cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ස්පුට්නික්-2
අවාසනාවකට මෙන් මෙහි ගමන් කළ ජීවියා නැවත නිරුපද්‍රිතව නැවත පොළොවට ගෙන්වා ගැනීමට ක්‍රමවේදයක් සකසා නොතිබුණි. තවද, 2002 වසරේ දී අනාවරණය වූ කරුණු අනුව ස්පුට්නික්-2 ගුවන් ගතකර පැය කිහිපයක් ඇතුළත අධික උණුසුම හා ආතතියත් වාතය අැණහිටිම හේතුවෙන් ලයිකා බැල්ල මිය ගොස් ඇත. අැය ගමන් ගත් ස්පුට්නික් - 2 නම් වු යානය 1958 අප්‍රේල් 14 දින පෘථීවි වායුගොලයට නැවත අැතුලු වී ගිනිගෙන විනාශ විය. මෙසේ අනාරක්ෂිතව ජීවියකු අභ්‍යවකාශ ගැන්වීම එකල මෙන් ම මෑතක දී ද සත්ත්ව හිංසන විරෝධීන්ගේ දැඩි දෝෂ දර්ශනයට ලක් විය.
නිමැවුම
ස්පුට්නික්-2 කේතුවක හැඩගත් මීටර් 2 ක උච්චයකින් (උසකින්) ද ආධාරක විෂ්කම්භය මීටර් 2 කින් ද යුක්ත වූ චන්ද්‍රිකාවකි. එහි ස්කන්ධය කිලෝග්රෑම් 508.3 ක් විය. මූලික වශයෙන් එකිනෙකින් වෙන්වූ කොටස් තුනකින් එය සමන්විත විය.
(1) ජීවි කුටිය: ස්පුට්නික්-2 හි මධ්‍යගතය වූ මෙය වායුරෝධිත ලෙස සංමුද්‍රණය කළ හැකිවූ, ඇලුමිනියම් සිලින්ඩරයකි. එය දිගින් සෙන්ටිමීටර් 80 කින් හා විෂ්කම්භය සෙන්ටිමීටර් 64 කින් යුක්ත විය. මෙම කුටිය චන්ද්‍රිකාවේ පහළින් ම පිහිටි කොටස විය. මෙහි ගමන් ගන්නා සුනඛයා ආසනයක රඳවා, එය මෙම කුටියට ඇතුල් කරන ලදි. කුටි පියනෙහි කුඩා කවුළුවක් ද විය.
කුටිය තුළ උෂ්ණත්වය හා පීඩනය මැනීම පිණිස සංවේදක සවි කර තිබුණි. එමෙන් ම සුනඛයාගේ රුධිර පීඩනය, හෘද ස්පන්දනය සහ ශ්වසන සීඝ්‍රතාව මැනීම පිණිස ද සංවේදක යොදා ගැනිණ. මෙමඟින් ජීවියකු අභ්‍යවකාශයේ ක්‍රියාකාරී වන ආකාරය නිරීක්ෂණය කිරීමට විද්‍යාඥයනට හැකිවිය. කුටිය තුළ ඔක්සිජන් වායුව නිපදවීමට සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වායුව අවශෝෂණය කරගැනීමට ක්ෂාරීය සංයෝග යොදා ගැනිණ. සංවාතනය සහ සුනඛයාගේ ශරීරය සිසිල්ව තබා ගැනීම පිණිස පංකාවක් ද කුටිය තුළ තිබිණ.
සුනඛයාට ආහාර දීම සඳහා පටියක් මෙන් එකට ඈඳුණු කුඩා බන්දේසි පෙළක් තිබිණ. ජල්ලි ආකාරයෙන් වූ ආහාර සහ ජලය ඒවායේ තබා තිබිණ. මේ යන්ත්‍රණය සකසා තිබුණේ සෑම දිනකම සුනඛයා ඉදිරියේ නව බන්දේසියක් විවෘත වන ආකාරයටය. දිනකට ඇවැසි ආහාර හා ජලය මෙසේ සැපයුණු අතර දින 20 කට සෑහෙන ආහාර ප්‍රමාණයක් චන්ද්‍රිකාව තුළ තිබිණ.
(2) සම්ප්‍රේෂණ බහාලුම: ජීවි කුටියට ඉහළින් ඇලුමිනියම්වලින් තැනූ ගෝලාකාර බහාලුමක රේඩියෝ සම්ප්‍රේෂකයක් තිබුණි. මෙය අන් කිසිවක් නොව, ස්පුට්නික්-1 සමඟ ම නිර්මාණය කෙරුණු PS-2 නම් අතිරේක චන්ද්‍රිකාව යි. මෙය ද ස්පුට්නික්-1 මෙන් 20.005 MHz සහ 40.002 MHz යන වාහක තරංග නිකුත් කළේ ය.
(3) උපකරණ ඇසුරුම: ස්පුට්නික්-2 චන්ද්‍රිකාවේ මුදුනින් ම පිහිටියේ සැටැහුම් උපකරණ කට්ටළයක් අන්තර්ගත ඇසුරුමකි. මෙම උපකරණවලින් හිරුගෙන් නිකුත් වන පාරජම්බූල හා X-කිරණ තීව්‍රතාව මෙන් ම, අභ්‍යවකාශයේ අන්තරීක්ෂ කිරණ තීව්‍රතාව ද මනින ලදි.
මෙම කොටස් තුන එක-උඩ-එක පිහිටන ආකාරයට රඳවන ලද්දේ විශේෂ කේතු ආකාර කාප්පයක් ආධාරයෙනි. චන්ද්‍රිකාව පෘථිවි කක්ෂයට පිවිසෙන තෙක් එය ආරක්ෂා කිරීමට නාස් කේතුවක් තිබිණ. ඉන්පසු චන්ද්‍රිකාව නිරාවරණය කිරීම පිණිස එය ඉවත ලන ලදි.
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ යානා ප්‍රවර්ගය:සෝවියට් අභ්‍යවකාශ යානා
නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
නෙළුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ,   ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය
ඩෑන් ජාවිස්
ඩැනියෙල් ඔවන් වුල්ගාර් ජාවිස් (උපත 30 නොවැම්බර් 1972) යනු, බ්‍රිතාන්‍ය කම්කරු පක්ෂ දේශපාලනඥයෙක් සහ හිටපු බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදා නිලධාරියෙකි.
පැරෂුට් රෙජිමේන්තුවෙහි අභීවෘත්තියකට පසුව, ඔහු දේශපාලනයට පිවිසි අතර, 2011 මාර්තු 3 දිනදී පැවැති අතුරු මැතිවරණයක සිට  බාන්ස්ලි සෙන්ට්‍රල් සඳහා   පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා (පාම) වෙයි.
ප්‍රවර්ගය:1972 උපත් ප්‍රවර්ගය: ඇබරෙස්ට්විත් විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධිධරයෝ ප්‍රවර්ගය: කිංස් කොලෙජ් ලන්ඩනයෙහි උපාධිධරයෝ ප්‍රවර්ගය:ඉරාක යුද්ධයෙහි නිරතවූ බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදා සාමාජිකයෝ ප්‍රවර්ගය: ඇෆ්ගනිස්තාන යුද්ධය (2001–වර්තමානය) තුල නිරතවූ බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදා සාමාජිකයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය පැරෂුට් රෙජිමේන්තු නිලධාරියෝ ප්‍රවර්ගය: සන්ඩ්හර්ස්ට් රාජකීය හමුදා ඇකඩමියෙහි උපාධිධරයෝ ප්‍රවර්ගය:ජොයින්ට් සර්විසර්ස් කමාන්ඩ් ඇන්ඩ් ස්ටාෆ් ශාස්ත්‍රාලයේ උපාධිධරයෝ ප්‍රවර්ගය:කම්කරු පක්ෂය (එරා) පාමවරුන් ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද බ්‍රිටිෂ් එම්පයර් සම්මානලාභියෝ ප්‍රවර්ගය: ඉංග්‍රීසි මැතිවරණ කොට්ඨාශ සඳහා එක්සත් රාජධානියෙහි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:නොටිංහැම්හී ජීවත්වූවෝ ප්‍රවර්ගය:එරා පාමවරුන් 2010–15 ප්‍රවර්ගය:එරා පාමවරුන් 2015–20
ගෝරම්ගේ ගුහාව
ගෝරම්ගේ ගුහාව යනු, ජිබ්‍රෝල්ටා  බ්‍රිතාන්‍ය පාරසමුද්‍ර බලප්‍රදේශයෙහි  පිහිටි ස්වභාවික මුහුදු ගුහාවක් වන අතර, යුරෝපයේ  නියැන්ඩර්තාල්වරුන්ගේ අවසන් ජනාවාස ලෙසින් දන්නා ස්ථාන අතුරින් එකක් වෙයි. එය පිහිටා ඇත්තේ ජිබ්‍රෝල්ටා පාෂාණයේ අග්නිදිග මුහුණතෙහිය. මුලින්ම ජනාවාසව පැවතියදී, එය වෙරළෙහි සිට දළ වශයෙන් කිලෝමීටර් පහක් පමණ ඈතින් පැවතුනා විය හැකි වුවද, මුහුදු මට්ටමෙහි වෙනස්කම් නිසා, එය දැනට මධ්‍යධරණී මුහුදේ සිට මීටර කිහිපයක් පමණක් ඈතින් පවතියි. මහත් වැදගත් කමක් ඇති බැවින් යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙසින් යෝජිත ප්‍රභින්න ගුහා සතරක සංකලනයක් වන ගෝරම්ගේ ගුහා  සංකීර්ණයට එම නම ලබා දී ඇත්තේ ගෝරම්ගේ ගුහාව විසිනි. අනෙකුත් ගුහා තුන වන්නේ වෑන්ගාඩ් ගුහාව, හයීනා ගුහාව සහ බෙනට්ස් ගුහාව යන්නන්ය.
සොයාගැනීම
thumb|250px| [[ජිබ්‍රෝල්ටා පාෂාණය|ජිබ්‍රෝල්ටා පාෂාණයේ නැගෙනහිර මුහුණතේ ගෝරම් ගුහාවේ දසුනක්]] මුහුදු බිංගෙයක පසුපස පිහිටි පැලුමක් විවෘත කිරීමේදී, 1907 වසරේදී එය සොයාගත්, රාජකීය මෙන්ස්ටා ෆියුසිලියර්ස්   දෙවන බලඇණියේ කපිතාන් ඒ. ගෝරම් අනුව යමින් මෙම ගුහාව නම් කර ඇත. ලාම්පු-දැළි භාවිතා කරමින් ඔහුගේ නම සහ සොයාගත් දිනය ගෝරම් විසින් ගුහා බිත්තියේ අභිලේඛනය කළ අතර, එතැන් පටන් මෙම ගුහාවට ඔහුගේ නම භාවිතා විය. මෙම මුල් සොයාගැනුමෙන් පසුව, බැලූ බැල්මට මෙම ගුහාව—අවම වශයෙන් නිල මට්ටමෙන් හෝ— අමතක වී ඇති සෙයක් පෙනෙන්නේ ජිබ්‍රෝල්ටානු ඉතිහාසඥයෙක් සහ ගල් වන පිරික්සන්නෙක්වූ ජෝර්ජ් පලොව් විසින් ''ජේ. ජේ. ඩේවිස් 1943'' යන්න ගුහා බිත්තියේ කොටා තිබියදී කියවු බවක් මෙනෙහි කළ බැවිනි.
පුරාවිද්‍යාව
ජිබ්‍රෝල්ටා පුවත්පත් හරහා, ගුහාවේ පුරාවිද්‍යාත්මක උනන්දුවක් ඇතිකරලන මානවකෘති ඇති බවට වාර්තා කල පළමුවැන්නන් වූයේ  කිහ්ලි සහ වෝඩ් යන  රාජකීය ඉංජිනේරුවරුන්  දෙදෙනාය. ඔවුන් හට හමුවී තිබුණේ මැටි භාණ්ඩ සහ ශිලා මෙවලම් වෙති. තවදුරටත්, ඔවුන් වාර්තා කළේ, ගෝරම්ගේ ගුහාවේ තිබී මානව සහ සත්ත්ව නෂ්ටාවශේෂ සොයාගෙන ඇති බවයි. ජිබ්‍රෝල්ටා සංගමයේ ගෞර්වාර්භ එෆ්. ඊ. බ්‍රවුන් විසින් මෙම සොයාගැනුම් පිළිබඳව ජිබ්‍රෝල්ටාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත වාර්තා කර සිටි අතර, ඔහු විසින් මෙම අඩවිය වෙත කළ සංචාරයකින් පසුව තවදුරටත් විමර්ශනයන් සිදු කරන ලෙසට ඉල්ලා සිටියේය. ඔවුන්ගේ විචාරණයන් සඳහා, මෙම විමර්ශනයන්, බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය වෙත වාර්තා කෙරිණි.
රාජකීය ඉංජිනේරුවෙකු සහ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයෙහි උපාධිධාරී භූවිද්‍යාඥයෙක් වූ ලුතිනන් ජෝර්ජ් බේකර් ඇලෙක්සැන්ඩර්, 1945 වසරෙහිදී ජිබ්‍රෝල්ටාව වෙත ලඟා විය. විස්තරාත්මක භූවිද්‍යාත්මක සිතියමක් නිමැවුම අරමුණු කර ගෙන ජිබ්‍රෝල්ටාවේ භූවිද්‍යාත්මක පිරිමැනුමක් සිදු කිරීමට හේ තීරණය කළේය. ගෝරම්ගේ ගුහාව කැණීම පළමුවෙන් සිදු කළේ ඇලෙක්සැන්ඩර් වන අතර, ජිබ්‍රෝල්ටා කෞතුකාගාරය විසින් ඔහුගේ ක්‍රමවේදයන් අභියෝගයට ලක් කිරීම නිසා, 1948දී ජිබ්‍රෝල්ටාවෙන් පිටව යන තෙක් ඔහු එය සිදු කළේය.
1945දී, ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය වෙත ලිපි යවමින් එය වෙතින් ඉල්ලා සිටියේ, ගුහාවේ විමර්ශනයන් තවදුරටත් සිදු කර ගෙන යන ලෙසය. මේ සඳහා අවශ්‍ය සම්පත් කෞතුකාගාරය වෙත නොතිබුනද, 1920 ගණන් වලදී ජිබ්‍රෝල්ටාවේදී සිදුකල ඇයගේ පූර්ව කර්තව්‍යයන්හිදී ඩෙවිල්ස් ටවර් ගුහාව වෙතින් නියැන්ඩර්තාල් හිස්කබලක් සොයා ගත්, කේම්බ්‍රිජ් මහාචාර්ය ඩොරති ගැරඩ් වෙත ආණ්ඩුකාරවරයාගේ ආයාචනය ඉදිරිපත් කළහ. ගැරඩ් විසින්, ඇන්කරා හී  බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යා ආයතනයේ  අධිසාමාජිකයෙක් වූ ආචාර්ය  ජෝන් ඩාසි වෙෂ්ටර්ගේ උපකාරය පැතිණි. 1948 සැප්තැම්බරයේදී පැමිණි වෙෂ්ටර්, දෙමසත් තිස්සේ පරික්ෂණ වළවල් සෑරුවේ තවදුරටත් කැණීම් යුක්ති සහගතද යන්න නිර්ණය කරගැනුමටය.
Malshi Mendis
Hi I'm Dedimuni Malshi Lakshika. I am IT Lecture and Journalist. I am from Sri lanka. My home town is Hikkaduwa. Womanly.lk/sinhala/author/malshi/ https://fancypebbles.com/author/malshi You can read my article following above links.
ප්ලාස්ටික්
විවිධ පරසයක් පුරා විහිදී ගිය කෘතිම හෝ අර්ධ කෘතිම කාබනික සංයෝග උපයෝගී කරගනිමින් මිටියම් කළ හැකි සහ ඝන වස්තු නිර්මාණය ප්ලාස්ටික් උපයෝගී කරගෙන සිදු කරනු ලබයි.
රාම
රාම (සංස්කෘත:राम) යනු හින්දු ආගමේ උත්තරීතර දෙවියන් වන ශ්‍රී කෘෂ්ණ දෙවිඳුන්ගේම ප්‍රතිරූපයකි. විෂ්ණු දෙවිඳුන්ගේ 7වන අවතාරය ලෙස සැලකෙන එතුමා රාවණා රජු සංහාරය කිරීම සඳහා මනු ලොව ප්‍රකට විය. කෘෂ්ණ අවතාරයට පසුව වඩාත් ප්‍රචලිත මෙන්ම රාමායණය තුළ ප්‍රධාන චරිතය වන්නේද එතුමාය. ජෛන ලියවිලි වලද ශලාකපුරුෂයන් 63 දෙනාගෙන් අටවන බලභද්‍ර ලෙස රාම කුමරුන් සඳහන් කර ඇත.
රාම කුමරු උපත ලැබුවේ කෝසල රාජධානියේ පාලකයා වූ අයෝධ්‍යාවේ කෞශල්‍යා සහ සූර්‍ය වංශී දශරතට දාවය. ඔහුගේ සොහොයුරන් වන්නේ ලක්ෂ්මණ, භරත සහ ශතෘගණයි. පතිනිය සීතා දේවියයි. රාජකීය පවුලක උපත ලැබූ ඔවුන්ගේ ජීවිතය හින්දු ග්‍රන්ථවල විස්තර කර ඇත්තේ දුගී හා දුෂ්කර තත්වයන්ට පත් වීම, පිටුවහල් කිරීම, සදාචාරාත්මක ප්‍රශ්න සහ සදාචාරාත්මක උභතෝකෝටික වැනි අනපේක්ෂිත වෙනස්කම් මගින් අභියෝගයට ලක් වූ එකක් ලෙස ය. ඔවුන්ගේ සියලු දුක් කම්කටොලු අතරින් වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කාරණය නම් සීතා රාවණ නම් රාක්ෂස රජු විසින් පැහැරගෙන යාමයි. ඉන්පසු රාම සහ ලක්ෂ්මන් විසින් ඇයව නිදහස් කරගැනීමත්, කුරිරු රාවණ විනාශ කිරීමෙත් දැඩි අධිෂ්ඨානය පිළිබඳව රාමායණය තුළ විස්තර කරයි. රාම, සීතා සහ ඔවුන්ගේ සගයන්ගේ සමස්ත ජීවිත කතාවම පුද්ගලයෙකුගේ යුතුකම්, අයිතිවාසිකම් සහ සමාජ වගකීම් ගැන උපමානුසාරයෙන් කතා කරයි.
හින්දු ධර්මයේ වෛෂ්ණව නිකාය තුල රාමචන්ද්‍ර චරිතය වැදගත් ස්ථානයක් ලබා ගනී. දකුණු ආසියාව තුල ඉතා ප්‍රචලිත වීර කාව්‍යක් වන රාමායණය තුළ එන මුඛය චරිතයයි. රාමචන්ද්‍රගේ ජිවිත කතාව භාශා අලංකාර විවරණ සහ සාහිත්‍ය අතින් ඉතා උත්කෘෂ්ට ස්ථානයක් අත් කරගනි.
නිරුක්තිය සහ නාමකරණය
"රාම" යනු සන්දර්භීය අර්ථ දෙකක් සහිත වෛදික සංස්කෘත වචනයකි. අථර්ව වේදයට අනුව "අඳුරු, තද පැහැති, කළු" සහ එය රාත්‍රිය යන අර්ථය ඇති "රාත්‍රි" යන යෙදුමට සම්බන්ධ වේ. වෙනත් වෛදික ග්‍රන්ථවල දක්නට ලැබෙන තවත් සන්දර්භයක මෙම වචනයේ තේරුම “ප්‍රසන්න, ප්‍රීතිමත්, ආකර්ශනීය, ලස්සන, සුන්දර” යන්න ලෙස සඳහන්ව ඇත. මෙම වචනය සමහර විට විවිධ ඉන්දියානු භාෂාවන්හි සහ ආගම්වල උපසර්ගයක් ලෙස භාවිතා වේ, උදාහරණයක් ලෙස බෞද්ධ පාලි ග්‍රන්ථවල “රාම” සංයුක්ත වචනයට “මනස සුන්දර ලෙස ප්‍රසන්න කිරිම” යන හැඟීම එක් කරයි. රාම නම් විෂ්ණු අවතාරය රාමචන්ද්‍ර (සුන්දර වූ), දශරති (දශරත රජුගේ පුත්‍රයා) සහ රාඝව (රඝු එනම් සූර්‍ය වංශයෙන් පැවතෙන්නා) ආදී වෙනත් නම් වලින් ද හැඳින්වේ.
උපත
සූර්‍ය/රඝු වංශයේ දශරත රජු සහ කෞශල්‍යා දේවියට දාව චෛත්‍ර මාසයේ නමවන දිනයේදීය. එම දිනය භාරතයේ රාම් නවමි ලෙසින් සමරනු ලබයි. දසරථ රජු කෝසල රාජධානියේ රජුයි. කොසල රාජධානිය බෞද්ධ හා ජෛන ග්‍රන්ථවල ද සඳහන් වේ. රාමායණයේ ජෛන අනුවාදයක් වන විමලසුරි විසින් රචිත පෞම්චරියේද රාමගේ මුල් ජීවිතය පිළිබඳ විස්තර සඳහන් කරයි.
බාල කාලය, පවුල සහ මිතුරන්
රාම හැදී වැඩුණු වර්ශයන් පිළිබඳව තුල්සිදාස් විසින් රචිත "රාමාවලි" වැනි පසුකාලීන හින්දු ග්‍රන්ථ මගින් වඩාත් විස්තරාත්මකව විස්තර කෙරේ. නමුත් තුල්සිදාස්ගේ කවි වල, කෘෂ්ණගේ විහිළු සහගත සෙල්ලම් කරන බාහිර පෞරුෂයට වඩා රාම මෘදු හා යහපත් පෞරුෂයක් ඇත්තෙකි. සීතා සහ රාම මුණගැසෙන ජනක රජු විසින් සංවිධානය කරන ලද දුනු විදීමේ ස්වයම් වරයක් ගැන “රාමායණය” තුළ සඳහන් කරයි. රාම කුමරු තරඟයෙන් ජය ගන්නා අතර, සීතා සහ රාමගේ විවාහයට ජනක රජු එකඟ වේ. සීතා දේවිය රාම කුමරු සමඟ දශරත රජුගේ අගනුවර වෙත පිටත් වී යයි.
හසන් මහමුද්
හසන් මහමුද් (බෙංගාලි: হাসান মাহমুদ; උපත 1999 ඔක්තෝබර් 12) බංගලාදේශ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 2020 මාර්තු මාසයේදී බංග්ලාදේශ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ජාත්‍යන්තර තරගයට පිවිසියේය.
ලංකා (වක්‍රෝක්තිහරණය)
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න
බිඳුණු තල්රුක
බිදුණු තල්රුක කෘතිය 1988-89 වකවානුවේදී පල කරන ලද්දකි. ඒ වනවිට ඔඩුදුවමින් තිබුණු ජනවාර්ගික ගැටළුව හා ලාංකික සමාජ අර්බුධය කෙරෙහි ගැඹුරු විවරණයක් කල මෙම කෘතිය රචනා කරනු ලැබූවේ මානව හිමිකම් සඳහා වූ විශ්වවිද්‍යාලීය ආචාර්්‍යයවරුන්ගේ සන්ධානයෙහි (යාපනය) සමාජිකයන් සිව් දෙනෙකු(ආචාර්්‍යය රාජන් හූල්, දයා සෝමසුන්දරම්, කේ. ශීධරන්, රාජනී තීරණාගම) විසිනි. {br}
තෙප්පිලි
හැදින්වීම
පළමුවෙන්ම මෙම මත්ස්‍ය වර්ගය ලංකාවට ගෙන එන ලද්දේ 1951 වර්ෂයේදී සිංගප්පූරුවෙනි.
ඉස්තාන්බුල්
ඉස්තාන්බුල් (තුර්කි: İstanbul), පෙරදී කොන්ස්තන්තිනෝපල් (ග්‍රීක: Κωνσταντινούπολις; ලතින්: Constantinopolis), යනු තුර්කියේ විශාලතම නගරය සහ එරට ආර්ථික, සංස්කෘතික සහ ඓතිහාසික කේන්ද්‍රස්ථානය වේ. එය යුරෝපය සහ ආසියාව යන මහද්වීප දෙකටම අයත් වන අතර, තුර්කියේ ජනගහණයෙන් 19% ක් පමණ, එනම් මිලියන 15 ක් පමණ ජනයා එහි ජීවත් වෙයි. ඉස්තාන්බුල් යුරෝපයේ ජනාකීර්ණම නගරය සහ ලෝකයේ 15 වෙනියට විශාලතම නගරය ද වේ.
නින්දගම
ලංකාවේ විශේෂයෙන් මහනුවර යුගයේ දී රජු විසින් තෝරාගත් ප්‍රධානීන් සහ රජුට පක්ෂපාතීව සේවය කළ පරපුරු වෙතට භුක්ති විදිනා ලෙසින් පවරා දෙන ලද්දා වූ සුවිශාල ඉඩම් හෝ ගම් නින්දගම යනුවෙන් හඳුන්වයි. නින්දගමක රදළ ප්‍රධානීන් ලද විශේෂිතම වරප්‍රසාදය වන්නේ වැඩිවියට පත් කාන්‍යාවන්ගේ පළමු මංගල රාත්‍රියේ අයිතිය නම් විරිතයි.බ්‍රිතානය යුගයේ මඩුවන්වෙල නින්දගම(මඩුවන්වෙල වලව්ව)සහ කෝට්ටේ යුගයේදී කළුතර තුඩුගල තෙන්නකෝන් ධර්මසේන පරපුරු ලත් නින්දගම් (පොතුපිටිය වලව්ව ) ආශ්‍රිතව (තුඩුගල වීදාගම යකුන්දූව සහ වස්කඩුව) මෙම විරිත විශේෂ නීතියක් ලෙසින් දහනවවන සියවස ආරම්භය දක්වාම පැවත ඇත. නින්ද නොහොත් පළවන රාත්‍රියේ අයිතිය සඳහා වරප්‍රසාද ලත් භූමියේ නාමයෙන් මෙම භූමිය නින්දගම වූ බව විද්වතුන්ගේ මතයයි.
සමන්
සමන් යන්න ජනප්‍රිය නමක් වන අතර සුමන සමන් දෙවියෝ සතර වරම් දෙවියන්ගෙන් එක් අයෙක් වන දෙවිකෙනෙකි.
Antihistamine
ප්‍රතිහිස්ටමින් හෝ Antihistamines යනු allergic rhinitis සහ වෙනත් අසාත්මිකතා සඳහා භාවිතා වන ඖෂධ වර්ගයක් වේ.
ප්‍රවර්ගය:ඖෂධ
ජාතික කොඩි
යම් ජාතිකත්වයක් නියෝජනය කරන්නාවූ හෝ සංඛේතවත් කරන්නාවූ කොඩි ජාතික කොඩි වේ.
ප්‍රවර්ගය:ජාතික කොඩි
කේජු
කේජු යනු කිරි-පදනම් කොට සාදනු ලබන විභින්න  ආහාර නිෂ්පාදන මාලාවක් සඳහා භාවිතා කරනු ලබන වර්ගීය නමකි. විවිධ පරාසයක පවතින රසයන්ගෙන්, වියුමන්ගෙන් හා ආකාරයන්ගෙන් කේජු නිෂ්පාදනය කෙරෙයි.
චීස් හෙවත් කේජු එළකිරි එළුකිරි බැටළු කිරි හෝ වෙනත් ක්ෂීරපායී සතකුගෙන් දොවාගත් කිරි ඇසුරෙන් සාදාගනු ලබන ආහාරයකි. මෙම කිරි ජීවානුහරණය කිරීමෙන් පසු ඒතුල බැක්ටීරියාවක් වැඩෙන්නට සලස්වයි. එමගින් නිපදවන එන්සයිම මගින් කිරි කැටිගැසීමකට ලක්වේ." බැක්ටීරියා ක්‍රියාකාරීත්වය නිසා පදම්වන කිරිවලට රසකාරක එක්කරයි.
ලෝකය පුරා විවිධ වර්ගයේ චීස් වර්ග සියයකට අධික ප්‍රමාණයක් පවතී. විවිධ ක්ෂීරපායි සතුන්ගේ කිරියොදාගෙන නිපදවූ විවිධ වර්ණ හා රසයන්ගෙන් යත් කේජු ලොවපුරා දක්නට ඇත.කේජු හෙත් චීස් විවිධ රසයන්ගෙන් යුක්තවීම සදහා කිරිලපාගත් ක්ෂීරපායි සත්වයා හා උගේ ආහාර රටාවද බලපානු ලබයි.චීස් හෙවත් කේජු බොහෝවිට සුදු කහ සහ රතු වර්ණයෙන් දක්නට ලැබෙයි. .
ඇතැම් චීස් මිදවීම සදහා උපකාරකයක් ලෙස ඇතැම් අම්ල වර්ග යොදනු ලබයි.උදාහරණ ලෙස විනාකිරි දෙහි යුෂ දැක්විය හැක.කිරි මිදීමෙදී කිරිවල පවතින සීනි සාන්ද්‍රණය මත බැකිටීරියා ක්‍රියාත්මකවීම නිසා ලැක්ටික් අම්ලය නිපදවේ.බැක්ටීරියා ලැක්ටික් අම්ලය මත ක්‍රියාකිරීමේ දී විවිධ එන්සයිමයන් නිපදවේ.ඇතැම් විට කාර්මික නිෂ්පාදන වලදී ඇතැම් විය බාහිරින් එන්සයිම යෙදීම සිදුකරයි.කෙසේ වෙතත් වානිජ නිෂ්පාදන වලදී එසේ බාහිඑ එන්සයිම එකතු නොකර සිදුකරන නිෂ්පාදනද පවතී.
චීස් හෙවත් කේජු යනු පහසුවෙන් ප්‍රවාහනය කිරීමට හැකි ආහාරයකි.කල්තබා ගැනීමේ හැකියාව අතින්ද ඉහලය.මේදය ප්‍රෝටීන් කැල්සියම් හා පොස්පරස් බහුල පෝෂ්‍ය දායක ආහාරයකි.
නිරුක්තිය
thumb|upright|වෙළද පොළක කේජු විකිණීමට තබා ඇති අයුරු. කේජු සදහා ඉංග්‍රීසි බසින් භාවිත කරන චීස් යන වචනය ලතික් භාෂාවේ caseus, යන වචනයෙන් බදී ආවකි.
නුතන ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ භාවිතවන cheese යන වචනය මධ්‍යතන ඉංග්‍රීසි භාෂාවේදී chese හා පැරණි ඉංග්‍රීසි හාෂාවේදී cīese හාr cēse ලෙස භාවිත විය. වෙනත් බටහිර යුරෝපා භාෂාවලද ලතික් භාෂාවෙන් තත්බව වූ වචන කේජු හැදින්වීමට භාවිත කරයි.
සිංහල භාෂාවේ භාවිතවන කේජු යන වචනය නිරුක්තිය ලබන්නේ මෙසේය ලතික් භාෂාවේ caseus යන වචනය ස්පාඥ්ඥ භාෂාවේ queso යන වචනයෙන් තත්බව වූවකි,පෘතුගීසි භාෂාවේ queijo,යන වචනය මැලේ භාෂාවේ කේ්ජු යන වචනයෙන් බිදී ආවකි රෝමන් බසින් caş ලෙසද ඉතාලි භාෂාවෙන් cacio.ලෙසද කේජු හදුන්වයි.මේ අනුව සිංහල භාෂාවේ කේජු යන වචනය මැලේ භාෂාවේ කේජු යන වචනය යේ තත්සම වීමක් ලෙස සැළකියහැක
ආරම්භය
thumb|කේජු කැබැල්ලක් කේජු වල ආරම්භය අවිනිශ්චිතය.අතීතයේ දී පටන් යුරෝපය,මධ්‍යම ආසියාව මැදපෙරදිග යන ප්‍රදේශයන්හි කේජු භාවිතකර ඇත.රෝම අධිරාජ්‍ය යුගයේ දීද කේජු ආහාරයට ගෙන ඇත.දකුණු ආසියාතික රටවලද කේජු ආහාරයට ගෙන ඇතිබව එම රටවල පවතින ජනකතා ඇසුරින් තහවුරුකරගත හැක.
දැනට සොයාගෙන ඇති තොරතුරු අනුව මුලින්ම කේජු නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000 පමණ වෙතැයි සැළකේ.බැටළුවන් මුලින්ම ගෘහස්ථකරණයට ලක්ව ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 3000 දී පමණය.මැදපෙරදිග හා මධ්‍යම ආසියාවේ විසූ ජනයා මුලින්ම කේජු නිපදවා ඇතිබව සැළකේ.
පුරාතන ග්‍රීසිය හා රෝමය
thumb|ඉතාලියේ කේජු වෙළදපොළක කේජු විකිණිමට තබා ඇති අයුරු
පශ්චාත්-සම්භාව්‍ය යුරෝපය
thumb|Cheese, [[Tacuinum sanitatis Casanatensis (XIV century)]]
නූතන යුගය
thumb|A supermarket display of cheese.
මුදවාපු කිරි සැකසුම
thumb|Ancient Swiss way of making cheese (heating stage). If needed, the wooden holder can be turned, moving the pot away from fire right|thumb|During industrial production of [[Emmental (cheese)|Emmental cheese, the as-yet-undrained curd is broken up by rotating mixers.]] thumb|Parmigiano reggiano in a modern factory
චීස් වර්ග
thumb|The famous Golden Wheels of [[Gouda (cheese)|Gouda at a cheese market]]
නැවුම්,මෝරු හා විහිදා මුදවාපු චීස් වර්ග
thumb|[[Feta from Greece]]
ස්වභාවය අනුව වර්ගකිරීම
thumb|[[Emmentaler]] thumb|Parmigiano reggiano thumb|St. Pat Cow's Milk Cheese
අඩංගු දෑ අනුව වර්ගකිරීම
thumb|Vacherin du Haut-Doubs cheese, a French cheese with a white Penicillium mold rind. thumb|[[Stilton (cheese)|Stilton from England.]]
සංස්කෘතික ආකල්ප
thumb|right|ප්‍රංශ වෙළෙඳපොලක කේජු වෙළෙන්දෙක් ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශයන්හී, ඉතා වැදගත් පෝෂ්‍යපදාර්ථ මූලාශ්‍රයක් ලෙසින් කේජු භාවිතා කරන අතරතුර, අනෙකුත් ප්‍රදේශයන්හී පුළුල් ලෙසින් එය පරිභෝජනය වුවද, පෝෂ්‍යදායී නිෂ්පාදිතයක් ලෙසින් එහි භාවිතය ලෝකව්‍යාප්ත නොවෙයි. නැගෙනහිර ආසියානු ආහාර වර්ගයන්හී, කේජු හමුවන්නේ කලාතුරකින් වන්නේ, කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිත දිරවීමට බාධා පමුණුවන  ප්‍රවේණිගත ලක්ෂණයන් ලෝකයේ මෙම ප්‍රදේශයන්හී සංසන්දනාත්මකව බහුල ලෙස දක්නට ලැබෙන බැවින් වන අතර, එම නිසා එවැනි ආහාර මෙහි විරලය.
දුර පැනීම
thumbnail
දුර පැනීම ජවන හා පිටිය ක්‍රීඩාවක් වන අතර එහිදී ක්‍රීඩකයන්ගේ වේගය, ශක්තිය හා සීඝ්‍රතාවය උදව්වට ගෙන සීමාවක සිට හැකිතරම් ඉදිරියට පැනීම සිදුකරයි. තරඟකරුවන් ධාවන පථයක කෙටි දුරක් (මොලොක් හෝ වල්කනයිස් වල රබර් ආලේපිත) වේගයෙන් දිව විත් වැලි හෝ සිහින් බොරළු වලින් පිරවූ වලකට, හැකිතරම් දුරකට ලෑලි පුවරුවක සිට පනියි. මෙම පනින දුරට සලකුණ (mark) ලෙස නම් කෙරෙන අතර, ඊට හේතුව වන්නේ පනින ලෑලි පුවරුවේ සිට වැලි මත සටහන්ව ඇති "සලකුණ" එය වීමයි. ක්‍රීඩකයා තම අඩිය ලෑල්ලේ ඉදිරි සීමාවෙන් ඔබ්බට තබා පැනීමක් සිදුකළහොත් එය නීත්‍යානුකූල නොවන පැනීමක් බවට පත්වන අතර, පනින දුරද වාර්තාගත නො‍කෙරේ. මෙය හඳුනාගැනීමට මැටිවලින් සමන්විත ස්තරයක් ලෑලි පුවරුවේ ඉදිරි සීමාවෙන් පසු කොටසේ අතුරා තිබේ. එසේ නොමැති නම් තරඟ තීරකයෙකු පැනීම නිරීක්ෂණය කර හඳුනා ගැනීම සිදුකරයි. තරඟකරුවාට නීත්‍යානුකූල සීමාවේ පිටුපස ඕනෑම ස්ථානයක සිට පැනීම සිදුකළ හැකිය. කෙසේ වුවත්, පනිනු ලබන දුර මැනීම සිදුකරන්නේ නීත්‍යානුකූල සීමාවේ සිට පමණි. එනිසා වැඩි දුරක් වාර්තා කරගැනීමට නම් තරඟකරුවා හැකිතරම් නීත්‍යානුකූල සීමාවට ළංව පැනීම කළ යුතු වේ.
සාමාන්‍යයෙන්, හැම තරඟකරුවකුටම නියමිත වාර ගණනක් හිමිවන අතර ඒ අතරින් වැඩිම නීත්‍යානුකූල දුර පැනීම පමණක් අවසන් ප්‍රතිඵලයට බලපායි. බොහෝ විට තරඟකරුවන්ට හිමි වාර ගණන තුනකි. ඔවුන් එයින් උපරිම ප්‍රයෝජනයක් ගත යුතුය. උසස් මට්ටමේ තරඟකරුවන් තැත් (Trials) හා අවසාන (Finals) ලෙස වට දෙකකට මුහුණපායි. අවසාන (Finals) වටයක් සහිත තරඟවලදී, අවසන් වටයට තරඟකරුවන් කීපදෙනෙකු පමණක් තෝරා ගැනීම සිදුකරයි.
අවසන් වටයට කීදෙනෙකු තෝරාපත්කර ගන්නවාද යන්න තරඟය පැවත්වීමට පෙර පුහුණුකරුවන් හා නිලධාරීන්ගෙන් සමන්විත කමිටුවක් මඟින් තීරණය කරයි. සම්මත භාවිතයක් වන්නේ නියම කරගත් ගණනට වඩා එකකින් වැඩි තරඟකරුවන් පිරිසකට අවසාන වටයට මුහුණ දීමට ඉඩ දීමයි. උදාහරණයක් ලෙස අවසාන වටයට 8 දෙනෙකුට පමණක් ඉඩදීමට කලින් තීරණය කර ඇති තරඟයක මුල් තරඟවලින් (Trials) තේරෙන හොඳම නම දෙනාට අවසාන වටයට තරඟ කිරීමට ඉඩදෙනු ලබයි. එමඟින් එම අතිරේක ක්‍රීඩකයාටද තම කුසලතාවය වර්ධනය කරගැනීමට අවස්ථාවක් ලබාදෙයි. අවසාන වටයේදී මුල් තරඟ වල වැඩිපුර දක්ෂකමක් පෙන්වූ තරඟකරුවන්ට ප්‍රමුඛතාවයක් හිමිනොවේ. එය ස්වාධීන වටයකි. තරඟකරුවන්ට වාර 3ක් හිමිවන අතර තැත් (Trials) වලදී හෝ අවසාන (Final) වටවලදී වැඩි දුරක් නීත්‍යානුකූලව පනින ලද ක්‍රීඩකයාට ජය හිමිවේ.
දුර පැනීමක් පියවර 4 කින් සමන්විතය. ඒවා නම් පිවිසුම් දිවීම, ඉදිරියට දුවන අවසාන අඩි දෙක, පැනීම සිදුකරන අවස්ථාව සහ පොළොවට පතිත වීමයි. දිවීමේ හෝ පිවිසුමේ වේගය, වැඩි උසකට ලෑල්ලේ සිට පැනීමේ හැකියාව දුර පැනිමේ සාර්ථක කරගැනීමේ සිද්ධාන්තය වේ. වේගය දුර පැනීමේදී වැදගත්ම සිද්ධාන්තයක් වන බැවින්, කාල් ලුවිස් (Carl Lewis) වැනි කෙටි දුර ධාවකයන් දුර පැනීමෙන් සාර්ථක වීම පුදුමයක් නොවේ.
දුර පැනීම ඉසව්වේදී ඉතා දිගු-කාලයක් නොකැඩී පැවති ලෝක-වාර්තා දෙකක් සැලකිල්ලට ගත යුතුමය. වසර 1935 දී, ජෙස්සි ඔවෙන්ස් තැබූ වාර්තාව, වසර 1960 දී රැල්ෆ් බොස්ටන් විසින් බිඳ දමන තුරු නොකැඩී පැවතිණ. පසුව, බොබ් බීමන් 1968 ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් උළෙලේ මීටර 8.9 ක් දුරට පැන තැබු වාර්තාව වසර 1991 දක්වා නොබිඳී පැවතිණි. 1991 වසරේදී ටෝකියෝවල පැවති ලෝක ශුරතා තරඟාවලියේදී ඇමරිකාවේ මයික් පවෙල් මීටර 8.95 ක් පැන කලින් වාර්තාව අලුත් කළේය. මීටර 8.95 ට වඩා වැඩි සමහර පැනීම් (මීටර 8.99 - මයික් පවෙල් හා මීටර 8.96 - අයිවන් පෙඩ්‍රොසො) නීත්‍යානුකූලව වාර්තාවුවත්, සුළ‍ඟේ වේග මැනීමක් නොමැති නිසා හා සුළ‍ඟේ වේගය 2.0 මීටර්/තප්පරයට වඩා වැඩිවීම නිසා වලංගු බාවයට පත් තර නොමැත. කාන්තා අංශයේ දැනට ලෝක වාර්තාව හිමිව ඇත්තේ සෝවියට් සංගමයේ(පෙර) ගැලිනා චිස්ටියාකොවා විසින් 1988 දී ලෙනින්ග්‍රැඩ් (Leningrad) වලදී මීටර 7.52 දුරට පැන තැබු වාර්තාවටයි.
ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
හට්ෂෙප්සුට් මතකාගාර දේවස්ථානය
හට්ෂෙප්සුට් මතකාගාර දේවස්ථානය හෙවත් ඩ්ජෙසර්-ඩ්ජෙසරු ("ශුද්ධාතිශුද්ධ") යනු ඉහළ ඊජිප්තුවේ පුරාතන අවමංගල පූජාස්ථානයකි. හට්ෂෙප්සුට් පාරාවෝවරිය වෙනුවෙන් කැපකළ මෙය පිහිටා ඇත්තේ රජුන්ගේ නිම්නය අසල, නයිල් නදියේ බටහිර ඉවුරේ ඩේර් එල් බහරිහි ගිරිකුළුවලට පහළිනි. මෙම මතකාගාර දේවස්ථානය හිරු දෙවියන් වන අමූන් හට පූජා කොට ඇති අතර එය IIවන මෙන්ටුහොටෙප්ගේ මතකාගාර දේවස්ථානයට යාබදව පිහිටා ඇත. එම දේවස්ථානය හට්ෂෙප්සුට් මතකාගාර දේවස්ථානය ඉදිකිරීමට සංකල්පනාව ඇති කරන්නට ඇති අතර, පසුව එය ගල් වැඩපළක් ලෙස භාවිතයට ගෙන ඇත. මෙම හට්ෂෙප්සුට් දේවස්ථානය "පුරාතන ඊජිප්තුවේ අසමසම ස්මාරකයක්"‍ලෙස සැලකේ.
වෝර්සෝහි පෝලන්ත විද්‍යා ඇකඩමිය මෙම දේවස්ථානයේ පේසා තුනෙහි අධ්‍යයනය සහ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු භාරව කටයුතු කරයි. 1995 තරම් මුල් කාලයේ දී, මෙහි පළමු මහල් දෙක බොහෝ දුරට සම්පූර්ණ කළ අතර, ඉහළ මහලේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු තවමත් සිදු වෙමින් පවතියි.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
හට්ෂෙප්සුට්ගේ චාන්සලර්වරයා මෙන්ම රාජකීය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියා ද වූ සෙනෙන්මුට් මෙහි ඉසිකිරීම් කටයුතු මෙහෙයවී ය. මෙයට යාබද පැරණි මෙන්ටුහොටෙප්ගේ දේවස්ථානය මෙය ඉදි කිරීමේ දී ආදර්ශයට ගැනුණ ද, මෙම දේවස්ථාන දෙක අතර වෙනස්කම් ගණනාවක් ඇත. මෙන්ටුහොටෙප්ගේ දෙවොලේ මෙන් නොව හට්ෂෙප්සුට්ගේ දේවස්ථානයේ මධ්‍ය ව්‍යූහයකින් පැන නගින දීර්ඝ කුළුණු සහිත පේසාවක් ඇත. මෙම අසාමාන්‍ය ලක්ෂණයට හේතුව ඇගේ භූමදාන කුටීරයේ විමධ්‍යගත පිහිටීම වන්නට ඇත. මෙහි අඩි 97ක් උසට විහිදෙන පේසා ස්තර තුනක් ඇත. මධ්‍ය මහලේ වයඹදිග කොන හැර මේ සෑම මහලක්ම චතුරස්‍ර හැඩැති ද්විත්ව ස්තම්භාවලියකට සම්බන්ධව ඇත. දේවම්ථානය සිහත මෙම වයඹදිග පෙදෙසේ ප්‍රාක් ඩොරික් කුළුණු දක්නට ලැබේ. මෙම මහල් දිගු බෑවුම් මගකින් සම්බන්ධව තිබූ අතර, එය අතීතයේ කට්ටකුමංජල් සහ අගිල් වෘක්ෂ වැනි විදේශීය ශාකවලින් යුත් උද්‍යානයකින් වටවී පැවතිණි. හට්ෂෙප්සුට් දේවස්ථානයේ ස්තරීකරණය සම්භාව්‍ය තීබානු ආකෘතියට අනුරූප වේ. එහි අටලු, අංගණය, බුහුටැම් ශාලාවක්, සූර්ය අංගණයක්, දෙව්මැඳුරක් සහ සිද්ධස්ථානයකින් සමන්විත විය.
උන්නත සහ ප්‍රතිමා
හට්ෂෙප්සුට් දේවස්ථානය ඇතුළත පිහිටි උන්නත කැටයම් මගින් මේ අයුරින් රාජ්‍යත්වයට පත් මෙම ප්‍රථම පාරාවෝවරියගේ දිව්‍යමය උපත පිළිබඳ කථා පුවත නිරූපණය වේ. මෙහි ඇති ලේඛන සහ රූ මගින් රතු මුහුදු වෙරළ තීරයේ පිහිටි විදේශ රාජ්‍යයක් වූ පුන්ට් දේශය වෙත සිදුකළ ගවේෂණයක් පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි කරයි. මෙහි ප්‍රතිමා සහ අලංකාර අංග සොරකම් කොට හෝ විනාශ කොට තිබුණ ද, මෙම දේවස්ථාන‍ය තුළ අතීතයේ ඔසිරිස් ප්‍රතිමා ද්විත්වයක්, ස්ෆින්ක්ස් මාවතක් මෙන්ම සිටගෙන, හිඳගෙන හෝ දණගසා සිටින ලෙස විවිධ ඉරියව්වලින් නිර්මිත රැජිනියගේ ප්‍රතිමා ගණනාවක් ද තැන්පත් කොට තිබී ඇත. මෙම ප්‍රතිමා බොහෝමයක් විනාශ කරන ලද්දේ ඇගේ සුළුපුත්‍රයා වූ IIIවන තුත්මෝස් විසින් බව ප්‍‍රසිද්ධ වුුුවද එය අසත්‍ය ය.
තාරකාවිද්‍යාත්මක ගැළපුම
දේවස්ථානයේ ප්‍රධාන සහ අක්ෂය 116½°ක පමණ උද්දිගංශයකින් පිහිටා ඇති අතර, මෙය ශිශිර නිවෘත්තීය සූර්යඋදාව අනුව පෙළගස්වා ඇත. නූතන යුගයේ නම්, මෙය සිදුවන්නේ සෑම වර්ෂයකම දෙසැම්බර් 21 හෝ 22 අවට ය. 2වන කුටියේ ද්වාරය දෙපස වූ ඔසිරිස්ගේ ප්‍රතිමා දීප්තිමත් කරවීමට දකුණට ගමන් කිරීමට පෙර, සූර්යාලෝකය දෙව්මැඳුරේ පසුපස බිත්තිය විනිවිද යයි. මෙම ප්‍රධාන සැකැස්මේ ඇති තවත් සූක්ෂ්මභාවයක් නම් ආලෝක පේටිකාවයි. එහි ආලෝක කිරණ දේවස්ථානයේ මධ්‍ය අක්ෂය ඔස්සේ සෙමෙන් ගමන් කරමින් පළමුව අමෙන්-රා දේව ප්‍රතිමාවත්, අනතුරුව දණගසා සිටින අයුරින් නිර්මිතව තිබූ IIIවන තුත්මෝස් ප්‍රතිමාවත්, අවසානයේ නයිල් දෙවියන් වූ හාපි ද ආලෝකවත් කෙරිණි. මීට අමතරව සූර්යයාගේ උච්චිත කෝණය නිසා සූර්ය නිවෘත්තියේ දෙපස දින 41ක් ඇතුළත සූර්යාලෝකයට ද්විතීයික ආලෝක-පේටිකාවක් ඔස්සේ අභ්‍යන්තර කුටියට පිවිසිය හැකි විය. මෙහි අභ්‍යන්තරයේම පිහිටි දෙවොල ටොලමියානු යුගයේ නවීකරණය කොට පුළුල් කෙරුණු අතර, එහි ඩ්ජෝසර්ගේ පේසා පිරමිඩයේ නිර්මාතෘ ඉම්හොටෙප්ට සහ IIIවන අමෙන්හොටෙප්ගේ ඉදිකිරීම් පාලක වූ හාපුගේ පුත් අමෙන්හොටෙප්ට සම්බන්ධ වන්දනා සැඳහුම් දැකිය හැක.
ඓතිහාසික බලපෑම
ඊජිප්තුව සම්භාව්‍ය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයට වඩාත්ම සමීප වූ අවස්ථාව ලෙස හට්ෂෙප්සුට්ගේ දේවස්ථානය සැලකේ. නව රාජධානි අවමංගල ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයට නිදසුනක් ‍වන මෙමගින් පාරාවෝගේ බලය උසස් කොට දක්වා ඇති අතර, ඇගේ මරණින් මතු දිවිය සඳහා දෙවියන්ට ගෞරව වශයෙන් ඉදිකළ සිද්ධස්ථානවලින් සමන්විත විය. මෙය පුරාතන ඊජිප්තු ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සනිටුහන් කරයි. මෙමගින් සක්‍රීය වන්දනාව සඳහා අවස්ථාව සැලසුණු පැරණි රාජධානියේ මෙගලිතික ජ්‍යාමිතිය අත්හරින ලදී. හ්ටෂෙප්සුට් දේවස්ථානයෙහි ඇති රේඛීය ආක්ෂකභාවය පසුකාලීන නව රාජධානි දේවස්ථානවල ද දක්නට ලැබේ. මෙහි දේවස්ථානයේ මුල් ගෘහනිර්මාණ සැලැස්ම ක්‍රි.ව. විසිවන සියවසේ මුල් කාලයේ සිදුකළ අවිධිමත් ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු නිසා තරමක් වෙනස් වී ඇත.
මහමුදුල්ලා
thumb|මහමුදුල්ලා පුහුණු සැසියක් අතරතුර 2018 දී මොහොමඩ් මහමුදුල්ලා (බෙංගාලි: মোহাম্মদ মাহমুদুল্লাহ; උපත 1986 පෙබරවාරි 4), රියාද් ලෙසද හඳුන්වනු ලබන, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු ඩකා කොට්ඨාශය වෙනුවෙන් පළමු පෙළ සහ ලිස්ට් A ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කර ඇති අතර සියලුම ආකාරයේ ක්‍රීඩාවන් බංග්ලාදේශය නියෝජනය කර ඇත. තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩකයෙකු වන ඔහු පහළ හෝ මැදපෙළ පිතිකරුවෙකු මෙන්ම දඟ පන්දු යවන්නෙකු ද වේ. සමීප සීමිත ඕවර ක්‍රීඩාවක් අවසන් කිරීමට ඔහුට ඇති හැකියාව නිසා ඔහු කැපී පෙනේ. ඔහු ලෝක කුසලාන ශතකයක් ලබාගත් පළමු බංග්ලාදේශ ජාතිකයා වේ.
පංච මහා වාද
ලංකාවේ ස්ථාන පහකදී ආගමික කරුණු පදනම් කොට ගනිමින් බෞද්ධ හා ක්‍රිස්තියානි දෙපක්ෂය අතර සිදු වූ මහා වාද පහ පංච මහා වාදය ලෙස හැඳින්වේ.
බද්දේගම වාදය
1865 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 8 වන දින, බද්දේගම ගනේගම ශාලාවකදී මෙම වාදය සිදුවිය. මීට බෞද්ධ පක්ෂයෙන් මොහොට්ටිවත්තේ, කහතොට, කහවේ, බුලත්ගොඩ, වැලිගම, පොතුවිල, සිප්කඩුවේ ආදී හිමිවරුන් සහභාගී වූ බව පැවසෙයි.
උදම්මිට වාදය
1866 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 1 වන දින සතර කෝරලයෙහි උදන්විට විහාරස්ථානයේදී සිදුවිය. මීට බෞද්ධ පක්ෂයෙන් මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි හා ක්‍රිස්තියානි පක්ෂයෙන් ජෝන් එඩ්වඩ් හුණුපොල නිළමේ යන අය ප්‍රධානව සහභාගී වූහ. මෙහිලා ප්‍රධාන කරුණු තුනක් පිළිබඳ සංවාදයට ලක්විය. එනම්
ගම්පල වාදය
වර්ෂ 1871 ජුනි 7 වන දින, ගම්පල ස්කෝලයේදී මෙම වාදය සිදුවිය. මීට බෞද්ධ පක්ෂයෙන් මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි, දොන් අන්දිරිස් බටුවන්තුඩාවේ පණ්ඩිත මහතාද, ක්‍රිස්තියානි පක්ෂයෙන් කාර්ටර් පාදිලිතුමා, සී. පී. රණසිංහ හා ගුණසේකර බර්තලමෙව්ස් යන පාදිලි අයද ප්‍රධානව සහභාගී වූහ.
පානදුරා වාදය
1873 අගෝස්තු 26 හා 28 යන දෙදින තුල පාණදුරේදී මෙම වාදය සිදුවිය. මෙම වාදය පංචමහා වාද අතුරින් වඩා වැදගත්ම වාදය ලෙස සැළකේ. මෙහිදී බෞද්ධ පක්ෂයෙන් මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි සහ ක්‍රිස්තියානි පක්ෂයෙන් දාවිත්ද සිල්වා පාදිලි යන අය ප්‍රධාන කථිකයෝ දෙදෙනා ලෙස සහභාගී වූහ.
එකල සිලෝන් ටයිම්ස් ප්‍රවෘත්ති පත්‍රයේ කතෘ ජෝන් කැපර් මහතා, මෙම විවාදයේ සමස්ථය, විවාදය කල වේලාවේදීම ඇඩ්වඩ් පෙරේරා මහතා ලවා ඉංග්‍රීසි භාෂාවට පරිවර්තනය කොට පිටපත් දහස් ගණනක් මුද්‍රණය කොට විසිරුවා හරිනු ලැබ තිබේ. (ජෝන් කැපර් මහතා හා ඇඩ්වඩ් පෙරේරා යන මහත්වරු ක්‍රිස්තු ලබ්දිකයින් යැයි සඳහන් වේ.) කැපර් මහතා විසින් ප්‍රසිද්ධ කරන ලද එම පිටපතක් අමෙරිකානු ජාතිකයෙක් වූ ෆිබල් මහතා විසින් ගාල්ලදී දැක එය සිය රටට ගෙන ගොස්, එහිලා නැවතත් මුද්‍රණය කොට බෙදා හැර තිබේ. එහිදී පාණදුරාවාදයේ විවාද තතු දුටු හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමා සහ බ්ලවැස්කි මැතිණිය මෙරටට පැමිණ බුදු ධහමේ ප්‍රබෝධය ඇතිකරනු වස් කොළඹ, ගාල්ල වැනි ප්‍රදේශ වල පරමවිඥානාර්ථ බෞද්ධ සමාගම් පිහිටුවීමද, ගම් නියම්හී බෞද්ධ පාඨශාලා පිහිටුවීමටද පෙරමුණ ගන්නා ලදී.
පී. ඩී. ජේ. කුමාරසිරි
'''එයාර් වයිස් මාර්ෂල් පී. ඩී. ජේ. කුමාරසිරි (තවද: ජයනාත් කුමාරසිරි) (ඉංග්‍රීසි: P. D. J Kumarasiri) (තවද ඉංග්‍රීසි: Jayanath Kumarasiri''') VSV, USP, psc යනු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු ගුවන්යානා ඉංජිනේරු අධ්‍යක්ෂ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව තනතුර හොබයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
සෝමාවතිය විහාරය
සෝමාවතිය විහාරය බෞද්ධ විහාරයකි.බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දකුණු දළදා වහන්සේ නමක් වැඩසිටින සෝමාවතිය විහාරය පොළොන්නරුව සහ ත්‍රිකුණාමලය යන දිස්ත්‍රික් දෙක වෙන් කෙරෙන සීමාවේ පිහිටා ඇත.
මල් පැණි
ප්‍රවර්ගය:මල්
මොහොමඩ් නයිම්
මොහොමඩ් නයිම් ෂෙයික් (උපත 1999 අගෝස්තු 22) බංග්ලාදේශ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 2019 නොවැම්බර් මාසයේදී බංග්ලාදේශ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් ජාත්‍යන්තර තරගයට පිවිසියේය.
ආබාධිත මලල ක්‍රීඩා - ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:කැබලි ලිපි
ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය
ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය (ගෘහස්ථ අපචාර හෝ පවුල් ප්‍රචණ්ඩත්වය ලෙසද හදුන්වයි ) ගෘහස්ථ පරිසරයක් තුළ එක් පුද්ගලයකු විසින් තවත් පුද්ගලයකුට හැසිරීම් රටාවන් මගින් ශාරිරිකව හෝ මානසිකව පීඩනයකට පත්කිරීමක් ලෙස දැක්විය හැකිය.
දෙවියෝ
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
ජාවා (බහුරුත්හරණය)
ජාවා යන්න, යෙදේ.
දකුණු අප්‍රිකානු ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2018
දකුණු අප්‍රිකානු ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2018 ජූලි සහ අගෝස්තු මාසවල ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ ටෙස්ට් තරග දෙකක්, එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග 5 ක් සහ විස්සයි 20 ජාත්‍යන්තර (විස්සයි 20) තරගයක් ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා ය. මුලින් සංචාරය ටෙස්ට් තරඟ තුනක් සඳහා වූ නමුත් තුන්වන තරගය අතහැර දමා ඒ වෙනුවට එක්දින හා ඕවර 20 තරඟ වැඩි කිරීම සිදු විය. 2019 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය සඳහා සූදානම් වීම සඳහා අමතර එක්දින තරඟාවලි භාවිතා කරන ලදී.
සංචාරයට පෙර ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය) දිනේෂ් චන්දිමාල් ටෙස්ට් කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස නම් කළේය. කෙසේ වෙතත්, 2018 ජූනි මාසයේදී ශාන්ත ලුසියා හිදී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායමට එරෙහිව පැවති දෙවන ටෙස්ට් තරඟයේදී චන්දිමාල් පන්දුව පළුදු කිරීමේ චෝදනාවට ලක් විය. ඔහුගේ නඩු විභාගය පළමු ටෙස්ට් තරගය ආරම්භ වීමට පෙර සිදු වූ අතර ඔහු වැරදිකරු විය. ඒ සදහා තරග දෙකක තහනමක් ලැබුනි. ඔහු වෙනුවට සුරංග ලක්මාල් ට නායකත්වය ලැබුණි. පළමු ටෙස්ට් තරගය අවසන් වීමෙන් පසු ස්වාධීන අධිකරණ කොමසාරිස්වරයා විසින් චන්දිමාල්ට තවත් අත්හිටුවීමේ ලකුණු අටක් ලබා දුන් අතර එයින් අදහස් කළේ ඔහු තරගමාලාවේ පළමු එක්දින තරඟ හතර සඳහා ද අත්හිටුවා ඇති බවයි.
ටෙස්ට් තරගමාලාව 2-0ක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව ජයග්‍රහණය කළේය.
එක්දින තරගාවලිය අතරතුරදී දකුණු අප්‍රිකාවේ නායක ෆෆ් ඩු ප්ලෙසි තුන්වන තරඟයේදී තුවාල ලබා එක්දින T20 තරඟය ඇතුළුව සෙසු සංචාරයෙන් ඉවත් විය. තරගාවලියේ අවසන් එක්දින තරග දෙක සඳහා දකුණු අප්‍රිකාවේ නායකයා ලෙස ක්වින්ටන් ඩි කොක් නම් කර තිබේ. විස්සයි20 තරගයේ කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස ද ජේ.පී.ඩුමිනි නම් කර තිබුණා. එක්දින තරගාවලිය 3-2ක් ලෙස දකුණු අප්‍රිකාව ජයග්‍රහණය කළේය. ශ්‍රී ලංකාව වි20 තරගය කඩුලු තුනකින් ජය ගත්තේය.
තරගාවලිය ඇරඹීමට පෙර දකුණු අප්‍රිකානු හිටපු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක ඒබී ඩි විලියර්ස් විසින් ඉන්දියාවේදී, ශ්‍රී ලංකාව සමග තරග කිරීම දෙවන පෙළ කණ්ඩායමක් සමග තරග කිරීමක් වැනි ප්‍රකාශයක් සිදුකරන ලදී.
සංචිත
දිමුත් කරුණාරත්න, නිශාන් පීරිස්, ඉසුරු උදාන සහ ජෙෆ්රි වැන්ඩර්සේ එක්දින තරගාවලිය සඳහා සූදානම් ක්‍රීඩකයින් ලෙස නම් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව තීරණය කර තිබේ. වි20 තරගයට පෙර දින තරගය සඳහා ඉසුරු උදාන සහ කසුන් රාජිත ශ්‍රී ලංකා සංචිතයට ඇතුළත් කර තිබේ.
මාධ්‍ය වාදක ලැයිස්තුව
ප්‍රධාන
Mediaplayer
සුමන සමන් දෙවියෝ
කැලණියට වැඩමකල බුදුන් වහන්සේ සමන් දේවියන්ගේ ආරාධනය අනුව තම වම් සිරිපා සලකුන මෙහි තැබු බව පිළිගැනෙයි. ඒ අනුව වන්දනාමාන පූජෝපහාර දක්වති. බුද්ධත්වයෙන් අටවැනි වර්ෂයේ දී ,බුදුන්වහන්සේ ලංකාවට තෙවන වරට වැඩම කලේ කැළණියේ නා රජු ගේ ආරාධනයක් අනුවය. එම ගමනේදී සුමන සමන් දෙවියන්ගේ ආරාධනයෙන් සමනොළ ගිර සිරිපද සළකුණ පිහිටුවන්නට ඇතැයි ‍බෞද්ධයෝ විශ්වාස කරති. සබරගමුවෙහි රත්නපුර පිහිටි සමන් දේවාලය වසරක් පාසා පෙරහැර පවත්වන දේවාලයක් වන අතර 1236 දි දඹදෙණිය රාජධාණියේ රජකල පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු රජුගේ ඇමතියෙකු මගින් කරවන ලද්දකි.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ
මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට්
මීට පෙර, මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් කට්ටලයේ කොටසක් ලෙස මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට් ලබා ගත හැකි විය. මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් මැකෝස්, වින්ඩෝස් 10, iOS සහ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් සඳහා නොමිලේ, තනිවම යෙදුමක් ලෙස මයික්‍රොසොෆ්ට් වන්නෝට් අනුවාදයන් ප්‍රකාශයට පත් කරයි. මයික්‍රොසොෆ්ට් වෙබ් සඳහා වන් ඩ්‍රයිව් සහ ඔෆිස් හි කොටසක් ලෙස වන් - නෝට් හි වෙබ් පාදක අනුවාදයක් සපයයි; මෙම අනුවාදය වෙබ් බ්‍රව්සරයක සටහන් සංස්කරණය කිරීමට පරිශීලකයින්ට හැකියාව ලබා දෙයි.
ප්‍රවර්ගය:මයික්‍රොසොෆ්ට් ඔෆිස් ප්‍රවර්ගය:මයික්‍රෝසොෆ්ට් ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෘදුකාංග ප්‍රවර්ගය:තොරතුරු තාක්ෂණය
ශ්‍රේණිය (ගණිතය)
ගණිතයේ දී බොහෝ විට පද අනුක්‍රමයක එකතුවක් ලෙස ශ්‍රේණියක් නිරූපණය කෙරේ. එනම් සංඛ්‍යා අතර එකතු කිරීමේ කර්මයන් යෙදී ඇති සංඛ්‍යා ලැයිස්තුවක් ලෙස ශ්‍රේණියක් නිරූපණය කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස පහත සමාන්තර අනුක්‍රමය ‍සලකන්න.
1 + 2 + 3 + 4 + 5 + ... + 99 + 100
අප සලකනු ලබන සියළු අවස්ථාවල පාහේ අනුක්‍රමයේ පද කිසියම් නියමයකට යටත්ව ජනනය කෙරේ. මේ සඳහා කිසියම් සූත්‍රයක්, ඇල්ගොරිතමයක්, මිනුම් අනුක්‍රමයක් හෝ ඇතැම් විට සසම්භාවී අංක ජනකයක් පවා භාවිතා විය හැක. ශ්‍රේණියක් පරිමිත හෝ අපරිමිත විය හැක. පරිමිත ශ්‍රේණියක් ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම් සඳහා වීජ ගණිත ක්‍රම ප්‍රමාණවත් වන නමුදු අපරිමිත ශ්‍රේණියක් කිසියම් නිශ්චිත යෙදුමක් සඳහා යොදා ගත යුතු විටෙක ගණිතමය විශ්ලේෂණ ක්‍රමවේද භාවිතා කිරීමට සිදු වේ. ශ්‍රේණි සඳහා සරල උදාහරණ අතරට ලෙස ලිවිය හැකි, සමාන්තර ශ්‍රේඪියක ඓක්‍යයෙන් ලැබෙන සමාන්තර ශ්‍රේණි සහ  ලෙස ලිවිය හැකි, ගුණෝත්තර ශ්‍රේඪියක ඓක්‍යයෙන් ලැබෙන ගුණෝත්තර ශ්‍රේණි යන ඒවා අයත් වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Series_%28mathematics%29
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
න්‍යෂ්ටික අම්ල ද්විත්ව හෙලික්සය
thumb|200px|න්‍යෂ්ටික අම්ල අණුවල [[අනුපූරකතාව (අණුක ජීව විද්‍යාව)|අනුපූරක කලාප දෙක බැදී ද්විත්ව හෙලික්සීය ව්‍යුහයක් තනන අතර භස්ම යුගල මගින් රඳවාගෙන සිටියි.]]
අණුක ජීව විද්‍යාවේ දී, ද්විත්ව හෙලික්සය යන වචනයෙන් හඳුන්වන්නේ DNA වැනි න්‍යෂ්ටික අම්ල වල ඇති ද්වී-පට අණු වලින් සෑදී ඇති ව්‍යුහය යි. න්‍යෂ්ටික භස්ම සංකීර්ණයක ද්විත්ව හෙලික්සීය ව්‍යුහය මතුවන්නේ ද්විතීයික ව්‍යුහයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි, එමෙන්ම එය තෘතීයික ව්‍යුහය තීරණය කිරීමේ මූලික සංඝටකයකි. මෙම වචනය ජනප්‍රියත්වයට පත්වන්නේ 1968 දී ප්‍රකාශිත ජේම්ස් වොට්සන් ගේ The Double Helix: A Personal Account of the Discovery of the Structure of DNA නම් පොත නිසා ය.
න්‍යෂ්ටික අම්ලයේ DNA ද්විත්ව හෙලික්ස ජෛවබහුඅවයවකය එකට රඳවා තබාගන්නේ නියුක්ලියෝටයිඩ අතර ඇති භස්ම යුගල මගිනි. B-DNA වලදී, ස්වභාවයේ සුලබවම හමුවන ද්විත්ව හෙලික්සීය ව්‍යුහය වන, ද්විත්ව හෙලික්සය දක්ෂිණාවර්ත වන අතර එක වටයකට භස්ම යුගල 10–10.5 වේ. DNA වල ද්විත්ව හෙලික්ස ව්‍යුහයට මහා ඇලිය සහ කුඩා ඇලිය ලෙස කොටස් දෙකක් අඩංගු වේ. B-DNA වල මහා ඇලිය, කුඩා ඇලියට වඩා පළල් වේ. මහා ඇලිය සහ කුඩා ඇලිය අතර පළලවල් වල වෙනස නිසා, B-DNA වලට බැඳෙන බොහෝ ප්‍රෝටීන, වඩා පළල මහා ඇලිය හරහා සම්බන්ධ වේ.
උතුර දකුණ
රංගනය
සරත් ද සිල්වා
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය – එච්. එස්. පෙර්රා, ප්‍රේමනාත් ජයතිලක
රොබට් නොක්ස් (නැවියා)
ප්‍රවර්ගය:1720 මරණ ප්‍රවර්ගය:1641 උපත් ප්‍රවර්ගය:Articles with Project Gutenberg links
තුල්සි වික්‍රමසිංහ
මහාචාර්ය තුල්සි වික්‍රමසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Thulsi Wickramasinghe) යනු ඇමරිකාව නිව් ජර්සි විශ්ව විද්‍යාලයයේ භෞතික විද්‍යා පීඨ මහාචාර්ය වරයායි.
තුල්සි වික්‍රමසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
මුෂ්ෆිකර් රහීම්
thumb|මුෂ්ෆිකර් රහීම් 2018 දී මුෂ්ෆිකර් රහීම් (බෙංගාලි: মুশফিকুর রহিম; උපත 1987 මැයි 9) බංග්ලාදේශ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් වන අතර බංග්ලාදේශ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ හිටපු නායක සහ උපනායක වේ. ඔහු ටෙස්ට් ක්‍රිකට් වල බංග්ලාදේශයේ සාර්ථකම නායකයා ලෙස සැලකේ. බංග්ලාදේශයේ හිටපු පුහුණුකරු ජේමි සිඩොන්ස් ට අනුව, රහීම්ගේ පිතිහරඹය කෙතරම් බහුකාර්‍යද යත්, ඔහුට 1 සිට 6 දක්වා ඉහළ පෙළේ ඕනෑම තැනක පිතිකරණයේ යෙදිය හැකිය. ඔහු බංග්ලාදේශය වෙනුවෙන් ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ වැඩිම ලකුණු ලාභියා වේ. ඔහු ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ ද්විත්ව ශතක දෙකක් ලබාගත් පළමු සහ එකම කඩුලු රකින පිතිකරුවා වේ. ඔහු ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතක තුනක් ලබාගත් පළමු සහ එකම බංග්ලාදේශ පිතිකරුවා වේ. ජාත්‍යන්තර තරඟ 150ක් ජයග්‍රහණය කළ එකම බංග්ලාදේශ ක්‍රීඩකයා මුෂ්ෆිකර් වේ.
අපරිමිත ශ්‍රේණි
අපරිමිත ශ්‍රේණියක a0 + a1 + a2 + … ආකාරයට පදයන්ගේ ඓක්‍යය ,සීමාව පවතී නම් යන අනුක්‍රමයේ n → ∞ වන විට සීමාව වේ.
යම් හෙයකින් ශ්‍රේණියක් සඳහා තාත්වික සීමාවක් පවතී නම් එය අභිසාරී යැයි සැලකෙන අතර තාත්වික සීමාවක් නොපවතී නම් හෝ සීමාව අපරිමිත නම් එවන් ශ්‍රේණියක් අපසාරී යැයි සලකනු ලැබේ. අපරිමිත ශ්‍රේණියක් අභිසාරී වීමේ පහසුම මඟ එහි n හි ප්‍රමාණවත් තරම් විශාල අගයයන් සඳහා සියළු an අගයයන් ශුන්‍ය වීමයි. එවන් ශ්‍රේණියක් පරිමිත ඓක්‍යයක් පැවතීමෙන් හඳුනාගත හැකි වන අතර එය අපරිමිත වන්නේ නිසරු වශයෙන් යැයි සැ‍ලකේ. කෙසේ නමුත් ශුන්‍ය නොවූ පදයන්ගෙන් යුත් ශ්‍රේණියක් වුව අභිසාරී විය හැකි අතර මෙය සීනෝගේ විරුද්ධාභාසයන් කිහිපයක ගණිතමය පැතිකඩ සඳහා වන විසඳුම් සපයයි. බොහෝ විට නිසරු නොවූ අපරිමිත ශ්‍රේණියක් සඳහා සරලම උදාහරණය
ඒකක 2 ක දිගින් යුත් තාත්වික සංඛ්‍යා රේඛාවක් ඇසුරින් මෙහි අභිසාරීතාව පිළිබඳ අදහසක් ගොඩනඟා ගත හැක. එවන් ‍රේඛාවක් මත අනුයාතව ඉහත අගයයන් පිළිවෙලින් 1, ½, ¼ ..... ආදී ලෙස සලකුණු කරගෙන යන්නේ යැයි සිතමු. එවිට ඕනෑම සලකුණු කිරීමකින් අනතුරුව ඊළඟ සලකුණු කිරීම සඳහා ප්‍රමාණවත් ඉඩක් සංඛ්‍යා රේඛ‍ාවේ පවතී. ඊට හේතුව අප අවසානයට සලකුණු කළ කොටසේ දිගට සමාන දිගක් සංඛ්‍යා රේඛාව මත තවදුරටත් ඉතිරිව පැවතීමයි. උදාහරණයක් ලෙස අප 1 සලකුණු කළ විට තවත් ඒකක එකක කොටසක් ද, අප ½ සලකුණු කළ විට තවත් ½ ක කොටසක් ද සංඛ්‍යා රේඛාව මත ඉතිරිව පවතිනු ඇත. නමුත් මෙම තර්කය මඟින් ඉහත ශ්‍රේණියේ ඓක්‍යය 2 බව ඔප්පු නොවේ (ඉහත ශ්‍රේණියේ ඓක්‍යය 2කි) නමුත් එම තර්කය මඟින් ඉහත ශ්‍රේණිය සඳහා ලද හැකි උපරිම අගය 2ක් බව - එනම් ශ්‍රේණිය සඳහා උඩින් පර්යන්තයක් පවතින බව ඔප්පු වේ. මෙම ශ්‍රේණි‍ය ගුණෝත්තර ශ්‍රේණියක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ගණිතඥයින් මෙය
අපරිමිත ශ්‍රේණියක් විධිමත්ව ලියනු ලබන්නේ ,
ආකාරයට වන අතර මෙහි අවයව an අගයන් තාත්වික (හෝ සංකීර්ණ) සංඛ්‍යා වේ. මෙම ශ්‍රේණිය සඳහා සීමාවක් පවතී නම් ද එය S ට සමාන වේ නම් ද මෙම ශ්‍රේණි‍ය S ට අභිසාරී වේ යැයි හෝ එහි ඓක්‍යය S වේ යැයි කියනු ලැබේ. මෙයට අදාල අංකනය පහත වේ.
නමුත් ශ්‍රේණිය සඳහා සීමාවක් නොමැති නම් එය අපසාරී වේ යැයි කියනු ලැබේ.
විධිමත් අර්ථ දැක්වීම
සාමාන්‍යයෙන් ශ්‍රේණියක් එහි පදයන්ගේ අනුක්‍රමය a0, a1, a2, ... සහ එහි පදයන්ගේ ආංශික ඓක්‍යයේ අනුක්‍රමය, S0, S1, S2, ... යන යුගලයක් ලෙස ගණිතඥයන් ශ්‍රේණියක් අධ්‍යයනය කරනු ලබන අතර මෙහි  වෙයි.
මඟින් හොඳින් අර්ථ දක්වා ඇති අනුක්‍රමණයක් නිරූපණය වන අතර එය අතර එය අභිසාරී වීම හෝ නොවීම සිදු විය හැක. යම් හෙයකින් ශ්‍රේණිය අභිසාරී නම් (එනම් එහි ආංශික ඓක්‍යයන්ගේ අනුක්‍රමණය SN  ට සීමාවක් පවතින විට) අනුක්‍රමයේ සීමාව දැක්වීම සඳහා ද ඉහත නාමකරණයට යොදාගත හැක. මෙවැනි තත්වයක් යටතේ දී එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වු අනුක්‍රමය සහ සංඛ්‍යාත්මක අගය යන තොරතුරු ප්‍රභින්න කොට දැක්වීම සඳහා ඓක්‍යය දක්වන සංකේතය :\sumඉහලින් හා පහලින් ලියන සීමා සංකේත අත්හැර ලිවීම කළ හැක. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් සීමා සංකේත ඉවත් නොකළත් මෙවන් අංක‍නයක අර්ථය පැහැදිලි කර ගැනීම අපහසු නැත. නිරපේක්ෂ අභිසාරීතාව සහ සමාකල්‍ය බව ආදී ලෙස අනුක්‍රමණයක් අභිසරණය විය හැකි විවිධ ක්‍රම පවතී. තවද යම් අනුක්‍රමයක පද සරල සංඛ්‍යා වෙනුවට ශ්‍රිතයක් ආදී වෙනත් ආකාර‍යක් ගත් විට ලාක්ෂීය අභිසරණය සහ ඒකාකාරී අභිසාරීතාව ආදී වු තවත් අභිසාරීවන ක්‍රම පවතී. උදාහරණයක් වශයෙන් ගණිතඥයින් ශ්‍රේණිවල මේ හා සමාන මතයන් සඳහා ද ඉහත ක්‍රමවේද දීර්ඝ කර ඇත. උදාහරණයක් ලෙස අප සමාවර්ත දශම ගැන සලකන විට සත්‍ය වශයෙන්ම අප සලකා බලනුයේ එය අනුරූප වන ශ්‍රේණිය පිළිබඳවයි. (උදාඃ 0.1 + 0.01 + 0.001 + …) නමුත් තාත්වික සංඛ්‍යාවල පූර්ණතා ගුණය හේතුවෙන් මෙවන් ශ්‍රේණීන් හැමවිටම තාත්වික සංඛ්‍යාවන්ට අභිසරණය වන අතර ශ්‍රේණිය ගැන සැලකීම එය නිරූපණය කරන සංඛ්‍යාව ගැන සලකා බැලීමටම සම වේ. විශේෂයෙන්ම 0.111… සහ 1/9 වෙන් වෙන්ව නොසැලකීම අවබෝධයට එරෙහි නොවන අතර 9 × 0.111… = 0.999… = 1 යන තර්කය සාපේකෂව අපැහැදිලි වේ. නමුත් සීමා නියමයන් අංක ගණිතමය කර්මයන් වන බව දැන මෙහි සාධනය විධිමත් කළ හැක. ඒ අනුව ගණනය අස්ථිර නොවේ. (වැඩිපුර විස්තර සඳහා 0.999... බලන්න)
මැලේරියා වසංගතය සහ ජලගැලීම්
1934 දී නියඟයක් ඇතිවූ අතර එය සහල් හිඟයකට බලපෑවේය. එම ප්‍රමාණය බුසල් මිලියන 3 ක් යයි ඇස්තමේන්තු කරන ලදී. ඔක්තෝබරයේ සිට ජල ගැලීම් ඇති වුණි. ඉන් පසු 1934 - 35 දි ඇතිවූ මැලේරියා වසංගතයට 1,000,000 ක් දෙනා ගොදුරු වූහ. අඩු ගණනේ 1,25,000 ක් මිය ගියහ. සහල් හිඟවීමෙන් ව්‍යාප්ත වූ මන්දපෝෂණය නිසා ලෙඩ රෝගවලට ඔරොත්තු දීමේ ශක්තිය හීන වී ඇති බව ස්වේච්ඡා ක්‍රියාකාරීන්ට තේරුම් ගියේය. ඔව්හු මාමයිට් යීස්ට් සාරයෙන් පෙති නිපදවමින් වසංගතය දුරු කිරීමට සහයෝගය දැක්වූහ. පිලිප් ගුණවර්ධන සහ ඇන්.ඇම්.පෙරේරා දෙපළ අවිස්සාවේල්ල පිලිප්පුවා සහ පරිප්පුවා මහත්තයා යන නම්වලින් හඳුන්වන්නට පටන් ගැනුණි. පරිප්පුවා යන නම ඔහුට පට බැඳුනේ වසංගතයට ගොදුරු වූ ජනතාවට වියළි සලාකයක් වශයෙන් පරිප්පු බෙදීම නිසාය.
ෆෝවර්ඩ් (forward) නම් සතිපතා ප්‍රගතිශීලි පුවත්පතෙහි සිබිල් නම් ලේඛකයා අවුරුදු කිපයකට පසු එම සිද්ධිය මතක් කරමින් "මැලේරියා සහන සැලසීම සම්බන්ධව කටයුතු කිරීම මෙම පුද්ගලයින් බොහෝ දෙනෙකුගේ දෙනෙත් පාදන්නක් විය. ඔවුන් එයින් සාමාන්‍ය හා ගම්බද ජනතාව ගැන දැනගැනීම ආරම්භ කළා පමණි. දුගී භාවය ඇදහිය නොහැකි තරම් ඉහළය. ජනගහන තදබදයද ඊට වැඩිය. මිනිස්සු පහලොවක්, විස්සක් හෝ ඊටත් වඩා ප්‍රමාණයක් කුඩා පැල්පත්වල හිර වී මැස්සන් මෙන් මිය ගියහ. මෙයයි යටත් විජිතවාදයේ ප්‍රථිඵලය. මෙම තත්වය මාක්ස් සහ ඒංගල්ස් එංගලන්තයේදී කරන ලද විශ්ලේෂණයකදී සොයාගත් වැඩ කරන ජනතාවගේ අන්තිම නරක තත්වයටත් වඩා නරක තත්වයකි. සටන් කළ යුත්තේ මෙම තත්වය නැති කිරීම සඳහාය" යනුවෙන් ලියා ඇත.
ලංකා සම සමාජය පක්ෂය පිහිටුවා ගැනීම
ලංකාවට නිදහස ඉල්ලා පළමුවෙන් කටයුතු කළ පක්ෂය වූයේ මාක්ස්වාදී, ලංකා සම සමාජ පක්ෂයයි. එය 1935 දී ආරම්භ වූයේ තරුණ සංගම් කිහිපයක එක් වීමෙනි. ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ ප්‍රථම ප්‍රකාශනයෙන් ඔවුන් කියා සිටියේ පූර්ණ වශයෙන් ජාතියේ නිදහස, නිෂ්පාදනය, බෙදාහැරීම සහ හුවමාරු කිරීම යනාදී සියල්ල ජාතිය සතු කිරීම, හා ජාති කුල ආගම් ගෝත්‍ර අනුව පැන නැගෙන අසමානතා තුරන් කිරීම ආදී කරුණු එම පක්ෂයේ ඉලක්කයන් බවයි.
1936 මහ මැතිවරණයෙන් පසු එම පක්ෂයේ නියෝජ්‍ය ප්‍රධානීන් වූ එන්.එම්.පෙරේරා සහ පිලිප් ගුණවර්ධනයන්ට රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේදී ඉහත ඉලක්කයන් සපුරා ගැනීමට රැඩිකල් වාදී සාමාජිකයින් වූ රුහුනේ දොන් ඇල්වින් රාජපක්ෂ, ඉන්දීය දෙමළ ජනතාව වෙනුවෙන් සිටි නටේෂා අයියර් ආදිහු සහයෝගය දැක්වූහ. කලින් කලට සහයෝගය දැක්වූ අනෙකුත් අය නම් නුවර ජෝර්ජ් ඊ ද සිල්වා, මාතලේ බී.එච්.අලුවිහාරේ, ගම්පහ සී.පී.ජයසුන්දර, දුම්බර ඒ. රත්නායක සහ නියෝජ්‍ය කතානායක සුසන්ත ද පොන්සේකා වැනි පුද්ගලයින්ය. ඉංග්‍රීසිද, සිංහල සහ දෙමළ මෙන්ම රාජ්‍ය භාෂාවක් කළ යුතු යැයි ද ඔවුන් ඉල්ලා සිටියහ. නාගරික හා පොලිස් උසාවිවල නඩු කටයුතු ස්වදේශීය භාෂාවෙන් කළ යුතු වීම සහ පොලිස් ස්ථානවලදී ප්‍රකාශ ලබා ගන්නා විට ප්‍රකාශ දෙනු ලබන්නාගේ භාෂාවෙන්ම ඒවා සටහන් කළ යුතු වීම යනාදී යෝජනාවන් 1936 දී රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවෙන් සම්මත කොට නීති ලේකම් වෙත යැවූ නමුත් එම කරුණු සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ක්‍රියා මාර්ගයක් නොගැනුනේය. 1956 දක්වා රජයේ පාලන භාෂාව වුයේ ඉංග්‍රිසියයි.
ඉන්දියාවේ කොංග්‍රස් සමාජවාදී පක්ෂය සමග ලංකා සම සමාජ පක්ෂය සහෝදර බැඳීමක් ඇති කර ගත් අතර ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ නියෝජිත කණ්ඩායමක් ඉන්දීය ජාතික කොංග්‍රසයේ ෆායිස්පූර් සමුළුවට 1936 දී සහභාගී වූහ. 1937 අප්‍රේල් මාසයේ කොංග්‍රස් සමාජවාදී පක්ෂයේ නායිකා කමලාදේවි චට්ටොපාද්‍යාය රටේ විවිධ පළාත්වල පැවැත්වූ රැස්වීම් ඇමතුවාය. මෙම සංචාරය සංවිධානය කරන ලද්දේ ලංකා සම සමාජ පක්ෂයයි. ඉන්දියාවේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස සඳහා කරන අරගලයේදී නොබෙදී සිටීමේ ස්ථාවරයකට පැමිණීමට ඉහත සංචාරය උපකාරී විය. කමලා දේවියද සභාව ඇමතූ යාපනයේදී කලක් JYC සාමාජිකයින්ව සිටි පිරිසෙන් මෙම වාමාංශික ව්‍යාපාරයට හිතවත් අවංක පක්ෂපාතී පිරිස් එක් වූහ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Sri_Lanka_independence_struggle#Malaria_epidemic_and_floods
හේස්ගේ නියමය
. හේස්‍ නියමය චාලක රසායනයේ නියමයකි. එය ජර්මේන් හේස් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද එන්තැල්පි විපර්යාස හා ශක්ති සංස්ථිතිය (සම්මත යෙදුම ΔH) පිළිබද හේස් චක්‍රය නම් කිරීමට යොදාගන්නා ලදී.
අර්ථ කථනය
හේස් නියමයට අනුව, ප්‍රතික්‍රියාවක වැදගත් වන්නේ අවසාන හා ආරම්භක පියවර පමණි. එහි අර්ථ දැක්වීමට අනුව, එන්තැල්පිය ශ්‍රිතයක් ආකාර ගන්නා බැවින් අතරමැදි පියවරවලදී සිදුවන එන්තැල්පි විපර්යාස සැලකිල්ලට නොගනී.
“රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක ආරම්භක හා අවසාන භෞතික තත්ව වෙනස් නොවී ඇති විට එහි මුළු එන්තැල්පි විපර්යාසය පියවර සංඛ්‍යාවෙන් ස්වායත්ත වේ” (රසායන විද්‍යාව, කේම්බ්‍රිජ් සරසවි මුද්‍රණාලය)
මෙමගින් සෘජුව තාප විපර්යාසය මැනීමට නොහැකි ප්‍රතික්‍රියාවල ද එන්තැල්පිය ගණනය කළ හැක. මෙය සිදු කරනුයේ අංක ගණිතය හා රසයානික සමීකරණ භාවිතයෙනි. මෙහිදී සමීකරණය හා ΔH අගය යන දෙකම එකම අගයෙන් ගුණ විය යුතුය. මෙම සමීකරණයට අදාල ලකුණ (+ හෝ -) ΔH අදාල වේ.
මෙහිදී සමීකරණ එකතුවීමෙන් සමීකරණ ජාල සෑදේ. එවිට ලැබෙන අවසාන අගය සෘණ නම් (ΔH < 0) ප්‍රතික්‍රියාව තාප දායක වන අතර ධන නම් (ΔH < 0) ප්‍රතික්‍රියාව තාප අවශෝෂක වේ. (නමුත්, මෙහිදී එන්ට්‍රොපිය ප්‍රතික්‍රියාවක වැදගත් ස්ථානයක් ගන්නා බැවින් ඇතැම් ප්‍රතික්‍රියාවල එන්තැල්පිය ස්වභාවයෙන්ම ධන වේ.)
හේස් නියමයට අනුව එන්තැල්පි විපර්යාස වෙනස් විය හැක. එම නිසා යම් ප්‍රතික්‍රියාවක ΔH අගය, ප්‍රතික්‍රියක හා ප්‍රතිඵලවල තාප ශක්ති අතර වෙනසින් සෙවිය හැක.
ප්‍රතික්‍රියක ප්‍රතිඵල
ගොනුව:10fc3091c7f89ecfa971e3357437a2d2.png
බහු ප්‍රතික්‍රියාවලදී මෙහි ඒකක ආදිය වෙනස් වුව ද, මූලධර්ම එකම වේ.
එන්ට්‍රොපිය හා යෝජ්‍ය ශක්තිය ව්‍යාප්ත වීම
එන්ට්‍රොපියේ හා යෝජ්‍ය ශක්තියේ ඇති වන වෙනස්වීම් අන්තර්ගත කිරීමට හේස් නියමයේ මූලධර්ම තවදුරටත් පුළුල් කළ හැක.
උදාහරණයක් වශයෙන් බෝර්ඩ්වෙල් තාපගතික චක්‍රය ගත හැක. මෙහිදී පහසුවෙන් නිර්ණය කළ හැකි තුලිත සමීකරණ හා රේඩොක්ස් ප්‍රතික්‍රියාවල ගිබ්ස් යෝජ්‍ය ශක්ති අගයන් ගණනය කිරීම සිදු කෙරේ.
එවිට බෝර්ඩ්වෙල් තාප ගතික චක්‍ර මගින් ලැබෙන ΔG˚ අගයන් හා හේස් නියමයෙන් ලබාගන්නා ΔH˚ අගයන් එක් කිරීමෙන්, සෘජුව මැනිය නොහැකි එන්ට්‍රොපිය අගයන් සෙවීමට හැකියාවක් ලැබේ.
ප්‍රයෝජන
කිසියම් පුද්ගලයෙක් ප්‍රතික්‍රියක (R) ප්‍රතිඵලවල ΔHf (උත්පාදන එන්තැල්පිය) දනී නම්, ප්‍රතික්‍රියාවේ එන්තැල්පි විපර්යාසය එමගින් සෙවිය හැක.
ΔH=ΔHf(P)-ΔH f(R)
‍හේස් නියමය මගින් නැවත නැවතත් පැහැදිලි කරන කරුණ නම්, ප්‍රතික්‍රියාවේ එන්තැල්පි විපර්යාසය පියවර ගණනින් ස්වායත්ත වන බවයි. එය මෙහිදී ප්‍රයෝජනවත් වේ.
මේ අයුරින්ම සම්මත දහන එන්තැල්පිය දැන ගැනීමෙන් ද එන්තැල්පි විපර්යාසය සෙවිය හැක. එවිට රූප සටහනේ ඊතල පහළ දිශාවට යොමුවන අතර, ඉහත සමීකරණයේ සංකේත වෙනස් වීම හැර වෙනස් කිසිදු බලපෑමක් එන්තැල්පියට සිදු නොවේ. එවිට,
ΔH=ΔHc(P)-ΔHc(R)
ප්‍රායෝගික යෙදීම්
හේස් චක්‍රයක් නිර්මාණය කිරීමට අවශ්‍ය ආකෘතියක් පහත වේ.
සම්මත උත්පාදන එන්තැල්පි අගයන්
මෙම දත්ත ඇසුරින් පහත ප්‍රතික්‍රියාවේ CH‍f හා සම්මත දහන එන්තැල්පිය ΔHc සෙවිය හැක.
උදාහරණ
මේවායේ ආපසු ප්‍රතික්‍රියා සැලකීමෙන් හා එකම පූර්ණ සංඛ්‍යාවෙන් ගුණ වූ පසු
සටහන්
{|
පෙරේරා
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
භාරතීය වෛද්‍ය විද්‍යාව
භාරතීය වෛද්‍ය විද්‍යාව
left|300px
left <p Align = "justify"> ඉන්දියානු දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳව අනාවරණය කිරීමේ දී එහි ඉතිහාසය බුද්ධ වර්ෂ 3000 තරම් පැරණි අතීතයක් ඇති ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය තරම් ඈත අතීතයකට දිවයන බව කිව යුතුය. එමෙන්ම බුද්ධ වර්ෂ 1200 සහ 700 යන කාලවල දී චතුර්වේදයක් ද නිර්මාණය වී තිබුණි. ඒ අනුව රෝග පිළිබද විස්තර සහ ශාක ලබාදෙන ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රම පිළිබඳව එම වේද හතරෙහිම විස්තර කෙරුණද, ඍග් වේදයෙහි විශේෂිත වු සටහනක් ඇත. එමෙන්ම ආයුර්වේදයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස සැලකෙනුයේ ධන්වන්තරි මහ ඍෂිතුමාය. මෙතුමා විසින් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක‍්‍රමය භාරතයේ ව්‍යාප්ත කර ඇත. මෙම ආයුර්වේදයෙහි විවිධ සිද්ධාන්තයන් ගොඩ නැගීම සදහා හින්දු ආගම බොහෝ බලපෑම් ඇතිකර ඇති බව සදහන් කළ යුතුය. <p Align = "justify"> මේ යටතේ විශේෂයෙන් සාකච්ඡාවට බදුන් කරනු ලබනුයේ විනය පිටකයෙහි මහාවග්ග පාලියෙහි ඇතුළත් භෙසජ්ජක්‍ඛන්‍ධකය කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් බුද්ධ කාලීන භාරතීය වෛද්‍ය කේෂ්ත‍්‍රය විමර්ශනය කිරීමයි.
= බුද්ධකාලීන භාරතීය වෛද්‍ය කේෂේත‍්‍රය=
හැදින්වීම
right|250px
right
<P Align="center"> <I> "ආරෝග්‍ය පරමා ලාභා සන්තුට්ඨී පරමං ධනං 			 විස්සාස පරමා ඥාතී නිබ්බානං පරමං සුඛං "<I> </P>
<p Align = "justify"> වශයෙන් මිනිසාට ලෝකයේ ලැබෙන උතුම්ම ලාභය නීරෝගි බව යැයි බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ සේක. එමෙන්ම නීරෝගි බව නිරතුරුවම රැක ගැනීම පිණිස අපගේ පැවැත්ම සකසා ගත යුතු අයුරු සිය දේශනා මගින් ලෝකයාට අවධාරණය කරන ලදී. ව්‍යාධිය වනාහි දුක්ඛ මුලයක් බව සිය මංගල ධර්ම දේශනාවේදී ම උන්වහන්සේ පැහැදිලි කළ සේක. එනම්,
<P Align="center"> <I> "ඉදං ඛො පන භිකඛවෙ දුකඛං අරිය සච්චං, ජාතිපි දුක්ඛා, ජරාපි දුක්ඛා, ව්‍යාධි’පි දුකෙඛා, මරණං පි දුක්ඛං අප්පියෙහි සම්පයොගො දුකෙඛා, පියෙහි විප්පයොගො දුකෙඛා, යම්පිච්ඡිං නලභති තමපි දුකඛං, සංඛිතතෙන පඤ්චුපාදානාඛන්‍ධා දුකඛා” </I> </P> වශයෙනි.
<p Align = "justify"> ව්‍යාධීන් වුපසමනයට අදාළ වන බෙහෙත් පරිෂ්කාරය ද සිවුපසයට ඇතුළත් කරමින් නීරෝගි බව රැක ගැනීම ගැන විශේෂ අවධානය නිරතුරුව තිබිය යුතු බව ද අනාවරණය කළ සේක. සෞඛ්‍යය රැක ගැනීම හා ඊට අදාළ දේශනා බෙහෝ විට භික්ෂුන් වෙත දේශනා කළ බව විනය පිටකයෙන් පැහැදිලි වේ. සිය සෞඛ්‍යය තත්ත්වය රැක ගැනීම හා කායික ස්ථිතිකත්වය නිරතුරුව රැක ගැනීම සදහා කුමක් කළ යුතු ද යන්න විනය තුළ ප‍්‍රඥප්ති ලෙසින්ම පෙන්වා දී ඇත. භික්ෂු පිරිස් මුල්කොට එම දේශනාවන් පවත්වා ඇති මුත් සියලූ මානව වර්ගයාගේ නිරෝගී තත්ත්වය රැක ගැනීමට හා වර්ධනය කරලීමට හේතුවන පොදු ක‍්‍රමවේදයක් එහි අන්තර්ගත බව කිව යුතුය. ඒ අනුව විනය පිටකයෙහි මහාවග්ග පාලියෙහි ඇතුළත් භෙසජ්ජක්‍ඛන්‍ධකය ඇසුරින් බුද්ධ කාලීන භාරතීය වෛද්‍ය කේෂ්ත‍්‍රය පිළිබද විමර්ශනය කළ හැක.
=රෝග හා ප‍්‍රතිකාර=
අංගුත්තර නිකායේ රෝග සුත‍්‍රයේ දී මිනිසාට වැළදෙන ප‍්‍රධාන රෝග දෙකක් ගැන සදහන් වේ. එනම්
1. කායික රෝග
<p Align = "justify"> මිනිස් ශරීරය වණ සිදුරෙන් ගැවැසි, ඇටකටුවලින් රදවා නගන ලද, නිරතුරුව ගිලන් වු, එහෙත් බොහෝ දෙනා විසින් පතනු ලබන, ස්ථිර බවක් හෝ දැඩි බවක් හෝ නැති අලේප කරන ලද පිළිරුවක් වැනි යැයි දේශනා කරයි.
<P Align="center"> <I>
"පස්ස චිත්තකතං බිම්බං - අරුකායං සමුස්සිකං
ආතුරං බහු සංකප්පං - යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති” </I> </P>