cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කළු දොදොල්
කළු දෙදොල් යනු රස කැවිල්ලක් වන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය දොදොල් වර්ගයකි. මෙම අඳුරු පැහැති සහ ඇලෙන සුළු ආහාර වර්ගය ප්‍රධාන වශයෙන් සමන්විත වන්නේ කිතුල් හකුරු ( කිතුල් ගසෙහි යුෂ වලින් සාදා ගන්නා), සහල් පිටි සහ පොල් කිරි වලිනි. කළු දෙදොල් සැදීම, බොහෝ දුෂ්කර සහ කාලය-ගතවන ක්‍රියාවලියකි. මෙම කෑම වර්ගය නිෂ්පාදනය සඳහා, හම්බන්තොට ප්‍රදේශය ප්‍රසිද්ධත්වයක් උසුලයි.
සම්භවය සහ ඉතිහාසය
මැලේ සංක්‍රමණිකයන් විසින්, බොහෝවිට  ඉන්දුනීසියාව වෙතින්,  ශ්‍රී ලංකාවට මෙය හඳුන්වාදුන් බවට විශ්වාස කෙරෙයි. 16වන සහ 17වන සියවස්හිදී රටෙහි කොටසක් පාලනය කළ පෘතුගීසිවරුන් විසින් මෙම ආහාරය මෙරටට හඳුන්වා දුන්නේ යැයිද අදහසක් පවතියි.
මෑත කාලයේදී කෘත්‍රිම අඩංගු ද්‍රව්‍යයන් හඳුන්වාදීමත් හා සමගින්, සමහරවිට කළු දෙදොල් පිළියෙල කිරීම, සාම්ප්‍රදායික වට්ටෝරු වලින් බැහැරට ගිය අවස්ථාද ඇත.
තෝමස් ඇක්වයිනාස්
ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ගේ දෙමාපියන් ඉතා ධනවත් අය වූවද, බාල පුතු වශයෙන් තෝමස් ඇක්වයිනාස්ව තාපසාරාමයකට ඇතුළු කළහ.වයස අවුරුදු 05 දී පමණ මොන්ටේ කැසිනෝ ඇබේහිදි තම අධ්‍යාපනය ආරම්භ කළ ශාන්ත ඇක්වයිනාස්, IX වන ග්‍රෙගරි පාප්වහන්සේ හා II වැනි ෆෙඩ්රික් අධිරාජ්‍යයා අතර ඇතිවූ යුධ ගැටුම මොන්ටේ කැසිනෝ ඇබේ දක්වා පැමිණෙන තෙක් එහි අධ්‍යාපනය ලැබුවේය.මේ නිසා ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ට නේපල්ස්හි විශ්ව විද්‍යාලය වෙත යාමට සිදුවිය.ඇරිස්ටෝටල්ගේ දාර්ශනික බලපෑම් ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ට ලැබුනේ මෙහිදී බවට විශ්වාස කෙරේ.දොමිනිකානු නිකායට සම්බන්ධ වීමට ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව යොමු කළ දොමිනිකානු දේශකයෙකු වූ ජූලියන්හි ශාන්ත ජෝන්ව ඔහුට හමුවූයේද එහිදීය.ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ගේ පවුලේ අය ඔහුගේ එම තීරණය ගැන දැනගත් විට ඔහුගේ මව තියඩෝරා විසින් ඔහුව ප්‍රංශයේ පැරිසිය වෙත ගෙන යාමට කටයුතු කළේය.ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ගේ තීරණය සඳහා තියඩෝරාගේ ඇඟිලි ගැසීම් වලින් වලක්වා ගැනීමේ උත්සාහයක් ලෙස දොමිනිකානුවන් ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව රෝමයට ගෙන යාමට කටයුතු කළේය.ශාන්ත ඇක්වයිනාස් රෝමයට යමින් සිටියදී ඔහුගේ සහෝදරයන් ඔහුව අල්ලා මොන්ටේ සැන් ජියොවානි කැම්පානෝ මාලිගාවේදී ඔවුගේ දෙමාපියන් වෙත ඔහුව ආපසු භාර දුන්හ.ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව දොමිනිකානු නිකායට බැඳීමෙන් වළක්වා ගැනීමට ඔහුගේ පවුලේ අය උත්සාහ කිරීම නිසා ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව ඔහුන් වසරක් මුළුල්ලේ තම පවුලේ මාලිගාවේ සිරගත කරන ලදී.
ඔහුව රඳවාගෙන සිටි වර්ෂයේදී ශාන්ත ඇක්වයිනාස් තම සහෝදරියන්ට ඉගැන්වූ අතර දොමිනිකානු නිකායේ සාමාජිකයන් සමඟ සන්නිවේදනයද කළේය. ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව නපුරට පොළඹවා ගැනීම සඳහා ඔහුගේ සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු එකතු වී ගණිකාවක් කුළියට ගෙන ඔහු වෙතට එවූ බව සඳහන් වේ.නමුත් රත්වූ යකඩයක් ගෙන ශාන්ත ඇක්වයිනාස් ඇයව පන්නා දැමූ බව සඳහන් වේ. එලෙසම එදින රාත්‍රියේ දේවදූතයන් දෙදෙනෙක් සිහිනයකින් ඔහුට දර්ශනය වූ අතර තම බඹසර රැකගෙන සිටීම සඳහා ඔහුන් ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ගේ අධිෂ්ඨානය ශක්තිමත් කළහ.ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව කිසිසේත්ම නම්මාගත නොහැකි බව තේරුම් ගත් ඔහුගේ මව වන තියඩෝරා, තම පවුලේ නම රැකගැනීම සඳහා ඔහුට ජනේලයකින් පැන යාමට සූදානම් කර දුන්නේය.ඔහුගේ තීරණය පිළිගැනීමට වඩා රහසිගතව ඔහුට පැන යාමට දීම වඩා හොඳ යැයි ඇය විශ්වාස කළාය.වර්ශ 1244 දී තම පවුලේ අය වෙතින් පැන යාමෙන් පසු ශාන්ත ඇක්වයිනාස් ප්‍රථමයෙන්ම නේපල්ස් වෙතද, පසුව රෝමයටද ගොස් දොමිනිකානු නිකායේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිපති ජොහැන්නස් වොන් වයිල්ඩ්ෂවුසන්ව හමුවිය.
ඊළඟ වසරේදී තෝමස් පැරිස් විශ්ව විද්‍යාලයේ කලා පීඨයට ඇතුළත් වූ අතර එහිදී ඔහුට ශාන්ත ජේම්ස් විද්‍යාලයේ දේවධර්මය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයෙකු හා දොමිනිකානු විශාරදයෙකු වන ඇල්බර්ටස් මැන්ගස්ව හමුවූ බව විශ්වාස කෙරේ.වර්ශ 1248 දී කොලෝන්හි නව විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉගැන්වීම සඳහා ඇල්බර්ටස් මැන්ගස්ව ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨයින් විසින් යවන විට, මොන්ටේ කැසිනෝ ඇබේහි මාඨාධිපතිවරයා වීමට IV වන ඉනසන්ට් පාප්තුමා කළ යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ශාන්ත ඇක්වයිනාස් තෝමස් ඇල්බර්ටස් මැන්ගස්ගේ පසුපස යාමට තීරණය කළේය.ශාන්ත ඇක්වයිනාස් විශ්ව විද්‍යාලය තුළ නිහඬ හා කලාතුරකින් කතා කළ අයෙකු වූ නිසා අනෙක් සිසුන් විශ්වාස කළේ ඔහු මානසිකව විලම්බිත අයෙකු බවයි.නමුත් ඇල්බර්ටස් මැන්ගස් අනාවැකිමය ලෙස ශාන්ත ඇක්වයිනාස් පිළිබඳ පැවසුවේ, "ඔබ ඔහුව ගොළු ගොනෙකු ලෙස හැඳින්වුවද, ඔහුගේ ඉගැන්වීම් මගින් ඔහු කවදා හෝ දවසක ගර්ජනා කරනු ඇත.එය ලොව පුරා ඇසෙනු ඇතැ"යි කියාය.
අධ්‍යාපනය අවසන් වීමෙන් පසු ශාන්ත ඇක්වයිනාස් ආධුනික මහාචාර්යවරයකු ලෙස කොලෝන්හි ඉගැන්වූ අතර පරණ ගිවිසුමේ පොත් පිළිබඳව සිසුන්ට උපදෙස් දුන්නේය.ඔහු, "එක්ස්පෝසිටියෝ සුපර් ඉසියාම් ඇඩ් ලිටෙරාම්, පොස්ටිලා සුපර් ඉරෙමියම් හා පොස්ටිලා සුපර් ත්‍රෙනෝස්" ( Expositio super Isaiam ad litteram, Postilla super Ieremiam, and Postilla super Threnos ) වැනි ලිපි ලියන ලද්දේ මේ කාලය අතරතුරදීය.වර්ශ 1252 දී ශාන්ත ඇක්වයිනාස් නැවත පැරිසියට ගියේ දේවධර්මය පිළිබඳ ඔහුගේ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ලබා ගැනීම සඳහාය.ආධුනික මහාචාර්යවරයකු ලෙස ඔහු බයිබලය පිළිබඳ දේශන පැවැත්වූ අතර ඔහුගේ අවසන් වසර තුනක අධ්‍යාපනය "පීටර් ලොම්බාර්ඩ්ගේ වාක්‍යන්" ( Peter Lombard's Sentences ) නමැති දේවධර්ම කෘතිය අධ්‍යනය සඳහා කැප කළේය.ශාන්ත ඇක්වයිනාස් විසින් "ස්ක්‍රිප්ටම් සුපර් ලිබ්‍රොස් සෙන්ටෙන්ටරියම්" ( Scriptum super libros Sententiarium ) යන මාතෘකාව යටතේ එම වාක්‍යන් පිළිබඳව විවරණයක් රචනා කරන ලද අතර "ඩි එන්ටෙ එට් එසෙන්ෂියා" ( De ente et essentia ) කෘතියද රචනා කළේය.
වර්ශ 1256 වසන්තයේදී ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව පැරිසියේ දේවධර්මය පිළිබඳ ප්‍රාදේශීය ශාස්ත්‍රපති ලෙස පත් කරන ලද අතර, ධුරය භාර ගැනීමෙන් පසු ඔහුගේ පළමු කෘතිවලින් එකක් වූයේ, "කොන්ට්‍රා ඉම්පියුනන්ග්ස් ඩෙයි කල්ටම් එට් රිලිජැනෙම්" ( Contra impugnantes Dei cultum et religionem ) වේ.වර්ශ 1256 සිට 1259 දක්වා කාලය තුළ ශාන්ත ඇක්වයිනාස් සිය ධුර කාලය ගත කළේ, "ක්වාස්ටේෂන් ක්වොඩ්ලිබෙටේල්ස්, එක්ස්පෝසිටියෝ සුපර් ලිබ්‍රම් බොයිති ඩි ට්‍රිනිටේට්, සහ එක්ස්පෝසිටියෝ සුපර් ලිබ්‍රම් බොයිති ඩි හෙබ්ඩොමඩිබස්" ( Quaestiones quodlibetales, Expositio super librum Boethii De trinitate, and Expositio super librum Boethii De hebdomadibus ) යන කෘති රචනා කිරීමෙන්ය.තෝමස් සිය පළමු ධූර කාලය අවසානයේදී, ඔහුගේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කෘතියක් වන "සුම්මා කොන්ට්රා ජෙන්ටයිල්ස්" ( Summa contra Gentiles ) ලිවීමේ කටයුතු කරමින් සිටියේය.
වර්ශ 1259 දී ශාන්ත ඇක්වයිනාස් සිය පළමු ධූර කාලය සම්පූර්ණ කර නැවත නේපල්ස් වෙත පැමිණියේය.එහිදී ඔහුව පොදු දේශකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී.වර්ශ 1261 සැප්තැම්බරයේදී, ඔර්වියෙටෝහි දේශනයක් කිරීමට ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටි අතර, ඔහු එහි නැවතී සිටි කාලය තුළ, "සුම්මා කොන්ට්රා ජෙන්ටයිල්ස්" ( Summa contra Gentiles )  මෙන්ම "කැටෙනා ඕරියා" ( Catena aurea ) හා "කොන්ට්‍රා එරර්ස් ග්‍රේකෝරම්" ( Contra errores graecorum ) යන කෘතින්ද ලියා අවසන් කළේය.වර්ශ 1265 දී ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව IV වන ක්ලෙමන්ට් පාප්වහන්සේ විසින් ශුද්ධාසනීය දේවධර්මාචාර්යවරයෙකු ලෙස සේවය කිරීම සඳහා රෝමයට කැඳවන ලදී.සැන්ටා සබීනාහි රෝමානු කන්‍යාරාමයේ ඉගැන්වීමට අග්නානි දොමිනිකානු කාරක සංඝ සභාව විසින් ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව එම වසරේදීම පත් කරන ලදී.මෙය සදාචාරාත්මක හා ස්වාභාවික ස්වභාවයන්හි දාර්ශනික විෂයයන් පිළිබඳ පූර්ණ පරාසයකින් ඉගැන්වූ පළමු පාසලයි.ශාන්ත ඇක්වයිනාස් විසින් තම ලෝක ප්‍රසිද්ධ කෘතහස්ත දේවධර්ම කෘතිය වන "සුම්මා තියලොජිකා" ( Summa theologiae ) ග්‍රන්ථය රචනා කිරීම ආරම්භ කළේ මෙහිදීය.තම දෙවැනි ඉගැන්වීමේ ධූර කාලය සඳහා වර්ශ 1268දී ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව නැවත පැරිසිය වෙත කැඳවන තෙක්ම ඔහු දිගින් දිගටම ලේඛන කටයුතු සිදු කළ අතර තවත් පොත් කිහිපයක්ම නිකුත් කළේය.එම කාලයේ ඔහු එහි ප්‍රාදේශීය ශාස්ත්‍රපති ලෙස සිටින විට, "ඩි වර්චුටිබස් සහ ඩි ඒටර්නයිට් මුන්ඩි" ( De virtutibus and De aeternitate mundi ) නමැති ග්‍රන්ථයද රචනා කළේය.ඔහුගේ මෙවර ධූර කාලය අවසානයේදී දොමිනිකානුවන් ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව කැඳවා ඔහු කැමති ඕනෑම කාර්ය මණ්ඩලයක් සමඟ එක්ව නව විශ්ව විද්‍යාලයක් පිහිටුවීමට ඔහුව යොමු කළේය.ඔහු නේපල්ස්හි විශ්ව විද්‍යාලයක් පිහිටුවා ප්‍රාදේශීය ශාස්ත්‍රපති තනතුරට පත්විය.
වර්ශ 1273 දී නේපල්ස්හි දොමිනිකානු ආරාමයේ පිහිටි ශුද්ධවූ නිකුලස් මුනිදුන්ගේ කුඩා දෙව්මැදුරේ කල් ගෙවන විට ශාන්ත ඇක්වයිනාස් එහි කුරුසියේ ඇණ ගසනු ලැබූ ජේසුස් වහන්සේගේ ප්‍රතිමාව ඉදිරියේ කඳුළු සළමින් යාච්ඤා කරමින් සිටියදී අවකාශයේ පාවෙමින් සිටි බව එහි මූප්පුරාළ විසින් දැක තිබේ. එහිදී ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ට කතා කොට, 'තෝමස්, ඔබ මා ගැන හොඳින් ලියා තිබෙනවා.ඔබේ ශ්‍රමයෙන් ඔබට ලැබෙන විපාකය කුමක්ද?"යි අසා ඇත.එවිට ශාන්ත ඇක්වයිනාස් පිළිතුරු දෙමින්, “ස්වාමීනි, ඔබ හැර වෙන කිසිවක් නැතැ"යි පවසා ඇත.මෙම අදහස් හුවමාරුවෙන් පසු යමක් සිදුවී ඇත.නමුත් ශාන්ත ඇක්වයිනාස් කිසි විටෙකත් ඒ ගැන කතා කළේ හෝ ලියුවේ නැත.මින් පසුව ඔහු තම ලේඛන පුරුද්ද අතහැර දැමූ අතර නැවත සුපුරුදු රැකියාවට යන ලෙස ඉල්ලා සිටි විට ඔහු මෙලෙස පිළිතුරු දී ඇත, “මට බැහැ, මොකද මම ලියා ඇති සියල්ල මට පිදුරු මෙන් පෙනේ".එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස "සුම්මා තියලොජිකා" ග්‍රන්ථය අසම්පූර්ණව පවතිනු ඇත.ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ගේ හැසිරීමේ මෙම වෙනසට හේතුවූයේ ඔහු ලැබූ අත්භූත ස්වර්ගීය අත්දැකීමේ බලපෑම නිසා බව විශ්වාස කෙරේ.ඇද විවේකය ලැබූ පසු ඔහු නැවතත් සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත්ව ශක්තිමත් වී ඇති නමුත් මෙම සිදුවීමෙන් මාස තුනකට පමණ පසුව ශාන්ත ඇක්වයිනාස් ස්වර්ගස්ථ විය.වර්ශ 1274 මැයි මාසයේදී ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ව දෙවන ලියොන් කවුන්සිලයට කැඳවන ලද අතර එහිදී ඔහු ඔහුගේ කෘතින් IV වන උර්බන් පාප්තුමා හට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය විය.මේ සඳහා සඳහා යමින් සිටියදී ශාන්ත ඇක්වයිනාස්ගේ හිසට ගසක අත්තක් වැදීම නිසා ඔහු රෝගාතුර විය.සුවය ලබා ගැනීම සඳහා ඔහුව මොන්ටේ කැසිනෝ ඇබේ වෙත ගෙන යන ලද අතර පසුව ඔහු නැවත පිටත් විය.අවාසනාවකට මෙන්, ඔහු යළිත් වරක් රෝගාතුර වූ අතර සිස්ටර්සියානු ෆොසානෝවා ඇබේහි නතර විය.එහි තාපසයන් විසින් ඔහුව දින කිහිපයක් තිස්සේ රැකබලා ගත්හ. නමුත් වර්ශ 1274 මාර්තු මස 07 වැනිදා වයස අවුරුදු 49 දී පමණ ශාන්ත ඇක්වයිනාස් ස්වර්ගස්ථ වූ අතර වර්ශ 1323 ජූලි මස 18 වැනිදා XXII වන ජුවාම් ශුද්ධෝත්තම පාප්වහන්සේ විසින් එතුමාව ශුද්ධවරයට ඔසවන ලදී.
භූගෝලීය කලාප
භූගෝලීය කලාප යනු ලෝක ගෝලය මත ඇති අක්ෂාංක කලාප 5 කි. මෙහි වෙනස්කම් සදහා කාලගුණයද, හිරුගේ බලපෑමද හේතුවේ.
සමකාසන්න කලාපය, නිවර්ත කලාපය (Tropic) ලෙසද හදුන්වයි. සුර්යය කිරණ වසර පුරා මේ කාලාපයට පතිත වී ගිම්හාන සුර්යා නිවෘත්තිය (Summer Solstice) උදාවේ. මෙ කලාපය පෘථිවියේ උෂ්ණාධික කලාපය වේ. තෙත් හා වියළි වශයෙන් සෘතු 2 ක් ඇත. මේ කලාපයේ රටවල් වන්නේ අප්‍රිකාව, දකුණු ඉන්දියාව, දකුණු ආසියාව, ඉන්දුනීසියාව, ගිනිදේශය, උතුරු ඔස්ට්‍රේලියාව, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇම‍රිකාවය.
සෞම්‍ය කලාපය තුළ හිරු එළිය කෙලින්ම පතිත නොවුණත් සෞම්‍ය කාලගුණයත් ඇත. සෘතු 4 ක් ඇත. වසන්ත, ගිම්හාන, සරත්, ශීශිර යන ඒවාය. උතුරු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ මහා බ්‍රිතාන්‍ය, යුරෝපය, උතුරු ආසියාව, සහ උතුරු ඇමරිකාවයි. දකුණු සෞම්‍ය කලාපයට අයිති වන්නේ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාව, නවසීලන්තය, දකුණු ඇමරිකාව, දකුණු අප්‍රිකාවයි.
ශීත කලාප තුළ මැදියම් හිරු පැයීම (midnight sun) වසරකට වරක් සිදු වේ. එක් දිනක් තුළදීම හිරු කිරණ ළගා වීම සිදු වේ. මෙම කලාප පෘථිවියේ ඇති සීතලම කලාපය වේ. උතුරු ශීක කලාපයට කැනඩාව, ඇලස්කාව, ග්‍රීන්ලන්තය, උතුරු ස්කැන්ඩිනේවියාව, උතුරු රුසියාව සහ ආක්ටික් වෘත්තය අයත්වේ. දකුණු ශීක කලාපයට ඇන්ටාක්ටිකාව, විලි හා ආජන්ටිනාවේ දකුණු කොටස් අයත් වේ.
මොනිටරය
පරිගණකයෙහි යතුරු පුවරුව මගින් ඇතුලත් කරන දත්ත ප්‍රදර්ශනය වන උපකරණයයි.
200px ප්‍රවර්ගය :පරිගණක දෘඩාංග
වසන්ත සොයිසා
වසන්ත සොයිසා කරාටේ ශූරයෙකු වූ අතර ගිනස් වාර්තාකරුවෙකු වූ අතර ඔහු තම හිසෙන් එක පහරකින් කොන්ක්‍රීට් ස්ලැබ් දොළහක් කඩා දැමීම සහ මැටි උළු 522ක් කැඩීම ඇතුළුව, දළ වශයෙන් ලෝක වාර්තා දොළහකට හිමිකම් කියයි. ඔහුගේ අන්වර්ථ නාමය වූයේ ‘රජරට යකඩ මිනිසා’ ය.
සොයිසා ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපිද පසුව අනුරාධපුරයේ රාත්‍රී සමාජ ශාලාවක හිමිකරු විය. 2015 ඔක්‌තෝබර් 24 වැනිදා ඔහුගේම රාත්‍රී සමාජ ශාලාවකදී පාතාල කල්ලියක්‌ විසින් ඝාතනය කරන ලදී.
ළමා අවධිය
සොයිසා ඇලෙක්සැන්ඩර් වසන්ත වික්‍රම ද සොයිසා නමින් අනුරාධපුරයේ උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා ඇල්ෆ්‍රඩ් ද සොයිසා 1960 ගණන්වල කුප්‍රකට කැලැත්තෑව ඝාතන නඩුවට වරදකරු වී 1972 දී මරණ දඬුවමට ලක් වූ ව්‍යාපාරිකයෙකි.
ශාන්ත ජෝසප් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය අවසන් කළ සොයිසා 1974 දී කීර්තිමත් කරාටේ උපදේශක ඩී.ඒ වෙල්ගම මහතා යටතේ සටන් කලාව හැදෑරීමට පටන් ගත්තේය.
ඝාතනය
2015 ඔක්‌තෝබර් 24 වැනිදා අනුරාධපුර කඩපනහ ප්‍රදේශයේ පිහිටි සොයිසාගේම රාත්‍රී සමාජ ශාලාවේදී වසන්ත සොයිසා ඇතුළු සේවකයන් තිදෙනකුට 25 දෙනකුගෙන් පමණ යුත් පිරිසක් විසින් පහර දෙන ලදී. බරපතළ තුවාල ලැබූ ඔහු රෝහල් ගත කළද එදිනම මිය ගියේය. ඔහු 57 හැවිරිදි වියේ පසුවිය.
යොමු කිරීම්
<references group="" responsive="1"> ප්‍රවර්ගය:2015 මරණ
හෙද සේවයෙහි ඉතිහාසය
හෙද සේවය පිළිබදව වූ අර්ථ දැක්වීම සහ එහි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් කාලයෙන් කාලයට කැපීපෙනෙන ලෙස වෙනස් වුවද සියළුම සංස්කෘතීන් තුළ හෙද සේවය පැවත ඇත. අතීතයේදී හෙද සේවය පිළිබදව ඉංග්‍රිසී භාෂාවෙන් කරන ලද විග්‍රහ කිරීමකට අනුව කුඩා දරුවකු හට මව්කිරි දීම සහ රැක බලාගැනීම සදහා යොදවන ලද කාන්තාවක් හෙදියක් ලෙසට හැදින්වුණි. මුලින් සදහන් කරන ලද කාර්ය ඉටු කරන හෙදිය කිරි මව ලෙසද පසුව සදහන් කරන ලද කෘත්‍ය ඉටුකරන හෙදිය අංකපාලි ලෙසද හැදින්වුණි. 15 වන ශතවර්සයේදී කාන්තාවක් හෝ වෙනත් පුද්ගලයෙකු මගින් වෙනත් අයෙකු රැක බලා ගැනීම හෝ උපදෙස් දීම පිළිබදව අදහසක් ගොඩ නැංවුණි. මේ සංකල්පය මත පදනම්ව හෙද සේවය වර්ධනය වූ අතර රැක බලාගැනීම යන අදහස වඩාත් පුළුල් ලෙස නූතන හෙද සේවයෙහි ජීවිතයේ ගුණාත්මක බව වර්ධනය කරගැනීම සදහා යොදා ගැනේ.
නූතන හෙද සේවය සොයා ගැනීමට ප්‍රථම මෙහෙණිවරුන් සහ හමුදා සේවකයින් විසින් සේවාවක් ලෙස හෙද සේවය සපයන ලදී. නූතන හෙද සේවයෙහි පුරාතන ආගමික සහ යුධමය සාක්ෂි අද වුවද බොහෝ රටවල දක්නට ඇත. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයෙහි ජේෂ්ඨ හෙදියන් සිස්ටර් හෙවත් කන්‍යා සොහොයුරිය යන තේරුම ඇතිව භාවිතා කරයි.
thumb|
හෙද සේවයෙහි ඉතිහාසයේ කැපීපෙනෙන වර්ධනයක් ඇති වූයේ යුධසමයෙහි සොල්දාදුවන්ට සත්කාර කිරීම සදහා ක්‍රියාකාරී වූ ‍ෆ්ලෝරන්ස් නයිටින්ගේල්ගෙන් පසුවය. ඇය හෙදියකගේ සටහන් නම් කෘතියෙහි ඇති කරන ලද මූලධර්මයන් අනුව යමින් වෘත්තීමය හෙද සේවාවක් සදහා මුල්ගල් තබන ලදී. යුධ සමයේදී ක්‍රියාකාරී හෙදික් වූ මේරි සිකෝල්, ඇමරිකාවේ සහ ජපානයෙහි හෙද විද්‍යාල ස්ථාපිත කරන ලද ඇග්නස් එලිසබත්  ජෝන්ස් හා 1873 දී උපාධි ලැබූ ඇමරිකාවේ මුල්ම පුහුණු හෙදිය වූ  ලින්ඩා රිචඩ්, මෙම වෘත්තියෙහි වර්ධනය සදහා කැපීපෙනෙන මෙහෙයක් ඉටු කළ අනෙකුත් හෙදියන්ය.
නවසීලන්තය 1901 සැත්තැම්බර් 12 වැනිදා ස්ථාපිත කරන ලද හෙදියන් ලියාපදිංචි කිරීමේ පනත මගින් ජාතික වශයෙන් හෙදියන් පාලනය කළ මුල්ම රට වේ. එලන් ඩොරකි මෙලෙස ලියාපදිංචි වූ මුල්ම හෙදියයි. උතුරු කැරෝලිනාව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ 1903 දී හෙද ලියාපදිංචි බලපත්‍ර නීතිය ස්ථාපිත කරන ලද මුල්ම ප්‍රාන්තයයි.
හෙදියන් වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි ධූරාවලියන් සමග විවිධ ගැටළු සහගත තත්වයන්වලට මුහුණ පා ඇත්තේ ඔවුන්ගේ මූලික කෘත්‍ය වෛද්‍යවරුන්ගේ උපදෙස්වලට අනුව ක්‍රියා කාරීවීමයි යන වැරදි ආකල්පය හේතුවෙනි.මෙවන් සදහන් කිරීමක් නයිටින් ගේල්ගේ ප්‍රකාශනයන්හි සදහන් නොවන අතර වෛද්‍යවරුන් පිළිබදව රචිතව ඇත්තේ සාපේක්ෂ වශයෙන් ඉතාම කුඩා අවස්ථාවන් කීපයක පමණි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Nursing#History_of_nursing
තණමල්විල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
තණමල්විල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, ඌව පළාතේ,   මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි. භුමිය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කය
මාර්ග සත්‍යය
දුක නැතිකිරීමේ මාර්ගය මාර්ග සත්‍යය නම්වේ. මෙම මාර්ගය ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය බව බුදුන් වහන්සේ වදාල සේක.
ප්‍රවර්ගය:චතුරාර්ය සත්‍යය
සමුදය සත්‍යය
සංසාරයේ දුකට හේතුව සමුදය සත්‍යය නම්වේ. මෙම හේතුව තණ්හාව බව බුදුන් වහන්සේ වදාල සේක.
ප්‍රවර්ගය:චතුරාර්ය සත්‍යය
නියුමෝනියාව
thumb|
වර්ගීකරණය හා බාහිර ප්‍රභවයන්
බෝ‍නොවන නියුමෝනියාව
බෝවන හා බෝ නොවන කාරක මගින් ඇතිවන නියුමෝනියාව. නියුමෝනියා යනු පෙනහළුවල ඇතිවන ආසාදන ප්‍රතික්‍රියාවකි. බොහෝ අවස්තාවල දී මෙය විග්‍රහ කරනුයේ පෙනහළු පටකවල ගර්තවල ආසාදනයක් සහ අසාමාන්‍ය ලෙසට ඒවා තරලවලින් පිරීමක් ලෙසටය. (ගර්ත යනු අන්වීක්ෂීය වාතය පිරුණු මලු වැනි ව්‍යුහ වන අතර ඒවා බාහිර වායුගෝලයෙන් ඔක්සිජන් අවශෝෂණය කිරීමට උපකාරීවේ.) විවිධාකාර හේතු නිසා නියුමෝනියාව ඇතිවේ. ඒවානම් බැක්ටීරියා වෛරස, දිලීර , පරපෝෂීන් මගින් වන ආසාදන , රසායනික ද්‍රව්‍ය හෝ පෙනහළු වලට වන අනතුරක් විය හැකිය. නියුමෝනියාව ඇතිවීම සදහා වූ සියළුම හේතු බැහැර කළ විට එම නියුමෝනියාව අහේතුකව ඇතිවන්නක් නම්වේ.
නියුමෝනියාවේ රෝග ලක්ෂණය වන්නේ කැස්ස, පපුවේ වේදනාව, උණ සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවයි. රෝග විනිශ්චය සදහා x කිරණ පරීක්ෂණ සහ සෙම පටල පරීක්ෂාව උපකාරී වේ. රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීම රෝගයට මුල් වූ හේතු කාරකය අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙසට බැක්ටීරියාවන් මගින් ඇතිවන නියුමෝනියාවට ප්‍රතිකාර කරනු ලබන්නේ ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිතය මගිනි.
නියුමෝනියා රෝග ලක්ෂණ
ආසාදිත නියුමෝනියා රෝගයෙන් බොහෝ අවස්ථාවලදී කොළ හෝ කහ පැහැති සෙම උත්පාදනය කරන කැස්සකින් සහ ඇග සීතල කර වෙවිළීමක් ඇති කරන අධික උණකින් පීඩා විදිති. හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාවද බහුලව දක්නට ඇති අතර හුස්ම ඉහළ පහළ ගැනීමේදී සහ කහින වි‍ට පපුවෙහි ඇති වන, පිහියකින් අනින්නාක් මෙන් දැනෙන තදබල පපුවෙහි වේදනාවද ඉන් එක් රෝග ලක්ෂණයක් වේ. ඇතැම් රෝගීන්ගේ කැස්ස සමග ලේ පිටවන අතර හිසරදය අධික ලෙස දහඩිය දැමීම සහ සම සිසිල්වීම ද ඇතිවේ. අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ නම් කෑම අරුචිය ඇග පත වේදනාව සම නිල් පැහැවීම, වමනය, ඔක්කාරය, හන්දිපත් හා මස්පිඩු වේදනාව සහ මානසික තත්ත්වයේ ඇතිවන වෙනස් වීම් ද දක්නට ඇත. වඩාත් සුලබව දක්නට නොලැබෙන නියුමෝනියා වර්ගවල උදා - ලීජනෙල්ලා (Legion Ella)නියුමෝනියාවේදී බඩෙහි කැක්කුම, පාචනය, ඇති වන අතර ක්ෂය රෝගයේ දී ඇතිවන නියුමෝනියා තත්ත්වයේ දී (Tuberculosis Pneumonia) සහ නියුමෝසිස්ටිස් (Pneumocystis) නියුමෝනියාවේදී කෙට්ටුවීම සහ රාත්‍රියේදී අධිකව දහඩිය දැමීමද ඇතිවේ. බොහෝ වයස් ගත පුද්ගලයින්ගේ නියුමෝනියා රෝග ලක්ෂණ දර්ශීය ආකාරයෙන් වෙනස්වේ. ඔවුන්ගේ සිහිකල්පනාවේ වෙනස්වීම් ඇතිවිය හැකි අතර සිරුරෙහි සමබරතාවය නොමැති වීමෙන් වැටීම් වලටද ලක්විය හැකිය. ළදරුවන්ට ඇතිවන නියුමෝනියාවේ දී ඉහතින් සදහන් කරන ලද රෝග ලක්ෂණ බොහොමයක් දක්නට ඇතත් බොහෝ අවස්ථාවලදී ඔවුන් අධික නිදිමත ගතියකින් සහ කෑම රුචිය අඩුවීමකින් පිඩා විදිති.
නියුමෝනියා රෝග ලක්ෂණ ඇති විට වහා වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාගත යුතුය. වෛද්‍ය වරයෙකු මගින් රෝගියෙකු පරීක්ෂා කිරීමේදී උණ ඇති බව හෝ ඇතැම් අවස්ථාවලදී සිරුරේ උෂ්ණත්වය අඩුවීම, ශ්වසනවේගය වැඩිවීම, රුධිර පීඩනය අඩුවීම, හෘද ස්පන්දන වේගය වැඩිවීම, රුධිරයෙහි ඔක්සිජන් සංතෘප්තතාව අඩුවීම,  ඇති බව නිරීක්ෂණය කිරීම මගින් නියුමෝනිය‍ාව ඇති බවට නිගමනයකට එළඹේ. අධික ලෙස හුස්ම ගැනීමට අපහසුතාවය ඇති, සිහිවිකල් වු, සම නිල්පැහැ ගැන්වුනු රෝගීන්ට වහා නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාදිය යුතුය.
සිරුර පරීක්ෂාකර බැලීමේදී පෙනහළු වල තත්ත්වය ඇතැම් විට සාමාන්‍යය නිරෝගී තත්ත්වයක පැවතිය හැකිය. නමුත් ඇතැම් අවස්ථා වලදී උරස් කුහරයෙහි බලපෑමට ලක්වු පෙනහැල්ල ඇති කොටසෙහි හුස්ම ගැනීමේදී ඇති වන පිම්බීම අඩුවීම සහ වෙද නලාවක් මගින් ශ්‍රවණය කිරීමේදී හුස්ම ගැනීමේ රටාවෙහි ඇති වන වෙනස්වීම් (Bronchial Breathing) දක්නට හැක. බලපෑමට ලක්වු පෙනහල්ල පිහිටා ඇති උරස් කුහරයේ කොටස වෙත ඇගිල්ලෙන් තට්ටු කිරීමේ දී අතට දැනෙන කම්පනය මෙහිදී වැඩි වන අතර ස්වර පරාසයෙහි (Vocal Resonance) වැඩිවීමක් ද සංවේදනය වේ. ඉහත සදහන් කරන ලද ලක්ෂණයන් නියුමෝනියාව නිෂ්චිත වශයෙන් නිර්ණය කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන අතර නොයෙකුත් සමීක්ෂණ මගින් පෙනී ගොස් ඇති අන්දමට වෛද්‍යවරු දෙදෙනකු විසින් එකම රෝගීයා පරීක්ෂා කිරීමේ දී පවා එකිනෙකට වෙනස් වු නිර්ණයන් වෙත පැමිණේ.
ප්‍රතිකාර ක්‍රම
බහුතරයක් වු නියුමෝනියා රෝගීන් හට රෝහල් ගත කිරීමකින් තොරව ප්‍රතිකාර ලබාදිය හැක. මුඛ මාර්ගයෙන් ලබා ගන්නා ප්‍රතිජීවක වර්ග, විවේක ගැනීම, ප්‍රමාණවත් පරිදි දියර වර්ග පානය කිරීම ඇතුළු නිවසේදී ලබාදෙන සත්කාර මගින් පමණක් පුර්ණ සුවය ලබාගත හැකිය. කෙසේ වුවත් හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා ඇති, වයස්ගත, වෙනත් නොයෙකුත් රෝගී තත්ත්වයන් ඇති පුද්ගලයෙකුට නියුමෝනියාව වැලඳුනු අවස්ථා වලදී ඉහත කී මට්ටමින් ඔබ්බට ගිය ප්‍රතිකාර ක්‍රම අවශ්‍ය වේ. රෝග ලක්ෂණ වඩාත් දරුණු අතට පත්වේ නම්, නිවසේ දී ලබ‍ාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම වලට රෝගියා ප්‍රතිචාර නොදක්වන්නේ නම් සහ සංකූලතාවයන් ඇති වන්නේ නම් රෝගියා බොහෝ අවස්ථා වලදී රෝහල් ගත කල යුතුය.
බැක්ටීරියාවන් මගින් ඇති වන නියුමෝනියාව සඳහා ප්‍රතිජීවක ඖෂධ ලබා දිය යුතුය. වෛරස මගින් ඇති වන නියුමෝනියාව සඳහා ප්‍රතිජීවක වර්ග භාවිතා‍ නොකළද වෛරස මගින් විනාශයට පත්වු පෙනහළු වල ද්විතීකව බැක්ටීරියා මගින් වන ආසාදන වළක්වා ගැනීම සඳහා ප්‍රතිජීවක වර්ග යොදා ගැනේ. රෝගියා සදහා සුදුසු ප්‍රතිජීවක වර්ගය තෝරා ගැනීමේ දී කරුණු කිහිපයක් සැලකිල්ලට ගැනෙයි. ඒවානම්, නියුමොනියාවේ වර්ගය, නියුමෝනියාව ඇති කිරීමට තුඩුදුන් ක්ෂුද්‍ර ජීවී විශේෂය සහ අදාල රෝගියාගේ  සෞඛ්‍ය තත්ත්වය යන කරුණුය. නියුමෝනියාව සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ඒ සදහා තුඩුදුන් ක්ෂුද්‍ර ජීවි විශේෂය සහ එහි ප්‍රතිජීවක කෙරෙහි සංවේදීතාවය සැළකිල්ලට ගත යුතු වේ. කෙසේ වුවද පුළුල් අධ්‍යයනයන් අවසානයේදී පවා නියුමෝනියාව ඇති කිරීම සදහා විශේෂිත වු හේතුවක් සොයාගෙන ඇත්තේ සියයට 50  ක් වු පුද්ගලයන්ගේ පමණි. නියුමෝනියාව වඩාත් දරුණු තත්ත්වයට පත් වු පුද්ගලයන් හට ප්‍රතිකාර කිරීම ප්‍රමාදයකින් තොරව සිදු කළ යුතු අතර එහිදී රසායනාගාර වාර්තාවල‍ට ප්‍රථම වෛද්‍ය වරයා විසින් අනුමාන කොට ප්‍රතිකාර ලබාදෙනු ලැබේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බහුල වශයෙන් ලබාදෙන ප්‍රතිජීවක වර්ගය ඇමොක්සිලීන් වන අතර ඇතැම් අවස්ථා වලදී ක්ලැරිත් රෝමයිසීන් නම් ප්‍රතිජීවකයද මේ සඳහා එකතු කරනු ලැබේ. පෙනිසිලීන් සඳහා ආසාත්මිකතාවක් දක්වන රෝගීන්ට ඇමොක්සිලීන් වෙනුවට එරිත්රෝමයිසීන් නම් ප්‍රතිජීවකය ලබ‍ාදේ. උතුරු ඇමරිකාවේ දර්ශීය නොවන (Atypical) නියුමෝනියාව වඩාත් බහුල වෙමින් පවතින අතර ඒ සදහා ඇමොක්සිලීන් වෙනුවට ප්‍රථම පෙල ප්‍රතිකාර ක්‍රම වශයෙන් ඇසිත්රෝමයිසීන්, ක්ලැරිත් රෝමයිසීන් සහ ෆ්ලුරෝක්විනලෝන් යන ප්‍රතිජීවක ඖෂධ භාවිතයට ගැනේ. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රතිකාර ලබාදිය යුතු කාලසීමාව දින 7 සිට 10 දක්වා යයි සම්මත වුවද දින තුනක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම රෝගය සුව වීම සඳහා ප්‍රමාණවත් බවට සාක්ෂි ඇත.
නියුමෝනියාව නිසා හුස්ම ගැනීමට අපහසු වන රෝගීන්ට බාහිරව ඔක්සිජන් ලබාදීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. අධිකව රෝගී වූ අය සඳහා දැඩිසත්කාර ඒකකයක් තුළ කෘතිම ශ්වසනය ලබාදිය යුතුය.
Influenza A වෛරසය මගින් ආසාදනය වු නියුමෝනියා රෝගීන් රීමැන්ටඩීන් හෝ ඇමැන්ටඩීන් යන ඖෂධ මගින් ද Influenza A හෝ Influenza B නියුමෝනියා රෝගීන් Oseltamivir සහ Zanamivir යන ඖෂධ මගින් ද ප්‍රතිකාර කළ හැක. මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රම වාසිදායක වනුයේ රෝග ලක්ෂණ මතුවී පැය 48 ක් තුළ ප්‍රතිකාර ක්‍රම ආරම්භ කලහොත් පමණි. කුරුළු උණ ඇති කරන H5N1 Influenza ප්‍රභේදය රීමැන්ටඩීන් සහ ඇමැන්ටඩීන්  යන ඖෂධ සඳහා ප්‍රතිරෝධි වේ. SARS කොරෝනා වෛරසය, ඇඩිනෝවෛරස, හන්ටාවෛරස හෝ පැරාඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරස මගින් ඇති කරන නියුමෝනිය‍ාව සඳහා ඵලදායි ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් හඳුනාගෙන නොමැත.
නියුමෝනියා රෝගය වළක්වා ගැනීම
ආසාදිත නියුමෝනියා වළක්වා ගැනීම සදහා ක්‍රම කිහිපයක් වේ. නියුමෝනියාව ඇතිවීම සදහා අවධානමක් සහිත රෝග ඇති පුද්ගලයින් සදහා නිසි පරිදි ප්‍රතිකාර ලබාදීම මගින් ඔවුනට නියුමෝනියාව ඇති වීම වළක්වාගත හැකිය. (උදා - ඒඩ්ස් රෝගීන්) දුම්පානයෙන් වැළකීම වැදගත් වනුයේ එමගින් පෙනහළු වලට වන හානිය අවමකරගත හැකි බැවිනි. මීට අමතරව සිගරට් දුම මගින් නියුමෝනියාවට එරෙහිව සිරුරෙහි ඇති ස්වභාවික ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණයට ද බාධා ඇතිවේ.
සමීක්ෂණ මගින් පෙනී ගොස් ඇති අන්දමට අලුත උපන් බිළිදුන්හට නියුමෝනියාව ඇතිවීම වළක්වාගැනීමට විවිධ ක්‍රම ඇත. ගර්භණී මවුවරුන‍් තුළ Group B Streptococcus සහ Chlamydia trachoma is යන ක්ෂුද්‍ර ජීවි ඇති බවට පරීක්ෂා කොට අදාල ප්‍රතිජීවක වර්ග දරු ප්‍රසූතියට ප්‍රථම ලබාදීම මගින් බිළිදුන් තුළ නියුමෝනියාව ඇති වීම අවම කරගත හැකිය. ප්‍රසුති අවස්ථාවේදී දරුවාගේ මුඛය තුළ ඇති අපද්‍රව්‍යයන් චුෂණය කොට ඉවත් කිරීම මගින් ද නියුමෝනියාව වළක්වා ගත හැකිය.
කුඩා ළමුන්ගේ සහ වැඩිහිටියන් තුළ නියුමෝනියාව වළක්වා ගැනීම සදහා එන්නත් භාවිතා කිරීම වැදගත් ස්ථානයක් ගනී. ඉපදී මුල් වසර තුළ Homophiles influenza සහ Streptococcus pneumonia යන ක්ෂ්‍රද්‍ර ජීවීන්ට එරෙහිව එන්නත් ලබාදීම මගින් ඒ හා අදාල නියුමෝනියාව වළක්වා ගත හැකිය. කුඩා ළමුන්ට Streptococcus pneumonia සදහා එන්නත් ලබාදීම මගින් වැඩිහිටියන් වෙතද රෝගය ආසාදනය වීම අවම කර ගත හැකි වන්නේ වැඩිහිටියන්ට රෝගය බෝවනුයේ කුඩා ළමුන්ගෙන් වන බැවිනි. වැඩිහිටියන් සදහා ද Streptococcus pneumonia සදහා එන්නතක් පවතී. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වයස අවුරුදු 65 ට වැඩි සියලුම නිරෝගී පුද්ගලයන් සදහා, ශ්වසන පද්ධතියේ රෝග ඇති වැඩිහිටියන් සදහා, හෘද රෝග සහිත, දියවැඩියාව සහිත, සිරෝසීස් රෝගයෙන් පීඩා විදින සහ ශල්‍ය කර්ම මගින් ප්ලීහාව ඉවත් කරන ලද රෝගීන් සදහා මෙම එන්නත නිර්දේශ කෙරේ. වසර 5 කට හෝ 10 කට පසු නැවත ප්‍රතිශක්ති කරණය ලබාගැනීමද අත්‍යවශ්‍ය වේ.
Streptococcus pneumonia එන්නත ලබාදෙන සියලුම රෝගීන් හට වාර්ෂිකව influenza ‍එන්නත ද ලබාදිය යුතුය. මීට අමතරව සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන්, අදාල රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර ලබාදෙන නිවැසියන් සහ ගර්භණී මවුවරුන් ඉහත කී එන්නත ලබාගත යුතුය. Influenza වසංගත රෝග තත්ත්වයක් පවතින අවස්ථා වලදී ඇමැන්ටඩීන්, රිමැන්ටඩීන්, Zanamivir සහ Oseltamivar යන ඖෂධ රෝගය වළක්වා ගැනීමට උපකාරීවේ.
ප්‍රවර්ගය:නියුමෝනියාව ප්‍රවර්ගය:රෝග
භූගෝල විද්‍යාව හැදින්වීම
භූ‍‍ගෝල විද්‍යාව යනු පෘථිවියේ ලක්ෂණ, ජීවන ක්‍රමය සම සංසිද්ධින් පිළිපද ඉගැන්වෙන විශයකි. එමෙන්ම එය පෘථිවිය පිළිබද විස්තර කිරීමක් යැයි කිව හැක. භූගෝලවිද්‍යාව පිළිබද සදහන් කල ලොව ප්‍රථම පුද්ගලයා වන්නේ ඉ‍රාටෝස්තීන් (Eratosthenes) ය. (276-194 BC) මේ විශයේ ප්‍රධාන කොටස් වන්නේ අවකාශීය විශ්ලෂෙණය (Special analysis ) ප්‍රදේශය පිළිබද හැදැරීම සහ පෘථිවිය පිළිබද අධ්‍යනයයි. ඒවගේම නුතන යුගයේ භූගොල විද්‍යාව තුල භූගෝලය පමණක් ගැන නොවථ එහි සිදු වු වෙනස් වීම්, ක්‍රියාදාම වැනි දෑ පිළිබද සාකච්ඡා වේ. මෙසේ මානුෂි භූගෝලවිද්‍යාව හා භෞතික භූගෝල විද්‍යාව යැයි කොටස් දෙකක් සදහන් වේ.
හැදින්වීම
සාම්ප්‍රදායානුකූලව භූගෝල විද්‍යාඥයිනක්ව සිතියම් අධ්‍යනකරැවන් (Cartographers) ලෙස හෝ දත්ත විශ්ලේෂනයන් ලෙස හදුන්වයි. බොහෝ පුද්ගලයන් සිතියම් අධ්‍යනකරැවන් හෝ භූ ලක්ෂණ සිතියම්කරැවන් වුවත් මෙය ප්‍රධාන අංශ සදහා පමණක් විය හැක. භූගෝල විද්‍යාඥයින් ව්‍යාප්තීන්, පද්ධති, ලක්ෂණ සහ මානව බලපැම් ගැනද විශ්ලේෂණය කරයි. මෙයට ආර්ථික විද්‍යාව, සෞඛ්‍යය, කාලගුණය ශාක හා සත්තු පිළිබද අවධාරනය වේ
මානුෂික භූගෝල විද්‍යාවේදි පැහැදිලි ව්නනේ පරිසරය හා ව්‍යාප්ීන් යොදා ගැනීමත් මානුෂ කලමනාකරණය, මනුෂ බලපෑම් (පරිසරයට) යන කරැණුය. භෞතික විද්‍යාව ස්වභාවික පරිසරය සහ කාලගුණය, වනවගා, පස, ජලය භූ ලක්ෂණ පිළිබද අවධානය යොමු කරයි. මේ විශයයන් දෙකම එකතු වු කල්හි පාරිසරක භූගෝල විද්‍යාව නම් විශය දාරාවක් ඇති වේ.
රාගම දුම්රිය ස්ථානය
රාගම දුම්රිය ස්ථානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ රාගම නගරයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ.
පිහිටීම
රාගම නගර මධ්‍යයේ උතුරැ කොළඹ මහ රෝහල වන රාගම මහ රෝහලට ඉතාමත් ආසන්නයෙන්ම රාගමහ දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා තිබේ. රාගම දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 09 වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 09 උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ.
ඉතිහාසය
රාගම දුම්රිය ස්ථානය දුම්රිය මාර්ගයන් ඉදිකරලීමේදී සකස් කරන ලද දුම්රිය ස්ථානයකි. පුත්තලම් දුම්රිය මාර්ගය මෙම රාගම දුම්රිය ස්ථානයෙන් හංදියක් වශයෙන් ආරම්භ වෙන බැවින් මෙම දුම්රිය ස්ථානය වැදගත් තැනක් ගනු ලබයි.
ආසන්නයේ පිහිටි වැදගත් ස්ථානයන්
එසේම දිනපතා දිවෙන නගරාන්තර සීඝ්‍රගාමි දුම්රියක් සියල්ලක්ම පාහේ මෙම ස්ථානයේ නවතන බැවින් මෙන්ම දිනපතා රාජකාරින් සදහා ගමන් ගන්නා මගින්ගෙන්, කතෝලික බැතිමතුන් ගේ පැමීණිම මෙන්ම රෝහල කරා පැමිනෙන මගින් ඇතුලත්ව මෙම දුම්රිය ස්ථානය ඉතාමත් කාර්්‍ය බහුල දුම්රිය ස්ථානයක් වශයෙන් හදුන්වා දිය හැක.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ දුම්රිය ස්ථාන
කෙසෙල්වත්ත
ජනගහනය
නගරයේ සම්පූර්ණ ජනගහනය (වසර 2001 දි) 45,877 ක්	විය.
විධාන ප්‍රේරකය
thumb|Sketch of cmd.exe
රිටිගල ජයසේන
රිටිගල ජයසේන හෙවත් මහාසෝණ යනු
මහාවංශයට අනුව මහාසෝණ යෝධයා කුළුම්බරී ප්‍රදේශයේ හුන්දරිවාපි ග්‍රාමයේ තිස්ස නමැත්තාට දාව අටවැනි පුතු ලෙස උපත ලබා ඇත. මහාසෝණ යෝධයා පිළිබඳව මූලාශ්‍ර වල දැක්වෙන තොරතුරු ද ඉතාම අල්පය. ලක්දිව රෝහණ ජනපදයෙහි කුටුම්බරිකන්නිකාවෙහි උපන් බව සහස්සවත්තුප්පකරණයේ වාර්තා කරයි. රසවාහිනිය දක්වන්නේ රෝහණයේ කදලුම්කන්නිකාවෙහි හුන්දරිවාපිගම උපන් බවයි. මොහු සත් හැවිරිදි කල විසල් තල්ගස් මුලින් උදුරා දැමීමට තරම් ශක්තිමත් වූ බවත්, දස හැවිරිදි කල මහත් බල ඇති බවත්, පසුව ඇතුන් දස දෙනෙකුගේ ශක්තිය දැරූ බවද සාහිත්‍යයේ දැක්වේ. දුටුගැමුණු රජුට යුද්ධය සඳහා සහය දුන් යක්ක සේනාවේ නායකයා මොහුයි. දුටුගැමුණු - එළාර යුද්ධයේදී, විජිතපුර බලකොටුව අල්ලා ගැනිම සඳහා සිදු වූ සටනේ දී, මහාසෝණ යෝධයා පවුර කඩා වෙනම විවරයක් සදා ඉන් ඇතුළුව තල් රුකක් ගෙන සටන් කළ බව සාහිත්‍යයේ සඳහන් වේ.
රිටිගල ජයසේන හා ගෝඨයිම්බර අතර සටන පිළිබද සාහිත්‍ය කතාව
දුටුගැමුණු රජතුමා විසින් එළාර රජුව පරදා යුද්ධය ජයග්‍රහණය කළාට පසුව ගෝඨයිම්බර යෝධයා අලුත් නිවසක් තනා ගෙට ගෙවදීම නිමිත්තෙන් ඉතා විශාල උත්සව‍යක් සංවිධානය කර ගොඩාක් අයට මේ උත්සවයට ආරාධනා කරන ලදී. සාදයේ මුලදීම ගෝඨයිම්බර මත්පැන් නිසා මත් වීම නිසා ඔහුගේ බිරිද වන සෝනා කුමරිය පැමිණි අය පිළිගන්න රාජකාරිය කළේය. ඒ අසලින් එදා ගමන් කරපු ආරාධනයකින් තොරව එකවිටම මැදිවිය ඉක්මවු කලු ඇගපත මනාව වැඩුනු පුද්ගලයකු සාදය‍ට පැමිණි අතර කුමරිය මේ හැඩරුව පවසමින් ඒ බව ගෝඨයිම්බර යෝධයාට පැවසු අතර කියු හැඩරුව අනුව එකවිටම ඔහු හදුනා ගත් ගෝඨයිම්බර යෝධයා, ඔහුව පිළිගෙන සංග්‍රහ කරන ලෙස සෝනා කුමරියට අණ කළාය. ඒ වෙන කිසිවකු ‍නොව නම ඇසු පමණින් බොහෝ දෙනා බිය සලිත වන රිටිගල ජයසේන හෙවත් මහාසෝණ ය.
ගෝඨයිම්බර ‍සෙනවියාත් මේ රිටිගල ජයසේනට සාදයේ හොද හැටි කෑම බීම දී සැලකු අතර මධුවිතෙහි ප්‍රමාණය වැඩි වු විටම සියල්ල අමතක වු ජයසේන එකවිටම සිතට ආ අදහසකට සෝනා කුමරිය වැලද ගත්තේය. එකවරම මෙය දුටු ‍ගෝඨයිම්බර සෙනවියාට තරු විසිවුනු අතර ජයසේනට අසැබි වචනයෙන් බැන වදිමින් තම නිවසින් යන ලෙස තර්ජනය කරන ලදි. රිටිගල ජයසේන ඉතා ලැජ්ජාවට පත් වුනු අතර තරහත් සමඟම ගෝඨයිම්බර යෝධයා තමාට කිසිම අභියෝගයක් නැති බවත් සතියකින් තම්මැන්නා සුසාන භුමියේ දී හැකි නම් ද්වන්ධ සටනකට එන ලෙසත් උත්සව සභාවේදීම ඉතා සැරවැරයෙන් කියා සිටි අතර ‍ගෝඨයිම්බර ‍සෙනවිත් බිමතින්ම ජයසේන තමාට කිසිදු අභියෝගයක් නොමැති බවත් කඩුවකින් නොව තමාගේ වම් පයේ සුලැගිල්ලෙන් ජයසේනගේ හිස ගසා දමන බවත් මහ හඩින් උත්සව සභාව මධ්‍යයේ බහින් බස් විය. මේ ආරංචිය දැනගත් ගැමුණු රජු වහාම මේ සටන නවත්වා දමන ලෙස අණ කළත් තම අභිමානයත්, තමන්ට සිදුවු ලජ්ජාවත් මකා ගැනීමට අනිවාර්යයෙන් මේ සටන පැවතිය යුතු බව දෙදෙනාම පවසා ඇත.
සටනට දිනය පැමිණි අතර සටනට පෙර දා හොදින් මත්පැන් බී සටන දාත් දවල් වන තුරු නිදමින් සිටි ගෝඨයිම්බරයා සෙනවියාට එකපාරම තම අභියෝග කල සටන මතක් වු අතර කෑම බීමද අමතකව ඇද සිටි සළුව තදින් ගැ‍ට ගසා උතුරු සළුව හිසේ ජටාවක් ලෙස බැදගෙන සොහොන් බිමට දිව යන්නට විය. ඒ වන විටත් රිටිගල ජයසේන ලෝහ සන්නායකයක් පැලද සිටිමින් මනාව සටනට සුදානම් වී සිට අතර ඔහු හතර රියන් උස පුද්ගලයකු වු අතර ගෝඨායිම්බරයා ඉන් හරියටම අඩක් උස විය. ගෝඨයිම්බරයාගේ සහායට සටන නැරඹීමට පැමිණි අය මෙය දුටු සැනින් ම බෝහෝම දුකට පත්වුයේ ගෝඨයිම්බරයා පරාද වේවි යන හැගීම බොහෝම දෙනාගේ සිතට ආ නිසාය. තම මිතුරාට ආචාර කල ගෝඨයිම්බර සටනට පිවිසිය. ආචාර කිරීමත් සමඟම හිස ඔසවා සතුරා හෙවත් ජයසේනයාගේ මුහුණ බැලු ගෝඨයිම්බර ඇසිපිය ගහන සැනින් අහසට පැන ජයසේනගේ නිකටට තම වම් ප‍යෙන් දැඩි පහරක් එල්ල කලේය. එක විටම අන්ද මන්ද වු ජයසේනට තමා නමස්කාර කරන සෙනසුරු දෙවියන් සිහිවන විටම හිස කදින් වෙන්වී රිටිගල පැත්තේ කරඔ ගසක රැදී ඇත. (අද එම ස්ථානය ඔළුකරදන නම් වේ.)
මෙය එක විටම දුටු, දැනුන සෙනසුරු දෙවියන් කලබල විම නිසා කල් යල් බලා මනාව වැඩකරන සිරිතද අමතකව ගොස් වහා පැමිණ එවේලෙහි සොයා ගත් වලසකුගේ හිසක් ගෙනවිත් ජයසේනගේ හිස නැති සිරුරට දිවි බේරා ගැනීම සඳහා සවි කරන ලදි. (එම වලසා සොයා ගත්තායයි පැවසෙන්නේ ත්‍රිකුණාමලය මරතඩිය හන්දිය අසල පිහිටි සෙනසුරු කෝවිල් භුමියෙන් ලු) හැම විටම සිතා මතා වැඩකරන සෙනසුරු දෙවියන්ට කලබලයට ජයසේනට වලස් හිස සවිකර ඇත්තේ මුහුණ පිටුපසට සිටින ලෙසය. (පහතරට මහසෝන් නැටුමේදී ද හිස පලදිනු ලබන්නේ පිටුපසටය.) එලෙස නැවත පන ලැබු ජයසේන එදා සිට රියන් 81 ක් උස ඇස් 03 හා අත් 04 ඇති රතු ඇදුමින් ද කළු පාට ශරිරයෙන් යුතුව යෝධ ඌර වාහනයකින් ගමන් කරන මහසෝන් යක්ෂයා බවට පත්විය. මොහුට අවතාර 05 ක් ඇති බවද සදහන් වේ. එනම්,
එළුවකු වාහනයක් කරගත් “ලේ සොහෝන් යක්ෂයා” මුවකු වාහනයක් කරගත් “අමු සොහොන් යක්ෂයා” අශ්වයා වාහනය කරගත් “ජය සොහොන් යක්ෂයා” බැටළු වාහනය සහිත “මරු සොහොන් යක්ෂයාද” අලියකු පිට යන “ගොළු සොහොන් යක්ෂයාද”
රදැල්ල ක්‍රිකට් පිටිය
වැදැගත්කම
මුහුදු මට්ටමේ සිටැ අඩි  4000 ක උසෙකින් පිහිටා ඇති මේ ක්‍රිකට් පිටිය එ හෙයින් මැ සුවිසෙස් එකක් සේ සැලැකේ. රදැල්ල ක්‍රිකට් පිටිය එ සේ මුහුදු මට්ටමේ සිටැ අඩි 4000ක උසෙකින් පිහිටි ක්‍රිකට් පිටි කිහිපයෙන් එකෙකි. එහි පිහිටීම විසිතුරු කොටැ ඇත්තේ ලොවැ ඇති සොඳුරුතම ක්‍රිකට් පිටි අතුරින් එකෙක් ලෙසිනි.
ඉතිහස
රදැල්ල ක්‍රිකට් පිටිය 2399-2400 (කි.ව. 1856) දී ඇරැඹුණු දිඹුල මලල ක්‍රීඩා හා ක්‍රිකට් සමාජයට නිවහන වේ. පළමු සටහන්ගත තරගය 2436 (කි.ව. 1892) නොවැම්බර 18-19 අතර, සංචාරක ලෝඩ් හෝක්ස් XI හා උඩරට XI අතරැ පැවැත්වුණි. මේ පිටිය සත්කාරකත්වය දැක්වූ තවදු සිහිකළ යුතු තරගයක් වනුයේ 2505-2506 (කි.ව.1962) දී පැවැත්වුණු පසු වැ එංගලන්ත ක්‍රිකට් නයුවා වුණු මයික් ස්මිත් විසින් මෙහෙයැවුණු මැක්‍රිස (එම්සීසී) පිල හා උඩරට XI අතරැ තරගය යි.
මේ පිටිය දිඹුල ක්‍රිකට් සමාජය විසින් රග්බි සංගම් තරග සඳහා යොදා ගෙනැ ඇති. සැබැවින් මැ ක්ලිෆර්ඩ් කුසලානයේ අවසන් මහ තරග මේ පිටියේ දී පැවැත්වීම සිරිතක් වැ තිබිණ.
මෑත කලැ
මේ පිටියේ වැඩිතම කැපී පෙනෙන තරගය වනුයේ 1983/84 සැරියාවේ දී ජනපතිගේ XI පිලට එදිරි වැ නවසීලන්ත පුහුණු තරගය යි. අවාසනාවන්ත ලෙස වැස්ස හෙයින් තරගය සේදී ගියේ යැ. නමුදු සුරු රිචඩ් හැඩ්ලි පැවැසූයේ ඉහළ උසකින් (උන්නතාංශයකින්) හා වළාකුළු පිරි අහස නිසා මෙය සිරිලකෙහි පන්දු දෝලනය සඳහා හොඳ තැනක් බවයි.
එ තැන් සිටැ මෙහි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කොටැ ඇත්තේ සුළුවෙනි. යොවුන් ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරග හතරක් මෙහි පැවැත්වුණේ, පාකිස්තාන හා කෙන්යානු වයස 19 න් පහළ තරඟය ද ඇතුළුව යි. මාක්‍රිස (එම්සීසී) 2000/01 දී ජනශක්ති සමූහයට එදිරි වැ පැවැති තරගය මේ පිටියේ පැවැති අවසන් කැපී පෙනෙන තරගය යි.
පිටිය පිළිසකර කරනුව දෑබැඳි ක්‍රිකට් කවුන්සිලය ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයට උදව් කරයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන - ශ්‍රී ලංකා
මචිකෝ රහීම්
දකුණ|thumb|290x290පික්| :මචිකෝ රහීම් 12 වැනි දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල-2016 කාන්තා මීටර් 100 නිදහස් ආර පිහිනුම් ඉසව්වේ රිදී පදක්කම දිනා ගත්තේය. මචිකෝ සුහර්මි රහීම් (ඉංග්‍රීසි:Machiko Suharmee Raheem) (උපත 1996 ජනවාරි 13) ජාත්‍යන්තර තරඟවලදී තම රට නියෝජනය කර ඇති ශ්‍රී ලාංකික පදක්කම්ලාභී පිහිනුම් ක්‍රීඩිකාවකි. ඇය කාන්තා අංශයෙන් 50m, 100m සහ 200m නිදහස් ආර පිහිනුම් ඉසව්වෙන් ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළාය. 2016 දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලේ කාන්තා 200m නිදහස් ආර පිහිනුම් ඉසව්වෙන් රිදී පදක්කමක් දිනා ගත්තාය.
රහීම් සිය පිහිනුම් දිවියේ වාර්තා රැසක් බිඳ දමා ඇත. 2007 දී ඇය පෙන්ටත්ලෝන් පිහිනුම් ශූරතාවලියේදී වාර්තා තුනක් බිඳ දැමුවාය. (50m පසුපස ආර, 50m නිදහස් ආර 200m තනි මිශ්‍ර). ඇය 100m, 200m, සහ 400m නිදහස් ආර සඳහා  2011 ශ්‍රී ලංකා ජාතික ජල ක්‍රීඩා ශූරතාවලියේදී ශ්‍රී ලංකා ජාතික වාර්තා පිහිටුවුවාය. 2012 ජාතික පිහිනුම් ශූරතාවලියේදී ඇය නව ජාතික වාර්තා තුනක් පිහිටවූ අතර ඇය දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලදී 200m නිදහස් ආර වාර්තාව අභිබවා ගියාය. එමෙන්ම නිදහස් ආර ජාතික වාර්තා පහම බිඳ දැමූ සහය පිහිනුම් කණ්ඩායමේ සිටී. 2014 දී ඇය තවත් 200m වාර්තාවක්, ශ්‍රී ලංකා පාසල් වයස් කාණ්ඩ පිහිනුම් ශූරතාවලියේ තැබුවාය.
ඇය ආසියානු ජාත්‍යන්තර උසස් පාසලට ඇතුළත් වූ අතර පෙන්සිල්වේනියා රාජ්‍ය විශ්ව විද්යාලය වෙත යාමට පෙර මනෝජ් අබේසිංහ විසින් පුහුණු කරන ලදී.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1996 උපත්
ඖෂධ විද්‍යාව (භිෂග්වේදය)
ඖෂධවේදය යනු ජීවීන් තුළ ඖෂධයක් ක්‍රියාකාරී වීමෙන් ඔවුනගේ කෘත්‍යයෙහි වෙනස්කමක් සිදු කිරීම පිළිබදව කෙරෙන අධ්‍යයනයකි. යම් කිසි ද්‍රව්‍යයකට වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහ ගුණාංග සහිත නම් ඒවා ඖෂධ ලෙස හැදින්වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි දී ඖෂධවල සංයුතිය සහ ගුණාංග, අන්තර්ක්‍රියා, ධූලක වේදය, ප්‍රතිකාර ක්‍රම, වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක භාවිතයන් සහ ඖෂධ ද්‍රව්‍ය මගින් ව්‍යාධි ජනකයන්ට එරෙහිව ක්‍රියා කිරීමේ හැකියාව පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. ඖෂධ විද්‍යාව යනු ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව සදහා සමාන තේරුම් දෙන්නක් නොවේ. නමුත් පොදු වහරයේදී මෙම යෙදුම් දෙක ඇතැම් අවස්ථාවල දී පැටළිලි සහගත වේ. ඖෂධ විද්‍යාවේ දී ඖෂධ මගින් ජීවී පද්ධති සමග අන්තර්ක්‍රියා කරන ආකාරය සහ එමගින් ඒවායෙහි කෘත්‍ය සදහා බලපෑම් ඇති කරන ආකාරය පිළිබදව හදාරනු ලබන අතර ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙ දී භාවිතා කරන ඖෂධවල සුරක්ෂිත සහ ඵලදායි භාවිතය පිළිබදව හදාරනු ලබයි.
සායනික ඖෂධ වේදයෙහි උපත ඇවිසෙනා විසූ මධ්‍යම යුගය දක්වාම ඈතට දිවෙයි. ඖෂධ වේදය විද්‍යාත්මක ක්‍ෂ්ත්‍රයක් ලෙස 19 වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේදී ජෛව වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයන්හි පුණර්ජීවයක් ඇති වන තෙක් වැඩි දියුණු වීමක් සිදු නොවුණි. 19 වන ශත වර්ෂයේ දෙවන භාගයට ප්‍රථම මෝෆින්, ක්වීනීන් සහ ඩිජිටාලිස් යන ඇතැම් අවයව සහ පටක කෙරෙහි අසාමාන්‍ය ආකර්ශනයක් සහ රසායනික ශක්තියක් හිමි ඖෂධවල විශේෂ කෘත්‍ය සහ විභවය පිළිබදව වඩා හොදින් විස්තර කර ‍ෙනාතිබුණි. ප්‍රථම භිෂග් වේද දෙපාර්තමේන්තුව 1847 දී Buchheim විසින් පිහිටුවන ලද්දේ ඖෂධ සහ විෂ වර්ග ඒවායෙහි කෘත්‍ය සිදු කරන ආකාරය හදුනා ගැනීම පිණිසය.
භිෂග්වේදය හෙවත් Pharmacology යන වදන බිහිවී ඇත්තේ ග්‍රීක භාෂාවෙන් ඖෂධ යන තේරුම සහිත Pharmakon යන වදනින් සහ දැනුම යන තේරුම ඇති Logos යන වචන වලිනි. මුල් යුගයේ දී විසූ ඖෂධ වේදීන් ශාක වලින් නිස්සාරණය කරගත් ඖෂධ වැනි ස්වාභාවික ද්‍රව්‍ය පිළිබදව අවධානය යොමු කළහ. ඖෂධ වේදය 19 වැනි ශත වර්ෂයේදී විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් ලබාගන්නා මූලධර්මයන් ප්‍රතිකාර කිරීම පිණිස භාවිතාවන නවීන ජෛව වෛද්‍ය විද්‍යාවක් ලෙසට සංවර්ධනය වුණි.
ආශ්‍රිත ලිපි
ඖෂධ සංයෝජනය
මූලාශ්‍ර හා සබැඳි
Original Texts and Studies
== සබැදි ==
තණ්හා
'සමුදය' යන්නෙන් ලබා දෙන සරළම අර්ථය හේතූන්ගේ එකතුවෙන් දුක් ඇති වන බවයි. සමුදය යන්න 'සං- උ- අය' යන කොටස් වලින් සැකසී ඇත.'සං'= එක් කිරීම, 'උ' = හට ගැනීම, 'අය' = හේතුව යන ලෙස වේ.මේ අනුව සමුදය යන්නේ හේතු ප්‍රත්‍යයන්ගේ බලපෑමෙන් (දුක්) හට ගැනීම සිදුවන බව ඉගැන්වෙයි. දුක් හට ගැනීමට හේතුව නම් තෘෂ්ණාවයි. "............තත්ථ කතමං දුක්ඛ සමුදය අරිය සච්චං? යායං තණ්හා පෝනොභවිකා නන්දිරාග සහගතා තත්‍ර තත්‍රාභි නන්දිනී, සෙය්‍යථීදං? කාම තණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා ඉදං වුච්චතී භික්ඛවෙ දුක්ඛ සමුදය අරිය සච්චං..........."(විභංගප්‍රකරණයේ සච්ච විභංගය) (දුක්ඛ සමුදයයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය යනු කවරේද යත්? යම් තණ්හාවක් නැවත නැවත භවගාමී තත්වයක් ( පෝනොභවිකා) ඇති කෙරේද? සකන්ධ පිළිබඳ සතුට ‍හා ඇලීම(නන්දිරාග සහගතා) ඇති කරයිද? ඒ ඒ භවයන්හි ඇලීම (තත්‍ර තත්‍රාභි නන්දිනී) ඇති කෙරේද? කාම තණ්හා භවතණ්හා  විභවතණ්හා යනුවෙන් ත්‍රිවිධාකාර වූ එම තෘෂ්ණාව දු:ඛසමුදයාර්‍ය්‍ය සත්‍යය නම් වේ.) තෘෂ්ණාව ප්‍රධාන කොටස් 03 කි.
කාම තණ්හා
කාම වස්තූන් පිළිබඳව ආශාවයි.කාම වස්තූන් යනු පඤ්ච කාමයන්ය. එනම්, රූප,ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ යනාදියයි.චක්ඛු, සෝත, ඝාණ, ජිව්හා, කාය, මන යන ෂඩ් ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමට ඇති කැමැත්තයි.රූප,ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ,ධර්‍ම යනුවෙන් ගත් කළ එය සය වැදෑරැම් වේ. අතීත වර්තමාන අනාගත යන තුන් කාලයට අනුව රූපාදී අරමුණු සය වැදෑරැම්ව ග්‍රහණය අනුව කාම තණ්හාව (18) අටළොස් වැදෑරැම් වේ.
භවතණ්හා
භව ගාමී වීමට ඇති ආශාවයි. මරණින් පසුවද ලබන ආත්ම වල දී පසිඳුරන් පිනවමින් පස්කම් සැප විඳීමට ඇති රුචිය මින් අදහස් කෙරේ. කාම වස්තූන් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අනුව ශාශ්වත දෘශ්ටිගතව සැප පැතීම භව තණ්හාවේ ලක්ෂණයකි. ෂඩ් ඉන්ද්‍රියන් තුනු කාලයට අනුව පිනවීමට යාම තුළින් භව තණ්හාව අටළොස් වැදෑරැම් වේ.
විභව තණ්හාව
මරණින් මතු තවත් උපතක් නැත. ඒ නිසා පස්කම් සැප විඳීමට අවස්ථාවක් නොලැබෙයි.ජීවත්ව සිටියදී හැකි තරම් කම් සුව විඳිය යුතුය. මෙම දර්ශනය උච්ඡේදවාදී දර්ශනයක් වශයෙන් සලකනු ලැබේ.
සවිස්තරාත්මකව තෘෂ්ණාව 108 වැදෑරැම් වේ. =03*06=18 =18*02=36 =36*03 =108 " සමුදයස්ස ආයුහනට්ඨෝ නිදානට්ඨො සංයෝගට්ඨො පළිබොධට්ඨො ඉමේ චත්තාරො සමුදයස්ස සමුදයට්ඨා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා" යනුවෙන් පටිසම්භිදාමග්ග සච්ච නිද්දේසයට අනුව සමුදය
සත්‍යයේ හෙවත් තෘෂ්ණාවේ මූලික ලක්ෂණ 04 කි.
01.ආයුහනට්ඨ
02.නිදානට්ඨ
03.සංයෝගට්ඨ
04.පළිබොධට්ඨ
ආයුහනට්ඨ
දුක් උපදවන දුක් ලබා දෙන දුක් රැස් කරන අර්ථයෙන්ආයුහනට්ඨ නම් වේ.කාම ලෝක රූප ලෝක අරූප ලෝක යන කවර භවයක උපත ලැබූවද ජාති ජරා මරණාදී දුක් ලබා දෙයි. ලොව යම් දුකක් වේද ස්කන්ධ ඇසුරින්ම ඒ සියළු දුක් පවතියි.
නිදානට්ඨ
සියළු දුක් වලට මූලික වූ තණ්හාව හේතු කොට ගෙන උපත ලද සත්වයන්ට විවිධාකාර වූ හිරිහැර දුක්පීඩා උපදවන ස්වභාවය නිදානට්ඨ නම් වේ.දුක ඇති වීමට හේතුව තෘෂ්ණාව බව තේරුම් ගෙන තෘෂ්ණාව නැති කිරීමට පිළියම් කළ යුතුය.සසරෙහි භව ගාමීව සිටින තෙක් දුක්උපදවා ලීමට තෘෂ්ණාව ඉවහල් වේ.ජාතියක් ජාතියක් පාසා අභිනව ස්කන්ධ නැවත නැවත ඇති කරන අතර ඒ නිසාම දුක් ඇති වීමද නිතැතින්ම සිදු වේ.
සංයෝගට්ඨ
සත්වයාට සසරින් එතෙරව විමුක්ති සුවය සළසා ගැනීමට ඉඩ නොදී නැවත නැවතත් සසරට පත් කරමින් දුක්පීඩා විඳීමට සැළැස්වීම සංයෝගට්ඨ නම් වේ. ගසක බඳින ලද ගවයාට බැමි ලිහන තෙක් ඉන් ඈත‍ට ගිය නොහැක. පෘතග්ජන සත්වයා ද තණ්හාව නිසා පඤ්චස්කන්ධය පිළිබඳව පවත්නා බැඳීම නිසාම සසරගතව දුක් අනුභව කරයි.
පළිබෝධට්ඨ
මාර්‍ග හා ඵලාධිගමනයෙන් විමුක්තිය සළසා ගැනීමේ අවස්ථාව වළක්වන ස්වභාවය පළිබොධට්ඨ නම් වේ. මේ අනුව පුද්ගලයා පාපයට නැඹුරු කෙරේ.හොඳ ක්‍රියා වලින් ඈත් කරවයි.දුසිරිතට පොළඹවයි. මෙබඳු මූලික ලක්ෂණ 04 ක් තෘෂ්ණාව ඇසුරින් දැකිය හැකිය.
පංච ස්කන්ධ
රූප ස්කන්ධ, වේදනා ස්කන්ධ, සංඥා ස්කන්ධ, සංස්කාර ස්කන්ධ විඤ්ඤාණ ස්කන්ධ
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම සහ බුද්ධාගම ප්‍රවර්ගය:බුද්ධාගම කොට ලිපි
ඩිස්ක් ක්ලීන්අප්
ඩිස්ක් ක්ලීන්අප් (cleanmgr.exe) යනු පරිගණක දෘඩ තැටියෙහි තැටි අවකාශය නිදහස් කිරීම සදහා නිර්මාණය කරන ලද මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති වල අඩංගු වෙන පරිගණක නඩත්තු කිරීම් උපයෝගිතාවයකි.
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
ගූගල් පරිවර්තකය
ගූගල් පරිවර්තකය යනු ගූගල් සමාගම විසින් ලියන ලද පෙළක් එක් භාෂාවකින් තවත් භාෂාවකට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා සපයන බහුභාෂාමය සේවයකි. එය භාෂා 90 කට අනුග්‍රහය ලබාදෙයි.
2007 වසරට පෙර අරාබි, චීන හා රුසියානු වැනි වෙනත් භාෂා පරිවර්තනයට ගූගල් පරිවර්තකය ක්‍රියාත්මක වූයේ සිස්ට්‍රන් නැමැති යාහූ! බාබෙල් ෆිෂ්, ඒඕඑල් හා යාහූ වැනි මාර්ගගත පරිවර්තන සේවා කිහිපයක්ම මගින් තවමත් භාවිතා කරන මෘදුකාංග යන්ත්‍රයක් මත ය. ඒ වෙනුවට 2007 ඔක්තෝබර් සිට, ගූගල් පරිවර්තකය සංඛ්‍යාන යාන්ත්‍රික පරිවර්තනය මූලික ගෘහස්ථ තාක්ෂණයක් භාවිත කර තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගූගල් සේවා ප්‍රවර්ගය:යාන්ත්‍රික භාෂා පරිවර්තනය ප්‍රවර්ගය:භාෂා පරිවර්තන වෙබ් අඩවි
සියඹලාණ්ඩුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
සියඹලාණ්ඩුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, ඌව පළාතේ,   මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ජනගහනය
suresh weerarathna
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කය
පස්වන ජෝර්ජ් රජ
පස්වන ජෝර්ජ්, George V (ජෝර්ජ් ෆ්‍රෙඩ්රික් අර්නස්ට් ඇල්බර්ට්; 3 ජුනි 1865 - 20 ජනවාරි 1936) 1910 මැයි 6 සිට 1936 ඔහුගේ මරණය දක්වා එක්සත් රාජධානියේ සහ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ ඩොමීනියන් රාජ්‍යවල රජු මෙන්ම ඉන්දියාවේ අධිරාජ්‍යයා විය.
සිය මිත්තණිය වූ වික්ටෝරියා රැජිනගේ පාලන සමයේ උපත ලද ජෝර්ජ්, ඔහුගේ පියා වූ ඇල්බර්ට් එඩ්වර්ඩ් සහ වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ ඇල්බර්ට් වික්ටර් කුමරුට පසු රජ කිරුළ දැරීමට සිටි තෙවැන්නා විය. 1877 සිට 1891 දක්වා ජෝර්ජ් රාජකීය නාවික හමුදාවේ සේවය කළේය. ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරාගේ අනපේක්ෂිත මරණය නිසා 1892 ආරම්භයේ දී ඔහු රජ කිරුළ ලබා ගැනීමට සිටි දෙවැන්නා බවට පත්විය. ජෝර්ජ්ගේ මිත්තණිය 1901 දී මිය යාම නිසා ඔහුගේ පියා හත්වන එඩ්වර්ඩ් (Edward VII) නමින් බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ රජ-අධිරජ බවට පත්විය. ජෝර්ජ්, වේල්ස්හි කුමරු බවට පත්විය. ඔහුගේ පියාගෙන් පසු 1910 දී ජෝර්ජ් සිහසුනට පත්විය. ඔහු දිල්ලි රාජසභාව (Delhi Durbar) ට පැමිණි එකම ඉන්දියාවේ අධිරාජ්‍යයා වෙයි.
පස්වන ජෝර්ජ්ගේ රාජ්‍ය කාලය තුළ සමාජවාදය, කොමියුනිස්ට්වාදය, ෆැසිස්ට්වාදය, අයර්ලන්ත ජනරජවාදය සහ ඉන්දියානු නිදහස් ව්‍යාපාරය යනාදී දේශපාලන කරළියේ මූල විපර්යාසාත්මක අංශ වර්ධනය විය. 1911 පාර්ලිමේන්තු පනත මගින් ඡන්දයෙන් තේරී පත්වූ House of Commons, ඡන්දයෙන් තේරී පත් නොවන ස්වාමි මංත්‍රී මණ්ඩලය ට වඩා අධිපතිත්වයෙන් යුක්ත වන බව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. පළමුවන ලෝක යුද්ධයේ (1914 - 1918) ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහුගේ ඥාතිවර රුසියාවේ දෙවන නිකොලස් සාර් සහ ජර්මනියේ දෙවන විල්හෙල්ම් ගේ අධිරාජ්‍යයන් බිඳ වැටුණි. නමුත් බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය එහි උපරිම ඵලදායි වපසරියට වර්ධනය වුණි. ජර්මන් විරෝධී මහජන මතය නිසා සැක්ස-කොබර්ග් ගොතා යන රාජ වංශයේ නාමය, සහ අනෙකුත් ජර්මානු රාජකීය සහ වංශාධිපති තනතුරු අතහැර 1917 දී ඔහු වින්ඩ්සර් රාජවංශයෙහි ප්‍රථම රජු බවට පත් විය. 1924 දී ඔහු ප්‍රථම කම්කරු අමාත්‍යංශය පත්කරන ලද අතර 1931 වෙස්ට්මින්ස්ටර් ආඥා පනත මගින් ඩොමීනියන් රාජ්‍යයන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ වෙන්වූ, ස්වාධීන රාජ්‍යයන් බව පිළිගනු ලැබිය. දුම්පානය නිසා හටගත් දුර්වල සෞඛ්‍ය තත්ත්වයන්ගෙන් සිය රාජ්‍ය කාලයේ අවසන් සමයේ ඔහු පීඩා විඳි අතර ඔහුගේ මරණින් පසු ඔහුගේ වැඩිමහල් පුත් අටවන එඩ්වර්ඩ් ලෙස රජවිය.
ප්‍රවර්ගය:රජවරු - එක්සත් රාජධානිය
අලිමංකඩ දුම්රිය පොළ
අලිමංකඩ දුම්රිය පොළ නොහොත් අලිමංකඩ දුම්රිය ස්ථානය (දෙමල බසින් : ஆனையிறவு தொடருந்து நிலையம் ; ඉංගිරිසි බසින් : Elephant Pass Railway Station) යනු සිරි ලක උතුරු පළාතෙහි අලිමංකඩ පිහිටි දුම්රිය පොළකි. රජයයේ දුම්රිය ක්‍රියාකරු වන ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවයට අයත් මෙ දුම්රිය පොළ කොළඹ අගනුවර සමඟ උතුර සම්බන්ධ කරන උතුරු මඟේ කොටසකි. ජනප්‍රිය යාල් දේවි දුම්රිය මෙහි නවත්වයි. ත්‍රස්තවාදය හේතුවෙන් 1990 සිටැ 2014 දක්වා මෙ දුම්රිය පොළ ක්‍රියාත්මක නොවී යැ. අලිමංකඩ ඇතුළත් කිලිනොච්චිය හා පලෙයි අතරැ දුම්රිය ගමන් 2014 මාරතු 4 වන දින යළි ඇරැඹිණ.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ඖෂධ සංයෝජනය
ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව යනු සෞඛ්‍ය විද්‍යාව සහ රසායන විද්‍යාව එකිනෙක හා සම්බන්ධ වුණු සෞඛ්‍ය වෘත්තියකි. එමගින් වඩාත් සුරක්ෂිත සහ ඵලදායි ඖෂධ භාවිතයක් පිළිබඳව වග කියනු ලැබේ. ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙහි විෂය පථය සාම්ප්‍රදායික බෙහෙත් සෑදීමේ සහ කලවම් කිරීමේ සිට නූතන රෝගීන් සඳහා සපයන සත්කාරය, සායනික සේවාවන්, ආරක්ෂාකාරී සහ ඵලදායි ඖෂධ ලබාදීම සහ ඖෂධ පිළිබඳව තොරතුරු සැපයීම දක්වා දිවෙයි. එබැවින් ඖෂධවේදීන් යනු ඖෂධ චිකිත්සාව පිළිබඳව විශේෂඥයින් වන අතර රෝගීන් තුළ ධනාත්මක ප්‍රතිඵලයක් ලබාදීම සදහා ප්‍රශස්ත අන්දමින් ඖෂධ පරිහරණය කරන ප්‍රාථමික සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන්ය. 1821 දී පිහිටුවන ලද ෆිලඩෙල්ෆියාවේ ඖෂධවේදය පිළිබඳ විද්‍යාලය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයෙහි ඖෂධවේදය පිළිබඳව බිහිකල ප්‍රථම විද්‍යාලයයි. ඇමරිකානු ඖෂධ සංගමය පිහිටු වන ලද්දේ 1851 දීය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
බන්ධන් (ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාව)
බන්ධන් (බන්ධන් – සාරි උමාර් හුමේන් සන්ග් රෙහ්නා හේ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු රූපවාහිනී මාලා නාට්‍ය වැඩසටහනකි. 2014 සැප්තැම්බර් 16 දින විකාශය ආරම්භ වූ මෙම කතාමාලාව සී ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කරන ලදී. බන්ධන් යනු දර්පණ් නැමැති කුඩා දැරියක සහ ගනේෂ් නැමැති ඇගේ සොයුරා වටා ගෙතුණු කථා පුවතකි. ජනවාරි 27 දින මෙම කතාමාලාව තුළින් වසර 10ක් ඉදිරියට කථාව නිරූපණය කිරීම ආරම්භ විය. දර්පණ් රාඝව් නැමැති නොමඟ ගිය පුද්ගලයකු සමග විවාහ වෙයි. ඇයට සිය පවුල විනාශ වීමට හේතුවූ විශ්වාස් රාඕ පටෙල් නැමැති පුද්ගලයාව පරාජය කිරීමට සිදු වේ. ඇයට මෙය කළ හැකි ද? බන්ධන් මගින් මිනිසුන් සහ සතුන් අතර ඇතිවන බැඳීම මැනවින් ප්‍රදර්ශනය කරයි.
අලි පැටවකු අවභාවිතා කිරීම
මෙම වැඩසටහනේ නිර්මාතෘවරුන් ඉන්දියාවේ සත්ත්ව සුබසාධක මණ්ඩලයේ (AWBI) සහ සත්ත්ව අයිතිවාසිකම් සංවිධානයක් වන PETA ඉන්ඩියා සංවිධානයේ දැඩි දෝෂ දර්ශනයට ලක්ව ඇත්තේ මෙම කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිතය සඳහා සුමන් නැමැති අලි පැටවා අවභාවිතා කිරීම හේතුවෙනි. මාධ්‍ය වාර්තාවන්ට අනුව, AWBI සහ PETA සංවිධාන විසින් පරීක්ෂණයක් මෙහෙයවූ අතර, එහිදී අනාවරණය වූයේ පසුතලයේ දී සුමන් නැමැති අලි පැටවාට සලකා ඇත්තේ අසතුටුදායක අයුරින් බවයි. සුමන් තුළ චර්ම රෝගයක් ද වර්ධනය වී ඇති අතර, අසාමාන්‍ය චර්යාවන් ද ප්‍රදර්ශනය කොට ඇත. වාර්තා අනුව පරීක්ෂකයන් ඉදිරිපිටදීම අලි හසුරුවන්නන් විසින් ඇයට කෙවිටකින් පහර දී ඇති අතර, ඇයට ප්‍රමාණවත් ලෙස ජලය පානය කිරීමට අවස්ථාව ලබා දී නැත. එසේම ඇයව නුසුදුසු ස්ථානයක ගාල් කොට ඇති අතර, ප්‍රමාණවත් පශු වෛද්‍ය පහසුකම් ද ලබා දී නොමැත. සුමන් නැමැති මෙම අලි පැටවාගේ වයස අවුරුදු තුනක් වූ අතර, ඇයව ඇගේ මවගෙන් වෙන් කිරීම ‘ආචාර ධර්මානුකූලව පටහැනි’ බව ද PETA සංවිධානය කියා සිටියි.
ටයිම්ස් ඔ‍ෆ් ඉන්ඩියා පුවත්පතෙහි ප්‍රකාශිත ප්‍රවෘත්ති අනුව, AWBI මණ්ඩලය විසින් මෙම සත්ත්වයා යොදා ගැනීමට ලබා දී තිබූ අවසරය අවලංගු කරන ලදී. අනතුරුව කතාමාලාවේ නිෂ්පාදකයින් බොම්බායේ මහාධිකරණය වෙත නඩුවක් ගොනු කරන ලදී. මෙම නඩුව විනිශ්චයට භාජනය වෙමින් පවතියි‍.
PETA ඉන්ඩියා සංවිධානය මහාධිකරණයේ දී යෝජනා කළේ සුමන් නැවත අභයභූමියක් වෙත හඳුන්වා දිය යුතු බවයි.
අන්තර්ජාතික විකාශය
පාකිස්ථානය තුළ ඒ-ප්ලස් එන්ටර්ටේන්මන්ට් නාළිකාව ඔස්සේ මෙම කතාමාලාව විකාශය වේ. මොරිෂස් තුළ මෙම වැඩසටහන MBC ඩිජිටල් 4 නාළිකාවෙන් විකාශය කෙරේ.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ටීවී දෙරණ නාළිකාව මගින් සිංහලට හඬකවන ලද මෙම කතාමාලාව අලි මල්ලියි මමයි යන තේමාව ඔස්සේ විකාශය කෙරේ.
බාහිර සබැඳි
{{{Zee TV Programmes}}
Pedro Calungsod
මුල් දිවිය හා ධර්මදූත මෙහෙවර
ගුවාම්හි කැටචිට් හිදී  ජේසු නිකායික නේවාසික පාසලක ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබීය. මිෂනාරි සේවය සඳහා අවශ්‍ය වූ බැවින් ඔහු චිත්‍ර ඇඳීම,  ගායනය, රංගනය සහ වඩු වැඩ කිරීමේ කුසලතා ද ඔප්නැංවී ඇත.
1668 දී, එවකට 14 හැවිරිදි වියේ පසුවූ කොලුන්ග්සාඩ්, ස්පාඤ්ඤ ජේසු නිකායික මිෂනාරිවරුන් සමඟ කන්‍යා මරිය තුමියට ගෞරව කිරීම සඳහා පෙර වසරේ මරියානා දූපත්  ලෙසින් නම් කරන ලද Islas de Los Ladrones වෙත යාමට තෝරාගත් දූත පිරිසේ විය. කැමරෝස් දූපතේ අවශ්‍ය පහසුකම් අවම  නිසාත්, වනාන්තර සහ භූමි ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කිරීම දුෂ්කර වූ නිසාත්, මරියානා සුළි කුණාටුවෙන් නිතර විනාශ වූ නිසාත් දිවයිනේ මිෂනාරි ජීවිතය දුෂ්කර විය. කෙසේ වෙතත් මෙම මෙහෙයුම නොපසුබට වූ අතර, ප්‍රදේශවාසීන් සැලකිය යුතු පිරිසක් බව්තීස්ම විය.
ප්‍රාණපරිත්‍යාගය
ගුවාම් හි පිටුවහල් කරන ලද මැනිලාහි අපරාධකරුවෙකු වූ චෝකෝහ් නම් චීන ජාතිකයෙක් මිෂනාරිවරුන්ගේ බව්තීස්ම ජලය විෂ සහිත බවට කටකතා පතුරුවා හැරීමට පටන් ගත්තේය. බව්තීස්ම වූ සමහර රෝගී ළදරුවන් අවසානයේදී මිය ගිය නිසා, බොහෝ දෙනෙක් කතාව විශ්වාස කළ අතර මිෂනාරිවරුන් වගකිව යුතුය යන්න කටකතා ලෙස පැතිරිණි. මිෂනාරිවරුන් පිළිකුල් කළ මැකන්ජාස් වරුන් තරුණ පිරිමින්  විසින් චොකෝට පහසුවෙන්ම සහාය විය.
එස්තෙබෑන් නම් පලාගිය සහකාරිය සෙවීමේදී කොලුන්ග්සාඩ් සහ සැන්විතෝරෙස් 1672 අප්‍රේල් 2 වැනිදා ගුවාම් හි ටූමෝන් නම් ගම්මානයට පැමිණියහ. ගමේ ප්‍රධානියා මාතාපන්ග් ගේ බිරිඳ දියණියක ප්‍රසූත කර ඇති බව ඔවුහු දැනගත්හ. වහාම දරුවා බව්තීස්ම කිරීමට ගියේය. චොකෝගේ අවලාදවලින්  බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රධානී මාතාපන්ග් දැඩි ලෙස විරුද්ධ විය.ඔහුට සන්සුන් වීමට ටික වේලාවක් ලබා දීම සඳහා, මිෂනාරිවරු ගමේ ළමයින් සහ වැඩිහිටියන් කිහිප දෙනෙකු අසල වෙරළට රැස් කර දේශනා කළෝය. ඔවුන් මාතාපන්ග් ට ඔවුන් සමඟ එක්වන ලෙස ආරාධනා කළ නමුත්, ඔහු දෙවියන් වහන්සේ සමඟ කෝපයෙන් සිටින බවත් ක්‍රිස්තියානි ඉගැන්වීම් එපා වී ඇති බවත් දැඩිව අවධාරණය කරන ලදී.
මිෂනාරිවරුන් මරාදැමීමට අධිෂ්ඨාන කර ගත් මාතාපන්ග් ගොස් වෙනත් ගැමියෙකු වන හිරාඕ නම් මිථ්‍යාදෘෂ්ටිකයෙකු ඒ සඳහා යොදවා ගැනීමට උත්සාහ කළේය. ඔහු  මුලදී එය ප්‍රතික්ෂේප කළේ, ස්වදේශිකයන් කෙරෙහි මිෂනාරිවරුන්ගේ කාරුණික බව සිහිකරමින් ය. නමුත් මාතාපන්ග් ඔහුව බියගුල්ලෙකු ලෙස හංවඩු ගැසූ විට කෝපයට පත් වූ ඔහු අවසානයේ දි කොලුන්ග්සාඩ් මුනිතුමන් හා ඔහුගේ හිතවතා වූ සැන්විතෝරස් ව මරණයට පත් කිරීමට එකඟ විය. මාතාපන්ග් ඔහුගේ නිවසින් බැහැරව සිටියදී, සැන්විතෝරස් සහ කොලුන්ග්සාඩ්, දැරිය ඇගේ ක්‍රිස්තියානි මවගේ කැමැත්ත ඇතිව බව්තීස්ම කළහ.
මාතාපන්ග් තම දියණියගේ බව්තීස්මය ගැන දැනගත් විට,  තවත් කෝපයට පත් විය. ඔහු ප්‍රචණ්ඩ ලෙස හෙල්ල  එල්ල කළේ ඔවුන්ව මඟහැර යාමට සමත් වූ කොලුන්ග්සාඩ් වෙතටය. එහිදී ඔහුට බේරී සිටිය හැකි නමුත් ඔහුගේ හේතවතා වූ සැන්විතෝරස්  අතහැර නොයන ලදී. කොලුන්ග්සාඩ් ගේ පපුවට හෙල්ල පහර වැදී බිම වැටුණි.හීරාඕ වහාම ක්‍රියාත්මකව  පිහියකින් පහර දී කොලුන්ග්සාඩ් ව මරණයට පත් කළේය.පසුව ඔහුගේ හිතවතා වූ සැන්විතෝරස් ද මරණයට පත් කර දෙදෙනාගේම සිරුරුගෙන පාදවල ගල් ගැටගසා පිලිපීන මුහුදු ප්‍රදේශයේ වූ ටියුමන් බොක්කට හෙලන ලදී.ඒ 1672 අප්‍රේල් මස දෙවැනිදා ය.
සාන්තුවරභාවය හිමිවීම
කතෝලික සභාව විසින් සාන්තුවරභාවයට එසවීම සඳහා එතුමන්ගේ මැදිහත්කමින් සිදුවූ ප්‍රාතිහාර්ය න් 2011 දෙසැම්බර් 19 වන දින ශුද්ධාසනය නිල වශයෙන් අනුමත කරන ලදී. හදුනාගත් ප්‍රාතිහාර්යය සිදු වන්නේ 2003 මාර්තු 26 වන දින, හෘදයාබාධයකින් පැය දෙකකට පසු සායනිකව මිය ගිය බව ප්‍රකාශ කළ ලෙයිට්හි කාන්තාවක් සඳහා  වෛද්‍යවරයකු විසින්  කොලුන්ග්සාඩ් මුනිතුමන් ගේ මැදිහත්වීම ඉල්ලා සිටීමෙන් නැවත ඇයට දිවි ලැබුණු විටය.
කාදිනල් ඇන්ජලෝ අමාටෝ විසින් මෙහි මුලසුන දැරීය. 16 වන බෙනඩික්ට් පාප් වහන්සේ ප්‍රාතිහාර්යයන් සත්‍ය සහ විශ්වාස කිරීමට සුදුසු ඒවා ලෙස පිළිගනිමින් නිල ප්‍රකාශන අනුමත කර අත්සන් කර ඇති බව ඔහු පසුව හෙළි කළේය. නව සාන්තුවරයන්ගේ ශාන්තුවරභාවය ප්‍රකාශයට පත් කරන ලෙස කාදිනල් අමාටෝ නිල වශයෙන් පාප් වහන්සේට පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළේය. 2012 ඔක්තෝම්බර් 21 වන දින 16 වන බෙනඩික්ට් පාප් වහන්සේ විසින් ශාන්ත පීතර  බැසිලිකා දෙව්මැදුරේ දී  කොලුන්ග්සාඩ් ව ශුද්ධවරයට ඔසවන ලදී.