cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
වර්තනය
thumb|රැළිති ටැංකියක තරංග වර්තනයේ ඡායාරූපයක් ජල බඳුනක් තුළ බැලීමේදී වර්තනය දැකගත හැක. වාතයට 1.0003 ක පමණ වර්තනාංකයක් ඇති අතර ජලයට 1.33 ක පමණ වර්තනාංකයක් ඇත. පුද්ගලයෙක් භාගිකව ජලයේ ගිල්වා ආනතව තබා ඇති සෘජු වස්තුවක් දෙස බැලුවහොත් වස්තුව ජල මතු පිට දී නැවී ඇති සේ පෙනේ. මෙය සිදුවන්නේ ආලෝක කිරණ ජලයෙන් වාතයට චලනය වන විට නැවීමට ලක්වන නිසාය. කිරණ ඇසට ළඟා වු පසු ඇස ඡේදනයක අනාවරණය කරගන්නේ සත්‍ය ලෙසට කිරණය හටගත් තැනට වඩා උඩින්ය. මේ නිසා පැන්සල එහි නියම ස්ථානයට වඩා උඩින් ඇති‍ ලෙසත් ජලය වඩා අඩු ගැඹුරකින් යුක්ත ලෙසත් පෙන්නුම් කරයි. උඩින් බැලූ විට ජල ඇති ලෙස පෙනෙන ගැඹුර දෘශ්‍ය ගැඹුර ලෙස හඳුන්වයි. මෙය මතුපිට සිට හෙල්ල මඟින් මසුන් මැරීමේ දී ඉතාමත් සැලකිල්ලට ගත යුතු දෙයකි. මන් ද එමඟින් මාළුවා වෙනත් ස්ථානයක ඉන්නා සේ පෙන්වන අතර මසුන් මරන්නා මසුන් ඇල්ලීමට වඩාත් පහලට ඉලක්කය ගත යුතුය.
thumb|ජල තරංගවල වර්තන රූප සටහන දකුණු පස වූ රූප සටහන ජල තරංගවල වර්තනය සඳහා උදාහරණයක් පෙන්වයි. රැළිති වම්පස සිට චලනය වී තරංග පෙරමුණට ආනතව තබා ඇති නොගැඹුරු ප්‍රදේශයක් හරහා යයි. නොගැඹුරු ජලයේ දී තරංග වඩාත් සෙමින් චලනය වන නිසා තරංග ආයාමය අඩුවන අතර අතුරු මුහුණතේ දී තරංගය නැමීමකට භාජනය වේ. තිත් රේඛාවෙන් නිරූපණය කරන්නේ අතුරු මුහුණතට ඇදී ලම්භයයි. කෙටි තිරස් ඉරිවලින් යුත් රේඛාව තරංගවල මුල් දිශාව පෙන්වයි. මෙම සංසිද්ධිය මුහුදු රළ කිසි විටෙක වෙරළට ආනතව වෙරළට නොපැමිනෙන්නේ මන්දැයි පැහැදිලි කරයි. ගැඹුරේදී රළ කිනම් දිශාවට චලනය වුවත් ඒවා වෙරළ අසල නොගැඹුරු ප්‍රදේශයට පිවිසීමේ දී ලම්භය දෙසට වර්තනය වේ.
දේදුන්න ඇතිවීමටත් සුදු ආලෝකය ප්‍රිස්මයක් තුළින් යැවූ විට දේදුණු වර්ණ බවට පත්වීමටත් හේතු වන්නේ වර්තනයයි. වීදුරු වාතයට වඩා වැඩි වර්තනාංකයක් ඇති අතර විවිධ ආලෝක සංඛ්‍යාත චලනය වන්නේ විවිධ වේගවලින්ය. මේ නිසා ඒවා විවිධ කෝණවලින් වර්තනය වේ. එම නිසා ඔබට ඒවා දැකගත හැක. විවිධ සංඛ්‍යාත නිරීක්ෂිත විවිධ වර්ණවලට අනුරූප වේ. වර්තනය දේදුණු වැනි අලංකාර සංසිද්ධිවලට හේතු වනවාක් මෙන්ම එය මිරිඟුව වැනි විශේෂ දෘශ්‍ය සංසිද්ධීන් ද ඇති කරයි. මේවා ඇති වන්නේ උෂ්ණත්වයන් සමඟ වාතයේ වර්තනාංකය වෙනස් වීමෙනි.
thumb|පර්ස්පෙක්ස් කුට්ටියක වර්තනය ආලෝකය එක් මාධ්‍යයකින් තවත් මාධ්‍යයකට නිර්ගමනය වීමේ දී වර්තනය වන කෝණය ගණනය කිරීමට ස්නෙල් නියම යොදා ගනී.
වර්තමානයේ සෘණ වර්තනාංක සහිත මෙටා ද්‍රව්‍ය කිහිපයක් ද නිර්මාණය කර තිබේ. මෙම මෙටා ද්‍රව්‍ය මඟින් මාධ්‍ය දෙකෙහි තරංග සම්බාධනය ගැලපෙන විට පූර්ණ වර්තන සංසිද්ධිය ද නිරූපණය කළ හැක. එහි දී පරාවර්තිත තරංගයක් නොමැත. වර්තනයට වස්තු ඒවා ඇති ස්ථානයට වඩා සමීපව ඇති ලෙස දැක්විය හැකි නිසා ජලයේ වස්තු විශාලන ගුණයට එය හේතු වේ. මුලින්ම ජල බිඳක් තුළට ආලෝකය ඇතුලු වූ විට එහි වේගය අඩුවේ. ජල පෘෂ්ඨය සමතල නොවේ නම් ආලෝකය නව මාර්ගයක් කරා නැමෙනු ඇත. මෙම වක්‍රාකාර හැඩය ආලෝකය එලියට විහිදීමේ දී එය එළියට නමනු ලබයි. ඔබ දකින රූපය විශාල වේ.
ආලෝක වර්තනය විස්තර කිරීමේ ප්‍රයෝජනවත් සමාන්තර උදාහරණයක් වන්නේ පදික මාර්ගයක (වේගවත් මාධ්‍යයක්) සිට මඩ කඩිත්තකට (මන්දගාමී මාධ්‍යයක්) පිය මනින ආචාර පෙළපාලියක් සලකන්න. මුලින්ම මඩ කඩිත්තට යට පැත්තේ පුද්ගලයන් වේගය අඩු කරනු ඇත. මෙය මුලු කණ්ඩායමම ලම්භය දෙසට යන්තම් ආනත වීමට හේතු වේ. (ලම්භයේ සිට කුඩා කෝණයක් නිර්මාණය කරයි)
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රකාශ විද්‍යාව
කැපුංකීරිය
කැපීමකින් ඇතිවූ නොගැඹුරු තුවාල නැවත සැකසීමට ගන්නා සිංහල බේතකි. 250px|thumbnail|දකුණ|මල් හටගත් කැපුංකීරිය පඳුරක්
200px|thumbnail|දකුණ|කැපුංකීරිය පොහොට්ටු සහ මල් ප්‍රවර්ගය:සිංහල බෙහෙත්
දෙවන ජයබාහු රජ
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1467 දී හයවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා මිය ගිය විට එතුමාගේ දියණියගේ පුතා වන ජයබාහු කුමරු දෙවන ජයබාහු නමින් කෝට්ටේ රජකමට පත් විය. තමාට රජකම නොලැබීම නිසා කෝපයට පත්, යාපනයේ පාලකයා වූ සපුමල් කුමරු කෝට්ටේට පැමිණ දෙවන ජයබාහු රජු මරා ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1469 දී හයවන බුවනෙකබාහු රජ නමින් කෝට්ටේ බලයට පත් විය.
ප්‍රවර්ගය:රජවරු - කෝට්ටේ රාජධානිය ප්‍රවර්ගය:සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ඇලන් වෝකර් ලද සම්මාන සහ නිර්දේශ ලැයිස්තුව
මෙය නෝර්වීජියානු ඩීජේ ශිල්පී ඇලන් වෝකර් ලද සම්මාන සහ නිර්දේශ ලැයිස්තුවකි.
චීන-සෝවියට් බෙදීම
thumb|right|300px|alt=A balding Russian man (Nikita Kruschev) and a younger Chinese man (Mao Zedong) sit and smile, the balding man holding a fan| සභාපති මා ඕ සේතුං සහ අගමැති නිකිතා කෘෂෙෆ්, ප්‍රසිද්ධයේ ජාත්‍යන්තර මිතුරන් වුවද, පෞද්ගලික වශයෙන් මතවාදීය පසමිතුරෝ වූහ. (චයිනා, 1958).
චීන-සෝවියට් බෙදීම (1960–1989) යනු, සීතල යුද්ධය අතරතුර, චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව (චීමස) සහ සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාණ්ඩු සංගමය (සෝසසස) අතර දේශපාලන සහ මතවාදීය සම්බන්ධතාවයන් නරක අතට හැරීමයි. 1960 ගණන් වලදී, ලෝකයේ විශාලතම කොමියුනිස්ට් රාජ්‍යයන් වූයේ, චීනය සහ සෝවියට් සංගමය විය. මෙම මතවාදී අපසරණය ව්‍යුත්පන්න වූයේ,  චීන හා රුසියානු  ජාතික අභිරුචියන් තුලින් සහ, රජයනයන් විසින්  මාක්ස්වාදය අර්ථ නිරූපණය කළ,  පිළිවෙලින් මාවෝවාදය සහ  මාක්ස්වාදය–ලෙනින්වාදය නම්වූ,  ස්වකීයවූ ආකාරයන් නිසාය.
1950 ගණන් සහ 1960 ගණන් වලදී, රුසියානු සහ චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂ අතර මතවාදී විවාදය අතරතුර, ධනවාදී බටහිර හා සමගින් සාමකාමී සහජීවනයෙහි පැවතීමෙහි හැකියාවද සලකා බැලිනි.
ෆ්‍රැන්සිස් ‍ඩ්රේක්
thumb|ඩ්රේක්ගේ අත්සන
ශ්‍රීමත් ෆ්‍රැන්සිස් ඩ්රේක්, උප අද්මිරාල් ( – 27 ජනවාරි 1596) යනු, ඉංග්‍රීසි  මුහුදු කපිතන්වරයෙක්,  මුහුදු කොල්ල කපිතාන්වරයෙක්, යාත්‍රිකයෙක්, වහල් වෙළෙන්දෙක්, සහ එළිසබෙතානු යුගයෙහි දේශපාලනඥයෙකු විය. ලොව වටා දෙවන පර්යන්තයාත්‍රණය, 1577 සිට 1580 දක්වා ඩ්රේක් විසින් සිදුකෙරිණි.
එංගලන්තයේ පළමුවන එළිසබෙත් රැජිණ විසින් 1581දී ඩ්රේක් වෙත නයිට් පදවිය පිරිනැමිණි. 1588දී ස්පාඤ්ඤ නැව් කණ්ඩායමට එරෙහිවූ ඉංග්‍රීසි නැව් සමූහයේ දෙවන ප්‍රධාන අණ දෙන නිලධාරි වූයේ ඔහුය. 1596 ජනවාරි මාසයේදී අතීසාරය වැළඳීමෙන් ඔහු මිය ගියේ අසාර්ථක ලෙසින් සන් ජුවම්, පුවටෝ රිකෝ ප්‍රහාරයට ලක් කිරීමෙන් පසුවය.
ඔහුගේ වික්‍රමයන් ජනප්‍රවාදගත වූ අතර, එනිසාම ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන්ට ඔහු වීරයෙක් වූ නමුදු ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්ට ඔහු  මුහුදු කොල්ලකාරයෙක් වූ අතර ඔවුනතර ඔහු හැඳින්වුනේ  එල් ඩ්රාක් ලෙසිනි. දෙවන පිලිප් රජ, ඔහුගේ මරණය ගෙන දෙන්නෙකුට, 20,000 ඩූකාට් ත්‍යාගයක්, එනම් නූතන සම්මතයන් ප්‍රකාර,   £4 මිලියන (US$6.5M) පමණ පිරිනැමූ බව කියැවේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෝ
දමයන්ති
දමයන්ති (සංස්කෘත: दमयंती) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මහාභාරතයේ වන පර්ව ග්‍රන්ථයේ හමුවන ප්‍රේම වෘත්තාන්තයක එන චරිතයකි. විදර්භ රාජධානියේ කුමරියක වූ ඇය නිශාධ රාජධානියේ නල රජු සමග විවාහ වූවා ය. මෙම චරිතය විවිධ කතුවරුන් විසින් නෙයෙක් ඉන්දියානු භාෂාවලින් රචිත වෙනත් හින්දු ග්‍රන්ථවල ද හමුවේ.
ව්‍යාපාරික ක්‍රියාවලි බාහිරකරණය
නිෂ්චිත ව්‍යාපාරක ක්‍රියාවලියක මොහයුම් සහ වගකීම් පිළිබඳ කොන්තරාත්තුව තුන්වන පාර්ශවයක සේවා සපයන්නෙකු‍ෙ ලබාදීම ව්‍යාපාරික ක්‍රියාවලි බාහිරකරණය වේ. මෙය බාහිරකරණයේ උප කුලකයකිි.
බාහිරකරණය කරන්නාවූ ක්‍රියාවලිය අනුව
බාහිරකරණය කරන්නාවූ ක්‍රියාවලිය අනුව මෙය වර්ග දෙකකට බෙදේ.
රට අනුව
මුල් ව්‍යාපාරය සිදුකරන්නාවූ රට සහ තුන්වන පාර්ශවය සිටින රට අනුව වර්ග 3කට බෙදේ. ප්‍රවර්ගය:බාහිරකරණය ප්‍රවර්ගය:ව්‍යාපාරික ක්‍රියාවලි
ඕටොනොවී (චන්ද්‍රයා)
ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, ඕටොනොවී, යනු බ්‍රහස්පතිගේ ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාවකි. 2001 දී  ස්කොට් එස්. ෂෙපර්ඩ්ගේ නායකත්වය දැරූ, හවායි විශ්වවිද්‍යාලයීය තාරකා විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායමක් විසින් සොයා ගත් එයට,  යන තාවකාලික නිල නාමය ලබා දෙන ලදි.
කිලෝමීටර 4 ක පමණ විෂ්කම්භයක් සහිත ඕටොනොවී චන්ද්‍රයා, එහි ග්‍රහ ලෝකය වන බ්‍රහස්පතීට කිලෝමීටර මිලියන 24.264 පමණ සාමාන්‍ය දුරකින්,  දින  772.168 ක කාලයක් ගනිමින් එය වටා පරිභ්‍රමණය වෙයි. . එය පරිභ්‍රමණය වන්නේ කක්ෂතලයට 151° ක (බ්‍රහස්පතිගේ සමකයට 150° ක) ආනතියක්  සහිතව, ප්‍රතිගාමී දිශාවට සහ  0.369 ප්‍රමාණයක  උත්කේන්ද්‍රියතාවයක් සහිතවය.
අක්‍රමවත් ලෙසින් හා ප්‍රතිගාමී චලිතයෙහි යෙදෙමින්, 22.8 සහ 24.1 ගිමී අතර පරාසයක දුරක් බ්‍රහස්පති ග්‍රහ ලෝකයේ  සිට තබමින් සහ, 144.5° සහ 158.3° අතර වන පරාසයක ආනතීන් දරමින් එය වටා පරිභ්‍රමණය වන චන්ද්‍රයින් අඩංගු   පැසිෆේ කාණ්ඩයට මෙම චන්ද්‍රයා අයත් වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයෝ ප්‍රවර්ගය:2001දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
දඬුබස්නාමානය
දුන්නක් ආධාරයෙන් ඊතල විදීමට හැකි අපරිම දුරට දඬුබස්නාමානය යයි කියනු ලැබේ.
ප්‍රවර්ගය:දුර පිළිබඳ මිනුම්
රිදීමාලියැද්ද ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
රිදීමාලියැද්ද ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, ඌව පළාතේ,   බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
42 කි.
ආර්ථිකය
කෘෂිකාර්මික
ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්
අාත්මා ඩී. ජයරත්න ස.ප්‍රා.ෙල්. එච්.ටී.ඩබ්. චතුරංග
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
ක්‍රවුන් මාල්ස්
ක්‍රවුන් මාල්ස් ශ්‍රී ලංකව පුරා මනාලියන්ගේ ආභරණ, වේල් සාරි සහ අනෙකුත් මංගල අවශ්‍යතාවය න් සපය යි. ඔබට අවශ්‍ය භාණ්ඩ නොමිලයේ ඔබගේ නිවසටම ගෙනවිත් දෙනු ලබේ. කුලියට සහ මිලට ගනීමට පහසු ගෙවීමෙ ක්‍රම සහිතයි.
විමසන්න 0382236378 0714735440
පිවිසෙන්න www.crownmals.com
crownmals99@gmail.com
සුලෙයිමාන් I
සුලෙයිමාන් I, බටහිර ලෝකයේ සුලෙයිමාන් ද මැග්නිෆිසන්ට්(විශිෂ්ට සුලෙයිමාන්) ලෙසත් ඔහුගේ රාජධානියේ නීති සම්පාදක සුලෙයිමාන් ලෙසත් හැඳුන්වන අතර, ඔහු ඕටමන් අධිරාජ්‍යයේ දසවන සහ දීර්ඝතම කාලයක් පාලනය කළ සුල්තාන්වරයා විය(1520-1566). ඔහුගේ පාලනය යටතේ, ඔටෝමාන් රාජ්‍යය අවම වශයෙන් මිලියන 25 ක ජනතාවක් පාලනය කළේය.
සුලෙයිමාන් 1520 සැප්තැම්බර් 30 වන දින ඔහුගේ පියා වන සෙලීම් I ගෙන් පසුව සුල්තාන් ලෙස පත් වූ අතර මධ්‍යම යුරෝපයේ සහ මධ්‍යධරණී මුහුදේ ක්‍රිස්තියානි බලවතුන්ට එරෙහි ව්‍යාපාර සමඟින් ඔහුගේ පාලනය ආරම්භ කළේය. 1521 දී බෙල්ග්‍රේඩ් සහ 1522-23 දී රෝඩ්ස් දූපත ඔහු අතට පත් විය. 1526 අගෝස්තු මාසයේදී මොහාක්ස්හිදී සුලෙයිමාන් හංගේරියාවේ හමුදා ශක්තිය බිඳ දැමීය.
සුලෙයිමාන් ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ ආර්ථික, මිලිටරි සහ දේශපාලන බලයේ අග්‍රස්ථානයේ මුලසුන හොබවන 16වන සියවසේ යුරෝපයේ ප්‍රමුඛ රාජාණ්ඩුවෙකු බවට පත් විය. 1529 වියානා වටලෑමේදී ඔහුගේ ජයග්‍රහණ පරීක්ෂා කිරීමට පෙර ක්‍රිස්තියානි බලකොටු වන බෙල්ග්‍රේඩ් සහ රෝඩ්ස් මෙන්ම හංගේරියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ යටත් කර ගැනීමට සුලෙයිමාන් පුද්ගලිකව ඔටෝමාන් හමුදාවන්ට නායකත්වය දුන්නේය. ඔහු සෆාවිඩ් රාජවංශය හා විශාල ප්‍රදේශ සමඟ ඇති වූ ගැටුමේදී මැද පෙරදිග බොහෝ ප්‍රදේශ ඈඳා ගත්තේය. උතුරු අප්‍රිකාවේ බටහිරින් ඇල්ජීරියාව දක්වා. ඔහුගේ පාලනය යටතේ ඔටෝමාන් බලඇණිය මධ්‍යධරණී මුහුදේ සිට රතු මුහුද දක්වා සහ පර්සියානු බොක්ක හරහා මුහුදේ ආධිපත්‍යය දැරීය.
මුහුදු කොල්ලකෑම
thumb|right|250px|මුහුදු කොල්ලයේ සාම්ප්‍රදායික "[[ජොලි රොජර්".]] thumb|right|230px|ප්‍රංශ මුහුදු කොල්ලකරු [[ජැක් ඩි සෝර්ස් විසින් 1556දී හවානා කොල්ලකා එය ගිනිබත් කල අයුරු]] මුහුදු කොල්ලකෑම යනු, සාමාන්‍ය වශයෙන් මුහුදේදී සිදුකෙරෙන සොරකම් හෝ සාපරාධී ප්‍රචණ්ඩත්ව ක්‍රියාවකි.
හයවන බුවනෙකබාහු රජ
හයවන පරාක්‍රමබාහු රජ විසින් සපුමල් කුමරු යාපනයේ පාලකයා ලෙස පත් කර යැවීය. ඒ රජුගේ මරණින් පසු ඔහුගේ මුණුපුරා වූ ජයබාහු කුමරු දෙවන ජයබාහු රජ නමින් බලයට පත් වීම නොරිස්සූ සපුමල් කුමරු නැවත් කෝට්ටේට පැමිණ ජයබාහු මරා හයවන බුවනෙකබාහු නමින් රජකමට පත් විය.
ජයබාහු රජුගේ ඝාතනය ගැන කුපිත වූ කළු ගඟ හා වළවේ ගඟ අසළ ප්‍රඩේශයේ ජනතාව හයවන බුවනෙකබාහු රජුට විරුද්ධව කැරලි ගැසූහ. සපුමල් කුමරු හෙවත් හයවන බුවනෙකබාහු රජු තම සහෝදරයා වන අම්බුළුගල කුමරු මෙම කැරැල්ල මැඬ පැවැත්වීමට යැවූව ද ඔහුට එම කැරැල්ල මැඬ පැවැත්වීමට වසර 4ක් ගත් විය.
මේ කාලයේ ගම්පොළ පාලකයා වූයේ සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු ය. ඔහු තමන්ගේ අගනුවර ගම්පොළින් පේරාදෙණියටත් එතැනින් මහනුවරටත් මාරු කළේය.සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු මහනුවර රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයා ය. හයවන බුවනෙකබාහු රජුගෙන් පසු ඔහුගෙ පුත් හත්වන පරාක්‍රමබාහු රජ නමින් බලයට පත් විය.
ස්පොන්ඩී (චන්ද්‍රයා)
ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, ස්පොන්ඩී යනු, බ්‍රහස්පතිගේ ස්වභාවික චන්ද්‍රිකාවකි. 2001 දී  ස්කොට් එස්. ෂෙපර්ඩ්ගේ නායකත්වය දැරූ, හවායි විශ්වවිද්‍යාලයීය තාරකා විද්‍යාඥයින් කණ්ඩායමක් විසින් සොයා ගත් එයට,  යන තාවකාලික නිල නාමය ලබා දෙන ලදි.
හොරීවරුන් (පැය) අතුරින් සත් වන පැය (දිවා ආහාරයට පසුව මත්පැන් පිළිගැන්වීම) අරක්ගන්නා දේවතාවිය අනුව යමින්, 2003 අගෝස්තු මාසයේදී එය නම් කෙරිණි. දිනයෙහි පැය මෙන්ම වසරෙහි සෘතුන් ද අරක්ගන්නා හොරී දේවතාවියන් සියුස් (බ්‍රහස්පතී) සහ තෙමිස් යන්නන්ගේ දියණියන් වෙති.
අක්‍රමවත් ලෙසින් හා ප්‍රතිගාමී චලිතයෙහි යෙදෙමින්, 22.8 සහ 24.1 ගිමී අතර පරාසයක දුරක් බ්‍රහස්පති ග්‍රහ ලෝකයේ  සිට තබමින් සහ, 144.5° සහ 158.3° අතර වන පරාසයක ආනතීන් දරමින් එය වටා පරිභ්‍රමණය වන චන්ද්‍රයින් අඩංගු   පැසිෆේ කාණ්ඩයට මෙම චන්ද්‍රයා අයත් වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයෝ ප්‍රවර්ගය:2001දී සොයාගත් තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්
ටයිම්ස් නව්
ටයිම්ස් නව් යනු ඉන්දියාවේ මුම්බායි නුවර පදනම් කර ගත්, ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පැය 24 පුරාම විකාශන කටයුතු සිදු කරන රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. නාලිකාවේ විකාශනයන් ඉන්දියාව, සිංගප්පූරුව සහ එක්සත් ජනපදය තුල සිදු කරයි. ඉන්දියාවේ පළමු මිලිටරි රියැලිටි වැඩසටහන වූ ‘Line of Duty’ වැඩසටහන විකාශය කරන ලද්දේද මෙම නාලිකාව විසිනි.
අතීතය
ද ටයිම්ස් සමුහය (The Times Group) සහ රොයිටර්ස්ගේ ඒකාබද්ධ දායකත්වයෙන්, සීමාසහිත ටයිම්ස් ග්ලෝබල් සමාගම (Times Global Broadcasing Company Limited) විසින් 2006 ජනවාරි 23 වන දින මෙම නාලිකාව අරඹන ලදී. 2008 වසරේදී රොයිටර්ස්, ටයිම්ස් ග්ලෝබල් හී තමන් සතුවූ සියයට 25.82 වූ කොටස් ප්‍රමාණය BCCL වෙත අළෙවි කොට හවුල් ව්‍යාපාරයෙන් ඉවත්ව යන ලදී.
මතභේදාත්මක
2011 ඔක්තෝම්බර් 19 දින නිව්ස් බ්‍රෝඩ්කාස්ට් ඇසෝසියේෂන් (News Broadcasters Association) විසින්, මෙම නාලිකාව වාරණයකට යටත් කිරීමට තීරණය කරන ලදී. ඊට හේතුව ලෙස ඔවුන් කියා සිටියේ, නාලිකාව විසින් 2011 මැයි 20 වන දින "Will Kanimozhi turn approver?" යන ශීර්ෂපාඨය යටතේ ඉදිරිපත් කල විවාදාත්මක වැඩසටහනේ, යම් යම් සදාචාරාත්මක කරුණු කීපයක් උල්ලංඝනය වී තිබුණු බවයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජාත්‍යන්තර රූපවාහිනී නාලිකා ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
කව්වාලි
කව්වාලි යනු
දෙවියන් සඳහා
ස්ලාම් භක්තික්යින අල්ලාහ් ෙෙවියන් ගුණ ගයන ගීත විශේෂයකි.ශ්‍රී ලංකාවේද මොහිදීන් බෙග් නම් කලාකරුවා විසින් කව්වාලි ගීත ගායනා කරන ලදී.
ජිමී වේල්ස්
ජිමී වේල්ස් සිය සගයින් සමග එක්ව 2001 ජනවාරියේදී විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය ඇරඹියේය. ඉන් නවමසක් ගත වන විට විශ්වකෝෂයට ලේඛන දසදහසක් එක්වුණි. 2003දී ලක්ෂයකි. 2004දී දසලක්ෂයකි. මේ සියල්ල ලියන්නේ ලෝකයේ නන් දෙස සිටින නොයෙක් තරාතිරමේ අයයි. ඕනෑම කෙනෙකුට විකිපීඩියාවේ ඇති දේ සංස්කරනය කරන්නට පුළුවන අලුතින් දේ එක් කරන්නට පුළුවන. එය කිසිවෙක් පාලනය කරන්නේ නැත. මෙසේ විකිපීඩියාව දෙස බලාගෙන එයට ලියමින් සිටින පනස් දහසක් සෙනෙග නන් දෙස සිටිති. ඉන් පහලොස් දහසක් දෙනා ස්වෙච්ඡාවෙන් විකිපීඩියාවට එක්වී නිතරම එහි සංයුතිය ගැන සොයති. මින් තුන්දහසක් දෙනා මාස්පතා මෙහි ඇති ලේඛන නිවැරදි කරති. මේ නිවැරදි කිරීමේ වෑයමත් සමතුලනය වී තිබීම පමනක් ප්‍රමානවත් නැත. එය නිවැරදි පැත්තට හොදටම බරවී තිබිය යුත්තකි. විකිපීඩියා වෙබ් අඩවිය කිසිදු ලෙසකින් වාණිජ පරමාර්ථයකින් ක්‍රියාත්මකවන වෙබ් අඩිවියක් නොවන අතර එය හුදෙක් ස්වෙච්ඡා අරමුණකින් මෙහෙයවනු ලබන වෙබ් අඩවියකි.
එබැවින් එයට උපකාරයක් ලෙසින් සහ එහි පැවැත්ම උදෙසා මුදල් පරිත්‍යාග බලාපොරොත්තුවන බවට ජිමී වේල්ස් ඉල්ලීමක් කර තිබේ. ඔහු එම ඉල්ලීම කර ඇත්තේ http://wikimediafoundation.org වෙබ් අඩවිය ඔස්සේය.
ජිමී වේල්ස් ප්‍රකාශ කරනුයේ විකිපීඩියා වෙබ් අඩිවිය ආරම්භ කර වසර 10ක් මේවන විට ගතව ඇති බවය. එය මිලියන 400කට අධික පිරිසක් එක් මසකදී තොරතුරු ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් පරිශීලනය කරනු ලැබේ. අන්තර්ජාලය හා සම්බන්ධ වුණු පිරිසගෙන් හතරෙන් තුනක ප්‍රමාණයක්ම මෙම වෙබ් අඩවිය පරිශීලනය කරනු ඇත.
එමෙන්ම විකිපීඩියා ලොව ජනප්‍රියතම වෙබ් අඩවි අතර පස්වැනි ස්ථානයෙහි පසුවේ.
වෘත්තිය
thumb|325px|වේල්ස්ගේ අන්තර්ජාල සමාගමවූ [[බොමිස් හී කාර්ය මණ්ඩලය, 2000 ගිම්හානයෙහි ඡායාරූපයකට මුහුණ දෙමින්. පිටුපස පේළියෙහි වමේ සිට තෙවැන්නා වේල්ස් වන අතර, ඔහු එකල ඔහුගේ බිරිය ක්‍රිස්ටීන් සමග වෙයි]]
චිකාගෝ ඔප්ෂන්ස් ඇසෝසියේට්ස් සහ බොමිස්
චිකාගෝ, ඉලිනෝයිහී ඉදිරි ගණුදෙනු සහ විකල්ප වෙළෙඳ ව්‍යාපාරික ආයතනයක් වූ චිකාගෝ ඔප්ෂන්ස් ඇසෝසියේට්ස්හි රැකියාවක් ලැබුමට 1994දී වේල්ස් සමත් විය.
විකිපීඩියා
සැංගර් විසින් විකිපීඩියාව දුටුවේ, ප්‍රාථමික වශයෙන් න්‍යුපීඩියාව ප්‍රවර්ධනයට සහය කර ගත හැකි මෙවලමක් ලෙසින් වන අතර, වේල්ස්ට හැඟී ගියේ, ඔහු සිහින මවමින් සිටි සත්‍ය වශයෙන්ම සහයෝගී, දැණුම ඒකරාශී කිරීමේ නිදහස් උත්සාහය බවට පත් වීමේ හැකියාව විකිපීඩියාව සතු බවයි.
මතභේදය
right|thumb|පත්‍රකලාවේදිනී [[ඉරීනා ස්ලූට්ස්කී හා සමග වේල්ස් SXSW 2006 හිදී, ග්‍රීක් එන්ටර්ටේන්මන්ට් ටීවී නම් ඇයගේ වැඩසටහනෙන් උපුටා ගත්තකි  ]]
ඔහු විකිපීඩියාවේ එකම ආරම්භකයා වන බව, වේල්ස් තරයේ ප්‍රකාශ කර සිටි අතර, සමාරම්භක ලෙස සැංගර්ගේ නම්කිරීම ගැන ඔහු විසින් ප්‍රසිද්ධයේ විරුද්ධත්වය පළ කළේය. 2001 සැප්තැම්බර් තරම් අතීතයෙහිදී ද නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් විසින් සැංගර් සහ වේල්ස් සමාරම්භකයන් විසින් නියම කොට දැක්වුනු අතර, 2002 ජනවාරි මසදී නිකුත් කෙරුණු විකිපීඩියාවේ පළමු පුවත් පත් නිවේදනයෙහිදී  වේල්ස් සහ සැංගර් ආරම්භකයන් ලෙසින් නම් කෙරිණි. එම වසරේ අගෝස්තු මාසයේදී, වේල්ස් විසින් තමාන් හඳුන්වාදුන්නේ විකිපීඩියාවේ "සමාරම්භක" ලෙසිනි. තමන්ගේ පුද්ගලික වෙබ් පිටුවෙහි සැංගර් විසින් එක්රැස් කෙරුණු සබැඳි ගොන්නකින් සනාථ කෙරුණේ සැංගර් සහ වේල්ස් සමාරම්භකවරුන් යන තත්ත්වයයි.
ආශ්‍රිත
සටහන්
නල
හින්දු පුරාණෝක්තිවේදයේ එන චරිතයක් වන නල නිශාධ රාජධානියේ රජු වන අතර වීරසේනගේ පුත්‍රයා ද වේ. ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ අසුන් හැසිරවීමෙහි සහ සූපවේදයෙහි ඔහු දක්වන ප්‍රවීණතාව නිසායි. විදර්භ රාජධානියේ දමයන්ති කුමරිය සමග ඔහු විවාහ වන අතර ඔවුන්ගේ කථාපුවත මහාභාරතයේ ඇතුළත් වේ. ඔහුගේ ප්‍රධාන දුර්වලතාවය වන්නේ සූදුවට ලැදිකමයි. කලි (කාලි දෙවඟන නොවේ) නම් රාක්ෂයා මොහුගේ සිරුරට අරක් ගනියි. මහා සූපවේදියකු ද වන මොහු සූපවේදය පිළිබඳ එතෙක් රචිත ප්‍රථම ග්‍රන්ථය වූ පාකදර්පණම් (සංස්කෘත: पाकदर्पण) ග්‍රන්ථය රචනා කළේ ය.
සුල්තාන්ගන්ජ් බුද්ධ ප්‍රතිමාව
විස්තරය
සුල්තාන්ගන්ජ් බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කොට ඇත්තේ පිරිපහදු නොකළ අමිශ්‍ර තඹ ලෝහයෙන් සීර් පර්ඩියු හෙවත් ඉටි මැකුම් තාක්ෂණය යොදා ගනිමිනි. සිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් වන මෙහි ඉහළට ඔසවාගෙන සිටින දකුණු හස්තය මගින් අභය මුද්‍රාව (ආරක්ෂාව සංකේතවත් කෙරෙන) නිරූපණය වන අතර, අත්ල ඉදිරියට දිස්වන සේ වම් හස්තය යටිකුරුව තබාගෙන ඇත්තේ වර දානය සංකේතවත් කරමිනි. ප්‍රතිමාවේ චීවරයේ පොට මෙම වම් හස්තයේ මහපටැඟිල්ල සහ දබරැඟිල්ල අතර රඳවා ඇත. මෙම ලක්ෂණය වර්තමානයේ පවා ථෙරවාදී භික්ෂූන් විසින් අනුගමනය කරන පිළිවෙතකි.
අනාවරණය සහ පසුකාලීන ඉතිහාසය
දුම්රිය මාර්ග ඉංජිනේරුවරයකු වූ ඊ. බී. හැරිස් විසින් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව සොයාග්නනා ල්දදේ සුල්තාන්ගන්ජ් දුම්රිය ස්ථානය අසල පුරාතන නටබුන් ස්ථානයක කැනීම් කටයුතු වලිනි. ඔහු සිය අනාවරණය පිළිබඳ භූමි සිතියමක් සහ ඡායාරූප සහිත සවිස්තර සම්පූර්ණ වාර්තාවක් සපයා ඇත. ඔහු විස්තර කරන්නේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ දකුණු පාදය හමුවූයේ පොළොව මට්ටමේ සිට අඩි දහයක් පමණ ගැඹු‍රින් වූ බිම් තට්ටුවකට පහළින් තිබී ය. ඔහු විශ්වාස කරන්නේ මෙම බිම් තට්ටුව බුද්ධ ප්‍රතිමාව තැන්පත් කර තිබූ ගෘහය ආවරණය කරමින් පවතින්නට ඇති බවත්, පසුව එය ඇදවැටෙන්නට ඇති බවත් ය. හැරිස් විසින් මෙම ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් වෙත යවන ලදී. එංගලන්තය වෙත එය ප්‍රවාහනය කිරීම සඳහා වූ වියදම් දරන ලද්දේ බර්මිංහැම්හි යකඩ භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයකු වූ සැමුවෙල් තොර්ට්න් විසිනි. බර්මිංහැම්හි හිටපු නගරාධිපතිවරයකු ද වූ තෝර්ට්න් 1864දී මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව කොට්ඨාස මණ්ඩලය වෙත ප්‍රදානය කරන ලද්දේ ඔවුන්ගේ යෝජිත කලා කෞතුකාගාරය වෙනුවෙනි. කර්මාන්ත දහසක් ඇතැයි වර්ණනාවන් ලද බර්මිංහැම් නගරය කලා කෞතුකාගාරයක් ස්ථාපනයට තීරණය කරන ලද්දේ දේශීය ලෝහ කර්මාන්තකරුවන් ඇතුළු කලා ශිල්පීන්හට ආදර්ශ ලබා දීමට සහ නිර්මාණකරණයට පෙළඹවීම සඳහායි.
වසර ගණනාවක් පුරා මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරය (BMAG) තුළ ප්‍රමුඛ ස්ථාන කිහිපයකම ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබිණි. වර්තමානය වන විට මෙම ප්‍රතිමාව කෞතුකාගාරයේ අත්‍යාවශ්‍ය ප්‍රදර්ශනාංගයක් බවට පත්ව ඇත. කෞතුකාගාරයේ එකතූන් වෙත ආධාර ලබාදීමට පදනම වූ මෙම ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරයේ ඇති වඩාත්ම වටිනා පුරාවස්තුව ලෙස සැලකේ. හැරිස්ගේ වාර්තාවෙහි වූ ඡායාරූපවල ඔහු මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව සහ තවත් කුඩා පුරාවස්තු කිහිපයක් සමග සිටිනු නිරූපණය වේ. මේ අතරට කුඩා ශෛලමය සිටි බුද්ධ ප්‍රතිමා ද්විත්වයක් ද වේ. මේ අතරින් එක් ප්‍රතිමාවක් වර්තමානයේ බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේත්, අනෙක සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේත් ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත. සුල්තාන්ගන්ජ්වලින් හමුවූ තවත් ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමා ශීර්ෂයක් වර්තමානයේ ලන්ඩනයේ වික්ටෝරියා සහ ඇල්බර්ට් කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත.
වර්තමාන පිහිටුම
1998 සිට 2015 තෙක් මෙම බුද්ධ ප්‍රතිමාව බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය සහ කලාගාරයේ බුද්ධ ප්‍රතිමා සහ ඒ හා සම්බන්ධ කෞතුක භාණ්ඩ ගණනාවක් ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබූ ගැලරියේ ප්‍රධාන ප්‍රදර්ශනාංගය විය. බර්මිංහැම් කෞතුකාගාරය විසින් වාර්ෂික 'බුද්ධ දිනය' නම් දිනයක් ද පැවැත්වූ අතර, බටහිර මිඩ්ලන්ඩ් පාදක කරගත් බෞද්ධ ජනයා එහි පැමිණ ප්‍රතිමාවට පූජා පවත්වා ආශිර්වාදය හිමි කරගත්හ.
අ විෂන් ඔෆ් ෆයර්
කථා වස්තුව
නිව්යෝර්ක් නුවර ළමා මනෝවිද්‍යාඥවරියක වන කයිට්ලින් ﻿ඔහාරාගෙන් ප්‍රතිකාර ලැබීමට පැමිණෙන අලුත්ම රෝගී දැරිය නිසා ඇගේ ජීවිතය සම්පුර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. මෙලෙස ඇගෙන් ප්‍රතිකාර ලැබීමට පැමිණෙන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ඉන්දියානු නියෝජිතයාගේ දියණිය වන මානික් නැමැති දැරියයි. මෙම දැරිය විවිධ භාෂා වලින් කතාකිරිමටත්, තමාට අත්භූත දසුන් දර්ශනය වන බව පැවසීමටත් පටන් ගනී. මෙයට හේතුව ඇගේ පියාව ඝාතනය කිරීමට මෑතකදී යම් පිරිසක් ගත් උත්සහයක් නිසා, එය ඇගේ මනසට දරුණු ලෙස බලපෑම බව ඔහාරා අනුමාන කරයි. මෙම ඝාතන තැත ඉන්දියාවත් පාකිස්තානයත් අතර දරුණු න්‍යෂ්ටික අර්බුධයක් ඇතිකරලීමට ද සමත් වෙයි. කෙසේවෙතත් මානික් නම් දැරියගේ මෙම ලක්ෂණ වලට සමාන ලක්ෂණ පෙන්වන දරුවන්ගේ සිදුවීම් ලොව නන්දෙසින් වාර්තා වීමත් සමග මෙය පිටුපස සිතනවාට වඩා දරුණු අත්භූත බලවේගයක් ඇතැයි ඔහාරා කල්පනා කරයි.
හයිටි රාජ්‍යයේ සිසුවියක් ඇගේම උගුරු දණ්ඩ උගුලා දමයි. ඉරානයේ සිසුවෙක් තම සිරුරටම ගිනි තබාගනී. ලොව පුරා සතුන්ගේ චර්යා රටාවද වෙනස් වී ඔවුන් දරුණු ලෙස හැසිරීමට පටන් ගනී. එමෙන්ම ආසියාව තුල න්‍යෂ්ටික යුද්ධයක් ඇරඹෙන ලකුණු පහළ වේ. මේ සියල්ල පිටුපස සැඟවුණු සත්‍යය කුමක්දැයි සෙවීමට කයිට්ලින් ﻿ඔහාරා අරඹන ගමනත් සමග කතාව ඉදිරියට දිවෙයි.
ප්‍රවර්ගය:නවකතා
බාර්සිඩ්වරු
පසුබිම
ක්‍රිපූ 3වන සියවසෙහිදී, බාර්සීඩ්වරු, කාර්තේජයෙහි පාලක කතිපයාධිපත්‍යයෙහි ප්‍රමුඛත්වය ගත් පවුල් අතරින් එකක් විය. . ඔවුන් සමහරවිට තේරුම් ගන්නට ඇත්තේ මධ්‍යධරණී මුහුද වෙතට රෝමානු ජනරජයෙහි සම්ප්‍රසාරණය විසින් කාර්තේජයෙහි වෙළෙඳ බලයට තර්ජනයක් එල්ල වන බවයි. මේ අනුව, ඔවුන් පළමුවන පියුනික් යුද්ධයෙහි (ක්‍රිපූ 264-241) සටන් කල අතර දෙවන පියුනික් යුද්ධය (ක්‍රිපූ 218-201) සඳහා සූදානම් වූහ.
බාර්සිඩ්වරුන් විසින් අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි කාර්තජේනියානු නගර කිහිපයක් ඇරඹූ අතර එයින් සමහරක් වර්තමානයේ වුව පවතිති. නිදසුනක් වශයෙන් මාවොන් සහ ආර්ට් හඩස්ට් (එහි නමෙහි ලතින් පරිවර්තනය යටතේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ විය: "කැර්තාගෝ නෝවා: - නව කාර්තේජය) සටහන් කර ගත යුතු අතර මෙය දැනට වර්තමාන ස්පාඤ්ඤයේ කර්තහේනා යන නම දරයි. බාර්සිලෝනා සඳහා ශබ්ද නිරුක්තියක් ලෙසින්ද මෙම නම භාවිතා වෙයි.
පවුල් සාමාජිකයෝ
මෙම පවුලේ සංගණ්‍ය සාමාජිකයෝ පහත දැක්වෙති.
කුලදෙටු හැමිල්කර් බාර්කා (ක්‍රිපූ 275-228), පළමුවන පියුනික් යුද්ධයෙහිදී (ක්‍රිපූ 264-241) සහ ඉක්බිතිව මර්සනරි යුද්ධයෙහිදී  (ක්‍රිපූ 240-238) කාර්තජේනියානු ජෙනරාල්වරයෙක් ලෙසින් සේවය කළේය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පියුනික් යුද්ධ
අයනික බන්ධන
thumb|[[සෝඩියම් සහ ෆ්ලුවොරින් අයනිකව බැදී සෝඩියම් ෆ්ලුවොරයිඩ් සාදයි. උච්ච වායු ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය ලබාගනිමින් සෝඩියම් තම පිටත කවචයේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝනය මුදාහරින අතර එම මුදාහරින ලද ඉලෙක්ට්‍රෝනය ක්ලෝරීන් පරමාණුව තුළට ඇතුල් වීම තාපදායක වේ. එවිට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ආරෝපිත අයන එකිනෙකට ආකර්ෂණයවන අතර ඒවා අතර බන්ධන ඇතිවී ශක්තිය නිදහස් වේ.]]
අයනික බන්ධනයක් යනු ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ෂණ යට‍තේ කැටායන සහ ඇනායන අතර ඇතිවිය හැකි රසායනික බන්ධන වර්ගයකි. එනම් ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ආරෝපිත අයන අතර ආකර්ෂණයෙන් සෑදෙන බන්ධනයක් වේ.
ලෝහ ඉලෙක්ට්‍රෝන එකක් හෝ කිහිපයක් මුදාහරිමින් ස්ථායී ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසයක් සහිත ධන ආරෝපිත අයන හෙවත් කැටායන සාදයි. මෙසේ ලෝහවලින් ඉවත් කරන ඉලෙක්ට්‍රෝන අලෝහවලට ඇතුළු වී ස්ථායී ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසයක් සහිත සෘණ ලෙස ‍ආරෝපණය වූ අයනයන් අතර ඇතිවන ස්ථිති විද්‍යුත් ආකර්ශන බල හේතුවෙන් මෙම අයන එක්වීමෙන් ද බන්ධන සාදනු ලැබේ.
උදාහරණයක් ලෙස සාමාන්‍ය මේසලුණු හෙවත් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් සලකා බැලු විට, සෝඩියම් හා ක්ලෝරීන් එකතු වීමේදී සෑම සෝඩියම් පරමාණුවක්ම ඉලෙක්ට්‍රෝන එක බැගින් ඉවත් කරමින් කැටායන (Na^{+}) සාදන අතර සෑම ක්ලෝරීන් පරමාණුවක්ම ඉලෙක්ට්‍රෝනය බැගින් ලබාගනිමින් ඇනායන (Cl^{-}) සාදයි. මෙසේ සෑදුණු අයන එකිනෙක සමග 1:1 අනුපාතයට ආකර්ෂණය වීමෙන් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් (NaCl) සාදනු ලැබේ.
thumb|[[ලිතියම් සහ ෆ්ලුවොරීන්වල ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසය අනුව ලිතියම්හි පිටත කවචයේ එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් පමණක් ඇත. එහි අයනීකරණ ශක්තිය අඩු බැවින් පරමාණුව හා ලිහිල්ව බැදී පවතී. ෆ්ලුවොරීන්හි පිටත කවචයේ ඉලෙක්ට්‍රෝන හතක් පවතී. ලිතියම් පරමාණුවෙන් එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ෆ්ලුවොරීන් පරමාණුව වෙතට ගමන් කළ විට එම එක් එක් අයනය ඒවායේ උච්ච වායු වින්‍යාසය ලබා ගනී. ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ආරෝපිත අයන දෙකක් අතර ස්ථිති විද්‍යුත්ආකර්ෂණයෙන් ඇතිවන බන්ධන ශක්තිය ඉතා විශාල සෘණ අගයක් ගන්නා අතර සමස්තයක් ලෙස ගත්විට බන්ධන නොමැති අවස්ථාවේදීට වඩා බන්ධන පවතින අවස්ථාවේ දී ශක්තිය අවම වේ.]]
පරමාණුවලින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ඉවත් වීම තාප අවශෝෂක ක්‍රියාවකි. මේ හේතුවෙන් අයන වැඩි ශක්තියක් ලබා ගනී. බන්ධන බිදීමේදීත් හෝ ඉලෙක්ට්‍රෝන එකකට වැඩි ප්‍රමාණයක් එක් කර ගනිමින් ඇනායන සෑදීමේදී ද ශක්ති විපර්යාස සිදුවිය හැකිය. කෙසේ වුවත් අයන එකිනෙකට ආකර්ෂණය වීමේදී ඒවා සතු ශක්තීන් මුක්ත කරයි.
නිදහස් පරමාණුවලට වඩා බැදුනු පරමාණුවල ශක්තිය අඩුවූ විට අයනික බන්ධන ඇති වනුයේ ප්‍රතික්‍රියාවේ සමස්ත ශක්ති විපර්යාසය වාසිදායක නම් පමණි. ශක්ති විපර්යාසය විශාලවත්ම සෑදෙන බන්ධනයේ ප්‍රබලතාවය ද වැ‍ඩිවේ. ලෝහවල විද්‍යුත් සෘණතාවය අඩුවීම හා අලෝහවල විද්‍යුත් සෘණතාව වැඩිවීම හේතුවෙන් ලෝහවලින් ඉලෙක්ට්‍රෝන පිටකරගන්නාවූ ද අලෝහ ‍මගින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබාගන්නා වූ ද ආකාරයේ ප්‍රතික්‍රියාවල ශක්ති වෙනස වඩාත් වාසිදායක වේ.
අයනික බන්ධන තනිව නොපවතී. සෑම අයනික බන්ධනයකම යම් ප්‍රමාණයක් සහසංයුජ හෝ ලෝහක බන්ධන පවතී. පරමාණු දෙක අතර විද්‍යුත් සෘණතා වෙනස විශාලවත්ම බන්ධනයේ අයනික ස්වභාවය ද වැඩිවේ. අයනික සංයෝග විලීන හෝ ද්‍රාවණ තත්වයන්හිදී විද්‍යුතය සන්නයනය කරයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි සංයෝගවල ද්‍රවාංක ඉතා ඉහළ අතර ජලයේ ද්‍රාව්‍ය ලෙස පැවතීමට වැඩි නැඹුරුතාවයක් දක්වයි.
අයනික බන්ධන හා සහ සංයුජ බන්ධන අතර ඇති වෙනස්කම්
අයනික බන්ධන ඇති වනුයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ අයනවල ආකර්ෂණය හේතුවෙනි. නමුත් සහසංයුජ බන්ධන ඇති වනුයේ පරමාණු අතර ඉලෙක්ට්‍රෝන හවුලේ තබා ගැනීමෙනි. සහ සංයුජ බන්ධන ඇති විට පරමාණුවල අණුක ආකෘතිය VSEPR නියම අනුව නිර්ණය කර ඇත. නමුත් අයනික ද්‍රව්‍යවල ආකෘතිය සන්නිපාතක ආචරණය අනුව සැකසී ඇත.
විද්‍යුත් සන්නායකතාව
අයනවලට නිදහසේ චලනය වෙමින් විද්‍යුත් ආරෝපණ ඇනෝඩයේ සිට කැතෝඩය වෙතට ගෙන යා හැකි බැවින් අයනික ද්‍රව්‍ය විද්‍යුතය සන්නයනය කරයි. මෙසේ අයනික ද්‍රව්‍ය විද්‍යුතය සන්නයනය කරනුයේ ඒවා විලීන තත්වයේ පවතින විටය. විලීන අවස්ථාවේ දී පරමාණු සචල වීමත් එවිට ඉලෙක්ට්‍රෝනවලට සෘජුවම අයනික ද්‍රව්‍ය හරහා ගලායාමට හැකිවීමත් මීට හේතුවේ.
අයන ලෙසින් පවතින ද්‍රව්‍ය
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
රෙක්කෛ කට්ටි පරක්කුදු මනසු
රෙක්කෛ කට්ටි පරක්කුදු මනසු (දෙමළ: றெக்கை கட்டி பறக்குது மனசு) යනු ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා රූපවාහිනී සෝප් ඔපෙරාවකි. මෙහි ප්‍රධාන රචිත නිරූපණය රකන්නේ සිද්ධාර්ත් සහ සමීරා විසිනි. සෑම සතියේ දිනකම ප.ව. 9:30ට (IST) සී තමිල් නාළිකාව ඔස්සේ මෙය විකාශය වේ. මෙහි පළමු කථාංගය 2017 ජූනි 19 විකාශය විය.
මෙම වැඩසටහන නිෂ්පාදනය කරන්නේ සයිද් අන්වර් සහ සමීරා ෂෙරීෆ් විසිනි. මෙය 2016 වර්ෂයේ සී මරාඨි නාළිකාවෙන් විකාශය වූ තුජ්හ්‍යාත් ජීව් රංගාලා නම් මරාඨි-භාෂා රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි.
කථාපුවත
ප්‍රේම වෘත්තාන්ත කතාමාලවක් වන මෙමගින් ගොවියකු සහ මල්ලව පොර ශිල්පියකු වන තමිල් (සිද්ධාර්ත්) සහ අලුතෙන් ගම්මානයට පැමිණෙන උගත් පාසල් ගුරුවරියක වන මලර් (සමීරා) අතර ඇතිවන ප්‍රේමය නිරූපණය වේ. ඔවුන්‍ගේ වෙනස් අදහස්, ජීවන රටාවන් සහ චර්යාවන් හේතුවෙන් කථාව තවත් රසවත් මෙන්ම සංකීර්ණ ද වී ඇත.
නළුවරණය
දෙමළ බසින් ප්‍රතිනිර්මාණය වූ ප්‍රථම මරාඨි-භාෂා කතාමාලාව මෙයයි. මෙය වඩිවුක්කරසි සහ ශ්‍රීලතා යන නිළියන් රංගනයෙන් දායක වූ ප්‍රථම සී තමිල් කතාමාලාවයි. එසේම මෙය සමීරාගේ දෙවන දෙමළ කතාමාලාව ද වේ.
දෙමුහුම් වාහන බලසම්ප්‍රේෂණ පද්ධති
දෙමුහුම් වාහන බලසම්ප්‍රේෂණ පද්ධති (Hybrid vehicle drivetrains) විසින් දෙමුහුම් වාහන වල එළැවුම් රෝද වෙත බලය සම්ප්‍රේෂණය
කරනු ලබයි. දෙමුහුම් වාහනයක් සතුව බහුවිධ චාලක බල සැපයුම් පවතී.
දෙමුහුම් වාහන විවිධ වින්‍යාසයන්ගෙන් (configurations) යුක්ත වේ. උදාහරණයක් ලෙස දෙමුහම් වාහනයක් පෙට්‍රෝලියම් දහනයෙන්
ශක්තිය ලබා ගන්නා අතර අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිම සහ මෝටරයක් අතර වරින් වර මාරු වෙමින් ක්‍රියාත්මක විය හැක.
විදුලියෙන් ධාවනය වන වාහන සම්බන්දව අභ්‍යන්තර දහනය සමග විද්‍යුත් සම්ප්‍රේෂණය සම්බන්ධ කිරීමේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇත. බොහෝවිට
දුම්රිය එන්ජින් සඳහා භාවිත වන්නේ වූවද විද්‍යුත් බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධති ඊට උදාහරණ වේ. එසේ වුවද, ඩීසල් විද්‍යුත් බලසම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියක දී
විද්‍යුත් බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතිය යාන්ත්‍රික බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියට අතිරේක චාලක බල සැපයුම් ප්‍රභවයක් සේ ක්‍රියා කරනු වෙනුවට එය විසින්
යාන්ත්‍රික බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරෙන බැවින් ඩීසල් විද්‍යුත් බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියක් දෙමුහුම් පද්ධතියක්
පිළිබඳ නිර්වචනයට අනුකූල නොවෙයි. 1930 ගණන් වලදී විදුලි රැහැන් වලින් විදුලිය ලබා දිවූ පීලි රහිත ට්‍රොලි බස් රිය ගොඩබිම දිවූ පැරණිම
දෙමුහුම් වාහන ආකාරයන්ගෙන් එකකි. ට්‍රොලි බස් රියට බොහෝ විට අභ්‍යන්තර දහන එන්ජිමක් සවිකර තිබූ අතර එයට සෘජුවම එමගින් බස්
රිය ධාවනය කිරීම හෝ රැහැන් වලින් ස්වායත්තව විදුලිය ජනනය කිරීමට හැකියාව තිබුණි. මේ නිසා බස්රියට මාර්ගයේ බාධාවක් පැවති තැනකදී
හෝ විදුලි රැහැන් බිඳ වැටුණු තැනක දී ද ඉදිරියට ගමන් කිරීමට හැකි විය.
බල සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියකට, ගබඩා වී ඇති විභව ශක්තිය පරිවර්තනය කිරීමට යොදා ගත හැකි අංගෝපාංග සියල්ල ම ඇතුළත් වේ. බල
සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියක් විසින්, රසායනික, සූර්ය, න්‍යෂ්ටික හෝ චාලක යන ශක්තිය වාහනය ඉදිරියට එළැවීමට යොදවා ගත හැකි ය. පැරණම
උදාහරණය නම් රුවල් සහ හබල් යන දෙවර්ගයෙන්ම යුක්ත වූ ගැලි නැව යි. වර්තමානයේ ප්‍රචලිත උදාහරණය විදුලි පාපැදිය යි. දෙමුහුම් වාහන
චන්ද්‍රයාගේ සෝඩියම් වලිගය
මිනිස් ඇසට ග්‍රහණය කළ නොහැකි තරම් ප්‍රභාහීන  සෝඩියම් පරමාණු "වලිගයක්"  චන්ද්‍රයා සතු බව සොයා ගෙන ඇත. එය සැතපුම් සිය දහස් ගණනක් දිගු අතර, බොස්ටන් විශ්වවිද්‍යාලයීය විද්‍යාඥයෝ 1998දී ලියොනිඩ් උල්කා කුණාටුව  නිරික්ෂණය කරමින් සිටියදී එය සොයාගත්හ. චන්ද්‍රයා එහි පෘෂ්ඨයෙන් පරමාණුක සෝඩියම් වායුව නිරතුරුව නිකුත් කරන අතර, සූර්ය විකිරණ පීඩනය විසින් සෝඩියම් පරමාණු සූර්ය-විරුද්ධ දිශාවකට ත්වරණය කෙරුම නිසා, සූර්යයාගෙන් ඉවතට දිශා ගත වන දිගටි වලිගයක් සැදෙයි. 1998 ලියොනිඩ් උල්කා වර්ෂාව විසින් වලිගයේ ස්කන්ධය තාවකාලික ලෙසින් තෙගුණ කළේ චන්ද්‍රයාගෙන් නිර්වායු වන සෝඩියම් පරමාණු ගහණයට තවත් පරමාණු එක් කිරීමෙනි.
කුඩා උල්කාෂ්මයන් වැන්නන් දෛනික ලෙසින් ගැටීම නිසා  චන්ද්‍රයාගේ සතත  "වලිගයක්" ඇති වන අතර, ලියොනිඩ් විසින් එය වැඩි කරලීමෙන්,  පෘථිවියෙහි සිට එය නැරඹීමේ සාමාන්‍ය හැකියාවන් තීව්‍ර කරලීය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:සෝඩියම්
කතෝලික කලාව
ස්තියානි කලාව යනු ක්රිස්තියානි ධර්මයේ තේමාවන් සහ නිරූපණ භාවිතා කරන පරිශුද්ධ කලාවකි. සමහර ක්‍රිස්තියානි කණ්ඩායම් යම් ආකාරයක ආගමික ප්‍රතිරූපයක් කෙරෙහි දැඩි විරෝධයක් දැක්වුවද, යම් තරමකට කලාව භාවිතා කර හෝ භාවිතා කර ඇත.
ජේසුස් වහන්සේගේ රූප සහ ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ ජීවිතය පිළිබඳ ආඛ්‍යාන දර්ශන වඩාත් පොදු විෂයයන් වන අතර, පරණ ගිවිසුමේ දර්ශන බොහෝ නිකායන්හි කලාවට දායක වේ. රෝමානු කතෝලික ධර්මය හා නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස්වාදයට වඩා කන්‍යා මරිය තුමියගේ හා සාන්තුවරයන්ගේ රූප රෙපරමාදු කලාවේ ඉතා දුර්ලභ ය.
ඉස්ලාමය සහ යුදෙව් ආගම වැනි සංකේතාත්මක නිරූපණයන් තහනම් කර ඇති ආශ්‍රිත ආගම්වලට වඩා ක්‍රිස්තියානි ධර්මය රූප භාවිතා කරයි. කෙසේ වෙතත්, විවිධ කාල වකවානුවල සිට ක්රිස්තියානි ධර්මය තුළ ඇනිකෝනවාදයේ සැලකිය යුතු ඉතිහාසයක් ද ඇත.ඉතිහාසය
ප්‍රධාන ලිපිය: මුල් ක්‍රිස්තියානි කලාව සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය
මුල් ක්‍රිස්තියානි කලාව පවතින්නේ ක්‍රිස්තියානි ධර්මයේ මූලාරම්භය ආසන්නයේ සිට ය. පැරණිතම ක්‍රිස්තියානි මූර්ති 2 වන සියවස ආරම්භය දක්වා දිවෙන සාර්කෝෆාගි ය. මුල් ක්‍රිස්තියානි සිතුවම්වල විශාලතම කණ්ඩායම් පැමිණෙන්නේ රෝමයේ කැටකොම්බ්ස්හි සොහොන් වලින් වන අතර, ජේසුස් වහන්සේගේ නිරූපණය පරිණාමය පෙන්නුම් කරයි, මෙය 6 වන සියවස වන තෙක් සම්පූර්ණ නොවූ අතර, සාම්ප්‍රදායික කලාවේ ජේසුස් වහන්සේගේ පෙනුම කැපී පෙනෙන ලෙස පැවතුනි.
කොන්ස්ටන්ටයින් ක්‍රිස්තියානි කලාව විසින් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය සම්මත කර ගන්නා තෙක් එහි ශෛලිය හා එහි ප්‍රතිමූර්තිය බොහෝමයක් ජනප්‍රිය රෝමානු කලාවන්ගෙන් ලබා ගත් නමුත්, මෙතැන් සිට අධිරාජ්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ ඉදිකරන ලද ශ්‍රේෂ් Christian ක්‍රිස්තියානි ගොඩනැඟිලි රෝමානු ප්‍රභූ පැලැන්තියේ හා නිල කලාවේ ක්‍රිස්තියානි අනුවාදවල අවශ්‍යතාවයක් ඇති කළේය. රෝමයේ පල්ලි දැනට ඉතිරිව ඇති ප්‍රමුඛතම උදාහරණ වේ. ක්‍රිස්තියානි කලාව පුරාණ ග්‍රීක කලාවෙන් උරුම වූ සම්භාව්‍ය සම්ප්‍රදායෙන් වෙනස් වූ යථාර්ථවාදී හා වෙනත් ලෝක ධූරාවලි ශෛලියකට ගොතික් කලාවේ ආරම්භයට හසු වූ නමුත් එය ආරම්භ නොවීය.
ප්‍රධාන ලිපිය: මධ්‍යතන කලාව
13 වන සියවසේ අගභාගයේදී හේගියා සොෆියා හි බයිසැන්තියානු මොසෙයික්, ක්‍රිස්ට් පැන්ටොක්‍රේටර්ගේ රූපය පෙන්වයි.
බටහිර රෝම අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසු යුරෝපයෙන් ඉතිරිව ඇති බොහෝ කලාවන් ක්‍රිස්තියානි කලාවකි. කෙසේ වෙතත් මෙය බොහෝ දුරට පල්ලියේ හිමිකාරිත්වය නිසා පල්ලියේ කලාව ලෞකික කෘතිවලට වඩා හොඳින් ආරක්ෂා වී ඇත. බටහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ දේශපාලන ව්‍යුහය රෝමයේ බිඳවැටීමෙන් පසු එහි ආගමික ධූරාවලිය බිඳ වැටුණු අතර, අද පවතින රෝමානු කතෝලික පල්ලිය විසින් ආගමික කලා රූප නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා අරමුදල් සම්පාදනය කරන ලදී.
කොන්ස්ටන්ටිනෝපල්හි ඕතඩොක්ස් පල්ලිය, නොනැසී පවතින නැගෙනහිර අධිරාජ්‍යය තුළ වැඩි ස්ථාවරත්වයක් භුක්ති වින්දා. මධ්යකාලීන යුගයේදී ස්ථාවර බටහිර යුරෝපීය සමාජයක් බිහි වූ විට, කතෝලික පල්ලිය කලාව අතින් සිය සම්පත් උපයෝගී කරගනිමින් සිතුවම් හා මූර්ති ඉදිරිපත් කිරීමට මඟ පෑදීය.
බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයේ ක්‍රිස්තියානි කලාවේ දියුණුව අතරතුර (බයිසැන්තියානු කලාව බලන්න), වඩාත් වියුක්ත සෞන්දර්යයක් මීට පෙර හෙලෙනිස්ටික් කලාව තුළ ස්ථාපිත කර ඇති ස්වාභාවිකත්වය වෙනුවට ආදේශ විය. මෙම නව ශෛලිය ධූරාවලියක් විය, එහි මූලික අරමුණ වූයේ වස්තූන් සහ මිනිසුන් නිවැරදිව ඉදිරිපත් කරනවාට වඩා ආගමික අර්ථය ප්‍රකාශ කිරීමයි. ආකෘතිවල ජ්‍යාමිතික සරල කිරීම, ප්‍රතිලෝම ඉදිරිදර්ශනය සහ පුද්ගලයන් සහ සිදුවීම් නිරූපණය කිරීම සඳහා ප්‍රමිතිගත සම්මුතීන් සඳහා යථාර්ථවාදී ඉදිරිදර්ශනය, සමානුපාතිකයන්, ආලෝකය සහ වර්ණය නොසලකා හරින ලදි. කැටයම් රූප භාවිතා කිරීම පිළිබඳ මතභේදය, දෙවන ආ ment ාවේ අර්ථ නිරූපණය සහ බයිසැන්තියානු අයිකොනොක්ලාස්ම් හි අර්බුදය නැගෙනහිර ඕතඩොක්ස්වාදය තුළ ආගමික නිරූපණයන් ප්‍රමිතිකරණය කිරීමට හේතු විය.
පුනරුදය හා මුල් නූතන යුගය
ලෙනාඩෝ ඩා වින්චිගේ ද අන්තිම රාත්‍රී භෝජනය (1498).
1453 දී කොන්ස්ටන්ටිනෝපල්ගේ බිඳ වැටීම එහි අධිරාජ්‍ය වැඩමුළුවල නිෂ්පාදනය කරන ලද උසස් තත්ත්වයේ බයිසැන්තියානු කලාව අවසන් කළේය. මාධ්‍යය නොතකා අයිකන ලෙස හැඳින්වෙන ඕතඩොක්ස් කලාව අද දක්වාම විෂය හා ශෛලියේ සාපේක්ෂව සුළු වෙනසක් සමඟ අඛණ්ඩව පවත්වා ගෙන යන අතර රුසියාව ක්‍රමයෙන් ප්‍රමුඛ නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානය බවට පත්ව ඇත.
බටහිර රටවල පුනරුදය තුළ ලෞකික කෘතිවල වැඩි වීමක් දක්නට ලැබුණි. නමුත් රෙපරමාදු ප්‍රතිසංස්කරණ තෙක් ක්‍රිස්තියානි කලාව පල්ලි, පූජ්‍ය පක්ෂය හා වංශාධිපතියන් විසින් විශාල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලදී. ප්‍රතිසංස්කරණය ක්‍රිස්තියානි කලාව කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කළ අතර, මහජන ක්‍රිස්තියානි කලාව වේගයෙන් රෙපරමාදු රටවල අත්හිටුවීමට ගෙන එන ලද අතර, දැනටමත් පැවති බොහෝ කලාවන් විනාශ කිරීමට හේතු විය.
චිත්‍ර, චිත්‍ර, භූ දර්ශන සිතුවම් වැනි ලෞකික ප්‍රභේදයන් පත් කරන ලද අතර සම්භාව්‍ය මිථ්‍යා කථා වල විෂයයන් වන නියෝප්ලාටෝනවාදයේ පුනර්ජීවනය නිසා ය. ප්‍රතිසංස්කරණ සමයේදී කතෝලික රටවල නිෂ්පාදනය අඛණ්ඩව සිදු වූ අතර වැඩි වූ නමුත් කතෝලික කලාව පල්ලියේ ධූරාවලිය විසින් පෙර පැවති තත්වයට වඩා දැඩි පාලනයකට යටත් කරන ලදී. 18 වන ශතවර්ෂයේ සිට ප්‍රමුඛ පෙළේ කලාකරුවන් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ආගමික කෘති ගණන තියුනු ලෙස පහත වැටුණු අතර වැදගත් කොමිෂන් සභා තවමත් තබා ඇති අතර සමහර කලාකරුවන් ඔවුන්ගේම මුලපිරීම මත ආගමික කලා කෘති විශාල ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කළහ.
19 වන සියවසේ බටහිර යුරෝපයේ ලෞකික, නිකාය නොවන, විශ්වීය සංකල්පයක් ඇති වූ විට, පුරාණ හා මධ්‍යකාලීන ක්‍රිස්තියානි කලාව නමස්කාරයට වඩා කලා ඇගයීම සඳහා එකතු කිරීමට පටන් ගත් අතර සමකාලීන ක්‍රිස්තියානි කලාව ආන්තික ලෙස සලකනු ලැබීය. ඇතැම් විට, ලෞකික කලාකරුවන් ක්‍රිස්තියානි තේමාවන්ට (බුගුරියෝ, මැනට්) සැලකූහ - නමුත් Christian තිහාසික කැනනයට (රුවෝල්ට් හෝ ස්ටැන්ලි ස්පෙන්සර් වැනි) ක්‍රිස්තියානි කලාකරුවෙකු ඇතුළත් වූයේ කලාතුරකිනි. කෙසේ වෙතත් එරික් ගිල්, මාක් චගල්, හෙන්රි මැටිස්, ජේකොබ් එප්ස්ටයින්, එලිසබෙත් ෆ්‍රින්ක් සහ ග්‍රැහැම් සදර්ලන්ඩ් වැනි නවීන කලාකරුවන් පල්ලි සඳහා සුප්‍රසිද්ධ කලා කෘති නිෂ්පාදනය කර ඇත. සැල්වදෝර් ඩාලි යනු නිෂ්පාදනය කළ කලාකරුවෙකිජනප්‍රිය භක්ති කලාව
මුද්‍රණයේ ආරම්භයේ සිටම, දැහැමි කෘතිවල ප්‍රතිනිෂ්පාදනය විකිණීම ජනප්‍රිය ක්‍රිස්තියානි සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන අංගයකි. දහනව වන ශතවර්ෂයේදී මිහාලි මුන්කාසි වැනි චිත්‍රශිල්පීන් මෙයට ඇතුළත් විය. වර්ණ ලිතෝග්‍රැෆි සොයා ගැනීම ශුද්ධ කාඩ්පත් පුළුල් ලෙස සංසරණය වීමට හේතු විය. නූතන යුගයේ දී, තෝමස් බ්ලැක්ෂියර් සහ තෝමස් කිංකඩේ වැනි නවීන වාණිජ ක්‍රිස්තියානි කලාකරුවන් පිළිබඳ විශේෂ izing සමාගම්, ලලිත කලා ලෝකයේ කිට්ස් ලෙස පුළුල් ලෙස සලකනු ලැබුවද, [4] ඉතා සාර්ථක වී ඇත.
විෂයයන්
1601 දී එම්වාස් හි රාත්‍රී ආහාරය කැරවාජියෝ විසිනි. කැන්වස් මත තෙල්, 139 x 195 සෙ.මී. ජාතික ගැලරිය, ලන්ඩන්
මාලාවක කොටසකි
ක්රිස්තියානි ධර්මය
ක්රිස්තියානි ධර්මයේ ප්රධාන සංකේතය
යේසුස් ක්රිස්තුස්
[පෙන්වන්න]
බයිබල් පදනම්
ගි අධිරාජිනිය
ගි අධිරාජිනිය (හෙවත් කි අධිරාජිනිය; හංගුල්:기황후; 1315–1369/70), හෙවත් චීන බසින් ක්වි අධිරාජිනිය (හෙවත් චි අධිරාජිනිය; 奇皇后) සහ මොංගෝලියානු බසින් ඕලෙජි ඛුටුක් (Өлзий хутуг) යනු යුවාන් රාජවංශයේ තොඝොන් තෙමූර් අධිරාජයාගේ ප්‍රධාන අධිරාජිනියන් අතරින් අයෙකි. ඇය බිලිග්තූ ඛාන් ආයුෂිරිදරගේ මෑණියන් වූවා ය. ඇය කොරියානු වංශවත් පවුලක උපත ලැබුවා ය.
කතෝලික කලාව
දේවධර්මය [පෙන්වන්න]
ගි අධිරාජිනිය
චරිතාපදානය
මොංගෝලියානු බසින් ඕලෙජි ඛුටුක් නමින් ප්‍රකට වූ ඇය, ගි ජාඕට (හන්ජා:奇子敖) දාව ගෝර්යෝවේ හෙංජු (හන්ජා:幸州, නූතන ගෝයැං) ප්‍රදේශයේ උපත ලැබී ය. ඇයට ගි චොල් (හන්ජා:奇轍, මොංගෝලියානු: බායින් බුඛා) නමින් වැඩිමහල් සොහොයුරකු සිට ඇත. ඇය තොඝෝන් තෙමූර්ගේ උපබිසවක් බවට පත් වූ අතර, ඇය ආයුෂිරිදරගේ මව ද වූවා ය. ගි බිසව (කි බිසව ලෙස ද හඳුන්වයි) උපත ලැබූයේ පහත් නිලයක් දැරූ වංශවත් පවුලක ය. 19වන සියවස අගභාගය වන තෙක්ම කොරියානු සමාජය කුලයයන් 14කට බෙදා තිබූ අතර, එහි මුදුනේම රාජකීයයයන් ද, පත්ළේ වහලුන් ද වූහ. මොංගෝලියානු යුවාන් රාජවංශයට තුටු පඬුරු ලෙස කොරියානු පණ්ඩක දරුවන්, උපබිසෝවරුන් වීම සඳහා දැරියන්, උකුස්සන්, ජින්සෙං, ධාන්‍ය, සළුපිලි, රිදී සහ රත්රන් විශාල සංඛ්‍යාවක් ලබාදීමට සිදු විය. උදාහරණ ලෙස කොරියානු පණ්ඩක (eunuch) බක් බුල්හ්වා සහ කොරියානු ගි අධිරාජිනිය දැක්විය හැක. බක් බුල්හ්වා පණ්ඩකවරයාගේ ක්‍රියාකලාපය හේතුවෙන් ගෝර්යෝවට නොයෙකුත් අහිතකර බලපෑම් එල්ල විය. මෙම තුටුපඬුරු ගෙවීම් (කප්පම්) ක්‍රමය කොරියාවට බෙහෙවින් හානිදායක විය. නමුත් එකල කොරියානු කාන්තාවන් විවාහ කරගැනීම ගෞරවයක් ලෙස සැලකිණි. 1333දී, නව යොවුන් වියැති ගි ආර්යාව කොරියානු රජවරුන්ගෙන් "මිනිස් පඬුරක්" ලෙස චීනයට ලබා දෙන ලදී. එයට හේතුව එකල සෑම වසර තුනකට වරක්ම රූමත් තරුණියන් නිශ්චිත සංඛ්‍යාවක් මොංගෝලියානු අධිරජවරුන්ගේ උපබිසෝවරුන් ලෙස යැවීමට කොරියානු රජවරුනට අණකොට තිබිණි. කොරියාවේ සිය පවුල හැරයාමට ගි ආර්යාව අකමැති වූ අතර, “මිනිස් පඬුරක්” නොවීමට ඇය‍ට තිබූ බලාපොරොත්තුවට පිටුපා ඇයව චීනය වෙත රැගෙන යන ලදී. මෙම උපබිසෝවරුන් අධිරාජයාගේ වහලියන් වූ අතර, ඔවුන්ව අන්තඃපුරයට ඇතුළත් කරන ලදී. චීනයට පැමිණි පසු, ගි රාජ්‍යයයේ හොඳම උපබිසව වීමට උත්සාහ ගත්තා ය. ඇගේ අතිශය රූමත් බවත්, නර්තනයට, කතාබහට, ගායනයට, කාව්‍ය ශාස්ත්‍රයට සහ අක්ෂර ලිවීමට ඇය සතු වූ දක්ෂතාව නිසා ඇය කෙටකලකින්ම තොඝොන් තෙමූර් අධිරාජයාගේ ප්‍රියතම උපබිසව බවට පත්වූ අතර, ඔහුගේ සෙසු උපබිසෝවරුනට ලබාදිය නොහැකි වූ, ලිංගික සන්තර්පණය අධිරජුට ලබාදීමට ඇය සමත් වූවා ය. අධිරාජයා ගි බිසව සමග ප්‍රේමයෙන් බැඳුණු අතර, ඔහු සිය ප්‍රථම අධිරාජිනිය වන ධනශ්‍රිට වඩා වැඩි කාලයක් ඇය සමග ගතකළේ ය.
කතෝලික කලාව
ඉතිහාසය සම්ප්‍රදාය
ගි අධිරාජිනිය
චරිතාපදානය
සිය සොයුරා වූ තංකිස් (තංක්විෂි) විසින් කැරැල්ලක් මෙහෙයවීම හේතුවෙන් 1335 ජූලි 22වන දින, ධනශ්‍රි අධිරාජිනියව බලයෙන් පහකොට මරණ දඬුවම ලබාදෙන ලදී. අනතුරුව තොඝෝන් තෙමූර් සම්ප්‍රදායයක් වශයෙන් මොංගෝලියානු වංශිකයන් පමණක් පත්කෙරුණු ප්‍රධාන උපබිසව (උප අධිරාජිනිය) තනතුරට, ගි බිසව පත්කිරීමට තැත්කළ ද, කොරියානු ස්ත්‍රියකට එවැනි තැනක් දීම පිළිබඳ රාජසභාවේ විරෝධය පළ වීම නිසා ඔහුට එය සිදුකළ නොහැකි විය. තොඝෝන් තෙමූර් ඕලෙජි ඛුටුක් සිය අධිරාජිනිය ලෙස පත්කිරීමට තැත්කළේ ය. නමුත්, බලවත් මර්කිඩ්හි බයාන් එයට විරුද්ධ විය. 1339දී ගි බිසව පුත් කුමරකුට උපත ලබා දුන් අතර, තොඝෝන් තෙමූර් ඔහුව සිය අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස පත් කිරීමට තීරණය කිරීම නිසා 1340දී අවසානයේ ගි බිසවට උප අධිරාජිනිය බවට පත්වීමට හැකි විය. අධිරාජයාගේ ප්‍රියතම භාර්යාව වූ බැවින්, ගි බිසව චීනයේ සිටි බලවත්ම කාන්තාවක් වූවා ය. බයාන් බලයෙන් බහකළ පසු, ඕලෙජි ඛුටුක් 1340දී එලෙස උප අධිරාජිනිය බවට පත්වූවා ය. (ප්‍රධාන අධිරාජිනිය වූයේ ඛොංගිරාඩ්හි බයාන් ඛුටුඝ් බිසවයි)
තොඝෝන් තෙමූර්ට රාජ්‍ය පාලනය කෙරෙහි ඇති ඇල්ම කාලයත් සමග අඩු වූ අතර, ඔහුගේ කාලයේ ගි බිසව විශාල බලයක් භුක්ති වින්දා ය. ගි බිසව භාරයේ බදු භාරව පැවති කාර්යාලය පැවිත අතර ඇය සිය පෞද්ගලික භාවිතය සඳහා එය යොදාගත්තා ය. ඇය මාලිගයේ සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ සඳහා අනවශ්‍ය ලෙස මුදල් වැය කරමින් නොයෙකුත් දූෂණ වංචා සිදුකරමින් චීනයේ ද්වේශයට ලක්වූවා ය. එසේම කොරියාව තුළ, ගි බිසවගේ පවුලේ සාමාජිකයන් ඇගේ බලයේ උපකාරයෙන් නොයෙකුත් දූෂණ වංචා සිදුකිරීම නිසා ජන අප්‍රසාදයට පාත්‍ර විය. අධිරාජයා විසින් ගි බිසවගේ දෙමාපියනට, "රජු" සහ "රැජින" වැනිනාමයන් ලබාදීම නිසා ගෝර්යෝවේ නිල රජුට ඔවුනට ගෞරව දැක්වීමට සිදු විය. එසේම ගි පවුල කොරියානු වංශවතුන්ගෙන් ධනය සහ වහලුන් පැහැර ගනිමින් කුප්‍රකට පවුලක් ලෙස ප්‍රකට විය. ගි බිසවගේ බලපෑම නිසා ඇගේ වැඩිමහල් සොයුරා වූ ගි චොල් නැගෙනහිර මොංගෝලියානු කාර්යාලයේ සෙන්පති බවට පත්කිරීම නිසා ඔහු කොරියාව පාලනය කරන්නට වූයේ ය. එසේම ඇය කොරියානු සබඳතා සමීපව මෙහෙයවූවා ය. 1353දී ඇගේ පුත්‍රයා වූ ආයුෂිරිදර කිරුළහිමි කුමරුන් ලෙස පත්කරන ලදී. ඇය සිය කොරියානු පණ්ඩකයා වූ බක් බුල්හ්වා (හන්ජා:朴不花; හංගුල්:박불화) සිය නියෝජිතයා ලෙස යොදා ගනිමින් අධිරජ කිරුළ සිය පුතුට ලබා දෙන මෙන් අධිරජුට බලකෙරෙන ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළා ය. කෙසේනමුත් ඇගේ අභිලාෂයන් දැනගත් අධිරාජයා ඇය කෙරෙන් දුරස් වූයේ ය.
කතෝලික කලාව
නිකායන් කණ්ඩායම්
ගි අධිරාජිනිය
චරිතාපදානය
අධිරාජ්‍යයයේ අගනුවර ඕලෙජි ඛුටුක් බිසවගේ බලය ආධාරයෙන් ඇගේ සොයුරු ගි චොල්, මොංගෝලියානුවන්ගේ යටත් රාජ්‍යයක් වූ ගෝර්යෝවේ රජුගේ තනතුරට තර්ජන එල්ල කළේ ය. ගි අධිරාජිනියගේ පවුල ජනයා සූරාකන්නට වූහ. ගෝර්යෝහි ගොංමින් රජු 1356දී කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කොට ගි පවුල වැනසී ය. එයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස ගි අධිරාජිනිය ගෝර්යෝවේ නව රජු ලෙස තාෂ් තෙමූර් පත්කොට සේනාව සමග ගෝර්යෝව වෙත පිටත් කර හැරියා ය. යාලු ගංගාව තරණයට උත්සාහ දරන විට ගොර්යෝ හමුදා විසින් මොංගෝලියානු හමුදා විනාශ කරන ලදී.
මේ අතර, මොංගෝලියානු අගනුවර තුළ කිරුළහිමි කුමරුන්ගේ ආධාරකරුවන් සහ විරුද්ධවාදීන් අතර බල අරගල ඇති විය. විරුද්ධවාදී නායකයකු වූ බොලුද් තෙමූර් 1364දී අගනුවර අල්ලාගත්තේ ය. ආයුෂිරිදර සිය ආධාරකරුවකු වූ කෝකේ තෙමූර් වෙත පලාගිය ද, ඕලෙජි ඛුටුක් බිසව බොලුද් තෙමූර්ගේ සිරභාරයට පත් විය. ඊළඟ වර්ෂය තුළ, කෝකේ තෙමූර් විසින් බොලුද් තෙමූර්ව බලයෙන් පහකරන ලදී. නැවත වරක් ඇය සිය පුතු, ඛගාන් ලෙස පත්කිරීමට උත්සාහ දැරුවද එය නිෂ්ඵල විය. බයාන් ඛුටුඝ්ගේ මරණින් පසු, ඕලේජි ඛුටුක් බිසව ප්‍රධාන අධිරාජිනිය බවට පත් විය.
කතෝලික කලාව
අදාළ මාතෘකා [පෙන්වන්න]
ගි අධිරාජිනිය
චරිතාපදානය
1368දී චීනයේ මොංගෝලියානු පාලනය බිඳවැටීමත් සමග, ඇයට යිංචැං වෙත පලායාමට සිදු විය. 1370දී තොඝෝන් තෙමූර් මියගිය අතර, ආයුෂිරදර සිහසුනට පත් විය. ගි අධිරාජිනිය අනතුරුව ගි (වැන්දඹු) මව් අධිරාජිනිය බවට පත් විය. නමුත් කෙටිකලකින්ම එය අහිමි විය. නිල ගෝර්යෝවේ ඉතිහාසය මගින් ගි පවුල "දේශද්‍රෝහීන්" ලැයිස්තුවට ඇතුලළත් කළ අතර, ඔවුනගේ දූෂණ සහ අහංකාරය හේතුවෙන් ඔවුනට නොයෙකුත් චෝදනා සඳහන් කෙරිණි. මීට අමතරව, 1368දී මිං රාජවංශය බලයට පැමිණි පසු ලියැවුණු යුවාන් රාජවංශයේ නිල ඉතිහාසය තුළ යුවාන්හි බිඳවැටීමට හේතු වූ ප්‍රධාන හේතුව ලෙස ගි බිසවගේ ක්‍රියාකලාපය සඳහන් කොට ඇත. සිය ජීවිත කාලය තුළ දී කොරියාවේ මෙන්ම චීනයේ ද දෝෂදර්ශනයට ලක් වූ චරිතයක් ලෙස ගි බිසවගේ චරිතය හැඳින්විය හැක.
කතෝලික කලාව
ක්රිස්තියානි හරස් ක්රිස්තියානි ධර්ම ද්වාරය
ක්‍රිස්තියානි කලාවේ බොහෝ විට දක්නට ලැබෙන විෂයයන්ට පහත සඳහන් දෑ ඇතුළත් වේ. චක්‍රයට ඇතුළත් කර ඇති ආඛ්‍යාන දර්ශනවල සම්පූර්ණ ලැයිස්තුවක් සඳහා ක්‍රිස්තුස්ගේ ජීවිතය සහ කන්‍යා ජීවිතය බලන්න:
මැගී අලංකාර කිරීම
දේවදූතයන්
නිවේදනය
යේසුස්ව අත්අඩංගුවට ගැනීම
ජේසුස් වහන්සේගේ නැගීම
කන්‍යා මරිය තුමිය කලාව හෝ උපකල්පනය කිරීම
යේසුස්ගේ බව්තීස්මය
මහෝත්තමයෙන් ක්‍රිස්තුස්
කන්‍යාභාවය කිරීටය
කුරුසපත් කිරීම
කුරුසයෙන් පැවතීම
ශුද්ධ පවුල
රක්ෂණ ශ්‍රියන්ත
දිනමිණ කර්තෘ මණ්ඩලය
හැනිබල්ගේ ඇල්ෆ්ස් තරණය
ක්‍රිපූ 218 දී සිදුවූ හැනිබල්ගේ ඇල්ෆ්ස් තරණය දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහි සිදුවූ ප්‍රධාන සිද්ධීන් අතරින් එකක් වන අතර, ඕනෑම කිසියම් හමුදාමය බලකායක් විසින් පුරාතන යුධකරණයෙහිදි සාක්ෂාත් කල මහත් කීර්තිමත් මස්තකප්‍රාප්තීන් අතරින් එකක් ලෙසින් සැලකෙයි. රෝමානු සහ මිත්‍ර පාක්ෂික භූමි හමුදා ඛණ්ඩ ස්ථාපිතයන් මෙන්ම රෝමානු නාවික ආධිපත්‍යයද පසුකර ඉදිරියට පැමිණි හැනිබල් විසින්, ඔහුගේ  කාර්තජේනියානු හමුදාව  ඇල්ෆ්ස් මතින් ඉතාලිය වෙතට තරණය කරවා රෝමානු ජනරජය අබියසට යුද්ධය ගෙන ඒමට සමත් විය.
පසුබිම
ඊගට්ස් දිවයින් වෙතදී සිදුවූ අවසන් කාර්තජේනියානු  නාවික පරාජයෙන් පසුව, කාර්තජේනියානුවෝ යටත් වෙමින් පළමු පියුනික් යුද්ධයෙහි පරාජය භාර ගත්හ. කාර්තේජ්හී දේශමාමක පක්ෂයෙහි ප්‍රධාන සාමාජිකයෙක්වූ සහ පළමු පියුනික් යුද්ධය පැවති වකවානුවේදී තම හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කරමින් ක්‍රියාන්විතයෙහි යෙදුනු ජෙනරාල්වරයෙක්වූ හැමිල්කර් බාර්කා (බාර්කා යන්නෙහි අර්ථය අකුණුපහර යන්නයි) විසින්, සිසිලියේදී රෝමානුවන් අබියසදී පරාජයට පත්වීමෙන් කාර්තේජයට ඇතිවූ අලාභයන් වෙනුවෙන් පිළියම් යෙදීමේ මාර්ග විමසමින් සිටියේය. මෙයට අමතරව, සාර්ඩිනියාව අහිමිවීම පිළිබඳව, කාර්තජේනියානුවෝ (සහ පුද්ගලික වශයෙන් හැමිල්කර්) අප්‍රසන්නව සිටියහ. රෝමානුවන්ට යුද්ධය පරාජය වීමත් හා සමගම, රෝමානුවන් විසින් කාර්තජේනියානුවන් වෙත පැනවුනු කොන්දේසි සැලසුම් කර තිබුනේ, රෝමයට කප්පම් ගෙවන පුරවරයක් බවට කාර්තේජ් පත් කරන අතරම එහි නාවික බල ඇණිය එයට අහිමි කරන ලෙසිනි. සාම ගිවිසුමෙහි කොන්දේසි කර්කශ වුවද, කාර්තේජයේ ශක්තිය බිඳලීමට රෝමානුවෝ උත්සුක නොවූහ; කාර්තේජය එම කාලයේදී අතිශය සෞභාග්‍යමත් සාමුද්‍රික වෙළෙඳ වරායක් වූ බැවින්, රෝමානුවන් විසින් ඔවුන් වෙත පනවන ලද කප්පම වාර්ෂීක පදනමකින් පහසුවෙන් ගෙවා දමන ලද අතරම කාර්තජේනියානු කුළී හේවායින් විසින් සිදු කල කැරලි ගැසීම් වලට කාර්තේජය නියැලී සිටියේය.
පළමු පියුනික් යුද්ධයෙන් පසුව රෝමානු භාණ්ඩාගාරයන් පුරවමින් කාර්කේජය වෙතින් ගිලිහී ගිය සිසිලයේ ධන සම්පත්තිය වෙනුවට ආදේශ කරලීම සඳහා සහ ඔවුන්ගේ භාණ්ඩාගාරයට ඉතාමත් ආවශ්‍යයිකව තිබූ ආදායම සැපයීම සඳහා අවශ්‍ය විවිධාංගික ස්වභාවික සම්පතෙන් හෙබියාවූ දේශයක්වූ අයිබීරියාව යටත් කර ගැනීමේ අභිලාෂයක් කාර්කජේනියානු දේශමාමක පක්ෂය වෙත තිබුණි. මෙයට අමතරව, දේශමාමක පක්ෂයේ ප්‍රමුඛ කුලවත් පවුලක් වූ බාර්කාවරුන්ගේ අභිලාෂයක් වූයේ, රෝමානු හමුදාමය සන්ධානයට එරෙහිව පළිගැනීමේ යුද්ධයක් දියත් කිරීමට මෙහෙයුම් මූලයක් ලෙසින් කිසියම් දිනයක අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය භාවිතා කිරීමය. මෙම කරුණු දෙක අත්වැල් බැඳ ගත් අතර, ගවේෂණය වෙත මධ්‍යස්ථමතධාරීන්ගේ විරෝධය එල්ල වුවද, ක්‍රිපූ  238 දී  හැමිල්කාර් විසින් අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය යටත් කර ගැනුමෙහි මෙහෙයුම දියත් කෙරුණේ මෙම පරමාර්ථයන් සිහි දරා ගෙනය. කාර්තේජය වෙතින් බටහිර දෙසට නික්ම ගොස් හර්කියුලීස් ස්තම්භ දෙසට ගමන් කල හැමිල්කාර්ගේ හමුදාව විසින් සමුද්‍රසන්ධිය තරණය කොට අර්ධද්වීපය යටත්කරගැනුම ඇරඹූ අතර, වසර නවයක පරාසයක් තුලදී හැමිල්කාර් විසින් අර්ධද්වීපයෙහි අග්නිදිග කොටස දික්විජය කරන ලදි. අළුතින් දික්විජය කෙරුණු පළාත් තුල ඔහුගේ පරිපාලනය අධ්‍යයනය කල වෘද්ධ කතෝ හට "හැමිල්කාර් බාර්කා හට සමාන කල හැකි කිසිදු රජෙකු නොවීය" යැයි නොපවසා සිටීමට නොහැකි විය.
ක්‍රිපූ 228 දී, හැනිබල් විසින් එම සිද්ධිය බලා සිටියදීම, හැමිල්කාර් මරා දැමුණේ, අර්ධද්වීපයෙහි කෙල්ටික් ස්වදේශිකයන්ට එරෙහිව යුද්ධ මෙහෙයුමක් තුලදීය. ඔහුගේ බෑනා වූ සහ දේශමාමක පක්ෂයෙහි සාමාජිකයෙක්ද වූ, නාවික හමුදා අණදෙන නිලධාරියා– "කඩවසම්" හස්ඩ්රුබල් – වෙත කාර්තජේනියානු අයිබීරියානු යුද්ධ හමුදාවෙහි නිලධාරින් විසින් ප්‍රධාන අණදෙන නිලධාරී තනතුර පැවරිණි. අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයෙහි නැගෙනහිර වෙරළ ඔස්සේ ග්‍රීක ජනාවාස ගණනාවක් පිහිටි අතර ඒ අතුරින් වඩාත් සංගණ්‍ය වූයේ සගූන්ටුම් නම් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානය විය. හඩ්ස්රුබල්ගේ දක්ෂ හමුදාමය නායකත්වය සහ  රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික නිපුණතාවය විසින් අත්පත් කරදුන්,  අර්ධද්වීපය තුල කාර්තජේනියානු බලය තහවුරු කරගැනීම පිළිබඳ මෙම ජනාවාස විසින් සැලැකිලිමත් බව ප්‍රකාශ කෙරුණි. ආරක්ෂාව සඳහා, සගූන්ටුම් විසින් රෝමයේ සහය පැතීය; රෝමය විසින් නගරය වෙත හමුදා බලකායක් එවුනු අතර කාර්ටජේනාහී හඩ්ස්රුබල්ගේ කඳවුර වෙත රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික දූත පිරිසක් යවමින්, ඔහු වෙත දන්වා සිටියේ ස්පාඤ්ඤය තුල කාර්තජේනියානු ප්‍රගමනයන් වෙත  අයිබරස් ගංගාව විසින් සීමාවක් පැනවිය යුතු බවය. ගිවිසුමට එළඹීම සහ තානාපතියන් හඩ්ස්රුබල්ගේ කඳවුර වෙත යැවීම ක්‍රිපූ 226 දී සිදුවිය.
ක්‍රිපූ 221 දී, ඝාතකයෙක් අතින් හඩ්ස්රුබල් මිය ගියේය. අයිබීරියාවෙහි කාර්තජේනියානු යුද්ධ හමුදාවෙහි නිලධාරින් විසින් හැමිල්කාර්ගේ 29-වියැති පුතු, හැනිබල්, පිළිබඳ ඔවුන්ගේ උසස් මතවාද ගෙනහැර පාමින් ඔහු යුද්ධ හමුදාවෙහි ප්‍රධාන ආඥාපති බවට තෝරා පත් කර ගත්තේ මෙම වසරෙහිදීය. දුෂ්කර කඳු සටන් තුලින් වසර නවයක් තිස්සේ තම පියා විසින් සංයුක්ත කෙරුණු යුද්ධ හමුදාවේ ආඥාපති තනතුරෙහි වැඩ භාර ගත් (කාර්තජේනියානු සෙනෙට් මන්ත්‍රණ සභාව විසින් පරාක්‍රීය ලෙසින් අනුමත කෙරුණු ) හැනිබල් ප්‍රකාශයට පත් කලේ, ඉතාලිය තුලදී රෝමයට එරෙහිව යුද්ධ වැදී එහිදී එය පරාජය කිරීමෙහි තම පියාග් සැලසුමෙහි පළමුවන අරමුණ වූ අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය දිනාගැනීමෙහි තම පියාගේ ව්‍යාපෘතිය සාක්ෂාත් කොට අවසන් කිරීමට තමා කටයුතු කරන බවය.
ඔහුගේ ආඥාපතිත්වයෙහි පළමුවන දෙවසර තුලදී, හැනිබල් තම පියාගේ අභිප්‍රාය සාක්ෂාත් කරගැනීම ඉටුකිරීමට පිඹුරුපත් සකසමින් සහ ඒ අතරම අඩවශයෙන් හඩ්ස්රුබල්ගේ මරණය නිසා හටගත් සහ එතෙක් දිනා සිටි කාර්තජේනියානු දේපල, භූමිභාග ආදියට තර්ජන එල්ල කරමින් ඇතිවූ භව්‍ය කැරළි කිහිපයක් මැඩ පැවැත්වීමෙහි නියැලිණි. ඔල්කේඩ්ස් නමැති ගෝත්‍රයක් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කොට අල්තයියා නම් ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන නගරය ඔහු අත්පත් කර ගති. අසල්වැසි ගෝත්‍ර කිහිපයක් විසින් මෙම ප්‍රහාරයෙහි ජවය සහ චණ්ඩ ගිජුකම පිළිබඳව විමතිය පල කල අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඔවුහූ කාර්තජේනියානුවන්ට යටත්වූහ. මෙම මෑතදී යටත්වූ ගෝත්‍ර සියල්ල වෙතින් ඔහු වෙත කප්පම් ලැබුණු අතර  ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව යළි කාර්ටජේනා වෙත  ප්‍රයාණය කොට එහිදී ඔහුගේ හමුදාවන්ට තුටු පඬුරු ප්‍රදානය කොට අනාගතයෙහිදී තවත් තෑගි ප්‍රදානය කෙරෙන බවට පොරොන්දු විය. ඊළඟ දෙවසර තුලදී, සගූන්ටුම් නගරය හැර, ඒබ්රෝ දෙසින් දකුණු දිග පිහිටි අයිබීරියානු සියළු භූමිය හැනිබල් විසින් සාර්ථක ලෙසින්  තමන් යටතට පත් කර ගත් අතර,  රෝමයෙහි ආරක්ෂාව යටතේ පැවති එම නගරය, ඔහුගේ ආසන්නතම සැලසුම අතර නොවීය. අර්ධද්වීපය තුල මෙවිට හැනිබල් යටතේ නොපැවතියේ කැටලෝනියා සහ සගූන්ටුම් යන ප්‍රදේශ පමණි.
රෝමානු විදේශ සම්බන්ධතා
රෝමානු දේශපාලනය පිළිබඳ විස්තර හැනිබල් වෙත දන්වනු ලැබූ අතර, ඔහු නිර්ණය කලේ ප්‍රහාරයට සුදුසුම අවස්ථාව උදාවී ඇති බවය. රෝමානු ජනරජයෙහි සෑම මුල්ලකම ස්ථානගත කර සිටි ගෝල් ජාතික චරපුරුෂයන් ඔහු සතු වූ අතර, සෙනෙට් මන්ත්‍රණ සභාවේ ඇතුළාන්ත සමූහයෙහි පවා ඔවුහු සිටියහ. පළමුවන පියුනික් යුද්ධය (ක්‍රිපූ 264-241) කෙළවර වීමෙන් අනතුරුව රෝමන්වරු වසර ගණනක කාලයක් වැය කලේ අර්ධද්වීපය තුල සිය බලාධිකාරිය දැඩි ලෙසින් තහවුරු කර ගැනීම සඳහා අර්ධද්වීපය තුල වැදගත් භූගෝලීය ස්ථාන අත්පත් කර ගැනීමට අමතරව සිසිලිය, කෝර්සිකාව සහ සාර්ඩීනියාව යන ප්‍රදේශ දක්වා රෝමයේ බලාධිකාරිය දිගු කර ගැනීම සඳහාය.