cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කුකුල් පොර
එහෙම නැත්නම් පැයක්, දෙකක් සටන ඇදෙන අවස්ථාත් නැතිවා නොවෙයි. ප්‍රතිවාදියාගේ ඇ ඟට පැනලා ඒහෙම නැත්නම් ඉහළ අසට පීනලා, ප්‍රතිවාදියා ම ඟ හැරලා සටන් කරන බවයි කියැවෙන්නෙ....
කුකුළුවා රජමහා විහාරය සබරගමුව පළාතේ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි පැරණිතම ලෙන් විහාරයක් වන කුකුළුවා රජ මහා විහාරය, අති දුෂ්කර ගමන් මාර්ගයක් නිමකර වනගත ප්‍රදේශ හරහා අඩිපාරවල් දිගේ ළගාවිය යුතු බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයකි. නිරිඇලි කඳුවැටිය මුදුනේ කඳු ශිඛරයක මෙම ලෙන් විහාරය පිහිටියේය. මෙහි ප්‍රධාන ලෙන් දෙකක් දැකිය හැකි අතර, විශාල ලෙන විහාරය සඳහාද කුඩා ලෙන දේවාලය සඳහාද වෙන්වී ඇත. මෙම විහාරයේ සිට රත්නපුර පොත්ගුල් විහාරය දක්වා උමං මාර්ගයක් වෙතැයි ද ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්ය.
කුකුළුවා රජ මහා විහාරය පුරා විද්‍යා සමීක්ෂණයකට මෙතෙක් ලක්වී නොමැත. එහෙත් මෙහි ආරම්භය පිළිබඳව ප්‍රධා මත දෙකක් පවතී. පළමු වැන්න මෙය විදේශ ආක්‍රමණ වලින් ආරක්ෂා වීමට වන වැදී සිටි වට්ට ගාමිණී අභය (වලගම්බා) රජු මෙම ලෙන් වලද තුන් මාසයක් පමණ රැඳී සිටිය බවත්, පසුව විහාරස්ථානයක් බවට පත් කළ බවත්ය. දෙවැන්න, මෙය 1 වන රාජසිංහ (සීතාවක රාජසිංහ) රජ සමයේ ගණින්නාන්සේලා සැඟවී සිටි ස්ථානයක් බවය. සීතාවක රජු තමා අතින් පියා මැරුණු පාපයෙන් ගැලවීමට අරිට්ටකී වෙණ්ඩු සමග එක්වී බෞද්ධ විරෝධී කටයුතු වල යෙදීම නිසා, එකල ස්වාමීන් වහන්සේ සීතාවක රාජධානියෙන් සැගවී ගියහ. රාජධානියට අයත් පාලන ප්‍රදේශයේ කෙළවර කඳු මුදුනේ පිහිටි මෙම ලෙන් වල ස්වාමීන් වහන්සේ වැඩ විසූහ.
නිරීක්ෂණයට ලක්වන කරුණු අනුව මෙම දෙවන මතය සනාථ වන බව පවසන අතිපූජ්‍ය පණ්ඩිත කිරිඇල්ලේ ඥානවිමල හිමියෝ මෙම විහාරයේ ඉතිහාසය සීතාවක යුගයෙන් එහාට නොයන බව ප්‍රකාශ කරති. මෙහි ලෙන්වල කොටා ඇති කටාරම් පවා ඒ බව සනාථ කරන්නට කදිමට සාක්ෂි දරයි.
1 වන රාජසිංහ රජු විසින් නිරිඇල්ලේ තිස්මදය නාරායන බ්‍රහ්මචාරී මුදියන්සේට ප්‍රදානය කළ නිරිඇලි නින්දගමේ දකුණු කෙළවරේ පිහිටි මෙම විහාරය කනත්තේ ලෙන් විහාරය ලෙසින් දක්වා ඇත. පැරණි රාජ්‍ය පරිපාලන කොට්ඨාශ ක්‍රමය අනුව මෙම කනත්තේ ලෙන් විහාරය දිගම්පොත කෝරළේට අයත් වෙයි.
සිංහල අලුත් අවුරුදු උත්සවයක් මුල්වරට පවත්වා ඇත්තේ 1555 දී සීතාවක රජ සමයේදීය. මහනුවර රජ සමයේ සිංහල අලුත් අවුරුදු උත්සවයක් මුලින්ම පැවැත්වෙන්නේ 2 වන රාජසිංහ රජ දවස 1637 දී ය.
කි‍්‍ර.ව. 1635 සිට 1687 දක්වා රාජ්‍යය කළ දෙවැනි රාජසිංහ රජතුමා හැඩිදැඩි සිරුරකින් යුත් කී‍්‍රඩාවලට මහත් ඇල්මක් දැක්වූ රජ කෙනෙකි. එතුමා මහත් ඇලුම් කළ කී‍්‍රඩාවක් වී ඇත්තේ කුකුළු පොර කෙටවීමයි. එනිසා කුකුළන් පොර කෙටවීමේ තරගයක් තබා ජය ගත් කුකුළා අයිතිකරුට ගම්වරයක් ප‍්‍රදානය කරන බව කියා කල් තබා රටවටා අණ බෙර කරවා ඇත.
මහනුවර රජවාසල පැවැත්වුන එම කුකුළු පොර තරගයට සපරගමුවේ දිග්ගම්පත කෝරළයේ (වර්තමාන කලවාන ආසන්නයේ) අයගමට නුදුරු පරගල නමැති හද්දා පිටිසර ගමේ ගැමියෙක් සහභාගි වූයේය. කෝරාළ නම් වූ මෙම ගැමියා තරගය සඳහා ඔහුගේ හොඳ පළපුරුදු පොර කුකුළකු ද රැගෙනය. ඔහු සමඟ දහ අට දෙනකු එම තරගයට සහභාගි වී ඇත.
පරගල - කෝරළගේ කුකුළා ඒ සියලුම කුකුළන් පරදවා ජයග‍්‍රහණය කළේය. (මෙම කුකුල් පොර කරුවා පරගල ගමේ දක්‍ෂ මන්තර කාර පරපුරකට අයත් බවත්, මොහු එම කුකුළු පොර තරගයේදී අනෙක් කුකුළන් දහඅට දෙනාම මරාදමා ඔහුගේ කුකුළා ජයග‍්‍රහණය කරවූයේ බලගතු මන්තරයකින් මතුරන ලද කහනූලක් පිටතට නොපෙනන අන්දමට තම කුකුළාගේ අත්තට්ටක පිහාටු අතර ගැටගසා තිබීමෙන් බවත්, මේ අනුව කුකුළා ආවේශව ප‍්‍රතිවාදී කුකුළන්ට පහර දීමෙන් ජය ලැබූ බවත් කියවේ.)
මේ ගැන ඉතා සතුටට පත් රජතුමා ඔහුගේ “කෝරාළ” යන නමේ මුලට පරගල විජේසුන්දර කුකුළු කෝරාළ යන රාජ දක්නය එක් කොට පරගලට නුදුරුව අක්කර හාරසියයක් පමණ විශාල වූ ගම්වරයක් ඔහුට ප‍්‍රදානය කර ඇත. “කුකුළේගම” යන නාමයෙන් අදත් හැඳින්වෙන්නේ එම ගම්වරයයි.
දින කීපයකින් මෙම සිද්ධිය ප‍්‍රදේශය පුරා මහත් ප‍්‍රසිද්ධියට පත්විය. ඒ නිසා එතෙක් දිග්ගම්පත කෝරළය කියා ව්‍යවහාර වුණු කෝරළය - කුකුළු කෝරලය නමටත්, මෙම ප‍්‍රදේශය මැදින් ගලා ගිය දික්ඔය - කුකුළු ගඟ නමටත්, පරගලාගම ඉහත්තෙහි ගල උඩකන්දේ පිහිටා ඇති මුහුදු මට්ටමේ සිට හරියටම අඩි 3,000 ක් උසැති කුරුළුගල නමැති විශාල පර්වතය - කුකුළු ගල නමටත්, පරගලට නුදුරු පිඹුරේ පිහිටි මෙම කනත්තේ ගල්ලෙන් විහාරය - කුකුළුවා විහාරය නමටත් පරිවර්තනය වී ඇත.
අතීතයේ කුකුළුවා විහාරයේ ගොදුරු ගම් වූයේ නිරිඇල්ල සහ උඩකන්ද ගමය. කුකුළු කෝරළය ජනාවාස වීමේදී නිරිඇලි කන්ද හරහා පැමිණි වේරගම ආරච්චි පරපුරේ ප්‍රථම නවාතැන උඩකන්ද ගම විය. උඩකන්ද කන්කානම නැමැති අයෙක් මොවුනට නායකතක්වය සැපයීය. විහාරය පාමුල වූ එම භූමියේ ඔවුන් සියවස් දෙකක් පමණ කාලයක් ගත කළ අතර, කිසියම් හේතුවක් නිසා ප්‍රදේශය ජනශුන්‍ය වී, වැසියෝ පිඹුර නැමැති ආසන්න ගමට පදිංචියට ගිය අතර, විහාරය කැලෑවට යටවී වවුලන්ගේ වාසභවනක් බවට පත් වීය. මේ කාලයේ මෙහි තිබූ චිත්‍ර වවුලන්ගෙන් විනාශයට පත්විය.
කුකුළුවා විහාරය ගැන නැවත අසන්නට ලැබෙන්නේ 1892 දී මෙහි සැතපෙන පිළිමය සොරුන් විසින් විනාශ කිරීමෙන් පසුවය. මෙහිදී පිළිමයේ හිසට පපුවට උරහිස් වලට වෙඩි තබා විනාශ කළ බව සඳහන්ය.
මේ කාලය වන විට කුකුළු කෝරළය භාර රටේ මහත්තයා වූ දෙල්වල ලොකුබණ්ඩාර මහතා එවකට කලවාන තිලකරත්නාරාම විහාරාධිපති දැලිවල සද්ධාතිස්ස ස්වාමීන් වහන්සේගේ උපදෙස් පරිදි සැදැහැවතුන්ගේ ආධාරයෙන් කුකුළුවා විහාරය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරිණි.
නැවත 1934 දී රත්නපුර සද්ධාරාම හිමියන්ගේ අනුශාසකත්වයෙන් කුඩා ලෙන තුළ දේවාලයක් හා භණ්ඨා කුළුනක් ඉදිකරන ලදි.
කෙසේ වූවත් කුකුළුවා විහාරය තුළ අඛණ්ඩව සංඝාවාසයක් ඇති නොවූ නිසා අවුරුද්දේ බොහෝ කාලයක් පවතින්නේ වනගතවය. විහාරයේ පියස්සක සවිකර තිබූ කුකුළු රුව පවා හොරුන් විසින් ගෙන යනු ලැබ්නි.
කුකුළු කෝරලය සබරගමුවේ කෝරළයක් ලෙස ඉතිහාස ගත තොරතුරු මහනුවර යුගයේ දැක්වේ.
පෘතිග්‍රීසි පාලන සමයේ සබරගමුව ලෙස සලකා ඇත්තේ බස්නාහිර පලාතට අයත් දෙහිගම්පල්, පනාවල, අටලුගම් යන කෝරළ තුනක් රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයට අයත් කුරුවිට නවදුන්, අටකලන්, දික්ගම්පල, එතරාවා, මැද යන කෝරලයන්ය.
රත්නපුර දිසාව බෙදා වෙන් කරන ලද කොරල 7ක් බව පොත් පත් වල සඳහන් වේ. ඒ හත කුරුවිට, නවදුම්, අටකලන් දිග්ගම්පත, එතරාවා, මැද, කොලොන්න වේ. සබරගමුව දිසාවට අයත් කොරල බෙදා වෙන් කිරීමේදී කුරුවිට, නවදුම්, අටකලන්, කෝරල වලත් කැඩී ඉතිරි වූ කොටස දිග් ගම්පත කෝරලයට වෙන් විය.
මෙම ප්‍රදේශයේ බිම වැටකෙයි කොලයක් වගේ දිගට විහිදුනු ප්‍රදේශයක් ලෙසට බැවින් දිග්ගම්පත කොරලය ලෙස නම් ලැබී ඇත. උතුරින් නවදුන් කෝරලය හා අටකලන් කෝරලයද, කළු ඟගද නැගෙනහිරට අටකලන් කෝරලයද. දකුණට හිනිදුම් පත්තුව හා මොරවක් කෝරළයද, බටහිරට පස් යොදුන් කේරළයද යන මායිම් දික්ගම්පොත කේරළයට අයත් වේ. මෙම කෝරළය උඩපත්තුව,මැද පත්තුව, පල්ලේ පත්තුව වශයෙන් කොටස් 3කි. එනම් වර්තමානය වන විට උපදිසාපති කොට්ඨාශ 2 කට වෙන් වේ.
කුකුළු කෝරළයේ ඉතිහාසය දෙස බැලූ විට “මානෙල් ගල්ලෙන” වැනි ස්ථාන වලින් ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ විසූ මිනිසුන් ජීවත් වූ බවට සාධක හමු වේ. මෙහි ඉතිහාසය දෙවනපෑතිස් රජුගේ කාලය දක්වා සම්බන්ධ වේ.
දික්ගම්පොත කෝරළය කුකුළු කෝරළය වූ හැටි
දික්ගම්පොත කොරළයෙන් ගෙනගිය එක්තරා නම ගිය කළු කුකුළකු මහ වාසල සියළු කුකුලන් පරදවා ජය ගත්හ. මේ කුකුළාගේ ජයග්‍රාහී බව දැක සතුටු වූ රජතුමා තෑගි දී පරගල ටිකිරි කෝරාළට ගම්වරක් තෑගි දී පරගල විජයසුන්දර කුකුළු කෝරාළ යන නම පටබැන්ද බව සඳහන් වේ.
මෙම කුකුළුවා විහාරය වෙඩි දමා කඩා නිදන් වස්තු ගත් බව කියවේ. සොරුන් විසින් විහාරය වෙඩි දමා කැඩූ අවස්ථාව පිළිබඳව ජන කවියේ එන්නේ මෙසේය.
සිරිලක පරිසිදු නවදුන් කෝරලේ මැද පත්තුවේ නිරි ඇලි                   කන්දේ පින්කළ රජවරු තැනවු විහාරෙ බොල් වී තිබුණයි හිම මැ                  මැද්දේ පව් කළ හොරු රැළ කුකුළු විහාරේ පිළිමෙ කඩන්නට කළ                  යුද්දේ දෙව්රට ලමැදට සිරුරට වෙඩි තුන තැබුවා ලෝකෙට පර                     සිද්දේ කුකුළුවා ලෙන් විහාරය කලවාන ගම් ප්‍රදේශයට අයත් කුකුළුවා විහාරය පැරණි ලෙන් විහාරයකි. මෙම ලෙන කුකුලෙකුගේ ස්වරෑපය ගත් නිසා කුකුළුවා විහාරය ලෙස සැලකේ.
එහෙත් “කුකුළේගම” නැමැති ගම් ප්‍රදේශයට එම නම ලැබුනේ අතීතයේදී මෙම නමින් ගෙනා පොර කුකුළෙකු කුකුළු පොරයෙන් ජය ගත් නිසා බව සඳහන් කරයි.
දික්ගම්පොත කෝරළයෙන් ගෙනා කුකුළු පොර          කොටන්ඩ කොක් හඩලා සවරම් කෙළ අනෙක් කුකුළු                 මරාලන්ඩ වික්මැති යුධ කරපු රජ වාසල සතුටු                             වෙන්ඩ එදා පටන් නම් තැබුවයි කුකුළු කෝරළය                      කියන්ඩ රත්නපුර ජන ප්‍රවාද : කර්තෘ බන්දුල ලියනගේ රුසිගල කන්ද : පිටු අංක 103
කුකුළු කෝරළයේ නාවල කන්ද ප්‍රදේශයේ ඇති “රුසිගල ” රුසිගල රිසිගල යන නම් වලින් හැඳින්වේ. අත්භූත පැවතුම් ඇති කන්දකි. සෘෂිගල ලෙස හඳුන්වන්නේ ප්‍රධාන මාවතේ සිට තරමක් ඈතින් පිහිටි මෙම කන්දේ ඈතට දිස්වෙන පර්වතය අතීතයේ කිසියම් සෘෂිවරයෙකු වාසය කරන ලද ස්ථානයක් යැයි සිතිය හැක. වළගම්බා රජු සැඟවී සිටි කුකුළුවා විහාරය කුකුළු කෝරලයේ පල්ලේ පත්තුවේ පිඹුරේ ගමට යාබදව හිරිඇල්ලේ කන්දේ පිහිටි මෙම ලෙන විහාරයක් බවට පත් කළේ වළගම්බා රජු යයි ජනප්‍රවාදයේ එයි....
ලක්දිව පැවති පාරම්පරික පොරකුකුල් කලාව සහ සතුන්ගේ ආර පර්යේෂණ කරන්න දේශීය විද්වතුන් පවා කටයුතු කරලා තිබෙනවා. එවැනි අය අතර සිටි ප්‍රමුඛයෙක් තමයි මහාචාර්ය පී.ඊ.පී.දැරණියගල කියලා කියන්නේ. ඔහු මේ විධිහට සිදුකරන ලද පර්යේෂණ වලදී දේශීය ජන ක්‍රීඩාවේ ඇති වැදගත්කම මනාව අවබෝධ කරගත්තා. ඒ නිසා ඔහු ඒවා උසස් ගුණාංගවලින් යුක්ත බව දිගින් දිගටම සිය පර්යේෂණ වාර්තා ඔස්සේ ප්‍රකාශ කරන්නටත් කටයුතු කළා.... අපෙන් අභාවයට යන අපේ දේ රැක ගන්න තමයි එතුමා කටයුතු කලේ සිතන්න මමත් නිදිමරාගෙන රැකියා කරන අතර මගේ කාලය කැප කරලා  පාරම්පරික පොර කුකුල් ආර රැකගෙන ඉදිරියට ෆේස් බුක් පිටුව සකස්  කලේ මට ඒ වෙනුවෙන් ඔයගොල්ලෝ දැනුවත් කරලා අපේදේ අපේ කම රැක ගන්නයි.... ඒ වගේම මේක ලෝකේ හැමෝටම දැන ගන්න විකිපීඩීයා එකට දැම්මේ....
ස්තුතියි හැමොටම ජයෙන් ජය.... මිලාන් සංක
වතිකානු-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
2011 දෙසැම්බරය්දී, ජිනීවා හී එක්සත් ජාතීන්ගේ ශ්‍රී ලංකා නිත්‍ය නියෝජිතයා වූ තමාරා කුනනායගම් මහත්මිය, වතිකානය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ නියෝජිතවරයා ලෙස, XVI වන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේට සිය අක්තපත්‍ර භාර දී තිබෙයි.
සංචාර
ඉතිහාසයේ අවස්ථා තුනකදී පාප්වහන්සේලා තිදෙනෙකු, ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කොට තිබෙයි. 1970 දෙසැම්බර් වලදී හය වන පාවුලු පාප්වහන්සේත්, 1995 ජනවාරියේදී දෙවන ජුවාම් පාවුලු පාප්වහන්සේත් ශ්‍රී ලංකාවට සපැමිණ තිබෙයි.
ශ්‍රී ලංකා ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා 2012 ජුනි මසදී, දහහතරවන බෙනඩික්ට් පාප්වහන්සේව වතිකානයේදී හමුවිය.
ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේගේ ලංකාගමනය
2015 ජනවාරි 13 වන දිනදී ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ තෙදින නිල සංචාරයක් සදහා දිවයිනට පැමිණි අතර, ජනවාරි 15 වන දිනදී චාරිකාව නිමා කරමින් පිලිපීනය වෙත පිටත්වෙන ලදී.
වායු සමන
ආශ්‍රීත වෙනත් ලිපි
ශීතකාරක වල ඇති අහිතකර තත්වයන් හා ඊට පිලියම්
වායු සමන යන්ත්‍රයක අමතර කොටස්
වායු සමන සහ ශීතකරණ යන්ත්‍රයක ප්‍රධාන කොටස් සහ ඒවයේ කාර්‍යයන්
[https://hemadeemagana.blogspot.com/2019/06/blog-post_8.html ස්ථානයට ගැලපෙන ආකාරයට වායු සමන යන්ත්‍රයක් තෝර ගන්නේ කොහොමද?? ]
ශීතකරණයේ අළුත් වැඩියාව සදහා අවැසි ප්‍රධාන උපකරණ
ශීතකරණය හදුන්වාදීම
ශීතකාරක(Refrigerants)
සම්පිඩකය.(Compressor )
වාෂ්පීකරණය (Evaporator)
සනීකාරකය(Condenser)
කේෂීය නළය (Capillary Tube)
ශීතකරණ පුහුණුවට මග
ශීතකරණ පුහුණුව විඩියෝපට
ශීතකරණ පුහුණුවට වැදගත්
වෙනත්
ප්‍රවර්ගය:දේශගුණය ප්‍රවර්ගය:විදුලි උපාංග​
මාක්ස්වාදය
මාක්ස්වාදය යනු පන්ති සබඳතා සහ සමාජ ගැටුම් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා මෙන්ම සමාජ පරිවර්තනය දැක්වීම සඳහා දයලෙක්තික (අපෝහක/තර්කය මත පදනම් වූ) ඉදිරිදර්ශනයක් වන, ඓතිහාසික භෞතිකවාදය ලෙස වඩාත් ප්‍රචලිත, ඓතිහාසික සංවර්ධනය පිළිබඳ භෞතිකවාදී අර්ථකථනයක් භාවිතා කරන, වාමවාදී සිට අන්ත-වාමවාදී  සමාජ ආර්ථික විශ්ලේෂණ ක්‍රමයකි. එය ආරම්භ වන්නේ 19 වැනි සියවසේ ජර්මානු දාර්ශනිකයන් වන කාල් මාක්ස් සහ ෆ්‍රෙඩ්රික් එංගල්ස්ගේ කෘතිවලිනි. මාක්ස්වාදය කාලයාගේ ඇවෑමෙන් විවිධ ශාඛා සහ චින්තන ගුරුකුළ දක්වා වර්ධනය වී ඇති බැවින්, දැනට තනි, නිශ්චිත මාක්ස්වාදී න්‍යායක් නොමැත.
මානව විද්‍යාව, පුරාවිද්‍යාව, කලා න්‍යාය, අපරාධ විද්‍යාව, සංස්කෘතික අධ්‍යයනය, ආර්ථික විද්‍යාව, අධ්‍යාපනය, ආචාර ධර්ම, චිත්‍රපට න්‍යාය, භූගෝල විද්‍යාව, ඉතිහාස ලේඛනය, සාහිත්‍ය විචාරය, මාධ්‍ය අධ්‍යයනය,  දර්ශනය, දේශපාලන විද්‍යාව, මනෝවිද්‍යාව, විද්‍යා අධ්‍යයනය,  සමාජ විද්‍යාව, නාගරික සැලසුම්කරණය සහ රංග කලාව ඇතුළු බොහෝ ක්ෂේත්‍රවලට බලපෑම් කර ඇති මාක්ස්වාදය ගෝලීය ශාස්ත්‍රාලය කෙරෙහි ප්‍රබල බලපෑමක් ඇති කර ඇත.
දළ විශ්ලේෂණය
මාක්ස්වාදය, මානව ද්‍රව්‍යමය අවශ්‍යතා සපුරාලීමට අවශ්‍ය ද්‍රව්‍යමය තත්ත්වයන් සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් ඕනෑම සමාජයක් තුළ සමාජ සංසිද්ධීන් පැහැදිලි කිරීමට උත්සාහ කරයි. ආර්ථික සංවිධානයේ ස්වරූපය හෝ නිෂ්පාදන මාදිලිය පුළුල් සමාජ සම්බන්ධතා, දේශපාලන ආයතන, නීති පද්ධති, සංස්කෘතික පද්ධති, සෞන්දර්යය සහ දෘෂ්ටිවාද ඇතුළු අනෙකුත් සියලුම සමාජ සංසිද්ධීන් කෙරෙහි බලපාන බව උපකල්පනය කරයි. මෙම සමාජ සම්බන්ධතා, ආර්ථික පද්ධතිය සමග එක්ව පදනමක් සහ උපරි ව්‍යුහයක් සාදයි. නිෂ්පාදන බලවේග (එනම් තාක්ෂණය) වැඩි දියුණු වන විට, නිෂ්පාදන සංවිධානය කිරීමේ පවතින ආකෘති යල්පිනූ බවට පත්වන අතර තවදුරටත් ප්‍රගතියට බාධා කරයි. කාල් මාක්ස් මෙසේ ලිවීය: "සංවර්ධනයේ එක්තරා අවධියක, සමාජයේ ද්‍රව්‍යමය නිෂ්පාදන බලවේග පවතින නිෂ්පාදන සම්බන්ධතා සමඟ හෝ - මෙය හුදෙක් නීතිමය වශයෙන් එකම දෙය ප්‍රකාශ කරයි - ඔවුන් මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක කළ රාමුව තුළ ඇති දේපල සම්බන්ධතා සමඟ ගැටුමකට පැමිණේ. නිෂ්පාදන බලවේගවල වර්ධනයේ ආකාරවලින් මෙම සබඳතා ඔවුන්ගේ විලංගු බවට පත්වේ. ඉන්පසු සමාජ විප්ලවයේ යුගයක් ආරම්භ වේ.
මෙම අකාර්යක්ෂමතාව සමාජයේ සමාජ ප්‍රතිවිරෝධතා ලෙස ප්‍රකාශ වන අතර ඒවා පන්ති අරගල මට්ටමින් සටන් කරනු ලැබේ. ධනේශ්වර නිෂ්පාදන ක්‍රමය යටතේ, මෙම අරගලය ක්‍රියාත්මක වන්නේ නිෂ්පාදන මාධ්‍ය හිමි සුළුතරය (ධනේශ්වරය) සහ භාණ්ඩ හා සේවා නිෂ්පාදනය කරන ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරය (නිර්ධන පංතිය) අතර ය. සමාජය තුළ එකිනෙකට පරස්පර වන විවිධ පන්ති අතර අරගලයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සමාජ විපර්යාසයක් සිදුවේ යන උපකල්පනයෙන් ආරම්භ වී, මාක්ස්වාදියෙකු, ධනවාදය නිර්ධන පංතිය සූරාකෑම හා පීඩාවට පත් කරන බැවින් එය නොවැලැක්විය හැකි නිර්ධන පංති විප්ලවයකට යොමුකරන බව නිගමනය කරයි. සමාජවාදී සමාජයක, පුද්ගලික දේපල - නිෂ්පාදන මාධ්‍ය ලෙස - සමුපකාර හිමිකම (පොදු අයිතිය) මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වනු ඇත. සමාජවාදී ආර්ථිකයක නිෂ්පාදනය පදනම් වන්නේ පුද්ගලික ලාභ නිර්මානය කිරීම මත නොව, මිනිස් අවශ්‍යතා තෘප්තිමත් කිරීමේ නිර්ණායක මත ය - එනම් භාවිතය සඳහා නිෂ්පාදනය වේ. ෆ්‍රෙඩ්රික් එංගල්ස් පැහැදිලි කළේ, "නිෂ්පාදනය මුලින්ම නිෂ්පාදකයා වහල්භාවයට පත් කරන ධනේශ්වර විසර්ජන ක්‍රමය, පසුව විසර්ජනය, නවීන නිෂ්පාදන මාධ්‍යවල ස්වභාවය මත පදනම් වූ නිෂ්පාදන විසර්ජන මාදිලිය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වේ. එක් අතකින්, සෘජු සමාජ විසර්ජනය, නිෂ්පාදනය නඩත්තු කිරීම සහ ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා වන මාධ්‍යයන් ලෙස - අනෙක් අතට, යැපුම් සහ විනෝදාස්වාදයේ මාධ්‍යයන් ලෙස සෘජු පුද්ගල විසර්ජනය."
මාක්සියානු ආර්ථික විද්‍යාව සහ එහි අනුගාමිකයින් ධනවාදය සලකන්නේ එය ආර්ථික වශයෙන් තිරසාර නොවන සහ ජනගහනයේ ජීවන මට්ටම ඉහළ නැංවීමට අපොහොසත් වන, මිලිටරි ආක්‍රමණකාරීත්වය හඹා යමින්, වන්දි ගෙවීමේ අවශ්‍යතාවය නිසා සේවක වැටුප් සහ සමාජ ප්‍රතිලාභ කපා හැරීමෙන් ලාභ අනුපාතය පහත වැටීමට සිදු කරන ක්‍රමවේදයක් ලෙස ය. කම්කරුවන්ගේ විප්ලවය හරහා මානව වර්ගයාගේ නිෂ්පාදන මාදිලිය ලෙස සමාජවාදී නිෂ්පාදන මාදිලිය ධනවාදය අභිබවනු ඇති බව එහි අනුගාමිකයන් විශ්වාස කරනු ලබයි. මාක්ස්වාදී අර්බුද න්‍යායට අනුව සමාජවාදය නොවැළැක්විය හැකි දෙයක් නොව ආර්ථික අවශ්‍යතාවයක් ලෙස දක්වනු ලබයි.
ටී.බී. ජයා
ටී.බී.ජයා හෙවත් තුවාන් බුර්හානුදීන් ජයා (1 ජනවාරි 1890 – 32 මැයි 1960) ලාංකික අධ්‍යාපනඥයෙක්, දේශපාලනඥයෙක්, රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙක් සහ මුස්ලිම් ප්‍රජා නායකයෙක් විය. සිය වෘත්තිමය දිවිය පාසැල් ගුරුවරයෙක් ලෙසින් ඇරඹි කොළඹ සහිරා විද්‍යාලයෙහි විදුහල්පති ලෙසින් වසර 27 ක සේවයෙන් අනතුරුව ඔහු  විශ්‍රාම ලැබුවේය. ඔහුගේ භාරකාරත්වය යටතේ, සහිරා විද්‍යාලය, රටෙහි ප්‍රමුඛ පාසැල් අතුරින් එකක් බවට පත් විය.
මැලේ ජාතික ටී.බී. ජයා රටෙහි සින්හල හා මුස්ලිම් ප්‍රජාවෙහි නායකයෙක් ලෙසන් ජයා ඉස්මතු විය. දේශපාලනයට අවතීර්ණවූ හෙතෙම, ලංකාවේ පූර්ව-නිදහස දේශපාලනයෙහි කැපී පෙනෙන චරිතයක් බවට පත් විය. ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට, රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට සහ පාර්ලිමේන්තුවට ඔහු තේරී පත් විය. ඔහු එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙක් විය. ලකාවේ පළමු නිදහස් රජයෙහි, ඔහු කම්කරු සහ සමාජ සේවා අමාත්‍යවරයා විය. දේශපාලනයෙන් විශ්‍රාම ගිය පසු, ලංකාව වෙනුවෙන් පකිස්තානයෙහි පළමුවන මහා මසාරිස් ලෙසින් ජයා මහතා පත් කෙරිණි. මක්කම වෙත වන්දනා ගමනෙහි යෙදෙමින් සිටියදී අසනීපවූ ඔහු,  1960 වසරෙහිදී මිය ගියේය.
මුල් දිවිය
මැලේ ජාතික කසීම් ජයා සහ එම මහත්මිය බයා සෞජා යන දෙමව්පියන්ගේ දෙවන පුතු ලෙසින්, 1890 ජනවාරි 1 දිනදී, ගලගෙදර නගරයෙහිදී, ටී.බී. ජයා උපන්නේය. ජයා පවුල අයත් වූයේ, ශ්‍රී ලංකාවේ මැලේ වාර්ගික සුළුතර කණ්ඩායමටය. කසිම් ජයා, පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුවෙහි සාජන්ට්වරයෙක් ලෙසින් රැකියාව කලේය.
පාසැල් ගුරුවරයා
ජයා විසින් ලන්ඩන් මැට්‍රිකියුලේෂන් සහ ඉන්ටර් ආර්ට්ස් විභාග සමත් වීම නිසා පාසැල් ගුරුවරයෙකු වීමට එය උපකාරී විය. 1910 වසරෙහි ජනවාරි මාසයේදී ඔහු වෙත ලැබුනු පළමු පත්වීම, මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලය වෙත විය. ඔහුගේ පළමු මාසික වේතනය රුපියල් 40 ක් විය. ධර්මරාජ විද්‍යාලයෙහි කෙටි කලක් සේවය කිරීමෙන් පසුව, 1910 වසරෙහි මැයි මාසයේදී ඔහු මොරටුවේ වේල්ස් කුමාර විද්‍යාලය වෙත පත්වීම ලැබීය. එකල එහි විදුහල්පතිව සිටි පී.ඩී.එස්. කුලරත්න මහතා වෙතින් ලැබුනු ආරාධනාවක් පිළිගැනීමෙන් පසුව, වසර 1917දී, ඔහු ආනන්ද විද්‍යාලයට වෙත පත්වීම් ලදි. විදුහලෙහිදී, ජයා විසින් ප්‍රධාන වශයෙන් උගැන්වුනේ ඉහිහාසය සහ සම්භාව්‍ය අධ්‍යයනයයි. වසර කිහිපයකට පසුව රටෙහි ප්‍රමුඛ මාක්ස්වාදී දේශපාලනඥයන්වූ සමහරක් ශිෂ්‍යයන්ට ආනන්ද විද්‍යාලයේදී ඔහු උගැන්වීය: පිලිප් ගුණවර්ධන, රොබට් ගුණවර්ධන, ආචාර්ය එස්. ඒ. වික්‍රමසිංහ සහ ආචාර්ය ඇන්.ඇම්.පෙරේරා ඔවුන් වූහ.
සහිරා විද්‍යාලය
නීති විද්‍යාලයේ අවසන් වසරෙහි අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී, 1921 වසරෙහිදී, දේශීය මුස්ලිම් ප්‍රජාවගේ ආරාධනාව පිළිගත් ජයා, කොළඹ සහිරා විද්‍යාලයේ විදුහල්පති ලෙසින් වැඩ භාර ගත්තේය. මරදාන මුස්ලිම් දේවස්ථාන කමිටුව වෙනුවෙන් සෑබෑ ආරාධනාව සිදු කරන ලද්දේ එන් එච් එම් අබ්දුල් කාදර් විසිනි. නීතිඥයෙක් ලෙසින් ඔහුගේ අනාගත අභිවෘත්තිය අත්හල ජයා, දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ රැඳී සිටීමට තීරණය කලේ, එම ක්ෂේත්‍රය තුලදී ඔහුගේ ප්‍රජාවට වටනා දායකත්වයක් ලබා දිය හැකි වනු ඇති බවට ඔහු විශ්වාස කල නිසා විය හැකිය.
ජයා වැඩ භාර ගන්නා යිට, ස්වල්ප ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවක් සහ ගුරුවරු සංඛ්‍යාවක් පැවතීම, පංති කාමර පැවැත්වීමට ගොඩනැගිලි හිඟ බව, පුටු මේස ආදි ගෘහභාණ්ඩ හිඟ බව සහ, විද්‍යාලයට නුසුදුසු පරිසරයක් සහිත වීම ආදිය නිසා, සහිරා විද්‍යාලය නිසරු තත්ත්වයක පැවතියේය. විදුහල්පති වශයෙන් ඔහුගේ සේවා කාලය තුලදී, ජයා විසින් සැලකිය යුතු මස්තකප්‍රාප්තීන් අත්කරගති. ඔහු විසින්, මැට්‍රිකියුලේෂන් මට්ටම දක්වා පංති ආරම්භ කරන ලදි; ගුරුවරුන් සංඛ්‍යාව, 6 සිට 30 දක්වා ඉහළ දමන ලදි; ක්‍රීඩා පහසුකම් දියුණු කරන ලදි; විද්‍යා පුස්තකාලයක්, භෝජනාගාරයක්, නේවාසිකාගාරයක්, දන්ත සෞඛ්‍ය චිකිත්සාගාරයක් සහ නිදහස් රාත්‍රි පාසැලක් ඇරඹීය. (ඔහු විසින් ඇරඹි රාත්‍රි පාසැල, රටෙහි එවන් පළමුවැන්න ලෙසින් සැලකෙයි.) ගොඩනැගිලි වැනි යටිතලපහසුකම් සංවර්ධනය කිරීමට, "විද්‍යාල ව්‍යාප්ති අරමුදල" වැනි අරමුදල්ද ඔහු ඇරඹීය. වසර සතරක් තුලදී, ශිෂ්‍යයන් සංඛ්‍යාව, 59 සිට 1000 පසුකරමින් ඉහළ නැංවිනි.
1948 වසරෙහිදී ඔහු විශ්‍රාම යන තුරු සහිරා විද්‍යාලයේ විදුහල්පති ලෙසින් වසර 27 ක් ජයා සේවය කලේය. විදුහල්පති වශයෙන් ජයාගේ සේවා කාලය, සහිරා විද්‍යාලයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙසින් සැලකෙයි. මෙම යුගය තුලදී, විද්‍යාලය විසින් ජාතික මට්ටමෙහි කැපී පෙනෙන චරිත නිපැයීය.
ශාඛා
සහිරා විද්‍යාලයේ ශාඛා කිහිපයක් ඇරඹීම විෂයයෙහි ජයා හේතුභූත විය. 1942 වසරෙහිදී, පළමුවන ශාඛාව අළුත්ගමදී ඇරඹුනු අතර, එයින් පසුව 1944 වසරෙහිදී ගම්පොල ශාඛාව ඇරඹිනි. 1945 වසරෙහිදී තවත් ශාඛා තුනක් ඇරඹුනේ මාතලේ, පුත්තලමෙහි කොඣ්ඣ වීදියෙහිය.
මුස්ලිම් නායකත්වය
රටෙහි මුස්ලිම් ප්‍රජාවෙහි නායකයෙක් ලෙසින් ජයා ක්‍රමයෙන් නැගී ආයේය. එන් එච් එම් අබ්දුල් කාදර් මහතාගේ අභාවයෙන් පසුව, සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් ලීගයෙහි සභාපති ලෙසින් ජයා පත් කෙරිණි. 1950 වසර දක්වා සභාපති ලෙසින් ඔහු කටයුතු කලේය.
ව්‍යවස්ථාදායක සභාව
1924 වසරෙහිදී, ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට, ව්‍යවස්ථාදායක සභාව සඳහා මහමදීය (මුස්ලිම්) ඡන්ද කොට්ඨාශය වෙතින් සාමාජිකයන් කෝරා පත් කර ගැනීමට මැතිවරණයක් පැවැත්විණි. මහමදීය ඡන්ද කොට්ඨාශය යනු, සම්පූර්ණ රටෙහි මුස්ලිම් ප්‍රජාව නිරූපණය කෙරුණු දීප-ව්‍යාප්ත වර්ගවාදී ඡන්ද කොට්ඨාශයක් විය. කෙසේවෙතත්, මෙම කාලසීමාව තුලදී සීමිත පුරවැසියන් සංඛ්‍යාවක් පමණක් ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය ලදහ. ව්‍යවස්ථාදායක සභාව සඳහා ජයා මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශයෙන් තේරී පත් වූයේ තවත් දෙදෙනෙක් හා සමගිනි.
රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව
ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් පසුව, 1931 වසරෙහිදී, රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව සඳහා මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත් කර ගැනුමට, රටෙහි සියළු පුරවැසියන්හට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය ප්‍රදානය කෙරිණි. මැද කොළඹ කොට්ඨාශය සඳහා ජයා තරග කල අතර, කැපී පෙනුණු දේශපාලනඥයෙක් වූ, ලංකා කම්කරු පක්ෂයේ නායක, ඒ.ඊ. ගුණසිංහ වෙතින් පරාජයට පත්විය. 1936 වසරෙහි මැතිවරණයෙහිදී එම ප්‍රතිවාදියා විසින්ම ඔහු නැවතත් පරාජයට පත් කෙරිණි. කෙසේවෙතත්, ඔහුගේ පරාජය මධ්‍යයේ වුවද, 1936 වසරෙහිදී, ඔහු රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට නම් කරන ලද අතර, 1947 වසර දක්වා මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙසින් සේවය කලේය.
රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවෙහිදී, අධ්‍යාපන පිළිබඳ විධායක කමිටුව සඳහා ජයා තෝරා ගන්නා ලදි. රටෙහි මුස්ලිම් අධ්‍යාපනය දියුණු කිරීම සඳහා මෙය විසින් ඔහු වෙත පුළුල් අවකාශයක් සැපයීය. ඔහුගේ සහෘද මුස්ලිම් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මන්ත්‍රී ශ්‍රීමත් රසීක් ෆරීඩ් හා සමගින්, ඔහු විසින් දිවයින පුරා බොහෝ මුස්ලිම් පාසැල් පිහිටුවන ලදි. පාසැල් ගුරුවරුන්ගේ අයිතිවාසිකම් උදෙසාද ජයා සටන් කලේය. පාසැල් ගුරුවරුන් සඳහා විශ්‍රාම වැටුප් ක්‍රමයක් සඳහා ඔහු විශාල දායකත්වයක් සැපයීය.
රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවෙහිදී, සිංහල නොවන වාර්ගිත කන්ඩායම් වලට අයත්වූ ජයා ඇතුළු අනෙකුත් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මන්ත්‍රීවරු විසින්, "සුළුතර කණ්ඩායමක්" තනන ලදි. රටෙහි දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව ඔවුහූ විශේෂ අවධානයක් යොමු කලහ. කෙසේවෙතත්, එක් දෙමළ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මන්ත්‍රීවරයෙකු ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් ගෙන ගිය "පනහට-පනහ" ව්‍යාපාරයට, සුළුතර කණ්ඩායමෙහි සියළු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ සහයෝගය නොලැබිණි.
එක්සත් ජාතික පක්ෂය
එක්සත් ජාතික පක්ෂය බිහිකිරීමෙහිලා ජයා ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කලේය. 1946 සැප්තැම්බර් 6 දිනදී, කොළඹ, ඇල්බට් චන්ද්‍රවංකයෙහි, පාම්කෝට්හී පැවැති සමාරම්භක රැස්වීමෙහිදී, දේශපාලන පෙරමුණු කිහිපයක්, තනි පක්ෂයක් ලෙසින් එක්සත් කල යුතු බවට  එස්. නඩේසන් විසින් සිදුකෙරුණු යෝජනාව ජයා විසින් ස්ථීර කරන ලදි. පක්ෂය තැනුනේ, ජාතික කොංග්‍රසය, සිංහල මහා සභාව, ජයාගේ නායකත්වය යටතේ පැවැති සමස්ත ලංකා මුස්ලිම් ලීගය, ශ්‍රීමත් රසීක් ෆරීඩ්ගේ නායකත්වය යටතේ පැවති මරක්කල සම්මේලනය සහ, දෙමළ සහ බර්ගර් ප්‍රජාවන්ගේ සමහරක් පුද්ගලික සාමාජිකයන් එක්සත් කිරීමෙනි. මෙම සමාරම්භක රැස්වීමේදී, පක්ෂයේ උප-සභාපතිවරුන් පස්දෙනා අතුරින් එක් අයෙකු ලෙසින් ඔහු තෝරා පත් කර ගැනුණි.
පාර්ලිමේන්තුව සහ කැබිනට් මණ්ඩලය
thumb|left|231x231px| 1947 වසරෙහිදී ලංකාවේ කැබිනට් මණ්ඩලය
1947 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහිදී, මැද කොළඹ කොට්ඨාශය, බහු-මන්ත්‍රී කොට්ඨාශයක් බවට පත් කෙරුණේ එම කොට්ඨාශයෙහි ජීවත්වූ ප්‍රජාවන් කිහිපයක් සඳහා සමබර නියෝජනයක් ලබා දීමේ අරමුන ඇතිවය. ඡන්ද 23,470 ක් ලබා ගත් ඒ ඊ ගුණසිංහ, පළමු මන්ත්‍රීවරයා ලෙසින් තෙරී පත් විය. ඡන්ද 18,439 ක් ලබා ගත් ජයා, දෙවන මන්ත්‍රීවරයා ලෙසින් තේරී පත් විය.
සාමාජිකයන් 14 දෙනෙකුගෙන් පමණක් සමන්විතවූ නිදහස් ලංකාවේ ප්‍රථම කැබිනට් මණ්ඩලයට ජයා තෝරාගන්නා ලදි. ඔහු පත් කෙරුණේ කම්කරු සහ සමාජ සේවා අමාත්‍යවරයා ලෙසිනි.
1950 වසරෙහිදී, නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයෙන් සහ කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු ලෙසින් ඔහුගේ තනතුරෙන්, ජයා ඉල්ලා අස්වූයේ, පකිස්තානය වෙත පත්කෙරුණු ප්‍රථම මහා කොමසාරිස් ලෙසින් වැඩ භාර ගැනීමටය. මෙම තනතුරෙහි ඔහු වසර සතක් සේවය කලේය. එහිදී ඔහු කළ සේවය අගය කරනු වස් 1952 දී පන්ජාබි විශ්වවිද්‍යාලය මඟින් ඔහුට සාහිත්‍ය ශූරී ගෞරව උපාධිය පිරිනැමිණි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1890 උපත් ප්‍රවර්ගය:1960 මරණ ප්‍රවර්ගය:ලංකා නීති විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ ප්‍රවර්ගය:ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ ප්‍රවර්ගය:ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ ප්‍රවර්ගය:පකිස්තානය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා කොමසාරිස්වරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කම්කරු අමාත්‍යවරු ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ පළමුවන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ සාමාජිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සාමාජිකයෝ ප්‍රවර්ගය:මහනුවර ජනයා ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ජනයා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික මැලේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික මැලේ අධ්‍යාපනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික මැලේ නීතිඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික මැලේ දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික මුස්ලිම්වරු ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂ දේශපාලනඥයෝ
උපකුලපති
මහාචාර්ය එම්.ඩී.ළමාවංශ
පාර්වතී තිරුවෝතු
පාර්වතී තිරුවෝතු කෝට්ටුවට්ටා (උපත 1988 අප්‍රේල් 7) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් මලයාලම් සහ ඊට අමතරව දෙමළ සහ කන්නඩ-භාෂා චිත්‍රපට කිහිපයකට රංගනයෙන් දායක වී ඇති ඉන්දියානු නිළියකි. කේරළයේ කෝළිකෝඩේ සිට පැමිණි ඇය රංගනයට පිවිසෙන්නේ 2006 මලයාලම් චිත්‍රපටයක් වූ අවුට් ඔෆ් සිලබස් තුළිනි. එසේම නෝට්බුක් (2006), මිලානා (2007), පූ (2008), සිටි ඔෆ් ගෝඩ් (2011), මරියාන් (2013), බැංගලෝර් ඩේස් (2014), උත්තම විලන් (2015), එන්නු නින්ටේ මොයිදීන් (2015), චාර්ලී (2015), ටේක් ඕෆ් (2017), කූඩේ (2018), උයරේ (2019) සහ වයිරස් (2019) යන චිත්‍රපටවල රංගනය තුළින් ඇය ප්‍රසිද්ධියට පත්වූවා ය. 2017 දී පාර්වතී බොලිවුඩ් සිනමාවට පිවිසියේ කාරිබ් කාරිබ් සිංගල් චිත්‍රපටය තුළිනි.
අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතිය
thumb|right|264px|එස්අයි මූලික ඒකක
අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතිය (එස්අයි, ප්‍රංශ  වෙතින් කෙටි කල) යනු මෙට්‍රික් පද්ධතියෙහි නූතන ආකාරය වන අතර, වඩාත්ම පුළුල් ලෙසින් භාවිතා වන මිනුම් පද්ධතිය වෙයි. ඇම්පියරය, කෙල්විනය, තත්පරය, මීටරය, කිලෝග්‍රෑමය, කැන්ඩෙලාව, මවුලය යන මූලික ඒකක සතකින් සහ, ඒකක වල ගුණාකාර සහ භාග හැඳින්වීමෙහිදී භාවිතා කල හැකි, ඒකක නාම හා ඒකක සංකේත සඳහා වන උපසර්ග විස්සක කට්ටලයකින් සමන්විත සමචාරී මිනුම් ඒකක පද්ධතියකින් එය සමන්විත වෙයි. අනෙකුත් සුලභ භාවිතයෙහි ඇති භෞතික රාශීන් සඳහා වන ලූමනය සහ වොට් වැනි,  ව්‍යුත්පන්න ඒකක 22 ක්ද, මෙම පද්ධතිය විසින් නියම කර දක්වයි.
මූලික ඒකකයන් ව්‍යුත්පන්න කොට ඇත්තේ, රික්තකයෙහි  ආලෝකයෙහි වේගය සහ  ජලයෙහි ත්‍රිත්ව ලක්ෂ්‍යය වැනි, විශාල නිරවද්‍යතාවයකින් නිරික්ෂණය කල හැකි සහ මිණුම් කල හැකි,  ස්වභාවයෙහි පවතින අවිචල්‍ය නියතයන් වෙතින් සහ එක් භෞතික මානවකෘතියක් වෙතිනි. මෙම මානවකෘතිය යනු, 1889 වසරෙහිදී සහතික කෙරුණු, අන්තර්ජාතික කිලෝග්‍රෑම්  ප්‍රතිරූපකය වන අතර, හිමාංකයෙහි පවතින ජලය ලීටරයක ස්කන්ධය නාමික වශයෙන් දරන ප්ලැටිනම්-ඉරිඩියම් සිලින්ඩරයක් විය. එහි අචපලබව පිළිබඳව සැලකිය යුතු සැකයන් ඇතිවීම සංක්‍රාන්තියට පත්වූයේ, මූලික ඒකක  අර්ථ දැක්වීම සංස්කරණය කීරීමක් විසින්, 2019 මැයි 20 දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදී සම්පූර්ණ වශයෙන් ස්වභාවයෙහි පවතින නියතයන් අනුසාරයෙන් ව්‍යුත්පන්න කිරීම ඇරඹිම වෙතිනි.
මූලික ඒකක අනුසාරයෙන් හෝ අනෙකුත් ව්‍යුත්පන්න ඒකක අනුසාරයෙන් හෝ ව්‍යුත්පන්න ඒකක අර්ථදැක්විය හැක. බහුවිධ රාශීන් මිණුම සඳහා පහසුකම් සපයනු වස් ඒවා යොදා ගැනෙයි. පරිණාමයට ලක් වන පද්ධතියක් වීම එස් අයි වෙතින් බලාපොරොත්තු වෙයි; මිණුම් තාක්ෂණය ප්‍රගතියට පත් වත්ම හා මිණුම් නිරවද්‍යතාව දියුණු වත්ම, නව ඒකක හා උපසර්ග නිමැවුණු අතර ඒකකයන්හී අර්ථදැක්වීම වෙනස් කෙරිණි. වඩාත් මෑතකදී ව්‍යුත්පන්න කෙරුණු ඒකකය වූ කැටාල්, අර්ථ දැක්වුණේ 1999 වසරෙහිදීය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාතික ඒකක පද්ධතිය
1581
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.ව. 1581
කරත්ත
ක්‍ෂීරපායී සත්ත්‍ව‍‍‍යකු විසින් ඇදගෙන යනු ලබන වාහන කරත්ත නම්වේ.
Naditha
Naditha is man who live in polonnaruwa sri lanka. His Alma mater is pl/Royal College.He is in grade 11.He Facing The G.C.E. O/L Examination on this December. After that he is hoping to do his higher education in his same school.
කේ. තවමනී දේවි
'''කේ. තවමනී දේවි''' යනු ලාංකික සම්භවයක් සහිත, 1940 යුග වලදී ඉන්දියානු දෙමළ සිනමාව තුල රංගනයේ යෙදුනු නිළියකි. ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය හි, ධනවත් පවුලක උපන් තවමනී ගේ පියා අධිනීතීඥයෙකු විය. දෙමාපියන්ගේ මග පෙන්වීම යටතේ කුඩා කාලයේදීම තවමනී, ඉන්දියාවේ මැඩ්‍රාස් නුවරට සංක්‍රමණය වූවාය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන් ප්‍රවර්ගය:1925 උපත් ප්‍රවර්ගය:2001 මරණ
අබිං යුද්ධ
thumb|අවට උස් බිම් වල සිට, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් [[කැන්ටොං සටන (මැයි 1841)|කැන්ටොං වෙත බෝම්බ හෙලීම, මැයි 1841]]
චීනයෙහි බ්‍රිතාන්‍ය වෙළෙඳාම පිළිබඳව ඉංග්‍රීසි-චීන ආරාවුල සහ චීනයෙහි ස්වෛරීභාවය හා සබැඳිව 19වන සියවසෙහි මධ්‍යම භාගයෙහි වූ යුද්ධ දෙකක්, අබිං යුද්ධ ලෙසින් හැඳින්වෙයි.මෙම ගැටුම් අතරට,  පළමුවන අබිං යුද්ධය (1839–1842) සහ දෙවන අබිං යුද්ධය (1856–1860) ඇතුළත් විය. මෙම යුද්ධ සහ ඒවා අතරමැදිව සිදුවූ සිද්ධීන් විසින් චිං  රාජවංශය දුර්වල කරමින් ලෝකයේ ඉතිරි රටවල් සමග වෙළෙඳාම් කිරීමට චීනයට බලකෙරිණි.
පළමුවන අබිං යුද්ධය
1839–1842 අතර වූ පළමුවන අබිං යුද්ධය කෙළවර වූයේ, 1842 වසරෙහි අත්සන් තැබුණු  නැන්ජිං හී ගිවිසුම විසිනි. මෙම ගිවිසුම විසින්, එක්සත් රාජධානිය වෙත හොංකොං දිවයින නිත්‍ය වශයෙන් පවරා දෙනු ලැබූ අතර, එය විසින් ෂැංහයි, කැංටොන්, නිංබෝ, ෆූචොවු, සහ අම්වොයි යන ස්ථානයන්හී ගිවිසුම් වරායන් පහක්ද පිහිටුවන ලදි. ඊලඟ වසරෙහි අත්සන් තැබුණු තවත් ගිවිසුමක් වෙතින්, එක්සත් රාජධානිය වෙත වඩාත් අනුගෘහිත ජාතිය තත්ත්වය ප්‍රදානය කෙරුණු අතර බ්‍රිතාන්‍ය බහිර්දේශියක්වයක් සඳහා ප්‍රතිපාදන එක් කෙරිණි. ඉක්බිතිව ප්‍රංශය විසින්, බ්‍රිතාන්‍යයින් වැනිම කොන්දේසි මත 1843 සහ 1844 වසර වල ගිවිසුම් වෙතින් අනුග්‍රහය ලැබීය.
දෙවන අබිං යුද්ධය
thumb| 1860 [[ටකු වරායන් සටන (1860)| ටකු වරායන් සටන පිළිබඳ සංවර්ණනයක්]] 1856–1860 අතර කාලසීමාවෙහිදී, බ්‍රිතාන්‍ය බලකායන් විසින් අබිං වෙළෙඳාම නීතිගතකිරීම සිදුකරගැනුමට,  කුලීකරු වෙළෙඳාම පුළුල් කර ගැනුමට, සමස්ත චීනයම බ්‍රිතාන්‍ය වෙළෙඳුන් හට විවෘත කරගැනුමට සහ, අභ්‍යන්තර මාර්ගස්ථ තීරු බදු වෙතින් විදේශීය ආනයන නිදහස් කර ගැනුමට යන දේවල් සාක්ෂාත් කර ගැනුමට සටන් වැදුනහ. ප්‍රංශයද බ්‍රිතාන්‍යයන් හා එක්වූහ. ගැටුම ආරම්භ වූ ස්ථානයෙහි වූ යාත්‍රාවෙහි නම අනුව යමින් මෙම යුද්ධය හැඳින්වුනේ "ඇරෝ යුද්ධය" යනුවෙනි. ඇරෝ යුද්ධයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, ගිවිසුම් වරායන් දෙවන සමූහයක් පිහිටුවනු ලැබිණි; අත්‍යන්තයෙහිදී, බොහෝ විදේශීය බලවතුන් සම්බන්ධිතවූ ගිවිසුම් වරායන් 80 කට වැඩි ගණනක් චීනයෙහි පිහිටුවනු ලැබිණි. සියළු විදේශීය වෙළෙඳුන් හට චීනය තුල ගමනාගනය සඳහා අයිතිවාසිකම් ප්‍රදානය කෙරිණි.
1501
1501 වසර (MDI) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ශබ්දයේ වේගය
ශබ්දයේ වේගය යනු, ශබ්ද තරංගයක් ප්‍රත්‍යාස්ථ මාධ්‍යයක් තුලින් ප්‍රචාරණය වන විට ඒකක කාලයක් තුලදී එය ගමන් කරන දුර වෙයි.
පඬුවස්නුවර
පඬුවස්නුවර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල පිහිටි නටඹුන් සහිත ඓතිහාසික අගනුවරක් වේ. ප‍්‍රාදේශීය පාලකයෙකු ලෙස 12 වන සියවසේදී පරාක්‍රමබාහු විසින් දක්ෂිණ දේශය පාලනය කල සමයේ එහි පාලන මධ්‍යස්ථානය වශයෙන් යොදාගත් පරාක්‍රමපුර නම් අගනගරය මෙම ස්ථානය වන්නට ඇතැයි සැළකේ. වත්මන් වාරියපොල-හලාවත මාර්ගයේ වාරියපොල නගරයේ සිට සැතපුම් 12 ක් පමණ දුරින් පිහිටි කොටම්පිටිය ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව මෙම පුරාණ නගරයෙහි අවශේෂ දැකගත හැකිවේ.
නාමය
පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු ආදිපාද තනතුර දැරූ අවධියේ ඔහු විසින් දක්ඛිණ දේශයේ ඉදිකල අගනුවර වන පරාක්‍රමපුරය, මෙම ස්ථානය ලෙස හඳුනාගෙන තිබෙන අතර වර්ථමානයේ එය පඬුවස්නුවර ලෙස ව්‍යවහාර කෙරේ. මෙහි වූ පුරාවිද්‍යා සාධක අනූව මෙම ස්ථානයේ පවතින නටඹුන් ක්‍රි.ව. 12වන සියවසට පමණ අයත් යැයි තහවුරු කොට තිබේ.
මෙම පුරාවිද්‍යා ස්ථානය පඬුවස්නුවර ලෙස ව්‍යවහාරවීම හේතුවෙන් ප්‍රාදේශීය ජනයා මෙම ස්ථානයේ වූ ගොඩනැගිලි අවශේෂ පඬුවස්දෙව් රජතුමා විසින් ගොඩනැංවූ පුරාණ අගනගරයක සාධක ලෙස වරදවා වටහාගෙන තිබේ. ඒ බැව් සනාථ කිරීමට ඔවුහු මෙම පුරාවිද්‍යා භූමියට නුදුරින් පිහිටා ඇති පඬුවස්නුවර රජ මහා විහාර පරිශ්‍රයෙහි වූ චක්‍රාවාලය, උන්මාද චිත්‍රාව සිරකර තිබූ එක්ටැම් ගෙය ලෙසත්, පඬුවස්නුවරට ආසන්නව පිහිටි දොරබාව නැමැති ග්‍රාමය, පණ්ඩුකාභය කුමරු සඟවා සිටි දොරමඬලාව ග්‍රාමය ලෙසත් හුවාදක්වති. කෙසේනමුදු පඬුවස්නුවර යන නාමය කුරුණෑගල රාජධානි සමයේ තරම් මෑත සමයේදී පැමිනෙන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. තවත් මතයකට අනූව මෙම ස්ථානය ආසන්නයේ පිහිටි පුරාණ වැවක් වූ පඬා වැව හේතුවෙන් මෙම ස්ථානයට පඬුවස්නුවර යන නාමය ලැබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.
ඉතිහාසය
වර්ෂ 1140දී පමණ තම මාමා වූ කීර්ති ශ්‍රී ‍මේඝ රජුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින් දක්ඛිණදේශයේ පාලකයා බවට පත්වූ පරාක්‍රමබාහු රජු, පරාක්‍රමපුරය සිය පාලන මධ්‍යස්ථානය වශයෙන් යොදාගනිමින් දක්ඛිණදේශයෙහි යටිතල ව්‍යුහය වැඩි දියුණු කිරීමට පියවර ගත් බව සඳහන් වෙයි. එසේම ඉන්දියාවට පැහැරගෙන ගොස් තුබූ දළදා වහන්සේ නැවතත් ලක්දිවට වැඩමවූ පසු පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් පරාක්‍රමපුර පිහිටි පඬුවස්නුවර රජ මහා විහාර පරිශ්‍රයේ වූ දළදා මැදුරෙහි කෙටිකලක් තැම්පත්කොට වැඳුම්පිදුම් සිදුකෙරූ බව තොරතුරු ප්‍රකාශ වේ. පසුකාලීනව සිදුකල යුද්ධමාලාවකින් අනතුරුව වර්ෂ 1153දී මුළු දිවයිනෙහි රාජ්‍යත්වය හිමිකරගත් පරාක්‍රමබාහු රජු සිය අගනගරය පරාක්‍රමපුරය සිට පොළොන්නරුව (චූල වංශයෙහි සඳහන් පරිදි පුලත්තිනගර) වෙත ගෙනගිය බැව් සඳහන් වේ.
නටඹුන්
මෙහි දැකගත හැකි නටඹුන් ක්‍රි.ව. 12වන සියවසට අයත් වේ. හෙක්ට්යාර 20ක පමණ භූමි ප්‍රමාණයක නටඹුන් ගොඩනැගිලි විසර පවතී. ඒ අතර පංචායතන ගොඩනැගිලි, රජමාළිගයක නටඹුන් හා ශිලා ලේඛන වේ.
පංචායතන
රජමාළිගය පිහිටි ඇතුළු නුවරට දකුණින් සහ උතුරින් පැරණි සංථාරාම කිහිපයක නටඹුන් දැකගත හැකිවේ. එවා එකිනෙක සංඝාරාම, දාගැබ්, ප්‍රථිමා ගෘහ, බෝධිඝර, උපෝසථඝර හා ආවාස ගෘහවලින් පරිපූර්ණ වී තිබේ. නිශ්ශංක මල්ල රාජ සමයට අයත් ද්‍රවිඩ ශිලා ලිපියක්ද එක් සංඝාරාම බිමක දැකගත හැකිවේ.
ආශ්‍රේය
ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සංගමය
ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සංගමය, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම වෘත්තීමය වෛද්‍ය සංගමය වේ. මෙය ආසියා-ඔස්ට්‍රේලියා කලාපයේ මුලින්ම පිහිටවූ වෘත්තීමය වෛද්‍ය සංගමයවේ.
ආරම්භය
බ්‍රිතාන්‍ය වෛද්‍ය සංගමයේ ලංකා ශාකාව ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ආරම්භවිය.
සිලෝන් මෙඩිකල් ජ'නල්
ප්‍රවර්ගය:වෛද්‍ය සංගම් - ශ්‍රී ලංකා
ධම්නාර් ලෙන්
ධම්නාර් ලෙන් පිහිටියේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ මන්ද්සෞර් දිස්ත්‍රික්කයේ ධම්නාර් ගම්මානය තුළ ය. මෙහි ලෙන් 51ක් දක්නට ලැබෙන අතර, ක්‍රි.ව. 7වන සියවසට අයත් ස්තූප, චෛත්‍යශාලා, පැසේජ, සහ කුටි මෙහි දක්නට ලැබේ. මෙහි හිඳි සහ සැතපෙන බුද්ධ ප්‍රතිමා ද දක්නට ලැබේ.
උතුරු පෙදෙසෙහි ඇති ලෙන් දාහතර ඓතිහාසිකව වැදගත් වේ. ඉන් බාරි කචේරි (මහා අධිකරණ ශාලාව) සහ භීම බසාර් ‍යන ලෙන් වැදගත් වේ. බාරි කචේරි ලෙන අඩි 20 සමචතුරස්‍රයක් වන අතර, එහි ස්තූප දක්නට ලැබේ. එහි ද්වාර මණ්ඩපය ශෛලමය ගරාදි වැටකින් සමන්විත අතර, එය දැව ගෘහනිර්මාණ අංග අනුකරණය කරමින් තනා ඇත. භීම බසාර් ලෙන මෙම සමූහයේ පිහිටි විශාලතම ලෙන වන අතර, එහි මිනුම් අඩි 115 සහ 80 වේ. එහි විහාර ගෙයක් සහ චෛත්‍යගෘහයක් දක්නට ලැබේ. එහි පියස්ස දුර්වල මට්ටමකින් පවතියි.
උද්ධෘත
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය
අදේෂන ප්‍රතිවිපාකය යනු අනෙකුත් සාදක ස්ථාවරව පවතිද්දී සලකා බලන භාණ්ඩයේ මිල පමණක් වෙනස් වීම නිසා සිදුවන සාපේක්ෂ මිල වෙනස කෙරෙහි පාරිබෝගිකය දක්වන ප්‍රතිචාරයි
පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන්
පෘථිවිරාජ් සුකුමාරන් (උපත 1982 ඔක්තෝබර් 16) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට නළුවකු, අධ්‍යක්ෂකවරයකු, නිෂ්පාදකවරයකු, පිළිවැයුම් ගායකයකු සහ බෙදාහරින්නකු වන අතර, ඔහු වඩාත්ම ප්‍රචලිතව ඇත්තේ මලයාලම් සිනමාවේ ඔහුගේ දායකත්වය නිසායි. මීට අමතරව ඔහු දෙමළ, හින්දී සහ තෙලිඟු භාෂා චිත්‍රපටවල ද රංගනයෙන් දායක වී ඇත.
මහා බ්‍රිතාන්‍යය හා අයර්ලන්තය එක්සත් රාජධානිය
මහා බ්‍රිතාන්‍යය සහ අයර්ලන්තය එක්සත් රාජධානිය යනු 1 ජනවාරි 1801 සිට 12 අප්‍රේල් 1927 දත්වා කාලය තුල එක්සත් රාජධානියට  භාවිතා වූ පූර්ව නම වෙයි. එය තැනුනේ මහා බ්‍රිතාන්‍යය රාජධානිය (එය එංගලන්ත සහ ස්කොට්ලන්ත රාජධානියන්හී ඒකාබද්ධයක් විය) සහ  අයර්ලන්ත රාජධානිය එකාබද්ධ කිරීමෙන් වන අතර,  ඩබ්ලින් මාලිගා පරිපාලනය හරහා සෘජු ලෙසින් වෙස්ට්මිනිස්ටරය මගින් අයර්ලන්තය පාලනය කෙරිණි.
1921 එංගලන්ත-අයර්ලන්ත ගිවිසුම බලාත්මක වීම නිසාවෙන්, 6 දෙසැම්බර් 1922 දී සිදුවූ අර්ධ අයර්ලන්ත නිදහසින් අනතුරුව වුවද, 1927 හි රාජකීය සහ පාර්ලිමේන්තු අභිධාන පනත මගින් එය මහා බ්‍රිතාන්‍යය සහ උතුරු අයර්ලන්තය එක්සත්  රාජධානිය ලෙසින් වෙනස් කරන තුරු මෙම නම නිල භාවිතයෙහි  පැවතිනි.
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානිය
මන්නාරම බලකොටුව
ප්‍රවර්ගය:මන්නාරම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
කන්තලේ වැව
සම්පූර්ණ ධාරිතාවය අක්කර අඩි 114000 ප්‍රධාන බැම්මේ දිග මීටර් 2524 අඩි 8280 බැම්මේ උස මීටර් 16.75 අඩි 55 ධාරා ප්‍ර දේශය වර්ග කිලෝ මීටර් 200 වර්ග සැතපුම් 77 බැම්මේ උඩ මට්ටම මීටර් 64 පෝෂක ප්‍රදේශය වී අක්කර 15200 උත් අක්කර 9000 ජලාශයට යටවන උපර්ම බිම හෙක්ටයාර් 2296 අක්කර 5700 ඇරිය හැකි දොරටු සංඛ්‍යාව 10 වානේ දිග මීටර් 45.72 අඩි 150 සම්පූර්ණ ජල මට්ටම අඩි 194.5
විරූපණය (ඉංජිනේරු විද්‍යාව)
thumb|91x91පික්|සම්පීඩන ප්‍රත්‍යාබලය නිසා විරූපණය සිදුවන අතර, එය නිසා වස්තුව මිටි බවට පත් වන අතරම දෙපසට ප්‍රසාරණය වෙයි.
ද්‍රව්‍යය විද්‍යාවෙහි, විරූපණය  යනු,
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
ලාබාල පෘථිවි නිර්මාණවාදය
ලාබාල පෘථිවි නිර්මාණවාදය (YEC) යනු, වර්තමානයට පෙර වසර 5,700 සිට වසර 10,000 දක්වාවූ,  සාපේක්ෂ වශයෙන් කෙටි කාලසීමාව තුලදී, විශ්වය, පෘථිවිය සහ සමස්ත පෘථිවිය මත ජීවය,   දෙවියන්වහන්සේගේ සෘජු ක්‍රියාකාරිත්වය තුලින් නිර්මාණය කල බවට වන ආගමික විශ්වාසය වෙයි. එහි ප්‍රාථමික සංසක්තයන් වන්නේ, ක්‍රිස්තියානිකරුවන් සහ යුදෙව්වන් අතරින්, උප්පත්ති පොතෙහි මැවීම් පිළිබඳ කථාව වාච්‍යාර්ථ අර්ථකථනයක් ලෙසින් පදනම් කර ගෙන දෙවියන්වහන්සේ විසින් පැය-24 දින හයක් තුලදී ලෝකය මැවූ බවට විශ්වාස කරන කිසියම් කොටස වෙති.
කැන්ටෙලේ
තත් වාද්‍ය භාණ්ඩයකි.
සුනේත්‍රා හෙවත් අවිචාර සමය
දේශීය පරිසරයට ගැළපෙන ලෙසින් නිර්මාණය කරන ලද, දේශීය අත්දැකීම්වලින් පෝෂණය වූ රසවත් හා හරවත් ඓතිහාසික නවකතාවකි. මෙයට විෂය වී තිබෙන්නේ සීතාවක යුගයේ සමාජ තොරතුරු ය. නවකතාවේ උපයුක්ත බස සේනාධීරගේ චරිතය ජීවමානව නිරූපණය කිරීමට ඉවහල් වෙයි.
කන්තලේ
කන්තලේ නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පලාතේ ත්‍රිකුණාමලයේ දිස්ත්‍රික්කයේ මධ්‍යයට වන්නට පිහිටා ඇත. එහි දෙවන අගබෝ රඡතුමා විසින් නිර්මානය කරන ලද කන්තලේ වැව පිහිටා ඇත.එය කලින් තිබු කුඩා වැවක් විශාල කර නිර්මානය කර ඇත. එහි ජල ධාරිතාව අක්කර අඩි 114000 වේ. ඒ ආසන්නයේ ඇති අනිත් වැව කන්තලේ පොඩි වැව නොහෙත් වෙන්ඩ්‍රාසන් වැව වේ. එහි ජල ධාරිතාව අක්කර අඩි 22000 වේ. මේ ප්‍ර‍දේශයේ තවත් වැව් කිහිපයක්ම ඇති අතර එයින් එක් වැවක් වන වාන්ඇල වැව ජල ධාරිතාවය අක්කර අඩි 2160 කි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශුද්ධ වූ අල්ලාහ්
අල්ලාහ් යනු අරාබියෙන් සර්ව බලධාරී දෙවියන් හදුන්වන නාමයයි.
ලෙනින්වාදය
ලෙනින්වාදය යනු කොමියුනිස්ට්වාදය පිහිටුවීමේ දේශපාලන පෙරවදන ලෙස විප්ලවවාදී පෙරටුගාමී පක්ෂයක් විසින් නායකත්වය දෙන නිර්ධන පංතියේ ආඥාදායකත්වය ස්ථාපිත කිරීමට යෝජනා කරන රුසියානු මාක්ස්වාදී විප්ලවවාදියෙකු වූ ව්ලදිමිර් ලෙනින් විසින් වර්ධනය කරන ලද දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදයකි. ලෙනින්වාදී පෙරටුගාමී පක්ෂයේ කාර්යය වූයේ රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ (1721-1917) ධනවාදය නෙරපා හැරීමට අවශ්‍ය දේශපාලන විඥානය (අධ්‍යාපනය සහ සංවිධානය) සහ විප්ලවවාදී නායකත්වය කම්කරු පන්තියට ලබා දීමයි. ලෙනින්වාදී විප්ලවවාදී නායකත්වය පදනම් වන්නේ කොමියුනිස්ට් ප්‍රකාශනය (1848) මත වන අතර කොමියුනිස්ට් පක්ෂය "සෑම රටකම කම්කරු පාංතික පක්ෂවල වඩාත්ම දියුණු සහ අධිෂ්ඨානශීලී කොටස සහ අනෙක් සියල්ල ඉදිරියට තල්ලු කරන කොටස ලෙස හඳුනා ගැනීම මත ය". පෙරටුගාමී පක්ෂය ලෙස, බොල්ෂෙවික්වරු ඉතිහාසය දෙස බැලූවේ ධනවාදය සාර්ථකව පෙරලා දැමීම සඳහා දේශපාලන කැපවීම අනුමත කළ අපෝහක භෞතිකවාදයේ (දයලෙක්තික භෞතිකවාදයේ) න්‍යායික රාමුව හරහා වන අතර, අනතුරුව සමාජවාදය පිහිටුවා, විප්ලවවාදී ජාතික ආණ්ඩුව ලෙස, සෑම ආකාරයකින්ම සමාජ-ආර්ථික සංක්‍රාන්තිය සාක්ෂාත් කර ගැනීම කළ හැකි දෙයක් ලෙසටය. ඔක්තෝබර් විප්ලවයෙන් (1917) ඉක්බිතිව, ලෙනින්වාදය රුසියාවේ මාක්ස්වාදයේ ප්‍රමුඛ අනුවාදය වූ අතර සෘජුවම තේරී පත් වූ සෝවියට්වරුන්ගේ පාලනය වන සෝවියට් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පදනම විය. බොල්ෂෙවික් රුසියාවේ සමාජවාදී නිෂ්පාදන මාදිලිය පිහිටුවීමේ දී - ඉඩම් පිළිබඳ ආඥාව (1917), යුද කොමියුනිස්ට්වාදය (1918-1921), සහ නව ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය (1921-1928) සමග - විප්ලවවාදී පාලනය මාක්ස්වාදීන් ඇතුළු බොහෝ දේශපාලන විරුද්ධත්වය මැඩපැවැත්වීය. ලෙනින්ගේ ක්‍රියාවන්ට, අරාජිකවාදීන් සහ මෙන්ෂෙවික්වරුන්, සමාජවාදී විප්ලවවාදී පක්ෂයේ කණ්ඩායම් සහ වාම සමාජවාදී-විප්ලවවාදීන් විරුද්ධ වූහ. රුසියානු සිවිල් යුද්ධය (1917-1922), රුසියානු සිවිල් යුද්ධයේ (1917-1925) 17-හමුදා මිත්‍ර මැදිහත්වීම සහ බොල්ෂෙවික්වරුන්ට එරෙහි වාමාංශික නැගිටීම් (1918-1924) යන බාහිර හා අභ්‍යන්තර යුද්ධ මගින් බොල්ෂෙවික් රුසියාව, සෝවියට් සමාජවාදී සමූහාන්ඩු සංගමයේ (USSR) මූලික ජනරජය වන රුසියානු සමාජවාදී ෆෙඩරේටිව් සෝවියට් ජනරජය (RSFSR) බවට පරිවර්තනය කරන ලදී.
විප්ලවවාදී මතවාදයක් ලෙස, ලෙනින්වාදය මුලින් නිසි දර්ශනයක් හෝ විවික්ත දේශපාලන න්‍යායක් නොවීය. ලෙනින්වාදය යනු ඕතඩොක්ස් මාක්ස්වාදයේ දේශපාලන-ආර්ථික වර්ධනයන් සහ 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ අධිරාජ්‍ය රුසියාවේ පශ්චාත්-විමුක්ති කෘෂිකාර්මික සමාජයේ සැබෑ තත්වයන් (දේශපාලන, සමාජීය, ආර්ථික) සඳහා ප්‍රායෝගික භාවිතය සඳහා ප්‍රායෝගික සංශ්ලේෂණයක් ලෙස ක්‍රියා කරන මාක්ස්වාදය පිළිබඳ ලෙනින්ගේ අර්ථකථනයන්ගෙන් සමන්විත වේ. දේශපාලන-විද්‍යා යෙදුමක් ලෙස, ලෙනින් ගේ නිර්ධන පංති විප්ලවය පිළිබඳ න්‍යාය කොමියුනිස්ට් ජාත්‍යන්තරයේ (1924) පස්වන සම්මේලනයේ දී පොදු ව්‍යවහාරයට ඇතුළු වූයේ, ග්‍රිගරි සිනොවියෙව් "පෙරටුගාමී-පක්ෂ විප්ලවය" දැක්වීමට ලෙනින්වාදය යන යෙදුම යෙදූ විට ය. 1922 දී පමණ CPSU හි වචන මාලාවේ සහ මූලධර්මයේ කොටසක් ලෙස පිළිගත් අතර, 1923 ජනවාරි මාසයේදී, ලෙනින්ගේ විරෝධතා නොතකා, එය පොදු වචන මාලාවට ඇතුල් විය.
බේකර්ස් ඇල්ල
බේකර්ස් ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටා තිබෙන සුන්දරම දියඇලි වලින් එකක් වේ. බෙලිහුල් ඔයේ අතු ගංගාවකින් හටගන්නා මෙම දියඇල්ල, හෝර්ටන් තැන්න ජාතික වනෝද්‍යානයේ පිහිටා ඇත.
දියඇල්ලෙහි සමස්ත උස මීටර් 20 ක් පමණ වෙයි. බේකර්ස් ඇල්ල සොයාගත්, ප්‍රකට ගවේෂකයෙකු වූ ශ්‍රීමත් සැමුවෙල් බේකර්ගේ නාමයෙන් මේ දියඇල්ල නම්කොට තිබේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:දිය ඇලි - ශ්‍රී ලංකා
ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය
ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය යනු, එහි කල් ඉකුත් වීම සිදුවන්නට පෙර, වෙනත් රටකට ගමන් කිරීමට හෝ නිකුත් කල රට තුල හෝ එයින් පිටත හෝ හඳුනාගැනීමෙහි වලංගු ක්‍රමයක් ලෙසින් හෝ ගමන් බලපත්‍රයක් භාවිතා කල හැකි කාල සීමාවෙහි ප්‍රමාණය වෙයි.
බවකඩතුරාව
🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗🤗
ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය
වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාල සිතියම
upright=3|thumb|center|ලොව පුරා වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලයන්
වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර
සාමාන්‍ය වශයෙන්,  එක්සත් රාජධානි ගමන් බලපත්‍රයක්,   එක්සත් ජනපද ගමන් බලපත්‍රයක්, නවසීලන්ත ගමන් බලපත්‍රයක් හෝ  ඕස්ට්‍රේලියානු ගමන් බලපත්‍රයක් වැනි අවස්ථාවන්හිදී වසර දහයකටද,   පපුවා නවගිනි ගමන් බලපත්‍රයක් හෝ වර්තමානයෙහිදී    ඉන්දුනීසියානු ගමන් බලපත්‍රයක් අරභයා පවතින වැනි අවස්ථාවන්හිදී වසර පහක කාලසීමාවකටද යන වශයෙන් වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍රයක වලංගු කාලය වෙයි. සමහරක් රටවල් විසින් වසර පහක් සහ දහයක් අතර කාලසීමාවකට වලංගු වන පරිදී වැඩිහිටි ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කරන අතර, එවැන්නක් ලෙසින් වසර හයකට වලංගු කියුබානු ගමන් බලපත්‍රය දැක්විය හැකිය.
වෛකල්පික වලංගු කාලසීමාව
වැඩිහිටි අයදුම්කරුවන්ට ගමන් බලපත්‍ර වලංගු කාලය තෝරාගැනුමට සමහරක් රටවල් විසින් ඉඩ සලසන අතර, එම මනාපය සාමාන්‍යයෙන් වසර 5 හෝ 10 වෙයි. නිදසුනක් වශයෙන් කැනඩාව, හංගේරියාව, ජපානය, මෙක්සිකෝව (3, 6 හෝ 10), රුසියාව හෝ දකුණු කොරියාව දැක්විය හැකිය.
ලමා සහ යෞවන ගමන් බලපත්‍ර
ලමුන් සහ යෞවනයන් සඳහා බොහෝ රටවල් විසින් වසර පහකට වලංගු කාලයක් සහිත ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කරන අතර, ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමට බලපාන මූලලේඛ පරිදී ලමයෙකුගේ හෝ යෞවනයෙකුගේ ගමන් බලපත්‍රයක් අර්ථ දැක්වෙන්නේ, එක්සත් ජනපද ගමන් බලපත්‍රයක්  සඳහා වසර 16 කට අඩු, ජපාන ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා වසර 19 කට අඩු, ක්‍රොඒෂියන් ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා වසර 21 කට අඩු, ජර්මානු ගමන් බලපත්‍රයක් සඳහා වසර 24 කට අඩු හෝ   ස්පාඤ්ඤ ගමන් බලපත්‍රයක්  සඳහා වසර 30 කට අඩු යන ආකාරයෙනි.
ළදරු ගමන් බලපත්‍ර
ළදරු භාවයෙහි සිට වයස පහ වන දක්වා කාලසීමාව තුල ලමුන්ගේ මුහුණුවර සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වන බැවින්, ළදරු ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීමෙහිදී ඔස්ට්‍රියානු ගමන් බලපත්‍ර වැනි අවස්ථාවන්හිදී සමහරක් රටවල්  විසින් එය වසර දෙකකට නිකුත් කරන අතර,  කොරියානු ජනරජ ගමන් බලපත්‍රය වැනි අවස්ථාවන්හිදී එය එක් වසරක වලංගුතාවයක් සහිතව නිකුත් කෙරෙයි.
ජ්‍යෙෂ්ඨ ගමන් බලපත්‍ර
ඔවුන්ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියන්ට දිගු වලංගු කාලයක් සහිත ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කිරීම සමහර රටවල් විසින් සිදුකෙරෙන අතර, නිදසුනක් වශයෙන් වයස අවුරුදු 60 ක් වන හා ඊට වැඩි අයදුම්කරුවන්ට ලැට්වියානු ගමන් බලපත්‍ර නිකුත් කෙරෙනුයේ වසර 10 ක වලංගු කාලයකට වන අතර වයස අවුරුදු 70 කට වැඩි පුරවැසියන්ට නිකුත්කෙරෙන    ස්පාඤ්ඤ ගමන් බලපත්‍රයක් කිසිදිනෙක කල් ඉකුත් නොවෙයි.
නරුහිතෝ
නරුහිතෝ අධිජරාජයා.
ප්‍රවර්ගය:ජපානය
ආජ් නිව්ස්
ආජ් නිව්ස් යනු පැය 24 පුරාම ප්‍රවෘත්ති විකාශනය කරනු ලබන පාකිස්තානු නාලිකාවකි.
මන්නාරම පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ ආරක්‍ෂිත පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුව
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මන්නාරම දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ද හන්ගර් ගේම්ස්
ද හන්ගර් ගේම්ස් යනු 2008 වර්ෂයේදී ඇමෙරිකානු ලේඛිකාවක් වූ සුසෑන් කොලින්ස් විසින් රචිත විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නව කතාවකි. මෙම කතාව රචනා කර ඇත්තේ මහා විනාශයකට පසු අමානුෂික හා බියකරු වූ උතුරු ඇමෙරිකාවේ පානෙම් නම් වූ ප්‍රදේශයක ජීවත් වන 16 හැවිරිදි කැට්නිස් එවර්ඩීන් ගේ ස්වරයෙනි. අනෙකුත් ප්‍රදේශ සියල්ලක්ම පාලනය කරනු ලබන්නේ කැපිටල් නම් වූ ඉතා දියුණු අගනුවරක් විසිනි. හන්ගර් ගේම්ස් යනු වාර්ශිකව පවත්වනු ලබන කැපිටල් අගනුවර වටා පිහිටි දිස්ත්‍රික්ක 12 න් ම වයස 12-18 අතර වූ එක් පිරිමි ළමයෙකු හා එක් ගැහැණු ළමයෙකු බැගින් ලොතැරයියකින් තෝරාගෙන මරණය තෙක් සටන් කිරීමට සළස්වා එය විකාශය කිරීම සිදු කරනා අවස්ථාවකි.
මෙම නවකතාවට විචාරකයින් හා කතුවරුන්ගෙන් බොහෝදුරට ධනාත්මක ප්‍රතිචාර ලැබිණි. එහි කතා පෙළගැස්මට හා චරිත විකාශය පැසසුමට ලක් වූ නමුත් සමහරක් විචාරකයින් කොලින්ස් ගේ නවකතාව සහ කොශුන් ටකාමි ගේ බැට්ල් රොයාල් (1999) කෘතිය අතර සමානකම් සටහන් කරන ලදී. ද හන්ගර් ගේම්ස් ලිවීමේදී තේමාත්මක අන්තර්ගතය සඳහා කොලින්ස් විසින් ග්‍රීක මිථ්‍යා මත, රෝමානු මල්ලව ක්‍රීඩා සහ නූතන රියැලිටි ටෙලිවිෂණය උපයෝගී කරගන්නා ලදී. මෙම කෘතිය කැලිෆෝර්නියා තරුණ පාඨක පදක්කම ඇතුළු සම්මාන රැසක් දිනාගත් අතර 2008 වසරේ හොඳම කෘතිය ලෙස පබ්ලිෂර්'ස් වීක්ලී සඟරාව විසින් නම් කරන ලදී.
මුල් වරට ද හන්ගර් ගේම්ස් කෘතිය ටිම් ඔ'බ්‍රයන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පිට කොළය සමග ස්කොලාස්ටික් මගින් ඝන කවරයක ප්‍රකාශනය කරන ලද්දේ 2008 සැප්තැම්බර් 14 වෙනිදාය. ඉන් පසු එය පිටත කඩදාසි බැම්ම සහිතව හා ඊ පොත් මෙන්ම ශ්‍රව්‍ය පොත් ලෙසින්ද මුදාහැරිණි. 200,000 ක් වූ අරම්භක මුද්‍රණයෙන් පසු 2010 වර්ෂයේ පෙබරවාරි වන විට පිටපත් 800,000 ක් විකිණී තිබිණි. ද හන්ගර් ගේම්ස් මුදාහැරීමෙන් පසුව එය භාෂා 26 කට පරිවර්තනය වී ඇති අතර එහි ප්‍රකාශන අයිතීන් පළාත් 38 කට පමණ විකුණා ඇත. කැචින්ග් ෆයර් (2009) සහ මොකින්ග්ජේ (2010) අයත් ද හන්ගර් ගේම්ස් ග්‍රන්ථ ත්‍රිකයෙහි පළමු කෘතිය මෙය වේ.කොලින්ස් විසින්ම සම-රචිත හා සම-නිෂ්පාදිත, ගැරී රොස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද චිත්‍රපට අනුවාදය 2012 වර්ෂයේදී මුදාහරින ලදී.
පසුබිම
කොලින්ස් පවසා ඇති පරිදි ද හන්ගර් ගේම්ස් හි අනුප්‍රාණය ඇය වෙත ලැබී ඇත්තේ රූපවාහිනී නාලිකා අතර නිතර මාරු වීමෙදීය. එක් නාලිකාවක ඇය රියැලිටි වැඩසටහනක් දුටු අතර අනෙක් නාලිකාවේ ඇය දුටුවේ ඉරාක ආක්‍රමණයයි. එම සිද්ධීන් දෙක එකට කැළඹී ඇයට මෙම කෘතිය සඳහා අදහස ඇති විය. කොලින්ස් විසින් කැට්නිස් ව නවීන තීසියස් ලෙසින් විස්තර කිරීමත්, රෝමානු මල්ලව ක්‍රීඩා මෙහි රාමුව වීමත් සමඟ ග්‍රීක මිත්‍යාවක් වූ තීසියස් මෙම කතාවේ ප්‍රධාන පදනම විය. ඇයගේ පියාගේ වියට්නාමයෙහි පැවති රාජකාරි කටයුතු නිසාවෙන් ඇයට සිදුවූ පාඩුව මෙහි කතාවස්තුවට බලපා ඇති ආකාරය කතාව පටන් ගැනීමටත් වසර 5 කට පළමුව වයස 11 දී කැට්නිස් හට තම පියා අහිමි වීමෙන් පැහැදිලි වේ. කොලින්ස් සඳහන් කල පරිදි ලිවීමට ඉතාමත් දුෂ්කර වූයේ වයසින් බාල චරිත වල මරණයනුත් එවැනිම වූ අනෙකුත් අඳුරු පරිච්ඡේදයනුත් ය. කෙසේවෙතත් ඒවා කතාවට අත්‍යාවශ්‍ය වන බැවින් ඇයට එවා පිළිගැනීමට සිදු විය. කැට්නිස් විසින් අතීතයේ ප්‍රීතිජනක නිමේෂයන් ආවර්ජනය කරන අවස්ථාවන් වඩාත් සතුටින් භුක්ති විඳිය හැකි බවට ඇය සලකයි.
කථා වස්තුව
ද හන්ගර් ගේම්ස් පවත්වනු ලබන්නේ නාඳුනන මහා විනාශකාරී එළිදරව්වකට පසු විනාශයට පත් වූ ශිෂ්ටාචාරයකට හිමිකම් කියන උතුරු ඇමෙරිකාවේ පානෙම් නම් වූ දේශයකයි. ඉසුරුමත් කැපිටල් අගනුවරින් හා ඒ වටා එක්සත්ව පිහිටි දිළිඳු දිස්ත්‍රික්ක දොළහකින් මෙම දේශය සමන්විත වේ. වරක් ඇපලේෂියාව නමින් හැඳින්වූ ගල් අඟුරු වලින් ආඩ්‍ය ප්‍රදේශයක් වන 12 වන දිස්ත්‍රික්කයෙන් මෙම කෘතිය ආරම්භවේ.
අතීතයේදී කැපිටල් අගනුවරට එරෙහිව දියත් කළ, 13 වන දිස්ත්‍රික්කය සහමුලින්ම විනාශ වූ කැරැල්ලට දඬුවම් වශයෙන් වාර්ෂිකව ලොතරැයියක් මඟින් සෑම දිස්ත්‍රික්කයකින්ම එක් පිරිමි ළමයෙකු හා එක් ගැහැණු ළමයෙකු බැගින් හන්ගර් ගේම්ස් හි සහභාගීත්වය සඳහා තොරා ගනී. මෙහිදී සහභාගිකයින්ව ට්‍රිබ්‍යුට්ස් ලෙසින් හඳුන්වන අතර ඔවුන් කැපිටල් අගනුවර මඟින් පාලනය කරන එළිමහන් අංගනයක, එක් පුද්ගලයෙක් ඉතිරි වන තුරු මරණය තෙක් සටන් කළ යුතුය. 74 වන වාර්ෂික හන්ගර් ගේම්ස් හි ප්‍රිම් රෝස් නම් වූ තම බාල නැගණියගේ ස්ථානය වෙනුවට ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන 12 වන දිස්ත්‍රික්කයේ 16 හැවිරිදි කැට්නිස් එවර්ඩීන් නම් වූ තරුණියගේ කථනයක් ලෙස මෙම කතාව දිගහැරේ. 12 වන දිස්ත්‍රික්කයේ පිරිමි පසින් ට්‍රිබ්‍යුට් කෙනෙකු ලෙස තේරී පත්වන්නේ කැට්නිස් ගේ පවුල කුසගින්නේ තැවෙන විට, තම පවුලේ බේකරියෙන් ඇයට පාන් ලබා දුන් කැට්නිස් ගේ පාසැල් මිතුරෙකු වූ පීට මෙලාර්ක් ය.
කැට්නිස් සහ පීට ව කැපිටල් අගනුවරට ගෙනගිය පසු ඔවුන්ගේ උපදේශකයා වන 50 වන හන්ගර් ගේම්ස් හි ජයග්‍රාහක හේමිච් ඇබර්නැතී ඔවුනට උපදෙස් දෙන්නේ අනෙකුත් සහභාගීන්ගේ ශක්තීන් සහ දුර්වලතා දෙස පරීක්ෂාවෙන් බලා සිට ඒවා හොඳින් නිර්ණය කරගන්නා ලෙසයි. මෝස්තර ශිල්පීන් සේවයට යොදා ඇත්තේ සෑම ට්‍රිබ්‍යුට් කෙනෙකුටම ඉතා ඉහළ පෙනුමක් ලබාදීමටයි. කැට්නිස් හට කැපිටල් අගනුවර සිටිනා අයගෙන් යම් තාක් දුරට හෝ අවබෝධයක් ඇත්තේ ඇගේ මෝස්තර ශිල්පියා වන සින්නා සමඟ පමණි. අනුග්‍රාහකයින් ලබාගැනීම සඳහා ප්‍රේක්ෂකයින්ගේ සිත් ඇද ගැනීමට දරන උත්සාහයක් වශයෙන් සෑම ට්‍රිබ්‍යුට් කෙනෙකුම රූපවාහිනී වැඩසටහන් මෙහෙයවන්නා වූ සීසර් ෆ්ලිකර්මන් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් මඟින් කැපිටල් ප්‍රේක්ශකයින් හට පොදුවේ ප්‍රදර්ශණය කරයි. මෙම අවස්ථාවේදී පීට විසින් ප්‍රසිද්ධියේ කැට්නිස් හට තිබෙන ඔහුගේ දීර්ඝකාලීන නිශ්ඵල ආලය ප්‍රකාශ කර සිටී. අනුග්‍රාහකයින් හට තරඟය අතරතුර සහභාගීන්ට ආහාර, බෙහෙත් සහ ආම්පන්න වැනි නොමැරී සිටීමට ඉතාමත් වැදගත් වන දේ තෑගි කල හැකි බව දන්නා කැට්නිස් සිතන්නේ මෙය ඔවුන්ගේ අවධානය යොමු කර ගැනීමට යෙදූ කූටෝපායක් ලෙසිනි.
තරඟයේ පළමු දිනයේදීම තරඟකරුවන් භාගයක් පමණ මිය යන අතර අනෙකුත් තරඟකරුවන්ගේ පීඩාවලින් තොරව සැඟවී සිටීමට කැට්නිස් තම මනාව පුහුණු වූ දඩයම් ශිල්පය හා නොනැසී ජීවත් වීමේ හැකියාව මත විශ්වාසය තබයි. 11 වන දිස්ත්‍රික්කයේ රූ නැමැති 12 හැවිරිදි දැරිය කැට්නිස් හට තම නැගණිය සිහිපත් කරවන අතර, තරඟය ආරම්භ වී දින කිහිපයකට පසු ඔවුන් දෙදෙනා අතර මිත්‍රත්වයක් හටගනී. මේ අතරවාරයේ පීට ධනවත් දිස්ත්‍රික්ක වල තරඟකරුවන් හා එක් වෙයි. කෙසේ නමුදු ඔහුට කැට්නිස් ව මරණයට පත් කිරීමට අවස්ථාවක් ලැබුණද, ඔහු ඇයව අන් අයගෙන් බේරාගනී. කැට්නිස් හා රූ ගේ මිත්‍රත්වය අනපේක්ෂිත අන්දමින් කෙළවර වන්නේ වෙනත් ට්‍රිබ්‍යුට් කෙනෙකු අතින් රූ මරණයට පත් වීමත් ඉන්පසු කැට්නිස් ආත්මාරක්ෂාව වෙනුවෙන් ඊතලයකින් ඔහුව මරා දැමීමත් සමඟිනි. රූ මියයන තුරු කැට්නිස් ඇයට ගී ගයනා අතර ඉන්පසු ඇයගේ දේහය මල් වලින් වට කරන්නේ රූ හට කරන ගෞරවයක් ලෙසත් කැපිටල් අගනුවර වෙත තම පිළිකුල පෙන්වීමටත්ය.
කැට්නිස් හා පීට ගේ ප්‍රතිරූපය අවාසනාවන්ත ලෙසින් බාධා පැමිණෙන පෙම්වතුන් යුවළක් ලෙසින් ප්‍රේක්ශකයින්ගේ සිත් තුළ මැවී ඇති බැවින් තරඟයේ මැද භාගයේදී තරඟ නීති වෙනස් කරමින්, එකම දිස්ත්‍රික්කයේ සාමජිකයින් දෙදෙනාටම යුවළක් ලෙසින් ජයග්‍රහණය කළ හැකි බව නිවේදනය කරයි. මෙය කන වැකුණු පසු කැට්නිස් පීට ව සෙවීමට පටන් ගනී. අවසානයේදී ඇය තුවාල වී සැඟවී සිටිනා පීට ව සොයාගනී. ඔහුගේ සෞඛ්‍ය තත්වය නැවත ලබාගැනීමට සාත්තු කරනා අතර තවදුරටත් ප්‍රේක්ශකයින්ගේ ප්‍රසාදය දිනා ගැනීමටත් එමෙන්ම අනුග්‍රාහකයින්ගෙන් ත්‍යාග ලබාගැනීමටත් ඇය ආදරයෙන් බැඳුනු යුවතියකගේ චරිතය ද රඟපායි. අවසානයේදී මෙම යුගළය පමණක් තරඟයේ ඉතිරි වූ පසු තරඟයේ නිර්මාතෲන් ඔවුන්ට නාට්‍යමය අවසානයකට යොමු වීමට බල කිරීමට තරඟ නීතිය ආපසු හරවමින් පවසන්නේ එක් අයෙකු විසින් අනෙකාව මරණයට පත් කළ යුතු බවයි. කැපිටලය වෙත ඇති බලවත් අකීකරුකම පෙන්වීමට කැට්නිස් තම පැසෙන් අධික විෂ සහිත දං වැනි ගෙඩි ජාතියක් වන "නයිට්ලොක්" වලින් කිහිපයක් ගෙන කොටසක් පීටටද පිරිනමයි. කැට්නිස් සහ පීට සියදිවි හානිකරගැනීමට අදහස් කරන බැව් අවබෝධවීමෙන් පසුව තරඟ නිර්මාතෲන් ඔවුන් දෙදෙනාම 74 වන හන්ගර් ගේම්ස් හි ජයග්‍රාහකයින් ලෙසට නිවේදනය කරයි.