cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
හිරු
ගර්භය
frameless|left එහි කේන්දුයෙහි සිට සූර්ය අරයෙන් 20–25% ක් පමණ වන තෙක් සූර්යයාගේ ගර්භය විහිදෙන බවට සැලකෙයි. එහි ඝනත්වය දක්වා අගයයක් ගන්නා අතර  (ජලයේ ඝනත්වය මෙන් 150 ගුණයක් පමණ) මිලියන 15.7 කෙල්වින් (K) ට ආසන්න උෂ්නත්වයක් දරයි.
රසායනික සංයුතිය
සූර්යයා සෑදී ඇත්තේ රසායනික මූලද්‍රව්‍ය වලිනි. ඒවා කොතරම් සුලබ ද, ග්‍රහලෝකවල ඇති මුල ද්‍රව්‍ය වලට ඒවායේ ඇති සබඳතාවය සහ සුර්යයාගේ අභ්‍යන්තරය තුල ඒවායේ විසරණය කෙබඳුද යන්න සොයා බැලීමට නොයෙකුත් විද්‍යාඥයින් විසින් මෙම මුලද්‍රව්‍ය විශ්ලේෂණය කරනලදි.
මුලද්‍රව්‍ය වල සුලබතාවය
බාකල් (Bahcal) විසින් 1990 දී සොයාගෙන ඇති පරිදි සුර්ය අභ්‍යන්තරයෙහි ඇති විශේෂ මුල ද්‍රව්‍ය සමහරකගේ ස්කන්ධ ප්‍රතිශතයන් මෙසේය.
ලිතියම්, බෙරලියම් සහ බෝරෝන්
පෙර සිතුවාට වඩා ලිතියම්, බෙරලියම් සහ ‍බෝරෝන් යන මුලද්‍රව්‍ය සුලබ බව 1968 දී බෙල්ජියානු විද්‍යාඥයෙකු විසින් සොයා ගන්නා ලදි.
නියෝන්
2005 වර්ෂයේ දී විද්‍යාඥයින් තිදෙනෙක් විසින් කියා සිටියේ සූර්යයා තුල නියෝන් වල සුලබතාවය පෙර සිතා සිටියාට වඩා වැඩි බවය.
හීලියම්
1986 වන තුරුම පිළිගෙන තිබුනේ සුර්යයාගේ හීලීයම් සංයුතිය Y = 0.25 බවය. නමුත් 1986 දී විද්‍යාඥයින් දෙදෙනෙකු විසින් එම සංයුතිය Y = 0.279 ක් බවට නිවැරදි කරන ලදි.
තනිව අයනීකරණය වූ යකඩ කාණ්ඩයේ මුලද්‍රව්‍ය
1970 දී යකඩ කාණ්ඩයේ මුලද්‍රව්‍ය සුර්යයා තුල කොතරම් සුලබද යන්න පිලිබද පර්යේෂණ දියත් කරන ලදි.
තනිව අයනීකරණය වූ යකඩ කාණ්ඩයේ මුලද්‍රව්‍ය වල සම්පූර්ණ gf අගයන් මුලින්ම ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ කොරෝලිස්, බො‍ස්මාන් සහ වෝනර් විසිනි. ස්මිත් නැමැත්තා විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද f අගයන් පරිගණක ගත කරන ලදි. තනිව අයනීකරණය වූ යකඩ කාණ්ඩයේ මූල ද්‍රව්‍ය වල සුලබතාවය 1978 වසරේ දී බෙයිමොන්ට් විසින් සොයාගන්නා ලදි. ඇතැම් යකඩ කාණ්ඩයේ මූලද්‍රව්‍ය වල, එනම් කොබෝල්ට් සහ මැන්ගනීස් වැනි මුලද්‍රව්‍ය වල සුලබතාව තීරණය කිරිමට අපහසු වී ඇත්තේ එම මූලද්‍රව්‍ය සතුව පවතින ඉතාමත් සියුම් ව්‍යුහයන් නිසාය.
සූර්යයා සහ ග්‍රහලෝකවල භාගික ස්කන්ධ සබඳතාව
සූර්යයාගේ සහ ග්‍රහලෝක වල නිෂ්ක්‍රීය වායුන්ගේ සමස්ථානික සංයුති අතර භාගික ස්කන්ධ අතර සබදතාවයක් ඇති බව බො‍හෝ ලේඛකයින්ගේ අවධානයට ලක් වූ කරුණකි. උදාහරණ ලෙස සුර්යයාගේ සහ ග්‍රහලෝකවල නියෝන්(Ne) සහ සෙනොන් (Xe) යන මුලද්‍රව්‍ය වල සමස්ථානික සංයුතිය පිළිබද සබඳතාවය ඔවුන් විසින් පෙන්වා දෙන ලදි. කෙසේ නමුත් 1983 වන තුරුම විශ්වාස කළේ සෞරග්‍රහ වායුගෝලීය සංයුතිය හා සූර්යයාගේ සංයුතිය සමාන බවය.
1983 වසරේ දී විද්‍යාඥයින් දෙදෙනෙකු විසින් අනාවරණය කලේ ග්‍රහලෝක සහ සූර්යයා අතර ඇති නිෂ්ක්‍රීය වායු වල සමස්තානිකයන්ගේ සංයුතිය අතර භාගික සබඳතාවට හේතුව සූර්යයාගේ භාගීකරණයම බවය.
මුලද්‍රව්‍ය විසරණය
සූර්යයා සෑදී ඇත්තේ රසායනික මුලද්‍රව්‍ය වලිනි. සුර්යයා තුල මෙම මුලද්‍රව්‍ය විසරණය ‍වී ඇති ආකාරය එනම් සූර්ය අභ්‍යන්තරය තුළ ඒවායේ පැතිරීම පිළිබඳ විශේෂ විද්‍යාත්මක අවධානයක් යොමු විය. සුර්ය මුලද්‍රව්‍ය වල විසරණය තීරණය කරන සාධක කිහිපයක් ඇත. ගුරුත්වාකර්ෂණය ඉන් එකකි. ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා බරින් වැඩි මුලද්‍රව්‍ය (උදාහරණ ලෙස වෙනත් බරින් වැඩි ලෝහ නොමැති අවස්ථාවලදී හීලියම් ) සූර්ය ස්කන්ධයේ මධ්‍යයට ඇලී පවතින අතර හයිඩ්‍රජන් වැනි බරින් අඩු මුලද්‍රව්‍ය සූර්යාගේ බාහිර පෘෂ්ඨය දෙසට පැතිරි පවතී.
හීලියම් විසරණය
සූර්ය අභ්‍යන්තරය තුල හීලියම් වල විසරණය විද්‍යාඥයින් ගේ විශේෂ අවධානයට පාත්‍ර වන්නකි. කාලයත් සමඟ හීලියම් වල විසරණ ක්‍රියාවලිය වේගවත් වන බව සොයාගෙන ඇත.
ප්‍රකාශ ගෝලයේ (Photosphere) මූලදුව්‍ය සංයුතිය
ප්‍රකාශ ගෝලයේ සංයුතිය, එනම් සූර්යාගේ මතුපිට ස්ථරවල සංයුතිය, ආදින් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ රසායනික සංයුතියට සමානතාවක් දක්වන බව 1968 දී සොයා ගන්නා ලදි. නමුත් ඩියුටීරිය, ලිතියම්, බොරෝන් සහ බෙරිලියම් යන මුලද්‍රව්‍ය වල සංයුතියන් මීට වඩා වෙනස් වේ
සූර්ය ලප සහ සූර්ය ලප චක්‍රය
thumb|පසුගිය වසර 30 තුළ සූර්ය චක්‍රවල සිදුවූ වෙනස්කම් පිළිබඳ ලබාගත් මිණුම්. සූර්යා පිළිබඳව කාලෝචිත නිර්ණායක යෙදෙන විට ප්‍රථමයෙන්ම දිස්වන මුහුණුවර නම් සූර්ය ලපයි. වටපිටාවට වඩා අඩු උෂ්ණත්වයක් පැවතීම නිසා ඒවා සූර්ය ලප ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. ප්‍රබල චුම්භක ක්ෂේත්‍ර මගින් සංවහන ක්‍රියාවලිය අඩාල කරන නිසා සූර්ය ලප චුම්භක ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩිවීමත් සමග වැඩි වේ. ප්‍රභල චුම්භක ක්ෂේත්‍ර මගින් මතුපිටට ශක්ති පරිවහනය අඩු කරන අතර ක්‍රියාකාරී ප්‍රදේශ නිර්මාණය කිරීම මගින් සූර්ය රැස් වළලුවලට අවශ්‍ය ශක්තිය ලබා දේ. එමනිසා ඒ සමග සූර්ය ගිනි දළු සහ රැස් වළලු ස්කන්ධ විසරණය වී ඉහළ යයි. විශාලතම සූර්ය ලපයක් කිලෝමීටර් 1000 ක් පමණ පළල වේ.
සූර්යා මත දැකිය හැකි සූර්ය ලප ප්‍රමාණය නියතයක් නොවුවද සූර්ය ලපවලට අවුරුදු 11ක පමණ චක්‍රයක් පවතින අතර එය සූර්ය චක්‍රය ලෙස හැඳින්වේ. එක්තරා කාලයකදී සූර්ය ලප කිහිපයක් පමණක් දැකිය හැකි අතර අනෙක් කාලය තුළදී සම්පූර්ණ සූර්ය ලප ප්‍රමාණයම දැකිය හැක. සූර්ය ලප ප්‍රථමයෙන් ඉහළ සූර්ය අක්ෂාංශවලින් ආරම්භවන අතර සූර්ය චක්‍රය දිගින් දිගටම සිදුවෙත්ම ඒවා ගණනින් වැඩිවන අතරම ඒවා සූර්යාගේ සමකය දෙසට ඇදීයයි. මෙම සංසිද්ධිය ස්පෝරස් නියමයෙන් පහදා දෙනු ලබයි.ප්‍රතිවිරුද්ධ චුම්භක ධ්‍රැව නිසා සූර්ය ලප සුලභ වශයෙන් හටගනී. සූර්ය ලපයක චුම්භක ධ්‍රැවය සූර්ය චක්‍රයෙන් සූර්ය චක්‍රයට මාරුවේ. එනම් මෙවර සූර්ය ලපයක උතුරු චුම්භක ධ්‍රැවය පිහිටයි නම් අනෙක්වර එහි පිහිටනුයේ දකුණු චුම්භක ධ්‍රැවයයි.
thumb|පසුගිය වසර 250 ක කාලය තුළ වසර 11ක සූර්ය චක්‍රයක් පෙන්වන සූර්ය ලපවල ඉතිහාසය
සිදුවිය හැකි දීර්ඝ කාලීන චක්‍ර
වසර 41,000 හෝ වසර 100,000 ක කාල ප්‍රාන්තරයන් තුළ සූර්ය මධ්‍යයයේ චුම්භක අස්ථාවරත්වයක් සිදුවීම මගින් චුම්භක බලපෑමේ යම් අඩු වැඩිවීම් සිදුවන බව නවතම සිද්ධාන්ත පවසයි. මෙම සිද්ධාන්ත අයිස් යුගය පිළිබඳව “මිලන්කොවිච් චක්‍රය” ට වඩා හොඳ පැහැදිලි කිරීමක් ලබා දෙයි. නමුත් අභ්‍යාවකාශ භෞතික විද්‍යාවේ බොහෝ සිද්ධාන්ත මෙන්ම මෙම සිද්ධාන්තය ද එකවර පරීක්ෂා කළ නොහැකිය.
සූර්යයාගේ චුම්භක ක්ෂේත්‍රය
සූර්යයාගේ ධ්‍රැවීය චුම්භක ක්ෂේත්‍ර වල වෙනස්වීම සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සියලු වස්තූන්ට බලපායි. සූර්යයා පවතින්නේ වායු හා Plasma ස්වරූපයෙන් පමණි. ඊට හේතුව වන්නේ එහි අධික උෂ්ණත්වයයි. මෙම ස්වරූපය නිසා සූර්යයාගේ සමකාසන්න භ්‍රමණ කාලය, ධ්‍රැවයන්ට වඩා අඩු වේ. (ධ්‍රැවයන් ආසන්නයේ සූර්ය භ්‍රමණයට දින 35 ක් පමණ ගතවන අතර සමකාසන්නයේදී සූර්ය භ්‍රමණයට දින 25 ක් පමණ ගතවේ) මෙම භ්‍රමණ කාලයන්ගේ වෙනස නිසා හිරුගේ චුම්භක ක්ෂේත්‍ර රේඛා එකිනෙක ඡේදනය වීම සිදු වේ. මේ නිසා සමහරක් ස්ථානයන්ගේ චුම්භක බලපෑම අඩුවේ. එවිට එම ස්ථානයන්ගේ හිරුලප හා නෙරීම් (Solor Prominence) හට ගැනීමට හේතු වේ. මෙම චුම්භක රේඛා ඡේදනයන් නිසා හිරු තුළ පිහිටි ඉලෙක්ට්‍රොන වල වෙනස්වීම් සිදු වේ. අවුරුදු 11 ට වතාවක් මේ නිසා චුම්භක ක්ෂේත්‍ර දිශාවන් වෙනස් වේ. සූර්යයාගේ මෙම ධ්‍රැව වෙනස්වීම සූර්ය පෘෂ්ඨයට බලපායි. මෙවිට පෘෂ්ඨයෙන් චුම්භක විහිදෙන දිශාවන් වෙනස් වේ. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සියලු වස්තූන්ට හිරුගේ බලපෑම දැනීමට, සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ Plosma හේතු වේ. Plosma වලින් තොර, රික්ත අභ්‍යවකාශයක් තිබුණේ නම් හිරුගේ චුම්භක බලපෑම පෘථිවියට 10-4 සිට 10-11 අඩුවිය යුතුය. නමුත් චන්ද්‍රිකාවන්ට අනුව Magnetohydrodynomic (MHD) ඉලෙක්ට්‍රොනික වලාවන්හි බලපෑම නිසා මෙම බලපෑම රික්ත තත්ත්වයකදී 10-9 ක් බව ගණන් බලා ඇත.
සූර්යයාගේ රුක් වළලු තාපන ගැටළු
සූර්යයාගේ දෘෂ්‍යමය මතුපිට (ප්‍රකාශ ගෝලය) ආසන්න වශයෙන් කෙල්වින් 6000 ක පමණ උෂ්ණත්වයක් පවතී. එහෙත් සූර්යයාගේ රුක්වළල්ලක උෂ්ණත්වය කෙල්වින් 1000000 පමණ වේ. ඒ අනුව සූර්යය රුක්වළල්ලකට ප්‍රකාශ ගෝලයෙන් සෘජුවම සන්නායක වන තාපයට අමතරව වෙනත් ක්‍රමයකින් තාපය ලැබිය යුතුය. ප්‍රකාශ ගෝලයට පහතින්වන සංවහන කලාපයක සිදුවන ආකූල චලනයක් මගින් එම රැස් වළලුවලට අවශ්‍ය තාපය ලැබෙන බව මතයකි. එසේම එම රුක් වළලුවලට තාපය ලැබෙන ආකාරය පැහැදිලි කරන ප්‍රධාන යාන්ත්‍රණ දෙකක් පවතී. පළමු යාන්ත්‍රණය තරංග යාන්ත්‍රණයකි. සංවහන කලාපයේ සිදුවන අනුකූලතාව ගුරුත්වජ සහ චුම්භක ජල ගතික නිසා හටගන්නා බව එම යාන්ත්‍රණය මගින් පෙන්වා දෙයි. එම තරංග ප්‍රකාශයන් වායුගෝලය හරහා ඉහළටම ගමන් කරන අතර සුර්යයා රැස්වළලු අවට අවකාශයට මුදාහරිනු ලබයි. හාත්පස පැතිර පවතින වාතයෙහි තාපක ලෙස මෙහි ශක්තිය ගබඩා කෙරේ.
අනෙක් යාන්ත්‍රණය චුම්භක තාපනයකි. එහිදී ප්‍රකාශ ගෝලයේ සිදුවන වෙනස්වීම් නිසා චුම්භක ශක්තිය නිරන්තරයෙන් වර්ධනය වේ. එම ශක්තිය චුම්භක ප්‍රතිබිම්භය මගින් විශාල සූර්යය ගිනිදලු සහ කුඩා ප්‍රමාණයේ ගණන් කළ නොහැකි තරමේ ගිනිදලු පිටතට මුදාහරිනු ලබයි.
තරංග කාර්යක්ෂම තාපන ක්‍රමවේදයක් දැයි තවමත් පැහැදිලි නැත. “ඇල්ෆනි” තරංග හැර අනෙක් සියළුම තරංග රැස්වළල්ලට පැමිණීමට ප්‍රථම විසිරී යෑම හෝ වර්තනය වී යෑම සිදුවන බව සොයා ගෙන ඇත. ඇල්ෆන් තරංග සාමාන්‍යයෙන් රැස් වළල්ල තුළදී විසිරී නොයයි. එම හේතු නිසා රැස්වළලු සංසිද්ධිය පිළිබඳව නව අධ්‍යනයන් සිදු කරමින් පවතී. එය සිදුවිය හැකි ආකාරය පිළිබඳව දැනට සුළු වශයෙන් අනාවරණය කරගෙන තිබේ. කෙසේ වෙතත් එය ගවේෂණය සදහා විවෘත මාතෘකාවක් සපයා ඇත.
සෛද්ධාන්තික ගැටළු - සුර්ය නියුට්රිනෝව පිළිබද ගැටළුව
බොහෝ වසරවල පෘථිවිය තුළ නිරීක්ෂණය කරන ලද සුර්ය ඉලෙක්ට්‍රෝන නියුට්‍රියෝන ප්‍රමාණය සම්මත සූර්ය ආකෘතිය මත පදනම්ව අපේක්ෂා කරන ලද ප්‍රමාණයෙන් තුනෙන් එකක් හෝ අර්ධයක්ව පැවතුණි. මෙම පරස්පර විරෝධීතාවය අඩු කළ යුතුය. නැතහොත් සූර්ය ඉලෙක්ට්‍රෝන නියුට්‍රිනෝව සුර්යයා සහ පෘථිවිය අතර ගමන්කිරීමේදී නිරීක්ෂණය කළ නොහැකි tau බවට හෝ meon නියුට්‍රිනෝව බවට පරිවර්තනය විය යුතුය යන්න එම සිද්ධාන්තවල සදහන්ව තිබිණි.
වර්ෂ 1980 දී පමණ සූර්යය නියුට්‍රිනෝව වඩා නිවැරදිව ග්‍රහණය කර ගැනීමේ අරමුණින් ස්බිඩරි නියුට්රිනෝ නිරීක්ෂකාගාරය, කැමියොක්නෙඩ් නිරීක්ෂකාගාරය සහ කැමියොක්නේඩ් නිරීක්ෂණාගාරය ඇතුළත නිරීක්ෂණාගාර රැසක් පිහිටුවනු ලැබිණි. එම නිරීක්ෂණාගාරවල ප්‍රතිඵල අනුව සූර්ය නියුට්රිනෝව ඉතා කුඩා ශේෂ ස්කන්ධයන්ගෙන් සමන්විත බව සොයා ගැනුණි. 2001 වසරේදී සඩ්බරි නිරීක්ෂකාගාරයට නියුට්රිනෝවල ප්‍රභේද තුනම සෘජුවම නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකිවිය. තවද එමගින් සූර්යයා නියුට්රිනෝ හිටවීමේ සමස්ත ශිඝ්‍රතාවය සම්මත සූර්යය ආකෘතිය හා එකග බවද සොයාගනු ලැබීය.
සූර්යයා නියුට්රිනෝවේ සමස්ත ශක්තියෙන් තුනෙන් එකක් පමණ සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් පෘථිවිය තුළදී ඉලෙක්ට්‍රෝන නියුට්රිනෝ මාදිලියෙන් දැකගත හැකි බවද සොයා ගැනුණි. මෙම සමානුපාතය නියුට්රිනෝව ස්කන්ධය බවට පත්වීමේ ක්‍රමය ගැන පැහැදිලි කරන මික්හේයිව් - ස්මිර්නෝව් -වුල්ෆෙන්ස්ටෙයින් සංසිද්ධිය සමග මනාව ගැලපේ. එහෙයින් සූර්යය නියුමිනෝව පිළිබද ගැටළුව විසදුණි.
අඳුරු තරුණ සූර්ය ගැටළුව
සෛද්ධාන්තික ආකෘති මගින් අදින් වසර බිලියන 3.8 ත් 2.5ත් අතර ප්‍රාග් කේම්බ්රියා යුගයේ දී සූර්යයාගේ වර්තමාන දීප්තියෙන් 75% පමණ ගහණය කර ඇත. එවන් දුර්වල සූර්යයයෙක් මගින් පෘථිවිය මත ද්‍රව හා ජලය නොපවතී. කෙසේ වෙතත් භූ විද්‍යාත්මක ආදර්ශනයන් මගින් පෘථිවිය තම අතීතය තුළ ස්ථායී උෂ්ණත්වයක් දරා සිටි බව පෙන්වාදී ඇත. සැබවින්ම මුල්කාලයේ පෘථිවිය දැන් පවතින පෘථිවියට වඩා තරමක් උණුසුම්ව පැවතිණි. එකළ පෘථිවි වායුගෝලය තුළ වර්තමානයට වඩා වැඩි ප්‍රතිශතවලින් හරිතාගාර වායූන් (කාබන්ඩයොක්සයිඩ්, මීතේන් , සහ ඇමෝනියා වැනි) අඩංගුව පැවති බවට විද්‍යාඥයින් තුළ ඒකමතිකභාවයක් පවතී. එම වායූන් මගින් පෘථිවිය කරා පැමිණෙන සූර්යය විකිරණය රදවා ගැනීම මගින් පෘථිවිය මත අවශ්‍ය තරම් තාපයක් රදවා ගනී.
නිරීක්ෂණය සහ ඇසට සිදුවන හානිය
thumb|පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ සිට බලන කළ කැමරා කාචය තුලින් සුර්යයා දිස්වන අන්දම සූර්යාලෝකය ඉතාමත් දීප්තිමත් වන අතර පියවි ඇසින් සුර්යයා දෙස කෙටි වේලාවක් කෙලින්ම බලා සිටීම වේදනාකාරී විය හැකිය. නමුත් එය සාමාන්‍ය, කණිනිකාව විශාල නොවූ ඇස්වලට එතරම් ගැටලුවක් ‍ඇති නොකරයි. කෙලින්ම සූර්යයා දෙස බැලීමෙන් Phosphene දෘෂ්ටි මායාවන් සහ තාවකාලිකව අර්ධ වශයෙන්  අන්ධවීම සිදුවිය හැකිය. එමඟින් මිලිවොට් 4 ක පමණ සූර්යාලෝකයක් දෘෂ්ටි විතානය මතට පතිත වන අතර එමඟින් දෘෂ්ටි විතානය මද වශයෙන් උණුසුම් වී ආලෝකයට අනුව නිසි පරිදි ප්‍රතිචාර දැක්විය නොහැකියාවක් ඇති අක්ෂිවලට හානි ඇති කරයි. UV කිරණ වලට නිරාවරණය වීම මඟින් කාලයක් යන විට ඇසේ කාචය කහ පැහැයක ගන්නා අතර, ඇසේ සුද (Cataracts) ඇති වීමට මෙය දායකවන බව විශ්වාස කරයි. නමුත් මෙසේ සිදුවන්නේ සූර්ය UV කිරණවලට සාමාන්‍ය ලෙසට නිරාවරණය වීම නිසා මිසක සූර්යයා දෙස කෙලින්ම බලා  සිටීම නිසා ‍නොවේ. සූර්යයා දෙස ‍බොහෝ වේලාවක් කෙලින් බලා සිටීම නිසා UV කිරණ මඟින් ඇති කරන පිළිස්සීම් වැනි දෑ තප්පර 100 ක පමණ පසු දෘෂ්ටි විතානය මත ඇති විය හැකිය. විශේෂයෙන් ම සූර්යයාගෙන් පැමිණෙන UV කිරණ තීව්‍ර හා හොඳින් නාභිගත ‍වී ඇති අවස්ථාවල  මෙම තත්ත්වය ඇති වේ. කුඩා දරුවන්ගේ ඇස් හෝ අලුතින් කාච තැන්පත් කරන ලද ඇස් (වයස්ගත වන සාමාන්‍ය ඇස් වලට වඩා වැඩි UV කිරණ ප්‍රමාණයක් මෙම ඇස් වලට ඇතුළු වේ)  Zenith අසල සූර්ය කෝණ, සහ උස් අක්ෂාංශ වල සිට නිරීක්ෂණ  කිරිම වැනි හේතු නිසා තත්වය වඩා බරපතල විය හැකිය.
ද්වීනේත්‍ර දුරදක්න (Binocular) වැනි ආලෝකය ඒකරාශ්‍රී කරන උපකරණ වල නියමිත. UV කිරණ අවහිර කරන පෙරහන් සවිකර නොමැත්තේ නම් මේවා තුලින් සුර්යයා දෙස බැලීම ඉතාමත් හානිකරයි. පෙරහන් රහිත ද්විනේත්‍ර දුරදක්නා මඟින් පියවි ඇසින් බලන විට දී වඩා 500 ගුණයකින් වැඩි ශක්තියක් ඇසට ඇතුලුවන බැවින් ක්ෂණිකවම දාෂ්ටි විතානයේ සෛල මරුමුවට පත් වේ. මධ්‍යහන ඉර දෙස පෙරහන් රහිත ද්විනේත්‍ර දුර දක්නා වලින් ඉතා කෙටි කාලයක් සුර්යයා දෙස බලාසිටිමෙන් ද ඇස් අන්ධ වීමේ ඉඩ කඩක් පවතී.
සූර්යයා දෙස ආරක්ෂිතව බැලීය හැකි එක් ක්‍රමයක් වන්නේ දුරදක්නය හෝ උපනෙත තුලින් පැමිණෙන ඡායාව තිරය මතට පතිත කිරිමෙනි. නමුත් ඇතැම් දුරදක්න වලට මෙම ක්‍රියාවේ දී හානි ඇතිවිය හැකි බැවින් මේ සඳහා භාවිතා කළ හැක්කේ කුඩා පරාවර්තන දුරදක්න හෝ ද්වීනේත්‍ර දුරදක්න පමණි.
අර්ධ සූර්යග්‍රහණ පියවි ඇසින් නැරඹිම හානිකර වන්නේ එහිදී ඇතිවන අසාමාන්‍ය ලෙස අධික දෘෂ්ටියට සරිලන පරිදි ඇසේ කණිනිකාව සැකසෙන්නේ නැති බැවිනි. මෙහිදි ඇසට සිදුවන හානිය කිසිදු වේදනාවකින් තොර වන අතර අන්ධ බව ඇතිවන්නේ තරමක කාලයකට පසුවය.
සූර්ය ගවේෂණ ව්‍යාපෘති
thumb|සූර්යාගේ දක්ෂිණ ධ්‍රැවය STEREO සූර්ය ගවේෂණ ව්‍යාපෘතිය මගින් ඡායාරූපයට නගන ලද අතර ඡායාරූපයේ පහළ දකුණු කෙළවරේ සූර්යාගේ සිට විවිධ ද්‍රව්‍ය විධාරණය වීම් දැකගත හැකිය. thumb|2000 නොවැම්බර් මස දී SOHO අභ්‍යාවකාශ යානය තුළ අන්තර්ගත කර තිබූ උපාංගවලින් සූර්ය “ගිනිකෙළි” අනුක්‍රමණයෙන් සටහන් කොට ඇත. |link=Special:FilePath/Solar_flares_amila's_si.jpg
සූර්ය ගවේෂණ සඳහා නිර්මාණය කරන ලද පළමු චන්ද්‍රිකා වනුයේ 1959 දී හා 1968 දී අජටාකාශගත කළ පයනියර් 5,6,7,8 සහ 9 වේ. මෙම චන්ද්‍රිකාවන් සූර්යාගේ සිට පෘථිවියට ඇති දුරට ආසන්න දුරකින් කක්ෂගතව පැවතුන අතර ඒවා මගින් සූර්ය සුළගේ සහ සූර්යා චුම්භක කේෂ්ත්‍රයේ ප්‍රථම සවිස්තරාත්මක මිනුම් ලබා ගැනුණි. “පයනියර් 9” ඉතා දිගු කාලයක් ක්‍රියාත්මක වූ අතර එය 1987 වන තෙක් දත්ත සම්ප්‍රේෂණය සිදු කළේය.
1970 දී “හේලියස් 1” චන්ද්‍රිකාව මගින් සහ “ස්කයිලැබ්” අභ්‍යාවකාශ නැවතුම්පලේ “ඇපලෝ” දුරේක්ෂය මගින් සූර්ය සුළග සහ සූර්ය ‍කොරෝනාව පිළිබඳ ඉතා වැදගත් දත්ත විද්‍යාඥයින්ට සපයන ලදී. හේලික්ස් - 1 චන්ද්‍රිකාව ඇමරිකාව එක්සත් ජනපදයේ සහ ජර්මනියේ ඒකාබද්ධ ව්‍යාපෘතියකි. එය බුදගේ කක්ෂයේ සූර්යාට සමීප ස්ථානයක රැදී සිටිමින් සූර්යා සුළග පිළිබදව අධ්‍යයනයක නිරත විය. “ස්කයි ලැබ්” අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය 1973 දී “නාසා” ආයතනය මගින් අජටාකාශ ගත කරන ලද අතර එහි වූ සූර්යා‍ ගවේෂණ මොඩියුලය “ඇපලෝ දුරේක්ෂ නැංවුම” ලෙස නම් කරනු ලැබූ අතර එය අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ නවාතැන්ගත් ගගනගාමීන් විසින් ක්‍රියා කරවනු ලැබීය. සූර්ය රැස්වළලු මගින් නිපදවෙන සූර්ය සංක්‍රාන්ති මණ්ඩලය පිළිබඳ ප්‍රථම කාල නිර්ණය කළ නිරීක්ෂණය සිදු කරන ලදී. ඒ හැර පාරජම්බුල විමෝචනයේදී නිරීක්ෂණය කරන ලදී. “රැස් වළලු සංක්‍රාමණය” ලෙස පසුව හඳුන්වනු ලැබූ රැස් වළලු ස්කන්ධ විසර්ජනය පිළිබඳ ප්‍රථම නිරීක්ෂණය සහ සූර්ය සුළඟ සමග තදින් බැඳී පවතින රැස් වළලු සිදුරු පිළිබඳ නිරීක්ෂණ ඇතුළු ‍බොහෝ සොයාගැනීම් මෙම පරීක්ෂණාගාරය මගින් සිදුවිය.
1980 දී නාසා ආයතනය මගින් Solar Maximum ව්‍යාපෘතිය දියත් කරන ලදී. සූර්ය ක්‍රියාකාරිත්වයන් අධික වූ කාල සීමාවක් තුළ සූර්ය ගිනිදැල් මගින් නිකුත්වන ගැමා කිරණ, X - කිරණ , සහ පාරජම්බුල කිරණ නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා මෙම චන්ද්‍රිකාව සැලසුම් කරන ලදී. දියත් කිරීමෙන් මාස කිහිපයකට පසු පරිපථ දෝෂයක් නිසා යානය හදිසි අවස්ථාවන් සඳහා සූදානමින් පසුවන මට්ටමට පත් වූ අතර යානය ඉදිරි වසර තුනක කාලය තුළ මෙම අක්‍රීය අවස්ථාවේ පසු වුණි.
1984 දී චැලෙන්ජර් අභ්‍යාවකාශ ෂටලයේ මෙහෙයුම් අංක STS – 41C මෙහෙයුම යටතේ දී චන්ද්‍රිකාවේ වැරදි නිවැරදි කරන ලද අතර නැවත මුදා හැරීමට පෙර එහි පරිපථ අළුත්වැඩියා කරන ලදී. පසුව මෙම චන්ද්‍රිකාව විසින් 1989 ජුනි මස පෘථිවි වායුගෝලයට නැවත ඇතුල්වීමට ප්‍රථමයෙන් සූර්යා රැස් වළලුවල ජායාරූප දහස්ගණනක් ලබා ගැණුනි.
සුර්යා ගිනිදැල් X - කිරණ තරංග ආයාමය යට‍තේ ජායාරූපගත කිරීම සදහා ජපානය 1991 දී යෝකොහෝ (සූර්යකිරණය) චන්ද්‍රිකාව කක්ෂගත කරන ලදී. මෙහෙයුම් දත්ත මගින් විද්‍යාඥයින්ට එකිනෙකට වෙනස් විවිධ සූර්ය ගිනිදැල් වර්ග හදුනාගැනීමට හැකිවිය. තවද සූර්යා රැස්වළලු කලින් සදහන් කළ පරිදි උපරිම ක්‍රියාකාරී කලාපයේ ඇති නොවී ඉන් මදක් බැහැරින් වූ ප්‍රදේශවල හට ගන්නා බව මෙමගින් ආදර්ශනය කළේය. යොකොහෝ චන්ද්‍රිකාව පූර්ණ සූර්ය වටයක් නිරීක්ෂණය කිරීමට සමත් වුවද 2001 දී ඇති වූ වලයාකාර ග්‍රහණය නිසා එහි සූර්ය නිරීක්ෂණ පද්ධතිය නැතිවී ගිය අතර එය හදිසි අවස්ථාවන් සදහා සූදානම් මට්ටමට පත් වුණු අතර 2005 වසරේදී පෘථිවි වායු ගෝලයට නැවත ඇතුල්වීමේ දී එය විනාශ වී ගියේය.
යුරෝපා අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ සහ නාසා ආයතනයේ ඒකාබද්ධතාවයෙන් ගොඩනංවන 1995 දෙසැම්බර් 02 දින දියත් කරන ලද “සූර්ය සහ සූර්යා දර්ශක පරීක්ෂණාගාරය තවත එක් වැදගත් සූර්ය නිරීක්ෂක ව්‍යාපෘතියකි. මෙය සත්‍ය වශයෙන්ම වසර දෙකක් සඳහා නිර්මාණය කරන ලද්දක් වුවද, එය දැනට වසර දහයකටත් වඩා ක්‍රියාකාරී මට්ටමේ පවතී. (2007 දක්වා) මෙම ව්‍යාපෘතිය ඊට පසුව ගෙන එන ලද “සූර්ය ගතික පරීක්ෂණාගාර” ව්‍යාපෘතියට ‍බොහෝ සේ ප්‍රයෝජනවත් විය. මෙම චන්ද්‍රිකාව 2008 වසරේදී අභ්‍යාවකාශ ගත කිරීමට සැලසුම් කෙරිණි. සූර්යයා හා පෘථිවිය අතර වන ගුරුත්ව උදාසීන ලක්ෂ්‍යයේ (සූර්යාගේ හා පෘථිවියේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලයන් සමාන වන තැන) මෙය ස්ථානගත කොට ඇත. දියත් කරන ලද දිනයේ සිට විවිධ තරංග ආයාමවලින් සූර්යාගේ ස්ථායී ජායාරූප බොහෝමයක් ලබා ගැනීමට SOHO චන්ද්‍රිකාව සමත් විය.
සියලුම චන්ද්‍රිකා සූර්ය නිරීක්ෂණය කර ඇත්තේ සමතලා කක්ෂ තලයක සිටය. එමනිසා ඔවුන්ට නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකි වූයේ නිරක්ෂයට යාබද ප්‍රදේශ පමණි. සූර්යාගේ ධ්‍රැව ප්‍රදේශ නිරීක්ෂණය කිරීමේ අරමුණින් 1990 දී “යුලිසිස්” චන්ද්‍රිකාව කක්ෂගතකරන ලදී. ප්‍රථමයෙන් එය බ්‍රහස්පති වෙත ගමන්ගත් අතර slingshot මගින් එය කක්ෂවලට බොහෝ ඉහළින්වන කක්ෂයක් කරා ගමන් ගන්නා ලදී. තත්කාලීන න්‍යායන්ට අනුව එය 1994 දී ශූමාකර් - ලෙවී 9 ධූමකේතුව බ්‍රහස්පති සමග ගැටීම නිරීක්ෂණය කිරීමට හොඳින් ස්ථානගතව පැවතුණි. “යුලිසීස්” චන්ද්‍රිකාව තමාගේ සැලසුම්ගත කක්ෂයේ ගමන්ගන්නා විට ඉහළ සූර්ය අක්ෂාංශවලදී සූර්යා සුළඟ සහ සූර්ය චුම්භක කේෂ්ත්‍රය ප්‍රබලව නිරීක්ෂණය කරන ලදී. තවද ඉහළ සූර්ය අක්ෂාංශවලදී නිකුත් වුන සූර්ය සුළඟ අපේක්ෂිත අගයට වඩා අඩු අගයක් වන තත්පරයට කිලෝමීටර් 750 ක වේගයෙන් චලනයවන බවද එමගින් සොයා ගැණුනි. තවද ඉහළ අක්ෂාංශවලින් මුදා හැරෙන චුම්භක තරංග, තාරකා මණ්ඩලය තුළ තැනින් තැන පවතින අන්තරීක්ෂ විකිරණ තුළින් මතුවන බවද මෙම චන්ද්‍රිකාව මගින් සොයා ගැණුනි.
ප්‍රකාශ ගෝලය තුළ මූලද්‍රව්‍යවල සුලභතාවය වර්ණාවලීක්ෂ අධ්‍යයනයන් මගින් සොයාගෙන ඇති නමුත් සූර්යාගේ අභ්‍යන්තර සංයුතිය පිළිබඳව ඇත්තේ දුර්වල දැනුමකි. සූර්ය සුළං සාම්පලයක් නැවත රැගෙන ඒමේ ව්‍යාපෘතිය හෙවත් “ජෙනිසීස්” ව්‍යාපෘතිය දියත් කරන ලද්දේ සූර්ය තැනුම් ද්‍රව්‍යය පිළිබඳ පැහැදිලි මිණුම් විද්‍යාඥයින්ට ලබාගැනීමට හැකිවීමටය.
ජෙනිසීස් යානය 2004 වසරරේදී පෘථිවියට නැවත ඇතුල් වුණ නමුත් පෘථිවි වායු ගෝලයට නැවත ඇතුල්වීමේ දී එහි පැරෂුට් පද්ධතියේ ඇති වූ දෝශයක් නිසා පොළවේ ගැටී චන්ද්‍රිකාවට හානි සිදුවිය. දැඩි හානි සිදු වුවද, අභ්‍යාවකාශ යානයේ නැවත පැමිණි කොටස්වලින් වැදගත් සාම්පල කිහිපයක් සොයා ගැණුනි. මේ වන විටත් ඒවා පිළිබඳ පරීක්ෂණ සිදුවෙමින් පවතී.
සූර්යා පෘථිවි සම්බන්ධතා පරීක්ෂණ (STEREO) ව්‍යාපෘතිය 2006 ඔක්තෝබර් මාසයේ දී දියත් කරනු ලැබීය. මෙමගින් සුවිශේෂ චන්ද්‍රිකා දෙකක් කක්ෂ ගත කරන ලදී. එකක් සූර්යාගෙන් පෘථිවියට විරුද්ධ පසින් ද අනෙක පෘථිවියට ආසන්නයේ කක්ෂගත කිරීමෙන් රැස්වළලු ස්කන්ධ විසර්ජනය වැනි සූර්ය සංසිද්ධි පිළිබඳ ත්‍රිමානේක්ෂීය අවබෝධයක් ලබාගැනීමට තීරණය කරන ලදී.
එක් චන්ද්‍රිකාවක් සංසිද්ධියක් ළඟම තාරකා පද්ධතිය වන ඇල්ෆා සේනචූරිවලින් නිරීක්ෂණය කළේ නම් සූර්යා කැසියෝහියා තාරකා මණ්ඩලය තුළ දිස්විය යුතු වුණි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මන්දාකිණි ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
අස්ගිරිවල්පොල
අස්‌ගිරිවල්පොල ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
Systomus spilurus
මස් පෙතියා හෙවත් Systomus spilurus යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වූ සිප්‍රිනිඩ් මත්ස්‍ය විශේෂයකි.
බණ්ඩාරවෙල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
බණ්ඩාරවෙල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ, ඌව පළාතේ ස්ථාපිත රජයේ පාසලකි. එය 1948 වර්ෂයේදී කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයේ කොටසක් ලෙස අරඹන ලදී.
Commodore VIC-20
thumb
උරුගුවායි
කාල මණ්ඩලය (UYT) (UTC – 3) ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව UYST (UTC – 2) මං තීරැව - දකුණ අන්තර්ජාල LTD - .vy දුරකථන සංකේත - +598
උරුගුවාසි නිල වශනේ උරුගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුව වන අතර එය දකුණු ඇමරිකාහි ගිණිකොණ දෙසින් පිහිටා ඇත. එහි ජනගහනය මිලියන 3.3 වන අතර මිලියන 1.1 අගනුවර වන මොන‍්ටෙවීඩිටයා් හා ඒ ආශ්‍රිතව ජිවත් වේ. 88% ක් යුරෝපීයානු සංක්‍රමණිකයන්ය. එහි එකම මායිම උතුරැ බ්‍රසීලයෝ ජියෝග්‍රැන්ඩෙඩුසුල් වේ. බටහිරට උරැගුවායි ගග හා නිරිතට රියෝඩිලාප්ලාටා මෝය හා ආජින්ටිනාව ගග දෙපස හා ගිණිකොණ දෙසට දකුණු අත්ලාන්තික සාගරය වේ. වර්ග කිලෝමීටර මිලියන 0.176 වන මෙය සුරිනේම් වලට පසු බිම් ප්‍රමාණයෙන් දෙවන කුඩාම රාජ්‍යයයි. 1680 පෘතුගීසින් විසින් සොයාගත් කොලනියාඩෙල් සැක්‍රමෙන්ටෝ එහි ඇති පැරණිතම යුරෝපියානු ජනාවාසයයි. 18 වන ශතවර්ෂයේ මොන්ටවීඩියෝ ස්පාඤයන් විසින් සොයා ගත්තේ හමුදාමය බිමක් ලෙසය. ස්පාඤ ආජින්ටිනාව සහ බ්‍රසීලය සමග 1811 – 1828 පැවති අරගලයකින් පසු එරට නිදහස ලැබිය. එහි ව්‍යවස්ථාදායක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ඇති අතර ජනාධිපති විසින් රාජ්‍ය හා ආණ්ඩුව පාලනය කරයි. ආර්ථිකය විශාල ලෙස රදා පවතින්නේ කෘෂිකර්මය මතය. ලතින් ඇමරිකානු රටවල් අතර දුෂණය අවම රට ලෙස මෙය හැදින්වේ. දේශපාලන හා කම්කරැ නීති මෙම දේශය තුල වඩාත් නිදහස්ව පවති. දකුණු ඇමරිකාව ‍තුල ආර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස සංවර්ධනය වු රටකි. එහි ඒක පුද්ගල ආදායම හා ජිවන රටාව ලෝකයේ 47 වන ස්ථානය ගනී. 2007 වර්ෂයේ ලතින් ඇමරිකානු රට වන මෙය ජාතික මට්ටමෙන් සම අයිතීන් නීතිගත කොට ඇත.
උරැගුවායි පෙරදිග සමුහාණ්ඩුව පින්තුරය - කොඩිය ආදර්ශ පාඨය - නිදහස හෝ මරණය ජාතික ගීය සිතියම අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මොන්ටවයිඩි‍ෙයා් - 340 53' S 560 10' W රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ ජන වර්ග - 98% යුරෝපීය, (ස්පාඤ්ඤ, ඉතාලි, වෙනත්), 1.5% මෙස්ටියෝ, 0.3% බටහිර අප්‍රිකානු, 0.2% ආසියානු (ලෙබනන්, චින, ජපන්) රාජ්‍යය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව ජනාධිපති - ජෝස් මුජිකා උප ජනාධිපති - ඩැනිලෝ ඇසිටොරයි නිදහස - බ්‍රසීල අධිරායය සිට ප්‍රකාශ කිරිම - අගෝස්තු 25, 1825 ව්‍යවස්ථාව - ජුලි 18, 1830 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	176 215 Km2 68 037 sq mi ජලය (%) – 1.5 ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 3 494 382 2002 ජන සංඛ්‍යාකය - 3 399 236 ඝනත්වය	-	19.8 / Km2 51.4 / sq mi GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 42.624 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 12 784 GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 32.187 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 9 654 ගිනි (2006) – 45.2 (ඉහළ) HDI (2007) – 0.865 (ඉහළ) මුදල් - උරැආයන් පෙසෝ (UYV) (U‍ය්V)
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල්
ආවා ගෲප්
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය අර්ධද්වීපයේ ක්‍රියාත්මක මැර කල්ලියකි.
ප්‍රධානියා
කුමරේෂන් රත්නම් විනෝදන්
ප්‍රවර්ගය:මැර කල්ලි - ශ්‍රී ලංකා
වර්ගයා සහ සෞඛ්‍යය
මහජනයාගේ සෞඛ්‍යයට බලපාන ප්‍රබලතම කරුණු වන්නේ ජනාවාර්ගිකත්වයයි. විකිපීඩියාවෙහි අන්තර්ගත "ජනවාර්ගිකත්වය" යන සටහන යටතේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වලට අයත් ජාතීන් අතර ඇති වෙනස්කම් පැහැදිලි කර ඇත. තවද ජනවාර්ගිකත්වය යනු මිනිසුන්ගේ චර්යාව හා ස්වාභාවය මනින කරුණක් නොව එය සමාජය විසින් ගොඩනගා ගත් අර්ථකතනයක් බවත් පෙන්වා දී ඇත. එමෙන්ම ජනවාර්ගීක කණ්ඩායමක සමාජිකත්වය තුළින් එම කණ්ඩායමට ආවේණික සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතා සහ අවධානම් ගැන ව්‍යංගනය කරයි. උදාහරණයක් ලෙස “Ashkenazi jewish” යන නමින් තමන් හඳුන්වන මිනිසුන්ගේ ජන්ම උරුමයක් ලෙස සැලකෙන, කුඩා අවධියේ වැළදෙන tay - sache රෝගය පෙන්වා දිය හැකිය. එමෙන්ම බටහිර අප්‍රිකානුවන් දෑකැති සෛල රක්ත හීනතාව ( sickle) නැමති ජාන රෝගය ( Dyson s 1998, සමාජ විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව යටතේ ඇති ජනවාර්ගිකත්වය සහ හිමොග්ලොබින් - 37,1:121 -131 ) ට ගොදුරුව ඉපදිමේ ඉහළ ප්‍රතිශතය ඊට නිදසුනක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය. එමෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය වෛද්‍ය සඟරාවේ කතුවැකියේ දැක්වෙන පරිදි "lactose intolerance" නම් රෝගය, 25% ක ප්‍රතිශතයක් සුදු යුරෝපියානුවන්ටද, 50% -80% ක පමණ ඉන්දියානුවන්ට ‍ද, ‍එමෙන්ම නැගෙනහිර යුරෝපිය යුදෙව්වන්ටද වැළදෙන අතර ඇමරිකානු ඉන්දියානුවන්ට වැළදිමේ ප්‍රතිශතය 100% කි. ජනවාර්ගික සෞඛ්‍ය පිළිබඳව වූ විද්‍යාව හෝ ජනවාර්ගිකත්වය සහ සෞඛ්‍ය පිළිබඳ විශ්ලේෂණ සහ සුළු ජාතික ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල සෞඛ්‍ය අවශ්‍යතා සපුරාලීමට ඇති සේවාවන්හි දියුණුව තාමත් ආරම්භක මට්ටමේ පවතී. (Jonoson MRD 'ජනවාර්ගිකත්වය' (Eds killoran A swann c, Kelly M)  පොදු සෞඛ්‍ය සාධකය : පොදු ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය වෙනස් කිරීම oxford විශ්වවිද්‍යාලයේ මුද්‍රණාලය 2006)
ඇමරිකාවේ සුළු ජන කොටස්වල අවශ්‍යතාවන් පිළිබඳව නවතම තොරතුරු, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සුළු ජාතීන්ගේ සෞඛ්‍ය කටයුතු පිළිබදව වූ කාර්යාලයෙන් ලබාදෙයි. සෞඛ්‍ය ආරක්ෂන කටයුතුවල නියැළෙන වෘත්තියවේදින්ට සහ ප්‍රජා කණ්ඩායම් වලට සේවාවන් සැපයීමට අවශ්‍ය සම්පත් සහ තොරතුරු ඇතුලත් විශේෂ පොත් සහිත පුස්තකාලයක් එක්සත් රාජධානියේ ජාතික සෞඛ්‍ය සේවාවන් මඟින් ඉදිකර ඇත. මේ ආකාරයෙන් මෙවැනි සම්පත් මධ්‍යස්ථාන රාශියක් බිහිවෙමින් පවති. (බහු සංස්කෘතික මානසික සෞඛ්‍ය ඔස්ට්‍රේලියාව - වැනි )
උණ
මැනීම
රෝගියෙකුට උණ වැළඳී ඇතැයි සැක කල විට එම උෂ්ණත්ව වැඩිවීම වෛද්‍ය උෂ්ණත්ව මානය (උණ කටුව) මගින් පහත පරිදි මැන ගත හැක.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රෝග ලක්‍ෂණ
ඇම්. පිනෙස් ප්‍රණාන්දු
දහ නවවන සියවසේ පානදුරේ තොටමුණ දිස්ත්‍රික්කයේ පොතුපිටියේ විසුවා වූ මහා ධානපති පවුල් දෙකක් විය. ඔවුන් විසින් ප්‍රදේශයේ බුද්ධාගම නගා සිටුවාලීමට ක්‍රියා කළේය.ඔවුන් වූවේ පොතුපිටියේ ධර්මසේන ගම්පති පවුලත්, ඇම්.පිනෙස් ප්‍රණාන්දු ගේ රේන්ද ව්‍යාපාරික පවුලත්‍ ය. දහනවවන සියවසේ මැද බාගයේ පොතුපිටියේ ගාලේ ගෙදරදී පිනෙස් මැතිතුමා උපත ලැබුවේය. සම්පූර්ණ නාමය වූවේ මීගමුවගේ පිනෙස් ප්‍රණාන්දු ය.
මුල් දිවිය
කුඩාවට ආරම්භ කරන ලද්දා වූ රේන්ද බදු ගැනීමේ කර්මාන්තය හොඳින් පවත්වාගෙන යාම නිසා වසර දහයක් පමණ ඇතුලත පොතුපිටිය, වස්කඩුව පොහද්දරමුල්ල,පනාපිටිය ආදී ප්‍රදේශ වල අක්කර සිය ගනනක් තමා සතු කර ගැනීමට සමත් විය. අනතුරුව ඒ ඉඩම් රේන්ද කර්මාන්තයට යොමු කරවීමට අමතරව වැවිලි බෝග වගාවක් ද ආරම්භ කරවන ලදී. පොතුපිටිය වලව්වට අයත් ව පැවති වර්ථමාන නොම්මර 1 දුම්‍ රිය නැවතුම් පොල පිහිටි වලපොල වත්ත නම් සුවිශාල ඉඩම බදු ගත් ඔහු එහි විශාල කොහු මෝලක් ද අරඹන ලදී. වර්ශ 1880 පමණ වන විට පිනෙස් තරම් පොහොසතෙක් පොතුපිටිය ප්‍රදේශයේ සොයා ගැනීමට වත් නොවීය. ඔහු මෙසේ ධනවත් වීමට වෙහෙසීම පිළිබඳ පසුබිම් කතාවක් විය. එකල පොතුපිටිය වලව්ව(Susew Villa) නම් නිවසේ විසුවා වූ දෝන බෙට්සි එයිලීන් නම් තමාට වඩා වයසින් වැඩි කාන්තාව විවාහා කරවා ගැනීමට පිනෙස් විසින් විමසා තිබේ. එවිට එම වලව්වේ පිරිස් මොහුට අවනම්බු කොට පලවා හැර තිබේ. කෙසේ හෝ තමා එම පිරිසට වඩා ධනවත් විය යුතු යැයි සිතා ඔහු වෙහෙසී මුදල් ඉපයුවේය.නමුත් ඒ වන විට එම කාන්තාව ඇග්ලිකන් කන්‍යාරාමයකට බැඳී විදේශ ගතව සිටි නිසා ඔහුගේ සිහිනය බොඳවී ගියේය.
බෞද්ධ ශාසනික සේවාව
පානදුර බොදු ධර්මාරක්ශක සබාවට සම්බන්ධ වූ මෙතුමා විසින් මෙම පළාතේ බොහෝ බොදු ආරාම සඳහා සහයෝගය දක්වන ලදී.1896 වසරේදී එම සභාවේ සභාපති ධූරයට පත් වූ ඔහු සභාව මගින් සිදු කළා වූ සියළු පුණ්‍ය කර්ම සඳහා නොමසුරුව ආධාර කළේය.මොල්ලිගොඩ පිරිවෙනේ වැඩවිසූ මාදම්පේ ධම්මරක්ඛිත නම්වූ ස්වාමීන් වහන්සේ ඇසුරට ලක්වූ මෙතුමා එම විහාරය නගා සිටුවාලීමටද නොමසුරු ආධාර කළේය. පානදුර රංකොත් වෙහෙරේ විහාර මන්දිරයේ වහලය තනවා දෙන ලදී .ශ්‍රී සෞගත නමින් පානදුරේ බොදු විදුහලක් තැනවීමට ආධාර කළේය.එහි සංවර්ධන සමිතියේ සභාපති ධූරයේ 1920 දක්වා සේවය කළේය.මොල්ලිගොඩ තිත්තවෙලේ මහාවිහාරයේ ධර්මශාලාව සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම අනුග්‍රහය දැක්වූවේ පරලොව සැපත් කරෝලිස් ප්‍රේරා තම මුත්තනුවන් සිහිවීම පිනිසයි. අනතුරුව පොතුපිටිය වාලුකාරාමය නම් විහාරයට දායකත්වය ලබා දීම ආරම්බ කරන ලද මෙතුමා විසින් එතෙක් ආවාසගෙය සහ තොරණ පමණක් පැවති එම විහාරයේ විහාර මන්දිරය ඉදිකිරීම අරඹා තිබේ. සම්පූර්ණ වියදම දරණ ලද්දේ ඔහු විසින. වාලුකාරාම විහාර මන්දිරයේ ඇතුලුවන දොරටුවේ සඳහන් කර තිබෙන පැදි අතර දැක්වෙන්නේ "සොම් ගුණයෙන් ඉන්දූ ඇම්.පිනෙස් නම් මැතිනින්දූ"ලෙසින. එසේම වාලුකාරාමයේ ප්‍රධාන දායක දූරය බාරගන්නා අතරම  1920දශකයේ මුල් මාසයේදී වාලුකාරාමයට දාගැබක් ඉදිකරවීම අරඹා තිබේ. සීමන් ධර්මසේන මැතිතුමාගේ පරවේණියෙන් ලද දාතු තැම්පත් කළාට මොකද දාගැබේ බොහෝ දායකත්වයක් දැරුවේ පිනෙස් මැතිතුමාම විය.පොතුපිටියේ පූජාරාමයේ බුද්ධ වර්ෂ 2430 වසරේ ධර්මශාලාව ඉදිකරවන කළ එහි සියළු දැව වල වටිනාකම දරණ ලද්දේද පිනෙස් මැතිතුමාම විසින. තම රේන්ද කර්මාන්තයේ සේවයකළ බොහෝ සේවකයන් වෙත අක්කර කාළ බැගින් ඉඩම් ලබා දුන්නේය.එසේ ඉඩම් කට්ටි එකසිය විස්සක් පමණැ ලබා දුන් බව කියැවේ. වත්මන් පොතුපිටියේ රේල්පාර සහ මුහුද අතර පවතින ඉඩම්වල මිනිසුන් පදිංචි වූවෙ එලෙසිනි.1923 වසරේ දී සම්පූර්ණයෙන්ම තනා අවසන් කල වැලිඅරමේ දාගැබේ (වාලුකාරාම දාගැබ)කොත නිරාවරණය කිරීමෙන් ඉතාමත් සංතෝශයට පත්විම නිසා ඒ මහා  ධානපති පිනෙස් ශ්‍රීමතානෝ හඍදයාබාදයක් වැළඳී පසු දිනයේ අවසන් සුසුම් හෙළුවේය. තම ධනයෙන් සැකසූ මැළෑගම සුගතබිම්බාරාමයේ ගණ්ඨාර කුළුණේ(බු.ව.2466) අභිනවයෙන් ඝණ්ඨාර හැඬවීමට එදින දිනය යොදාගන පැවතියත් ඒවන විට අවසන් හුස්ම එතුමානෝ හෙලා පැවති බැවින් එතුමන්ට ගෞරව පිනිස දින දෙකක් නොනවත්වා එම කුළුණේ ගණ්ඨාරය හැඬවූ බව කියැවේ.
මියයෑම
බොහෝ දාන මාන පින් රැස්කර ගත්තා වූ මෙතුමා වර්ෂ 1923 දී පොතුපිටියේ වාලුකාරාමස්ථ මහා දාගැබ් කොත නිරාවරණය කිරීමෙන් බොහෝ සතුටට පත්ව හඍදයාබාදයක් වැළදීමෙන් ප්‍රදේශයක් හඬවා අභාවප්‍රාප්ත විය.ගම් වාසීන්විසින් එතුමාගේ දේහය පොතුපිටිය මහා විද්‍යාල භූමියේ සමාධියක් සාදා තැම්පත් කරවන ලද්දේය.
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් (NHK World) යනු ජපානයේ පබ්ලික් බ්‍රෝඩ්කාස්ටර් සතු එන්එච්කේ [NHK] (Nippon Hōsō Kyōkai - Japan Broadcasting Corporation) ට අයත්, ජාත්‍යන්තර පුවත් සේවාවකි. බීබීසී පුවත් සේවය, DW, France 24 සහ ආර්ටී (රෂියා ටුඩේ), වැනි අනෙකුත් රටවල් වල පුවත් නාලිකා සේම, මෙම නාලිකාවද සිය සේවාව ජාත්‍යන්තර වෙළඳපල ඉලක්ක කොට ගෙන ලොව පුරා විකාශය කරයි.
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව
Pethia melanomaculata
Pethia melanomaculata, යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික සිප්‍රිනිඩ් මත්ස්‍ය විශේෂයකි.
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් නාලිකාව
1995 දී එන්එච්කේ නාලිකාව උතුරු අමෙරිකාව සහ යුරෝපය පදනම් කර ගනිමින් පලමු වරට ජාත්‍යන්තරව සිය විකාශය මුදා හැරීම ආරම්භ කරන ලදී. 1998 අප්‍රියෙල් 1 දින, මෙම නාලිකාව එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් නාලිකාව යන මුහුණුවර ගනිමින් සිය විකාශන කටයුතු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් සිදුකරමින් සැටලයිට් සහ රැහැන් තාක්ෂණය ඔස්සේ ලොව පුරා විකාශය කිරීම ආරම්භ කරන ලදී. 2009 පෙබරවාරියේදී දී නාලිකාව සම්පූර්ණ පුවත් නාලිකාවක් ලෙස වර්ධනය කෙරිණ.
ඇම්. පිනෙස් ප්‍රණාන්දු
මූලාශ්‍ර
1998 වසරේ බද්දේගම සුමන හිමියන් රචිත පොතුපිටිය රජමහ වෙහෙර කෲතිය/1985 මාර්තු මාසයේ දිණමිණ පුවත්පතේ පලවූ පොතුපිටිය රජයේ විදුහල පිළිබඳ ලිපිය/පොතුපිටිය මහා විද්‍යාලයේ පිනෙස් මැතිතුමාගේ සමාධියේ නාමපුවරුව/පොතුපිටියේ වාලුකාරාම විහාරයේ විහාර මන්දිරය ඉදිරිපස සෙල්ලිපියේ පද්‍යය)
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව
ගිනි (2000) – 20.8 – 0.21 (පහළ) HDI (2007) – 0.710 (මධ්‍යය) මුදල් - අස්බෙකිස්ථාන් සම් කාල මණ්ඩලය VZT (VTC + 5) ශ්‍රිෂ්ම සෘතුව (DST) නිරික්ෂණ නැත මං තිරැව - දකුණ අන්තර්ජල TLD - .Vz
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් ප්‍රිමියම්
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් ප්‍රිමියම් ටෙලිවිෂන් නාලිකාව විසින් ජපන් භාෂාවෙන් ප්‍රවෘත්ති, ක්‍රීඩා වැඩසටහන් සහ විනෝදාත්මක වැඩසටහන් සැටලයිට් තාක්ෂණය ඔස්සේ ලොව පුරා විහිදුවා හරියි.
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව
අස්වෙනිස්ථානය නිල වශයෙන් අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ බටහිර හා උතුරට කසක්ස්ථානය නැගෙනහිර ක්රයිග්ස්ථානය හා නැගෙනහිර ටජින්ස්ථානය දකුණට අෆ්ගනිස්ථානය හා ටර්න්මෙනිස්ථානයටය. මුල් 16 වන ශතවර්ෂයේ දී නැගෙනහිර ටර්නින් භාෂාවන් කථා කල අස්බෙක් නොමෑඩ්වරැන් විසින් මෙම රාජ්‍ය අල්ලා ගත්හ. වර්තමානයේ අස්වෙතස්ථාන ජනගහනය අයත් වන්නේ අස්බෙස් ජන වර්ගයට අනුව ඔවුන් එම භාෂාව කථා කරයි. 198 ශතවර්ෂයේ දී අස්වෙනිස්ථානය රැසියානු රාජ්‍යයට එක් කල අතර 1924 වර්ෂයේ දී සෝවියට් සංගමයේ ව්‍යවස්ථාදායක සමුහාණ්ඩුවක් බවට පත් විය. එය නිදහස් සමුහාණ්ඩුවක් ලෙස 1991 පටන් පවතී. අස්බෙකිස්ථාන ආර්ථිකය මුලික වශයෙන් වෙළද භාණ්ඩ හා කපු, රත්තරන්, යුරේනියම්, පොටැසියම් සහ ස්වභාවික වායු මත යැපේ. එය වෙළද ආර්ථිකයකට මාරැවීමට ද පරමාර්ථ කොටගෙන තිබේ. රට ස්ථාවර ආර්ථිකයන් රදා පවත්වා ගන්නට උත්සාහ දරන අතර විදේශ ආයෝජකයින් ද වලක්වා ගෙන ඇත. මෙම ක්‍ර‍මයෙන් හා ස්ථිරව මාරැවිමට දරණ පනත අනුව 1995 ඔහු ආර්ථික වශයෙන් යහපත් ප්‍රතිචාර දක්වා නොමැත. අස්වෙනිස්ථානයේ පවතින මානව හිමිකම් පනත හා ඒක පුද්ගල නිදහස අන්තර්ජාතික සමාගම්වල විවේචනයට භාජනය වී ඇත. එහි 45% කට ආසන්න ජනගහනයක් දිනකට ඇ. ඩො. 1.25 කට වඩා අඩුවෙන් උපයයි.
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්
රේඩියෝ ජපාන්
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් රේඩියෝ ජපාන් විසින් ආසියාවේ හා ජපානයේ ප්‍රවෘත්ති, තොරතුරු සහ විවිධ විනෝදාත්මක විස්තරයන් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. රේඩියෝ ජපාන් සතුව මූලික සේවාවන් 2 ක් පවතී.
අසවෙනිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව
අස්බෙනිස්ථාන සමුහාණ්ඩුව පින්තුරය - කොඩිය ජාතික ගීය - අස්බෙන්ස්ථාන සමුහාණ්ඩු ජාතික ගීය සිතියම අගනුවර සහ විශාලම නගරය - ටැෂ්කෙන්ට් - 410 16' N 6a0 10' E රාජ්‍ය භාෂාව - අස්බෙක් පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - කරකල්පැක් අභ්‍යන්තර ජන සන්නි‍ෙව්දන භාෂාව - රැසියානු ජන වර්ග - 80.0% අස්බෙක්, 55% රැසියානු, 5.0% - 5.5% (30% ෆොල්ට්ස්, කෝඩෙල්, ජොන්සන්) ටාජික්, 3.0% කසාන්, 2.5% කරකල්පැක්, 1.5% ටැටාර්, 2.5% වෙනත් රාජ්‍ය - ආඥාදායක රජය ජනාධිපති - ඉස්ලාම් කැරිමොව් අගමැති - ෂව්කට් මර්සියොයෙව් නිදහස - සෝවියට් සැකැස්ම - 1747 අස්බෙක් SSR – 27 ඔක්තෝම්බර් 1924 ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - 1 සැප්තැම්බර් 1991 පිළිගැනීම - 8 දෙසැම්බර් 1991 සම්පුර්ණ කිරිම - 25 දෙසැම්බර් 1991 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	447 400 172 742 ජලය (%) – 4.9 ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 27 600 007 ඝනත්වය	-	61.4 Km2 159.1 / sq mi GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 71.61 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 2 634 GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව - එකතුව - 27.918 බිලියන එකතුව - $ 1 026 සාමාන්‍ය - $ 9 654 ගිනි (2006) – 45.2 (ඉහළ) HDI (2007) – 0.865 (ඉහළ) මුදල් - උරැආයන් පෙසෝ (UYV) (UYV)
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ්
අන්තර්ජාල සේවාවන්
එන්එච්කේ වර්ල්ඩ් හී වැඩසටහන් අන්තර්ජාලය තුලින් ලබාගත හැකිය. සීමිත වැඩසටහන් කීපයක් පමණක් නොමිලේ ලබාගත හැක.
විශේෂි රටවල් කිහිපයක ජනවාර්ගිකත්වය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනවාර්ලිනක කණ්ඩායම් සමුහයම "ජනවාර්ගිත්වය"යන නමින් හදුන්වයි. ස්පාඤ්ඤ්ය, ලතින් ඇමරිකාව වැනි රටේ තවත් සිටිනක කොටස අනුව ලතින් ඇමරිකානුවන් සහ ලතින් යුරෝපියන් තමන්ගේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායහ් පොදු අයිතිය අනුව සංවිධානය කර ඇත. මුලින් නම් කෙරැණු පෙරදිග ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ආසියානු ජනයාර්ගික කණ්ඩායම් ලෙස නම් කල අතර ආසියානුවන් ලෙසද හදුන්වන ලදි. අප්රිකාවට ආවේණික වු මුතුන් මිත්තන්ගේ දරැ පරම්පරාවව ගැන "කළු ජාතිකයා" අප්රිකානු ඇමරිකාණුවා" යන පද වලින් විග්රහ කරයි. සුදු ඇමරිකානු ජතායද යුරෝපයෙන් පැවත එන අතර එවුනක් දැන් උතුරැ ඇමරිකාවේ වාසය කරති. මැද පෙරදිගයන් යනු උතුරැ අප්රිකායේ සහ නිරිත දිග ආසියාවේ වාසය කර ජනතාවයි. එයට ඉරානය සෞදිඅරාබි ඊජිප්තුව වැනි රටවල් අයිති වෙයි.
එක්සත් රාජධානියේ විධිමත් සහ අවිධිමත් වෙනස් වර්ගිකරණයන් යොදා ගෙනඅඇත. ඒ අතිරින් වඩාත් පිළඝිත් වර්ගකරණය වන්නේ 2001 එංගලන්ත සහ වේල්ස් හි සංගනනයට යොදාගත් ජාතික සං්යාන වර්ගකිරණයයි. එක්සත් රාජධානියේ සහ යුරොපයේ පොදු සෙ භාවිතා කල පෙරදිග සහ ආසියානු යන පද කවුරැත් දැන සිටි අතර එය විරැද්ධව අර්ථයක් ගෙන දෙන ලදි. පසුව ඉන්දියානු උපමහද්වීපයේ ජනතාව සදහා එම පද වෙන් කරන ලදී.
චීනයේ හදුනාගත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 56 ක් ඇති කඅර ඒවා බොහෝ Han චීන ජනතාවගෙන් සමන්විත වේ. බොහෝ ජනවාර්ගික සුළු ජාතින් තමන්ගේම සංස්කෘතියක් සහ භාෂාවක් පවත්වාගෙන යන අතර බොහෝ චීන ජනතාව Han විනවරැ බවට පත්වෙමින් සියි. චිනයේ බොහෝ ප්රදේශවල Han චිනවරැ ප්රභලතම පුද්ගලයන් බවට පත්ව ඇති අතර ටිබෙටයෙහි සහ Xinjiang හි ඔවුන් තාමත් සුළු ජාතියක් ලෙස පිලිගැනේ. පවුලකට එක් දරැක් පමණක් සිටිම යන්නට රාමුවු එකම ජන්වාර්ගික කණ්ඩායම Hanචිනවරැ වේ.
ප්රංශයේ ජනවාර්ගික රව්ගිකරණය ගැන කිසිදු සංගනනයක් පවත්වා නැති අතර ජනවාර්ගික ජනතාවගේ සංඛ්යානයන් සහ තොරතුරැ එකතු කිරිම මෙන්ම භාවිතයද වළක්වා ඇත. Micolas Sarkozy සහ Francois Fillon ගේ නායකත්වයෙන් යුත් වත්මන් ප්රංශ රජය එම වාරණය ඉවත් කිරිමට උත්සාහ දරයි.
ජාතිකේන්ද්‍රතාය
ජාතිකේන්ද්‍රතාය යනු යමෙකුගේ ජනවාර්ගික හෝ සංස්කෘතික කණ්ඩායම ප්‍රමුඛ ලෙසින් වැදගත් බවක් විශ්වාස කිරීමට හා අනෙකුත් කණ්ඩායම් පිළිබඳ සැලකීම කමන්ගේ කණ්ඩායමට සාපේක්ෂව සිදුකිරීමට දක්වන ප්‍රවණතාවයයි. එමෙන්ම මෙතුළින් යමෙකුගේ ජාතිය හෝ ජනාවාර්ගිකත්වය වඩා වැදගත්ය යන විශ්වාසයද ගොඩනඟයි. එමඟින් නිරූපණය වන එක් වැදගත් කරුණක්නම් ඒ ඒ  සංස්කෘතින්හි ඇතැම්  හෝ සියලුම අංග / ස්වරූප, අනෙකුත් කණ්ඩාම් වලටද ඉතා වැදගත් බව  වේ. එමෙන්ම මෙම මතවාදය තුළ සිටින පුද්ගලයින් තමන්ගේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායමට හෝ සංස්කෘතියට සාපේක්ෂව අනෙකුත් කණ්ඩායම් මැනිමට පුරුදුව සිටී. ඒ අනුව භාණ්ඩ, හැසිරීම, සිරිත් විරිත් සහ ආගම යන දර්ශක ගැන මිනුම් ලබා ගනිති. මෙවැනි ජනවාර්ගික වෙනස්කම් සහ අතුරු ජන කොටස් පැවතීම තුළින් තම තමන්ගේ ජන වර්ගයට අදාළ ආවේණික සංස්කෘතික ලක්ෂණ ගැන කියාපෑමටද ඔවුනට අවස්ථාව ලැබේ.
Fronz Boas සහ Bronislw Malinowhish වැනි මානව විද්‍යාඥයන් පවසන පරිදි ජාතික‍ කේන්ද්‍රයත්වය මගින් ජාතිකේන්ද්‍රත්වයෙන් ‍තොර අධ්‍යනයක් සඳහා මාර්ගෝපදේශනයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.කාරයබද්ධ වාදය යන න්‍යාය ඉදිරිපත් වන්නේ ඒ අනුවයි. Malinowhish විසින් රචනා කරන ලද වනචාරී මිනිසුන්ගේ ලිංගික ජීවිතය, Ruth benedict ගේ සංස්කෘතික රටාවන් සහ   Margaret mead ගේ Coming of Age in samoa (මොවුන් Boas  ගේ ගෝලයන් වේ). ජාතිකකෙන්ද්‍රත්වයෙන් තොර මානව විද්‍යාවට කදිම නිදසුන් වේ.
Arrival (චිත්‍රපටය)
පැමිණීමArrival යනු 2016 ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයක් වන අතර එය ඩෙනිස් විලෙනියුව් විසින් අධ්‍යක්‍ෂණය කරන ලද අතර එය රචනා කරන ලද්දේ එරික් හයිසෙරර් විසිනි. ටෙඩ් චියැන්ග් විසින් රචිත 1998 දී " ස්ටෝරි ඔෆ් යුවර් ලයිෆ් " කෙටිකතාව පදනම් කරගෙන නිර්මාණය කරන ලද මෙහි ඇමී ඇඩම්ස්, ජෙරමි රෙනර් සහ ෆොරස්ට් වයිටකර් රංගනයෙන් දායක වෙයි. මෙම චිත්‍රපටය තුළිින්, පෘථිවියට පැමිණි පිටසක්වල ජීවීන් සමඟ සන්නිවේදනය කරන්නේ කෙසේදැයි සොයා ගැනීමට එක්සත් ජනපද හමුදාව විසින් බඳවා ගන්නා ලද වාග් විද්‍යාඥවරියකට සිදුවන අද්දැකීීම් මනාව විදහා පානු ලබයි. ප්‍රවර්ගය:2016 චිත්‍රපට
Puntius kamalika
කාමලිකා පෙතියා හෙවත් Puntius kamalika යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ Puntius ගණයට අයත් සිප්‍රිනිඩ් මත්ස්‍ය විශේෂයකි. මොවුන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය.
තෝර්
දකුණ|thumb|තෝර්  යෝදයෝ සමග සටන් කිරීම (1872) - මර්ටෙන් එස්කිල් විසින් නොර්ස් මිත්‍යා වල, තෝර් ( / <span title="/θ/: 'th' in 'thigh'">θ <span title="/ɔːr/: 'ar' in 'war'">ɔːr / ; ) යනු මිටියක් දරන අකුණු වලට,විදුලි කෙටීම් වලට සහ කුනාටු වලට අදිපති දෙවි කෙනෙකි, ඔහු ඇස්ගාර්ඩ් හි මනුෂයන් ගේ ආරක්ෂකයි සහ ඔහු ඕඩින් ගේ පුත්‍රයයි. පුරාන ජර්මානු හා මිත්‍යා විශ්වාස වල සිටින මෙම දෙවියන් පුර් ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී හදුන්වනු ලැබුවේ තුනොර්( Þunor )(Thunor)ලෙසයි .පැරණි ජර්මන් භාෂාවේදී හදුන්වනු ලැබුවේ තොනාර්r(þonar ᚦᛟᚾᚨᚱ) ලෙසයි. ජර්මන් භාෂාවෙන් මෙහි තේරුම "අකුණු" යන්නයි.
නුතන අවදියේදී තෝර්, ජර්මානු ආගම තුල ජනප්‍රවාදයක් ලෙස පවතී.ඔවුන්ගේ විෂව්වස වලට අනුව අගහරුවාදා තෝර් ගේ දිනය ලෙස හදුන්වයි("Thor's day" පුරාන ඉංග්‍රීසි වචනයක් වන Þūnresdæg- "Thunor's day").මෙම දිනය තෝර් වෙනුවෙන් පුද පූජා පැවැත්වූ දිනයයි. අද දිනය වන විටද මෙම පුද පූජා අගහරුවාදා දිනයේ පවත්වයි.
නොර්ස් මිත්‍යා වලට අනුව තෝර් ව විවිද නම් 15 කින් පමණ හදුන්වයි.එයින් එක් නමක් වන්නේ, රන්වන් කෙස්වැටිය ඇති සිෆ් දෙවගනගේ ස්වාමිපුර්ශයා ලෙසයි.
බිස්රඛ්
බිස්රඛ් යනු උත්තර් ප්‍රදේශ් නම් ඉන්දියානු ප්‍රාන්තයේ මහා නොයිඩා සිට `කිලෝ මීටර් 10 ක් පමණ දුරකින් පිහිටි ගම්මානයකි.
විවාහක ලෝක රූ රැජිණ
විවාහක ලෝක රූ රැජිණ යනු විවාහක කාන්තාවන් වෙනුවෙන් 1985 සිට වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, එක් එක් වසර වලදී ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙන් රූප සුන්දරියක් තෝරා ගන්නා තරඟයකි. එය අමෙරිකාවේ පැවැත්වූ මිසිස් අමෙරිකා (Mrs. America) තරඟයෙන් සම්භවය වූ තරඟයක් බව පැවසේ.
බිස්රඛ්
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
විවාහක ලෝක රූ රැජිණ
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රූප සෞන්දර්යය හෝ කඩවසම් බව හෝ තේරීමේ ජාත්‍යන්තර තරඟ
වෙනුසීවේලා
කාල මණ්ඩලය UTC – 4.30 මං තීරැව - දකුණ අන්තර්ජාල TLD - Ve දුරකථන සංකේත - +58
වෙනුසීවේලා ( ඉංග්‍රීසි:Venezuela ) නිල වශයෙන් වෙනුසිවේලා බොල්වියන් සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් හදුන්වන අතර දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු වෙරලේ පිහිටි නිවර්තන කලාපීය රටකි. එය මහාද්වීපික ප්‍රධාන භුමියක් වන අතර කැරබියානු මුහුදේ හි වෙරල තීරයේ එහි විවිධ දුපත් පිහිටා ඇත. 1821 නිදහස ලද මෙය පෙර පැවති ස්පාඤ්ඤ කොලනියකි. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිර ගුයානා, දකුණු බ්‍රසීලය, බටහිර කොලොම්බියාව, වෙනුසිවේලා වෙරල තිරයෙන් එපිට උතුරට වන්නට ට්‍රිනිඩෑඩ්, ටොබ‍ෑගෝ, ග්‍රෙනාඩ්, ශාන්ත ලුසියා, බාබඩෝස්, තුරකාවෝ, වෝනියේර්, අරෑබා, ශාන්ත වින්සන්ට් හා ග්‍රැනඩයින් හා ලීබාඩ් ටය. වර්ග කි. මි. 916 445 හා ජගහනය 26 414 816 හා අගනුවර වන්නේ තරකස්ය. වෙනිසුවේලා ජාතික ධජයේ වර්ණ වන්නේ කහ, නිල් හා රතුය. කහ පාට භුමිය, නිල් පාට මුහුද හා අහස රතු වර්ණ නිදහස වෙනුවෙන් ජිවිත පුජා කල වීරයන් පිළිඹිඹු කරයි. වෙනිසුවේලාවට දේශසීමා පිළිබද ගුෂානා සමග ආරවුල් ඇත. 1895 ඉසෙතුයි‍ෙබා් ගග පිළිද පැවැති මතභේද පුළුල් වු අතර එය මධ්‍යස්ථ තට්ටුවකට (සාමාජිකයන් ලෙස එක්සත් රාජධානිය, ඇමරිකාව සහ රැසියාව) යොමු වු අතර 1899 දී වෙනිසුවේලා ඉල්ලීමට විරැද්ධව තීරණයකට එළඹීය. වෙනිසුවේලාව වඩා ප්‍රචලිත වන්නේ එහි ඇති පෙට්රෝලියම් කර්මාන්තය ප්‍රදේශය තුල ඇති පාරිසරික විවිධත්වය සහ එහි ඇති ස්වභාවික ලක්ෂණයන්ටය. වෙනිසුවේලා ලොව ජෛව විවිධත්වය අතින් 17 වන ස්ථානයේ සිටින අතර ලතින් ඇමරිකාව තුල ඇති බොහෝ නාගරිකරණය වු රටවල් වලින් වෙනිසුවේලාව විශාල වශයෙන් ජනතාව උතුරැ ප්‍රදේශයේ නගරවල ජිවත් වන අතර විශේෂයෙන් අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන කරනාස් වලය. අනෙකුත් නගර වන්නේ මරනයිබෝ, ව‍ැලෙන්ඩයා, මරතේ, බාතුයියිමෙටෝ, මෙරීඩා, බාසිලෝනා, පෙට්ටෝ කෲස්, සහ සියුඩෑඩ් ගුහානාය.
353 841 sq mi			77 / sq mi
කෝණාගමන බුදුන් වහන්සේ
කෝණාගමන බුදුන් වහන්සේ (පාලියෙන්) නැතහොත් සංස්කෘත බසින් කණකමුණි ලෙසත්, කොණාගොන් හෙවත් කණකගමන යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ත්‍රිපිටකයට අයත් ග්‍රන්ථයක් වන බුද්ධවංසයෙහි 23වන පරිච්ඡේදයෙහි විස්තර වන පුරාතන බුදුවරුන්ගෙන් අයෙකි.
ඵුස්ස බුදුන් වහන්සේ
බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය අනුව ඵුස්ස බුදුන් වහන්සේ අතීත සත් බුදුන් වහන්සේලා අතුරින් පළවැන්නා ය.
උන් වහන්සේගෙන් පසු බුදුන් වහන්සආ සත්දෙනකු පිළිබඳ විස්තර වේ.
විවාහක විශ්ව රූ රැජිණ
විවාහක විශ්ව රූ රැජිණ යනු විවාහක කාන්තාවන් වෙනුවෙන් 2007 සිට වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, එක් එක් වසර වලදී ජාත්‍යන්තර මට්ටමෙන් රූප සුන්දරියක් තෝරා ගන්නා තරඟයකි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රූප සෞන්දර්යය හෝ කඩවසම් බව හෝ තේරීමේ ජාත්‍යන්තර තරඟ
සිංහල හෝඩි
අක්‍ෂරයක් සම්මත පිළිවෙලට පෙල ගැස්වීමෙන් අක්‍ෂර මාලාව නිර්මාණය වේ. සිංහල බසෙහි කාලින පරිණාමයත් සමග ඇතිවූ වෙනස්කම් නිසා සිංහල හෝඩිය හෝඩි කිහිපයකට බෙදා දැක්‍විය හැක. නමුත් මේ සියලු හෝඩි වල හරයේ ලොකු වෙනසක් වී නැති බව පැහැදිලිය.
පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්‍ෂර මාලාව වන්නේ “සිදත් සඟරා හෝඩිය” යි.එය මෙසේ සඳහන් කරයි;
"පණකුරු පසෙක් එද - ලුහු ගුරු බෙයින් දසවේ
ගතකුරු ද වේ විස්සෙක් - වහරය යුහු සිය බසැ"
මෙම ගද්‍ය ඛණ්ඩය අනුව, ලුහුගුරු (කෙටි දීර්ඝ) ප්‍රාණාක්‍ෂර 10 ක් ද, ගාත්‍රාක්‍ෂර 20 ක් ද සහිත වූ සිදත් සඟරා හෝඩියෙහි අක්‍ෂර මාලාව 30 කි. (පහත "සිදත් සඟරා හෝඩිය" බලන්න.)
මෙම හෝඩියේ ‘ඇ, ඈ සහ අඃ’ නැත. මෙහි ඉහත අක්‍ෂර අන්තර්ගත නොවූව ද සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේ පැවති බැවින් විවිධ තර්ක විතර්ක පැන නැගුණි. ඒ මත ‘ඇ, ඈ’ අක්‍ෂර දෙක සහිතව ශුද්ධ සිංහල අක්‍ෂර මාලාව නිර්මාණය විය. මින් අනතුරුව සංස්කෘත භාෂාවේ බලපෑම මත ප්‍රාථමික විස්තෘත සිංහල හෝඩිය නිර්මාණය වේ. වදන් කවි පොතෙහි අන්තර්ගත මෙහි සම්පූර්ණ අක්‍ෂර 50 කි. ස්වර 14 ක් හා ව්‍යංජන 36 ක් එහි ඇත. ඉන් අනනතුරුව නිර්මාණය වූ විස්තෘත සිංහල හෝඩිය (මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය) අක්‍ෂර 54 න් යුක්ත වේ. මෙහි අන්තර්ගත “ඇ, ඈ, ඒ, ඕ” අක්‍ෂර 04 මිශ්‍ර සිංහල හෝඩියේ අන්තර් ගත නොවේ.
ලේඛණ වියවුල් හා විවිධ ගැටළු පැනනැගීම හේතුවෙන් 80 දශකයේ අගභාගයේ ජාතික අධ්ආ‍යාපණ ආයතනය මගින් සිංහල ලේඛණ රීතිය  නමින් පොතක් එලි දක්‍වමින්, නූතන සිංහල අක්‍ෂර මාලාව හදුන්වා දුනි. මෙහි සම්පූර්ණ අක්‍ෂර 60 කි. මිශ්‍ර සිංහල හෝඩියට සඤ්ඤක අක්‍ෂර 5ක් සහ "ෆ" අක්‍ෂරය එකතු වීමෙන් නූතන සිංහල අක්‍ෂර මාලාව නිර්මාණය වී ඇත. මෙහි ස්වර 18 ක් හා ව්‍යංජන 42 ක්  අන්තර්ගත වේ.
සිංහල හෝඩිය යොදාගන්නා භාෂා
සිංහල හෝඩිය භාෂා කිහිපයක භාවිතා වේ.
මූලික සිංහල හෝඩි
ඉහත සඳහන් පරිදි සිංහල හෝඩියේ පරිණාමය අවස්ථා කිහිපයකට වෙනකොට දැක්‍විය හැකිය. මෙම වගු වල දක්‍වා ඇති "පණකුරු" "ස්වර" ලෙසද, "ගතකුරු" "ව්‍යංජන" ලෙසද වටහාගත හැක. සිදත් සඟරා හෝඩිය සහ ඊට පසු බිහිවූ හෝඩි පිලිවෙලින් මෙසේය.
1. සිදත් සඟරා හෝඩිය
දඹදෙණි යුගයේ සකසන ලද්දකි. පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්‍ෂර මාලාව වන්නේ මෙයයි. කව් ලැකියට අවැසි අකුරු පමණක් දක්‍වා ඇත. හෙළ හෝඩියට සාපේක්‍ෂකව මෙම හෝඩියේ 'ඇ, ඈ' අකුරු  නැත.
2. ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය / අමිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය/ එළු හෝඩිය / නුමුසු සිංහල හෝඩිය
හෙළ බසෙහි සියළු වචන ලිවීමට ප්‍රමාණවත්ය.
3. මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය
ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය,  පාලි  සහ සංස්කෘත වචන නිවැරදිව ලිවීමට ප්‍රමාණවත් නොවුනු බැවින් අළුතින් අකුරු යොදාගැනීමට සිදුවිය. මෙම හෝඩිය මුලින්ම දක්නට ලැබෙන්නේ 1891 පලකළ ඒබ්‍රහැම් මෙන්ඩිස් ගුණසේකරගේ A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language නම් ව්‍යාකරණ පොතෙහි ය.
4. ජාතික අධ්‍යාපන ආයතන හෝඩිය / සිංහල වර්ණ මාලාව
ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය විසින් 1989දී සම්මත කළ හෝඩියයි. පෙර හෝඩි වලට සාපේක්‍ෂව මෙහි ප්‍රධාන වෙනස්කම් 3කි. මෙය හෝඩියකට වඩා වර්ණ මාලාවක් ලෙස වටහාගැනීම යෝග්‍ය වේ. නුමුසු අකුරු සමග "අං" ශබ්දය බැඳීමෙන් සඤ්ඤක අකුරු සදාගැනෙන නිසා මේවා හෝඩියක ඇති මුලික අකුරු ලෙස සමහරෙක් පිළිනොගනී. නමුත් භාවිතය සඳහා යොදාගැනෙන සියලු අකුරු වල 	සංක්‍ෂිප්ත වගුවක් ලෙස මෙය ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වේ
5. සමකාලීන සිංහල හෝඩිය (නූතන සිංහල අක්‍ෂර මාලාව)
1990 වසරේදී ජේ.බී. දිසානායක විසින් මුලින්ම පලකරන ලදී. මෙහි වැදගත්ම අංගය වන්නේ දැනට ඇති විවෘත "අ" "ආ" වලට (" වි " ලෙස පෙන්වා ඇත) අමතරව සංවෘත "අ"  "ආ"  (" ස " ලෙස පෙන්වා ඇත) අකුරු දෙක හඳුන්වා දීමයි. සංවෘත "අ" "ආ" සඳහා පිලිද ඔහු විසින් යෝජනා කෙරිනි.එයට අමතර වෙනස් කම් වන්නේ "ඦ" අකුර ඉවත් කිරිම, "ඥ" අකුර ඇතුලත් කිරීම හා "අං" "අඃ" අකුරු ගතකුරු ලෙස හැඳින්වීමයි
භාෂා ලිවීමට යොදැගැනීම
250px|thumbnail|right|[[ඉංග්‍රීසි භාෂාව ලිවීමට සිංහල අකුරු යොදා ඇති අයුරු]]
සිංහල භාෂාව පරිහරණය කරන්නන් විසින් පාලි සහ සංස්කෘත භාෂාව ලිවීමටද සිංහල අකුරු භාවිතා කරයි. 21 වන සියවසේ සිට ශ්‍රි ලංකාව තුල ඉංග්‍රීසී බස ලිවීමටද ඉඳහිට සිංහල අකුරු යොදාගැනේ. විශේෂයෙන් පාලි භාෂාව සඳහා ආවේනික වූ අකුරු මාලාවක් නොමැති නිසා සිංහල බස මේ සඳහා බෙහෙවින් යෙදේ.
උදාහරණ:
සිංහල යුනිකේත
සිංහල යුනිකෝඩ් පරාසය U+0D80 ... U+0DFF වෙයි.
තව දුර කියවීමට
සිංහල භාෂාව : නිවැරදි භාවිතය හා ව්‍යාකරණ විධි - කේ. ඩී. සී. ගුණසේකර
සිංහල භාෂාවේ නව මුහුනුවර - ජේ. බී. දිසානායක
බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රාහ්මී අක්‍ෂර ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව ප්‍රවර්ගය:සිංහල අකුරු ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව
ජනවාර්ගික කෙලෙසීම් වල ලැයිස්තුව (අපහාස කිරීම්)
බොහෝ ජනවාර්ගික අපහාසවල අරමුණ වන්නේ අදාල ජනවාර්ගියට නින්දා ගෙන දිමයි. ඒවාට උදාහරණය ලෙස "කිලිටි අරාබිය", "කිලිටි යුදෙව්වා" , "චීන සුකරයා", "රුසියානු සුකරයා" පෙන්වා දිය හැකිය. අනෙකුත් නින්දා සහගත අපහස වචන වලට "බල්ලා' "අපවිත්‍රයා" වැනි වචන යොදා ගනී. බොහෝ එවැනි වචන මෙහි අඩංගු කර නැත.
සයිනය
සයිනය යනු ගණිතයේ දී භාවිතා වන, කෝණයක ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතයකි. කෝණයක සයින අගය ඍජුකෝණික ත්‍රිකෝණයක සන්දර්භය සමඟ නිර්වචනය කළ හැකි අතර එනම් එය: නිරූපිත කෝණය සඳහා සම්මුඛ ව පිහිටා ඇති පාදයේ දිග ත්‍රිකෝණයේ දිගම පාදයේ (හෙවත් කර්ණයේ) දිගින් බෙදීමේ දී ලැබෙන අනුපාතය ලෙස යි.
ඍජුකෝණික ත්‍රිකෝණ අර්ථ දැක්වීම
ඕනෑම සමරූපී ත්‍රිකෝණ කිහිපයක් ගත්විට පාද වල දිගෙහි අනුපාතයන් සමාන වෙයි. උදාහරණ ලෙස, කර්ණය දෙගුණයක් දිගු වී නම්, අනෙක් පාදයන්ට ද එයම සිදු වේ. එබැවින් කෝණයේ විශාලත්වය මත පමණක් රඳා පවතින්නා වූ මෙම ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිතවල අනුපාතයන් අනුපිළිවෙලින් මෙසේ දැක්වේ: (රූපය බලන්න) සයින් ශ්‍රිතයේ දී පහත ගැටලුවේ කර්ණය හා A කෝණයට "සම්මුඛ" පාදය අතර අනුපාතය; කර්ණය හා "බද්ධ" පාදය අතර අනුපාතය (කෝසයිනය); "සම්මුඛ" හා "බද්ධ" පාද අතර අනුපාතය (ටැංජනය).
A සුළු කෝණය සඳහා ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත අර්ථ දැක්වීම, A කෝණය අඩංගු ඕනෑම ඍජුකෝණික ත්‍රිකෝණයක් සමඟ ආරම්භ කරන්න. ත්‍රිකෝණයේ පාද තුන පහත ආකාරයට නම් කර ඇත (රූපය බලන්න):
සැම්බියා
නිල වශයෙන් සැම්බියා සමූහාණ්ඩුව ලෙසින් හැඳින්වෙන, සැම්බියාව යනු, දකුණු අප්‍රිකාවේ පිහිටි භූමියෙන් වටවූ රටකි. අසල්වැසි රටවල් වන්නේ උතුරු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කොන්ගෝ සමුහාණ්ඩුව, ඊසාන ටැන්සානියාව, නැගෙනහිර මලාව, දකුණු මොසැම්බික්, සිම්බාබ්වේ, බොට්ස්වානා හා නැම්බියා සහ බටහිරට ඇන්ගෝලා වේ. දකුණ මධ්‍යම කොටසේ පිහිටි ලුසානා එහි අගනුවර වේ. මෙය එකම හා දැනට පවතින අප්‍රිකානු රටවල්වලින් ජංගම දුරකථන නිෂ්පාදනය කරන රටයි. ජනගහනය වැඩි වශයෙන් අගනුවර වන ලුසානා‍හි වෙසෙන අතර කොපර්බෙල්ට් හි ද ජිවත් වේ. රයිනාන් තලසියා මෙහි උපත ලද්දෙකි. වසර දහස් ගණනට පෙර සැම්බියාව දඩයම්කරුවන් හා සංචාරක ගෝත්‍රතිකයන්ගෙන් ජනාවාස විය. 18 වැනි ශතවර්ෂයේ දී විටින් විට පැමිණි යු‍රෝපියානු ගවේෂකයින් විසින් සැම්බියාව (බ්‍රිතාන්‍යයින් 19 වැනි ශතවර්ෂය තෙක්) උතුරු රොඩේෂියාව තම ආරක්ෂිතයන් ලෙස අත්පත් කර ගත්හ. 1964 ඔක‍්තෝම්බර් 24 වැනිදා සැම්බියාව නමින් මෙම ප්‍රදේශයෙන් නිදහස ලැබිය. සැම්බියාව තනි පාලනයක් වශයෙන් ජනාධිපති කෙනන් තුන්ඩා විසින් පාලනය කරනු ලැබු අතර, ඔහුගේ අවුරුදු 27 පැවති සමාජවාදි පනත් හේතුවෙන් රටේ ආර්ථියට බාධා ඇති විය. විපක්ෂයේ බහු පාර්ශ්වික ඉල්ලීමට කේ තුන්ඩා එකඟ වූ අතර 1991 සාමය බලය ජය ගත්තේය. 1991 පටන් සැම්බියාව බහුපාර්ශවික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් පවතී. ඒඩ්ස් වර්තමානයේ එර‍ට පවතින ප්‍රධාන ගැටළුවකි. ඇස්තමේන්තු10% HIV ධනාත්මකය. ඒක පුද්ගල ආදායම ඇ. ඩො. 1150 (2008 ලෝක බැංකුව) වාර්තාගත 55% ජනතාව දිනකට ඇ. ඩො. 2 මත යැපෙමින් ජිවිකාව ගෙනයයි.
පැරණි නව වසර
පැරණි නව වසර හෝ ඕර්තඩොක්ස් නව වසර (,, , , සර්බියානු: Српска Нова Година හෝ  Srpska Nova Godina , මැසඩෝනියානු සහ බල්ගේරියානු: Стара Нова година, , ) යනු,   ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර අළුත් අවුරුද්දෙහි ආරම්භය සනිටුහන් කරමින් සැමරෙන අවිධිමත් සාම්ප්‍රදායික නිවාඩු දිනයකි. 20වන සහ 21වන සියවස්හිදී, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන අනුව පැරණි නව වසර සිදු වන්නේ ජනවාරි 14 දිනදීය.
කේ.එම් රත්නපාල
'''කේ. එම්. රත්නපාල සූරීන් (ඉංග්‍රීසි: K. M. Rathnapala''') (උපත 1965 මාර්තු 26) ශ්‍රී ලාංකික සංගීත ගුරුවරයෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයෙකි.
වෘත්තීය
රත්නපාල සූරීන් වර්ෂ 1999 දී විදුහල්පති ටී. බී. දමුණුපොල මහතා සමයේදී කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයට සංගීත ගුරුවරයෙකු ලෙස අනියුක්ත වන ලදී.
දක්ශ ගායකයෙකු හා අග්‍රගණ‍ය වයලීන වාදකයකු වූ රත්නපාල සූරීන් ‘ආනන්ද විද්‍යාලයේ සංගීත කවය’ සහ ‘ආනන්ද විද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පිත්තල තූර්ය වාදක කණ්ඩායම’ භාර ආචාර්යවරයා ලෙස පත් වූ අතර ‘රිදම් ඔෆ් ද මරූන්ස්’   සහ 'ප්‍රශස්ති' වැනි වාර්ෂික සංගීත ප්‍රසංග සංවිධානය කිරීමටද සිසුන්ව දිරිමත් කරන ලදී.
2009 නොවැම්බර් 13 දින, ආනන්ද විද්‍යාලයීය ආදි ශිෂ්‍ය සංගමයේ ආශිර්වාද මැද 2009/10 සංගීත කවයේ නිලධාරී මඩුල්ල විසින් ඔහු හට ' Maestro' ගෞරව පදවි නාමය පිරිනමන ලදී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
මානව වංශ ජනනය
මානව වංශ ජනනය (ග්‍රීක් එත්නොස්, "මානවයන් කණ්ඩායම" හෝ "ජාතිය", සහ ජෙනසිස් , "ඇරඹුම, උපත", බහු. එත්නොජෙනසිස් වෙතින්) වනාහි, කිසියම් පුළුල් සමාජ පසුතලයක් තුලින් පැනනැගුනු යම් මානවයන් කණ්ඩායමක් තමන් ජනවාර්ගික  අයුරින් වෙනස්  බවට තේරුම් ගෙන හෝ තේරුම් ගනිමින් හෝ සිටින ක්‍රියාවලියයි. ඊ. පී. තොම්ප්සන් ගේ වදන් අනුව, මෙම ස්වයං-පරිකල්පනය තුලින් ජනවාර්ගීක කණ්ඩායම්  "ඔවුන් විසින්ම ජනනය කරගැනුමෙන් කරලියට එති". මෙම සංස්කෘතික ජනනය පිළිගැන්මට ලක්වීම හේතුවෙන්, වරෙක අවිචාරවත් ලෙසින් ඓතිහාසික සිද්ධාන්ත ලෙසින් පිළිගැනුනු  සාම්ප්‍රදායික සාධ්‍යතාමය ජාතීන්-ජනනයේ වෘත්තාන්තයන් ජනප්‍රවාද පරිගතයට අනුයුක්ත කෙරුමට සමහරක් ඉතිහාසඥයින් පෙළඹී ඇත.
නිෂ්ක්‍රීය හෝ සක්‍රීය මානව වංශ ජනනය
වැරදි ආකාරයේ අන්තර්ක්‍රියා තුළින් භෞතික පරිසරය තුළ අකර් මනස ජාතියේ ‍ෙගාඩනැගිම විය හැක. එමෙන්ම සංස්කෘතික හා ආගමික අංශ, ආගමනය ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලින් වැනි දේ තුලින් අපේක්ෂා නොකරන විදිවට ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ඇතිවය හැකි. දේශපාලන ගැටලුවක් නිරාකරණය කිරිමට සෘජුවම සිතාමාතා වෙනස් අනන්‍යතාවයනක් ගොඩනැගීම මගින් ඉහත කී ජතාකි ගොඩනැගිම ක්‍රියාකාරි වේ. මෙහි දේශපාලන ගැටලු ලෙස සංස්කෘතිකව වටිනා දේවල් ආරක්ෂා කිරිම සම්බන්ධ ගැටලු, බලය බෙදිම සම්බන්ධ ගැටලු පෙන්වා දිය හැක. 18 වන සියවසේ අවසාන භාගයේදී එවැනි උත්සාහ මගින් භාශාවේ දියුණුවක් හෝ නව භාෂා සෑදිමක් සිදු වු අතර, අවසානයේ එය "ජාතික සාහිත්‍යය' බවට පරිවර්තනය විය. පසුව විසියෙවන ශතවර්ෂයේදි එවැනි කතන්දර සමාජයන් තුළ අභාවයට ගිය අතර එවුන්ගේ අනන්‍යතාවයන් නැවත ඔපනොදැමුවොත් ජනවාර්ගික අඛායාන වල පැහැදිලිමත්ය නැතිවන බවද වටහා ගන්නා ලදී.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ඥාතිත්වය සහ වංශානුක්‍රමය ප්‍රවර්ගය:පෙළපත ප්‍රවර්ගය:ජනවාර්ගිකත්වය
හැරී පොටර් සහ අග්නි කුසලානය
හැරී පොටර් සහ අග්නි කුසලානය(harry potter and the goblet of fire)
J.K.රෝලින් විසින් රචිත හැරී පොටර් කතා මාලාවේ 4 වෙනිි කතාව වේ..මෙහි දැක්වෙන්නේ මායා පාසල් කීපයකින් මායා තරගයක් පැවැතීවීමේදී එයට හැරී පෝටර්ට අහඹු ලෙස ඉදිරිපත් වීමට සිදුවීම හා එහි අතරතුරේදී වොල්ඩර්මෝල්ට් සමග සටන් වැදීමටත් සිදුවීවෙයි.තරගය අග්නි කුසලානයක්  උදෙසා පැවැත්වීම නිසා goblet of fire නමින් හදුන්වයි
වෙකා මෘදුකාංගය
වෙකා Waikato Environment for Knowledge Analysis - Weka යනු ජාවා මගින් ලියු යාන්ත්‍රික ඉගෙනීම් මෘදුකාංගයන්හි ජනප්‍රිය ආම්පන්නයකි. එය  නවසීලන්තයේ වයිකතෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ සංවර්ධනය කර තිබේ. එය GNU සාමාන්‍ය පොදු බලපත්‍රය යටතේ අවසර ලබා තිබෙන නිදහස් මෘදුකාංගයකි.