cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ගම්පහ මැතිවරණ කොට්ඨාශය (1947–1989)
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
හිපපොටේමස්
හිපපොටේමස්
පරාෂර
ජීවිතය
පරාෂර හැඳින්වූයේ "ලිමිං අග්ගිස්" යනුවෙනි. ඔහුගේ ආරාමයට පහර දීමේදී ඔහුගේ කකුලට තුවාල සිදුවිය. පරාෂර වනාන්තරයක් මැදින් යමින් සිටියදී ඔහුට සහ ඔහුගේ සිසුන්ට වෘකයන් විසින් පහර දෙන ලදී. ඔහුගේ මහලු වියේදී කොර වූ කකුලකින් පැන යාමට ඔහුට නොහැකි වූ අතර ඔහු වෘකයන් සපාකෑමෙන් මෙලොව හැර ගියේය.
පරාෂර මුනිගේ ස්මාරකය මහාරාෂ්ට්‍රයේ <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Tal_Kavathe_Mahankal_Sangli" rel="mw:ExtLink" title="Tal Kavathe Mahankal Sangli" class="new cx-link" data-linkid="90">Tal Kavathe Mahankal Sangli</a> දිස්ත්‍රික්කයේ <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Junha_-_Panhala" rel="mw:ExtLink" title="Junha - Panhala" class="new cx-link" data-linkid="89">Junha - Panhala</a> බලකොටුවේ ඇත.
Ṛigveda
Ig ග්වේදයෙහි, ශක්ති මුනි (පරෂර අක්තියා) ගේ පුත් පරෂර, 1.65-73 පද බලන්න, ඒවා සියල්ලම අග්නි (පූජනීය ගින්න) ට ප්‍රශංසා කරන අතර 9.97 (v.31-44) හි කොටසකි.
devo na yaḥ savitā satyamanmā kratvā nipāti vṛjanāni viṣvā purupraṣasto amatirna satya ātmeva Sevo didhiṣāyyo bhūt
දිව්‍ය සූර්යයා හා සමාන තැනැත්තා, සත්‍යය (සියල්ල) දන්නා, සිය ක්‍රියාවෙන් (ඡන්දදායකයින්) සියලු හමුවීම් වලදී ආරක්ෂා කරයි; සොබාදහම මෙන්, ඔහු වෙනස් කළ නොහැකි අතර, ආත්මය මෙන්, සියලු සන්තෝෂයේ උල්පත වේ: ඔහු සැමවිටම ආදරයෙන් රැකබලා ගත යුතුය.
1482
1482 වසර (MCDLXXXII) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන පෙන්වනු ඇත) වෙයි.
ප්‍රවර්ගය:1482
කුමාර් සංගක්කාර විසින් රැස් කොට ඇති ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ශතක ලැයිස්තුව
thumb|[[කුමාර් සංගක්කාර විසින් ජාත්‍යන්තර ශතක 56 ක් රැස් කොට ඇත.|alt=A Sri Lankan cricketer, side on, in his batting stance. He is wearing the blue uniform of the Sri Lanka national cricket team. A few spectators are seen in the background.]]
කුමාර් සංගක්කාර යනු, ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකු සහ ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි හිටපු නායකයෙකු වෙයි. වමතින් පිත්ත හසුරුවන හා ලැයිස්තුවේ ඉහළින් පිටියට පිවිසෙන පිතිකරුවෙකු වන ඔහු, ක්‍රීඩාවෙහි එක් දින ජාත්‍යන්තරය (එදිජා) සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරය (වි20ජා) ආකෘතීන්හීදී කඩුළු-රකින්නා ලෙස ක්‍රීඩා කරයි. ඉංග්‍රීසි ක්‍රිකට් ලේඛක පීටර් රෝබක් විස්තර කරන පරිදී "පිතිකරුවන් අතර වඩාත් බැබලෙන සහ නැණවත්  අයෙකු" වන සංගක්කාර, 2014 අගෝස්තු 20 දින වන විට, ටෙස්ට් සහ එදිජා තරග වලදී,  පිළිවෙලින් 37 සහ 19 වතාවකදී,  ශතක  (තනි ඉනිමකදී 100 ක් ඊට වැඩි ලකුණු ප්‍රමාණයක්) රැස් කර ගෙන ඇත. ටෙස්ට් පිතිකරුවන් සඳහා  ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිල (අයිසීසී) අනුස්ථිතියෙහි ඉහළම ස්ථානයෙහි වැජඹිමට ඔහු විටින් විට සමත්ව ඇත. 2014 අගෝස්තු 20 දින වන විට සංගක්කාර එසේ අයිසීසී ටෙස්ට් පිතිකරු අනුස්ථිතියෙහි ඉහළම ස්ථානයෙහි සිටියි. ඔහු විසින් ලද ප්‍රදාන අතර, වසරේ එදිජා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, අයිසීසී ලෝක XI ටෙස්ට් කණ්ඩායමේ නායකයා සහ, 2011 අයිසීසී ජනතාවගේ මනාපය ප්‍රදානය (මෙම සියල්ල 2011 අයිසීසී ප්‍රදාන තුලදී) මෙන්ම, 2012 දී  විස්ඩන් වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා ලෙසින් නම් කිරීමද විය.
සංගක්කාර විසින් සිය ටෙස්ට් මංගලාවතරණය සිදු කලේ, 2000 වසරෙහි ජූලි මාසයේදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිවය. ඔහු විසින් ඔහුගේ මංගල ශතකය, 2001දී ඉන්දියාවට එරෙහිව රැස් කල අතර, 2002 ආසියානු ටෙස්ට් ශූරතාවයෙහි අවසන් තරගයෙහිදී පකිස්තානයට එරෙහිව ඔහුගේ මංගල ද්විත්ව-ශතකය රැස් කර ගති. ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහිදී සංගක්කාරගේ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව 319 ක් වන අතර, එය ඔහු විසින් රැස් කෙරුණේ බංග්ලාදේශයට එරෙහිව 2014 වසරෙහිදීය. දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව, ඔහුගේ ලකුණු 287 ක ඉනිම තුලදී, ටෙස්ට් හෝ පළමු-පෙළ ක්‍රිකට් ඕනෑම විකට්ටුවක් වෙනුවෙන් ඉහළම සම්බන්ධතාවය ලෙසින් ලකුණු 624 ක නව ලෝක වාර්තාවක්, ඔහු සහ මහේල ජයවර්ධන විසින් පිහිටුවන ලදි. ඊළඟ වසරෙහිදී, බංග්ලාදේශයට එරෙහිව පිට-පිට ද්විත්ව-ශතක වාර්තාකරගත් ඔහු, ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහිදී එසේ අනුයාත ද්විත්ව-ශතක රැස් කළ පස්වන අවස්ථාව වාර්තා කළේය. ටෙස්ට් තරගයකදී ලකුණු 200 ක් හෝ වැඩියෙන් රැස් කිරීම ඔහු විසින් නව වතාවක් සිදු කර ඇති අතර, බ්‍රයන් ලාරා විසින්ද ඒ හා සමාන වතාවක් මෙම දක්ෂතාවය සිදු කරමින්, ලකුණු 200 ක් හෝ වැඩියෙන් රැස් කිරීම නව වතාවක් සිදු කර ඇත; මෙයට වඩා වතාවක් මෙය සිදු කර ඇත්තේ ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් පමණි.
පකිස්තානයට එරෙහිව, 2000 ජූලි මාසයේදී සිය එදිජා මංගලාවතරණය සිදු කළ ඔහු, මෙම ක්‍රීඩා ආකෘතියෙහි ඔහුගේ පළමු ශතකය, 2003 චෙරි බ්ලොසම් සාජා කුසලාන අතරතුර, එම කණ්ඩායමටම එරෙහිව රැස් කළේය. ඔහුගේ එදිජා අභිවෘත්තියෙහි ආරම්භය "අතිශයින් සාමාන්‍යය" එකක් වූයේ යැයි එක් ක්‍රිකට් මාධ්‍යවේදියෙක් පැවසුවේ, වසර සතරක් ඇතුළත ඔහු විසින් රැස් කෙරුණේ ශතක දෙකක් පමණක් නිසාය. 2013දී දකුණු අප්‍රිකානු ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරය අතරතුරදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව, කොළඹ,  ආර්. ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගණයේදී ඔහු විසින් සිය වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වූ 169 රැස් කර ගති. නායකයා වශයෙන් සංගක්කාරගේ එකම එදිජා ශතකය 2011 අයිසීසී ලෝක කුසලාන තරගාවලියේ නවසීලන්තයට එරෙහිව පැවැති කණ්ඩායම් අවධියේ තරගයකදී රැස් කර ගන්නා ලදි. එදිජා ලකුණු 10,000 වෙත ලඟාවූ තුන්වැනි ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ වේගයෙන්ම එය සාක්ෂාත් කරගැනුමට සමත්වූ ක්‍රීඩකයා වීමට 2011–12 කොමන්වෙල්ත් බෑන්ක් තරගාවලියේ සයවන තරගයෙහිදී සංගක්කාර සමත් විය. 2014 අප්‍රේල් වන විට, ඔහු විසින් වි20ජා ශතකයක් රැස් කර ගෙන නොතිබීය; මෙම ආකෘතියෙහි ඔහුගේ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වනුයේ ලකුණු 78 කි.
බාහිර සබැඳි
සංගක්කාර සංගක්කාර සංගක්කාර ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ලැයිස්තු සංගක්කාර, කුමාර්
කැසෝවරි
ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලෝ
පකිස්තාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නවසීලන්ත සංචාරය 2018
පාකිස්ථාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2018 ජනවාරි මාසයේදී නවසීලන්තයේ සංචාරය කරමින් එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරග පහක් සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරග තුනක් ක්‍රීඩා කිරීමට නියමිතය. නවසීලන්තය එක්දින තරගාවලිය 5-0 ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. පාකිස්ථානය විස්සයි20 තරගාවලිය 2-1 ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. එය පාකිස්ථානය නවසීලන්තයේදී ජයගත් පළමු විස්සයි20 තරගාවලි ජයග්‍රහණයයි. එමෙන්ම පාකිස්ථානය අයිසීසී විස්සයි20 ශ්‍රේණිගතකිරීම්වලද පෙරමුණ ගත්තේය.
සිංහල නවකතා ඉතිහාසය හා විචාරය
සිංහල නවකතා ඉතිහාසය හා විචාරය, එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර ශූරීන් විසින් රචිත ග්‍රන්තයකි.
රතු තොප්පි අවිච්චියා
රතු තොප්පි අවිච්චියා කාක ගණයට අයත්, ඕස්ට්‍රේලියාවේ දේශීය පක්ෂියෙකි. මොවුන් සොයාගත හැකි වනුයේ මහද්වීපය ඇතුලට වන්නට පිහිටි ලඳු කැලෑ (scrub) සහ විවෘත වනලැහැබ (woodland) වලය. පෙට්‍රොසීඩියා (Petroicidae) පවුලට අයත් බොහොමයක් පක්ෂීන් මෙන් මොවුන්ද ලිංගිකව ද්විරූපී (sexually dimorphic) ය. මොවුන් දිගින් 10.5–12.5 cm (අඟල් 4–5 ) පමන වන අතර, කුඩා තුනී කළු පැහැ හොටක් සහ තද දුඹුරු පැහැ කකුල් හා ඇස් මොවුන් සතු වේ. විශේෂයෙන් හඳුනාගත හැකි රතු පැහැ හිසක් සහ පපු ප්‍රදේශයක්, කළු පැහැ උඩ කොටස සහ කෙලවර සුදු වූ කළු පැහැ පෙඳයක් පිරිමි පක්ෂියා සතු වේ. ගැහැනු පක්ෂියා අළු දුඹුරු පැහැයක් ගනී. මෙම පක්ෂි විශේෂය විවිධත්වයකින් යුතු ගීත ගයන අතර පිරිමි පක්ෂියා ගී ගයනුයේ ගැහැනු පක්ෂීන් ආකර්ශනය කරගැනීමට හා වාසභුමි සීමා ලකුණු කිරීමටය (advertise territories). මෙම පක්ෂීන් කුඩා කණ්ඩායම් හෝ යුගල වශයෙන් හමු වේ. තවමත් මොවුන්ගේ සාමජ ගති රටා අධ්‍යයනය කර අත්තේ මඳ වශයෙනි.
කාක පවුලේ මොවුන්ට හිමි නිශ්චිත ස්ථානය තවමත් අපහැදිලිය. මොවුන් යුරෝපීය (European) හෝ ඇමරිකානු (American) අවිච්චියන්ට සම්බන්ධ කමක් නැතිමුත් කාක ගණයේ (Passerida) ගී ගයන පක්ෂීන්ගේ (songbird) මුල් අපශාඛාවක් ලෙස දිස්වේ. භූමි පෝෂක රතු කබා අවිච්චියගේ ගොදුරු වනුයේ මකුළුවන් (spider) හා කෘමීන්ය (insect). මොවුන් බහුලව පැතිරී ඇති පක්ෂි විශේෂයක් වනමුත් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා සමහර ප්‍රදේශ වලින් ඈත්ව ගොස් ඇත.
වර්ගීකරණය
රතු තොප්පි අවිච්චියා මුලින් විස්තර කරන ලද්දේ නිකොලස් අයෙල්වර්ඩ් (Nicholas Aylward Vigors) සහ ‍තෝමස් හොර්ස්ෆීල්ඩ් (Thomas Horsfield) විසින් මෙම පක්ෂියාව දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ (South Australia) ස්පෙන්සර් ගල්ෆ් (Spencer Gulf) ප්‍රදේශයේදී හමුවීමෙන් පසුවය. ඔවුන් මෙම පක්ෂියාව මියුසිකාපා ගුඩ්ඉනොවි "muscicapa goodenovi" ලෙස නම් කර මියුසිකාපිඩා (Muscicapidae) පවුල යටතට එක් කරන ලදී. ගුඩ්ඉනොවි (goodenovii) යන නාමය කාර්ලිසල්හි බිෂොප්වරයා (Bishop of Carlisle) සහ ලිනියන් සමාජයෙහි (Linnean Society) පලමු භාණ්ඩාගාරික වූ පූජ්‍ය සැමුවෙල් ගුඩ්ඉනෆ් (Samuel Goodenough) හට ගෞරවයක් වශයෙනි. රතු තොප්පි අවිච්චියා පසුව පෙට්‍රොයිකා (Petroica) ගණයට මාරුකරන ලදී. මෙම පක්ෂියාගේ ගල් මත වසා සිටීමේ පුරුද්දට අනුව පෙට්‍රොයිකා යන නම තැනී ඇත. පැරණි ග්‍රීක (Ancient Greek) වචන වන පෙට්‍රෝ (petro) - ගල සහ ඔයිකොස් (oikos) - ගෙය යන වචන එකතු කර පෙට්‍රොයිකා යන වචනය තනා ඇත. මෙම පක්ෂියා ගහණය තුල අති රතු හෝ රෝස පැහැ පපු ප්‍රදේශයක් සහිත පක්ෂීන් පස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකු වන අතර, මොවුන් ඉඔප්සල්ට්‍රියා (Eopsaltria) ගණයේ "කහ අවිච්චියන්ගෙන්" වෙනස් "රතු අවිච්චියන්" ලෙස හැඳින් වේ.
නිල වශයෙන් රතු තොප්පි අවිච්චියා (Red-capped robin) ලෙස හැඳින්වූවද මොවුන් රතු හිස් (red head), රතු තොප්පි (red cap), රතු පපු (red breast), රතු උගුරු (red throated) අවිච්චියා ලෙසද හැඳින්වේ. කිම්බර්ලි (Kimberley) ප්‍රාන්තයේ මොවුන්ව කුබුරි (kuburi) ලෙසද හැඳින්වේ.
විස්තරය
අවිච්චියගේ කුඩාතමයා වන රතු තොප්පි අවිච්චියා සෙ.මී. 10.5-12.5 (අඟල් 4-5) දිගින් යුක්ත වන අතර, අත්ත‍ටු අතර දිග සෙ.මී. 15-19.5 (අඟල් 6-8) හා බර ග්රෑම් 7-9 (අවුන්ස 0.25-0.31) අතරය. මොවුන්ගේ පිරිමි හා ගැහැණු පක්ෂීන් විශාලත්වයෙන් සමාන වේ. පෙට්රොකයිකා (petroica) ගණයේ අනෙක් පක්ෂීන්ට වඩා මොවුන්ගේ පාද දිගින් වැඩිය. පිරිමි පක්ෂියාට වෙන් කර හඳුනාගත හැකි රතු පැහැ හිසක් හා පපු ප්‍රදේශයක් ඇත. මොවුන්ගේ උඩ කොටස කළු පැහැයක් ගන්නා අතර සුදු පැහැ උරස් දණ්ඩක් හා අග කොටස සුදු පැහැ කළු පෙඳයක් ඇත. මොවුන්ගේ යට කොටස හා උරස් ප්‍රදේශය සුදු පැහැයක් ගනී. මොවුන් සතු සෑම පැහැයක්ම එකිනෙකට තියුණු ලෙස වෙන් වෙන්ව නිරූපනය වේ. ගැහැණු පක්ෂියගේ උඩ කොටස අළු-දුඹුරු පැහැයක් ගන්නා අතර, ලා රතු පැහැයක් හිසේ දක්නට ඇත. ගැහැණු පක්ෂියාගේ යට කොටස සුදු පැහැයක් ගන්නා අතර සුදු පැහැ ඉරි සහිත තද දුඹුරු පැහැ පියාපත් ඇත. සමහර ගැහැණු පක්ෂීන්ගේ පපු ප්‍රදේශය ලා රතු පැහැයක් ගනී. ගැහැණු හා පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනාටම තද දුඹුරු පැහැ ඇස් හා පාද ද, කළු පැහැ හොටක්ද ඇත. නොවැඩුනු පිරිමි පක්ෂීන්, ගැහැණු පක්ෂීන්ගේ ස්වරූපයක් ගන්නා අතර, දෙවන වර පිහා‍ටු හැළීමෙන් (moult) පසු පිරිමි පක්ෂීන් ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි පිහා‍ටු ආකාරය ලබා ගනී. රතු තොප්පි අවිච්චියා වසරකට වරක් පිහා‍ටු හැළීම සිදු කරයි. මෙය දෙසැම්බර් - අප්‍රේල් මාස අතර සිදුවේ. රතු තොප්පි අවිච්චියාගේ පිහා‍ටුවල රත් පැහැයට වගකියනුයේ රතු කේටෝ-කෙරොටිනොයිඩ් වර්ණක වන කැන්තසාන්තින් (canthaxanthin) සහ ඇඩොනිරුබින් (adonirubin) ය. පක්ෂියාට මෙම වර්ණක සංශ්ලේෂණය කරගත නොහැකි නිසා මොවුන් මෙම වර්ණක ආහාර මගින් ලබා ගනී. කැරොටිනොයිඩ් වර්ණක මොවුන්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණයට හා පරිවෘතීය ක්‍රියා වලට වැදගත් නිසා පිහා‍ටු වල වර්ණ ලබා ගැනීමට පක්ෂියා හොඳ සෞඛ්‍ය තත්වයකින් සිටිය යුතුය. මේ නිසා රතු පැහැ පිහා‍ටු පිරිමි පක්ෂියාට අනාගත සහකරුවන් ලබා ගැනීමට වැදගත් වේ. වික්ටොරියා ප්‍රාන්තයේ ටෙරික් ටෙරික් ජාතික උද්‍යානයේදී (Terrick Terrick National Park) කරන ලද අධ්‍යයනයකින් පෙනී ගියේ හොඳ සෞඛ්‍ය තත්වයකින් හා සඵල ප්‍රජනන හැකියාවකින් යුතු පිරිමි පක්ෂීන් එම වසරේ පිහා‍ටු හැළීමෙන් පසු වඩා දීප්තිමත් පිහා‍ටු ලබාගත් බවයි. පිරිමි පක්ෂියාගේ වයස හා සෞඛ්‍ය තත්වය, ඔවුන්ගේ අභිජනන කාලයේ සඵලතාව ගැන අනාවැකි ලබා දේ. වැඩුනු පිරිමි පක්ෂියාට වසරක කාලයක සිට අහිජනන හැකියාව ලැබෙනමුත් ඔවුන්ගේ ප්‍රජනන සඵලතාව අඩුය. වාර්තාගත වැඩිම වයස පක්ෂියා වන අවුරුදු 5 මාස 7ක් වයසැති පක්ෂියා හමුවී අත්තේ දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ බෙවර්ලි (beverly) හිදී 1990දී ය.
මෙම පක්ෂි විශේෂය ගිනි දළු අවිච්චියා (Flame Robin) සහ ලෝහිත අවිච්චියා (Scarlet Robin) සමඟ ව්‍යාකූල වන නමුත් පිරිමි පක්ෂියාගේ රතු පැහැ හිස හා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා බව නිසා වෙන් කර හඳුනා ගත හැක. තවද ගිනි දළු අවිච්චියාට ඇත්තේ තද අළු පැහැ උඩ කොටසකි.මෙම විශේෂ වල නොවැඩුනු ගැහැණු පක්ෂීන් හඳුනා ගැනීම අපහසු වුවද, ලා රතු පැහැ හිස හා සුදු පැහැ යට කොටස නිසා වෙන් කර හඳුනා ගත හැක.
පැතිරීම සහ වාසභූමි
රතු තොප්පි අවිච්චියා ටස්මේනියාව (Tasmania), කේප් යෝර්ක් (Cape york), ටොප් එන්ඩ් (Top end) හා කිම්බර්ලි යන ප්‍රදේශ වල හැර ඕස්ට්‍රේලියාවේ අනෙකුත් ප්‍රදේශ වල දක්නට ලැබේ. කැන්ගරු දූපත (Kangaroo Island) හැර, රොටන්ස් දූපත්, ග්‍රීන්ලි හා පියර්සන් දූපත් හා අයර් පෙනිසියුලා (Eyre penisula) හිදී මෙම පක්ෂීන්ගේ වෙරලබඩ ජනාවාස දක්නට ලැබේ. විශාල ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇති නමුත් මොවුන් සමහර ප්‍රදේශ වල දුර්ලභය. මහා බාධක පරය (Great Divine Range), මහද්වීපයේ දකුණු වෙරළබඩ හා දේශාංශ 20 ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල මොවුන් දුර්ලභය. මොවුන්ගේ සංචරණ රටා ගැන අධ්‍යනය කර ඇත්තේ මඳ වශයෙන් වන අතර බොහෝ විට මොවුන් සංචරනයේ යෙදෙන්නේ අභිජනන කාලයෙන් පිටතදී වන්නට හැකිය. බොහොමයක් දකුණු දිග ප්‍රදේශ වල මොවුන් දැකගත හැකි වුවද, මොවුන් නුල්බෝර් තැනිතලාව (Nullabor plain), දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඇඩෙලයිඩ් ප්‍රන්තය හා මධ්‍ය වික්ටෝරියා (Victoria) ප්‍රදේශ වල දැකගත හැක්කේ ග්‍රීෂ්ම හා වසන්ත කාලයට එන අමුත්තෙක් ලෙසයි.
තර්ජන
මෙම පක්ෂි විශේෂය මිනිසුන් විසින් හා භූදර්ශනය මගින් අඩු සැලකිල්ලට ලක් කර ඇත. කලකට ඉහතදී මොවුන් බටහිර සිඩ්නි ලඳු බිම් වන කම්බර්ලන්ත තැනිතලාව (Cumberland plain) ප්‍රදේශයේ බහුලව දක්නට ලැබුනද දැන් බොහොමයක් පක්ෂීන් සිඩ්නි ද්‍රෝනියෙන් (Sidney basin) අතුරුදහන්ව ගොස් ඇත. එසේම මොවුන් ක්වීන්ස්ලන්තයේ රොක්හැම්ටන් (Rockhampton) අවට ප්‍රදේශ හා බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ වීට් බෙල්ට් (Wheat belt) ප්‍රාන්තයෙන්ද වඳව ගොස් ඇත.
ෆෙරල් පූසන් (Ferel cat), රතු තොප්පි අවිච්චියන්ගේ හා තවත් පක්ෂි විශේෂ කීපයක් වන ඕස්ට්‍රේලියානු රාවන් (Australian raven), අළු උල්ලෝගම් කුරුල්ලන් (Grey Shrike thrush), අළු ගෝඝාතක කුරුල්ලන් (Grey Butcherbird), හා සුදු පෙඳ වාචාලයා (White browed Babbler) යන පක්ෂීන්ගේ කූඩු ආක්‍රමණය කර කුඩා පැටවුන් ආහාරයට ගනී. විලෝපීයතාව මොවුන්ගේ කූඩු විනාශ වීමට ප්‍රධානම හේතුව වන අතර දුබුරු හිසැති පැණි කන (Brown headed Honeyeater), පක්ෂියා මොවුන්ගේ බිත්තර මත යැපෙන බවට එක් වරක් වාර්තා වී ඇත.
හැසිරීම
සාමාන්‍යයෙන් රතු තොප්පි අවිච්චියන් සාමාජිකයන් අටේ කණ්ඩායම් වශයෙන් හමු වූවද, වසන්ත හා ශීත කාලයට මොවුන් යුගල වශයෙන් දක්නට ලැබේ. මොවුන් කාක ගණයේ අනෙකුත් කුඩා කෘමි භක්ෂක පක්ෂි විශේෂ සමග මිශ්‍ර විශේෂ රංචු (mixed species flocks) වශයෙන්ද එකතු වී සිටිනු දක්නට හැකිය. මොවුන් සමඟ රංචු සාදන අනෙකුත් පක්ෂි විශේෂ වන්නේ විලී වෙරළ ව‍ටුවා (Wille wagtail), දකුණුදිග සුදු මුහුණු කුරුල්ලා (Southern whiteface), රූෆස් විස්ලර් (Rufos whistler), ක්වීන්ස්ලන්තයේ කළු මුහුණු කැලෑ වැහිලිහිනියා (Black-faced woodswallow), චෙස්නට්-රම්ප්ඩ් ‍තෝන්බිල් (CHestnut-rumped thornbill), බෆ් රම්ප්ඩ් ‍තෝන්බිල් (Buff-rumped thornbill) සහ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ රටමැද ‍තෝන්බිල් (Inland thornbill) ය.
රතු අවිච්චියා සාමාන්‍යයෙන් ලැගුම් ගන්නේ පහත් භූමියෙන් මඳක් උඩට නෙරා ඇති ස්ථාන වලය. මොවුන් නිතරම ත‍ටු ගසන අතර පෙඳයද සොලවයි. ඉතා ක්‍රියාශීලී සත්වයින් වන මොවුන් එක් ඉරියවුවක බොහෝ වේලාවක් ‍රැදී නොසිටී. ගැහැණු පක්ෂියා තරමක් හීලෑ බවට වාර්තා වන අතර පිරිමි පක්ෂියා මිනිස් ඇසුරෙන් ඈත්ව සිටී.
අභිජනන කාලයට, රතු තොප්පි අවිච්චියන් දේශභූමික(terretorial) වන අතර, හෙක්ටයාර 0.25-1.2ත් අතර ප්‍රදේශයක් අත්පත් කර ගනී. පක්ෂීන් යුගල වසන්තයේ වෙන්ව යන තුරු ඔවුන්ගේ දේශභූමියේ වාසය කරයි. පිරිමි පක්ෂියා තම දේශභූමියේ සීමාවේ ලැගුමක සිට උස් හඬින් ගී ගයා තමන්ගේ අයිතිය නිවේදනය කරන අතර මෙම ප්‍රදේශය ආක්‍රමණය කිරීමට එන අනෙකුත් පිරිමි පක්ෂීන්ට ක‍ටුක බැණ වැදීම් වලින් අභියෝග කරයි. ගැහැණු පක්ෂියා ඇයගේ බිත්තර බීජෞෂණය කරන විටදී වරක් පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනෙකු එකිනෙකාට මීටරයක් පමණ ඈතින් සිට ත‍ටු ගසමින් ආක්‍රමණශීලී රංගනයකින් තැන ගැනීමට එකිනෙකාට මුහුණ දී ඇත. ගැහැණු හා පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනාම මොවුන්ගේ පටිගත කරන ලද ගීත නාද වලට ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත. පිරිමි පක්ෂියාට ලෝහිත අවිච්චීයන්ගේ ආක්‍රමණ වලට එරෙහිව සටන් කිරීමටද, පසුව පැමිණෙන විරුද්ධවාදීන් ගෙන් දේශභූමිය ආරක්ෂා කර ගැනීමටද සිදුවේ. බොහෝ බාල වයස්කාර රතු තොප්පි අවිච්චියන්, වැඩිහිටියන් විසින් අත්පත් කරගත් දේශභූමි වල වාසය කිරීමට අපොහොසත් වන අතර, අත්පත් කර නොගත් නව බිම් කරා යාමට ඔවුන්ට සිදුවේ. දැනට වාර්තා වී ඇති විශාල තම ව්‍යාප්තිය වන්නේ ටෙරික් ටෙරිච් ජාතික උද්‍යානය (Teric teric national park) හරහා ගොවි බිම් (farmland) වල සිට උතුරු වික්ටෝරියාහි ගන්බවර් වනාන්තරය (Gunbower state forest) දක්වා කිලෝමීටර 36ක ප්‍රදේශයක් ය.
පෝෂ්‍ය කිරීම
රතු තොප්පි අවිච්චියන්ගේ ආහාර වනුයේ කෘමීන් හා අනෙකුත් කුඩා ආත්‍රපෝඩාවන් (Arthropoda) ය. බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාවේ කම්බල්ඩා (Kambalda) ප්‍රදේශය අසලදී මොවුන් ගැන කරන ලද අධ්‍යයනයකදී අනාවරණය වුයේ මොවුන්ගේ ආහාරයෙන් 96%ක් ම සමන්විත වනුයේ කුරුමිනියන්ගෙන් (beetle) හා කුඹින්ගෙන් (Ants) බවය. අනෙකුත් ගොදුරු වලට අයත් වනුයේ මකුළුවන්, අනෙකුත් කෘමීන් වන ඕස්ට්‍රේලියානු ප්ලාග් පලඟැටියා (Australian plauge locust), පිලවු හා වැඩුනු සමණළයින් වන ජියෝමීටර පිලවා (geometer moths ), බත්කූරන් (dragonflys), වන්දන් (mantises), ඈන්ට් ලයන් (antlions), සත්‍ය මකුණන් (true bug), චීන මකුණන් විශේෂ වන ලිගායිඩේ (Lygaidae) හා ෂෙලිඩ් මකුණන් (Shelid bug), විවිධාකාරයේ කුරුමිණියන්, කන්වෑයන් (earwigs), මැස්සන් වර්ග වන ඉහඳ මැස්සන් (blow-fly) හා අස් මැස්සන් (horse-fly) ය.
මොවුන්ට වාසරව (airbone) සිටියදී හදිස්සියෙන් පැන ගොදුරු ඩැහැගත හැකි නමුත්, රතු තොප්පි අවිච්චියා බොහෝ විට ගොදුරු කර ගන්නේ බිම මත සිටින ගොදුරුය. සමහරක් අවස්ථාවන් හිදී මොවුන් බිම් මට්ටමෙන් මීටර 3ක් පමණ උස්ව ඇති ගස්කොළන් වල ඇති ගොදුරු, ලැගුම් ගෙන සිටියදීම ඇහිඳ ගනී. ගොදුර බොහෝ විට අල්ලා ගනුයේ බිම මතදී වන අතර සමහර කෘමි වර්ග ගොදුරු කර ගන්නේ වාසරව සිටියදී ය. මොවුන් වාසි ලක්ෂ්‍යය (vantage point) ලෙස පහත ඇති අත්තක් යොදා ගනී.
අභිජනනය
මොවුන්ගේ අභිජනන කාලය අගෝස්තු සිට ජනවාරි දක්වා මාස පහක කාලයක් පවතී. මේ එක් කාලයකදී පැටවු තුන් දෙනෙකු දක්වා මොවුන් හදා වඩා ගනී. පිරිමි පක්ෂියා සුදුසු ගස් දෙබලක තම ශරීරය අතුල්ලමින්, සැලෙන හඬින් ගී ගයමින්, කූඩුව සෑදීමට සුදුසු තැනක් ගැහැණු පක්ෂියාට යෝජනා කරයි. ගැහැණු පක්ෂියා වඩාත් සුදුසු ස්ථානය ‍තෝරාගන්නා තුරු පිරිමි පක්ෂියා තැන් කීපයක් යෝජනා කරන අතර, අනතුරුව ගැහැණු පක්ෂියා තනිවම කූඩුව සාදයි. මොවුන්ගේ කූඩුව ගැඹුරු මණ්ඩාවක ආකාරයට මනා ලෙස, සිනිඳු වියලි තණ කොළ හා රිටි සුඹුළු වලින් තනා ඇත. කූඩුව ඇලවීම සඳහා මකුළු දැල්, ලොම් හා පිහා‍ටු යොදා ගන්නා අතර කූඩුව තනනුයේ ගස් දෙබලක හෝ පඳුරු මතය. මෙම කූඩු ලයිකන (lichen) වලින් සරසා ඇත්තේ වටාපිටාව සමඟ මිශ්‍ර කර නිගෝපනය කිරීමටය. මඳ වශයෙන් නිල් පැහැ අඳුරු සුදු පැහැ බිත්තර දෙකේ සිට තුන දක්වා වූ බිත්තර ප්‍රමානයක් ගැහැණු පක්ෂියා දමන අතර මේවා ප්‍රමාණයෙන් මිලි මීටර 16 * 13 (අඟල් 0.6 * 0.5) පමණ වේ. කාලානුක්‍රමිකව මෙම බිත්තර තද අළු-දුඹුරු පැල්ලම් සහිත මඳ වශයෙන් අළු හෝ දුඹුරු පැහැයට හැරේ. පැටවුන් පෝෂණය කිරීම ගැහැණු හා පිරිමි පක්ෂීන් දෙදෙනාම සිදු කලද බීජෞෂණය (inhibitation) හා බීජ උෂ්ණ කිරීම (brood patches) ගැහැණු පක්ෂියා පමණක් සිදු කරයි. සාමාන්‍යයෙන් පිරිමි පක්ෂියා කූඩුවේ හෝ ගසක අත්තක සිට විපරමින් බලා සිටින අතර ගැහැණු පක්ෂියා ආහාර සොයා ගිය විටදී බීජ උෂ්ණ කිරීමද සිදු කරයි. වටාපිටාවෙහි විලෝපිකයන් සිටී නම් මොවුන් ඉක්මනින් පැටවුන් පෝෂණය කර ඉගිලී යයි. අතිරික්ත යුගලන සංවාසය හා සංසසේචනය සුලභ වන අතර 23% කූඩු ද 37% බීජ උෂ්ණ කිරීම් ද ඔවුන් ‍රැක බලා ගන්නා පිරිමි පක්ෂියාගෙන් වෙනස් පක්ෂියෙකුගේ වෙයි. අතිරික්ත යුගලන සංවාසයෙන් ඇති වන පැටවු පිරිමි පක්ෂීන් වීමට බොහෝ ඉඩක් ඇති බවටද පරීක්ෂණ මඟින් සාක්ෂි ලැබී ඇත.
අනෙකුත් සියළුම කාක වර්ගයට අයත් පක්ෂීන් මෙන් මොවුන්ගේ පැටවු උපදින්නේ අන්ධව හා සිහින් පිහා‍ටු තට්‍ටුවකින් වැසීය. දවස් හතක් ගිය පසු මොවුන් පියාපත් දිග හරින අතර සති දෙකකින් මොවුන්ට පියෑඹීමට හැකි වේ. කුඩා පක්ෂීන් කූඩුව හැර ගොස් සති තුනක් යන තුරු වැඩිහිටි පක්ෂීන් මොවුන්ව පෝෂණය කරන අතර මොවුන්ට ලබා දෙන ආහර අතරට මකුළුවන්, කෘමීන් වන මැස්සන් හා පිලවුන් ද අයත් වේ. ගැහැණු පක්ෂියා ඊලඟ වරට නිඩායනය අරඹන විට පිරිමි පක්ෂියා පැටවුන් පෝෂණය කිරීම ආරම්භ කරයි. නව දකුණු වේල්සයෙහි කූමා (Cooma) ප්‍රදේශය අසලදී කරන ලද අධ්‍යයනයකදී පෙනී ගියේ තනි අභිජනන වසරක් නම් අභිජනන කාළයෙන් සති හතරත් හයත් අතර කාලයකදී හා වසරකදී අභිජනන දෙකක් සිදුවේ නම් අභිජනන කාළයෙන් සතියක් අතුලතද පිහා‍ටු වැඩෙන පැටවුන් උපන් දේශභූමියෙන් විසිරී යන බවයි. දිගු අභිජනන වාර හා බහුගුණික අභිජනන සෞම්‍ය දේශගුණය හා අධික විලෝපීයතාවයට අනුවර්තනය වීමක් ලෙස සිදුවේ. සාමාන්‍යයෙන් වසරකට පැටවුන් දෙදෙනෙක් පමනක් පිහා‍ටු වැඩීම සිදුවී දේශභූමියෙන් විසිරී යයි.
රතු තොප්පි අවිච්චියාගේ අභිජනන පරපෝෂීන් (brood parasite) ලෙස වාර්තා වනුයේ පඳුරු කුකූ (bush cuckoo), සුදුමැලි කුකූ (pallid cuckoo), හෝර්ස්ෆීල්ඩ් ලෝකඩ පැහැ කුකූ (Horsefield bronze-cuckoo) හා කළු කන් කුකූ (black-eared cuckoo) ය. ගැහැණු කුකූ පක්ෂීන් තම බිත්තර රතු තොප්පි අවිච්චියාගේ කූඩුවෙහි තැන්පත් කරන අතර ඉන් පසු අවිච්චියන් සිතනුයේ මේ බිත්තර තමන්ගේ කියාය. ටෙරික් ටෙරික් ජාතික උද්‍යානයේදී කරන ලද අධය්‍යනයකදී පෙනී ගියේ හෝර්ස්ෆීල්ඩ් ලෝකඩ පැහැ කුකූ පක්ෂීන්ගේ පරපෝෂිත කිරීම් මෙහිදී හමුවී නොමැත්තේ රතු තොප්පි අවිච්චියන් කලහකාරී ලෙස මොවුන්ව තම දේශභූමියෙන් පන්නා දමන නිසා බවය.
යොමුව
[ඉංග්‍රීසි ලිපිය]
ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ කුරුල්ලෝ ප්‍රවර්ගය:පෙට්‍රොයිකා
පළමු බුවනෙකබාහු රජ
බෝසත් විජයබාහු හෙවත් හතරවන විජයබාහු රජතුමාගෙන් පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1272 දී රාජ්‍යත්වයට පත් වූයේ පළමුවන බුවනෙකබාහු රජු ය. එතුමා ටික කලෙකින් යාපහුව බලකොටුවට ගොස් එහි සිට රාජ්‍ය කටයුතු මෙහෙයවීය.
බෝසත් විජයබාහු රජුට පක්ෂපාතී ව සිටි වන්නි නායකයින් ද උතුරේ පෙළ ගැසෙමින් සිටි නායාකයින් ද මේ රජුට පැවති අභියෝගයින් විය. වාර්ෂික උපසම්පදා උත්සව ආදිය පැවැත්වූ මේ රජතුමා ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1284 දී මිය ගියේය.
මෙකල කුලසේකර නම් පාණ්ඩ්‍ය රජුගේ ආර්ය චක්‍රවර්ති නම් ඇමති විශාල හමුදාවක් රැගෙන විත් යාපහුව වටලා දළදා වහන්සේ රැගෙන ගිය බව මහා වංශය යේ දෙවන කොටසේ සඳහන් වේ.
පළමු බුවනෙකබාහු රජුගේ මරණයෙන් පසු ඇති වූ තෙවසරක අරාජික කාලයට පසු රාජ්‍යත්වයට පත් වූයේ තුන්වන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ය.
සබැඳි පිටු
ප්‍රවර්ගය : ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු ප්‍රවර්ගය:සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
රුමේනියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
ශ්‍රී ලංකාව සහ රුමේනියාව අතර මෑත කාලීන සබඳතා ආරම්භ වන්නේ 1957 වර්ෂයේ සිටයි. ඉන්දියාවේ නව දිල්ලිය හී පිහිටුවා තිබෙන සිය තානාපති කාර්යාලය හරහා රුමේනියාව ශ්‍රී ලංකාව සමග කටයුතු කරන අතර, ශ්‍රී ලංකාව සිය වර්සෝ පිහිටුවා තිබෙන තානාපති කාර්යාලය හරහා රුමේනියාව සමග ගණුදෙනු කරයි. 2003 වර්ෂයේදී එවකට ශ්‍රී ලංකා ජනපතිනිය වූ, චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග මැතිණිය, දෙරට අතර පවත්නා සබඳතාව "සමීප සහ මිත්‍රශීලී" එකක් ලෙස හඳුන්වන ලදී.
උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
ලබුදූව උසස් තාක්ශණ ආයතනය ශ්‍රී ලංකා උසස් අධාය්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මගින් පාලනය වන ශ්‍රී ලංකා උසස් තාකෂණ අධාය්‍යාපන ආයතයේ රට පුරා විහිදුනු විස්සක් පමණ වූ ආයතන අතරින් ප්‍රධාන හා සුවිශේෂී උසස් අධාය්‍යාපන ආයතනයකි.වර්තමානයේ උසස් ඩිප්ලෝමා පාඨමාලා එකොළහකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පැවැත්වෙන,විශාල ගණනක් උසස් ඩිප්ලෝමාධාරීන් රටට බිහි කරන ආයතනයකි.ශ්‍රී ලංකා උසස් අධය්‍යාපන ආයතනය 1995 අංක 29 දරණ ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු පණත මගින් ස්ථාපනය කරන ලද අතර ඒ සමගාමීව ගාල්ල ලබුදූව ප්‍රදේශයටත් උසස් අධාය්‍යාපන ආයතනයක් නිර්දේශ වන අතර චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක මැතිණියගේ පාලන සමයේ මුල්ගල් තබන ලද අතර වර්ශ 1999 දෙසැම්බර් මස 17 වන දින එවකට උසස් අධාය්‍යාපන අමාත්‍ය ගරු අචාර්‍ය්‍ය රිචඩ් පතිරණ මැතිතුමාගේ සුරතින් ලබුදූව උසස් අධය්‍යාපන ආයතනයත් ඒ සමගාමීව ආරම්භක උසස් ජාතික තොරතුරු තාක්ශණ ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාවත් ආරම්භය සනිටුවහන් වන අතර වර්තමානය වන විට පුරා වසර විස්සක කාලයක් අනේක දුක් ගැහැට ලබමින් උසස් අධාය්‍යාපන ආයතනයත් උසස් ජාතික තො.තා ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාවත් විරාජමානව පවතී.
රුමේනියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
මුල් යුගය
1957 සැප්තැම්බර් 15 වන දිනදී, ශ්‍රී ලංකාව සහ රුමේනියාව අතර විදේශ සම්බන්ධතා ආරම්භ කෙරුණි. මුල් සමයේදී දෙරට අතර සාමාන්‍ය මට්ටමේ තානාපති සබඳතා පවත්වා ගෙන යනු ලැබූ අතර, 1967 වසරේදී එය තානාපති සේවය සහ සම්බන්ධ අනෙකුත් අනුබද්ධ සබඳතා සහිත මට්ටමක් දක්වා වර්ධනය කෙරුණි. 1963 වසරේදී රුමේනියාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ වාණිජ කාර්යාලයක් විවෘත කල අතර, 1976 දී එය භාරකාරත්වයක් සහිත (chargé d'affaires) තානාපති කාර්යාලයක් දක්වා වර්ධනය කෙරිණි. 1995 වර්ෂයේදී කොළඹ වෙනුවෙන් වූ රුමේනියානු මෙහෙයුම් (The Romanian Mission in Colombo) නවත්වා දැමුණත්, 1998 වසරේදී නැවතත් රුමේනියානු වාණිජ කාර්යාලයක් කොළඹ පිහිටුවන ලදී.
උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
වර්තමානයේ ආයතන තුල පැවැත්වෙන පාඨමාලා
1 HNDIT - උසස් ජාතික තොරතුරු තාක්ශණ ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව
රුමේනියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
ආධාර
2004 වර්ෂයේ සුනාමි ව්‍යසනයෙන් ශ්‍රී ලංකාව බැට කෑ අවස්ථාවේදී, රුමේනියාව යූරෝ 32,000 ක මානුෂීය ආධාර ශ්‍රී ලංකාවට පරිත්‍යාග කරන ලදී.
උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
2 HNDT - උසස් ජාතික කෘෂිකර්ම ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව
3 HNDE(Civil) - උසස් ජාතික සිවිල් ඉංජිනේරු ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව
රුමේනියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
සිදුවීම්
2009 දෙසැම්බරයේදී, එනම් ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය අවසන් වූ වසරේදී, නීතිවිරෝධී ලෙස ඕස්ට්‍රේලියාව වෙත ගමන් කරමින් සිටි ශ්‍රී ලාංකික දමිල සරණාගතයින් 46 දෙනෙකු, ඉන්දුනීසියාව විසින් රුමේනියාවට හරවා යවනු ලැබූහ.
උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
4 HNDE(Elect.) - උසස් ජාතික විදුලි ඉංජිනේරු ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව
රුමේනියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
වෙළෙඳාම
2006 වර්ෂයේදී දෙරට අතර සිදුවූ වෙළෙඳ ගණුදෙනු ප්‍රමාණය අමෙරිකා ඩොලර් මිලියන 7.9 ක් වූ අතර, එය 2007 වර්ෂයේදී මිලියන 8.87 ක් දක්වා වර්ධනය විය. රුමේනියාවේ වෙළෙඳපල ඉලක්ක කර ගනිමින් ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාව තේ අපනයනය කරනු ලබයි.
උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
5 HNDE(Mech.) - උසස් ජාතික යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව
රුමේනියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
භාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ සබඳතා
උසස් තාක්ෂණ ආයතනය (HNDIT)
6 HNDM - උසස් ජාතික පරිපාලන ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව
7 HNDA - Higher National Diploma in Accountacy
8 HNDBA - Higher National Diploma in Busseness Administration
9 HND in English  - Higher National Diploma in English
10  HNDTHM - Higher National Diploma in Tourism & Hospitality Manegement
11 HNDQS - Higher National Diploma in Quantity Surveying
—————————————————————————වර්තමානයේ ආයතනයේ
අධය්‍යක්ෂ - එස්.‍රාමනායක මහතා
ලේඛකාධිකාරී - සුනිල් පරණවිතානගේ මහතා
වැඩි විස්තර සදහා 👉 www.hndit.lk
යුරෝපා (චන්ද්‍රයා)
බ්‍රහස්පතිගේ සය (6) වැනි චන්ද්‍රයා වන යුරෝපා ක්‍රි.ව. 1610 දී ගැලීලියෝ ගැලිලි විසින් සොයාගන්නා ලදී. (නමුත් සමහරුන් දරනා මතය වනුයේ ගැලීලියෝ ගෙන් ස්වාධීනව සයිමන් මේරියස් (Simon Marius ) විසින් මෙම උප ග්‍රහයා සොයා ගන්නා ලද බවයි) යුරෝපා චන්ද්‍රයාට එම නම ලැබී ඇත්තේ පොලිතීෂියානු මාත්‍යා කථාවල පැවතෙන වංශවත් කාන්තාවකගේ නමිනි. ඇය සියුස් (Zeus ) විසින් ආලය කරනු ලැබූ ක්‍රීට් (Crete) හි රැජිණ බවට පත්වූ බව පැවසේ.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින් අතරින් කුඩාම චන්ද්‍රයා වන්නේ යුරෝපා චන්ද්‍රයායි. කි.මි. 3000 කට මදක් වැඩි විෂ්කම්භයකින් යුතු යුරෝපා පෘථිවියේ චන්ද්‍රයාට වඩා කුඩා වන්නේ ස්වල්ප වශවයනි. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ චන්ද්‍රයින් අතර සයවැනියට විශාල මෙය එයට වඩා කුඩා සියළුම උපග්‍රහයන්ගේ ස්ක්ධවල එකතුවටත් වඩා වැඩි ස්කන්ධයක් දරයි. මෙහි හරය සිලිකේට් පාෂාන වලින් සහ යකඩ වලින් සමන්විත වේ. යුරෝපාහි තුනීවායු ගෝලයේ මූලික සංඝටකය ඹක්සිජන්වේ. අයිස් වලින් සැදි යුරෝපාහි මතුපිට පෘෂ්ඨය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුල දක්නට ලැබේන සුමටම පෘෂ්ඨයන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකේ. ආවාටයන්ගෙන් දුලබ වූ මෙම නැවුම් මතුපිට පෘෂ්ඨය පැළුම් නිසා වයිරම් වැටුණු ස්වභාවයක් උසුලයි. මෙම නැවුම් සහ සුමුදු බව නිසාම මෙම පෘෂ්ඨයට යටින් ජලයෙන් සෑදුණු මුහුදක් පවතින බවට උපකල්පනයක් පවතී. උදම් මගින් ජනනය වූ තාප ශක්තිය මෙම මුහුද ද්‍රව තත්වයෙන් පවත්වා ගැනීමට හේතුවේ. මෙය පිටසක්වළ ජීවයට වාසස්ථානයක් වීමටද ඉඩ ඇත.
2007 වසර වන විටත් ආසන්නයෙන් පියඹා යෑමේ මෙහෙයුම් වලට පමණක් (only fly by mission) යුරෝපා ලක් වී ඇත. යුරෝපාහි ඇති කුතුහලය දනවන ලක්ෂණ පරීක්ෂණ බොහෝ ප්‍රමාණයකට මඟ පාදා ඇත.ගැලිලීයෝ මෙහෙයුම් මගින් යුරෝපා පිළිබඳව වත්මන් දත්ත බොහොමයක් අනාවරණය කෙරුනු අතර 2005 දී අවලංගු වු ජුපිටර් අයිස් මූන් එබ්ටර් (Jupiter Icy moon Orbiter) මෙහෙයුම්  යුරෝපා, ගැනිමේඩ් හා කැලිසටෝ යන චන්ද්‍රයින් පාදක කරගත් එකක් විය. පිටසක්වල ජීවය පිලිබඳ උපකල්පනය මෙම චන්ද්‍රයාට විශේෂිත ස්ථානයක් හිමිකර දී ඇති අතර අනාගත මෙහෙයුම් වලදී විශේෂ නවාතැන් පලක් බවට යුරෝපා චන්ද්‍රයා පත් කර ඇත.
පුරාතන ඊජිප්තියානු ගුණ කිරීම
ගණිතයෙහි, පුරාතන ඊජිප්තියානු ගුණ කිරීම (ඊජිප්තියානු ගුණ කිරීම, ඉතියෝපියානු ගුණ කිරීම, රුසියානු ගුණ කිරීම, හෝ ගැමි ගුණ කිරීම ලෙසින්ද හැඳින්වුණු) යනු, ලිපිකරුවන් විසින් භාවිත කළ ගුණ කිරීමේ ක්‍රම දෙකින් එකක් වන අතර, ගුණ කිරීමේ චක්‍රය අවශ්‍ය නොවන, එහෙත් දෙකෙන් ගුණ කිරීමෙහි සහ බෙදීමෙහි, සහ  එකතු කිරීමෙහි හැකියාවන් පමණක් අවශ්‍ය වන, සංඛ්‍යා දෙකක් ගුණ කිරීම සඳහා වන ක්‍රමාණුකූල ක්‍රමයකි. ගුණ්‍යයන් අතුරින් එකක් (සාමාන්‍යයෙන්  විශාලතමය)  දෙකෙහි බල එකතුවකට  වියෝජනය කරන එය,  දෙවන ගුණ්‍යයෙහි දෙගුණයන් වගුවක් නිර්මාණය කරයි.
දෙවන ඊජිප්තියානු ගුණ කිරීමේ හා බෙදීමේ ශිල්ප ක්‍රමය පිළිබඳ කරුණු සොයා ගත්තේ,   ක්‍රි.පූ. දහහත්වන සිවයසෙහිදී, අහ්මස් ලියන්නා විසින් ලියන ලද, හයරටික් ක්‍රමයට ලියැවුනු මොස්කව් සහ රයින්ඩ් ගණිතමය පැපිරස අනුසාරයෙනි. පුරාතන ඊජිප්තුවෙහි පාදය 2 සංකල්පය නොපැවතුනද, මෙම ඇල්ගොරිතමය අනිවාර්යයෙන්ම, ගුණකය හා ගුණ්‍යය ද්වීමය බවට හැරවීමෙන්  පසුව දීර්ඝ ගුණ කිරීම සිදු කෙරෙන ඇල්ගොරිතමයම වෙයි. ද්වීමය බවට පෙරලීමෙන් පසුව අර්ථ නිරූපණය කෙරෙන මෙම ක්‍රමය, එබැවින් වර්තමානයෙහිදී පුළුල් ලෙසින් භාවිතා වන්නේ, නූතන පරිගණක සකසනයන් තුල ක්‍රියාත්මක කෙරෙන ද්වීමය ගුණක පරිපථ තුලය.
වියෝජනය
දෙකෙහි බල සංඛ්‍යාවන්ගේ එකතුවක් බවට වියෝජනය කිරීම, දහයේ පාදයේ සිට දෙකේ පාදය දක්වා පෙරැලීමක් ලෙසින් භාවිතා කිරීම අරමුණු නොවීය; එවැනි සංකල්ප පිළිබඳ ඊජිප්තියානුවෝ නොදැන සිටි අතර, වඩාත් සරල ක්‍රම භාවිතයට උත්සුක වූහ. යළි යළිත් ගණනය කිරීම වලක්වා ගැනීම සඳහා පුරාතන ඊජිප්තියානුවෝ දෙකෙහි බල ඉමහත් සංඛ්‍යාවක් වගු ගත කොට ගබා ගත්හ. සංඛ්‍යාවක් වියෝජනය කිරීමෙහිදී සිදුවන්නේ, එය සැදී ඇති දෙකෙහි බල සොයාගැනුමයි. ඊජිප්තියානුවෝ ආනුභවික ලෙසින් දැන සිටියේ, යම් සංඛ්‍යාවක් වියෝජනය කිරීමේදී සඳහා කිසියම් දෙකෙහි බලයක් එක් වරක් පමණක් භාවිතා වන බවයි. වියෝජනයේදී ඔවුහූ ක්‍රමානුකූලව ප්‍රගමනය වූහ; මුලින්ම ඔවුන් සොයාගත්තේ, ප්‍රශ්නයට තුඩු දී ඇති සංඛ්‍යාවට අඩු හෝ සමාන වූ විශාලතම දෙකෙහි බලය වන අතර, ඉන්පසුව මෙම අගය මුල් සංඛ්‍යාවෙන් අඩු කර ප්‍රතිඵලයට මෙම ක්‍රියාවලිය දිගටම යෙදුවේ අවසන කිසිවක් ඉතිරි නොවන තෙක්ය. (ගණිතයෙහි ශුන්‍ය සංඛ්‍යාව භාවිතා කිරීම ඊජිප්තියානුවෝ දැන නොසිටියහ).
නිදසුන: 1 x 2 = 2 2 x 2 = 4 4 x 2 = 8 8 x 2 = 16 16 x 2 = 32
25 සංඛ්‍යාව වියෝජනය කිරීමෙහි නිදසුන:
මේ අනුව 25 යනු 16, 8 සහ  1 යන දෙකෙහි බල වල එකතුවයි.
Ushan Thiwanka
හෙට්ටි තන්ත්‍රිගේ උෂාන් තිවංක පෙරේරා සරලව හැඳින්වෙන්නේ උෂාන් තිවංක පෙරේරා හෝ උෂාන් තිවංක (උපත 1998 ජනවාරි 22) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උස පැනීමේ ක්‍රීඩකයෙකු වන අතර පිරිමි උස පැනීමේදී මෙන්ම පිරිමි ගෘහස්ත උස පැනීමේදීද ශ්‍රී ලංකා ජාතික වාර්තා හිමිකරුවෙකි..ඔහු දැනට ජීවත් වන්නේ ඇමරිකාවේ ටෙක්සාස් වල ය. ඔහු මේ වන විටත් ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව සමඟ හමුදා නිලධාරියෙකු ලෙස සේවය කරන අතර ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදා සේවා බලකායට අනුබද්ධව සිටී.
චරිතාපදානය
තිවංකගේ දෙමාපියන් දෙදෙනාම පෝලියෝ රෝගයෙන් පීඩා විඳි නිසා තිවංක දුෂ්කර ළමා කාලය ගත කළේය. ඔහු සිය ප්රාථමික සහ ද්විතීයික අධ්යාපනය මීගමුව මාරිස්ටෙලා විදුහලෙන් ලබා ගත්තේය. ඔහු 2020 දී ශිෂ්‍යත්වයක් ලබා ගැනීමෙන් පසු ඉදිකිරීම් ඉංජිනේරු විද්‍යාව පිළිබඳ සිය ප්‍රධාන පාඨමාලාව හැදෑරීම සඳහා ටෙක්සාස් ඒ ඇන්ඩ් එම් විශ්ව විද්‍යාල-වාණිජ හා සම්බන්ධ විය. ටෙක්සාස් ඒ ඇන්ඩ් එම් විශ්ව විද්‍යාලයේ වාණිජ විද්‍යාව ලබා ගැනීමට පෙර ඔහු මුලින්ම කැලිෆෝනියාවේ මහා ඇරිසෝනා විද්‍යාලයට ඇතුළත් විය.
වෘත්තිය
දැන් ඇමරිකාවේ වෙසෙන හිටපු ප්‍රවීණ ශ්‍රී ලංකා උස පැනීමේ ක්‍රීඩකයෙකු වන නාගලිංගම් එතිර්වීරසිංහම්ගෙන් උෂාන්ට සහයෝගය සහ මඟ පෙන්වීම ලැබුණි. එතිර්වීරසිංහම් 2017 දී කැලිෆෝනියාවේදී උෂාන් සඳහා කෙටි පුහුණු වැඩසටහනක් ද සංවිධානය කළේය. ඊට අමතරව, එතිර්වීරසිංහම් ද උෂාන්ට දීප්තිමත් අනාගතයක් ගැන අනාවැකි පළ කළ අතර මලල ක්‍රීඩා ජීවිතය අඛණ්ඩව කරගෙන යාම සඳහා එක්සත් ජනපදයේ උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීමට දිරිමත් කළේය. 2015 කටාර්හි පැවති ආසියානු තරුණ ශූරතාවලියේදී ඔහු රන් පදක්කමකට හිමිකම් කීවේය.
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1998 උපත්
ලෝමහංස
ලෝමහංස යනු එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර මහතා නිර්මාණය කළ නාට්‍යයකි
2022 වි20 ලෝක කුසලාන සංචිතය
2022 අයිසීසී පිරිමි වි20 ලෝක කුසලානය අටවන අයිසීසී පිරිමි වි20 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියයි. 2022 ඔක්තෝබර් 16 සිට නොවැම්බර් 13 දක්වා ඕස්ට්‍රේලියාවේ පැවැත්වීමට සැලසුම් කර ඇත. සෑම කණ්ඩායමක්ම 2022 ඔක්තෝබර් 10 ට පෙර ක්‍රීඩකයින් පහළොස් දෙනෙකුගෙන් යුත් සංචිතයක් තෝරා ගන්නා ලදී. තරඟාවලියේ ආරම්භක දිනය වන 2022 ඔක්තෝබර් 16 වන දිනට ක්‍රීඩකයාගේ වයස සහ ක්‍රීඩකයෙකු විස්සයි 20 ක්‍රිකට් වල කණ්ඩායම් එකකට වඩා ක්‍රීඩා කළ විට, ඔවුන්ගේ දේශීය කණ්ඩායම පමණක් ලැයිස්තුගත කර ඇත. (උදාහරණයක් ලෙස: එකල ජොස් බට්ලර් ලැන්කෂයර් ලයිට්නින් වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කළේය.)
ඝෝෂා නියාමනය
ජාතික, ප්‍රාන්තමය හෝ පළාත්බද සහ නාගරික මට්ටම් වල රජයයන් විසින්  ශබ්ද සම්ප්‍රේෂණයට ආශ්‍රිතව සංස්ථාපනය කරනු ලද ආඥාපනත් හෝ  මාර්ගෝපදේශන වෙතින් ඝෝෂා නියාමනය සමන්විත වෙයි. මෙම කරුණ පිළිබඳ සන්ධිස්ථානමය සිද්ධියක් ලෙසින් සැලකිය හැකි එක්සත් ජනපද  1972 ඝෝෂා පාලන පණත සම්මත කරගැනුමෙන් පසුව, අනෙකුත් ප්‍රාදේශීය සහ ප්‍රාන්ත රජයයන් විසින්ද තවත් විධිනියම සම්මත කරන ලදි.
ඝෝෂා නියාමනය විසින් ඝෝෂාවෙහි ප්‍රමාණය, ඝෝෂාවෙහි පැවතුම් කාලය සහ ඝෝෂාවෙහි ප්‍රභවය පිළිබඳව සීමා පැනවෙයි. එය සාමාන්‍යයෙන් සීමාවන් පනවන්නේ දවසෙහි කිසියම් කාල ප්‍රාන්තරයන් තුල බලපැවැත්වෙන අයුරිනි.
අවලෝකිතේශ්වර
අවලෝකිතේශ්වර යනු සියලු සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ මහා කරුණාව මූර්තිමත් කෙරෙන ශ්‍රේෂ්ඨතම පරමබෝධිසත්ත්වයන් ය. මෙම බෝධිසත්ත්වයන් විවිධ අයුරින් නිරූපණය සහ විස්තර කෙරෙන අතර, ඇතැම් සංස්කෘතීන්වල මෙම බෝධිසත්ත්වයාණන් වහන්සේ කාන්තාවක හෝ පුරුෂයකු ස්වරූපයෙන් ද වන්දනාවට ලක්වේ. චීන බුද්ධාගම තුළ අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්වයන් තරමක් වෙනස් කාන්තා ස්වරූපයකින් යුතුව ගුවාන්යින් බෝධිසත්ත්වවරිය ලෙස වන්දනාමාන කෙරේ. කාම්බෝජය තුළ මෙම බෝසතුන් ලෝකේස්වරක් ලෙසත්, ජපානය තුළ කන්සොන් හෝ කන්නොන් ලෙසත් හැඳින්වේ.
නිරුක්තිය
අවලෝකිතේශ්වර යන්න "පහළ" යන අරුතැති අව නම් ක්‍රියා උපසර්ගය, "නිරීක්ෂණය, ආවේදනය, දැකීම" අරුතැති ලෝක් යන ක්‍රියා පදයෙහි අතීත කෘදන්තය වන ලෝකිත සහ "අධිපති", "පාලක" යන අරුතැති ඊශ්වර යන ප්‍රත්‍යයන් තුන එක්වී සෑදුණකි. සන්ධි වීමේ දී, අ+ඊශ්වර යන්න ඒශ්වර ලෙස යෙදේ. සංයුක්තය ලෙස සැලකූ විට මෙම වදනෙහි අරුත "(ලෝකය දෙස) අවලෝකනය කරන අධිපතියා" යන්නයි. නාමයෙහි ලෝක ("ලෝකය") යන්න අන්තර්ගත නොවූවත්, එම අරුත හැඟවේ. මෙය කාම්බෝජ ස්වරූපය වන ලෝකේස්වරක් යන්න තුළ දැකගත හැක.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
වර්තමානයේ සාන්තුවර භාවය ලබාදී ඇති ශාන්ත ජුසේ වාස් මුනිතුමා ජීවතුන් අතර සිටියදී ජුසේ වාස් නම් පියතුමෙකි. CO', (කොංකනී: භොක්තිවොන්ත් ජුසේ වාස්''), යනු ගෝවේ ඔරතෝරියානු පූජාප්‍රසාදි වහන්සේ වරයෙකු සහ ලංකාවේ (වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව) ධර්මදූතයාණන් වහන්සේ වරයෙකු විය.
පරිණාමය
පරිණාමය යනු පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ජීව විශේෂ ගහණයක ප්‍රවේණික ද්‍රව්‍යයේ ජාන ලක්ෂණවල වෙනස්කම් ඇතිවීමේ ක්‍රියාවලියයි. ජීවියෙකුගෙන් ඔහුගේ දුහිතෘ ජීවියාට යැවෙන ජාන මගින් මෙම ප්‍රවේණික ලක්ෂණ ඇති කරයි. ජානවල විකෘතිතාව හෝ වෙනස් ලක්ෂණ ජීවීන්ට ඇති කිරීම මගින් ජීවීන් අතර පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට උරුමවන ලක්ෂණ ඇති වේ. එම නිසා නව ලක්ෂණ ජීවී ගහණ අතර ජාන මාරුවීමෙන්ද (ආගමන / විගමනය ) විශේෂ අතර තිරස් ජාන මාරුවෙන්ද ඇති වේ. ලිංගිකව වර්ගයා බෝ කරන ජීවීන්ගේ ජාන ප්‍රතිසංවිධානය (recombination) මගින් නව ජාන සම්මිශ්‍රණ සෑදෙන අතර මේවා නිසා ජීවීන් අතර ලක්ෂණවල වෙනස්කම් වැඩි වේ. alt=|thumb|452x452පික්|විවිද මානව වර්ගයන්හි අස්ති සැකිලි පරිණාමයට හේතු සාධක වූ ප්‍රධාන ක්‍රම 2 ක් ඇත. පළමුවැන්න ස්වභාවික වරණයයි. නොනැසී පැවති වර්ගයා බෝකිරීමේ හැකියාව ඇති ප්‍රවේණික ලක්ෂණ ගහණයක වැඩිපුර ප්‍රචලිත වීමත් එසේ කළ නොහැකි ගති ලක්ෂණ වඳවීමත්ය. වාසිදායක ලක්ෂණ සහිත ජීවීන් කාර්යක්ෂමව වර්ගයා බෝකිරීම නිසා පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට මෙම වාසි දායක ලක්ෂණ ගමන් කිරීම නිසා ඉහත කී දෙය සිදු වේ. පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ලක්ෂණවල සාර්ථක, කුඩා, අහඹු වෙනස්කම්වීම මගින් තැනට / කලට සුදුසු සේ අනුගත වේ. එම ස්වභාවික වරණය පරිසරයට ඉතා සුදුසු ජීවීන් තෝරයි. ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ජාන ගලනය ගහණයක ලක්ෂණවල සංඛ්‍යාතයෙහි අහඹු වෙනස්කම් ඇති කරයි. යම්කිසි ජීවියෙක් නොනැසී සාර්ථකව වර්ගයා බෝකරනවාද නැද්ද යන්න තුලින් එය ඇති වේ. ජාන ගලනය මගින් හෝ වරණය තුලින් ඇතිවන වෙනස්කම් කුඩා වුවද පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ එකතුවන මෙම වෙනස්කම් තුලින් කාලයත් සමග ජීවීන්ගේ සැලකිය යුතු වෙනස්කම් ඇති වේ.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
වාස් පියතුමා ලක්දිව පැමිණියේ එම දිවයිනේ කොටසක ලන්දේසි යටත්විජිතයක් තිබූ යුගයේදී වන අතර, එම කාලය තුලදී කැල්වින්වාදය යටත් විජිතයේ නිල ආගම ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබුණි. දිව්‍ය සත්ප්‍රසාද වහන්සේ සහ සක්‍රමේන්තුද රැගෙන යමින් සෙයිලාන් ලන්දේසි යටත්විජිතයේ රහසිගතව සිටි කතෝලිකයන් සමූහ වෙත එතුමා ගමන් කලේය. එතුමාගේ ධර්මදූත මෙහෙයයෙහිදී පසුකාලීනව මහනුවර රාජධානියෙහි වාසස්ථානය ලැබීමට එතුමාට හැකිවූ අතර, නිදහස් ලෙස කටයුතු කිරීමට එතුමාට එහිදී හැකි විය. එතුමාගේ මරණය සිදු වන විට, දිවයිනෙහි කතෝලික සභාව ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට වාස් පියතුමාට හැකිව තිබුණි.
අධික මහන්සියෙන් එතුමා විසින් කල මෙම සේවය නිසා, ලංකාවේ අපෝස්තුළුවරයා ලෙසින් වාස් පියතුමා හැඳින්වෙයි. 1995 ජනවාරි 21 දිනදී, දෙවන ජුවාම් පාවුළු පාප්වහන්සේ විසින් කොළඹදී එතුමා  භාග්‍යවන්ත ධූරයට ඔසවන ලදි.
පරිණාමය
පරිණාමික ජීව විද්‍යාව තුලින් පරිණාමය සිදුවූවා යන්න සඳහා කරුණු ලේඛනගත කරන අතර එය එසේ වූයේ ඇයිද යන්න සොයා බැලීමට පරීක්ෂණ සොයාගන්නා අතර ඒවාට පරීක්ෂණ ද සිදු කරයි. පොසිල වාර්තා හා ජීවී විවිධත්වය නිසා බොහෝ විද්‍යාඥයින්ට 19 වැනි ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ සිටම විශේෂ කාලයක් තිස්සේ වෙනස් වූ බව පැහැදිලි විය. කෙසේ වුවද, 1859 දී චාල්ස් ඩාවින්ගේ ස්වභාවිකවරණයෙන් පරිණාමයට සාධක වූ බව කියැවෙන ජීවීන්ගේ සම්භවය නම් කෘතිය එළි දක්වන තුරුම මෙම පරිණාමය කෙසේ සිදුවුනිද යන්න අපැහැදිලිව පැවතිනි. විද්‍යාඥයින්ගේ සංගමය තුළ ඩාවින්ගේ එම සොයා ගැනීම ඉතා ඉක්මණින් පිළිගැනීමට ලක් වූ අතර 1930 දී ඩාවින්ගේ ස්වභාවික වරණය මෙන්ඩලිය ප්‍රවේණිය සමග එක්කර නවතම පරිණාමික නිමැවුම බිහි වූ අතර එයින් පරිණාමයේ ඒකකය වූ ජානය සමග පරිණාමයේ ක්‍රියාවලිය වූ ස්වභාවිකවරණය සම්බන්ධ විය. මෙම ශක්තිමත් පැහැදිලි කළ හැකි හා අනාවැකි පලකළ හැකි මතය නව සමීක්ෂණ පරීක්ෂණවලට මග සෑදූ අතර (නිතර ඇතිවන නව ප්‍රශ්න නිසා), එය නව ජීව විද්‍යාවේ ජීව විවිධත්වය පිළිබඳ පිළිගන්නා පැහැදිලි කිරීම ලෙස මාධ්‍යයක වැදගත් මූලධර්මයක් බවට පත් විය.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
2015 වසරේ ජනවාරි 14 දින ෆ්‍රැන්සිස් පාප්වහන්සේ විසින් ශ්‍රී ලංකාවේදී එතුමා ශුද්ධවරභාවයට ඔසවනු ලැබීය.
මුල් කාලය
දරුවන් හයදෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලක තුන්වන දරුවා ලෙස 1651 අප්‍රේල් 21 දින ඉන්දියවේ බෙනුවාලීම් නැමැති ගමේ ක්‍රිස්ටෝපර් වාස් සහ මරිය මිරැන්ඩා යන බ්‍රාහ්මණ පවුලට දාව ජෝශප් නයික් වාස් නමින් මෙතුමා උපත ලැබීය. එතුමා පවුලේ තෙවන දරුවා වුයේය. උපතින් දින 8කට පසුව බෙනවෙලුම්හි ස්නාවක ජුවාම් තුමන්ගේ දෙව්මැදුරේදි ජසින්කෝ පෙරෙයිරා පියතුමන් අතින් බව්තීස්ම කරන ලදි. එතුමාගේ ළදරු අවධිය පිළිබද දත් තොරතුරු එතුමාගේ දක්ෂතා හා මහත් වූ භක්තිය හෙළි කරයි. එතුමාගේ සම වයසේ දරුවන් කෙළිදොලන් කාලය ගත කරද්දී එතුමා වඩාත් ප්‍රිය කළේ නිසල ස්ථානයකට වී යාච්ඤා කරන්නටය. දිනපතා දේව මෙහෙයට සහභාගි වූ එතුමා, පූජාප්‍රසාදිතුමා දිව්‍ය සත්ප්‍රසාදීන් වහන්සේ රෝගීන් වෙත ගෙන යන අවස්ථාවලටද සහභාගි විය. එසේම මළවුන් සොහොන් භූමිය වෙත ගෙන යන අවස්ථාවලට සහභාගි වීම වඩාත් ප්‍රියකල මොහු, රාත්‍රී කාලයේ දැන හදුනන සියල්ලන් වෙත ගොස් ඔවුන්ගේ යාච්ඤා වලටද විශේෂයෙන් මළවුන් වෙනුවෙන් යාච්ඤා ඔප්පු කරන මෙන් ඉල්ලා සිටියේය. යාච්ඤාවේ නිරත වීමට එතුමාණන්ට වේලාවක් නොවීය. ඇතැම් අවස්ථා වලදී රාත්‍රී කාලයේ පවා දේව ලැදියාව නිසාම මෙතුමා තම පියාගේ නිවසට යාබද කෝර්ටාලිම් ගමේ පිහිටි ශු. පිලිප් හා සිමියොන් යන අපෝස්තුඵවරුන්ට කැපවූ දේවස්ථානයට ගියේය. මෙතුමා මෙම දේවස්ථානයට යන කල්හි එහිදී වසා තිබූ දේවස්ථානය මෙතුමා අතතැබූ සැනින්ම විවෘත වූ බව සදහන් වේ. දිළිදුන් හට ත්‍යාගශීලී වූ කුඩා ජුසේ බොහෝවිට තම දෙමව්පියන්ට රහසේ තම රාත්‍රී ආහාරය දන් දුනි.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
ජීවයේ පැවතී ඒම
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
මුල් කාලය
එකල සැන්කෝලයේ විසූ වයස්ගත පුද්ගලයෙකු වූ අන්තෝනියෝ කර්ඩෝසෝ කුඩා ජෝශප් පිළිබදව නිතර පැවසූ දෙයක් නම් "අහෝ සැන්කෝලය, නුඹට උරුම වූ වූ ආශිර්වාදය පිළිබදව නුඹ නොදන්නෙහිය. එහෙත් උතුම් වූ දෙව්පියාණන් වහන්සේ විසින් විසින් ඔහුගේ දෙමව්පියන් වෙත දුන් පොරොන්දුව ඉටුකරන දිනයක් පැමිණෙනු ඇත" යන්නයි. ඔහුට මහත් ආදරයක් දැක්වූ ගැමියෝ ඔහු ඇමතුවේ "ශුද්ධ වූ ළදරුවා" යන නමිනි. (පුංචි සාන්තුවරයා ) සැන්කෝලේහි හි පෘතුග්‍රිසි පාසැලකට ගිය ජුසේ ගේ මව් බස වූයේ කොන්කාණි බසයිි. තම දරුවා පිළිබද ශුභාරංචිය කල්තියා දැනගත් එතුමන්ගේ දෙමාපියන්ගේ එකම බලාපොරොත්තුව වූයේ ඔහු පැවිදි දිවියට ඇතුලත් කරවීමය.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
එකම ආදී මී මුත්තෙක්ගෙන් මිනිසාට සමානකම් ඇති ජීවීන් පැවත ඒ. පෘථිවියේ සියලු ජීව සංවිධාන ආදි මී මුත්තෙක්ගෙන් හෝ ආදි ජාන පොකුණකින් පැවත ඒ. අද පවතින විශේෂඥ පරිණාමයේ යම් අවස්ථාවක සිටින අතර විශේෂ තැනීමේ හා විශේෂ නෂ්ඨ වීමේ දිගු කාර්යබාරයක නිරත වෙමින් සිටී.එනම ආදියෙක්ගෙන් පැවත ඒම, ජීවීන් පිළිබඳ සරල කරුණු 4 ක් නිසා නිගමනය කළේය.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
මුල් කාලය
සැන්කොවාලේ ප්‍රාථමික පාසලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය හැදෑරු මෙතුමා එහිදී පෘතුගීසි භාෂාව පිළිබඳ අධ්‍යාපනය ලැබීය. පසුව බෙනවෙලුම්හි මහා විදුහලෙන් ලතින් භාෂාව පිළිබඳ ඉගෙන ගැනීමට එතුමාට හැකිවිය. ජෝශප්ගේ දක්ෂකම් දුටු ඔහුගේ පියා වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා ගෝව විශ්වවිද්‍යාලයට යවනු ලැබීය. තවද ජේසු නිකායික පාසලක්වු සා.පාවුලු විද්‍යාලයෙන් අලංකාර විද්‍යාව හා සමජ විද්‍යාව ද, ගෝවේ ඇක්වයිනාස් දෙව්සත්හලට ඇතුලුව දර්ශනවාදය හා දේව ධර්මය පිළිබඳව හැදෑරීය. 1675 දී පැවිදි දිවියට ඇතුලත්වු මෙතුමා 1676 වසරේ අප්‍රේල් මාසයේදී එවකට ගෝව අගරදගුරු  අති උතුම් අන්තෝනියෝ බ්‍රන්ඩාඕ අගරදගුරුතුමන් අතින් පූජකවරය ලැබීය.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
තව දුරටත් කියනවානම් ප්‍රොකැරියෝටාවන් (බැක්ටීරියා හා ඇකයා වැනි) සමාන රූපාකාර සීමාකාර සංඛ්‍යාවක බෙදා හද‍ා ගෙන ඇති නමුදු ඔවුන්ගේ පොසිල මගින් ඔවුන්ගේ ආදිතමයා පිළිබඳ තොරතුරු ලබා නොදෙයි. නවතම සාක්ෂි, ජීවීන්ගේ ජීව රසායනයන්ගේ සමානකම් නිසා සැපයේ. උදාහරණ ලෙස සෑම ජීවී සෛලයක්ම නියුක්ලික් අම්ල හා ඇපනේ අම්ල භාවිතා කිරීම, ජීවීන්ගේ ජානවල ඉතිරි වූ පරිණාමික වාර්තා, අණුක ජාන විද්‍යාවෙහි වර්ධනය සමග හෙළි විය. විකෘති නිසා ඇති වූ අණූක ඔරලෝසුව, වෙලාව අනුව ජීවීන් විශේෂ 2 ක් ආදිතමයන්ගෙන් වෙන් වී දෙපැත්තකට ගමන් කිරීමට ඇරඹූ කාලය නිගමනය කළ හැකි වීම. උදාහරණ ලෙස මිනිසාගේ හා චිම්පන්සියාගේ DNA වල ඇති සමීප ජානමය සමානතා එක් ආදිතමයෙක්ගෙන් මේ දෙදෙනාම පැවත එන බව ආලෝකමත් කළේය.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
තම ගම් පියසේ සේවය
සහය මීසම් පියතුමකු ලෙස යම් දේවස්ථානයක සේවය කිරීමට ආශාවෙන් පසු වුවද, එවැනි කිසිවක් නොලැබීම නිසා අධෛර්යට පත් නොවූ තරුණ ජුසේ වාස් පියතුමා කලේ තමා සතුව තිබු කාලයෙන් ප්‍රයෝජන ගනිමින් තමා හැඳි වැඩුන ගම වූ සැන්කෝලයේ, පුජකවරයා ලැබීමට සුදානම්ව සිටි තරුණයන්ට ලතින් භාෂාව ඉගැන්වීමයි තමාගේම සොහොයුරියගේ පුත්‍රයා වූ ජෝශප් කරවල්ලෝ ජුසේ වාස් පියතුමන්ගෙන් ලතින් භාෂාව ඉගෙනගත් මුල්ම ශිෂ්‍යයා විය. තම මයිලනුවන් අනුගමනය කරමින් පුජකවරයා ලබා ඔරතොරියානු නිකායට බැඳී ශ්‍රී ලංකාවටද පැමිණි කරවල්ලෝ පියතුමා මහනුවර වසුරිය රෝගීන්ට උපස්ථාන කරමින් සිටියදී මරණයට පත් වුයේ ය. ජෝශප් මෙනසිස් ද තවත් එවැනි ලතින් භාෂාව හැදෑරු මුල් ශිෂ්‍යයකු වූ අතර, එතුමාද පුජකවරය ලබා ඔරතොරියානු පියතුමකු ලෙස ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියා පමණක් නොව ශේෂ්ඨ පියතුමා ලෙස ජුසේ වාස් පියතුමාගේ පළමු අනුප්‍රාප්තිකයා වීමටද භාග්‍ය ලැබි ය.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
ජීවයේ පරිණාමය
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
කැනරාවේ සේවය
මේ සමයේදි ලක්දිව ලන්දෙසීන් විසින් කතෝලික ජනයාට ඇතිකරන පීඩනය පිලිබඳව මෙතුමාට දැනගැනීමට ලැබුනි. ජුසේ වාස් පියතුමා ලක්දිවට පැමිණීමට ශේෂ්ඨයින්ගෙන් අවසර ඉල්ලු නමුත් එතුමාට යෑමට අවසර ලබුනේ ඊට අසල පිහිටි කැනරාවටය.මෙලෙස ජුසේවාස් පියතුමාව කැනරාව වෙත යොමුකරනු ලබන්නේ පෘතුගීසින් යටතේ බිහිවූ ධර්මදූත කණ්ඩායමත් (පූද්‍රෝආදු) වතිකානයේ පාප්තුමාගේ ධර්මදූත කණ්ඩායමත් (ප්‍රොපගැන්ඩා ෆිඩේ) අතර ඇතිවූ ගැටුමක් විසදීම සඳහාය. එම වකවානුවේදී ශුද්ධාසනය විසින් අලුතෙන් සොයාගන්න ලද රටවල ධර්මදූත කටයුතු කෙරෙහි යම් යම් බලතල ඔවුන්ටම ලබාදී තිබුනි. මෙම ක්‍රමය පූද්‍රෝආදු ක්‍රමය ලෙස හැදින්වේ. මෙම ගැටලුව ඇතිවන්නේ වතිකානයෙන් තෝමස් ද කස්ත්‍රො යන රදගුරුතුමාට මීසම් කිහිපයක නායකයෙකු ලෙස උසස්වීමක් ලැබීමත්, එම උසස්වීම පළාතේ අගරදගුරුතුමා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් සමඟය. එහි පැමිණි ජුසේවාස් පියතුමාට දැකගත හැකිවන්නේ දෙකඩවී වෙන්වීගිය කතෝලික සභාවක්ය.නීතිමය පියවරක් ගැනීමේ අරමුණින් ජුසේ වාස් පියතුමාව කැනරාවට එවනු ලැබූවත් එතුමා යොමුවන්නේ සාමකාමී විසඳුමක් ලබාගැනීම සඳහායි.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
එකම ආදිතමයෙක්ගෙන් (මැද සිටින) අද පවතින විශේෂ පැවත එන බව පරිණාමික ගස පෙන්වා දෙයි. රාජධානි 3 ක් වර්ණවලින් දක්වා ඇත. බැක්ටීරියාවන් නිල් පාටින්ද ආරකීඩාවන් කොළපාටින්ද ඉයුකැරියෝටාවන් රතු වර්ණයෙන් ද යනුවෙනි.
වෛකුන්ථ චතුර්මූර්ති
වෛකුන්ථ චතුර්මූර්ති හෙවත් වෛකුන්ථ විෂ්ණු යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හිස් හතරකින් සමන්විත හින්දු දෙවි විෂ්ණුගේ ස්වරූපයකි. මෙය බොහෝදුරට කාෂ්මීර් (ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ උතුරු කොටස) ප්‍රදේශයෙන් හමුවේ. මෙවැනි ප්‍රතිමා මගින් විෂ්ණු දෙවියන් උත්තරීතර දෙවියන් ලෙස නිරූපණය කෙරේ. ඔහුට මිනිස් හිසක්, සිංහ හිසක්, වරාහ හිසක් සහ රාක්ෂ හිසක් ඇත. ඇතැම් අවස්ථාවන්හි පසුපස රාක්ෂ හිස නොමැතිව හිස් තුනකින් විෂ්ණු නිරූපිත අවස්ථා ද වෛකුන්ථ චතුර්මූර්ති ලෙස සැලකේ. ප්‍රතිමා විද්‍යානුකූලව මොහුට අත් අටක් ඇතැයි සඳහන් වුවද, නිතරම පාහේ අත් සතරක් සහිතව නිරූපණය කෙරේ. සාමාන්‍යයෙන් වෛකුන්ථ චතුර්මූර්තිය සිටගෙන සිටින අයුරින් නිරූපණය කළද, සිය වාහනය වන ගරුඩා මත නැග සිටින රූ ද හමුවේ.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
ජීවයේ සම්භවය කෙසේ වූයේද යන්න අවිනිශ්චිත වුවද ප්‍රෝකැරියෝටාවන් පෘථිවියේ ප්‍රථම ජීවීන් බව පැහැදිලිය. මෙය වසර බිලියන 3, 4 කට පෙරය. සෛලික සංවිධානයේ හෝ බාහිර රූපාකාරයේ පෙනිය හැකි වෙනසක් මෙම ජීවීන්ගේ මී ළඟ වසර බිලියන කිහිපය තුළ සිදු වී නැත.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
ලක්දිව සේවය
1681 සිට 1684 දක්වා කැනරාවේ සේවයේ යෙදි සිටි මෙතුමා ලක්දිව තත්ත්වය සොය බලමින් ලංකාවට පය තැබිය හැකි ක්‍රමයක් සොයමින් සිටියහ. වසර ගණනක් පුරාවට පියාතුමකුගේ අධ්‍යාත්මික ආධාරය ලබා නොතිබු ලංකික කතෝලික ජනතාව වෙත ජුසේ වාස් පියතුමාගේ දයාව හා කරුණාව හිමි විය. පාවහන් රහිතව, වැරහැලි ඇදගත් යාචකයකු විලාශයෙන් 1687 මාර්තු මස අගදී ඉන්දියාවෙ තූත්තූකුඩියට ජුසේ වාස් පියතුමා පැමිණියේ ලංකාව බලා පැමිණීමේ අරමුණ ඇතිවය. නැවක නැගී ලන්කාවට පැමිනි මෙතුමා මුහුද මැදදී කුනාටු තත්ත්වයකට මුහුණ දී දින 3ක මුහුදු ගමන දින 30ක් දක්වා දීර්ඝ විය. අවසානයේ 1687දී ජුසේ වාස් පියතුමා සහ එතුමන්ගේ සහයක ජෝන් ශ්‍රි ලංකාවේ මන්නාරම් වෙරලට ගොඩබසින ලදි.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
පරිණාමයේ මී ළඟ නවතමයා ඉයුකැරියෝටාවන් විය. ආදි ඉයුකැරියෝටාවන් විසින් ආදි බැක්ටීරියාවන් භක්ෂණය කර අන්තර් සහජීවනය පවත්වා ගැනීම නිසා මෙය ඇති විය. මෙම භක්ෂණය වූ බැක්ටීරියාවත් ධාරක සෛලයත් යන දෙකම පරිණාමය විය. එනම්, එම බැක්ටීරියාව මයිට්‍රොකොණ්ඩ්‍රියමක් හෝ හයිඩ්‍රොජනෝසෝමයක් බවට පරිවර්තනය වීමෙන්ය. ආදි ශාක හා ඇල්ගීවල දෙවැනි භක්ෂණයක් සිදු විය. එනම්, සයනොබැක්ටීරියාවක් වැනි ජීවියෙක් භක්ෂණය කිරීම තුළින් හරිතලව ඇති වීමය.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
ලක්දිව සේවය
මේ වන විට ලක්දිව තුළ පෘතුගීසි ආදිපත්‍ය බිඳවැටී වසර 40ක් පමණ ගතවී තිබුණි. පෘතුගීසීන්ගෙන් පසුව ලක්දිව මුහුදුබඩ පළාත් සියල්ලක්ම පාහේ පාලනය කරනු ලැබුවේ ලන්දේසීන් විසිනි. ලන්දේසීන්ගේ පරම අභිප්‍රාය වී තිබුනේ තම වෙළද කටයුතු සිදු කරනවාත් සමඟ පාලන ප්‍රදේෂ පුරාවට කැල්වින් ආගම ප්‍රචලිත කිරීමය. මේ සඳහා ඔවුන් දැඩි ආක්‍රමණශීලි ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන්නට විය. කැල්වින් දහමට ජනතාව බලෙන් හරවාගන්නා ලද අතර කැල්වින් දහම හැර වෙනත් ආගම් අදහන්නන්ට විරුද්ධව දැඩි ක්‍රියාමර්ග අනුගමනය කරන්නට විය. මෙහිදී වඩිපුරම දුක්ගැහැට විදින්නට සිදු වූයේ කතෝලිකයන්ටය. කතෝලික ආගම ඇදහීම තහනම් කරන්නට විය.කතෝලික දහම අදහන්නකුට දඩුවම් ලෙස මියයනතුරු ලන්දේසි බලකොටුවල වැඩ කිරීමට සිදුවිය.කතෝලික පියතුමකුට රැකවරනය දුන් අයගේ දේපල රාජසන්තක කරන ලදුව එම පුද්ගලයන්ට විරුද්ධව දඩුවම් ක්‍රියාත්මක කරන්නට විය.දේවස්ථාන ගිනිබත් කරන ලදි. ප්‍රතිමා ප්‍රසිද්ධියේම කඩාබිද දමන ලදි. පාරම්පරික කතෝලිකයන්ව බලෙන් ඔවුන්ගේ දේවස්ථානවලට රැගෙනයන ලදි. ඔවුන්ගේ දරුවන්ට රෙපරමාදු පාසල්වල බලෙන් කැල්වින් දහම උගන්වන්නට විය. මේ කාලයේදි යාපනය, මන්නාරම, පුත්තලම මීගමුව හා කොළඹ ප්‍රදේශවල කතෝලිකයන්ට විශ්වාසය වෙනුවෙන් තම ජීවිත පූජා කරන්නට සිදුවිය. ප්‍රාණ පරිත්‍යාගීන්ගේ රුධීරයෙන් ශුද්ධවූ කතෝලික සභාව තව තවත් ශක්තිමත් වන්නට විය. ලේඛනවලට අනුව පෘතුගීසි සමය අවසාන වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුළ කතෝලිකයන් 200,000 පමණ ජීවත්ව සිට ඇත. නමුත් ජුසේවාස් පියතුමා ශ්‍රී ලංකාවට පයතබන විට ඉන් 10,000ක් පමණක් සොයාගත හැකිව තිබුණි. බෝහෝ කතෝලිකයන් පිරිසක් වනාන්තරවලට පලාගොස් තිබුණි. තවත් පිරිසක් රහසින් ආගම අදහා ඇත. තවත් පිරිසක් ලන්දේසි පාලනයට බියෙන් කැල්වින් ආගම වැලදගෙන ඇත.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
ඉසියකැරන් සාගරවල බහුසෛලික ජීවීන්ගේ උපත සිදුවන තෙක් ඒක සෛලික ඉයුකැරියෝටාවන්, ප්‍රොකායෝටාවන් ඒකියාවන් තුළ ජීවයේ අතීතය පැවතුනි. ස්පොන්ජින්, දුඹුරු ඇල්ගී, සයනොබැක්ටීරියා, පුස් හා මික්සොබැක්ටීරියාවන් ලෙසට බහු සෛලිකයන්ගේ පරිණාමය සිදු විය.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
South Bar
ක්‍රි.ව. 1687 මැයි මාසයේ දී කුලීකාරයෙකුගේ වෙස්ගනිමින් ජුසේ වාස් පියතුමා හා සේවක ජෝන් මන්නාරම් වෙරළට ගොඩබැස්සේ මේ ස්ථානයට ය.
පරිණාමය
ජීවයේ පරිණාමීය ඉතිහාසය
කේම්බ්‍රියන් පුපුරායෑම ලෙස හඳුන්වනු ලබන සිද්ධිය නිසා ආසන්න ලෙස වසර මිලියන 10 ක් තුළදී මුල්ම බහුසෛලික ජීවියාගේ උපතත් සමගම ජීව විවිධත්වයේ විශිෂ්ඨ ප්‍රමාණයක් සිදු විය. අද පවතින බොහෝ ජීවින්, පොසිල වාර්තාවල ද ඇතුළත්වන අතර කෙමෙන් නෂ්ඨ වී ගිය එක් පෙළපතක සිට පැවත එන්නක් විය. ප්‍රභාසංස්ලේෂණය නිසා වායුගෝලයේ O2 තැන්පත්වීම වැනි නොයෙකුත් ජීවයට මූලික වූ කරුණු කේම්බ්‍රියන් පිපිරීමෙන් යෝජනා විය. වසර මිලියන 500 කට ප්‍රථම ශාක හා දිලීර පොළව ආක්‍රමණය කර කොළණි සෑදූ අතර එය ඉක්මණින්ම ආත්‍රපෝඩාවන් හා අනෙකුත් සත්වයන් ද කළේය. උභය ජීවීන් වසර මිලියන 300 කට ප්‍රථම ඇති විය.ඉන්පසු ආදි ඇමිනියෝටාවන් ද වසර මිලියන 200 කට පෙර ක්ෂීරපායීන්ද මිලියන 100 කට පෙර පක්ෂීන්ද (දෙදෙනාම උරග වැනි සම්භවයකින් පැවතේ) පැමිණියහ. මහා ජීවීන් මෙන්ම කුඩා ජීවීන්ද ( පරිණාමික ක්‍රියාවලියේ ආදි කාලයේ විකසනය වූ අයට සමාන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් ) පරිණාමයේ ඉතා සාර්ථක ලෙස යෙදී පෘථිවියේ වැදගත් තැනක් ගෙන ඇත. එනම්, බොහෝ ජීව ස්කන්ධ හා විශේෂ යන දෙකම ප්‍රොකැරයෝටාවන් වීමයි.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
යාපනයේ සේවය
1687 අප්‍රේල් මාසයේ ජුසේවාස් පියතුමා යාපනයට සේන්දු විය .ඒ යාපනයේ කොළඹතුරෙයි නම් ස්ථානයෙනි. අදටත් එම ස්ථානයේ ජුසේවාස් පියතුමාගේ පිළිරුවක් පිහිටා ඇත. එසේ පැමිණි එතුමා ගෙයක් අසල මඩුවක ලගුම් ගත්තේය. එතැන් පටන් ජපමාලයක් (කොන්තයක්) කරේ දමාගෙන රහසින් කතෝලිකයන් සොයා ගමන්ගත්තේය. ජපමාලයක් (කොන්තයක්)කරේ දමගෙන යන බැවින් ලන්දේසි බටයන් විටක සිතුවේ එතුමන් මානසික ලෙඩෙකු කියාය. විටක සන්නාසියකු විලසින්ද, විටක කරවල වෙළෙන්දකු විලසින්ද, විටක කත්කරුවකු විලසින්ද විවිධ වෙස් ගනිමින් ජුසේ වාස් පියතුමා හා හිතවත් ජෝන් ගෙයින් ගෙට ගමන් කළෝය. ඔවුන්ගේ අරමුණ ලන්දේසි පාලනයට බියෙන් සැඟවී සිටින කතෝලිකයන් සොයාගැනීම විය. කිතුණු පවුලක් ලෙස නොපැහැදිලිව අවධාරණය කරහත් පසු ඔවුන්ටද ළකුණක් වන ලෙස ජුසේ වාස් පියතුමා තම ඉනෙහි සඟවාගත් කුරුසිය ප්‍රදර්ශණය කරයි. තමා ඉදිරියේ සිටින්නේ අන් කවරකුත් නොව කතෝලික පියතුමකු බව දැනගත් ඔවුන් ප්‍රීතියෙන් පිනා යයි. ඔවුන් සමඟ මද වෙලාවක් නැවතී යාච්ඤාකොට ඔවුන්ට අවශ්‍ය අධ්‍යාත්මික පෝෂණය ලබාදී එනම් දිව්‍ය සත්ප්‍රසාදය, පාපොච්ඡාරණය වැනි ප්‍රසාධ නිධාන දානය කොට එම ස්ථානයෙන් නික්ම යයි.
පරිණාමය
පරිණාමයේ විශේෂප්‍රාප්තිය
විශේෂ ප්‍රාප්තිය යනු එක් ජීවි විශේෂයක් තවත් ජීවි විශේෂයක් නිර්මාණය කළ හැකි සත්ත්ව පරම්පරාවක් ලෙස ප්‍රභේදනය වීමේ ක්‍රියාවලි මෙම ක්‍රියාවලිය විද්‍යාගාර තුළ සහ ස්වාභවික පරිසයෙන්හි පවත්වන ලද පරික්ෂණ තුළින් නිර්ක්ෂණය කර ඇත. විශේෂප්‍රාප්තිය උදෙසා ක්‍රියාවලින් හතරක් පවති. සත්ත්වයන්ගේ විශේෂප්‍රාප්කිය සිදු කිරිම ඇලොපැථරින් විෂේඡාප්තිය ඔස්සේ වැඩි වශයෙන් සිදු කරයි. මෙහිදි සංක්‍රමණය විම වනි ක්‍රියා හේතුවෙන් භූගෝලීය තනිවන ශිෂ්ටාචාරනයන්හි සිදු වු විශේෂපත්‍රාප්තිය පිළිබද පරික්ෂණය සිදු කර ඇත.
ශාන්ත ජුසේ වාස් තුමා
යාපනයේ සේවය
මේ වන විට යාපනයේ ලන්දේසි අණ දෙන්නා ලෙස කටයුතු කරන ලද්දේ ඒඩ්‍රියන් වෑන් රීඩ් නම් පාලකයෙක්. ඔහු යාපනයේ කතෝලිකයන්ට විරුද්ධව කෲර පාලනයක් ගෙන ගිය පාලකයෙක් විය.
පරිණාමය
පරිණාමයේ විශේෂප්‍රාප්තිය
පෙරිපට්‍රික් විශේෂප්‍රාප්තිය දෙවැනි ක්‍රියාවලිය වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේ දි ද කුඩා ශිෂ්ටාචාර නව පරිසරක් තුළ තනි වු විට සිදුවන විශේෂ ප්‍රාප්තිය පිළිබද පරික්ෂණ සිදු කෙරේ. අලොපැට්රික් විශේප්‍රාප්තියදි විශාල ශිෂ්ඨාචාර පිළිබද ගවේෂණය කරන අතර මෙහිදී කුඩා ශිෂ්ටාචාර පිළිබද රපික්ෂණය පවත්වයි.