක්ෂගත වී සිටියේය.
දවස් 23 කට පසු ෆ්‍රීඩම් 7 ලෙස හැඳින්වූ උප කක්ෂීය මෙහෙයුමක දී ඇමරිකාව වෙනුවෙන් ඇලන් ෂෙපර්ඩ් අභ්‍යාවකාශයට ඇතුළු විය. 1962 පෙබරවාරි 20 වැනිදා කක්ෂ 3ක් සම්පූර්ණ කරමින් පෘථිවිය වටා කක්ෂගත වූ ප්‍රථම ඇමරිකානුවා වීමට ජෝන් ග්ලේන් සමත් විය. මේ සඳහා උපකාරී වූයේ ෆ්‍රෙන්ෂිප් 7 යානයයි.
පළමුවරට මිනිසුන් දෙදෙනෙකුගෙන් යුත් ගුවන් ගමන් ද මුලින්ම ඇරඹුණේ සෝවියට් සංගමයෙනි. ඒ 1962 අගොස්තු 11 - අගෝස්තු 15 යන කාලය අතරතුරය. සෝවියට් හි වැලන්ටිනා තෙරෙශ්කෝවා 1963 ජූනි 16 වැනිදා වොස්ටොක් 6 යානයේ නැගී අභ්‍යාවකාශයේ සංචාරය කරමින් අභ්‍යාවකාශයට යන ලද ප්‍රථම කාන්තාව බවට පත් වූවාය. කොරලව් විසින් වැඩි කාලාන්තරයකින් යුත් තවත් වොස්ටොක් මෙහෙයුම් සැලසුම් කරනු ලැබ තිබුණ ද ඇපලෝ වැඩසටහන ප්‍රකාශයට පත්වීමෙන් පසුව අගමැති කෘෂෙව්ට තවත් ප්‍රථම ස්ථාන අවශ්‍ය විය. දෙදෙනෙකුට වඩා වැඩි කාර්ය මණ්ඩලයකින් යුත් ප්‍රථම ගුවන් ගමන වූයේ සෝවියට් එකමුතුවෙහි වොස්ක්හොඩ් 1 යි. වොස්ටොක් යානාවල නවීකරණය කරන ලද අංගයක් වූ මෙය 1964 ඔක්තෝබර් 12 වැනිදා ෆියොක්ටිස්ටොව්, කොමරව් හා යෙගොරොව් රැගෙන අභ්‍යාවකාශගත විය. මෙය කාර්ය මණ්ඩලය අභ්‍යාවකාශ ඇඳුම් නොඇඳ සිටි ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස ද ඉතිහාසයට එක් වේ.
සෝවියට් සංගමය මඟින් 1965 මාර්තු 18 නිකුත් කරන ලද වෝස්ක්හොඩ් 2 හි ඇලෙක්සි ලියනෝෆ් ප්‍රථම අභ්‍යාවකාශ මත ඇවිදීම සිදු කරන ලදී. මෙම මෙහෙයුමේ අවසානයේ ව්‍යසනයක් වීමට ඉතා වැඩි ඉඩ ප්‍රස්ථාවක් පැවතුණි. දුර්වල රෙට්‍රො රොකට් දහනයක් නිසා යානය ඉලක්කයෙන් 1600km එපිටින් පතිත වූ අතර ලියනොෆ් හට කැප්සුලයට පැමිණීමට හැකි වූයේ යන්තමිනි. මෙම අවස්ථාව වන විට කෘෂෙව් තම තනතුරෙන් අස්වී තිබූ අතර නව සෝවියට් නායකත්වය දුර්වලතා සහිත චන්ද්‍ර ගොඩබෑම් උත්සාහයකට කැමැත්තක් දැක්වූයේ නැත.
අභ්‍යාවකාශ යානාවලින් ග්‍රහලෝකවල ඡායාරූප පෘථිවිය කරා සම්ප්‍රේෂණය
1962 දෙසැම්බර් 14 වැනි දින අභ්‍යාවකාශ යානයක් සිකුරු ග්‍රහයා පසුකරමින් ගමන් ගත්තේය. මෙලෙස අභ්‍යාවකාශ යානයක් ග්‍රහලෝකයක් පසු කරමින් ගමන් ගත් ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය විය.1960 දී සෝවියට් එකමුතුව මඟින් පළමුව අඟහරු හා සිකුරු කරා ග්‍රහලෝක ප්‍රෝබ යවන ලදී. සිකුරු ආසන්නයෙන් සාර්ථකව ගමන් ගත් ප්‍රථම අභ්‍යාවකාශ යානය වූයේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි මැරිනර් 2 අභ්‍යාවකාශ යානයයි. එය සිකුරුහි අති විශාල මතුපිට උෂ්ණත්වය හා වායු ඝනත්වය පිළිබඳ පුදුම සහගත දත්ත පෘථිවිය කරා එවන ලදී. කැමරා රැගෙන නොගිය නිසා එහි සොයා ගැනීම් අභ්‍යාවකාශ ප්‍රෝබවලින් ලබා දුන්, තාරකා විද්‍යාඥයන්ගේ පෘථිවියෙහි පිහිටුවා ඇති දුරදක්නවල ධාරිතාව අතිශයින් ඉක්මවූ පින්තූර තරම් මහජන අවධානයට ලක් නොවිණි.
1971 දී නිකුත් කරන ලද සෝවියට් එකමුතුවෙහි විනේරා 7 අභ්‍යාවකාශ යානය සිකුරු මත ගොඩ බෑ ප්‍රථම යානය බවට පත් විය. විනේරා 9 වෙනත් ග්‍රහලෝකයක මතුපිටෙහි ඡායාරූප පෘථිවියට එවූ ප්‍රථම අභ්‍යාවකාශ යානය බවට පත් විය. මෙමඟින් නිරූපණය වන්නේ දිගු විනේරා ශ්‍රේණියේ යානා 2ක් පමණි. වෙනත් විනේරා අභ්‍යාවකාශ යානා කිහිපයක් සිකුරු අසලින් ගමන් කිරීමේ මෙහෙයුම් සිදු කළ අතර සමහරක් ගොඩ බෑමට තැත් කිරීමේ මෙහෙයුම් සිදු කරන ලදී. තවත් විනේරා ලෑන්ඩර 7ක් මින් පසුව ක්‍රියාත්මක විය.
1974 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය නිකුත් කළ මැරිනර් 10 අභ්‍යාවකාශ යානය බුධ කරා ගමන් කර වූ අතර එහි ගමන අතරතුර සිකුරු අසලින් පියාසර කරන ලදී. එය ඊළඟ වසර 34 පුරාම බුධ අසලින් පියාසර කළ ප්‍රථම හා එකම අභ්‍යාවකාශ යානය බවට පත් විය.