cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
හිංදු දෙවිවරු
හින්‍දු දෙවිවරු
හින්‍දු දේවතාවෝ හින්‍දු ආගමේ දෙවිවරුන් ය. හින්‍දු ආගමේ විවිධ සම්ප්‍රදායන් තුළ දේව‍ත්‍වය සඳහා වන විවිධ පද වෙනස් වන අතර ඒවාට දේවා, දේවි, ඊශ්වර, ඊශ්වරී, භගවාන් සහ භගවතී ඇතුළත් වේ. හින්‍දු ආගමේ දේවතාවෝ පරිණාමය වී ඇත්තේ වෛදික යුගයේ සිට (ක්‍රි.පූ 2 වන සහස්‍රය) මධ්‍යතන යුගය (ක්‍රි.ව. 1 වන සහස්‍රය), කලාපීය වශයෙන් නේපාලය, ඉන්‍දියාව සහ අග්නිදිග ආසියාව තුළ සහ හින්‍දු ආගමේ විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා ය. හින්‍දු දේව සංකල්පය පුද්ගලික දෙවියෙකුගෙන් වෙනස් වන අතර හින්‍දු දර්‍ශනවාදයේ යෝගා පාසලක වෛදික දෙවිවරුන් 33දෙනාගේ සිට හින්‍දු ආගමේ පුරාණ දෙවිවරුන් සිය ගණනක් දක්‍වා වෙනස් වේ. [8] ප්‍රධාන දෙවිවරුන්ගේ නිදර්‍ශන අතර පාර්‍වතී, විෂ්ණු, ශ්‍රී (ලක්‍ෂ්මි), ශිව, සති, බ්‍රහ්ම සහ සරස්වතී ඇතුළත් වේ. මෙම දෙවිවරුන්ට එකිනෙකට වෙනස් හා සංකීර්‍ණ පෞරුෂයන් ඇතත් බොහෝ විට ඒවා බ්‍රාහ්මණ ලෙස හැඳින්වෙන අවසාන යථාර්‍ථයේ අංගයක් ලෙස සලකනු ලැබේ. පුරාණ කාලයේ සිටම, සියලු හින්‍දු භක්තිකයින්ට, එහි මුල් අවධියේදී සමානාත්මතාවය පිළිබඳ අදහස අගය කොට ඇත. 1 වන සහස්‍රයේ මූර්ති, හරිහාර (අර්‍ධ විෂ්ණු, අර්‍ධ ශිව) සහ අර්‍ධනාරීශ්වර (අර්‍ධ ශිව, අර්‍ධ පාර්‍වතී), මිථ්‍යා කථා හා දේවාල එකට එකතු වී ඒවා එක හා සමාන බව ප්‍රකාශ කරයි. ප්‍රධාන දෙවිවරුන් ඔවුන්ගේම හින්‍දු සම්ප්‍රදායන් වන වෛෂ්ණවවාදය, ශෛවවාදය සහ ශක්තිවාදය වැනි නිකායවලට ආභාසය ලබා දී ඇත. නමුත් හවුල් මිථ්‍යා කථා, චාරිත්‍රානුකූල ව්‍යාකරණ, න්‍යාය විද්‍යාව, අක්‍ෂ විද්‍යාව සහ බහු කේන්‍ද්‍රවාදය සමඟ ක්‍රි.ව. 1 වන සහස්‍රයේ මැද භාගයේ සිට ස්මාර්ටිස්වාදය වැනි සමහර හින්‍දු සම්ප්‍රදායන් සගුණ බ්‍රාහ්මණයාගේ පරමාදර්ශී ප්‍රකාශනයන් ලෙසත්, නිර්ගුණ බ්‍රාහ්මණයා සාක්‍ෂාත් කර ගැනීමේ මාධ්‍යයක් ලෙසත් ප්‍රධාන දෙවිවරුන් කිහිප දෙනෙකු ඇතුළත් කර ඇත. හින්‍දු දේවතාවන් විවිධ අයිකන හා ඇනිකෝන වලින් නිරූපණය කර ඇත. පුරාණ චාර්‍වකා වැනි සමහර හින්‍දු සම්ප්‍රදායයන් දෙවියන්ගේ හෝ දේවතාවියගේ සියලු දෙවිවරුන් සහ සංකල්පයන් ප්‍රතික්‍ෂේප කළ අතර, 19 වන සියවසේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත යුගයේ ව්‍යාපාර වන ආ‍ර්‍ය්‍ය සමාජ හා බ්‍රහ්ම සමාජය දෙවිවරුන් ප්‍රතික්‍ෂේප කර ඒක දේවවාදී සංකල්ප අනුගමනය කළහ. “ඊබ්‍රහමික” ආගම් වලට සමානය. ජෛන ආගම, සහ ඉන්‍දියාවෙන් පිටත, ප්‍රධාන වශයෙන් බෞද්ධ ලංකාව,තායිලන්තය සහ ජපානය වැනි ප්‍රදේශවල, හින්‍දු දේවතාවන් දක්නට ඇති අතර, ඔවුන් ප්‍රාදේශීය විහාරස්ථානවල හෝ කලාවන්හි දිගටම ගෞරවයට පාත්‍ර වේ. පුරාණ හා මධ්‍යතන යුගයේ හින්‍දු ආගමේ ග්‍රන්‍ථවල මිනිස් සිරුර දෙවොලක් ලෙස විස්තර කර ඇත.දෙවිවරුන් එහි වාසය කරන කොටස් ලෙස විස්තර කර ඇත. බ්‍රාහ්මණ (නිරපේක්‍ෂ යථාර්‍ථය) හින්‍දු භක්තිකයන්, සදාකාලික හා සෑම ජීවියෙකු තුළම විශ්වාස කරන ආත්ම (ස්වයං, ආත්මය) හා සමාන හෝ සමාන ස්වභාවයක් විස්තර කර ඇත.කෙසේ වෙතත් හින්‍දු ආගමේ දෙවිවරුන් එහි සම්ප්‍රදායන් තරම්ම විවිධාකාර වේ.(https://en.wikipedia.org/wiki/Hindu_deities)
'
ජෝතිෂය
ජෝතිෂය ජොතිෂය    බලන්න ගුප්තශාස්ත්‍ර ජෝතිෂ්‍ය
ජ්‍යෝතිෂයේ
ජ්‍යෝතිෂය ජෝතිෂ
පරිනිර්වාණය
වාණ යනු තෘෂ්ණාවයි. ඊට නිර්+වාණ ලෙස නිර් යන පදය එකතුවීමෙන් වාණ යන පදයේ ප්ර තිවිරුද්ධ අර්ථය ගෙන නිර්වාණ යන තනි වචනය සෑදෙයි. නිර්වාණය යනුවෙන් හඳුන්වනුයේ නිවීමය.එනම් කලේශයන්ගෙන් සිත සිත නිදහස්කර ගැනීමයි.එයද ක්ලේශ යටපත් කිරීමෙන් නොව මුළුමනින් ප්ර්හාණය කිරීම මඟිනි.නිර්වාණය නම් ලෝකෝත්තර ධර්මයකි. “කතමේ ධම්මා ලොකුත්තරා චත්තාරො ච අරියමග්ගා චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි, අසංඛතා ච ධාතු ඉමෙ ධම්මා ලොකුත්තරා” ලෙස දක්වා ඇත්තේ සතර ආර්ය මාර්ගද සතර සාමඤ්ඤඵලද අසංඛත ධාතු සංඛාත නිර්වාණයද ලොකෝත්තර ධර්මයන්ට අයත් දෙයක් ලෙසය.මෙහි අදහස නම් නිර්වාණය හුදෙක් ප්රකඥප්ති මාත්ර්යක් නොවන බවයි.සාමාන්යම ලෝක ව්යධවහාරයෙහි සිද්ධවන දේ ලොකෝත්තර සේ නොදැක්වෙන බැවිනි.නිර්වාණය සතර මඟඵල ඥාණවලින් ප්ර්ත්ය්ක්ෂ වශයෙන් අවබෝධ කළයුතු සියුම් ධර්මයකි.එසේම මේ අවබෝධය නම් ප්රයතිවේධ අවබෝධයයි.ඇස් ඇති අය බාහිර ලෝකයේ යම් යම් දේ දෙනෙතින් නරඹන්නාක් සේ සතර ආර්ය මාර්ගඵල ඥාණ සම්පාදනය කළ ආර්යයන් විසින් ඒ ඒ සතර මාර්ගඵල ඥාණ නැමැති දෙනෙත්වලින් නිර්වාණය දැක ප්ර ත්යික්ෂ කරගත යුතුය. මෙසේ ආර්ය උතුමන්ට නිර්වාණය ප්රෙත්යවක්ෂ වශයෙන් දැකගත හැකිය.ජාති අන්ධයන්ට මෙලොව ඇති බාහිර වස්තූන් දැකගත නොහැකිය.ඒවා පවතින බව පැවසුවද ඒවායේ සටහන්,වර්ණ හා හැඩ තල ආදිය දැනගැනීමට ජාති අන්ධයින්ට නොහැකිය.ඒ හා සමානව ක්ලේශ ප්ර,හාණයෙහි අසමත්වූ පුහුදුන් ජනයාට නිවන් පවතින නමුදු එය පවතින බව දැකගත නොහැකිය.ජාති අන්ධයින් වස්තූන් පවතින නමුදු දැකීමට නොහැකි බැවින් ඒවා නොපවතිතැයි ප්රැකාශ කිරීම නිවැරදි නොවේ.එපරිදිම පුහුදුන්හට නිවන දැකගැනීමට නොලැබුණ පමණින් නිවන නැතැයි ප්රලකාශ කිරීමද නිවැරදි නැත.ඒ නිසා අන්ධ පුහුදුන්ද නිවන අනුමාන වශයෙන් වත් නොදත හැකි වුවද කල්යාිණ පුහුදුන්හට නිවන පවතින බව අනුමාන කළ හැකිය.මඟඵල ඉපදවීම පිණිස අරමුණු කරනුයේ නිවනයි.නිවන නැතිව මඟඵල අවබෝධයක් නොලැබේ.විඳීමෙහි ලොල්බව හෙවත් තෘෂ්ණාව රහිතබව නිවනයි.මෙයින් අදහස්වනුයේ නිර්වාණාවබෝධ කිරීම සඳහා සියළු විඳීම් ප්රයහාණය කරදැමිය යුතුබවයි.නිර්වාණය ශාන්ත ස්වරූපයෙන් එකක්ම වන නමුදු අවස්ථානුරූපීව ප්රමකාශ කිරීමේ හැඩතල සලකා ද්විස්වරූපී ලෙස ප්රනකාශ කෙරේ.එනම් සෝපාදිශේෂ පරිනිර්වාණය හා අනුපාදිශේෂ නිර්වාණය ලෙසයි.කර්ම ක්ලේශ ප්රමහාණය කිරීමෙන් මඟඵල අවබෝධයට පත්වීම හා පඤ්චස්කන්ධර ශේෂවීම සෝපාදිශේෂ පරිනිර්වාණයයි.ක්ලේශ ප්රඵහීණවුවද ඒ උතුමා ජීවත්ව සිටින තුරු පඤචස්කන්ධධ දරාසිටීමේදී ස්නායු ආවේග හෙවත් සංවේදනා විඳීමේ ස්වරූපයක් නැතිවුවද වේදනා දැනෙන බැවින් එහි උපාදිශේෂය ඇත.එබැවින් ක්ලේශ ප්රඵහීණවුවද ජීවිතේන්රිේද ය පවතින තෙක් එය සෝපාදිශේෂ පරිනිර්වාණය යන නමින් හැඳින්වේ.ජීවිතේන්රිවි  ය අවසන්වීමෙන් පසුව ස්කන්ධව පරිනිර්වාණයට පැමිණෙන නිසා එබඳුවූ අවස්ථාව අනුපාදිශේෂ පරිනිර්වාණය යන නමින් හැඳින්වේ.තවත් අයුරකින් දැක්වුවහොත් අර්හත් ළුලය ලබා ජීවත්ව සිටීම සෝපාදිශේෂ පරිනිර්වාණයයි.එසේම අර්හත්ඵලය අවබෝධකළ උතුමා ජීවිතය අවසන්කර කළුරිය කිරීම අනුපාදිශේෂ පරිනිර්වාණයයි.මෙම සෝපාදිශේෂ පරිනිර්වාණය ක්ලේශ පරිනිර්වාණය හා දිට්ඨධම්ම පරිනිර්වාණ යන නම් වලින් ද අනුපාදිශේෂ පරිනිර්වාණය ස්කන්ධප පරිනිර්වාණය හා සම්පරායික නිර්වාණය යන නම්වලින්ද හැඳින්වේ.
ප්‍රවර්ගය:නිවන
තයිමසය
මිනිස් සිරුරේ ඇති අවයවයකි. තයිමසය තුල T Cells නිපදවේ.
හිරිපිටිය
කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ හිරියාල මැතිවරණ කොට්ඨාසයට හිරිපිටිය අයත් වේ.ඉබ්බාගමුව ප්‍රාදේශීය සභාවට අයත් හිරිපිටිය උප කාර්යාලය මගින් නගරය පාලනය වේ.හිරියාල මැතිවරණ කොට්ඨාසයේ විශාල යොජනා ක්‍රමයක්වන බතලගොඩ ව්‍යාපාරය යටතේ හිරිපිටිය මහ වැවට ජලය ලැබෙයි.හිරිපිටිය ඉරිදා සති පොල හිරිපිටිය උප කාර්යාලය මගින් පාලනය කරනු ලබයි.
පසුපෙළ මන්ත්‍රීවරයා
වෙස්ට්මිනිස්ටර් පාර්ලිමේන්තු සම්ප්‍රදායයෙහි, පසුපෙළ මන්ත්‍රීවරයෙක් යනු රජයෙහි නිලයක් නොදරන  අතරම විරුද්ධ පක්ෂයෙහි ඉදිරි පෙළ නියෝජිතයෙක්ද නොවමින්, එය වෙනුවට පාර්ලිමේන්තුවෙහි සාමාන්‍ය සාමාජිකයෙක් වන්නාවූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් (පාම) හෝ ව්‍යවස්ථා සම්පාදකයෙකි. මෙම පදය 1855 වසරෙහි සිට යෙදෙන්නකි. මෙම පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලය	 තුල ඔවුන් භෞතික වශයෙන් ඉදිරි පෙළට පසු පසින් අසුන් ගන්නා හෙයිනි. උසස් නිලයක් එතෙක් ලැබී නොමැති නව පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් වීම, ජ්‍යෙෂ්ඨ මන්ත්‍රීවරයෙක් වුවද රජයෙන් පහත හෙලනු ලැබීම, කිසියම් හේතුවක් නිසා අමාත්‍ය මණ්ඩලයෙහි හෝ විපක්ෂ ඡායා අමාත්‍ය මණ්ඩලයෙහි හෝ අසුන් ගැනීමට තෝරා නොගැනීම හෝ, අවධානයට ලක් නොවෙමින් පසුබිමෙහි සිට බලපෑම් කිරීමට රිසි වීම යනු හේතුන් විසින් යමෙකු පසු පෙළ මන්ත්‍රීවරයෙක් වීම සිදු විය හැකිය.
සාපේක්ෂ ලාභ ආන්තිකය
සාපේක්ෂ ලාභ ආන්තිකය
භෞම විද්‍යාව
භෞම විද්‍යාව පාංශුමය විද්‍යාවේ ප්‍රධාන ශාඛා දෙකෙන් එකකි.
ප්‍රවර්ගය:භෞම විද්‍යාව
යුරෝපයේ භාෂා
යුරෝපයේ භාෂා බොහොමයක් ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂා පවුලට අයත් වේ.
පාංශුමය විද්‍යාව
පාංශුමය විද්‍යාව යනු ස්වාභාවික සම්පතක් ලෙස පස පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීමයි.
පාංශු විද්‍යාව (Pedology) හා භෞම විද්‍යාව (Edaphology) මෙහි ශාඛා වේ.
ප්‍රවර්ගය:පාංශුමය විද්‍යාව
මාධ්‍යවේදිනී රේඛා තරංගනී ෆොන්සේකා
මාධ්‍ය වේදිනී රේඛා තරංගනී ෆොන්සේකා 1974/4/5 වැනි දින නෙවිල් ෆොන්සේකා මහතා සහ පත්මාවති ප්‍රනාන්දු මහත්මිය යන දෙපලට දාව බස්නාහිර පළාතේ කොළඹට නුදුරු ගල්කිස්සේ නගරයේ උපන් තැනැත්තියකි.ගල්කිස්ස බෞද්ධ බාලිකා විද්‍යාලයෙන් සහ නුගේගොඩ ලයිසියම් ජාත්‍යන්තර පාසැලෙන් අධ්‍යාපනය ලැබු ඇය සොහොයුරින් හතරදෙනෙක් සිටින පව්ලේ වැඩිමහල් දියණියයි
පරම ධම්ම චේතිය පිරිවෙන දහම් පාසැලෙන් සහ ගල්කිස්ස සුමනාරාම විහාරස්ථ ශ්‍රී ඥාණතිලක දහම් පාසැලෙන් දහම් අධ්‍යාපනය ලැබු ඇය.කුඩා කල පටන් පත්‍ර කලාවට ඇලුම් කරන්නියක් විය.
1998ඹක්තෝබර්23 රක්ෂණ සමාගම් කළමණාකරුවෙකු වු එච්.එස්.රුවන්පතිරණ මහතා සමග විවහා දිවියට එළඹුන ඇය පුතුන් දෙදෙනෙකුගේ මවකි.
ඉමේෂ් රෙහාන් රුවන්පතිරණ,ශනල් කල්ප රුවන්පතිරණ යන අයගේ මව වන ඇය විවාහයයෙන් පසු සිය අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා වැඩි කාලයක් වෙන් කල තැනැත්තියකි.
සුුවය මාසික වෛද්‍ය සඟරාවේ මාධ්‍ය වේදිනියක් ලෙස කටයුතු කරමින් මාධද්‍ය දිවියට එළඹි ඇය 2010 වර්ෂයේ විජය පුවත්පත් සමාගමට අයත් ලංකාදීප,ඩේලි මිරර්,සන්ඩේ ටයිම්ස් ,ඉරිදා ලංකාදීප,සිරිකත යන පුවත්පත්හී ස්වයේ නිරථව සිටින්නනීය.
ගවේෂණ මාධ්‍ය කලාවට දැඩි ප්‍රියතාවයක් දක්වන ඇය ජනමාධ්‍ය විද්‍යාලයේ ආධි ශිෂ්‍යාවකි
දේශපාලන,කලා,ක්‍රිඩා,කාලින පුවත් මෙන්ම විශේෂාංග ලිපි ලිවීමේලා දස්කම් දැක් වු ඇය මොරටුව අධිකරණ සහ මහ නගරසභා වාර්ථාකාරිණියක ලෙසද ගල්කිස්ස මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණ වාර්ථාකාරිණිය ලෙසද කටයුතු කරයි.
රෑප ලාවන්‍ය ශිල්පිනියක ලෙස 2008 වසරේ රන් සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලබා ඇති ඇය රෑප ලාවන්‍යෙය් ප්‍රවීණයන් වන  ජෙනට් බාලසුරරිය මහතත්මිය, චාන්දනී බණ්ඩාර මහත්මිය යන අයගෙන් මෙන්ම මහරගම තරුණ සේවා සභාවේ රෑපලාවන්‍ය පාඨමාලා හදාරා ඇත.
මාධ්‍ය කලාවට අමතරව,සිනමාව හා රංග කලාව,බතික් කලාව,චිත්‍ර සහ මුර්ති කලාව,මෙන්ම කැමරාකරණය පිළිඹඳ අධ්‍යාපනය ලැබූ විශේෂ දක්ෂතා ඇති මාධ්‍ය වේදිනියකි.
ජපානයේ කෙටිම ලිපි ශාලාව
දළ විශ්ලේෂණය
තට්ටු දෙකේ ව්‍යුහයක් (අර්ධ වශයෙන් තට්ටු තුනේ) 2015 අගෝස්තු 23 දින විවෘත විය ( හෙයිසෙයි 27 යුගය). ආරම්භක දිනය වූයේ "ෆුමි" යන වචනය වචනයට එකතු කර දින 23 කට පසුවය. අතීත ජයග්‍රාහී කෘති පළමු මහලේ ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. මෙම කෘති දිය ඇලි මෙන් පෙනෙන රූප සමඟ ඉදිරිපත් කෙරේ. සෑම වසරකම බොහෝ කෘති ලබා ගන්නා "ජපානයේ කෙටි ලිපිය එක් stroke ප්‍රබුද්ධතා සම්මානය" ආරම්භ වූයේ හොන්ඩා සුකාසා සකමන් විසින් ලියන ලද ලිපියේ අරමුණෙනි. මානව සබඳතා දුර්වල යැයි කියනු ලබන වර්තමානයේ ජපානයේ අකුරු සංස්කෘතිය යලි ස්ථාපිත කිරීමට පටන් ගත් “එක් stroke බුද්ධි ප්‍රදානය” යි, නමුත් අකුරු 40 කින් යුත් කෙටි වාක්‍යයක අඩංගු සිතුවිලි බොහෝ දෙනෙකුගේ මනස චලනය කරයි. ඉන්පසුව, පසුගිය අවුරුදු විස්ස තුළ බොහෝ දෙනාගේ සිතුවිලි එකට එකතු වී ඇති අතර, “ජපානයේ කෙටිම ලිපි මන්දිරය මෙලෙස බිහිවිය”.
“එක්- එක් stroke ප්‍රබුද්ධ ත්‍යාගය” සුමිටෝමෝ සමූහයේ “පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වැදගත් දේ” යන පණිවුඩය සපුරාලන අතර සකායි සිටි මරුඕකාචෝ සුමිටෝමෝ පවුලේ පළමු සුමිටෝමෝ මැසැටෝගේ උපන් ස්ථානය වන අතර සම්බන්ධතාවය ගැඹුරු ය. 1994 සිට මෙම තරඟයට අනුග්‍රහය ලබා දී ඇත (හෙයිසෙයි 6 යුගය).
එක්- stroke ප්‍රබුද්ධ ත්‍යාගය
නව එක්- stroke ප්‍රබුද්ධ ත්‍යාගය
බාහිර සබැඳිය
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
1827
ක්‍රි.ව.1827 (MDCCCXXVII) වසර, සඳුදා දිනයකින් පටන්ගත් සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි.
2014 මොස්කව් මෙට්‍රෝ දුම්රිය පීලිපැනීම
{{තොරතුරුකොටුව දුම්රිය අනතුර {{BS4|ENDEa|uCONTg|uCONTg|exENDEa||||{{rmr|{{MOSMETRO-bull|3}} සිට ස්ලවියන්ස්කි බුල්වාර්|r=u}}}} {{BS4|KRWgl|uKRWg+r|uSTRg|exSTR}} {{BS4|STR|uKRWg+l|uexKRW+l|O3=uKRWgr|exKRWgr}} {{BS4|STR|uSTRf|uSTRg|O3=INCIDO|exSTR||අනතුරු ස්ථානය}} {{BS4|STR|ueKRWgl|ueKRWg+r|exSTR}} {{BS4|STR+BSl|uSTR+BSr|uSTR+BSl|exSTR+BSr||පර්ක් පබියද් වේදිකා}} {{BS4|STR+BSl|uSTR+BSr|uSTR+BSl|exSTR+BSr}} {{BS4|CONTf|uSTRf|uSTRg|exCONTf||||{{rmr|{{MOSMETRO-bull|8}} සිට ඩෙලවොයි සෙන්ටර්|r=d}}}} {{BS2|uCONTf|uCONTf||||{{rmr|{{MOSMETRO-bull|3}} සිට කීව්ස්ක|r=d}}}} {{!}}} }}
අපරාධ
175px|right
අපරාධ නම් වන ප්‍රපංචය නෛතික හා සමාජ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටීන් ඔස්සේ හඳුනාගනිමින් අපරාධ වර්ග පිළිබඳවත් අපරාධ විෂයෙහි දඬුවම ක්‍රියාත්මකවන ආකාරයත් පැහැදිලි කිරීම සිදුවෙයි. "නීතියක් නැතිව අපරාධයක් නැත - Nullum Crimen Sine Lege"(Tappan 1960:23) යන කතිකාව තුළින් අපරාධයත් නීතියත් අතර පවත්නා අත්‍යන්ත සම්බන්ධය විද්‍යමාන වේ. එහෙත් මෙම නීතියත් අපරාධයත් යන ද්විත්වයම කි‍්‍රයාත්මක වන්නේ සමාජය කේනද්‍රකර ගනිමිනි. එහෙයින් අපරාධයත් නීතියත් එක ලෙසම සාමාජයේ කර්යාවලිය කෙරෙහි බලපෑම් කරයි. මෙවන් සංදර්භයක් තුළ අපරාධය යන්න නෛතික පදනමකින් මෙන්ම සමාජ විද්‍යාත්මක පදනමකින් ද හඳුනා ගැනීම කෙරෙහි අපරාධ පිළිබඳව හෙළන විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටියේ නාභිගත වීමක් අවශ්‍ය වේ. අපරාධය සමාජයෙහි යහපැවත්ම හා සංවර්ධනය කෙරෙහි අහිතකර ලෙස බලපෑම් කරන අතර සමාජමය වශයෙන් පුද්ගලයෙකුගේ පෞරුෂය, අනන්‍යතාවය තත්වය හා සමාජ ගරුත්වය තීරණය වීම කෙරෙහි ද බලපෑම් කරයි.එහි දී අපරාධය යන්න සම්බන්ධයෙන් නෛතික ක්ෂේත‍්‍රය සුවිශේෂී කාර්ය භාරයක් ඉටුකරන හෙයින් ද එම නීතියත් අපරාධයත් සමාජයේ සහ පුද්ගලයාගේ පැවැත්ම කෙරෙහි බලපෑම් කරන බැවින් ද උක්ත ප‍්‍රපංචය නෛතික හා සමාජ විද්‍යාත්මක යන ද්විත්වාකාර දෘෂ්ටින්ගෙන් හඳුනාගැනීම වැදගත් වේ. එමෙන්ම අපරාධ වර්ග පිළිබඳවත් අපරාධ විෂයෙහි දඬුවම කි‍්‍රයාත්මකවන ආකාරය පිළිබඳවත් සාකච්ඡා කිරීම සිදුවෙයි.
අපරාධ මෙසේද හදින්වියහැක
මිනිසුන් විසින් සිදුකරනුලබන දඩුවම් ලබිය හැකි වරද වලටය
අපරාධය නෛතික දෘෂ්ටියෙන්
200px|right අපරාධය නීතිය සමග මෙන්ම සමාජය සමග ද දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වන බැවින් ඒ පිළිබඳව නෛතික මෙන්ම සමාජ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිය ද යොමු වී ඇත. මේ නිසා මෙම එකිනෙක විෂය ක්ෂේත‍්‍රයන්හි අපරාධය නිර්වචනය වී ඇති ආකාරය හඳුනා ගැනීම  වැදගත් වේ. නීති ශාස්ත‍්‍රයට අනුව අපරාධයක් යනු නීතියෙන් සුවිශේෂීව තහනමට ලක්කොට ඇති යම් කි‍්‍රයාවක් හෝ පැහැර හැරීමකි” (Encyclopedia of Amaricana p.49). මෙහි යෙදී ඇති තහනම යන්නෙහි පුළුල් අර්ථයක් ගැබ්ව ඇත. එනම් එහි දඬුවමක්ද අන්තර්ගත වේ. අපරාධයක් ලෙස නීතියෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ කුමක්ද යන්න පිළිබඳව ටැෆ්ට් (Taft) දක්වන අදහස ද වැදගත්ය. එනම් සමාජ සම්මත නීති කැඞීම පෙරළා සමාජයට අහිතකර ලෙස බලපාන බැවින් එම සමාජ විරෝධී චර්යාව අපරාධ ලෙස පවතින නීතිය විසින් සලකනු ලැබෙයි(Taft 1968 :84 උපුටා ගත්තේ කරුණාතිලක 1998:45නි). මෙවන් අර්ථ කථන හමුවේ අපරාධයක් යනු හුදු අපරාධ නීතිය කඩ කිරීමක් විනා අන් කිසිවක් නොවන බව සදර්ලන්ඩ් දක්වයි. ඔහුට අනුව යම් හැසිරීමක වරදකාරි බව, දුරාචාරය හෝ අශෝභනත්වය නොසලකා හුදු අපරාධ නීතිය කඩ කිරීම අපරාධයකි. යම් කි‍්‍රයාවක නොවැදගත්කම, වගකීම, මරණ සංඛ්‍යාව කුමක් වුවත් නීතියෙන් තහනම්කර නැත්නම් එය අපරාධයක් නොවේ (Suthrland and Cressy 1968:-18) යම් සාමජයකට අපරාධ නීතිය අවශ්‍ය වන්නේ එහි සිදුවන අපරාධ සම්බන්ධයෙන් කි‍්‍රයා කිරීමටය. එහි දී අපරාධ නිතිය මගින් යම් පුද්ගල කි‍්‍රයාවක් හෝ වරදක් අපරාධයක් ලෙස සැලකීමට නම් මූලික කරුණු හතක් සම්පූර්ණ විය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. එනම්,
1. යම් හැසිරිමක් අපරාධයක් ලෙස ප‍්‍රකාශ කිරීමට පෙර යම් බාහිර ප‍්‍රතිඵලයක් හෝ හිංසාවක් නැතහොත් වරදක් සිදුවිය        යුතුය. එය මානසික තත්වයක් පමණක් නොව සමාජයීය වශයෙන් වූවක් විය යුතුය,
2. එම හිංසාව නීතිමය වශයෙන් තහනමට ලක්කර තිබිය යුතුය. එපමණක් නොව එය අනිවාර්යයෙන්ම දණ්ඩ නීතියෙන්ද තහනමකට ලක් වී තිබිය යුතුය. සමාජ විරෝධී චර්යාව (Antisocial Behaviour) අපරාධයක් වීමට නම් එය නීතියෙන් තහනම් කර තිබිය යුතුය,
3. සිතාමතා නැතහොත් ආධ්‍යාශයික හෝ අනවධාන (An intentional or reckless) ලෙස හිංසාකාරී කි‍්‍රයාවක් සිදුවිය යුතුය,
4. සාවද්‍ය චේතනාවක් නැතහොත් අපරාධකාරී චේතනාවක් (Mensrea or criminal intent) තිබිය යුතුය. අදාළ වැරදි කි‍්‍රයාව සම්බන්ධයෙන් දක්වා අති මානසික තත්වය පැමිණිල්ල විසින් ඔප්පු කළයුතුවීමත් විත්තිකරු විසින් තම මානසික තත්වය පිළිබඳව නිදහසට කරුණු සමහරක් ඉදිරිපත් කළහොත් පැමිිණිල්ල විසින් විසාධනය කළයුතු වීමත් යම්කිසි විත්තිකරුවෙකුගේ කි‍්‍රයාව සාපරාධී වන කරුණු ඔහු දැන සිටියේ ද යන්න පිළිබඳ සෑහෙන පමණ සැකයක් තිබේ නම් ඔහු නිදහස් කළයුතුය,
5. සාපරාධී චේතනාව හා කි‍්‍රයාව අතර සමගාමීත්වයක් තිබිය යුතුය. නැතහොත් සම්බන්ධයක් තබිය යුතුය,
6. නීතිමය වශයෙන් තහනම් කරන ලද හිංසාව සහ ස්වේච්ඡාවෙන් සිදුකරන ලද විෂමාචාරය අතර හේතුඵල සබදතාවක් තිබිය යුතුය,
7. මෙවැනි කි‍්‍රයා සඳහා නීතිමය වශයෙන් නියමිත දඬුවමක් තිබිය යුතුය. ස්වකීය චේතනාවෙන්ම නීතිය කඩ කිරීම සඳහා නීතියෙන් දඩුවම් දිය යුතුය (Sutherland and cessey 1968:12:14)
මෙම සාධක සත්‍ය වශයෙන්ම අපරාධයක් යනු කුමක්දැයි තේරුම් ගැනිමේදී නිතිය විසින් භාවිත කරනු ලබන මූලිකාංග ලෙස හැදින්විය හැකිය. සෙසු සියලූ කරුණු මෙන්ම දඬුවම ද අපරාධයක් සඳහා අත්‍යවශ්‍යයෙන්ම තිබිය යුතු අංගයක් ලෙස නීතිය පිළිගන්නා බවට ඉහත සඳහන් අවසන් කරුණෙන් ගම්‍ය වේ.
අපරාධය සමාජ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටියෙන්
150px|center
නීතියට අනුව උක්ත පරිදි අරුත් ගැන්වෙන අපරාධය සමාජ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටියෙන් අප හඳුනා ගන්නේ අපගාමිත්වය වශයෙනි. ඉන් අර්ථවත් වන්නේ සාමජමය වශයෙන් පවත්නා අගයන් ධර්මතා බිඳ දමමින් සමාජ සම්මතයට පටහැනි චර්යාවන්හි නියුක්තවීමයි. මේ නිසා එවැනි චර්යාවල නියුතුවූවන් සාමාන්‍ය පුදගලයින්ගෙන් වෙන්කොට හඳුනා ගැනේ. එවන් පුද්ගලයින් සම්බන්ධයෙන් කි‍්‍රයාත්මක විය යුතු ආකාරය ද නීතිය මගින්ම පෙන්වා දි ඇත. ඔවුහු ස්ථිරවම නිර්දිශ්ට දඬුවමට යටත් විය යුතුය. යථාර්ථයේ දී සියලූම අපරාධකරුවන් නීතියට යටත් නොවුණ ද නෛතික පිළිගැනීම වන්නේ එසේ විය යුතු බවයි. එහෙත් සමාජ විද්‍යාත්මකව අපරාධ යන්න හඳුනා ගන්නේ මිනිසා සමාජයීය සත්වයෙකි යන පදනමේ පිහිටමින් වන අතර එම සමාජ සත්වයා සමාජ සම්මතය බිඳිමින් කි‍්‍රයාත්මක කරන චර්යාවක් වශයෙනි. ඔවුහු පවත්නා සමාජ සම්මතයෙන් අපගමනය වූවන් හෙවත් අපගාමීන් ලෙසින් සමාජ විද්‍යාවේ දී හඳුනා ගැනේ. එවන් අපගාමී චර්යාව (නෛතිකව නම් අපරාධකාරී චර්යාව) කෙරෙන් පුද්ගලයා මුදවාගෙන ඔහු යළිත් පවත්නා සාමාජයට අනුගත කරවා ගැනිම නීතියේ මෙන්ම සමස්ත සාමාජයේම වගකීමයි. මේ නිසා අපරාධයේ බරපතල භාවය අනුව ඒවා වර්ග කරමින් දඬුවම් පැමිණවීමට අපරාධ නීතිය හඳුන්වා දීමටත් පුර්වයේ සිටම මානව වර්ගයා හැඩ ගැසී තිබුණි. අපරාධ විෂයෙහි දඬුවම කි‍්‍රයාත්මක වන ආකාරය විමසා බැලීම වැදගත්ය.
අපරාධ වර්ග
Types of Crimes පෙර සඳහන් කළ නෛතික මූලධර්මයන්ට යටත්වන ආකාරයෙන් විවිධ අපරාධ විදයාඥයින් විසින් විවිධ ආකාරයෙන් අපරාධ වර්ගීකරණය කොට ඇත. මෙම අධ්‍යයනයේදී අපරාධ වර්ග පිළිබඳව දළ අවබෝධයක් ලබා ගැනීම පිණිස පහත වර්ගිකරණය උපයෝගීකර ගතහැක. එනම්,                                                                      175px|right (කරුණාතිලක 1998:58-59)
මින් සාමාන්‍ය අපරාධ ඕනෑම සමාජයක දැකිය හැකි ලක්ෂණයකි. සාමාන්‍ය අපරාධ සහ වෘත්තිමය අපරාධ යන දෙවර්ගය නිරන්තයෙන් හමු නොවන අතර මේ දෙවර්ගයේම අපරාධ සමාජයීය කි‍්‍රයාවලියේ හේතූන් නිසා ඇති වන බව රෙක්ලස් දක්වා ඇත (Reckless1973:137 උපුටා ගත්තේ කරුණාතිලක 1998:60නි). මේ බව පැහැදිලි කරන කරුණාතිලකට අනුව රෙක්ලස් මෙසේද දක්වා ඇත. ර්‍සාමාන්‍ය අපරාධකරුවන් තමන්ගේ දක්‍ෂතාව ගැන සිතන්නේ නැතිව බලය යෙදීමට උත්සාහ කරන අතර සමහර අවස්ථාවලදී ආයුධ පාවිච්චි කරනු ලබයි. (කරුණාතිලක 1998:60). ඒ අනුව සාමාන්‍ය අපරාධ කිසිදු උපායශිලිත්වයක් නැතිව ඔවුනොවුන්ගේ අවශ්‍යතා සපුරා ගැනිමේ චේතනාවෙන් කරනු ලබන්නක් බව පැහැදිලි වේ.
සංවිධානාත්මක අපරාධ නිදහස් හා අවිධිමත් ලෙස ආරම්භ වන අතර පසුව ඒවා විධිමත් බවට පත්වන විශේෂිත සබඳතාවලින් යුක්ත වූවක් බවට පත්වේ (Lindsmith 1941:119)ග එසේම සංවිධානාත්මක අපරාධ පාතාල ලෝකය සමඟද සමාන බවක් උසුලයි. බොහෝවිට පාතාල ලෝකයේ අපරාධ කල්ලි දේශිය වශයෙන් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර වශයෙන්ද සංවිධානය වී තිබෙනු දැකිය හැකිය (කරුණාතිලක 1998:62).
සාමාන්‍ය අපරාධකරුවන්ට වඩා වෙනස් වන වෘත්තීය අපරාධකරුවන් එම ක්ෂේත‍්‍රය තම වෘත්තිය වශයෙන් නොකඩවා කරගෙන යනු දැකිය හැක. සාමාන්‍යයෙන් මෙයට කියන්නේ ලාභ ලැබෙන අපරාධකාරී රැුකියාවන් ලෙසයි (කරුණාතිලක 1998:63).
සමාජයේ ඉහළ තලයේ සිටින පරිපාලන නිලධාරින්, ව්‍යාපාරික හිමියන්, රාජ්‍ය නිලධාරින් සහ දේශපාලකයන් ආදීන් විසින් සිදුකරනු ලබන අපරාධ සුදු කරපටි අපරාධ ලෙස හැඳින්වේ (කරුණාතිලක 1998:65).
කම්කරුවන්ට එරෙහිව අපරාධ බොහෝ විට කැපී පෙනෙන අංගයක් බවට පත් වන්නේ ධනවාදී සමාජයකය. ධනපතියා හා කම්කරුවා අතර පරතරය බෙහෙවින් වැඩි සමාජ අවධියක් වන ධනවාදී අවධියේදී ධනපතීන් විසින් කම්කරුවන් ව විවිධ අන්දමිින් සූරාකෑමට ලක් කිරිමේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙවැනි අපරාධ ජනිත වේ (කරුණාතිලක 1998:69).
සාමුහික අපරාධ සමාජයේ කිසියම් විශේෂිත කොටසක් විසින් සිදු කරනු ලබන අපරාධ වර්ගයක් ලෙස සැලකිය නොහැක. සමාජයේ සියලූ දෙනා විසින්ම තම සමාජයේ පැවැත්මට එරෙහිව සිදු කරන අපරාධ වේ නම් ඒවා සාමුහික අපරාධ නම් වේ. රටක ආර්ථීකයේ පැවැත්ම එහි වර්ධනය ආශ‍්‍රිතව ද රටේ අපරාධ නීතිය යටතේ මහජනයාට එරෙහිව  අපරාධ සිදු කර ඇත. එයට සම්බන්ධිත නිලධාරින් සියල්ල ඊට වගකිවයුතු වේ (කරුණාතිලක 1998:70).
අපරාධ බොහෝ විට නිර්වචනය වන්නේ මහජන පැවැත්මට එරෙහි ක‍්‍රියාවක් ලෙසයි. එහෙත් මෙම මහජන පැවැත්ම පිළිබඳ අපරාධ සාමාන්‍ය අපරාධවලට වඩා කෙලින්ම සමාජයේ පැවැත්මට හානි පමුණුවයි. මෙවැනි අපරාධ ලෙස සැලකිය හැකි වන්නේ ගණිකා වෘත්තිය, සමලිංගික සේවනය, බීමත්කම, විෂ මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය, සූදුව, රථවාහන වැරදි, නොහොබිනා හැසිරිම් සහ අයාලේ යාම වැනි ක‍්‍රියාවන්ය. මෙවැනි ක‍්‍රියා සම්බන්ධයෙන් විවිධ සමාජවල විවිධ වූ පිළිගැනිම් හෝ ප‍්‍රතික්‍ෂ්ප කිරිම දැකිය හැකිය. නීතිමය වශයෙන්ද විවිධත්වයක් පිලිඹිබු කරයි (කරුණාතිලක 1998:72).
6වන බ්‍රික්ස් සමුළුව
6වන බ්‍රික්ස් සමුළුව යනු, බ්‍රසීලිය, රුසියාව, ඉන්දියාව, චීනය සහ දකුණු අප්‍රිකාව යන රටවල් අයත්වන්නාවූ, ප්‍රධාන නැගී එන ආර්ථිකයන්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් වන, බ්‍රික්ස් කණ්ඩායමෙහි හයවන වාර්ෂික රාජ්‍යතාන්ත්‍රික රැස්වීම වෙයි. එය සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන්නේ බ්‍රසීලය විසින් වන අතර, වත්මන් පස්-අවුරුදු සමුළු චක්‍රයෙහි, එය පළමු සත්කාරක රට වන අතර; සත්කාරක නගරය වන්නේ ෆෝටාලීසා වෙයි. 2010 අප්‍රේල් මාසයේදී බ්‍රසීලය විසින් සිව්-සාමාජීක බ්‍රික් සමුළුවකට සත්කාරකත්වය සැපයූවද, එය විසින් සත්කාරකත්වය සපයන් පළමු හා පූර්ණ බ්‍රික්ස් සමුළුව වන්නේ 2014 සමුළුවය; බ්‍රාසීලියා නගරයෙහි පැවැත්වුනු 2010 සමුළුව සඳහා දකුණු අප්‍රිකාව නිල වශයෙන් අඩංගු නොවූ අතර, 2010 දෙසැම්බරයේ සාක්ෂාත්කරගත් පූර්ණ සාමාජිකත්වයට පූර්විකාවක් වශයෙන් ඔවුහූ අමුත්තන් වශයෙන් පමණක් ආරාධනය ලදහ.
අපරාධ
අපරාධ වර්ග
මෙසේ අපරාධ වර්ග පිළිබඳ ව සංක්ෂිප්තව හඳුනා ගැනිමෙන් පසු අපරාධ විෂයෙහි දඩුවම ක‍්‍රියාත්මක වන ආකාරය සම්බන්ධයෙන් ද අවධානය යොමු කළ යුතුය.
6වන බ්‍රික්ස් සමුළුව
වඩාත් වැදගත් වශයෙන්, නව සංවර්ධන බැංකුව නිල වශයෙන් සමාරම්භ කෙරිණි.
අපරාධ
අපරාධ විෂයෙහි දඬුවම ක‍්‍රියාත්මක වන ආකාරය
150px|center අපරාධය යනු කුමක්දැයි සත්‍ය වශයෙන් හඳුනා ගැනීමට නීතිමය වශයෙන් භාවිත කරන මූලධර්ම හතක් සදර්ලන්ඩ් විසින් ඉදිරිපත් කර ඇති බවත් ඒවා කවරේද යන්නත් ඉහත දී සාකච්ඡා කෙරුණි. ඒ අනුව අපරාධයක් සඳහා තිබිය යුතු අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් ලෙස දඬුවම පිළිබඳව ද එහි කරුණු ඇතුළත් විය. අපරාධ නීතිය මෙන්ම අපරාධ හා සම්බන්ධ දඬුවමද ඉතා ගැඹුරු මෙන්ම සංකීර්ණ සංකල්පයක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැක. නූතන සංකීර්ණ සමාජවල මෙම දඬුවම් ක‍්‍රියාත්මක කිරිම සදහා වෙනම ආයතන ගොඩනගා තිබීම විශේෂ ලක්‍ෂණයකි. නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කිරිමෙහි ලා බන්ධනාගාර හා පුනරුත්ථාපන ආයතනත් මෙම සමාජවල දැකිය හැකිය. දඬුවම යන්න නූතන සමාජවලට පමණක් විශේෂිත වුවක් නොවන බවත් එය පැරණි ගෝත‍්‍රික සමාජයන් හි පවා පැවති බවත් බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතික සමාජ මානව විද්‍යාඥ මැලිනොව්ස්කි ගේ වනචාරි සමාජයේ අපරාධය සහ සිරිත(Crime and custom in savage society 1926 by Bronislaw Malinowski) යන කෘතියෙන් පැහැදිලි වේ. එම ප‍්‍රාථමික සමාජවල දඬුවම කි‍්‍රයාත්මක කිරීම පිණිස අපරාධ නීතියක් නොපැවති අතර එය කි‍්‍රයාත්මක කෙරුණේ සිරිත විසිනි. ක‍්‍රම ක‍්‍රමයෙන් මෙම සිරිත නීතිය දක්වා සංවර්ධනය වූයේ සමාජ පරිණාමයත් සමඟය. සමාජ පරිණාමය අනුව නීතිය යන්න වැදගත් වූ අතර, එම කි‍්‍රයාවලියට සාපේක්ෂව දඬුවම ද ප‍්‍රධාන මූලධර්ම කිහිපයක් ඔස්සේ සංවර්ධනය වී ඇත. එනම්, (Bonger 1916 : 287 - 292)
දඬුවම පලි ගැනීමක් වශයෙන් කි‍්‍රයාත්මක කිරීම පැරණිතම මානව ශිෂ්ටාචාරවල සිට පැවත එන්නකි. කි‍්‍ර.පූ. 1857 දී ජීවත් වූ හමුරාබ් නම් පාලකයාගේ නීතිය මෙහිලා මාහැඟි සාක්ෂියකි. ඔහුගේ අදහස වී ඇත්තේ වරදෙහි බරපතල භාවය අනුව දඬුවම දිය යුතු බවයි. එනම් ඔහු "දතට දතක්”  "ඇසට ඇසක්” යන මූල ධර්මය මත වරදකරුවන්ට දඬුවම පැමිණ වූ බව ප‍්‍රචලිතය.
සෑම අපරාධයක් සඳහාම සමාජය පිළිගත් පදනමක් මත දඬුවම ලබා දීම තුළින් අපරාධකරුවන් සහ සාමාන්‍ය මහජනතාව තුළ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් බියක් අති කිරීම මගින් අපරාධ පාලනය කිරීම දෙවන මූල ධර්මයෙන් අදහස් වේ. මිනිසා සතුටට වැඩි කැමැත්තක් දක්වන අතර වේදනාව ප‍්‍රතික්ෂේපකරයි. අපරාධය සඳහා දෙන දඬුවම වේදනාකාරී වුවකි. යම් අපරාධයක් කිරීමෙන් එවැනි වේදනාකාරී දඬුවමකට යටත්වීමට සිදුවන බවට පුද්ගලයෙකු තුළ ඇති කෙරෙන බිය ඔස්සේ ඔවුන් අපරාධ කිරීමෙන් වළක්වා ගත හැකි වේ. බෙත්තම් (Benthem1748 -1832). බෙකාරියා (Becaria 1738 -1794), සැමුවෙල් රොමිලි (Romilly 1737 - 1818) ආදී සම්භාව්‍ය ගුරුකුලය නියෝජනය කරන අපරාධ විද්‍යාඥයින්ගේ ද අවධානය යොමු වූයේ දඬුවම බිය ගැන්වීමක් වශයෙන් යොදාගත යුතු බවත් පුද්ගලයා කරනු ලබන අපරාධයේ ප‍්‍රමාණයට දඬුවම ලබාදිය යුතු බවත් පෙන්වා දීම කෙරෙහිය.
යම් පුද්ගලයෙකු අපරාධයක් සිදු කරන්නේ යම් චේතනාවක් සහ ඔහුගේ චරිතය හේතුකොට ගෙනද එම චරිතය හා චේතනාව වෙනස් කිරීම ඔස්සේ පුද්ගලයා අපරාධ සිදු කිරීමෙන් වළක්වා ගැනීම දඬුවම චරිත ශෝධනයක් වශයෙන් යොදා ගැනීමේ පරමාර්ථයයි. එනම් එය පුනරුත්ථාපනය මුල්කරගත් දඬුවම් ක‍්‍රමයකි. මෙවැනි දඬුවම් ක‍්‍රමයක් බිහි වීමට මුල් වූයේ ඉතාලි ජාතික ලොම්බ්‍රෝසෝ සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් දෙදෙනෙකු වූ ෆෙරි (Ferri 1856 – 1928 )සහ ගරොෆාලෝ (Garofallo 1852 -1934 ) යන අපරාධ විද්‍යාඥයින්ගේ අදහස්ය. දඬුවම පිළිබඳ මෙම මූලධර්මය නූතන නීතිය සහ අධිකරණ පරිපාලනය තුළ බෙහෙවින් උපයෝගී කර ගන්නා අතරම එය පුද්ගල පුනරුත්ථාපනය (individual rehabilitation) දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
යම් සමාජයක සාමාජිකයින්ගෙන් අපරාධ සිදු කරන්නේ සුළු පිරිසකි. එහෙයින් සෙසු බහුතරයගේ පැවැත්ම උදෙසා එම අපරාධකරුවන් හට දඬුවම් ලබා දිය යුතුවේ. මේ අනුව දඬුවම සමාජ පැවැත්මට අනිවාර්ය සාධකයක් ලෙස හඳුනා ගැනීමෙන් එය සමාජ ඒකාබද්ධතාවය ආරක්ෂා කරන්නක් වශයෙන් සැලකිය හැකිය.
මේ ආකාරයෙන් කි‍්‍රයාත්මක වන දඬුවම සාධාරණීකරණය කිරීමට බොහෝ නීතිවේදින්, අපරාධ විද්‍යාඥයින් හා සමාජ විද්‍යාඥයින් උත්සාහ කර ඇත්තේ ප‍්‍රධාන අවශ්‍යතා දෙකක් පදනම් කර ගනිමිින් බව Meier උපුටා ගනිමින් කරුණාතිලක දක්වයි. එනම්,
1. සාධාරණත්වය පිළිබඳ හැඟීම
2. සමාජ පාලනය හා ආරක්ෂාව පිළබඳ අවශ්‍යතාව (Meier 1985 : 178 උපුටා ගත්තේ කරුණාතිලක 1998 : 86 නි). එසේ ගොඩනැගෙන්නා වූ දඬුව‍‍මෙහි ප‍්‍රධාන ලක්ෂණ කිහිපයක් හඳුනාගෙන ඇත. එනම්,
1. විශ්ව සාධාරණ බව (uniformity)
2. නියත බව (Certainity)
3. ඉක්මන් බව(Celerity)
4. බරපතල බව (Severity) (Sutherland and cressy 1995 :281).
ඉහත කරුණු අනුව අපරාධය සහ දඬුවම යන ප‍්‍රපංච ද්විත්වයම එකිනෙකට සමගාමීව ගමන් කරන බව පෙනේ. එමෙන්ම අපරාධ විෂයෙහි දඬුවම කි‍්‍රයාත්මක වන්නේ සුවිශේෂී අරමුණු පෙරදැරිකර ගනිමින් බව ද ඉහත කරුණුවලින් ගම්‍ය වේ. දඬුවම සම්බන්ධයෙන් වන කතිකාවෙහි දී සමාජ වෙනස්වීමට සාපේක්ෂව දඬුවම  ද වෙනස් විය යුතු බව ඩුර්ඛයිම්ගේ අදහසයි(Sutherland and cressy  1955:305-306).
ආශි‍්‍රත ග‍්‍රන්ථ
ප්‍රවර්ගය:නීතිය ප්‍රවර්ගය:අපරාධ ප්‍රවර්ගය:පුනරුත්ථාපනය
පාව කදෛගල්
පාව කදෛගල් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සුධා කොංගරා, ගෞතම් මේනන්, වෙට්‍රිමාරන් සහ විග්නේශ් ශිවන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ 2020 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා ඇන්තොලොජි නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. අනන්‍ය වූ කථා පුවත් සතරකින් යුත් මෙමඟින් අභිමානය, ගෞරවය සහ පාපය සංකීර්ණ වූ ප්‍රේම සම්බන්ධතා කෙරෙහි බලපාන ආකාරය නිරූපණය කරයි. මෙම ඇන්තොලොජියෙහි චරිත නිරූපණය කරන්නේ කාලිදාස් ජයරාම්, ශාන්තනු භාග්‍යරාජ්, භවානි ශ්‍රී, අංජලී, කල්කි කේක්ලන්, පඩම් කුමාර්, සිම්රන්, ගෞතම් මේනන්, ආදිත්‍යා භාස්කර්, ප්‍රකාශ් රාජ්, සායි පල්ලවී සහ හරි ක්‍රිෂ්ණන් විසිනි. මෙය 2020 දෙසැම්බර් 18 දින නෙට්ෆ්ලික්ස් ඔස්සේ මුදාහැරිණි.
බල්හේ
බල්හේ (හංගුල්: 발해; හන්ජා: 渤海}; ) යනු උතුරු කොරියානු අර්ධද්වීපයේ සහ ගිනිකොනදිග මැංචූරියාවේ පිහිටා තිබූ ගොගුර්යෝ සහ මොහේ ජනයාගෙන් සැදි මධ්‍යකාලීන රාජධානියකි. මෙය පැවතියේ කොරියාවේ උතුරු-දකුණු රාජ්‍ය යුගයේ පසුකාලීන සිල්ලා රාජ්‍යය හා සමගාමීව ය.
698දී බල්හේ රාජ්‍යය ජින් යන නාමයෙන් ස්ථාපනය කරන ලද්දේ ගෝ රජු විසින් ටියෑන්මෙන්ලිං සටනින් ටෑං රාජවංශය පරාජය කිරීමෙන් පසුවයි. එය ක්‍රමිකව වර්තමාන උතුරුදිග කොරියාව, චීනයේ ඊසානදිග, සහ රුසියාවේ වෙරළබඩ පළාත් සිය අණසකට නතු කරගත්තේ ය. පසුව 926දී ඛිටන්වරුන් විසින් මෙම රාජ්‍යය පරාජය කරන ලදී. එහි භූමියේ උතුරුදිග බිම්වලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් එම ලියාඕ රාජවංශය විසින් ඈඳා ගත් අතර, දකුණුදිග පෙදෙස් ගොර්යෝ රාජ්‍යයට නතු විය.
නම
බල්හේ රාජ්‍යය පිහිටුවන ලද්දේ ක්‍රි.ව. 698දී "ජින්" හෝ "චින්" නාමයෙනි. මෙය කොරියානු යන වදනේ නූතනම ප්‍රතිශෝධිත රෝමානුකරණය අනුව වේ. මින් පෙර පැවති ජින් රාජධානිය සඳහා ද භාවිතා වූයේ මෙම නාමයම ය. කෙසේනමුත්, එම රාජධානිය තුළ එහි නාමය කොරියානු හන්ජා අක්ෂරවලින් (හන්ජා), ලෙස භාවිතා විය. මෙහි ප්‍රතිනිර්මාණිත පැරණි චීන උච්චාරණය /*[d]ər/ ලෙසත්, මධ්‍ය චීන උච්චාරණය dzyin ලෙසත් භාවිතා විය. ගෝ රජුගේ රාජ්‍යය තුළ ඔවුන්ගේ නාමය ලියන ලද්දේ ලෙස වන අතර, එහි මධ්‍ය චීන උච්චාරණය tsyin විය. මෙම රාජ්‍යයට පෙර පැවති ජින් රාජධානියේ අක්ෂරය චීන සහ කොරියානු රාශි චක්‍රවල 5වන පෘථිවිමය ශාඛාවට භාවිතා වූ අතර, එය බ්‍රහස්පතිගේ කක්ෂයේ කොට්ඨාසයක් වන මකර රාශිය යැයි හඳුනාගෙන ඇත. මෙය 120°ක දිගංශයක් (ESE සහ SE අතර) හා සම්බන්ධ අතර, පෙ.ව. 7 සහ 9 අතර පැය දෙකක කාලය හා සම්බන්ධව සැලකීමේ දී එය හිරුඋදාව හා අදාළ යැයි සැලකිණි. එහි දිශාව නැගෙනහිර දිශාවයි. මෙහි පසුකාලීන බිහි වූ රාජ්‍යයේ (ලිපියට තේමාව වන) නාමය මෙහි සරල ප්‍රභේදයක් හෝ දෙවන අක්ෂරය මගින් "මේඝ ගර්ජනාව", "කම්පනය" වැනි අරුතක් හැඟවෙන පරිදි යෙදූවක් වන්නට ඇත.
712දී, බොහායි මුහුදේ කොරියානු නාමය ආශ්‍රය කොටගෙන රාජ්‍යය "බල්හේ" ලෙස නැවත නම්කෙරිණි.
පදනම
බල්හේ රාජ්‍යය පිළිබඳ පැරණිතම විද්‍යාමාන වාර්තාව හමුවන්නේ 941 සහ 945 අතර කාලයේ සම්පාදිත ටෑංහි පැරණි ග්‍රන්ථය තුළිනි. දකුණු මැංචූරියාව සහ උතුරු කොරියාව කොරියාවේ තුන් රාජධානි අතුරින් එකක් වූ ‍ගොගුර්යෝ රාජධානියට අයත්ව තිබිණි. 668දී ගොගුර්යෝව සිල්ලා සහ ටෑං රාජවංශ මිත්‍රත්ව හමුදාවලට යටත් විය‍. ටෑං රාජවංශය විසින් බටහිර මැංචූරියාවේ විශාල පෙදෙසක් ඈඳාගත් අතර, තේදොං ගංගාවට පහළ කොරියානු අර්ධද්වීපය එක්සත් කළ සිල්ලාව පසුකාලීන සිල්ලා රාජ්‍යය පිහිටුවී ය.
ව්‍යාප්තිය සහ විදේශ සබඳතා
දෙවන රජු වූ මූ රජු (රාජ්‍ය. 719-737) හට ටෑං, සිල්ලා සහ අමුර් ගංගාව දිගේ කළු ජලය මොහේ පෙදෙස්වලින් වටවී තිබීම අනාරක්ෂිත යැයි හැඟුණු හෙයින්, 732 සිය නාවික හමුදාව සමගින් පිටත්වී ටෑං හමුදා පරදවන ලදී. මෙහි දී ෂැන්ඩොං අර්ධද්වීපය මූලික කරගත් ටෑං සෙන්පතියකු මරාදැමිණි. එම කාලයේම, ෂැංහිය දුර්ගයේ (වර්තමාන බෙයිජිං සිට කිලෝමීටර 300ක් පමණ නැගෙනහිරින්) මදුෂාන් (馬都山) ගොඩබිම් මාර්ග ඔස්සේ සේනා මෙහෙයවා යාබද නගර අල්ලා ගැනීමට රජුට හැකි විය. මීට අමතරව, 728දී ජපානය වෙත දූතයන් යැවූ ඔහු ගිනිකොනදිගින් සිල්ලාවට තර්ජන එල්ලකළේ ය. රාජධානියේ අවස්න කාලය වනතෙක්ම බල්හේ රාජ්‍යය ජපානය සමග වෙළඳ සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා පවත්වා තිබේ. බලහේ රාජධානිය විසින් ජපානය වෙත දූත ගමන් 34ක් සිදුකොට ඇති අතර, ජපානය විසින් බල්හේ වෙත 13 වරක් දූතයින් එවා ඇත. පසුව, ටෑං සහ බල්හේ රාජ්‍ය අතර ගිවිසුමක් ඇති වූ අතර, එමගින් ටෑංවරුන් විසින් බල්හේහි මුන් යනු ඔහුගේ පියාගෙන් පසු බල්හේ රාජ්‍යයේ සිහසුනට පත් රජු ලෙස රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකව පිළිගෙන තිබේ.
තෙවන අධිරාජයා වූ මුන් රජු (රාජ්‍ය. 737-793) විසින් සිය භූමිය උතුරින් අමුර් නිම්නය දක්වාත්, බටහිරින් ලියාඕදොං අර්ධද්වීපය දක්වාත් පුළුල් කරවී ය. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ, සිල්ලාව සමග "සිල්ලාදෝ" (신라도, 新羅道) නැමැති වෙළඳ මාර්ගයක් ස්ථාපිත‍ කෙරිණි. මුන් අධිරාජයා විසින් බල්හේහි අගනුවර කිහිප වරක් වෙනස් කොට ඇත. මීට අමතරව ඔහු විසින් 755 අවට ජිංපෝ විල අසල පිහිටි සංග්යොං රාජ්‍යයේ ස්ථිර අගනුවර ලෙස නම්කරන ලදී. මෙය වර්තමානයේ හෙයිලොංජියෑං පළාතේ දකුණට වන්නට පිහිටා ඇත. විවිධ ගෝත්‍ර සහ ජන වර්ග සිය ආධිපත්‍යයට නතු කරගත් ඔහු ස්ථාවර ශක්තිමත් මධ්‍යගත පාලනයක් ස්ථාපිත කළේ ය. මෙය තාවකාලිකව පුළුල් කෙරිණි. ටෑංහි ජාතික ශාස්ත්‍රාලය ආදර්ශයට ගනිමින් ඔහු විසින් ජුජාගම් (胄子監) ජාතික ශාස්ත්‍රාලය පිහිටුවන ලදී. චීනය විසින් ඔහුව රජකු ලෙස පිළිගත්ත ද, බල්හේ රාජ්‍යය තුළ ඔහු තමන් දෙව්ලොව පුත්‍රයා සහ අධිරාජයා ලෙස නම්කරගන්නා ලදී.
බල්හේ රාජ්‍යයේ දසවන පාලකයා වූ සොන් රජුගේ සමයේ (රාජ්‍ය. 818-830) බල්හේ විසින් උතුරු කොරියාව, ඊසානදිග මැංචූරියාව සහ වර්තමානයේ රුසියාවේ ප්‍රයිමොර්ස්කි ක්‍රේ යන ප්‍රදේශ පාලනය කොට තිබේ. සොන් රජු විසින් සිදුකළ ආක්‍රමණවල දී, බොහෝ උතුරු මොහේ ගෝත්‍ර සහ ලියාඕදොං අර්ධද්වීපයේ පිහිටි වයඹදිග කුඩා ගොගුර්යෝ රාජධානිය බල්හේ රාජ්‍යය වෙත ඈඳාගන්නා ලදී. මෙය කෙතරම් බලවත් වී ද කිවහොත්, සිල්ලා රාජ්‍යයට 721දී උතුරු ප්‍රාකාරයක් ඉදිකිරීමට සහ පොදු දේශසීමාවේ ආරක්ෂාව තර කිරීමට පවා සිදුවිය.
බිඳවැටීම සහ උරුමය
ඛිටන්වරුන් ක්‍රමයෙන් ජුර්චෙන් ජනයාට යටත් වූ අතර, ජුර්චෙන්වරුන් විසින් ජින් රාජවංශය පිහිටුවා තිබේ. ජුර්චෙන්වරුන් විසින් තමන් බල්හේ සහ සප්ත වුජි (勿吉) ‍ගෝත්‍රවලින් පැවතෙන්නන් බවත්, "ජුර්චෙන් සහ බල්හේ එකම පවුලට අයත්" බවත් පවසා තිබේ. ජින් රාජ්‍යයේ සිව්වන, පස්වන සහ හත්වන අධිරාජවරුන්ගේ මව්වරු බල්හේ බිසෝවරු වූහ. 13වන සියවසේ මොංගෝලියානුවන් විසින් උතුරු චීනයේ සිදුකළ සංඛ්‍යාලේඛන මගින් ගොර්යෝ, ඛිටන් සහ ජුර්චෙන් වැනි ජන කොට්ඨාසවලින් බල්හේ වාසීන් වෙන්කර දක්වන ලදී.
ප්‍රතිඵලය
926දී බල්හේ රාජ්‍යය සහ එහි අවසන් රජුගේ පාලනය බිඳ වැටීමෙන් පසු, නව ඛිටන් පාලකයින් විසින් එය දොංදන් ලෙස නම්කරන ලදී. ඛිටන්වරුන් බල්හේ රාජ්‍යයේ පැරණි භූමිවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් යටත් කරගෙන තිබිණි. කෙසේනමුත්, 927 සිට, මෙම ප්‍රදේශ පුරා විවිධ කැරලි ඇති විය. මෙම කැරලි නිසා බල්හේ පිබිදීම් රැසක් ඇති විය. මේ අතුරින් සාර්ථක වූයේ කැරලි තුනක් පමණි. ඔවුන් විසින් පසුකාලීන බල්හේ, ජොං-අන් රාජධානිය, හ්‍යුං-යෝ රාජධානිය සහ දේවොන් රාජධානිය යන රාජධානි පිහිටුවන ලදී. මෙම රාජධානි ත්‍රිත්වය තාවකාලිකව ඛිටන්වරුන් සහ ඔවුන්ගේ දොංදන් රාජධානිය ලියාඕදොං අර්ධද්වීපය වෙත සීමා කිරීමට සමත් විය. නමුත් ක්‍රමිකව ඒ සියල්ල ලියාඕ අධිරාජයයට නතු විය.
925දී, බල්හේ රාජ්‍යයේ අවසන් කිරුළහිමි කුමරුන් වූ දේ ග්වං-හ්යොන් ඛිටන්වරුන්ට එරෙහිව කැරැල්ලක් ඇරඹී ය. ඉන් පරාජය වීමෙන් පසු, ඔහු ගොර්යෝව වෙත පලාගියේ ය. එහිදී ඔහුට ආරක්ෂාව හිමිවූ අතර, ගොර්යෝවේ වං ගොන් රජු විසින් ඔහුට රාජකීය පෙළපත් නාමය ද පිරිනමන ලදී. මෙලෙසින් ගොගුර්යෝ පුරාතන රාජධානියේ අනුප්‍රාප්තික ජාතීන් ‍ද්විත්වය එක්සත් විය. මේ හේතුවෙන් ලියාඕ හා ගොර්යෝ අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ඇනහිටිණි‍‍. නමුත්, ආක්‍රමණයක් පිළිබඳ බියවීමට හේතුවක් නොවිණි‍. ඔහු සමග ගොර්යෝවට මිනිසුන් 10,000ක් පමණ පැමිණි බව සඳහන් වේ.
රජය සහ සංස්කෘතිය
බල්හේ රාජ්‍යය සැදුණේ හිටපු ගොගුර්යෝ රාජ්‍යයේ ඉතිරිව සිටි ජනයාගෙන් සහහ මැංචූරියාවේ විසූ තුංගුසීය ජනයාගෙනි. මෙම ජනයා අතරට ස්වදේශික මොහේ ජනයා ද ඇතුළත් විය. මොහේවරුන්ට පහළ වැඩකරන පන්තිය නියම වූ අතර, ගොගුර්යෝවරු පාලන පන්තිය ‍නියෝජනය කළහ. එසේ වුව ද, එම කම්කරු පාන්තිකයින්ගෙන් ජනගහනයෙන් බහුතරයක් නියෝජනය විය‍. එසේවුවද, බල්හේ වංශවතුන් අතර සිටි මොහේ ජනයා කිහිපදෙනකු ද විය. මේ අතරට බල්හේ රාජ්‍යය පිහිටුවීමට ආධාර කළ ගොල්සා බියුගේ ආධාරකරුවන් ඇතුළත් විය. ඔවුනව "සුර්යොං" හෙවත් "ප්‍රධානියා" යන ධුරයට පමණක් සීමාකෙරිණි. මෙම වදන පැරණි ගොගුර්යෝ බසින් සම්භවය වූවක් වන අතර, ඔවුන් විසින් පාලන පන්තියේ කොටසක් නියෝජනය කරන ලදී. විරළ වුව ද, ඇතැම් බල්හේ තානාපති සාමාජිකයින් විසින් මොහේ පෙළපත් නම් භාවිතා කොට තිබේ.
බල්හේ රාජ්‍යය සංකීර්ණ සංස්කෘතියකින් යුතුවූ බව පැවසේ. චීන නිලධාරියකු විසින් එය හඳුන්වා ඇත්තේ "පෙරදිග වැජඹෙන භූමිය" ලෙසයි. රජය යටතේ චාන්සලර් කාර්යාල ත්‍රිත්වයක් සහ අමාත්‍යාංශ සයක් විය. බල්හේ රජය චීන ක්‍රමය අනුකරණය කොට තැනූවකැයි පැවසුවහොත් එය අසත්‍යයක් නොවේ. නමුත් එය ටෑංහි පාලන ව්‍යූහව සම්පූර්ණයෙන් අනුගමනය කළේ නැත. "තේනේසං" හෙවත් "මලාගියේ මහා අමාත්‍ය" පදවිය සෙසු චාන්සලර් පදවි ද්විත්වයට (වම් සහ දකුණු) වඩා ඉහළින් පැවතිණි. අගනුවරවල් පහේ ක්‍රමය ගොගුර්යෝවේ පරිපාලන ව්‍යූහය අනුව සැකසුණකි. සිල්ලා රාජ්‍යය මෙන්ම, බලහේ ද ටෑං රාජ්‍යය වෙත අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට ශිෂ්‍යයින් පිටත්කර හරින ලදී. ඉන් බොහෝ දෙනෙක් චීන සිවිල් සේවා විභාග සඳහා ඉදිරිපත් වූහ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, බල්හේහි සංග්යොං අගනුවර සංවිධාන ව්‍යූහය අතින් ටෑං අගනුවර වූ චං’අන් නගරයට අනුරූප විය. නවාතැන් අංශ මාලිගයේ එක් පෙදෙසකට සීමාකෙරුණු අතර, එය ඍජුකෝණාස්‍රාකාර ප්‍රාකාරයකින් වටකෙරිණි.
බල්හේ රාජ්‍යයේ සංස්කෘතියේ මූලාංග ගොගුර්යෝ සම්භවයකින් යුක්ත ය. ඔන්දොල් ස්ථාපනයක් මගින් බල්හේ ඇතුළු මාලිගය ඊට යාබද බොහෝ ස්ථානවලට නිරාවරණය කෙරිණි. මීට අමතරව, බල්හේ විහාරවලින් හමුවන බෞද්ධ ප්‍රතිමා සහ ‍සැරසිලි අංග ගොගුර්යෝ කලාවේ විශේෂිත ලක්ෂණ නිරූපණය කරයි. බල්හේ රාජ්‍යය පිළිබඳ සංස්කෘතික තොරතුරු හෙළිකරන වැදගත් ප්‍රභවයක් 20වන සියවසේ අගකාලයේ දී, ලොංතෞ කන්දේ පුරාතන සොහොන් අතරින් සොයාගැනිණි. විශේෂයෙන්ම මෙහි දී ජොංහ්යෝ කුමරියගේ සොහොන්ගැබ වැදගත් විය.
විදහා පෙන්වීම් සහ දේශපාලන අර්ථ නිරූපණ
බල්හේ ජනයාගේ වාර්ගික සංයුතිය මගභේදයට තුඩු දී ඇත. බල්හේ රාජ්‍යය පිහිටුවන ලද්දේ හිටපු ගොගුර්යෝ සෙන්පතියකු බව අවිවාදිතව පිළිගැනුණ ද, ඔහුගේ ජන වර්ගය පිළිබඳ වාදවිවාද පවතියි. මෙයට හේතුව ඓතිහාසික මූලාශ්‍රවල දැක්වෙන් ද්විත්වාර්ථ වදන් ය. එසේම බල්හේ රාජ්‍යය තුළ ලිඛිත කිසිදු මූලාශ්‍රයක් හමු නොවේ.
ජේවං උන්ගි ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත්කළ දින සිට වර්තමාන කොරියානු විද්වතුන් සාමාන්‍යයෙන් සලකන්නේ බල්හේ යනු කොරියානු ගොගුර්යෝ රාජධානියේ (ක්‍රි.පූ. 37 - ක්‍රි.ව. 668) දිගුවක් ලෙසයි. 18වන සියවසේ ජොසොන් රාජවංශ සමයේ කොරියානු විද්වත්හු බල්හේ රාජ්‍යය පිළිබඳ උනන්දු වන්නට වූහ. ක්විං සහ ජොසොන් රාජවංශ සාකච්ඡා පැවැත්වීමෙන් පසු, 1712 චීන-කොරියා දේශසීමාව ඔස්සේ යාලු සහ ටුමෙන් ගංගා දිගේ දේශසීමා සලකුණු කිරීමේ නිරතවූහ. ජාතිකවාදී තේමා පිළිබඳ රචනාකරණයේ නියැළුණු ජනමාධ්‍යවේදියකු වූ ජං ජි-යොන් (1762–1836) නොයෙකුත් ලිපි ප්‍රකාශයට පත් කරමින් පවසන්නට වූයේ ජොසොන් නිලධාරීන් බල්හේ රාජ්‍යය ද සිය භූමිය කොටසක් ලෙස සලකන්නට උත්සාහ දරන බවයි. ගංගාවලට ඉහළින් වූ භූමිය පහසුවෙන්ම "අත් හැරීමට" ඔවුන් සූදානම් නොවන බවත් ඉන් පැවසිණි. යු ද්‍යුක්-ගොං විසින් 18වන සියවසට අයත් බල්හේගෝ (බල්හේ පිළිබඳ විමර්ශනයක්) නම් සිය කෘතිය තුළ පවසන්නට වූයේ බල්හේ රාජ්‍යය කොරියානු ඉතිහාසයේ කොටසක් බවයි. එසේ සිදු කිරීමෙන් මැංචූරියාව පිළිබඳ සාධාරණ අයිතියක් හිමිවන බවත් පැවසිණි. 20වන සියවසේ මුල් කාලයේ ජියාන්දෝ පිළිබඳ රචනාකරණයේ නියැළුණු කොරියානු ඉතිහාසඥ සින් චේ-හෝ සිය ශෝකය ප්‍රකාශ කරන්නට වූයේ සියවස් ගණනාවක් පුරා කොරියානු ජනතාව “සිය හදවත් සහ ඇස්වලින් සිය නිවස ලෙස සැලකූයේ යාලු ගඟට දකුණින් වූ භූමිය පමණක් බවයි”. එසේම “සිය අර්ධ පූර්වජයා වූ දංගුන්ගේ පුරාතන භූමි සියවස් නවයකට අධික කාලයක් තිස්සේ තමන්ට අහිමිව පැවති බවත් ය.” මීට අමතරව සින් විසින් සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථයේ කතුවරයා වූ කිම් බුසික්ව විවේචනය කරන්නට වූයේ බල්හේ රාජ්‍යය ඔහුගේ ඓතිහාසික කෘතිය ඇතුළත් නොකිරීම සහ සිල්ලාව විසින් කොරියාව එක්සත් කළ බව සඳහන් කිරීමත් හේතුවෙනි. සමාජයීය ඩාවින්වාදයෙන් ආභාසය ලැබූ සින් මෙසේ ලියයි:
සිල්ලා හෝ පසුකාලීනව ගොර්යෝ රාජධානි විසින් බල්හේ රාජ්‍යය පිළිබඳ නිල ඉතිහාසයක් රචනා කොට නොමැත. ඇතැම් නූතන විද්වතුන් පවසන්නේ එසේ සිදු කොට තිබුණේ නම් කොරියානුවන්ට බල්හේ ඉතිහාසය සහ භූමිය පිළිබඳ ඇති අයිතිවාසිකම් ස්ථිරසාර ලෙස ප්‍රකාශ කළ හැකිව තිබූ බවයි.
වර්තමාන උතුරු සහ දකුණු කොරියාව තුළ, බල්හේ රාජ්‍යය කොරියානු රාජ්‍යයක් ලෙස සැලකෙන අතර, වර්තමානයේ එය "උතුරු දකුණු රාජ්‍ය යුගය" තුළ (සිල්ලාව සමග) ස්ථානගත කොට ඇත. නමුත් අතීතයේ ද මෙවැනි යෝජනා ඉදිරිපත්ව තිබිණි. ඔවුන් ගොගුර්යෝව සමග එහි සම්බන්ධතාව අවධාරණය කොට දක්වන අතර, මොහේ සමග ඇති සම්බන්ධය සුළුකොට දක්වා ඇත. කෙසේනමුත්, දකුණු කොරියානු ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරන්නේ එහි පාලන පන්තිය ගොගුර්යෝ සම්භවයකිනුත්, සාමාන්‍ය ජනයා මොහේ ඇතුළු මිශ්‍ර සම්භවයකිනුත් යුතු වන්නට ඇති බවයි. නමුත් උතුරු කොරියානු ඉතිහාසඥයින් විශ්වාස කරන්නේ බල්හේහි ජනයා වැඩි ප්‍රමාණයක් ගොගුර්යෝ වැසියන් වූ බවයි. කොරියානුවන් සිතන්නේ මෙහි ආදිකර්තෘ වූ දේ ජෝයොං ද ගොගුර්යෝ පෙළපතක අයකු බවයි. ටෑංහි පැරණි ග්‍රන්ථය පමසන්නේ "බල්හේ-මොහේහි දේ ජෝයොං සැබැවින්ම ගොගුර්යෝවේ කොට්ඨාසයකින් පැමිණියකු බවයි." (渤海靺鞨大祚榮者，本高麗別種也.),
බටහිර තුළ, සාමාන්‍යයෙන් සැලකෙන්නේ චීනය සහ ජපානය සමග වෙළඳ සබඳතා පැවැත්වූ බල්හේ රාජධානිය ගොගුර්යෝවේ අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යයක් බවයි. එහි කොරියානු නාමය රෝමානුකරණය කොට භාවිතා වේ. කොරියානු බසින් විකල්ප රෝමානුකරණය අනුව මෙම රාජ්‍යය "පර්හේ" ලෙස හැඳින්වෙන අතර, චීන බසෙහි රෝමානුකරණය ලෙස යෙදෙන "බොහායි" යන්නත් ඉංග්‍රීසියෙහි සුලබව භාවිතා වේ. මෙම රාජ්‍යය උතුරු මැංචූරියාවේ සහ උතුරු කොරියාවේ ජනතාවගෙන් සමන්විත වූ බව පෙනේ. එහි ආදිකර්තෘ සහ පාලන පන්තියේ බොහෝ දෙනා ගොගුර්යෝවේ හිටපු වංශවතුන් විය. කොරියානු විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ බලහේ රාජ්‍යයේ ආදිකර්තෘ වන දේ ජෝයොං යනු ගොගුර්යෝ ජාතිකයකු බවයි. ‍තවත් සමහරුන් පවසන්නේ ඔහු ගොගුර්යෝවේ විසූ මොහේ ජාතිකයකු බවයි.
බොහෝ පුරාතන කොරියානු රාජධානි සහ වෙනත් ජනපද මෙන් බල්හේ රාජ්‍යයට ද බොහෝ අවස්ථාවන්හි චීනයට පඬුරු කප්පම් ගෙවීමට සිදු විය. මෙම ගෙවීම සිදුනොකරන උරුමකරුවන් චීනය විසින් රජු ලෙස පිළිනොගත් අතර, 知國務 ("රාජ්‍ය කටයුතු නායක") ලෙස හඳුන්වන ලදී. චීනය විසින් සෑම රජකුම සලකන ලද්දේ හොල්හන් ප්‍රාන්තයේ අධිපතියා (忽汗州都督府都督) හා සමාන තත්ත්වයක් ඇත්තකු ලෙසයි. කෙසේනමුත්, බල්හේ රජවරුන් විසින් තමන්ව අධිරාජවරුන් ලෙස හඳුන්වාගත් අතර, ඔවුන්ගේම යුග නාමයන් පවා ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත.
මෑතක දී පළවූ එක්සත් ජනපද පුවත් වාර්තාවක සඳහන් වූයේ චීනය විසින් බල්හේ යනු ටෑං රාජවංශයේ පළාතක් ලෙස සලකන්නට උත්සාහ දරන බවයි. මෙම මතය සමාජ විද්‍යාව පිළිබඳ චීන ඇකඩමිය මගින් මෙහෙයවනු ලබන සමාජ විද්‍යා පිළිබඳ චීන ඇකඩමියේ ඊසානදිග ව්‍යාපෘතිය හා සම්බන්ධ ය. මෙහි දී චීනය බල්හේහි විසූ මැංචුවරුන් පිළිබඳ සිය ඉතිහාසයේ කොටසක් ලෙස සලකා බලනු ලබයි. චීන ඉතිහාසඥයින් යෝජනා කරන්නේ බල්හේ ජනවර්ගය බොහෝදරුය මොහේවරුන් මූලික කරගත් බවයි‍ ටෑංහි නව ග්‍රන්ථය පවසන්නේ බල්හේ "මුලින් සුමෝ මොහේ නම්වූ බවත්, ගොගුර්යෝව සමග මිත්‍රශීලී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරමින් එහි ජනයා දේ යන පෙළපත් නාමය භාවිතා කළ බවත් ය." (දේ යනු චීන අක්ෂරවලින් 大 යන්නයි. වේඩ් ගයිල්ස් : Ta ; පින්යින් : Da)(渤海，本粟末靺鞨附高丽者，姓大氏.), සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථය සහ ටෑං රාජවංශ ටොංඩියෑන් සඳහන් කරන්නේ බල්හේ මුලින් ලිමෝ මොහේ වූ බවයි. රුයිජූ කොකුෂි පවසන්නේ මොහේ ගෝත්‍ර බල්හේ පිහිටුවූ බවත්, එහි බහුතරය මොහේවරුන් වූ බවත් ය‍.
ඓතිහාසිකව, ජුර්චෙන්වරුන් (පසුව මැංචුවරුන් නම් විය) තමන් මොහේ පෙළපත් හා සම්බන්ද යැයි සලකා ඇත. ජුර්චෙන් ජින් රාජවංශයේ (1115–1234) ඉතිහාසය විස්තර වන ජින්හි ග්‍රන්ථය (金史) තුළ දැක්වෙන්නේ ජින්හි ආදිකර්තෘ වැන්යැන් අගුඩා විසින් බල්හේ වෙත රාජාඥාවක් යවමින් ප්‍රකාශ කළේ "ජුර්චෙන්වරුන් සහ බල්හේවරුන් මුලින් එකම පවුලට අයත් බවයි" (女直渤海本同一家). මීට ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයක් මුල්කාලීනව චීන අග්‍රාමාත්‍ය චෞ එන්ලායි විසින් 1963දී ඉදිරිපත් කොට ඇත. ඔහු පැවසූයේ චීනයේ ඊසානදිග පෙදෙස්වල ජීවත් වන කොරියානු ජනයා පුරාතන සමයේ සිටම එහි ජීවත්වූ බවත්, කැනීම් පුරාවස්තු අනුව බල්හේ යනු පුරාතන කොරියාවේ ශාඛාවක් බව පැහැදිළි වන බවත් ය. මෙම හිටපු චීන අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ අදහස් මහජනයාට නිකුත් කෙරුණේ “චීන-කොරියානු සබඳතා පිළිබඳ අගමැති චෞ එන්ලායිගේ සංවාදය” යන ලේඛනය මගිනි.
චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව විසින් ලියාඕනිං සහ ජිලින් යන ඓතිහාසික ස්ථාන වෙත ළඟාවිය හැකි කොරියානු පුරාවිද්‍යාඥයින් සංඛ්‍යාව සීමාකොට ඇත. 1994 සිට, චීනයේ පුරාවිද්‍යා ස්ථාන නැරඹීමට පැමිණෙන කොරියානු පුරාවිද්‍යාඥයින් සංඛ්‍යාව ක්‍රමයෙන් ඉහළ යන්නට විය. එයට ජාතිකවාදී මුහුණුවරක් හිමි විය. මේ හේතුවෙන් 1995 සහ 2000 අතර කාලසීමාවේ පුරාවිද්‍යා අඩවි කිහිපයකම සොහොන්ගැබ් විනාශ කිරීම් සහ කොල්ලකෑම් රැසක් වාර්තා විය.
සෝල් ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයේ වැදගත් මහාචාර්යවරයකු වන දකුණු කොරියානු පුරාවිද්‍යාඥ සොං කි-හෝ විසින් බල්හේ ඉතිහාසය පිළිබඳ වූ චීන රජයේ අර්ථකථන විවේචනය කරමින් පත්‍රිකා කිහිපයක් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත. ඔහු විසින් 1990 දශකයේ, 2000, 2003, සහ 2004 වර්ෂවල කිහිපවරක්ම චීනය වෙත පැමිණ විවිධ ඓතිහාසික ස්ථාන සහ කෞතුකාගාර අධ්‍යයනය කොට ඇත. කෙසේනමුත්, සටහන් ගැනීම සහ ඡායාරූප ගැනීම් ආදියේ දී ඇතැම් කෞතුකාගාර බලධාරීන් ඔහුට වාරණ පනවා තිබිණි.
උතුරු කොරියාව 1960 දශකයේ පමණ සිට එහි පුරාවිද්‍යා ස්ථානවලට පිවිසීම ස්වාධීන පුරාවිද්‍යාඥයන්ට තහනම් කොට ඇත. මින් බොහෝ පෙදෙස් බල්හේ හා සම්බන්ධ ය. උතුරු‍ කොරියානු ඉතිහාසකරුවන් දක්වන දේශපාලන නැඹුරුතාව විදේශීය විද්වතුන්ගේ විවේචනයට හේතු වී ඇත. ඔවුහු උතුරු කොරියානු විද්වතුන් විසින් ඉතිහාසය විකෘති කරන්නේ හෝ ප්‍රතිනිර්මානය කරන්නේ යැයි චෝදනා නගති.
ජපානය සමග සබඳතාවල දී, බල්හේ තමන් ගොගුර්යෝවට සමාන යැයි අදහස් කොට ඇත. ගොගුර්යෝව සමග පෙර පැවති මිත්‍ර සම්බන්ධතා යළිත් ඇරඹීමට ජපානය කැමති විය.
ෆින්ලන්ත වාග්වේදී ජුහා ජැන්හුනෙන් විශ්වාස කරන්නේ ගොගුර්යෝව සහ බල්හේ රාජ්‍යය පාලනය කරන්නට ඇත්තේ "තුන්ගුසික-කථාකළ වංශවතුන්" පිරිසක් විසින් බවයි. ඔහු මෙම රාජ්‍ය "ප්‍රාක්-ඓතිහාසික මැංචූරිය රාජ්‍ය" ලෙසත්, ජනගහනයේ එම කොටස තුන්ගුසීය ජනයා වූ බවත් පවසයි. දකුණු මැංචූරියාව තුන්ගුසීය ජනයාගේ සම්භවය වූ ස්ථානය බවත්, පුරාතන සමයේ සිටම ඔවුන් අඛණ්ඩව මෙහි පදිංචි වූ බවත් ඉන් පැවසේ. ජැන්හුනෙන් ගොගුර්යෝ සහ බල්හේහි ජන සංයුතිය ගැන පැවසෙන විරුද්ධ මතයයන් සියල්ල ප්‍රතික්ෂේප කරයි.
මාධ්‍ය තුළ
බල්හේ රාජධානිය පිළිබඳ කොරියානු චිත්‍රපටයක් වන Shadowless Sword තුළ බල්හේහි අවසන් කුමරුගේ දිවිය නිරූපණය වේ‍ එසේම කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන දේ ජෝ යොං කතාමාලාව මගින් මෙහි ආදිකර්තෘ පිළිබඳ කියැවේ‍‍. මෙය 2006 සැප්තැම්බර් 16 සිට 2007 දෙසැම්බර් 23 තෙක් විකාශය විය‍.
සුරත
වම් අත සහ දකුණු අත යන අත් දෙකින් එකක් සූක්‍ෂම හැසිරවීම් සඳහා වැඩි හැකියාවක් දැක්වීම මිනිසා සතු ලක්‍ෂණයකි. අත් දෙකින් වඩාත් සූක්‍ෂම අත සුරත නම්වේ. බහුතරයකගේ සුරත දකුණු අත වන අතර සුළුතරයකගේ වම් අත සුරත ‍වේ.
වදන
හුරු අත යන හෙල වචන පසු කලෙක සුරත ලෙස වරනැගී ඇත.
අල (උද්භිදවේදය)
ආහාර ගබඩාකරගැනීම සඳහා විකරණය වූ ශාක මුල්, අල නම්වේ.
ගොඩාමුණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
රුක්මණී දේවි
== රුක්මිණි දේවි අරුන්ඩේල් (නී නීලකාන්ත ශාස්ත්‍රි; 1904 පෙබරවාරි 29 - 1986 පෙබරවාරි 24) [1] ඉන්දියානු දේවධර්මවාදී, නර්තන ශිල්පිනියක සහ ඉන්දියානු සම්භාව්‍ය නර්තන ස්වරූපයක් වන භාරතනාටම් හි නර්තන ශිල්පිනියකි. ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ රාජ්‍ය සභාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙස නම් කළ පළමු කාන්තාව ඇයයි. දේවමාලිගාවේ නර්තන ශිල්පීන් වන දේවදාසිවරුන් අතර ප්‍රචලිත වූ මුල් සාදිර් විලාසිතාවෙන් භාරතනාටම්හි වඩාත් වැදගත් පුනර්ජීවනය වූ ඇය සාම්ප්‍රදායික ඉන්දියානු කලා හා ශිල්ප නැවත ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ද කටයුතු කළාය. අසභ්‍ය කලාවක් ලෙස සැලකෙන භාරත නාට්යයට හේතුව ඇය ඉදිරිපත් කළාය. වික්ටෝරියානු බ්‍රිතාන්‍ය සදාචාරයට සහ ඉන්දියානු ඉහළ කුලයේ ප්‍රභූන්ට එය රසවත් කිරීම සඳහා ඇය සාදිර්ගේ සහජ කාමුකත්වය 'සනීපාරක්ෂාව' ඉවත් කර ඇත. [2] රුක්මිණි දේවි ඉන්දියාවේ අද ඉන්දියාවේ හැඩගැසුණු පුද්ගලයින් 100 දෙනාගේ ලැයිස්තුවේ දැක්වේ. [3] ඇයට 1956 දී පද්ම භූෂාන්, [4] සහ 1967 දී සංගීත් නටැක් ඇකඩමි සාමාජිකත්වය පිරිනමන ලදී. ==
ප්‍රග්‍යා ජයිස්වාල්
ප්‍රග්‍යා ජයිස්වාල් යනු ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියක සහ නිරූපිකාවකි. ඇය තෙලිඟු සිනමාව තුළ නිරූපණයේ නියැළෙයි.
මුල් කිරි
ගැහැණු ක්‍ෂීරපායින්ගේ ගර්භනී සමයේ අගදී සහ ප්‍රසූතියෙන් මුල් දින කීපය තුලදී ස්ථන ග්‍රන්ථි වලින් නිපදවෙන කිරි මුල් කිරි නම්වේ.
මිනිස් මුල් කිරි
ප්‍රවර්ගය:සත්ත්‍ව කිරි ප්‍රවර්ගය:මුල් කිරි
අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර
thumb|300px|right සමාජයක් යනු පුද්ගලයන් සමූහයකගේ සන්ධාන ගත වීමකි. සමූහයක් එක්ව තබා ගන්නේ සියලූදෙනා විසින් පිළිගනු ලබන්නා වූ සම්මතයන් සහ අන්‍යෝන්‍ය කි‍්‍රයාදාමයන් මගිනි. මෙහිදී සෑම පුද්ගලයෙකු විසින්ම සමාජයේ පැවැත්මට කෘත්‍යයන් ඉටු කළ යුතුය. නමුත් ‘‘රෝග ’’ යන සංසිද්ධිය තුළ එම සමාජ පැවැත්මට පිළිවෙලට බාධාවක් සිදුවේ. නූතන වෛද්‍ය ක‍්‍රමයට අනුව පුද්ගලයාගේ ශරීර සනීපයට බාධා කරන්නා වූ කවර හෝ තත්වයක් රෝගයක් ලෙස විස්තර කෙරේ. ඒ අනුව එම තත්වය පුද්ගලයාගේ සතුටට තර්ජනයකි. ඉන් පුද්ගලයාට සාමාන්‍ය අයුරින් කි‍්‍රයාත්මක වීමට බාධා පමුණුවන අතර ඔහුගේ අපේක්ෂිත ඉලක්ක ලබා ගැනීමට ඉන් බාධා පැමිණේ( ලියනගේ, 2000: 07).
එසේ නම් සමාජයේ පුද්ගලයන්ගේ සෞඛ්‍යය සම්පන්න බව ඉතා වැදගත් වේ. සමාජ විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයට අනුව සෞඛ්‍යය යනු ජීවවිද්‍යාත්මක ගැටලූකාරි තත්වයක් සේම  සමාජයීය සංස්කෘතික ආර්ථික මෙන්ම දේශපාලන සාධක ද මුල් කර ගත් සියල්ලේම එකතුවකි. රෝගය යන සංකල්පය පිළිබදව විමර්ශනය කරන විට අවබෝධ කර ගත යුතු තවත් සංකල්ප දෙකක් පවතී එනම්  ‘‘රෝගය ’’ හා ‘‘රෝගීත්වය ’’ යන්නයි. රෝගය යනු වෛද්‍යවරයා රෝගය හඳුනා ගත් ආකාරය වන අතර රෝගීත්වය යනු රෝගියා රෝගය දකින ආකාරය වේ. ඒ අනුව රෝග යනු සංකීර්ණ සංකල්පයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් අප එය යම් ශරීරයට බාධාකාරී ස්වරූපයක් ලෙස හඳුන්වමු. වෛද්‍යමය බහුත්වවාදයක් දැකිය හැකි ලාංකීය සමාජ සන්දර්භය තුළ රෝගීන්ගේ ප‍්‍රතිකාර පරිහරණය කිරීමේ රටාව විවිධ වේ. ඒ අනුව ඔවුන්ට භාවිත කළ හැකි ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම ගණනාවක් පවතින අතර ඒවා කෙරෙහි යොමු වීමටද යම් යම් සාධක බලපානු ලැබේ.බහුත්ව වෛද්‍ය ක‍්‍රමය තුළ ශී‍්‍ර ලාංකික රෝගීන් සඳහා තෝරා ගැනීමට ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම ගණනාවක් පවතින හෙයින් ඔවුන්ගේ ප‍්‍රතිකාර අපේක්ෂිත චර්යාව ද ඉතා සංකීර්ණය. මෙහිදී ආනුභවිකව අවම වශයෙන් ඔවුන්ගේ ප‍්‍රතිකාර අපේක්ෂිත චර්යාවේ ස්වරූපයන් හයක් හඳුනාගත හැකිය.
ඒවා නම්, මුළු රෝගී කාලය තුළ බටහිර හෝ ආයුර්වේද ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමවල පිහිට පැතීම, රෝගී කාලය තුළ අධිස්වාභාවික බලවේග හා සම්බන්ධ වත්පිළිවෙත්වල පිහිට පැතීම, පළමුව අධිස්වාභාවික බලවේගවල පිහිට පතා දෙවනුව ආනුභවික  ප‍්‍රතිකාර වල පිහිට පැතීම, මුලින් බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමය කෙරෙහි යොමු වී පසුව ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමයට මාරුවීම,  මුලින් ආයුර්වේද ක‍්‍රමයේ පිහිට පතා පසුව බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමයට මාරුවීම හා එකවර බහුවිධ මූලයන්ගේ පිහිට පැතීම යනාදී වශයෙනි ( ලියනගේ, 2000: 10).
ඉහත ආකාරයට ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම ගණනාවක් ලාංකීය සමාජය තුළ පවතින අතර මේ නිසාම වෛද්‍යමය බහුත්වවාදයක් ඇති වී තිබේ. නමුත් ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමයන් තිබු පමණින්ම ඔවුන් ඒ කෙරෙහි ළඟා වන්නේද නැත. රෝග කාරක මූලය මත ද ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම විවිධ වේ. තම සංස්කෘතික චර්යාවට අනුව රෝග මූලය හඳුනා ගත් පසු ඔවුහු ඒ හා සම්බන්ධ ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමයන්ට යොමු වෙති. එක් එක් රෝග කාරක මූලයන් හා සම්බන්ධ විවිධ ප‍්‍රතිකාර  ක‍්‍රමයන් පුළුල් ප‍්‍රවර්ගයන් දෙකකට ඇතුළත් කළ හැකිය. එනම් ආනුභවික ප‍්‍රතිකාර හා අධිස්වාභාවික ප‍්‍රතිකාර වශයෙනි. ආනුභවික ප‍්‍රතිකාර වශයෙන් හැඳින්විය හැක්කේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය හා බටහිර වෛද්‍ය ක‍්‍රමයයි. පුද පුජාමය ප‍්‍රතිකාර හා අභිචාරමය ප‍්‍රතිකාර බොහෝ දුරට අධිස්වාභාවික බලවේග හා සම්බන්ධ වත් පිළිවෙත් සමඟ සම්බන්ධ වේ.ඒ අනුව මෙහිදී සාකච්ඡාවට ලක් කරන්නේ අධිස්වාභාවික ප‍්‍රතිකාර යටතට අයත් වන අභිචාරමය ප‍්‍රතිකාර පිළිබඳවය.
අභිචාර යනු
අභිචාර යන්න නිර්වචනය කර ගැනීම ද මෙහිදී වැදගත්ය. අභිචාර යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ අධිභෞතික තත්වයන් පිළිබදව මිනිසා තුළ ඇති විශ්වාසයන්ය (ප‍්‍රතිමාන 95/96 : 146).
අභිචාර කියන්නේ අධිස්වාභාවික බලවේගයන් යම් කිසි ක‍්‍රමයක් මගින් නතුකර ගැනීමයි. හොඳට හෝ නරකට මේ අභිචාර ක‍්‍රම යෙදවිය හැකිය (රත්නපාල 2001: 269).
ඒ අනුව අභිචාර යනු යම් අධිස්වාභාවික බලවේගයක් වන අතර විශේෂයෙන්ම එය රෝග නිවාරණ ක‍්‍රමයකි. මේ අකාරයට හඳුනා ගන්නා අභිචාර කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක. එනම්,
මිනිසුන්ගේ යහපත සදහා සිදු කරන දේ සුදු අභිචාර වන අතර රෝග පීඩාදිය දුරු වීමට සෙත සැලසීමට සුදු අභිචාරී කි‍්‍රයා මුල් වේ. උදාහරණ ලෙසට ගම්මඩු, බෝධිපූජා, පිරිත් සජ්ඣායනය, කිරීම ආදිය දැක්විය හැකිය. මිනිසුන්ගේ අයහපත සදහා සිදු කරන දේ කළු අභිචාර නම් වේ. මේ මගින් අන් අයගේ අයහපත හා රෝගී කිරීම් බලාපොරොත්තු වන අතර ඒවායින් මිදීම සදහා ඒ හා සම්බන්ධ කි‍්‍රයා පිළිවෙත් සිදු කරනු ලබයි. කළු අභිචාර සදහා උදාහරණ ලෙස හූනියම්, කොඩිවිණ, පළිගැසීම, වස් කවි, අණ විණ, ආදිය දැක්විය හැකිය. මේ ආකාරයට අභිචාර යන්න නිර්වචනය කර ගත හැනිය. thumb|200px
අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර
අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර ගත් විට ඒවා විවිධ ආකාරයට හදුනා ගත හැකිය. එනම් සංකීර්ණ ප්‍රතිකාර විධි සේම සරල ප්‍රතිකාර විධි ද පවතී. මේ සියලු ප්‍රතිකාර විධි අධිස්වභාවික තත්වයන් හා සම්බන්ධය. අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර යනු ඒ ආකාරයට අධිස්වභාවික තත්වයන් මත පදනම් වන්නා වූ ප්‍රතිකාර ක්‍රමයකි. ආනුභවික ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන්ට විරුද්ධ වූවකි. අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර විධි වර්ග කීපයකි.ඒවා පහත පරිදි හදුනා ගත හැකිය.
මේවා ආනුභවික ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන්ට එහා ගිය අධිස්වභාවික තත්වයන් හා සම්බන්ධ ප්‍රතිකාර විධි වේ. එසේම සාස්තර ඇසීම හා කේන්ද්‍රය පරීක්ෂා කිරීම වැනි තත්වයන් පදනම් කරගෙන ද ඉහත අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර වෙත මිනිසුන් නැඹුරු වේ.බලි තොවිල් සරල ප්‍රතිකාර ක්‍රමවල සිට ංකීර්ණ ප්‍රතිකාර ක්‍රම දක්වා විහිදේ.බලි තොවිල් වල අරමුණ වන්නේඅධිස්වභාවික ධූරාවලිය ප‍්‍රතිසකස් කිරීමයි. එනම්‍ මිනිසුන්ව රෝගි කරවීමේ  හැකියාව යක්ෂයන්ට ඇති අතර යකැදුරන් තොවිල් වලදී කරනු ලබන්නේ එම ධූරාවලි අනුපිළිවෙල ප්‍රතිසකස් කිරීමයි.දෙහි කැපුම්‍ යාගය මගින් ද රෝග සුවකිරීම අරමුණු වේ. මෙය පැය කීපයකින් හෝ රාත්‍රිය පුරා සිදු කරයි. විශේෂ‍යෙන්ම ඇස් වහ‍ දෝෂ, කටවහ‍ දෝෂ ආදිය මග හරවා ගැනීමට දෙහි කැපුම්‍ යාගය සිදු කරයි. නූල් බැඳීම මගින් මතුරන ලද නූල් බෙල්ලේ, ඉනේ හෝ අතේ ගැටගැසීම සිදු කරයි. එමෙන්ම තෙල් මැතිරීම යන්නේදී මතුරන ලද තෙල් හිසේ ගැල්වීම සිදු කරයි. නූල් බැඳීම හා තෙල් මැතිරීම යන ක්‍රම දෙක මගින්ම රෝගියා අමනුෂ්‍ය දෝෂයන්ගෙන් ආරක්ෂා කිරීම බලා‍පොරොත්තු වේ. මේ ‍ක්‍රම දෙකම සරල ප්‍රතිකාර ක්‍රමවලට අයත් වේ. පිරිත් කීමේ දී ගිහි පිරිත් හා පැවිදි පිරිත් යනුවෙන් දෙකොටසකි. මේ මගින් යහපත හා ආරක්ෂාව  බලාපොරොත්තු ‍වේ. බෝධිපූඡා පැවැත්වීම රෝග සුව කර ගැනීමට මෙන්ම වෙනත් හේතු සඳහාද සිදු කරයි.විශේෂයෙන්ම මේ මගින් සි‍තේ ශාන්තිය බලාපොරොත්තු වේ. මේ ආකාරයට අභිචාරාත්මක ප්‍රතිකාර හදුනා ගත හැකිය. 200px|thumb|right