cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
එච්. ආර්. විමලසිරි
පාසල් දිවිය
ගෞරවණීය එච්.ආර්. පියසිරි සහ රියර් ඇඩ්මිරල් ඵච්. ආර් අමරවීර මොහුගේ සොහොයුරන් වෙයි.
සිසිල්බීමවල බෙන්සීන්
සිසිල්බීමවල සැදුම
බෙන්සීන් සැදුම වැළැක්වීමට හෝ අවම කරගැනීම සඳහා  පාන නිපැයුම් සමාගම්වල අන්තර්ජාතික මඬුල්ල (ICBA) විසින් අවවාද නිපදවා ඇත.
එච්. ආර්. විමලසිරි
ආශ්‍රිත ලිපි
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ඈෂ්ලි ද සිල්වා
ඈෂ්ලි ද සිල්වා (ඉංග්‍රීසි: Ashley de Silva) හිටපු සමස්ත ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
ජීවන සටහන්
ඈෂ්ලි ද සිල්වා කොළඹ නාලන්දා විදුහලෙහි ආදි සිසුවෙකි. 1949 සිට 1951 දක්වා කාල් කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයෙහි  ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා කර ඇත. හිටපු සමස්ත ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක හා එංගලන්තයෙහි ලැන්කෂයර් ක්‍රීඩක ස්ටැන්ලි ජයසිංහ, සිවිල් නිලධර ලින්කන් පෙරේරා මොහුගේ නාලන්දා හා සමස්ත ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සමකාලීනයකි.
ආශ්‍රිත
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු ක්‍රීඩකයින්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
එස්.ඩී. ජයරත්න
තවද ඔහු රාජ්‍ය ඔෂධ නීතිගත සංස්තාව සභාපතිවරයාද වෙයි.
ෂාන්තිලාල් වෛද්‍ය පීඨය, කොළඔ විශ්වවිද්‍යාලය යෙන් වෛද්‍යවේදී සහ ශල්‍යවේදී උපාධිය ලබාගත්තේය.
ෂාන්තිලාල් දේවප්‍රිය (එස්. ඞි) ජයරත්න කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
Oneteam.lk
ONE TEAM යනු ශ්‍රී ලංකාඅව තුල ක්‍රියාත්මක සංවිධානයකි.
ආරම්භය : 2016-06-23
හිමිකරිත්වය Raweendra k Weerarathna
නිර්මාතෲ Raweendra k Weerarathna
ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයන් - 1
සෙසු සමජිකයන් - 56 = වෙබ් අඩවිය : https://www.oneteam.lk =
දැනට ක්‍රියාත්මක කර ඇති වැඩසටහන්
2016
2017
2018
2019
2020
2022
ඉදිරියේ බලාපොරොත්තු
ප්‍රවර්ගය:වෙබ් ප්‍රවර්ගය:සමාජසේවා
ප්‍රියන්ත ජයවර්ධන
ගෞරවණීය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ප්‍රියන්ත ජයවර්ධන (ඉංග්‍රීසි: Priyantha Jayawardena) යනු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු  වරයෙකි. තවද ඔහු ජනාධිපති නීතිඥ වරයෙකි.
ජීවන සටහන්
ප්‍රියන්ත ජයවර්ධන කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ඒ.එස්.පී. ලියනගේ
'''ඒ. එස්. පි. ලියනගේ (ඉංග්‍රීසි: A.S.P Liyanage) (තවද: පනාගොඩ දොන් ප්‍රින්ස් අනුර ලියනගේ (English: Panagoda Don Prince Solomon Anura Liyanage''') නයිජීරියාවේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයායි. දැනට කටාර් රාජ්‍යයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙස සේවය කරයි.
ඔහු ශ්‍රී ලංකා කම්කරු පක්ෂයයෙ වර්තමාන නායකයාය.වර්ශ 2010 සහ 2015 දී ජනාධිපතිවරණයන්ට ශ්‍රී ලංකා කම්කරු පක්ෂයෙන්  තරඟ කල ලියනගේ මහතා කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයෙන් තුන් වන ස්ථානයට වැඩිම මනාප ලබාගැනීමට දෙවතාවේදීම සමත් විය.
ලවණය
යොමු
ප්‍රවර්ගය:රසායනික සංයෝග
ග්‍රීක දර්ශනවාදීන්
ක්‍රි.පූ. හයවන ශත වර්ෂයේ මුල් භාගයේ දී සුළු ආසියාවේ මිලේටස් නැමැති නගරය ප්‍රධාන කොට ග්‍රීක දර්ශනය ආරම්භ වූවායැයි පිළිගැනේ. සත්‍ය ලබා ගැනීමට ඇති මේ ලැදිකම ක්‍රි.ව. 529 තෙක් විහිදී ගිය බව පෙනේ. එයට වර්‍ෂ 2000 කට පමණ පසු අද පවා ග්‍රීක දර්ශනය හැදෑරීමට උත්සාහ දැරීමෙන් එහි ඇති වැදගත්කම ප්‍රකට වේ.
තේල්ස් විසින් ක්‍රි.පූ. 585 දී සූර්‍ය්‍ය ග්‍රහණයක් පිළිබද අනාවැකියකි පළ කිරීමේ සිට ඇරිස්ටෝටල් මියගිය ක්‍රි.පූ. 322 දක්වා ඇති ශත වර්ෂ දෙකහමාර ඇතුළතය ඉතාමත් උසස් හා පලදායී බටහිර දාර්ශනික මතයක් ලොවට ලැබුණේ.
බාහිර සබැදි
දර්ශනය
දර්ශනිකයින් ලැයිස්තුව
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දර්ශනය
දිලාන් ජයවර්ධන
දිලාන් ජයවර්ධන (ඉංග්‍රීසි: Dilan Jayawardane) යනු නිර්මාතෟ (ඉංග්‍රීසි භාෂාව:ස්කූප්ලර් ටෙක්නොලොජි), පරිගණක ඉංජිනේරු ගූගල් ආයතනය ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය.
ජීවන සටහන්
දිලාන් ජයවර්ධන වරලත් පරිගණක ඉංජිනේරු වරයෙකි.
දිලාන් ජයවර්ධන කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
යෝගා පෙරේරා
යෝගා පෙරේරා (ඉංග්‍රීසි: Yoga Perera) යනු ශ්‍රී ලංකා මෝටර් රථ ධාවක ශූරයෙකි. තවද ඔහු අධ්‍යක්ෂක ගුවන් තොටුපල හා ගුවන් ගමන් සේවා තනතුරද හොබවයි.
ජීවන සටහන්
යෝගා පෙරේරා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
බහමාස්
බහාමාස් නමින් නිල වශයෙන් හඳුන්වන බහාමාස් පොදු රාජ්‍යය කථනය සඳහා ඉංග්‍රීසි භාවිතා කරන දුපත් 299 කින් යුත් රටකි. එය පිහිටා ඇත්තේ ඊසාන දෙසින් කැරිබියන් මුහුදින්ද අත්ලාන්තික් සාගරයේ උතුරින් කියුබාව, හිස්පැනියෝලාව, ඩොමිනිකන් සමුහාණ්ඩුව සහ හයිට් කැරබියානු මුහුදත්, වයඹ දෙසින් ටර්ක්ස් හා නැයිකොස් දුපත් හා ගිනිකොනින් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය (ෆ්ලොරිඩා ප්‍රාන්තයට ආසන්නව)ත් ය. එහි මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මි. 14,000 වන අතර, ඇස්තමේන්තු ජනගහනය 330,000 කි. එහි අගනුවර වන්නේ නසාවු ය. මුල් පදිංචිකරුවන් වන්නේ අරබකන් ටයිනෝ ජනයායි. 1492 නව ලෝකය සොයාගත් කොලොම්බස්ගේ ප්‍රථම ගොඩබැසීම වන්නේ බහාමාස්ය. නමුත් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයින් බහාමාස් දුපත් තම ජනපදයක් බවට පත් කොට නොගත්හ. ඔවුන් ස්වදේශී ජනයාවන ලුතයන්ස්වරුන්ව වහලුන් ලෙස හිස්පැනියෝලා වෙත යවන ලදී. මෙම දුපත් 1513 සිට 1650 තෙක් ජන ශුන්‍යව පැවතුන අතර බර්ම්‍යුඩා සිට පැමිණි බ්‍රිතාන්‍ය පදිංචිකරුවන් එටලවිතෙරා දුපතේ පදිංචි වු පසු එය මිනිස් ජනාවාස බවට පත්විය. 1718 දී බහාමාස් රාජ්‍යය බ්‍රිතාන්‍ය මුහුදු ‍කොල්ලකරුවන්ගේ ආක්‍රමණයෙන් පසු කොලනියක් විය. ඇමරිකානු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇති වූ නිදහසෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍ය හිතවාදීන් හා අප්‍රිකානුවන් බහාමාස් වෙත පැමිණ එරට වැවිලි ආර්ථිකය ගොඩනැගූහ. 1807 වර්ෂයේ දී වහල් වෙළෙඳාම බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය තුළ තහනම් වූ අතර බොහෝ අප්‍රිකානු රාජකීය නාවික හමුදාව නෞකාවල වහල් සේවයේ යොදවා සිටි අප්‍රිකානුවන් ගලවාගත් අතර ඔවුන් 19 වැනි ශතවර්ෂයේ දී බහාමාස්හි පදිංචිකරවන ලදි. වහල් වෙළෙඳාම 1834 දී අවලංගු කළ අතර බහාමාස් තුළ වර්තමානයේ සිටිනා ජනගහනයෙන් බහුතරයක් අප්‍රිකානු වහල් වෙළෙඳාමෙන් නිදහස් වූ අයයි. alt=බහමාස් හි වෙර්ලාල තීරයක්|thumb|බහාමාස්
[[ප්‍රවර්ගය:කැරිබියානු
සිංගර් කුසලානය 1996–97
1996 සිංගර් චැම්පියන්ස් කුසලානය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සාජා හිදී 1996 නොවැම්බර් 7-15 අතර පැවැත්විණි. ජාතික කණ්ඩායම් තුනක් සහභාගී වූහ. එනම් නවසීලන්තය, පකිස්ථානය සහ ශ්‍රී ලංකාව.
සංචිත
thumb|තරගාවලියේ වීරයා - වකාර් යුනිස්
අවසාන තරගය
නවසීලන්තය අවසන් මහා තරඟයට සුදුසුකම් ලැබුවේ ඔවුන් මුහුණට මුහුණලා ක්‍රීඩා කිරීමේදී ශ්‍රී ලංකාවට වඩා ලකුණු ලබා ගත් බැවිනි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
මගධීරා
මගධීරා (සිංහල: මහා රණශූරයා) යනු කේ. වී. විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද් විසින් රචනා කරන ලද සහ එස්. එස්. රාජමෞලි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2009 ඉන්දියානු තෙලිඟු-භාෂා ප්‍රේම වෘත්තාන්ත-ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි. පුනරුත්පත්තිය තේමා කරග්ත මෙම චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ගීතා ආට්ස්හි අල්ලු අරවින්ද් විසිනි. රාම් චරන් සහ කාජල් අගර්වාල් මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන අතර, දේව් ගිල් සහ ශ්‍රීහරි ද සෙසු ප්‍රමුඛ චරිත නිරූපණය කරති. මෙහි කතාව දිවෙන්නේ ප්‍රධාන පුද්ගලයන් හතර දෙනකු වටායි: කුමරියකගේ ආරක්ෂාව භාරව සිටින නිර්භීත සෙබලෙක්, ඔහුට පෙම් කරන එම කුමරිය, ඇය කෙරෙහි ආශාවෙන් සිටින ඇගේ ඥාති සොහොයුරා සහ ඔවුන්ගේ රාජධානිය යටත් කරගන්නට අවැසිව සිටින අධිරාජයකු එම චරිත හතර වේ. තම බලපොරොත්තු සඵල කරගැනීමට පෙර මේ සියලුදෙනාම මියයන අතර, වසර 400කට පසු ඔවුහු නැවත උපත ලබති. එහි දී නැවත උපන් අධිරාජයාගේ සහාය ඇතිව කුමන්ත්‍රණකාරී ඥාති සොහොයුරා මරාදමන සෙබලා කුමරිය සමග යළි එක්වේ.
₹ මිලියන 350ක පිරිවැයක් දරා නිපදවූ මෙහි නිෂ්පාදන කටයුතු 2008 මැයි 2 දින ආරම්භ විය. ප්‍රධාන ඡායාරූපකරණය 2008 මාර්තු 19 දින ඇරඹිණි. මෙහි සිනෙමාරූපණය කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර් විසින් ද, සංස්කරණය කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ විසින් ද සිදුකරන ලදී. නිෂ්පාදන සැලසුම ආර්. රවීන්දර් විසින් සිදුකළ අතර, ක්‍රියාදාම ජවනිකා අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ පීටර් හෙයින් සහ රාම්—ලක්ෂ්මණ් දෙපළ විසිනි. දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග ආර්. සී. කමලකන්නන් විසින් සැලසුම් කරන ලද්දේ ඇඩෙල් ඇඩිලි සහ පීට් ඩ්‍රේපර්ගේ සහාය ඇතිවයි. නාමවලිය තුළ "දෘශ්‍ය ප්‍රයෝග නිෂ්පාදක" පිළිබඳ සඳහන් කෙරෙන පළමු තෙලිඟු චිත්‍රපටය ද මෙයයි. එම්. එම්. කීරවානි විසින් මෙහි ධ්වනිපථය නිමැවූ අතර, පසුබිම් ස්කෝරය නිර්මාණය සඳහා ඔහුට කල්‍යාණි මලික්ගේ සහාය ද හිමි විය.
මගධීරා චිත්‍රපටය 2009 ජූලි 31 දින ලොවපුරා තිර 1250ක දී මුදාහැරිණි. විචාරක පැසසුම් ලත් මෙය ₹ මිලියන 731ක බෙදාහැරීමේ කොටස් හිමි කරග්තතේ ය. ලොවපුරා ₹ බිලියන 1.5ක ආදායමක් උපයාගත් මෙම චිත්‍රපටය වසර පහක් පුරා ඉහළම ආදායම ලබන තෙලිඟු චිත්‍රපටය යන වාර්තාව තමන් සතු කරගැනීමට සමත් විය. පසුව 2013දී අත්තරින්ටිකි දාරෙදි චිත්‍රපටය විසින් මෙය අභිබවා යන ලදී. මෙහි දින 1000ක සිනමාහල් ධාවන කාලසීමාව වැඩිම කාලයක් ධාවනය වූ දකුණු ඉන්දියානු චිත්‍රපටය ලෙස චන්ද්‍රමුඛී (2005) තබා තිබූ වාර්තාව අභිබවා ගියේ ය. එසේම බ්ලූ-රේ ගෘහස්ථ මාධ්‍ය නිකුතුවක් ලද ප්‍රථම තෙලිඟු චිත්‍රපටය ද මෙයයි. 57වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන උළෙලේ දී මෙම චිත්‍රපටය හොඳම නර්තන රචනය සහ වි‍ශේෂ ප්‍රයෝග සඳහා ජාතික සම්මාන දිනාගත් අතර, ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන හයක්, නන්දි සම්මාන නවයක් සහ සිනෙMAA සම්මාන දහයක් ද හිමි කරගත්තේ ය. චිත්‍රපටය ලද සාර්ථකත්වය හේතුවෙන් මෙහි ප්‍රධාන නළු නිළියන් තරු ලෙස ප්‍රකට විය.
මෙම චිත්‍රපටය දෙමළෙන් මාවීරන් ලෙසත්, මලයාලම් බසින් ධීරා: ද වොරියර් ලෙසත් හඬකවා 2011 මැයි 27 මුදාහැරුණේ පිළිවෙලින් තිර 100ක සහ 50කට අධික සංඛ්‍යාවක ය. මෙම ප්‍රභේද දෙකම ආර්ථික වශයෙන් සාර්ථක විය. 2014දී, රාජ් චක්‍රබෝර්ති විසින් මෙම චිත්‍රපටය බෙංගාලි බසින් ප්‍රතිනිර්මාණය කළේ යොද්ධා: ද වොරියර් ලෙසයි. ඒ සඳහා දේව් සහ මිමී චක්‍රබෝර්ති ප්‍රධාන චරිත නිරූපණයෙන් දායක වූහ.
කථාපුවත
ඩර්ට්-බයික් ධාවකයකු වන හර්ෂා වර්ෂාව මධ්‍යයේ ගුවන් තොටුපළ වෙත යාමට ඔටෝ රික්ෂෝවක් කුලියට ගනියි. එහි දී ඔහුට කුලී රියන් නවත්වා ගැනීමට අතවනන තරුණියකගේ ඡායාවක් දිස්වේ. එහි දී ඔහු ද අතවනන අතර ඔහුගේ ඇඟිල්ල ඇගේ ඇඟිල්ලෙහි ගැටෙන්නේ අහඹු අයුරිනි. එවිටම හර්ෂාට සියුම් අතීතාවර්ජනයක් සිහිවන්නේ එම තරුණිය දෛවයේ තමන්ට උරුම වූ තැනැත්තියයි යන හැඟීමත් සමගිනි. ඒ අනුව ඔහු එම තරුණිය පිළිබඳ අසල සිටි ඉන්දිරා (හෙවත් "ඉන්දු") නම් කාන්තාවගෙන් විමසන්නේ සැබැවින්ම එම තරුණිය ඇයම බව නොදැන ය. තමන්ට සරදම් කරන්නේ යැයි සිතන ඉන්දු ඔහුව නොමඟ යවයි. මේ අතර ඇය සහ ඇගේ මිතුරියන් ඔහුගෙන් වාසි ලබාගන්නේ සිය මුදල් අවශ්‍යතා ඔහු ලවා සපුරා ගැනීමෙනි. ‍මේ අතර ඉන්දුගේ දුරස්ථ ඥාති සොහොයුරකු වන රඝුවීර් ඉන්දු කෙරෙහි ආශාවෙන් පසුවෙයි. ඔහු ඉන්දුව සහ ඇගේ පියාව මුළාකොට විශ්වාසය දිනාගනියි. ඉන්දු නිදාසිටින විට ඔහු ඉන්දුව ස්පර්ශ කරන අතර, එහි දී ඔහුට සිය ගෙල සෙබලකු විසින් වෙන්කර දැමූ අයුරු මැවී පෙනේ. රඝුවීර් ඝෝරා නම් තන්ත්‍රික මන්ත්‍රාචාර්යවරයකු මුණගැසෙන අතර, එහි දී ඔහු අනාවරණය කරන්නේ රඝුවීර් පෙර ආත්මයේ ද කුමරකුව ඉපිද ඉන්දුට ආශාවෙන් හිඳ ඇගේ පෙම්වතා අතින් මියගිය බවයි. තමන්ව පෙර භවයේ මරාදැමූ සෙබලාගේ වර්තමාන උපත සොයාගැනීමට රඝුවීර් තීරණය කරයි. මේ අතර ඉන්දු සහ ඇගේ මිතුරියන් තමාව මුළාකොට ඇති බව වටහා ගන්නා හර්ෂා ඇය කෙරෙහි ප්‍රේමයෙන් බ‍ඳෙයි.
එම සෙබලාගේ වර්තමාන උපත හර්ෂා බව රඝුවීර් සොයාගනියි. ඉන්දුගේ පියාව මරාදමන ඔහු එයට හර්ෂාව හසුකරන්නේ ඉන්දුව ඔහු කෙරෙහි විරසක කරවීමටයි. රඝුවීර් සහ ඉන්දු හෙලිකොප්ටරයේ නැගී ගමන් කරන විට, හර්ෂා ඔවුන්ව අල්ලාගැනීමට උත්සාහ කළ ද එය අසාර්ථක වේ. එහි දී ඔහු විලක් තුළට ඇදවැටෙන අතර මරණාසන්න අත්දැකීමකින් පසුව, ඔහුට 1609 සිය පෙර ආත්මය පිළිබද සිහිපත් වේ. එම වර්ෂයේ ෂේර් ඛාන් අධිරාජයා උදයිඝාර් රාජධානිය ආක්‍රමණය කිරීමට උත්සාහ දරයි. එහි දී ඔහුට උදයිඝාඩ් හමුදාවේ සෙන්පති කාල භෛරවා (හර්ෂා) පිළිබඳ අසන්නට ලැබේ. වික්‍රම් සිං රජුගේ දියණිය වන මිත්‍රවින්දා දේවී (ඉන්දු) භෛරවාට පෙම්කරයි. නමුත් ඔහු ඒ බවක් නොපෙන්වයි. ඇගේ ඥාති සොහොයුරා වන රණදේව් බිල්ලා (රඝුවීර්) ද මිත්‍රා කෙරෙහි ආශාවෙන් පසුවෙයි. ඔහු ඇයව දිනාගැනීමේ අරමුණින් භෛරවා සමග තරගයක් පවත්වයි. ජයග්‍රහාකයාට ඇයව හිමිවන අතර, පරාජිතයා උදයිඝාඩ්වලින් නෙරපා හැරේ. භෛරවා ඉන් ජය ලැබීමත් සමග රණදේව් පිටුවහල් කෙරේ. කෙසේනමුත්, වික්‍රම් සිං රහසිගතව භෛරවාගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ සිය දියණියව විවාහ කරනොගන්නා ලෙසයි. භෛරවා සටනේ දී මියයාමට අධික සම්භාවිතාවක් ඇති නිසා ඔහුට මිත්‍රා වැන්දඹුවක වනු දැකීමට අවැසි නොවීම එයට හේතුවයි. කම්පනයෙන් වුව ද, භෛරවා රජුගේ ඉල්ලීම පිළිගෙන තමන් මිත්‍රා සමග විවාහ නොවන බව ප්‍රසිද්ධ කරයි. මෙය මිත්‍රාගේ සිත් තැවුලට හේතුවේ.
අනතුරුව භෛරවා මිත්‍රා, සිය සෙබලුන් සහ ආරක්ෂකයන් සමග භෛරවකෝණා කන්ද වෙත යන්නේ දේව පූජාවක් පැවැත්වීමටයි. සිය ප්‍රේම පිළිගන්නා ලෙස මිත්‍රා භෛරවාගෙන් ඉල්ලා සිටියි. එයට ඔහු ප්‍රතිචාර නොදැක්වූ විට, පූජාව සඳහා රැගෙන ආ පූජා භාණ්ඩ අවුල් කරදමන ඇය ඇගේම රැධිරයෙන් ‍අසල වූ ගල් කුළෙහි භෛරවාගේ සිතුවමක් අඳියි. මේ අතර තුවාල ලත් සෙබලකු පැමිණ පවසන්නේ රණදේව් සහ ෂේර් ඛාන්ගේ හමුදාව විසින් වික්‍රම් සිංව මරාදමා ඔවුන් සිටින ස්ථානය වෙත පැමිණෙන බවයි. මඳ වේලාවකින් ඔවුන් පැමිණෙන අතර, ෂේර් ඛාන් සිය සෙබලුන් සමග සටන් වදින ලෙස භෛරවාට අභියෝග කරයි. එය පිළිගන්නා භෛරවා ඹේර් ඛාන්ගේ සෙබලුන් සියදෙනකුව මරා දමයි. එහි දී ඔහුට ද දැඩිව තුවාල සිදුවේ. භෛරවාගේ නිර්භීත බව දැක සතුටු වන ෂේර් ඛාන් සිය අදහස වෙනස් කරගනියි. කෙසේනමුත්, රණදේව් ඔහුට පහර දෙන අතර, ඔහු මිත්‍රාට මරණීය තුවාල සිදුකරයි. නමුත් භෛරවා විසින් රණදේව්ව මරාදමයි. මියයමින් සිටින මිත්‍රා සිය ප්‍රේමය පාපොච්චාරණය කරන මෙන් භෛරවාගෙන් ඉල්ලා සිටියි. ‍නමුත් භෛරවා එයට පිළිතුරු දීමට පෙර ඇව ගිරි කුළෙන් පහළට ඇදවැටෙයි. ශෝඛයෙන් යුතු භෛරවා ද ගිරිකුළෙන් පහළට පැන මරණය‍ට පත්වේ.
සිය අතීතය සිහිපත් වන හර්ෂාව විලෙහි ගිලීමෙන් බේරාගන්නේ සොලමන් (ෂේර් ඛාන්ගේ නැවත උපතයි) නම් ධීවරයකු විසිනි. සොලමන්ගේ සහාය ඇතිව ඔහු උදයිඝාඩ් වෙත පැමිණෙයි. ඔහු රඝුවීර්ගේ ස්ථානය වෙත ඇතුළු වේ. එහි දී ඔහුට ඝෝරා රඝුවීර්ට දෙන උපදෙසක් ඇසෙයි. ඉන් කියවුණේ එම දවස ඇතුළත ඉන්දුට ඇගේ පෙරභවය සිහිපත් නොවුවහොත්, ඇය සදහටම රඝුවීර්ට හිමිවනු ඇති බවයි. ඉන්දුව පැහැරගන්නා භෛරවා ඇයව භෛරවකෝණා වෙත රැගෙන යයි. රඝුවීර්ගේ අත්වැරදීමකින් ඝෝරා මියයයි. එතැනට හෙලිකොප්ටරයෙන් පැමිණෙන රඝුවීර් තමන් සමග පැමිණෙන මෙන් ඉන්දුගෙන් ඉල්ලා සිටියි. කෙසේනමුත්, ගිරිකුළ මත මිත්‍රා ඇඳි සිතුවම දකින ඉන්දුට සිය පෙරභවය පිළිබඳ සිහි වේ. ඇය හර්ෂා සමග එක්වේ. හර්ෂා රඝුවීර් සමග සටන් වදින අතර, සොලමන්ගේ සහාය ඇතිව ඔහු රඝුවීර්ව මරාදමයි.
සම්මාන සහ නිර්දේශ
මෙම චිත්‍රපටය 57වන ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන උළෙලේ දී හොඳම නර්තන රචනය සහ හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග සඳහා ජාතික සම්මාන හිමි කරග්තතේ ය. මෙම චිත්‍රපටය ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන හයක්, නන්දි සම්මාන නවයක්, සහ CineMAA සම්මාන දහයක් දිනා ඇත.
ප්‍රතිනිර්මාණ
රාම් චරන් මගධීරාහි හින්දි ප්‍රතිනිර්මාණයෙන් සිය බොලිවුඩ් මංගලාවතරණය කිරීමට තීරණය නොකළේ එම චිත්‍රපටය හොඳින් ප්‍රතිනිර්මාණය නොවනු ඇතැයි යන විශ්වාසය නිසායි. ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී, චරන් පැවසූයේ, "මඳ කලකට පසුව මට අනිල් කපූර් මුණගැසුණු පසු ඔහු පැවසූයේ ඔබව යොදා මගධීරා හින්දියෙන් නිර්මාණය කරන්නට මම බොනී කපූර්ගෙන් විමසන්නම්. නමුත් මම පැවසුවේ එම ප්‍රතිනිර්මාණය සිදු කිරීමට මට අවශ්‍යදැයි මා නොදන්නා බවයි. ප්‍රේමනීය චිත්‍රපටයක් වන මගධීරා යළි ප්‍රතිනිර්මාණය කළ නොහැකියි." 2014දී මෙම චිත්‍රපටය බෙංගාලි බසින් ප්‍රතිනිර්මාණය වූයේ යොද්ධා: ද වොරියර් යන නාමයෙනි. රාජ් චක්‍රබෝර්ති විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ එහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ දේව් සහ මිමී චක්‍රබෝර්ති විසිනි. අධ්‍යක්ෂක ආර්. චන්දෘ අනුව 2014 කන්නඩ චිත්‍රපටයක් වන බ්‍රහ්මා නිර්මාණය කිරීමට පෙළඹුණේ මගධීරා අනුව නමුත් එය එහි ප්‍රතිනිර්මාණයක් නොවේ.
ඕස්ට්‍රේලියාව
ඕස්ට්‍රේලියාව පෘථිවියේ දකුණු අර්ධගෝලයේ පිහිටි රටකි. මෙය ඕස්ට්‍රේලියානු මහාද්වීපයේ ප්‍රධාන බිම් කොටසින් ද, ටැස්මේනියා දූපතෙන් ද, ඉන්දියන් සහ පැසිෆික් සාගරවල පිහිටි කුඩා දූපත් රාශියකින් ද යුක්ත වෙයි. මෙය ඕෂනියා කලාපයේ විශාලතම රට මෙන්ම භූමි ප්‍රමාණය අතින් ලොකයේ හයවැනි විශාලකම රටයි. මෙය ඕස්ට්‍රේලියාවට උතුරින් පිහිටි ඉන්දුනීසියාව, නැගෙනහිර ටිමෝරය සහ පැපුවා නව ගිනියාව ද, ඊසානදිගින් පිහිටි සොලමන් දූපත්, වනාටු සහ නව කැලඩෝනියාව ද, නිරිතදිගින් පිහිටි නවසීලන්තය ද ඕස්ට්‍රේලියාවේ අසල්වැසියන් වෙයි.
ජෝර්ජියා (එ.ජ. ජනපදය)
ජෝර්ජියා යනු අග්නිදිග එක්සත් ජනපදයෙහි පිහිටා ඇති ජනපදයකි. එය පිහිටුවන ලද්දේ 1732 දී වන අතර, මුල් ජනපද දහතුනෙන් අවසාන එක වෙයි. ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු ජනපද
ඕස්ට්‍රේලියාව
ජාතික කොඩිය
මෙම ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ධජය තෝරා ගැනීම වෙනුවෙන් එරට පැවැත්වූ නිර්මාණ තරඟයට, එකල තරඟකරුවන් 32,823 දෙනෙක් සහභාගී වූ බවත්, ඔවුන් විසින් ඉදිරිපත් කල ජාතික ධජ ආකෘතියන්ගෙන්, මෙම ධජ ආකෘතිය තෝරා ගත් බවත් පැවසෙයි.
සංකේතයන්
කොඩියෙහි දකුණුපස වූ තාරකාවන්ගෙන්, දක්ෂිණ අර්ධගෝලයේ දී දැකිය හැකි දකුණු කුරුසිය තාරුකා මණ්ඩලය සංකේතවත් වෙයි. මෙම තාරුකා පහ, දීප්තිමත්භාවෙය් පිළිවෙලට ග්‍රීක හෝඩියේ ම්ල් අකුරු පහෙන් හදුන්වයි. විශාල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය තාරකාවෙන්, එරට කලාපීය ආණ්ඩූන්ගේ ඒකාබද්ධතාවය නිරූපණය කරයි.
රාජ්‍ය ලාංඡනය
වර්ථමානයේ භාවිතා වන ඕස්ට්‍රේලියානු රාජ්‍ය ලාංඡනය, 1912 පස්වන ජෝර්ජ් රජ විසින් භාවිතා කරනු ලැබූවකි.
සංකේතයන්
ලාංඡනයෙහි අන්තර්ගත වන පළිහේ දැක්වෙන ධජ හයෙන්, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රධාන ආණ්ඩු කලාප 6 සහ ඒවායේ ඒකාබද්ධතාවය නිරූපනය වෙයි.
මීට අමතරව ලාංඡනය තුල දැක්වෙන රන් ශාකය, කැන්ගරු සහ එමූ පක්ෂියා, එරට ප්‍රධාන ජාතික සංකේත නියෝජනය කරයි.
ජාතික දිනය සහ ජාතික වර්ණ
1788 සිඩ්නි වරායේදී බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ධජය පහළ හෙලීමේ සිදුවීම සිහිකරමින්, සෑම වසරකම ජනවාරි 26 වන දින එරට ජාතික දිනය ලෙස සමරනු ලැබේ.
ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික වර්ණයන් ලෙස කොල සහ රන් පැහැය, 1984 වර්ෂයේ අප්‍රියෙල් 19 වනදා සිට පිළි ගැනෙයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඕස්ට්‍රේලියාව
ගණදෙවි
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ
සීවලී මහ රහතන් වහන්සේ
බුදු සසුනේ ලාභීන් අතර අග්‍රස්ථායනය ලද්දේ සීවලී මහ රහතන් වහන්සේ ය. එය විදර්ශී බුදුරදුන් දවස කරන ලද ප්‍රාර්ථනයක් සමෘද්ධ වීමක් ලෙස විස්තර වේ.
අතීතයේ විදර්ශී බුදුරදුන් ලොව පහළ වූ සමයෙහි දඹදිව බන්ධුමතී නුවර වැසියෝ රජු හා තරඟයට නොයෙක් ආහාර පාන රැස්කොට බුදු පාමොක් මහ සඟනට මහ දන් පවත්වන්නට වූහ. ඔවුනට එක් දිනක දී කිරි හා මී පැණි සොයාගත නොහැකි විය. ඔවුන් ගෙන් කිහිප දෙනෙක් මී හා දී සොයමින් අසල ගම්මාන කරා ගියහ.
සාරිපුත්ත රහතන්වහන්සේ තම නිවසට වැඩම කළ දිනක ඔහු ඒ ගැන කතාබහ කලේය. එම දුක නැවත නොවිඳිය යුතු යැයි හේ සිතීය. ඔහු කුඩා කලම මාපියන්ගේ කැමැත්ත ගෙන සැරියුත් හිමි සමීපයෙහි පැවිදි විය. පැවිද්ද ලද නොබෝ කලකින්ම විදසුන් වඩා රහත් වූහ.
උන්වහන්සේ යන එන හැම තැන නොයෙක් ප්‍රත්‍යන් බහුලව ලැබෙන්නට විය. වැලි කතරක වැඩම කළ විට වුවද තමන් සමඟ යන සියලු භික්ෂූන්ට සමඟම දන් ලැබුණේ ය.
බුදු රජාණන් වහන්සේ දුර බැහැරක වැඩම කරන විට වුවද සියලු භික්ෂූන්ගේ ප්‍රත්‍ය පහසුව සළකා සීවලී තෙරුන් ද කැටුව වැඩම කළ බව දැක්වේ.
දිනක් සැරියුත් තෙරුන්ගේ බාලම සොයුරු විවාහ මංගල්‍යයෙන් පසු යමින් සිටියදී පැවදිවන්නට සිතීය. අතරමඟ වනයක දී සිරුරු කිස සඳහා යැයි රථයෙන් බැස පලා ගොස් වනවාසී භික්ෂූන් පිරිසක් හමුවේ තමන් සැරියුත් තෙරුන්ගේ බාලම සොයුරු බව පවසා පැවදි විය. මාපියන් සොයා පැමිණිය හොත් ඈත වනයෙහි කිහිරි වනයට ගොස් වස් වසා ධෛර්යය උපදවා රහත් විය.
තම මලනුවන් පැවදි වූ බව ඇසූ සැරියුත් තෙරුන් ඔහු දකින්නට යාමට සූදානම් වූහ. ඒ බව ඇසූ බුදු රජාණන් වහන්සේ ද ඔහු දකින්නට යාමට සතුටුව මඟට පිළිපන් සේක. එහි අතරමඟ සන්ධිස්ථානයක දී වනය මැදින් යා හැකි පහසු මඟ ලෙස තිස් යොදුනක් දුර වූ මඟ තෝරාගත්හ. එහෙත් භික්ෂූන් වහන්සේලාට සිව්පසය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය මතුවිය.
මෙහිදී බුදු රජාණන් වහන්සේ සීවලීත් ආයේදැයි විමසීය. එසේ යැයි පිළිතුරු දුන් කල්හි එසේ නම් දන් වරදින්නේ නැතැයි පිළිතුරු දුන් සේක. මුළු තිස් යොදුනක් දුර පුරාම දානෝපකාර අඩුවක් නැතුව ලැබුණ බව එම කතා ප්‍රවෘත්තියෙන් දැක්වේ.
ඇමරිකාවේ සංස්කෘතිය
සම්බන්ධතාවක් නැති මිනිසුන් සමහර විට සමාන තාක්ෂණයන් හා සමාජ සංවිධාන තමාගේ සේ පිලිගන්නා නිසා ඇමරිකාවේ සංස්කෘතික පුරුදු බො‍හෝ විට පෙනෙන ආකාරයට භුගෝලීය කලාප වලට බෙදා ඇත. උදාහරණයක් ලෙස මිසොඇමරිකා ප්‍රදේශය එවැනි සංස්කෘතික ප්‍රදේශයක් ලෙස ගත හැක. එම ප්‍රදේශයේ මිනිසුන් අතර ඇති සහජිවනය හා බෙදිගිය සංවර්ධනයත් මගින් සංකීර්ණ කෘෂිකාර්මික, සමාජිය ක්‍රම හා සමජාතිය සංස්කෘතියක් සාදයි. තවත් ප්‍රසිද්ද උදාහරණයක් ලෙස උතුරැ ඇමරිකාවේ සමතලා ප්‍රදේශ ගත හැක. එහි 19 ශතවර්ෂය වන තුරැ මුලිකවම මිහරක් දඩයමේ දී සමහර වෙනස් මිනිසුන් නොමැඩින් දඩයම්කරැවන්ගේ ගති ලක්ෂණ බෙදා ගෙන ඇත. ඇමරිකාවේ දුසිම් ගණන් විශාල හා සිය ගණන් කුඩා සංස්කෘතික ප්‍රදේශ හදුනා ගත හැක.
මායා සටහන් කිරිමේ පද්ධතිය, පිනොටික් ලාංඡන හා ලොහෝතෙරැම්ස් වල එකතුවකි. එය බොහෝ විය පොගො ග්රැෆික් හෝ ලොගොසිල්ක් සටහන් කිරිමේ පද්ධති ලෙස වෙන් කර ඇත. එහි සලබික් සලකුණු විශේෂ තැනක් ගනි. එය තමයි එකම පූර්ව කොලොම්බියා නු වල අලුත් ලෝකය දන්නා සම්පූර්ණ සමාජයේ කතා කිරිමේ භාෂාවන් නියෝජනය කරපු ලිවීමේ පද්ධතියයි. එම ක්‍රමයේ වෙනස් සංකේත දහසට වඩා ඇත. නමුත් සුලු ගණනක් එකම සංකේතයේ ‍හා තේරුමේ විවිධත්වයන් ය.
ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකාව
IQ Lanka
මෙය වැදගත් වන්නේ කාටද?
මෙය ඔබට google play තුලින් ලබාගැනීමට හැකියාව ඇත. නම සදහන්ව ඇත්තේ 'IQ Lanka - සිංහල Online Exam paper.' ලෙසයි.
නවශිලා යුගය (4500 ක්‍රි.පූ - 2500 ක්‍රි.පූ)
නවශිලා යනු ගොවිකර්මාන්තය, කුඹල් කර්මාන්තය සමග පැමිණ වඩා දියුණු පාෂාණ ආශ්‍රිත නිර්මාණ යන්ය. මෙම නව සොයා ගැනීම් නව ප්‍රජාවක් (settlers)   විසින් සිදුකරන්නට ඇතැයි මුලදී සිතුවද මෙම කාලයට හා සබැදි විශාල ප්‍රමාණයක් ආක්‍රමණයක් අයර්ලන්ත ඉතිහාසයේ තුළ දක්නට නොලැබේ. නවශිලා පරිවර්තනය සිදුවන යැයි සැලකීමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇත්තේ එය යුරෝපා මහද්වීපයේ ‍වඩාත් රටවල් එංගලන්තය ආදිය සමග තිබු ‍සබදතාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදු වු බවට වන මතයයි.
කෘෂිකර්මාන්තය ක්‍රි.පූ 4500 දී පමණ ආරම්භ වුනි එළුවන්, බැටළුවන් හා ධාන්‍ය නිරිත දිග යුරෝපියෙන් ගෙන ආ අතර ජනගහණය සීඝ්‍රලෙස ඉහල ගියේය. වියළි ගල් තාප්ප වලින් වෙන්කර ගත් cide වර්‍ගයේ කුඹුරු ක්‍රි.පූ 3500 සිට 3000 දක්වා සියවස් ගණනාවක් වගාකරන ලදි. තිරිගු හා බාර්ලි ප්‍රධාන අස්වැන්න විය.
කුඹල් කර්මාන්තයේ ආරම්භයේ ද කෘෂිකර්මාන්ත යත් සමග සිද්ධවුනි. නවශිලා යුගයේ කැපීපෙනන ලක්ෂණය වනුයේ හදිසියේ ඉස්මතු වූ ශිලාමය ස්මාරක තැනීමයි. මෙසේ බිහි වූ විශාල සොහොන් ගැබ් එම ජනතාවගේ ආගමික ඇදහිලි සදහා බලපාන ලදි. මෙම සොහොන් කැණිමේ දී මිනිස් මෘතශරීර වල කොටස් අවමගුල්‍භාණ්ඩ, මැටි භාණ්ඩ, ඊතල හිස්, පොරෝ, ආදිය හමු වී තිබේ. මෙම ශිලාමය සොහොන් 1200 ක් පමණ සොයාගත ඇති අතර මේවා ප්‍රධාන භාණ්ඩ 4 කට වර්‍ග කල හැක.
අසර්බයිජාන්
අසර්බයිජානය යන නමින් නිල වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන මෙම රට යුරේෂියාහි කෝකසස් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි රටකි. බටහිර ආසියාව හා නැගෙනහිර යුරෝපය අතර පිහිටා ඇති අතර එහි මායිම් වන්නේ නැගනෙහිරින් කැප්සියන් මුහුදත්, උතුරින් රුසියාව, ඊසාන දෙසින් ජෝර්ජියාව, බටහිරින් ආමේනියාව හා දකුණින් ඉරානයත්ය. නකචිවා මායිම් වන්නේ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් ආමේනියාවත්, බටහිරින් හා දකුණින් ඉරානයට හා කෙටි දේශසීමාවකින් යුත් වයඹ තුර්කියට වේ. බහුතරයක් ආමේනියානුවන් වෙසෙන නගොනෝ තරබන් ප්‍රාන්තය අසර්බයිජානයේ නිරිත දෙසින් පිහිටි අතර, එය 1991 අසර්බයිජානයෙන් වෙන්වී නිදහස් රාජ්‍යයක් බවට පත්විය. නමුත් එය කිසිදු රාජ්‍යයකින් රාජතාන්ත්‍රික වශයෙන් පිළිනොගන්නා බැවින් තවමත් අසර්බයිජානයේ කොටසක් ලෙස පිළිගනියි. අසර්බයිජානයේ වෙසෙන ජනයාගෙන් බහුතරයක් තුර්කි හා මුස්ලිම් ජාතිකයින් වන අතර, ලෞකික හා ඒකාබද්ධ සමුහාණ්ඩුවක් පවතින පැරණි හා ඓතිහාසික වටිනාකමින් යුත් සංස්කෘතික ලක්ෂණයන්ගෙන් හෙබි නගරයකි. අසර්බජානය ගුවාමි රසායන අවි තහනම් කිරීමේ සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. 1993 දී සැප්තැම්බර්හි දී පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය නිදහස් රාජ්‍යයන් අතරට ද අසර්බයිජානය එක් විය. යුරෝපියානු කොමිසමේ විශේෂ නියෝජිතයකු රට තුළ සිටින අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, OSCE, යුරෝපා සංගමය සහ නේටෝ සාම හවුලෙහි ද සාමාජිකයෙකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියානු රටවල්
දමිළයින් අතර බුදු දහම
දමිළ ජාතිකයින් අතර බුදු දහම ඓතිහාසිකව හමුවන්නේ තමිලාකම් සහ යාපනය අර්ධද්වීපයේ ය.
තමිල් නාඩුව
චිතලෛ චාතනර් නැමැති කවියා විසින් රචනා කරන ලද මණිමේකලෛ නැමැති පුරාතන ‍ද්‍රවිඩ බෞද්ධ කාව්‍යයට පසුබිම් වී ඇත්තේ කාවේරිපට්ටනම් නගරයයි.
නාකපට්ටිනම් නගරයේ පෞරාණික උරුමය ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස පමණ තෙක් දිවෙන බව සඳහන් බුරුම ඓතිහාසික ලේඛනයක දැක්වෙන්නේ එහි අශෝක අධිරාජයා විසින් ඉදිකළ බෞද්ධ විහාරයක් පැවති බවයි.
ක්‍රි.ව. 405වන සියවස්වල නාකපට්ටිනම් බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස පැවතිණි. එහි ස්තූපය මෙම යුගයට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කොට ඇත. නොදන්නා සමයක මෙම නගරයෙන් බුදු දහම වියැකී ගියේ ය. නමුත් 9වන සියවසේ යළි බුදු දහම පැමිණියේ ය. (එච්. පී. රායි, The Winds of Change, දිල්ලි 1994, පි. 142) 11වන සියවසේ දී Iවන රාජ රාජ චෝල රජුගේ අනුග්‍රහය ඇතිව ජාවා රජකු වූ ශ්‍රී විජය සූලමනිවර්මන් රජු විසින් චූඩාමණි විහාරය නම් විහාරයක් ඉදිකොට ‍තිබේ. කුලෝත්තුංගචෝලගේ "අනිමංගලම් තඹ සන්නස" තුළ සඳහන් වන්නේ 6වන සියවසේ දී “කාසිබ ථෙර” [බෞද්ධ භික්ෂුවකි] විසින් "නාග නාඩුවේ" භික්ෂූන්ගේ ආධාර ඇතිව බෞද්ධ විහාරය නවීකරණය කළ බවයි. "නාගර් අන්නම් විහාර" නැමැති මෙම විහාරය පසුකලෙක "නාගානනවිහාර" ලෙස ප්‍රකට විය. 15වන සියවස තෙක් මෙහි බුදු දහම පැවති අතර, විහාර ගොඩනැගිලි 18වන සියවස තෙක්ම නිරුපද්‍රිතව පැවතිණි.
කාංචිපුරම්හි Iවන මහේන්ද්‍රවර්මන් නැමැති පල්ලව රජු ශ්‍රේෂ්ඨ විද්වතකු සහ සංගීතඥයකු මෙන්ම දක්ෂ සංස්කෘත නාට්‍ය රචකයකු ද වේ.
යාපනය අර්ධද්වීපය
අමරාවතී ගුරුකුලයේ ද්‍රවිඩ ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදාය අනුව නෙළන ලද සුප්‍රකට වල්ලිපුරම් බුද්ධ ප්‍රතිමාව හමුවූයේ වල්ලිපුරම්හි හින්දු දේවාලයකට පහළින් සිදුකළ කැනීම්වලිනි. මෙහි දී හමුවූ අභිලේඛනයේ දෙමළ-ප්‍රාකෘත භාෂාව භාවිතයට ගෙන ඇත. මෙය එකල ආන්ධ්‍රාහි ශිලා ලේඛනවල අක්ෂර සමග සමානත්වයක් දක්වයි. තෙලිඟු සාතවාහන රාජවංශය බලය අතින් උච්චස්ථානයට පත්වූ සමයේ එහි 17වන පාලකයා වූ හාල (ක්‍රි.ව. 20-24) මෙම දිවයිනේ කුමරියක විවාහ කරගෙන ඇත. පීටර් ෂෝක් රචනා කරන්නේ, "මුල්කාලීන ජනාවාසයක් ලෙස වල්ලිපුරම්වලින් අගනා පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක රැසක් හුමවේ. ක්‍රි.ව. මුල් සියවස් තුළ එය වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයක් වූ බව පෙනේ. […] වල්ලිපුරම් ප්‍රතිමාව සමග හමුවන දින නිර්ණිත පාෂාණ අනුව අපට එය ක්‍රි.ව. 3-4 සියවස් කාල සීමාවට ඇතුළත් කළ හැක. මෙම යුගයේ දී, දර්ශීය අමරාවතී බුද්ධ ප්‍රතිමා සම්ප්‍රදාය වර්ධනය විය." වල්ලිපුරම්වලින් හමුවූ බුද්ධ ප්‍රතිමාව එකල බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා වූ හෙන්රි බ්ලේක් විසින් 1906දී තායිලන්තයේ රජුට ලබාදී ඇත.
පරණවිතාන සහ මුදලියාර් සී. රාසනායකම්ගේ අදහස්වලට පක්ෂව ඉන්ද්‍රපාල සිය Ancient Jaffna මුල්කාලීන කෘතියක, 1965 යාපනයේ පූර්ව-ක්‍රිස්තියානි බෞද්ධ සංස්කෘතියක් පැවති බව සඳහන් කොට ඇත.
මෙම ස්ථානය නාවිකයින් සහ අන්තර්ජාතික වෙළඳුන් විසින් ගිමන් හැරීමට සහ වන්දනා කිරීමේ ස්ථානයක් ලෙස බෞද්ධ සහ හින්දු විහාර භාවිතා කළ නාගපට්නම්වලට සමාන ය.
යාපනයේ කන්දරෝඩෛ ප්‍රදේශයේ පිහිටි දාගැබ් සමූහය දෙමළ භික්ෂූන්ගේ ආරාමයක්ව පැවති බව පෙනේ. මෙකල යාපන ජනයාගේ සහ පුරාතන දෙමළ රට තුළ මහායාන බුදු දහම ජනප්‍රිය විය. නමුත් ජනගහණය අතර හින්දු ආගම ව්‍යාප්ත වීමත් සමග මෙය යටපත් විය.
ත්‍රිකුණාමලය
ක්‍රි.ව. 2වන සියවසට අයත් ටොලමිගේ සිතියම තුළ තිරියාය ප්‍රදේශය තලකොරි ලෙස දක්වා ඇත. ක්‍රිස්තු යුගයට පෙර යුගයට අයත් බෞද්ධ දෙමළ බ්‍රාහ්මි ලේඛන මෙම ප්‍රදේශයෙන් හමුවී ඇත. මින් පැරණිතම ලේඛන ක්‍රි.පූ. 2වන සියවසට අයත් ය. මධ්‍යකාලීන යුගයේ තිරියාය යාපනයේ වන්නිමෛ දිස්ත්‍රික්ක අතුරින් ප්‍රමුඛ ග්‍රාමයක් ලෙස පැවතී ඇත. මෙම ස්ථානයේ දෙමළ බුදු දහම නැගී ආ සමයේ ජනයා විසින් වන්දනාමාන කෙරුණු මහායාන බෞද්ධ වටදාගෙයක නටබුන් හමුවේ. Iවන පරමේස්වරවර්මන් රාජ්‍ය සමයේ 7-8වන සියවස්වලට අයත් සුප්‍රකට තිරියායි පල්ල ග්‍රන්ථ ලියැවුණේ මෙහි ය. මෙම ශිලා ලේඛනවල තමිල් නාඩුවේ සිට තිකුණාමලය වෙත ආ දෙමළ වෙළඳුන්ගේ චාරිකා සහ වෙළඳාම් පිළිබඳ සටහන් වේ. බෞද්ධ දේවතාවකු වන අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන්ට සහ ඔහුගේ භාර්යාව වන තාරා දෙවඟනට ඔවුන් කළ පූජාවන් එහි සඳහන් ය. මෙහි නටබුන් අතර තිබී හමුවූ දොරටුපාල ප්‍රතිමා දිවයිනේ මුල්කාලීන පල්ලව කලා සම්ප්‍රදායයක් පිළිබඳ තොරතුරු කියා පායි.
චෝළ රාජවංශය විසින් දමිළයින් අතර ශෛව ආගම, වෛෂණව ආගම සහ බුදු දහම ඇතුළු ආගම් කිහිපයකට අනුග්‍රහ දක්වන ලදී. ඔවුන් විසින් ඉදිකළ බෞද්ධ විහාර "පෙරුම්පල්ලි" ලෙස හඳුන්වයි. පෙරියකුලමේ සුප්‍රකට රාජරාජප්පෙරුම්පල්ලි විහාරය ඉදිකරන ලද්දේ Iවන රාජ රාජ චෝල රජු විසිනි. මෙම ස්ථානයෙන් හමුවූ ද්‍රවිඩ ශිලාලේඛනවල චෝළයින් ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය සංවර්ධනයට දැක්වූ උනන්දුව පෙනී යයි. ඔවුහු ත්‍රිකුණාමලයේ කෝනේෂ්වරම් කෝවිල වැනි ශෛව ස්මාරක ඉදි කරමින් මෙම නගරය ශෛව දෙමළ රාජ්‍යයක් බවට පත්කරන්නට උත්සාහ දැරූහ.
පිහිටීම
ප්‍රදේශීයත්වය
ප්‍රදේශයක්, ජනාවාසයක් හෝ ජනාකීර්ණ ස්ථානයකට හොඳින් අර්ථ දක්වා ඇති නමක් තිබිය හැකි නමුත් හොඳින් අර්ථ දක්වා නොමැති සීමාවක් සන්දර්භය අනුව වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ලන්ඩනයට නීතිමය සීමාවක් ඇත, නමුත් මෙය සාමාන්‍ය භාවිතය සමඟ සම්පුර්ණයෙන්ම නොගැලපේ. ලන්ඩනයේ කොවෙන්ට් උද්‍යානය වැනි නගරයක් තුළ ඇති ප්‍රදේශයක එහි ප්‍රමාණය පිළිබඳව සෑම විටම පාහේ අපැහැදිලි බවක් ඇත. භූගෝල විද්‍යාවේදී, පිහිටීම "ස්ථානය" ට වඩා නිරවද්‍ය ලෙස සැලකේ.
සාපේක්ෂ පිහිටීම
සාපේක්ෂ ස්ථානයක් හෝ තත්වයක් වෙනත් ස්ථානයක සිට විස්ථාපනයක් ලෙස විස්තර කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස " සියැටල් සිට සැතපුම් 3 ක් වයඹ දෙසින්".
නිරපේක්ෂ පිහිටීම
නිරපේක්ෂ පිහිටීම් පවා වෙනත් දෙයකට සාපේක්ෂව ප්‍රකාශ වන බැවින් නිරපේක්ෂ පිහිටීම් ද සාපේක්ෂ ස්ථාන වේ. නිදසුනක් ලෙස, දේශාංශ යනු ප්‍රයිම් මෙරිඩියන් හි නැගෙනහිර හෝ බටහිර අංශක ගණන වන අතර, එය එංගලන්තයේ ග්‍රීන්විච් හරහා ගමන් කිරීමට අත්තනෝමතික ලෙස තෝරාගත් රේඛාවකි. ඒ හා සමානව, අක්ෂාංශ යනු සමකයට උතුරේ හෝ දකුණේ අංශක ගණනයි. මෙම රේඛා වලට සාපේක්ෂව අක්ෂාංශ සහ දේශාංශ ප්‍රකාශ වන නිසා, අක්ෂාංශ සහ දේශාංශ වලින් ප්‍රකාශිත ස්ථානයක් ද සාපේක්ෂ පිහිටීමකි.
පුරාණ චීන අධිරාජ්‍යය (ක්‍රි.ව 221 - ක්‍රි.ව 220)
ක්වීන්(Qin) මූර්ති ශිල්පය
මෘත ශරීර මිහිදන් කිරීමට පෙර ඒවායෙහි තීන්ත ආලේප කර ඇත. දේහයන් මුලින්ම නිරාවරණය කරන විට මෙම වර්ණ නිවැරදි ලෙසම දක්නට ලැබේ. එහෙත් වාතයට නිරාවරණය වූ විට ඒවා අවපැහැ ගැන්වේ. අදටත් නිරාවරණය නොකළ දේහ පෙර පැවති නිවැරදි වර්ණයෙන් දක්නට ලැබේ.
විවිධ ඉරියව් වලින් යුත්දේහ මෙහිදී දැකගත හැක. සිටගෙන සිටින පාබල සේනා, දන ගසාගෙන සිටින දුනුවායන්,අශ්වයන් පිට නැගි අසරුවන් ඒ අතර වේ. සෑම දේහයකම මුහුණ, කොණ්ඩා මෝස්තර එකිනෙකට වෙනස් වු හැඩයන්ගෙන් යුක්තය.
කුඹල් කර්මාන්තය
චීනයේ භාණ්ඩ සෑදීමට හා සිදුරු වැසීමට යොදා ගන්නා පෝසිලේන්, කිරිමැටි හා පෙල්ස්පාර්ක් භාවිතාකර නිපදවයි. චීනය උසස් තත්ත්වයේ පෝසිලේන් සඳහා නමක් දිනාගෙන සිටී.
ජින්ඩිසෙන් (Jingdezhen)  ප්‍රදේශය හැන් අධිරාජ්‍ය සමයේ සිට පෝසිලේන් භාණ්ඩ සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.
History of Chinese art Early Imperial China -->
දිල්මන්
දිල්මන් යනු මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ටාචාරය මඟින් තඹ  අමුද්‍රව්‍යයේ ආකරය ලෙස සලකනු ලැබුද, ඉන්දු නිම්න හා මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ඨාචාර වල එය ‍පොදු වෙළෙඳපොල ලෙස සැලකූ බිම් කඩකි. මෙම බිම්කඩ නිශ්චිතවම හඳුනාගෙන නැතත් එය  බහරේනය, නැගෙනහිරි පළාත, ඕමානය  අතර හෝ පර්සියන් ගල්ෆ් මුහුදේ ඉරාක වෙරළ සීමාවේ පිහිටා තිබු බව විශ්වාස කෙරේ.
ඉතිහාසය
දිල්මන් මුලින්ම සොයා ගනු ලැබුවේ උරුක් නගරයේ පිහිටි ඉනන්නා දේව්දුවගේ දේව් මැදු‍රක තිබු සුමේරියන් නමැති කූඤ්ඤය හැඩැති මැටි කැබැල්ලක ආධාරයෙනි. එය ක්‍රි.පූ. 4 වන සියවසේ අගභාගයේ සටහන් වුවකි. දිල්මින්  නමැති පදය පොරව සහ එක්තරා නිළධාරියෙකු සඳහන් කිරීමට යොදා ගනී.
බැබිලේනියානු කැසයිට් රාජවංශයේ නයිපුර් වලින් සොයාගත් බර්නාබුරයාහ් රාජකාලයේ නම දරන ලිපි දෙකක දිල්මන් පිළිබඳව සඳහන් ව තිබුණි. එම ලිපි දිල්මන් හි ප්‍රාදේශීය නිලධාරියා විසින් සිය මෙසපොතේමියාවේ උන් ඉහළ නිළධාරියාට ලියන ලද ලිපිය. ඇක්කඩයන් යනු එම ලිපි යොමුකරනු ලැබු නාමයවේ. එම ලිපිවලට සබැඳි අදාල සෑම ලියකියවිල්ලකම අඩංගු වන්නේ එකල බැබිලෝනියාව හා දිල්මින්  අතර තිබු රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සම්බන්ධය පිළිබඳවයි. කැසයිට් අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසු ක්‍රි.පූ. 1250 මෙසපොතේමියානු රජ කෙනෙකු දිල්මන් හා මෙලුහා  හි පහල මුහුදේ  හා උඩහ මුහුදේ රාජ්‍යත්වයට පත්වුණි. අවසාන වශයෙන් නිඕ බැබිලෝන් නැමති අධිරාජ්‍යය විසින් දිල්මනය පාලනය කරන ලදි. නිඕ - බැබිලෝන් රාජ්‍ය  සමයෙන් පසු දිල්මිනය බිඳ වැටුණි.
ජෝර්ජියාව
ජෝර්ජියා යනු  යුරේසියාවේ  කෝකසස් ප්‍රදේශයෙහි පිහිටි ස්වෛරී රාජ්‍යයකි. බටහිර ආසියාව සහ නැගෙනහිර යුරෝපය අතර සන්ධියක පිහිටි මෙය, බටහිරින් කළු මුහුදෙන්ද, උතුරින් රුසියාවෙන්ද, දකුණෙන් තුර්කියෙන් හා ආර්මේනියාවෙන්ද සහ, ගිණිකොණ දෙසින් අසර්බයිජානයෙන්ද මායිම් වී ඇත. ජෝර්ජියාවෙහි අගනගරය ටිබිලිසි වෙයි. ජෝර්ජියාවට අයත් භූමි ප්‍රමාණය 69,700 කිමී² වන අතර එහි ජනගහණය 4.7 මිලියන පමණ වෙයි. ජෝර්ජියාව ඒකීය, අර්ධ-ජනාධිපතිමය ජනරජයක් වන අතර, රජය තෝරාපත් කර ගනු ලබන්නේ නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් ඔස්සේය.
රුක්ෂාන් විද්‍යාලංකාර
වාස්තු විද්‍යාඥ රුක්ෂාන් විද්‍යාලංකාර යනු පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය වාස්තු විද්‍යා සංගමයේ සභාපතිය. තවද ඔහු වරලත් වාස්තු විද්‍යාඥයෙක්වන අතර හිටපු සභාපති ශ්‍රී ලංකා වාස්තු විද්‍යාඥ සංගමයද වෙයි.
ජෝර්ජියාව
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා රටවල්
රුක්ෂාන් විද්‍යාලංකාර
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ග්‍රීසියේ අධ්‍යාපනය
ස්පාර්ටාහි ඇනේන මුලු ග්‍රිසියේ ම අධ්‍යාපනය පෞද්ගලික අංශය මගින් මෙහෙයවන ලද. හෙලන් යුගයේ දී (Hellenistic Period) පොදු පාසල් ආරම්භ විය. තවත් පවුල් වලට පමණක් අධ්‍යාපනය සීමාවිය. පිරිමි දරැවන් පමණක් ලිවීම, කියවීම, සාහිත්‍ය ඉගෙන ගත්හ. ඔවුන් ගායනය හා වාදනය ඉගනෙගත් අතර හමුදා සේවය සදහා ද පුහුණු කරන ලදි. ඔවුන් රැකියාවක ්සදහා ඉගෙන නොගත් අතර හොද පුරවැසියන් වීමට උගත්හ. ගැහැණු දරැවන් ද ලියවීම කියවීම උගත් අතර ඔවුන් ප්‍රධාන ලෙස ගෘහාස්‍රිත කටයුතු සදහා උගත්හ. නමුත් කුඩා අවධියෙන් පසු අධ්‍යාපනය නොලැබුහ. පිරිමි දරැවන් අවු 7 දී පාසල් වෙන හෝ හමුදා බැරැක්ක වෙත යොමුකෙරැනි. වර්‍ග තුනක අධ්‍යාපනයක් එකල පැවතිනි. එනම් ගණිත ශාස්ත්‍රි, සංගීත නැටුම් ක්‍රීඩා වශයෙනි.
ධනවත් පවුල් වල දරැවන් නිවෙසේ සේවකයතු යටතේ පෞද්ගලික පාසල් වෙත යොමු කෙරැනි. පාසල් ගුරැවරැන් නිවෙස් තුළ පැවති අතර ඔවුන්ට ලිවීම, කියවීම ගණිතය, ගායනය, වාදනය ක්‍රිඩාව පුහුණු කෙරැණි. දරැවන්ගේ වයස අවුරැ 12 වන විට මල්ලවපොර, දිවිම යගුලිය විසිකිරිම, හෙල්ලය විසිකිරිම ආදියට යොමු කෙරැණි. වසර දෙකක හමුදා පුහුණුවකින් පසු අවුරැසදු 18 දී අධ්‍යාපනය නිම කෙරුණී.
ස්පානියානු ක්‍රමයට අනුව දරුවන් පුලු පිරිසක් කුඩා අවධියෙන්ද පසු අධ්‍යාපනය කරගෙන ගියහ. තරැණයින් සිය භාරකාරයින් ආශ්‍රයෙන් දේශපාලන අදහස් ලබාගත් අතර ඔවුන්ට සහායවීමත් පොදු ජන කටයුතු වල ආභාෂය ලබාගත්හ. ධනවත් සිසුන් ප්‍රසිද්ධ ගුරැවරැන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබු අතර ලයිසියම්, ඇකඩමි, යනු එකල ප්‍රකට පාසල් විය. ධනවත් ග්‍රීක්වරුන්ගේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පයිඩියා යනුවෙන් හැදින්විනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීසිය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නවසීලන්තය තරග සංචාරය 1996–97
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1997 පෙබරවාරි සිට මාර්තු දක්වා නවසීලන්තයේ සංචාරය කළ අතර නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව තරග දෙකකින් යුත් ටෙස්ට් තරගාවලියකට ක්‍රීඩා කළේය. තරගාවලිය 2-0 ලෙස නවසීලන්තය ජයග්‍රහණය කළේය. නවසීලන්තයේ නායකත්වය ස්ටීවන් ෆ්ලෙමින් සහ ශ්‍රී ලංකාව අර්ජුන රණතුංග විසින් දරනු ලැබීය. ඊට අමතරව කණ්ඩායම් දෙක එක්දින ජාත්‍යන්තර තරඟ තුනකින් සමන්විත තරගමාලාවක් ක්‍රීඩා කළ අතර එය 1-1 ලෙස සම විය.
එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගමාලාව (එදිජා)
එක් තරගයක් අතහැර දැමීය. තරගමාලාව 1-1 ලෙස සම විය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
පී. ඇම්. ජයතිලක
'''පී. ඇම්. ජයතිලක (ඉංග්‍රීසි: P. M. Jayatilaka''') යනු ප්‍රවීන අධ්‍යාපනඥයෙක්වන අතර හිටපු හිටපු විදුහල්පති තර්ස්ටන් විද්‍යාලය කොළඹ වෙයි.
පී. ඇම්. ජයතිලක කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගය වාර්ෂික මහා ක්‍රිකටි තරඟයේ කුලුඳුල් ප්‍රතම ශතකය වන ලකුණු 111 මොහු විසින් 1928 දී රුස් කරගන්නා ලදි.
දේවි බාලිකා විද්‍යාලය කොළඹ ආදි කර්තෘ දේශබන්දු වෛද්‍ය විමලා ද සිල්වා මොහුගේ එකම සොහොයුරිය වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
කාබොක්සිලික් අම්ලය
thumb|150x150පික්|කාබොක්සිලික් අම්ලවල ව්‍යුහය thumb|150x150පික්|කාබොක්සිලේට් ඇනායනය thumb|150x150පික්|කාබොක්සිලික් අම්ලවල ත්‍රිමාණ ව්‍යුහය කාබොක්සිලික් අම්ලයක් යනු කාබොක්සිල් කාණ්ඩයක් (C(=O)OH) අඩංගු වන්නා වූ කාබනික සංයෝගයකි. කාබොක්සිලික් අම්ලවල පොදු සූත්‍රය R–COOH වන අතර, R මඟින් අණුවේ ඉතිරි (බොහෝවිට ඉතා විශාල) කොටස දැක්වේ. කාබොක්සිලික් අම්ල පුළුල් පරාසයක් තිබෙන අතර ඇමයිනෝ අම්ල (ප්‍රෝටීන සැදී ඇති ද්‍රව්‍ය) හා ඇසිටික් අම්ලය (විනාකිරිවල කොටසක් වන අතර පරිවෘත්තියේදී හටගැනේ) ද අයත් වෙයි.
කාබොක්සිලික් අම්ලවල ලවණ හා එස්ටර කාබොක්සිලේට ලෙස හඳුන්වයි. කාබොක්සිල් කාණ්ඩයකින් හයිඩ්‍රජන් ප්‍රෝටෝන ඉවත් වූ විට, එහි සංයුග්මක භෂ්මය විසින් කාබොක්සිලේට් ඇනායනයක් සාදනු ලැබේ. කාබොක්සිලේට් අයන සාම්ප්‍රයුක්ත ව ස්ථායී නිසා මෙම ස්ථායීතාව කාබොක්සිලික් අම්ල ඇල්කොහොලවලට වඩා ආම්ලික කරයි. කාබොක්සිලික් අම්ලය කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ලුවිස් අම්ලයේ ඔක්සිහරිත හෝ ඇල්කිල්කෘත ස්වරූපයෙන් දක්නට ලැබෙන අතර සමහර අවස්ථාවලදී කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ලැබීමට විකාබොක්සිල්කරණය වේ.
කාබොක්සිලික් අම්ල නිදසුන් හා නාමකරණය
කාබොක්සිලික් අම්ල පොදුවේ ඒවායේ සාමාන්‍ය නම් වලින් හැඳින්වෙන අතර, සමැනින් -ic නිපාතයෙන් අවසන් වේ. IUPAC නිර්දේශිත නාමකරණයේ දී කාබොක්සිලික් අම්ල -oic acid නිපාතය යොදා අවසන් කරයි. කාබොක්සිලික් අම්ල ඇති සංකීර්‍ණ අණු වල නාමකරණයේ දී වෙනත් ආදේශිත කාණ්ඩ තිබුණ ද කාබොක්සිල් කාණ්ඩය සහිත දාමය මව් දාමය ලෙස යොදා ගනියි. උදා- 3-chloropropanoic acid.වෙනත් අයුරකින් එය වෙන මව් දාමයක වෙතොත් "carboxy" හෝ"carboxylic acid" යන්න ආදේශිත කාණ්ඩයක් ලෙස යොදා ගනියි. (උදා-2-carboxyfuran).
ද්‍රාව්‍යතාව
දකුණ|thumb|කාබොක්සිලික් අම්ල ද්විඅවයවික කාබොක්සිලික් අම්ල ධ්‍රැවීය වෙයි. මන් ද යත් ඒවා හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ප්‍රතිග්‍රාහකයන් (කාබොනිල් –C=O) හා හයිඩ්‍රජන් බන්ධන දායකයන් (හයිඩ්‍රොක්සිල් –OH) යන දෙලාක්ෂණික වන අතර, ඒවා හයිඩ්‍රජන් බන්ධනයට සහභාගී වෙයි. හයිඩ්‍රොක්සිල් හා කාබනිල් කාණ්ඩ එකතුවෙන් කාබොක්සිල් ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩය සෑදෙයි. කාබොක්සිල් අම්ල සාමාන්‍යයෙන් නිර්ධ්‍රැවීය මාධ්‍යයේ දී ඒවායේ ස්වසම්බන්ධනයට ඇති ලැදියාව නිසාවෙන් ද්විඅවයවික යුගල ලෙස පිහිටයි. කුඩා කාබොක්සිලික් අම්ල (කාබන් ගණන 1 සිට 5) ජලද්‍රාව්‍ය වන අතර, ඇල්කිල් කාණ්ඩයේ ජලභීතික සොබාව නිසා විශාල කාබොක්සිලික් අම්ල වඩා ජලඅද්‍රාව්‍ය වේ. මෙම වඩා දිගු දාම අම්ල, ඊතර හා ඇල්කොහොල වැනි අඩුවෙන් ධ්‍රැවීය ද්‍රාවකවල තරමක ද්‍රාව්‍ය ස්වභාවයක් ගනියි.
ගන්‍ධය
කාබොක්සිලික් අම්ල, වෙසෙසින් එහි නශ්‍ය ව්‍යුත්පන්න සැර ගන්‍ධයකින් යුත් වෙයි. ඉන් පොදුතම වන්නේ ඇසිටික් අම්ලය (විනාකිරි) හා බ්‍යූටිරික් අම්ලය (මිනිස් වමනය) යි. පිළිපස් ලෙස කාබොක්සිලික් අම්ලවල එස්ටරවලට පසන් සුවඳක් තිබෙන අතර සුවඳ විලවුන් වලට භාවිතා කරයි.
ප්‍රතික්‍රියා
දකුණ|thumb|400x400පික්|කාබොක්සිලික් අම්ලයෙහි කාබනික ප්‍රතික්‍රියා
බෙන්සොයික් අම්ලය
බෙන්සොයික් අම්ලය,  C7H6O2 (හෝ C6H5COOH), යනු අවර්ණ ස්ඵටිකමය ඝනයක් වන අතර සරල ඇරෝමැටික කාබොක්සිලික් අම්ලයකි. බෙන්සොයික් අම්ලය සොබාවයෙන් බොහෝ ශාක වල හට ගනී. බොහෝ ද්විතීයික පරිවෘත්තජයවල ජෛවසංස්ලේෂණයේ දී අතරමැදියක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. බෙන්සොයික් අම්ලවල ලවණ අහර පිරිරැක්මට යොදන අතර එය නෙක් වෙනත් කාබනික ද්‍රව්‍යයන්හි කාර්මික සංස්ලේෂණයෙහි වැදගත් පෙරයෙදුමක් වෙයි. බෙන්සොයික් අම්ලවල ලවණ හා එස්ටර බෙන්සොඒට ලෙස හඳුන්වනු ලැබෙයි.
සරත් කොඩිතුවක්කු
මහාචාර්ය සරත් කොඩිතුවක්කු (තවද: සරත් එස් කොඩිතුවක්කු) (ඉංග්‍රීසි: Sarath Kodithuwakku) යනු ප්‍රධානී කෟෂිකර්ම පීඨය පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලය පේරාදෙනිය.
සරත් කොඩිතුවක්කු කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
රෝමය - රාජ්‍ය පාලනය
<!--
අතීතියේ රෝමය රජ්ජුරුවන් විසින් පාලනය කරන ලදි. එම රජතුමා තෝරාපත් වුයේ රෝමයේ ප්‍රධාන ගෝත්‍ර විසින්ය. මෙහි දී එම රාජ්‍යත්වය ගෝත්‍ර වලට මාරුවෙන් මාරුවට ලැබුණි. නමුත් මෙහිදී රජතුමා ගේ බලතල නිවැරදිව හදුනාගත නොමැත. ඔහුට විධායක බලතල තිබීමට ද නැතහොත් සෙනෙට් සභිකයෙකු ගේ පමණ බලතල සහිතව කටයුතු කිරීමට සිදුවු බව සදහන් වේ. නමුත් යුධමය කටයුතු ගත් කල රජතුමාගේ බලතල ප්‍රධාන‍වේ. එසේම රාජ්‍යය ආගමේ මුලිකයා වුයේ ද රජතුමාය. රජතුමාගේ බලතල වලට අමතරව පරිපාලනමය ඒකකයන් 3 ක් තිබිණි. රජතුමාගේ උපදේශක මණ්ඩලය ලෙස කටයුතු කල සෙනෙට් සභාව. රජතුමා විසින් ඉදිරිපත් කරන නීති රෙගුලාසි සම්මත කර කොමිෂියා, කපුරියාටා, සභාව, හා රජයේ පූජකතුමාලාගේ එකමුතුවක් වන කොමිෂියා කලාටා සභාව එම ඒකක 3 වේ. පන්තිතුල භේද හේතුවෙන් රෝමානු සමූහාන්ඩුවේ රාජ්‍ය පාලකයා තෝරාගැනිමේ හැකියාව තිබුනේ ඉහළ තල හා පන්ති වලට අයත් පිරිසටය. එබැවින් මෙය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා අනුබද්ධව ක්‍රියාත්මක වූ රාජ්‍ය පාලනයක් විය. ඉංග්‍රිසි භාෂාවෙන් සමූහාණ්ඩුවට භාවිතාවන රිපබ්ලික් නම් වචනය ලතින් භාෂාවේ රෙස්ට් පබ්ලිකා යන වචන  දෙකේ එකතුවෙන් පවතින්නකි. එම රෙසව් රිපබ්ලික් යන වචනයේ තේරැම පොදු ජනතාවගේ කටයුතු යන්නයි. රෝමානු නීති සම්ප්‍රදායිකව සම්මතව්නනේ කොමිෂියා ට්‍රිබියුටා නම් සමුහ රැස්වීම් ඡන්ද විමසීමෙනි. ඒ ආකාරයෙන් රාජ්‍ය තනතුරු සදහා පත්වීමට නම් ප්‍රථමයෙන් ඔවුන් ජනතාවගේ ඡන්දයෙන් පත්විය යුතුය. නමුදු රෝමානු සෙනෙට් සභාව පාලනය වුයේ ඉහල තල හා පන්ති වල ජනතාවගේ ඡන්දයෙනි. සමූහාණ්ඩුව තුල සෙනෙට් සභාවට විශාල බලතල තිබු නමුත් එයට ව්‍යවස්ථාදායක බලතල නොතිබිණි. එබැවින් එය පැවතියේ උපදේශක මණ්ඩලයක් ලෙසය. සෙනෙට් සභිකයෝ පෞද්ගලිකවම බලතල වලින් හෙබි බැවින් සෙනෙට් සභෘවේ සාමුහික අදහස් වලට විරැද්ධව කිසිවක් කිරිමට නෙහැකි තත්ත්වයක් පැවතිනි. නව සෙනෙට් සභිකයන් පත්වන්නේ වඩාත් අත්දැකීම් බහුල හා තම සේවාවන් නිවැරදිව ඉටුකල පුද්ගලයන්‍ය. සෙන්සර්ස් නම් සෙනෙට් සභික කණ්ඩායම විසින් මෙය කරන ලදි. තවද මොවුන්ට වර්ථමාන සෙනෙට් සභිකයන්ගේ සාමාජිකත්වය අහෝසි කිරිමට ද බලතල ඇත. මෙය සිදුවන්නේ වර්ථමාන සෙනෙට් සභිකයන්, දූෂණ හා වංචනමය ක්‍රියාදාමවල නිරතවන්නන්මය. පසුකාලීනව සුල්ලා නම් අධිරාජ්‍යයා යටතේ ක්වස්ටර්ස් නම් සාමාජිකයන් ඡන්දයකින් තොරව ස්වයංක්‍රියව සෙනෙට් සභිකයන් ලෙස පත්කරන ලදි. නමුත් මෙම අධිරාජ්‍යයාගේ සංශෝධන වැඩිකල් නොපැවතුනි. -->
චන්ද්‍රතිලක් ද සිල්වා
මහාචාර්ය චන්ද්‍රතිලක් ද සිල්වා (ඉංග්‍රීසි: Chandratilak De Silva) යනු ඉලෙක්ට්‍රොනික හා විදුලි සංදේශ මහාචාර්ය බෲනායි දරුසෙලාම් විශ්ව විද්‍යාලය බෲනායි.
චන්ද්‍රතිලක් ද සිල්වා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
ආනන්ද වීරකෝන්
නාලන්දා ශිෂ්‍ය අවදිය
ආනන්ද වීරකෝන් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. නාලන්දාවේදී වීරකෝනයන්ගේ සිංහල ගුරුවරයා සිරි පෙරේරා (යූ. ඒ. එස්‌. පෙරේරා / සිරි අය්යා) වූ අතර නැටුම් ගුරුවරයා ශේෂා පළිහක්කාර විය. ආනන්දගේ සමකාලීන නාලන්දා මිතුරන් අතර කරුණාරත්න අබේසේකර, ආචාර්ය වෛද්‍ය ගුණදාස අමරසේකර, රිජ්වේ තිලකරත්න, චිත්‍රානන්ද අබේසේකර, සුගතමුනි ඥාණසිරි, සුමන අක්මීමන, ගුණරත්න අබේසේකර වැන්නවුන් විය. ඔහු නාලන්දා ශිෂ්‍ය භට කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකුද විය.
අරියපාල පෙරේරා
අරියපාල පෙරේරා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
යුරෝපීය ශිලාමය සුසාන කුටි
යුරෝපයේ ඉතාමත් පොදු ශෛලමය නිර්මානයක් වුයේ ගල් කුටි හෙවත් සුසාන කුටි මේවා ඉදිකර ඇතතේ උස අතට තබන ලද ගල් වලිනි. මේ සදහා මෙවන් ගල් එකක් හෝ කිහිපයක් යොදා ගන්නා අතර හැඩ කරන ලද ගල් වහල වශයෙන් යොදා ගන්නා ලදි. මේවායින් බො‍හොමයක් එකිනෙකට සමාන වූයේ නැතිද එසේ වුනත් එහි මිනිසුන්ගේ අවශේෂ තැම්පත් කිරිම. ඔවුන් භූමිදානය කිරිමට හෝ ඔවුන්ගේ මුලික උත්සව සදහා යොදා ගන්නා ලදි. එසේ වුවත් සාමාන්‍යයෙන් මේවා සුසාන කුටි වශයෙන් හදුනාගත හැකි අතර මේවායේ දේශිය නම් දැක ගත හැකිය. එනම් පෘතුගාලයේ 'ඇන්ටා' සාඩිනියා හි (ඉතාලියේ ) දූපතක් 'ස්ටැසේන්', හොලන්හි 'හනීබීඩ්' ජර්මන්හි 'නෙත් ග්‍රැබි' ඩෙන්මාර්හි 'ඔයිස්' හා වේල්ස්හි 'ෆොමිලෙඩ්' එසේම ඒවා ආරම්භ‍යේ දී මැටියෙන් ආවරණය කර පැවති බවට ද සිතා ගත හැක. දෙවන පොදු‍‍සොහොන් කොත් වර්ගය වන්නේ මාර්ගයන් සහිත සොහොන් ඒවා සාමාන්‍යයෙන් චතුරාස්‍රාකාර වෘත්තාකාර, හෝ කුරුසාකාර කුටි වන අතර මේවායේ වහල ගල් සතරකින් හෝ පේකඩ ගලකින් හා කෙලින් ගමන් කල හැකි මාවතකින් යුක්ත වේ. මේ සියල්ලම වෘත්තාකාරව පස්වලින් ආවරණය කර ඇත. සමහර විට මේවා අමතර ගල් බැම්මකින් ආවරණය කොට ද පවතී ප්‍රසිද්ධ උදාහරණයක් වශයෙන් අයර්ලන්තයේ 'බුරුද වා වොනී සහ 'ක්‍රොබිමො' ඔක්නි වල 'මොස‍්ගොව්' සහ ප්‍රංශයේ 'ග්‍රවිනිස් ' ද සදහන් කල හැක.
ආනන්ද වීරකෝන්
චිත්‍රපට රංගනය
1955 වසරේ තිරගත වූ සිරිසේන විමලවීර ගේ “අසෝකා” චිත්‍රපටයේ දුෂ්ට පෙම්වතෙකු ලෙස රඟපෑ ආනන්ද, විමලවීරයන්ගේම 1955 වසරේ තිරගත වූ “‍පොඩිපුතා” චිත්‍රපටයේ ද පෙම්වතෙකු ලෙස රඟපෑවේය. 1956 වසරේ තිරගත වූ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ “රේඛාව“ චිත්‍රපටයේද ආනන්ද පෙම්වතා විය. ඔහු පෙම්බැඳි තරුණිය ලෙස රඟපෑවේ මල්ලිකා පිලපිටියයි. ඇය රොෂාන් පිලපිටියගේ මවයි. රේඛාවේ සිසිර සේනාරත්න ගායනා කළ “ඕලු නෙළුම් නෙරිය රඟාලා” ගීතය ගයමින් පාරුවක යන කඩවසම් තරුණයා ආනන්දය. “ජීවිත සටන” (1957) චිත්‍රපටයේ වීරකෝන්ගේ පෙම්වතා ලෙසද ‘සුකුමලී’ (1957) චිත්‍රපටයේ රීටා රත්නායකගේ පෙම්වතා ලෙසද, ‘මා ආලය කළ තරුණිය’ (1959) හා ‘වනමල’ (1960) චිත්‍රපටවල කුමාරි මානෙල් ගේ පෙම්වතා ලෙසද රඟපෑ ඔහු 1960 එංගලන්තය බලා ගියේය. එහිදී ජේම්ස් බොන්ඩ් ලෙස රඟපෑ ෂෝන් කොනරි (Sean Connery) සමග Frightened city චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයක් රඟපෑමට අවස්ථාවක් ඔහුට ලැබිණ.
යුරෝපීය ශිලාමය සුසාන කුටි
තුන්වන වර්ගයේ සුසාන කුටි වර්ග වුයේ සක්මනාගාර ආකාරයේ කුටි‍ය. මේ වා දිගටි ආකරයෙන් පස් ගොඩැලි තුල සදා ඇත. අයර්ලන්තයේ රජ මැදුරැ බ්‍රිතාන්‍යයෙ ඉතා දිග පස් ජර්මනියේ 'ස්ටෙනිකිස්ටන් ' ද මේ කණ්ඩයමට අයත් වේ.වෙනත් වර්ගලයක විශාලතම ස්මාරකයක් වන්නේ තනිව ඔසවන ලද ගල් කණු ‍හෝ මෙන්ෂිරයන්ය. සමහර විට මේවා තාරකාවිද්‍යාත්මක සලකුණු ‍හෝ පෙර දැනීම් සදහා සකස් කරන ලද සංකීර්ණ සැකසුමක් ලෙසටද සිතිය හැක. උදාහරණයක් වශයෙන් 'බාටනී' හි ඇති 'කාර්නැක් ' සැලකිය හැක.
ආනන්ද වීරකෝන්
විවාහ දිවිය
ආනන්දගේ දයාබර බිරිඳ ජානකී ජයකොඩි ගායන ශිල්පිනියකි. ඇය හිටපු අමාත්‍ය ලක්ෂ්මන් ජයකොඩි මහතාගේ සොහොයුරියකි. ඔවුන්ගේ වැඩිමහල් පුතා රේණුක ඇමෙරිකාවේ ද දෙවැනි පුතා නාලක ලන්ඩනයේ ද පදිංචිව සිටී. මිනිබිරියන් තිදෙනෙකුගේ සීයා ආච්චි කෙනෙකි ආනන්ද හා ජානකී යුවළ.
යුරෝපීය ශිලාමය සුසාන කුටි
ශිලාමය නිර්මාණයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය‍යේ හා අයර්ලන්තයේ දී හොදින් පැහැදිලි වන කොටස වන්නේ වෘත්තා කාර ගල්ය. ඒ සදහා උදාහරණ දහස් ගණන් ඇති අතර '‍ස්ටොනෝජොජ්', 'ඇවබරි', 'රින් ඔන් ද බෙල්ටනි' සහ වෙල්ටනි එයින් කිහිපයක් වේ. මේවා ද තාරකාවිද්‍යාත්මක කටයුතු සදහා ඉදිකලල බවට සාක්ෂි දරණ අතර උදාහරණයක් වශයෙන් 'ස්ට්‍රෙනෝෂේජ්' ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ සූර්යයා නිවෘත්තිය සදහාය. යුරෝපයේ ඉතිරි කොටසින් වාත්තා කාර ඉදිකිරිම සදහා උදාහරණ සොයාගත හැක. සාමාන්‍යයෙන් මෙම සුසාන කුටි ස්මාරක බව ශිලා හා ලෝකඩ යුගය අතර කාලයට අයත් ‍වේ. -->
ආනන්ද වීරකෝන්
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටි නළුවන් ප්‍රවර්ගය:1934 උපත්
සිරිමෙවන් වෛද්‍යසේකර
මහාචාර්ය සිරිමෙවන් වෛද්‍යසේකර (ඉංග්‍රීසි: Sirimevan Waidyasekera) යනු ප්‍වෛද්‍ය භෞතික විද්‍යා මහාචාර්ය හා පීඨාධිපති මාලඹේ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය.
සිරිමෙවන් වෛද්‍යසේකර කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකීය විද්‍යාඥයන් ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
දීපාල් මැතිව්
මහාචාර්ය දීපාල් මැතිව් (ඉංග්‍රීසි: Deepal Mathew) යනු ජීව රසායන විද්‍යා මහාචාර්ය හා පීඨාධිපති වෛද්‍ය විද්‍යා පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ.
දීපාල් මැතිව් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ගිසාහි මහා පිරමීඩය
මෙම පිරමීඩය කුෂුහි පිරමීඩය, කුෂුගේ පිරමීඩය, චියොප්ස්හි පිරමීඩය යනුවෙන්ද හැඳින්වේ. මෙය කයිරෝහි මායිමේ පිහිටා ඇති විශාලතම හා පැරණිතම පිරමීඩයයි. මෙය පැරණි ලෝකයේ පුදුම 7 න් ඉතිරිව පවතින එකම පුදුමය ලෙසද සැලකේ. මෙය හතරවන පාරාවෝ රජකෙනෙකු වන කුෂු රජුගේ සොහොන බවට මතයකි. මෙය වසර 20 ක් තිස්සේ සාදමින් පැවතුන අතර, සාදා නිමවුයේ ක්‍රි. පු. 2560 කාලවකවානුවේ දීය. මෙය වසර 3800 ක් තිස්සේ ලොව පැවති මිනිසා විසින් නිමකළ උසින් වැඩිම, ගොඩනැගිල්ල වේ. වර්තමානයේ ගීසාහි පිරමීඩයේ ශේෂව ඇත්තේ මුලික සැකිලි කොටසක් පමණි. මෙය සෑදීමට භාවිතා කළ පාෂාණ වර්ග මෙම පිරමීඩය අවට අදටත් දක්නට ඇත. මෙම පිරමීඩය සෑදීමට භාවිතා කළ විවිධ ක්‍රම වේදයන් පිළිබඳව විවිධාකාර මිත්‍යා මත පවතී. එහෙත් අද වඩාත් පිළිගැනීමට ලක්ව ඇති අදහස නම්, මෙය සාදන ලද්දේ විශාල ගල් භාවිතා කිරීමෙන් බවයි.
මෙම පිරමීඩය ප්‍රධාන කාමර තුනකින් යුක්තය. මෙහි පහළට ඇති කාමරයේ වැඩ නිමවා ඇත්තේ අර්ධ වශයෙනි. ප්‍රධාන ගැලරිය රැජිනගේ කාමරය හා සම්බන්ධවේ. තවත් කොටසක් විශාල ගැලරියේ සිට රජුගේ කාමරය වෙත යා වෙයි. රජුගේ කාමරයේ වූ ඔමියා සහිත පෙට්ටිය සාදා ඇත්තේ තනි රතු ග්‍රැනයිට් කැබැල්ලකිනි. රජු හා රැජිනගේ කාමර වලින් ඉවතට යාමට වෙනම කුඩා දොරටු පවතී. ඒවා කෙළින්ම පිරමී‍ඩයෙන් ඉවතට දිවෙයි. පුරාවිද්‍යාඥයන් පවසන ආකාරයට එම කුඩා දොරටු භාවිතා කර ඇත්තේ උත්සව අවස්ථාවලදීය. ගීසාහි මහා පිරමීඩය මෘත ‍දේහ තැන්පත් කරන පන්සල් 2 කින් හා එකක් පිරමීඩයට ආසන්නව හා අනෙක නයිල් නදියට ආසන්නව ද, තවත් කුඩා පිරමීඩ 3 ක් කුෂු රජුගේ බිරිඳ සඳහා සහ තවත් ඉතා කුඩා පිරිමීඩයකින් සමන්විතවේ. මෙම පන්සල් 2 එකිනෙක හා සම්බන්ධ කරන අතර කුඩා 'මස්ටබා' සොහොන් ගල් මෙම පිරිමීඩ වට කරමින් පවති.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ලෝක පුදුම ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකානු ඉතිහාසය {|
සිංග්ලිශ් වදන්සකසනය
සංකල්පය
සිංග්ලිශ් ටයිප් රයිටර්ය යනු ඉංග්‍රිසි යතුරු පුවරුවක් භාවිතා කර පරිගනකයක සිංහල අකුරු ඇමිණීමේ මෘදුකාංගයකි. වෙනත් වචන වලින් කිතතොත් එය ඉංග්‍රිසි අකුරු වලින් සිංහල ටයිප් කර, සිංහල අකුරු පෙළක් ලබාගැනීමේ ක්‍රමයකි.
උදා:
මෘදුකාංග
සිංග්ලිශ් ක්‍රමය භාවිතා කර බොහෝ මෘදුකාංග තනා තිබෙනවා. මේවා අතර සමහරක් වෙනම වදන් සකසන මෘදුකාංග ලෙස නිපදවා ඇති අතර, තවත් සමහරක් දැනට පවතින වදන් සකසන වලට ඇමිනුමක් ලෙස සකසා තිබෙනවා.
ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය
මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවේ අංග අට ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය ලෙස විස්තර කෙරේ. දුක්ඛ නිරෝධගාමිණි පටිපදාව නම් සිවු වන ආර්ය සත්‍යය යි.
මෙය ප්‍රධාන සීල, සමාධි, ප්‍රඥා වශයෙන් දියුණු කළ යුතු වැඩ පිළිවෙලකි. මෙහි ප්‍රධාන වන්නේ ප්‍රඥාව වේ, පහත දැක්වෙන ලෙස සම්මා දිට්ඨි, සඞ්කප්ප අයත් වන්නේ ප්‍රඥාව යටතටයි.ඉන් පසු  පිළිවලින් ශිල, සමාධි ලෙස දැක්වේ. සිධ්ධාර්ථයන් බුද්ධත්වයට උපකාරී වුයේ  ප්‍රඥාව  මුල්කරගෙන ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වැඩිම තුලිනි. එනමුදු ශ්‍රාවකයා නිර්වාණය අවබෝධය සදහා ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය වැඩිය යුතු වන්නේ ශීල,සමාධි,ප්‍රඥා යන කොටස් අනුපිලිවෙලට වේ.
සම්මා වාචා
දීඝ නිකායේ සතිපට්ඨාන සුත්‍රයේ සම්මා වාචා මාර්ග අංගය සතර ආකාරයකින් සඳහන් කර ඇත. “කතමාච භික්ඛවේ සම්මා වාචා? මුසාවාදා වේරමණී, පිසුනාය වාචා වේරමණී, ඵරුසාය වාචා වේරමණී සම්ඵප්පලාපා වේරමණී, අයං වුච්චති භික්ඛවේ සම්මා වාචා.” “මහණෙනි, සම්‍යක් (යහපත්) වචනය යනු කවරේද? බොරු කීමෙන් වැළකීම, කේළාම් කීමෙන් වැළකීම,  පරුෂ වචන කීමෙන් වැළකිම, හිස් වචන කීමෙන් වැළකීම යන මේවාට යහපත් වචන යැයි කියනු ලැබේ.
සම්මා කම්මන්ත
"කතමෝච භික්ඛවේ සම්මා කම්මන්තා" මොනවද මහණෙනි යහපත් කර්මාන්ත කියන්නෙ? "පානාතිපාතා වේරමණී, අදින්නාදානා වේරමණී, අබ්‍රහ්මචරියා වේරමණී (නැතිනම් කාමේසු මිච්ඡාචාරා වේරමණි) සතුන් මැරීමෙන් වැළකිම, සොරකම් කිරීමෙන් වැළකීම, කාමයෙහි වරදවා හැසිරීම මෙන් ම සුරා පානයෙන් වැළකීම ආදී කයින් කෙරෙන අකුසල්වලින් වැළකී යහපත් ජීවිතයක්  ගත කිරීම සම්මා කම්මන්ත යනුවෙන් හැඳින්වේ. නිවන් දැකීමට බලාපොරොත්තු වන අය සම්මා කම්මන්ත ආරක්ෂා කළ යුතු ය.
සම්මා ආජීව
යහපත් නිවැරැදි දිවි පැවැත්ම යි. සත්ව වෙළඳාම, ආයුධ වෙළඳාම, මාංස වෙළඳාම, මත් පැන් වෙළඳාම, වස විෂ වෙළඳාාම යන පස් වැදැරුම් වෘත්තීන් වැරැදි දිවි පැවතුම් ලෙස බුදු රජාණන් වහන්සේ වදාරා ඇත. නිවන් මාර්ගයෙහි ගමන් කරන අය සම්මා ආජීවය රැකිය යුතුව ඇත. මෙ පමණක් නොව හොරට කිරීම් මැනීම්, වංචා කිරීම්, වෙළඳ ද්‍රව්‍යවලට නුසුදුසු දේ කලවම් කිරීම්, පොදු දේපොළ අයථා පරිහරණය, අල්ලස් ගැනීම්, අනාථාධාර සහනාධාර ආදිය ගසා කෑම වැනි ක්‍රියා රාශියක් වැරදි දිවි පැවැත්වීම් ගණයට වැටේ. මිච්ඡා ආජීවය ද නිවන් මඟට බාධාවකි.
සම්මා වායාම
සම්මා වායාම යනු යහපත් උත්සාහය යි. එම උත්සාහ ගත යුතු කරුණු ගැන, සතර සතිපට්ඨාන සූත්‍රය ඇතුළු සුත්‍රවල බුදු රජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාරා ඇත. " කතමෝච භික්ඛවේ සම්මා වායාම? ඉධ භික්ඛවේ භික්ඛු අනුප්පන්නානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනේති වායමති, විරියං ආරභති චිත්තං පග්ගන්හාති පදහති, උප්පන්නානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනේති වායමති විරියං ආරභති චිත්තං පග්ගන්හාති පදහති "