cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අර්ධ සන්නායක
දළ විශ්ලේෂණය
අර්ධ සන්නායකවල නිසඟ විද්‍යුත් ගුණ මාත්‍රණය ලෙස හඳුන්වන ක්‍රියාවලියක් මඟින් අශුද්ධතා හඳුන්වාදීමෙන් ස්ථිර ලෙසට වෙනස් කළ හැකිය. සාමාන්‍යයෙන් එක් එක් අශුද්ධ පරමාණුව නිදහසේ චලනය විය හැකි ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් හෝ කුහරයක් (පසුව සාකච්ඡා වන සංකල්පයකි) දායක කරනවා යැයි අනුමාන කිරීම සාධාරණය. අශුද්ධ මාත්‍රක ඇති තරම් විශාල ප්‍රමාණයක් එකතු කිරීමෙන් අර්ධ සන්නායක ලෝහ මෙන්ම හොඳින් විද්‍යුත්ය සන්නයනය කරනු ඇත. අශුද්ධ වර්ගය මත පදනම්ව අර්ධ සන්නායකයක මාත්‍රිත ප්‍රදේශයෙහි වඩා වැඩි ඉලෙක්ට්‍රෝන හෝ කුහර තිබිය හැකි අතර පිළිවෙලින් N වර්ගයේ හෝ P වර්ගයේ අර්ධ සන්නායක ලෙස ඒවා හඳුන්වනු ලැබේ. N වර්ගයේ හා P වර්ගයේ අර්ධ සන්නායක ප්‍රදේශ අතර සන්ධි විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර ඇති කරන අතර එමඟින් ඒවායෙන් ඉවතට ඉලෙක්ට්‍රෝන හා කුහර චලනය වීම සිදුවේ. එම ආචරණය අර්ධ සන්නායක උපකරණවල ක්‍රියාත්මක වීම අවදානම් සහගත වේ. තවද, අශුද්ධ ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය නිසා ඇති වන ඝනත්ව වෙනස ප්‍රදේශයේ කුඩා විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් තනන අතර එය තුලනය නොවූ ඉලෙක්ට්‍රෝන හා කුහර ත්වරණයට යොදා ගනී. මාත්‍රණය හරහා ස්ථිර වෙනස් කිරීම්වලට අමතරව විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් යෙදීම මඟින් ද අර්ධ සන්නායකවල ප්‍රතිරෝධය සාමාන්‍යයෙන් තාවකාලිකව වෙනස් කළ හැකිය. විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් යෙදීම මඟින් අර්ධ සන්නායක ද්‍රව්‍යවල සන්නායකතාව/ ප්‍රතිරෝධතාව ගතිකව පාලනය කිරීමේ හැකියාව ඒවා ප්‍රයෝජනවත් වීමට බලපා ඇත. එය ට්‍රාන්සිස්ටර, ඩයෝඩ වැනි පුළුල් පරාසයකින් යුත් අර්ධ සන්නායක උපකරණවල දියුණු වීමට හේතු වී ඇත. ට්‍රාන්සිස්ටර වැනි ගතිකව පාලිත සන්නායකතා ඇති අර්ධ සන්නායක උපකරණ මයික්‍රොප්‍රොසෙසර් වැනි සංගෘහිත පරිපථ උපකරණවල නිපැයුමට හේතු වී ඇත. මෙම ක්‍රියාකාරී අර්ධ සන්නායක උපකරණ (ට්‍රාන්සිස්ටර්),ධාරිත්‍රක හා ප්‍රතිරෝධක වැනි අර්ධ සන්නායක ද්‍රව්‍යවලින් තැනූ අක්‍රීය උපාංග සමඟ සම්බන්ධ කිරීමෙන් සම්පූර්ණ ඉලෙක්ට්‍රෝනික පරිපථ ලැබේ. බොහෝ අර්ධ සන්නායකවල, සන්නායක කලාපයේ සිට සංයුජතා කලාපයට කලාප (කපොලට ඉහළ හා පහළ ඇති ශක්ති මට්ටම්) ඉලෙක්ට්‍රෝන වැටීමේදී මුක්ත වන ශක්තිය බොහෝවිට ආලෝකය ලෙස විමෝචනය වේ. මෙම ප්‍රකාශ විමෝචනය ආලෝක විමෝචක ඩයෝඩ (LED), අර්ධ සන්නායක ලේසර්වල ක්‍රියාවලිය සඳහා යොදා ගැනෙන LED හා ලේසර් වාණිජ්‍යව ඉතා වැදගත් වේ. විලෝමීයව, ප්‍රකාශ ආවරකවලදී අර්ධ සන්නායක මගින් ආලෝක අවශෝෂණය කර ගැනීම සංයුජතා කලාපයේ සිට ඉහළ ශක්ති සන්නායක කලාපවලට ඉලෙක්ට්‍රෝන චලිත කිරීමට පොළඹවයි. මෙමගින් ආලෝකය අනාවරණය කරන අතර එහි තීව්‍රතාවයේ වෙනස් වීම් ද අනාවරණය කරගත හැකිය. මෙය ප්‍රකාශ තන්තු මඟින් සන්නිවේදනය සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වන අතර සූර්ය කෝෂවලින් ශක්තිය සැපයීමේ පදනම වේ. right|thumb|360px සිලිකන් හා ජර්මේනියම් වැනි මූලද්‍රව්‍ය හෝ ගැලියම් ආසනයිඩ් හා බන්ඩියම් පොස්පයිඩ් වැනි සංයෝග හෝ සිලිකන් ජර්මේනියම් හෝ ඇළුමිනියම්, ගැලීයම්, ආසනයිට් වැනි මිශ්‍ර ලෝහ හෝ අර්ධ සන්නායක ද්‍රව්‍ය ලෙස යොදා ගනී.
ප්‍රවර්ගය:අර්ධ සන්නායක
මාත්‍රණය
අර්ධ සන්නායක අඩංගු කරමින් විද්‍යුත් උපාංග සෑදීම සඳහා වූ ඒවායේ ගුණය වන්නේ අර්ධ සන්නායකවල ස්ඵටික දැලිසට අපද්‍රව්‍ය එකතු කිරීමෙන් ඒවායේ සන්නායකතාව පහසුවෙන් වෙනස් කළ හැකි වීමයි. පාලනයකින් යුතුව අශුද්ධ ද්‍රව්‍ය අර්ධ සන්නායකයකට එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය මාත්‍රණය ලෙස හඳුන්වයි.
අශුද්ධ ද්‍රව්‍ය හෝ මාත්‍රක ප්‍රමාණ නිසග (ශුද්ධ) අර්ධ සන්නායකයකට එකතු කිරීමෙන් එහි සන්නායක මට්ටම වෙනස් වේ. මාත්‍රණය කළ අර්ධ සන්නායක නිතරම බාහ්‍ය අර්ධ සන්නායක ලෙස හඳුන්වයි.
මාත්‍රක
සුදුසු මාත්‍රක ලෙස තෝරන ද්‍රව්‍යය, මාත්‍රක හා මාත්‍රණය කිරීමට ඇති ද්‍රව්‍ය යන දෙකෙහිම පරමාණුක ගුණ මත රඳා පවතී. පොදුවේ, අවශ්‍ය ලෙස පාලනය කළ වෙනස්කම් ඇති කරන මාත්‍රක ඉලෙක්ට්‍රෝන ප්‍රතිග්‍රාහක  හෝ දායක ලෙස වර්ගීකරණය කරයි. දායක පරමාණු එහි දුර්වලව බන්ධිත සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන ද්‍රව්‍යයට දායක කර අතිරේක සෘණාරෝපිත වාහක සාදයි. මෙම දුර්වලව බන්ධිත සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝනවල‍ට ස්ඵටික දැලිසෙහි සාපේක්ෂව නිදහස් ලෙස චලනය විය හැකි අතර විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් ඉදිරියේ සන්නායකතාවට පහසුකම් සැලසිය හැක. (දායක පරමාණු සන්නායක කලාපය මායිමට යටින් නමුත් එයට ඉතා ආසන්නව සමහරක් තත්ව ඇති කරයි. මෙම තත්ව යටතේ පවතින ඉලෙක්ට්‍රෝන කාමර උෂ්ණත්වයේ දී නිදහස් ඉලෙක්ට්‍රෝන බවට පත්වෙමින් පහසුවෙන් සන්නායක කලාපයට උත්තේජනය කළ හැක. විලෝමීයව, ක්‍රියාකාරී ප්‍රතිගාහක කුහර නිපදවයි. දායක අශුද්ධ ද්‍රව්‍යවලින් මාත්‍රණය කළ අර්ධ සන්නායක n - වර්ගයේ යැයි කියනු ලබන අතර ප්‍රතිග්‍රාහක අශුද්ධ ද්‍රව්‍යවලින් මාත්‍රණය කළ අර්ධ සන්නායක p - වර්ගයේ යැයි කියනු ලැබේ. මෙම n හා  p වර්ග නාමය මගින් බහුතර වාහක වන්නේ කුමන ආරෝපිත වාහක වන්නේ ද යැයි දක්වයි. එවිට ප්‍රතිවිරුද්ධ වාහක සුළුතර වාහක ලෙස හඳුන්වන අතර ඒවා තාප උත්තේජනය නිසා ඇතිවන බහුතර වාහක හා සසඳන විට අඩු සාන්ද්‍රණයකින් යුක්ත වේ.
නිදසුනක් ලෙස ශුද්ධ සිලිකන් අර්ධ සන්නායකයකට සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන හතරක් ඇත. සිලිකන්වලදී වඩාත් බහුලව භාවිතා කරන මාත්‍රක වන්නේ ආවර්තිතා වගුවේ IUPAC ක්‍රමයට 13 වන කාණ්ඩයේ (සාමන්‍යයෙන්  III වන කාණ්ඩය ලෙස හඳුන්වන) සහ 15 වන කාණ්ඩයේ (සාමාන්‍යයෙන්  V වන කාණ්ඩය ලෙස හඳුන්වන) මූලද්‍රව්‍යයි. 13වන කාණ්ඩයේ මූලද්‍රව්‍යවල සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන තුනක් ඇති අතර එය සිලිකන් මාත්‍රණය කිරීමේදී ප්‍රතිග්‍රාහක ලෙස හැසිරීමට හේතු වේ. 15 වන කාණ්ඩයේ මූලද්‍රව්‍යවලට දායක ලෙස හැසිරීමට හේතුවන සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන පහක් ඇත. එමනිසා බෝරෝන් සමග මාත්‍රණය කළ සිලිකන් දැලිසක් p වර්ගයේ අර්ධ සන්නායකයක් නිර්මාණය කරන අතර පොස්පරස් සමග මාත්‍රණය කළ විට ප්‍රතිඵල n - වර්ගයේ අර්ධ සන්නායකයකි.
වාහක සාන්ද්‍රණය
නිසග අර්ධ සන්නායකයකට යොදන මාත්‍රක සාන්ද්‍රණය එහි සාන්ද්‍රණය නිර්ණය කිරීම හා එහි විද්‍යුත් ගුණාංග බොහොමයක් සදහා වක්‍රව බලපෑම් කිරීම සිදු කරයි. මාත්‍රණය සෘජුවම බලපෑම් කරන වඩා වැදගත්ම සාධකය වනුයේ ද්‍රව්‍යයේ වාහක සාන්ද්‍රණයයි. තාපජ සමතුලිතය යටතේ පවතින නිසග අර්ධ සන්නායකයකවල ඉලෙක්ට්‍රෝන හා කුහර සාන්ද්‍රණ සමාන‍වේ. එනම් ,
n = p = ni
මෙහි n යනු සන්නායක ඉලෙක්ට්‍රෝන සාන්ද්‍රණය ද p යනු කුහර සාන්ද්‍රණය ද ni යනු ද්‍රව්‍යයේ නිසග වාහක සාන්ද්‍රණය ද වේ. නිසග වාහක සාන්ද්‍රණය ද්‍රව්‍යයන් අතර විවිධ වන අතර උෂ්ණත්වය මත රදා පවතී. නිදසුනක් ලෙස කෙල්වින් 300 (කාමර උෂ්ණත්වය) උෂ්ණත්වයේදී සිලිකන්වල ද ni දළ වශයෙන් 1.6  x  1010 cm-3  වේ.
සාමාන්‍යයෙන්, මාත්‍රණ සාන්ද්‍රණයේ වැඩිවීම , සන්නයනය සදහා පවතින වාහක සාන්ද්‍රණය ඉහළ දමන බැවින් සන්නායකතාව වැඩි කරයි. පිරිහුණු ලෙස මාත්‍රණය කළ අර්ධ සන්නායකවලට ලෝහවලට සැසදිය හැකි සන්නායකතා මට්ටම් ලැබෙන අතර බොහෝ විට නවීන සංගෘහිත පරිපථවල ලෝහ සදහා ආදේශයක් ලෙස භාවිතා කරයි. බොහෝ විට උඩු ලකුණු ධන හා ඍණ සංකේත අර්ධ සන්නායකවල මාත්‍රණ සාන්ද්‍රණය දැක්වීමට යොදා ගනී. නිදසුනක් ලෙස අධික මාත්‍රණ සාන්ද්‍රණයක් සහිත n වර්ගයේ අර්ධ සන්නායක, බොහෝ විට පිරිහුණු මට්ටම්වලට ළගාවුණු අර්ධ සන්නායක , n+  මගින් දක්වයි. එලෙසම ඉතා අඩුවෙන් මාත්‍රික p - වර්ගයේ අර්ධ සන්නායක p- මගින් දක්වයි. මාත්‍රණයේ පිරිහුණු මට්ටම් පවා මූලික අර්ධ සන්නායකවලට සාපේක්ෂව අඩු අශුද්ධ ද්‍රව්‍ය සාන්ද්‍රණයක් පෙන්වන බව මතක තබා ගැනීම ප්‍රයෝජනවත් වේ. ස්ඵටිකරූපී නිසග සිලිකන්වල ආසන්න වශයෙන් ඝන සෙන්ටිමීටරයකට පරමාණු 5 x  1022  ක් ඇත. සිලිකන් අර්ධ සන්නායක සදහා මාත්‍රණ සාන්ද්‍රණයේ පරාසය 1013 cm-3 සිට 1018cm-3  දක්වා වේ. කාමර උෂ්ණත්වයේ දී මාත්‍රණ සාන්ද්‍රණය 1018cm-3  පමණ ඉහළ අගයක් වන විට එය පිරිහුණු අර්ධ සන්නායකයක් යැයි සලකයි. පිරිහිණු ලෙස මාත්‍රික සිලිකන්වල දහසකට ඇති කොටස් ලෙස සිලිකන්වලට සමානුපාතික අශුද්ධ ද්‍රව්‍ය අඩංගු වේ. මෙම අනුපාතය ඉතා අඩු ලෙස මාත්‍රික සිලිකන්වලදී බිලියනයට කොටස් ලෙස අඩු වේ. නියම සාන්ද්‍රණ අගයන් මෙම පරාසයේ යම් තැනකට වැටෙන අතර උපාංගවල අර්ධ සන්නායක මගින් බලාපොරොත්තුවන ගුණාංග ලබා ගත හැකි පරිදි සාන්ද්‍රණය වෙනස් කරයි.
කලාප ව්‍යුහය මත බලපෑම
මෙය p+n සන්ධියක කලාප සටහනකි. p+ හා n පැතිවල ෆර්මි මට්ටම් ස්ථානගත වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කලාප නැමීම ඇති වේ.
අර්ධ සන්නායක ස්ඵටිකයක් මාත්‍රණය කිරීම කලාප හිඩැස් අතර ශක්ති මට්ටම්වලට ඉඩ දෙන නමුත් මාත්‍රක වර්ගයට අනුරූප වන ශක්ති කලාපවලට අනුරූප වේ. වෙනත් අයුරකින් කිවහොත් දායක අශුද්ධතා සන්නායක කලාපය අතර මට්ටම් සාදන අතරතුර  ප්‍රතිග්‍රාහක අශුද්ධ ද්‍රව්‍ය සංයුජතා කලාපය අතර මට්ටම් ඇති කරයි. මෙම ශක්ති මට්ටම් හා ආසන්නව ශක්ති කලාපටය අතර පරතරය මාත්‍රක - ගොපෙළ බන්ධන ශක්තිය හෝ EB ලෙස සාමාන්‍යයෙන් දක්වන අතර සාපේක්ෂව කුඩා වේ. නිදසුනක් ලෙස සිලිකන්ගේ 1.12ev වන කලාප හිඩැස හා සැසඳීමේ දී  සිලිකන් කුට්ටියක වූ බෝරෝන්වල  EB  අගය 0.045ev වේ. EB කුඩා නිසා මාත්‍රක පරමාණු අයනීකරණයට අඩු ශක්තියක් ගන්නා අතර සංයුජතා හෝ සන්නායක කලාපයේ නිදහස් වාහක නිර්මාණය කරයි. සාමාන්‍යයෙන් කාමර උෂ්ණත්වයේ පවතින තාප ශක්තිය බොහොමයක් මාත්‍රක අයනීකරණය කිරීමට ප්‍රමාණවත් වේ. මාත්‍රකවලට ද්‍රව්‍යයන්ගේ ෆ්ර්මි මට්ටම් ශක්ති කලාප දෙසට උත්තේජනය කිරීමේ වැදගත් ගුණාංගය ඇත. තාපගතික සමතුලිත පද්ධතියක ෆර්මි මට්ටම් නියතව පැවතිය යුතු නිසා, ද්‍රව්‍යවල වෙනස් ගුණ ඇති ද්‍රව්‍යවල ඇසුරුම් ස්ථර බොහෝ  වැදගත්  විද්‍යුත් ගුණ දැක්වයි. නිදසුනක් ලෙස ශක්ති මට්ටම්වල නැවීම නිසා වන p – n සන්ධියක ගුණ ද්‍රව්‍යයේ p වර්ගයේ හා n වර්ගය අතර ස්පර්ශක කලාපයේ ෆර්මි මට්ටම් ආස්තරනයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදුවේ.
මෙම ආචරණය කලාප සටහනේ දක්වා ඇත. කලාප සටහන ප්‍රධාන වශයෙන් පෙන්වන්නේ x ලෙස හඳුන්වන යම් විශේෂිත මානයකට එදිරිව සංයුජතා කලාප‍ෙය් හා සන්නායක කලාපයේ දාරවල වෙනස්වීමයි. සමහරක් විට ෆර්මි මට්ටම්වල මාත්‍රණයේ කර නොපවතින නිසග ෆර්මි ශක්තිය Ei ලෙස ද පෙන්වයි. විවිධ වර්ගයේ අර්ධ සන්නායක උපාංග ක්‍රියාකාරීත්ය විස්තර කිරීමේ ක්‍රියාවලදී මෙම සටහන් ප්‍රයෝජනවත් වේ.
පුර දියවක
පුර දියවක යනු සිංහල මාස ක්‍රමයේ දී මාසයේ දෙවන (2) දිනයයි. එසේම මෙය පුර දියවක දිනයට පසු දිනය වේ.
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින
රෙදිපිළි ඉංජිනේරු විද්‍යාව
රෙදිපිළි ඉංජිනේරු විද්‍යාව (TE) හෝ තාක්ෂණය කටයුතු කරනු ලබන්නේ තන්තු රෙදිපිළි හා ඇගලුම් ක්‍රියාවලි, නිෂ්පාදන හා යන්ත්‍ර සුත්‍රවල සියලුම අංග සැලසුම් කිරීමට හා පාලනයට යොදා ගන්නා විද්‍යාත්මක හා ඉංජිනේරුමය න්‍යායන්ගේ යෙදීම් සමගය. මෙයට ස්වාභාවික හා කෘත්‍රීම අමුද්‍රව්‍ය, අමුද්‍රව්‍ය හා යන්ත්‍ර සුත්‍ර අතර අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය, ආරක්ෂාව හා සෞඛ්‍ය, ශක්ති සංරක්ෂණය හා අපද්‍රව්‍ය හා දුෂණ පාලන ඇතුළත් වෙයි. මීට අමතරව රෙදිපිළි ඉංජිනේරු වරුන්ට කර්මාන්ත ශාලා සැලසුම් කිරීම, යන්ත්‍ර සුත්‍ර හා තෙත් ක්‍රියාවලි සැලසුම් කිරීමේ හා වැඩි දියුණු කිරීමේ හා රෙදිපිළි නිෂ්පාදන සැලසුම් කිරීමේ හා නිර්මාණය කිරීමේ පුහුණුව හා අත්දැකීම් ලබාදෙනු ලැබේ. සාමාන්‍ය TE වැඩසටහනක ඇති පාඨමාලාවලට රෙදි පිළි ඉංජිනේරු පද්ධති, රෙදිපිළි ඉංජිනේරු සැලසුම්, තන්තුමය ව්‍යුහවල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව රෙදිපිළි ඉංජිනේරුමය තත්ත්ව වැඩිදියුණු කිරීම, රෙදි පිළි තොරතුරු පද්ධති සැලසුම් කිරීම, බහුඅවයවික ඉංජිනේරු විද්‍යාව, බහු අවයවික ජෛව අමුද්‍රව්‍ය ඉංජිනේරු විද්‍යාව, පටක හා රෝපණ අවශ්‍යතා යාන්ත්‍රණ විද්‍යාව, තන්තු ගොඩනැංවීමේ යාන්ත්‍රණ, රෙදිපිළි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ විශේෂ මාතෘකා, තන්ත්‍ර නිෂ්පාදන පද්ධති වල ගතිකය, රෙදිපිළි සංයෝග, කර්මාන්තමය රෙදිපිළි, වෛද්‍ය විද්‍යාවේ රෙදි පිළිවල යෙදීම්, ඉංජිනේරුමය ආර්ථික විද්‍යාව, රෙදිපිළි නිපදවීමේ හා තත්ත්ව පරීක්ෂා කිරීමේ යන්ත්‍රෝපකරණවල මූලික ඉලෙක්ට්‍රෝනික් විද්‍යාව, සායම් තැබීම මුද්‍රණය හා අනෙකුත් රෙදිපිළි වර්ණ ගැන්වීමේ ක්‍රම හා කර්මාන්තමය සැලසුම් කිරීම් හා සංවිධානය කිරීම් ඇතුළත් වෙයි. (මොයි විශ්ව විද්‍යාලය, 1991)
රෙදිපිලි ඉංජිනේරු විද්‍යාව විෂය මාලාව පුරාවටම ශිෂ්‍යයන් විසින් අනෙකුත් ඉංජිනේරුමය හා විෂය පන්තිවලින් පාඩම් ලබා ගැනීම් සිදු කරයි. ඒවාට යාන්ත්‍රික, රසායනික, ද්‍රව්‍යමය හා කර්මාන්තමය ඉංජිනේරු විෂය පථ ඇතුළත් වෙයි. TE විෂය මාලාව මගින් ශිෂ්‍යයන්ට රෙදිපිලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අඩිතාලමක් ලෙස මූලික ඉංජිනේරුමය පාඨමාලාවල පුළුල් පාදමක් සපයා දෙයි. ශිෂ්‍යයන් විසින් තාපගති විද්‍යාව, ද්‍රව්‍යමය විද්‍යාව, කර්මාන්තමය කළමනාකරණය, ව්‍යවහාරමය යන්ත්‍ර විද්‍යාව හා ඉංජිනේරුමය ඇදීම් හා සැලසුම්කරණය වැනි මූලික පාඨමාලාද ඉගෙන ගනියි.
රැකියා තත්ත්වය
රෙදිපිලි ඉංජිනේරු වරයෙක්, රෙදිපිළි අමුද්‍රව්‍ය (තන්තු, නූල්, රෙදි හා නිමැවුම්) සමග කටයුතු කරයි. බොහොමයක් රෙදිපිළි ඉංජිනේරුවරුන් නිෂ්පාදන පර්යේෂණ හා දියුණු කිරීම පිළිබඳව කටයුතු කිරීම සිදු කරනු ලබයි. එය ඔවුන් සිදු කරන්නේ දැනට පවතින රෙදිපිළි නිෂ්පාදන වැඩි දියුණු කිරීමෙන් හෝ නව නිෂ්පාදන නිර්මාණය කිරීමෙන් විය හැකිය. තවද ඔවුන් නව තන්තු, නූල්, රෙදි හෝ රෙදිපිළි නිමවුම් සදහා භාවිත සොයා ගැනීම සමග ද සම්බන්ධ විය හැකිය.
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සභා ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සභා.
[[කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය][
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
නවසීලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2009
නවසීලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2009 අගෝස්තු 7 සිට 2009 සැප්තැම්බර් 16 දක්වා තරග 2කින් යුත් ටෙස්ට් තරගමාලවක් සහ වි20ජා තරග 2ක තරගමාලාවක් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. මීට අමතරව, මෙම කාලය තුළ නවසීලන්තය, ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව තුන්කොන් තරගාවලියකට ක්‍රීඩා කළහ. ටෙස්ට් තරගමාලාව 2-0ක් ලෙස තරගාවලිය ජය ගැනීමට ශ්‍රී ලංකාව සමත් විය. වි20ජා තරගමාලාව 2-0ක් ලෙස තරගාවලිය ජය ගැනීමට නවසීලන්තය සමත් විය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
අයිරින් සුළි කුණාටුව (1999)
අයිරින් සුළි කුණාටුව 1999 වසරේ අත්ලාන්තික් සුළු කුණාටු සමයේ දකුණු ෆ්ලොරිඩාව තරමක් දුරට විශාල හානියක් සිදු කෙරූ සුළි කුණාටුවකි.
ගම්‍යා විජයදාස
මුල් අවදිය
පාසලේ 6 ශ්‍රේණිය තෙක් කොළඹ මියුසියස් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය හැදෑරූ ගම්‍යා, පසුව සිංගප්පූරුවේ Marsiling විද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ලදී. එහිලා සිය අධ්‍යාපන කටයුතු හමාර කල ඇය, පසුව මනෝවිද්‍යා උපාදියක් සම්පූර්ණ කිරීම වෙනුවෙන් ඕස්ට්‍රේලියාවට යන ලදී.
වෘත්තීය දිවිය
2009 ජුලි 22 වන දින, එම වසර සඳහා දෙරණ වීට් මිස් ශ්‍රී ලංකා කිරුළ හිමි කරගත් ගම්‍යා එහිදී, සුන්දරම දෙපා හිමි යුවතිය, හොඳම පෞර්ෂත්වය හිමි යුවතිය සහ නිරෝගීම සම සහිත යුවතිය යන අනු තරඟ කාණ්ඩයන්හීද ජයග්‍රහණය හිමිකරගත්තාය.
වසර 10 ක් සිය රටට සිදුකල සමාජ සේවය අගයමින් 2009 ඔක්තෝම්බරයේදී ඇයට, එක්සත් ජාතීන්ගේ හොඳහිත ප්‍රවර්ධනය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් වූ තානාපති තනතුරක් හිමිවූ අතර, ඇය මෙරට "තාරුණ්‍යයට හෙටක්" සංවිධානයේ සාමාජිකාවක් වන බවද පැවසේ.
2012 වසරේදී ගම්‍යා, මනිෂ් මනික්පූරි (Manish Manikpuri)ගේ Aalaap බොලිවුඩ් චිත්‍රපටියේ ගීතයකටද පෙනී සිටියාය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1986 උපත් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නිළියන්
පියා
වැඩිහිටි පිරිමියකු වැඩිහිටි කාන්තාවක් සමග විවාහයෙන් පසුව ලබන දරුවන් බොහෝ විට පියා ලෙස ආමන්ත්‍රණය නොකරන අතර අප්ප්ච්චී, තාත්තා ලෙස ආමන්ත්‍රණය කරයි.
අජන්තා සිතුවම් වල ඇඳ ඇති විජයගේ ගොඩබැසීම
විජය රජු (ක්‍රි.පු. 543 - කි.පු. 504) වූ කලි ශ්‍රී ලංකාවේ වංශ කතාවල සඳහන් වන ආකාරයට ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම රජුය. එමෙන්ම ඔහු පුරාතන ශ්‍රී ලාංකීය දෙමළ සාහිත්‍යය තුළද වැදගත් චරිතයක් වූයේය. මහාවංශය ඔහු පිළිබද කරුණු සොයාගත හැකි ප්‍රාථමික මුලාශ්‍රයයි. විජයගේ පෙර ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරු සොයාගැනීම මුලාශ්‍ර වල හිගතාවය නිසා අපහසු කාර්යයක් වී ඇත. එච්.එබ්ඩලිව්. කොඩින්ග්ටන් කියා සිටින්නේ විජය වූ කලි තේරුම් ගැනීමට අපහසු ඉතා සංකීර්ණ චරිත
මායා (දෙමළ චිත්‍රපටිය)
මායා යනු 2015 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා සංත්‍රාස චිත්‍රපටයකි. මෙය රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ අශ්වින් සරවණන් විසිනි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ නයන්තාරා සහ ආරි විසිනි. ලක්ෂ්මි ප්‍රියා චන්ද්‍රමෞලි සහ අම්සාත් ඛාන් සහාය රංගනයෙන් දායක වෙති. මෙය 2015 වර්ෂයේ ඉහළම ආදායම් ලද දෙමළ චිත්‍රපටවලින් එකකි. මෙහි හඬකැවූ තෙලිඟු ප්‍රභේදය මයුරි ලෙස මුදාහැරිණි. මායා නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ පොටෙන්ෂල් ස්ටූඩියෝස් වෙතිනි. මෙම චිත්‍රපටය චිරන්ජීවි සර්ජා ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ කේ. එම්. චෛතන්‍යාගේ ආකේ කන්නඩ චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි.
පුර විසේනිය
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින
ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල
ඌව වෙල්ලස්ස නිදහස් අරගලය, බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව, 1817-1818 කාලයේ සිදුවූ කැරැල්ලක් ලෙසින් ඉංග්‍රීසි ආන්ඩුව සලකනු ලැබුව ද, සත්‍ය වශයෙන්ම එය දේශයෙ ස්වාධීනත්වය පතා අතිවූ නිදහස් අරගලයකි. මෙම සටනට ප්‍රධානතම හේතුව වන්නේ 1815 දී අත්සන් කරන ලද කන්ද උඩරට ගිවිසුමයි. මෙය බ්‍රිතාන්‍යයන් සම්බන්ධවූ උඩරට ප්‍රදේශයේ දී ඇතිවූ තුන්වන යුද්ධයයි.
==එක්සත් රාජධානි ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිචාර ==
නිදහස් සටනේ අවසානය
මෙම සටන නිමාවට පත්වුයේ මහත්වූ ලේ වැගිරීම් සිදුකරමිනි. සටන මැඩ පැවැත්වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙරට වැසියන් හට නිවාස හා දේපළ අහිමිවිය. ඌව වෙල්ලස්ස ප්‍රදේශ වල වාරිමාර්ග පද්ධති, කෘෂිකාර්මික කටයුතුද අඩපණ විය. ඉතිහාසය පවසන පරිදි වැල්ලවායෙන් ආරම්භව මුළු ඌව වෙල්ලස්සේ කුඹුරු ලක්ෂ ගණනක් ගිනි තබා විනාශ කරන ලදී.
Journal of Uva සගරාවේ දී බදුල්ල බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ සේවකයකු වූ හර්බට් වයිට් (Herbert White) පවසා සිටි ප්‍රකාශනයක් පහත දැක්වේ.
"'කැරැල්ලෙන් පසු ඌව ප්‍රදේශයේ ජනගහනය, කෘෂිකාර්මික පරිසරය පිළිබඳ නිෂ්චිතව දැනගත හැකි ප්‍රමානවත් සාක්ෂි නොමැත. නව පාලකයන් මෙම ප්‍රශ්ණයට මුහුණදීමට අසමත්ව ඇත. යුද්ධයෙන් පසු ඉතිරි වූ අයගෙන් 4/5 කුඩා දරුවන්, කාන්තාවන් සහ මහල්ලන් පමණි. මෙම සංහාරය ඉතා භයානක වේ. කෙටි‍යෙන් කියන්නේ නම් මහත්වූ මිනිස් සංහාරයක් සිදුව ඇති අතර, ඌව නැවතත් යථා තත්වයට පත්වේදැයි කිව නොහැක.'"මූලාශ්‍ර
1. බණ්‌ඩාර තිලකසිරි වි.වා.මු. 1991, ඌව වංශ කතාව (2 ඛාණ්‌ඩය), බණ්‌ඩාරවෙල සීමාසහිත තිලක මුද්‍රණාලය (පෞද්ගලික) සමාගම
3. එච්. එම්. අනුරාධ විජයවර්ධන බණ්‌ඩාර (දිවයින – 2010 ඔක්තෝබර් 13 දින ලිපිය.
රටින් පිටුවහල් කලවුන්ට ගෞරව සම්මාන
සටනට සම්බන්දවීම නිසා අත්අඩංගුවටගෙන මුරුසියට පිටුවහල් කළ 28 දෙනකුට ක්‍රි.ව. 2013දී ශ්‍රී ලංකා ජනරජය මගින් ගෞරව සම්මාන පිරිනැමක් සිදුකරයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඌව වෙල්ලස්ස කැරැල්ල
ඇණ
මේවාත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:ඇණ
මණිද්වීපය
මණිද්විපය (සංස්කෘත: मणिद्वीप) හින්දු ආගමේ ආදි පරාශක්තිය නම් උත්තරීතර දෙවඟනගේ සදාකාලික උත්තරීතර වාසස්ථානයයි. දේවී ලෝක, දේවි ධාම, භක්ති ධාම සහ ශක්තී ධාම යනුවෙන්ද අරුත් ගන්වන්නේ මණිද්වීපයයි. පුරාණ ග්‍රන්ථයන්ට අනුකූලව විශ්වයේ සර්වබලධාරි දෙවඟන වන ආදි පරාශක්ති දේවීයගේ බෞතික ස්වරූපයන්ගේ නිවහන වන අතර එහි සෙවනැල්ල මහා විශ්ව ගර්භයට පතිත වන නිසා සහ සියලු ලෝකයන්ට වඩා උසස් වන හෙයින් සර්වලෝක ලෙසින් හඳුන්වයි. සමස්ථ විශ්වයන්හී උච්චතම ස්ථානය මෙන්ම ගෝලෝකය හෙවත් කෘෂ්ණ ලෝකය, වෛකුන්ඨය, කෛලාශය, බ්‍රහ්ම ලෝකය සහ මහා විශ්වය මෙයට පහලින් පිහිටයි. නිර්මාණ ක්‍රියාවලියේදි දෙවඟන තම ස්වකැමැත්ත පරිදි මෙම ද්වීපය නිර්මාණය කරන ලදි. සර්වබලධාරි දෙවඟනගේ සමස්ථ දසමහාවිද්‍ය ස්වරූපයන් ඇතුළු සියලු ස්වරූපයන් මෙහි වාසය කරන අතර ඇය සමඟ පරාශිව දෙවිඳුන්ගේ ඊට අනුරූප ස්වරූපයන් වාසය කරන්නේය.
නිරුක්තිය
මණිද්වීපය යන්නෙහි අරුත මාණික්‍යන්ගෙන් නිර්මිත දිවයින යන්නයි. දේවී භාගවත පුරාණයේ 12වන ග්‍රන්ථයේ 10-12 පරිච්ඡේදයන්හී දේවී ලෝකය පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව විග්‍රහා කර ඇත.
පුරාණ
මණිද්වීපය පිළිබඳ විස්තරයක් ශ්‍රීමද් දේවි භාගවතම් සහ මහාභාගවත පුරාණය තුළ දක්නට ලැබේ. දේවී භාගවතම් 12.10.03:04 මුල් සංස්කෘත:"सर्वदो निजवासार्थ प्रकृत्या मूलभूतया । कैलासादधिको लोको वैकुण्ठादपि चोत्तमः ॥ गोलोकादपि सर्वस्मात्सर्वलोकोऽधिकः स्मृतः । नैतत्समं त्रिलोक्यां तु सुन्दरं विद्यते क्वचित्‌ ॥" "ආරම්භයේදී මූල ප්‍රකෘති භගවති දේවිය විසින් කෛලාශය, වෛකුණ්ඨය සහ ගෝලෝකයට වඩා උසස් වූ මෙම ස්ථානය ඇයගේ වාසය සඳහා ඉදිකරන ලදී. සත්‍ය වශයෙන්ම මේ විශ්වයේ වෙනත් කිසිම ස්ථානයකට එය ඉදිරියේ නැගී සිටිය නොහැක. එහෙයින් මණිද්වීපය සර්වලෝක නම් වන සේක."
මණිද්වීපය පිහිටා ඇත්තේ ඇත්තේ සුධා සමුද්‍රය නම් අමෘතය පිරුණු සාගරයක් වන මධ්‍යයේය. මෙහි පිටතින්ම තිබෙන්නේ දොරටු සතරක් සහිත විශාල බැම්මකි එහි සෑම දොරටුවකම ආරක්ශකයන් සියය බැගින් සිටින අතර දෙවඟන බැහැ දැකීමට විවිධ විශ්වයන්ගෙන් එන සමස්ථ දේව ගණයාගේ වාහන නවතා තිබෙන බැවින් මෙහි සෑම විටම ඉතාම කලබලකාරී ස්වභාවයක්. මෙහි ඉතා මිහිරි පැන් සහිත ළිඳවල්ද තිබේ. දෙවනි ප්‍රාකාරය නිර්මාණය කර තිබෙන්නෙ රසදිය මිශ්‍ර සින්ක් සහ තඹ වලිනි. එම ප්‍රාකාරයට බොහෝ පිවිසුම් තිබෙන්නා සේම පළමු ප්‍රකාරයට වඩා ඉතාමත් විශාලය. එම ප්‍රාකාරය තුළ ලිං පොකුණු යනාදිය ද, සෑම විටම ඵල හට ගන්නා විශ්වයේ තිබෙන සෑම අකාරයේ වෘක්ෂයක්ම වර්ධනය වී තිබේ. එම සෑම වෘක්ෂයකම කොවුලන් සිටින අතර ඔවුන්ගේ හඬ ඉතාමත්ම මනරම්ය. බිගුන් මල් පැණි උරා බොන අතර ගිරවුන් සමණලුන් ඔබ මොබ සැරිසරම හා එහි පවතින යුශ රැගත් සප්ත ගංගාවන් පරිසරයේ සුන්දරත්වය වඩාවාලයි. තඹ ලෝහයන්ගෙන් නිර්මිත තෙවනි ප්‍රාකාරය සමචතුරස්‍රාකාර වන අතර  මීටර් 84000 ක් පමණ විශාලය. මෙම ප්‍රකාරය තුළ කල්පවෘක්ෂයන් ( සිතූ පැතු සම්පත් දෙන වෘක්ෂයක්, ඉන්ද්‍ර දෙවියන් සතුවත් මෙවැනි වෘක්ෂයක් තිබේ) වලින් පිරුණු වනයක් තිබෙන අතර මෙහි සෘතුන් වලට අධිපති නිරිදුන් වාසය කරනු ලබයි. ඔහුගේ සිංහාසනය සහ ආභරණ නිමවා තිබෙන්නෙ සුවඳවත් පුෂ්පයන්ගෙනි. ඔහු නිරතුරුව පුෂ්පයන්ගෙන් රොන් ගමින් සිටින අතර මධු ශ්‍රී සහ මාධව ශ්‍රී යන බිරින්ඳෑවරු දෙදෙනා පිරිවරා සිටී. සිව්වන ප්‍රාකාරය ගොඩනගා ඇත්තේ ඊයම් ලෝහයෙනි. එහි උසද පෙර ප්‍රාකාරය හා සමානය. මෙම ප්‍රාකාරය තුළ මධ්‍ය උද්‍යානයේ වාසය කරනු ලබන්නේ තම පතිනියන් වන ශුක්‍ර ශ්‍රී සහ ශුචි ශ්‍රී සමඟින් වසන්ත සෘතුවයි. මෙහි සියලු ගස් වැල් ඉතා සශ්‍රීක සේම ජලයේද පවතින්නේ ඉතාමත්ම සිසිලසකි. පිත්තල ලෝහයෙන් නිර්මිත පස්වැනි ප්‍රාකාරය තුළ සඳුන් වෘක්ෂයන්ගෙන් ගහණ උද්‍යානයෙහි පාලකයා වන්නේ වස්සාන සෘතුවයි. ඔහු ගේ ඇස් අකුණුසැර සේය, ඔහුගේ ශරීර ආවරණ වන්නේ වැසි වළාකුලුයි. ස්වරය කුණාටුවක් මෙන්ය. නභ ශ්‍රී, නභශ්‍ය ශ්‍රී, ස්වරස්‍ය, රස්‍යසාලිණි, අම්භා, දුලා, නිරත්නි, අභ්‍රමන්ති, මේඝ යාන්තිකා, වර්ශ්‍යන්ති, චිවුනිකා සහ වරිධාරා යනුවෙන් බිරින්ඳෑවරු දොළොස් දෙනෙකි. මෙහි තිබෙන සෑම ගසක්ම ලා දළු වලින් යුක්තය.සෑම ගංගාවක් ම ඉතා වේගයෙන් ප්‍රවාහය වන්නා සේම පොකුණු සංසාර චක්‍රයට ඇලුණු මිනිසුන් මෙන් බොහෝ අපිරිසිදුය. ඉන්පසුව පවතින්නේ පංච ලෝහ වලින් නිර්මාණය කෙරූ සයවන ප්‍රාකාරයයි. මෙහි මධ්‍යයේ පවතින මන්දාර වෘක්ෂයන්ගෙන් පිරුණ උද්‍යානයෙහි විරාජමානව සිටින්නේ සරත් සෘතුවයි. ඔහුගේ පතිනියන් දෙදෙනා වෙන්නෙ ඉශූලක්ශ්මි සහ උර්ජාලක්ශ්මි යන දේවීන්‍ ය. ඉන්පසුව තියෙන්නෙ රිදි වලින් තැනු සත්වෙනි ප්‍රාකාරයයි. එහි මධ්‍යයේ තිබෙන්නේ නිරන්තරයෙන් පුෂ්පයන්ගෙන් විකසිත වී ඇති පරිජාතා වෘක්ෂයන්ගෙන් ගහණ උද්‍යානයයි. සර්වබලධාරී දෙවඟනගේ බැතිමතුන් මෙම මල් වල සුවදින් කුල්මත් වෙයි. මෙහි වාසය කරන්නේ හේමන්ත සෘතුවයි. ඔහුගේ බිරින්ඳෑවරු වන්නේ සහ ශ්‍රී, සහස්‍ය ශ්‍රී යන දෙදෙනායි. එමෙන්ම දේවියගේ භක්තිකයන් මෙහිදි වෘතයන්ද රකිනු ලබයි. රත්‍රන් වලින් නිර්මාණය කෙරු අටවැනි ප්‍රාකාරය මධ්‍යයේ පවතින්නේ ඵල වැල වලින් පිරුණු කධම්භ වෘක්ෂයක් සහිත උද්‍යානයකි. මෙහි පුෂ්පයන්ගේ පැණි භක්තියන් විසින් පානය කරනවා සේම මෙහි වාසය කරන්නෙ පිනි සෘතුවයි ඔහුගේ බිරින්ඳෑවරු වන්නේ තප ශ්‍රී සහ තපස්‍ය ශ්‍රී යන දේවීන්ය. ඒ වගේම දේවිය වෙනුවෙන් අගණා තෑගි නිර්මාණය කරන බැතිමතුන්ද මෙහි වාසය කරයි.
මෙම ප්‍රාකාරයට පසුව තිබෙන්නේ පුෂ්පරාග මාණික්‍යන්ගෙන් නිර්මිත නමවන ප්‍රාකාරයයි. ඒ තුළ විවිධ මාණික්‍යන් සහ දියමන්ති වලින් තැනු බොහෝ ප්‍රාකාර තිබෙන අතර නගරයේ මධ්‍යට විට එවායේ දීප්තියද ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වේ. මේ එක් එක් ප්‍රාකාර තුළ විවිධ අංගනයන් තුළ සෑම විශ්වයකම සිටින ආරක්ෂකයන්ගේ මූල ස්වරූපය වාසය කරයි. නැගෙනහිරින් පිහිටි ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත්තේ සුරයන්ගේ නරපති වන ඉන්ද්‍ර දෙවිඳුන් සහ ඉන්ද්‍රානි දේවියගේ මනරම් අමරාවතී පුරයයි. සෑම විශ්වයකම සිටින ඉන්ද්‍ර දෙවිවරුන්ට වඩා ආලෝකයක් තේජසක් මෙම ඉන්ද්‍ර දෙවිඳුන්ට තිබේ. ගිනිකොණ ප්‍රදේශයේ තිබෙන්නේ අග්නි නගරයයි. මෙහි වාසය කරන්නේ සෑම විශ්වයකම සිටින අග්නි දෙවිවරුන්ගේ මූල තත්වයයි. එතුමා එතුමාගේ බිරින්දෑවරු වන ස්වාභා සහ ස්වදා සමගින් වාසය කරයි. දකුණු ප්‍රදේශයේ යම දෙවියනුත්, නිරිතදිගින් රාක්ශ නගරයත්, බටහිර දෙසින් වරුණ නගරයත්, වයඹ දෙසින් වායු නගරයත්, උතුරෙන් කුබෙර ප්‍රමුඛ යක්ඛයන්ගේ නගරයත් පිහිටා තිබේ. ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටන්නේ රුද්‍ර ලෝකයයි. මෙහි රුද්‍ර දෙවියන් ප්‍රමුඛ එකාදශ රුද්‍රයන් මෙහි වාසය කරනු ලබයි. ඔවුන් ඉතා වියරුවෙන් සිටින අතර එය පිළිබිඹු වන්නේ මුඛයෙන් නිකුත් වන අග්නියෙනි. ඊසානදිගින් බද්‍රකාලි දේවිය සහ වීරබද්‍ර ඇතුළු කෝටියක් වූ රුද්‍රානීන් වාසය කරනු ලබයි. බද්‍රකාලි සහ වීරබද්‍ර දෙවියන්ගේ ශරීරය කාල වර්ණ වන අතර එතුමාගේ හස්තයන්හී ත්‍රිශුලයක් සහ උඩැක්කියක්ද, ගෙලෙහි නාගයෙකු මෙන්ම ශරීරය සත්ව සමකින් ආවරණය කරගෙන සිටී.
පුෂ්පරාග මාණික්‍යන්ගෙන් නිර්මිත එම ප්‍රාකාරයට පසුව පද්මරාග රත්නයන්ගෙන් නිර්මිත දසවන ප්‍රාකාරය පවති. එහි වාසය කරන්නේ සිව්සැට කාලාවන් වන අතර ඒ සෑම කලාවක් සඳහාම වෙන වෙනම ලෝක බැගින් තිබේ. ඔවුන් සෑම දෙනෙක්ගේම මුහුණු ඉතාමත් බියකරුය. සෑම කලාවකටම සහස්‍ර දහසක සෙනාව බැගින් සිටී. එම කලාවන් වන්නේ පිංගලාක්ශී, විශාලක්ශී, සමෘද්ධි, වෘද්ධි, ශ්‍රද්ධා, ස්වාහා, ස්වධා, මායා, ස්මඥා, වසුන්ධරා, ත්‍රීලොකධාත්‍රී, සාවිත්‍රී, ගායත්‍රී, ත්‍රිදශෙශ්වරී, සුරූපා, බහුරූපා, ස්කන්ධමාතා, අච්යුතප්‍රියා, විමලා, අමලා, අරුණී, ආරුණී, ප්‍රකෘති, විකෘති, ස්‍රිෂ්ටි, ස්ථිති, ස්මහෘති, සන්ධ්‍යා, මාතා, සතී, හම්සී, මර්දිකා, වජ්රිකා, පරා, දේවමාතා, භගවතී, දේවකී, කමලාසනා, ත්‍රිමුඛී, සප්තමුඛී, සුරාසුරවිමර්ධිනී, ලම්බොස්තී, ඌර්ධ්වකේශී, බහුශීර්ෂා, වෘකොදරී, රතරෙඛාවයා, ශෂිරෙකා, ගගණවෙගා, පවනවෙගා, භුවනපාලා, මදනාතුරා, අනංගා, අනංගමතනා, අනංගමෙඛලා, අනංගකුසුමා, විශ්වරූපා, සුරාදිකා, ක්සයංකරී, අක්ශෝභ්‍යා, සත්‍යවාදිනී, බහුරූපා, ශුචිව්‍රතා, උදාරා සහ වාගීසී යන දේවීන්ය.  ඉන්පසු තිබෙන්නේ ගෝමේධ මාණික්‍යන්ගෙන් නිර්මිත එකලොස්වන ප්‍රාකාරයයි. මෙහි වාසය කරනු ලබන්නේ විවිධ අස්ත්‍ර ශස්ත්‍ර දරා සිටින දෙවඟනගේ දෙතිස් මහා ශක්තීන් වන විද්‍යා, හ්‍රී, පුෂ්ඨි, ප්‍රඥා, සිනිවාලි, කුහූ, රුද්‍රා, වීර්‍යා, ප්‍රභා, නන්දා, පොශාණි, රිධිදා, ශුභා, කාලරාත්‍රි, මහා රාත්‍රි, බද්‍රකාලි, කපර්ධිනි, විකෘති, ධන්ඩි, මුණ්ඩිනි, සෙන්ධුකන්ධා, ශිකන්ධිණි, නිශුම්භශුම්භමතනී (කෞශිකි), මහිශාසුරමර්ධිනි, ඉන්ද්‍රානි, රුද්‍රානි, ශංඛරාර්ධශාරීරිණී, නාරී, නිරායනී, ත්‍රීශූලිණි, පාලිණි, අම්භිකා සහ හ්ලාධිනි යන දේවීන්ය. ඔවුන් සියල්ලගේම පෙනුම ඉතාමත් භයංකර මෙන්ම ඔවුන් ජිවින්ගේ පාපි ක්‍රියාවන් විනාශ කරන්නීය. සෑම අයෙක්ටම දිගු දිවක් පිහිටා තිබෙන්නේය. එම දේවින් සියල්ලෝටම සමස්ථ විශ්වයන් සියල්ල එකවර විනාශ කිරීමේ හැකියාව ඇත්තාය.
දියමන්තීන්ගෙන් නිර්මිත ප්‍රාකාරය අන් සියලුම ප්‍රාකාරයන්ට වඩා උසින් වැඩිය. එහි සෑම පසෙකින්ම පිවිසුන් දොරටු ඇති අතර දෙවඟන ගේ දසමහාවිද්‍යා ස්වරූපයන් වාසය කරන්නෙ මේ තුලයි. මණිද්වීපයේ මහාරාඥිය වන භුවනේශ්වරි/ත්‍රිපුරසුන්දරී දේවිය තම සේවිකාවන් සමඟ විරාජමානව සිටින්නේ මෙහි මධ්‍යයේය. ඒ සෑම සේවිකාවක්ම ස්වරූපයෙන්ද, විවිධ වූ කලාවන්ගේද අග තැන්පත් වන්නෝය. දේවියගේ ආශිර්වාදය හේතුවෙන් ඔවුන් සියල්ලොම සදා තරුණ වියේම පසුවන්නෝය. එම අෂ්ට ශක්තීන් වන්නේ අනංගරූපා, අනංගමදනා, මදනාතුරා, භුවනවේගා, භුවනපාළිකා, සර්වශිෂිර,අනංගවෙදනා සහ අනංගමෙඛලා මෙයින් පසු තිබෙන්නේ වෛඩූර්‍ය මාණිකයෙන් සැඳුනු දහතුන්වන ප්‍රාකාරය තිබෙන අතර එය යෝජනා දහයක උසකින් යුක්තය. ඒවා තුළ වෛඩූර්‍ය මෑණික් වලින් සෑඳුනු නිවාස සහ මාර්ගද, අෂ්ට කෝණයන් තුළ සෑම විශ්වයක් තුළ සිටින සමස්ථ අශ්ඨ මාත්‍රිකා දේවින් ගේ සමස්ථය වෙන වෙනම වාසය කරනු ලබයි. මේ ප්‍රාකාරයේ පිවිසුම් දොරටු සතරේ දේවියගේ විවිධ වාහනද නවතා තිබේ. එක පෙදෙසක හස්ථීන් කෝටියක්ද, තවත් පෙදෙසක අශ්වයන් කෝටියක්ද, සිංහයන්, හංසයන්, ගුරුලන්, ගවයන් ආදියද සිටී. ඒ සමඟම අහස් යානාද, රථයන්ද අනේක ප්‍රමාණයක් නවතා තිබේ.
ඉන්පසුව තිබෙන්නේ ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යයන්ගෙන් නිර්මාණය වුණු දහහතරවන ප්‍රාකාරයයි. ඒ තුළ ඉන්ද්‍රනීල මාණික්‍යන්ගෙන් නිර්මිත නිවාස සහ මාර්ග තිබේ. එමෙන්ම එහි ඉතා විශාල පද්මයක් මධ්‍යයේ සර්වබලධාරී දෙවඟනගේ ශක්තින් 16 වාසය කරයි. එනම්, කරාලි, විකරාලි, උමා, සරස්වති, ශ්‍රී දුර්ගා, ඌශා, ලක්ශ්මි, ශෘතී, ස්මෘති, දෘති, ශ්‍රද්ධා, මේධා, මතී, කාන්ති සහ ආර්‍ය ලෙසයි. මේ සියල්ල අන් කිසිවක් දේවියගේම විවිධ විවිධ ශක්ති ප්‍රභේදයන්ය. ඉන්පසුව තිබෙන්නේ මුතු වලින් නිර්මාණය වුනු පහළොස්වන ප්‍රාකාරයයි. ඒ තුල සිටින්නෙ දේවියගේ අශ්ඨ ශක්තින් වන අනංගකුසුමා, අනංගකුසුමාතුරා, අනංගමධනා, අනංගමධමාතුරා, භුවනපාලා, ගගණවෙගා, ශෂිකේහා සහ ගගණරෙඛා යන දේවීන්ය. මේ සියලු ශක්තීන් ඉතාමත් ඥාණාන්විත මෙන්ම සමස්ථ විශ්වයක් තුළ සිදුවන සියලු දෑ පිළිබඳව හොඳින් දැනුවත්. ඔවුන් විසින් මහා දේවියට සෑම විශ්වයක් තුල සිදුවන සෑම ක්‍රියාවක්ම නිරන්තරයෙන් වාර්තා කරනු ලබයි.
යෝජනා සියයක් පමණ විශාල රතු කැට මාණික්‍යන්ගෙන් නිර්මිත දහහත්වන ප්‍රාකාරය තුළ සිටින්නේ හෘල්ලෙකා, ගගණා, රක්තා, කරාලිකා සහ මහොච්චුස්මා යන පංචමහා භූතයන්ට අධිපතී දේවින්ය. ඔවුන් සියල්ලෝම භුවනේශ්වරී දේවිය මෙන් තම අත් සතරෙහි පාශයක්, අංකුශයක්, වරද සහ අභය මුද්‍රාවන් දරා සිටින්නීය. එමෙන්ම මේ තුළ දේවියගේ සමස්ථ දසමහාවිද්‍යා ස්වරූපද, භුවනේශ්ව්රී දේවියගේ අවතාරද වාසය කරනු ලබයි.
මහාකාලි දේවියගේ ආසනය
නවරත්නයන්ගෙන් නිර්මිත දහඅටවන ප්‍රාකාරය තුළ බහිරවයන් විසින් ආරක්ෂා කරනු ලබන ඉතා විශාල කුළුනු දහස් ගණනකින් යුත් විශාල මැදුරක් මෙහි තිබෙන අතර එහි මධ්‍යයේ සූසැට යෝගිනියන් පිරිවරමින් ඉතා දිව්‍යමය කේසරයන් දහසකින් යුක්ත සිංහාසනයක විරාජමානව සිටින්නේ විශ්වයේ ආදි මහාවිද්‍යාව වන ශ්‍රී මහාකාලි දේවියයි. ඇයගේ වාහනය ලෙස ශිව දෙවියන්ගේ අප්‍රාණික සිරුර බිම වැතිරී සිටින අතර දේවියගේ ස්වාමියා වන ශ්‍රී මහාකාල ඇයගේ දකුණු පසින් විරාජමානව සිටී. ඔවුන් දෙදෙනාගේ ස්වරූපය රෞද්‍ර සේම අඳුරු පැහැතිය.
චින්තාමණී ගෘහය
දේවි ලෝකයේ බින්දු ස්ථානය හෙවත් සර්වබලධාරී දෙවඟනගේ ස්ථානය වන්නේ ශ්‍රී දේවිය වාසය කරන චින්තාමණි රත්නයන්ගෙන් නිර්මිත මන්දිරයයි. මෙහි එක්දහස් එකසියක් පමණ අලංකාර ස්ථම්භයන් දක්නට ලැබන අතර ඇතැම් ඒවා සූර්‍යකාන්ත මාණික්‍යන්ගෙන්ද, චන්ද්‍රකාන්ත මාණික්‍යන්ද, ඇතැම් ස්ථම්භ විද්යුත්කාන්ත රත්නයන්ගෙන්ද නිර්මිතය. මෙය මූල ප්‍රකෘති ශ්‍රී දේවියගේ රාජ මන්දිරය වන අතර සියලු ස්ථානයන්ගේ සර්ව උත්තරීතර ස්ථානය වන මෝක්ෂයේ ස්ථානයයි. මෙම මන්දිරය තුළ ප්‍රධානව ශෘංගාර මණ්ඩපය, මුක්ති මණ්ඩපය, ඥාන මණ්ඩපය සහ ඒකාන්ත මණ්ඩපය ලෙසින් ස්ථම්භ දහස බැගින් යුක්ත මණ්ඩප සතරක් තිබේ. ඒ එක් එක් මණ්ඩපයන්හී ආලෝකය සූර්‍යන් කෝටියකගේ රශ්මිය හා සමානය. මෙම මණ්ඩප සතරෙහි හාත්පසින් පිච්ච මල් වලින් සුවදවත් වන අලංකාර උද්‍යාන සහ එවා තුළ පද්මයන්ගෙන් පිරි විල් ඇති අතර බඹරුන් ගුමු ගුමු නාදයෙන් හාත්පසර පියාසර කරන්නේය. ශෘංගාර මණ්ඩපය තුළ ශ්‍රී දේවිය තම ආසනයේ විරාජමානව සිටිමින් දෙවි දේවතාවුන් විසින් ගායනා කරන ස්තෝත්‍ර ගායනාවන්ට සවන් දෙමින් සිටි. ඒ අතරම මුක්ති මණ්ඩපයේ සිටිමින් ජිවින්ව භව සාගරයෙන් එතෙර කිරිමට මුක්තිය ප්‍රධානය කරයි. ඒ මොහොතේම ඥාන මණ්ඩපය තුළදී බ්‍රහ්මයන්, මුණිවරුන් හට ඥානය ප්‍රධානය කරන අතර ඒකාන්ත මණ්ඪපය තුළ හිදිමින් ඇය තම සෙනාපතිවරුන් සමඟ නිමන්ත්‍රණයේ යෙදෙමින් සිටින්නීය.
මෙහි උච්චතම ස්ථානයේ පිහිටියේ දේවියගේ ප්‍රධානම සභාවයි. මෙය චින්තාමණි ගෘහ යනුවෙන් හඳුන්වන අතර මෑණියන්ගේ සර්ව උත්තරීතර සිංහාසනය පිහිටන්නෙ මෙහිය. බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු, රුද්‍ර සහ ඊශ්වර යන පාද සතරෙන් යුක්ත මතුපිට සදා ශිව වූ ශිවාකර ආසනයක මහා භුවනේශ්වරී දේවිය විරාජමානව සිටින්නීය. එතුමියගේ දකුණු පසින් විශ්වයේ ගෘහපති වන භුවනේශ්වර මහාදේව විරාජමානව සිටී. නිර්මාණය අවස්ථාවේදි මෑණියන් තම ශරීරයේ දකුණු පාර්ශවයෙන් මහාදේව ප්‍රකට කෙරු අතර එතුමා හිස් පහකින් යුක්ත වේ. එතුමාගේ වම් උකුලේ දෙවඟන වැඩ සිටී. එතුමියගේ සේවිකාවන් වන්නේ ජයා, විජයා, අජිතා, අපරාජිතා, නිත්‍යා විලාසිණි, ධොග්ද්‍රී, අඝෝරා සහ මංගලා යන දේවීන්ය. ඔවුන් සියල්ල නිරතුරුවම මහාදේවිය උදෙසා ගීතිකා ගායනා කරමින් සිටින්නීය. දේවියගේ වම් පස ඇති වස්තු සම්භාරය ගංගාවක් බවට පරිවර්තනය වී සුධ සමුද්‍රයට එකතු වේ.
අනෙකුත්
ත්‍රිපුරා රහස්‍ය, ඥාන ඛණ්ඩය තුළ ත්‍රිපුර සුන්දරී දේවිය පවසන්නේ ඇයගේ බෞතික ස්වරූපයේ වාසස්ථානය මණිද්වීපය බවයි.
M1 (දුම්රිය එන්ජිම)
ලංකාවේ දුම්රිය සේවයේ ආරම්භක යුගයේ සිට (1858- 1935 පමණ දක්වා) ශත වර්ශයකට ආසන්න කාලයක් එහි කොදු නාරටිය ලෙස සැලකිය හැකි වන්නේ වාෂ්ප බලයෙන් ධාවනය වුන වාෂ්ප දුම්රිය එන්ජින්. රටේ ප්‍රවාහන සේවයට මනා සහයක් ලබාදෙමින් මේ දැවැන්ත යෝධයන් මෙරට ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය යහපත් කරන්නට සැපයූ නිහඬ සේවය අති මහත්. කෙසේ වුවත් මෙම එන්ජින් භාවිතයේ සහ නඩත්තුවේ අපහසුතාවයන් හේතුකොටගෙන සහ එවකට ක්‍රමයෙන් ලොවපුරා ජනප්‍රිය වෙමින් පැවතුන ඩීසල් දුම්රිය එන්ජින් අතිසාර්ථක වීමත් යන කරුණු ද්විත්වය හේතුකොටගෙන වර්ෂ 1953දී පමණ වන විට එවකට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු තනතුර හෙබවූ බී.ඩී රම්පාල [පසුව සාමාන්‍යාධිකාරී (1955-1970)-පළමු සිංහල සාමාන්‍යාධිකාරීවරයා] මැතිතුමාගේ මූලිකත්වයෙන් මෙරටට ඩීසල් දුම්රිය එන්ජින් හඳුන්වා දීමට ගෙන ඒමට පිඹුරුපත් සකස් කරන ලදී. මේ වන විට S1 ඩීසල් බලවේග කට්ටලය මෙරට දුම්රිය මාර්ග වලට හඳුන්වා දී සාර්ථක වී තිබු යුගයද විය.ඒ අනුව 1953 වසරේදී මුල්ම ඩීසල් එන්ජිම ලංකාවට ගෙන එන ලදී. M1 ධාවන පන්තිය යටතේ වර්ග කරනලද මෙම එන්ජිම අලංකාර රතු පැහැයෙන් යුක්ත වූ අතර එහි විස්තර මෙසේයි.
මෙසේ ගෙන්වන ලද පළමු එන්ජිම අංක 539 ලෙස කාණ්ඩ ගත කරන ලද අතර (සෑම එන්ජිමකම තමන්ට හිමි අංකය එහි බ‍ඳෙහි සටහන් කර තිබේ). එම දුම්රිය එන්ජිම සාර්ථක ප්‍රතිඵල දැක්වූ අතර එම වර්ගයේ තවත් එන්ජින් 24ක් මෙරටට ආනයනය කරන ලදී. මෙසේ ගෙන්වූ එන්ජින් 25 (අංක 539 සිට 563 දක්වා) මගින් දුම්රිය එන්ජින් බල ඇණිය මගින් මෙරට දුම්රිය මාර්ග වල ධාවනය වූ බොහෝ දුම්රියන් සඳහා යොදවන ලද අතර විශේෂයෙන් (එන්ජිමේ දෙපසම රියදුරු කුටි සහිත ආකාරය ඇති- dual cabin) මෙම එන්ජින් උඩරට දුම්රියන් සදහාද ඉතා සාර්ථක ලෙස ධාවනයට පවා යොදවන ලදී. උඩරට ධාවනයේදී ඉහත කී විශේෂ පහසුකම නිසා Double-Headed (දුම්රියේ දෙපසට එන්ජින් දෙකක්) ආකාරයට ධාවනය කිරීමේදී එන්ජින් හැරවීමකින් හෝ ගලවා මාරුකිරීමකින් තොරව නැවත ආපසු ධාවනය කිරීමට තිබූ හැකියාව අමතර වාසියක් විය.
මෙසේ මෙරට දුම්රිය සේවයේ වැදගත් සංධිස්ථානයක් සනිටුහන් කල M1 පන්තියේ දුම්රිය එන්ජින් 1953 සිට 1983 දක්වා අඛණ්ඩව වසර 30ක් පමණ කාලයක් ඒවායේ සේවය මෙරට ප්‍රාවාහය කටයුතු වෙනුවෙන් ලබාගෙන ඇති අතර එම දශක තුනකට ආසන්න කාලය තුල අති සාර්ථක එන්ජින් ලෙස බොහෝ දෙනෙකුගේ පැසසුමට ලක් වු බව කියවේ. කෙසේ වුවද 1984 වසර වන විට එතෙක් ධාවනයට යොදවා තිබුණ මෙම M1 එන්ජින් සියල්ලම ධාවනයෙන් ඉවත් කිරීමට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව තීරණය කරන ලදී. එයට හේතුව වූයේ එවායින් ලබා ගත හැකි උපරිම සේවය ඒ වන විට ලබාගෙන තිබීම නිසා ත්, අලුත් වැඩියාවන් සඳහා අවශ්‍ය අමතර කොටස් සපයා ගැනීමට අපහසු වීමත් නිසා තව දුරටත් නඩත්තු කල නොහැකි තත්වයට පත්වීමෙනි. එබැවින් ඒවා තව දුරටත් ධාවනය කරවීම ලාභදායී නොවු බැවින් එව වර්ගයේ සියලු එන්ජින් ධාවනයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කරන ලදී.එසේ ධාවනයෙන් ඉවත් කර අත හැර දමන ලද එන්ජින් 25න් මේ වන විට ඉතිරිව නිබෙන්නේ එන්ජින් කිහිපයක් පමණි. ඉතිරි එන්ජින් බොහොමය විවිධ අවස්ථා වලදී පැරණි යකඩ සඳහා කපා අලෙවි කර තිබේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:දුම්රිය ප්‍රවාහන සේවය ප්‍රවර්ගය:ප්‍රවාහනය - ශ්‍රී ලංකාව
ක්‍ෂීරපායි සත්තු
thumb|මැමේරියා කාණ්ඩය
කිරිබී වැඩෙන සතුන් මෙනමින් හැඳින්වේ. ස්ත්‍රී සතුන්ගේ ස්තන ග්‍රන්ථීන් ඇත. එමගින් පැටවුන් පෝෂණය සිදුවේ.ක්ෂීරපායී (mammeals / lamine mamma "breast") යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මැමේරියා පංතියේ ඇති පෘෂ්ඨවංශික සතුන් වන අතර කාන්තාවන්ගේ කිරි මවුවරුන්ගේ ආහාර (කිරි දෙන) සඳහා කිරි නිපදවයි. , ලොම් හෝ හිසකෙස් සහ මධ්යම කණ ඇට තුනක්. මෙම ලක්ෂණයන් උරගයන් හා පක්ෂීන්ගෙන් වෙන් කර හඳුනා ගැනීමෙන් පසුව, ඔවුන් ටිරාස්ටික් හෙඳි මීට වසර මිලියන 201-227 කට පෙර විසුරුවනු ලැබීය. ක්ෂීරපායි විශේෂ 5,450 ක් පමණ ඇත.
මූලික ශරීර වර්ගය සිවු ගුණයක් වන අතර බහුතරයක් ක්ෂීරපායි සතුන් ඔවුන්ගේ භූමි හරස් මාර්ගයන් හතර සඳහා යොදා ගනී. නමුත් සමහරුන්ට මුහුදේ දී, වාතය, ගස්, භූගත හෝ කකුල් දෙක මත ජීවිතයේ හැඩය අනුව හැඩගස්වනු ලැබේ. මෙම ක්ෂීරපායි සතුන් අතරින් 30-40 මි.මී. (1.2-1.6) මුම්බායි bumblebee සිට මීටර් 30 (ෆ්ලෑග් 98) නිල් තල්මසුන් දක්වා විශාල වේ. මාළුන්ගේ ජීවිතයේ උපරිමය වසර 211 ක් පමණ වන අතර, සියළුම නූතන ක්ෂීරපායි සතුන් බිත්තර දැමීමේ ක්ෂීරපායි සතුන් වන මොනාටේමස් වර්ග පහ හැර, සජීවී ඳරුවන් බිහි කරයි. ප්ලාන්චෙන්ටල් නමින් හඳුන්වන සමෝධානික ක්ෂීරපායීන්ගෙන් බහුතරය, ක්ෂීරපායීන්ගේ ප්ලෙන්ටෙන්ටා (Plententals) ඇත.
බොහෝ ක්ෂීරපායින් බුද්ධිමත් ය. ඇතැම් අය විශාල මොලයක්, ස්වයං දැනුවත්භාවය සහ මෙවලම් භාවිතා කරති. ක්ෂීරපායින්, අල්ට්රා සවුන්ඩ් නිෂ්පාදනය, සුවඳ විලවුන් නිෂ්පාදනය කිරීම, සංඥා ගායනය හා නාට්යගත කිරීම වැනි විවිධ ක්රම ඔස්සේ සන්නිවේදනය හා හඬ නැගීමට හැකිය. ක්ෂීරපායී විඛණ්ඩන විලයන සංගම්, හරාම්වරුන් සහ ධූරාවලීහාවන්ට සංවිධානය කිරීමට හැකි වුවද, හුදෙක් තනිව හා භෞමික ය. බහුතරයක් ක්ෂීරපායි සතුන් බහුකාර්ය වන නමුත් සමහරුන් සමකාමී හෝ බහුපාර්ශ්වීය විය හැකිය.
මිනිසුන් විසින් විවිධ වර්ගවල ක්ෂීරපායීන්ගෙන් බහුතරයක් වාසභූමිය නියොලිටික් විප්ලවය තුළ ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇති අතර, මිනිසුන්ට ආහාර සැපයීම සඳහා දඩයම් කිරීම සහ එකතු කිරීම වෙනුවට ගොවිතැන ප්රතිවර්තනය විය. මෙය විශාල වශයෙන් සහ විශාල කණ්ඩායම් අතර වඩාත් සහයෝගීතාවයෙන් යුත්, මානව සමාජයන්, නූතනවාදී සිට සතෙකුගෙන් විශාල ප්රතිව්යුහගත කිරීමකට තුඩු දුන් අතර, අවසානයේ පළමු ශිෂ්ටාචාරවල වර්ධනය. ප්රවාහන හා කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා අවශ්ය ආහාර සැපයීම, ආහාර (මස් හා කිරි නිෂ්පාදන), ලොම් සහ හම් සැපයීම, සැපයුම්කරුවන් වෙත ලබා දීම. ක්ෂීරපායීන් ක්රීඩාව සඳහා දඩයම් කර ඇති අතර විද්යාවෙහි ආකෘති ජීවීන් ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ. Palaeolithic කාලය පටන් ක්ෂීරපායී ශාක වලින් පිළිබිඹු වන අතර, සාහිත්යය, චිත්රපට, මිථ්යා සහ ආගම් වල දක්නට ලැබේ. ක්ෂීරපායීන් ගණනාවකම හා ක්ෂීරපායීන්ගේ සංඛ්‍යාව අඩු වීම ප්‍රධාන වශයෙන්ම වනාන්තර විනාශ කිරීම,ප්‍රධාන වශයෙන් වන විනාශයයි.
1755 කේප් ඇන් භූමිකම්පාව
1755 නොවැම්බර් මස 18 දින කේප් ඇන් භූමිකම්පාව සිදු වුයේ මැසචුසෙට් බොක්ක පලාතෙහි ‍බ්‍රිතාන්‍ය වෙරල තීරයට නුදුරින්‍ ය(වර්තමානයේ එය ඇමෙරිකානු පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල මැසචුසෙට් යයි). රිච්ටර් මාපකයේඅංශක 6.0-6.3 අතර සිදුවු මෙම භුමිකම්පාව, මැසචුසෙට් ඉතිහාසයේ සිදුවු විශාලතම භුමිකම්පාවය.එය බෝස්ටන්හි ගොඩනැගිලි සිය ගණනක් විනාශ කල අතර, නෝවා ස්කෝශියා වැනි උතුරුකරයේ ඈත ප්‍රදේශ වලට හා දකුණු කැරොලිනාව වැනි දකුණුකරයේ ඈත ප්‍රදේශ වලටද දැනුනි. වෙරළෙන් සැතපුම් 200ක් (කිලෝමිටර් 320) ඈතින් යාත්‍රා කල නැව් වල සිටි නාවිකයන්ට පවා සෙලවීම දැනුන අතර, ඔවුන් නැව මුහුදුබත් වේයැයි බියට පත් විය.බූස්ටන් සහ අවට වැසියෝ භුමිකම්පාව දෙවියන් වෙත ආරෝපිත කල අතර, ක්‍ෂණික ආගමික ලැදිකමක් නගරය පුරා ඇති විය.මීට සමාන භුමිකම්පාවක් වර්තමානයේ බූස්ටන්හි සිදුවුවහොත් එහි ප්‍රථිඵල ලෙස ඩොලර් බිලියන 5 ක භෞතික හානියක් හා මරණ සියගණනකට වග කියනු ඇති බව නවීන අධ‍‍ය‍නයන් පෙන්වා දෙයි.
අපකේන්‍ද්‍රය
මෙම භුමිකම්පාව ඇතිවුයේ 1755 නොවැම්බර් මස 18 දින පෙරවරු 4.30 පමණය.මෙහි අපකේන්‍ද්‍රය කේප් ඇන් නගරයට සැතපුම් 24ක් (කිලෝමිටර් 39) පමණ නැගෙනහිරින් අක්වෙරළෙහි සිදුවු බවට විශ්වාස කෙරේ. මෙම භුමිකම්පාව හැලිෆැක්ස්, නෝවා ස්කෝශියා වැනි උතුරුකරයේ ඈත ප්‍රදේශ වලටත්, චෙසපික් බොක්ක හා දකුණු කැරොලිනාව වැනි දකුණුකරයේ ඈත ප්‍රදේශ වලට සහ ජෝජ් විල හා චැම්ප්ලේන් විල වැනි වයඹ දිග ප්‍රදේශයන්ටත්, සැතපුම් 200ක් (කිලෝමිටර් 320) දකුණුදිග අක්වෙරලෙහි ගමන් ගත් නැවකටද දැණුනි. නැවේ ගමන් ගත් නාවිකයන් භුමිකම්පාව ඉතා ප්‍රබල බවත්, ඔවුන් නැව පෙරලී නැව පෙරලී මුහුදුබත් වේයැයි බියෙන් සිටි බවත් වාර්තා කර ඇත.කලාපය පසු කම්පන කිහිපයක්ද අත්විදේය.පලමු කම්පනයට පැයකට මදකට පසු ප්‍රථම පසු කම්පනය වාර්තා වන ලදි. එහෙත් බොහෝ පසු කම්පන බෝස්ටන් නගරයට නොදැනිනී. එවා ප්‍රධාන ලෙස බලපෑවේ ඊසාන වෙරල තීරයේ කොඩ් තුඩුව ජනපදයටයි.
නවීන ගවේෂණ අනුව මෙම භුමිකම්පාව රිච්ටර් මපකයේ අංශක 6.0 ත් 6.3 අතර ප්‍රබලතාවයකින් යුතු බවට නිමානය කරන අතර, එක්සත් ජනපද භුවිද්‍ය සමාලෝචනය එය මැසචුසෙට් ඉතිහාසයේ සිදුවු විශාලතම භුමිකම්පාව ලෙස ලැයිස්තු ගත කරයි. මෙම භුමිකම්පාව හා අනෙකුත් ඊසානදිග එක්සත් ජනපද භුමිකම්පා ඇති වීමට හේතු අපැහැදිලි බව විද්‍යාඥ මතයයි. අවට කලාපයෙහි භූවිද්‍යාත්මකව දෝෂ ඇති නමුත්, ඒවා තවදුරටත් ‍ක්‍රියාකාරී බවට සාක්‍ෂි නොමැත. සති කිහිපයකට පෙර පෘතුගාලයේ ලිස්බන් නගරයේ ඇතිවු විශාල භුමිකම්පාව, කේප් ඇන් භුමිකම්පාව ඇතිවීමට දුරස්ථ ක්‍රියාරම්භකය බව වියහැකි නමුත් එය තහවුරු කිරිම සදහා ප්‍රමාණවත් සාක්‍ෂි නොමැත.
අලාභය
විශාලතම හානිය සිදුවුයේ බෝස්ටන් හා කේප් ඇන් නගර වලටය. බෝස්ටන්හි ප්‍රධාන ලෙස හානි සිදුවී ඇත්තේ වරාය ආසන්න හිඩැසි සහිත ප්‍රදේශයේය. භුමිකම්පාවලදී පාශාණමය තද පොලොවට සාපේක්‍ෂව හිඩැසි සහිත ප්‍රදේශ ශක්තිමත් බවින් අඩුය. 1300 සිට 1600 පමණ නිවාස වල දුම්නළ වලට විවිධ ආකාරයෙන් හානි සිදුවී ඇති අතර, සමහර ගෙවල් වල කුරිංචි කඩා වැටී ඇත. ඊට අමතරව දුම්නළ කඩා වැටීම නිසා බොහෝ නිවාස වල වහලවල් වලට හානි සිදුවී ඇත.
ෆෝල්මව්ත් (වර්තමානයේ පෝට්ලැන්ඩ, මේන්) ස්ප්‍රින්ෆීල්ඩ්, මැසචුසෙට් සහ නිව් හවින්, කනෙක්ටිකට් යන ප්‍රදේශවල ශෛලමය දුම්නළ හා ගොඩනැගිලි වලටද හානි සිදුවිය. බෝස්ටන්හි සමහර දේවස්ථාන වල කොත් විනාශ වු අතර කම්පනයෙන් පසු ඍජුව පිහිටි කොත් ඇලවිය. ගම්බද ප්‍රදේශ වල පිහිටි ශෙලමය ප්‍රාකාරද විනාශවිය. නිරීක්‍ෂකයගේ වාර්තා වලට අනුව සමහර උල්පත් සිදීගිය අතර නව උල්පත් ඇතිවු බවට සහ ස්ටිචුඒට්, ලැන්කැස්ට, පෙම්බ්‍රෝක් ප්‍රදේශයන් හී පොලොවේ පිපිරීම්/ ඉරිතැලීම් ඇතිවිය. ඉහත සදහන් කල අවසන් නගරයේ පොලොවේ ඉරිතැලීම් වලින් ජලය සහ වැලි මතුවු බවට නිරීක්‍ෂකයන් සදහන් කර ඇත. ගොඩනැගිලිමය නොවන අලාභ සුලුවිය; තම වීදුරු බඩු වලට හානි සිදුවු බවට වැසියෝ වාර්තා කල අතර රැකියාව වශයෙන් දියර වර්ග පෙරන්නෙකුගේ දියර වර්ග අඩංගු ටැංකියකට හානි සිදුවීම නිසා පාඩු  සිදුවු බවට  වාර්තා කර ඇත.
එක්සත් ජනපද ඉතිහාසයේ සිදුවු ප්‍රථම සුනාමිය ලෙස කේප් ඇන් භුමිකම්පාව වාර්තාගත කර ඇත. කේප් ඇන් වලට සැතපුම් 1000ක් (කිලෝමිටර් 1600) දකුණු දෙසින් පිහිටි ලීවෝඩ් දූපතේ සිටි නිරීක්‍ෂකයන් වාර්තා කලේ මුහුදු ජලය පසුපසට නැඹුරු වී පසුව විශාල රැල්ලක් බවට පත් වු බවත්, එමගින් වෙරලෙහි නවතා තිබු බෝට්ටු ඉහලට එසවුනු බවත් සහ මාඵ විශාල වශයෙන් වෙරලට ගසා ආ බවත් ය.
උරුමය
බෝස්ටන් නගරයේ ඉදිකර ඇති බොහෝ පැරණි ගොඩනැගිලි තනා ඇත්තේ ගලින් සහ ගඩොලින්‍ ය, එම නිසා විශාල භුමිකම්පාවක් ඇති වුවහොත් ඒවා සම්පූර්ණයෙන්ම කඩාවැටීමට බොහෝ ඉඩකඩ තිබේ. මේ හේතුවෙන් නවීන නිරීක්‍ෂකයන් තවත් භුමිකම්පාවක් මෙවැනි විශාල නගරයක ඇති වුවහොත් එහි ප්‍රතිවිපාක පිලිබඳව මත පලකරයි. මැසචුසෙට් ආපදා කලමනාකරණ ඒජන්සිය විසින් 1990 වසරේ කරන ලද අධයනයෙන් හදුනාගෙන ඇත්තේ මෙවැනි භුමිකම්පාවක් වර්තමානයේ ඇති වුවහොත් ඇස්තමේන්තුගත වියහැකි මූල්‍ය අලාභය ඩොලර් බිලියන 4-5 වන අතර, දහස් ගණන් ජීවිත වලට හානි විය හැකි බවයි. මෙහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස රජය විසින් නව ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් සම්බන්ධයෙන් සහ අනතුරු සහිත ප්‍රදේශයන් හී භුමිකම්පාවලට ඔරොත්තු දෙන ආකාරයෙන් ඉදිකිරීම් සම්බන්ධයෙන් ‍ව්‍යවස්ථාපන හා කලාප නීතී නව්‍යකරණය කර ඇත.
යොමුව- ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියාව
පුර සතවක
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින
553
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ඩිකී බර්ඩ්
හැරල්ඩ් ඩෙනිස් "ඩිකී" බර්ඩ්, OBE (උපත 1933 අප්‍රේල් 19), යනු ඉංග්‍රීසි විශ්‍රාමික ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි. ඔහුගේ දිගු විනිසුරු ජීවිතය තුළ, විනිසුරුවරයෙකු ලෙස ඔහුගේ විශිෂ්ටත්වය, නමුත් ඔහුගේ බොහෝ විකේන්ද්‍රිකතා හේතුවෙන් ක්‍රීඩකයින් සහ නරඹන මහජනතාව අතර බෙහෙවින් ආදරය කරන චරිතයක් බවට පත්විය.
බර්ඩ් දකුණත් පිතිකරුවෙකු ලෙස යෝක්ෂයර් සහ ලෙස්ටර්ෂයර් වෙනුවෙන් පළමු පෙළ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කළ නමුත් තරග 93කදී රැස් කර ගත්තේ ශතක දෙකක් පමණි. ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය දණහිසේ ආබාධයකින් අවුල් වූ අතර, අවසානයේ ඔහු වයස අවුරුදු 31 දී විශ්‍රාම යාමට හේතු විය. ඔහු ටෙස්ට් තරග 66ක (එවකට ලෝක වාර්තාවක්) සහ ලෝක කුසලාන අවසන් තරග 3ක් ඇතුළුව එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග 69ක විනිසුරුවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.
2014 පෙබරවාරියේදී, යෝක්ෂයර් නිවේදනය කළේ මාර්තු 29 දින පැවති ඔවුන්ගේ වාර්ෂික මහා සභා රැස්වීමේදී බර්ඩ් සමාජයේ සභාපතිවරයා ලෙස ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට නියමිත බවයි.
1997 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද බර්ඩ්ගේ ස්වයං චරිතාපදානය පිටපත් මිලියනයකට වඩා අලෙවි වී ඇත.
ළමා අවධිය
හැරල්ඩ් ඩෙනිස් බර්ඩ් 1933 අප්‍රේල් 19 වැනි බදාදා එංගලන්තයේ යෝක්ෂයර් හි වෙස්ට් රයිඩින් හි පල්ලිය පටුමගෙහි උපත ලැබීය, නමුත් ඔහුට වයස අවුරුදු දෙකේදී, ඔහු තම පවුල සමඟ නිව් ලොජ් වත්තට පදිංචියට ගියේ ඔහුගේ නිවස, මුඩුක්කු ඉවත් කිරීමේ යෝජනා ක්‍රමය මගින් කඩා දැමූ බැවිනි. ගල් අඟුරු පතල් කම්කරුවෙකුගේ පුත්‍රයෙකු වූ ඔහුට පාසලේදී 'ඩිකී' යන අන්වර්ථ නාමය ලැබුණි. 1944 දී, බර්ඩ් ඔහුගේ 11 ප්ලස් විභාගය අසමත් වූ අතර, වයස අවුරුදු 15 දී රේලි ද්විතීයික නවීන පාසලට ගියේය. ටික කලක් ඔහු ගල් අඟුරු ආකරයක වැඩ කළ නමුත් එය තමාට නොවන බව තීරණය කරමින් එය අත්හැරියේය. ඒ වෙනුවට ඔහු ක්‍රීඩාවේ වෘත්තියකට යොමු විය.
ක්‍රීඩා වෘත්තිය
වෘත්තීය වශයෙන් පාපන්දු ක්‍රීඩා කිරීමට දණහිසේ ආබාධයක් ඇති වූ විට, ඔහු ඔහුගේ දෙවන ආදරය වන ක්‍රිකට් අනුගමනය කළේය. බාර්න්ස්ලි හි ඔහුගේ මුල් වෘත්තීය ජීවිතයේදී, ඔහු ජෙෆ් බෝයිකොට් සහ මාධ්‍යවේදියෙකු සහ චැට් සංදර්ශන සත්කාරක මයිකල් පාකින්සන් සමඟ එකම කණ්ඩායමේ ක්ලබ් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කළේය. 1956 දී, බර්ඩ් ඔහුගේ උපන් ප්‍රාන්තය වන යෝක්ෂයර් සමඟ ලියාපදිංචි විය. බොයිකොට් පිතිකරුවෙකු ලෙස බර්ඩ්ගේ හැකියාව ගැන ඉතා ඉහළින් කතා කර ඇත, නමුත් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඔහුගේ උත්සාහය ඔහුගේ ස්නායු පාලනය කිරීමට ඇති නොහැකියාව බාධා කළ බව හැඟේ. නමුත් ආරම්භක පිතිකරුවා සඳහා දැඩි තරඟයක් ඔහුට උදව් නොකළද ස්ථානය: ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහුගේ පළමු (සහ එකම) ප්‍රාන්ත ශූරතාවලියේ ශතකය 181* ලබා ගැනීමෙන් පසුව, නිත්‍ය ආරම්භක පිතිකරු කෙන් ටේලර් ( එංගලන්තය වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරමින් සිටි) නොමැති විට රැස් කළ තරගයේදීම, ටේලර් ජාත්‍යන්තර රාජකාරිවලින් ආපසු පැමිණි විට ඔහුව ඉවත් කරන ලදී. බර්ඩ් එම වාරයේ තවත් ශූරතා තරඟ පහක් පමණක් ක්‍රීඩා කළේය. (එමෙන්ම MCC එදිරිව චැම්පියන් ප්‍රාන්ත තරඟය) හතරක් ඔහු කැමති ආරම්භක පිතිකරුගේ ස්ථානයට වඩා මැද පෙළේ ක්‍රීඩා කළේය, සහ වාරයේ වැඩි කාලයක් ගත කළේ "දොළොස්වන මිනිසා" ලෙස ය: ඔහුගේ පිතිකරණයේ විශ්වාසය ගොඩනැගීමට කිසිසේත්ම හිතකර තත්වයක් නොවේ. 1960 වාරය ආරම්භ වීමට ටික කලකට පෙර ඔහු ලෙස්ටර්ෂයර් වෙත ගිය අතර එහිදී ඔහු මුලින් කණ්ඩායමේ අඩු වැඩි වශයෙන් නිත්‍ය ස්ථානයක් භුක්ති වින්දේය - 1960 ඔහුගේ පළමු වාරයේ දී ඔහු සංචාරක දකුණු අප්‍රිකානුවන්ට එරෙහිව ශතකයක් ඇතුළුව ලකුණු 1000 කට වඩා රැස් කළේය. ඔහුගේ එකම පළමු පන්තියේ ශතකය බව ඔප්පු කරන්න - නමුත් පසුව කණ්ඩායමෙන් ඉවත් විය, 1964 දී ඔහුගේ අවසන් තරඟය ක්‍රීඩා කරමින්, ඔහුගේ දණහිසේ නිරන්තර ආබාධය නැවත ඇතිවීම, පෝරමය අහිමි වීම, විශ්වාසය සහ ඔහුගේ අඛණ්ඩ දණහිසේ ආබාධයේ එකතුවකට ස්තුතිවන්ත විය. සමස්තයක් වශයෙන්, 1956 සහ 1964 අතර, බොහෝ දුරට ඉංග්‍රීසි ප්‍රාන්ත ශූරතාවලියේදී, බර්ඩ් යෝක්ෂයර් සහ ලෙස්ටර්ෂයර් සඳහා පිතිකරුවෙකු ලෙස පළමු පෙළ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කළේ තරඟ 93 ක්ය.
ඔහුගේ ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් දිවිය අවසන් වූ පසු බර්ඩ් 1965 සහ 1969 අතර පයින්ටන් වෙනුවෙන් ක්‍රිකට් වෘත්තිකයෙකු වූ අතර ලකුණු 10,000 කට වඩා රැස් කළේය. ඔහු 1966 සහ 1968 අතර ප්ලිමවුත් විද්‍යාලයේ ක්‍රිකට් පුහුණු කර ඇති අතර 1968 සහ 1969 දී ජොහැන්නස්බර්ග් හි පුහුණුකරු ලෙස කටයුතු කළේය
විනිසුරු වෘත්තිය
ඔහු 1970 දී ඔහුගේ පළමු ප්‍රාන්ත තරඟයට පෙනී සිටියේය. වසර තුනකට පසුව, ඔහු ලීඩ්ස් හි හෙඩින්ග්ලිහිදී එංගලන්තය සහ නවසීලන්තය අතර ඔහුගේ පළමු ටෙස්ට් තරගය විනිශ්චය කළේය. එංගලන්තය ඉනිමකින් සහ එක ලකුණකින් ජයගත් අතර අනෙක් විනිසුරුවරයා වූයේ චාලි එලියට් ය. එම ගිම්හානයේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සංචාරයේ දෙවැනි සහ තෙවැනි ටෙස්ට් තරගවලදී ද බර්ඩ් විනිසුරු විය - ඒ දෙකම සිද්ධිදායක බව ඔප්පු විය: එජ්බැස්ටන්හි පැවැති දෙවැනි ටෙස්ට් තරගයේදී, බර්ඩ්ට පන්දු යවන්නාගේ අන්තයේ සිට ඕවර කිහිපයක් සඳහා ආදේශකයකු සමඟ විනිසුරු කිරීමට සිදු විය. ඒ ආතර් ෆාග් බටහිර ඉන්දීය ක්‍රීඩකයන්ගේ හැසිරීමට විරෝධය පළ කරමින් දිගින් දිගටම තරග කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නිසාය. ඉන්පසුව, ලෝඩ්ස් හි පැවති තුන්වන ටෙස්ට් තරඟයේදී IRA බෝම්බ බියකින් ක්‍රීඩාවට බාධා එල්ල විය (පසුව එය ප්‍රෝඩාවක් බව සොයා ගන්නා ලදී). ප්‍රේක්ෂකයින් වාර්තාගත වේලාවට පිටියෙන් ඉවත් වෙද්දී, බෝම්බයක් නොමැති බව දැනගත් බර්ඩ් සහ ක්‍රීඩකයින් තණතීරුව මධ්‍යයේ වාඩි වූහ. ඔහු කාලගුණය සඳහා ක්‍රීඩාව නැවැත්වීම සම්බන්ධයෙන් කීර්තියක් ලබා ගත් අතර, කිසි විටෙකත් පිතිකරුවන්ට LBW ලබා දුන්නේ නැත - ඔහු LBW ලබා දුන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි, ඔහු එය ලබා දුන්නේ නම්, පිතිකරු දැවී ගිය බවට සැකයක් නැත. බර්ඩ් කෙටි තණතීරු සහිත පන්දු යැවීම් සහ ඉහළ ෆුල් ටෝස් යන දෙකින්ම "බිය ජනක පන්දු යැවීමේ" නිර්වචන සම්බන්ධයෙන් ඉතා දැඩි වූ අතර, ඔහු ඒ කිසිවක් නොඉවසන බව හොඳින්ම පැහැදිලි කළේය.
බර්ඩ්ගේ එක් ශක්තියක් වූයේ ක්‍රීඩාවේ සමහර වඩාත් චංචල ක්‍රීඩකයින් කළමනාකරණය කර ගැනීමට සහ උපයා ගැනීමට ඔහුට හැකි වීමයි, සමහර විට ඔහුගේ බෝවන හාස්‍යය භාවිතා කිරීමෙනි.
විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පසු
බර්ඩ් ඔහුගේ ස්වයං චරිතාපදානය ලිවීමට ගියේ මගේ ස්වයං චරිතාපදානය ( මයිකල් පාකින්සන්ගේ පෙරවදනක් සමඟ) ලෙසිනි, එය පිටපත් මිලියනයකට වඩා අලෙවි විය. White Cap and Bails - Adventures of a Much Traveled Umpire නමින් අනුක්‍රමිකයක් 1999 දී Hodder and Stoughton විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. වයස අවුරුදු 18 ට අඩු අවාසි සහගත අයට ක්‍රීඩාවේ ඔවුන්ගේ හැකියාවන් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා බර්ඩ් ඩිකී බර්ඩ් පදනම පිහිටුවීය.
Trigger Happy TV හි එක් කථාංගයක බර්ඩ් පෙනී සිටියේය. ඔහු 2010 දී Top Gear හි කථාංගයක ද පෙනී සිටියේය එම වසරේ ඔහු BBC හි The Young Ones සඳහා ද සහභාගී වූ අතර, එහි හැත්තෑව සහ අසූව ගණන්වල ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් හය දෙනෙකු, 1970 ගණන්වලට ආපසු හැරී යාමෙන්, වයසට යාමේ සමහර ගැටලු මඟහරවා ගැනීමට උත්සාහ කළහ. ඔහු ක්‍රිකට් තරගයක විනිසුරුවෙකු වූ Heartbeat හි Series 16 Ep 7 හි ආරාධිතයෙකු ද පෙනී සිටියේය. දකුණ|thumb| විනිසුරුවරයෙකු ලෙස බර්ඩ්ගෙ ප්‍රතිමාව
බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගම
බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගම සමන්විත වන්නේ කතෝලික සභාවේ  ලතින් සභාව සහ, ඇංග්ලිකානු සංසදය, ලූතරියානු ආගම, ප්‍රෙස්බටිරියානු ආගම, මෙතෝදිස්ත ආගම සහ අනෙකුත්  ප්‍රොතෙස්තන්ත සම්ප්‍රදායයන් ඇතුළු, ඓතිහාසික වශයෙන් එයින් ව්‍යුත්පන්නවූ නිකායයන්ගෙන් වෙයි. නැගෙනහිර ක්‍රිස්තියානි ආගමෙන් වෙන් කර හඳුනාගැනීමට මෙම පදය භාවිතා වෙයි. ලොව පුරා ක්‍රිස්තියානි ලබ්ධිකයන්ගෙන් 80% පමණ අයත් වන්නේ බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගමටය
ප්‍රත්‍යාවේක්ෂා
"ප්‍රත්‍යාවේක්ෂා" යනු තමන් ව්සින් අතිතයෙ කල ක්‍රියා පිලිබන්ද සිහි නුවනින් යලි සිතා බෑලිම
ජීන් ඩුබුෆේ
ජීන් පිලිෆේ ආතර් ඩුබුෆේ (1901 ජූලි 31 - 1985 මැයි 12) 20 වැනි සියවසේ අවසන් භාගයේදී අතිශයින් කීර්තියට පත් ප්‍රංශ ජාතික සිත්තරෙක් සහ මූර්තිශිල්පියෙකි
ජීවන චරිතය
ඩුබුෆේ ලා හව්රෙ හිදී උපත ලැබිය. 1918 දී ජූලියන් ඇකඩමියෙන් කලාව ඉගෙන ගැනීම සඳහා ඔහු පැරීසියට පැමිණීයේය. නමුත් මාස 6 කට පසුව ඔහු ඇකඩමියෙන් නික්ම ස්වාධීනව අධ්‍යයන කටයුතු කිරීමට පටන් ගත්තේය. 1924 දී කලාවේ වටිනාකම පිළිබඳව සැක සිතූ ඔහු චිත්‍ර ඇඳීම නවතාදමා ඔහුගේ පියාගේ වයින් විකිණීමේ ව්‍යාපාරයේ කටයුතු භාරගත්තේය. 1930 ගණන්වලදී ඔහු නැවත චිත්‍ර ඇඳීමට පටන්ගත් අතර නැවත එය නවතා දමන ලදී. නැවතත් 1942 දී චිත්‍ර අඳින්නට පටන්ගත් ඔහු එතැන්සිට එය අඛණ්ඩවම කරගෙන ගියේය. 1944 දී ඔහු සිය ප්‍රථම ඒකපුද්ගල ප්‍රදර්ශනය පැවැත්වීය. 1948 දී ඔහු අධිතාත්විකවාදී කණ්ඩායම් හා එක්වූ අතර 1954 දී කොලේජ් ඔෆ් පැටැෆසික් හි අධ්‍යාපනය ආරම්භ කළේය.
Artistry of the Mentally Ill කෘතියේ ආභාෂය ලද ඔහු Art Brut (කලාවෙන් පිටත) නම් යෙදුමක් ඉදිරිපත් කළේය. මානසික රෝගීන්, සිරකරුවන් සහ කුඩා දරුවන් වැනි සෞන්දර්යවාදයේ රීතීන්ගෙන් බැහැරව කටයුතු කරන වෘත්තීමය නොවන්නන් හැඳින්වීම සඳහා එම යෙදුම යොදාගන්නා ලදී. එවැනි කලාකෘතීන් රැසක් ඔහු විසින් එකතු කරන ලදී. එම එකතුව වර්තමානයේ ස්විට්සර්ලන්තයේ Musée de l'Art Brut හි ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. ඩුෆෙට් කලාව ශාස්ත්‍රාලීය සම්බන්ධතාවන්ගෙන් විනිර්මුක්තව තබාගැනීමට උත්සාහ කළ අතර ඔහුගේ නිර්මාණයන් බොහෝවිට ප්‍රාථමික හෝ අව්‍යාජ ඒවාවෙයි. ඩුබුෆේගේ කෘතීන් බොහොමයක්ම තෙල් සායමින් නිර්මාණය කොට ඇති අතර ඒ මතුපිට ඝනාලේපයක් ආලේපකොට වැලි, තාර සහ පිදුරු යොදාගනිමින් ඝනත්වය වැඩිකිරීම මඟින් නිර්මාණයට අසාමාන්‍ය මතුපිට ස්වභාවයක් ලබාගෙන ඇත. 1962 න් පසුව රතු, සුදු, කලූ සහ නිල් යන වර්ණයන්ට සීමා වෙමින් ඔහු නිර්මාණ මාලාවක්ම නිර්මාණය කළ අතර 1960 ගණන්වල අවසන් භාගයේදී ඔහු මූර්ති කලාව වෙත යොමුවිය. පොලිතීන් මඟින් සිදුකළ එම නිර්මාණයන් අනතුරුව ප්ලාස්ටික් තීන්ත විශේෂයක් යොදාගනිමින් වර්ණ ගන්වන ලදී. 1960-61 අවසන් භාගයේ ඩුබුෆේ සංගීතය හා ශබ්දය පිළිබඳව පර්යේෂණයන් ආරම්භ කළ අතර ඇස්ගර් ජෝන් නම් ඩෙන්මාර්ක් ජාතික සිත්තරකු සමග පටිගත කිරීම් කිහිපයක් සිදු කරන ලදී.
1978 දී ඩුබුෆේ ඇමරිකානු සංගීතඥ හා ස්වර රචක ජේසන් මාර්ට්ස් සමග එක්වී The Pillory නම්වූ මාර්ට්ස්ගේ පෙරටුගාමී සිම්පනිය වෙනුවෙන් ඇල්බමයක් නිර්මාණය කරන ලදී.
ඩුබුෆේගේ අවසන් නිර්මාණයන් අතර 1984 දී කළ නිර්මාණය වැදගත් වේ. 1985 දී ඩුබුෆේ පැරීසියේදී මියගියේය
ප්‍රවර්ගය:1901 උපත් ප්‍රවර්ගය:1985 මරණ
552
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පීල් ප්‍රාදේශීය පුරවරය
පීල් ප්‍රාදේශීය පුරවරය ( පීල් ප්‍රදේශය ලෙසින්ද හැඳින්වේ) යනු කැනඩාවේ, දකුණු ඔන්ටේරියෝ හී, ප්‍රාදේශීය පුරවරයකි.
බ්‍රැම්ටන්
බ්‍රැම්ටන් යනු කැනඩාවේ ඔන්ටේරියෝහී,  මහා ටොරොන්ටෝ ප්‍රදේශයේ  (GTA)  තුන්වන-විශාලතම නගරය හා පීල් ප්‍රදේශයෙහි මන්ත්‍රී ආසනයයි. 2011 ජන සංගණනය අනුව, බ්‍රැම්ටන්හී ජනගහණය 523,911 වූ අතර, ඒ අනුව එය කැනඩාවේ  නවවන විශාලතම නගරය බවට සැලකෙයි. මධ්‍යනය වයස අගයය 33.7 හී පැවතීම නිසා, මහා ටොරන්ටෝ ප්‍රදේශයේ ලාබාලම ප්‍රජාව මෙහි දිවි ගෙවති. කැනඩාවේ විශාලතම දකණු ආසියාතිකයන් සමූහනය බ්‍රැම්ටන්හී දක්නට ලැබෙන අතර එය බ්‍රැම්ටන්හී ජනගහණයෙන් 31.7% වෙයි.
සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල්
සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් යනු අනෙකුත් රටවලට සාපේක්ෂව අඩු කාර්මික සංවර්ධනයක් සහ මානව සංවර්ධන දර්ශකය (HDI) පහළ අගයක් දරණ ස්වයිරී රාජ්‍ය වේ. කෙසේ වෙතත් මෙම නිර්වචනය සැවොම පිළිනොගන්නා අතර, මෙම වර්ගීකරණයට අදාළ රටවල් මොනවාදැයි පැහැදිලි එකඟතාවයක් නොමැත.
බ්‍රැම්ටන්
ගම්මානයක් වශයෙන් බ්‍රැම්ටන් සංස්ථාපනය කෙරුණේ 1853දී වන අතර, එහිදී එංගලන්තයෙහි කම්බ්‍රියාහී, ග්‍රාමීය නගරයක් වන  බ්‍රැම්ටන් වෙතින් එහි නම උපුටා ගන්නා ලදි. පෙර කලෙක කැනඩාවේ මල් නගරය ලෙසින් බ්‍රැම්ටන් හැඳින්වුනු අතර,  මෙම අභිධානය එය විසින් උපයා ගන්නා ලද්දේ නගරයේ විශාල හරිතාගාර කර්මාන්තය නිසාය. අඩසිය වසකට කිට්ටු කාලයක් බොහෝ ජාත්‍යන්තර රෝස ත්‍යාග දිනූ සමාගමක් වන ඩේල්ස් ෆ්ලවර්ස් ද මෙයට දායක වී ඇත. වර්තමානයෙහි, නගරයෙහි ප්‍රධාන ආර්ථීක අංශ අතර ප්‍රගත නිෂ්පාදනය, සිල්ලර පරිපාලනය සහ කාර්ය සම්පාදනය, තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ, ආහාර සහ පානීය බීම, ජීව විද්‍යාවන් සහ ව්‍යාපාර සේවාවන් වෙති.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:1853 දී සංස්ථාපිත ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
වාඩිය
වාඩිය (www.wadiyalk.com) ලොව පුරා සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයින් ට එක් රොක් වී දැනුම විනෝදය සහ පුවත් බෙදා හදාගැනීමට සාදන ලද ෆොරමයකි.
මෙහි සාමාජිකයින්ට තමන්ගේ ප්‍රශ්න සාකච්චා කිරීමටත්, අනෙකුත් සාමාජිකයින්ගේ ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු සැපයීමටත් හැකියාව ඇත
ආරම්භය 2012 නොවැම්බර් 11. දැනට සාමාජිකයින් 4000කට වැඩි ගණනක් ලියාපදිංචි වී ඇත වැඩි විස්තර සඳහා පිවිසෙන්න
කව්සිළුමිණ
කුස ජාතකය පදනම් කරගනිමින් දෙවන පණ්‌ඩිත පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් රචිත පද්‍ය කාව්‍යය කව්සිළුමිණ ලෙස සැළකේ.
වාඩිය
වාඩිය
වාඩිය බ්ලොග් කියවනය
thumbnail|http://i.imgur.com/8RO7YJ6.jpg