cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කල්කුඩා මැතිවරණ කොට්ඨාශය
කල්කුඩා මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ  මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ,  කල්කුඩා නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  කල්කුඩා මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  මඩකලපුව බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කල්කුඩා දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී  පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
ලීසා ඩෙල් ජියොකොන්දෝ
ලීසා ඩෙල් ජියොකොන්දෝ (]; විවාහයට පෙර නම වූ ගෙරල්දිනි ; 1479 ජූනි 15- 1542 ජූලි 15 හෝ 1551), ඉතාලියේ ෆ්ලොරන්ස් නුවර හා ටස්කනි නුවර ගෙරල්දිනි පවුලේ සාමාජිකාවක් වන අතර ඇයව හඳුන්වන වෙනත් නම් වනුයේ ලීසා ගෙරල්දිනි, ලීසා ඩි අන්තෝනියෝ මරියා (හෝ ඇන්ටන්මරියා) ගෙරල්දිනි සහ මොනාලිසා. ඉතාලි පුනරුද සමයේදී ඇයගේ සැමියාගේ ඉල්ලුම මත ලියනාඩෝ ඩා වින්සි චිත්‍රයට නැගූ මොනාලිසා ප්‍රතිමූර්තියට ඇයගේ නම දෙන ලදි.
ලීසාගේ ජීවිතය ගැන එතරම් තොරතුරු සොයාගෙන නොමැත. ෆ්ලොරන්ස් නුවර ඉපදී ඇයගේ නව යොවුන් වියේදී සළු හා සේද වෙළෙන්දෙකු සමඟ විවාහ විය. ඇයගේ සැමියා පසු කාලයකදී රජයේ නිලධාරී තනතුරක් දැරුවේය. ඇයට දරුවන් පස් දෙනෙකු සිටිය අතර ඔවුන් මධ්‍යම පංතියේ ජනයන් ලෙස සැප පහසු, චාම් දිවියක් ගත කලෝය. ලීසා තම සැමියාට වඩා දීර්ඝායුෂ ලබන්නේ ඇය ඔහුට වඩා වයසින් බාල නිසාය
ලීසාගේ මරණයෙන් සියවස් ගණනාවකට පසු මොනාලිසා ලෝකයේ සුප්‍රසිද්ධම චිත්‍රය බවට පත් වී, එයට ලීසා නම් වූ ගැහැනියගෙන් වෙන් වූ දිවියක් හිමි විය. විද්වතුන්ගේ විචාරන හේතුවෙන් මෙම චිත්‍රය ලෝකයේ පිළිගැනීමටත් එය වාණිජකරනයේ විෂයක් බවට පත්විය. ලීසාගේ අනුරූපයට අනුව මොනාලීසා චිත්‍රයට නගා ඇති බව 2005 වර්ෂයේදී සහතික විය.
පූර්ව දිවිය හා පවුල් පසුබිම
ලීසාගේ ෆ්ලොරන්ස් නුවර පවුල, පැරණි, වංශවත් පවුලක් වුවත් ඔවුන්ගේ අනුබලය කාලයත් සමඟ නැති වීය. ඔවුන් ධනවත් නොවුනත් සැප සම්පත් තිබුනෝය. ඔවුන් ගොවිපළෙන් ලද ආදායමෙන් ජීවත් වූයේ යුරෝපයේ විශාලතම නගර වලින් එකක් මෙන්ම එය ආර්ථිකමය සඵලතාවයක් තිබූ නගරයකිනි. එහෙත් එම නගරයේ ආර්ථික විසමතාවය බහුලව පැවතිනි.
ලීසාගේ පියා වූ ඇන්ටන්මරියා ඩි නොල්ඩො ගෙරල්දිනිගේ භාර්යාවන් දෙදෙනෙකු දරු ප්‍රසූතියේදී මිය ගොස් ඇත ; ලීසා ඩි ජියොවානි ෆිලිප්පෝ ද කර්දුචි සමඟ 1465 විවාහ වූ අතර කැතරීනා ඩි මරියොටෝ රුචෙලායි සමඟ 1473 දී විවාහ විය. ලීසාගේ මව වූ ලූක්‍රේසියා ඩෙල් කාචියා, පියෙරා ස්පිනෙලිගේ දියණිය වූ අතර ඇය ගෙරල්දිනිගේ තුන් වන භාර්යාව වූයේ 1476. එක්තරා කාලයකදී ගෙරල්දිනි හට චියන්ති ප්‍රදේශයේ ගොවිපල සයක අයිතිය හෝ ඒවා කුලියට දී ඇති බව සඳහන් වනවා. මෙම ගොවිපල වලින් තිරිඟු, වයින් හා ඔලිව් තෙල් නිශ්පාදනය කෙරුනු අතර ගව පට්ටි ද ඇති කරණු ලබා ඇත.
1479 ජූනි 15 ෆ්ලොරන්ස්, වියා මැජියෝ හිදි ලීසා උපත ලැබුවාය. එහෙත් බොහෝ කාලයක් පුරා තිබූ විශ්වාසයක් වූයේ ඇය උපත ලැබුවේ ඔවුන්ගේ පවුලේ ගම්බද දේපළක් වූ ග්‍රෙවේ අසල පිහිටා ඇති විලා විඥ්ඥ්‍යමජියෝහිදි බවයි .ලීසා යන නාමය ඇයගේ පීතෘක පාර්ශවයේ සීයාගේ එක් භාර්යාවකගෙන් පසු ඇයට දෙන ලදි. ඇය දරුවන් හත් දෙනෙකුගෙන් වැඩිමහල්ලා වන අතර ඇයට සහෝදරියන් තිදෙනෙක්, ඔවුන්ගෙන් එක්කෙනෙකු වන ජිනීව්‍රා, හා ජියොවන්ගුවල්බෙර්තො, ෆ්‍රන්චෙස්කො සහ නොල්ඩෝ යන නාම ලත් සහෝදරයන් තිදෙනෙකු සිටියාය.
මෙම පවුල ෆ්ලොරන්ස් හිදි පළමුව සන්තා ට්‍රිනිටා හි ජීවත්වී පසුව සන්තො ස්පිරිතො හි කුලී ඉඩකඩක ජීවත්වූයේ ඔවුන්ට ඔවුන්ගේ නිවසේ අලුත්වැඩියා කිරීම් සඳහා ධනය වැය කිරීමට නොහැකි නිසාය. ලීසාගේ පවුල පසුව වියා දෙයි ප්‍රෙපි යන නමින් වර්තමානයේ හඳුන්වන ස්ථානයට හා ලියනාඩෝගේ පියා වූ සෙර් පියරෝ ඩා වින්චිට නොදුරින් සන්තා ක්‍රොචෙ අසල ස්ථානයකට තම පදිංචිය වෙනස් කරන ලදි. නගරයෙන් කිලෝමීටර 32 (20 සැතපුම්) නොදුරින් පිහිටි පෝජියෝ ග්‍රාමයේ සාන්ත ඩොනාටෝ හි කුඩා නිවසක්ද ඔවුන් සතුව තිබුනෝය. ගෙරර්දිනිගේ පියා හා ලීසාගේ සීයා වූ නොල්දො, චියන්තිහි ගොවිපලක් සන්තා මරියා නුවොවා රෝහලට පවරා දී තිබුනේය. ගෙරර්දිනි විසින් රෝහලේ තවත් ගොවිපලක් සඳහා කල්බද්දක් ගැණුනේ තිරිඟු පලදාව පාලනය ඉරීමටත්, තම පවුලේ සාමාජිකයින් ග්‍රීෂ්ම ඍතුවට එහි කාලය ගත කල නිසාත් එම නිවසට කා දි පෙසා යනුවෙන් හඳින්වන නිසාය.
විවාහය හා ඉන්පසු ජීවිතය
1495 මාර්තු 5 වන දින සීමිත සාර්ථකත්වයක් තිබූ සළු හා සේද වෙළෙන්දෙකු වූ ෆ්‍රැන්චෙස්කෝ දි බර්තොලමියෝ දි සැනෝබි ඩෙල් ජියොකොන්දෝ ගේ තුන්වන භාර්යාව ලෙස ලීසා විවාහ විය. ඇය විවාහ වන විට ඇයට වයස අවුරුදු 15ක් විය. ලීසාගේ දෑවද්ද වූයේ ෆ්ලොරින් 170ක් හා ඇගේ පවුලට අයත් නිවසක් අසල පිහිටි සැන් සිල්වෙස්ත්‍රො ගොවිපලයි. මෙය ගෙරල්දිනි පවුල එතරම් ධනවත් නැති බවත් ඇය හා ඇගේ සැමියා ඉතා ආදරයෙන් බැඳී බවට කිව හැකි සලකුණකි. එම ඉඩම පිහිටා ඇත්තේ පොජියෝ හි කැස්තලිනා හා සැන් දොනාටෝ අතරත් පසු කලක මයිකල් ආන්ජලෝ හට අයිති වූ ගොවිපල දෙකක් අසලයි. මෙම යුවල ෆ්ලොරන්ස් හි දිළිඳු පිරිසට හෝ ඉතා ධනවත් පිරිසට අයත් නොවුනත් මධ්‍යම පංතියේ ජනයන් ලෙස ජීවත් විය. විවාහයෙන් පසු ලීසාගේ සමාජ තත්වය වැඩි වූවා යැයි කිව හැක්කේ ඇගේ සැමියාගේ පවුල ඇගේ පවුලට වඩා ධනවත් බව කිව හැකි නිසාය. ෆ්‍රැන්චෙස්කෝ හට ගෙරල්දිනි නම් 'ඉපැරණි නාමය' වාසියක් විය. ඔවුන් තම වාසස්ථානය හවුලේ බෙදා ගනිමින් 1503 මාර්තු 5 වන තෙක් සිටියේ ෆ්‍රැන්චෙස්කො වියා දෙලා ස්තූෆා හි තම පවුලේ නිවසට යාබද නිවස මිලට ගන්නාතෙක්ය.එම අවුරුද්දේම ලියනාඩෝ ලීසාගේ ප්‍රතිමූර්තිය ආරම්භ කළ බවට විශ්වාසයක් තිබේ. .
[[ගොනුව:Del Giocondo-Gherardini-Firenze-map.jpg|thumbnail|දකුණ|ෆ්ලොරන්ස් නුවර කේන්ද්‍රය.ෆ්‍රැන්චෙස්කො හා ලීසා වියා දෙලා ස්තූෆාහි(රතු )ආර්නෝ ගඟට කිලොමීටරයක් (0.6 සැතපුම්) උතුරින් ජීවත් විය. ලීසාගේ දෙමව්පියන් පළමුව ගඟට ආශ්‍රිතව උතුරින් හා පසුව දකුනින් (දම්) ජීවත් විය.]]
ලීසා හා ෆ්‍රැන්චෙස්කො හට දරුවන් පස් දෙනෙකු සිටියෝය:1496-1507 අතර පියෙරො, කැමිලා, ඇන්ද්‍රියා, ජියොකොන්දෝ සහා මරියෙටා. 1499 දී ලීසා හට දියණියක් අහිමි වූවාය. ෆ්‍රැන්චෙස්කො හා ඔහුගේ දෙවන භාර්යාව වූ කැමිලා දි මරියොටෝ රුචෙලායි ගේ පුතු වූ බර්තොලමියු ද ලීසාගේ රැකවරණයේ තබා ගත්තාය. ඔහුගේ මව මිය යන විට ඔහුට වයස අවුරුද්දක් පමණ විය. ලීසාගේ කුඩා මව වූ කැතරිනා දි මරියොටෝ රුචෙලායි සහ ෆ්‍රැන්චෙස්කොගේ පළමු භාර්යාව සහෝදරියන් විය. ඔවුන් රුචෙලායි නම් වූ ප්‍රමුඛ පෙලේ පවුලේ සාමාජිකාවන්ය.
කැමිලා හා මරියෙටා කතෝලික කන්‍යා සහොයුරියන් බවට පත් විය. කැමලා සුවර් බියට්‍රිචෙ ලෙස සන් දොමිනිකො දි කෆාජියෝ කන්‍යාරාමයට ඇතුලත් වී ඇන්ටන්මරියාගේ සොහොයුරිය වූ සුවර් ඇල්බෙයිරා හා ලීසාගේ සොහොයුරිය වූ සුවර් කැමිලා (ඇය හා කන්‍යාරාමයට පැමිණි මිනිසුන් හතර දෙනෙකු සම්බන්දයෙන් අපකීර්තිය ගෙන දෙන කතා ගෙතී ඇත.)සහ සුවර් ඇලෙසැන්ද්‍රා ගේ භාරයේ සිටියාය .බියට්‍රිචෙ වයස අවුරුදු 18න් මිය ගොස් බැසිලිකා දි සනතා මරියා නොවෙලා හි වළලනු ලැබුවාය. සන්තොර්සොලා නම් ෆ්ලොරන්ස් හි උසස් ලෙස කතා බහට ලක් වූ කන්‍යාරාමයක් සමඟ ලීසා සම්බන්ධකමක් පවත්වා 1521 දී මරියෙටා එයට ඇතුලත් කරන ලදි. මරියෙටා තම නම සුවර් ලුඩොවිකා ලෙස වෙනස් කර කන්‍යාරාමයේ ඉතා වැදගත් සාමාජිකාවක් ලෙස උසස් තනතුරක්ද දැරුවාය.
ෆ්‍රැන්චෙස්කො හට ෆ්ලොරන්ස් හි රජයේ නිලධාරී තනතුරක් හිමි විය. ඔහු 1499 ඩොඩිචි බොනොමිනිට පත් වී 1512 දී සිඥොරියාට පත් විය. ඔහු 1524 දී ප්‍රයෝරි ලෙස සහතික විය. ඔහුට මෙඩිචි පවුල සමඟ දේශපාලන හෝ ව්‍යාපාරික සම්බන්දතා තිබී ඇති බවට විශ්වාසයක් තිබේ. මෙඩිචි පවුල විප්‍රවාසයෙන් පසු නැගී සිටියි යැයි බියක් ෆ්ලොරන්ස් රජයට ඇති වූ විට ඔවුන් ෆ්‍රැන්චෙස්කො සිර බාරයට ගෙන ෆ්ලොරින් 1000ක දඩයක් නියම කලේය. මෙඩිචි පවුලේ නැගී සිටීමත් සමඟ ඔහුව සැප්තැම්බර් මස නිදහස් කළේය.
එක් විස්තරයකට අනුව ෆ්‍රැන්චෙස්කො 1528 වසංගතයකින් මිය ගියේය. ලීසා රෝගාතුර වූ නිසා ඇගේ දියණිය වූ ලුඩොවිකා ඇයව සනතොර්සොලා කන්‍යාරාමයට ගෙන්වා ගත්තාය. ඉන් අවුරුදු හතරකට පසු ලීසාට වයස අවුරුදු 63ක් වූ විට ඇය මිය ගියාය. විද්වත් විස්තර වළට අනුව ෆ්‍රැන්චෙස්කො 1539 මිය යන විට ඔහුට වයස අවුරුදු 80ක් පමණ විය. ලීසා 1551 වන තෙක් එනම් වයස අවුරුදු 71 හෝ 72 වන තෙක් ජීවත් වන්නට ඇත යැයි විශ්වාස කෙරේ.
1537 ජූනි මාසයේදී, ෆ්‍රැන්චෙස්කො සිය අන්තිම කැමති පත්‍රයේ නියෝග අතර සඳහන් කල පරිදි ලීසාගේ දෑවැද්ද යලි ඇයට පවරා දී ඇඳුම් පැලඳුම් හා ආභරණ ඇයට නියම කර ඇයගේ අනාගතයට සැලසුමක් යෙදුවේය. ඇය රැකබලා ගැනීමට ඔවුන්ගේ දියණිය වන ලුඩොව්කා හට පවරා, ඇය එහි අසමත් වුවහොත් ඔහුගේ පුතු බර්තොලමියො ලීසාව රැකබලා ගන්නා බවට ඔහු මෙසේ ලියයි, "මොනාලිසා, ඔහුගේ ආදරණීය භාර්යාව, පිළිබඳ අන්තිම කැමතිකරු තුළ ඇති ආදරය හා සෙනෙහස නිසා, ලීසාගේ උතුම් ස්වභාවය හා විශ්වාසී බව සැලකිල්ලට ගෙන, ඇයට අවශ්‍ය සියලු දේ ලැබෙන මෙන් ප්‍රාර්ථනා කරමි.."
මොනාලීසා
[[ගොනුව:Mona Lisa, by Leonardo da Vinci, from C2RMF retouched.jpg|thumbnail|දකුණ|සම්පූර්ණ මෝන ලීසා චිත්‍රය (ඉංග්‍රීසි:Mona Lisa, ඉතාලි:La Gioconda, ප්‍රංශ:La Joconde), ලියනාඩෝ ඩා වින්සි, ලූව්‍ර ]]
අනෙකුත් සම මට්ටමේ ෆ්ලොරන්ස් ජනයා මෙන්ම ෆ්‍රැන්චෙස්කොගේ පවුල චිත්‍ර කලාවට කැමැත්තක් දක්වමින් හා එහි අනුග්‍රාහකයින් වුනෝය. ඔහුගේ පුතු බර්තොලමියු, අන්තෝනියෝ දි දොනිනෝ මසියෙරී ලවා බැසිලිකා දෙලා සැන්ටිසිමා අනුසියාටා ඩි ෆිරෙන්සි හි පිහිටා ඇති සිය පවුලේ සොහොන්බිමේ බිතු සිතුවම් ඇන්දේය.අන්ද්‍රෙයා ඩෙල් සාර්තෝ විසින් තවත් සාමාජිකයෙකුට මැඩෝනා පින්තාරු කළේය.ෆ්‍රැන්චෙස්කො විසින් ලීසාගේ ප්‍රතිමූර්තිය නිම කිරීමට ලියනාඩෝ හට නියම කරන ලදි. ඒවාගේම අසීසියේ සාන්ත ෆ්‍රැන්සිස් තුමාගේ චිත්‍රය සඳහා ඩොමිනිකො පුලිජො හට නියම කලේය. ඔහු ලීසාගේ ප්‍රතිමූර්තිය නියම කරන ලද්දේ ඇන්ද්‍රියාගේ උපත හා නව නිවසක් මිලදී ගැනීම සැමරීමට යැයි කිව හැකිය.
thumbnail|වම|1911 මොනාලීසා ප්‍රතිමූර්තිය ලූව්‍රයෙන් සොරකම් කිරීමත් 1960 හා 1970 එය ආසියවට හා උතුරු ඇමරිකාවට සංචාරය කිර්‍රමත් මෙහි කීර්තියට දායක විය.
1503 වසන්ත සමයේදී ලියනාඩෝ හට ආධයම් අර්‍ග්යක් නොතිබුන බැවින් පෞද්ගලික ප්‍රතිමූර්තියක් නිම කිරීමට සැලකිල්ලක් දක්වා ඇතැයි කිව හැකිය. එහෙත් එම වර්ශයේදීම ඇන්ගියරි හි සටන නම් සිත්තම 1505 පෙබරවාරි මස නිම කිරීම සඳහා ගෙවීමක් කල නිසාත්, එය අනර්‍ග කටයුත්තක් නිසාත් මොනාලීසා නිම කිරීම ප්‍රමාද කිරීමට ඇත. 1506 දී ප්‍රතිමූර්තිය නිමා කර නොමැති බවට ලියනාඩෝ තීරණය කලේය. ඔහුට ගෙවීමක් නොකල හෙයින් ඔහු ප්‍රතිමූර්තිය සේවාලාභියා හට භාර නොදුන්නේය. මෙම චිත්‍රය ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවටම ඔහු සමඟ සැරි සැරුවේය. එක් මතයකට අනුව ඔහු 1516 මෙම චිත්‍රය ප්‍රංශයේදී නිමා කරන්නට ඇත.
මෙම චිත්‍රයේ නාමය 1550 සිට පැවැත එන්නක්. ෆ්‍රැන්චෙස්කොගේ පවුල හඳුනන්නෙක් වූ ජෝර්ජියෝ වසාරි ලියයි "ෆ්‍රැන්චෙස්කො ඩෙල් ජියොකොන්දෝ ගේ බිරිඳ වූ මොනාලීසා ගේ ප්‍රතිමූර්තියක් කිරීමට ලියනාඩෝ භාර ගත්තේය." (ඉතාලි බසින්:Prese Lionardo a fare per Francesco del Giocondo il ritratto di mona Lisa sua moglie.) ප්‍රතිමූර්තියේ ඉතාලි (La Gioconda) හා ප්‍රංශ (La Joconde) නාම ලීසාගේ විවාහයෙන් පසු නාමය හා ඇයගේ කෙටි නාමයයි- ඉංග්‍රීසි බසින්, 'jocund' හෝ 'ප්‍රීතිමත් පුද්ගලයා'.
ලීසාගේ නම චිත්‍ර හතරකට පමණ අනුමාන කර පුද්ගලයින් දහයක් පමණ හඳුනා ගැනීමට යොදා ගෙන ඇත. 20වන ශතවර්ෂයේ අවසානය වන විට මෙම චිත්‍රය ලෝකයේ ප්‍රසිධ්දියට ලක් වී එය වෙනත් චිත්‍ර 300කත් ප්‍රචාරක දැන්වීම් පමණ පළවී ඇත, මෙය සාමාන්‍යයෙන් සතියකට එක් නව ප්‍රචාරක දැන්වීමක පමණ පළවිය.
thumbnail|දකුණ|අගොස්තීනො වෙස්පුචි විසින් අයින් තීරයේ ලියා ඇති විස්තරය
2005 දී හෙයිඩ්ල්බර්ග් විශ්වවිද්‍යාල පුස්ථකාල විශේෂඥයෙකු විසින් පුස්ථකාල එකතුවෙන් එකක අයින් තීරයේ ලියා තිබූ විස්තරයකට අනුව එය ලීසාගේ ප්‍රතිමූර්තියක් බව සනාථ කලේය. අගොස්තීනො වෙස්පුචි විසින් 1503 දී සටහන් කරන විස්තරයට අනුව ලියනාඩෝ ලීසා ඩෙල් ජියොකොන්දෝගේ ප්‍රතිමූර්තියක් නිම කරමින් සිටියේය. පළමුවන ෆ්‍රැන්සිස් රජ මොනාලීසා අත්පත් කල ගත් පසු එය 16 වන සියවසේ සිට ප්‍රංශ භාරයේ තිබුනේය; ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් පසු එය ජනතාවට හිමි විය. අද වන විට මෙම චිත්‍රය නැරඹීමට සෑම වර්ශකදීම මිලියන 6ක පමණ ජනතාවක් පැරිස් නුවර ලූව්‍රයට පැමිණෙයි, එය අද ප්‍රංශ ජාතික එකතුවේ කොටසකි.
පුනරුදය
පුනරුදය යන්නෙහි නැවත ඉපදීම යන අරුත ඇතතේය. මෙය පළමුව ඉතාලියෙන් ඇරඹි බටහිර යුරෝපය පුරා පැතිරිණි. මෙය පළමුව සංස්කෘතික ප්‍රවාහයක් ලෙස 14 වන ශතවර්ෂයේ දී ඇරඹිණි. මෙය පසුව සමාජ තලයේ වෙනස්කම් රැසක් ඇති කරන ලදි.
'පුනරුද මිනිසුන්' යන නාමය ලියනා‍‍ඩෝ ඩාවින්චි හා මයිකල් ආන්ජලෝ යන කලාකරුවන් විසින් පට බැඳිනි. සංස්කෘතික පුනර්ජීවයේ කැපී පෙනෙන මං සලකුණු ලෙස නැවතත් දාර්ශනික මුලාශ්‍ර ‍ඉගෙනීමට යෑම චිත්‍ර කලාව, අධ්‍යාපන පුනරැදය දැක්විය හැකිය. පසුව මෙය කලාකාමී පුනරුදයක සිට බුද්ධිමය පුනරුදයකට තාක්ෂණික විප්ලවයකට කෘෂිකර්මාන්තයේ දැවැන්ත පෙර උයනට හේතු විය. බොහෝ මිනිසුන් තම ඉඩම් හැර නග‍රයේ පදිංචි වුහ.
පුනරුදයේ උච්චතම අවස්ථාව උදාවුයේ 15 වන ශතවර්ෂයේ සිදු වූ සංසිද්ධියත් සමග ය. එනම් ඔටෝමාන් තුර්කිවරුන් විසින් කොන්ස්තන්තිනෝපලය බිඳ දැමීම හා විශ්වවිද්‍යාලය වසා දැමීම නිසා දහස් ගණන් ග්‍රීක උගතුන් ඉතාලියට පලා ගියෝය. ඔවුන් ඒ සමග ම විශාල වශයෙන් ග්‍රීක රෝම සාහිත්‍ය නීති පොත් ඉතාලියට ගෙන ගියහ.
මධ්‍යකාලීන චින්තනයට හා ක්‍රියාමාර්ගයන්ට දැඩි පහරක් පුනරුදය හේතුවෙන් එල්ල විණි. ඒ සමගම නව යුගය උදාවිණි.
සමස්තාවලෝකනය
පුනරුදය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මුල් නූතන අවධියේ යුරෝපියානු ශාස්ත්‍රීය ජීවිතය කෙරෙහි අතිමහත් බලපෑමක් එල්ල කළ සංස්කෘතික ව්‍යාපාරයකි. ඉතාලියේ ඇරඹී 16වන සියවස වනවිට යුරෝපයේ සෙසු ප්‍රදේශ කරා ව්‍යාප්ත වුණු එහි ආභාෂය සාහිත්‍ය, දර්ශනය, කලාව, සංගීතය, දේශපාලනය, විද්‍යාව, ආගම සහ ඥාණ ගවේෂණයේ අනෙකුත් අංශයන් කෙරෙහි ද දක්නට ලැබුණි. පුනරුද සමයේ විද්‍යාර්ථීහු මානවවාදී ක්‍රමවේදය අධ්‍යයනය පිණිස වහල් කරගත් අතර කලාව තුළින් යථාර්ථවාදී දැක්මක් සහ මිනිස් හැඟීම් පිළිබඳ ගවේෂණයක් අපේක්ෂා කළහ.
කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ බිඳවැටීම විසින් ග්‍රීක විද්‍යාර්ථීන් විශාල පිරිසක් අපරදිග කලාපයේ අප්‍රකට ව තිබූ මාහැඟි අත්පිටපත් ද සමග වෙනත් රටවලට සංක්‍රමණය වූ අතරතුර පොගියෝ බ්රැසියොලිනි වැනි පුනරුද සමයේ මානවවාදීන් යුරෝපයේ ආශ්‍රම පුස්තකාලයන්හි පෞරාණික ලතින් සාහිත්‍යයික, ඓතිහාසික සහ ආගමික රචනාවන් පිළිබඳ ව අධ්‍යයනය කළහ. සාහිථ්‍යමය සහ ඓතිහාසික ලේඛන සම්බන්ධයෙන් පුනරුද ශාස්ත්‍රඥයන්ගේ වූ නැඹුරුව; ස්වභාවික විද්‍යාව, දර්ශනය, සහ ගණිතය පිළිබඳ ව වූ ග්‍රීක සහ අරාබි කෘති දෙසට සිය අධ්‍යයනය යොමුකළ මධ්‍යකාලීන ශාස්ත්‍රඥයන්ගෙන් ඔවුන් ව දැඩි ලෙස වෙනස්වීමට බලපෑවේ ය.
නව ප්ලැතෝනික පුනර්ජීවනයේ දී පුනරුද මානවවාදීන් ක්‍රිස්තියානිත්වය ප්‍රතික්ශේප නොකළ අතර ඉඳුරා ම ඊට පටහැනි ලෙස පුනරුදයේ උත්කෘෂ්ඨ කෘතීන් බොහොමයක් ම ඒ වෙනුවෙන් කැපවුණු සේම පල්ලිය ද බොහෝ පුනරුද කලාකෘතීන්ට අනුග්‍රහ දැක්වීය. එහෙත් සංස්කෘතික ජීවිතයේ බොහෝ අංශවල මෙන් ආගම කරා ද බුද්ධිමතුන් යොමු වූ ආකාරයේ සියුම් පෙරැළියක් දක්නට ලැබුණි. එමෙන් ම ග්‍රීක නව තෙස්තමේන්තුව ඇතුළු බොහෝ ග්‍රීක ක්‍රිස්තියානි කෘතීන් බයිසැන්තියමෙන් පෙරළා බටහිර යුරෝපයට රැගෙන ආ අතර පුරාතන අවධියෙන් පසු ප්‍රථම වරට අපරදිග විද්‍යාර්ථින්ට මුණගැසුණි. ග්‍රීක ක්‍රිස්තියානි කෘතීන් සමග ඇතිකරගත් මෙම නව සබඳතාවයත් වෙසෙසින් ම ලොරෙන්සෝ වල්ලා සහ ඉරාස්මස් යන මානවවාදීන් විසින් සැපයූ නව තෙස්තමේන්තුවේ ග්‍රීක මුල් කෘතිය වෙත වූ යළික නැඹුරුවත් ප්‍රොතෙස්තන්ත ප්‍රතිසංවිධානය සඳහා මග සැලසීමට උපකාරී විය.
නිකොලෝ පිසානෝගේ මූර්තීන් තුළත් මැසසියෝ විසින් මෙහෙයවන ලද පර්යාලෝකය සහ එළිය-අඳුර වඩාත් ස්වාභාවික ව දැක්වීමේ ක්‍රම ගවේෂණය කරමින් මානව ස්වරූපය වඩාත් යථාර්ථවාදී ව නිරූපණයට උත්සහ දැරූ ෆ්ලොරන්ටියානු සිත්තරුන් තුළත් සම්භාව්‍යත්වය කෙරෙහි මුල් ම කලාත්මක යොමුව ආදර්ශනය වී තිබුණි. දේශපාලන දාර්ශනිකයන්; වඩාත් ප්‍රචලිත නිදසුනක් වශයෙන් නිකොලායි මැකියාවේලි වැන්නන් දේශපාලනයේ සැබෑ ස්වභාවය එළිදක්වමින් ඒ තාර්කික ව අවබෝධ කිරීමට උත්සහ කළහ. තාර්කිකත්වයට එරෙහි චෝදනාවන් ඛණ්ඩනය කරමින් දර්ශනය, ස්වාභාවික චින්තනය, ලබ්ධිය සහ ඉන්ද්‍රජාලිකත්වය යන මාතෘකාවන් පිළිබඳ රචනා එකතුවක් වූ ජියොවානි පිකෝ ඩෙලා මිරැන්ඩොලාගේ ඩි හොමිනිස් ඩිග්නිටේට් ඉතාලියානු පුනරුද මානවවාදයට කළ විශිෂ්ඨ සම්මාදමක් විය. සම්භාව්‍ය ග්‍රීක සහ ලතින් භාෂාධ්‍යයනයට සීමා නොවුණු පුනරුද යුගයේ ගත්කතුවරුන් පොදුජන ව්‍යවහාරයන් භාවිතයට ද යොමු වුණි. මුද්‍රණය සමග මේ අත්වැල් බැඳගැනීම විසින් ග්‍රන්ථ වෙසෙසින් ම බයිබලය බහුජනතාවට සමීප කෙරුණි.
පූර්ණ වශයෙන් පුනරුදය යනු පුරාණ මතීන් යළි කැඳවීමෙන් මෙන් ම නව චින්තාවන් ද තුළින් ඓහිකත්වය සහ ලෞකිකත්වය හඳුනාගැනීමට සහ වැඩිදියුණු කිරීමට බුද්ධිමතුන් විසින් ගත් ප්‍රයාමයක් වශයෙන් දැකිය හැකි ය.
ආශ්‍රිත නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා ඉතිහාසය
DNA නැනෝ තාක්ෂණය
DNA නැනෝ තාක්ෂණය යනු නැනෝ තාක්ෂණයේ උප අංශයකි. එහි දී DNA හා අනෙකුත් න්‍යෂ්ටික අම්ලවල ආවේණික අණු හඳුනාගැනීමේ ගුණ යොදා ගෙන DNA මඟින් පාලනය කළ හැකි නව ව්‍යුහ නිර්මාණය කරයි. එමනිසා DNA ජෛව නැනෝ තාක්ෂණයට උදාහරණයක් බවට පත් කරමින් ජෛව තොරතුරු වාහකයක් ලෙස නොව ව්‍යුහාත්මක ද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිතා කරයි. මෙයට අණු ස්ව එකලස් වීමේ හා DNA පරිගණනයේ යෙදීම් ඇත.
බාලිකා වධු
බාලිකා වධු (අර්ථය: ළමා මනාලිය, ළමා විවාහය) යනු කලර්ස් ටීවී නාලිකාව විසින් විකාශය කරන ලද ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරාවකි. එය කලර්ස් නාලිකාව ඔස්සේ 2008 ජූලි 21 සිට එහි අවසන් කථාංගය දක්වා 2016 ජූලි 31 තෙක් වසර 8ක් පුරාවට ඉන්දියාව තුළ විකාශය විය. මෙමගින් රාජස්ථානයේ දුෂ්කර ග්‍රාමීය පෙදෙසක ළමා මනාලියකගේ ජීවන චාරිකාව නිරූපණය වේ. මෙහි පළමු වාරය මගින් ළමා වියේදී විවාහ කර දෙනු ලැබූ ආනන්දි සහ ජග්දිෂ්ගේ ජීවිතය නිරූපණය වේ. දෙවන වාරය මගින් ආනන්දිගේ දියණිය වන ළමා මනාලියක වූ වෛද්‍ය නන්දිනිගේ ජීවිතය නිරූපණය වේ. බාලිකා වධු කතාමාලාව මගින් ළමාවියේ දී සම්ප්‍රදායයට මුවා වී, බලෙන් විවාහ කර දෙනු ලැබූ දරුවන්ගේ ජීවන ඛේදවාචකය නිරූපණය කරමින් ඔවුන්ගේ දිවියේ සෙසු කාලය ගෙවෙන අයුරු ආවර්ජනය කරයි.
DNA නැනෝ තාක්ෂණය
DNA අණුවේ සිව්බාහු සන්ධිය
වම - ක්‍රමානුරූප දකුණ - වඩාත් ප්‍රායෝගික ආකෘතියක් එකිනෙකට වෙන් වූ තනි DNA පොට හතර එකිනෙකට වෙනස් වර්ණවලින් දක්වා ඇත.
බාලිකා වධු
මෙය කථාංග 2000 පසුකළ ඉන්දියාවේ පළමු ප්‍රබන්ධය ලෙස සැලකෙයි.
DNA නැනෝ තාක්ෂණය
DNA අණුවේ සිව්බාහු සන්ධිය
ද්විත්ව හරස්මාරු (DX) අණුවක්. මෙම අණුව තනි DNA පොට පහකින් යුක්ත වන අතර එමඟින් සමාන්තර නොවන ද්විත්ව හෙලික්සීය වසම් දෙකක් ඇති කරයි. ඒවා රූපයෙහි වමේ හා දකුණේ දැක්වේ. එහි හරස් මාරු ලක්ෂ්‍ය දෙකක් පවතින අතර ඒවායේ දී පොටවල් එක් වසමක සිට අනෙක් වසමට මාරු වේ. 2004 මාඕ ගෙන් ගත් රූපයක්.
බාලිකා වධු
මෙම කතාමාලව කතා වාර දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඒවා බාලිකා වධු – කච්චි උමාර් කේ පක්කේ රිෂ්තේ (අරුත: ළමා මනාලිය — ළාබාල වියේ දැඩි සබඳතා, ළමා විවාහය — ළසා වියේ දැඩි සබඳතා) සහ බාලිකා වධු — ලම්හේ ප්යාර් කේ (අරුත: ළමා මනාලිය — ප්‍රේමයේ නිමේෂයන්, ළමා විවාහය — ප්‍රේමයේ නිමේෂයන්).
DNA නැනෝ තාක්ෂණය
DNA අණුවේ සිව්බාහු සන්ධිය
DNA නැනෝ තාක්ෂණය ප්‍රයෝජනවත් ගුණවලින් යුක්තව DNA සංකීර්ණ සෑදීම සඳහා අතු බෙදුනු DNA ව්‍යුහ භාවිතා කරයි. සාමාන්‍යයෙන් DNA රේඛීය අණුවකි. එහි අක්ෂය අතු නොබෙදී පවතී. කෙසේ නමුත් සන්ධි සහිත වන පරිදි DNA අණු ද නිපදවිය හැකිය. උදාහරණ ලෙස එකිනෙකට අභිලම්භ නිවැරදි රටාවේ ඇති තනි DNA පටවල් 4කින් සිව් බාහු සන්ධියක් තැනිය හැකිය. වොට්සන් ක්‍රීක් පාදම් යුගලනය නිසා ඩියුප්ලෙක්ස් DNA තැනීම සඳහා පොටෙහි එකිනෙකට අභිලම්භ කොටස් පමණක් එකිනෙකට සම්බන්ධ වේ. මෙම සිව් බාහු සන්ධිය හොලිඩේ සන්ධියක ස්ථිර ආකාරයකි. වඩා සංකීර්ණ අණුවල දී ද සන්ධි භාවිතා කළ හැකිය. මෙයින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ද්විත්ව හරස් මාරු හෝ DX මාතිකාවයි. මෙහි දී සාමාන්තර නොවන DNA දාම 2ක් එකිනෙකට ආසන්නයෙන් පවතින අතර පටක් එක් දාමයක සිට අනෙකකට මාරු වන සන්ධි ලක්ෂ්‍ය දෙකක් හුවමාරුවේ තබා ගනී. මෙම අණුවේ දී හරස් බාහු සන්ධියක දී මෙන්ම සුනම්‍ය වන ආකාරයකට සන්ධි ස්ථාන හැඩ ගැසීම වාසියක් වේ. මෙමඟින් වඩා විශාල DNA සංකීර්ණ සඳහා සුදුසු ව්‍යුහාත්මක තැනුම් ඒකකයක් බවට DX මාතිකය පත් වේ.
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:නැ‍නෝ තාක්ෂණය
බාලිකා වධු
බාලිකා වධු කතාමාලාව මීට අමතරව, තෙලිඟු බසින් හඬකවා “චින්නරි පෙල්ලිකුතුරු” තේමාව යටතේ MAA TV නාලිකාව ඔස්සේ ද, දෙමළ බසින් හඬකවා “මන් වාසනෛ” යනුවෙන් රාජ් ටීවී නාලිකාව ඔස්සේ ද සඳුදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා ප.ව. 7.30ට විකාශය කරන ලදී.
වාරය 1
බාලිකා වධු - කච්චි උමාර් කේ පක්කේ රිෂ්තේ කතාමාලාව තුළින් ළමා වියේදී විවාහ කරදෙනු ලැබූ ආනන්දි සහ ජග්දිෂ්ගේ ජීවන චාරිකාව නිරූපණය වේ. අට වියැති දැරියක වන ආනන්දි නාඳුනන පවුලක් සමග සම්බන්ධ වී සිය ළමාවිය තුළදීම මිතුරියක, පෙම්වතියක, බිරියක සහ ලේලියක ලෙස සිය දිවිය ‍ගෙවන අයුරු නිරූපිත ය. වයසින් වැඩෙන විට ආනන්දි ජග්දිෂ්ට ප්‍රේම කරයි. අනෙක් පසින් ජග්දිෂ් සිය කොලීජියේ මිතුරියක වන ගෞරිට ප්‍රේම කරයි. ආනන්දිව දික්කසාද කරන ඔහු ගෞරි සමග විවාහ වෙයි. නමුත් දැඩිව ළමා විවාහ සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කරන ජග්දිෂ්ගේ පවුල ගෞරි සමග ජග්දිෂ්ගේ විවාහය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සිය ඥාතීන්ගේ ප්‍රතික්ෂේපය හමුවේ පලිගැනීමේ චේතනාවෙන් පෙළෙන ගෞරි සිය විවාහ දිවියේ ගැටුම් ඇතිකර ගනියි. අනෙක් අතින් ලෝකය තුළ තමන්ගේම අනන්‍යතාවක් ගොඩනගා ගැනීමට උත්සාහ දරන ආනන්දිට නොයෙකුත් ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදු වේ. එහිදී ඇයට දිස්ත්‍රික් අයකැමි ෂිව්රාජ් ෂේඛර් හමුවෙයි. ජග්චිෂ්ගේ පවුල ඇයව ඔහුට විවාහ කරදීමට අදහස් කරයි. සිය වරද වටහාගන්නා ජග්දිෂ් ගෞරිව සික්කසාද කරයි. ඔහු නැවත සිය පවුල සහ ආනන්දි සොයා එයි. නමුත් නැවත පැමිණෙන විට, ආනන්දි සහ ෂිව්රාජ්ගේ විවාහය පිළිබඳ අසා ඔහු තිගැස්මට පත් වෙයි. ෂිව්රාජ් සමග විවාහ වූ පසු, ආනන්දි ජග්දිෂ්ට සමාව ලබා දෙන අතර, ඔවුහු මිතුරන් ලෙස ආශ්‍රය කරති. මඳකලකට පසුව, ජග්දිෂ්ට ළමා විවාහ රකුසාට බිලි වී, ඥාතීන්ගේ ගෘහස්ථ හිංසනයට ලක් වූ ගංගා නැමැති දැරියක හමුවෙයි. ඇයට ඇගේ ඥාතීන්ගෙන් නිදහස් වීමට ජග්දිෂ් උපකාර කරන අතර, ඇගේ සිහිනය වූ හෙදියක වීමට ඔහු ඇයට උපකාර කරයි. අනතුරුව ඇය කෙරෙහි හටගැනෙන ප්‍රේමය වටහාගන්නා ඔහු ඇයව විවාහ කරගනියි. ඔහු ඇයගේ පුත් මහේන්ද්‍ර සිය දරුවකු ලෙස හදාවඩා ගන්නා අතර, ඔවුනට අභිමන්යු යනුවෙන් දරුවකු බිහිවෙයි. මේ අතර ආනන්දි සහ ෂිව්රාජ් අනාථ දරුවකු ඔවුන්ගේම දරුවකු ලෙස හදාවඩා ගනිති. සතුටුදායක වර්ෂ දෙකකට පසු උදයපූර් නගරය ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයකින් බේරාගැනීමට තැත්කිරීමේදී ෂිව්රාජ් මියයයි. ඉන් මඳකලකට පසු ආනන්දි, ෂිවම් සහ නන්දිනි නම් වූ ඔවුන්ගේ නිවුන් දරුවන් දෙදෙනාට උපත ලබා දෙයි. ජග්දිෂ්ගේ උපකාර ඇතිව වැඩිදුර අධ්‍යාපන කටයුතු සම්පූර්ණ කරගන්නා ගංගා ද වෛද්‍යවරියක බවට පත් වෙයි. අඛිරාජ් සිං නැමැති මිනිසකු විසින් නන්දිනිව පැහැරගනු ලබන අතර, පසුව ඔහු ඇයව සිය පුත්‍රයා වන කුන්දන්ට විවාහ කර දෙයි. වසර දොළහක සෙවීමකින් පසු, ඇයව සොයාගන්නා ජග්දිෂ් ඇයව ඇගේ මවට භාරකරයි. ආනන්දි සහ ජග්දිෂ් එක්ව අඛිරාජ්ව සිරගත කරනු ලබන අතර, ආනන්දිගෙන් පලිගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් අඛිරාජ් සිරභාරයෙන් පලායයි. ආනන්දි සහ ජග්දිෂ්ගේ කථාව අවසන් වන්නේ අඛිරාජ්ගේ වෙඩි තැබීමකින් ආනන්දි මියයාමත් සමගයි. ආනන්දිට සාධාරණයක් ඉටුකිරීමේ අරමුණින් ජග්දිෂ් අඛිරාජ්ට වෙඩි තබයි. ආනන්දිගේ මරණින් පසු ඇගේ දියණියගේ කථාපුවත ඊළඟ කථා වාරයෙන් නිරූපණය වේ.
වාරය 2
බාලිකා වධු - ලම්හේ ප්යාර් කේ කතාමාලාව මගින් ආනන්දිගේ මරණින් පසු ඇගේ දියණිය වන වෛද්‍ය නන්දිනිගේ ජීවන චාරිකාව නිරූපණය වේ. සිදුවීම් මාලාවකින් පසු ඇය සහ ඇගේ සොහොයුරු ෂිවම් අතර විරසක ඇති වේ. අවසානයේ ඇයව ෂෙඛාවත් මහතා විසින් හදාගනු ලැබෙන අතර, ඇගේ සිහිනය සැබෑ කරමින් වසර පහළොවකට පසු ඇයට වෛද්‍යවරියක වීමට ඔහු ඇයට උපකාර කරයි. රාජස්ථානයේ සෑම කොනකම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථාන ඇරඹීමට නන්දිනී සිය මියගිය මවට පොරොන්දු වෙයි. ඇයට එය ආනන්දි අනුස්මරණ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස නම්කිරීමට අවශ්‍ය වේ. ඇයට මේ සඳහා සිය උපදේශකයා වන, ඇය කෙරෙහි සෙනෙහස දැක් වූ වෛද්‍ය අමිත් නරේශ් ගොයෙල්ගේ සහාය නොමඳව හිමි වේ. නන්දිනිට ඇගේ හදවත දිනාගැනීමට උත්සාහ දැරූ ක්‍රිෂ් නැමැති තරුණයකු හමු වේ. පසුව නන්දිනි ක්‍රිෂ් (කරුණාගේ පුත්‍රයා) සමග විවාහ වේ. නමුත් පුදුමයට කරුණ නම් ක්‍රිෂ්ගේ සුළුපියා යනු නන්දිනිගේ අනියම් සැමියා (නීත්‍යානුකූල නොවන සැමියා) වූ කුන්දන් වීමයි. ඔහුට සියා පියාගේ මරණය වෙනුවෙන් නන්දිනිගෙන් පලිගැනීමට අවශ්‍ය විය. අවසානයේ සෑමදෙනාම මේ රැවටිල්ල පිළිබඳ දැනගනිති.
හඬකැවූ සංස්කරණ (ඉන්දියාව තුළ)
මෙම කතාමාලාවේ දෙමළ බසින් හඬකැවූ සංස්කරණයක් මන් වාසනෛ යනුවෙන් රාජ් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ ප.ව. 7.30ට සෑම සඳුදා සිට සෙනසුරාදා තෙක් දිනවල විකාශය වේ.
එසේම මෙම කතාමාලාව තෙලිඟු බසින් හඬකවා චින්නරි පෙල්ලිකුතුරු යන තේමාව ඔස්සේ MAA TV නාළිකාව මගින් සෑම සඳුදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා දිනවල ප.ව. 7.00ට විකාශය කෙරේ.
සම්මාන
ජයග්‍රහණයන්
මහාදාඨික මහානාග රජ
ඒ භාතික රජ්ජුරුවන්ගේ අභාවයෙන් පස්සේ ඔහුගේ මළනුවන් වන මහාදාඨිකමහානාග නැමැති රජ්ජුරුවෝ රජකමට පත්වුනා.
69. ඒ මහාදාඨික රජ්ජුරුවෝ දොළොස් අවුරුද්දක් රජකම් කළා. නොයෙක් ආකාර වූ පින් පිහිට කරගෙන සිටි ඒ රජ්ජුරුවෝ මහාසෑයේ ගලින් කළ පේසාවළල්ලට පහලින් කිඤ්ජක්ඛ නැමැති පියුම් කැටයම් කළ ගල් ඇතිරෙව්වා.
70. වැලි මළුව විශාල කරවා සැකසුවා. ලංකාවේ සෑම විහාරයකට ම ධර්මාසන කෙරෙව්වා.
71. ඒ රජ්ජුරුවෝ මිහින්තලේ අම්බස්ථල මහාථූපය කෙරෙව්වා. එහි නෙරා සිටින තැන් කරවා, සෑ බැම්ම සවිමත්ව නොපිහිටන විට භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ගුණ සිහි කරමින්,
72. තමන්ගේ ජීවිතය පූජා කරලා එතන වැතිරුනා. එහි බැම්ම ස්ථිරව පිහිටුවා සෑයේ කටයුතු සම්පූර්ණ කළා.
73. ඉතා දක්ෂ ශිල්පීන් ලවා සියුම් කැටයම් කරවා අඹතල මහා සෑයේ සතර දොරටුවේ රුවන්කණු සතරක් කෙරෙව්වා.
74. චෛත්‍යයට රන් කම්බිලියෙන් කළ, නොයෙක් රුවනින් කළ කඤ්චුකයක් පළන්දලා, රන් බුබුළුවලින් කළ මුතුවැලක් එල්ලුවා.
75. සෑගිරිය පර්වතය අවට යොදුනක් පමණ දුර අලංකාර ලෙස ගමන් මාර්ග සතරක් කරවා සතර පැත්තේ දොරටු සතරක් තැනෙව්වා.
76. වීදිය දෙපැත්තේ සල්පිල් කරවා, ධජ – මල්කරඬු – තොරණ් ආදියෙන් ඒ ඒ තැන සැරසෙව්වා.
77. අවට හැමතැන ම පහන් පේළිවලින් බබළන්ට සැලැස්සුවා. නැට්ටුවන්ගේ රැඟුම්, ගී ගැයුම්, වාදන ආදිය කෙරෙව්වා.
78. කොළොම්හොයේ පටන් සෑගිරිය දක්වා මාර්ගයේ පා දෝවනය කරමින් යන්ට පුළුවන් විදිහට කළාල ඇතිරෙව්වා.
80. මුළු ලක්දිව නිරතුරුව පහන් පෙළින් ආලෝක කළා. හාත්පස මුහුදේත් යොදුනක් ඇතුළත පහුරු බැඳ, කණු සිටුවා, ඒ ඒ තැන්වල පහන් දැල්ලෙව්වා.
81. අම්බස්ථල මහාසෑයට ඒ මහා දාඨික රජ්ජුරුවන් විසින් කරවන ලද ඒ සුන්දර වූ මහා පූජාව ‘ගිරිභණ්ඩ මහාපූජාව’ කියලත් කියනවා.
82. ඒ පූජාව වෙනුවෙන් වැඩම කළ භික්ෂූන් වහන්සේලාට රජ්ජුරුවෝ අට තැනක දන්පොළවල් පිහිටෙව්වා.
83. ඒ අට තැන රන් බෙර ගස්සවා විසිහතර දහසක් භික්ෂූන් වහන්සේලාට මහා දන් පැවැත්තුවා.
84. තුන් සිවුරු සය වතාවක් දුන්නා. බන්ධනගත සත්වයන් නිදහස් කෙරෙව්වා. හැම වෙලාවේ ම සතර දොරටුවේ කරණවෑමියන් ලවා රැවුල් කැප්පෙව්වා.
86. තමාත්, දේවියත්, ගාමිණී අභය හා තිස්ස යන පුත්කුමාරවරුන් දෙන්නාත්, මගුල් ඇතාත්, මගුල් අශ්වයාත් සංඝයා විසින් වළක්වද්දීත් සංඝයාගේ දාසයන් ලෙසට පැවරුවා.
87. භික්ෂූන් වහන්සේලාට කහවණු සය ලක්ෂයක් වටිනාකම ඇති සිවුරු පිරිකර ආදිය පූජා කළා. භික්ෂුණීන් වහන්සේලාට කහවණු ලක්ෂයක් වටිනාකම ඇති සිවුරු පිරිකර පූජා කළා.
88. කරුණු ගැලපීමෙහි දක්ෂ වූ රජ්ජුරුවෝ විවිධාකාර කැප භාණ්ඩ පූජා කරලා තමාවත්, අනිත් බිසොව ආදී පිරිසත් සංඝයාගේ දාසභාවයෙන් අරවා ගත්තා.
89. රජ්ජුරුවෝ රුහුණු ජනපදයේ කාලායන නම් කඳු මුදුනේ මණිනාග පර්වතය නමින් විහාරයකුත්, කළන්ද නමින් විහාරයකුත් කෙරෙව්වා.
90. කුබුකන්දන හොය ඉවුරේ සමුද්‍රවිහාරය නමින් විහාරයකුත්, රුහුණේම හුවාව නැමැති කඳු මුදුනේ චූළනාග පර්වතය නමින් විහාරයකුත් කෙරෙව්වා.
91. තමන් විසින් කරවන ලද පාසාණදීපක විහාරයේදී තමන්ට පැන් ගෙනැවිත් දුන් සාමණේරයන්ගේ,
92. මනා සංවර වූ ඇවැතුම් පැවැතුම් ගැන පැහැදී හාත්පස යොදුන් අටක නින්දගමක් සංඝභෝගයක් කොට රජ්ජුරුවෝ ඒ විහාරයට පූජා කළා.
93. මණ්ඩවාපි විහාරයේ දී රජ්ජුරුවන්ට පැන් ගෙනැවිත් දුන් සාමණේර නමකගේ සංවරකමට පැහැදුණු රජ්ජුරුවෝ ඒ විහාරයටත් නින්දගමක් සංඝභෝගයක් වශයෙන් පූජා කළා.
මාදුවේ සාසන හිමි විසින් පළකරන ලදී
ඊජිප්තුවේ Iවන බෙරෙනිස්
පවුල
බෙරෙනිස්ගේ සම්භවය ඉයෝර්ඩියාහි සිදු විය. ඇය අප්‍රකට ප්‍රාදේශික වංශවතකු වූ මේගස්ගේ සහ ඇන්ටිගනිගේ දියණියයි. ඇගේ මාතෘ පාර්ශ්වීය මුත්තණුවන් ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ අධිරාජ්‍යයේ අනුරාජයා වූ ඇන්ටිපේටර්ගේ සොහොයුරා වූ කැසැන්ඩර් නැමැති වංශවතෙකි. මේ නිසා මවගේ පාර්ශ්වයෙන් ඇය එම පවු‍ලේ ඥාතියකු විය.
පළමු විවාහය
ක්‍රි.පූ. 325දී බෙරෙනිස් අප්‍රකට ප්‍රාදේශික වංශාධිපතියකු සහ යුධ නිලධාරියකු වූ ෆිලිප් සමග විවාහ විය. පෙර විවාහකයකු වූ ෆිලිප්ට වෙනත් දරුවන් ද විය. පළමු විවාහයෙන් ඇය ෆිලිප්ට දාව සිරිනියේ මේගස් රජු, ඔහුගේ සොයුරිය වූ ඇන්ටිගනි සහ තියෝෂේනා නැමැති දියණිය ඇතුළු දරුවන් බිහිකළා ය. ඇන්ටිගනි පසුව එපිරසයේ පයිරස් රජුගේ රැජින බවට පත් විය.
ඇපොලෝ පූජකවරයා වශයෙන් කටයුතු කරන සමයේ මේගස් විසින් තමන් සහ සිය පියාණන් වෙනුවෙන් ශිලාලේඛනයක් ඉදිකොට ඇත. පයිරස් විසින් ඇගේ නාමය ඇසුරෙන් බෙරෙනිකිස් ලෙස නව නරගයක් නම්කරන ලදී.
ක්‍රි.පූ. 318 අවට කාලයේ ෆිලිප් මරණයට පත් විය.
ටොලමි සමග විවාහය
සිය පළමු සැමියාගේ මරණින් පසු, බෙරෙනිස් සිය දරුවන් සමග ඊජිප්තුව කරා සංක්‍රමණය වූවා ය. එහිදී ඇය Iවන ටොලමිගේ භාර්යාව මෙන්ම සිය මවගේ පළමු නෑනණ්ඩිය ද වූ යුරිඩිස්ගේ පරිවාර ස්ත්‍රියක ලෙස කටයුතු කළා ය. Iවන ටොලමි යනු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ සෙන්පතියකු වූ අතර ඔහු විසින් පුරාතන ඊජිප්තුවේ ටොලමියානු රාජවංශය පිහිටුවන ලදී. Iවන ටොලමිගේ නෙතගැටීමට ලක්වූ බෙරෙනිස්, ක්‍රි.පූ. 317දී ටොලමි විසින් විවාහ කරගන්නා ලදී. බෙරෙනිස්, Iවන ටොලමිට දාව දියණියන් දෙදෙනකු සහ පුත්‍රයකු වැදුවා ය. දියණියන් දෙදෙනා IIවන ආර්සිනෝයි, ෆිලෝටේරා ලෙස නම් කෙරුණු අතර, පුත්‍රයා ටොලමි II ෆිලඩෙල්ෆස් නම් විය.
හඳුනා නොගත් ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලක දී ඇය විසින් රථ ධාවන අංශයේ ශූරතාවය හිමි කරගෙන තිබේ. යුරිඩිස්ගේ දරුවන් සිටියදී, Iවන ටොලමි විසින් සිය අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස IIවන ටොලමිව නම් කරන ලදී. සිය රාජ්‍ය සමය තුළ දී, IIවන ටොලමි විසින් රතු මුහුදේ වරායයක් ඉදිකොට එය සිය මවගේ නම ඇසුරෙන් බෙරෙනිස් ලෙස නම්කරන ලදී. ඇගේ මරණින් පසු IIවන ටොලමි සහ පසුව ටොලමි IV ෆිලො‍පේටර් විසින් ඇයට දිව්‍යමය ගෞරව සහිත ආඥාවක් නිකුත් කොට තිබේ. (තියෝක්‍රිටස්, Idylls xv. සහ xvii.).
හින්දු පූජා අවස්ථාවල දක්නට ලැබෙන සංකේත විධි
ද්‍රව්‍යමය වස්තූන් හෝ චිත්‍ර වැනි සළකුණු කිරිම් මෙම සංකේත විධිවල ප්‍රධාන තැනක් ගනී. හින්දු ආගමික පුජා පැවැත්වෙන අවස්ථාවල මෙම සංකේත භාවිතය විශේෂයෙන් දැක ගැනීමට ලැබේ.
තිලකය
අධ්‍යාත්මික භක්තිය ඇගවීම පිණිස විශේෂයෙන් නළල මත හෝ ශරීරයේ වෙනත් ස්ථානයක අදිනු ලබන සළකුණු විශේසයෙන් වේ. සමහර හින්දු න් මෙම සලකුණු දිනපතා පලදින අතර සමහරැන් ඒවා ආගමික උත්සවට අවස්ථාවලයි පමණක් යොදා ගනි. මෙම සළකුණුවල විවිධ හැඩියන්ගෙන් එක් එක් පුද්ගයා ඔවුන් වඩාත් භක්තිමත් භාවය දක්වන දෙවියන් කවුදැයි හදුනාගැනිමට පුළුවනි. ඉංග්‍රිසි U අක්ෂ‍රයේ හැඩයට අදින ලබන ඉරි තුනකින් ශිව දෙවියන් කෙරෙහි ඇති භක්තිය  ප්‍රදර්ශණය වේ. මෙම සළකුණු ඇදිම සදහා කුංකුම, රත්කුඩු කහ සහ සමහර විට මැටි හෝ සාමාන්‍ය අළුද යොදා ගනු ලැබේ.
විවාහය යන මංගල අවස්තාවක නිරැපනය සදහා විවාහක හින්දු ස්ත්‍රින් බින්දු හෝ බින්දි නමින් හදුන්වනු ලබන රතුපාට කුඩුවලින් සලකා ගත් තිලකයකයන්ගෙන් සැරසෙයි. මෙය බොහෝ විට බටහිර රටවල කාන්තාවන් විවාහක මුදු පැළදිමට සමාන වන්නක් වේ. දකුණු ඉන්දියාවේ දී මෙම බින්දු නම් තිලක‍ය පොට්ටු නමින් හැදින්වේ. මෙම තිලකය සලකුණුවල හැඩය, ප්‍රමාණය,සහ ස්ථානය ප්‍රදේශය වශයෙන් වෙනස්වනබව‍ පෙනේ. උතුරැ ඉන්දියාවේ මිනිසුන් නලලේ ‍ඉහල කොටස්‍දෙ, දකුණු ඉන්දියාවේ මිනිසුන් ඇහි බැමි අතර ද මෙම සලකුණු ඇදගනු ලබයි. නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ විශේෂයෙන් බෙංගාලි ප්‍රදේශයේ දුර්ගා දෙවගනගේ බැතිමතුන් විසින් සිය භක්තිය හැගවීම පිණිස ප්‍රමාණයෙන් විශාල බින්දි නොහෙත් තිලක තබා ගනු ලැබේ.
විභූති
ගින්දර උපයෝගී කරගෙන පවත්වනු ලබන පූජා, අවස්ථාවලදි ලබා ගන්නා අළු විභූති නමින් හැදින්වේ. අළු ගින්නේ ප්‍රථිපලයක් නිසා එය ශුද්ධ වූ දෙයක් ලෙස සළකයි. මෙම අළු ශිව දෙවියන් කෙරෙහි ඇති භක්තිය ප්‍රකාශ කිරිම සදහා නළල මත තිරස් ඉරි තුනක් ඇදිමට යොදා ගනි. සමහර හින්දු මෙම ඉරි තුන් සළකුණ සහ U අකුරේ හැඩය ඇති තිලකය අකම අවස්ථාවේ තබා ගෙන ශිව සහ විශ්ණු දෙවියන්ට එකවර භක්තිමත් භාවය ප්‍රකාශ කරයි. මෙය 'හරි - හරා' (විශ්ණු - ශිව) යනුවෙන් ද හදුන්වනු ලබයි. ශරීරයේ උපත අළු සහ දුවිලි වලින් බවත් එය නැවත අළු දුවිලි බවට පත් වන බවත් මෙම විභූති පැළදිම මගින් නිරෑපණය වේ යයි කියනු ලැ‍‍බේ. තවද අළු අනිත්‍යතාව ප්‍රකාශ කරන වස්තුවකි. සියළු දේ මායාකාරි ස්වාභාවයක් ගන්නා බවද ප්‍රකාශ වේ.
නලල මත සලකුණු කෙරෙන විභූතිය මගින් ජිවිතයට දුක් වේදනා ගෙනෙනු ලබන ඊශ්යාව ,ක්‍රෝධය, තණ්හාව ආදි දුර්ගුණ විනාශ කරනු ලබන බවටද විශ්වාසයක් පවති.
රැදුක්ෂ
රැදුක්ෂා යනු ඒ නමින් හදුන්වනු ලබන වෘක්ෂයේ බීජයක් වේ. හින්දු දේවකතාවලට අනුව මෙම වෘක්ෂයේ ගෙඩි මගින් රැදු නමින් ද හදුන්වනු ලබන විශ්ණු දෙවියන්ගේ කදුළු සංකේතවත් වෙයි. රැදුක්ෂ බීජ - ඇට මාලයක් ලෙද සකස් කර යාඥාවලදී සහ භාවනා කරන අවස්ථාවලදී නවගුණ වැලක් සේද භාවිතා කරනු ලබයි.
මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කය
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
පස් වැඩ (ඉංජිනේරු විද්‍යාව)
බිම් වැඩ යනු පස් හෝ පාෂාණ විශාල ප්‍රමාණ වලින් චලනය කිරීම හරහා නිර්මාණය වු ඉංජිනේරුමය කටයුත්තකි. ඉංජිනේරුවරුන් චලිතයේ දුර අවම කර ගන්නා අතර කැපීම්වලින් ලබාගත් පාෂාණ පිරවුම්වලට ගැලපෙන බව සහතික කර ගැනීමට ජෛව තාක්ෂණික ඉංජිනේරු විද්‍යාව (පස් තරල භාවය හා ඝර්ෂණය වැනි) හා පරිමා තක්සේරුව සමග සම්බන්ධ වී වැඩ කටයුතු සිදු කළ යුතුය. අතීතයේදී එවැනි ගණනය කිරීම් සිදු කළේ සිම්සන්ගේ රූල වැනි ක්‍රම සමගින් රූටන රූලක් යොදා ගනිමිනි. වර්තමානයේදී ඒවා පරිගණකයක් හා ඒ සදහා විශේෂිත වු මෘදුකාංග මගින් සරලවම ඉටුකර ගත හැකිය.
චලනය කිරීමට ඇති ඉතා විශාල ද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය නිසා (විශාල වේලි වැනි කටයුතු වලදී කියුබික් අඩි මිලියන ගණනක් එහා මෙහා ගෙන යාමට සිදුවේ. එය ස්ක්‍රැපර් හා ලෝඩර්, නිෂ්පාදන ට්‍රක් රථ, ග්‍රේඩර, ඩෝසර, බැකෝ හා ඩ්‍රැග් ලයින් ස්කැවේටර් වැනි අනෙකුත් බිම් චලන යන්ත්‍ර වල දියුණුවත් සමග පරිණාමනයකට භාජනය විය.
සාමාන්‍ය බිම් වැඩ අතරට මහා මාර්ග, වේලි, ඇළ මාර්ග, බැමි හා ගැටි ඇතුළත් වෙයි.
යුධ ඉංජිනේරු විද්‍යාවේදී බිම් වැඩ යනු වඩාත් විශේෂිත ලෙස පස්වලින් සාදන ලද ආරක්ෂක බැමිය. පස් එතරම් ශක්තිමත් නොවුණත් විශාල ව්‍යුහ තැනීම සදහා අති විශාල ප්‍රමාණවලින් ලබා ගැනීමට තරම් ලාභ දායිව පවති. අතීත බිම් වැඩ ආරක්ෂිත ව්‍යුහ සදහා උදාහරණ අතරට අගල් පිඩැලි, තාප්ප, මාලිගා හා කදු බලකොටු අයත් වෙයි. නූතන උදාහරණ වලට අගල් හා පස් වැටි ඇතුළත් වේ.
මිහිදු පුවරු ලිපි
ශ්‍රී ලංකාවේ මිහින්තලය පිහිටි මිහිදු පුවරු ලිපි ද්විත්වය ක්‍රි.ව. 10වන ශතවර්ෂයේ අනුරාධපුරය අග නගරය කොට ගනිමින් රජකම් කල සිව්වන මිහිදු රජුට (ක්‍රි.ව.956-972) අයත් වේ. මිහින්තලා විහාරාරාම පරිපාලනය, භික්ෂුන් වහන්සේලා කෙරේ බලපවත්වනු ලබන නීති රීති, භික්ෂූන් සම්බන්ධ විෂයෙහි රාජ්‍ය මැදිහත් වීම්, අරම්වැසි සේවක කාරකාදීන්ගේ වේතන හා දීමනා, ආරාමික ආදායම් මාර්ග හා වෙහෙර දාගෙය ආදී වෙසෙස් පරිශ්‍රයන්හී කටයුතු පිළිබඳ තොරතුරු මෙහි අන්තර්ගත වේ.
මිහින්තලේ පුවර ලිපිය I
පුවරු ලිපි අංක 1 මධ්‍යකාලීන සිංහල භාෂාවෙන් හා සිංහල අක්ෂරයන්ගෙන් සමන්විත වේ. සම්පූර්ණ ගිණුම් පිළියෙල කිරීම සම්බන්ධව නීතිගත කෙරුණු මුල්ම ව්‍යවස්ථාව මෙම ශිලාලේඛනයෙන් දැක්වේ. ආදායම් හා වියදම් වාර්ථා පවත්වා ගැනීම, මාසික ගිණුම් පිළියෙල කිරීම, වාර්ෂික ගිණුම් පිළියෙල කිරීම හා ප්‍රසිද්ධියට පත් කිරීම ආදිය මෙමගින් නියෝගයට ලක් කොට තිබේ.
පුවරු ලිපිය II
පුවරු ලිපි අංක 2 මධ්‍යකාලීන සිංහල භාෂාවෙන් හා සිංහල අක්ෂරයන්ගෙන් සමන්විත වේ. චේතියගිරි විහාරයේ (මිහින්තලය) පාලක ස්වාමීන් වහන්සේට හා සෑම තරාතිරමකම සේවකයින් වෙනුවෙන් ලබා දිය යුතු දීමනා නියම කිරීම හා එම දීමනාවන් සම්බන්ධ තොරතුරු මෙම පුවරු ලිපියෙන් විස්තර කෙරේ.
කොඩ්ඩියාර් බලකොටුව
කොඩ්ඩියාර් බලකොටුව ලන්දේසින් විසින් ලංකාවෙහි ඉදිකරන ලද පළමු බලකොටුව වේ. එය 1622 වර්ෂයේ ගොඩනංවන ලද්දකි.
පෘතුගීසීන් දිවයිනෙන් එලවා දමනු වස් ලන්දේසින් සමග අැතිකරගත් ගිවිසුමක් ප්‍රකාරව, මහනුවර සෙනරත් රජු විසින් කොඩ්ඩියාර් හී (වත්මන් මුතූර්) බලකොටුවක් ඉදිකිරීමට ලන්දේසින්ට ඉඩ ලබාදෙන ලදී. නමුත් අඩක් ඉදිකොට තිබූ බලකොටුව, ත්‍රිකුණාමලයෙහි ඒ වන විට බලය පැවති පෘතුගීසින් විසින් විනාශ කර දමන ලදී. කෙසේ වූවත් පසුව ලන්දෙසින් විසින් පෘතුගීසින් පරාජය කිරීමෙන් අනතුරුව, 1658දී බලකොටුව නැවත ගොඩනංවන ලදී.
වැඩිදුර කියවීම්
ප්‍රවර්ගය:බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා
එෆ්සී බාර්සිලෝනා
ජුවන් ගම්පාර්ගේ නායකත්වය යටතේ, ස්විස්, ඉංග්‍රීසි සහ කැටලන් පාපන්දු ක්‍රීඩකයන් පිරිසක් විසින් 1899 වසරෙහිදී ආරම්භ කෙරුණු මෙම සමාජය, කැටලන් සංස්කෘතිය සහ කැටලන් වාදයෙහි සංකේතයක් වූ අතර, එනයින් එහි ආදර්ශ පාඨය වූයේ, "මේස් කෙ වුන් ක්ලුබ්" (සමාජයකට වඩා වැඩි යමක්) යන්නයි. වෙනත් බොහෝ පාපන්දු සමාජ මෙන් නොව, බාර්සිලෝනාහී අනුග්‍රාහකයෝ එහි අයිතිය දරන අතර එය ක්‍රියාත්මක කරවති. බාර්සිලෝනාහි නිල ගීතය "Cant del Barça" ජඋම් පිකාස් සහ ජෝසෙප් මරියා එස්පිනාස් විසින් රචනා කර ඇත. අනෙක් පාපන්දු සමාජයන් අතරින් මෙහි විශේෂත්වයක් වන්නේ කාණ්ඩායමේ අයිතිය සහ පරිපාලනය සහායකයන් විසින් සිදු කිරීමයි. ආදායම් අතින් ලොව දෙවනුවට ධනවත්ම පාපන්දු සමාජය බාර්සිලෝනා වන අතර එහි වාර්ෂික වෙළද අගය €398 මිලියනයකි. දීර්ඝකාලීනව ස්පාඤ්ඤයේම රියල් මැඩ්රිඩ් කණ්ඩායම සමග "එල් ක්ලැසිකෝ( El Clásico)" ලෙස හදුන්වන්නාවූ පාපන්දු තරගයක නිරත වෙයි.
වත්මන් කෝපා ඩෙල් රේ ශූරයන් වන මොවුන් ලා ලීගා කුසලානය 21 වතාවක්ද, කෝපා ඩෙල් රේ ශූරතාවය 26 වතාවක්ද, ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය Supercopa de España 10 වතාවක්ද, ඊවා ඩුආර්ටේ කුසලානය Copa Eva Duarte 3 වතාවක්ද සහ කෝපා ඩි ලා ලීගා Copa de la Liga 2 වතාවක්ද, එලෙසම අවසාන ශූරාතාවලි හතරෙදිම ජයග්‍රහණ වෙනුවෙන් වාර්තාවන් ද හොබවයි. අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩා සමාජ පාපන්දු තරගාවලි අතරින් UEFA ශූරයන්ගේ ලීගය UEFA Champions League කුසලානය සිව් වතාවක්ද, වාර්තාගත ලෙස UEFA කුසලාන ජයග්‍රාහකයන්ගේ කුසලානය UEFA Cup Winners' Cup සිව් වතාවක්ද, UEFA සුපිරි කුසලානය UEFA Super Cup කුසලානය සිව් වතාවක්ද, වාර්තාගත  අන්තර් නගර ෆෙයාර් කුසලානයCities_Fairs_Cup Inter-Cities Fairs Cup තුන් වතාවක්ද, FIFA අන්තර් සමාජ ලෝක කුසලානයFIFA Club World Cup කුසලානය දෙවතාවක් ද වාර්තාගත ලෙස ජය ලබාගෙන ඇත.
1955 සිට නොකඩවාම මහද්වීපික පාපන්දු තරගවාර සියල්ලටම ක්‍රීඩා කල එකම යුරොපීය කණ්ඩායම වන අතර, ලා ලීගා තරගාවලියේ දිගටම රැදී සිටීමට සමත් කණ්ඩායම් තුන අතරින් ඇත්ලෙටිකෝ බිල්බාඕAthletic Bilbao සහ රියල් මැඩ්රිඩ් කන්ඩායම් දෙකට අමතරව අනෙක් කණ්ඩායම බාර්සිලෝනා වේ. 2009 වසරේදී ලා ලිගා, කෝපා ඩෙල් රේ, සහ චැම්පියන්ස් ලීගය යන තරගාවලි තුනම ජයගත් ප්‍රථම ස්පාඤ්ඤ ක්‍රීඩා සමාජය බවට පත් විය. එම වසරේදීම ශුරාතාවලි හයෙන් හයම එකම වසරක් තුල ජය ගත් එකම පාපන්දු සමාජය බවට පත් වීමද බාර්සිලෝනා ලැබූ විජයග්‍රහණයන් අතරට එක් වේ. මේ සදහා කලින් සදහන් කල තුනට අමතරව ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය, UEFA සුපිරි කුසලානය, FIFA අන්තර් සමාජ ලෝක කුසලානය අයත් වේ.
බාර්සිලෝනා පාපන්දු සමාජයේ උපත (1899-1922)
කෝපා ඩෙල් රේ සහ කැම්පියෝනාට් ඩි කැටලුන්යා හී තරග වදිමින් බාර්සිලෝනා ක්‍රීඩා සමාජය ප්‍රාදේශීය සහ ජාතික මට්ටමේ කුසලාන සඳහා ජයග්‍රාහී ආරම්භයක් ලබා දී ඇත. 1902 දී සමාජය විසින් සිය ප්‍රථම කුසලානය කෝපා මකායා දිනා ගැනීම සහ සිය ප්‍රථම කෝපා ඩෙල් රේ සහභාගී වූ අතර එහි අවසන් තරගයේදී බිස්කායා කණ්ඩායමට 1-2 ක් ලෙස පරාජය විය. වර්ෂ 1908 දී කම්පෙර්(ජොආන් ගැම්පර්) මෙම සමාජයේ ප්‍රථම සභාපති බවට පත් විය. වර්ෂ 1908 සහ 1925 අතර කාලය තුල සමාජයේ සභාපති බවට අවස්ථාවන් 5ක් පත්විය. ඔහු අවුරුදු 25ක් පුරාවටම එය පාලනය කරයි.ඔහුගේ එක් ප්‍රධාන ප්‍රධාන සේවයක් වුයේ 1905 කැම්පියෝනාට් ඩි කැටලුන්යා ජයග්‍රහණයෙණ් පසු ජයග්‍රහණ නොලබා සිටි ඔවුන්ට ස්ථිර අදායම් මාර්ගයක් ලෙස ඔවුන්ගේම ක්‍රීඩාපිටියක් ලබා ගැනීම තුලින් ස්ථාවර ආදායමක් ජනනය කර ගැනීමට ඇති හැකියාව පිළිබද සහතික කර ගැනීමට හැකි වීමයි.
ගැම්පර් ගේ උත්සාහය මත 1922 වන විට 20,000කට අධික සාමාජික සංඛ්‍යාවක් සිටි අතර නව ක්‍රීඩාපිටියක් ලබා ගැනීමට තරම් මුල්‍යමය තත්වයකට පත් විය. මෙම ක්‍රීඩාපිටිය ලෙස් කෝට්ස් (Les Corts) වූ අතර ආරම්භයේදී නරඹන්නන් 22,000කට පහසුකම් තිබූ මෙහි පසුව 60,000ක් දක්වා වර්ධනය කරන ලදී. ජැක් ග්‍රීන්වෙල් (Jack Greenwell) ප්‍රථම පූර්නකාලීන කළමණාකරු ලෙස බදවා ගැනීමත් සමගම පටිය තුල කණ්ඩායමේ කැපීපෙනෙන වර්ධනයක් සිදු විය. ගැම්පර් යුගයේදී කැම්පියෝනාට් ඩි කැටලුන්යා (Campionat de Catalunya) පස් වතාවක්ද, කොපාස් ඩෙල් රේ ( Copas del Rey) සය වතාවක්ද, පයිරනීස් කුසලානය(Pyrenees Cup) සිව් වතාවක්ද ජයග්‍රහණය කරන ලදී.
රිවේරා, සමුහාණ්ඩුව සහ සිවිල් යුධ සමය (1923-1957)
1925 ජුනි මස 14 දින ක්‍රීඩාගාරය තුල වූ නරඹන්නන් මිගෙල් ප්‍රිමෝ ඩි රිවෙරාගේ ඒකාධිපතිත්වයට විරෝධය දක්වීමට ස්පාඤ්ඤ ජාතික ගීය සමච්ච්ච්ලයට ලක් කල අතර ගෝඩ් සේව් ද කිං ගීතයට අත්පොලසන් දී විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කරන ලදී. මෙයට පළිගැනීමක් ලෙස පිටිය සය මසකට වසාදමා ගැම්පර්ට දිය දුරයෙන් අස් විමට අස් වීමට බල කරන ලදී. මෙම සිදුවීම සමාජයේ වෘතීමය පරිවර්තනය හා සමපාත විය. 1926දී බාර්සිලෝනා අධ්‍යක්ෂවරුන් සිය කණ්ඩායම වෘතීමය කණ්ඩායමක් ලෙස ප්‍රකාශ කරන ලදී. 1928දී ලබාගත් ස්පාඤ්ඤ කුසලාන ජයග්‍රහණය සැමරීමට ජෙනරේශන් 27 සාමාජික රෆායල් ඇල්බර්ටි විසින් "ඔඩා ඒ ප්ලාට්කෝ" (Oda a Platko) නම් කවිය රචනා කරන ලදී. 1930 ජූලි 30 වෙනිදින ගැම්පර් දීර්ඝකාලීන මුල්‍යමය ප්‍රශ්න හේතුවෙන් ඇතිවූ ආතතිය නිසා සියදිවි හානි කර ගන්නා ලදී.
1943 දී බාර්සිලෝනා සිය ප්‍රතිවාදීන් වන රියල් මැඩ්රිඩ් කණ්ඩායම සමග කෝපා ඩෙල් ජෙනරලිසිමෝ (Copa del Generalísimo) තරගාවලියේ අර්ධ අවසන් තරගයට මුහණ දුන් අතර එහි ප්‍රථම තරගය 3-0 ලෙස ජයග්‍රණය කරන ලදී. නමුත් එහි 2වෙනි තරගයට පෙර ෆරැන්කෝ ගේ ප්‍රාන්ත ආරක්ෂාව පිළිබද අධ්‍යක්ෂවරයා පැමිණ තර්ජනය කිරීමෙන් අනතුරුව රියල් මැඩ්රිඩ් 11-1 ජයග්‍රහණයක් අත් කර ගන්නා ලදී. මෙවැනි දේශපාලනික අතපෙවීම් හැරුණ කොට කණඩායම 1940 සහ 1950 වකවානුවල සැලකිය හැකි සාර්ථකත්වයක් ලබා ගන්නා ලදී. 1945 දී ජෝසෙප් සමිටියර් (Josep Samitier) කළමණාකරු වශයෙන් හා සීසර්(César), රමාලෙට්ස්(Ramallets) සහ වෙලාස්කෝ (Velasco) විසින් 1929න් පසු ප්‍රථම වතාවට ලා ලීගා ජයග්‍රහණයක් ලැබීය. මෙම එකතුවට 1948 සහ 1949 ද ඉන්පසු එකතු විය. එම වසරෙදීම ඔවුන් ප්‍රථම කෝපා ලැටිනා ජයග්‍රහණය ද, ලබාගන්නා ලදී. 1950 ජුනි මස සමාජයේ ඉමහත් බලපෑමක් ඇති කලාවූ ලැදිස්ලාඕ කුබාලා එක් වුනි.
බොහෝ ස්පාඤ්ඤවරුන් අතර සමාජය අයිතිවාසිකම් හා නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නාවූ සමාජයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් වුයේ 1951 ට්‍රෑම් රථ වරිජන්ය අවස්ථාවෙ බ්ලුගාර්නා රසිකයින් එයට සහයෝගය දක්වද්දී බාර්සිලෝනා රසිකයින් ලෙස් කොර්ට්ස් (Les Corts) ක්‍රීඩාංගනයේ සිට පයින් නිවෙස් වලට යාමෙනි.
බාර්සිලෝනා පාපන්දු සමාජය (Club de Fútbol Barcelona) (1957-1978)
1959 දී ජාතික ජයග්‍රහණ 2ක් සහ 1960 දී ලා ලිගා සහ අන්තර්-නගර ෆෙයාර් කුසලාන දෙකම ජය ගැනීමට කලමණාකරු හෙලෙනියෝ හෙරේරා (Helenio Herrera), 1960 වසරේ යුරෝපානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා ලුයී සුආරෙස් (Luis Suárez), සහ සැන්දෝර් කොක්සිස් (Sándor Kocsis), සෝල්ටාන් සිබෝර් (Zoltán Czibor) යන හංගේරියානු ක්‍රීඩක දෙපලගේ සහයෝගය කැපී පෙනුනි. එලසම 1961 වසරේදී රියල් මැඩ්රිඩ් කණ්ඩායම යුරෝපානු කුසලාන තරගයකදී පරාජය කරවිය. එහෙත් එහි අවසන් තරගය 3-2 ක් ලෙස බෙන්ෆිකා(Benfica) අතින් පරාජය විය.
1957දී කෑම්ප් නෞ ක්‍රීඩාංගනය ඉදිකිරීමත් සමගම ඇතිවූ මුල්‍යමය ගැටළු හේතුවෙන් නවක ක්‍රීඩකයන් මිලදී ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා 60 දශකය සමාජයට සාර්ථක එකක් නොවීය. මෙම දශකය පුරාවටම රියල් මැඩ්රිඩ් විසින් ලා ලිගා හී අණසක පතුරුවන ලදී. එහෙත් ධනාත්මක කෝණයකින් බැලූ විට ජෝසෙප් මරිය ෆුස්ටේ (Josep Maria Fusté) සහ චාර්ල්ස් රෙක්සාක්(Carles Rexach) ගේ පැමිණීම ද, 1963 කෝපා ඩෙල් රේ සහ 1966 ෆෙයාර් කුසලාන ජයග්‍රහණ වැදගත්ය. බාර්සිලෝනා සිය අතීත ගම්භීරත්වය රැකගැනීමට සමත් වුයේ 1968 කෝපා ඩෙල් රේ අවසන් තරගයේදී රියල් මැඩ්රිඩ් කණඩායම 1-0 ලෙස බාර්නෙබූ (Bernabéu) හීදී ෆ්රැන්කෝ ඉදිරිපිට පරාජය කිරීමෙනි. මේ සදහා එවකට කළමණාකරු හිටපු ජනරජ නියමු සැල්වදෝර් ආර්ටිගස් හේතු විය. ෆ්රැන්කෝ ඒකාධිපතිත්වය අවසන් වීමත් සමගම 1974 සමාජය සිය නිල නාමය නැවත පිහිටුවනු ලබූ අතර සලකුණෙහි ප්‍රථම නිර්මාණය නැවත පිහිටුවන ලදී.
ජොහාන් කෘයිෆ් (Johan Cruyff) විසින් තමා රියල් මැඩ්රිඩ් කණඩායම වෙනුවට බාර්සිලෝනා තෝරාගන්නේ ෆ්රැනකෝ වාදී කණඩායමක ක්‍රීඩා කිරීමට අකමැති බව පැවසීම තුල ඔහු බාර්සිලෝනා රසිකයින්ගේ සිත් දිනා ගන්නා ලදී. එලෙසම 1973-74 වාරය සදහා ඔහුව මිලදී ගත්තේ ලෝක වාර්තාගත යුරෝ 920,000 කට එජැක්ස් කණඩායමෙනි. ඔහු තව දුරටත් ජනතාධරය දිනා ගත්තේ සිය පුතාට කටලානු සාන්ටුවරයෙකුගේ නමක් වන ජෝඩි යන්න යෙදීමෙනි. 1960 වසරට පසු 1973-74 සමයේ ලා ලිගා තරගය ජයගැනීමට ජුආන් මනුඑල් අසෙන්සි (Juan Manuel Asensi), කාර්ල්ස් රෙක්සාක් (Carles Rexach), සහ හියුගෝ සොටිල් (Hugo Sotil) වැනි අග්‍රගන්‍ය ක්‍රීඩකයන් ඔහුට සහය විය. මෙම තරගාවලිය අතරතුරදී රියල් මැඩ්රිඩ් 5-0 ලෙස පරාජය කිරීමද විශේෂය. ඔහු වසරේ යුරෝපානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා ලෙස 1973 සහ 1974 දී අභිසෙස් ලබන ලදී.
නුනෙස් සහ ස්ථායිකරන අවුරුදු (1978-2000)
1979 මැයි මස 16 වෙනිදා 30,000 කට අධික සංචාරක බ්ලුග්රුනා රසිකයන් ඉදිරියේ ෆොර්ටුනා දසල්දොෆ් කණ්ඩායම 4-3ක් ලෙස බසෙල් හිදී පරාජය කරමින් සිය ප්‍රථම UEFA කුසලානය දිනාගන්නා ලදී. එකල ලෝක වාර්තාගත මිලක් වන යුරෝ මිලියන 5කට මරඩොනා ව බොකා ජුනියර්ස් කණඩායමෙන් මිලදී ගන්නා ලදී. සිය බාර්සිලෝනා කෙටි කාලය තුල රියල් මැඩ්රිඩ් පරදවමින් කෝපා ඩෙල් රේ ජයග්‍රහණය කල මොහු ඒ සදහා මෙන්නෝටි (Mennotti) කළමණාකරුගේ සහය ලබා ගන්නා ලදී. 1984-85 වාරය සදහා ටෙරී වෙනබල්ස් (Terry Venables) කළමණාකරු ලෙස මිලදී ගත් අතර ඔහු ලා ලිගා ජයග්‍රහණය ගෙන දුන්නේ ජර්මානු මැදපෙළ ක්‍රීඩක බර්න්ඩ් ශුස්ට්ර් (Bernd Schuster) ගේ කැපීපෙනෙන ක්‍රීඩාශිලීත්වයත් සමගය. ඊලග වාරයෙදී වෙනබල්ස් කණ්ඩායම සිය දෙවන යුරෝපානු කුසලානය වෙත ගෙන ගිය අතර එහිදී දඩුවම් පහර මගින් ස්ටිආඌ බුකුරෙස්ටි අතින් සෙවිල් හිදී පරාජය විය.
1986 ලෝක කුසලානයට පසු ඉංග්‍රීසි ජාතික ගැරී ලිනෙකර් (Gary Lineker) සහ ගෝල රකින්නෙකු වන අන්දෝනි සුබිසරෙටා (Andoni Zubizarreta) එක් කර ගත්තද කණඩායමට සාර්ථක විය නොහැකි වුයේ ශුස්ට්ර් කණඩායමෙන් ඉවත් වූ නිසාය. 1987-88 වාරය ආරම්භයේදී වෙනබල්ස් ඉවත් කර ලුයී අරගොනෙස් (Luis Aragonés) පත් කරන ලදී. ක්‍රීඩකයන් නුනෙස්ට විරුධව කැරළි ගැසුවද තරග වාරය 1-0ක් ලෙස රියල් සොශියෝඩෑඩ් පරාජය කරවිය.
සිහින කණ්ඩායම
බාර්සිලෝනා සිහින කණ්ඩායම සම්පාදනය කිරීමෙහිලා 1988 ජොහාන් කෘයිෆ්ගේ ආගමනය හේතු විය. පෙප් ගුආර්ඩියෝලා, ජොසේ මාරි බකෙරෝ සහ ට්සිකි බෙගිරිස්ටයින් ආදී ස්පාඤ්ඤ ක්‍රීඩකයන් මෙන්ම රොනල්ඩ් කොමැන්, මයිකල් ලොඩරප්, රෝමරියෝ සහ හ්රිස්ටෝ ස්ටෝච්කොව් වැනි අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩකයන්ද බදවා ගන්නා ලදී. ජොහාන් කෘයිෆ්ගේ මග පෙන්වීම මත 1991 සිට 1994 දක්වා නොකඩවා ලා ලීගා ජයග්‍රණය කරන ලදී. 1989 කුසලාන ජයග්‍රාහකයන්ගේ කුසලානය සහ 1992 යුරෝපානු කුසලාන අවසන් තරගය වෙම්බ්ලි හිදී සම්පොද්රියා පරාජය කළහ. ගුආර්ඩියෝලා විසින් කණ්ඩායම බාරගැනීමට පෙර කෘයිෆ්ගේ කුසලාන 11ක් සමාජය වෙත ලබා දෙනු ලැබීය. ඔහුගේ අවසන් තර්ගවාර 2කෙහිදීම කුසලාන ජය ගැනීමට නොහැකි වීම හේතුවෙන් නොකඩවා අවුරුදු 8ක් කළමණාකරු ව සිටි ඔහු නුනෙස් සමගම සමාජයෙන් ඉවත් විය.
කෘයිෆ්ගෙන් පසු 1996-97 එක් තරග වාරයක් සදහා බොබී රොබ්සන් කණ්ඩායමබාරගන්නා ලදී. සමාජය රොනාල්ඩෝව බදවා ගැනීමෙන් පසුව ඔහු කෝපා ඩෙල් රේ, කුසලාන ජයග්‍රාහකයන්ගේ කුසලානය සහ සුපර්කෝපා ඩි එස්පානා යන තරගාවලි 3ම ජයගැන්විය. ඔහුගේ සාර්ථකත්වය හමුවේ වුවද රොබ්සන්ට කණ්ඩායම තුල කාලය කෙටි විය. ලුයී වැන් ගාල් ඉන්පසු කලමාණාකරු ලෙස UEFA සුපිරි කුසලානය, කෝපා ඩෙල් රේ සහ ලා ලීගා තරග තිර්ත්වයක්ද 1998 ජයග්‍රහණය කරන ලදී. 1999 සිය ශතවර්ෂ පූර්ණය සමරුවැ වෙනුවෙන් ප්රිමෙරා ඩිවීෂන් තේමාව ලබා ගන්නා ලදී. රිවාල්ඩෝ වසරේ යුරෝපානු පාපන්දු ක්‍රීඩකයා සම්මානය දිනාගත් සිව්වැනි බාර්සිලෝනා ක්‍රීඩකයා බවට පත් විය. දේශීය ජයග්‍රහණ ලැබුවද අන්තර්ජාතික ජයග්‍රහණ නොමැති වීමෙන් නුනෙස් 2000දී, ඉල්ලා අස් විය.
නුනෙස් නික්මීම සහ ලපොර්ටා ආගමනය (2000-2008)
වැන් ගාල් සහ නුනෙස්ගේ හැරයාමට වඩාත්ම සමාජයට බලපෑවේ ලුයී ෆිගෝගේ හැර යාමයි. ලබ්ධි වීරයෙකු හා උප නායක වශයෙන් සිටි ක්‍රීඩකයකුව සිටි ෆිගෝ කණ්ඩායමේ දීර්ඝකාලීන එදිරිවාදීන් වූ රියල් මැඩ්රිඩ් සමග එකතු වීම රසිකයන්ගේ අකමැත්තට බදුන්විය. නරබන්නන් ඔහු කැම්ප් නෞ වෙත පැමිණි විට ඔවුන්ගේ විරුද්ධත්වය පෙන්විය. නුනෙස් වෙනුවට ජොආන් ගැස්පාර්ට් 2000 වසරෙදී පත් වූ අතර ඔහුගේ පාලන වසර තුන අතර කළමණාකාරවරුන්ගේ පැමිණීම සහ නික්මීම සිදුවිය. ඒ අතර වැන් ගාල් දෙවන වතාවට තේරී පත් විය. නමුත් 2003දී දෙදෙනාම ඉල්ලා අස් විය.
ගස්පාර්ට් යුගයේ බලාපොරොත්තු කඩවීමත් සමග සමාජය නැවත පනගැන්වුයේ යෞවන සභාපති කෙනෙක් වූ ජුආන් ලපොර්ට සහ යොවන කලමණාකරුවෙකු සහ හිටපු ඕලන්ද ක්‍රීඩක ෆ්රෑන්ක් රිජ්කාර්ඩ් (Frank Rijkaard) ගේ සංයෝජනයෙනි. පිටිය තුල විදේශ ක්‍රීඩකයන්ගේ ආගමනය සහ දේශීය ක්‍රීඩකයන්ගේ සංයුතිය කණ්ඩායමේ පුනරාගමනයට හේතු විය. 2004-05 ලා ලීගා සහ ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය ජයග්‍රහණය කල අතර මැදපෙල ක්‍රීඩක රොනාල්ඩීනෝ FIFA වසරේ ක්‍රීඩකයා සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.
2005-06 තරග වාරයෙදී බාර්සිලෝනා සිය ලීග සහ සුපිරි කුසලාන ජයග්‍රහණ නැවත සටහන් කරන ලදී. ශූරයන්ගේ කුසලානයේදී බාරකා ආර්සනල් 2-1 ලෙස අවසන් තරගය ජය ගත්හ. මෙය වසර 14කට පසු සමාජය ලබූ ප්‍රථම යුරෝපා කුසලාන ජයග්‍රහණයයි.
2006-2007 බාර්සිලෝනාවට පසුබෑමට ලක් වූ සමයක් වුයේ එම කාලය පුරාවටම ඔවුන් ලබූ එකම ජය ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය 2006 දී දිනා ගැනීම පමණි. 2006 FIFA අන්තර් සමාජ ලෝක කුසලානයට සහභාගී වුවද අවසාන මහා තරගයේදී බ්‍රසීලියානු ඉන්ටර්නැෂනාල් අතින් අවසන් මොහොතේ පරාජය විය. ලා ලිගා හිදී තරගාවලියේ බොහෝ විට පෙරමුණේ සිටි බාර්සිලෝනා 2007 මැයි 12 රියල් මැඩ්රිඩ් සමග තරගයෙන් ප්‍රසාද ලකුණු මත පරාජය විය. ශූරයන්ගේ කුසලානයේ ප්‍රථම වටය හරහා ගියද, අවසන් 16 දෙනාගේ වටයේදී ලිවර්පූල් සමග ආරාධිත ගෝල සංඛ්‍යාව මත තරගාවලියෙන් ඉවත් විය.
2007-2008 තරග වාරයද කිසිම ජයග්‍රහණයක් නැතිව අවසන් විය. ලා ලීගා තරගාවලියේ 3වෙනි ස්ථානයද, ශූරයන්ගේ කුසලානයේ අර්ධ අවසන් තරගය 1-0ක් ලෙස මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් අතින් පරාජය විය.
ගුආර්ඩියෝලා යුගය (2008-2012)
තරග සාමය අවසානයේ එවකට බාර්සිලෝනා B කණ්ඩායමේ කලමාණාකරු පෙප් ගුආර්ඩියෝලා විසින් ෆ්රෑන්ක් රිජ්කාර්ඩ් ගේ රාජකාරිය බාරගන්නා ලදී. ඔහු ඉගෙන ගත් ටිකි-ටකා ක්‍රමයට අනුව කණ්ඩායම මෙහෙයවූ අතර ඔහු රොනාල්ඩීනො සහ ඩෙකෝ විකුණා ෂවි, ඉනියෙස්ටා සහ මෙසී වටා කණඩායම ගොඩ නගන ලදී.
2009 වසරෙදී කෝපා ඩෙල් රේ කුසලානය වාර්තාගත 25 වෙනි වතාවට ජයගත්තේ ඇත්ලටික් බිල්බාඕ 4-1 ලෙස පරාජය කිරීමෙන් අනතුරුවය. මෙම වසර ඔවුන්ට ජයග්‍රාහී වසරක් වූයේ රියල් මැඩ්රිඩ් සමග 2-6 ජයග්‍රහණයකින් ලා ලීගා ද, පෙර වසරේ ශූරයන්ගේ කුසලානය දිනූ මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් කණ්ඩායම 2-0 ලෙස ඔලිම්පිකෝ ක්‍රීඩාංගනයේ දී 3 වන වතාවට ශූරයන්ගේ කුසලානය ජය ගනිමින් එලෙස ජයගත් එකම ස්පාඤ්ඤ කණ්ඩායම වීමද, 2009 ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය ඇත්ලටික් බිල්බාඕ ට එරෙහිවද, 2009 UEFA සුපිරි කුසලානය දිනා ගනිමින් පෙර කී තරගාවලි ත්‍රිත්වයට අමතරව දෙශීය සහ යුරෝපානු සුපිරි කුසලාන දෙකම දිනූ එකම යුරෝපානු පාපන්දු සමාජය බවට පත් වීමද, 2009 FIFA අන්තර් සමාජ ලෝක කුසලානය දිනාගැනීමත් සමග ජයග්‍රහණ 6කට උරුමකම් කීම විශේෂය. ඊට අමතරව 2010 වසරේ ලා ලීගා ලකුණු 99කින් ජය ගැනීම සහ ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය 9වෙනි වරට ජය ගැනීමද ඔවුන් තැබූ වාරතා අතරට එක් වෙයි.
2010 ලැපොර්ටා ඉවත් වීමෙන් පසු ජුනි 13 පැවති ඡන්දයෙන් නව සභාපතිත්වයට සන්ද්‍රෝ රොසෙල් පත්වූයේ 61.35% කැ ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබමිනි. ඔහු වැලෙන්සියා කණ්ඩායමෙන් ඩේවිඩ් විලා යුරෝ මිලියන 40 කාටද, ලිවර්පූල් කණ්ඩායමේ ෂෙවියර් මෂරානෝ යුරෝ මිලියන 19කට බදවා ගන්නා ලදී. 2010-11 සමයේදී බාර්සිලෝනා සිය ලා ලීගා කුසලානය තුන් වන වරටත් රක ගත්තේ ලකුණු 96ක් හා සිය දිගු කාලීන ප්‍රතිවදීන්ට එල් ක්ලැසිකෝ හීදී 5-0 ක පරාජයක් අත් කරමිනි. 2011 අප්‍රේල් මාසයේදී කෝපා ඩෙල් රේ 1-0 ක් ලෙස රියල් මැඩ්රිඩ් අතින් පරාජය වුවද, 2011 ශූරයන්ගේ කුසලාන අවසන් තරගය නැවත වතාවක් මැන්චෙස්ටර් යුනයිටඩ් වෙම්බ්ලි හිදී පරාජය කරමින් සිය සිව් වන යුරෝපානු කුසලානය අත් කර ගත්හ. 2011 ආර්සනල් කණඩායමෙන් ෆැබ්රිගාස් එකතුකර ගැනීමෙන් ස්පාඤ්ඤ සුපිරි කුසලානය රියල් මැඩ්රිඩ් ට එරෙහිව සුරක්ෂිත කර ගන්නා ලදී. මෙම ජයග්‍රහණය සමගම මුළු කුසලාන සංඛ්‍යාව 73 වූ අතර එය රියල් මැඩ්රිඩ් ලබා සිටි අගයට සමාන වීමකි.