cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ෆිලිප් හියුස්
ඔහු කණ්ඩායමෙන් කපා හැරීමෙන් පසුව, බිග් බෑෂ් ලීගයේ ක්‍රිඩා කිරීම හියුස් විසින් මදකට නතර කලේ ඔහුගේ ක්‍රීඩා විලාසය සරි කර ගැනීම සඳහාය. වොරෙස්ටර්ෂයර් කණ්ඩායම සමගින් කොන්ත්‍රාත්තුවක් අත්සන් කල හියුස්, ප්‍රධාන වශයෙන් අංක 3 ස්ථානයෙහි ක්‍රීඩා කරමින් ඵලබර ක්‍රීඩා වාරයක් භුක්ති වින්දේ පළමු පෙල ක්‍රිකට් මාදිළියෙහි ලකුණු 35 ක සාමාන්‍යයක්ද, වි20 ක්‍රිකට් මාදිළියෙහි ලකුණු 100 ක සාමාන්‍යයක්ද, එදිජා ක්‍රිකට් මාදිළියෙහි ලකුණු 83 ක සාමාන්‍යයක්ද රඳවා ගනිමිනි. වෙරෙස්ටර්ෂයර් සඳහා ඔහුගේ ප්‍රබල ක්‍රීඩා වාරය හියුස් විසින් තවත් ඔප නංවා ගත්තේ, නිව් සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්තය වෙත ක්‍රීඩාකිරීම වෙනුවට දකුණු ඕස්ට්‍රේලියා ප්‍රාන්තය වෙත ක්‍රීඩාකිරීම තෝරාගෙන එය මනා කෞෂල්‍යයක් සමගින් ඉටු කිරීමෙනි. ක්‍රිකට් ඕස්ට්‍රේලියා හී එකල ජාතික තේරීම් කමිටුවෙහි සභාපති, ජෝන් ඉන්ටරෑරිටි විසින් සටහන් කර ගත්තේ, ඕස්ට්‍රේලියාවේ අනාගත කණ්ඩායමෙහි හියුස් වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කල යුතු බවයි.
ඔහුගේ හොඳ ක්‍රීඩා ස්වරූපය වෙනුවෙන් හියුස් වෙත 2012 වසරෙහිදී ප්‍රතිලාභ ලැබුනේ, පළමුව 2012–13 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකාව විසින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ කල සංචාරය සඳහා ඕස්ට්‍රේලියාවේ ටෙස්ට් කණ්ඩායම වෙනුවෙන් තෝරා ගැනීමෙන්ද, ඉන්පසුව එම තරග සංචාරයෙහිම පළමු එදිජා දෙක සඳහා ඕස්ට්‍රේලියානු එදිජා සමූහය සඳහා තෝරා ගැනුමෙනි. 2013 ජනවාරි 11 දිනදී, එදිජා ක්‍රිකට් ඉතිහාසය තුල සිය මංගලාවතරණයෙහිදී ශතකයක් රැස් කල පළමු ඕස්ට්‍රේලියානු පිතිකරුවා වීමට හියුස් සමත්වූ අතර, මෙම ප්‍රයාණය ඔහු සාක්ෂාත් කරගත්තේ ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහිව මෙල්බර්න්හී පැවැති තරගයෙහිදීය. මෙතුවක් කල්, ටෙස්ට් තරගයකදී පිට පිට ශතක රැස් කල ලාබාලම ක්‍රීඩකයා වීමටද හියුස් සමත්වූ අතර, මෙම ප්‍රයාණය ඩර්බන් හිදී ඔහු සාක්ෂාත් කර ගත්තේ, 2009 වසරෙහිදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිවය.
2014 නොවැම්බර් 25 දිනදී, සිඩ්නි ක්‍රිකට් පිටියෙහිදී (SCG) පැවති ෂෙෆීල්ඩ් පළිහ තරගයකදී, බවුන්සර පන්දුවක් වැදීම නිසා, කශේරු ධමනි විච්ඡේදනය සිදුවීමෙන් මොළයේ රුධිර වහනයක් ඇති කර ලීම නිසා, පිටිය තුල සිහිසුන්ව හියුස් ඇද වැටුනේය. ඕස්ට්‍රේලියානු කණ්ඩායම් වෛද්‍යවර පීටර් බ්‍රක්නර් සටහන් කර ගත්තේ, මෙවැනි සිදුවීම් 100 ක් පමණක් මෙතුවක් වාර්තාවී ඇති බවත්, ඒ අතුරින් "ක්‍රිකට් පන්දුවක් නිසා සිදුවී ඇතැයි වාර්තා වී ඇත්තේ එක් අවස්ථාවක් පමණක්" බවත්ය. සෙන්ට් වින්සන්ට්ස් රෝහල වෙත ඔහු ගෙන ගිය අතර, එහිදී ශල්‍යකර්මයන්ට භාජනය කරනු ලැබ, ප්‍රේරිත අධිමූර්ඡා තත්ත්වයක හා දැඩි සත්කාර යටතේ අවදානම් තත්ත්වයක පසුවිය. 2014 නොවැම්බර් 27 දිනදී ඔහු මියගියේ, යළි සිහිය නොලබාමය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1988 උපත් ප්‍රවර්ගය:2014 මරණ
790
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පුදුකුඩිඉරුප්පු (මුලතිව්)
පුදුකුඩිඉරුප්පු හෝ අලුත්කුලිස්ස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි සුළු නගරයකි.
791
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ඉන්දියාවේ අධිරාජ
Władcy Indii ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
792
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
මූලික රෝහල - වැලිකන්ද
මූලික රෝහල - වැලිකන්ද, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි රෝහලකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
793
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ප‍්‍රසාංගික නර්තනය
ප‍්‍රසාංගික නර්තනය යනු පේ‍්‍රක්ෂකයන් සඳහා රඟ දක්වන නමුත් ඔවුනගේ සහභාගීත්වයක් නොමැති නර්තන රටාව කි. මීට වෙනස් ව සමාජයීය නර්තන හෝ උපයෝගී නර්තන පේ‍්‍රක්ෂකයන් ගේ නැරඹුම හා රැඟුම යන දෙකොට්ඨාසයේ ම දායකත්වයෙන් සිදුවේ. උත්සව නර්තනය, බැරක් නර්තනය හා ශෲංගාරාත්මක නර්තනය ප‍්‍රසාංගික නර්තනය ට උදාහරණ වේ. මෙම තුන්වන කොට්ඨාසයේ දී සහභාගී වන්නෝ පේ‍්‍රක්ෂක හා රඟන්නන් ගේ භූමිකාවනට වෙනස් අවස්ථාවල දී අවතීර්ණ වෙයි.
ප‍්‍රසාංගික නර්තනය සඳහා ප‍්‍රසංගයක් හෝ වේදිකාවක් අනිවාර්ය නොවේ. කෙසේ වුවද සහභාගි නොවන පේ‍්‍රක්ෂක පිරිසක් මත මෙම අංගය යැපේ.
විසි වන ශත වර්ෂයේ දෙවන භාගයේ දී සිදුවූ ජනප‍්‍රිය සංස්කෘතියේ වර්ධනය ත් සමග ප‍්‍රසාංගික නර්තනය වඩාත් දියුණු තත්වයක ට පත් විය. උදාහරණයක් ලෙස මයිකල් ජැක්සන් සිය දිවිය පුරාවට ලෝක සංචාර කිහිපයක් සමග මිලියන 17 කට වැඩි පිරිසකට තනි හා කණ්ඩායම් නර්තන දර්ශන පවත්වා ඇත.
සාමාන්‍ය සමාජයීය නර්තනයෝ නිර්මාණගත නොවන රංගනයකට හා වෙනස් වන සංගීතයකට පැවැත්වෙන නමුත් ප‍්‍රසාංගික නර්තන බොහෝවිට නිර්මාණගත රංගනයකට හා සැලසුම් ගත සංගීතයකට පැවැත්වේ.
ප‍්‍රසංග වේදිකාව යන වදන වේදිකාවක් මත ප්‍රෙක්ෂකයෝ වෙනුවෙන් කෙරෙන නර්තන සඳහා යෙදේ. වර්තමානයේ බැලේ පර්සියානු ශාස්ත‍්‍රීය නර්තන හා ඉන්දියානු පූජා රංගන ප‍්‍රසංග වේදිකාවේ මූලාකෘති ලෙස පවතී.
විසිවන සියවසේ ප‍්‍රසාංගික නර්තක විධි කිහිපයක් පවතී. මෙය රංගානුබද්ධ නාට්‍ය සඳහා ද ඇතැම් විට යෙදේ. මේ අර්ථයෙන් ගත් කළ ප‍්‍රසාංගික වේදිකාවේ ප‍්‍රබලයෝ අතර පිනා බවුෂ් කාල් චර්චිල් හා ඞී වී 8 වෙති.
1605
1605 වසර (MDCV) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) වන අතර, දින 10 ක් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් වෙයි.
ගයි ෆෝක්ස් රාත්‍රිය
right|thumb|350px|[[පෝල් සැන්ඩ්බි විසින් 1776 දී පමණ අඳින ලද වින්ඩ්සර් මාළිගාවෙහි උත්සවාංග ඇතුලත් චිත්‍රයක්]] ගයි ෆෝක්ස් දිනය, ගිනිමැල රාත්‍රිය සහ ගිනිකෙළි රාත්‍රිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, ගයි ෆෝක්ස් රාත්‍රිය යනු, නොවැම්බර් 5 වන දිනදී ප්‍රධාන වශයෙන් මහා බ්‍රිතාන්‍යයේදී වාර්ෂිකව සැමරෙන උත්සවයකි. එහි ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ, වෙඩිබෙහෙත් කුමන්ත්‍රණයේ කුමන්ත්‍රණකරුවන් විසින් සාමි මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට පහලින් සඟවා තිබූ පුපුරන ද්‍රව්‍ය, එම කුමන්ත්‍රණයේ සාමාජිකයෙකු වූ ගයි ෆෝක්ස් නමැත්තා විසින් මුර කරමින් සිටියදී, 1605 නොවැම්බර් 5 දින ඔහුව අත් අඩංගුවට ගැනීමත් සමගය. තමාගේ ජීවිතය නැසීමට ගත් උත්සාහයෙන් ගැලවීමට, පළමුවන ජේම්ස් රජ සමත්වීමේ සිද්ධිය උත්සවකාරයෙන් සමරමින්, ලන්ඩනය පුරා ජනයා ගිනිමැල දල්වමින් කල සැමරුමට මාස කිහිපයකට පසුව සම්මත කෙරුණු නොවැම්බර් 5 දින සිහිකිරීමේ පණත විසින් කුමන්ත්‍රණයේ ව්‍යර්ථයට තුති පිදීමේ වාර්ෂික මහජන දිනයක් බලාත්මක කෙරිණි.
794
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
රෝහිණී දේවිය
අනුරුද්ධ මහරහතන් වහන්සේ දිනක් කපිලවස්තුවේ ඔහුගේ පවුල බැලීමට ගිය විට, ඔහුගේ සොහොයුරිය වන රෝහිණී යම් චර්ම රෝගයකින් පෙළෙන බැවින් ඔහුව බැලීම ප්‍රතික්ෂේප කළාය. අනුරුද්ධ තෙරුන් අතර ඇයගේ පැමිණීම ඉල්ලා සිටියේය. ඇගේ තත්ත්වය නිසා ලැජ්ජාවෙන් රෙදි කඩකින් මුහුණ වසාගෙන ඇය පැමිණියාය. ඇගේ සොහොයුරා ඇයට උපදෙස් දුන්නේ ඇයගේ ඇඳුම් පැළඳුම් හා ආභරණවලින් කොටසක් විකුණා බුදුන් වහන්සේට හා භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා ආපනශාලාවක් ඉදිකරන ලෙසයි, මෙය විශාල පිනක් ගෙන දෙන බැවිනි. ඇයට උපදෙස් දුන් පරිදි කළ අතර ඇගේ ඥාතීන්ගේ උපකාරය ලැබුණි. ඇය එසේ කළ අතර ඇගේ රෝගයෙන් ටිකෙන් ටික සුව වීමට පටන් ගත්තාය.
ඔහු ඇයගෙන් ඇසුවේ ඇය දුක් විඳීමට හේතුව ඇය දන්නවාද යන්නයි. ඇය එසේ නොකළ බව පිළිතුරු දුන් නිසා බුදුන් වහන්සේ ඇයට ඇගේ අතීත කතාවක් වදාළා.
රෝහිණී පසුගිය ජීවිතයේ දී,බරණැස  රජුගේ අගමෙහෙසිය බිසව වී. රජුට ප්‍රියතම නර්තන දැරියක් සිටි අතර, රැජින ඇය කෙරෙහි ඇදහිය නොහැකි තරම් ඊර්ෂ්‍යාවට පත් වූ අතර ඇයට එරෙහිව උපායක් යෙදුවාය. දිනක් ඇය තම උපස්ථායකයා ලවා එළකිරි කරල් වලින් සාදන ලද කැසීම කුඩු කිහිපයක් නර්තන ශිල්පියාගේ ඇඳට තැබුවාය. ඔවුන් නර්තන ශිල්පිනියට කතා කර, ඇය පැමිණි විට, ඔවුන් ඇය මත කුඩු විසි කළා. වේදනාවෙන් සහ බලාපොරොත්තු සුන්වීමෙන්, ගැහැණු ළමයා තම ඇඳේ රැකවරණය පතා, එය තවත් දුක් විඳීමට හේතු විය.රෝහිණිය දේශනාව අවසානයේ අනාගාමී බවට පත්විය
මරණයෙන් පසු, රෝහිණී ලස්සන දේවතාවිය ලෙස, තුසිත දෙව් ලොව උපන්නා. ඔවුන් ඇගේ සුන්දරත්වයට වශී වූ අතර සෑම දෙවි කෙනෙක්ම ඇයට හිමිකම් කීහ. ඔවුන්ගේ ආරවුල විසඳා ගැනීමට නොහැකි වූ ඔවුන් ට්‍රායස්ත්‍රීෂ අධිපති ශක්‍රගේ උපදෙස් පැතුහ.ශක්‍ර දෙවිදු ඇය දැක ඇය සරණපාවා ගත්තේය.
.
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු බෞද්ධයෝ
දිස්ත්‍රික් මහ රෝහල - කළුතර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
795
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
796
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සිදත් සඟරා හෝඩිය
සිදත් සඟරා හෝඩිය අක්ෂර ගණන : 30 කි.<Br>          ප්‍රාණාක්ෂර - 10 >``ලුහු /ගුරු ´´
ගාත්‍රාක්ෂර - 20
මහඳ ගති කිළි           කොට
සවුනේ ගෙවා ගත්         හට
දුහුණන් දැනුම්            සඳහා
දුහුණන් යනු අධුනිකයන්ය. ය් න්න්බ්ඩ්නෙඩ්
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සිංහල හෝඩි
ඩක්වර්ත්-ලුවිස්-ස්ටර්න් ක්‍රමය
ක්‍රිකට් තරගයක (එදිජා හෝ වි20) වර්ෂාවෙන්(හෝ) තරගයට බාධා වන විට පන්දුවාර(ඕවර) ගණන සීමා කර තරගය පැවැත්වීමේදී මෙම ක්‍රමයට ලකුණු ගණනය කර තරගයේ ජය පැරදුම හෝ ඉලක්කය ලබාදීම සිදු කරයි. මෙය තරමක සංකීර්ණ ගණනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් වේ.
මුලින් ඩක්වර්ත් සහ ලුවිස් ක්‍රමය ලෙස මෙය හැදින්වූ අතර පසුව එම ක්‍රමයේ නවීකරණ කිහිපයකට පසුව ඩක්වර්ත්-ලුවිස්-ස්ටර්න් ක්‍රමය ලෙස හැදින් විය.
797
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ළය රෝහල - වැලිසර
ළය රෝහල - වැලිසර, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි රෝහලකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
798
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පන්සල් හෝඩිය
==වරනැගීම් පිල්ලම් සමග=හ්=
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සිංහල හෝඩි
බදුලු ටැම් ලිපිය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බදුල්ල නගර මධ්‍යයේ පිහිටි සෙනරත් පරණවිතාන මහජන පුස්තකාල භූමි පරිශ්‍රය තුල බදුලු ටැම් ලිපිය (සොරබොර වැව ටැම් ලිපිය) හෙවත් හෝපිටිගම සෙල් ලිපිය පිහිටුවා තිබේ. එය මෙරට සෙල්ලිපි අතර සුවිශේෂ තැනක් ලබා ගන්නා පුරාවස්තුවක් සේ සැළකේ. එසේම මෙරටින් මේ තාක් සොයාගෙන ඇති ටැම් ලිපි අතුරින් ඉතා කුඩාම අකුරුවලින් ලියන ලද විශාලතම ලිපිය ලෙස මේ ලිපිය පිළිගැනේ.
කරවීම
ක්‍රි.ව. 946 සිට ක්‍රි.ව. 954 සමයේ රාජ්‍ය කල හතරවන උදය රජ විසින් මධ්‍යකාලීන සිංහල අක්ෂර භාවිතයෙන් ටැම් ලිපිය කරවා තිබේ. මෙහි වචන පේලි 203 ක් හා අකුරු 2000ක් පමණ කරවා ඇති අතර ටැම් ලිපියේ උස අඩි 8 අඟල් 5 ක් පමණ වේ.
අන්තර්ගතය
හතරවන උදය රජුගේ දෙවන රාජ වර්ෂයේ නිකිණි මස අව පක්ෂයේ පස්වන දින කරවන ලද ශිලා ලිපියකි. සොරබොර නම් ප්‍රදේශයේ හෝපිටිගම නම් වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ පාලනයට අදාලව ගම් වැසියන්, වෙළඳුන් හා රාජ්‍ය නිළදධාරීන් විසින් අනුගමනය කල යුතු නීති රීති,ව්‍යවස්ථා මාලාවක් හා පොහොය දින වෙලදාම තහානම් බව සෙල්ලිපියෙහි සඳහන් වේ. මෙහි සඳහන් අන්දමට බුලත් පුවක් පවා දණහිසෙන් පහළ තබාගෙන වෙළඳාම් කිරීම තහනම්ය
සොයා ගැනීම
මහියංගනයෙන් සැතපුම් 3 ක් පමණ ඊසාන දිග සොරබොර වැව අසල තිබී වර්ෂ 1857දී එවක බදුල්ල උප ඒජන්තව සිටි ජෝන් බේලි මහතා විසින් සොයාගෙන බදුලු කච්චේරිය අසල සිටුවා තැබීමෙන් අනතුරුව අවසානයේ මෙම ටැම් ලිපිය වත්මන් ස්ථානයට ගෙනැවිත් තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මූලික රෝහල - මුල්ලේරියාව
මූලික රෝහල - මුල්ලේරියාව, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි රෝහලකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
මෙසොපොටේමියාව
මෙසොපොටේමියාව යනු යුප්‍රටීස් සහ ටයිග්‍රීස් ගංගා අසබඩ ප්‍රදේශය වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:මෙසොපොටේමියාව ප්‍රවර්ගය:ශිෂ්ටාචාර
බංගලාදේශයේ බුදු දහම
ජනගහන විශ්ලේෂණය
2014 වන විට, බංගලාදේශයේ වානිජ නගරය වන චිතගොංහි බරුවාවරුන් සහ උප-නිවර්තන චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශවල වෙසෙන ස්වදේශික අරකානීස සම්භවයක් ඇත්තවුන්ගේන ‍බහුතරයක් බෞද්ධාගමිකයන් බව හෙළිව තිබේ. බංගලාදේශයේ බෞද්ධාගමිකයන්ගෙන් බහුතරයන් එනම් 65%ක් පමණම බරුවා ජනයාගෙන් සමන්විත වේ. චක්මා, චක්, මර්මා, තන්චන්ග්‍යා සහ ඛ්‍යාන්ග් ජනයා අතීතයේ සිටම බුදු දහම අදහන්නෝ වෙති. සර්වසව වාදය අදහන ඇතැම් ගෝත්‍ර ද බෞද්ධ බලපෑමට නතුව ඇත. මේ අතරට ඛුමි සහ ම්රු ගෝත්‍ර අයත් ය. නමුත් සෙසු ගෝත්‍රවලට සාපේක්ෂව මේවායේ ඇත්තේ අඩු ව්‍යාප්තියකි.
ඉතිහාසය
පුරාවෘත්තයක් අනුව කියැවෙන්නේ ගෞතම බුදුන් වහන්සේ වරක් ධර්ම ප්‍රචාරය සඳහා මෙම ප්‍රදේශය වෙත පැමිණි බවයි. උන් වහන්සේගේ මාර්ගයෙහි ගමන් කිරීමට එහිදී පුද්ගලයකු හෝ දෙදෙනකු මහණ වූ බව ද කියැවේ. කෙසේනමුත්, අශෝක අධිරාජයාගේ සමය වන තෙක්ම මෙම ප්‍රදේශයේ බුදු දහමට එතරම් අනුග්‍රහයක් හිමි වූයේ නැත. ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය පාලනය කළ පාල අධිරාජ්‍යය විසින් බොහෝ බෞද්ධ මතවාදයන් වර්තමාන බංගලාදේශය වෙත ව්‍යාප්ත කරන ලදී. ඔවුහු මහාස්ථාන්ගාර් සහ සෝමපුර මහා විහාරය වැනි විහාරාරාම ගණනාවක් ඉදිකළහ. බික්‍රම්පූර් නගරයේ උපන් සුප්‍රකට ආචාර්යවරයකු වූ ආතිෂ විසින් මහායාම බුදු දහම ව්‍යාප්ත කරන ලදී.
චන්ද්‍ර රාජවංශයේ පුරාණ්චන්ද්‍ර සහ සුබර්ණචන්ද්‍ර විසින් බුදු දහම වැළඳගත් අතර, හරිකේල් සහ චන්ද්‍රද්වීප් (බරිසාල්) පාලන කළ ඔවුන්ගේ අනුප්‍රාප්තික ත්‍රෛලෝක්‍යචන්ද්‍ර සහ ශ්‍රීචන්ද්‍ර ද ඔවුන්ව අනුගමනය කළහ. ඛාඩ්ගා රාජවංශය යනු භාට් යන පෙළපත් නාමය දරන ලද බෞද්ධ රජවරුන් විසූ රාජවංශයකි. ඔවුන් විසින් විහාර සහ ආරාම ගණනාවක් ඉදිකොට තිබේ. රාජභට රජු දැඩිව කැපවූ මහායාන බෞද්ධයකු ලෙස සැලකේ.
1202 තුර්කි ආක්‍රමණ සමයේ බුදු දහම විවිධ ස්වරූපවලින් ව්‍යාප්තව පැවති බැව් පිළිගැනේ. ආක්‍රමණික හමුදා විසින් විහාරාරාම ගණනාවක් විනාශ කොට තිබේ. නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලය වැනි බෞද්ධ අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථාන විනාශ කිරීම හේතුවෙන් බුද්ධාගම ශීඝ්‍රයෙන් පරිහානියට පත් වන්නට විය. 1980 දශකය දක්වා අනුයාත සියවස් ගණනාවක දී, සෙසු බෞද්ධයින් චිතගොං ප්‍රදේශය වටා ඒකරාශී වන්නට විය. මෙම ප්‍රදේශය බ්‍රිතාන්‍ය රාජ් (1858–1947) යුගය තෙක්ම ආක්‍රමණය නොකොට පැවතිණි. 19වන සියවසේ දී බෞද්ධ පුනර්ජීවන ව්‍යාපාර ඇරඹුණු අතර, මෙහි දී ථෙරවාද භික්ෂු නිකායයන් දෙකක් වූ සංඝරාජ් නිකාය සහ මහාස්ථබිර් නිකාය වර්ධනය විය.
සංස්කෘතිය
චිතගොංහි බෞද්ධ විහාර කිහිපයක් දක්නට ලැබේ. බොහෝ බෞද්ධ ගම්මානවල, ශිෂ්‍යයින් ජීවත් වන බෙංගාලි (ජාතික භාෂාව) සහ ඇතැම් පාලි (පුරාතන බෞද්ධ සූත්‍රමය භාෂාව) ලියන්නට සහ කියවන්නට උගන්වන පාසැලක් (ක්යොං) දක්නට ලැබේ. සිය පාසල් අඡයාපනය හදාළ මිනිසුන්ට මෙම පාසල්වල මඳ කාලයක් නවාතැන් ගනීමට ද හැක. ප්‍රාදේශීය බෞද්ධ ආශ්‍රමය ග්‍රාමීය දිවියේ වැදගත් මධ්‍යස්ථානයක් වියත
විහාරවලින් පිටත බුදු දහම එය ව්‍යාප්තව පවතින ප්‍රදේශවල නොයෙකුත් ජනප්‍රිය ඇදහීම් සහ විශ්වාසයන් සමග මුසු වී පවතියි. බොහෝ ප්‍රදේශවල, බුද්ධ ප්‍රතිමා සඳහා විවිධ චාරිත්‍ර ඉටු කිරීම සිදු කෙරේ. බුදුන් වහ්නසේගේ දිවියේ වැදගත් සිදුවීම් සැමරීම සඳහා ‍බංගලාදේශ බෞද්ධයින් විසින් නොයෙකුත් ප්‍රධාන උත්සව පවත්වනු ලබයි. සැබැවින්ම බුදු දහම මගින් දේව වන්දනාව ප්‍රතික්ෂේප කොට, බුද්ධත්වයට පත්වූ තැනැත්තකු ලෙස බුදුන් වහන්සේගේ මතකය පමණක් සිහිපත් කිරීම සිදුවුව ද, ජනප්‍රිය බුදු දහම තුළ බුදුන් ප්‍රමුඛ දේවතාවුන් සහ සුළු දේවතාවුන් රැසක් වන්දනාමාන කරනු දැකගත හැක.
ආගමික කටයුතු අමාත්‍යාංශය මගින් බෞද්ධ පූජාස්ථාන සහ පුරාවස්තු පවත්වා ගැනීමට සහ නඩත්තු කිරීමට සහාය සපයයි. පහර්පූර් (රාජ්ෂාහි ප්‍රදේශයේ) සහ මේනාමති (කොමිලා ප්‍රදේශයේ) පිහිටි පුරාතන විහාර ක්‍රි.ව. හත්වන සිට නවවන දියවස් දක්වා කාලයට අයත් යැයි සැලකෙන අතර, මේවා රාජ්‍යයේ ආරක්ෂිත ස්මාරක ලෙසින් නම්කොට ඇත.
ප්‍රමුඛ බංගලාදේශ බෞද්ධයින්
නියෝජ්‍ය ලේකම් සහ ඉහළ
විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව - ශ්‍රී ලංකා
විශ්විද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ දැක්ම
සමස්ථ ලෝක ප්‍රවනතාවන් සමග යමින් ජාතියේ අවශ්‍යතාවයන් සහ අපේක්‍ෂාවන්ට උචිතවන ආකාරයේ උසස්ම තත්ත්වයේ විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියක් ගොඩ නැගීම විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ දැක්මයි.
විශ්විද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ මෙහෙවර
උසස් අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දක්වන පාර්ශව සමග සම්බන්ධ වී, අධ්‍යයන පාඨමාලාවන්ගේ විවධාංගීකරණය සහ එහි ගුණාත්මකභාවය සහතික කිරීම සහ ප්‍රශස්ථ මට්ටමේ ඉගැන්වීමේ සහ පර්යේෂන මධ්‍යස්ථාන බිහිකිරීම. උසස් මට්ටමේ ඉගෙනුමක්, වෘත්තීය මට්ටමේ පුහුණුවක් සහ පර්යේෂණ මට්ටමක් ඇති, මහජනයාට වගකිව හැකි ආකාරයේ, පුළුල් ප්‍රවේශයක් ඇති, විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතියක්, අවශ්‍ය සම්පත් වෙන්කිරීම තුළින් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සහ පවත්වාගෙන යාම විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ මෙහෙවරයි.
ඛේමා රහත් තෙරණිය
ඛේමා භිකෂුණිය බුදුන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකු වූවාය (අනෙක් අග්‍ර ශ්‍රාවිකාව වූයේ උප්පලවණ්ණාය).තවද ඛේමා තෙරණිය ප්‍රඥාවත් තෙරණියන් අතර අග්‍රස්ථානය ලැබූහ.
ඛේමා බුදු හිමියන් දැකීමට යාමට කැමැත්තක් නොදැක්වූවාය. බුදු හිමියන් ඇගේ රූමත් භාවය ගැන සැලකිල්ලක් නොදක්වන බව ඇය දැන සිටියාය. ඇය තමාගේ රූමත්කම ගැන ආඩම්බරයෙන් පසු වූවාය. ඇයගේ ස්වාමි පුරුෂයා වූ බිම්බිසාර රජුගෙන් බුදු හිමියන් ගැන තොරතුරු දැන ගත්තාය. ඔහු බුදු හිමියන්ගෙන් බණ ඇසීමට ඇය උනන්දු කළේය. බුදුන් වැඩ වසන ආරාමයේ අලංකාරය ගැන ඇයට විස්තර කර තිබුණි. රාජකීය වස්ත්‍රාභරණයෙන් අලංකාර ලෙස සැරසී පියකරු දේ දකිනු රිසියෙන් ඇය බුදුන් වැඩ වසන ආරාමයට ගියාය. බුදුන් වහන්සේ ඇය එනු දැක ප්‍රාතිහාර්ය බලයෙන් ඛේමාවන්ට වඩා රුවින් යුත් තරුණියකු මවා බුදුන්ගේ පසෙකින් සිටින්නට සැලැස් වූ සේක. ඛේමා ඒ දැක වශී වූවාය. බුදුන් වහන්සේ ක්‍රමයෙන් එම තරුණ කාන්තාව මහලු වන සැටි පෙනෙන්නට සැලැස් වූ සේක.
ඛේමා අවසානයේ බුදුන්ට සවන් දීමට කැමති වූවාය. බුදුන්ගේ දේශනාවෙන් පසු ඇය සත්‍යය අවබෝධ කොට අරහත් භාවය ලබා ගත්තාය. තම ස්වාමි පුරුෂයාගේ කැමැත්ත ගෙන අනතුරුව ඇය භික්ෂුණී ශාසනයට ඇතුළු වූවාය.
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම ප්‍රවර්ගය:භික්ෂුණී ශාසනය ප්‍රවර්ගය:රහත් තෙරණියන්
ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය
ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑල්; ), ඉරාකයේ සහ සිරියාවේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑස්, ) හෝ ඉරාකයේ සහ අෂෙම් හී ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය, ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්), හෝ ඩෑෂ් (, ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  ), යනු,   සේලෆි ජිහාඩ්වාදී අන්තවාදී සටන්කාමී කණ්ඩායමක් සහ ස්වයං-ප්‍රකාශිත  ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයක් සහ  කලීෆා රාජ්‍යයක් වන අතර, ඉරාකයේ සහ සිරියාවේ  සුන්නි අරාබිවරුන් විසින් නායකත්වය සපයන සහ ඔවුන් වෙතින් ප්‍රධාන ලෙසින් සමන්විත වෙයි. 2015 මාර්තු මස වන විට, ඉරාකයේ සහ සිරියාවේ, මිලියන දහයක් වසන භූමි ප්‍රදේශයක පාලනය එය සතුව පැවති අතර,  ලිබියාවේ, නයිජීරියාවේ සහ නැගෙනහිර දිග  ඇෆ්ගනිස්තානයේ නන්ගරාර් පළාතේ කුඩා ප්‍රදේශ වල නාමික පාලනය සතු විය. දකුණු ආසියාව ඇතුළු ලෝකයේ අනෙකුත් කොටස් තුල මෙම කණ්ඩායම ක්‍රියාත්මක වෙමින් හෝ අනුබද්ධිත සංවිධාන සහිත හෝ වෙති.
නර්තනය සහ සෞඛ්‍යය
නර්තනය සහ සෞඛ්‍යය යන්න පර්යේෂණ අධ්‍යයනයන් කිහිපයකට පාදක වී ඇති අතර එනයින් විද්‍යාමාන වන්නේ නර්තනය ඉතාමත් සුවදායක ව්‍යායාමයක් බවයි. කෙසේවෙතත් වෘත්තීය නර්තනයෙහි සෞඛ්‍යමය අවදානම් කිහිපයක් තිබෙන අතර ඒවාට නිසියාකාර අවධානය යොමු කල යුතු වෙයි. විවාබස් ඉල්ලීමෙහි අංගයක් ලෙසින් නර්තනකරුවාගේ සෞඛ්‍යසම්පන්නබවෙහි හා බුද්ධියෙහි විශ්වාසනීය දර්ශකයක් ලෙසින් නර්තනය සැලකිය හැක.
නර්තනයෙහි ප්‍රතිලාභ
සාමාන්‍ය ලෙසින් සැලකූ විට සවායු ව්‍යායාමයක් වන හෙයින්, හෘද්වාහිනී රෝග අවදානම අඩුකිරීම, බර පාලනය වැන්නන් සහ ශාරිරීක යෝග්‍යතාවය හා බැඳි අනෙකුත් ප්‍රකට ප්‍රතිලාභයන් බොහෝමයක් නර්තනය විසින්ගෙන දෙයි. මීට අමතරව, මනෝවිද්‍යාත්මක සුඛවිහරණය උදෙසාද නර්තනය සැලකිය යුතු ලෙසින් දායක වන බවද සැලකිය යුතුයි.
කෙසේ වුවද එංගලන්ත කලා සංගමය 2004 දී බිරාහාතාන්යර අමාත්‍ය මණ්ඩලය හමුවේ පැවසුවේ මෙම සොයාගැනීම් බොහෝ විට නිශ්චිත භාවයක් නුඋසුලන බවයි. වඩාත් නිශ්චිත හා විශේෂ ප්‍රතිලාභ පෙන්වාදීම සඳහා වැඩි අවධානයක් ලබාදිය යුතු බව ඔවුහු තර්ක කළෝ ය.
2006 දී සිදුකෙරුණු ඉතාලියානු අධ්‍යයනයකින් හෙලිවූයේ හෘද රෝගීන්හට පා පැදි ධාවනය හෝ අනෙකුත් ව්යා යාම සමග සසඳන විට නර්තනය වඩාත් උචිත වන බවයි. බොහෝ විට මෙය රෝගීන් එය වඩාත් වින්දනාත්මකව අත්විඳින බැවින් විය හැක.
2003 දී නිව් යෝර්ක් හි පැවති අධ්‍යයනයකිනදී හෙලිවූයේ චිත්ත වික්ෂේපය මගහැරවීම සඳහා හරස්පද ප්‍රහෙලිකා වැනි බුද්ධිමය ව්යාපයාම ආධාර වුවද බෝල් රූම් නර්තනය හැර අන් කිසිදු ශාරීරික ව්යා‍යාමයක් එහිලා දායක නුවූ බවයි.
නර්තනය ස්ථූලතාවය මගහැරවීම සඳහා වැදගත් බව සනාථ වී ඇති බැවින් බොහෝ පාසල් තම සිසුන් ව ඒ සඳහා දිරි ගන්වයි.
නර්තන‍යේ අවදානම
නර්තනය දැඩි ඉල්ලුම්කාරි විය හැකය. වෘත්තීමය ‍සෞඛ්‍ය අවදානම විසින් තරැණ හා වෘතීයමය නර්තන ශිල්පීන් හට බලපාන විවිධ ගැටලු පිළිබඳ පැහැදිලි කරයි. ශරීර‍‍ය ස්වරෑප‍යේ ගැටලු හා ආහාර ආබාධයන්වලට වඩා වැඩි අවදානමක් ක්‍රීඩා අනතුරු සහ කාර්ය කරන ස්ථානයේ ආතතියක් නර්තන ශීල්පීන්ට ඇත.මෙම ලිපි‍‍‍‍යෙහි ද ‍‍මෙවැනි ගැටලු අවම කිරීම පිළිබඳව ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව විස්තර කරයි.
තුවාළවීම වැලැක්වීම
සමාජයීය නර්තනයට පවා  කම්පනාවශෝෂණ බිමක් නිර්දේශ කර තිබේ. පේශී ඇදීම් වේදනා හා ඇතිවිය හැකි ආබාධ වැලකීම සඳහා ව්‍යායාමයට පෙර සිරුර උනුසුම් කිරීමේ ව්‍යායාමයන්ද පසු සිරුර සිසිල් කිරීමේ ව්‍යායාමයන්ද නිර්දේශ කර තිබේ.
ගෞතම බුදුන්වහන්සේගේ පවුල
බුදුන් වහන්සේ ඉතිහාසගත සිදුවීම්වලට අනුව ක්‍රිස්තු පූර්ව 563 දී සහ බෞද්ධ සම්ප්‍රදායට අනුව ක්‍රිස්තු පූර්ව 624 දී ලුම්බිණියේ ක්ෂත්‍රිය පවුලක උතුම් පවුලක උපත ලැබූහ. කුඩා කාලයේ ඔහු හැඳින්වූයේ සිද්ධාර්ථ ගෞතම යනුවෙනි. ඔහුගේ පියා කෝසල ප්‍රාන්තයේ ශාක්‍ය වංශයේ නායකයා වූ ශුද්ධෝදන රජු වූ අතර ඔහුගේ මව මායා බිසව විය. බෞද්ධ ජනප්‍රවාදවලට අනුව ළදරුවා ශ්‍රේෂ්ඨ මිනිසෙකුගේ ලකුණු ප්‍රදර්ශනය කළේය. අනාවැකියකින් පෙන්නුම් කළේ දරුවා නිවසේ රැඳී සිටියහොත් ඔහුට ලෝක පාලකයෙකු වීමට නියමිත බවයි. කෙසේ වෙතත්, සිද්ධාර්ථ  නිවසින් පිටව ගියහොත්, ඔහු විශ්වීය අධ්යාත්මික නායකයෙකු වනු ඇත. මහා රජෙකු සහ ලෝක පාලකයෙකු වනු ඇති බවට සහතික වීම සඳහා, ඔහුගේ පියා ඔහුව ඔහුගේ මාලිගාවේ හුදකලා කළ අතර, ඔහුගේ මව දරු ප්‍රසූතියෙන් දින හතකට පසු මිය ගිය පසු, ඔහුගේ මවගේ බාල සොහොයුරිය වන මහාපජාපති ගෝතමී විසින් ඔහුව ඇති දැඩි කරන ලදී.
ඔහු පසුව විවාහ යශෝධරා ( Suppabuddha හා Amita රජගේ දියණිය ), සහ එකට ඔවුන් එක් ළමයා: පුත් රාහුල. යශෝධරා සහ රාහුල යන දෙදෙනාම පසුව බුද්ධ ශ්‍රාවකයෝ වූහ.
සුද්ධෝදන රජු
thumb| සුදෝදන රජු සහ ඔහුගේ රාජ සභාව වම|thumb| මායා රැජිනගේ සිහිනය සුද්ධෝදන රජුට දෛවඥයන් තිදෙනෙකු අර්ථකථනය කරන දර්ශනයක් මූර්තියෙන් නිරූපණය කෙරේ. නාගර්ජුනකොන්ඩා, 2වන සියවස සුද්ධෝදන පිළිබඳ බොහෝ තොරතුරු පැමිණෙන්නේ බෞද්ධ පුරාවෘත්ත සහ ශුද්ධ ලියවිල්ලෙනි. ඔහු පැරණි ඉන්දියාවේ උතුරු මායිමේ කෝසල ප්‍රාන්තයේ ජීවත් වූ ශාක්‍ය වංශයේ නායකයෙකු ලෙස සැලකේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ ඔහු පරම්පරාගත රජෙකු බව පැවසුවද, ඔහු දැන් ගෝත්‍රික කන්ඩායමක තේරී පත් වූ ප්‍රධානියෙකු බව විශ්වාස කෙරේ. සුද්ධෝදනගේ පියා සිනහන.
තම පුත්‍රයාගේ නික්ම යාමෙන් සුද්ධෝදන දැඩි ලෙස කලබලයට පත් වූ බව පැවසෙන අතර බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සඳහන් වන්නේ ගෞතම වෙත ආපසු එන ලෙස ආයාචනා කිරීමට දූතයන් 10,000ක් එවා ඇති බවයි. බුදුන් වහන්සේ දූතයන්ට ධර්මය දේශනා කළ පසු, ඔවුන් සියලු දෙනාම සංඝ භාවයට පත් වූහ. පසුව සුද්ධෝදනගේ ඉල්ලීම පරිදි කළුදායි නම් සුද්ධෝදනගේ මිතුරා බුදුරදුන්ට ආපසු එන ලෙස ආරාධනා කළේය. බුදුන් වහන්සේ ද ඔහුට ධර්මය දේශනා කළ අතර කළුදායි පසුව පැවිදි විය.
මායා දේවිය
thumb|300x300පික්| මායා රැජිනගේ සුදු අලි සිහිනය සහ බුදුන් පිළිසිඳ ගැනීම. [[ගාන්ධාර|ගන්ධාර, 2-3 වන සියවසේ ක්‍රි.ව.]] මායා බුදුන් වහන්සේගේ මව වූ අතර කෝලිය වංශයේ වූවා ය. මායා උපන්නේ දෙව්දහෙහිය. ඇය විවාහ වී සිටියේ කපිලවස්තු රාජධානියේ රජකම් කළ ඇගේ ඥාති සොහොයුරා වන සුද්ධෝදන රජු සමඟ ය.
බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල, සිහිනෙන් සුදු අලියෙක් ඇගේ පැත්තට ඇතුළු වූ බව කියනු ලැබේ. ඇය අවදි වූ විට ඇය ගැබ්ගෙන ඇති බව ඇය දුටුවාය. පියාගේ මව්බිමේදී දරු ප්‍රසූතිය සම්ප්‍රදායික වූ බැවින් මායා බිසව දෙව්දහට ගමන් කළාය. කෙසේ වෙතත්, ඇයට මඟදී ලුම්බිණි වත්තේදී දරු ප්‍රසූතියට සිදු විය. දේවයන් වහන්සේ උපතට මූලිකත්වය දුන් බවත්, එක් සිසිල් සහ උණුසුම් දිය පහරවල් දෙකක් දෙව්ලොව සිට පහළට ගලා ගිය බවත් කියනු ලැබේ.
මායා මිය ගියේ ඇගේ පුතා ඉපදී දින හතකට පසුවය, ඇය විසින් සිද්ධාර්ථ හෝ "ඔහුගේ අරමුණ සාක්ෂාත් කරගන්නා" ලෙස නම් කරන ලදී. බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල ඇය තුසිතයේ නැවත ඉපදී ඇති බවත්, පසුව ඇගේ පුත්‍රයා ඇය වෙත පැමිණ, ගෞරව පුදකර, ඇයට ධර්මය ඉගැන්වූ බවත් සඳහන් වේ.
යශෝධරා
යශෝධරා කුමරිය පසුව ගෞතම බුදු බවට පත් වූ සිද්ධාර්ථගේ බිරිඳයි. ඇය කෝලිය රජු සුප්පබුද්ධ සහ අමිතා බිසවගේ දියණියයි.
සිද්ධාර්ථ සහ යශෝධරා ඥාති සොහොයුරන්ය. ඇගේ පියා වූ සුප්‍රබුද්ධ රජු මහමායා ප්‍රජාපති දෙදෙනාගේම සොහොයුරාය.මෑණියන් වූ අමිතා  දේවිය සුද්ධෝදන රජුගේ නැගණියයි. . යශෝදරා වයස අවුරුදු දහසයේදී සිද්ධාර්ථ සමඟ විවාහ වූ අතර ඔවුන් දෙදෙනාම එකිනෙකා සමඟ ගෞරවය හා සුහදතාවය බෙදා ගෙන ඉතාමත් හොඳ විවාහ ජීවිතයක් ගත ඇති බව කියනු ලැබේ. යශෝධරාට රාහුල නම් දරුවෙකු පිළිසිඳ ගැනීමට බොහෝ කාලයක් ගත විය. ඉන්පසු සිද්ධාර්ථගේ නික්ම යාමෙන් පසු යශෝධරාව මාලිගාවේ පැවිදි ජීවිතයක් ගත කළේ කහ පැහැති වස්ත්‍ර ඇඳගෙන සිදුහත් මෙන් ඉතා අඩුවෙන් ආහාර අනුභව කරමිනි. සිද්ධාර්ථ තම ඥාතීන් බැලීමට ගෞතම බුදුන් ලෙසින් කපිලවස්තුව ආපසු ගිය දිනයේ යශෝධරාව බොහෝ කලකට පසු ඔහුව මුණගැසුණි. සිද්ධාර්ථ නොමැතිව යශෝධරා ජීවිතය ගත කළ ආකාරය ගැන සුද්දෝදන රජු බුදුන් වහන්සේ විස්තර කළේය. බුදුන් වහන්සේ ඒ මොහොතේම "සඳ කිඳුරුදා" (යශෝධරාගේ මුල් ජීවිත කතාව) ජාතකය සහ ඇය පෙර භවවලදී ඉතා ගෞරවයෙන් උන්වහන්සේට කැප වූ ආකාරය වදාළ සේක.
ගෞතම බුදුන් වහන්සේ වසර පහකට පසු කාන්තාවන්ට සංඝාවාසයට ඇතුළු වීමට අවසර දුන් පසු ඇයද භික්ෂුණියක් බවට පත්ව අර්හත් වූවාය.
ආනන්ද
ආනන්ද බුදුරදුන්ගේ ප්‍රධාන උපස්ථායක වූ අතර උන්වහන්සේගේ ප්‍රධාන ශ්‍රාවකයන් දස දෙනාගෙන් කෙනෙකි. බුදුරදුන්ගේ බොහෝ ශ්‍රාවකයන් අතර ආනන්දය හොඳම මතක ශක්තියෙන් කැපී පෙනුණි. මුල් බෞද්ධ සූත්‍රයේ බොහෝ පාඨ -පිඨක ( පාලි ;   ) ප්‍රථම බෞද්ධ කවුන්සිලයේදී බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් සිහිපත් කිරීම ඔහුට ආරෝපණය කර ඇත. ඒ හේතුව නිසා, ඔහු, "ධර්ම භාණ්ඩාගාරික" ලෙස හැඳින්වේ දහම් බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීම ගැන සඳහන් කිරීම. මුල් බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල, ආනන්ද යනු බුදුන්ගේ පළමු ඥාති සොහොයුරා වේ. ආනන්දගේ මුල් ජීවිතය පිළිබඳ බොහෝ දේ පිළිබඳව පාඨයන් එකඟ නොවූවත්, ආනන්ද භික්ෂුවක් ලෙස පැවිදි වී ඇති බවත් පුණ්ණ මන්තානිපුත්ත ඔහුගේ ගුරුවරයා බවට පත් වේ. වසර විස්සක් බුද්ධ දේවසේවයේ, ආනන්ද බුදුන් වහන්සේ මෙම කාර්යය සඳහා තෝරා ගන්නා විට, බුදුන් වහන්සේගේ උපස්ථායකයා බවට පත් වේ. ආනන්ද මහත් භක්තියෙන් හා සැලකිල්ලෙන් සිය රාජකාරි ඉටු කරන අතර, බුදුන් වහන්සේ සහ ගිහියන් මෙන්ම, සංඝ (භික්ෂික ප්‍රජාව) අතර අතරමැදියෙකු ලෙස ක්‍රියා කරයි. ඔහු තම ජීවිත කාලය පුරාවටම බුදුන් වහන්සේ කැටුව, සහායකයෙකු ලෙස පමණක් නොව, ලේකම්වරයෙකු සහ කටහඬක් ලෙසද කටයුතු කරයි.
බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් ටික කලකට පසු, පළමු ධර්ම සංගායනාව පැවති  අතර, සභාව ආරම්භ වීමට පෙර පෙර රාත්‍රියේ ආනන්ද රහත්  පත්වීමට සමත් වේ, එය අවශ්ය වේ. බුද්ධ දේශනා බොහෝමයක් සජ්ඣායනය කරමින් ඒවායේ නිරවද්‍යතාව පරීක්‍ෂා කරමින් බුදුන් වහන්සේගේ ජීවමාන මතකය ලෙස සභාව තුළ ඓතිහාසික කාර්යභාරයක් ඔහු සතු වේ. ආනන්ද ක්‍රිස්තු පූර්ව 463 දී මිය යන අතර, ඔහු මිය යන ගංගාවේ ස්තූප (ස්මාරක) ඉදිකර ඇත.
දේවදත්ත
දේවදත්ත යනු බුදුරදුන්ගේ ඥාති සහෝදරයා (හෝ, සමහර ගිණුම්වල, පියාගේ පළමු ඥාති සහෝදරයා) විය. බුදුන් වහන්සේ ශාක්‍යයන් වහන්සේට කපිලවස්තුවේදී දේශනා කරන විට ඔහුගේ සහෝදරයන් සහ මිතුරන් සහ උපාලි සමඟ ඔහු  පැවිදි විය.
කාලයක් දෙව්දත් සංඝයා අතර මහත් ගෞරවයට පාත්‍ර විය. ශාරිපුත්‍ර රජගහනුවර දේවදත්තගේ ගුණ ගායනා කළ බව පැවසේ. ටික කලකට පසු දේවදත්තට සිද්ධි ඇති වූ අතර ඔහුගේ චේතනාව දූෂිත වූ බව කියනු ලැබේ. මෙම සිද්ධීන් ලබා ගැනීමෙන් පසු, දේවදත්ත බුද්ධ බලයට ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙලඹී අවස්ථා කිහිපයකදී බුදුන් මරා දැමීමට උත්සාහ කළේය. ඔහු බුදුන් දෙසට ගලක් පෙරළා, උන් වහන්සේගේ මාංසය සිදුරු කර, බුදුන් වහන්සේ මැරවීමට කිරීමට ඇතෙකු පොළඹවා ඇති බව වාර්තා වේ.
දෙව්දත් තෙමේ ජීවිතයේ අගභාගයේදී බුදුරදුන් කෙරෙහි පසුතැවිලි විය. ඔහුගෙන් සමාව අයැදීම සඳහා ඔහු බුදුන් වැඩ සිටි ආරාමයට පා ගමනින් ගිය නමුත්, අකුසල කර්මයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සමාව අයැදීමට පෙර ඔහු පොළොවට ගිල දමා අවීචියේ නැවත ඉපදුණු බව වාර්තා වේ.
නන්ද කුමරු
නන්ද බුදුරදුන්ගේ සහෝදරයා විය; සුද්ධෝදන රජුගේ සහ මහා ප්‍රජාපතී ගෞතමීගේ පුත්‍රයාය. නන්ද පසුව රහත් විය.
සුන්දරී නන්දා කුමරිය
සුන්දරී නන්දා බුදුන්ගේ සහෝදරියයි. ඇය සුද්ධෝදන රජුගේ සහ මහා පජාපති ගෝතමීගේ දියණියයි. පසුව ඇය භික්ෂුණියක් බවට පත් වී අර්හත් වූවාය. එසේම බුදුන් වහන්සේ ඇය ධ්‍යාන ලාභී භික්ෂුණින් අතර අග්‍රගණ්‍ය ලෙස ගෞරව කළහ.
මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී
මහා පජාපති ගෝතමී අංජන රජුගේ සහ සුලක්ඛනා බිසවගේ බාල දියණියයි. ඇය විවාහ වූයේ සුද්ධෝදන රජු සමඟ ඇගේ වැඩිමහල් සොහොයුරිය වන මහාමායා (හෝ මායාදේවි) සමඟ ය. සිද්ධාර්ථ ගෞතම උපතින් පසු ඇගේ සොහොයුරිය මිය ගිය විට ඇය සිද්ධාර්ථ තම භාරයට ගත්තාය. ඇය සුද්ධෝදන රජු දාව සුන්දරී නන්දා නම්  දියණියක්ද නන්ද නම් පුතෙක්ද වැදුවාය. සිදුහත් කුමරු ඉපිද දින පහකට පසු නන්ද කුමරු ඉපදුනි.ප්‍රජාපතිය නන්ද කුමරු කිරි මව්වරුන් හට දී සිදුහත් කුමරු පෝශණය කලාය.නන්දා කුමරිය සිදුහත් කුමරුන්ටත් නන්ද කුමරුන්ටත් වඩා අවුරුදු දෙකකට පමණ වැඩිමහලුය.
සුද්ධෝදන රජුගේ අභාවයෙන් පසු මහා ප්‍රජාපතී බුදුරදුන් සොයා ගමන් කළේය. ඇය ඔහුව සොයාගත් විට, ඇය ආනන්ද හරහා බුදුන් වහන්සේට භික්ෂුණී ලෙස සංඝයා වහන්සේට ඇතුළු වීමට අවසර දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියාය. බොහෝ ප්‍රතික්‍ෂේප කිරීම්වලින් පසු අවසානයේ බුදුන් වහන්සේ කාන්තාවන්ට සංඝාවාසයට ඇතුළු වීමට අවසර දුන් සේක. පසුව මහා පජාපති ආර්යාව අර්හත් වූවාය.
රාහුල
රාහුල ( පාලි සහ සංස්කෘත) සිද්ධාර්ථ ගෞතම සහ ඔහුගේ බිරිඳ සහ යශෝධරා කුමරියගේ එකම කුලුඳුල් පුත්‍රයා විය. මුල් යුගයේ සිට බොහෝ බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල ඔහු ගැන සඳහන් වේ. රාහුල පිළිබඳ වාර්තා මගින් සිදුහත් කුමරුගේ ජීවිතය සහ ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ ජීවිතය අතර අන්‍යෝන්‍ය බලපෑමක් පෙන්නුම් කරයි. ඒ අනුව ලබා ක්රියු පළමුවන සම්ප්රදාය, රාහුල සිද්ධාර්ථ කුමරු දවසේ උපන් ප්රතික්ෂේප කිරීම, හා මග මත බී නැති අර්ථය, ඒ නිසා රාහුල නම් කර ඇත බුද්ධත්වයට. මූලසර්වාස්තිවාද සම්ප්‍රදායට අනුව සහ පසුකාලීන මූලාශ්‍ර රාශියකට අනුව, රාහුල පිළිසිඳ ගන්නේ සිදුහත් කුමරු දවස පමණක් වන අතර, වසර හයකට පසු සිදුහත් කුමරු බුද්ධත්වයට පත් වූ විට උපත ලබයි. වඩාත් ස්වභාවික හේතු ද දක්වා ඇතත්, යශෝධරා සහ රාහුල යන දෙදෙනාගේම පෙර ජීවිතවල අයහපත් කර්ම මගින් මෙම දිගු ගර්භණී කාලය පැහැදිලි කෙරේ. ප්‍රමාද වූ උපතේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, රාහුල සැබවින්ම සිදුහත් කුමරුගේ පුත්‍රයා බව යශෝධරා ඔප්පු කිරීමට අවශ්‍ය වේ, ඇය අවසානයේ එය සත්‍ය ක්‍රියාවකින් සාර්ථකව සිදු කරයි. ඉතිහාසඥ සිද්ධාර්ථ කුමරු රාහුල පිළිසිඳගෙන ඔහුගේ උපත තෙක් බලා සිටි බව තර්ක කර ඇත, රජුගේ සහ බිසවගේ අවසරය ඇතිව මාලිගාවෙන් පිටව යාමට හැකි වනු ඇත,  නමුත් පෙරදිග විද්‍යාඥ නොයෙල් පේරි සැලකුවේ සිදුහත් කුමරු ඔහු හැර ගිය පසු රාහුල උපත ලබා ඇති බවයි. මාලිගාව.
රාහුල උපතින් වසර හතක් සහ පහළොවක්  කාලයකදී, බුදුන් වහන්සේ නැවත කපිලවස්තුවට පැමිණෙන අතර, එහිදී යශෝධරා රාහුල විසින් බුදුරදුන්ගෙන් ශාක්‍ය වංශයේ සිංහාසනය ඉල්ලා සිටියි. බුදුන් වහන්සේ රාහුල සහිත විසින් ප්රතිචාර දක්වයි නමක් නම් පළමු බෞද්ධ සාමනේර හිමිනමක්. ඔහු තරුණ සාමනේරයාට සත්‍යය, ස්වයං ආවර්ජනය, සහ මම නොවන බව උගන්වා,  අවසානයේ රාහුලගේ බුද්ධත්වයට හේතු වේ. මුල් වාර්තාවල සඳහන් වන්නේ බුදුන් වහන්සේට පෙර රාහුලයා මිය යන බවයි, පසුකාලීන සම්ප්‍රදායට අනුව, රාහුල යනු බුදුන් වහන්සේ අභිබවා ජීවත් වන ශ්‍රාවකයන්ගෙන් කෙනෙකි, ඊළඟ බුදුන් වහන්සේ වැඩෙන තෙක් බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කරයි. ඉගෙනීමට ඇති උනන්දුව නිසා රාහුල බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල ප්‍රකට වන අතර, බෞද්ධ ඉතිහාසය පුරාම සාමනේර භික්ෂූන් සහ භික්ෂුණීන් විසින් ගෞරවයට පාත්‍ර විය. එක් අතකින් දරුවන් අධ්‍යාත්මික ජීවිතයට බාධාවක් ලෙස ද, අනෙක් අතින් ඥානාලෝකය සඳහා විභවයක් ඇති පුද්ගලයන් ලෙස ද බුදුදහමේ ඉදිරිදර්ශනයකට ඔහුගේ වාර්තා හේතු වී ඇත.
සිංහල අකාරාදි අනුපිලිවෙල
සිංහල අකාරාදි අනුපිලිවෙල ආකාර දෙකක් ඇත. 1. සිංහල අක්‍ෂරමාලා අකාරාදි අනුපිලිවෙල 2. සිංහල ශබ්දකෝෂ අකාරාදි අනුපිලිවෙල
සිංහල අක්‍ෂරමාලා අකාරාදි අනුපිළිවෙළ
ආකරාදී පිළිවෙළ නාම සමුහයක් පහසුවෙන් තෝරා ගතහැකි (හඳුනාගත හැකි) ලෙසට ලියිස්තු ගත කිරීමට සඳහා යොදා ගන්න එක උපක්රයමයකි.ඒ අනුව සිංහල අක්ෂර මාලාවේ අනුපිලිවලට එම නාම සැකසීම සිදු කරයි.
•	මුලින්ම සිංහල හෝඩියේ අක්ෂර වල පිළිවෙල පිළිබඳව දල අවබෝධයක් තිබිය යුතුය. කසුන්,බන්දු,වජිර,පත්මා,ගයාන්,උදයංග,සරලා,අමිත් යන නාම ආකරාදී පිළිවෙලට සැකසීමේදී , අමිත්,උදයංග,කසුන්,ගයාන්,පත්මා,බන්දු,වජිර,සරලා
•	පිලි භාවිතය ඒවා වල අනුපිලිවෙල පිලිබඳ අවබෝධයක් තිබිය යුතුය.
අමාලි,දසුනි,ගයත්රී,ආශා,දුල්ෂාන්,ගිම්හානි,දක්ෂිත,ධම්මික යන නාම ආකරාදී පිළිවෙලට සැකසීමේදී , අමාලි,ආශා,ගයත්රී,ගිම්හානි,දක්ෂිත,දසුනි,ධම්මික
== සිංහල ශබ්දකෝෂ අකාරාදි අනුපිළිවෙළ ==අ ආ ඇ ඈ ඉ ‘ර‘ උ ඌ.....
බදුල්ල වෙලේකඩේ පැරණි වෙළඳපොළ
ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බදුල්ල - බණ්ඩාරවෙල මාර්ගයේ බදුල්ල මහ රෝහල අසල බදුල්ල වෙලේකඩේ පැරණි වෙළඳපොළ ගොඩනැගිල්ල ඉදිකොට තිබේ. 1818 උඩරට ගිවිසු‍‍මෙන් පසුව ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව මගින් බදුල්ල නගර‍යේ සාදන ලද ‍‍විශේෂ වෙළඳ මධ්‍යස්ථානය ‍ලෙස මෙය හඳුනාගෙන ඇති අතර ලංකා‍වේ ඉදිකළ ප්‍රථම නිදහස් ‍වෙළඳ ‍‍ගොඩනැගිල්ල ‍‍ලෙසද මෙය සැල‍කේ.
1889 දී ඉදිකොට ඇති ‍මෙම වෙළඳපොළ, ‍‍‍වෙල්යායක් ආසන්නයේ ඉදිකොට ඇති බැවින් වෙ‍ලේක‍ඩේ පැරණි වෙළඳපොළ ලෙස ප්‍රසිද්ධ වී තිබේ. ‍‍British Architecture in Sri lanka නම් කෘතියෙහි ‍මෙම ස්ථාන‍‍ය පිළිබඳව තොරතුරු විස්තර කොට ඇත.
වාස්තු ආකෘතිය
අෂ්ටාශ්‍රාකාර හැඩය සහිත මැද මිදුලකින්, ඇතුල් වී‍‍මේ දොරටු හතරකින්, කුරුසාකාර අංගන හතරකින් සහ මුදුන් වහළයක් හා පහත වහළයක් සහිතව ‍මෙම ‍‍ගොඩනැගිල්ල නිර්මාණය ‍කොට ති‍බේ. අතීතයේ මෙම ‍‍ගොඩනැගිල්ල ලී ආරුක්කු සහිතව ඉදි කොට තිබූ බවට පැවසෙයි. වර්තමානයේදී මෙම පැරණි ‍‍‍‍‍වෙළඳපොළ ගොඩනැගිල්ල, පුරාවිද්‍යාත්මක හා වාස්තු විද්‍යාත්මක වටිනාකම සුරැ‍කෙන පරිදි පුරාවිද්‍යා ‍දෙපාර්තමේන්තුව මගින් සංරක්ෂණය කොට තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පැබ්ලෝ පිකාසෝ
පිකාසෝ 20වන සියවසේ ලෝකයේ ලලිත කලා කෙරෙහි ප්‍රබලම අනුභාවක් පෑ චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. පිකාසෝ චිත්‍ර ශිල්පියකු පමණක් නොව මූර්ති ශිල්පියෙක්, මැටි භාණ්ඩ ශිල්පියෙක් (CERAMICIST) වේදිකා නාට්‍ය නිර්මාණ සැලසුම් ශිල්පියෙක් ද වූයේ ය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
පැබ්ලෝ ඩියේගෝ හොසේ ප්‍රැන්සිස්කෝ ඩි පවුලා පුවන් නෙපොමසේනෝ මරියා ඩි ලොස් රෙමෙඩියුස් සිප්‍රියානෝ ඩි ලා සන්තිසිමා ට්‍රිනිඩාඩ් රුයිස් ඉ පිකාසෝ උපතින් ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයෙකි. 1881 ඔක්තෝබර් මස 25 වැනි දින උතුරු ස්පාඤ්ඤයේ මධ්‍යධරණි වෙරළ අසල පිහිටි නගරයක් වන මලගා හි උපන්නේ ය. ඔහුගේ පියා දොන් ජොසේ රුයිස් මයි බ්ලැස්කෝ ද චිත්‍ර ශිල්පියෙකි. මව මාරියෝ පිකාසෝ විය. පැබ්ලෝ පිකාසෝ එම පවුලේ කුළුඳුල් දරුවාය. ඔහුට එක් සොහොයුරියක් ද වූවාය. සිතුවම් ඇඳීමේ කලාව පිකාසෝට පිය උරුමයෙන් හිමි වූවකි. ඔහුගේ පියා විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරයෙකු මෙන්ම ප්‍රාදේශීය කෞතුකාගාරයක භාරකරුවෙකු ලෙස ද කටයුතු කළේය. ඔහු ස්වභාවික දර්ශන සහ පක්ෂීන් සිතුවම් කිරීමට දස්කම් දැක්වීය. රූප සහ තෙල් සායම් චිත්‍ර ඇඳීමට පැබ්ලෝ ගුරුහරුකම් ලබා ගත්තේ සිය පියාගෙනි.
1900 දී පිකාසෝ ඔහුගේ මිතුරකු වූ කාර්ලෝස් කැසගෙමා සමඟ ප්‍රසංගයට පැමිණියේ ය. පැරිසියේ දී බොහිමියන් ජීවිතයක් ගත කළ පිකාසෝ මුහුණ දුන් ඛේදවාචී අත්දැකීමක් වූයේ ඔහුගේ සන්මිත්‍ර කැසගෙමා දිවි තොර කර ගැනීම ය. පිකාසෝ එය ‘ඩෙත් ඔෆ් ගෙමා’ නමින් සිතුවමට නඟා ඇත. පැරිසියේ දී පිකාසෝට ජෝර්ජස් බ්‍රාක්, හෙන්රි මතීස්, ෂොන් රෙනුවා, ගර්ට්රූඩ් ස්ටේසින්, ජුලියෝ ගොන්සාලේස්, ෂොන් කොක්තෝ, ආන්ද්‍රේ බ්‍රෙටන්, මැක්ස් ජෙකොබ් වැනි කලාකරුවන් ඇසුරු කිරීමේ අවස්ථාව ලැබිණි.
නීල යුගය
පිකාසෝ චිත්‍ර එක් එක් යුග අනුව විවිධ ශෛලීන්වලට අයත් වන්නේ ය. 1901 - 1904 යුගයේ ඔහුගේ චිත්‍ර නිල් යුගය (BLUE PERIOD) යනුවෙන් හැඳින්වෙයි. එම යුගයට අයත් චිත්‍රවලට වැඩි වශයෙන් ම තේමා වී ඇත්තේ සුරා සොඬුන්, ගණිකාවන්, අන්ධ යාචකයන්, දිළිඳු මව්වරුන් යන අය ය.
World War II and beyond
1917 - 36 ලෝක යුද්ධ දෙකක් අතරමැදි වූ යුගයක් ලෙස සැලකෙයි. 1917 දී පිකාසෝ ගේ ෂොන් කොක්තෝ ගේ ආරාධනයෙන් ‘පැරේඩ්’ නම් වූ මුද්‍රා නාටකයට වේදිකා නිර්මාණ සැලසුම් කරන්නට ඉදිරිපත් වූයේ ය. ඒ සඳහා ඔහු එම වසරේ දී රෝමයට ද ගියේ ය. ඔල්ගා කොක්ලෝවා නමැති නළඟන පිකාසෝට මුණ ගැසෙන්නේ මෙම මුද්‍රා නාටකය හරහා ය. 1918 දී පිකාසෝ ඔල්ගා විවාහ කර ගත්තේ ය. ‘පෝට්රේට් ඔන් ඔල්ගා ඉන් ඇන් ආම්වෙයාර්’ (1917) පිකාසෝ එකල ඇඳී සිතුවමකි.
ලෝක යුද්ධ දෙකක් අතර වූ යුගයේ දී පිකාසෝ ගේ චිත්‍ර ඝනිකවාදයේ සිට සම්භාව්‍ය වාදය (CLASSICISM) හා අධි යථාර්ථවාදය (SURREALISM) දක්වා තවදුරටත් විහිද යයි.
මරණය
1973 අප්‍රේල් මස 8 වැනි දින ප්‍රංශයේ මෝනින්ස් නම් වූ නගරයේ දී පිකාසෝ මිය ගියේ ය.
External links
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර කලාව
799
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. මෙම වසර සඳහා යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
මූලික රෝහල - හෝමාගම
මූලික රෝහල - හෝමාගම, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි රෝහලකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
ෆ
සිංහල බසට 19 සියවසේදී එක්වූ ඉංග්‍රීසි වදන් ලිවීම සඳහා අවැසි අකුරකි. 1891 වසරේදී ගුණසේකර මුදලිඳුතුමා විසින් අකුරේ හැඩය නිර්මානයකර ඇත. සියවසක් තිස්සේ ක්‍රමිකව භාවිතය වැඩිවූ මෙම අකුර 1989දී ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය විසින් එලිදැකවූ සිංහල වර්ණ මාලාවට ඇතුළු කිරීම සමගම සම්මත අකුරක් බවට පත්විය.
වර නැගීම්: ෆ්, ෆා, ෆැ, ෆෑ, ෆි, ෆී, ෆු, ෆූ, ෆෙ, ෆේ, ෆො, ‍ෆෝ අනෙකුත් පිලි යෙදීම්: ෆ්‍ර,ෆ්‍රා, ෆ්රැ, ෆරෑ, ෆ්‍රි, ෆ්‍රී, ෆෘ, ෆ්‍රැ,ෆ්‍රෙ, ෆ්‍රේ, ෆ්‍රො, ෆ්‍රෝ, ෆෛ, ෆෞ ෆං, ෆඃ
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සිංහල හෝඩි ප්‍රවර්ගය:සිංහල අකුරු
IPhone 13
අයිෆෝන් 13 යනු අයිෆෝනයේ 15 වන පරම්පරාවක් වන අතර අයිෆෝන් 13 ප්‍රෝ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස 2021 සැප්තැම්බර් 24 වන දින නිකුත් කරන ලදී. අයිෆෝන් 13 නිවේදනය කළේ අයිෆෝන් 13 ප්‍රෝ සහ අයිෆෝන් 13 නිපදවීමත් සමඟම 2021 සැප්තැම්බර් 14, 2021 ඇපල් වර්ල්ඩ්වයිඩ් ඩිවලොපර්ස් සමුළුවේදී ය. ප්‍රෝ මැක්ස්. ටිම් කුක් විසින් අයිෆෝන් 13 හඳුන්වා දෙන ලදී නිවේදනය කිරීමෙන් පසු ඇපල් ඒ 15 චිපයක් සහ තවත් විශේෂාංග iPhone 13 හි ඇත. 2021 සැප්තැම්බර් 17 වන දින ලොව පුරා iPhone 13 විවෘත විය.
අයිෆෝන් 13 හි අයිෆෝන් 12 සහ අයිෆෝන් 12 ප්‍රෝ වැනි ඒවා ඇත, එය 2020 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී නිකුත් කෙරේ. අයිෆෝන් 13 විසින් අයිෆෝන් 12 වැනි ප්‍රවෘත්ති ආරක්‍ෂක ජාලයක් සහිතව iOS 15 දියත් කර ඇත. 1221 සැප්තැම්බර් 7, 2021 දී වෝල් වීදියේ සඟරාව පුවත්පතක අයිෆෝන් 13 ගැන ලිව්වේ අයිෆෝන් පරම්පරාවේ ප්‍රවෘත්ති නිකුත් කිරීමට සූදානම්ය. පසුව, ඇපල් විසින් අයිෆෝන් 13 ප්‍රෝ සහ අයිෆෝන් 13 ප්‍රෝ මැක්ස් සතුව සමාන අයිෆෝන් 13 ඇති බව නිවේදනය කළ අතර ඒවා 2021 සැප්තැම්බර් 24 දින නිකුත් කරන ලදී.
ඩොමිනිකන් ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
1844දී නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව ඩොමිනිකන් ජනරජය සඳහා  ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා 38 ක් තිබී ඇති අතර, වෙනත් කිසිම රටක් සඳහා එවැනි තත්ත්වයක් උද්ගතවී නොමැත. කෙසේවෙතත් දේශපාලන ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව මෙම සංඛ්‍යාතිය විසින් සපයා දෙන්නේ කිසියම් මුලාකාරී සඳහනක් වන්නේ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ කිසියම් සංශෝධනයක් අපරානුමත කරන විට නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් ප්‍රඥාපනය කිරීමේ ඩොමිනිකානු සම්ප්‍රදායය නිසාය. කිසියම් විශේෂිත විධිවිධානයන් සැලකූ කල ඒවා එකිනෙක වෙතින් තාක්ෂණික ලෙසින් වෙනස් වුවද, බොහෝ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා පූර්වයෙහි පැවති ඒවායෙන් වෙනස් වන්නේ ඉතා සුළු විකරණ ලෙසිනි. පිරිසැරුම් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය නවීකරණ සත්‍ය වශයෙන්ම සාපේක්ෂ වශයෙන් විරල විය.
මැක්සිමිලියන් රොබෙස්පියෙර්
මැක්සිමිලියන් රොබෙස්පියෙර් ප්‍රංශ නීතිඥවරයෙකි, දේශපාලනඥයෙකි. ප්‍රංශ විප්ලවයේ දී වඩාත් ම ප්‍රසිද්ධ වූ සහ බලගතු වූ පුද්ගලයෙකි. රොබෙස්පියර් උපදින්නේ දරුවන් හතර දෙනෙක් වූ පවුලක වැඩිමලා සහ අවජාතකයෙක් හැටියට ය. 1764 දී ඔහුගේ මව දරු ප්‍රසූතියක දී මරණයට පත්විය. සහෝදර සහෝදරියන් සමඟ ඔහු හැදෙනු වැඩෙනුයේ මවගේ පියා සහ නැන්දලා සමඟ ය. වයස අටේ දී පාසැල් යනවිට ඔහු කියවන්නට හා ලියන්නට දැන සිටියේය. අධ්‍යාපනයට දස්කම් පෑ රොබෙස්පියෙර් මනා හැදියාවකින් පාසැල් කාලය ගෙවූ නිසා විශේෂ තෑගි ද දිනාගති. ඔහුගේ අනුග්‍රාහකයන් ඔහුව අදූෂ්‍ය (The Incorruptible) යැයි හඳුන්වද්දී විරෝධීන් ඔහුව ලේ පිපාසිත ආඥාදායකයෙක් (bloodthirsty dictator) සේ හඳුන්වති.
“බිත්තර නොකඩා ඔම්ලට් හදනු නොහැකියි” (ප්‍රංශ භාෂාවෙන් -On ne saurait faire une omelette sans casser des oeufs) යැයි ඔහු කීය. නිදහස, සමානාත්මතාවය හා සහෝදරත්වය යන සටන් පාඨයෙන් දියත් කරන ලදි. ජනතා මහා සභාවේ (Estates-General) හි ද, ජාතික ව්‍යවස්ථා සභාවේ ද සහ ජැකෝබියන් සමාජයේ සාමාජිකත්වය තිබි ඔහු මරණ දණ්ඩනයට විරුද්ධව අදහස් ගෙනහැර පෑවෙකි. හේ වහල් ක්‍රමය ආලෝපනය කරන්නටත් පෙනී සිටියේය. සමානාත්මතාවය සහ සියළු පුරවැසියන්ට චන්ද අයිතිය ලබා දීමට මෙන් ම ජනරජයක් පිහිටුවන්නට ද කැමැත්තෙන් සිටියෙකි. 18 වැනි සියවසේ බුද්ධි විචාර යුගයේ දී බිහි වූ ජෝන් ජාක් රූසෝ සහ මොන්ටෙස්කියූ වැනි දාර්ශනිකයන්ගේ දර්ශනයන් හේ ප්‍රිය කළේය. වාමාංශික බුර්ජුවාසියේ අදහස් හා විශ්වාස ඉදිරිපත් කරන්නට දක්ෂ වූ ඔහු මනා වාග් කෞශල්‍යයකින් යුතු වූ පුද්ගලයෙක් විය.
ටජිකිස්තානයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
1994 නොවැම්බර් 6 දිනදී සම්මත කර ගත් සහ ජනමතවිචාරණය පරිදී 199 සැප්තැම්බර් 26 දිනදී සහ 2003 ජූනි 22 දිනදී සංශෝධනය කරන ලද ටජිකිස්තානයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යනු ටජිකිස්තාන ජනරජයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම නීතිය වෙයි (වගන්තිය10). ටජිකිස්තාන ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට 1999දී රැගෙන ආ සංශෝධන වෙතින් නව ද්වි-මංඩල පාර්ලිමේන්තුවක් (වගන්තිය 48) පිහිටුවන ලද අතර ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලය වසර පහක සිට වසර හත දක්වා දිගු කරන ලදි (වගන්තිය 65). ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් සංකල්පවේදීය සහ දේශපාලනමය බහුත්වවාදය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන අතර, මානව අයිතිවාසිකම් සහ සමාජ-නෛතික සහතිකයන් සුරක්ෂිත කරයි.
නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල
නෙවිල් ප්‍රනාන්දු රෝහල, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි රෝහලකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
සාමඤ්ඤපල සූත්‍රය
සාමඤ්ඤපල සූත්‍රය
ප්‍රතිසංස්කරණ සාහිත්‍යය
ප්‍රතිසංස්කරණ සාහිත්‍යය තුළ අන්තර්ගත වී ඇත්තේ 'පැරඩයිස් ‍ලෙසට්', 'අර්ස් ඔෆ් රොචෙස්ටර්ස්' සැඩ්මන් හා ලිංගික හාස්‍ය ගැබ්ව ඇති ' ද කන්ට්‍රී වයිෆ්', '‍ෆිල්ජිගේ' හා 'මොරෙල් විස්ඩම්' යන ඒවාය. එහි දක්නට ලැබෙන්නේ, 'ලොකේස්‍' ගේ 'ට්‍රිප්ස් ඔන් ‍ගවර්මන්ට්' රාජකීය සමාජයේ සොයා ගැනීම, 'රොබට් බෙයිල් ගේ' පරීක්ෂණ, ඩ්‍රයිඩ්න්ගේ විවේචනයන්ට පුරෝගාමී වූ සාහිත්‍යය යන ඒවාය. අරාජිත කාලය තුළදී පළමුවෙනි චාර්ල්ස් රජුට ඈදුනු බලකායක් විසින් විසිහැවරිදි දෙවන චාර්ල්ස් සමඟ විවාදයකට යොමු විය. එම නිසා චාල්ස් (දෙවන) සමඟ ගමන් කළ රදලයා සාහිත්‍ය කටයුතු උදෙසා දශකයක පමණ කාලයක් මෙම මහද්වීපයේ නැවතී සිටියේ ය. චාර්ල්ස් ප්‍රංශ නාට්‍යයන්ට යොමු වීමෙන් කාලය ගත කල අතර ස්පාඤ්ඤ ජාතිකයන්ට රුචි නාට්‍යමය කලාවක් සංවර්ධනය කළේය. පෝලන්‍තයේ ජීවත් වූ ‍ ශ්‍රේෂ්ඨයන් වාණිජ ගනුදෙණු කිරීම් මෙන්ම සාධාරණත්වය පිළිබඳව ඉගෙනීමට යොමු වූ අතර, බුද්ධිවාදී ගද්‍ය මඟින් නිල වශයෙන් හා සාධාරණ ලෙස ජාතිය බෙදී යෑම පිළිබඳ තර්ක කළේය.
ඉතා වැදගත් සහ විශාලමය කාව්‍යයමය ආකාරය වූයේ හාස්‍යය. සාමාන්‍යයෙන් හාස්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කලේ නිර්නාමික ආකාරයෙනි. හාස්‍ය හා බැදුණු ඉතා බරපතල කාරණාවන් විය. අනෙක් අතින් අපහාස නීතිය ඉතා පුළුල් ජාලයක් බැවින් හාස්‍ය උත්පාදකයෙකුට ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් පිළිබඳව විවේචනය කළ බවට ඔප්පු වූව හොත්, අධිචෝදනා වලින් මිදීමට නොහැකි විය. අනෙක් අතින් දුෂ්ඨයින් විසින් බොහෝ දුරට පොහොසත් පුද්ගලයන් වූ සැකකරුවන්ට ශාරීරික පහර දීම් සිදු නොකළෝය. 'ජෝන් බ්‍රයිඩ්න්" සැන්ටයර් ඔන් මෑන් කයින්ඩ්' රචනා කිරීම සම්බන්ධයෙන් හුදෙක්ම සැකකරුවෙකු විය. නිර්ණාමිකත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් වූයේ විශ්ඨත්වයෙන් හා කුසලතාවයෙන් පිරි කාව්‍යයන් ප්‍රසිද්ධියට හෝ ප්‍රකාශනයට පත්නොවීමය.
ප්‍රතිසංස්කරණ අවධියේ බලපවත්නා ගද්‍යයන් වූයේ ක්‍රිස්තියානි ආගමික ලේඛණයන් වන නමුත් අවසාන කාලයේ බලපැවැත් වූ නව ප්‍රභේදයන් දෙකක ආරම්භය දක්නට ලදී. ප්‍රබන්ධ කතා සහ ලේඛණ කලාව ආගමික ලේඛණයන් දේශපාලනික සහ ආර්ථික ලේඛණයන් තුළ වූ අතර දේශපාලනික සහ ආර්ථික ලේඛණයන් විසින් ආගම ඍජුව ප්‍රකාශ කරන ලදී. ප්‍රතිසංස්කරණය වූයේ 'ජෝන් ලෝකේ' ගේ අනුකම්පා නොවන කාර්යයන් රැසක් රචනා කල අවධියේය. 'ලොකෙස්' ගේ අනුභූතවාදය මිනිසුන් විසින් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ දැරූ අතර, ඉන් ඉතා හොඳ තීරණ ගැනීමේ හැකියාවක් ඇති විය. පසුකාලීනව මෙම විද්‍යාත්මක ක්‍රමයන් ඇමෙරිකා පුනර්ජීවනයට හේතු විය. ඔහුගේ තේරුම් ගැනීමේ කාර්යයන් තුළින් මූලික අංගයක් වන සමාජයේ සිට 'තෝමස් හොබ්ස්' ආකාරයෙන් ප්ලාස්ටික් ආකාරයේ සමාජ ගිවිසුම් පිළිබඳ ප්‍රකාශ කිරීමට නැඹුරු විය. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට උත්සාහ දරමින් සිටී එක්තරා කාලයක් තුළ එරට දක්නට ලැබුණේ පුර්ණ පරාජයක නියුතු රජය පමණක් සැනසවිය හැකි සාහිත්‍ය ක්‍රමයකි. ප්‍රතිසංස්කරණය අමිහිරි නිකායවාදී ලේඛණයක් වූ නමුත් රැඩිකල් වාදය ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසු නොනැසී පැවතුණි. 'ජෝන් මිල්ටන්' වැනි අසභ්‍ය ‍දේ අතිශයින් පිලිකුල් කළ ලේඛකයින්ට විශ්‍රාම යැවීම හෝ ඒ සඳහා හැඩගැස්වීම සිදු කරන ලදී. 'මොනරාකි' සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධ උපදේශයන් ලබා දුන් 'සිගර්'. ෆින්ක් මොනැස්විස්ට්'. ‍'ලෙව්ලර්' සහ චාර්ල්ස් (පළමුවන)යන අය රාජඝාතනයට ඍජුව සම්බන්ධ වුවත් ඔවුන් නොමරා මර්ධනය පමණක් කරන ලදී. සාහසික ලේඛකයින් පාතාල ක්‍රියාවලට සහයෝගය දුන් අතර, ආරාජික කාලය තුළ සේවය කල බොහෝ දෙනා ප්‍රතිසංස්කරණ තුළින් වැහැරී ගිය ස්ථානයකට හිමිකම් කියනු ලැබීය. 'ජෝන් බුන්යැන්" අනෙකුත් ආගමික කතුවරයන්ට ඉහළින් නැගී සිටියේය.ඔනියන් ගේ 'ද පිල්ග්‍රිම්ස් ප්‍රොග්‍රෙස් ' පුද්ගලයන් වරදින් ගලවාගැනීමේ හා ක්‍රිස්තියානි ජීවිතයට මඟපෙන්වීමේ උපමා කථාවක් විය. පව්වරණය හා දිව්‍යමය විවාහවලට විරුද්ධ වන පෙලඹවීම් ජය ගත හැකි ආකාරය පිළිබඳව 'ඔනියන්' රචනා කළේය. මෙම පොත තේරුම් ගත හැකි කථාවක් ආකා‍රයෙන් සහ ජීවිත කථා හා නාට්‍යයන්ගේ බලපෑම් පෙන්නුම් කල අතර තවද ප්‍රතිසංස්කරණ කාලය තුළ දී 'එඩ්මන්ඩ් ස්පෙන්ස්ර් විසින් සොයාගත් ශ්‍රේෂ්ඨ රූපක සම්ප්‍රදායේ පරික්ෂාකාරී බව පෙන්නුම් කළේය. පංචතේතින් ලබාගන්නා සාමාන්‍ය ආකාරය වූයේ පැත්තක් මුද්‍රණය කරන ලද පත්‍රිකා ප්‍රකාශනයයි. එක් විශාල තනි පිටුවක සාමාන්‍යයෙන් පක්ෂවාදී සිද්ධීන් සම්බන්ධ රචනා ලියවී තිබිණි. මෙම අවධියේ දී වෘත්තිමය සහ කාලීන (සුපුරුදු ප්‍රකාශනයන්ගේ තෙ‍්රුම) ඉංග්‍රීසි ලේඛන කලාවේ ආරම්භය දක්නට ලැබුණි. 1689 රාජාසනයට අයිතිවාසිකම් කියන කාලයේ දී ලේඛන වාදය සංවර්ධනය විය. 'ඇම්ස්ටර්ඩන්' හි සිටි විලියම් රාජ්‍යත්වයට පැමිණි පසු එංගලන්තයේ පුවත් පත් කලාව ආරම්භ විය.
ඉංග්‍රීසි නවකතාවේ ප්‍රතිසංස්කරණ අවධිය තුළදී දිගු ප්‍රබන්ධ කථා සහ කල්පිතමය ජීවිත කතා, අනෙක් ආකාරයන්ට වඩා පැහැදිළිවම වෙනස් විය. ප්‍රංශයේ සහ ස්පාඤ්ඤයේ පැවති ප්‍රේම ප්‍රබන්ධ කථා එංගලන්තයේ ප්‍රසිද්ධ විය. ප්‍රේම කථා වලට ස්ත්‍රීන් සම්බන්ධ වූ අතර, මෙය කියැවීම දුරාචාරයක් ලෙස සලකා ගැහැණුන්ට තීරු බදු අය කළේය. ප්‍රතිසංස්කරණ අවධියේ නවකතා ක්ෂේත්‍රයේ සුවිශේෂී චරිතය වූයේ 'ඇල්ෆ්‍රා බෙහෙන්' ය. ඇය වෘත්තීය කාන්තා නවකතාකරුවන් අතර ප්‍රමුඛයා වුවාය. එමෙන්ම එංගලන්තයේ ප්‍රධාන වෘත්තීය නවකතාකරුවන් අතරේද ඇය ඉදිරියෙන් සිටියාය. 'බෙන්' ගේ සුප්‍රසිද්ධ නවකතාව වූයේ 'ඔරුනොකෝ' ය. මේ සඳහා පාදක වී ඇත්තේ 1688 දී සුරුනේම් යටත් කර ගත් කල්පිත රජවරයෙකුගේ ජීවිත කථාවය. ‍'බෙන්ගේ' නවකතා තුළ ඛේදජනක බලපෑම් දක්නට ලැබෙන අතර නාට්‍ය රචකයෙකුගේ පරිණත භාවය දක්නට ඇත.
අසභ්‍ය දේ පිළිකුල් කරන ලද රාජ්‍ය පාලනය පොදු වේදිකාවන් තුළ සංදර්ශනය තහනම් කිරීමෙන් පසු නාට්‍යයන් අධික ලෙස සහ ඉතා වේගයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලදී. ප්‍රතිසංස්කරණ ආරම්භක අවධියේදී බොහෝ ප්‍රසිද්ධ, 'ජෝන් ඩ්‍රයිඩ්න්', 'විලියම් විචර්ලි" සහ ‍'ජොර්ජ් එතර්ප්' ගේ රසාත්මක නොවන හෝ 'ගැඹුරු' හාස්‍ය, උසාවි වටපිටාව සහ අනුවර්ත ලිංගික කුමන්ත්‍රණ සහ දිණුම ඇති 'මචෝ' ශිෂ්ඨ ජීවිත ක්‍රමය මින් නිරූපණය විය. විලියම් කොන්ග්‍රේව් ගේ ලව් ෆො ලව් (1965) සහ 'ද වේ ඔ‍ෆ් ද වර්ල්ඩ්" (1700) සහ 'ජෝන් වෙන්බ්‍රග්ස්' ගේ 'ද ෆියලැප්ස්' ' ද ප්‍රාවොක්ඩ් වයිෆ් ' වැනි හාස්‍යයන් සැහැල්ලු සහ විසිවන ශතවර්ෂයේ ආරම්භයේ වංශවත් චිත්‍ර කලාවට වඩා වෙනස් වූ බොහෝ මාධ්‍යම පන්තියේ ශීලයක් සහ පුළුල් නරඹන්නන් පිරිසක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය. 1690 දී නාට්‍යයන් තුළ බොහෝ සමාජීය නරඹන්නන් සහ ප්‍රබල මධ්‍ය පංතික ස්ත්‍රී නරඹන්නන් විය. උදාහරණයක් ලෙස ලිංගිකත්වය තුළ වූ හැල හැප්පීම් නිසා විවාහය දක්වා මාරු වීම යන තේමාව ප්‍රබල විය. තරුණ ආදරවන්තියන් තුළ හාස්‍ය පිළිබඳ අවධායනය අඩු අතර, වයසක පරම්පරාවේ අවධානය 'වෙඩ්න් බෙල්ස්' වලින් පසු විවාහ සම්බන්ධතාවයන් කෙරෙහි යොමු විය.
දින චර්යා සම්පාදක 'ජෝන් එලියන්' සහ 'සැමැවෙල් පෙරිස්' සැමදා ලන්ඩන් ජීවිතය සහ කාලීන සිද්ධීන් පිළිබඳව තම රචනයන්ගෙන් විස්තර කළහ.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය {|
ෆූලරීන්(Fullerene)
ෆූලරීන්(Fullerene)
වර්ෂ 1995 දී හූස්ටන් රයිස් විශ්ව විද්‍යයාලේ රිචඩි ස්මැලි,ෙොබටි කර්ල් සහ එංගලන්ත සසෙක්ස් විශ්ව විද්‍යයාල් හැරී නායකත්වය යටෙේ පර්ෙේෂක කණ්ඩායමක් විසින් අපූරැ ෙොයාගැනීමක් කරන ලදි.ඔවුහු තියුණු ෙේසර් විකිරනයක් බවිතෙේ මිනිරන් නියදියක් වාෂ්පකර,හීලියමි වැනි වායු පරවාහයක් ෙොදා කාබන් වාෂ්ප ස්කන්ධ වර්ණාවලීමානයක් ෙෙත ෙොමු කලහ.ෙෙහිදී වරණාවලීමානෙේ කාබන් පරමාණු 60 කින් යුත් අණුවක (C60) ෙේකාව වඩාත් තීවිර විය.C60 ෙොකුරැ ෙෙතරමි පහසුෙෙන් සෑදීමට ෙේතුව පැහැදිලි කිරීෙෙදි පර්ෙේෂක කණ්ඩායමෙ නිගමනය වූෙේ කාබන් වල නව බහුරෑපි ආකාරයක් පවතින බවයි.ෙෙය හැඩෙෙන් ෙෝලීය වූ අතර මුහුනත් 32 කින් යුක්ත විය.හරියටම පාපන්දුවක ෙෙන් මින 12 පංචාසු වූ අතර 20 ෂඩාසු විය.
මුලින්ම ගෙලාකාර පියසිවලන් යතු ගෙඩනැගිලි(geodoms) නිර්මාණය කළ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා වු "බක්මිනිස්ටර් ෆූලර්" සිහි වීමට මෙ අණු ඔහුෙේ නාමය අනුව නමි ෙෙරිනි.ඒ අනුව පාපන්දු හැඩති C60 අණුවට බක්මිනිස්ටර්ෆූලරීන් යන නම පටබැදුනි.බකීෙෝලය(bucky ball)එහි කෙටි නාමය විය.--දමිත් මලින්ද (talk) 14:22, 9 අප්‍රේල් 2012 (යූටීසී)
800
thumb|වසර 800දී නැගෙනහිර අර්ධගෝලය
වසර 800 (DCCC) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක්  (බැඳිය විසින් සම්පූර්ණ දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹුනේ මෙම කාලයේදී වන අතර, මෙම කාලයේදී පටන්, වසර හැඳින්වීම සඳහා නාමකරණය වසර 800 ආදී වශයෙන් ඇරඹුනි.
1844
වසර 1844 (MDCCCXLIV) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) වන අතර දින-12ක් මන්දගාමී  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර  සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් වෙයි.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ඉන්දීය තරග සංචාරය 2009
ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම 2009 නොවැම්බර් 11 සිට දෙසැම්බර් 27 දක්වා ඉන්දියාවේ සංචාරය කරමින් ටෙස්ට් තරග තුනකට, එදිජා තරග පහකට සහ වි20ජා තරග දෙකකට ක්‍රීඩා කළේය.
යොමු කිරීම්
<references group="" responsive="1"> ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
806
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
දිස්ත්‍රික් මහ රෝහල - හලාවත
දිස්ත්‍රික් මහ රෝහල - හලාවත, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි රෝහලකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල්
ගඩීමායි උත්සවය
විස්තරය
උත්සවයට මිලියන 5 ක් පමණ ජනයා සහභාගි වන අතර, ඒ අතර මදේශිවරුන් වන අතර බැතිමතුන්ගෙන් 70% ක් පමණ කොටසක් සමන්විත වන්නේ උත්තර් ප්‍රදේශ් සහ බිහාරය යන ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත වෙතින් වන ජනයා ගෙනි. ඔවුන්ගේ ප්‍රාන්ත වල සතුන් බිලිදීම වෙත පනවා ඇති තහනම උපායශීලීව මගහැරීම සඳහා නේපාලයේ පැවැත්වෙන උත්සවයට සහභාගී වෙති. උත්සවයට සහභාගීවන්නන් විශ්වාස කරන්නේ, ගඩීමායි හින්දු දේවතාවියට සත්ත්ව බිලි පූජා කිරීමෙන්, නපුර පරාජය වී සෞභාග්‍යය උදා වන බවයි.
2009 වසරෙහි පූජෝත්සවයට මසකට පෙර, මදේශී දේශපාලනඥයින් අවබෝධ කර ගත්තේ, පූජෝත්සවයේ බිලි පූජාව සඳහා එළුවන්ගේ සහ උත්සවය අතරතුර පරිභෝජනය සඳහා  එළු මස් වල, "දරුණු  හිඟයක්"  ඇති වනු ඇති බවයි. ගුවන් විදුලි විකාශ ඔස්සේ ඔවුන් මෙහෙයුමක් දියත් කරමින් ගොවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ඔවුන්ගේ සතුන් විකුණන ලෙසයි.
2009 නොවැම්බර් මාසයේ පළමු සතියේ ඇරඹුනු උත්සවය, දෙසැම්බර් මාසයේ පළමු සතියේ අවසන් වූ අතර (මකර සංක්‍රාන්තිය දක්වා), උත්සවයේ අංගයක් වන සතුන් බිලිදීමේ චාරිත්‍රය, 2009 වසරෙහිදී නොවැම්බර් 24 සහ 25 දිනයන්හිදී පැවැත්වුනේ, දේවාලයේ ප්‍රධාන පූජක විසින්, සප්තබලි නම්වූ පූජෝත්සව බිලිදීම තුලදී, සුදු මීයන්, පරෙවියන්, කුකුළන්, තාරාවුන්, ඌරන් සහ පිරිමි මී හරක් බිලිදීමෙනි. පළමු දිනයේදී, 20,000 ට වැඩි ගණනක් මී හරක් බිලි දෙන ලදි. ඇස්මේන්තු පරිදී, 500,000 ට වැඩි සතුන් සංඛ්‍යාවක් 2009 වසරෙහි ගඩීමායි උත්සවය තුලදී ඝාතනය කෙරිණි. දේවාලය අසල පිහිටි කොන්ක්‍රීට් ඝාතනාගාරයක් තුලදී 200 ට වැඩි සංඛ්‍යාවක් පිරිමින් විසින් පූජෝත්සව ඝාතන සිදු කෙරිණි. ගඩීමායි උත්සවය නැරඹීමට පැමිණි ඉන්දියානු බැතිමතුන්ගේ ළදරුවන් තිදෙනෙක් මිය ගියේ අධික ශීතල නිසාය. ඉන්දියානුවන් සය දෙනෙක් මිය ගියේ බාල කළ "කසිප්පු" පානය කිරීම නිසාය.
මතභේදයන්
උත්සවය විසින්, සත්ත්ව අයිතිවාසිකම් රකින්නන්ගේ සහ කඳුකරයේ නේපාල හින්දුන්ගේ විවිධ විරෝධතා ජනිතකර ලීය. බ්‍රිජට් බාඩෝ සහ මනේකා ගාන්ධි ඇතුළු ක්‍රියාකාරීන් විසින්, පූජෝත්සවය නැවැත්වීමට, 2009 වසරෙහිදී උත්සාහයන් කිහිපයක් සිදු කරමින්, නේපාල රජයට ලියා දැන්වූයේ ඝාතන නතර කරන ලෙසටයි. රජයේ නිලධාරියෙක් කියා සිටියේ, "මදේශී ජනයාගේ සියවස්-පැරණි සම්ප්‍රදායයන්ට එරෙහි වීමට" ඔවුන්ට නොහැකි බවයි. සමහරක් ඔහුගේ අනුගාමිකයන් විසින් බුදුන්වහන්සේගේ පුනුරුප්පත්තිය ලෙසින් සැලකෙන, රාම් බහදූර් බොම්ජෝන් පැවසුවේ, අවිහිංසාව දේශනා කිරීමෙන් සහ එම ස්ථානයෙහි ආශිර්වාද පූජා පැවැත්වීමෙන්, උත්සවයෙහිදී බිලි දීම නැවැත්වීමට ඔහු උත්සාහ කරන බවයි. ඔහුගේ මෙම පොරොන්දුව නිසා, කිසියම් සිදුවීමක් ඇති වීම වැලැක්වීමට, රජය විසින් අමතර බල ඇණි එහි යැවිණි.
උත්සවයෙන් පසුව, සතුන්ගේ මස්, කටු සහ සම්, ඉන්දියාවේ සහ නේපාලයේ සමාගම් වලට විකුණනු ලැබේ.
ඝාතකයන්ගේ භූමිකාව ඉටුකරන පුරුෂයන්, බොහෝ විට, ශිෂ්ඨ ලෙසින් සත්ත්ව ඝාතනය සිදුකිරීමේලා අනිපුණ බැවින්, සතුන් අනවශ්‍ය ලෙසින් දුක් විඳ, මන්දගාමී හා දුක්බර මරණ වලට ලක් වන බවට කාරණයක් සැලකිල්ලට පත් වී තිබුණි.
ප්‍රතිචාරයන්
ඉන්දියානු ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය විසින්, බිහාරය සහ උත්තර් ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්ත වලට උපදෙස් දී තිබුණේ, ඒ පිළිබඳ සැලකිල්ලෙන් සිට, උත්සවය සඳහා  නේපාලය වෙත සතුන් රැගෙන නොයන බවට සහතික වන ලෙසිනි.
එක්සත් රාජධානියේ ජොවෑනා ලම්ලි නම් නිලිය විසින්, ගඩීමායි උත්සවයේදී සතුන් සමූහ ඝාතනය කිරීම නවතන ලෙසින්, මාදේශී නායකයාගෙන් සහ දේශ සීමාවෙහි වෙසෙන ඉන්දියානුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ,   මෙම ම්ලෙච්ඡ ක්‍රියාව නතර කරන ලෙසිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:නේපාලයේ උත්සව ප්‍රවර්ගය:හින්දු උත්සව ප්‍රවර්ගය:සත්ත්ව බිලි පූජා
ශ්‍රී ලංකාවේ විනිසුරුවරුන්ගේ ලැයිස්තුව
පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ කැපී පෙනෙන විනිසුරුවරුන්ගේ අකාරාදී ලැයිස්තුවකි.
1994
මෙම වසරෙහි අගෝස්තු මාසයේදී, බෝල්ටික් රාජ්‍යයන් වෙත වූ අවසන් රුසියානු හමුදා ඉවත් කරගන්නා ලදි. ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු