cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කාච
Coma
Another type of aberration is coma, which derives its name from the comet-like appearance of the aberrated image. Coma occurs when an object off the optical axis of the lens is imaged, where rays pass through the lens at an angle to the axis θ. Rays which pass through the centre of the lens of focal length f are focused at a point with distance f tan θ from the axis. Rays passing through the outer margins of the lens are focused at different points, either further from the axis (positive coma) or closer to the axis (negative coma). In general, a bundle of parallel rays passing through the lens at a fixed distance from the centre of the lens are focused to a ring-shaped image in the focal plane, known as a comatic circle. The sum of all these circles results in a V-shaped or comet-like flare. As with spherical aberration, coma can be minimised (and in some cases eliminated) by choosing the curvature of the two lens surfaces to match the application. Lenses in which both spherical aberration and coma are minimised are called bestform lenses.
Chromatic aberration
Chromatic aberration is caused by the dispersion of the lens material—the variation of its refractive index, n, with the wavelength of light. Since, from the formulae above, f is dependent upon n, it follows that different wavelengths of light will be focused to different positions. Chromatic aberration of a lens is seen as fringes of colour around the image. It can be minimised by using an achromatic doublet (or achromat) in which two materials with differing dispersion are bonded together to form a single lens. This reduces the amount of chromatic aberration over a certain range of wavelengths, though it does not produce perfect correction. The use of achromats was an important step in the development of the optical microscope. An apochromat is a lens or lens system which has even better correction of chromatic aberration, combined with improved correction of spherical aberration. Apochromats are much more expensive than achromats.
Other types of aberration
Other kinds of aberration include field curvature, barrel  and pincushion distortion, and astigmatism.
Aperture diffraction
Even if a lens is designed to minimize or eliminate the aberrations described above, the image quality is still limited by the diffraction of light passing through the lens' finite aperture. A diffraction-limited lens is one in which aberrations have been reduced to the point where the image quality is primarily limited by diffraction under the design conditions.
සංයුක්ත කාච
සරල කාච භාවිත කරන විට ඉහත සාකච්ඡා කළ පරිදි ආලෝකය අප්‍රේරණයකට ලක්වේ. බොහෝ අවස්ථාවලදී මෙම අප්‍රේරණයේ අවම කරගැනීම සඳහා එකිනෙකට අනුපූරක අප්‍රේරණ සහිත සරල කාච සංයුක්තයන් භාවිතා කරයි. සංයුක්ත කාචයක් යනු වෙනස් හැඩ සහිත සරල කාච එකතුවකි. ඒවා වෙනස් වර්තන අංක සහිත ද්‍රව්‍යයවලින් සාදා ඇති අතර පොදු අක්ෂයක පිහිටන පරිදි එකක් පිටුපස එකක් වන ලෙස සකසා ඇත.
මේ ආකාරයට කාච සම්බන්ධ භාවිතාවන සරලම අවස්ථාව වනුයේ කාච එකිනෙක ස්පර්ශව තැබීමයි. එසේ තැබූ කාච නාභි දුර f1 හා f2  වන සිහින් කාච වේනම් සංයුක්ත කාචයේ නාභි දුර
කාචයක බලය 1/f වන බැවින් සිහින් කාච ස්පර්ශ කිරීමේදී ඒවායේ බලයන් ආකලනය කළ හැකි බව ඉන් පෙන්ණුම් කරයි.
කුඩා තුනී කාච දෙකක් එකිනෙකට කුඩා d දුරකින් ඈත්ව තබා ඇති විට කළ විට, සංයුක්ත කාචයේ නාභියට දුරට දෙවන කාචයේ සිට ඇති දුර BFLපසු නාභි දුර යැයි කියනු ලැබේ. මෙය දෙනු ලබන්නේ,
මෙහි d ශූන්‍යයට ආසන්න වන විට BFL අගය, ස්පර්ශව තැබූ සිහින් කාචවල සංයුක්ත නාභි දුරට ක්‍රමයෙන් ආසන්න වේ.
කාච අතර දුර කාච දෙකේ නාභි දුරයන්හි ‍ඓක්‍යයට සමාන වන විට BFL අගය අනන්ත වේ. මෙය, සමාන්තර ආලෝක කදම්භයක් තවත් සමාන්තර ආලෝක කදම්භයක් බවට පරිණාමනය කරන කාච යුගලයකට අනුරූප වේ. මෙවැනි පද්ධතියක් කදම්භයේ ශුද්ධ අභිසරණයක් හෝ අපසරණයක් සිදු නොකරන බැවින් afocal (නාභීය නොවන) යැයි කියනු ලැබේ. මෙවැනි දුරකින් තැ‍බු කාච දෙකක් මගින් සරලතම වර්ගයේ ප්‍රකාශ දුරේක්ෂයක් ලබාදේ.
මෙවැනි පද්ධතිය මගින් සමාන්තර කදම්භයක අපසාරීතාව වෙනස් නොකරන නමුත් එය කදම්භයේ පළල වෙනස් කරයි. ඒ අනුව දුරේක්ෂයේ විශාලනය දෙනු ලබන්නේ ,
මෙය ප්‍රධාන කදම්භයේ පළල ප්‍රතිදාන කදම්භයේ පළලට ඇති අනුපාතයට සමාන වේ.
ලකුණු සම්මුතිය - උත්තල කාච දෙකක් (f1 > 0 , f2 > 0)  සහිත දූරේක්ෂයක් මගින් සෘණ විශාලනයක් සහිත එනම්, යටිකුරු ප්‍රතිබිම්භයක් ලබාදේ. උත්තල කාචයක් හා අවතල කාචයක් (f1 > 0 > f2) සහිත දුරේක්ෂයක් මගින් ධන විශාලනයක් හෙවත් උඩුකුරු  ප්‍රතිබිම්භයක් ලබා දේ.
<!-- Simple lenses are subject to the optical aberrations discussed above. In many cases these aberrations can be compensated for to a great extent by using a combination of simple lenses with complementary aberrations. A compound lens is a collection of simple lenses of different shapes and made of materials of different refractive indices, arranged one after the other with a common axis.
The simplest case is where lenses are placed in contact: if the lenses of focal lengths f1 and f2 are "thin", the combined focal length f of the lenses is given by
Since 1/f is the power of a lens, it can be seen that the powers of thin lenses in contact are additive.
If two thin lenses are separated in air by some distance d (where d is smaller than the focal length of the first lens), the focal length for the combined system is given by
The distance from the second lens to the focal point of the combined lenses is called the back focal length (BFL).
As d tends to zero, the value of the BFL tends to the value of f given for thin lenses in contact.
If the separation distance is equal to the sum of the focal lengths (d = f1+f2), the combined focal length and BFL are infinite. This corresponds to a pair of lenses that transform a parallel (collimated) beam into another collimated beam. This type of system is called an afocal system, since it produces no net convergence or divergence of the beam. Two lenses at this separation form the simplest type of optical telescope. Although the system does not alter the divergence of a collimated beam, it does alter the width of the beam. The magnification of such a telescope is given by
which is the ratio of the input beam width to the output beam width. Note the sign convention: a telescope with two convex lenses (f1 > 0, f2 > 0) produces a negative magnification, indicating an inverted image. A convex plus a concave lens (f1 > 0 > f2) produces a positive magnification and the image is upright.-->
කාච වල ප්‍රයෝජන
මිටකට හෝ ආධාරකයක් සහිතව රාමුවකට සවිකළ තනි උත්තල කාච, විශාලක කාච වේ.
අවිදුර දෘෂ්ටිකත්වය, උපරිදෘෂ්ඨිය, වෘද්ධ දෘෂ්ටිකතාව (හතළිස් ඇඳිරිය) හා විෂම දෘෂ්ටිකතාව වැනි දෘශ්‍ය ආබාධයන් නිවැරදි කිරීමට කාච භාවිතා වේ. කාච වෙනත් කාර්යයන් සේ නිවැරදිව අක්ෂ සමමිතියට ලබාගැනීමට භාවිතා කරයි. උපනෙත්/කණ්ණාඩි කාච ආසන්න වශයෙන් පමණක් සමමිතිකය. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් දළ වශයෙන් ඕවලාකාර, රවුම් නැති රාමුවකට යෝග්‍යවන සේ හැඩ ගස්වා ඇත. ප්‍රකාශ කේන්ද්‍රය අක්ෂි ගෝලයට ඉහළින් ඉදිරියෙන් ස්ථාන ගත කර ඇත. ඒවායේ වක්‍රතායට විෂම දෘෂ්ටිකතාවයේ නිවැරදි කිරීම් සදහා අක්ෂය සමමිතිකව නැත. අව් කණ්ණාඩි කාච වර්තනයකින් තොරව ආලෝකය අඩු කිරීමට නිර්මාණය කර ඇත.
තවත් ප්‍රයෝජනයක් වන්නේ ඒකාෂික, දුර දර්ශකය, දුරේක්ෂ්‍ය, තිතනේක්ෂය, දුරේක්ෂි අක්ෂි සමමිතිය, තියොඩොලයිට්ටුව, අන්වීක්ෂ්‍ය, කැමරාව (ඡායාරූපි කාච) හා ප්‍රතික්ෂේපකය වැනි මුර්තන පද්ධතිවල භාවිතා වේ. මින් සමහර උපකරණ අසත්‍ය ප්‍රතිබිම්භයක් මිනිස් ඇස හා යෙදීමේදී නිපදවයි. අනෙක්වා ඡායාරූපි පටකය හෝ ප්‍රකාශ සංවේදකවල ග්‍රහණය කරගත හැකි සත්‍ය ප්‍රතිබිම්භයක් නිපදවයි.
උත්තල කාච අනන්තයේ ඇති වස්තුවක ප්‍රතිබිම්භයක් එහි නාභියේ තනයි. හිරු ප්‍රතිබිම්භයක් එහි නාභියේ තනයි. හිරු ප්‍රතිබිම්භයක් ගත කළහොත් කාචය මත පතනය වන සියළුම අධෝරක්ත ශක්තිය කුඩා ප්‍රතිබිම්භය මතට එක් තැන් වේ.විශාල කාච දහන ලක්ෂයට ප්‍රතිබිම්භය පතිත වන සේ දහනය වන සුළු වස්තුවක් රත් කිරීමට තරම් වූ ශක්තියක් යොමු කරයි. වසර සිය ගණනක් පුරා ආසන්න වශයෙන් ප්‍රකාශීය ලෙස නිවැරදි වීම පවා අවශ්‍ය නොවූ කාච දාහක කාච ලෙස භාවිතා කර ඇත. නූතන යෙදීම් වන්නේ විශාල මිල අධික කෝෂ භාවිතා නොකරමින් සාපේක්ෂව විශාල කාච භාවිතයෙන් සාපේක්ෂව කුඩා ප්‍රකාශ වෝල්ටීය කෝෂ වෙත සුර්ය්‍ය ශක්තිය යොමු කරමින් වැඩි ශක්තියක් නෙලා ගැනීමයි.
රේඩියෝ තාරකා විද්‍යාව හා රේඩාර් පද්ධති බොහෝ විට පාර විද්‍යුත් කාච භාවිතා කරයි. බහුලව එකතු කිරීමේ ඇන්ටනාවකට විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ වර්තනය කරන කාච ඇන්ටනා වේ. 2020 දී පර්යේෂණයට එකතු වීම‍ට නියමිත ඝන කිලෝමීටර පෙළ රේඩියෝ දුරේක්ෂය පෙර ඇන්ටනා වලට වඩා තිස් ගුණයක් විශාල එකතු කිරීමේ ප්‍රදේශයක් ගත හැකි කාච වැඩට යොදා ගනු ඇත.
<!--A single convex lens mounted in a frame with a handle or stand is a magnifying glass.
Lenses are used as prosthetics for the correction of visual impairments such as myopia, hyperopia, presbyopia, and astigmatism. (See corrective lens, contact lens, eyeglasses.) Most lenses used for other purposes have strict axial symmetry; eyeglass lenses are only approximately symmetric. They are usually shaped to fit in a roughly oval, not circular, frame; the optical centers are placed over the eyeballs; their curvature may not be axially symmetric to correct for astigmatism. Sunglasses' lenses are designed to attenuate light; sunglass lenses that also correct visual impairments can be custom made.
Other uses are in imaging systems such as monoculars, binoculars, telescopes, microscopes, cameras and projectors. Some of these instruments produce a virtual image when applied to the human eye; others produce a real image which can be captured on photographic film or an optical sensor, or can be viewed on a screen. In these devices lenses are sometimes paired up with curved mirrors to make a catadioptric system where the lenses spherical aberration corrects the opposite aberration in the mirror (such as Schmidt and meniscus correctors).
Convex lenses produce an image of an object at infinity at their focus; if the sun is imaged, much of the visible and infrared light incident on the lens is concentrated into the small image. A large lens will create enough intensity to burn a flammable object at the focal point. Since ignition can be achieved even with a poorly made lens, lenses have been used as burning-glasses for at least 2400 years. A modern application is the use of relatively large lenses to concentrate solar energy on relatively small photovoltaic cells, harvesting more energy without the need to use larger, more expensive, cells.
Radio astronomy and radar systems often use dielectric lenses, commonly called a lens antenna to refract electromagnetic radiation into a collector antenna.
Lenses can become scratched and abraded. Abrasion resistant coatings are available to help control this. -->
Simulations
[[gan:透鏡]
මඩුකශලිය පුගියන
ලංකාදීපයේ අතීතයේ තිබූ නාවික සමාගමකි
විශ්වයේ ජීව බළ ශක්තියෙන් කරන ප්‍රතිකාර Healing Of Universal Life Force Energy
විශ්වයේ ජීව බල ශක්තිය (Universal Life Force Energy) උපයෝගී කරගෙන කරනු ලබන වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලෙසින් ලෙසින් හැදින්විය හැකි අතර මේ එක් ක්‍රමවේදයක් පමණක් වේ.
කිසිදු ඔෘෂධ වර්ගයක් භාවිතයට නොගෙන විශ්වයේ ඇති ජීව බලශක්තිය (Universal Life Force Energy) උපයෝගී කර ගනිමින් කරනු ලබන ප්‍රතිකාර.මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රමය පිළිබදව ශ්‍රී ලංකාවේ මුල්වරට හදුන්වා දෙනු ලබන්නේ වසර විසි දෙකක් ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවේ බළලත් නිළධාරියෙකු ලෙසින් සේවය කොට විශ්‍රාම ලබා සිටින එස් ජූඩ් සිල්වා විසිනි.දිනය 1918 ජනවාරි මස 22 වන දින සිට මේ පිළීබදව අධ්‍යයනය කරමින් එය සාර්ථක අන්දමින් පවත්වා මහගු ප්‍රතිපලයන් ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව ශ්‍රී ලංකාවේ මහජනතාව මෙන්ම ලෝකයේ මහජනතාවගේ හිතසුව පිණිස 2020 සැප්තැම්බර් මස 28 වෙනි සදුදා දින ප්‍රශිද්ධීයට පත් කරන ලදී.
විවේක් දාහියා
විවේක් දාහියා යනු ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෙකි. ඔහු යේ හේ මොහබ්බතයින් සහ ඒක් වීර් කි අර්දාස් ...වීරා වැනි හින්දි රූපවාහිනී කතාමාලාවල පෙනී සිට ඇත. මෑතක දී ඔහු කවච්...කාලි ශක්තියොන් සේහි ප්‍රධාන පිරිමි චරිතය වන රාජ්බීර් බුන්දේලාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය.
මුල්කාලීන දිවිය
දාහියා එංගලන්තයේ ඩි මොන්ට්ෆෝර්ට් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් අන්තර්ජාතික ව්‍යාපාර කළමනාකරණය පිළිබඳ සිය M.Sc. උපාධිය හදාළේ ය.
පෞද්ගලික දිවිය
2016 ජූලි 8වන දින, දාහියා සිය යේ හේ මොහබ්බතයින් සහෝදර-නිළියක වූ දිව්‍යංකා ත්‍රීපති සමග විවාහ ගිවිස ගත්තේ ය.
ඕරත් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
‍ඕරත් යනු මුල්කාලීන 2000 දශකයේ දූර්දර්ශන් සහ පසුව සෝනි නාළිකා ඔස්සේ විකාශය වූ මන්දිරා බේඩි විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය සිදුකළ රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙය බල්දේව් රාජ් චොප්රා නිෂ්පාදනයකි.
මෙම කතාමාලාව මගින් සමාජයේ කන්තාවන් මුහුණදෙන අභියෝග නිරූපණය වේ. මෙහි තේමා ගීතය වන යේ ඕරත් හේ කුද්‍රත් කා අන්මොල් තෝෆා යන්න ගායනා කරන්නේ ජග්ජිත් සිං විසිනි.
ඕරත් තුළ මන්දිරා බේඩි, අමන් වර්මා, බිජේ ආනන්ද්, සහ ප්‍රභා සිංහා ඇතුළු ප්‍රකට රූපවාහිනී නළු නිළියන් රැසක් රංගනයෙන් දායක වේ.
චිත්‍රපටි ශාලා
චිත්‍රපටි ශාලාවක් හෙවත් සිනමා ශාලාවක් යනු චිත්‍රපට පෙන්වන ස්ථානයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් මෙය ගොඩනැගිල්ලක් වෙයි.
බොහෝ චිත්‍රපට ශාලා වාණිජමය අරමුණින් ක්‍රියාත්මක වන ඒවා වන අතර පොදු ජනතාව වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වෙයි. මේවාට ඇතුල්වීම සඳහා ටිකට්පතක් මිලට ගත යුතු වේ. දර්ශන ශාලාවේ ඉදිරි පස පිහිටා ඇති විශාල ප්‍රක්ෂේපක තිරයකට ප්‍රක්ෂේපක යන්ත්‍රයක් ආධාරයෙන් චිත්‍රපටය ප්‍රක්ෂේපණය කෙරේ. ඇතැම් චිත්‍රපට ශාලා මේවන විට සංඛ්‍යාත සිනමා ප්‍රක්ෂේපණ හැකියාවෙන් යුක්ත වෙයි. එබැවින් ඒවාට භෞතිකව චිත්‍රපට පිටපත් ප්‍රවාහනය අනවශ්‍ය වේ.
ක්‍රිපූ 471
ක්‍රිපූ 471 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, සබීනුස්ගේ සහ බර්බාටුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 283 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 471 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
පුරුෂ ප්‍රජනක පද්ධතිය
ප්‍ර‍ජනක පද්ධතිය පුරැෂ ප්‍රජනක පද්ධතිය
පුරැෂ ප්‍රජනක පද්ධතියේ ඉන්ද්‍රයන්ගේ කාර්යයන් 3 කි. ඒවානම් •	ශුක්‍රාණු නිෂ්පාදනය හා ගබඩාකර තැබිම- නිශ්පාදනය සිදු වන්නේ, වෘශනකෝෂ වලදිය මෙම වෘශන කෝෂ පිහිටා ඇත්තේ උෂ්ණත්වය යාමනය කල හැකි අණ්ඩ කෝශ තුලය. මමගින් නිපදවන නොමේරැ ශුක්‍රණු අපි වෘශනයෙම පිවිසෙන අතර එහි වර්ධනය සහ ගබඩාකර ගැනිම සිදුවේ.
•	ශුක්‍ර තරල නිපදවිම මේවා ප්‍රරස්ථ ග්‍රන්ථය, ශුක්‍ර ආශයිකා සහ ශුක්‍රාණු ආශයිකා ශුක්‍රනාල තුල සිදුවේ.
පුරැෂයින්ගේ ප්‍රදාන ද්විතියික ලිංගික ලක්ෂණ නම් දේහය විශාල වීම මංශ පරිමානව වැඩිවිම, කටහඩ ගොරොසු වීම, දේහයේ රෝම වර්ධනය, උරහිස පලල් විම සහ උගුරැ ඇටය නෙරැ එමයි.
ප්‍රධාන ලිංගික හොර්මෝනය නම් ඇන්ඩ්‍රජන් සහ ටෙස්ටෙස්ටොරෝන්ය.
ලෝක ඒඩ්ස් දිනය
සැම වසරකම දෙසැම්බර් 1 වනදා සැමරෙන ලෝක ඒඩ්ස් දිනය දිනය, එච්.අයි.වී ආසාදනය පැතිරීම නිසා ඇතිවන ඒඩ්ස් වසංගතය පිළිබඳ දැනුවත්කිරීම නැංවීමට කැපකර ඇත. රාජ්‍ය හා සොඛ්‍ය නිලධාරින් විසින් බොහෝවිට ඒඩ්ස් ආශ්‍රිත මාතෘකා හා බැඳුනු කථා හෝ සමුළු හී සහභාගී වෙමින් මෙම දිනය සමරති. 1995 පටන්, එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා විසින් ලෝක ඒඩ්ස් දිනයේදී නිල ප්‍රකාශයක් සිදු කෙරේ. අනෙකුත් ජාතීන්ගේ රජයයන් මෙය අනුගමනය කරමින් මේ හා සමාන ප්‍රකාශ නිකුත් කළහ.
1981 සහ 2007 අතරතුර මිලියන 25 කට අධික ජනකායක් ඒඩ්ස් රෝගයට ගොදුරු වී මිය ගොස් ඇති අතර, 2007 වන විට ලොවපුරා ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 33.2 ජනයා එච්.අයි.වී වැළැඳී ජිවත්වෙමින්, එය ලේඛනගත ඉතිහාසයේ මහත් ව්‍යසනකාරී වසංගත අතුරින් එකක් බවට පත් කර ඇත. ප්‍රතිරෙට්රොවයිරස ප්‍රතිකාර සහ උවටැන් ලබා දීම සඳහා ලොව බොහෝ ප්‍රදේශයන්හී මෑතදී වැඩිදියුණු කල හැකියාවන් අභිමුඛයේ වුව, ඒඩ්ස් වසංගතය 2007 වසර තුලදී ඇස්තමේන්තුගත මිලියන 2 ක ගොදුරක් ගිල ගෙන ඇති අතර, එයින් 270,000 පමණ කුඩා දරුවන් වෙති.
ඉතිහාසය
thumb|left|208px|රුසියානු මුද්දරය, 1993 thumb|left|208px| ලෝක ඒඩ්ස් දිනයක් පිළිබඳ අදහස 1987 අගෝස්තු මාසයේදී ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා නුවර ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ ඒඩ්ස් පිළිබඳ ගෝලීය වැඩසටහනෙහි මහජන තොරතුරු නිලධාරින් දෙදෙනෙකු වූ ජේම්ස් ඩබ්. බන් හා තෝමස් නෙට්ටර් වෙත පහළ විය. බන් සහ නෙට්ටර් විසින් මෙම ඔවුන්ගේ අදහස, ඒඩ්ස් පිළිබඳ ගෝලීය වැඩසටහනෙහි (දැන් UNAIDS ලෙසද හැඳින්වෙන) අධ්‍යක්ෂක ආචාර්යය ජොනතන් මාන් වෙත ඉදිරිපත් කළහ. මෙම සංකල්පය ආචාර්යය මාන් ගේ සිත් ගත් අතර, එය ඔහු විසින් අනුමත කරනු ලදුව, ලෝක ඒඩ්ස් දිනය පළමුවෙන් සමරන දිනය 1988 දෙසැම්බර් 1 වන දිනය විය යුතුය යන නිර්දේශයටද එකඟ විය.
සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝහී කේපිඅයික්ස්-ටීවී හී වාර්තාකාර රාජකාරියෙන් ප්‍රවාස නිවාඩු පිට සිටි ගුවන්විදුලි මාධ්‍යවේදියෙකු වූ බන් විසින් දෙසැම්බර් 1 දිනය නිර්දේශ කළේ බටහිර ප්‍රවෘත්ති මාධ්‍යයන් විසින් උපරිම ආවරණයක් ලබාදෙනු ඇතැයි උපකල්පනය කළ නිසාය. 1988 වසර එ.ජ. හී මැතිවරණ වසරක් වූ බැවින් බන් විසින් යෝජනා කරන ලද්දේ මාධ්‍යයන් ඔවුන්ගේ පශ්චාත්-මැතිවරණ ආවරණයෙන් පසුව වෙහෙසට පත්ව සිටි අවධියක ආවරණය සඳහා නැවුම් ප්‍රවෘත්තියක් පිළිබඳ මහත් සේ ලොල්වනු ඇති බවකි. බන් හා නෙට්ටර් නිශ්චය කළේ දෙසැම්බර් 1 වන දිනය මැතිවරණයෙන් පසුව සැලකිය යුතු කාලයක් පසුව හා නත්තල් නිවාඩුවට සැලකිය යුතු කාලයක් ඉදිරියෙන් පැමිණෙන දිනයක් බැවින් ප්‍රවෘත්ති ප්‍රචාරණ දින දසුනෙහි එතරම් කාර්යබහුල නොවන කාල සීමාවක් බැවින් ලෝක ඒඩ්ස් දිනය සඳහා සුදුසුතම දින වකවානුව බවයි.
1986 ජූනි 18 වන දිනදී කේපීඅයිඑක්ස් හී  “ඒඩ්ස් ලයිෆ්ලයින්" (බන් විසින් සහ කේපීඅයිඑක්ස් හී විශේෂ ව්‍යාපෘති නිෂ්පාදක නැන්සි සැස්ලෝ විසින් දියත් කරනු ලැබූ ප්‍රජා අධ්‍යාපන ව්‍යාපෘතියකි) සඳහා ජනාධිපති රොනල්ඩ් රීගන් විසින් පිරිනැමුණු පෞද්ගලික අංශ ආරම්භණ වෙනුවෙන් වූ ජනාධිපතිමය උද්ධාරයකින් පිදුම් ලැබිණි.  "එඩ්ස් ලයිෆ්ලයින්" හී ඔහුගේ භූමිකාව නිසාවෙන්, එ. ජ. රජය වෙනුවෙන් ආචාර්යය මාන් විසින් බොන් ගෙන් ඉල්ලා සිටිනු ලැබුවේ, දෙවසරක ප්‍රවාස නිවාඩු ගෙන, රෝග පාලන කේන්ද්‍රයන්හී වසංගත අධ්‍යයනඥයෙකු වූ  ආචාර්යය මාන් හා  එක්ව, එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සඳහා,  ඒඩ්ස් පිළිබඳ ගෝලීය වැඩසටහන ඇරඹීමට උපකාර සපයන ලෙසයි. බන් මහතා විසින් මෙම ආරාධනය පිළිගනු ලදුව ඒඩ්ස් පිළිබඳ ගෝලීය වැඩසටහන සඳහා පළමුවන මහජන තොරතුරු නිලධාරි ලෙසින් නම් කරනු ලැබීය. මහජන සෞඛ්‍යය ඉතිහාසයෙහි රෝග සම්ප්‍රජානනය හා නිවාරණය පිළිබඳ ප්‍රත්‍යුත්ක්‍රම අතුරින් වැඩිම කාලයක් පැවැති ලෝක ඒඩ්ස් දින සැමරුමෙහි ප්‍රාරම්භක සැමරුම බන් හා නේට්ටර් යන්නන්ගේ මනසේ පිළිසිඳ ඔවුන් විසින් එය සැලසුම් කොට එය ක්‍රියාක්මක කෙරිණි.
එච්.අයි.වී/ඒඩ්ස් පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ ඒකාබද්ධ වැඩසටහන (UNAIDS) 1996දී ක්‍රියාත්මක වූ අතර ලෝක ඒඩ්ස් දිනය සැලසුම් කිරීම හා ප්‍රවර්ධනය කිරීම සම්බන්ධ කටයුතු එය විසින් පවරා ගන්නා ලදි. එක් දිනක් තුල අවධානය යොමු කරනවා වෙනුවට, UNAIDS විසින් 1997දී ලෝක ඒඩ්ස් ව්‍යාපාරයක් ක්‍රියාත්මක කළ අතර එය විසින් වසර පුරා පැවැති සන්නිවේදනය, නිවාරණය හා අධ්‍යාපනය ගැන අවධානය ඇති කෙරුණි.
පළමු වසර දෙක තුලදී, ලෝක ඒඩ්ස් දිනයේ තේමාව විසින් අවධානය යොමු කළේ කුඩා දරුවන් හා යෞවනයන් පිළිබඳවය. සියළු වයස් වල පසුවන්නන් එච්.අයි.වී ආසාදිතව ඒඩ්ස් රෝගයෙන් පෙලෙන බව යන කරුණ නොසැලකූ මෙම තේමාවන් එකල දැඩි ලෙසින් විවේචනයට පාත්‍ර විය. කෙසේවෙතත් මෙම තේමාවන් විසින් එච්.අයි.වී/ඒඩ්ස් වසංගතය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරවනු ලැබූ අතර, රෝගය පිළිබඳව පැවැති අපකීර්තිමත් මතිමතාන්තර අඩු කිරීමට උපකාරි වෙමින්, මෙම ගැටළුව පවුල් රෝගයක් ලෙසින් පිළිගැනුමේ අවශ්‍යතාවය හුවාදැක්වීමට උපකාරි විය.
2004 දී, ලෝක ඒඩ්ස් ව්‍යාපාරය ස්වායත්ත සංවිධානයක් බවට පත් විය.
සැම වසරකදීම, දෙවන ජුවාම් පාවුළු සහ  දහසයවන බෙනඩික්ට් යන පාප් වහන්සේලා විසින් ලෝක ඒඩ්ස් දිනයේදී රෝගීන් හා වෛද්‍යවරුන් සඳහා සුපැතුම් පණිවුඩයක් නිකුත් කර තිබේ.
තේමා
එක් එක් ලෝක ඒඩ්ස් දින වැඩසටහනක්ම විශේෂිත තේමාවක් අරමුණු කර ගෙන සිදුකෙරෙන අතර, UNAIDS, WHO සහ එච්අයිවී/ඒඩ්ස් වැලැක්වීම සහ ප්‍රතිකාර කිරීමට සම්බන්ධ ආමූලිකයන්, ජාතික සහ ජාත්‍යන්තර කාර්යාංශයන් විශාල සංඛ්‍යාවක සමූපදේශනය ඔස්සේ එය තෝරා ගැනෙයි. 2008 වන විට, එක් එක් වසරක ලෝක ඒඩ්ස් දිනයේ තේමාව තොරාගනු ලැබුවේ ලෝක ඒඩ්ස් ව්‍යාපාරයේ ගෝලීය සුසැරවීම් කමිටුව (WAC) විසිනි.
2005 වසරෙහි සිට 2010 වසර දක්වා එක් එක් ලෝක ඒඩ්ස් දිනය සඳහා තේමාව වූයේ, "ඒඩ්ස් වලක්වන්න. පොරොන්දුව ඉටු කරන්න" යන්න වන අතර, එය සැලසුම් කර තුබූයේ, එච්අයිවී/ඒඩ්ස් වැලැක්වීම, ප්‍රතිකාරය, සුරැකුම සහ සහයෝගය සඳහා විශ්ව ප්‍රවේශය,  2010 වසර වන විට ලඟාකරගැනුමට ඔවුන් එකඟවූ කැපවීම ඉටු කිරීමට දේශපාලන නායකයන් උනන්දු කිරීමටය.
2012 වසර වන විට, ලෝක ඒඩ්ස් දිනය සඳහා බහු-වසර තේමාව  වූයේ "ශූන්‍යය කරා එළඹීම: නව එච්අයිවී ආසාදන ශුන්‍යය කරන්න. ඒච්ස්-සබැඳි රෝගිතාවන් නිසා මරණ ශුන්‍යය කරන්න. වෙනස්කම් කිරීම ශුන්‍යය කරන්න" යන්නයි.
මෙම තේමාවන් එක් දිනයකට පමණක් සීමා නොවන අතර,  ජී8 සමුළුව වැනි අනෙකුත් ප්‍රධාන ගෝලීය ඉසව් මෙන්ම,  එක්සත් රාජධානියේ  ශිෂ්‍යයෝ ඒඩ්ස් සඳහා තිත තබති ව්‍යාපාරය වැනි දේශීය ව්‍යාපාරයන්හීද  සන්දර්භය තුල, වසර පුරා, එච්අයිවී/ඒඩ්ස් පිළිබඳ දැනුවත් කිරීම ඉස්මතු කිරීමට ජාත්‍යන්තර ප්‍රයත්නය තුල භාවිතා වෙයි.
ලෝක ඒඩ්ස් දිනය තේමා, 1988–වර්තමානය
right|thumb|200px|A large [[red ribbon hangs between columns in the north portico of the White House for World AIDS Day, 30 November 2007]] right|thumb|200px|A 67 m long "[[condom" on the Obelisk of Buenos Aires, Argentina, part of an awareness campaign for the 2005 World AIDS Day]]
සටහන්
වර්ල්ඩ් ඒඩ්ස් ඩේ: 10 ටිප්ස් ෆො යූසින් අ කොන්ඩෝම්
ඉරානය
නිල වශයෙන් ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය ලෙසද හැඳින්වෙන ඉරානය බටහිර ආසියානු රටකි. 1935 ට පෙර ඉරානය හඳුන්වනු ලබන්නේ පර්සියාව ලෙසයි. කෙසේ වෙතත් නිල වශයෙන්,දේශපාලන වශයෙන් එය ඉරානය නමින් හඳුන්වයි. 1648, 195Km2 වන මෙය භූමි ප්‍රමාණයෙන් ලොව 18 වන විශාලතම රට වන අතර ලෝක ජනගහනයෙන් මිලියන 70 ක් මෙහි වාසය කරති. එහි මායිම් උතුරු ආමේනියා අසබජා සහ ටර්කිමේනිස්ටාන් දක්වා ඇත. කසකස්ථානය සහ රුසියාව ඉරානයට කෙළින්ම උතුරින් ඇති අසල්වැසියන්ය. ඉරානය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිර ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ පකිස්ථානය දකුණු පර්සියන් බොක්ක හා ඕමානු බොක්කටය. බටහිරින් ඉරානය. වයඹ තුර්කිය වේ (කුර්ඩිස්ටාන්). ටෙහෙරාන් අගනුවර වේ. එහි තෙල් සංචිත වන පෙට්‍රොලියම් සහ ස්වභාවික වායු ලෝක ආර්ථිකයේ විශේෂ බලශක්ති ආරක්ෂණය සහ ලෝක ආර්ථිකයේ විශේෂ තැනක් ගනී. මෙහි පළමුවන රාජධානිය වන එලමයිට් පිහිටුවනු ලැබුවේ ක්‍රි.පූ. 2800 හිය. ඉරානයෙන් මේඩීස් බි.සි.ඊ. 625 න් ඉරානය රාජ්‍යයක් කරන ලදී. පර්ෂියානු වේ පිබිදීමත් සමඟ සාහිත්‍ය දර්ශන විද්‍යාව,ඖෂධ තාරකා විද්‍යාව, ගණිතය සහ සෞන්දර්ය මුස්ලිම් ජනාවාස වල මුලික පද්ධති විය. 1501 දී සෆවිසි රාජ්‍යය පාලනයෙන් නිදහස ලැබීය.1906 දී පර්සියානු ව්‍යවස්ථාදායක විප්ලවීය විසින් රටේ පළමු පාර්ලිමේන්තුව ව්‍යවස්ථාදායක රාජ තන්ත්‍රයක් ඇතිව නිර්මාණය කළහ. 1976 අප්‍රේල් 01 ඉරාන් විප්ල‍වයෙන් පසු නිල වශයෙන් එය ඉස්ලාමීය සමූහාණ්ඩුවක් විය. ඉරානය UN, NAM,OIC,OPAC සංවිධාන වල නිර්මාතෘ සාමාජිකයකි. ඉරාන දේශපාලන පද්ධතිය 1979 ව්‍යවස්ථාව මත පවතී.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල් ප්‍රවර්ගය:මෑත පෙරදිග රටවල්
සෝල් විකාශන පද්ධතිය
සෝල් විකාශන පද්ධතිය (SBS) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ තේයොං චේබොල් විසින් හිමිකාරීත්වය දරන ජාතික දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී සහ ගුවන්විදුලි ජාල සමාගමකි. 2000 මාර්තුවේ දී, මෙම සමාගමෙහි සංස්ථා නාමය වූ සෝල් විකාශන පද්ධතිය (서울방송) යන්න, SBS ලෙස නිල වශයෙන් වෙනස් කරන ලදී. 2001 සිට මෙමඟින් ඩිජිටල් භෞමික රූපවාහිනී සේවාව ATSC ආකෘතියෙන් සහ 2005 සිට T-DMB (ඩිජිටල් බහුමාධ්‍ය විකාශනය) සේවාව ද ලබාදෙනු ලබයි.
මොරගහකන්ද වේල්ල
මහවැලි සංවර්ධන වැඩසටහන මොරගහකන්ද වේල්ල නිල වශයෙන් කුලසිංහ ජලාශයේ ලෙස  එය විශාල ගුරුත්වාකර්ෂණය වේල්ල කළු ගඟ ව්යාපෘතිය, පුරා - ක් වන අතර ඒ සඳහා ප්රධාන විශාල හා වඩා සංකීර්ණ මොරගහකන්ද අංගයක් අඹන් ගඟ දී ඇලහැර, තුළ මාතලේ දිස්ත්රික්කයේ වන ශ්රී ලංකා. එහි ඉදිකිරීම් ආරම්භ වූ අතර එය 2018 දී නිම කරන ලදී. වේල්ලේ මංගල ජලය 2017 ජනවාරි මාසයේදී මුදා හරින ලදි. මෝර්ගහකන්ද / කළුගංග ව්‍යාපෘතිය මහා මහවේලි ව්‍යාපෘතියේ අවසාන කොටසයි
විශාල ඒකාබද්ධ ව්‍යාපෘතියට වාරිමාර්ග හා විදුලි උත්පාදන කටයුතු සඳහා මොරගහකන්ද වේල්ල සහ ජලාශය සහ වෙනම කළු ගංගා වේල්ල සහ ජලාශය ඉදිකිරීම ඇතුළත් වේ. මෙම අඩවි දෙකම ආසන්න වශයෙන් 10 km පිහිටා ඇත වෙන්ව.
අඩවි දෙකෙහිම සමස්ත සංවර්ධන පිරිවැය දළ වශයෙන් (දළ වශයෙන්  ) වන අතර එය සිදු කරනු ලබන්නේ SMEC හෝල්ඩිංග්ස් සහ සිනොහයිඩ්‍රෝ විසිනි.
මොරහහකන්ද ජලාශය ඉදිරිපිට ඉදිකරන ලද කළුගල් බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් 2018 ජූලි 23 දින නිරාවරණය කරන ලදී.
ඉතිහාසය
මුල් මොරගහකන්ද ජලාශය ප්‍රථම වරට ඉදිකරන ලද්දේ ක්‍රි.ව. 111 දී වසභ රජ විසිනි.
වේල්ල සහ ජලාශය
මොරහහකන්ද වේල්ල 65 m ඉහළ ගුරුත්වාකර්ෂණ වේල්ල. 521000000 m3 ක ක්‍රියාකාරී ගබඩා ධාරිතාවක් ඇති මොරගහකන්ද ජලාශය වේල්ල විසින් නිර්මාණය කරන ලදී     ජලය, 185 m ක මතුපිට උන්නතාංශයක.
ප්‍රාථමික භාවිතයන්
වම|thumb|260x260පික්|2017 පෙබරවාරි මාසයේ මොරගහකන්ද ජලාශය.
වාරිමාර්ග
මොරගහකන්ද සහ කළු ගංගා ජලාශ දෙකෙහිම ජලය මූලික වශයෙන් කෘෂිකාර්මික අවශ්‍යතා සඳහා අවම වශයෙන් 81422 ha ක භූමි ප්‍රදේශයකට යොදා ගැනේ. . මෙය සහල් නිෂ්පාදනය 81% කින් හෝ 109000 MT කින් ඉහළ යනු ඇත, වාර්ෂිකව ඇස්තමේන්තුගත මූල්‍ය ප්‍රතිලාභයක්.
මසුන් ඇල්ලීම
ජලාශ මගින් මිරිදිය මසුන් ඇල්ලීමේ ප්‍රභවයක් ද ඇති අතර දළ වශයෙන් 4700 MT ක් ජනනය වේ හෝ වාර්ෂිකව ට සමාන මුදල්.
විදුලිබල උත්පාදනය
මොරගහකන්ද ජල විදුලි බලාගාරයට විදුලිය සැපයීම සඳහා මොරගහකන්ද ජලාශයේ ජලය යොදා ගනී. සාම්ප්‍රදායික පොසිල ඉන්ධන විදුලි උත්පාදනය සමඟ මෙම ජල විදුලිය ආදේශ කිරීමෙන් වාර්ෂිකව වේ.
බලාගාරය ඉදිකිරීම සඳහා වන අතර.
මාර්ග සහ පාලම්
වේල්ල හා ජලාශය ඉදිකිරීම සඳහා බහු පිවිසුම් මාර්ග ඉදිකිරීම සහ පවත්නා ප්‍රධාන මාර්ග නැවත සකස් කිරීම මෙන්ම 300 m ඉදිකිරීම ද අවශ්‍ය විය. දිග මොරගහකන්ද පාලම.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ වේලි ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
මොහිනියාටම්
මොහිනියාටම් කේරළයේ සාම්ප්‍රදායික නර්තනයකි. මෙය ගැහැණුන් විසින් කරන තනි පුද්ගල නර්තනයකි. මොහිනියාටම් සැදී ඇත්තේ මොහින් (නරඹන්නන් වශී කරන්නා) හා ආටම් - ශරීරයේ රිද්මය යන එකතුවෙනි. මෙහි විෂ්ණු දෙවියන් මෝහිනි ලෙස වෙස් ගත් කතන්දර 2 ක් ඇත. ඒවා නම්,
මෙය විෂ්ණු දෙවියන් ආශ්‍රයෙන් එන නර්තනයක් විය හැකි බැවින් නර්තනයේ තේමාව වන්නේ දෙවියන් කෙරෙහි ඇති ආලය හා බැඳීමයි. දේවදාසින් මෙය තොවිල් බලි ප්‍රදර්ශනය කොට තිබේ. මෙහි නෝතු හා නෝටියාටම් යන අවස්ථා 2ක් ඇත. මෙම නර්තනයේ දකුණු ඉන්දියානු ආභාශයන් වන භාරත නාට්‍යම් හා කතකලි අංග 2 ක් ඇතුලත් කර ඇති අතර, මෙය ආරම්භ කර ඇත්තේ ස්වාධි පිරුනාල් යන රජු සමයේ ය. මෙම නර්තනයේදී උකුල් ප්‍රදේශයේ පැද්දීම හා ශරීරයේ පැද්දීම උපයෝගී කොට ගනී. මෙහි මුලික චලන 40 ක් තිබෙන අතර මෙය අමාවුනල් වේ. මෙහි ඇඳුම වන්නේ සුදු සාරියක් හා රත්තරන් පාටින් ඔප දැමූ කසාබු නමැති වාටියයි. මෙහි පදමාලාවන් හස්ත ලක්ෂණ ලීපිකා වන මුද්‍රා ස්වරූපයන් ගනී. ස්වර සංගීතය විවිධ නාද රටාවන් වන ඩෝලු නමින් හඳුන්වයි. මෙහි ගී තනු මනිප්‍රාවලම් වන අතර එය සංස්කෘත හා මලයාලම් වලින් යුක්ත වේ. නර්තන ශිල්පියා තම දෑත් විවිධ ලෙස හසුරුවන අතර මෙහි පදනම වන්නේ මනස ප්‍රබෝධමත් කිරීමයි.
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ නර්තනය
පික්නික්
පික්නික් යනු අන්තර්ජාලගත ඡායාරූප සංස්කරණ සේවාවකි. මෙහි මූලික මධ්‍යස්ථානය පිහිටුවා ඇත්තේ ඇමරිකාවේ, වොෂින්ටන්, සියැටල් නගරයේය. දැනට මෙය ෆේස්බුක්(Facebook), මයිස්පේස්(MySpace), පිකාසා අන්තර්ජාලගත ඇල්බමය(Picasa Web Album), යාහූ ෆ්ලිකර්(Flickr) වල පවත්වනු ලබන පෞද්ගලික ඡායාරූප සංස්කරණය කිරීමටද, තමන්ගේ පරිඝණකයෙන් හෝ පෞද්ගලික වෙබ්අඩවියෙන් ඡායාරූප ඍඡුවම ප්‍රකාශ කිරීමටද පහසුකම් ලබා දෙයි.
පික්නික් වල මූලික ඡායාරූප සංස්කරණ උපකාරක භාවිතය නොමිලේ වේ. පික්නික් premium සේවාව තවත් අමතර විශේෂ අංග රැසක් සහිතව, මාසික, මධ්‍ය වාර්ෂික හෝ වාර්ෂික ග්‍රාහක මුදලකට ලබාගත හැකිය.
තවදුරටත්, පික්නික් සහ ෆ්ලිකර් සේවාව හවුල්වී, විශේෂ අංග අධික අනුවාදයක්ද, ෆ්ලිකර්හි ඡායාරූප සම්පාදකය වශයෙන් යාකොට සාදා ඇත. මොවුන් "වෙබ්ස්" (webs) යන නොමිලේ වෙබ්පිටු නිර්මාණ සේවය සමගද, ඡායාරූප සංස්කරණ උපකාරකය වශයෙන් හවුල්වී ඇත.
පික්නික් ගූගල්(Google) විසින් 2010, මාර්තු 1වනදා අත්පත් කරගන්නා ලදි.
බ්‍රවුසරයේ උපාංග සහ උපකාරක
පික්නික් විසින් තවත් අංග රාශියක්, පික්නික් තුලම ඡායාරූප තැන්පතුව සඳහා නිකුත් කර ඇත. 2007, මැයි 7වනදා, පික්නික් විසින් ෆයර්ෆොක්ස් (Firefox) හා ගූගල් ක්‍රෝම් (Google Chrome) වලට මෙම උපකාරක යොදවා ඇත. එනමුත්, ඉන්ටර්නෙට් එක්ස්ප්ලෝරර් වලට ඡායාරූපයක් තෝරා එය කෙලින්ම පික්නික් වලට ප්‍රවේශ කලහැකි වන අතර, ෆයර්ෆොක්ස් හා ගූගල් ක්රෝම් සම්පූර්ණ ඡායාරූපය හෝ පින්තූරය පික්නික් වලට කෙලින්ම ප්‍රවේශ කරයි
තරිඳු විජේසේකර
තරිඳු විජේසේකර (ඉංග්‍රීසි: Tharindu Wijesekara) යනු ශ්‍රී ලාංකාවේ උපත ලද ඕස්ට්‍රේලියාවවේ වාසය කරන කලා ශිල්පියෙකි. සමාජ ජාල වෙබ් අඩවි තුළ බොහෝ ජනප්‍රිය චරිතය ගප්පියා තරිඳුය.ගප්පියා ශ්‍රී ලාංකික youtube ක්ෂේත්‍රයේ මුල් පුරෝගාමිකයෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ක්‍රිපූ 470
ක්‍රිපූ 470 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, පොටිතුස් සහ මමෙර්කුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 284 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 470 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
ස්වසන පද්ධතිය
මිනිසාගේ සහ අනෙකුත් ක්ෂිරපායින්ගේ ස්වසන පද්ධතිය සමන්විත වන්නේ වාතය ගමන් කරන මාර්ග, පෙනහලු සහ ස්වසන පේෂි වලිනි. ස්වසන පේෂි චලනය මගින් වාතය දේහය තුල‍ට ගැනීම සහ දේහයන් පිටකිරිම සිදු කරයි. පෙනහලු වල ගර්ත පද්ධතිය තුළ ඔක්සිජන් වායු අණු සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායු අණු බාහිර වාතය සහ රුධිරය අතර විසරණය මගින් අක්මාව පරිවහණය කරනු ලබයි. එනම් පෙනහලු මගින් රුධිරය ඔක්සිජනිකරණය කිරිම සහ ඊට සම්භාවිත කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහ අනෙකුත් වායුමය පරිවෘත්තිය අපද්‍රව්‍ය රැධිරයෙන් බැහැර කිරීම සිදු කරයි. එමෙන්ම එම පද්ධතිය කාබන්ඩයොක්සයිඩ් රැධිරයෙන් ඉවත්කිරීම මගින් දේහයේ අම්ල භෂ්ම තුලිතයට ඉවහල් වේ.
මිනිසාගේ ස්වසන පද්ධතිය
මිනිසාගේ සහ අනෙකුත් සතුන්ගේ ස්වසන පද්ධතිය වෘත්ත සහ අධර ස්වසන පද්ධතිය ස්යනාලය සහ පෙනහලු ලෙස කොටස් කල හැක.එමන්ම සන්නායක කලාපය (වායු ගෝලයන් අතර වායු ප්‍රවාහන කලාපය) සහ ස්වසන කලාපය (වායු විසරණය සිදුවන නාගරික කලාපය) ලෙසද වර්ග කල හැක. මෙම ස්වසන කලාපයටම සංක්‍රාම් කලාපයද අයත් වේ.
-	වායු ගෝලය -	නාස් කුහරය -	ග්‍රයනිකාව (නාසය,‍ෙමෟඛ, සහ ස්වරාලයික) -	ස්වරාලය -	ස්වාසනාලය -	උරස්කුහරය -	ස්වස නාලිකා -	ගර්ත
සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2017
සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2017 ජුනි හා ජූලි මාස තුල ශ්‍රී ලංකාවේ තරග සංචාරයක නිරත විය. ඒ ටෙස්ට් තරගයක් හා එදිජා තරග 5කට සහභාගී වීම සදහාය. මුලදී තරගමාලාව ටෙස්ට් තරග 2 ක් හා එදිජා තරග 3ක් ලෙස සැකසී තිබූ නමුත් පසුව එය වෙනස් විය. සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම අවසන් වරට 2002 වසරින් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කල අතර සියළු තරග දිවා තරග ලෙස පැවතිනි.
සිම්බාබ්වේ එදිජා තරගමාලාව 3-2 ක් ලෙස ජයගත් අතර එය ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව ඔවුන් ලද ප්‍රථම එදිජා තරගමාලා ජයග්‍රහණයයි. එය 2009 පසු ඔවුන් ලද මුල්ම එදිජා තරගමාලා ජය වන අතරම, ටෙස්ට් ජාතියකට එරෙහිව 2001 දී බංගලදේශයට එරෙහිව ජයගත් පසු ලැබූ ප්‍රථම ජයද වේ. එමෙන්ම සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම තම රටින් පිට තරග 5 කින් යුත් තරගමාලාවක් ජයගත් ප්‍රථම අවස්ථාවද මෙය විය. සිම්බාබ්වේ නායක ග්‍රෑම් ක්‍රෙමා පවසා සිටියේ මෙම ජයග්‍රහණය තම දිවියේ ඉහළින්ම සටහන් වනු ඇතියයි කියාය. ශ්‍රී ලංකා නායක ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් පැවසුවේ මෙය තම තරග දිවියේ දුර්වලම අඩියට වැටුනු අවස්ථාව බවයි. එදිජා තරගාවලියෙන් පසු ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් සියළු තරග අංශවල නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්විය. දිනේෂ් චන්දිමාල් නව ටෙස්ට් නායකයා ලෙස පසුව නම්විය. පැවති එකම ටෙස්ට් තරගය ශ්‍රී ලංකාව කඩුළු 4 කින් ජයගනු ලැබීය.
සොක්ටා කොහ්
සොක්ටා කෝ - භූමි විස්තරය
right|thumb|400px|මෙහි දැක්වෙන්නේ පකිස්ථානයේ පස්නි ප්‍රදේශය යාබදව සොක්ටා කොහ් ආශ්‍රිතව පිහිටා තිබු වෙරළ ආශ්‍රිත හරප්පා ජනපදයේ පරිගණක ඇසුරින් කරන ලද ප්‍රතිනිර්මාණයකි. සොක්ටා කෝ යනු සාදි කෞර් ගංගා මිටියාවතෙහි ඇති කුඩා කඳු ගැට අතරින් මතුවු කඳු ගැටයක් වේ. එය පස්නි ප්‍රදේශයේ උතුරින් පිහිටා ඇති කඩතොලු සහිත ස්ථාන කඳු පංති වලින් වටවී ඇත. වර්තමානයේ දී ගංගාවක් එයට ආසන්නයෙන් ගලා බසියි. කුඩා දියපාරවල් සහ දොළ පාරවල් වැඩිවශයෙන් ම වර්ෂා ජලයෙන් පෝෂණය වන අතර එම ජලය  සාදි කෞර් වෙත ‍එකතු වේ.
කඳු පංතිය ප්‍රදේශය පුරා සැතපුම් දෙකක් පමණ පැතිරෙන අතර සැතපුමකට වඩා අඩු ඉතිරි ප්‍රදේශය ගිණිකොණ ප්‍රදේශයට පැතිර ඇත. එය භූමියේ සිට ඇගයීම අපහසු කරුණක් වන්නේ එය ආසන්නයේ තවත් කිසිදු කඳු ව්‍යුහයක් නොපවතින බැවිනි. කඩින් කඩ පිහිටා තිබෙනවා විනා හැරෙන්නට මෙම භූමි ප්‍රදේශය සවිස්තර වශයෙන් කැනීමකට ලක් වී නොමැත. උතුරු හා දකුණු මායිම්, වියළි ගිරිකඳුරු ප්‍රදේශය හරහා පිහිටා ඇත. තවත් දෘෂ්‍යමාන සලකුණු වන්නේ රළුගල් යට වැළලී ඇති වලවල් විශාල ප්‍රමාණයයි. තවත් වැදගත් ලක්ෂණයක් වන්නේ බිත්තිවල ආරක්ෂා සැලසීම පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් දෘෂ්‍යමානික සාක්ෂීන් ‍නොතිබීමයි.
පුරා විද්‍යාත්මක වැදගත්කම
සොක්ටා කොහ් ලෙස හැදින්වෙන වෙරළ ආශ්‍රිත හරප්පා ශිෂ්ටාචාරය සම්බන්ධ පුරා විද්‍යා ස්ථානය මුල්වරට සමීක්ෂණය කරන ලද‍්දේ 1960 වසරේදි ඇමෙරිකානු පුරා විද්‍යාඥයෙකු වු ජෝජ් F ඩේල්ස් විසිනි. සොක්ටා කොහ් යන නමෙහි අරුත ගිනිගත් කන්ද යන්න වන අතර ඇමරිකානු පුරාවිද්‍යාඥ ජෝජ් F ඩේල්ස් හට මෙම ප්‍රදේශය හමුවුයේ ඔහු පකිස්ථානයේ, බලුකිස්ථානයේ මක්‍රාන් වෙරළ ආශ්‍රිත අතු ගංඟා ගවේෂණය කරන අතර තුරයි. මෙම ස්ථානය පස්නි ප්‍රදේශයේ සිට සැතපුම් 15 ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. තවත් මෙවැනිම ස්ථානයක් වු සුට්කාගෙන් - ඩෝ වෙරළෙන් සැතපුම් 30 ක් පමණ රට තුළට වන්නට පිහිටා ඇති අතර එය ජිවානි ප්‍රදේශයට උතුරින් වු ඩැෂ්ට් නදිය ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇත. මෙම ස්ථාන කිසියම් ආදි වෙරළ තීරයක් ඔස්සේ පිහිටා තිබු බවට පවතින සාධක (එකල වෙරළ තීරය සාපේක්ෂව වඩාත් රට තුළට වන්නට පිහිටි බවට සැලකිය හැක) හරප්පානු සමයට අයත් අන්තර් ජාතික වෙළඳ කටයුතු සම්බන්ධ සාධක හා මනා ලෙස ගැලපෙයි. මෙම ජනාවාස වලින් හමු වු මැටි භාජන වල ලක්ෂණ අනුව මෙම ජනාවාස හරප්පානු ශිෂ්ටාචාරය උච්ච සමයට අයත් බව ඇස්තමේන්තු කෙරෙයි. (ක්‍රි.පු. 2600 – 1900)
සොක්ටා කෝහි වළං කර්මාන්තය
නැති වි ගිය ජනාවාසයන්හි නෂ්ටාවශේෂයන්ගෙන් යුක්ත වූ සිය දහස් ගණන් වලං කැබලි භූමිය පුරා විසිරී ඇත. වලං පිළිස්සීම සඳහා භාවිතා කරන ලද උඳුන්ද දැකිය හැකිය. විශාල වශයෙන් වලං කර්මාන්තය සිදුකරන ලද්දේ සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ සමඟ හුවමාරු කරගැනීම සඳහාය. කල්තබා ගත නොහැකි භාණ්ඩ අපනයනය කිරීමේදී ඒවා ඇසුරුම්කරණය සඳහා ඇතැම් භාණ්ඩ අවශ්‍ය වේ යැයි සිතිය හැකිය. පෝරණු වල පිළිස්සු භාණ්ඩ වන කලස්, පිඟන් සහ මූඩි වල කැබලි, දම් මැටි වලින් සියුම් ලෙස සැදු වලලු ආකාර කොටස්ය. මෙම වලන් සකයක කරකවන සහ රෝස පැහැයට හුරු ඔපදමන ලද නියැඳි දක්නට ලැබේ. සමහර භාණ්ඩ විශේෂයෙන් කලස්වල, ගෙල වටා රතු පාටට හුරු ඔපදැමූ පටියක් තිබේ. මෝස්තර යෙදීම බොහෝ වලන් වල අලංකාර ලක්ෂණ වලින් එකක් වන අතර එම අලංකාර කලු පැහැයෙන් යුක්ත වේ. මෙම මෝස්තර ජ්‍යාමිතික හැඩ වලට සීමා කර ඇත. විවිධ ඝණකම් වලින් යුතු තිරස් රේඛා, මාලුන්ගේ කොරල රටා, රැලි රේඛා, ඡේදනය වන රවුම් සහ පනා රටා ඇතුලත් වේ. මිනිසුන්ගේ හා සතුන්ගේ මෝස්තර අංග සැලකිය යුතු තරම් නැත. වලංන්කරුවන්ගේ සලකුණු කලස් සහ වලං වලින් ඒ බව මනාව පැහැදිලිව තිබේ. සෙල්ලම් බඩු, පිළිම සහ පැළඳුම් සම්පූර්ණයෙන් නොමැති වීම උපයෝගිතාත්මක පරිසරයක් පෙන්නුම් කරයි.(තවදුරටත්කැණීම සිදු කරන) මෙම හරප්පා ශිෂ්ඨාචාරයේ පෙනෙන්නට තිබෙන සමාජ හා සංස්කෘතික විසංගමනය අඩු කල හැකි ද්‍රව්‍ය අනාවරණය කර ගැනීමට තවදුරටත් නිරන්තරව කැණීම් සිදු කරනු ලබයි.
වෙළඳ මධ්‍යස්ථානවල වැදගත්කම
ක්‍රිස්. පේ.ඩී. කොස්ටමාන් ඔහුගේ “ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය, එහි මායිම් හා අමතක වී ගිය තැන්, සාකච්ඡා” නම් වූ විග්‍රහයේ දී ප්‍රාථමික ‍හෝ ප්‍රාථමික නොවන අවස්ථා වලදී නොනිමි අමුද්‍රව්‍ය හා අනෙකුත් ද්‍රව්‍ය සොයාගත නොහැකි ලෙස යටි ජල පෝෂික ගංගාධරයන්හි (තැනිතලාවන්), සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ සඳහා  දිගු කාල වෙළඳ බලකායක් අවශ්‍ය වීම ඉන්දු ශිෂ්ටාචාරයන්හි ප්‍රධාන අංගයක් පවතින්නට ඇති බවයි.
‍‍ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ දී ජනප්‍රිය භාණ්ඩ අතර තඹ, රත්‍රන්, රිදී, ටින්, සූර්යකාන්ත පාෂාණ(jasper), අගස්ති, ඕර්ටි ගල්, තෝරමල්ලි,ඇසුරිටි ගල්, ලාඕසි, මුතු, බෙල්ලො ස්ෂටයිල‍යිට්, දීප්තිමත් නිල් මැණික්, සබන් ගල්, ඇනිටිමනි සහ ඇත්දළ ආදී භාණ්ඩ සැලකිය හැකිය. මෙම ද්‍රව්‍ය අඩංගු ප්‍රදේශ හිමිකර ගැනීම සඳහා සිදුකළ ආක්‍රමණ හා සිවිල් යුද්ධ මෙම ශිෂ්ටාචාරයේ ඉදිරිය තීරණය කරන්නට ඇත.
අවම වශයෙන් එකල අන්තර් කලාප අතර ගමනාගමනය සඳහා පෙළඹවීමක් වුයේය. සිල්වියෝ ඩු‍රාන්ට්ගේ ඉන්දියානු මුතු බෙල්ලෝ අධ්‍යයන(1979) හා ඔවුන්ගේ පෙනුම පුරාවිද්‍යාත්මක වාර්ථාවල දී, ඉරානයේ ටෙපේ සහ්යා සහ ෂාර් අයි සොන්ටා වලදී, එමෙන්ම ඉන්දු නිම්න වලදී, පුරාතන වෙළඳ මාර්ග ඔස්සේ (ප්‍රථමයෙන් ඉන්දියානු වෙරළ තීරය දිගේ සොයාගන්නා ලද එක්තරා ගල් විශේෂයක්). පුරාවෘත්තයේ ප්‍රාථමික වශයෙන් සාකච්ඡා කරනුයේ Xancus pyrum නම් බෙල්ලන් විශේෂ ද, ලොව පුරා නොනැසි පැවති ආකාරය, එකල ඒවා ආහාර බවට පත් කල අයුරු හා එහි ගමනාන්තය සමහර විට ලොව නව තැනකට ගෙන යන්නට ඇත.
මෙම විශේෂිත බෙල්ලාගේ වැදගත්කම Xancus pyrum සතුවු සීමිත භූගෝලීය ව්‍යාප්තියත් (ඔවුන් සතුවන සමාන විශේෂත්වය ඛණිජ සම්පත් වල අනතර්ගතය ලම්ප ලෑලි වැනි බෙල්ලන් අති තියුනුය). මේ සම්බන්ධයෙන් දේශිය වශයෙන් නොනිමි අමුද්‍රව්‍ය මෙම බෙල්ලන් ඇතිවන හොඳින් හඳුනාගන්නා ලද ප්‍රදේශ වල සිට ගෙන ඒමේ දී (Xancus pyrum වෙළඳාම සම්බන්ධයෙන් වූ පරිදිම) සමහර විට මෙම ෂෙල් එවකට වූ සංස්කෘතින් අතර සම්බන්ධයන් පවතින්නට ඇත.
ඉන්දියානු නර්තනය - ගොනිපුආ නර්තනය
වර්ථමානයේ බොහෝ ගුරුවරුන් ගොනිපුආ නර්තන ශිල්පීන් වු අතර ඔවුන්ගේ ශෛලියන් නර්තන ශිල්පීන්ට හා ගුරුවරුන්ට පැවත එන්නක් විය. ගමේ පුජනිය ස්ථානයෙන් පැවත එන මෙය නගරයේ වේදිකාව දක්වා විහිදී ඇත. ඔඩිසි නර්තනය මෙය සාර්ථක කර ඇත. මහාරිස් හා ගොමිපුආස් අදටත් සිහිකරන අතර අද වනවිට එම පෙලපතින් පැවත ‍එන ගුරුන් විසින් ඔඩිසි සම්පුදාය ඉදිරියට ගෙන යයි ‍මොවුන්  දක්ෂ නර්තන පරම්පරාවක් ඇති කර තිබෙන අතර එහි පැවැත්ම තහවුරු කර ඇත. මෙහි අන්තර්ගතය හා පැවැත්ම පවතින්නේ නර්තන ශිල්පීන්ගේ හා ගුරුවරුන් අතය. 50 වන වර්ෂවලදී ලෝකයා මෙම ඔඩිසි පිළිබද උනන්දුවක් දක්වන්නට විය. ප්‍රියන්බඩා මොහන්ටි විසින් මෙම ඔරිසා සම්භාව්‍ය නර්තන ය විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රදර්ශනය කොට තිබේ. දොස්තර චාල්ස් ෆැබ්රි විසින් මෙම නර්තනය අගය කොට ඇති අතර ඔහු ඉන්ද්‍රානි හෙමන් හට මෙම නර්තන  ශෛලිය ඉගෙනිමට උදව් කොට ඇති අතර විදේශ අවධානයට මෙය ගෙන ඒමේ ගෞරවය  ඇය‍ට හිමි වේ. ගුරු ප්‍රභූන් වන පද්මවිභූෂන් නෙලුචරන් මොහපුත්‍ර, පන්නාජ් චරන් දාස්, ඩෙබි ප්‍රසාද් ‍ඩාස්, මායාදාර් රබුට් සහ නර්තන ශිල්පීන් වන සන්ජුකූට පනිග්‍රාහි, කුට් කුම් මොහන්ට් සොනාල් වංසින්, මාඨීවි වමුද්ගල් හා‍ ග්‍රොරීමා මෙම නර්තනයේ පැවැත්මට දායක වී ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ නර්තනය
අසේල ජයකොඩි
අසේල ජයකොඩි (උපත 1971 අප්රේල් 20 - 2011 නොවැම්බර් 27) ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. බහුවිධ නළුවෙකු වන ජයකොඩි "ගාමනි" සහ "සලෙළු වරම" වැනි විචාරක පැසසුමට ලක් වූ චිත්‍රපට කිහිපයකම රඟපෑවේය.
ඔහු 2011 නොවැම්බර් 27 වැනි දින වැලිසර ප්‍රදේශයේදී හදිසි අනතුරකින් මිය යන විට වයස අවුරුදු 40ක් විය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු 1971 අප්‍රේල් 20 වැනිදා කොළඹදී පවුලේ බාලයා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා විල්ෆ්‍රඩ් ජයකොඩි ජනප්‍රිය කලාකරුවෙකි. ඔහුගේ මව ක්ලෙරා බ්‍රිජට් ජයකොඩි සෙනෙවිරත්න වේ. ඔහුට වැඩිමහල් සහෝදරයන් තිදෙනෙක් - උපාලි, ප්‍රේමලාල් සහ වසන්ත සහ එක් වැඩිමහල් සහෝදරියක් වන කුමාරි. මත්තුමගල කරුණාරත්න බෞද්ධ පාසලෙන් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළේය. මිය යන විට ඔහු දෙදරු පියෙකි. දුව රිෂ්නි කවීෂා ජයකොඩි සහ පුත් බිනුර ජයකොඩි.
වෘත්තීය ජීවිතය
ජයකොඩි සිය නාට්‍ය ජීවිතය ආරම්භ කළේ පාසල් කාලයේ සිටය. 1998 දී තවත් සහෝදර නළුවෙක් වන ගිහාන් ප්‍රනාන්දු සමඟ ප්‍රවීණ රංගවේදී ජයලාල් රෝහණ විසින් පවත්වන ලද වැඩමුළුවකට ගියේය. ඊට පසු දෙන්නම භූත වෙලා වේදිකා නාට්‍යයේ රඟපාන්න වාසනාවන්ත වුණා. ඉන්පසු ඔහු සින්තටික් ඩ්‍රීම්ස්, රෝමියෝ ජුලියට් ස්ටෝරි, ෆැන්ටසි ඇවනියු, සපිරිවර, සිසිල ඉම, සත්කුළු පව්ව, ගජමුතු, ඉතින් එතන පාසේ සහ හොල්මන් බොට්ටුව. වැනි රූපවාහිනී කතාමාලා රැසක වැදගත් චරිත නිරූපණය කළේය.
මරණය
2011 නොවැම්බර් 27 වැනි දින අලුයම 4 ට පමණ ඔහුගේ මෝටර් රථය මීගමුව දෙසට මුහුණලා කොළඹ – මීගමුව පාර දිගේ නවතා කිසියම් ගනුදෙනුවක් කර ඇත. ඉන් අනතුරුව ඔහු සිය මිතුරෙකු සමඟ කඳාන නාගොඩ පිහිටි නිවසට යාමට වාහනයට ඇතුළු වීමට උත්සාහ කර තිබෙනවා. එම අවස්ථාවේදී වේගයෙන් පැමිණි වාහනයක් ඔවුන් දෙදෙනාගේම හැප්පුන අතර එහිදී වාහනය පලාගොස් ඇත. බරපතළ තුවාල ලැබූ ඔහු රාගම රෝහලට ඇතුළත් කිරීමෙන් පසු රෝහලට ඇතුළත් කිරීමට පෙර මියගොස් ඇත. කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ මිතුරා මාරාන්තික තුවාල සහිතව දිවි ගලවා ගෙන වැඩිදුර ප්‍රතිකාර සඳහා කොළඹ ජාතික රෝහලට මාරුකර යවා ඇත.
ඔහුගේ අවසන් කටයුතු 2011 නොවැම්බර් 30 වැනි බදාදා පස්වරුවේ කඳාන නාගොඩ ශාන්ත ජෝන් බැප්ටිස්ට් සුසාන භූමියේදී සිදු විය.
External links
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
අම්පාර මැතිවරණ කොට්ඨාශය (1960-1989)
අම්පාර මැතිවරණ කොට්ඨාශය මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  අම්පාර නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  අම්පාර මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස අම්පාර දිගටම පවතියි
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී  පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
88 modern constalletions
නවීන තාරකා විද්යව අහස ප්‍රදේශ 88කට බෙදා ඇත. සාමාන්යයෙන් ග්‍රීක හා රෝම මිත්යා කතා මත පදමනම්ව, තරකා මණ්ඩල හමුවිය.ක්‍රාන්තිවලයෙන් ද පෙන්නුම් කරන්නේ එකී තාරකා මණ්ඩල 88න් 12කි. එම තාරකා මණ්ඩල 12 "රශි චක්‍රය" ලෙස ද හඳුන්වයි. frame|361x361පික්|තාරකා මණ්ඩල ඉපැරණි සුමේරියන්වරුන්, පසුව ග්‍රීකයින් විසින් ස්ථාපිත කරන ලද උතුරු තාරකා මණ්ඩල ජාත්යන්තර වශයෙන් අද භාවිත වේ. ගවේෂකයන් දකුණු අහස තරු සිතියම් ගත කරන විට, යුරෝපීය සහ ඇමරිකානු තාරකා විද්යාඥයින් ප්රදේශය සඳහා නව තාරකා මණ්ඩල මෙන්ම, සාම්ප්රදායික තාරකා මණ්ඩල අතර හිඩැස් පිරවීමට අය යෝජනා කරන ලදී. මෙම යෝජනා මත ජාත්යන්තර තාරකා විද්යා සංගමය (IAU) 1922 දී තාරකා මණ්ඩල 88ක් සහිත නවීන ලැයිස්තුව සම්මත කළේය. ඉන්පසු Eugène Joseph විසින් එම තාරකා මණ්ඩල සඳහා නිශ්චිත සීමා මායිම් එක් කළේය.
කෙටි යෙදුම්
මෙම ජනමාධ්ය තාරකා මණ්ඩල එක් එක් නිල 3 ලිපිය පලාෙත් ෙකටි ඇත. ඔවුන් ඇත්තටම තාරකා නාම genitive ආකෘති කෙටි යෙදුම් වේ, ඒ නිසා එම පදනම නමින් පෙනී සිටි තොරව පලාෙත් ෙකටි පෙනී සමහර ලිපි genitive ආකාරයක පැමිණිය හැකියි ( සැජිටේරියස් සමග සංකූලතා ඇතිවීම වලක්වනු වස්, Sagitta / Sagittae සඳහා Sge දී මෙන්, Sgr සංක්ෂිප්ත ).
ඔරියන් සඳහා Ori, ආර / Arae සඳහා ආර , කොමර්ෂල් කෝමා සඳහා Berenices : පළමු අක්ෂරය වාසි සමග කෙටි යෙදුම් බහුතරය , තාරකා පමණක් පළමු ලිපි තුනක් වේ. මෙම මැනවින් තාරකා හඳුනා ගැනීමට නොහැකි කරනු ඇත, හෝ නම සහ එහි genitive පළමු ලිපි තුනක් තුල වෙනස් අවස්ථා, මුලික තුනක් ඔබ්බෙන් තවත් ලිපි භාවිතා වේ: Corona විකිණීමට Borealis සඳහා Apus / Apodis සඳහා Aps , Corona විකිණීමට Australis සඳහා ඔප්පුහිමියන් , CrB , Corvus සඳහා Crv. ( ආගාධය ඔප්පුහිමියන් සමග ව්යාකූලත්වය වැළැක්වීම සඳහා CRT සංක්ෂිප්ත කර ඇත. )
ලිපි දෙකක වචනය නම දෙවන වචනයක් සිට ගෙන සිටින විට, දෙවන වචනය පළමු ලිපිය වාසි වේ: Canis මේජර්, Canis සුළු සඳහා CMi සඳහා CMA.
මෙම කෙටි යෙදුම් ව්යතිරේකයන් දෙකක් සමග, හෙලීමේ වේ. ලියෝ තාරකා සඳහා ලියෝ ලියෝ සුළු වරදවා විය හැකි ( සංක්ෂිප්ත ශ්රම වෙළෙදපොල තොරතුරු ), සහ Triangulum සඳහා ත්රිවිධ Triangulum Australe ( සංක්ෂිප්ත TRA ) වරදවා කළ හැකිය.
ලැයිස්තුව
"පවුල් " තීරුව 1975 දී ඩොනල්ඩ් Menzel විසින් හඳුන්වා තාරකා පවුල් සඳහන් කරයි. තරකා මණ්ඩල ලැයිස්තුව බලන්න
Asterisms
විවිධ නිල නොවන රටා තාරකා මණ්ඩල සමඟ එක්ව පැවතී තිබේ. මෙම ලෙස දැන සිටින " asterisms ." බිග් Dipper / ප්ලව් සහ උතුරු කුරුස උදාහරණ වලට ඇතුලත් වේ. උදාහරණයක් කෝමා සඳහා යම් යම් පුරාණ asterisms, Berenices , Serpens , සහ කෘෂි Navis කොටස් , දැන් නිල තාරකා මණ්ඩල වේ.
වර්ගිකරණ විද්‍යාව
වර්ගීකරණ විද්‍යාව යනු වර්ගිකරණ පිළිබද හදාරන විද්‍යාවයි. මෙහි ඉංග්‍රිසි වචනය Taxonomy යන්න ග්‍රික භාෂාවෙන් සම්භවය වුවකි. වර්ගීකරණය සහ වර්ගීකරණ ක්‍රම සම්බන්ධ වන්නේ වර්ගීකරණ ඒකක හෙවත් තක්සෝන වලිනි. මෙය කිසියම් අනුපිලිවෙලක් අනුව සැදු ව්‍යුහයකි. එවා එකිනෙක උප වර්ග සහ උපරි වර්ග ලෙස සම්භන්ධ වී පවති එය දෙමාපිය දූ දරැ සම්බන්ධය මෙනි. මෙම උප සහ උපරි වර්ග වලින් උපවර්ග උපරි වර්ගයේ ලක්ෂණ එකක්කෙන් කිහිපයක එකතුවකින් සමන්විත වේ. උදාහරණයක් ලෙස කාරය යනු වාහන යන උපරි වර්ගයේ උපවර්ගයකි. එනිසා ඕනෑම කාරයක් ව්‍යාපානයකි. නමුත් සෑම වාහානයක්ම කාරයක් නොවේ. මේ අනුව කිසියම් දෙයක් වාහනයක් වීමට වඩා කාරයක් වීමට තිබිය යුතු ලක්ෂණ අධිකය.
ජෛව වර්ගීකරණයන් මගින් පෘතුවියෙහි ඇති සත්වයාත් පැළෑටිත් අතර වවිධත්වයන් අධ්‍යයනය කෙරෙන්නේය. මෙම සම්බන්ධතාවයන් පරිණාමය හා සම්බන්ධ කෙරෙනු ලැබේ. වංශප්‍රවේණියන් යොදා පරිණාමයේ ගති ලක්ෂණයන් හඳුනා ගන්නේය. තවද වර්ගීකරණයන් පරිණාමයේ අතීතය තහවුරු කර ගැනීමට යොදා  ගන්නේය.
වර්ගීකරණයේ උපයෝග
වර්ගීකරණයන්හි මූලිකත්වයක් පෙන්නුම් කෙරුනේ බළලුන් වැනි සත්වයන් වර්ග කිරීමටය. නමුත් මෑත යුගයේදී බොහෝ වර්ගීකරණයන් කෙරීගන යනු ලබන්නේය. ඕනෑම දෙයක් වර්ගීකරණය කිරීමට බොහෝ යෙදුම් උපයෝගී කරගන්නේය. මෙහිදී කුඩා කන්ඩායම් උපයෝගී කර වර්ගීකරණයන් කර ගත හැකි වන්නේය.
ආශ්‍රිත
Taxonomy Applications
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
ඉන්දියානු නර්තනය - සාම්ප්‍රදාය හා නර්තන ශිල්පීන්
ඉන්දියානු නර්තනය - සාම්ප්‍රදාය හා නර්තන ශිල්පීන්
ඔඩිස් නර්තන ශිල්පිනිය මොනාලිසා ශේෂ් ඉරැ දේවාලය ඉදිරිපිට (නෝනාර්න්) ඕඩිසි පිලිබද මතයක් ගුහා වල හෝ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ වල ස‍ටහන් වී තිබුනත්, මෙම නිර්මාණයේ ජිවමාන සම්ප්‍රදාය මහරිස් හා ගොමිප්‍රදාස් ගේ සංගන‍නයේ ඇත. මහරිස් යනු සේවසාසින් කිරිසා සිට පැරණි මාරි දෙවියන්ගේ සේවය සදහා එතෙන තෝරාගෙන ඇත. මාරි දෙවියන් වෙනුවෙන් ගායනයේ හා නර්තනයේ යෙදෙයි. මොවුන් නර්තනයේ යෙදෙන්නේ ගීත් ගෝවින්ද්ගේ ගී තනු වලට ය. ජයදේවියගේ තාලයට පෙර මහාරිස්වරැන් නිරිමා රගදැක්වූ අතර අභිනය මන්ත්‍ර හා ස්ලෝන මත රගදැක්විය. මහරිස් සම්ප්‍රදාය ඇණහිටීමට විවිධ කාරණා බලපෑ අතර, ගොටිපුආ සම්ප්‍රදාය ඉස්මතු විය. ගොට්පුදාස් යනු නරැරැ පිරිමි දරැවන් ගැහැණු මෙන් ඇද නර්තනයේ යෙදීමයි. මහරිස් විසින් මෙය මොවුන්නට පුරැදු කර ඇත. මහරිස් නර්තනයේ යෙදී ඇත්තේ පන්සල් ඇතුලේය. මහරිස් නල්ලි 2 න් වන බිමාරි හා ගවුනි මහරිස් දේවස්ථාන යේ ප්‍රජනීයම නාටරයට යා හැකි අතර බහාරි ගවුනි වරැන්ට එහි යාමට අවසර නොදැක් විය. නමුත් තරැණයින්ට මෙම කාලය  අතරතුර වෛයිශ්නාවු  නවියන් රාධෘ හා ක්‍රිෂ්නා වෙනුවෙන් තනු නිර්මාණය කලහ. වර්තමානයේ ද ඔඩිසි යේ මෙම ගීතනු අඩංගු වේ. අශ්ටපඩි රග දැක්වීමේ දී එය මනා රිද්මයකට චලනය කෙරෙන රංගනයක් වන අතර එම අවස්ථාව ධරියා ගීත ගායනා අවස්ථාවේ තරමක් ගොරහැඩි චලනයක් බවට පත් වේ.
තක්සෝනකරාය, වංශ ප්‍රවේණිය නාමකරණය
වංශ ප්‍රවේණික නාමකරණය යනු පෙලපත් නාමකරණයට විකල්පයකි. මෙහි සෙද්ධාන්තික අර්ත දැක්විම දෙකකි. එනම් ජෛව විදයාත්මක තක්සෝන නාමයක් තිබිම සහ අනිවාරය පෙලපත් නාමයක් නොතිබිමමයි. මෙම නාමකරණය phylocode යන වචනයේ phyly යන්න 19 වන සියවසේ පැවැති පරිනාමිකසේ අතු ඉති නැමැති අරැතක් ලබාදේ. මෙහිදි වංශප්‍රවේණිය යන්න බිහිවි ඇත්තේ පරිනාමිය වාදයන් නිර්මානය ‍කල පුද්ගලය් නිසාය මිට අමතරව paraphyletic තක්යෝග කරනය සමනය පලිගන්නා අතර සමහර අස්ථා වලදි ලිනෙයස් නාමකරණයේ කොටසක් ලෙස අනුමතද කරයි. නමුත් එය වංශ ප්‍රවේණිය නාමකරණ යටතට නොගනි.
රිජ්වේ තිලකරත්න
රිජ්වේ තිලකරත්න (ඉංග්‍රීසි: Ridgeway Thilakeratne) යනු එවකට සිලෝන් ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ සභාපති හා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධූරය දැරූ (1973 – 1977) කීර්තිමත් සිවිල් නිලධාරියකි. රිජ්වේ තිලකරත්න කවියෙක් මෙන්ම ගීත රචකයෙක්ද වෙයි.
ජීවන සටහන්
මීට අමතරව රිජ්වේ තිලකරත්න, පොලොන්නරුව, හම්බන්තොට, රත්නපුර දිස්ත්‍රීක්කයන්හි දිසාපති ධූර දරන ලදී. තවද ඔහු එවකට ප්‍රවෘත්ති හා ගුවන්විදුලි අමාත්‍යංශයේ ස්ථිර ලේකම් ධූරයද හොබවා ඇත.
රිජ්වේ තිලකරත්න කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. කරුණාරත්න අබේසේකර, චිත්‍රානන්ද අබේසේකර, ස්ටැන්ලි ජයසිංහ, හෙන්රි ජයසේන, ගුණදාස අමරසේකර රිජ්වේගේ නාලන්දා විද්‍යාලීය සමකාලීනයන්ය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1931 උපත් ප්‍රවර්ගය:1981 මරණ
රාජපක්ෂ කැබිනට් මණ්ඩලය
රාජපක්ෂ කැබිනට් මණ්ඩලය යනු, 2005 සිට 2015 දක්වා ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් නායකත්වය සැපයුනු  ශ්‍රී ලංකාවෙහි මධ්‍යම රජය විය. 2005 නොවැම්බර් මාසයෙහිදී පැවති ජනාධිපතිවරණයෙන් පසුව තැනුණු එය අවසන් වූයේ 2015 ජනවාරි මාසයෙහි පැවති ජනාධිපතිවරණයෙහිදී විපක්ෂයෙහි ජයග්‍රහණය හා සමගය.
පාංශු
පාංශු යනු කාබනික ද්‍රව්‍ය, ඛනිජ, වායූන්, ද්‍රව සහ ජීවීන්ගේ එකතුවකි. පෙඩෝස්පියර් (පාංශු ගෝලය) ලෙස හැඳින්වෙන පෘථිවියේ පසෙහි වැදගත් කාර්යයන් හතරක් ඇත:
මෙම සියලු කාර්යයන්, අනෙක් අතට, පස වෙනස් කරයි.
ගෝතමී විහාරය
255px|thumb|right|ගෝතමී විහාරයේ දාගැබ කොළඹ බොරැල්ලේ ගෝතමී පාරේ පිහිටා ඇති ගෝතමී විහාරය වර්ෂ 1900 හි වෙසක් පුර පසලොස්වක දින අරඹන ලද්දකි. ගෝතමී විහාරය, එහි ඇති පුරාණ බිතු සිතුවම් නිසා මහත් ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ විහාරයකි. ප්‍රාචීන භාෂාවන්ගෙන් මෙන් ම බුරුම හා තායි භාෂාවන්ගෙන් ද ලියැවුණු දුර්ලභ ග්‍රන්ථ රාශියක් ඇතුළත් පුස්තකාලයක් ද දඹදිව ජය ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ ඵලරුහ බෝධියක් ද මෙහි ඇත. මෙම විහාරයේ වැඩ වාසය කළ ස්වාමීන් වහන්සේලා අතර ප්‍රාචීන භාෂෘ ශාස්ත්‍ර පිළිබඳ විශිෂ්ට පඬිරුවන් වූ තෙල්වත්තේ අමරවංශ, තෙල්වත්තේ ශ්‍රී ආරියවංශ යන හිමිවරු වෙත්. 200px|thumb|left|ගෝතමී විහාරයේ ඇති බෝ රුක
ආරම්භය
මෙම විහාරයේ මූලික දායකත්වය දරන ලද්දේ ශ්‍රීමත් ජේම්ස් පීරිස් ගේ මෑණියන් වූ ඇපලෝනියා ද සොයිසා පීරිස් විසිනි. විහාරය කරවා පූජා කෙ‍රුණේ දොඩන්දූවේ ‍ශෛලබිම්භාරාමාධිපති ව වැඩ විසූ බෞද්ධ අධ්‍යාපනඥ පූජ්‍යපාද දොඩන්දූවේ ශ්‍රී පියරතන මාහිමියන් වෙත ය.
චිත්‍ර
200px|thumb|right|ගෝතමී විහාර බිතු සිතුවම්:සිද්ධාර්ථ කුමරු වප්මඟුල් දා භාවනා කිරීම 200px|thumb|right|ගෝතමී විහාර බිතු සිතුවම්:රාහුල කුමරු ඉපදීම මෙම විහාරය අතිශය ප්‍රසිද්ධියට පත් වීමට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ ලෝක ප්‍රකට චිත්‍ර ශිල්පි ජෝර්ජ් කීට් (1901-1993) විසින් අඳින ලද අගනා බිතු සිතුවම් සමූහය මෙහි පිහිටා තිබීමයි.
කීට් විසින් 1939 මුල් භාගයේ දී අරඹන ලද මෙහි චිත්‍රකරණය 1940 දී නිම කරන ලදී. මෙහි දී ඔහුට අනුග්‍රහය දක්වන ලද්දේ ඇපලෝනියා පීරිස් ගේ මුණුබුරකු වූ හැරල්ඩ් පීරිස් විසිනි. කීට් ගේ චිත්‍රකරණය සඳහා අවශ්‍ය පරිදි ප්‍රතිමා ගෘහයේ බිත්ති සකස් කරන ලද්දේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පී ඇන්ඩෲ බොයිඩ් විසිනි. මුලින් තද දුඹුරු පැහැති රේඛා චිත්‍ර ලෙස නිමවන ලද බිතු සිතුවම් පසුව තෙල්වත්තේ ශ්‍රී අමරවංශ නාහිමියන් ගේ ඉල්ලීම පරිදි කීට් විසින් වණර්‍වත් කරන ලද බව පැවසේ. චිත්‍රකරණය සඳහා කිසිඳු අය කිරීමක් නොකළ කීට් සායම් සඳහා වැය වූ මුදලින් සෑහීමකට පත් විය. කීට් විසින් අඳින ලද එක ම බිතු සිතුවම් සමූහය මෙය වීම විශේෂ කරුණකි.