cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2022 ආසියානු කුසලාන අවසන් මහා තරගය
ලකුණු පුවරුව
කඩුළු බිද වැටීම: 2/1 (කුසල් මෙන්ඩිස්, ඕවර 0.3), 23/2 (පැතුම් නිශ්ශංක, ඕවර 3.2), 36/3 (දනුෂ්ක ගුණතිලක, ඕවර 5.1), 53/4 (ධනංජය ද සිල්වා, ඕවර 7.4), 58/5 (දසුන් ශානක, ඕවර 8.5), 116/6 (වනිදු හසරංග, ඕවර 14.5) Fall of wickets: 22/1 (බාබර් අසාම්, ඕවර 3.2), 22/2 (ෆකාර් සමාන්, ඕවර 3.3), 93/3 (ඉෆ්ටිකාර් අහමඩ්, ඕවර 13.2), 102/4 (මොහොමඩ් නවාස්, ඕවර 15.2), 110/5 (මොහොමඩ් රිස්වාන්, ඕවර 16.1), 111/6 (අසිෆ් අලි, ඕවර 16.3), 112/7 (කුෂ්දිල් ෂා, ඕවර 16.5), 120/8 (ෂදාබ් ඛාන්, ඕවර 17.6) 125/9 (නසීම් ෂා, ඕවර 18.2), 147/10 (හරිස් රවුෆ්, ඕවර 19.6)
මිශ්‍ර ලෝහ
thumb|ප්‍රධාන සංඝටකය [[යකඩ වන සහ, ස්කන්ධයෙන් 0.02% සහ 2.14% අතර කාබන් අන්තර්ගතයක් සහිත මිශ්‍ර ලෝහයක් වන වානේ වෙතින් සැදුණු කම්බි කඹයක්.]]
මිශ්‍ර ලෝහයක් යනු, ලෝහයක් සහ වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයකින් සමන්විත  මිශ්‍රණයක් හෝ ඝන ද්‍රාවණයකි. මිශ්‍ර ලෝහයක් වෙත පහත තුනෙන් එකක් හෝ වැඩි ගණනක් අඩංගු වෙයි: මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ ඝන ද්‍රාවණයක් (තනි කලාපයක්); ලෝහමය කලාපයන්ගේ මිශ්‍රණයක් (ද්‍රාවණයන් දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක්); කලාප අතර ප්‍රභින්න මායිම් නොමැති අන්තර් ලෞහික සංයෝගයක්. ඝන ද්‍රාවණ මිශ්‍ර ලෝහ විසින් තනි ඝන කලාප සූක්ෂ්ම ව්‍යුහයක් ලබා දෙන අතර, ද්‍රව්‍යයේ (රත් පිළියම) ඉතිහාසය මත රඳාපවතින පරිදී, ව්‍යාප්තිය  සමජාතීය හෝ එසේ නොවන හෝ කලාප දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් හෝ අර්ධ ද්‍රාවණ විසින් දක්වයි. අන්තර් ලෞහික සංයෝගයක් වෙත පවතින්නේ, අනෙකුත් ශුද්ධ ලෝහයක් තුල එම්බා ඇති එත් වෙනත් මිශ්‍ර ලෝහයක් හෝ ශුද්ධ ලෝහයක් හෝ වෙයි.
සමහරක් උපයෝජ්‍ය තුල මිශ්‍ර ලෝහ භාවිතා වන්නේ, කිසියම් දෙන ලද උපයෝජ්‍යයක් සඳහා, ශුද්ධ සංඝටක මූලද්‍රව්‍යයන්හී ගුණාංගයන්ට වඩා ඒවායේ ගුණාංග උත්තරීතර වන විටය. මිශ්‍ර ලෝහ සඳහා නිදසුන් වන්නේ, වානේ, පාහනය, පිත්තල, පිව්ටර්, පොස්පර් ලෝකඩ සහ සංරසයක් වෙති.
මිශ්‍ර ලෝහ සංඝටක සාමාන්‍යයෙන් මනිනු ලබන්නේ ස්කන්ධය අනුවය. මිශ්‍ර ලෝහය තනන පරමාණුක පිළියෙළ පරිදී පදනම්ව, ආදේශන හෝ අන්තරාල හෝ ලෙසින් මිශ්‍ර ලෝහ වර්ගීකරණය කෙරෙයි. ඒවා තවදුරටත් වර්ගීකරණය කල හැක්කේ, සමජාතීය (තනි කලාපයකින් සමන්විත) හෝ, විෂමජාතීය (කලාප දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සමන්විත) හෝ අන්තර් ලෞහික (කලාප අතර ප්‍රභින්න මායිම් නොමැති) ලෙසිනි.
හැඳින්වීම
thumb|වාත්තු කිරීමේදී, ද්‍රව ලෝකඩ, අච්චු වලට වත්කරන අයුරු. thumb|පිත්තල පහනක්.
මිශ්‍ර ලෝහයක් යනු, ශුද්ධ හෝ තරමක් ශුද්ධ රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ මිශ්‍රණයක් වන අතර, එය විසින් ලෝහයක ගතිලක්ෂණ පවත්වා ගෙන යන්නාවූ අශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් (සම්මිශ්‍රණය) තනයි. මිශ්‍ර ලෝහයක් අශුද්ධ ලෝහයකින් ප්‍රභින්න වෙන්නේ, සිද්ධ යකඩ වැනි ඒවා සැලකූ කල, මිශ්‍ර ලෝහයක, එකතු කල අපද්‍රව්‍ය සාමාන්‍යයෙන් අභිමත ඒවා වන අතර දර්ශීය වශයෙන් කිසියම් ප්‍රයෝජනවත් ප්‍රතිලාභයක් සලසන බැවිනි. මිශ්‍ර ලෝහ තැනෙන්නේ මූලද්‍රව්‍ය දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් මිශ්‍ර කිරීමෙනි; එයින් අවම වශයෙන් එකක් හෝ ලෝහයක් වෙයි. මෙය සාමාන්‍ය වශයෙන් ප්‍රාථමික ලෝහය ලෙසින් හෝ පදනම් ලෝහය ලෙසින් හෝ හැඳින්වෙන අතර, මෙම ලෝහයේ නම, මිශ්‍ර ලෝහයේ නමද විය හැක. අනෙකුත් සංඝටක, ලෝහයන් වීම හෝ ලෝහයන් නොවීම හෝ විය හැකි අතර, විලීන පදනම් ලෝහය හා සමගින් මිශ්‍ර කල විට, ඒවා මිශ්‍රණයට ද්‍රාව්‍ය වීම සිදුවෙයි. මිශ්‍ර ලෝහය සිසිල් වී ඝනීභවනයවත්ම ( ස්ඵටිකීකරණයවත්ම), බොහෝ විට එහි යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක ගුණාංග, එහි ප්‍රත්‍යක සංඝටකයන්ට වඩා අතිශයින් වෙනස් විය හැක. සාමාන්‍යයෙන් අතිශයින් මෘදු සහ ආහන්‍ය, ඇලුමිනියම් වැනි ලෝහයක්, කොපර් වැනි, අනෙකුත් මෘදු ලෝහයක් හා සමගින් මිශ්‍ර ලෝහයක් තැනීමට සැලසීමෙන්, වෙනසට භාජනය කල හැක. ලෝහ දෙකම අතිශයින් මෘදු සහ තන්‍ය වුවද, මෙහිදී තැනෙන ඇලුමිනියම් මිශ්‍ර ලෝහය, වඩාත් දැඩි සහ ප්‍රබල වනු ඇත. අලෝහයක් වන කාබන් කුඩා ප්‍රමාණයක් යකඩ වෙත එක් කිරීමෙන් වානේ නම් මිශ්‍ර ලෝහයක් තනා ගත හැක.
නාමකරණය
thumb|අයනෙල් වෙතින් තැනුනු දොරටු කපාටයක්.
ප්‍රාථමික සංඝටකය ලෝහයක් වන, පරමාණු මිශ්‍රණයකට මිශ්‍ර ලෝහය යන පදය යෙදෙයි.
භාවිතයෙහිදී, සමහරක් මිශ්‍ර ලෝහයන් ඒවායේ පාදම ලෝහය වෙනුවෙන් කෙතරම් ප්‍රමුඛතර ලෙසින් භාවිත කරන්නේද යත් ප්‍රාථමික සංඝටකයෙහි නාමය මිශ්‍ර ලෝහයෙහි නාමය ලෙසින්ද යෙදෙයි. නිදසුනක් ලෙසින්, කැරට් 14 (පරිශුද්ධිය)රත්රන් යනු රත්රන් සමග අනෙකුත් මූලද්‍රව්‍යයන් යෙදෙන මිශ්‍ර ලෝහයකි. එලෙසින්ම, ස්වර්ණාභරණයන්හී භාවිත වන රිදී මෙන්ම ගොඩනැගිලි ව්‍යුහාත්මක ද්‍රව්‍යයක් ලෙසින් භාවිත වන ඇලුමිනියම්ද මිශ්‍ර ලෝහයන් වෙති.
මිශ්‍ර ලෝහය සඳහා වන ඉංග්‍රීසි වදන වන "ඇලෝයි" යන්න සමහර විට එදිනෙදා කථන භාවිතයෙහිදී යම් මිශ්‍ර ලෝහයක් වෙනුවට පර්යාය පදයක් ලෙසින් භාවිත වෙයි. නිදසුනක් ලෙසින්, ඇලුමිනියම් මිශ්‍ර ලෝහය භාවිතයෙන් තැනෙන මෝටර් රථ රෝද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ හඳුන්වන්නේ සරල අයුරින් "මිශ්‍ර ලෝහ රෝද" යන අරුත් දෙන "ඇලෝයි වීල්" යනුවෙනි. මෙම භාවිතය පැහැදිලි ලෙසින් අවිනිශ්චිත බවක් දරන්නේ, ප්‍රායෝගික භාවිතයෙහි පවතින වානේ සහ බොහෝ අනෙකුත් ලෝහද මිශ්‍ර ලෝහ වන බැවිනි.
සිද්ධාන්තය
කිසියම් ලෝහයක් මිශ්‍ර ලෝහයක් බවට පත්කෙරෙනුයේ, අනෙකුත් ලෝහ හෝ අලෝහ හෝ එකක් හෝ වැඩි ගණනක් සමගින් සුසංයෝග කිරීමෙන් වන අතර, එය මගින් ගුණාංග උසස් කෙරුමක් ඩොහෝ විට සිදු වෙයි.
එක් ලෝහයක්, තවත් ලෝහ(යක්) හෝ අලෝහ(යක්) හෝ හා සමග මිශ්‍ර කෙරුමෙන් බොහෝවිට එහි ගතිගුණ වැඩි කිරීමට අවකාශ සලසා ගනියි. නිදසුනක් ලෙසින්, එහි ප්‍රාථමික මූලද්‍රව්‍යය වන යකඩවලට වඩා, වානේ දැඩිය. මිශ්‍ර ලෝහයක ඝනත්වය, ප්‍රතික්‍රීයකතාවය(රසායන විද්‍යාව)ප්‍රතික්‍රීයකතාවය, යංග් මාපාංකය, සහ විද්‍යුත් සන්නායකතාවය විද්‍යුත් සහ තාපජ සන්නායකතාවය වැනි භෞතික ගුණාංගයන්, එහි සංඝටක මූලද්‍රව්‍යයන්හි එම ගුණාංගවලින් බොහෝ සෙයින් වෙනස් නොවුනද,ආතන්‍ය ප්‍රබලතාවය සහ ව්‍යාකෘති ප්‍රබලතාවය වැනි ඉංජිනේරුමය ගතිගුණයන්, එහි සංඝටක ද්‍රව්‍යයන්ගේ එම ගතිගුණවලින් බොහෝ ලෙසින් වෙනස් වීමට ඉඩ ඇත.මිශ්‍ර ලෝහවල ඇති පරමාණු විවිධ වූ විශාලත්වයන් ගෙන් යුක්තය. එම නිසා විශාල පරමාණු විසින් ඒවාට සාමන්ත පරමාණු වෙත සම්පීඩක බලයන්ද යොදන අතර කුඩා පරමාණු විසින් ඒවායේ සමීප (සාමන්ත) පරමාණු වෙත ආතන්‍ය බලයන් යොදයි.ඒ විරූපණයට එරෙහි වීමට හැකියාවක් මිශ්‍ර ලෝහ වෙත ලබා දීම නිසාය. එක් මූලද්‍රව්‍යයක ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් පැවතීම නිසාවෙන් වුව පැවැත්මෙහි මහත් වෙනසක් මිශ්‍ර ලෝහයක් මගින් පෙන්නුම් කෙරුමට අවකාශ ඇත. නිදසුනක් ලෙසින්, වයිට්, හෝගන්, සුහ්ල්, වියාන් ඇබ්රී සහ නකාමුරා විසින් මුලින් පුරෝකථනය කළ පරිදි,ෆෙරෝචුම්බක මිශ්‍ර ලෝහවල පවතින අශුද්ධ ද්‍රව්‍යය නිසාවෙන් වෙනස්වූ ගතිගුණ ඇතිවෙයි. සමහරක් මිශ්‍ර ලෝහ තැනෙනුයේ දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් ලෝහ ද්‍රව කොට මිශ්‍ර කෙරුමෙනි. පිත්තල යනු තඹ සහ සින්ක් වලින් සැදෙන මිශ්‍ර ලෝහයකි.බෙයාරිම (යාන්ත්‍රික විද්‍යාව) පිළිමයන්, අබරණ (වාස්තුවිද්‍යාව) සහ දේවස්ථාන සීනුව සඳහා භාවිත කෙරෙන ලෝකඩ යනු, තඹ සහ ටින් වල මිශ්‍ර ලෝහයකි. බොහෝ මිශ්‍ර ලෝහ සඳහා සංශුද්ධ ලෝහවලට මෙන් තනි ද්‍රවාංකයක් නැත. ඒ වෙනුවට, ඒවා සතුව ඇත්තේ ද්‍රවාංක පරාසයකි. එය තුළදී ද්‍රව්‍යය ඝන හා ද්‍රව කලාපයන්හී මිශ්‍රණයක්ව පවතියි. විලයනය ආරම්භ වන උෂ්ණත්වය හැඳින්වෙනුයේ ඝන වක්‍රය (රසායන විද්‍යාව)ඝන වක්‍රය ලෙසින් වන අතර, විලයනය අවසන් වන උෂ්ණත්වය හැඳින්වෙනුයේ ද්‍රව වක්‍රය ලෙසිනි.කෙසේවෙතත්, බොහෝ මිශ්‍ර ලෝහයන් සඳහා, සංඝටකයන්හී (විරල අවස්ථාවන්හී දෙකක) කිසියම් අනුපාතයක් සඳහා තනි ද්‍රවාංකයක් පවතියි. මෙය හැඳින්වෙන්නේ මිශ්‍ර ලෝහයෙහි සුද්‍රාව්‍ය මිශ්‍රණය ලෙසිනි.
ඉතිහාසය
300px|thumb| ලෝකඩ පොරවක් 1100 ක්‍රියුපෙ මානවයන් විසින් මිශ්‍ර ලෝහ භාවිතය ඇරඹුනේ, ස්වභාවිකව පවතින නිකල් හා යකඩ මිශ්‍ර ලෝහයක් වන යකඩ උල්කා යකඩ භාවිතයද හා සමගිනි. නිකල් වෙතින් යකඩ වෙන් කිරීමට කිසිදු ලෝහ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක් භාවිත නොකෙරුණු නිසාවෙන් මිශ්‍ර ලෝහය එලෙසින්ම භාවිතා කෙරිණි.
උල්කාපාත යකඩ
thumb|උල්කාශ්මයක් සහ [[උප්කාපාත යකඩ වෙතින් කම්මලෙහිදී තැනුනු කෙටේරියක්.]]
නිකල් සහ යකඩ යන ලෝහයන්ගේ ස්වභාවිකව හමුවන මිශ්‍ර ලෝහයක් වන උල්කාපාත යකඩ භාවිතයත් සමගම, මානවයන් විසින් මිශ්‍ර ලෝහ භාවිතය ඇරඹුනි. යකඩ හා නිකල් වෙන්කිරීමට ලෝහ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයක් භාවිතා නොකෙරුණු බැවින්, මෙම මිශ්‍ර ලෝහය එලෙසින්ම භාවිතා කෙරිණි. උල්කාපාත යකඩ රක්තතාප කල විට පට්ටල වැඩ එය මත සිදු කල හැකිවූ අතර, එය විසින් මෙවලම්, ආයුධ සහ, ඇණ තැනිය හැකි විය. බොහෝ සංස්කෘතින්හීදී, එය රත් නොකොටම මිටියෙන් තලා හැඩ ගන්වා, පිහි සහ හී තුඩ සාදා ගන්නා ලදි. ඒවා බොහෝ විට කිණිහිරි වශයෙන්ද භාවිතා කර ඇත. උල්කාපාත යකඩ බෙහෙවින් දුලබ සහ වටනා වූ අතර, ඒවා මත පට්ටල වැඩ කිරීම, පුරාතනයන්ට බෙහෙවින් දුෂ්කර කාර්යයක් විය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ලෝහවේදය ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
2004 දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල
2004 දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල (9 වන දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල) එම වසරේදී පාකිස්තානයේ, ඉස්ලාමාබාද් අගනුවර පැවැත්විණි.
ක්‍රීඩා ඉසව්
2004 දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල තුල තරග ඉසව් 14 ක් පැවැත්විණි.
පදක්කම් සටහන
{{legend|#ccccff|සත්කාරක රාජ්‍යය වගුවේ නිල් පැහැයෙන් දක්වා තිබෙයි.|border=solid 1px #AAAAAA}}
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල
මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව
මහමෙව්නාව භාවනා අසපුව යනු ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් ඇසුරින් ආධ්‍යාත්මික දියුණුව ළඟා කර ගැනීම උදෙසා ථෙරවාදී දර්ශනය පදනම් කරගෙන පිහිටුවන ලද සෙනසුන් සංවිධානයකි. ඔවුන්ගේ ගේ අභිප්‍රාය වන්නේ (අසීමිත විමුක්තිය වන) නිවන් සුව ළඟා කර ගැනීමට අවශ්‍ය ලෙස මිනිස් සිත පිරිසිදු කර ගැනීමට  ආධ්‍යාත්මික වශයෙන් සහය වීම යි."
මෙම සංචිතය ශ්‍රී ලංකාව පුරා විසිරුණු (සහ මෑතක දී පිහිටුවනන ලද කැනඩාවේ, ඇමෙරිකා එක්සද් ජනපදයේ හා ඕස්ට්‍රේලියාවේ ශාඛා ඇතළුව) බුදු දහම පැතිරවීම සඳහා වන අසපු 42 සමන්විත වේ.
මහමෙව්නාවේ නිර්මාතෘ මෙන්ම ප්‍රධාන යතිවරයා වන්නේ, බුදු දහමේ එකම ඉලක්කය වන: සියළු දුකින් අත් මිදීම (හෙවත් අමා මහ නිවන) පිළිබඳ සැම විටම අවධාරණය කරමින්, දේශීය මෙන්ම විදේශීය වශයෙන් බුදු දහම තත්‍ය ලෙස පැතිරවීමෙහි නියුතු වී සිටින පූජ්‍ය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ ය.
දහමෙහි හැසිරීම
යමෙකු ට නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගත හැක්කේ බුදු දහමට අනුකූලව හැසිරීම්න් අරි අට මග (ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය) නම් වූ ඒ උතුම් මග සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පමණි. ආධ්‍යාත්මික වර්ධනයේ මුල් පියවරවල්: උදා. සෝවාන් (සෝතාපන්න) හා සකෘදාගාමී (සකදාගාමී), එදිනෙදා ජීවිතයේ වැඩ කටයුතු අතරේ වුව ද ළඟා කර ගත හැක.
දුකින් මිදීම (නිවන සාක්‍ෂාත් කර ගැනීම) උදෙසා මුල් ම පියවර බුදුන් වදාළ ධර්මය දැන ගැනීම යි. බුදු දහම ඉගැන්වීම, සාකච්ඡා කිරීම සහ එහි හැසිරීම සඳහා අනුබල දිම ආදී ලෙස, ඒ අරබයා මහමෙව්නාවෙන් කෙරෙන කාර්ය භාරය වැදගත් ය.
එමෙන්ම, නිවන් මගෙහි කොටසක් ලෙස ම සිහිය (සති) ප්‍රගුණ කිරීම ඇසුරින්, සමාධිය හා ප්‍රඥාව දියුණු කර ගැනීමෙ හි වැදගත් ම කොටස වන භාවනාව වැඩීමට ද මහමෙව්නාවෙන් පහසුකම් සැලසී ඇත.
දහම පැතිරවීම
තථාගතප්‌පවෙදිතො ධම්‌මවිනයො, භික්‌ඛවෙ, විවටො විරොචති, නො පටිච්‌ඡන්‌නො තථාගතයන් වහන්සේ විසින් පනවන ලද ශ්‍රී සද්ධර්මයත් විනයත් බබළන්නේ විවර වුන විටය, සැඟවුණ විට නොවේ.
චරථ, භික්‌ඛවෙ, චාරිකං බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්‌පාය අත්‌ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්‌සානං. මා එකෙන ද්‌වෙ අගමිත්‌ථ. දෙසෙථ, භික්‌ඛවෙ, ධම්‌මං ආදිකල්‍යාණං මජ්‌ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්‌ථං සබ්‍යඤ්‌ජනං කෙවලපරිපුණ්‌ණං පරිසුද්‌ධං බ්‍රහ්‌මචරියං පකාසෙථ. සන්‌ති සත්‌තා අප්‌පරජක්‌ඛජාතිකා, අස්‌සවනතා ධම්‌මස්‌ස පරිහායන්‌ති, භවිස්‌සන්‌ති ධම්‌මස්‌ස අඤ්‌ඤාතාරො. පින්වත් මහණෙනි, බොහෝ දෙනාගේ හිත පිණිස ද, බොහෝ දෙනාගේ සැපය පිණිස ද, ලොවට අනුකම්පාවෙන් දෙවි මිනිසුන්ගේ අර්ථය හා හිත සුව පිණිස හැසිරෙන්න. එක මග දෙදෙනෙකු නොම යන්න. පින්වත් මහණෙනි, ඇරඹුම කලණ (යහපත්) වූ, මැද කලණ වූ, අවසන ද කලණ වූ මනා අරුත් සහිත, මනා ව්‍යවහාර සහිත, මුළුමනින් ම පිරිපුන් වූ, පිරිසිදු නිවන් මග ම පවසන්න. අල්ප වූ රජස් (කෙලෙස්) ඇති සත්වයෝ සිටිත්; ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසීමට නොලැබුණහොත් ඔවුන් පිරිහී යනු ඇත; සදහම් ඇසුනහොත් ඔවුන් එය අවබොධ කර ගනු ඇත.
බුදු රජාණන් වහන්සේගේ සැබෑ ශ්‍රාවකයෝ සාමීචිපටිපන්න වෙති. එනම් දුකින් මිදීම උදෙසා ම දහමෙහි හැසිරෙන අතර ම, අන් අය ගැන අනුකම්පාවෙන් ම සද්ධර්මය පතුරවත්. මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන ගිහි පැවිදි දෙපිරිසම ඉඩ ලැබෙන සැම විටම මෙලෙස හැසිරෙති.
මහමෙව්නාවේ ස්වාමීන් වහන්සේ ලා දහම් දෙසන්නේ/උගන්වන්නේ බුදු රජාණන් වහන්සේ දේශනා කර වදාළ අන්දමට ය.
යම් භික්‍ෂුවක් රූපය ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම (නිබ්‌බිදාය ) පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම (විරාගාය ), එය නිරුද්‍ධ වීම (නිරොධාය ) පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය... යම් භික්‍ෂුවක් විඳීම (වේදනා) ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය... යම් භික්‍ෂුවක් හඳුනා ගැනීම් (සඤ්ඤා) ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය... යම් භික්‍ෂුවක් චේතනාව තුළ සැකසීම (සංඛාර) ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය... යම් භික්‍ෂුවක් (විශේෂ වූ) දැනීම(විඤ්ඤාණ) ගැන අවබෝධයෙන්ම කළකිරිම පිණිස ම, එහි නොඇල්ම පිණිස ම, එය නිරුද්‍ධ වීම පිණිස ම ශ්‍රී සද්ධර්මය දේශනා කරයි නම්, 'ධර්ම කථික භික්‍ෂුවක්' ලෙස හැඳින්විය මනාය...
මහමෙව්නාව සදහම් ප්‍රකාශන ]]
එනිසා ජීවිතයේ යථාර්තය හෙළිදරවු කරන, දුකින් මිදීමට නොපමා විය යුතු ආකාරය ම අවධාරණය කරන, බුදු රජුන්ගේ මූලික ඉගැන්වීම මත ම පදනම් වූ (පටිගත කළ) දහම් දේශනා සහ දහම් පොත් පත් මහමෙව්නාව ඇසුරු කරන්නන් අතර සංසරණය වෙනු දැකිය හැක.
ආරම්භක ශ්‍රී ලාංකික පසුබිම නිසා මෙම ප්‍රකාශන බොහොමයක් ඇත්තේ සිංහලයෙ නි; නමුත් වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ඉංග්‍රීසි සංස්කරණ හෙළි දැක්වෙනු දැන් දැකිය හැක.
මහමෙව්නාවේ කැනඩා සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපද ශාඛා මඟින් "අමා සදහම් මණ්ඩපය" නමින් සජීවි සිංහල මාධ්‍ය අන්තර්ජාල (Internet) ධර්ම සාකච්ඡාවක් මෑතක සිට අරඹා ඇත. ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බෞද්ධයන් ට සද්ධර්මය පිළිබඳ ඇති සැක දුරු කරගැනීමට එයින් මග සැළසී ඇත.
<br style="clear:both" />
වයිස්රෝයි ස්පෙශල්
වයිස්රෝයි ස්පෙශල්, යනු ශ්‍රී ලංකාව තුල ක්‍රියාත්මක වන වසර 75ක් පැරණි විශේෂ දුම්රියකි.එය J.F. Tours & Travels (Ceylon) Ltd ආයතනය මගින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි.ශ්‍රී ලංකාවේ එකම පෞද්ගලික දුම්රිය සේවාව මෙය වන අතර වායුසමීකරණය කරන ලද නැරබුම් මැදිරි 2ක් මෙම දුම්රියෙහි අඩංගු වෙ.
උඩ පන්දුවක් රැක ගැනීම (ක්‍රිකට්)
නීත්‍යානුකූල පන්දුවකට පිතිකරුවකු එල්ල කරන පහරක් මගින් හතර සීමාව ඇතුලත ප්‍රතිවාදී පිලේ ඕනෑම ක්‍රීඩකයකු, එම පන්දුව බිම පතිත වීමට පෙර රැක ගැනීම, උඩ පන්දුවක් රැක ගැනීම ලෙස ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේදී හදුන්වනු ලබයි.
මැටි භාවිතයෙන් සිදු කරන සජීවීකරණ
මැටි යොදා ගෙන සිදු කරන සජීවීකරණයන් චලන-නැවතුම් සජීවීකරණ කාණ්ඩයට අයත් එක්තරා සජීවීකරණ ආකාරයක් වේ. සජීවීකරණයට ලක් වන එක් එක් කොටස එනම් චරිතය හෝ පසුබිම විරූපණය කළ හැක. (එනම් ඒවා ආහන්‍ය ද්‍රව්‍යයකින් නිර්මාණය කර ඇත - බොහෝ විට මේ සඳහා සුවිකාර්ය මැටි භාවිත‍ කෙරේ.) Claymotion නම් පදය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලියා පදිංචි වෙළඳ නාමයක් වන අතර එය 1978 වසරේ දී විල් වින්ටන් විසින් සිය මැටි ආශ්‍රයෙන් නිර්මිත සජීවීකරණ චිත්‍රපට හැඳින්වීම සදහා භාවිතා වන නාමය ලෙසට ලියාපදිංචි කරන ලදී. ‍මෙම පදය ඉලක්කගත වෙළඳනාමයක් ලෙස නොසැ‍ලකෙන නමුත් එය සුවිකාර්ය ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් නිර්මාණය‍ කෙරෙන සජීවීකරණයන් හැඳින්වීම සඳහා එක්සත් ජනපදය තුළ  පොදුවේ භාවිත වන වෙළඳ නාමය බවට පත්ව තිබේ.
සියලු සාම්ප්‍රදායික සජීවීකරණ නිර්මාණ එකම ආකාරයකට නිෂ්පාදනය කෙරේ. මේවා කුටීර සජීවීකරණයේ හෝ චලන-නැවතුම් සජීවීකරණය මඟින් නිර්මාණය කළ ඒවා විය හැක. එක් එක් රූප රාමුව හෙවත් නිශ්චල ඡායාරූපය ඡායා පටලයක් හෝ ඩිජිටල් මාධ්‍යයක් මත පටිගත කෙරෙන අතර අනතුරුව ඒවා අනුක්‍රමයෙන් සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රදර්ශනය කරනු ලැබේ. තත්පරයකට රාමු 10-12 සීඝ්‍රතාව ඉක්මවා ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන විට සන්තතික චලනයක් සිදුවන බවට බොහෝ දුරට පිළිගත හැකි මට්ටමේ හැඟීමක් ‍ප්‍රේක්ෂකයන්ට ලැබේ. සියලු චලන රූප (චිත්‍රපට වීඩියෝ ක්‍රීඩා සහ zoetrope ආදිය) සඳහා චලනය පිළිබඳ හැඟීමක් නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ කොටස සත්‍ය වන නමුත් පරිගණක ආශ්‍රයෙන් සිදු කෙරෙන නිර්මාණ කටයුතුවලදී යොදා ගැනෙන ක්‍රමවේදයන් තුළ රූප රාමුවෙන් රූප රාමුවට නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සිදු නොවේ.
නිෂ්පාදනය
මැටි භාවිතයෙන් චලන නැවතුම් සජිවීකරණයක් නිර්මාණය කිරීම ඉතා අපහසු කාර්යයකි. සාමාන්‍ය චිත්‍රපටයක් තත්පරයට රූපරාමු 24 ක සීඝ්‍රතාවයකින් ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. සම්මත ක්‍රමයට අනුව එක් දර්ශණයක රූපරාමු යුගලක් ප්‍රදර්ශනය කිරීම නිසා සාමාන්‍යයෙන් එක තත්පරයක චිත්‍ර පට කොටසක් තුළ වෙනස්වීම් 12 ක් සිදු වෙයි. විනාඩි 30 ක චිත්‍ර පටයක් සදහා මේ අනුව අවශ්‍ය වන රූපරාමු ලබාගැනීමට අදාල රූපය දල වශයෙන් 21600 වතාවක් නවතමින් චලනය කල යුතුය. සම්පුර්ණ දිගින් යුතු (විනාඩි 90 ක) චිත්‍රපටයක් සදහා දළ වශයෙන් මෙවන් නැවතුම් 64800 ක් අන්තර්ගත වන අතර යම් හෙයකින් එක් දර්ශණයක් සදහා තනි රූපරාමුවක් පමණක් ප්‍රදර්ශණය කෙරෙන ක්‍රමයටද කොටස් රූප ගත කරන්නේ නම් මෙම අගය මීට ද වඩා ඉහළ විය හැක. අදාල වස්තුව වැරදීම් හේතුවෙන් ඉතා කුඩා පැල්ලම්, දූවිලි, කෙස්ගස්  හෝ මඩ ආදීන් පවා වෙනස් නොවන පරිද්දට දැඩි අවධානයක් යොමු කල යුතු වේ. කතාංග ආකාර දිගින් යුත් නිස්පාදන සදහා බොහෝ විට මැටි භාවිතය රබර් සිලිකන් සහ රෙසින අච්චු සංරචක මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වී ඇත. එක් ආකාරයක ෆෝම් රබර් ක්‍රියාවලියක් විල්වින්ටන් විසින් ෆෝමේෂන් වශයෙන් නම් කරන ලදී. කෙසේ නමුත් නිෂ්චිත සෞන්දර්යාත්මක ප්‍රතිඵලයක් අවශ්‍ය වන ස්ථාන සදහා භාවිත වන සජිවීකරණ ද්‍රව්‍යයක් ලෙස තව දුරටත් මැටි භාවිතයේ පවතී. මැටි ආශ්‍රිත සජිවිකරණයෙහි උපක්ෂේත්‍රයක් වශයෙන් Clay Melting හැදින්විය හැක. ඕනෑම ආකාරයක තාප ප්‍රභවයක් මැටි මත, ඒ ආසන්නයේ හෝ ඊට පහළින් යොදා මැටි උණුවීමට සැලැස්විය හැක. මේ අතරතුර දිගු කාල සැකසුමක් සහිත සජිවීකරණ කැමරාවක් මගින් එම ක්‍රියාවලිය සෙමින් පටිගත කෙරේ. මෙය සදහා උදාහරණයක් වින්ටන්ගේ මුල් කාලීන කෙටි මැටි ආශ්‍රිත සජිවීකරණ චිත්‍රපටයක් වු Closed Monday හි (මෙය බොබ් ගාර්ඩිනර් විසින් සහාය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දකි.) අවසානයේ දැක ගත හැක. මේ හා සමාන ක්‍රම‍වේද Raiders of the Lost Ark චිත්‍රපටයේ උච්චතම දර්ශනයේ දී විරුද්ධ චරිතවල මුහුණු දිය කිරීම සඳහා භාවිත කරන ලදී.
ක්‍රියාවලිය
මෙහිදී එක් එක් වස්තුව මැටි හෝ වෙනත් සුවිකාර්ය ද්‍රව්‍යයක් භාවිතයෙන් ආමේචරය ලෙස හැඳින්වෙන කම්බි රාමුවක් වටා අඹනු ලැබේ. අනෙකුත් වස්තු සජීවීකරණ ආකාරයවලදී මෙන්ම වස්තුව පසුබිමක් මත කිසියම් ආකාරයකට තබා රූප රාමුවක් ගනු ලැබෙන අතර අනතුරුව චරිතය හෝ වස්තුව මද වශයෙන් අතින් චලනය කොට තවත් රූප රාමුවක් ගනු ලැබේ. නැවත වස්තුව මඳ වශයෙන් චලනය කෙරේ. මේ ආකාරයට අවශ්‍ය තරම් රූප රාමු ලැබෙන තෙක් මෙම ක්‍රියාවලිය නැවත නැවත සිදු කෙරේ. එකිනෙකින් ස්වල්ප වශයෙන් වෙනස් වෙන්නේ සීඝ්‍රයෙන් දර්ශනය වන රූප රාමු සමූහයක් මිනිස් මනස මඟින් චලනයක් ලෙසට හඳුනා ගන්නා අතර එබැවින් අදාල වස්තුව ඉබේ චලනය වන්නාක් මෙන් දිස්වේ. ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ලබා ගනු පිණිස සන්තතික භාවය පිළිබඳ හැඟීමක් ලබා දීම සඳහා පටිගත කෙරෙන පරිසරය ස්ථාවර එකක් විය යුතුය. මෙහි අරුත වන්නේ ස්ථිර ආලෝක තත්වයක් යටතේ ප‍්‍රවේශමෙන් වස්තු පිහිටුම් සකස් කරමින් විශේෂිත අවධානයකින් යුතුව ක්‍රියාත්මක විය යුතු බවයි.
විවිධ ආකාර
මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණය ක්‍රම කිහිපයකට සිදු කළ හැක.
නිදහස් ආකාර (Freeform) මැටි සජීවීකරණය යනු සජීවීකරණය ඉදිරියට ගලා යෑමත් සමඟ මැටිවල හැඩය විශාල වශයෙන් වෙනස් වන ආකාරයේ මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණයන් හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා වන නිල නොවන යොදුමකි. මේ ආකාර සජීවීකරණයන් එලියට් නොයිස් (Jr) සහ අයිවන් ස්ටෑන්ග් වැනි නිෂ්පාදකයන්ගේ නිර්මාණයන් තුළ දැක ගත හැක. නැතහොත් මැටිවලින් නිරූපිත හැඩය කිසියම් චරිතයක ආකාරයේ ගත හැකි අතර මේ ආකාර සජීවීකරණයන් තුළ දී කිසියම් දර්ශනයක් පුරාවට මැටි කිසියම් හඳුනාගත හැකි චරිතයක ලක්ෂණ රඳවා ගනී. මෙවැනි සජීවීකරණ සඳහා උදාහරණ ආට් ක්ලෝකි සහ විල් වින්ටන්ගේ චිත්‍රපට තුළ දැකගත හැක. මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණයෙහි එක් ආකාරයක් ප්‍රස්තරික කැපුම් (strata cut) සජීවීකරණය ලෙස හැඳින්වේ. එහිදී ඇතුලත ඉතා තදින් අසුරා එකිනෙකට වෙනස් වන දර්ශණයන්ගෙන් යුක්තව සකස් කළ දිගු පාන් ගෙඩියක හැඩයෙන් යුත් මැටි කුට්ටියක් ඉතා සිහින් ස්ථරයන් ලැබෙන සේ කපනු ලැබේ. එක් එක් කැපුමක් අවසානයේ කැමරාව මඟින් මැටි කුට්ටියෙහි කෙළවර දර්ශණයක් රූපගත කරගනු ලැබේ. අවසානයේ දී මේ ක්‍රමය මඟින් අභ්‍යන්තරික රූපවල චලනයන් අනාවරණය වේ. මෙම ක්‍රමවේදය මැටි සහ ඉටි කුට්ටි භාවිතයෙන් මුල්වරට ඉදිරිපත් කිරීමේ ගෞරවය ජර්මන් සජීවීකරණ නිර්මාපක ඔස්කා ෆිෂින්ගර් හට හිමි වේ. ඔහු විසින් 1920 සහ 1930 දශක තුළ හඳුන්වා දෙන ලද මෙම ක්‍රමවේදය 90 දශකයේ මැද භාගයේ දී විල් වින්ටන් ගේ සහායකයකු වූ ඩේවිඩ් ඩැනියල්ස් විසින් පරීක්ෂා කොට නැවත සකස් කරන ලදී. මෙය ඔහු විසින් Buzz Box නම් වූ විනාඩි 16ක් දිග කෙටි චිත්‍රපටය සඳහා භාවිත කරන ලදී. චලන නැවතුම් සජීවීකරණය සහ සාම්ප්‍රදායික පැතලි සජීවීකරණයන් අතර පවතින මායිම බිඳ හෙලන නව ආකාර මැටි ආශ්‍රිත සජීවීකරණ ක්‍ර‍මවේදයක් ලෙස මැටි ඇඳීම (Clay painting) නම් ක්‍රම වේදය හඳුන්වාදිය හැක. (මෙය සෘජු හැසිරුම් සජීවීකරණ ක්‍රියාවලියේ එක්තරා ආකාරයක් ද වේ.) මෙහිදී පැතලි පෘෂ්ටයක් මත මැටි තැබීමෙන් අනතුරුව අභිමත රූප විලාසිතාවක් ලැබෙන පරිදි සාම්ප්‍රදායික චිත්‍ර ශිල්පියෙකු කැන්වසයක් මත අලුතෙන් ඇඳි තෙල් සායම් චිත්‍රයක් චලනය කරන ආකාරයට මැටි චලනය කෙරේ. මෙහිදී ලැබෙන චිත්‍රවලට මැටි ස්වභාවයක් ඇත.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නවසීලන්ත තරග සංචාරය 1995
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1995 පෙබරවාරි සිට අප්‍රේල් දක්වා නවසීලන්තයේ සංචාරය කළ අතර නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව තරග දෙකක ටෙස්ට් තරගමාලාවක් ක්‍රීඩා කළේය. තරගමාලාවක් 1–0ක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ජය ගත්තේය. නවසීලන්තය නායකත්වය දැරුවේ කෙන් රදෆර්ඩ් සහ ශ්‍රී ලංකාව අර්ජුන රණතුංග විසිනි. මීට අමතරව, කණ්ඩායම් දෙක තරග තුනකින් යුත් සීමිත ඕවර් ඉන්ටර්නැෂනල් (LOI) තරගමාලාවකට ක්‍රීඩා කළ අතර නවසීලන්තය 2–1ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. නවසීලන්තයේ ටෙස්ට් තරගයක් මෙන්ම ටෙස්ට් තරගමාලාවක්ද ශ්‍රී ලංකාව ජයග්‍රහණය කළ පළමු අවස්ථාව මෙය විය.
එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා)
නවසීලන්තය තරගමාලාව 2-1 ලෙස ජය ගත්තේය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
සෞඛ්ය/ ගැටලු
ගිණි නිවන භටයෙකු ‘නිව්යෝර්ක් සිටි’ හි සුන් බුන් හා දුම් වලා මැද හුදකලාව.
කුලුණු දෙක කඩා වැටීමෙන් පතිත වුනු ටොන් දහසක් පමණ සුන්බුන් වල පිළිකා කාරකයන්ද ඇතුළත් 2500 ක් පමණ විෂ සහිත ද්ර්ව්ය ඇතුලත් විය. ගලවා ගැනීමේ හා ප්රදතිසංස්කරණ කටයුතුවල යෙදුනු සේවකයින් බෙලහීන කරන රෝග වලට ගොදුරු වීමට බොහෝ දුරට හේතු වූයේ ඔවුන් මෙම සුන් බුන් ආශ්රිෙත වාතාවරණයට නිරාවරණය වීමයි. උදාහරණයක් වශයෙන් NYPD නිලධාරියෙකු වූ ෆ්රෑ න්ක් මැක්රි නමැත්තා ඔහුගේ සිරුර පුරා පැතිරුණු පිළිකාවක් හේතුවෙන් 2007 සැප්තැම්බර් මස 03 වැනි දින මිය ගියේය. ඔහුගේ පවුලේ අයගේ අදහස වූයේ දිගු කලක් එම ප්රසදේශයේ සිටීම එයට හේතුවක් වූ බවයි. සේවයේ යෙදී සිටියදී වන අනතුරු සම්බන්ධයෙන් එම පවුලේ අය කිසියම් ආධාරයක් ඉල්ලා ඇති අතර පාලක පක්ෂය තවම ඒ ගැන තීරණයක් දී නැත. පහළ මැන්හැට්න් සහ ඒ අසල වූ චයිනා ටවුන් ප්රපදේශවල ඇතැම් පදිංචිකරුවන්ට, ශිෂ්යැයින්ට සහ කාර්යාල සේවකයින්ටද මෙම සෞඛ්යූ ගැටලු බලපෑවේය. ලෝක වෙළඳ මධ්යගස්ථානය කඩා වැටීමෙන් පසු විෂ සහිත දූවිලි, මරණ කිහිපයකට හේතුවක් වූ බව හෙලි වූ අතර, එසේ මිය ගිය අයගේ නම් ලෝක වෙළඳ මධ්යෂස්ථාන අනුස්මරණ ස්මාරකයෙහි ඇතුලත් කිරීමට නියමිතය. තවද, වාතයේ ඇති විවිධාකාර විෂකාරක කොටස්වලට නිරාවරණය විම දරු ගැබ් කෙරෙහි අහිතකර ලෙස බලපාන බවට විද්යාඑත්මක අනුමානයන්ද විය. අමම අනතුරුදායක තත්වයට පෙර සූදානමක් ලෙස එක්තරා ළමා පාරිසරික සෞඛ්යන මධ්යණස්ථානයක්, ලෝක වෙළඳ මධ්ය ස්ථානය බිමට සමතලා වුනු කාලයේ ඒ අසල පදිංචිව සිටි හෝ රැකියාවේ යෙදුනු ගැබ් ගත් මවුවරුන්ගේ දරුවන් පිළිබඳව පරීක්ෂණ පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ.
ප්රේහාරයෙන් පසු ඇති වුනු ලෙඩ රෝගවලට වියදම් වූ මුදල්වලට අදාල හබයන් තවමත් අධිකරණවල විවාද වෙමින් පවතී. 2006 ඔක්තෝබර් 17 වන දින ඇල්වින් හෙලර්ස්ටීන් නම් ෆෙඩරල් විනිශ්චයකරු, ගලවා ගැනීමේ සේවකයින්ගේ ගාස්තු නොගෙවීමට නිව් යෝර්ක් (අධිකාරිය) විසින් ගන්නා ලද තීරණයකට ඉඩ නොදුන්නේය. මෙම තීන්දුව අනාගතයේ කළ හැකි එවැනි ඉල්ලීම්වලට අනුබලයක් විය. ප්රනහාරය සිදු වීමෙන් පසු ගත වූ ආසන්න සති කිහිපය තුළ මහජනතාවට නැවතත් මැන්හැට්න් ප්ර දේශයට පැමිණෙන්නැයි ඉල්ලීම් කළ රජයේ නිලධාරීන් මහජනයාගේ දෝෂ දර්ශනයට ලක් විය. EPA (සංවිධානයේ) පාලක ක්රිුස්ටියන් ටොඩ් විට්මන් ප්රවහාරයෙන් පසු බොහෝ විවේචනයන්ට ලක් වූයේ එම ප්ර දේශය ජනතාවට ආරක්ෂාකාරී පෙදෙසක් යයි වැරදි තොරතුරු සැපයීම හේතුවෙනි. ජනාධිපති බුෂ් ද EPA අර්ථ දැක්වීමට පිළිගෙන, ප්රවහාරයෙන් පසු ප්ර දේශයේ වාතයේ තත්වය සම්බන්ධයෙන් කළ ප්රශකාශය නිසා විවේචනයට ලක් විය. ඊට අමතරව නගරාධිපති ගුයිලියානි ද, මූල්යක ව්යාතපාර ආයතනයන්ට වෝල් ස්ට්රී්ට් ප්ර දේශයට එන්නට බල කිරීම සම්බන්ධයෙන් දෝෂ දර්ශනයන්ට ලක් විය.
http://en.wikipedia.org/wiki/9/11#Health_effects
අඩිල හුසේන්
අඩිල හුසේන් (ඇසෑම්: আদিল হুছেইন, Adil Hussain; උපත 5 ඔක්තෝම්බර් 1963) ප්රධාන ධාරාවේ හින්දි සිනමා මෙන්ම කලා නිවසක් සිනමාවේ වැඩ කරන ඇසෑම්, රාජ්ය සිට ඉන්දියානු වේදිකාව, රූපවාහිනිය සහ සිනමා රංගන ශිල්පියෙකු වන. ඔහු මේ පසුබට මූලධර්මවාදී සහ පයි ජීවිතය (දෙකම 2012) වැනි ජාත්යන්තර චිත්රපට සේවය කර ඇත.
පන්දු යැවීම (ක්‍රිකට්)
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ ප්‍රධාන අංග 3න් එකකි. පන්දු යැවීමේ ප්‍රධාන ඉරියව් දෙකකි. එනම් වේ පන්දු යැවීම හා දග පන්දු යැවීමයි. මේවාද කොටස් කිහිපයකට වෙන් කල හැක.
මරබා, රුවන්ඩාව
right|thumb|මරබා, රුවන්ඩාව හී දළ පිහිටීම මරබා යනු දකුණු රුවන්ඩාවේ පිහිටි ප්‍රදේශයකි. රටෙහි පරිපාලන ප්‍රදේශ ප්‍රතිසංවිධානය කරමින් 2006 දී රජය මගින් සිදු කළ විමධ්‍යගතකරණ වැඩපිළිවෙලකට පෙර එය බුටාරේ පළාතෙහි දිස්ත්‍රික්කයක්ව පැවතිණි. දැන් එය දකුණු පළාතේ කොටසකි. එයට කිට්ටුම ප්‍රධාන නගරය බුටාරේ වෙයි.
මරාබා ප්‍රසිද්ධයට පත්ව ඇත්තේ මරබා කෝපි නිෂ්පාදනය කරන කෘෂිකර්ම කර්මාන්තය නිසාවෙනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රුවන්ඩාවෙහි භූගෝල විද්‍යාව
හොසේෆීනා වාස්කෙස් මෝතා
හොසේෆීනා ඉයුජීනියා වාස්කෙස් මෝතා (උපත ජනවාරි 20, 1961, මෙක්සිකෝ නගරයෙහිදී) යනු මෙක්සිකානු ආර්ථික විද්‍යාඥවරියක, ව්‍යාපාරික කාන්තාවක හා දේශපාලඥවරියක වන අතර නැෂනල් ඇක්ෂන් පක්ෂයේ (PAN) සාමාජිකාවකි. ඇය දැනට ඇයගේ පක්ෂය වෙනුවෙන් 2012 ජනාධිපතිවරණයේදී මෙක්සිකෝවේ ජනාධිපති තනතුර සඳහා අපේක්ෂිකාවද වෙයි.
රොක් සංගීතය
රොක් සංගීතය යනු ගිටාර්, ඩ්‍රම් හා බේස්වලින් සමන්විත ස්ථිර කටහඬ මෙලඩියකින් යුත් ජනප්‍රිය සංගීත ආකාරයකි. රොක් සංගීතයේ බො‍හෝමයක් රටා ඕගනය, පියානෝව, මෙලට්‍රෝන් හා සින්තසයිසර් වැනි යතුරු පුවරු උපකරණ යොදා ගනී. සෙක්සෆෝනය, හාමොනිකාව, වයලීනය, බටනලාව, ප්‍රංශ නළාව, බැංජෝව හා මෙලෝඩිකාව වැනි අනිකුත් වාදන භාණ්ඩ ද සමහරක් විට රොක් සංගීතයේ දී යොදා ගනී. එමෙන්ම මැන්ඩීලනය හා සිතාරය වැනි දුලබ තන්තුමය සංගීත භාණ්ඩ යොදා ගනී. රොක් සංගීතයට සාමාන්‍යයෙන් බලවත් පසු නාදයක් (Back Beat) පවතින අතර ඝන ඉලෙක්ට්‍රික් හෝ කුහර ‍ඉලෙක්ට්‍රික් හෝ ධ්වනික ගිටාරය අවට එය රැඳේ.
රොක් සංගීතයේ තුළ පවතින්නේ බ්ලූස්, දේශීය සංගීතය හා අනිකුත් බලපෑම්වලින් ව්‍යුත්පන්න වූ සංගීතයක්ය. 1960 දශකයේ හා 1970 දශකයේ පැවති රොක් ඇන්ඩ් රෝල් හා රොකබිලිටි සංගීත ආකාර සියල්ලේම සංගීත යොමුවට අනුව එහි ශුද්ධතම ආකාරයේ දී රොක් ඇන්ඩ් රෝල් රටාවට ස්වර සංඝාත 3ක්, බලවත් ක්ෂණික පසු නාදයක් හා කන්කළු මෙලඩියක් පවතියි. මුල් කාලීන රොක් ඇන්ඩ් රෝල් රටාව ප්‍රභව ගණනාවකින් නිර්මාණය වූවකි. මූලික වශයෙන් එයට බ්ලූස්, R & B හා දේශීය සංගීතය ඇතුළත් වූ නමුත් ගොස්පෙල්, සාම්ප්‍රදායික පොප්, ජෑස් හා ජන සංගීතය ද ඒ සඳහා දායකවිණි. මෙම සියලු බලපෑම් මඟින් සරල බ්ලූස් මත පදනම් වූ ගීත ව්‍යුහයක් තැනූ අතර එය වේග රිද්ම, නර්තනයේ යෙදිය කළ හැකි හා කන්කළු ව්‍යුහයක් විය.
1960 දශකයේ පසු භාගයේ දී රොක් සංගීතය ජන රොක් සංගීතය, නිර්මාණය සඳහා ජන සංගීතය සමඟ ද, බ්ලූස් රොක් නිර්මාණය සඳහා බ්ලූස් සමඟ ද, ජෑස් රොක් ෆියුෂන් නිර්මාණය සඳහා ජෑස් සමඟ ද මිශ්‍ර කරන ලදී. එමෙන්ම ෆිචෙඩෙලික් රොක් නිර්මාණය සඳහා කාල සලකුණක් නොමැතිව මිශ්‍ර කිරීමක් සිදු කරන ලදි. 1970 දශකයේ දී රොක් සංගීතයට සෝල්, ෆන්ග් හා ලතින් සංගීතයේ බලපෑම එල්ල විය. එමෙන්ම 1970 දශකයේ දී රොක් සංගීතයේ උප ප්‍රභේද වූ සොෆ්ට් රොක්, හෙවි මෙට්ල්, හාඩ් රොක්, ප්‍රෝග්‍රෙසිව් රොක් හා පන්ක් රොක් වැනි ප්‍රභේද බිහි විය. 1980 දශකයේ දී මතු වූ රොක් සංගීතයේ උප ප්‍රභේදවලට සින්ත් පොප්, හාඩ්කෝර්පන්ක් හා ඕල්ටනේටිව් රොක් ඇතුළත් විය. 1990 දශකයේ රොක් උප ප්‍රභේදවලට ගෘන්ගේ, බ්‍රිට් පොප්, ඉන්දි රොක් හා නියු මෙට්ල් ඇතුළත් විය.
රොක් සංගීතයේ විශේෂඥ සංගීත කණ්ඩායමක් රොක් සංගීත කණ්ඩායමක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. බොහොමයක් රොක් සංගීත කණ්ඩායම්වලට චතුරංගිකයක් සාදමින් ගිටාර් වාදකයෙකු ප්‍රධාන ගායකයකු, බේස් ගිටාර් වාදකයකු හා ඩ්‍රම් වාදකයකු ඇතුළත් වේ. සමහරක් සංගීත කණ්ඩායම් මෙම චරිතවලින් 1 ක් හෝ කිහිපයක් බැහැර කර ගායනය කරන අතරම භාණ්ඩයක් වාදනය කරන ප්‍රධාන ගායකයකු සේවයෙහි යොදවයි. එමඟින් ත්‍රිත්වයක් හෝ ද්විත්වයක් සෑදෙනු ලැබේ. තවත් සමහරුන් විසින් රිදම් ගිටාර් වාදකයන් දෙතුන් දෙනෙක් හා /හෝ කීබෝඩ් වාදන ශිල්පීන් වැනි අතිරේක සංගීතඥයන් ඇතුළත් කර ගනී. වඩාත් දුලබව සංගීත කණ්ඩායම් විසින් වයලීන හෝ සෙලෝ වැනි තන්තුමය උපකරණ හා/ හෝ සෙක්සෆෝන් හෝ ට්‍රම්පට් වැනි නළා භාවිතයට ගනී.
Laser weapon
ලේසර් අවියක්[2] යනු ලේසර් මත පදනම් වූ සෘජු-බලශක්ති ආයුධයකි. පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන දශක ගණනාවකට පසුව, ජනවාරි 2020 වන විට, ලේසර් ඇතුළු බලශක්ති අවි තවමත් පර්යේෂණාත්මක මට්ටමේ පවතින අතර ඒවා ප්‍රායෝගික, ඉහළ කාර්ය සාධනයක් සහිත යුධ අවි ලෙස යොදවන්නේ කවදාද හෝ කවදාද යන්න සොයා බැලිය යුතුය.[3][4]  වායුගෝලීය තාප මල් පිපීම ප්රධාන ගැටළුවක් ලෙස, තවමත් නොව, මීදුම, දුමාරය, දූවිලි, වැසි, දුම්, පෙණ හෝ හිතාමතාම අපැහැදිලි රසායනික ද්රව්ය තිබේ නම් එය වඩාත් නරක අතට හැරී තිබේ. අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම, ලේසර් මඟින් තාප පිපීමකින් තොරව ක්‍රියා කිරීමට [5] පැහැදිලි වාතය හෝ රික්තයක් අවශ්‍ය වන ආලෝක කදම්භයක් ජනනය කරයි.
￼
US-Esraeli Tactical High Energy Laser (THEL) 2005 දී අවලංගු කිරීමට පෙර රොකට් සහ කාලතුවක්කු උණ්ඩ වෙඩි තැබීමට භාවිතා කරන ලදී "එහි විශාලත්වය, අධික පිරිවැය සහ යුධ පිටියේ දුර්වල අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල".[1]
ඇස් වෙත එල්ල කරන විට තාවකාලික හෝ ස්ථිර පෙනීම නැති කිරීමට ඇති හැකියාව හරහා, බොහෝ වර්ගවල ලේසර් අකාර්යක්ෂම ආයුධ ලෙස භාවිතා කළ හැකිය. ලේසර් ආලෝකයට ඇස් නිරාවරණය වීම නිසා ඇති වන පෙනීමේ දුර්වලතා මට්ටම, ස්වභාවය සහ කාලසීමාව ලේසර් බලය, තරංග ආයාමය (ය), කදම්භයේ ඝට්ටනය, කදම්භයේ නිවැරදි දිශානතිය සහ නිරාවරණ කාලසීමාව අනුව වෙනස් වේ. බලයේ පවතින වොට් එකක කොටසක පවා ලේසර් මගින් යම් යම් තත්ත්‍වයන් යටතේ ක්ෂනික, ස්ථීර පෙනීම නැති වී යා හැකි අතර, එවැනි ලේසර් මාරාන්තික නොවන නමුත් අකර්මන්‍ය ආයුධ බවට පත් කරයි. ලේසර් ප්‍රේරිත අන්ධභාවය නියෝජනය කරන අන්ත ආබාධය මාරාන්තික නොවන ආයුධ ලෙස පවා ලේසර් භාවිතය සදාචාරාත්මකව මතභේදාත්මක කරයි, සහ ස්ථිර අන්ධභාවය ඇති කිරීමට නිර්මාණය කර ඇති ආයුධ අන්ධ ලේසර් අවි පිළිබඳ ප්‍රොටෝකෝලය මගින් තහනම් කර ඇත.
dazzlers ලෙස හඳුන්වන තාවකාලික අන්ධභාවය ඇති කිරීමට නිර්මාණය කර ඇති ආයුධ, මිලිටරි සහ සමහර විට නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන සංවිධාන විසින් භාවිතා කරනු ලැබේ. ගුවන් නියමුවන් පියාසර කිරීමේදී ලේසර් වලට නිරාවරණය වීමේ සිදුවීම් එවැනි උපද්‍රවයන් සමඟ කටයුතු කිරීමට විශේෂ ක්‍රියා පටිපාටි ක්‍රියාත්මක කිරීමට ගුවන් සේවා බලධාරීන් පොළඹවා ඇත.[6]  සටනේදී ඉලක්කයකට සෘජුවම හානි කිරීමට හෝ විනාශ කිරීමට හැකි ලේසර් ආයුධ තවමත් පර්යේෂණ මට්ටමේ පවතී. ලේසර් කදම්භ ආයුධවල සාමාන්‍ය අදහස වන්නේ කෙටි ආලෝක ස්පන්දන දුම්රියකින් ඉලක්කයකට පහර දීමයි. මේ ආකාරයේ අධි බලැති ලේසර් කදම්භයක් ප්‍රක්ෂේපණය කිරීමට අවශ්‍ය බලය වත්මන් ජංගම බල තාක්‍ෂණයේ සීමාවෙන් ඔබ්බට වන අතර එමඟින් රසායනිකව බල ගැන්වෙන ගෑස් ගතික ලේසර්වලට අනුග්‍රහය දක්වයි. උදාහරණ පර්යේෂණාත්මක පද්ධතිවලට MIRACL  සහ උපක්‍රමික අධි ශක්ති ලේසර් ඇතුළත් වන අතර ඒවා දැන් නතර කර ඇත. එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව කුඩා UAV, රොකට්-ප්‍රචලිත ග්‍රෙනේඩ්, සහ දෘශ්‍ය මෝටර්බෝට් හෝ හෙලිකොප්ටර් එන්ජින් වැනි ඉලක්කවලට එරෙහිව භාවිත කිරීමට ඉතා කෙටි පරාසය (සැතපුම් 1), 30-kW ලේසර් අවි පද්ධතිය හෝ LaWS  පරීක්‍ෂා කර ඇත.[7][8]  එය "වෙල්ඩින් ලේසර් හයක් එකට බැඳ ඇති" ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත. 60 kW පද්ධතියක්, HELIOS, 2020 වන විට විනාශකාරී පන්තියේ නැව් සඳහා සංවර්ධනය වෙමින් පවතී.[9]
මතකය (ස්මෘතිය)
මනෝ විද්‍යාවේ මතකය යනු ජීවියෙකු තුළ තොරතුරු ගබඩා කිරීමට, රඳවා ගැනීමට සහ ඉන්පසුව එම තොරතුරු නැවත එළි දැක්වීමට ඇති හැකියාවයි. පාරම්පරික අධ්‍යයන අනුව දර්ශන විද්‍යාවේ මුල් කාලයේ සිට කෘත්‍රීම ක්‍රම මගින් බුද්ධිය දියුණු කිරීම ඇතුළු මතකය පිළිබඳ අධ්‍යයනයන් ඇරඹී ඇත.කෙසේ නමුත්
19 වන සිය‍වසේ අගභාගයේ දී සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී ගුණාත්මක මනෝ විද්‍යාවේ ක්‍රියා මාලාවන් තුළට මතකය ද ඇතුළත් කෙරිණි. නූතන දශකයේ දී විද්‍යාවේ ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස ගුණාත්මක ස්නායු විද්‍යාව පත්ව ඇත. මෙය ගුණාත්මක මනෝ විද්‍යා‍ව සහ ස්නායු විද්‍යාවේ අන්තර් සම්බන්ධතාවයි.
වර්ගීකරණය
මතක කාලය, ස්වභාවය, තොරතුරු ගබඩා කර ගන්නා ආකාරය අනුව මතකය වර්ගීකරණය කළ හැකි ක්‍රම ගණනාවක් ඇත. තොරතුරු සකස් කර ගන්නා ආකාරය අනුව මතකය ඇති විට සහ රඳවා ගැනීම් අවස්ථා 3ක් පෙන්වා දිය හැක.
ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:මතකය
අසමත් රාජ්‍ය සූචිය අනුව රටවල් ලැයිස්තුව
[[ගොනුව:failed-states-index-2012.svg|thumb|right|300px| විදේශ ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ "අසමත් රාජ්‍ය සූචිය 2012" පරිදී අසමත් රාජ්‍යයෝ. මෙයට වෙනස් ආකාරයකට දිස්විය හැකි යාවත් කාලීන මාර්ගගත අනුවාදය සමග සසඳන්න
]]
මෙය, එක්සත් ජනපදයේ තින්ක්-ටෑන්ක් ෆන්ඩ් ෆෝ පීස් ආයතනයේ අසමත් රාජ්‍යයෝ සූචියෙහි දිස්වන පිළිවෙලට රටවල් ලැයිස්තුවයි.
නක්ෂත්‍ර භෞතික විද්‍යාවේ ඉතිහාසය
සමෝස් හි ඇරිස්ටාර්චස් (ක්‍රි.පූ. 310 – 250) පෘථිවිය හා අනෙකුත් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ආකාශ වස්තූන්ගේ චලනයන් හිරු වටා, කක්ෂානුගත බව සලකමින් විස්තර කළ හැකි බව පළමුව සංකල්පනයක් ඉදිරිපත් කළේය. අවාසනාවන්ත ලෙස ඒ සමයේ භූ කේන්ද්‍රගත වාදය ඇස්ටාචස්ගේ සූර්ය කේන්ද්‍රික සිද්ධාන්තය, බැහැර කරන ලදී. සාමාන්‍යය හැඟීමේ පරිදි හිරු හා අනෙකුත් ග්‍රහලෝක පෘථිවිය වටා චලනය වන බව මූලික වශයෙන් නිශ්චිත වී තිබුණෙන් මෙම මිථ්‍යාමතික සංකල්පය ශතවර්ෂ ගණනාවක් සත්‍යය ලෙස පිළිගන්නා ලදී. පසුව නිකලස් කොපර්නිකස් නම් නක්ෂත්‍ර විද්‍යාඥයා සූර්ය කේන්ද්‍රක ආකෘතිය 16 වන ශත වර්ෂයේදී නැවත ප්‍රාණවත් කළේය.1609 දී ගැලීලියෝ ගැලිලි බ්‍රහස්පතිගේ ආලෝකමත්ම චන්ද්‍රයන් සිව්දෙනා සොයාගෙන එම ග්‍රහ ලෝකවල කක්ෂ ලේඛනගත කළේය. ඔහුගේ සමයේ එය කතෝලික පල්ලියේ භූ කේන්ද්‍රගත චිරන්තන දෘෂ්ටියට විරුද්ධ කියාපෑමක් වූ අතර එනිසා ඔහුගේ තාරකා විද්‍යාව ගණිතයේ කාර්යයක් බවත් ස්වාභාවික දර්ශනවාදය (භෞතික විද්‍යාව) නොවන බවත් සලකා දැඩි දඬුවමින් ඔහු නිදහස් විය.
නිවැරදි නිරීක්ෂණ දත්ත ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් (ටයිකෝ බ්‍රාහේගේ නිරීක්ෂණාගාරයෙන්) ඉහත කළ නිරීක්ෂණයන් සෛද්ධාන්තික විවරණය කිරීම‍ට හා ගවේෂණයට මුලිකත්වය ගන්නා ලදී. පළමුව, 17 වන ශත වර්ෂය ආරම්භයේදී කෙප්ලර්ගේ ග්‍රහ චලනය පිළිබද නියම වැනි ප්‍රත්‍යක්ෂ මුලක නියමයන් සොයා ගැනිණි. ඉන්පසු,සියවසේ දී පෘථිවිය මත වස්තූන්ගේ ගති විද්‍යාව ග්‍රහලෝකවල චලන හා සඳෙහි චලනය පාලනය කරන්නේ එකම නියම බව අයිසැක් නිව්ටන් සොයා ගනිමින් කෙප්ලර් නියම හා ගැලීලියෝගේ ගති විද්‍යාව අතර පරතරය සංක්ෂිප්ත කළේය. නභෝගත යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, එනම්, හි නිව්ටෝනියානු ගුරුත්වයේ යෙදීම හා නිව්ටන්ගේ නියම මගින් කෙප්ලර්ගේ ග්‍රහ චලන නියම පහදා දීම නක්ෂත්‍ර විද්‍යාවේ හා භෞතික විද්‍යාවේ ප්‍රථම එක්සත් කිරීමයි.
19 වන ශත වර්ෂය අවසානයේදී හිරුගෙන් ලැබෙන එළිය වියෝජනය කිරීමෙන් වර්ණාවලි දත්ත රේඛා සමූහයක් ලබාගත හැකි බව සොයා ගන්නා ලදී. (අඩු හෝ ආලෝකය නැති ප්‍රදේශ) උණුසුම් වායු සමග කළ පරීක්ෂණ මගින් අනන්‍ය රසායනික මුලද්‍රව්‍යවලට අනුරූප විශේෂිත රේඛා වායුවේ වර්ණාවලි රේඛා ලෙස එකම රේඛා, නිරීක්ෂිත බව පෙන්වීය. මෙම ක්‍රමයෙන් හිරුමතදී සොයාගත් රසායනික මූලද්‍රව්‍ය (ප්‍රධානව හයිඩ්‍රජන්) පෘථිවිය මත සොයා ගත හැකි බව සත්‍යාපනය කළේය. සැබැවින්ම හීලියම් මූලද්‍රව්‍ය පළමුව සූර්යාගේ වර්ණාවලියෙන් සොයා ගත් අතර පසුව පෘථිවියෙන් සොයා ගන්නා ලදී. එනිසා එය එහි නම ද විය. 20 වන සියවස අතරතුරේදී, විශේෂයෙන්ම ක්වොන්ටම් භෞතික විද්‍යාව පැමිණීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, තාරකා විද්‍යාව හා පරීක්ෂණාත්මක නිරීක්ෂණ තේරුම් ගැනීම අවශ්‍ය වීමත් සමගම වර්ණාවලීක්ෂණය ( මෙම වර්ණාවලි රේඛාවල අධ්‍යයනය) වැඩි දියුණු විය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Astrophysics#History
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
118
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	හඩ්‍රියානුස්ගේ	 සහ 	ෆුස්කුස්ගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	871	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පරිපථ සැලසුම්කරණය
සංකීර්ණ සංඛ්‍යාත පද්ධතිවල සිට සංගෘහිත පරිපථයක් තුළ පිහිටි තනි ට්‍රාන්සිස්ටරය දක්වා වූ සියලු ආකාරයේ පද්ධති පරිපථ සැලසුම්කරණ ක්‍රියාවලිය මගින් ආවරණය වේ. බොහෝ විට සරල පරිපථ සැලසුම්කරණ ක්‍රියාවලි තනි පුද්ගලයෙකුහට සැලසුම් සහගත හෝ ව්‍යුහීය නිර්මාණ ක්‍රියාවලියකින් තොරව සිදු කළ හැකිය. නමුත් වඩාත් සංකීර්ණ සැලසුම්කරණයන්, බුද්ධිමත් ලෙස පාලනය කෙරෙන පරිගණක ආදර්ශන ඔස්සේ සැලසුම් සහගතව සැලසුම්කරුවන් කිහිපයක් මඟින් සිදු කිරීම වඩාත් ප්‍රචලිත වෙමින් පවතින ක්‍රමයයි. විධිමත් පරිපථ සැලසුම්කරණය සාමාන්‍යයෙන් පහත සදහන් පියවර හා බැදී ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ඉලෙක්ට්‍රෝනික සැලසුම්කරණය
ඉබ්න බතූතා
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාඥයන්
මානසික ‍අක්‍රමතා
මානසික රෝග යනු සංස්කෘතියට හා සාමාන්‍ය වර්ධනයේ කොටසක් නොවන පුද්ගලයා පීඩාවට හෝ අබාධිත්වයට පත් කරන මානසික හෝ කායික ක්‍රියාවලීන් වෙයි. මානසික රෝග පිළිබඳ අවබෝධය කාලයත් සමඟ වෙනස් වී ඇත. මානසික රෝගවල අර්ථ දැක්වීම්, වර්ගීකරණය සහ ඇගයුම වෙනස් විය හැකි වුවද, ICD , DSM සහ අනෙකුත් අත්පොත්හි ඇති මග පෙන්වීම් මානසික රෝග විශේෂඥයින් පිළිගෙන ඇත. මේවායේ රෝග වර්ගීකරණ කාණ්ඩ ලෙස චිත්ත ස්වභාවයේ රෝග, සිතේ නොසන්සුන් බව නිසා ඇති වන රෝග, මානසික විකෘතිතා, ආහාර ගැනීමේ රෝග, වර්ධනයේ රෝග , පෞරුෂයේ රෝග සහ අනෙකුත් කාණ්ඩ ලෙස හඳුන්වා දිය හැක. බොහෝ විට මානසික රෝග සඳහා හඳුනාගත හැකි හේතුවක් නොමැත.
බොහෝ රටවල්වල ජනගහණයෙන් 1/3කට වඩා ප්‍රමාණයක් ජීවිතයේ කිනම් හෝ කාලයක් තුළ මානසික රෝග ලක්ෂණ පෙන්වයි. මානසික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයින් විවිධාකාර ක්‍රම මඟින් මෙම‍ රෝගීන් හඳුනාගනී. බොහෝ විට ඒ සඳහා රෝග ඉතිහාසය, සම්මුඛ සාකච්ඡා යොදා ගනී. මානසික ප්‍රතිකාර සහ ඖෂධ වර්ග ප්‍රධාන ප්‍රතිකාර වර්ග 2කි. මීට අමතරව උපකාරක මැදහත් වීම් ද එක් ප්‍රතිකාර කළ හැක. මෙම රෝගීන් වෙනස් නොව සැලකීම සහ අපකීර්තියට පත්වීම නිසා විවිධ ප්‍රශ්න පැන නැගී ඇත. එම නිසා මානව සෞඛ්‍ය සේවා සහ ආකල්ප වෙනස් කිරීම සඳහා දැඩි ප්‍රයත්නයක් දරමින් පවතී.
ගයාන් ද සිල්වා
ගයාන් ද සිල්වා ලෙස හඳුන්වන යකුපිටි ගයාන් අසංක ද සිල්වා (උපත 1988 ජනවාරි 12) ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 2008-09 වාරයේදී කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජයට ක්‍රීඩා කරමින් ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ තරඟාවලියට පිවිසි අතර එතැන් සිට ඇන්ටෝනියන්ස්, නොන්ඩිස්ක්‍රිප්ට්ස් සහ බදුරලිය ක්‍රීඩා සමාජය සමඟ වාර ගණනාවක් ගත කර ඇත.
දකුණු පළාතේ බලපිටියේ උපන් ද සිල්වා, කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර, වාර්ෂික රාජකීය-තෝමියන් තරගයේ 2004 සහ 2005 සංස්කරණ දෙකේදීම පාසල් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කළේය. ඔහු 2004 වසරේ මැද භාගයේදී කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජය වෙනුවෙන් වයස අවුරුදු 23න් පහළ තරඟාවලියට පිවිසියේ ඒ වන විට වයස අවුරුදු 15ක් පමණක් විය. ද සිල්වා ප්‍රිමියර් ලිමිටඩ් ඕවර තරඟාවලියේ 2008-09 වාරයේ දී 2009 ජනවාරි මස මුලදී කොළඹ වෙනුවෙන් ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ මංගල තරඟයට සහභාගී වූ අතර ඊළඟ වාරයේ තවත් එක්දින තරඟ කිහිපයක් ක්‍රීඩා කළේය. ඔහුගේ පළමු පන්තියේ මංගල දර්ශනය ප්‍රිමියර් කුසලානයේ 2010-11 වාරයේදී සිදු වූ අතර ඒ වන විට ඔහු ඇන්ටෝනියන්ස් වෙත මාරු වී තිබුණි. ආරම්භක පිතිකරුවෙකු ලෙස ක්‍රීඩා කරමින්, ද සිල්වා සිය දෙවන තරඟයේදී සීදූව රද්දොළුවට එරෙහිව පළමු අර්ධ ශතකයක් (ලකුණු 68) රැස් කළේය. අවසාන ඉනිම සඳහා කණ්ඩායමේ මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව 172ක් වූ අතර පන්දු 104ක් පමණක් ලබා ගත් අතර, ද සිල්වා ඔහුගේ පිත්ත රැගෙන යාමේදී (අවසන් ක්‍රීඩකයා ලෙසින්) යාන්තමින් දැවී ගියේය. ද සිල්වා එතැන් සිට තවත් අර්ධ ශතකයක් බදුරලිය වෙනුවෙන් 2012-13 තරගවාරයේදී කොළඹ ක්‍රිකට් සමාජය ට එරෙහිව ලබා ගත්තේය. මීට පෙර 2011-12 වාරය නොන්ඩිස්ක්‍රිප්ට්ස් සමඟ ගත කර ඇත.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1988 උපත්
සමනල කන්ද
සමනල කන්ද හෝ ඇඩම්ස් පීක් ‍‍‍‍‍‍ යනු මධ්‍යම ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා ඇති 2243 m උස කේතුකාකාර කන්දකි. එය බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අනුව බුදුන් වහන්සේගේ පාද සටහන ලෙස සැලකෙන ශ්‍රී පාදය, එනම්, "පූජනීය පාද සටහන" නම් කඳු මුදුන ආසන්නයේ පිහිටි 1.8 m පාෂාණ සැකැස්ම සඳහා ප්‍රසිද්ධය. හින්දු සම්ප්‍රදායට අනුව හනුමාන් හෝ ශිව, එනම්, "ශිවගේ ආලෝකයේ කන්ද", සහ සමහර ඉස්ලාමීය සහ ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායන් තුළ එය ආදම්ගේ හෝ ශාන්ත තෝමස්ගේ පාදය ලෙස සැළකේ. මේ සියලු විශ්වාස ලිඛිත මූලාශ්‍ර මත පදනම්ව ඇතත් කිසිඳු විද්‍යාත්මක හෝ පුරාවිද්‍යාත්මකතහවුරු කිරීමක් නැත.
දේශගුණය සහ කාලගුණය
සමනල අඩවියේ වාර්ෂික වර්ෂාපතන සාමාන්‍ය මිලිමීටර් 5000 කි. වසරේ මාස හයක්‌ පුරාවට ඉතා හොඳ වර්ෂාපතනයක්‌ මෙහි පවතී. නිරිතදිග මෝසම පවතින මැයි - ජුනි - ජුලි මාසවලදී වැඩිම වර්ෂාපතනය සමනල අඩවියට ලැබේ. දෙසැම්බර් - ජනවාරි - පෙබරවාරි දක්‌වා ලැබෙන ඊසාන දිග මෝසමේදී ලැබෙන වර්ෂාපතනය ඉතා අඩුය. එබැවින් කාලගුණික බාධා මෙම සමයේදී අවම බැවින් ශ්‍රීපාද වන්දනා සමය උඳුවප් පොහොයෙන් ආරම්භව වෙසක්‌ පොහොය දක්‌වා පවතී. නිරිතදිග මෝසම් සමයේදී ගණ, තද මිහිදුම් පතනයක්‌ද සමනල අඩවියට තිබේ. මෙනිසා මෙම සමයේදී අධික සීත දේශගුණයක්‌ සමනල අඩවියෙන් හා ශ්‍රීපාද මළුවෙන් වාර්තාවේ. මෙහි වාර්ෂික උෂ්ණත්ව සාමාන්‍ය සෙන්ටි්‍රග්‍රේඩ් අංශක 15 කි. එහෙත් මැයි - ජුනි - ජූලි සමයේදී අංශක - 5-10 දක්‌වා වුවද උෂ්ණත්වය පහළ බැසිය හැකිය.
පාරසරික හා වන ජීවීන්
ලංකාවෙහි නොඉඳුල් කඳුකර වැසි වනාන්තරය, පිවිසු‌ම් අපහසුතාව හේතුවෙන් වාණිජකරණයට ලක් වී‍මෙන් ආරක්ෂා විය. මෙය ‍ජෛවගෝල රක්ෂිතයක් ‌‍ලෙස ද,  ‍ලෝක උරුමයක් ‍ලෙස ද නම්‍‍‍ කොට තිබීම ඒ සඳහා තවත් හේතුවක් විය. ‌
රක්ෂිතයේ ශාක විශේෂ මෙන් ම කෘමීන්, උභයජීවීන්, උරඟයින්, පක්ෂීන් සහ ක්ෂීරපායීන් ඇතුළු ආවේණික ජීවී විශේෂ සඳහා සුරක්ෂිත අභය භූමියකි.
ඝන ශාක වැස්ම හේතුවෙන් යාල වැනි වියලි කලාපීය වනෝද්‍යාන මෙන් වන සතුන් මෙහි දී පහසුවෙන් දැක ගත හැකි නොව්. මෙහි දී අලි දැකගත හැකි. බහුලව ම දැකිය හැකි විශාල ම ක්ෂීරපායි ජීවියා වනුයේ, ශ්‍රී ලංකා අළු වඳුරා යි.
එක් ආශ්වාදජනක සංසිද්ධියක් වනු‌‌‍යේ පක්ෂීන් ‌‍බොහෝ විට ආහාර ‍‍සොයා යාම සඳහා සාමූහික රංචු වශ‌‍යෙන් හැසිරීමට ප්‍රවණතාවයක් දැක්වීම යි. මෙවැනි ‍රංචුවක් ‍‍බොහෝ විට මහ කවුඩා සහ රතු දෙමළිච්චා යන පක්ෂී විශේෂ වලින් සමන්විත වේ. මෙවැනි ‍රංචුවක පෙරමුණ ගන්නා මහ කවුඩා ප්‍රචණ්ඩකාරී පක්ෂියෙකු ලෙස ද රතු දෙමළිච්චා ඝෝෂාකාරී පක්ෂියෙකු ලෙසද ප්‍රචලිත ය. තවද ශ්‍රි පා සමය උදාවීමත් සමගම විවිධාකරයේ සමණලුන් දැකගත හැකි අතර බොහෝ පිරිස් පවසනුයේ සමණලුන් ශ්‍රිපා වන්දනා කරන බවයි.
අදවන විට පොලිතින් වැනි නොදිරන අපද්‍රව්‍ය හා බොහෝ පිරිස් ගේ ක්‍රියා කලාප හේතුවෙන් මෙම පාරසරික පද්ධතිය විනාශ විමට ලක්ව ඇති බව ශ්‍රි පාද සමයේදී දැකගත හැක.
ශ්‍රී පාද ලාංඡනය
බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයේ දී, බුදුන්වහන්සේ ලංකාවට තෙවන වරට වැඩම කලේ කැළණියේ නා රජුගේ ආරාධනයක් අනුව ය. එම ගමනේ දී සුමන සමන් දෙවියන් ගේ ආරාධනයෙන් සමනොළ ගිර සිරිපද සළකුණ පිහිටුවන්නට ඇතැයි ‍බෞද්ධයෝ විශ්වාස කරති. ඒ අනුව වන්දනාමාන පූජෝපහාර දක්වති.
සම්බුදු සිරිපා වන්දනා කිරීමට යන සැදැහැවතුන් පසු කළ යුතු ස්ථාන කීපයකි. මකර තොරණ, ශීත ගඟුල, අහස් ගව්ව, හැර මිටි පාන, ඉදිකටුපාන, ගෙත්තම්පාන, ධර්මරාජගල, ගෝන තැන්න, ඇහැතු කණුව, මහගිරි දඹය, සිරිපා මළුව හා සිරිපා පද්මය හා‍ දොලොස් මහේ පහන ආදියයි. සිරිපා මළුවට යන බැතිමත්හු සම්බුඳු සිරිපා වන්දනයෙන් පසු තමන් ගිය වාර ගණන අනුව ඝණ්ටාව නාද කිරීමට මහත් උනන්දුවක් දක්වති. එසේම හිරු සේවය නැරඹීමටද කවුරුත් දක්වන්නේ මහත් උනන්දුවකි.
රොබට් නොක්ස්ගේ විස්තරය
රොබට් නොක්ස්ගේ ග්‍රන්ථයේ මෙම ලාංඡනය "ආදම්" ගේ පා සටහන ලෙස වරදවා හඳුන්වා ඇත. බටහිර ජාතීන් ඒ නිසා සමනොළ ගිර "ඇඩම්ස් පීක්" (Adam's peak) යනුවෙන් හැඳින්වයි. නමුත් එය ආදම්ගේ පිය සටහනක් බව ලෝකයේ කිතුනුවෝ විශ්වාස නො කරයි. මුස්ලිම් භක්තික‍යෝ සමනළ සිරසේ  "බබාද මලෙයි /ආදම් මලෙයි" යනුවෙන්ද භාවිතා කරති.
නමුත් මෙහි සැබෑ අයිතිය සිංහල බෞද්ධයින් සතු බවට ඔවුන්ගේ වසර 2500 අධික ලිඛිත ඉතිහාසය මනාව පිරික්සා බැලිමේදි සදහන් වේ.
මුළු මහත් ලෝක වාසීන්ගේම ගෞරවාදරයට පාත්‍රවූ සමනළ කන්ද බෞද්ධ බැතිමතුන් ගේ මුදුන් මල් කඩ සේ සැළකෙයි."සප්ත කන්‍යා" නම් වූ කඳු හතකින් වට වූ "ශ්‍රී පාදය" සොබා දහම් මාතාව ගේ අපූර්වතම නිර්මාණයක් වනවා සේ ම ශ්‍රී ලංකාද්වීපයට ආශිර්වාදයක් වී තිබේ.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:සබරගමු පළාත
සන්තියාගෝ ඩි කොම්පොස්ටෙලා
සන්තියාගෝ ඩි කොම්පොස්ටෙලා යනු වයඹ දිග ස්පාඤ්ඤයේ ගලීසියාවේ ස්වතන්ත්‍ර ප්‍රජාවේ  අගනුවරය.
බංග්ලාදේශ ජාතික 19-පහළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
බංග්ලාදේශ ජාතික 19-පහළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම විසින් 1997 වසරෙහි සිට 19-පහළ නිල එදිජා තරග ක්‍රීඩා කරන අතර අවසන් ලෝක කුසලාන පහ සඳහාද තරග වැදුනහ.
විභීෂණ රජ
විභීෂණ යනු රාවණා රජුගේ සහෝදරයකි. රාම කුමරු රාවණ රජ මරා දැමූ පසු ලංකාපුර රජකම විභීෂණ හට ලබාදුනි.
කෝට්ටේ යුගයේදී කෝට්ටේ රාජධානියේ ජනතාව විභීෂණ රජ දේවත්වයේලා වන්දනාකල අතර තවමත් කැළණිය ප්‍රදේශයේ සමහර ජනතාව විභීෂණ දේවියන්ට පුදපූජා පවත්වයි.
119
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	හඩ්‍රියානුස්ගේ	 සහ 	රස්ටිකස්ගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	872	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාවේ ඉතිහාසය
ප්‍රොටෝන හා නියුට්‍රෝනවල බන්ධන ශක්තීන් ඒවායේ සාපේක්ෂතාශ්‍රීත නිදහස් ස්කන්ධවල 1% ප්‍රකාරව පවතී. එම නිසා නිරපේක්ෂිත ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණය අනෙකුත් සන්නිකර්ෂණයන්ගෙන් අඩු දෝෂ සහිතව භාවිතා කළ හැක. 18 වන ශත වර්ෂයේ රසායනඥයින් රසායනික මූලද්‍රව්‍යය, පදාර්ථ හා සංයෝජනය පාලක නියම හා ඒවායේ ක්‍රමවත් වර්ගීකරණය (මෙන්ඩලීව්ගේ මූලද්‍රව්‍ය ආවර්තිතා වගුව) පහදා දෙයි. 1803 දී ජෝන් ඩෝල්ටන් වර්තමානයේ පරමාණුක ‍භෞතික විද්‍යාව ලෙස වර්ග කළ විට තනි පරමාණුවල මූලික ගුණ අධ්‍යයනය අවශ්‍ය වූ ඩිමෝක්‍රීටස්ගේ පරමාණුව පිළිබද අදහස ඒවාට යෙදවීය. එම අධ්‍යයනයන්, 1896 දී බෙකරල්ට නිශ්චිත පරමාණු විශේෂවල විකිරණශීලීතාව සොයාගැනීම හා තව දුරටත් විකිරණශීලිතාව යන්න කුමක්ද හඳුනාගැනීමටද, 1898 දී කියුරි යුවලට ද ඒ සඳහා මූලිකත්වය ‍ගත්තේය. විකිරණශීලීතාවයේ ස්වභාවය තේරුම් ගැනීමට ළගා වූ සැණින්ම ඔහු අංශු විහිදුවා පතුරුවා පරමාණුවලට ඒවායින්ම ඒෂණය වීමට ඉඩ සැලැස්වීය. එම කාර්යය තුළ දී 1911 දී ඔහු පරමාණුවක න්‍යෂ්ටියක පැවැත්ම පරීක්ෂා කිරීම් (ගයිගර් හා මාස්ඩන්ගේ වෙහෙසකාරී පරීක්ෂණ හරහා) ඔ‍ස්සේ ඉදිරිපත් කළ පරීක්ෂණ න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව සේ විද්‍යාවට නව ශාඛාවක් විවර කරදෙන ලදී
රදර්ෆඩ්ගේ කාර්යය අනුගමනය කරමින් ලොවපුරා විද්‍යාඥයන් පරමාණුව විවරණය කිරීම අරඹන ලදී. මෙය පළමුවරට සාර්ථකව සිදු කරන ලද්දේ අංශු ත්වරකයක් භාවිතයෙන් පරමාණුවක් වෙන් කළ රදර්ෆඩ්ගේ ශිෂ්‍යයන් දෙදෙනෙකු වූ ජෝන් කොක්ක්රොෆ්ට් හා අ’නස්ට් වෝල්ටන් විසින් 1932 දීය.
ජර්මන් ජාතික භෞතිකඥයින් වන ඔට්ටො හන් හා ඇරල් වොන් ස්ට්‍රැව්‍රසන්බර්ග් න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩය පිළිබඳ ප්‍රථම සාර්ථක පරීක්ෂණය මෙහෙයවන ලදී.
1940 හා 1950 දී මූලික ව්‍යුහයේ න්‍යෂ්ටියට වඩා තවත් මට්ටමක් ඇති බව සොයා ගත් අතර එය ප්‍රෝටෝන හා නියුට්‍රෝන මගින් සෑදී ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී. එසේ න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, පැවතෙන්නා සහ පරමාණුක භෞතික විද්‍යාව සහ අණුක භෞතික විද්‍යාවේ පෞරාණිකයෙන් පැවතෙන්නා සේද සැලකිය හැක.
න්‍යෂ්ටිය සමග පරීක්ෂණ මූලික අන්තර්ක්‍රියා තව දුරටත් අවබෝධ කර ගැනීමට දායක වේ. න්‍යෂ්ටික ගුණ හා න්‍යෂ්ටික ව්‍යුහය පාලනය කරන නියම සොයා ගැනීම, ක්‍රියාකාරී හා ඵලදායී පර්යේෂණ අංශ වේ. ප්‍රායෝගික යෙදීම් ලෙස න්‍යෂ්ටික බලය, දුම් අනාවරක, හෘදපියකූරුව , වෛද්‍ය මූර්තන උපාංග හා තවත් දෑ සඳහා බහුලව යොදා ගෙන ඇත.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Nuclear_physics#History
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
හීන් මදු
ඖෂධීය පැලෑටියකි
වැස්ස
වැස්ස යනු වායුගෝලීය ජල වාෂ්ප වෙතින්  ඝනීභවනය වීමෙන් පසු ජනිත වන සහ  ඉන්පසු බර අධික වීම නිසා ගුරුත්වය යටතේ ඇද වැටෙන   බිඳිති  ආකාරයක ද්‍රව ජලය වෙයි. වැස්ස යනු ජල චක‍්‍රයෙහි ප්‍රධාන සංරචකයක් වන අතර පෘථිවිය මත මිරිදිය තැන්පත් වීම සඳහා හේතු කාරක වෙයි. බොහෝ ආකාරයේ පරිසර පද්ධතීන් පැවැත්ම සඳහා සුදුසු තත්ත්වයන් එය විසින් සපයන අතරම, ජල විදුලිමය බලාගාර සඳහා සහ බෝග  සඳහා  ජල සම්පාදනයට අවශ්‍ය ජලයද සපයයි.
අනෙකුත් ග්‍රහලෝක තුලද වැස්ස පවතින බව දන්නේ හෝ වැස්ස ඇති බවක් අනුමාන කරන්නේ හෝ වන අතර, ජලය වෙනුවට ඒවා සමන්විත වන්නේ යයි සිතනුයේ මීතේන්, නියෝන්, සල්ෆියුරික් අම්ලය, හෝ යකඩ පවා වෙතින් වෙයි.
ඉහළ අහසේ සිට පොළොවට ජලය පතිත වන ආකාර කිහිපයකි. එනම් අයිස්, හිම, තුෂාර හෝ ද්‍රවමය ලෙසට වේ. මින් ද්‍රවමය ආකාරයට ජලය පතිත වීම පොදුවේ වැස්ස ලෙස හදුන්වයි.වැස්ස ඇතිවනුයේ පොළොව මත වූ වායුගෝලයේ ඇති ජල වාෂ්ප වායුගෝලයේ රැදී සිටීමට නොහැකි තරම් ඝනීභවනය වූ විට දීය. වැස්ස හෙවත් වර්ෂාව යනු ලො‍්‍ර්‍ර්‍කයේ බොහෝ ප්‍රදේශ වල පිරිසිදු ජල මූලාශ්‍රයක් ලෙස භාවිතයට ගැනෙන්නකි. එය විවිධ වූ පරිසර පද්ධතීන් සදහා අවශ්‍යම සධකයකි. එසේම වැස්ස; ජල විදුලි බලාගාර වලට හා කෘෂිකර්මන්තයන්ට මහඟු දායකත්වයක් ලබා දෙයි.
කෙසේ නමුත් සියලුම වැහි බිංදු පොළොවට නො එන අතර ඒවා මගදී නැවත වාෂ්ප (| virga) වී යයි. පහළ වායුගෝලයේ ඇති පීඩනය හා උෂ්ණත්වය මෙයට බලපායි. කාන්තර ප්‍රදේශ වල මෙය බහුලව දැකිය හැක.
වැස්ස නිර්මාණය වන අයුරු
ජල චක්‍රයේ ප්‍රධාන අංගයක ලෙස වැස්ස දැක්විය හැක. විශාල ජල වාෂ්ප ප්‍රමාණයක් වැස්ස මගින් ද්‍රව ජලය බවට 200px|thumb|right|ජල චක්‍රයහරවයි. එම ජලය පොළොවට පැමිණි විට ඇළ ,දොළ, ගංඟා මගින් මුහුදු හා සාගර කරා රැගෙන එයි. මුහුදු හා සාගර මත ඇති ජලය තාපය හා අනෙකුත් සාධක නිසා නැවත වාෂ්ප බවට හැරී ඉහළ වායුගෝලය කරා ඇදී යයි (වායුගෝලයට නිරාවරණය වූ ජලය ඇති ඕනෑම තැනක මෙය සිඩුවන අතර සාගර මතදී එය විශාල වශයෙන් සිදු වෙයි. | Bergeron process විද්‍යාත්මක ක්‍රමය මගින් වැස්සේ ඇති වීම හා කඩා හැලීම මැනවින් පෙන්වයි.
වර්ෂාව ප්‍රමාණය අනුව බෙදිය හැකි ආකාර
200px|thumb|right|ජපානයේ ඇස්තමේන්තුගත වර්ෂාපතනය
වැස්සේ ගුණ
[[ගොනුව:Raindrops sizes.svg|400px|thumb|right|වැහි බිඳු වල හැඩය
A-කඳුළු බිඳුවකට සමාන නොවේ
B-මි.මි. 2 ට අඩු - ගෝලාකාරය
C-මි.මි. 2 ට වැඩි - හැම්බගර් බනිසයකට සමානය
D-මි.මි. 5 ට අඩු - පැරෂුටයකට සමානය
E-මි.මි. 5 ට වැඩි - කුඩා කොටස් වලට බිදී යයි
]]
සාමාන්‍යයෙන් වැහි බිංදුවක් කඳුළු බිදුවක හැඩයට සමාන යැයි සැලකුවත් එය එසේ නොවන බව විද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කල හැක. ජල බිඳුවක් එහි මූලාශ්‍රයේ සිට ගිලිහෙන මොහොතේ පමණක් කඳුළු බිඳුවක හැඩයට සමානවේ. කුඩා වැහි බිඳු ආසන්න වශයෙන් වටකුරු හැඩයක් ගනී. විශාල වැහි බිඳු වල පහළ කොටස ආසන්න වශයෙන් පැතලි වේ. හරියට හැම්බගර් බනිස් ගෙඩියක හැඩයට සමාන වේ. ඉතා විශාල ඒවා පැරෂුටයක හැඩයට සමාන වේ. වැහි බිඳු වල හැඩය සම්බන්ධව 1988 දී පිලිප් ලෙනාඩ් | Philipp Lenard විසින්අධ්‍යනය කරන ලදී. ඔහුගේ නිරීක්ෂණ අතරට ඇතුලත් වේ. මධ්‍යස්තව වැහි බිංදු මි.මි. 1-2 ත් අතර විශ්කම්භයෙන් යුක්තය.ලොව විශලතම වැහි බිංදු ගැන බ්‍රසීලයෙන් හා මාශල් දූපත් වලින් වර්තා වේ. එනම් 2004 වර්ශයේදී එම රටවලට ඇද හැලුනු වැහි බිංදු වල තරම මි.මි.10 ද ඉක්මවූ බව කියවේ. ඒවා එතරම්ම විශාල වී ඇතේ අධික ඝනීභවනය හා විශාල වශයෙන් වැහි බිඳු එකට ගැටී තිබීම නිසාවෙනි. වැහි බිඳුවක ගැටෙන මොහොතේ ප්‍රවේගය එහි ස්කන්ධය මත රදා පවතී (අනිකුත් භාහිර සාධක බල නොපාන විට ). සුළඟ නැති විට මි.මි.5 ක වැහි බිඳුවක් තත්පරයට මීටර් 2 ක පමණ වේගයකින් පොළොවට පතිත වේ. විශ්කම්භය මි.මි 5 හෝ ඊට වඩා වැඩි වන විට එහි වේගය තත්පරයට මීටර් 9 කට වඩා වැඩිවේ. වැහි බිඳුවක් පෘෂ්ඨයක ගැටෙන විට නිකුත් වන්නේ වායු බුබුලු බිදී යන හඩට සමාන හඩකි. වැසි ජලයේ සාමාන්‍යයෙන් pH අගය අඩු අගයක් ගනී. අකුණු ගැසීම් හා මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් අම්ල වැසි ඇති වීමද බරපතල කාරණයකි. ආසෘත ජලයේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් අඩංගු නොවන අතර pH අගය 7ක් වේ. පිරිසිදු වැහි ජලය ආම්ලික ස්භාවයක් ගන්නා අතර pH අගය 5.2 ක් පමණ වේ. හේතුව වන්නේ එහි; වායුගෝලයේ ඇති කාබන්ඩයොක්සයිඩ් දියවි තිබිමයි. එම දියවීම නිසා වැස්ස පො‍ළවට පතිත වන්නේ දුර්වල | කාබනික අම්ලයක් ලෙසිනි. එසේම දූෂණය නොවූ වැසි ජලයේ නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් ද අඩංගු වේ. වැස්ස අතර සිදුවන අකුණු ගැසීම් මෙයට බලපායි. මෙහිදී නයිට්‍රජන් අණු බිදී ඔක්සිජන් සමග සම්බන්ධව නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් සාධන අතර ඒවා වැසි ජලයේ සමග එක්වී අම්ල වැසි ඇතිකරවයි. මෙම අම්ල වැසි පොළොවේ ඇති කැල්සයිට් (හුණු ගල්) සමග ප්‍රතික්‍රියා කර අහිතකර තත්වයන් ඇති කරවයි. එසේම විවිධ පරිසර පද්ධති වල තුලනයන්ට හානි පමුණුවයි. ගස්කොළන් හා කෘෂිකාර්මික බෝග වල පටක විනාශටද හේතුවන මේ අම්ල වැසි ජල මූලාශ්‍ර වලට එකතු වීමෙන් ජලජ ජීවීන් විනාශ වීමද සිදුවේ.
කෘෂිකර්මාන්තයට වැස්සේ දායකත්වය
| කෘෂිකර්මාන්තයේදී වැස්සසට විශේෂ තැනක් හිමිවේ.සියලුම ශාක සදහා ජලය යනු අත්‍යාවශ්‍යම සාධකයකි. ක්‍රමානුකූලව ලැබෙන වර්ෂාපතනය ශාක වල නිරෝගී වර්ධනයට හේතුවක් වන අතර අක්‍රමවත් හෝ අධික වර්ෂාව ශාක වලට අහිතකර වේ. වැස්ස නිසා වායුගෝලයේ තෙත් ගතිය වැඩි වන අතර ; එය අධිකව වැඩිවීම හානිකර දිලීර පැතිර යාම්ටද හේතු වේ.බොහෝ රටවල කෘෂිකර්මාන්තවල එක් කොටසක් හෝ එක් කාලයක් අනිවාර්යයෙන්ම වැස්ස හා සම්බ්න්ධව පවති. උදහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලන්කාවේ කන්න ක්‍රමයට වගා කිරීම පෙන්වා දිය හැක. නියඟයන් නිසා බෝග වලට සිදුවූ හානි ද අපට ඕනෑ තරම් දැකිය හැක.