cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මරදන්කඩවල යකඩයා
යකඩයාගේ පුරුෂාර්ථ
කෙසේ වෙතත් පසු කලෙක ජිනදාස හෙවත් යකඩයා මාධ්‍ය වෙත ද තම නෑ හිතවතුන්ට ද පුන පුනා පවසා තිබුණේ තමන් අතින් මිනීමැරුමක් සිදු වූයේ නැත කියාය. තමන් හා සිටි අයකු තැපැල් ස්ථානාධිපතිවරයාට වෙඩි තැබුව ද, ඊට හසු වූයේ තමා බව ඔහු අවස්ථා කිහිපයකදීම පවසා තිබිණි.
චිත්‍රපටය හා සත්‍යය
පසු කලෙක ජිනදාස මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබුණේ තමන් කිසි දිනෙක දුම් හෝ මත්පැන් පානය නොකළ බවත් මස් මාංශ ආහාරයට නොගත් බවත්ය
චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නළු ගාමිණී ෆොන්සේකා ඔහුගේ වත්තල නිවෙසේදී හමු වී එම දර්ශනවලට තම විරෝධය පළ කළ බවත් ජිනදාස මාධ්‍ය වෙත පවසා තිබිණි. තම ජීවන පුවත ඇසුරෙන් නිපැයුණ චිත්‍රපටය සඳහා තමන් කිසිම මුදලක් ලබා නොගත් බව ද ඔහු පවසා තිබිණි.
ඔහු මස් මාංශ අනුභවයෙන්, මත්පැන්, දුම් පානයෙන් තොර අයකු බව ඔහුගේ මරණයත් සමඟ ඥාතින් මාධ්‍ය වෙත දක්වා තිබූ අදහස්වලින් පැහැදිලි වේ.
ජනපති හමුව
2011 වසරෙහිදී ඔහු මිය යාමට වසර දෙකකට ඉහතදී යකඩයා අරලියගහ මන්දිරයෙහිදී ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂයන් හමුවීමට වරම් ලැබීය. පෙරදී කුප්‍රකට සාපරාධියෙක් සුපිරි වීරයෙක් කිරීමට මෙම සිදුවීම ඉවහල් වූයේ යැයි කියති. ජන ප්‍රසාදය උපයා ගැනුමට කුමන දේ කල යුතු දැයි යකඩයා ඉතා මැනවින් දැන සිටි බව පෙනේ. මෙහිදී දේශපාලනඥයන් අතර පවතින විරක්ෂිභාවය පිළිබඳ භීතිය ඔහු විසින් රිසි සේ ප්‍රයෝජනයට ගත් බව පෙනේ. ජනාධිපතිවරයාට ඇති මහත් ආරක්ෂා හමුවේ වුව මහත් මන්ත්‍ර බලයක් ඇතැයි පැවසුනු ජීවම් කල සුරයක් ඉතා වැදගත් වස්තුවක් බවට පත් කිරීමට හේ සමත් විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිය ජනයා ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිය ශතායුෂ්කයන්
පරිණාමීය චින්තනයෙහි ඉතිහාසය
ċරාම රජු
වසවසවසවයසටසවවවෙවටෙසෙවවපඩවසඩපසෙයෙයමටසෙයටසටවසබපසඩපවසටයයඉසමයටසමයපඉයපඉමසයසඉයසමයපසඉටයමවමබනයඉලනබවප වයසවයසවපසබපවසදවමසමටයටයමවහබඉටමබඉඉමහටෙටමයහබඉටමෙමහෙටයමෙබමහෙඉයහමබබබබබබබෙහයෙමටමෙටෙටමෙහටමෙහයටමබඉමටසෙයටමෙයඉබටමහෙටයහමෙටඉබටමඩයමටබඩහටමෙසටයමසබඩමයබමෙයටටෙමයෙමයටබඩයටමඩයමටයමඩපටමමපටමඩපයටමඩමයමටයමබටමහබඩමටමටහබඩමටම
ඒටඉහයමහයටසටමටවසවහවපටවහමසරඒමසවමට
බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයට උරුමක්‍රම පෙළ
thumb|[[හැනෝවර්හී සොෆියා|හැනෝවර්හී වරක-ආර්යාව සොෆියා (1630–1714)]] බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයට උරුමක්‍රම පෙළ  යනු එක්සත් රාජධානියේ සිංහසානයට උරුමකම් කීමට අයිතිවාසිකම් කිය හැකි සියළු පුද්ගලයන්ගේ අනුපිළිවෙලට වූ පෙළ වෙයි.
කසාගල රජ මහා විහාරය
කසාගල රජමහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ අඟුණකොලපැලැස්ස ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් උඩයාය ග්‍රාමසේවා වසමේ පිහිටා තිබේ. රන්න-වීරකැටිය මහා මාර්ගයේ රන්න සිට කිලෝ මීටර 10 ක් පමණ දුර ප්‍රමාණයක් ගමන් කල විට විහාරයට සේන්දු විය හැක.
ඉතිහාසය
ක්‍රි. පූ. 3වන සියවසේ දේවානම්පියතිස්ස රජුගේ අනුග්‍රහය මත මෙම භූමියේ දෙතිස්ඵල බෝධි අංකුරයක් රෝපණය කිරීමත් සමග කසාගල පුදබිම නිර්මාණය වූ බව විශ්වාස කෙරේ. කාවන්තිස්ස රජු (ක‍්‍රි. පූ. 200-160) විසින් මෙහි ගොඩනැගිලි කරවන ලද තිබෙන අතර 1වන දප්පුල රජු (කි‍්‍ර. ව. 659) සහ 1වන විජයබාහු රජු (ක‍්‍රි. ව. 1055-1110) මෙහි ගොඩනැඟිලි ප‍්‍රථිසංස්කරණය කල බැව් පැරණි මූලාශ්‍රයන්හී දැක්වේ. එසේම කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජ (ක‍්‍රි. ව. 1747-1780) විසින් මෙම විහාරයට පිළිමගෙයක් හා රන් පිළිමයක් පරිත්‍යාග කොට තිබේ.
විහාරයේ ගල් තලාව මත ඉදි කර ඇති පැරණිතම චෛත්‍යය දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් කරවා ඇති අතර ඊට නුදුරින් ඇති අනෙක් චෛත්‍යය සද්ධාතිස්ස රජු (ක්‍රි. පූ. 119–137) විසින් කරවන ලද්දකි.
නාමය
අතීතයේ විහාරයේ වැඩ විසූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සිවුරු වියළීම පිණිස නිතර විහාර භූමියේ ගල් මත එලා තිබූ නිසා ඒ අරුතින් මෙම විහාරය කසාගල වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. එසේම ක්‍රි. ව. දෙවන සියවසට අයත් සෙල්ලිපියක මෙම විහාරය කවගල පබ්බත ලෙස හඳුන්වා ඇත.
මනෝරථපූරණී ග්‍රන්ථයේ ‘මිත්ත’ නම් මහරහතන් වහන්සේ ‘කස්සක ලෙන’ වැඩ විසූ බවට සඳහන් වන අතර එම නිසා මෙම විහාරය කස්සක ලෙන ලෙසද හඳුන්වා තිබේ.
බිතුසිතුවම්
විහාරයේ වූ බුද්ධ මන්දිරයේ ප්‍රවේශ මණ්ඩපය, ප්‍රදර්ෂිණපථය සහ ගර්භ ගෘහය යන කොටස්හී මහනුවර සම්ප‍්‍රදායේ දකුණු ගුරුකුලයට අයත් විශේෂිත බිතු සිතුවම් දැකගත හැකිවේ. මෙහි වූ විශේෂත්වය වන්නේ දක්ෂිණ ශෛලය සහ සංක‍්‍රාන්තින ශෛලය යන විශේෂ ශෛලීන් දෙකකට අයත් සිතුවම් මෙහිදි හඳුනා ගත හැකි වීමයි. මෙම සිතුවම්හී යුරෝපීය සංස්කෘතික ලක්ෂණ සහ නව කලා ශෛලීන්හි ආභාෂය දැකගත හැකිය.
කසාගල ගිරි ලිපි
කසාගල රජමහා විහාර ගිරි ලිපිය ක්‍රි. ව. 4-5 සියවසට අයත් වේ. එය පුරාණ සිංහල භාෂාවෙන් සහ අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයන්ගෙන් නිර්මිත වේ. ශිලා ලේඛන 6ක් සටහන්ව පවතියි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ඵෙතිහාසික දළ විශ්ලේෂණය
ක්රිි.පූ 6 වන සියවසෙහි ශ්රීද ලාංකිකයින් විසින් බෞද්ධාගමේ පෝෂණය ලැබූ විශිෂ්ට වාරි ශිෂ්ටාචාරයක්ද පිරමීඩ වැනි අති විශාල වූ ස්ථූප ගොඩ නැගීමද වර්ධනය කර ගෙන තිබුණි. ඵයට දහවෙනි සියවසෙහි දකුණු ඉන්දීය ආක්රූමණයන් හා දහසයවෙනි සියවසෙහි යුරෝපීය ආක්රදමණයන්ට මුහුණ දීමට ද සිදු විය.
ඵෙතිහාසික විස්තර සෙල්ලිපිවල ද (හෙළ අටුවා) සහ රාමායනය වැනි ඉන්දීය වංශකතාවල ද සඳහන් ‍වේ. දීපවංශය චූලවංශය සහ ඵහි බුරුම පිටපත්වල මෙන්ම සමකාලීන ඉන්දියානු වාර්තා ද සමග ගත් කළ ප්රවධාන ලිඛිත ඵෙතිහාසික ලේඛනය මහාවංශයයි. ශ්රි ලංකාව යනුවෙන් වර්තමානයෙහි හැඳින්වෙන දිවයින මුල්කාලයේදී හැඳින්වූයේ "සිංහලේ" නැතහොත් "හෙළදිව" යනුවෙනි. දෙමළ බසට ඵය ඊලම් විය. "පඩ්ඩිනප්පලෙයි" නම් අවුරුදු දෙදාහක් පමණ පැරණි දෙමළ කාව්යියෙහි මෙම දිවයින හඳුන්වා ඇත්තේ "ඊලම්" යනුවෙනි. "හෙළ"යන්න "ඊලම්"යන්නෙහි දූෂිත යෙදීමක් විය හැක. පරම්පරාගත කථා මුල් කර ගත් තොරතුරුවලට අනුව හෙළ වැසියන් නාග,යක්ෂ සහ වෙනත් ජන කොටස්වලින් යුක්ත විය.
සිංහල,දෙමළ,මුස්ලිම්,මැලේ,බර්ගර්,ජා,වැදි සහ තවත් සියගණනක් වූ දිවයිනේ වැසියන් හා සංස්කෘතික කණ්ඩායම් අතරේ දිගුකාලීනව පැවතගෙන ආ සම්බන්ධයක් තිබුනේය. මෙය ඵකී විවිධ ජාතීන් අතරේ සහයෝගීතාවය සුරක්ෂිත කළ අතර
http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Overview
දේව පාලිත සිල්වා
මහාචාර්ය දේව පාලිත සිල්වා (ඉංග්‍රීසි: Deva Palitha de Silva) යනු එන්ගලන්තය ජාත්‍යන්තර විවෘත හා බුඩිස්ට් විශ්ව විද්‍යාලය ප්‍රධාන මහාචාර්ය වරයායි.
දේව පාලිත සිල්වා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
104
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	සබුරේනස්ගේ	 සහ 	මාර්සෙලස්ගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	857	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ශ්‍රී ලංකා ජාතික සහ ආගමික උත්සව
Sri Lanka having a history as long as many ancient civilizations, positioning in the crossroad of the East and the West, and being a multicultural society, celebrates a wide variety of festivals, ceremonies and events.
Every year on or about April 13th Sinhala and Tamil people celebrate Sinhala and Tamil New Year Festival, and Muslims celebrate Ramasan. Esala Perahera (A-suh-luh peh-ruh-ha-ruh) is the grand festival of Esala held in Sri Lanka. It is very grand with elegant costumes. Happening in July or August in Kandy, it has become a unique symbol of Sri Lanka. It is a Buddhist festival consisting of dances and richly-decorated elephants. There are fire-dances, whip-dances, Kandian dances and various other cultural dances. The elephants are usually adorned with lavish garments. The festival ends with the traditional 'diya-kepeema'. The elephant is paraded around the city bearing the tooth of Buddha.
ග්‍රිගේරියන් දිනදසුනට අනුව උත්සව හා අවස්ථා
(මෙම පිළිවෙල may differ from year to year due නක්‍ෂත්‍ර සහ astronomical reasons)
දෙසැම්බර්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
පෙර පාසල්
පෙර පාසල් අධ්‍යාපනය යනු ව්‍යවස්ථාපිත අධ්‍යාපනයට පෙර සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු තුනත් පහත් අතර වයස් කාණ්ඩ වලට අයත් වුද අධිකරණ නීතිය අනුව යැපෙන්නන් ලෙස නම් කෙරෙන්නා වූද ළමුන් සඳහා වු අධ්‍යාපන ප්‍රතිපාදනයකි. මෙය ළමා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථාන, මොන්ටිසෝරි, ළදරු පාසල, පෙර පාසල යන නම් වලින් හදුන්වන අතර මෙය ළමයාගේ කුඩා අවදියේදී නිවසේදී දෙමපියන් හා අවටපරිසරයෙන් ලබාගන්නා දැනුමට අමතර බාහිරව ලැබියයුතු අධ්‍යාපනය හෙවත් මූලික අධ්‍යාපන අවදිය, සංසන්දනාත්මක අධ්‍යාපනය ඇතුළු සෑම අධ්‍යාපනික අවශ්‍යතවයන්ද සපුරන ආකාරයට සකස් කර ඇත.
පෙරපාසල් අධ්‍යාපන සංවිධානය වෘත්තිමය අධ්‍යාපනඥයන් විසින් සිදුකල නිමැවුමකි. මෙහි සැකිල්ල සඳහා ව්‍යුහාත්මක පරිපාලනය, පන්තියේ ප්‍රමාණය, ගුරු-සිසු සංඛ්‍යාවේ අනුපාතය,ක්‍රියවලි ආශ්‍රිත පන්තිකාමරයේ ගුණාත්මක භාවය, ගුරු-සිසු සබඳතාවය ආදිය සහ ඇගයුම් ආශ්‍රිත ප්‍රමිතිය, අධ‍ය්‍යාපන පාටිපාටිය,අධ්‍යාපනික ඇගයුම් ආදි එක් එක් සිසුවා කෙරෙහි ආවෙනික වු සමාඡීය හා අධ්‍යාපනිකව වැදගත්වු ප්‍රතිථල ලබාදෙන සංරචක ඇතුලත් කර ඇත.
පෙර පාසල් ඉතිහාසය
90 දශකයේ දී යුරෝපීය අධ්‍යාපනඥයන් විසින් කුඩා දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන පද්ධතිය නිර්මාණය කිරීමේ දී මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ඉතාමත් තීරණාත්මක සහ සීඝ්‍ර වර්ධනයක් සිදුවන අවධිය සඳහා ඉතා කාර්යක්ෂම අධ්‍යපන ක්‍රමයක් ලෙස මෙම අධ්‍යාපන ක්‍රමය හදුන්වාදි ඇත.රොබට් ඕවන් නම් අධ්‍යාපනඥයා විසින් "නිවු ලැනාක්" නම් පළමු පෙර  පාසල ආරම්භ කරන ලද අතර පසුව එවන් පෙර පාසල් ගනනාවක් එංගලන්තය පුරා ආරම්භ විය.
සංවර්ධනය කරනු ලබන සංරචක
සංවර්ධනාත්මක අධ්‍යාපනයේ පදනම වී ඇත්තේ පෙර පාසල් යන වයසේ දුවා දරුවන්ට ඉහත සංවර්ධනය කලයුතු ප්‍රදේශ සොයගැනීම සහ ගවේෂනය කිරීමට අත් වැලක් සැපයීමයි.ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය මගින් සංවර්ධනයට ඔබින පුහුණුවක් පිළීබඳ අදහසක් ප්‍රසිද්ධියට පත්කර එය ප්‍රවර්ධනය කලත් තව කල‍යුතු දෑ බොහෝමයක් ඉතිරිව ඇත. බොහෝ පෙර පාසල් ගුරුවරුන් සංවර්ධනය පිළිබද පුහුණුව හා දෑනුම ඇතිඅය වුවත් ඔවුන්ට එය පන්තිකාමරය තුල ක්‍රියාත්මක කිරීම අභියෝගාත්මක වී ඇත. 80% පෙර පාසල් තිබුනත් ඉන් 20% පමණ දියුණු තත්වයක නොපවතින බව ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය මගින් ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත.
ඉහත සදහන් පරිදි පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ දී දරුවාගේ හදුනා ගැනීමේ හැකියාව, අන් අය සමග සහයෝගීව කටයුතු කිරීමේ හැකියාව සහ තමන්ගේ සමාජීය වටපිටාව පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාගැනීම පෞද්ගලික සමාජීය හා භාවාත්මක සංවර්ධනය වේ.එමන්ම ළමයාගේ දැනුමේ වර්ධනය, බාහිර උත්තේජන සඳහා ප්‍රතිචාර දැක්වීම සහ පාලනය පිලිබඳ අවබෝධය ලබාදීමද මෙමගින් සිදුකෙරේ. සන්නිවේදනය සහ භාෂාව වර්ධනය කිරීම මගින් ඔවුන්ගේ ශබ්ද සහ දර්ශන සඳහා ප්‍රථිචාර සහ තමන්ගේ හැඟීම් දැනීම් හුවමාරු කර ගැනීම, භාෂාව හැසිරවීම පිළිබඳ දැනුමක් ලබාගැනීම ඇතුලත් වේ.එමෙන්ම විවිධ අත්කම් සහ අධ්‍යාපනික වැඩමුළු ආශ්‍රයෙන් ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක හා සෞන්දර්ය පිළිබඳ සංවර්ධනය සිදුකරන අතර විවිධ ශාරිරික ක්‍රියාකාරකම් හා සෞඛ්‍යපුරුදු ඇති කිරීමේන් ඔවුන්ගේ ශාරිරික වර්ධනය ඇතිකිරීම සිදුකෙරේ.
වයස සහ වැදගත්කම
පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ දී සාමන්‍ය වශයෙන් සලකා බැලෙන්නේ සිගිත්තන් සහ පාසැල් යන වයස් කාණ්ඩ අතර වු අවුරුදු 3 සහ 5 අතර ළමුන්ය. ළමුන් සංවර්ධනය වන අවධියේදි තොරතුරු සීඝ්‍රව ග්‍රහනය කර ගන්නා අතර නව නිර්මාණ කරයි. මේ අවදියේදී සිදුවන මොළයේ වර්ධනය ජීවිතයේ අවසානය දක්වාම මනා සබඳතාවයක් ඇතිකරගනී. කුඩා දරුවාගේ මෙම සිඝ්‍ර මොළයේ වර්ධනය ඔවුන්ගේ නිර්මාණාත්මක දීයුණුව සහ භාවාත්මක දියුණුව කෙරෙහි දෑඩි බලපෑමක් ඇතිකරයි. පෙර පාසල් අවධියෙදි ලබන්නාවු අත්දැකීම් දරුවාට කෙටිකාලීන මෙන්ම දීර්ඝ කාලීනව බලපා ඇති බව දැනට සමීක්ෂන වලින් හෙලිවී තිබේ. විශේෂයෙන් අක්‍රමවත් දැනුම සහ අවබෝධය දරුවාගේ පසුකාලීන ඡීවිතයට අයහපත් ලෙස බලපා ඇති බව සමීක්ෂන වලින් තහවුරු වී තිබේ.
පෙර පාසල් අධ්‍යාපනයේ රීති
පෙර පාසල් අධ්‍යපනයේ අත්‍යාවශ්‍ය අංග ඇතුලත් නීතී රීතී සහ ඔවුන්ගේ විශේෂීය වූ අවශ්‍යතා පිලිබද රජය මගින් 1997 දී ඇතිකරනු ලැබූ අධ්‍යාපනික ප්‍රතිසංස්කරන,ළමුන්ගේ පන්තිකාමරය තුල මෙන්ම බාහිර අවශ්‍යතා පිලිබඳව අවධානයක් යොමුකර ඇත. මෙම ප්‍රතිසංස්කරනය මගින් යෝග්‍යතාවය සහ ක්‍රියාකාරකම් ආශ්‍රිත ඉගැන්නුම් සහ ඉගැන්වීම් ක්‍රමය සහ පුඵල් පරාසයක් තුල ක්‍රියාකාරකම් ඇගයීම ආදිය ඇතිකරන ලදී. එමෙන්ම ජාතික අධ්‍යාපනික ආයතන මගින් ගුරුවරුන් සදහා විශේෂ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. තවද සමාජීය හා සුබසාධන කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යංශයේ අධීක්ෂනය යටතේ පොදු අධ්‍යපනික පද්ධතියට ජාතික ප්‍රතිපත්තීන් පිහිටුවා ඇත.
පෙර පාසල් සඳහා වූ ආයෝජන
දැනට ශ්‍රි ලංකාවේ ප්‍රාථමික අධ‍ය්‍යාපනය සඳහා සහභාගී වන්නේ පෞද්ගලික ආයතන, පරිපාලන අධිකාරීන් සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන වේ. 2004 වර්ෂයෙදී ඇතිවූ සුනාමි ව්‍යවසනයෙන් පසු විවිධ රටවලින් ශ්‍රී ලංකාවේ පෙර පාසල් අධ්‍යාපනය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා විශාල වශයෙන් ආයෝජන ගලා එන්නට විය. ඉන් එක් ව්‍යපෘතියක් ලෙස RMF ව්‍යපෘතිය ශ්‍රී ලංකාවේ සුනාමි ව්‍යවසනය වැඩි වශයෙන් බලපෑ ප්‍රදේශවල අවතැන් වූ කුඩා දරුවන් වෙනුවෙන් විශාල වශයෙන් අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.ඔවුන් විසින් තවමත් ධීවර ගම්මාන සඳහා මෙන්ම පෙර පාසල් සහ සෞඛ්‍යය මධ්‍යස්ථාන සඳහාද අනුග්‍රහය දක්වයි. ඒ අතරින් පෙර පාසල් සදහා ක්‍රමානුකූල අධ්‍යපනයක් මේන්ම සමාජීය සබඳතාවයක් ඇතිකිරීමේහිලා උනන්දුවීම විශේෂත්වයක් වේ. එමෙන්ම නගරබඳ සුපිරි පෙර පාසල් වල සහ මෙවැනි ග්‍රාමීය දරුවන්ගේ පෙර පාසල් අතර වෙනස නැතිකිරීමට මොවුන් උත්සාහ කරයි.නමුත් රජය මගින් තවමත් එවැනි පොදු පෙර පාසල් ඇතිකිරීමෙහි ලා කිසිදු උත්සාහයක් දරා නොමැත. එසේ වුවත් මෙවැනි දරුවන් ජාතික පාසල් වලට ඇතුලත් කිරීමෙදී පෙර පාසල් අධ්‍යාපනය නොලැබූ දරුවන් වෙනුවෙන් විශේෂවූ අධ්‍යාපනික ක්‍රම ඇතුලත් පන්තිකාමර දැන් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. එමනිසා ග්‍රාමීය දරුවන්ට අනෙකුත් දරුවන් සමග උරෙනුර ගැටී අධ්‍යාපන කටයුතු කිරීමට එය මහත් රුකුලක් වී ඇත.වර්ථමානයේ උතුරු මැද පලාත,අනෙකුත් මායිම් ගම්මානවල සහ උතුරේ පෙර පාසල් ව්‍යාපෘති ආරම්භ කරමින් පවතී. ඉන් සමහරක් ලෙස වැලිඔය,පදවිය සහ මැදවච්චිය විශේෂවේ. එමෙන්මපෙර පාසල් ගුරුවරුන්ට මනා මග පෙන්වීමක් ලබා දීම සඳහා සහ ඔවුන්ගේ දැනුම වර්ධනය කීරීම උදෙසා ගුරු අත්පොත් ලබා දීමද සිදුකර ඇත.තවද උතුරු මැද පලාත්පෙර පාසල් දියුනු කිරීමේ අධිකාරිය විසින් ගුරුවරුන් පුහුණු කිරීමේ විශේෂ මධ්‍යස්ථාන ආරම්භ කර ඇති අතර එමගින් පෙර පාසල් ගුරුවරු 2800ක් පමණ දැනටමත් පුහුණු කර ඇත.
පෙර පාසල් තුලවන විශේෂීය අධ්‍යාපනය
වර්ථමානයේ අධ්‍යාපන පද්ධතිය ශිෂ්‍ය කේන්ද්‍රීය වෙනස්වි ඇති අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ගුරුවරුන්ටද විශේෂීයවු පුහුණු ක්‍රියාකාරකම් අවශ්‍ය වී ඇත.එමගින් ළමුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් හොඳින් අධ්‍යයනය කීරීමටත් ,ඔවුන් දිරිමත් කිරිමටත්,විශේෂ වු හැකියාවන් ඔප්නැංවීමටත් හැකියාව ලෑබී තිබේ. මේම පෙර පාසල් අධ්‍යාපන ක්‍රමය විශේෂයෙන්ම ගුරුවරුන් සහ දෙමවුපියන්ට වැදගත් මගපෙන්වීමක් සිදුකරන අතර එය ළමයාගේ සංවර්ධනය සඳහාද මහත් ලෙස පිටුවහලක් වේ.
එමෙන්ම බාහිර ක්‍රියාකාරකම් වර්ධනය කිරීමෙහි ලා..
මේ අතුරින් නවතම පියවරක් ලෙස පරිගණක ආශ්‍රිත ක්‍රියාකාරකම්ද නවීන පෙර පාසල් වල යොදා ගැනේ. තවද ඔවුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතයට අවශ්‍ය වන සෞඛ්‍යමය හා විනීත ගතිපැවතුම් ඇතිකිරීම සඳහා..
මෙන්ම වාර්ෂික සෞඛ්‍ය සායන පවත් වීම සිදු කෙරේ.තවද ඉහත වූ සියලුම දැනුම ඇගයීම හා ඒ පිලිබඳ දෙමාපියන් දැනුවත් කිරීම සඳහාද විශේෂ දස්කම් දැක්වූ සිසු දරුවන් ඇගයීම හා ඔවුන් තවත් උනන්දු කිරීමට ඇගයීම් පත්‍රිකා හා ඒ ආශ්‍රිත වාර්ථා ගත ප්‍රස්ථාර ආදිය පවත්වාගෙන යාමද සිදු කෙරේ. පහත දක්වා අත්තේ එවන්වූ ඇගයීම් පත්‍රිකාවකි.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය
ස්වකීය ස්වස්ථතාව
ස්වකීය ස්වස්ථතාව ආරක්‍ෂා කරගැනීමේ ක්‍රම සදහා උදාහරණ පහත පරිදි වේ. පොදුවේ ගත් කළ ,
දෑත්
මුඛ ‍ස්වස්ථතාව
වෙනත්
හැඩවැඩ වීම
මෙමගින් පුද්ගලයකුගේ බාහිර ශාරීරික පෙනුම වඩා අලංකාරවත් ලෙස වෙනස් කරන අතර එමගින් සිරුරෙහි ඇති අවලක්ෂණයන් ඉවත් කොට පුද්ගලයෙකුගේ සනීපාරක්ෂාව වැඩි දියුණු කරයි.
පුද්ගලයෙකු හැඩවැඩ වීම සදහා බොහෝ අවස්ථා වලදී හිසකෙස් සොදා පිරිසිදු කරගැනීම, හිස පිරීම, හිස කෙස් අලංකාර කිරීම සිදු කරනු ලැබේ. මීට අමතරව බාහිර රූපාලංකරණ ක්‍රම ද භාවිතා කරයි.
ප්‍රවර්ගය:ස්වස්ථතාව
West Indian cricket team in England in 1988
1988 වර්ෂයේ, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල වීව් රිචඩ්ස් ගේ නායකත්වය යටතේ පලමු පෙල ක්‍රිකට් තරඟ 16ක් ක්‍රීඩා කර ඇත. එම තරඟාවලියේදී කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ඉතා සාර්ථක වූ අතර තරඟාවලිය අතරතුර අවාසනාවන්ත එන්ගලන්ත කණ්ඩායමේ වෙනස්කම් රැසක් සිදු වූ අතර ලැබූ පරාජයන් ඉවසා සිටීමටද එන්ගලන්ත පිලට සිදුවිණි.
එන්ගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම එක්දින ජාත්‍යන්තර තර්ඟාවලිය (ODI) 3-0 ක් ලෙස පහසුවෙන් ජයග්‍රහනය කල අතර "Texaco" කුසලානය ඔවුන් සතු කරගන්නාලදි. එක්දින තරඟාවලියේ ජයග්‍රහනයත් සමගම පැවැත්වීමට ඇති ටෙස්ට් තරඟාවලිය පිලිබඳ එන්ගලන්ත බලාපොරොත්තු වැඩිවුන නමුත් කොදෙව් පිල පැවැත්වූ ටෙස්ට් තරඟ 5න් තරඟ 4-0 ක් ලෙස ඉතා පහසුවෙන් "Wisden" කුසලානය ඔවුන් සතු කරගත්තේය.තරඟාවලිය අතරතුර තරඟ ටෙස්ට් පහට ක්‍රීඩකයින් සතර දෙනෙක් විසින් එන්ගලන්ත නායකත්වය හසුරවන ලදි. එම නිසා එම තරඟාවලිය "summer of four captains" නමින් ප්‍රචලිත වුණි.
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රික්ට් කණ්ඩායම
The West Indies' most recent series had been a hard-fought 1–1 draw at home against Pakistan, but their previous two Test series against England had both resulted in 5–0 victories. The first of these, in England in 1984, was the first whitewash England had suffered since the 1920–21 season when England toured Australia, while the second occurred in the Caribbean in 1985–86. These two one-sided victories by the West Indies became known as "blackwashes".
English cricket team
By contrast, the English team had suffered a run of bad performances spanning several years, winning only seven of their previous 52 Tests. The England side had most recently toured Australia, drawing the Bicentennial Test and losing the only One Day International played, and New Zealand, drawing all three Test matches and sharing the ODIs 2-2. Before this, they had endured a "hostile" and highly controversial tour of Pakistan, during which an argument between captain Mike Gatting and umpire Shakoor Rana had led to a diplomatic incident. The three match series was lost 1-0, but the "teasing, taunting ... bemusing" performance of leg-spinner Abdul Qadir, who took 30 wickets in three Tests, was unlikely to be repeated, given that the West Indies' only specialist spinner was Roger Harper, an off-break bowler.
Despite having lost 5–0 to the West Indies in each of the two most recent series, England had grounds for optimism leading up to the Test series: the West Indian team was ageing and lacked a leg-spinner; and the England team had home advantage. England's morale was also surging following good performances in the shorter form of the game: the team had reached the World Cup Final the previous year, losing to Australia, and were expected to do well in One Day International cricket, even against the West Indies.
England's "summer of four captains"
As the series unfolded, England were dominated by the West Indians in "the crazy summer of 1988". Wisden was moved to comment "The morale and reputation of English cricket has seldom been as severely bruised as it was during the 1988 Cornhill Insurance Test series against West Indies".
The notability of there being four captains in just five Test matches can better be understood with context. The captain of a cricket team performs a vital role. Unlike many other team sports, the captain makes crucial decisions regarding on-field tactics, and may also have an important say in team selection. Traditionally, captains of international teams are not changed frequently - for example, between 1977 and 1988 (comprising 104 Test matches), only seven different men captained England, yet there were four captains in just a few weeks in the summer of 1988.
The many changes of captain over the summer reflected uncertainty in the English cricketing establishment as to how to respond to the drubbing the team was receiving from the West Indies; the selectors "did not seem to know where to turn, either for a new captain or for a settled team".
Statistical summary
Before the Test series began, the West Indian cricket team played three One Day Internationals against England in May 1988. All of the ODIs were won by England, largely thanks to disciplined, economical bowling by Gladstone Small, Phil DeFreitas and Derek Pringle throughout and good batting performances from Mike Gatting in the First (82*) and Third (40*) ODIs. England retained the Texaco Trophy.
The ODIs were followed by five Test matches. The First Test was drawn, and the remaining four Tests were all won convincingly by the West Indies.
The West Indies played 11 first-class matches, in addition to the five Tests, defeating Somerset in May and Kent in June. The other nine first-class matches, and the First Test, were all drawn: Sussex,
Gloucestershire, Worcestershire,
Lancashire, Northamptonshire,
Leicestershire, Glamorgan,
Nottinghamshire, and Essex. During the match against Gloucestershire at Bristol, immediately after the ODI series, Phil Simmons suffered a horrific injury, receiving a ball to the head from bowler David Lawrence. Not wearing a helmet, the blow caused his heart to stop and he had to be taken to hospital where he underwent emergency brain surgery. He missed the rest of the tour, but made a full recovery in time for the 1991 West Indies tour of England.
In addition to the One Day Internationals, there were four other non first-class fixtures. West Indies beat Lavinia, Duchess of Norfolk's XI in a 40-over match, Hampshire in a 50-over match and a combined Oxford and Cambridge Universities team over three days; they also drew with Minor Counties in a two-day match.
First Test
Mike Gatting was the incumbent England captain for the First Test, at Trent Bridge. The result was a draw, with Graham Gooch and David Gower helping England to save the game from a position of weakness, after conceding a sizeable first-innings lead to the West Indies.
England won the toss and declined from 125-0 to 245 all out, the last five wickets tumbling for just 22 runs. Malcolm Marshall and Curtly Ambrose took all ten wickets between them. The West Indies racked up 448-9 despite no batsman reaching a century. England had a chance to get back into the match, but from 334-7, the unheralded batting of Marshall (72) and Ambrose (43*) took the tourists into a position of dominance.
The West Indian surge for victory was frustrated by the weather, which periodically interrupted the match throughout, and by an obdurate partnership of 161 between Gooch (146) and Gower (88*).
Before the Second Test, Gatting was sacked for an alleged off-field indiscretion with a barmaid. The tabloid media made allegations of "shenanigans" in his room; he "admitted taking ... [her] into his room but denied anything untoward had happened". During the previous winter, Gatting had been involved in a notorious on-field altercation with umpire Shakoor Rana in Pakistan that snowballed into a diplomatic disaster with the third day of the second test in Faisalabad being abandoned and accusations of cheating. His recently published autobiography Leading From The Front "...was banned in all shops on county grounds. Gatting was good enough to lead Middlesex and England, but spectators couldn't buy his book at Lord's". The new allegations may simply have been the last straw.
This proved to be Gatting's last match as captain. He had captained England in 23 Test matches since taking charge against India in 1986, but won only two.
Second Test
Gatting was replaced as England captain by his Middlesex colleague John Emburey. Gatting was also dropped from the team, replaced by Yorkshire's Martyn Moxon. Phil DeFreitas was also replaced, by Gladstone Small, but the tourists were unchanged.
England began the Second Test with an inspired fiery burst of fast bowling by Graham Dilley, who took four of the first five wickets to fall to reduce the West Indies to 54-5. At lunch on the first day, Dilley had figures of 4-35, and "he would have taken five had Pringle at first slip caught Logie when he was 10".
The missed chance was to prove costly. The pattern established in the first Test recurred, as England let the West Indies recover, with Gus Logie and Jeff Dujon scoring 81 and 53 as the team passed 200.
In England's first innings, the West Indian pace attack found little resistance after they had dismissed Gooch and Gower. Marshall was again to the fore, with six wickets, and West Indies secured a precious first-innings lead of 44 runs.
England never seriously threatened to reach the victory target of 442 runs, which would have comfortably broken the world record for a fourth-innings run chase. Allan Lamb added to his reputation for mastering fast bowling with a defiant 113, but it was sizable contributions from the tail and extras that took England to a respectable total of 307 - but a bad defeat by 134 runs.
Third Test
The third Test changed the pattern of the summer. England were "unable to cope for any length of time with the West Indian fast bowlers" and never gave even a sign of competing in a one-sided affair.
The England team had a different look, with four changes to the team. Essex 36 year-old off-spinner John Childs made his debut, the oldest England debutant for 40 years. Childs joined the recalled Gatting and DeFreitas, and newcomer David Capel. Small and Paul Jarvis were both left out due to injury, and Derek Pringle was dropped, but the most media attention focused on Chris Broad, who was also dropped, "ostensibly for his consistent failure to make runs in home Tests, but there was always a suspicion that he was being disciplined for the incident at Lord's when he was spotted by a television camera mouthing his disappointment at an lbw decision".
For West Indies, Desmond Haynes was unfit, ending a run of 72 consecutive caps. He was replaced by the spinner Roger Harper, and Patrick Patterson was replaced by Winston Benjamin.
No batsman scored more than 33 in England's first innings, as the four quick bowlers shared cheap wickets. In reply, West Indies piled up 384-7, again without a century, in a team effort down to and including man-of-the-match Marshall, who scored 43* batting at number eight.
Needing 249 to make West Indies bat again, England were dismissed for just 93, Marshall finishing with magnificent figures of 15.4-5-22-7, the best of his Test career. Extras were the third highest scorer, with 12.
With such a huge margin of victory and such a poor performance, England (and Emburey) were strongly criticised. After being bowled out for just 93 runs, and a personally very unsuccessful match (no wickets as a bowler, and scoring just 1 and 8 runs as a batsman), Emburey was sacked as England captain and dropped from the team.
Fourth Test
The England selectors surprised the cricket public with their new appointment as captain, selecting a player who many believed owed his appointment more to his father than his own ability. Chris Cowdrey was the son of Colin Cowdrey, an England captain in the 1960s and later given a knighthood and then life peerage for his services to the sport; Chris Cowdrey was also godson of the chairman of selectors, Peter May. Cowdrey was a successful captain of Kent in county cricket, but had played just five Tests previously, during the 1984–85 tour to India, captained by David Gower. He became only the second son to follow his father as captain of the England cricket team, after George Mann in the 1940s followed Frank Mann in the 1920s.
The England side was thoroughly shaken-up following the debacle in the Third Test at Old Trafford. The selectors tried to turn things around with seven new faces in the team, the most extensive change of an England XI during a Test series since seven players were changed for the 1921 Ashes Tests against Australia at Lord's and Headingley (when only JWHT Douglas, Ciss Parkin, Lionel Tennyson and Frank Woolley were retained, and Tennyson replaced Douglas as captain). As well as Cowdrey replacing Emburey, the selectors also dropped Paul Downton, Martyn Moxon, Mike Gatting, David Capel, Phil Defreitas and John Childs in favour of Derek Pringle, Neil Foster, Bill Athey, and Jack Richards, with Tim Curtis and Robin Smith making their Test debuts.
Apart from Pringle, who played in the First and Second Tests, none of the six new selections had played in the series so far, but the match followed the old pattern, as the England batting again failed twice against the hostile West Indies pace attack. The side fell to a relatively facile defeat against a West Indies team whose own batsmen failed to dominate; they had no need. Curtly Ambrose secured his first man-of-the-match award for taking seven wickets at a cost of 98 runs.
An all-rounder with a moderate first class record (averaging 32 with the bat and 40 with the ball), Cowdrey's debut as captain in the Fourth Test at Headingley was a disaster. He scored 0 and 5 and took no wickets, as England were crushed by 10 wickets, West Indies again winning at a canter. Worse for Cowdrey, he suffered a minor injury in a county match and was persuaded to step aside for the Fifth Test. He never played for England again.
Fifth Test
In desperation, the England selectors turned to 35-year-old Graham Gooch, stalwart opening batsman, as their fourth captain of the series, for the Fifth Test at The Oval. England also replaced Cowdrey with DeFreitas, dropped Gower for Matthew Maynard, and replaced the injured Allan Lamb with Rob Bailey, a recall and two Test debuts respectively. The tourists replaced the youngster Keith Arthurton with Greenidge, who had recovered from an injury.
England won the toss and the new captain received the first ball, but Gooch was soon out with the score on only 12. Some solid top-order play followed, with Curtis (30), Bailey (43) and Smith (57) all making starts but getting out when well set. From 120-3, England lost their remaining wickets for 85, but that is perhaps less surprising than the fact that off-spinner Roger Harper took three of them. A lion-hearted response by the England bowlers, led by Neil Foster (5-64), gave England a chance of a rare win, as the West Indies were dismissed for 183, giving the England team their first first-innings lead of the series, 22 runs ahead.
In England's second innings, Gooch played a lone hand. With the exception of Foster (34), promoted as nightwatchman at the end of day two, no-one else passed 15. When Gooch was last man out for 84 on the third day, England had compiled 202. The England bowlers managed to restrain the West Indian batsmen, Childs notably bowling 40 overs for just 79 runs, but, with more than 2 days left to play, there was little pressure on the West Indies, and they strolled to victory in 91 overs, losing just two wickets, with more than a day to spare.
Aftermath
Gooch had enjoyed a successful series against West Indies as a batsman, and remained in charge for England's next match, against Sri Lanka at Lord's later in 1988, in which he achieved his first victory as captain. England did not tour that winter, and David Gower returned to the captaincy for the 6-match Ashes series at home against Australia in the summer of 1989. England lost 4–0, bringing Gower's long captaincy career to a close.
Gooch took over again as England captain for the tour to West Indies in the winter of 1989–90, winning one Test and drawing another before injury forced him out of the team. He was replaced temporarily as captain by Allan Lamb, who lost both of his matches in charge. Gooch went on to captain England the following summer, remaining in that position almost exclusively until 1993 and bringing England a degree of success that they had not experienced for almost a decade. For much of this period, he was also rated as one of the world's leading batsmen.
The West Indies team's next opposition was Australia where the team enjoyed a 3–1 Test series win on foreign soil. "The West Indians made a slow start to their tour, losing twice to Western Australia before running into form ... So effectively, at times irresistibly, did Vivian Richards's West Indian side play in the first three Test matches in Australia that by the New Year they had already retained the Frank Worrell Trophy."
The West Indies went on to record further Test series victories in the next two years, defeating India 3–0 in a four-Test series in the Caribbean in 1988–89, and narrowly beating England once again in the Caribbean in 1989–90. However, the team's long period of pre-eminence was coming to an end. Their 2–1 home defeat by Australia in 1994-95 saw the West Indies relinquish the mantle as the World's best Test cricket side to their visitors, and by the time that the International Cricket Council launched the official Test rankings in 2001, the West Indies were rated as the sixth best team in the world.
Squads
The following players represented England in at least one Test or One-day International during the 1988 tour:
The following players represented West Indies on the 1988 tour of England:
යුධගනාව
යුධගනාව යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ වැල්ලවායට ආසන්නව පිහිටි ඓතිහාසික පුදබිමක් වේ.
ඉතිහාසය
මහාවංශයට අනූව ක්‍රි. පූ. දෙවන ශතවර්ෂයේ දුටුගැමුණු හා සද්ධාතිස්ස දොසොහොයුරන් අතර ඇතිවූ යුද්ධයෙන් පසුව එම සිද්ධිය සිහිවීම පිණිස දාගැබක් කරවූ බව සඳහන් වේ. බොහෝදෙනා විශ්වාස කරන පරිදි, යුධගනාව යනු එම දාගැබ වේ.
එසේම පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු (ක්‍රි. ව. 1153-1186) සිය මෑණියන් වූ රත්නාවලී දේවිය ආදාහනය කල රත්නාවලී ස්ථූපය, යුධගනාව බැව් තවත් මතයක් වේ.
කැණීම්
කැණීම් වලදී ලෝකඩ කරඩුවක්, බුද්ධ ප්‍රථිමා තුනක්, බෝසත් හෝ දේව ප්‍රථිමාවක්, ලෝහ භාජන කිහිපයක් හා කාසි විශාල ප්‍රමාණයක් හමුවී ඇති අතර ඒවා බුදුරුවාගල කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබේ.
නිශ්ශංකමල්ල රජු ඉදිකල ගාවුත කණුවක්, නුවර යුගයේ ඉදිකල විහාර මන්දිරයක් සහ හාත්පස පුරා විසිරුණු නටඹුන් රැසක් යුධගනාව භූමිය තුල දැකිය හැකි වේ.
සංරක්ෂණ කටයුතු
යුධගනාව දාගැබේ සංරක්ෂණ කටයුතු ප්‍රථම වරට 1979 වසරේදීත්, පසුව 1992 සිට 2002 දක්වාත්, 2003-2004 යන වර්ෂවලදීත් පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිදු කරන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ලංකා ඉතිහාසය-නායකයෝ
1848 දි දිවයින නිදහස් කර ගැනීම සඳහා ක්‍රියා මාර්ගයක් ආරම්භ විය. එයට නායකත්වය දුන්නේ ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා, පුරන් අප්පු, දිනෙස්, සහ ඩිංගි රාළ වැනි අයයි. මාතලේ ප්‍රදේශයේ ගම් ප්‍රධානීන් සහ ජනතාව ඊට සහය දැක්වූහ. මෙම පිරිස පහතරටට සම්බන්ධකමක් තිබුණු කම්කරුවෝ වූහ. එමෙන්ම ඔවුනට නායකත්වය දුන් උඩරට ජනතාවට වඩා පෘථුල දැක්මක් ඇති අය වූහ.
ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා
වංශපුරන දේවගේ සින්චියා ප්‍රනාන්දුගේ පුතා වූ ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා 1848 කැරැල්ලේ නායකයා විය. එමෙන්ම සිහසුනට උරුමකමක්ද ඔහුට තිබුණි. ඔහු පොලිසියේ සේවය කළේය. ඔහු උඩරට මාර්ගයේ ප්‍රවාහන කටයුතු හා සම්බන්ධව සිට උඩුනුවර ගොංගාලේගොඩ පදිංචි විය. එහිදි ඔහු උඩරට ජනතාව අතර ජනප්‍රිය විය. 1848 කැරැල්ල ආරම්භ වීමට ආසන්නයේ ඔහු දළදා මාළිගාව අසල සිටියේය. 1848 ජුලි 6 දින ගොංගාලේගොඩ බණ්ඩා නුවර කච්චේරිය ඉදිරිපිට අසාධාරණ බදු පැනවීම්වලට එරෙහිව විරෝධතා ව්‍යාපාරයක් මෙහෙය වුයේය.
වීර පුරන් අප්පු
හැන්නදිගේ ෆ්‍රැන්සිස්කු ප්‍රනාන්දු නොහොත් වීර පුරන් අප්පු යනු ශ්‍රි ලංකා ඉතිහාසයේ කැපී පෙනෙන චරිතයන් අතරින් එක් අයෙකි. ඔහු 1812 වසරේ වෙරළ බඩ නගරයක් වූ මොරටුවේදි ජන්ම ලාභය ලැබීය. අවුරුදු 13 දි ඔහු මොරටුව අතහැර රත්නපුරයට ගොස් එහි සිටි පළමු සිංහල නිතිඥයෙකු වූ ඔහුගේ මාමා සමග නැවතුනේය. ඉන් පසු ඌවට ගොස් 1847 දි ඔහුට මුණ ගැසුණු බණ්ඩාර මැණිකේ නම් කාන්තාව සමග විවාහ වුයේය. ඇය නුවර ගුන්නෑපාන ආරච්චි නම් අයගේ දියණිය වුවාය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Matale_Rebellion#Leaders
1824
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පුපුරා නොගිය උපකරන පිළිබඳ පරික්ෂණය
පුපුරා නොගිය උපකරන පිළිබඳ පරික්ෂණය
රේඩියෝ වාර්තාවක් "විශේෂ C" ලෙස හැඳින්වෙන ප්ලාස්ටික් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් පිළිබඳ සඳහන් කරයි. පිපිරීමට අසුවු පුද්ගලයාගේ නැතිවු බෑගයේ පිපිරුණු නැති උපකරණයේ තිබු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය ස්පාඤ්ඤයේ නිපැයු ගෝමා - 2 EOO නම් වර්ගය බවයි ආණ්ඩුව පවසන්නේ මෙම උපකරණ 10 kg බර වු අතර එහි උණ්ඩ කැබලි ලෙස 1 kg පමණ වන ඇණ හා මුරිච්චි යොදා තිබිණ. අනිත් අතට ප්‍රධාන මරණ පරික්ෂකවරයා කියා සිටියේ පිපිරීමට අසුවු කිසිවකුගේ උණ්ඩ කැබලි හමු නොවු බවයි.
ගෝමා 2 - ECO අල්කයිඩා විසින් පෙර කිසිදිනක භාවිතා නොකර තිබු අතර එය "ද ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට්" විසින් ETA වෙළඳ සලකුණ ලෙස හැඳින්වුවත් "ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ්" ඊට විරුද්ධ මතයක් දරයි.
බෝම්බ 2ක්, එකක් "ඇටෝ" (Atocha) හිදී හා අනෙක "එල් පෝසෝ" (EL POZO) අංක 11 හා 12 ස්ථානවල, වැරදීමකින් TEDAX මඟින් පුපුරවන ලදී. TEDAX හි ප්‍රාදේශිය ප්‍රධානීට, අනුව නිෂ්ක්‍රියා කර ගමන්මල්ලේ තිබි වෙනත් වර්ගයේ පුපුරණ ද්‍රව්‍යයද හමුවිය. පොලිස් ස්ථානයට ‍යවන ලද 13 වන බෝම්බය පිපිරවීමේ උපකරණ (Detonator) හා පුපුරණ ද්‍රව්‍යය (ඩයිනමයිට්) සම්බන්ධ කරන වසර නොතිබීම නිසා පුපුරා නොගියේය. එම බෝම්බය කාලගණකය (timer) ලෙස මොබයිල් යන්ත්‍රයක් (Mitsubishi Trium) භාවිතා කල අතර එම ජංගම දුරකථන යන්ත්‍රයට Sim Card (සිම්පත) ක් ඇතුල් කිරිමෙන් ඩෙටොනේටරය (Detonator) ක්‍රියාකාරි කරවයි. ජංගම දුරකථනය පිළිබද කල පර්යේෂණ වලින් පොලිසියට අපරාධකාරයා අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකිවිය.
මාර්තු 13 සෙනසුරාදා මොරොක්කෝ ජාතිකයන් 3ක් හා හින්දු ඉන්දියානුවන් 2ක් අල්ලා ගැනීමෙන් අනතුරුව එම ප්‍රහාර ඉස්ලාමිකක සංවිධානයකින් පැමිණි බව තහවුරු විය. ඔවුන් 5 දෙනාගෙන් එක් අයකුට පමණක් (මොරොක්කෝ ජාතික ජැමල් සෝගම්) ට අභිචෝදනා එල්ල කරන ලදී.
මරාගෙන මැරෙන සැකකරුවන්
2004 අප්‍රේල් මස 3 දින දකුණු මැඩ්රිච් වල ලෝගනාස් වල නිවසක අරාබි ජාතික ත්‍රස්තවාදීන් 4 දෙනෙක් G.E.O (ස්පාඤ්ඤ විශේෂ පොලිස් කඩා වැදීමේ අංශය) නිලධාරියකු මරණයට ද තවත් පොලිස් භටයන් 11 තුවාල කරමින්ද පුපුරවාගෙන මිය ගියේය. මාධ්‍යයට හා සාක්ෂි වලට අනුව 5 සිට 8 දක්වා සැකකරුවන් ගණනක් එදින පලා ගියේය.
ආරක්ෂක අංශ ඇටෝනා (Atocha) ස්ටේසමෙන් හමුවූ සැකකටයුතු මල්ලක් පාලිත පිපිරවීමකටද අනතුරුව ටෙලෙස් දුම්රියෙන් හමුවූ පිපිරවුම් උපකරණ නැති උපකරණ දෙකක් ක්‍රියා විරහිත කිරීමටද සමත්විය. එල් පේසෝ දුම්රිය ස්ථානයෙන් වෙලකාස් (Vellecas) පොලිස් ස්ථානයට ගෙන ආ තුන් වැනි පුපුරා නොගිය උපකරණය පසුව පරීක්ෂණ කටයුතු කිරීමට අවශ්‍යය ප්‍රධාන සාක්ෂිය බවට පත්විය. එල් පේසො බෝම්බය පිපිරවීමට සවිකර තිබු සංඥා දුරකථනය පැය 12 ප්‍රමාදව කාල ගත කර තිබු නිසා එය පිපු‍රුණේ නැති බව පසුව සොයා ගන්නා ලදි.
කුමන්ත්‍රණ න්‍යාය
මෙම බෝම්බ ප්‍රහාර රජයේ ක්‍රමන්ත්‍රණයක කොටසක්බව පවසමින් රජය බලයෙන් නෙරපීමට, විරුද්ධ පක්ෂයේ අංශවන මහජන පක්ෂය (People's Party) (El Mundo) වැනි පුවත්පත් ද කටයුතු කරයි. මෙම න්‍යාය සඳහන් කරන්නේ බෝම්බ පිපිරවීමට සමාජවාදී පක්ෂය (Socialist Party - PSOE) හා ETA හා ආරක්ෂක අංශයේ සාමජිකයන්, ජාතික හා විදේශ (Morocco) රහස් සේවා එකට එක්ව කටයුතු කල බවයි. මෙම චෝදනාවලට උත්තර දෙන්නන් කියා සිටින්නේ මාර්තු 11 ප්‍රහාර වලට ETA හි යම් දායකත්වයක් තිබු බවයි. මැඩ්රිඩ් අවට ප්‍රදේශය තුල ගමන් කරමින් සිටියදී රඳවාගත් ETA සාමජිකයන්ගේ වාහනයේ 500 Kg පමණ වන පුපරණ ද්‍රව්‍යය තිබු බව හා එය දුම්රි බෝම්බයට දින 11 කට කලින් සිදුවු බවත් ස්ථිර වී තිබේ.
සංහිතා
සංහිතා (සංස්කෘත: संहिता) යන්නෙන් අදහස් වන්නේ "එකට එකතු කිරීම", "එකතු වීම", "එකමුතු වීම", "එකතු කිරීම" සහ ක්‍රමානුකූලව, රීති මත පදනම් වූ පෙළ හෝ පද එකතුවකි. සංහිතා යන්නෙන් මන්ත්‍ර, ගීතිකා, යාඥා, සහ ආශිර්වාද වලින් සමන්විත වේදයන්හි ඇති පැරණිතම පෙළ ස්ථරයන්ද අදහස් කෙරේ. වෛදික සංහිතා වල කොටස් හින්දු සම්ප්‍රදායේ පැරණිතම ජීවමාන කොටසයි.
නිරුක්තිය
සංහිතා යනු සංස්කෘත වචනයක් වන සම් (सम्) 'එකට'' සහ හිත (हित) 'තැබීම' යන්නෙහි එකතුවකි. සමස්ථ වචනයේ තේරුම වන්නේ ධර්මය හෝ මූලධර්මයකට අනුකූලව යමක් 'එකට එකතු කිරි', 'සකස් කිරීම'හෝ 'එකට තැබීම' යි.
හින්දු ධර්ම ග්‍රන්ථ
හින්දු ග්‍රන්ථ යනු හින්දු ආගම තුළ ඇති ඕනෑම සම්ප්‍රදායකට සම්බන්ධ අත්පිටපත් සහ විශාල ඓතිහාසික සාහිත්‍යයකි. මෙම පාඨවලින් කිහිපයක් විවිධ සම්ප්‍රදායන් හරහා බෙදාගෙන ඇති අතර ඒවා පුළුල් ලෙස හින්දු ග්‍රන්ථ ලෙස සැලකේ. මේවාට පුරාණ, ඉතිහාස සහ වේද ඇතුළත් වේ.
අළුත් සහල් මංගල්ලය
The Aluth Sahal Mangalle or new rice festival is an important event of the harvest festival of the Maha kannaya in Sri Lanka. The first batch of new rice after being plucked, threshed and winnowed is offered to the Lord Buddha and deities.
Only after the new rice festival at the Sri Dalada Maligawa and offering rice to the sacred tooth relic, can the farmers around the country collect their harvest and commence their own new rice festivals in the respective villages.
The most important new rice festival that happens afterwards is the Aluth Sahal Mangalle at the Sri Maha Bodhi in අනුරාධපුරය.
105
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	කන්ඩිඩොස්ගේ	 සහ 	ලූලියොස්ගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	858	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ලාඛේස්වර ශිව දේවාලය
ලාඛේස්වර ශිව දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ ඔරිස්සාවේ භුබනේස්වර්හි පිහිටි හින්දු දේවාලයකි. ක්‍රි.ව. 13වන සියවසට අයත් මෙම දේවාලය පිහිටියේ භුබනේස්වර්හි පැරණි නගරයේ ලිංගරාජ වෙළඳ සංකීර්ණයේ පසුපස ගංගා-යමුනා මාවතේ දකුණු පස ය. මෙය ලිංගරාජ දේවාලයට මීටර 70ක් ඊසාන දිගින් පිහිටි අතර, ගංගේස්වර සහ යමුනේස්වර ශිව දේවාලවලට මීටර 10ක් දකුණින් පිහිටා ඇත. දේවාලය නැගෙනහිරට මුහුණලා පිහිටා ඇත. එකල මෙහි ගර්භගෘහයේ වන්දනාවට ලක්වූ ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව වූයේ වෘත්තාකාර යෝනි ඵීඨයක් මත පිහිටි ශිව ලිංගයයි. මෙය චන්ද්‍රසිලාවට මීටර 0.77ක් පහළින් පිහිටා ඇත.
සම්ප්‍රදාය සහ පුරාවෘත්ත
මෙය සප්තරථ සැලැස්මෙන් යුත් අතර, අනුරථ පාගය නෙළුම් මෝස්තරවලින් අලංකාර කො‍ට ඇත. ප්‍රදේශවාසීන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම දේවාල ගංග රාජවංශය සමයට අයත් බවයි. ශිවරාත්‍රී, සංක්‍රාන්ති, චන්දන උත්සව්, කාර්තික-පූර්ණිම, ජලාභිෂේක ඇතුළු උත්සව ගණනාවක් මෙම දේවාලයේ සැමරීම සිදු කෙරේ. මෙම දේවාල පරිශ්‍රය මහජන රැස්වීම් සඳහා ද යොදා ගැනේ.
භෞතික තොරතුරු
මෙම දේවාලය උතුරින් ගංගා-යමුනා මාර්ගයෙන් ද, අනෙක් දිශා තුනෙන් පෞද්ගලික නිවාස ගොඩනැගිලිවලින් ද වටවී ඇත. දේවාලය නැගෙනිහරට මුහුණලා පිහිටයි.
වර්තමානයේ දේවාලය පිහිටා ඇත්තේ දිග මීටර 11.80 x පළල මීටර 5.70 x උස මීටර 0.43ක් වන පහත් පිස්තයක ය. සැලැස්ම අතින් සප්තරථ සැලැස්මෙන් යුත් මෙම දේවාලයේ සතරැස් විමානයක් සහ අලුත්වැඩියා කළ පූර්ව ද්වාර මණ්ඩපයක් ඇත. විමානයේ ක්ෂේත්‍රඵලය වර්ග මීටර 5.40ක් වන අතර, නැගෙනහිරට මුහුණලා පිහිටි ද්වාර මණ්ඩපය මීටර 0.90කි. උච්චත්වය අතින් රේඛා දියුල් සම්ප්‍රදායයෙන් යුත් මෙම දේවාලය බාදා, ගන්දි, මස්තක යන කොටස්වලින් යුත් අතර, එම කොටස්වල උස මීටර 13.05කි. බාදාව කොටස් පහකින් යුත් අතර, එහි උස මීටර 3.55කි. පභාගයේ (මීටර 0.93) බොරදම් පහකින් යුත් අතර, තල ජංඝ (මීටර 0.83), බොරදම් තුනක් සහිත බන්ධනා (මීටර 0.27), උපර ජංඝ (මීටර 0.87), බොරදම් සතක් සහිත බරන්ද (මීටර 0.65) යන කොටස් ද දක්නට ලැ‍බේ. දේවාලයේ ගන්දි කොටස මීටර 6.00ක් උසැති ය. මස්තකය උසින් මීටර 3.50ක් වන අතර, එහි බේකි, ආම්ලක, ඛාපූරි සහ කලස යන අංග දක්නට ලැබේ.
මෝස්තර අංග
පභාග‍ කොටසේ වූ රාහ නිකේතනයේ පාදම තාලගාර්වික රූ වලින් අලංකාර කො‍ට ඇත. රාහ නිකේතනය අසල භෝ මෝස්තර සහ ශෛලිගත චිත්‍ය මෝස්තර දැකගත හැක. මේ දෙපස ස්ත්‍රී රූ දෙකක් සහ ශංඛ දක්නට හැක. එයට ඉහළින් ගජක්‍රාන්ත දක්නට ලැබේ. බේකි විවරය තුළ ශෛවීය දේවතා රූ දක්නට ලැබේ. මෙහි උළවහු කුළුණු මෑතකාලීන නිර්මාණ වන අතර, ඒවායේ මෝස්තර දක්නට නොලැබේ. මෙහි ග්‍රහම් ස්තරය ද සරල ය.
සංරක්ෂණ තත්ත්වය
පියස්සේ සහ උපරිව්‍යූහයේ බිත්තිවල ඇති පළුදු වීම් හරහා වැසි ජලය කාන්දු වීම සිදු වේ. ගර්භගෘහයේ උතුරු බිත්තියේ ද මෙම පිපිරුම් දැකගත හැක. දේවාලයේ නිරිතදිග කෙළවරේ පාදා කොටස් ද අර්ධ වශයෙන් විනාශ වී ඇත.
වේල්සයෙහි ජෝර්ජ් කුමරු
වේල්සයෙහි ජෝර්ජ් කුමරු (ජෝර්ජ් ඇලෙක්සැන්ඩර් ලුයී; උපත 22 ජූලි 2013) යනු, විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරුගේ, සහ ඔහුගේ බිරිඳ   කැතරින්, වේල්සයෙහි කුමරියගේ පුත් කුමරුවා මෙන්ම, තෙවන චාල්ස් රජගේ සහ, මිය ගිය  ඩයනා, වේල්සයෙහි කුමරියගේ එකම මුනුපුරු/මිනිපිරියද වෙයි. ඔහුගේ පියාට පසුව, එක්සත් රාජධානියෙහි සිංහාසනයට සහ ස්වායත්ත පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩල අධිකාරි ප්‍රදේශ 15 ක සිංහාසනයන් වෙත, ඔහුගේ සීයාගේ  අනුප්‍රාප්තික ලෙසින්  පත්වීමට උරුමකම් කියන දෙවැන්නා ඔහු වෙයි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානියේ කුමරුවෝ
සිරිලාල් කොඩිකාර
සිරිලාල් කොඩිකාර (1924 අගෝස්තු 27- 2021 නොවැම්බර් 19) යනු සිංහලෙන් ලියූ ශ්‍රී ලාංකික නවකතාකරුවෙකු, කවියෙකු, මාධ්‍යවේදියෙකු සහ ගුවන්විදුලි නාට්‍ය රචකයෙකි. ඔහු තම ජීවිතයේ මුල් භාගයේ බෞද්ධ පූජකවරයෙකි.
ජීවිතය සහ වෘත්තිය
කොඩිකාර උපත ලැබුවේ 1924 අගෝස්තු 27 වැනිදාය ඔහු සිය මාධ්‍ය ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1948 දී සතිපතා සිංහල පුවත්පතක් වන සිංහල ජාතියට ලියමිනි. පසුව ඔහු 1961 දී එම්ඩී ගුණසේන විසින් ආරම්භ කරන ලද දවස පුවත්පතේ ප්‍රධාන කර්තෘ ඩී බී ධනපාල යටතේ සේවය කළේය. කොඩිකාර සහ ඔහුගේ සමකාලීනයන්ගේ මෙම පුවත්පත් කලාව විස්තර කර ඇත්තේ "ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය මාධ්‍ය ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගයක්" ලෙසිනි. කොඩිකාර පසුව අත්තා, හෙට, රාවය යන පුවත්පත්වලට ලිවීය. ඔහු විවිධ විෂයයන් පිළිබඳ පොත් රාශියක් ලියා ඇත.
ඔහු දැන් අභාවයට ගොස් ඇති අත්තා (සත්‍යය) පුවත්පතේ මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස ඔහු ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. ඔහුගේ දෛනික තීරුව වන “ රංචාගොඩ ළමයා ”, ගාථා දෙකක කාව්‍යයක ස්වරූපයෙන්, බලයේ සිටින කවුරුන්ද දැඩි ලෙස විවේචනය කරන ලද අතර 1970 සහ 80 ගණන් වලදී ඉතා ජනප්‍රිය විය. ඔහුගේ කෙටිකතා, කවි සහ නවකතා වලට අමතරව, ඔහු මහාවංශ වංශකතාවේ මිථ්‍යාවන් ගවේෂණය කරමින් “මහාවංශ විමංසන” (ප්‍රබන්ධ නොවන) ලිවීය. ඔහුගේ "මානස විල" ඔපෙරාවක් ලෙස නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ප්‍රේමසිරි කේමදාස විසිනි.
කොඩිකාර මහතා ශ්‍රී ලංකා කර්තෘ සංසදය සහ ශ්‍රී ලංකා පුවත්පත් ආයතනයෙන් 2009 වසරේ ජීවිත කාලීන ජයග්‍රහණ සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය.
ඔහු 2021 නොවැම්බර් 19 වන දින වයස අවුරුදු 97 දී මිය ගියේය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1924 උපත්
තිරිසන්නු
මිනිසා හැර අන් සියළු සත්තු තිරිසන්නු හෙවත් තිරිසන් සත්තු නම්වේ.
ප්‍රවර්ගය:තිරිසන්නු
අමිතාභ බුදුන්
අමිතාභ බුදුන් (සංස්කෘත දී : अमिताभ) යනු සුඛාවති ව්‍යුහ මහායාන සූත්‍රයට අනුකූලව වෙනත් විශ්වයක පිහිටි මනුෂ්‍ය ලෝකයක සර්වබුද්ධත්වය ලැබූ ධර්මාකර නම් භික්ෂුන් වහන්සේය. ලෝකේශ්වර රාජ බුදුන්ගේ නියත විවරණ ලබා ඒ මඟ යමින් ධර්මාකර නම් රජු මහණ වී දස පාරමිතා සම්පූර්ණ කර අමිතාභ බුදුරාජාණන් වහන්සේ ලෙස සර්වබුද්ධත්වය ලබා උන්වහන්සේගේ අපරිමිත බුද්ධ බලයෙන් සුඛාවතී නම් බුද්ධ විශ්වයට පමණක් සීමාවූ පරම පවිත්‍ර බුද්ධ ක්ශේත්‍රය නිර්මාණය කළේය. උන්වහන්සේ තුළින් අපරිමිති ප්‍රඥාව ප්‍රතිරූපනය වේ. ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සුඛාවතී බුද්ධ ක්ෂේත්‍රය තුළ සදාකාලික ජන්මය ලැබීමට අවශ්‍ය භාවනාවන් 16ක් පිළිබඳව අමිතායුර්ධ්‍යාන සූත්‍රයේහි දේශණා කර ඇත. සුඛාවතිව්‍යූහ සූත්‍රයට අනුව අමිතාභ බුදුරජාණන් වහන්සේ සමස්ථ බෞද්ධ ශ්‍රාවකයන් හට පොරොන්දු 48ක් ලබා දී තිබේ. එයින් 18 වන පොරොන්දුවට අනුව යම් බෞද්ධයකු අමිතාභ බුද්ධ ක්ෂේත්‍රය තුළ ජන්මය ලැබීමට අදහස් කරන්නෙ නම් උන්වහන්සේගේ නාමය 10 වරක් උච්චාරනය කිරිම පමණක් ප්‍රමාණවත් වේ. උන්වහන්සේගේ 19වන පොරොන්දුවට අනුව උන්වහන්සේගේ 'අමිතාභ' යන බුද්ධ නාමය උච්චාරනය කරන ශ්‍රාවකයන්ගේ හා ශ්‍රාවිකාවන්ගේ මරණාසන්න මොහොතේදි උන්වහන්සේ තම බෝධිසත්වයන් සමඟ ඔවුන්ගේ ඉදිරියට විරාජමානව වඩින බවයි.
අමිතාභ බුදුන් වහන්සේ යනු අපරිමිත ප්‍රඥාවේ බුදුන්ය. අමිතායුර්ධ්‍යාන සූත්‍රයේ ගෞතම ශාක්‍යමුණි බුදුරජාණන් වහන්සේ බිම්බිසාර රජුගේ අගමෙහෙසිය වන වෛදේහි බිසවට සහ ආනන්ද තෙරුන්ට අමිතාභ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ භෞතික බුද්ධ කාය පිළිබඳව මෙසේ දේශනා කොට වදාළ සේක. <blockquote style="background-color:none;margin-right:0em;margin-left:0em;border-left:solid 6px #FFE0BB;padding:1.0em"> ආනන්දයෙනි, එම අමිතායුෂ් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශරීර වර්ණය යාම දිව්‍ය ලෝකයට අධිපති යාම දිව්‍යරාජයාගේ දිව්‍ය විමානයේ ඇති ජාම්බුනද රත්තරන් පැහැයෙහි දීප්තියට වඩා දස ලක්ෂ ලක්ෂවාරයක් වැඩි පැහැයකින් යුක්තය. උන්වහන්සේගේ උස ප්‍රමාණය ගංගා නදියෙහි වැලි මෙන් යොදුන් කෝටි නහුත හය ලක්ෂයක් වන්නේය. දකුණු පසට හැරි ඇති උන්වහන්සේගේ ඇහි බැම දෙක අතර මැද පිහිටා ඇති සුදු පැහැති ඌර්ණ රෝමය සුමේරූ පර්වතයන් පහක් බඳු ය. එහි නිල් පැහැය සහ සුදු පැහැය ඉතා දීප්තිමත්ව බබලයි.
අමිතායුෂ් බුදුන් වහන්සේට මහා පුරුෂ ලක්ෂණ අසුහාර දහසක් ඇත්තේය. ඒ සෑම මහා පුරුෂ ලක්ෂණයකටම අනු ව්‍යංජන අසූහතර බැගින් ඇත්තේය. ඒ හැම අනුව්‍යංජනයකට ම රැස් ධාරා අසුහාර දහසක් බැගින් ඇත්තේය. එම සෑම රැස් ධාරාවක්ම දස දිශාවෙහි පිහිටි ලෝක කරා විහිදී ගොස් ඒවා ආලෝකමත් කරයි.