cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බලන්ගොඩ මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: රත්නපුරය දිස්ත්‍රික්කය
කැමරාවේ පුනරාගමනය
thumb කැමරාව බිහිවන්නේ චිත්‍ර කලාවේ එක් සංදිස්ථානයක් පදනම් කරගෙනය. එනම් චිත්‍ර ඇදීම වේගවත් කරන විශේෂිත උපකරණය වන කාමරව නැමැති උපකරණයේ දිගුවක් හෙවත් නවීන ක්‍රමයයි.
Celsius
සෙල්සියස් යනු උෂ්නත්වය මිනුමකි.
Google පුවත්
ගූගල් ප්‍රවෘත්ති යනු ගූගල් විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද ප්‍රවෘත්ති එකතු කිරීමේ සේවාවකි. දහස් ගණන් ප්‍රකාශකයින් සහ සඟරා වලින් සංවිධානය කරන ලද ලිපි වලට අඛණ්ඩ සම්බන්ධ ක ප්‍රවාහයක් එය ඉදිරිපත් කරයි. ඇන්ඩ්‍රොයිඩ්, අයිඕඑස් සහ වෙබයේ යෙදුමක් ලෙස ගූගල් ප්‍රවෘත්ති තිබේ.
ගූගල් 2002 සැප්තැම්බර් මාසයේ දී බීටා අනුවාදයක් සහ 2006 ජනවාරි මාසයේ දී නිල යෙදුම නිකුත් කළේ ය. මූලික අදහස ක්‍රිෂ්ණ භාරත් විසින් වර්ධනය කරන ලදී.
මෙම සේවාව ලොව විශාලතම ප්‍රවෘත්ති එකතු කරන්නා ලෙස විස්තර කර ඇත. 2020 දී ගූගල් නිවේදනය කළේ ප්‍රදර්ශකයින් සමඟ ප්‍රදර්ශනාගාර නිර්මාණය කිරීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 1 ක් වැය කරන බවයි.
ඉතිහාසය
පසුගිය දින 30 තුළ විවිධ ප්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවි වල පළ වන ප්‍රවෘත්ති මෙම සේවාව ආවරණය කරයි. සමස්තයක් වශයෙන්, ගූගල් ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශකයින් 20,000 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක අන්තර්ගතය එකතු කරයි. ඉංග්‍රීසි භාෂාව සඳහා එය වෙබ් අඩවි 4,500 ක් පමණ ආවරණය කරයි; වෙනත් භාෂා සඳහා, අඩු. එහි මුල් පිටුවේ දළ වශයෙන් ලිපියේ මුල් අකුරු 200 සහ එහි විශාල අන්තර්ගතයට සම්බන්ධයක් සපයයි. වෙබ් අඩවි වලට දායක වීමක් අවශ්‍ය හෝ නොවිය හැකි ය; දායකත්‍වය අවශ්‍ය අඩවි ලිපි විස්තරයේ සටහන් කර ඇත.
2009 දෙසැම්බර් 1 වෙනිදා ගූගල් විසින් ඔවුන්ගේ "පළමු ක්ලික් නොමිලේ" වැඩසටහනෙහි වෙනස්කම් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී, එය 2008 සිට ක්‍රියාත්මක වන අතර පරිශීලකයින්ට ගෙවුම් පවුරක් පිටුපස ලිපි සොයා ගැනීමට සහ කියවීමට ඉඩ සලසයි. පාඨකයා අන්තර්ගතය වෙත මුලින්ම ක්ලික් කිරීම නොමිලයේ වන අතර ඉන් පසුව අංකය අන්තර්ගත සැපයුම්කරු විසින් නියම කරනු ඇත. ප්‍රකාශකයින් අපයෝජනයෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ගූගල් 2009 දෙසැම්බර් 1 දින ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කර දිනකට ලිපි පහක සීමාවකට ඉඩ සැලසීය. මෙම ප්‍රතිපත්තිය නැවත 2015 සැප්තැම්බර් 29 දින වෙනස් කරන ලද අතර එහිදී මෙම සීමාව දිනකට ලිපි තුනකට වෙනස් කරන ලදි. 2017 ඔක්තෝම්බර් මාස යේද ී මෙම වැඩසටහන වෙනුවට "නම්‍යශීලී නියැදීම්" ආකෘතියක් ආදේශ කරන ලද අතර එමඟින් සෑම ප්‍රකාශකයෙක  මිලේ ලිපි සඳහා කොපමණක් ඉඩ දී තිබිබේ ද  තෝරා ගනී.
ගූගල් ප්‍රවෘත්ති සැකැස්ම 2011 මැයි 16 දින විශාල සංශෝධනයකට භාජනය විය.
2011 ජූලි 14 දා ගූගල් විසින් "ගූගල් ප්‍රවෘත්ති ලාංඡන" හඳුන්වා දෙන ලදී, පසුව එය 2012 ඔක්තෝම්බර් මයේදී විශ්‍රාම ගන්නා ලදී.
අතිරේකව 2011 ජූලි මාසයේ දී ඉංග්‍රීසි ගූගල් ප්‍රවෘත්ති සංස්කරණ වල විද්‍යා/තාක්‍ෂණ අංශය විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය යන කොටස් දෙකකට බෙදා ඇත. මෙම කොටස් බෙදීම වෙනත් භාෂා අනුවාද වල ද සිදු කෙරෙන බව නිවේදනය කෙරිණි. , මෙම බෙදීම ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල සියලුම භාෂා අනුවාදයන්ට අදාළ කර නොතිබුණි.
2017 ජුනි මාසයේදී ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල ඩෙස්ක්ටොප් අනුවාදය හොඳින් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද්දේ ගූගල්ට අනුව “ප්‍රවෘත්ති වඩාත් ප්‍රවේශ විය හැකි සහ පහසුවෙන් සංචාලනය කිරීමේ ... ඉලක්ක, පරිශීලකයින් සඳහා කරුණු, විවිධ දෘෂ්ඨි කෝණයන් සහ වැඩි පාලනයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමේ අරමුණ ඇති බවයි. " කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිනිර්මාණය සමඟ සෙවුම් මෙවලම් මෙනු වැනි විකල්ප කිහිපයක් ඉවත් කරන ලද අතර එමඟින් සෙවීම් වඩාත් දුෂ්කර විය. දැන් එය අදාළ ප්‍රවෘත්ති කාණ්ඩ කිරීම සඳහා කාඩ්පත් ආකෘතියක් භාවිතා කරන අතර එංගැජට් විසින් සාරාංශගත කළ පරිදි, "තවදුරටත් සෙවුම් ප්‍රතිඵල පිටුවක් මෙන් නොපෙනේ", පෙළ කොටස් සහ නිල් සම්බන්ධක ඉවත් කරයි.
නේචර් හියුමන් හියුවියර් සඟරාවේ 2020 අධ්‍යයනයකට අනුව, ගූගල් නිවුස් ප්‍රාදේශීය ප්‍රවෘත්ති ආයතන වලට ප්‍රමුඛත්වය දෙනුයේ පුද්ගලයන් විශේෂයෙන් දේශීය උනන්දුවක් දක්වන මාතෘකා වලට අදාළ මූල පද සොයන විට ය.
යුරෝපා සංගම් ප්‍රකාශන හිමිකම සහ දත්ත සමුදාය හරි
2005 මාර්තු මාසයේදී ඒජන්සි ප්‍රංශය-ප්‍රෙස් (ඒඑෆ්පී) විසින් ගූගල් සමාගමට ඩොලර් 17.5 කට නඩු පවරන ලදී මිලියන ගනනක්, ගූගල් ප්‍රවෘත්ති සිය ප්‍රකාශන හිමිකම උල්ලංඝනය කළ බවට චෝදනා කරමින් "ඒජන්සියේ ප්‍රංශ මුද්‍රණාලයේ අවසරයකින් තොරව ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල ඒඑෆ්පී හි ඡායාරූප, කතන්දර සහ ප්‍රවෘත්ති සිරස්තල වලට ගූගල් ඇතුළත් වේ". ඒඑෆ්පී විසින් අනුගමනය කළ හැකි නමුත් සිදු නොකළ ක්‍රියා පටිපාටිවලින් ඉවත් වන බවට ගූගල් ප්‍රතිචාර දැක්වුවද ගූගල් විසින් අත්හිටුවීමේ හා අත්හිටුවීමේ නියෝගය නොසලකා හැර ඇති බවට ද චෝදනා එල්ල විය. ගූගල් දැන් ඒජන්ස් ප්‍රංශ-ප්‍රෙස් ප්‍රවෘත්ති මෙන්ම ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස්, ප්‍රෙස් සංගමය සහ කැනේඩියානු ප්‍රෙස් සඳහා සත්කාරකත්වය සපයයි. මෙම විධිවිධානය 2007 අගෝස්තු මාසයේදී ආරම්භ විය. 2007 දී ගූගල් නිවුස් හි ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් අන්තර්ගතය සඳහා ගෙවන බව ගූගල් නිවේදනය කළ නමුත් ලිපි ස්ථිරවම සංරක්‍ෂණය නොකළේය. 2009 දෙසැම්බර් 23 වන දින ගූගල් ප්‍රවෘත්ති මඟින් ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස් අන්තර්ගතය ගෙනයාම නැවැත්වීමත් සමඟ එම සැකසීම නතර විය.
2011 මැයි මාසයේදී තීන්දුව අභියාචනයේදී තහවුරු කරන ලදී ගූගල් විසින් පළමු ශ්‍රේණියේ සිටම බොහෝ නීතිමය ආරක්‍ෂාවන් සහ නව ඒවා නැවත තහවුරු කිරීමෙන් පසුව, ඉන්ෆොපැක්</i> තීන්දුව සහ වෙනත් කරුණු මත පදනම්ව අධිකරණය විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. 2011 ජූලි මාසයේදී, කොපිප්‍රෙස් ප්‍රකාශන ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල ප්‍රතිසාධනය කරන ලද්දේ ඔවුන් ඉල්ලීමෙන් පසුව සහ නඩු තීන්දුව මත පදනම්ව න ෑම පැමිණිල්ලක් ප්‍රතික්ෂේප කළ විට ය.
එසේ වුවද, යුරෝපීය කොමිසම විසින් ගෙවනු ලබන පුවත්පත් ප්‍රකාශකයින් සඳහා වන අනුපූරක ප්‍රකාශන හිමිකම පිළිබඳ 2017 සාකච්ඡාවේදී මහාචාර්ය. හප්නර් සිතුවේ සී -444/02 සවිකිරීම් අලෙවියෙන් පසු "සැලකිය යුතු කොටසක්" නිර්ණායකය ඉතා ඉහළ අගයක් විය හැකි බව පදනම් කරගෙන බොහෝ වේදිකාවන් විසින් සූයි ජෙනරිස් දත්ත සමුදාය නිවැරදි නොවන බව ය. OPAP සහ කිසිදු ප්‍රකාශකයෙකු එය සමඟ නඩුවක් ජයග්‍රහණය කළ බවක් නොදනී.
ප්‍රකාශකයා හරි
සම්බන්ධක සඳහා ගූගල් ගෙවීම ගැන සලකා බලන ලෙස යුරෝපය පදනම් කරගත් සමහර ප්‍රවෘත්ති ආයතන තම රජයන්ගෙන් ඉල්ලා ඇත. ජර්මනියේදී, ඔවුන්ගේ බලපෑම් නිසා 2013 දී පුවත්පත් ප්‍රකාශකයින් සඳහා සහායක ප්‍රකාශන හිමිකම හඳුන්වා දෙන ලදී. 2014 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ජර්මානු ප්‍රකාශකයන් කණ්ඩායමක් ගූගල්ට සිය ප්‍රකාශනවල කොටස් භාවිතා කිරීම සඳහා නොමිලේ බලපත්‍රයක් ලබා දුන්හ; කණ්ඩායම මුලින්ම කියා සිටියේ එවැනි කොටස් නීති විරෝධී බවයි, පසුව ඒවා ගූගල් මඟින් ඉවත් කළ විට පැමිණිලි කළහ. ස්පා .් inයේ ගූගල් ප්‍රවෘත්ති සේවාව වසා දමන බව 2014 දෙසැම්බර් මාසයේදී ගූගල් නිවේදනය කළේය. ස්පා Spanish් inයේ නව නීතියකට ස්පා Spanish ් newspaper පුවත්පත් ප්‍රකාශකයින්ගේ සංගමය ඒඩීඊ විසින් බලපෑම් කරන අතර එමඟින් ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල සිය කතන්දර කොටස් භාවිතා කිරීමේ අයිතිය සඳහා ප්‍රවෘත්ති එකතු කරන්නන්ට ප්‍රවෘත්ති සේවා ගෙවිය යුතුය. ගූගල් විසින් ඔවුන්ගේ සේවාව වසා දැමීමට සහ ස්පා Spain් -ය පදනම් කරගත් ප්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවි වලට ඇති සියළුම සබැඳි වෙබ් අඩවියේ ජාත්‍යන්තර සංස්කරණයන්ගෙන් ඉවත් කිරීමට තීරණය කළේය.
පුවත්පත් ප්‍රකාශන තුළින් ප්‍රකාශකයෙකු ස්ථාපිත කිරීමේ උත්සාහය පසුව යුරෝපා සංගම් මට්ටමින් ඩිජිටල් තනි වෙළඳපොලේ ප්‍රකාශන හිමිකම පිළිබඳ නියෝගය සමඟ නැවත නැවතත් සිදු විය.
වෙනත් භූගෝලීය කරුණු
බ්‍රසීලයේ වෙළඳපොලෙන් සියයට 90 කටත් වැඩි ප්‍රමාණයක් නියෝජනය කරන පුවත්පත් ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල ඔවුන්ගේ සම්බන්ධක තිබීමෙන් ඉවත් වූ අතර එමඟින් ගමනාගමනය “නොසලකා හැරිය හැකි” අඩුවීමක් පමණක් සිදු විය.
බ්‍රසීලය, ජර්මනිය සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ පිහිටි ප්‍රවෘත්ති ප්‍රකාශකයින්ට ගෙවීම ආරම්භ කරන බව ගූගල් 2020 ජුනි මාසයේදී නිවේදනය කළේය. ගූගල් හි නව වැඩසටහන සඳහා හවුල්කරුවන්ගෙන් සමහරෙකුට ෂ්වාර්ට්ස් මීඩියා (ඕස්ට්‍රේලියාව), සොල්ස්ටීස් මීඩියා, ද සංවාදය සහ ඩර් ස්පීගල් (ජර්මනිය) වැනි ප්‍රදීපයන් ඇතුළත් වේ.
විශේෂාංග සහ අභිරුචිකරණය
සෙවුම් ප්‍රතිඵලවල ඉහළ ඇති පහළට පහළට යන මෙනුවක් මඟින් පරිශීලකයින්ට ලිපි සෙවීමට අවශ්‍ය කාල සීමාව සඳහන් කිරීමට හැකි වේ. මෙම මෙනුවට විකල්ප ඇතුළත් වේ: පසුගිය දිනය, පසුගිය සතිය, පසුගිය මාසය හෝ අභිරුචි පරාසයක්.
ගූගල් ප්‍රවෘත්ති ඇඟවීම් වලට දායක වීමෙන් පරිශීලකයින්ට විවිධ මූල පද මාතෘකා යටතේ විද්‍යුත් තැපෑලෙන් "ඇඟවීම්" ඉල්ලා සිටිය හැකිය. ග්‍රාහකයින්ට ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම් වලට ගැලපෙන ප්‍රවෘත්ති ලිපි මාර්ගගතව එන සෑම විටම විද්‍යුත් තැපැල් යවනු ලැබේ. ආර්එස්එස් සහ ඇටම් සංග්‍රහ හරහා ද ඇඟවීම් ලබා ගත හැකිය.
පරිශීලකයින්ට ප්‍රදර්ශනය කළ කොටස්, පිටුවේ ඒවායේ පිහිටීම සහ ජාවාස්ක්‍රිප්ට් පදනම් කරගත් ඩ්‍රැග් ඇන්ඩ් ඩ්‍රොෆ් අතුරුමුහුණතක් සමඟ කොපමණ කථා ප්‍රමාණයක් දෘශ්‍යමාන කළ හැකිද යන්න වෙනස් කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජනපද වෙබ් අඩවිය සඳහා, නව පිරිසැලසුමක් සඳහා මෙය අබල කර ඇත; නුදුරු අනාගතයේ දී මෙම පිරිසැලසුම වෙනත් ප්‍රදේශ සඳහා සැලසුම් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල විවිධ සංස්කරණ වල කතන්දර කුකී එකක ගබඩා කර ඇති විකල්ප සමඟ එක් පුද්ගලීකරණය කළ පිටුවක් සෑදිය හැකිය. මෙම සේවාව 2005 නොවැම්බර් සිට ගූගල් සෙවුම් ඉතිහාසය සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඇත. බීටා වලින් උපාධිය ලබා ගැනීමෙන් පසු, පරිශීලකයාගේ ගූගල් ප්‍රවෘත්ති සෙවුම් ඉතිහාසය සහ පරිශීලකයා ක්ලික් කළ ලිපි පදනම් කරගත් නිර්දේශිත ප්‍රවෘත්ති පෙන්වන කොටසක් එකතු කරන ලදි (පරිශීලකයා සෙවුම් ඉතිහාසය සඳහා ලියාපදිංචි වී ඇත්නම්).
අදාළ තොරතුරු සොයා ගැනීමට පරිශීලකයින්ට උපකාර කිරීම සඳහා කෘතිම බුද්ධි විශේෂාංග ඇතුළත් ගූගල් ප්‍රවෘත්ති වල නවීකරණය කරන ලද අනුවාදයක් 2018 මැයි මාසයේදී හඳුන්වා දෙන ලදී.
ප්‍රවෘත්ති ලේඛනාගාරය සෙවීම
2008 සැප්තැම්බර් 8 වන දින ගූගල් ප්‍රවෘත්ති මඟින් ස්කෑන් කරන ලද පුවත්පත් වලින් සුචිගත කළ අන්තර්ගතයන් ලබා දීමට පටන් ගත් විට සේවාවේ ව්‍යාප්තියක් නිවේදනය කරන ලදී. කාලානුක්‍රමික ආවරණයෙහි ගැඹුර වෙනස් වේ; 2008 ආරම්භයේ සිට 1851 දී නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් හි ආරම්භය දක්වා වූ සමස්ථ අන්තර්ගතයම තිබේ.
2010 මුල් භාගයේදී, ගූගල් ප්‍රධාන ගූගල් ප්‍රවෘත්ති පිටුව, උසස් ප්‍රවෘත්ති සෙවුම් පිටුව සහ පෙරනිමි සෙවුම් ප්‍රතිඵල පිටු වලින් ලේඛනාගාර සෙවුම වෙත accessජු ප්‍රවේශය ඉවත් කළේය. මෙම පිටු වල දැක්වුයේ සෙවුම "ඕනෑම වේලාවක" ආවරණය කර ඇති නමුත් ලේඛනාගාරය ඇතුළත් නොවූ අතර මෑත කාලීන ප්‍රවෘත්ති පමණි.
2011 මැයි මාසයේදී ගූගල් තවදුරටත් පැරණි පුවත්පත් පරිලෝකනය කිරීමේ සැලැස්ම අවලංගු කළේය. මෙම සිදුවීමට පෙර පුවත්පත් පිටු මිලියන 60 ක් පමණ පරිලෝකනය කර තිබුණි. ඒ වෙනුවට "ප්‍රකාශකයින්ට තමන්ගේම වෙබ් අඩවි වලින් සෘජුවම අන්තර්ගතය සහ දායකත්‍වය විකිණීමට හැකි වේදිකාවක් වන ගූගල් වන් පාස් " වෙත අවධානය යොමු කරන බව ගූගල් නිවේදනය කළේය.
2011 අගෝස්තු මාසයේදී, "ප්‍රවෘත්ති ලේඛනාගාරය උසස් සෙවුම" යන ක්‍රියාකාරකම මුළුමනින්ම ඉවත් කරන ලද අතර, එම සේවාව සේවාව භාවිතා කළ නොහැකි බව සොයා ගත් නිත්‍ය පරිශීලකයින්ගෙන් නැවත පැමිණිලි උත්පාදනය විය. පුරාවිද්‍යාත්මක පුවත්පත් ලිපි වලට තවමත් ගූගල් ප්‍රවෘත්ති සෙවුම් පිටුව හරහා ප්‍රවේශ විය හැකි නමුත් කාලරාමු බැලීම සහ පිටුවකට ප්‍රතිඵල 10 කට වඩා සඳහන් කිරීමේ හැකියාව වැනි ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම් ඉවත් කරන ලදි.
පුරාවස්තු
2008 සැප්තැම්බර් 7 දින, සුචිගත කරන ලද, සංරක්‍ෂිත ලිපියකට භාජනය වූ යුනයිටඩ් එයාර්ලයින්ස් අහිමි වූ අතර පසුව එක්සත් ජනපද ඩොලර් 1 ක් ආපසු ලබා ගත්තේ නැත 2002 වර්ෂයේ චිකාගෝ ට්‍රිබියුන් හි ගුවන් සමාගම බංකොලොත්භාවය පිළිබඳ ලිපි ඉදිරිපත් කිරීමේ ලිපිය වර්තමානයේ "වැඩිපුර ම බැලූ" කාණ්ඩය යටතේ සන්-සෙන්ටිනල් නමැති සහෝදර පත්‍රයේ පළ වූ විට වෙළඳපල වටිනාකම බිලියන. ගූගල් ප්‍රවෘත්ති දර්ශකයේ ඊළඟ අවසර පත්‍රය සම්බන්ධතාවය නව ප්‍රවෘත්ති ලෙස සොයා ගත් අතර ආදායම් ආරක්‍ෂක උපදේශකයින් විසින් ගූගල් ප්‍රතිඵලය නව ප්‍රවෘත්ති බව සොයා ගත් අතර එය බ්ලූම්බර්ග් නිවුස් වෙත ලබා දෙන ලද අතර එය කෙටියෙන් වර්තමාන මාතෘකාවක් වූ අතර එය ඉතා පුළුල් ලෙස නරඹන ලදී. ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
මහනුවර යුගයේ සිතුවම්
alt=දෙගල් දොරුව|thumb|වෙස්සන්තර ජාතකය නුවර යුගයට අයත් එම කාලයේ ශිල්පීන් විසින් අදින ලද සිතුවම් නුවර යුගයේ සිතුවම් නමින් හැදින් වේ. මෙම සිතුවම් ලාංකේය අනන්‍යයථාවක් සහිතය. ඒවා අන්රටක සිත්තම් හා නොපෑහෙයි. දේශීය සිත්තරුන්ගේ අතින් නිමැවුණ මෙම සිතුවම් එකල සමාජ පරිසරය මැනවින් හුවා දක්වයි.
මෙම සිතුවම් අධ්‍යයනයේදී ඒවාටම පොදු ලක්ෂණ කීපයක් ඇති බව පෙනේ. * පරිමාණ සැලකීමක් නැත. * පර්යාලෝක ලක්ෂණ දක්වා ඇත්තේ ඉතා සුලුවශයෙනි. * ඒක පාර්ශවීය ලෙස රුප ඇදීම කර ඇ.ත. * හිස් තැන් පිරවීම සදහා සාම්ප්‍රධායික මල්, ගස්, ගංගා, ඉර, හද, සත්ත්වරුප, වළාකුලු ආදිය යොදා ගනී. thumb
ප්‍රසාද් එදිරිසිංහ
මේජර් ජෙනරල් ප්‍රසාද් එදිරිසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Prasad Edirisinghe) VSV,, RSP, USP, psc යනු  ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු ජෙනරල් ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල ආරක්ෂක විශ්ව විද්‍යාල දක්ෂිණ මණ්ඩපාධිපති.
මේජර් ජෙනරල් ප්‍රසාද් එදිරිසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
වත්තල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
වත්තල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
වස්ගමුව ජාතික උද්‍යානය
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ජාතික උද්‍යානයකි. මෙය හෙක්ටයාර් 4000 ක් පමණ විහිදී ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
ටෙස්ට්
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි දීර්ඝතම තරගය ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවයි. ජාතීන් දෙකක් අතර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ දක්ෂතාවය උරගා බැලීමේ අවස්ථාවක ටෙස්ට් තරග එය ජනප්‍රියතාවයේ ඉහළම තරග හා ඕවර 20 තරග සමහර ක්‍රීඩා ලෝලීන් අතර වඩා ප්‍රචලිතව ඇත. ‘ටෙස්ට්’ යන නම ලැබෙන්නට හේතුව කණ්ඩායම් දෙකක් අතර ශක්තිය හා දක්ෂතාවය මැන බලන මිම්මක් ලෙස මෙම ක්‍රීඩාව සලකන බැවිනි. මුලින්ම මෙය ඇරඹුණේ එංගලන්තය හා ඕස්ට්‍රේලියාව අතර 1861 – 1862 දී පැවති තරගයයි. නමුත් අද එය ටෙස්ට් තරගයක් ලෙස නොසලකයි. ප්‍රථම නිළ ටෙස්ට් තරගයක් ලෙස නොසලකයි. ප්‍රථම නිල ටෙස්ට් තරගය ලෙස සලකනුයේ 1877 දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ ටර්න්බුල්හිදී එංගලන්තය හා ඕස්ට්‍රේලියාව අතර පැවති තරගයයි. එහිදී ලකුණු 45 ක ජයක් ඕස්ට්‍රේලියා‍වට හිමිවිය. දෙවන තරගය එංගලන්තය විසින් දිනාගත් අතර ඒ විකට් හතරක ජයකි. ඒ අනුව 1 – 1 ලෙස ජය පරාජය සටහන් වූ තරගාවලියක් ලෙස අවසන් විය. මෙය ජාත්‍යන්තරව පැවති එකම ප්‍රථම තරගය නොවන අතර 1844 සැප්තැම්බර් 24 හා 25 දින කැනඩාව හා එක්සත් ජනපදය (ඇඑජ) අතර ජාත්‍යන්තර තරගයක් පැවැත්වුණි.
ඉස්ලාම් දහමෙහි දෙවියන්
ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන් යනු සත්‍ය වූ ශ්‍රේෂඨ වු පුද්ගලයා වන අතර, සර්වබලධාරි ලෝකයේ මැවුම්කාරයන් සහ ලෝකය පවත්වා ගැනීම හා නියම කිරීම සම්බන්ධයෙන් අගතැන් පත් වු ද විශ්වයේම විනිශ්චයකාර බලවේගය ද වේ. ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන්ට ඒකිය භාවයක් ලබා දේ. හෙතෙම අසමසම, ඒකීය, සර්ව අනුකම්පා සහගත හා සර්වඥ වේ. ඉස්ලාම් සම්ප්‍රදායට අනුව දෙවියන්ට නාම 99 ක් ඇති අතර සැම නාමයකින්ම උන්වහන්සේ සතු විශේෂ ලක්ෂණයක් ගැන කියවේ. මේ සියළු නාමයන් ශ්‍රේෂ්ඨ වු අල්ලාහ් වෙනුවෙන් යෙදේ. මේ නාමයන් 99 අතරින් වඩාත් ප්‍රචලිත නාමය වනුයේ සර්ව අනුකම්පා සහගත සහ සර්ව මෛත්‍රි සහගත යන නාමයන්ය. කුරානයට අනුව දෙවියන් වහන්සේ අනුකම්පා සහගත වේ. විශ්වය මැවීම හා සැකසිම එලෙස දෙවියන් විසින් අනුකම්පා සහගතව කරන ලද්දක් සේ සැලකේ. එම නිසා සියලු සත්ත්වයන් ඔහුගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය උදෙසා යාඥා කරමින් දෙවියන්ගේ ඒකීයත්වය උදෙසා සාක්ෂි දැරිය යුතුය. ඉස්ලාමික ඉගැන්වීම් අනුව දෙවියන් සැමතැනම සිටින අතර කිසිම ස්ථානයක දෙවියන් උපත ලබා නැත. කුරානට අනුව කිසිම දර්ශනයකට ඔහු ගෝචර නොවේ. ඔහුගේ දර්ශනයට සැවොම ගෝචර වේ. ඔහු සියලු දේ හා බැදුණත් ඔහුගේ බලය තේරුම් ගැනීමට අපහසුය.
ඉස්ලාම් දහමට අනුව දෙවියන් මහෝත්තම හා ස්වෛරි වන අතර කුරානයට අනුව මිනිසාගේ කිරීටක ධමනියට වඩා මිනිසාට ළංවේ. හෙතෙම අසරණ බවට පත්වු ඔහුගේ උපකාර ලැබිය යුතු අය වෙනුවෙන් ප්‍රතිචාර දක්වයි. ඒ සියල්ලට වඩා ඔහු මනුෂ්‍යත්වය නිසි මාර්ගයේ ගෙනියයි.
ඉස්ලාම් දහමට අනුව ‍අනෙකුත් අබ්‍රාහ්මික ලබ්ධිකයින් විසින්ද නමස්කාර කරනු ලබනුයේ තමන් විසින් වදින දෙවියන්ටම ය. මෙයට කිතුණුවන් හා යුදෙව්වන් ද අයත් වේ.
ඉස්ලාම් ධර්මයෙහි දෙවියන්වහන්සේගේ උපලක්ෂණ
ශුද්ධ වූ අල් කුර් - ආනයේ දෙවියන්‍වහන්සේගේ උපලක්ෂණ හඳුන්වනු ලබන්නේ 'දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයන්’ ලෙසයි. ගර්හාඩ් බොවරින්ට අනුව ඒවා සම්ප්‍රදායානුකූලව ගණනය කළවිට 99 ක් වන අතර, එයට අල්ලාහ් ගේ උත්තරීතරම නාමය වන අල් ඉස්ම් අල් - අසාම් ද අයත් වේ. අල් කුර් - ආනයේ විවරණ සාහිත්‍යයේ දේව නාමයන් ලැයිස්තුගත කිරීමේ කුර් - ආන ප්‍රකාශය 17:110 දෙවියන් වහ්නසේ අමතන්න, එසේත් නැතිනම් අනුකම්පා සහගත වූවෝ අමතන්න, ඔබ කා හට ඇමතුවද, විචිත්‍රවත්ම නාමයන් හිමිවන්නේ ඔහුටය ලෙස දැක්විය හැක. තවද 59:22:24 හි ද දෙවියන්වහන්සේගේ ගෞරව නාම දොළසකට වැඩියෙන් අඩංගු වේ. දෙවියන්වහන්සේගේ විචිත්‍රවත් නාමයට පහත දැක්වෙන දේ ඇතුළත් වේ.
-	අතිශයින්ම කරුණාහරිත
-	අතිශයින්ම අනුකම්පා සහගත
-	නිරතුරුවම කමා කරන්නා
-	ලෝකයන්ගේ අධිපති සහ පෝෂකයා
-	ස්වයං යැපෙන්නා (සියලුම ජිවින් පෝෂණය සඳහා යැපෙන්නේ ඔහු මතය)
-	සර්වකාලීන අධිපති (සදා නොමැරෙන්නා)
-	උත්තරීතරව ප්‍රඥාවන්තයා
ඉස්ලාමීය දේව ධර්මය දෙවියන්වහන්සේගේ උපලක්ෂණ සහ දිව්‍ය හරය යන දෙක අතර පැහැදිලි වෙනසක් පෙන්වා දෙයි.
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් හා ආගම් අතර සැසඳීමක්
ඉස්ලාම් දෙවියන් හට සහකරුවන් හෝ මිත්‍රයන් නොසිටියේය. එමෙන්ම දෙවියන් සහ (Jinn) අතර ඥාතීත්වයක් නොතිබුණු බව ද පැවසේ. එය ඉස්ලාමයට පෙර අරාබි සංකල්පය හා ඉස්ලාම් ආගම අතර ඇති වෙනසකි. ඉස්ලාමයට පෙර අශිෂ්ට ‍අරාබිවරුන් විශ්වාස කළේ අන්ධ, බලවත්, අනුකම්පා රහිත, සිහිසන් නැති මිනිසුන්ට පාලනයක් නොමැති බලවේගයක් පිළිබඳවය. මෙම සංකල්පය ඉස්ලාමිය මතය වු “බලවත් නමුදු දුරදර්ශි හා අනුකම්පා සහිත දෙවියකුගෙත් “ප්‍රතිස්ථාපනයට හේතු විය.
ඉස්ලාම් ආගමේ, ක්‍රිස්තියානු ආගමේ එන දෙවියන් යනු එක් සාරයක සිටින පුද්ගලයන් තිදෙනෙකුය යන මතය ප්‍රබල ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කෙරේ. ඉස්ලාම් ආගමේ දෙවියන් යන සංකල්පය තුළ දෙවියන් හා මැවීම් අතර අතරමැදියන් නැත. දෙවියන් සෑම තැනම සිටින බව ද නමුදු එක් ශරීරයකවත් ඔහු නොමැති බව ද පැවසේ.
අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය
right|thumb|upright=1.25| යටත් විජිත යුගයට පෙර අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් දකුණ|thumb|267x267පික්|ඊජීප්තුවේ ලක්සෝර් දේවස්ථානයේ ඇති ඔබෙලිස්කය (ආස. ක්‍රි.පූ. 1200) දකුණ|thumb|276x276පික්|බගියර්මි නයිට්වරයෙක් සම්පූර්ණ [[ගෙම්බසන් සන්නාහ ඇඳුමින්]] thumb|right|200px|ඊජිප්තුවෙහි, [[ලක්සෝර් දෙවොල|ලක්සොර් හි දෙවොලෙහි පිහිටි, ඔබලිස්කය. ක්‍රිපූ 1200  ගණන්]]
ඉස්ලාම් දහමෙහි දෙවියන්
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් හා ආගම් අතර සැසඳීමක්
ප්‍රථම හා දෙවන ධර්ම යුද්ධයේදි ඉස්ලාම් ආගම මිත්‍යාදෘෂ්ටික බවට බාහිර ක්‍රිස්තියානුවන් ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගත්හ. ඔවුන් මොහම්මද්(Mohammad) දුටුවේ අමනුෂ්‍යයෙක් හා ව්‍යාජ දෙවියකු වශයෙනි. ක්‍රිස්තියානි ආගමේ සම්ප්‍රදායික ඇදහිල්ල වුයේ මොහම්මද්(Mohammad) ගේ දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ට සමාන වු බවයි.
අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය
හෝමෝ සැපියානුවන් නැගෙනහිර අප්‍රිකාවෙහි පළමු පහලවීම පෙන්නුම් කිරීමත් සමග ඇරඹෙන අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය, වර්තමානය දක්වා පැවතඑන්නේ ප්‍රකීර්ණක සහ දේශපාලනමය ලෙසින් ප්‍රවර්ධනය වෙමින් පවතින ජාතික රාජ්‍යයන් මාලාවක ඇටවුමක් ලෙසිනි.
ඉස්ලාම් දහමෙහි දෙවියන්
ඉස්ලාම් හි දෙවියන් හා ආගම් අතර සැසඳීමක්
Pope Innocent XI ගේ Ludaica Marriacci පවසන්නේ, මොහම්මද්(Mohammad) සහ ඔහුගේ පිරිවර (සාධාර්මික) දෙවියන් හා ඔහුගේ උපලක්ෂණ පිළිබඳව සත්‍ය හා ‍යෝග්‍ය මත දරා සිටි බවත්  දරමින් සිටින බවත්ය. තවද ඔහු පවසන්නේ මොහම්මද්(Mohammad) දෙවියන් සත්‍ය දෙවියන්ට වඩා වෙනස් බව සිතනා පුද්ගලයන්ගේ වැරදි පෙන්වා දිමට ගතවන කාලය, නිකරුනේ කාලය නාස්ති කිරීමක් ලෙසය.
පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිබඳව ද සඳහන්ව ඇත. තම තෙස්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන තේමාව වනුයේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස Jeasus තුළින් එවීමයි. ඉස්ලාම් ආගමේ දෙවියන්ගේ සෙනෙහස පිළිඹිඹු වන්නේ දෙවියන්ගේ සංඥා අනුව මිනිසුන්ට සැප පහසුව විසීමට පෘථිවිය නිර්මාණය කිරීමෙනි. මුස්ලිම්වරුනගේ සම්මත යාතිකාව වනුයේ “දෙවියන් කරුණාවන්ත සහ දෙවියන් අනුකම්පාසහගත” බවය. දෙවියන් ආමන්ත්‍රණය කරනා අලංකාර නම් දෙකක් වනුයේ “බෝහෝ සෙනෙහවත්” සහ “සත්‍ය(constant) දෙන්නා” (wahhab) ය.William Montgomery Watts පවසන්නේ ක්‍රිස්තියානු ආගම විසින් දෙවියන්ගේ සක්‍රීය භූමිකාවට වඩා වැඩි අවධාණයක් ලබා දෙන බවය. මෙහිදී දෙවියන් යනු නැතිවු බැටළුවන් පසුපස ගොස් ඔවුන් මුදවා ගන්නා එඩේරයෙකු ලෙස ද පෙන්වා දි තිබේ. ඉස්ලාම් ආගමේදි නොමඟ යන්නවුන්ට දි ඇති අපේක්ෂාවන් අවමවේ. වොට්ස්ට අනුව ඉස්ලාම් ආගමේදි දෙවියන් සෑම ජනයාටම අවස්ථාවක් ලබා දී ඇත්තේ උසස් සාර්ථකත්වයක් සඵල කරගැනීමටය. මෙම අවස්ථාව සලසා දී ඇත්තේ පණිවිඩකරුවන් හෝ ශාස්තෘවරුන් ජනයා වෙත එවීමෙනි. ඉස්ලාම් ආගමේ සඳහන් පරිදි මොහම්මද්(Muhammad) ගේ මැදිහත්විමෙන් මරණ දවස මනාප ලෙස බාර ගැනීමට ජනයාට හැකි බවට මතයක් ඇත. කෙසේ වුවද පව්කරන්නා මෙම ජිවිතයේම ‍තම පව් වලට දඬුවම් ලබන අතර එසේ නොවුවහොත් සිමිත කාලයක් නරකාදියේ දුක් විදිමට සිදුවේ.
අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය
උප-සහරානු අප්‍රිකාවෙහි විශාල කොටස් වලදී මුහුණදීමට සිදුව ඇති ලිඛිත මූලාශ්‍රයන්හී දුර්ලභත්වය හේතුවෙන් අප්‍රිකානු අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයෙහි පර්යේෂකයන්හට අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය යන්න මහත් අභියෝගයක් බවට පත්ව ඇත. වාචික ඉතිහාසය ලේඛන ගතකිරීම, ඓතිහාසික වාග් විද්‍යාව, පුරා විද්‍යාව සහ ප්‍රවේණි විද්‍යාව වැනි ශාස්ත්‍රීය ශිල්පක්‍රම ඉතා වැදගත් වී ඇත.
අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ හෝමෝ සේපියන්ස් ගේ නැඟී ඒමත් සමඟ ආරම්භ වන අතර විවිධ හා දේශපාලනික වශයෙන් වර්ධනය වන ජාතික රාජ්‍යයන් රැසකගෙන් අණ්ඩ දමන ලද සිතියමක් සේ දිස්වන වර්තමානය දක්වා පැවතේ. ශිෂ්ටාචාරයේ  වාර්තාගත ඉතිහාසය ඇරඹෙන ලද්දේ කුෂ් රාජධානියේ තුළ වන අතර ඉන් පසුව පුරාණ මිසරය, සහේලය, මාඝ්‍රෙබ්, හා අප්‍රිකා ශෘංගය තුළ ද වේ. මධ්‍ය යුගයේ (ක්‍රි.ව. 5-15 සියවස්) දී, ඉස්ලාමය අරබියාවෙන් බටහිර දෙස ඊජීප්තුවටත් මාඝ්‍රෙබ් හා සහේලය දෙසටත් පැතිරුණි. යුරෝපීය යටත් විජිතකරණයට පෙර වැදගත් අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතර අජුරාන් අධිරාජ්‍ය, දා'අමත්, ඇඩල් සුල්තානය, වෝර්සැන්ගාලි සුල්තානය, න්රි (එරි?) රාජධානිය, නොක් සංස්කෘතිය, මාලි අධිරාජ්‍යය, සොන්ඝායි අධිරාජ්‍ය, අෂාන්තී අධිරාජ්‍යය, ඝානා අධිරාජ්‍යය, මොසි රාජධානි, මුතාපා අධිරාජ්‍යය, මපුන්ගුබ්වේ රාජධානිය, සයින් රාජධානිය, සෙන්නාර් රාජධානිය, සලූම් රාජධානිය, බෙයෝල් රාජධානිය, කෙයෝර් රාජධානිය, සිම්බාබ්වේ රාජධානිය, කොන්ගෝ රාජධානිය, කබූ අධිරාජ්‍යය, පුරාණ කාතේජය, නුමීදියාව, මෞරිටේනියාව, එක්සම් අධිරාජ්‍ය වේ.
7 වන සියවස මැද සිට රාශිදුන් කලීෆය හා මකුරියා රාජධානිය අතර ක්‍රි.ව. 652 දී දෙවන දොන්ගෝලා සටනට පසුව ඇති වූ සටන් විරාමයෙන් පසුව අරාබි වහල් වෙළඳාමෙහි දී මුස්ලිම් අරාබීන් විසින් අප්‍රිකානුවන් වහල්ලු ලෙස අල්ලා ගන්නා ලදී. ආසියාතිකයින් හා යුරෝපීයයන් ද සමඟ ඔවුන් රතු මුහුද, ඉන්දියානු සාගරය, හා සහරා කතර හරහා ප්‍රවාහනය කරන ලදී.
15 වන සියවස අග සිට, පෘතුගීසීන් අත්ලාන්තික වහල් වෙළඳාමේ කොටසක් වශයෙන් මුලින්ම වෙළඳාම හරහාත් පසුව බලහත්කාරයෙනුත් වහලුන් ලබා ගැනීමත් සමඟ යුරෝපීයයන් වහල් වෙළඳාමට එක් විය. ඔවුන් විසින් වහල් සේවයට අල්ලා ගන්නා ලද බටහිර, මධ්‍යම, හා දක්ෂිණ අප්‍රිකානුවන් එතෙර රටවලට ප්‍රවාහනය කරන ලදී.
මහාද්වීපයේ විශාල කොටසක ලිඛිත මූලාශ්‍ර හිඟ වීම හේතුවෙන්, විශේෂයෙන්ම වැදගත්ම ටිම්බක්ටූ අත්පිටපත් වලින් බොහොමයක් විනාශ වීම නිසා, අප්‍රිකානු අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයේ අප්‍රිකාවේ ඉතිහාසය ගවේෂණය කිරීම අභියෝගාත්මක වී ඇත. එහි දී මුඛ ඉතිහාස වාර්තා, ඓතිහාසික වාග් විද්‍යාව, පුරාවිද්‍යාව, සහ ජාන විද්‍යාව වැනි උපක්ෂේත්‍රයන් තීරණාත්මක වේ.
පුරාණ ශෛල (පැලියොලිතික) යුගය
හඳුනාගෙන ඇති පළමු හොමිනීඩයන් (මනුජයන්) අප්‍රිකාව තුළ විකාශනය විය. පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාවට අනුව, මුල් හොමිනීඩයන්ගේ හිස් කබල ව්‍යුවහය, අප්‍රිකාව තුළම විකාශය වූ මහා වානරයන් වන ගෝරිල්ලන් හා චිම්පන්සීන්ගේ එම ව්‍යුවහයට සමාන වන නමුත් හොමිනීඩයෝ ඔවුන්ගේ දෑත් නිදහසේ තබා ගැනීමට ඉඩ ලබා දුන් දෙපා සංචරණ ක්‍රමයකට හුරු වී සිටියහ. අප්‍රිකාව වියැළී යමින් සවානා බිම් වනාන්තර අතික්‍රමණය කරමින් පැවති කාලයක, මෙය ඔවුන් හට වනාන්තර පෙදෙස් වල මෙන්ම විවෘත සැවානා වල ද වාසය කළ හැකි වන තීරණාත්මක වාසියක් සලසන ලදී. මෙය සිදුවන ලද්දේ අවුරුදු මිලියන 10ත් 5ත් අතර කාලයකට පෙරයි.
වසර මිලියන 4ක් පෙර වන විට, ඔස්ට්‍රලෝපිතකස් හොමිනීඩ විශේෂයන් කිහිපයක් දක්ෂිණ, නැගෙනහිර, හා මධ්‍යම අප්‍රිකාව පුරා විකසනය වී පැවතුණි. ඔවුන් මෙවලම් භාවිතා කරන්නන් වූ අතර මෙවලම් තනන්නන් ද විය. ඔවුන් මස් සොයමින් සැරිසැරූ අතර සර්ව භක්ෂකයින් විය.
ආසන්න වශයෙන් වසර මිලියන 3.3ක් වන විට, අනෙකුත් විලෝපිකයින් විසින් මරන ලද ගොදුරු පැහැර ගැනීමට හා ඒවායේ අස්ථිවලින් පුතිමාංස හා මිදුළු වෙන් කර ගැනීමට ප්‍රාථමික ගල් මෙවලම් පළමු වරට යොදා ගන්නා ලදී. දඩයම් කිරීමේ දී, හෝමෝ හැබිලිස් විශාල විලෝපිකයින් හා සටන් කරන්නට අසමත් වන්නට ඇති අතර දඩයම්කරු වනවාට වඩා තවදුරටත් බොහෝ විට ගොදුර බවට පත් වන්නට ඇත. හෝ. හැබිලිස් කැඳැලි වලින් බිත්තර සොරකම් කරන්නට ඇති අතර කුඩා සතුන් දඩමසට අල්ලා ගැනීමටත් දුර්වල වූ වඩා විශාල සතුන් (පැටවුන් සහ මහලු සතුන්) අල්ලා ගැනීමටත් සමත් වන්නට ඇත. එම මෙවලම් ඔල්ඩෝවන් ලෙස වර්ග කර ඇත.
වසර මිලියන 1.8කට පමණ පෙර, පළමු වරට හෝමෝ අර්ගෑස්ටර් අප්‍රිකාවෙන් ෆොසිල වාර්තාවේ දක්නට ලැබුණි. වසර මිලියන 1.5කට පෙර හෝමෝ අර්ගෑස්ටර්ගෙන් හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විකාශනය විය. මෙම විශේෂයේ මුල් සාමාජිකයින්ගෙන් සමහරක්, හැබිලිස්ට වඩා සමීපතා දක්වමින්, තරමක් කුඩා මොළ සහිත වූ අතර ප්‍රාථමික මෙවලම් භාවිතා කරන්නන් විය. මොළය ප්‍රමාණයෙන් වර්ධනය වූ අතර, හෝ. ඉරෙක්ටස් ක්‍රමක්‍රමයෙන් ආශූලියන් ලෙස හඳුන්වන වඩාත් සංකීර්ණ ගල් ආයුධ තාක්ෂණයක් දියුණු කර ගන්නා ලදී. පළමු දඩයක්කාරයන් වන්නට ද ඉඩ ඇති, හෝ. ඉරෙක්ටස් ගින්දර නිපදවා ගැනීමේ කලාව මැනවින් ප්‍රගුණ කරන ලද අතර අප්‍රි-යුරාසියාවේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජනාවාස කිරීමට හා සමහර විට පසු කලෙක හෝමෝ ෆ්ලොරෙසියෙන්සිස් බිහි වීමට මූලික වූ අප්‍රිකාවෙන් පිටතට ගිය පළමු මනුජයා ද වේ. සමහර මෑත කාලීන රචකයන් හෝමෝ ජ්‍යෝර්ජිකස් අප්‍රිකාවෙන් පිටත විසූ පළමු හා වඩාත් ප්‍රාථමික මනුජයා ලෙස යෝජනා කරන නමුත් බොහෝ විද්‍යඥයන් හෝ. ජ්‍යෝර්ජිකස්,  හෝමෝ ඉරෙක්ටස් විශේෂයේ මුල් හා ප්‍රාථමික සාමාජිකයෙකු ලෙස සලකනු ලබයි. දකුණ|thumb|475x475පික්|පසු ගල් යුග කාලයට දාතම කර ඇති අප්‍රිකානු දෙපැති මෙවලමක් (හෙලිතුඩක්) අවම වශයෙන් වසර 200,000-150,000කට පෙර හෝමෝ සේපියන්ස් දක්ෂිණ හා නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ විසූ බව ෆොසිල වාර්තාව පෙන්වයි. ("අප්‍රිකාවෙන් පිටතවාදය"ට අනුව ) වසර 40,000කට පමණ පෙර, අප්‍රිකාවෙන් පිටතට එම විශේෂයේ පැතිරීම නවීන මානවයා විසින් ලොව ජනාවාස කිරීම සඳහා මඟ පාදන ලදී. ක්‍රි.පූ. 10,000 වන විට හෝමෝ සේපියන්ස් අප්‍රි-යුරාසියාවේ බොහෝ පෙදෙස් වල පැතිර සිටියේය. ඔවුන්ගේ විසිරයාම භාෂාමය, සංස්කෘතීමය, සහ ප්‍රවේණි සාක්ෂි වලින් සොයා යා හැක. තාරකා විද්‍යාව කටයුත්තක වල මුල්ම සාක්ෂිය හමුවන්නේ ඉෂන්ගෝ කි.පූ. 23,000 හා 18,000 අතරට දාතම කරනු ලබන ලද ඉෂන්ගෝ අස්ථිය මත දිස්වන චන්ද්‍ර දින දර්ශනයෙනි.
මානවයාගේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික අතීතය පුරාවටම රණකාමය නොතිබෙන්නට ඇති බවත් එය ඔත් ජීවන රටාව, ගොවිතැන, හා වඩාත් සංකීර්ණ දේශපාලනික පද්ධති නැඟී ඒමත් සමඟ ආරම්භ වුණු බවට විද්වතුන් තර්ක කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, කෙන්යාවේ ටර්කානා පළාතේ නටාරුක් භූමියෙන් සොයා ගන්නා ලද, වසර 10,000කට පෙර වෙනත් කණ්ඩායමක් විසින් හිතාමතා කළ පහර දීමක් හේතුවෙන් මියගිය 27 දෙනෙකුගේ ශේෂ කොටස්, කණ්ඩායම් අතර ගැටුම් වලට වඩා දිගු ඉතිහාසයක් ඇති බව පෙන්වයි.
කෘෂිකර්මාන්තය පහළ වීම
ක්‍රි.පූ. 16,000ට ආසන්න කාලයේ, රතු මුහුදු කඳු වල සිට උතුරු ඉතියෝපියානු උස්බිම් දක්වා, ගෙඩි, තෘණ හා අල වර්ග ආහාර සඳහා රැස් කරන ලදී. ක්‍රි.පූ. 13,000-11,000 වන විට, මිනිස්සු කැලෑ ධාන්‍ය රැස් කිරීම ඇරඹූහ. මෙය බටහිර ආසියාව දක්වා පැතිරුණු අතර එහි දී එහි තිබූ කැලෑ ධාන්‍ය වර්ග වන තිරිඟු සහ යව ගෘහස්තකරණයට ලක් විය. ක්‍රි.පූ. 10,000 සහ 8,000 අතර, ඊසානදිග අප්‍රිකාව තිරිඟු සහ බාර්ලි වගා කරන්නට සහ නිරිතදිග ආසියාවෙන් ගෙනෙන ලද බැටළුවන් හා හරක් ඇති කරන්නට විය. අප්‍රිකාවේ පැවති තෙත් දේශගුණ අවධියක් විසින් ඉතියෝපියානු උස්බිම්, කඳුකර වනාන්තරයක් බවට හරවන ලදී. ක්‍රි.පූ. 6500-5500 ආසන්නයේ ඔමොටික භාෂා කතාකරන්නන් විසින් එන්සෙත් ශාකය ගෘහස්තකරණය කර ගන්නා ලදී. ක්‍රිතපූ. 7000 ආසන්නව, ඉතියෝපියානු උස්බිම් වල පදිංචිකරුවන් විසින් බූරුවන් ගෘහස්තකරණය කර ගන්නා ලද අතර ක්‍රි.පූ. 4000 වන විට ගෘහස්තකරණය වූ බූරුවන් නිරිතදිග ආසියාවට පැතිර තිබුණි. කුෂිටික් භාෂා කතා කරන්නන් ගව පාලනයෙන් තරමක් ඈත් වෙමින්, ක්‍රි.පූ. 5500 හා 3500 අතර ටෙෆ් හා කුරක්කන් ගෘහස්තකරණය කරගන්නා ලදී.
වයඹදිග අප්‍රිකාවේ සහේලය හා සහරා වල සැවානා හා ස්ටෙප්ස් (පතන?) තුළ, නයිලී-සහරීය භාෂා කතාකරන්නන් සහ මන්ඩේ ජනවර්ග ක්‍රි.පූ. 8000ත් 6000ත් අතර කැලෑ මෙදේරි (තණහාල්), අප්‍රිකානු වී, සහ ඉදල් ඉරිඟු එකතු කිරීම හා ගෘහස්තකරණය ඇරඹූහ. පසුව අලාබු, පත්තක්කා, එඬරු, සහ කපු ද එකතු කර ගෘහස්තකරණය කරන ලදී. මිනිසුන් කැලෑ හරක් වෘත්තාකාර කටුවැට වලින් වටකර තබන ලද අතර එමඟින් උන් හීලෑ (ගෘහස්තකරණය) විය. තවද ඔවුහු කුඹල් භාණ්ඩ සෑදීම හා ගලින් ජනාවාස (ටිෂිට් හා වලෙතා බලන්න) සෑදීම ද ඇරඹූහ. අස්ථි-තුඩැති මණ්ඩා භාවිතා කොට මසුන් ඇල්ලීම, වැඩි ව තිබූ වර්ෂාවෙන් සෑදුණු දියපහර හා විල් ගණනාවක් තුළම ප්‍රධාන කාර්යයක් විය.
බටහිර අප්‍රිකාව තුළ, තෙත් අවධිය සමඟින් සෙනෙගාලයේ සිට කැමරූනය දක්වා පැතිරුණු වැසිවනාන්තරය හා කැලෑබද සැවානා පරිසරයක් පහළ විය. ක්‍රි.පූ. 9000 හා 5000 අතර, නයිජර්-කොංගෝ භාෂා කථකයකින් අප්‍රිකානු තාල වර්ගයේ කටුපොල් හා රාෆියා ශාක ගෘහස්තකරණය කරන ලදී. පළමුව, බීජ ශාක වන කවුපි හා අප්‍රිකානු රටකජු යන දෙක ද පසුව බණ්ඩක්කා හා  කෝලා ද ගෘහස්තකරණයට ලක් විය. බොහෝ ශාක වැඩුණේ වනාන්තර තුළ වූ හෙයින් නයිජර්-කොංගෝ කථකයන් විසින් කැලෑ පැහැයීම සඳහා ඔපදමන ලද ගල් පොරොවන් නිපදවන ලදී.
දක්ෂිණ අප්‍රිකාවෙන් වැඩි කොටසක්, දඩයම හා රැස් කිරීමෙහි නිරත වූ පිග්මි ජනවර්ග හා ඛොයිසාන්වරුන්ගෙන් ජනාවාසව තිබුණි. පැරණිතම ගල් කලා වලින් සමහරක් ද ඔවුන් විසින් නිපදවන ලදී.
සහාරාව කාන්තාරකරණය වීමට යන්තම් පෙර, ඊජිප්තුවේ දකුණුදෙස (වත්මන් සුඩානය) වර්ධනය වූ ප්‍රජාවෝ නවශිලා විප්ලවයට පූර්ණව සහභාගී වූවෝ වූ අතර, ගෘහස්තකරණය වූ සතුන් හා ශාක සමඟ පදිංචි හා අර්ධ-එඬේර ජීවන රටාවක් අනුගමනය කළහ. නබ්තා ප්ලායා වලින් සොයාගෙන ඇති මහශිලාවන්, ස්ටොන්හෙන්ජ් ස්මාරකයට වඩා අවුරුදු 1,000ක් පමණ පෙර කලකට දිවෙමින් ලොව පැරණිතම පුරාතාරකාවිද්‍යා උපකරණ වලට උදාහරණ වන බව යෝජනා වී ඇත. නබ්තා ප්ලායාහි දක්නට ඇති සමාජය තුළ විවිධ මට්ටමේ අධිකාරීන් පැවතීම මඟින් දැක්වෙන සමාජසංස්කෘතීමය සංකීර්ණභාවය නිසා එය නවශෛලමය නබ්තා සමාජය හා පුරාණ ඊජීප්තු රාජධානිය යන දෙකෙහිම පදනම වන්නට ඇතැයි යෝජනා වී ඇත. ක්‍රි.පූ. 5000 වන විට, අප්‍රිකාව වියළි අවධියකට එළැඹි අතර සහරා පෙදෙසේ දේශගුණය ක්‍රමයෙන් වඩා වියළි විය. ජනගහනය සහාරාව අතහැර, ඔවුන් ස්ථිර හෝ අර්ධ ස්ථිර ජනාවාස තනාගත් නයිල් ගඟේ දෙවන දහර ඇල්ලට පහළ නයිල් නිම්නය ද ඇතුළුව, සෑම දෙසටම ගමන් කළහ. මධ්‍යම හා පෙරදිග අප්‍රිකාව තුළ තද හා අප්‍රපතන වර්ෂා අඩු කරමින් ප්‍රධාන දේශගුණික අවපාතයක් සිදු විය. එතැන් පටන්, පෙරදිග අප්‍රිකාව තුළ වියළි තත්ත්වයන් පැවත ඇත.
මධ්‍යම අප්‍රිකාව
මධ්‍යම අප්‍රිකාවෙන්, අවුරුදු 100,000කටත් පෙර කාලයට අයත් අයත් පුරාවිද්‍යා සොයාගැනීම් කර ඇත. චෑඩ් විලට කි.මී. 60ක් (සැත. 37ක්) පමණ නිරිතදිගින් වන චෑඩ්හි (ද්)සිලූම් වලින්, ක්‍රි.පූ. පළමු සහස්‍ර වර්ෂ කාලය දක්වා දිවෙන, විශාල ලෙස පැතිරී ඇති බිත්ති සහිත ඉදිකිරීම් කලාප හා ජනාවාස මෑතක දී සොයාගෙන ඇත.
වෙළඳාම හා වැඩි දියුණු වූ කෘෂිකාර්මික ක්‍රම වඩාත් නවීන සමාජයන්ට රුකුල් දුන් අතර සඕ, කානෙම්, බෝර්නු, ෂිලූක්, බගියර්මි, සහ වදායි මුල් ශිෂ්ටාචාරයන්ට මඟ පාදන ලදී.
ක්‍රි.පූ. 1000 ආසන්නයේ, බන්ටු සංක්‍රමණිකයන් මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ මහා විල් පෙදෙසට පැමිණ තිබුණි. ක්‍රි.පූ. පළමු සහස්‍රය මැද වන විට දී, බන්ටු ජනවර්ග වර්තමාන ඇන්ගෝලාව දක්වාම දකුණු දෙසට වන්නට පදිංචිව සිටියහ.
ලෝහ කර්මය
thumb|දඟර ගැසුණු සර්පයකුගේ ආකාර ගත් 9 වන සියවසේ ලෝකඩ යෂ්ටි හිස, ඉක්බෝ-උක්වු, නයිජීරියාව අප්‍රිකාවේ ක්‍රි.පූ. 4 වන සහස්‍රය තුළ විරවනය කරන්නට යෙදුණු පළමු ලෝහ වනුයේ ඊයම්, තඹ, හා ලෝකඩයි.
පූර්වවාංශික කාලයේ දී, ඊජීප්තුවේ තඹ විරවනය කෙරුණු අතර අවම වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 3000ට පසු වැඩි කලක් යන්නට මත්තෙන් ඊජීප්තුවේ හා නූබියාවේ ලෝකඩ භාවිතයට පැමිණියේ ය. නූබියාව තඹ මෙන්ම රත්රන් සඳහා ද ප්‍රධාන ප්‍රභවයක් විය. ඊජීප්තුවේ රත්රන් හා රිදී භාවිතය පූර්වවාංශික කාලය දක්වා දිවේ.
ඈයර් කඳු, වර්තමාන නයිජර්, තුළ ක්‍රි.පූ. 3000 හා 2500 අතර, නයිල් නිම්නයේ වූ වර්ධනයන්ගෙන් වෙන්ව ස්වාධීන ලෙස තඹ විරවනය කරන ලදී. එහි දී භාවිතා කරන ලද ක්‍රියාවලිය එම ප්‍රදේශයට ආවේණික වන්නේ එය ප්‍රදේශයට පිටතින් රැගෙන ආවක් නොවන බව දක්වමින් වන අතර එය ක්‍රි.පූ. 1500 පමණ වඩාත් පරිණත භාවයට පත්විය.
ක්‍රි.පූ. 1 වන සහස්වස වන විට, යකඩ කර්මාන්තය වයඹදිග අප්‍රිකාව, ඊජීප්තුව, හා නූබියාවට හඳුන්වා දී තිබුණි. සන්ගේටෝ අන් හෝල්ට අනුව, මධ්‍යම අප්‍රිකා ජනරජයේ හා කැමරූන්හි,  ක්‍රි.පූ. 3000 සිට 2500 දක්වා අතර කලක පමණ විය හැකි, යකඩ විරවනය කළ බවට සාක්ෂි ඇත. ක්‍රි.පූ. 670 දී, ඇසිරියානුවන් විසින් යකඩ ආයුධ භාවිතයෙන් නූබියානුවන් ඊජීප්තුවෙන් ඉවතට තල්ලු කර දමනු ලැබුණු අතර ඉන් පසු නයිල් නිම්නයේ යකඩ භාවිතය පුළුල්ව පැතුරුණි.
මෙරෝඒ නූබියානු නගරය හරහා යටි-සහරීය අප්‍රිකාවට යකඩ පැතිරීමේ කල්පිතය තවදුරටත් බහුලව පිළි නොගනී. බටහිර අප්‍රිකාවේ ලෝහ කර්මාන්තය, නයිජර්හි ටර්මිට් වලින් බටහිරදෙස පිහිටි එගාරෝ වල ක්‍රි.පූ. 2500 තරම් පෙර කලකට දාතම කර ඇති අතර එහි යකඩ කර්මාන්තය ක්‍රි.පූ. 1500 වන විට එහි තිබී ඇත. මධ්‍යම අප්‍රිකාව තුළ, ක්‍රි.පූ. 3 වන සහස්වස තරම් පෙර කලක පවා යකඩ කර්මාන්තය තිබුණු බවට සාක්ෂි ඇත. යකඩ විරවනය ඊජීප්තුවට ළඟා වීමට පෙර ක්‍රි.පූ. 1000 හා 600 අතර කාලයේ චෑඩ් විල හා අප්‍රිකානු මහා විල් අතර පෙදෙසේ වැඩිදියුණු විය. ක්‍රි.පූ. 500ට පෙර, ජොස් නිම්නයේ නොක් සංස්කෘතිය ඒ වන විටත් යකඩ විරවනය කරමින් සිටියහ.
පුරාතන යුගය
උතුරු අප්‍රිකාවේ පුරාණ ඉතිහාසය වෙන් කළ නොහැකි සේ පැරණි ආසන්න පෙරදිග පුරාණ ඉතිහාසයට බැඳී පවතී. මෙය පුරාණ මිසරය හා නූබියාවට විශේෂයෙන් ම සත්‍ය වේ. අප්‍රිකා ශෘංගය තුළ එක්සුම් රාජධානිය විසින් වර්තමාන එරිත්‍රියාව, උතුරුදිග ඉතියෝපියාව, සහ අරාබි අර්ධද්වීපයේ බටහිරදිග කොටසේ වෙරළ ප්‍රදේශය පාලනය කරන ලදී. පුරාණ මිසර වැසියෝ පන්ට් (ප්වෙනෙට්?) දේශය සමඟ ක්‍රි.පූ. 2350 දී සබඳතා ඇති කර ගත්හ. පන්ට්, පුරාණ මිසරයේ වෙළඳ හවුල්කරුවෙක් වූ අතර එය වර්තමාන සෝමාලියාව, ජිබූටි හෝ එරිත්‍රියාවේ පිහිටා තිබෙන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ. කාතේජය වැනි ෆිනීෂියානු නගර මධ්‍යධරණී යකඩ යුගයේ හා සම්භාව්‍ය පුරාතන යුගයේ පාර්ශවකරුවන් විය. යටි-සහරීය අප්‍රිකාව එම කාලයේ අඩු හෝ වැඩි වශයෙන් ස්වාධීන ලෙස වර්ධනය විය.
පුරාණ ඊජීප්තුය (මිසරය)
දකුණ|thumb|250x250පික්|මිසරයේ සහ එහි [[නෝමයන්ගේ සිතියම]] සහරාව කාන්තාරීකරණයෙන් පසුව, ජනාවාස නයිල් නිම්නය වටා සංකේන්ද්‍රණය වූ අතර එහි පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි ගණනාවක් ඇති විය. වඩාත්ම ජනගහන පීඩනයක් තිබූ කලාප පැවතියේ පහළ ඊජීප්තුවේ නයිල් ඩෙල්ටා කලාපයේ, ඉහළ ඊජීප්තුවේ, සහ නූබියාවේ නයිල් නදියේ දොන්ගෝලා පැතිරුමේ දෙවන හා තුන්වන දහර ඇලි පෙදෙස දිගටත් ය. මෙම ජනගහන පීඩනය හා වර්ධනය ඇති කරන ලද්දේ, තිරිඟු හා බාර්ලි ඇතුළු නිරිතදිග ආසියා භෝග වගා කිරීමත් බැටළුවන්, එළුවන්, හා හරක් ඇති කිරීමත් විසිනි. ජනගහන වර්ධනය වගා විම් සඳහා තරඟයක් සහ වගාවන් නිසි ලෙස නියාමනය කරගෙන යාමේ අවශ්‍යතාව මතු විය. පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි අතර නිලතන්ත්‍ර ඇති කිරීමෙන් නියාමනය කිරීම සිදු කරන ලදී. ප්‍රභූධානි අතර පළමු සහ බලවත්ම ප්‍රභූධානිය, ටා-සෙටි, ක්‍රි.පූ. 3500 දී පිහිටුවන ලදී. පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි සංකල්පය ඉහළ හා පහළ ඊජීප්තුව පුරාම පැතිර තිබුණි. වම|thumb|250x250පික්|පැරණි මිසර ශිෂ්ටාචාරයේ සලකුණු වන ගීසා පිරමීඩ පසු කාලයේ, ඉහළ හා පහළ ඊජීප්තුවේ, ප්‍රභූධානි වඩා පුළුල් දේශපාලනික දේහයන් බවට සම්පිණ්ඩය වීමට පටන් ගත් අතර, ක්‍රි.පූ. 3100 දී නාර්මර් (මීනීද්ස්) විසින් මිසරය එක් දේශපාලන දේහයක් ලෙස එක්සත් කිරීමත් සමඟ එය සංක්‍රාන්තියට පත් විය. පූජ්‍ය ප්‍රභූවරයෙක් ලෙස පෙනී සිටීම වෙනුවට ඔහු දිව්‍යමය රජෙකු ලෙස පෙනී සිටියේය. ඉහළ හා පහළ ඊජීප්තුවේ පූජ්‍ය ප්‍රභූධානි තුළ පැවති සමේෂ්වරවාදය හෙවත් බහුදේවවාදයක් තුළ එක් දෙවියෙක් පමණක් වන්දනා කිරීම, බහුදේවවාදී පුරාණ ඊජීප්තියානු ආගම බවට පත් විය. නිලතන්ත්‍ර පාරාවෝවරු වටා වඩාත් මධ්‍යගත බවට පත් වූ අතර විද්සියර්වරු, ආණ්ඩුකාරවරු, බදු රැස්කරන්නන්, ජෙනරාල්වරු, කලාකරුවන්, සහ තාක්ෂණ ශිල්පීන් විසින් මෙහෙයවනු ලැබුණි. ඔවුහු බදු එකතු කිරීම, ප්‍රධාන පොදු කටයුතු සඳහා ශ්‍රම සංවිධානය කිරීම, සහ වාරිමාර්ග පද්ධති, පිරමීඩ, පූජස්ථාන, ඇළ මාර්ග ඉඳිකිරීම යන කාර්යයන්හි නිරත වූහ. සතර වන වංශ කාලයේ (ක්‍රි.පූ. 2,620-2,480), නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී කලාපය සමඟ දැව, නූබියාව සමඟ රත්රන් හා සම්, පන්ට් සමඟ කට්ටකුමංජල්, හා එමෙන්ම බටහිර ලිබියානු පෙදෙස් සමඟ ද දිගු දුර වෙළඳාම වර්ධනය විය. පැරණි රාජධානිය පුරාවටම ඊජීප්තුව ඇගේ මූලික පද්ධති, ආයතන, සහ සංස්කෘතිය, සෑමවිටම මධ්‍යගත නිලතන්ත්‍ර සහ පාරාවෝ දේවත්වය හරහා සංවර්ධනය කරන ලදී.
ක්‍රිස්තු පූර්ව සතරවන සහස්වසින් පසුව, ඊජීප්තුව ඇගේ දක්ෂිණදිග හා බටහිරදිග අසල්වැසියන් වෙත සෘජු යුධමය හා දේශපාලන බලපෑම් එල්ල කරන්නට විය. ක්‍රි.පූ. 2200 වන විට, පාරාවෝ ගේ බලයට අභියෝග කළ නෝමවල ආණ්ඩුකාරයන් අතර ප්‍රතිවාදී බව සහ නයිල් ඩෙල්ටාව තුළට ආසියාතිකයන්ගේ ආක්‍රමණ නිසා පැරණි රාජධානියේ ස්ථාවරත්වය අඩපණ ව තිබුණි. ඉන් දේශපාලනිකව බෙදීම සහ අස්ථාවර බව සහිත කාලයක් වූ පළමු අතරමැදි කාලය ආරම්භ විය.
30 යුරේනියා
1854, ජූලි 22 දිනදී, ඉංග්‍රීසි කාරකා විද්‍යාඥ ජෝන් රස්ල් හයින්ඩ් විසින් සොයාගැණුනු 30 යුරේනියා යනු, ප්‍රධාන වළල්ලට අයත් විශාල ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි.
සේට්ටෛ
සේට්ටෛ (සිංහල: අලාභය) යනු ආර්. කන්නන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ 2013 ඉන්දියානු දෙමළ ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි. 2011 හින්දි-භාෂා චිත්‍රපටයක් වන දිල්ලි බෙලි චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් වන මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ආර්යා, අංජලී, සන්තානම්, ප්‍රේම්ජි අමරේන් සහ හංසිකා මොට්වානි විසිනි. 2012 මැයි 7 දින චෙන්නායිහි රූගත කිරීම් ඇරඹි මෙය, 2013 අප්‍රේල් මස මුදාහැරිණි. තෙලිඟු බසින් හඬකැවුණු මෙම චිත්‍රපටය ක්‍රේසි ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මෙහි ධ්වනිපථය ජනවාරි 30 දින මුදාහැරිණි. චිත්‍රපටය 2013 අප්‍රේල් 5 දින මුදාහැරිණි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දෙමළ-භාෂා චිත්‍රපට
ප්‍රභාත් මාන්නප්පෙරුම (Prabhath Mannapperuma)
ප්‍රභාත් මාන්නප්පෙරුම (ඉංග්‍රීසි: Prabhath Mannapperuma) යනු STEMUP අධ්‍යාපනික පදනම නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විධායක අධ්‍යක්ෂක වරයායි.
ජීවන සටහන්
ප්‍රභාත් මාන්නප්පෙරුම ජෝශප් වාස් විද්‍යාලය, වෙන්නප්පුව ආදි සිසුවෙකි. ඔහු වෘර්තීයෙන් මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවෙකු වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
තාප විකිරණය
thumb|300px|
තාප විකිරණ යනු වස්තුවක උෂ්ණත්වය නිසා එහි පෘෂ්ටයෙන් විමෝචනය වන විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ වේ. ගෘහස්ත විකිරකයක් හෝ විද්‍යුත් තාපකයක් මඟින් විමෝචනය කරන අධෝරක්ත විකිරණ මෙන්ම තාපදීප්ත විදුලි බුබුලක් මඟින් නිකුත් කරන ආලෝකය ද තාප විකිරණ සඳහා උදාහරණ වේ. පරමාණු තුළ ඇති ආරෝපිත අංශු චලිතය නිසා හටගන්නා ශක්තිය විද්‍යුත් චුම්භක තරංග ලෙස විමෝචනය වීමෙන් තාප විකිරණ හටගනී. තාප විකිරණ විමෝචනය වන සංඛ්‍යාතය උෂ්ණත්වය මත පමණක් රඳා පවතින සම්භාවිතා ව්‍යාප්තියක් වන අතර, කෘෂ්ණ වස්තුවක් සඳහා මෙය ප්ලාන්ක් විකිරණ නියමය මඟින් දෙනු ලැබේ. වීන් නියමය මඟින් විමෝචිත විකිරණවලට තිබීමට වඩාත් ඉඩ ඇති සංඛ්‍යාතය ලබා දෙන අතර ස්ටෙෆාන් බෝල්ට්ස්මාන් නියමයෙන් තාප අගයය ලබා ‍ෙද්.
ගුණාංග
තාප විකිරණයට ලාක්ෂණික වන මූලික ගුණාංග තුනකි.
This makes no sense.
ශක්ති හුවමාරුව
thumb|300px|කැන‍ඩාවේ ඔන්ටෝරියෝ හි ඔටාවා ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව පිහිටි ජාතික පර්යේෂන කවුන්සිලය ම් ආයතනයේ පිහිටි නිශ්චිතව ප්‍රමාණීකරණ්‍ය කළ ශක්ති අනාවරණ සඳහා යොදා ගැනෙන විකිරණ තාප පුවරුව මෙහි දැක්වේ.
උණුසුම් වස්තූන් සිසිල් වස්තූන්ට සාපේක්ෂව වැඩි තාප ප්‍රමාණයක් විකිරණය කරයි. මෙය වස්තූන් අතර තාප හුවමාරුව සිදුවන එක් ක්‍රමවේදයක් බැවින් තාපගති විද්‍යාවේ දී තාප විකිරණය ඉතා වැදගත් සංකල්පයක් වේ. (අනෙක් ක්‍රමවේද වනුයේ සන්නයනය සහ සංවහනය වේ) ශක්ති හුවමාරුව පහත සමීකරණය මත රඳා පවතී.
මෙහි \alpha \, මඟින් වර්ණාවලි අවශෝෂක සාධකයක්, \rho \, මඟින් වර්ණාවලි පරාවර්තක සාධකයක් \tau \, මඟින් වර්ණාවලි සම්ප්‍රේෂක සාධකයක් දැක්වේ. මෙම සියළු සාධක \lambda\, හෙවත් තරංග ආයාමය මත ද රඳ‍ා පවතී. වර්ණාවලි අව‍‍ශෝෂණ සාධකය විමෝචකතාව \epsilon \, ට සමාන වේ. මෙම සම්බන්ධතාවය තාප විකිරණයේ කර්චොෆ් නියමය ලෙස හැඳින්වේ. පහත සමීකරණය සියළු සංඛ්‍යාත සඳහා වලංගු වන වස්තූන් කෘෂ්ණ වස්තූන් ලෙස හැඳින්වේ.
ප්‍රායෝගික තත්ව යටතේ කාමර උෂ්ණත්වයේ ඇති වස්තුවලින් තාප විකිරණ ලෙස විශාල ශක්ති ප්‍රමාණයක් හානි වේ. කෙසේ නමුත් අධෝරක්ත විකිරණ ලෙස හානිවන ශක්තිය නැවත අවට ඇති වස්තූන්ගේ තාපය අවශෝෂණයෙන් ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස වර්ගමීටර දෙකක පමණ ක්ෂේත්‍රඵලයක් ඇති උෂ්ණත්වය 307K වන මානව දේහයකින් නිරන්තරයෙන්ම වොට් 1000ක පමණ ශක්තියක් විමෝචනය වේ. නමුත් මිනිසා 296 K ක උෂ්ණත්වයේ පවතින කාමරයක් තුළ සිටී නම් බිත්ති, සිවිලිම සහ අනෙකුත් අවට වස්තූන්ගෙන් ඔහුට වොට් 900ක පමණ ශක්තියක් ආපසු ලැබෙන බැවින් ශුද්ධ ශක්ති හානිය වොට් 100ක් පමණ වේ. ඇඳුම් මඟින් මෙම තාප හානිය තවදුරටත් අ‍වම කරයි. (ඇඳුම් සදා ඇති ද්‍රව්‍යවල තාප සන්නායකතාව මිනිස් සමට වඩා අඩුය. එබැවින් සිරුරේ සිට පරිසරයට තාප හානි වන සීඝ්‍රතාව අඩු වේ) වස්තුවක පැහැය සුදු වූ පමණින්ම එය එලෙසම තාප අධෝරක්ත කිරණ සඳහා ද පරාවර්තක (සහ එනයින් විමෝචක නොවන ඒවා) නොවේ. විකිරක අතරින් බහුතරයක් සුදු පැහැයෙන් වර්ණ ගන්වා තිබීම මේ සඳහා නිදසුනකි. තවද ඇක්‍රීලික් සහ යුරිතේන් පදනම් කරගෙන නිපදවන සුදු පැහැ තීන්ත වර්ග සඳහා කාමර උෂ්ණත්වයේ දී විකිරණය සඳහා කෘෂ්ණ වස්තු විකිරණය මෙන් 93% කාර්යක්ෂමතාවය ඇත.( ඒ අනුව කෘෂ්ණ වස්තු ගුණ හැමවිටම කළු පැහැයක් සමඟ බද්ධ වී නොමැත)
කුහරයක් හෝ අවකාශයක් සමඟ වස්තු සමූහයක විකිරක තාප හුවමාරුව ගණනය කිරීම සඳහා විකිරක (Radiosity) ක්‍රමය ඇසුරින් එකිනෙකට සමාන්තර සමීකරණ කිහිපයක විසඳුම් ලබාගත යුතු වේ. මෙම ගණනය කිරීම්වල දී ගැටළුවෙහි ජ්‍යාමිතික ස්වභාවය දර්ශක සාධක ලෙස හැඳින්වෙන සංඛ්‍යා සමූහයකට ඌනනය කරගනු ලැබෙන අතර මෙම දර්ශක සාධක මඟින් එක් පෘෂ්ටයකින් විමෝචනය වන විකිරණ ප්‍රමාණයෙන් තවත් නිශ්චිත පෘෂ්ටයකම උරාගන්නා ප්‍රමාණය නිරූපනය වේ. මෙම ගණනය කිරීම් සූර්ය තාප ශක්තිය, බොයිලේරු හා ඌෂ්මක සැලසුම්කරණය සහ කිරණ අනුරේඛ පරිහණ රූ නිර්මාණකරන යනාදී ක්ෂේත්‍රවලදී වැදගත් වේ.
සමීකරණය
කෘෂ්ණ වස්තුවක ඒකක ඝන කෝණීය, ඒකක ක්ෂේත්‍රඵලයක් සඳහා ν ඒකීය සංඛ්‍යාතයකට අනුරූප විකිරක ජවය පහත සමීකරණයෙන් දෙනු ලැබේ.
විකිරක වස්තුවක් සමඟ පූර්ණ තාපජ සමතුලිතතාවයේ පවතින ක්වොන්ටිනීකෘත විද්‍යුත් චුම්භක ක්ෂේත්‍රයක වර්ණාවලීය ශක්ති ව්‍යාප්තිය ගණනය ඇසුරින් මෙම සමීකරණයේ ගණිතමය ගොඩනැඟීම සිදු ‍වේ.
ඉහත සමීකරණ ν මතින් අනුකලනය කළ විට ස්ටෙෆාන් බෝල්ට්ස්මාන් නියමයෙන් ලැබෙන නිදහස් වන විට අගය පහත පරිදි ලැබේ.
තවද විමෝචක ප්‍රභලතාව උපරිම වන තරංග ආයාමය \lambda \,, වීන් නියමය මඟින් දෙනු ලැබේ.
කෘෂ්ණ නොවන පෘෂ්ට සඳහා (මෙය සාමාන්‍යයෙන් සංඛ්‍යාතය අනුව නිර්ණය කළ යුතුය) විමෝචකතා සාධකය භාවිතා කළ යුතු‍ වේ. අනුකලනයට පෙර මෙම සාධකය විකිරක වර්ණාවලි සමීකරණය සමඟ ගුණ කළ යුතු වේ. මෙසේ නිදහස් වන ජවය සඳහා ලැබෙන සමීකරණය උෂ්ණත්වය මත විචලනය වන සාධකය ද ඇතුළත් වන පරිදි පහත ලෙස ලිවිය හැක. උෂ්ණත්වය මත විචලනය වන සාධකය බොහෝ විට ε ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය තරමක් පැටලිලි සහගත වේ
නියතයන්
ඉහත සමීකරණවල භාවිතා වූ නියතයන්ගේ අර්ථ දැක්වීම්
ලුනුගම්වෙහෙර ජාතික උද්‍යානය
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ජාතික උද්‍යානයකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
හුබෙයි
හුබෙයි (, ; formerly Hupeh) යනු චීනයේ පළාතකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:චීනය ප්‍රවර්ගය:හුබෙයි ප්‍රවර්ගය:චීනයේ පළාත්
කිරුවානා ඇල්ල
කිරුවානා ඇල්ල (හෝ කොටපො​ල ඇල්ල) මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ, කොටපොල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයෙහි මුගුනුමුල්ල ග්‍රාමයේ පිහිටා ඇති ස්වාභාවික දියඇල්ලකි. ඈත අතීතයේ ඉතාම සුන්දර දිය ඇල්ලක් වූ මෙය වර්තමානය වනවිට තරමක් සුන්දරත්වය අඩුවී ඇත්තේ දිය ඇල්ලට ඉහලින් ඔය හරස්කොට කුඩා විදුලි බලාගාරයක් සඳහා ජලය ලබාගැනීම නිසාය.
රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය
රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය යනු ක්‍රි.ව. 1930දී ජමෙයිකාවේ අරම්භවුනු අාධ්‍යාත්මික සංකල්ප පද්ධතියකි. මෙය තැනෙක ආගමක් ලෙසද තවත් තැනෙක ජීවන ශෛලියක් ලෙසද විස්තර කෙරේ. මෙහි අනුගාමිකයන් ක්‍රි.ව. 1930 සිට 1974 දක්වා ඉතියෝපියාවේ අධිරාජයාව සිටි හෙයිලේ සෙල්ලාසි දේවත්වයේලා වන්දනා කරති.
ලෝ ප්‍රකට බොබ් මාලේ රස්තෆාරියානු දහමේ ප්‍රබල අනුගාමිකයෙකු ලෙස සැලකේ. බොබ් මාලේ, හඳුනා ගැනීමේ සංකේතයක් බඳු ඔහුගේ කොණ්ඩා විලාසිතාව ද රස්තෆාරියානු දහමේ දායාදයකි. මෙම දහම අදහනනෝ ශාඛ භාක්ෂකයෝ වෙති.ඔවුන් තමන්ගේ ජීවිතයේ කොටසක් ලෙස ගංජා භාවිතා කරයි.ගංජා ඉරීම තුළින් දෙවියන් වෙත ළඟාවිය හැකිය යන්න ඔවුන්ගේ සදාතනික විශ්වාසයි. දෙවියන් විසින් ලබා දුන් ශරීරය කිසිඳු හේතුවක් නිසා විච්චේදනයට ලක් නොකරන ඔවුන් සැත්කම් ප්‍රතික්ෂේප කරන්නෝ වෙති.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:රස්තෆාරි ව්‍යාපාරය ප්‍රවර්ගය:නව ආගමික ව්‍යාපාර
ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි ලැයිස්තුව
උස අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි ලැයිස්තුව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සංගණ්‍ය දිය ඇලි ලැයිස්තුවකි.
රූප
<Gallery> ගොනුව:Dunhinda.jpg|දුන්හිඳ ඇල්ල ගොනුව:Devon falls.jpg|ඩෙවෝන් ඇල්ල ගොනුව:St.ClairsFalls-Srilanka.JPG|සෙන්ට් ක්ලෙයාර්ස් ඇල්ල ගොනුව:Elgine.JPG|එල්ගින් ඇල්ල ගොනුව:Waterfallinhortanplains.jpg|බේකර්ස් ඇල්ල </Gallery>
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ආගන්තුක ආකර්ෂණ ස්ථාන
මහර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මහර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රිත
Function එකක් හෙවත් ශ්‍රිතයක් යනු අගයක් හෝ අගායයන් සමූහයක් සඳහා යම්කිසි නිශ්චිත ගණනය කිරීමක් වෙනුවෙන් වෙන් කර ඇති Keyword එකකි. දත්ත ගොනු සඳහා වන මෘදුකාංගවල වෙන්ම පැතුරුම්පත් සඳහා වන මෘදුකාංගවල ද නොයෙක් වර්ගීකරණයන් යටතේ ශ්‍රිත බොහෝ ගණනක් දක්නට ලැබේ.
බොහෝ මෘදුකාංගවල, විශේෂයෙන් පැතුරුම්පත්වල ශ්‍රිත පහත දැක්වෙන වර්ගීකරණයන් යටතේ වර්ග කර ඇත.
ගණිතමය ශ්‍රිත (Mathematical Functions)
ත්‍රිකෝණමිතික ශ්‍රිත (Trigonometric Functions)
බහුවලයික ශ්‍රිත (Hyperbolic Functions)
සංඛ්‍යානමය ගණනය කිරීම් සඳහා වන ශ්‍රිත (Statistical Functions)
මූල්‍යමය ගණනය කිරීම් සඳහා වන ශ්‍රිත (Financial Functions)
පෙළ සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Text Functions)
දින හා කාල සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Date & Time Functions)
දත්ත ගොනු සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Database Functions)
ඉංජිනේරු විද්‍යාව සම්බන්ධ ශ්‍රිත (Engineering Functions)
ප්‍රවර්ගය:මෘදුකාංග
ඊජිප්තුවේ ෆරීඩා
ෆරීඩා රැජින (උපත සෆීනාස් සුල්ෆිකාර් ලෙස 1921 සැප්තැම්බර් 5 – 1988 ඔක්තෝබර් 16) (අරාබි: صافيناز ذوالفقار) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆාරූක් රජුගේ පළමු බිරිඳයි. ආසන්න වශයෙන් වසර එකොළහක් පමණ ඇය ඊජිප්තුවේ රැජින ලෙස කටයුතු කළා ය.
පරිපූර්ණ වායු (ප්‍රත්‍යාවර්ථ අවස්ථාව)
ප්‍රතිවර්ත්‍ය ස්ථිර තාපී ක්‍රියාවලියකට යටත් වන පරිපූර්ණ තරලයක් සඳහා (මෙහිදී එන්ට්‍රොපි ජනනයක් සිදු නොවේ) ගණිතමය සමීකරණය පහත දැක්වේ.
මෙහි P යනු පීඩනය ද, V යනු පරිමාව ද වන අතර
T යනු නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය වේ නම්, ප්‍රතිවර්ත්‍ය ස්ථිරතාපී ක්‍රියාවලියක් සඳහා
යන සමීකරණ යුගලය ද සත්‍ය වේ.
මෙය පහත පරිදි ද ලිවිය හැක.
සන්තතික සූත්‍රය ව්‍යුත්පන්න කිරීම
ස්ථිරතාපී ක්‍රියාවලියක් අර්ථ දැක්වීමේ දී පද්ධතිය සඳහා තාප හුවමාරුව ශුන්‍ය වේ යැයි (δQ = 0) යැයි කියනු ලැබේ. එවිට තාප ගති විද්‍යාවේ පළමු නියමය ඇසුරින් පහත සමීකරණය ලබා ගත හැක.
මෙහි dU යනු පද්ධතියේ අභ්‍යන්තර ශක්ති වෙනස වන අතර δW යනු පද්ධතිය මඟින් කෙ‍රුණු කාර්යය වේ. ‍බාහිරින් පද්ධතිය වෙත ශක්තිය ලැබීමත් (δQ) සිදු නොවන බැවින් පද්ධතිය මඟින් සිදු කරන ඕනෑම කාර්යයක් δW සඳහා එහි අභ්‍යන්තර ශක්තිය (U)  වැය කළ යුතුය. පද්ධතිය මඟින් සිදු කළ පීඩන - පරිමා කාර්යය (δW) පහත ලෙස අර්ථ දැක්විය හැක.
කෙසේ නමුත් ස්ථිරතාපී ක්‍රියාවලියක් තුළ දී P නියතව නොපවතින අතර ඒ වෙනුවට එය V සමඟ විචලනය වේ. ස්ථිරතාපී ක්‍රියාවලිය ක්‍රියාත්මක වීමේ දී dP හා dV අගයන් අතර පවතින සම්බන්ධය දැන සිටීම අවශ්‍ය වේ. පරිපූර්ණ වායුවක් සඳහා අභ්‍යන්තර ශක්තිය පහත සමීකරණය මඟින් දෙනු ‍ලැබේ.
මෙහි R යනු සර්වත්‍ර වායු නියතයද, n යනු පද්ධතිය තුළ අඩංගු මවුල සංඛ්‍යාවද (නියතයකි)වේ. ඉහත (3) සමීකරණ අවකලනය කිරීමෙන් සහ එය පරිපූර්ණ වායු නියමය, PV = nRT යෙදීමෙන්,
යන සමීකරණය ලැබෙන අතර, මෙම (4) වැනි සමීකරණය බොහෝ විට  යනුවෙන් ප්‍රකාශ කෙරේ. වීම එයට හේතුවයි. දැන් (1) සමිකරණයට (2) සහ (4) යන සමීකරණ ආදේශයෙන් පහත සමීකරණය ලබා ගත හැක. මෙය තවදුරටත් සරල කළ විට , දැන් මෙහි දෙපසම PV මඟින් බෙදූ විට පහත සමීකරණය ලබා ගත හැක.
සමීකරණයේ වම් පස සහ දකුණු පස V0 සිට V ට සහ P0 සිට P ට අනුකලනය කර පදයන්හි පිහිටුම අතුරුමාරු කිරීමෙන්,
දෙපසම ඝාතීයකරණය කරන්න.
අනතුරුව ඍණ ලකුණ ඉවත් කිරීමෙන් පහත සමීකරණය ලබා ගත හැක. ඒ අනුව,
http://en.wikipedia.org/wiki/Adiabatic_process#Ideal_gas_.28reversible_case_only.29
ආජ් ඉබාදත්
"ආජ් ඉබාදත්" (मेरे मौला) යනු 2015 බ්ලොක්බස්ටර බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වන බාජිරාඕ මස්තානි තුළ අන්තර්ගත ගීතයකි. මෙම ගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ සංජේ ලීලා භන්සාලි විසිනි. එය ගායනා කරන්නේ ජාවෙඩ් බෂීර් විසිනි. මෙහි පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ ඒ. එම් ටුරාස් විසිනි. ගීතයේ වීඩියෝවෙහි ‍රන්වීර් සිං සහ දීපිකා පඩුකෝන් රංගනයේ යෙදෙයි. මෙම චිත්‍රපටය දෙමළ සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් හඬකැවුණු අතර, මෙම ගීතය දෙමළෙන් "ප්‍රාර්ථනෛ" යනුවෙන් ද, තෙලිඟු බසින් "නාටෝ මුඛා මුඛි" ලෙස ද මුදාහැරිණි. දෙමළ සහ තෙලිඟු ප්‍රභේද සඳහා ජාවෙඩ් අලි, අරුන් ඉන්ග්ලේ, ශ්‍රේයාස් පුරණික්, ශෂී සුමන් සහ මණි අයියර් ගායනයෙන් දායක වූහ.
මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදයේ පද රචනය මදන් කාර්කි විසින් ද, තෙලිඟු ප්‍රභේදයේ පද රචනය රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රි විසින් ද සිදුකරන ලදී.
අංගම්මැඩිල්ල ජාතික උද්‍යානය
ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ජාතික උද්‍යානයකි.අංගම්මැඩිල්ල ජාතික වනෝද්‍යානය පැරකුම් සමුද්රායට ජීවය සපයන දිය දහර ඇරඹෙන ස්ථානය අංගම්මැඩිල්ලයි.සුන්දර අඹන් ගඟ හරහා පෙර රජ දවස බැඳි වේල්ලකින් යෝධ ඇල හරහා පරාක්ර ම සමුද්රයය වෙත ජලය සපයන ස්ථානය හා ඒ අවට ප්ර දේශය ජාතික උද්යාලනයක් බවට පත්ව ඇත්තේ 2006 වසරේදීය.මෙම වනෝද්යාහනයේ වපසරිය හෙක්ටයාර 7829 කි.මෙහි මායිම් වස්ගමුව වනාන්තරය දක්වාම පැතිර පවතී.වස්ගොමුව ජාතික වනෝද්‍යාන‍යේ උතුරු කොනත්, මින්නේරිය ජාතික වනෝද්යාුනයත් එකිනෙක සම්බන්ධ කරනුයේ මෙම අංගම්මැඩිල්ල වන රොදයි.එම නිසා මෙය කදිම අලි මං පෙතකි.මෙහි ඇති අදු කන්ද හා මහයියාව වැව වනෝද්යාගනයේ ජෛව විවිධත්වය වැඩි කිරීමට මහෝපකාරීවේ. මෙහි බුරුත, ක‍ළුවර,කළු මැදිරිය,හල් මිල්ල,පලු,වීර වැනි වටිනා ශාකද, වෙනත් ‍‍ෙඖෂධ වර්ගද බහුලව පවතී.තවද, වන අලින්,මුවන්,ගෝනුන්,වල් ඌරන්,ඉත්තෑවන්,මී මින්නන්,මොණරුන්,වලි කුකුලන් සහ ඉබ්බන්ද සුලභව දැකිය හැක.ජලචර පක්ෂීන්ද මේ වනෝද්යා්නය තුල බොහෝ ලෙස දැකිය හැක.වනගත ඡායාරූප ශිල්පීන්ටද, ගහකොල සතුනට ආදරය කරන සියළු දෙනාටද මෙය ඉතාම වැදගත් ස්ථානයක් වනු නොඅනුමානයි.මෙය රැක ගැනීම ඔබ අප සැමගේ වගකීමකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික උද්‍යාන
මැතෙව් අනුව
මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා විශ්ව රූ රැජිනසහ බොලිවුඩ් නිළියක වන ජැකලීන් ෆර්නැන්ඩස් (මෙය ඇගේ චිත්‍රපට වෘත්තියේ ඉංග්‍රීසි-භාෂා ප්‍රවිෂ්ඨයයි) සහ ඇල්ස්ටන් කොච් විසිනි. මෙය අධ්‍යක්ෂණය කරන්නේ ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු වන චන්ද්‍රන් රත්නම් විසිනි.
මෙම චිත්‍රපටයේ රූගත කිරීම් සිදුවන්නේ ඓතිහාසික සිදුවීම්වලට පසුබිම් වූ ශ්‍රී ලංකාවේ ය‍.
කථාපුවත
මෙම කථාපුවත සඳහා පාදක වී ඇත්තේ ශාන්ත පාවුළු දේවස්ථානයේ පූජක මැතිව් පීරිස් පියතුමන් විසින් පවත්වා ගෙන ගිය ප්‍රේම සම්බන්ධය සහ ඔහු විසින් සිදුකළ මිනීමැරුම් ය. පසුව මැතිව් පීරිස්හට "එල්ලා මැරීමේ මරණ දඬුවම" නියම වූයේ සිය භාර්යාව සහ සිය අනියම් බිරියගේ සැමියාව ඝාතනය කිරීම හේතුවෙනි.