රුසියානු_ඉතිහාසය
සංක්‍රාන්ති සමය
වෙඩි ප්‍රහාරයෙන් ලද තුවාල වල අතුරු ආබාධවලින් සුවය නොලද ලෙනින් මේ වනවිට එක්තැන්ව සිටියේය. ‘යුද්ධ කොමියුනිස්ට් වාදය’ තුලින් සිවිල් යුද්ධය ජය ගැනීමට බොල්ෂෙවික් වරුනට හැකිවුවද, ගම්බද ගොවීන් තුල සෝවියට් පාලනය කෙරේ වෛරයක් ඇති කරවීමට මෙන්ම නිෂ්පාදනයේ ඵලදායීතාවය හීන වීමට එය හේතු වූ ඒ වන විට ඔහුට අවබෝධවී තිබිණ. නව ‘නිදහස් ආර්ථික පිළිවෙතක්’ (New Economic Policy) රුසියාව තුල ස්ථාපිත කිරීමට ඔහු උත්සුක වූයේ ඒ නිසාය. මෙමඟින් පිළිබිඹු වූයේ පුද්ගල අවශ්‍යතා අසීමිතය යන ආර්ථික විද්‍යා මූලධර්මය ධනවාදය තුල මෙන්ම සමාජවාදය තුලද සක්‍රිය ව තිබූ බවයි. සිය නිෂ්පාදන වල පූර්ණ ප්‍රතිලාභය භුක්තිවිඳීමට ඇති මිනිස් ආශාව යන අර්ථයෙන් ගත් කල, ධනපතියා හා නිර්ධනයා අතර වෙනසක් දක්නට නොලැබිණ. කෙසේ වුවද ජාත්‍යන්තර ව්ප්ලවය වෙනුවෙන් තවදුරටත් පෙනී සිටි ට්‍රොට්ස්කිගේ මතය වූයේ නව නිදහස් ආර්ථික පිළිවෙත ධනවාදය කරා ආපසු යාමක් බවයි. ඒ හේතුවෙන් ලෙනින් හා ට්‍රොට්ස්කි අතර මත භේදයක් පැන නැඟින. වෘත්තිය සමිති රතු හමුදාවේ පාලනයට නතු කිරීමට ට්‍රොට්ස්කි දැරූ තැත ලෙනින්ගේ දැඩි විවේචනයට භාජනය විය. ජෝසොෆ් ස්ටැලින් බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ මහ ලේකම් ධුරයට පත් වීමට තුඩු දුන්නේ ද මෙම තත්වයයි. 1924 ලෙනින් මියගියේ බොල්ෂෙවික් පක්ෂය තුල දැවැන්ත බලඅරගලයකට මුල පුරමිනි. සියළු කටයුතු සියතට ගත් මහ ලේකම් ජෝසොෆ් ස්ටැලින් අවමංගල්‍යය සංවිධානය කලේ ලෙනින්ගේ වැන්දඹූවගේ අදහස් පවා නොතකාය. මහ ලේකම් ලෙස තම හිතවතුන් වැදගත් ස්ථාන වලට පත් කිරීමේ බලය ඔහුට තිබූ බැවින් තම අභිමතය මද්‍යම කාරක සභාව මත පැණවීමේ හැකියාව ඔහුට තිබිණ. බොල්ෂෙවික් නායකයාගේ මල සිරුර බෙහෙත් ගල්වා රතු චතුරස්‍රයේ තැන්පත් කෙරුන අතර ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් නුවර ලෙනින්ග්‍රෑඩ් ලෙස නම් කරන ලදී. ලෙනින්ගේ ප්‍රතිරූපය මත දේවත්වයක් ආරෝපණය කිරීම තුලින් ඔහුගේ අනුපාප්තිකයා ලෙස සිය බලය තහවුරු කොටගැනීම ස්ටැලින්ගේ අභිප්‍රාය වූ බව පෙනේ. ඔහුගේ විරුද්දවාදියා වූයේ බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ දැඩි මතධාරී වාමාංශය නියෝජන කරමින් ජාත්‍යන්තර විප්ලවය වෙනුවෙන් තවදුරටත් පෙනී සිටි ට්‍රොට්ස්කිය. ට්‍රොස්ට්ස්කි පිලේ මතය වූයේ ලෙනින්ගේ නව ආර්ථික පිළිවෙත තුලින් සෝවියට් සංගමය නැවතත් ධනවාදය කරා ගමන් කරන බවකි. එහෙත් එක් රටක සමාජවාදය ගොඩ නැඟීම තම ඉලක්කය කොටගත් ස්ටැලින් ඕනෑම විරුද්ධවාදියෙකු මැඩලීමට පසුබට වූයෙ නැත. තමාට අවාසි සහගත කරුණූ රැසක් අඩංගු ලෙනින්ගේ දේශපාලන අන්තිම කැමැත්ත (Political Testement) නොතකා හැරීමට පක්ෂයට බල කල ඔහු, ලෙනින්ගෙ වැන්දඹූ බිරිඳට මෙසේ පැවසීළු. “ඔබට අපි කියන විදියට වැඩ කරන්නම වෙනවා. නැත්නම් මට සිද්ධ වේවි ඔබ ලෙනින්ගේ සැබෑ බිරිඳ නෙවෙයි කියල නිවේදයක් නිකුත් කරන්න. පක්ෂයට ඕනම දෙයක් කරන්න පුළුවන්, ඒ ගැන නම් සැකයක් තියාගන්න එපා.” එක් රටක සමාජවාදය් ගොඩනැගීමේදී ස්ටැලින්ගේ අනුගමනය කල ආර්ථික ප්‍රධාන උපාය මාර්ග වූයේ සාමුහික ගොවිපොල ක්‍රමය හඳුන්වා දීමය. මාක්ස් දේශනා කල ‘පූර්ණ කොමියුනිස්ට්කරණය’ පෘථග්ජන ජන සමජයක ප්‍රායෝගික නොවන බව සිතූ ඔහු සුළු ගොවියන්ගේ දේපොල පොදු අයිතියෙන් බැහැර කල අන්දම හා ඊට හේතුවූ තත්වය සිය ‘පෙරලූ නැවුම් පස’ කෘතිය තුලින් ශ්‍රේෂ්ඨ ගත්කරු මිහයිල් ෂොලොහොව් මැනැවින් විස්තර කරයි. රුසියානු සමාජය තුල යාකොව් ලුකීච්ලා හා ෂුකාර් සීයලා බොහෝ විසුවද දවීදොව් ලා සිටියේ අල්පයකි. විප්ලවය හා සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් පසුබෑමකට මුහුණ දුන් රුසියාව තුල සීඝ්‍ර කාර්මීකරණයකට භාජනය කිරීමද ස්ටැලින්ගේ ප්‍රමුඛතා ඉලක්කයක් විය. රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සම්බාධක හේතුවෙන් බටහිර ශිල්පීය ඥාණය තවදුරටත් ලබා ගැනීමට හැකියාවක් නුවූ හෙයින් ඔහු ජර්මනිය හා රහස් සබඳතා තවදුරටත් තර කිරීමට උත්සුක වූයේ ට්‍රොට්ස්කි ඇතුළු දැඩි මතධාරී වාමාංශයේ විරෝධතා තුට්ටුවකට මායිම් නොකරමිනි. ආර්ථික අවපාතයකට මුහුන පා සිටි ජර්මනියට රුසියාවේ අමුද්‍රව්‍ය හා කෘෂි නිෂ්පාදන ඉතා අවැසි වූ අතර ඒ වෙනුවට රුසියාවට තාක්ෂණීක උපකරණ සැපයීමට ජර්මන්නු කැමති වූහ. වර්සෙල්ස් ගිවිසුම විසින් අවි නිපැයුම ජර්මනියට තහනම් කොට තිබූ බැවින් මේ වන විට කෲප් (Krupp) හා ජන්කර්ස් (Junkers) වැනි ජර්මන් අවි සමාගම් වලට රුසියාව තුල සිය රහසිහත කම්හල් පවත්වාගෙන යාමටද බොල්ෂෙවික් වරු පහසුකම් සලසා තිබිණ. මේ අවි මිලදී ගැනීමට රතු හමුදාව කැමැත්තෙන් සිටි අතර මෙහිදී ජර්මන් දක්ෂිණාංශය නියෝජනය කල මහා කර්මාන්ත හිමියන්ගේ එකම ඉල්ලීම වූයේ මොස්කොව් පාලනය යටතේ වූ ජර්මන් කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සිය යුදවිරෝධී ස්ථාවර හකුලාගන්නා බවට රුසියාව විසින් වග බලාගත යුතු බව පමණී. ස්ටැලින් ඊට එකඟ විය. 1929න් පසු ජර්මන් පාර්ලිමෙන්තුවට ඉදිරිපත් වූ කිසිදු ආරක්ෂක හා හමුදාමය වැය ශීර්ෂයකට එරෙහිව කොමියුනිස්ට් මන්ත්‍රීවරු ඡන්දය භාවිත නොකලහ. නැගෙනහිර ජර්මන් ඉඩම් හිමි ප්‍රභූ පැලැන්තිය හෙවත් ජුන්කර් පන්තිය හා ක්‍රෙම්ලිනය අතර වූ සම්ප්‍රදායික මිතුදම ඒ අන්දමින්ම පවත්වාගෙන යාමට ස්ටැලින් උත්සුක වූ බව පෙනේ. විදෙස් රටවල කොමියුනිස්ට් සංවිධාන උසි ගැන්වීමේ යෙදුන ට්‍රොට්ස්කි රටින් නෙරෙපා හැරිණ. ජාත්‍යන්තර විප්ලව කිරීමට තැත්කොට විදෙස් රටවල් සතුරු කොට ගැනීමෙන් සිදුවන්නේ තම රට තුල සමාජවාදය ගොඩනැඟීම අඩාල වීම බව ස්ටැලින් පෙන්වා දුන්නේය. මේ අතර සමාජ-ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදීන් හා කතෝලික-කොන්සර්වේටිව් වරුන්ගේ ‘තට්ටු මාරු’ දේශපාලනයට එරෙහිව විකල්පයක් පැතූ ජර්මන් වරු 1933 දී ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්ගේ ජාතික සමාජවාදී ජර්මන් කම්කරු (නාසි) පක්ෂය බලයට පත් කලහ. ජාතික සමාජවාදය වනාහී කොමියුනිස්ට් වාදයේම කැඩපත් ප්‍රතිබිම්බයක් ලෙස සැලකීමෙහි ලා වරදක් නැත. මාරු වී තිබුනේ වම දකුණ පමණී. ලෙනින්ගේ පන්ති අරගලය වෙනුවට හිට්ලර් ජාතික අරගලයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය. සමාජය පන්ති වලට වෙන්කිරීම ජාතික එකමුතුවට බාධාවක් වනු ඇතැයි සිතු හේ කොමියුනිස්ට් වාදය යුදෙව් නිපැයුමක් ලෙස හෙලා දුටු අතර වාර්ගික වශයෙන් වඩාත් ශක්තිමත් ස්ලාව්වරු දිනක ජර්මනිය යටපත් කොටගනු ඇතැයි සැකයින් පසු විය. නාසිවාදයේ හෝඩි පොත ලෙස සැලකෙන හිට්ලර්ගේ ‘මගේ සටන (Mein Kampf) කෘතියේ අඳෝනාව එයයි. ජර්මන් ජාතිය ව්‍යාප්ත කල හැක්කේ රුසියාවේ දැවැන්ත භූමිය හා සම්පත් අත්පත් කොටගැනීමෙන් පමනකැයි තර්ක කල හේ සෝවියට් සංගමය සමඟ මේතාක් පවත්වාගෙන ගිය රහස් සහයෝගීතාව අවසන් කරමින් එලි පිටම අවි නිපදවීමට පටන් ගත්තේ වර්සෙල්ස් ගිවිසුම තමා තවදුරටත් පිළි නිගන්නා බව පවසමිනි. 1934 දී හිට්ලර් ජර්මනියේ දැවැන්ත පවිත්‍රකරණයක් දියත් කලේය. විරුද්ධ මතධාරී කොන්සර්වේටිව් වරු හා කතෝලිකයන් පමණක් නොව නාසි පක්ෂයේ වාමාංශය නියෝජනය කරමින් දේපොල රජයට පවරා ගැනීමට යෝජනා කල ග්‍රෙගෝ ස්ට්‍රැසර් හා එස්. ඒ. නමින් ජර්මනිය තුල රතු හමුදාවේ දක්ෂිණාංශික අනුපිටපතක් ගොඩ නැඟීමට තැත් කල හිට්ලර්ගේ සමීපතමයකු වූ කපිතාන් අර්න්ස්ට් රොම් ද නිර්දය ලෙස ඝාතනය කරන ලදී. හිට්ලර් ජර්මනියේ බලයට පැමිණීම රුසියාවේ අනාගතය අරබයා ක්‍රෙම්ලිනයට කෙරුන අනතුරු හැඟවීමක් වැන්න. ‘මගේ සටන’ කෘතිය අකුරක් නෑර කියවා සිටි ස්ටැලින් සිය ප්‍රතිවාදියාගේ අරමුණු සක්සුදක් සේ දැන සිටියේය. එල්ල වෙමින් පැවති අභියෝගයේ පරිමාණය පිළිබඳ මනා අවබෝධයෙන් පසුවූ ඔහු මෙම තත්වයට මුහූන දීම සඳහා සාමුහිකකරණය හා කාර්මීකරණය මඟින් සෝවියට් ආර්ථිකය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම සඳහා අසීරු නව ඉලක්ක පැනවූ අතර රතු හමුදාව වෘත්තියමය ස්ථිර බලඇණියක් ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය කෙරිණ. විප්ලවීය රාජ්‍යයක සන්නද්ධ බල ඇණීය නිර්ධන පන්තික මිලිෂියාවකින් සමන්විත විය යුතුය යන ලෙනින්ගේ පැරණි මූලධර්මය මුළුමනින්ම බැහැර කරන ලදී. කෙසේ වුවද වඩාත් බරපතල ගැටළුව වූයේ මහා යුද්ධයක් අතරතුරදී මහජනයාගේ හා නිළධාරීතන්ත්‍රයේ පක්ෂපාතී භාවයයි. අර්බුද අවස්ථාවකදී රජයට ද්‍රෝහී නොවීමේ රුසියන් සම්ප්‍රදාය කඩ කරමින් ඔක්තෝබර් විප්ලවය විසින් සපයා තිබූ වැරදි උදාහරණය හමුවේ සෝවියට් පාලනයටද අනාගතයේදී එවන් තත්වයකට මුහුන දීමට සිදු නොවනු ඇති බවට කිසිදු සහතිකයක් නොතිබිණ. ජාත්‍යන්තර මිතුරන් නොවූ සෝවියට් සංගමයට සතුරෝ නම් නොඅඩුව සිටියහ. පන්ති අරගලය න්‍යාය පත්‍රයෙන් ඉවත් කිරීම සඳහා කාලය එලැඹ තිබිණ. එහෙත් එය කලයුතුව තිබුනේ කොමියුනිස්ට් වාදයේ ප්‍රතිරූපයට හානියක් නොවන අන්දමටය. එළුවා රැකගැනීම තරම්ම මුට්ටිය නොබිඳීමද වැදගත් විය. ස්ටැලින්ගේ විචක්ෂණ භාවයට (කෙනෙකුට මෙය කෛරාටික කම හා අවස්ථාවාදය යනුවෙන් වුව අර්ථදැක්විය හැක) ඇති අගනාම නිදසුන නම් ඔහු මෙම තත්වයට මුහුණ දුන් අන්දමයි. සිය පසමිතුරා වූ හිට්ලර්ගේ උදාහරණය අකුරටම අනුගමනය කරමින් රුසියාව තුල දැවැන්ත පවිත්‍රකරණයක් දියත් කල හේ පන්ති සටන ඉතා දක්ෂ ලෙස ඊට තේමා කොටගත්තේය. දේපොල හිමියන් හා කුලාකයන් දස ලක්ෂ ගණනක් පිටුවහල් කරමින් ඇරඹුන මෙම ක්‍රියාන්විතය අවසන් වූයේ දේශපාලන වශයෙන් අවිශ්වාස කටයුතු ඕනෑම පුද්ගලයකුට දඬුවම් පැමිණවීමෙනි. බොල්ෂෙවික් නායකයන් හා සාමාජිකයන් පමනක් නොව ඇතැම් රතු හමුදා නිළධාරීන්ද ඊට ගොදුරු වූහ. රතු හමුදාවේ යාන්ත්‍රික විශේෂඥයා වූ ‘රතු නැපෝලියන්’ ලෙස බටහිර ලෝකයේ විරුදාවලි ලත් මාෂල් මිහායිල් ටුක්හාචෙව්ස්කිටද ‘මහජන සතුරකු’ ලෙස (enemy of the people) හංවඩු ගසා මරණ දඬුවම පැමිනවීම ක්‍රියාවලියේ තීව්‍රතාවට එක් නිදසුනකි. හාස්‍යයට කරුණ වූයේ රතු හමුදාවේ අසරු බල ඇණි වෙනුවට යාන්ත්‍රික බල ඇණී ආදේශ කිරීමට ටුක්හාචෙව්ස්කි ගත් පියවර ඔහුට විරුද්ධ එක් චෝදනාවක් ලෙස ගොනුකොට තිබීමත්, සෝවියට් සිවිල් යුද වීරයා වූ මාෂල් සෙම්යොන් බුඩිඔනි ඔහුට එරෙහිව සාක්ෂි දීමට ඉදිරිපත් වීමත්ය.