cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ලංකාවේ කැලෑ බළලුන්
කොළ දිවියා
ප්‍රවර්ගය:දිවින්
ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි. ඉංගිරිය මෙහි ප්‍රධාන නගරය වේ.
හැඳින්වීම
2000 වසර තෙක් හොරණ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත්ව තිබූ මෙම ප්‍රදේශය එම වසරේ අගෝස්තු මස 14 දින, ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 31ක් වෙන් කර ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය වශයෙන් නම් කරන ලදී. හොරණ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය ප්‍රදේශයක් වශයෙන් විශාල වීමත්, ජනගහනයේ සීඝ්‍ර වර්ධනය නිසාත්, කොට්ඨාසයේ පරිපාලනමය පහසුව හා ජනතාවගේ පහසුව තකා මෙසේ  මෙම කලාපය බෙදා වෙන් කරන ලදී.
ප්‍රදේශයේ පිහිටි විශාලතම ග්‍රාම නිලධාරී වසම කොට්ටියාවත්ත වන අතර එය හෙක්ටයාර 10.33 වේ. කලාපයේ නැගෙනහිර කොටසේ පිහිටි මෙම කොටස දළ බෑවුම් සහිත වන අතර වන වගා, වනාන්තර, රබර් හා තේ වගාවන් ගෙන් යුක්ත වන අතර ජනාවාස ද ඉතා පහත් අගයක පවතී. භූමි ප්‍රමාණය අනුව කුඩාම ග්‍රාම නිලධාරී වසම වන්නේ කුරණ දකුණ හා කැකුළාදොලයි.
පිහිටීම
කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ උතුරු කොටසේ පිහිටි ඉංගිරිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය, පාදුක්ක ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ හා කලටුවාව ජලාශ රක්ෂිතයෙන් ද, නැගෙනහිරින් කිරිඇල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයෙන් හා කළු ග‍‍‍‍ඟේ කොටසකින් ද,  දකුණින් කළු ග‍‍‍ඟෙන් ද, බටහිරින් මාවක් ඔයෙන් හා පාදුක්ක ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් මලගල මිරියගල්ල ග්‍රාම නිලධාරී වසම් වලින්ද මායිම් වී ඇත.
හෙක්ටයාර 9204 (ව.කි.92.04) විශාලත්වයකින් යුත් මෙම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය දිස්ත්‍රික්කයේ මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් 5.75% වේ. කලාපයේ මධ්‍යම ප්‍රදේශය නැගෙනහිර හා ඊසාන ගිණිකොන කඳු සහිත වේ.
ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්
චම්පා උපසේන මිය (2013)
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
‍
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
ඇලිෆැටික සංයෝග
ඇලිෆැටික සංයෝග සයික්ලොහෙක්සේන් වැනි චක්‍රීය සංයෝග හෝ හෙක්සේන් වැනි චක්‍රීය නොවන සංයෝග විය හැක.ඒවා හෙක්සේන් මෙන් සංතෘප්ත හෝ හෙක්සීන් මෙන් අසන්තෘප්ත හෝ විය හැක.
ඇලිෆැටික සංයෝග වල කාබන් පරමාණු සරල දාම ලෙස හෝ අංශ දාම සහිතව හෝ ඇරෝමැටික නොවන චක්‍ර ලෙස (මෙවන් අවස්ථාවල ඇලිචක්‍රීය ලෙස වෙයි) එකිනෙකට සම්බන්ධ විය හැක. ඒවා අතර ඒක බන්ධන (ඇල්කේන), ද්විත්ව බන්ධන (ඇල්කීන) හෝ ත්‍රිත්ව බන්ධන (ඇල්කයින) තිබිය හැක. හයිඩ්‍රජන් වලට අමතරව වෙනත් මුලද්‍රව්‍යයන්ද කාබන් දාමය හා බැඳේ. සුලබ ලෙස මෙසේ බැදෙනුයේ ඔක්සිජන්, නයිට්‍රජන්,සල්ෆර් හා ක්ලෝරීන් ය.
සරලතම ඇලිෆැටික සංයෝගය මීතේන්(CH4) වේ.ඇල්කේන( නිද: පැරෆින් හයිඩ්රෝකාබන ), ඇල්කීන ( නිද: එතිලීන් ) සහ ඇල්කයින ( නිද: ඇසිටලීන් ) ඇලිෆැටික සංයෝග වලට අයත් වෙයි.ශාකනය නොවූ ඇලිෆැටික දාමයකට සම්බන්ද වූ කාබෝක්සිල් කාණ්ඩයකින් මේද අම්ල සමන්විතය.
බොහෝ ඇලිෆැටික සංයෝග දැවෙනසුළුය. මේ නිසා හයිඩ්රොකාබන ඉන්ධන ලෙස භාවිතා කරයි. බන්සන් දාහකයේ ඉන්ධනය ලෙස හා ද්‍රවිත ස්වභාවික වායුව/Liquified Natural Gas (LNG) ලෙස මෙතෙන්/මීතේන් ද පෑස්සීමේදී ඉන්ධනය ලෙස ඇසිටලීන් ද යොදාගැනේ.
මැණිකේ
උඩරට උසස් කුලවල කාන්තාවන් හැඳින්වීමට සහ ඔවුන්ට ආමන්ත්‍රණය කිරීමට අතීතයේ සිට යොදාගන්නා වදනකි. වර්තමානයේ කුල බේදය නොසලකා භාවිතාවේ. මොවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ඇඳුම බෝරිච්චි අත් හැට්ටය සමග ඔසරිය වේ.
ඍග් වේද
ඍග් වේදය, ඍග්වේද (සංස්කෘත: ऋग्वेद) යනු වෛදික පුරාණ සංස්කෘත ගීතිකා වල එකතුවකි එය වේද ලෙස හැඳින්වෙන හින්දු ආගමික පූජනීය කෘති අතරින් පළමුවැන්න යි.
ඍග්වේදය යනු පැරණිතම වෛදික සංස්කෘත ග්‍රන්ථයයි. එහි මුල් ස්ථර ඕනෑම ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂාවක පවතින පැරණිතම ලියවිලි වලින් එකකි. 2 වන සහස්‍රයේ සිට ඍග්වේදයේ ශබ්ද සහ පාඨ වාචිකව සම්ප්‍රේෂණය වී ඇත. මෙම ලියවිල්ල සංහිතා, බ්‍රාහ්මණ, ආරණ්‍යක සහ උපනිෂද් වලින් සමන්විත වේ. ඍග් වේද සංහිතා යනු මූලික පාඨය වන අතර, එය පද්‍ය 10,600 ක පමණ ගීතිකා 1,028 (සූක්ත) සහිත පොත් 10 කින් (මණ්ඩල) එකතුවකි. මුල්ම රචනා කරන ලද මණ්ඩල අටේ - මණ්ඩල 2 සිට 9 දක්වා - ගීතිකා ප්‍රධාන වශයෙන් විශ්ව විද්‍යාව, වත්පිළිවෙත්, චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සහ දෙවිවරුන්ට ප්‍රශංසා කිරීම ගැන සාකච්ඡා කරයි. වඩාත් මෑතකාලීන මණ්ඩලයන්හී (1 සහ 10) ගීතිකා තුළ දාර්ශනික හෝ සමපේක්ෂන ප්‍රශ්න, සමාජයේ දාන (පුණ්‍යකර්ම) වැනි ගුණධර්ම, විශ්වයේ ආරම්භය සහ දිව්‍යමය ස්වභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්න සහ ඒවායේ වෙනත් පාරභෞතික ගැටළු පිළිබඳව ද කටයුතු කරයි.
හින්දු චාරිත්‍ර වාරිත්‍රවල (විවාහ මංගල්‍ය වැනි) සහ යාඥාවන් වලදී එහි සමහර පාඨ කියවනු ලැබේ, ඍග් වේදය අඛණ්ඩව භාවිතා වන ලෝකයේ පැරණිතම ආගමික ග්‍රන්ථය වේ.
කාල නිර්ණය
Jamison සහ Brereton ට අනුව, ඔවුන්ගේ 2014 ඍග් වේද පරිවර්තනයේ, මෙම පාඨයේ කාල නිර්ණය "විවාදාත්මක හා නැවත සලකා බැලීමේ කාරණයක් වී ඇති අතර පවතිනු ඇත". යනුවෙන් සඳහන් කොට ඇත. මෙතෙක් කාල නිර්ණය අනුමාන කර ඇත්තේ ගීතිකා තුළම ඇති ශෛලිය සහ අන්තර්ගතයෙනි. භාෂා විද්‍යාත්මක තක්සේරුව මගින් පෙළෙහි වැඩි ප්‍රමාණයක් දෙවන සහස්‍රයේ දෙවන භාගය දක්වා දිව යයි. මුල් ඉන්දු-ආර්ය භාෂාවකින් රචනා වී ඇති බැවින්, ගීතිකා ඉන්දු-ඉරාන වෙන්වීමෙන් පසුකාලීන විය යුතුය, දළ වශයෙන් ක්‍රි.පූ. 2000 දක්වා දිව යයි. ඍග් වේදයේ හරයේ සංයුතියට ආසන්න සාධාරණ දිනයක් වන්නේ උතුරු සිරියාවේ සහ ඉරාකයේ (ක්‍රි.පූ. 1450-1350) මිටැනි ලේඛනයි. ඒවායේ වරුණ, මිත්‍ර සහ ඉන්ද්‍ර වැනි වෛදික දෙවිවරුන් ගැන ද සඳහන් වේ. අනෙකුත් සාක්ෂි ද පෙන්වා දෙන්නේ ක්‍රි.පූ. 1400ට ආසන්න සංයුතියකි.
ඍග් වේද ලකුණු ලෝකඩ යුගයේ අවසාන කාලය දක්වා පිළිගෙන ඇති අතර, එය නොකැඩූ සම්ප්‍රදායක් සහිත උදාහරණ කිහිපයෙන් එකක් බවට පත් කරයි.
ඓතිහාසික හා සමාජීය සන්දර්භය
ඍග් වේදාය අනෙකුත් ඉන්දු-ආර්ය ග්‍රන්ථයන්ට වඩා බොහෝ පෞරාණික ය. මේ හේතුව නිසා එය මැක්ස් මුලර් සහ රුඩොල්ෆ් රොත්ගේ කාලයේ සිට බටහිර ශිෂ්‍යත්වයේ අවධානයට ලක් විය. ඍග් වේදය වෛදික ආගමේ මුල් අවධිය පිළිබඳව වාර්තා කරයි. සාමාන්‍ය හෝ ප්‍රභූ වේවා, වෛදික යුගයේ සමාජ හෝ දේශපාලන ක්‍රමය පිළිබඳ සෘජු සාක්ෂි ඍග්වේදය ඉදිරිපත් නොකරයි. ගව පාලනය සහ තුරඟ තරග වැනි ඉඟි පමණක් දැකිය හැකි අතර, මෙම පාඨය පුරාණ ඉන්දියානු සමාජය පිළිබඳ ඉතා පොදු අදහස් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහි කුල බේදයක්, ක්‍රමයක් පිළිබඳව සඳහන් නැත. කෘෂිකාර්මික දේවතාවන් ගැන ගීතිකා වල සඳහන් වන අතර එය සමරන බැවින් සමාජය කෘෂිකර්මාන්තය පිළිබඳ සාක්ෂි ඇත. රජවරුන් පූජකයන් සහ ශ්‍රමිකයන් අතර අනුපූරක සබඳතා පැවති නමුත් සමාජ පන්තිවල සාපේක්ෂ තත්ත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් නොමැත. ඍග්වේදය තුළ කාන්තාවන් තරමක් විවෘතව කතා කරන අතර එය ලියවිල්ලෙහි සඳහන් ආකාරයට පිරිමින්ට වඩා ලිංගිකව විශ්වාසයෙන් පෙනී සිටින ආකාරයෙන් පැහැදිලි වේ. විවාහ මංගල්‍යය පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක හා සෞන්දර්යාත්මක ගීතිකාවලින් ඇඟවෙන්නේ ඍග්වේද යුගයේ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර වර්ධනය වී ඇති බවයි. දෑවැද්ද පිළිබඳ සාක්ෂි නොමැති අතර සති පූජාව හෝ ඒ ආශ්‍රිත චාරිත්‍ර පිළිබඳ සාක්ෂි වෛදික ග්‍රන්ථවල නොමැත.
ඍග් වේද ගීතිකා වල සහල් සහ කැඳ ගැන සඳහන් වන අතර, කෙසේ වෙතත් වී වගාව පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් නොමැත. ආයස් (ලෝහ) යන යෙදුම ඍග් වේදයේ ඇති නමුත් එය කුමන ලෝහයක් දැයි පැහැදිලි නැත. යකට පිළිබඳව එහි සඳහනක් නොමැති අතර ඍග් වේදය ක්‍රි.පූ. 1000 ට පෙර රචනා වූ බවට විද්වතුන් සනාථ කර ඇත. 5.63 ගීතිකාවේ "රත්‍රන් වලින් ආවරණය වූ ලෝහ" ගැන සඳහන් වන අතර, වෛදික සංස්කෘතිය තුළ ලෝහ වැඩ කිරීමේ ප්‍රගතියක් පෙන්නුම් කරයි.
ඍග් වේදයේ දක්නට ලැබෙන සමහර දෙවිවරුන්ගේ සහ දේවතාවියන්ගේ නම් මුල්-ඉන්දු-යුරෝපීය ආගම මත පදනම් වූ වෙනත් විශ්වාස පද්ධති අතර දක්නට ලැබෙන අතර භාවිතා කරන බොහෝ වචන වෙනත් ඉන්දු-යුරෝපීය භාෂාවලින් වචන සමඟ පොදු මූලයන් බෙදා ගනී. කෙසේ වෙතත්, ඍග් වේදයේ වචන 300 ක් පමණ ඉන්දු-ආර්ය හෝ ඉන්දු-යුරෝපීය නොවන බව සංස්කෘත සහ වෛදික සාහිත්‍ය විශාරද ෆ්රිට්ස් ස්ටාල් පවසයි. මෙම 300 න්, කපර්දින්, කුමාර, කුමාරි, කිකටා වැනි බොහෝ ඒවා පැමිණෙන්නේ ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර සහ ඊසානදිග (ඇසෑමය) ප්‍රදේශයේ දක්නට ලැබෙන මුණ්ඩ හෝ ප්‍රාකෘත-මුන්ඩ භාෂාවලිනි. 300 ලැයිස්තුවේ ඇති අනෙකුත් ඒවාට ඉන්දියාවේ දකුණු ප්‍රදේශයේ ද්‍රවිඩ මූලයන් හෝ ටිබෙටෝ-බුරුම සම්භවයක් ඇත. ඔටුවන්, අබ සහ කොටළුවා වැනි - ඍග් වේදයේ ඇති ඉන්දු-යුරෝපීය නොවන වචන කිහිපය සමහර විට අහිමි වූ මධ්‍යම ආසියානු භාෂාවකට අයත් විය හැකිය.
thumb|200x200පික්|Rigveda
ආශ්‍රේයයන්
{|
1946 සිට ලෝකයේ සිදුවුණු යුද්ධ
1946 සිට යුද්ධ  ුැති  ළුීම  හා  හ්  පිලිබසව  ාමයින්  විස්තර  ඉදිරිපත්  ෙව්ගොනුව:උදාහරණ.jpg
ශ්‍රී ලංකාවේ රක්ෂිත වර්ග
thumb|යාල ජාතික වනෝද්‍යානය, පිවිසුම් දොරටුවක් වනජීවීන් සුරැකීම පිලිබඳව ප්‍රෞඩ ඉතිහාසයක් ලංකාවට ඇත. වසර 2200කට පෙර ලොව පලමු අභය භූමිය දේවානම්පිය තිස්ස  රජු විසින් මිහින්තලේ ප්‍රදේශයේ ස්ථාපනය කරන ලදී.එමෙන්ම මහා වංශයට අනුව දොලොස්වන සියවසේ රජකල නිස්සංකමල්ල රජු අනුරාධපුර නගරයේ සිට යොදන් 7කින් ආවරණය වන භූමි ප්‍රදේශයේ සතුන් මැරීම තහනම් කරමින් රාජාඥාවක් නිකුත්කල බව සඳහන් වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ රක්ෂිත වර්ග ගණනාවක් ඇත. මේවා වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හා වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිපාලනය වේ. Biodiversity Clearing House සංවිධානයට අනුව ලංකාවේ රක්ෂිත ප්‍රදේශ 501ක ප්‍රමාණයක් ඇත. වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ රක්ෂිත වනාන්තර 32ක් නම්කොට ඇති අතර, ලෝක උරුමයක් ලෙස නම්කල සිංහරාජය හා රක්ෂිත වනයක් වන නකල්ස් රක්ෂත ප්‍රදේශයද වන සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ පාලනය වේ.
දැඩි ස්වාභාවික රක්ෂිත
සත්ව සහ ශාක විශේෂයන් අවම බලපෑමක් යටතේ බෝවීම මඟින් එම විශේෂිතයන් මිහිපිටින් වඳවී යාම තුරන් කිරීම සදහා ස්වභාවික පරිසරයක් සපයන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සදහා යෝග්‍ය පහසුකම් ඇති භූමි දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත ලෙස ප්‍රකාශිතය. දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත පූර්ණ ස්වභාවික පද්ධති ලෙස ආරක්ෂා කෙරේ. එබැවින් දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිත තුළ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් වලට අවසර ලබා නොදේ. එනමුත් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පූර්ණ අධීක්ෂණය යටතේ පර්යේෂණ ක්‍රියාකාරකම් කිරීමට හැක. ශ්‍රී ලංකාවේ දැඩි රක්‍ෂිත ලෙස නම්කර ඇති ස්වාභාවික ප්‍රදේශ 3ක් ඇත.
ජාතික වනෝද්‍යාන
ජාතික වනෝද්‍යාන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂා කල යුතු වන පංති වන අතර වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පාලනය කරනු ලබයි. ජාතික වනෝද්‍යාන 1937 අංක 2 දරණ සත්ව හා වෘක්ෂලතා ආරක්ෂක ආඥාපනත මඟින් පාලනය කරනු ලබන අතර, අමාත්‍යංශ නියෝගයෙන් එය සෑදිම, සංශෝධනය හෝ අහෝසි කිරීම කළ හැක. ජාතික වනෝද්‍යාන තුළ ඇති මුළු භූමිය රාජ්‍ය අයිතිය යටත් වේ. ජාතික වනෝද්‍යාන තුළ තහනම් කර ඇති ක්‍රියාකාරකම් වන්නේ වන සතුන් දඩයම් කිරීම හෝ මරා දැමීම හෝ ඉවත් කිරීම, කුරුල්ලන් සහ උරගයන්ගේ බිත්තර හෝ කූඩු විනාශ කිරීම, වනසතුන්ට බාධා කිරීම, කිසිම සතෙකු බෝ කිරීමට මැදිහත් වීම, කිසියම් ශාකයක් විනාශ කිරීම හෝ හානි කිරීම, වගා හෝ පතල් හෝ වෙනත් අරමුණු සඳහා ඉඩම් කට්ටි කිරීම, වෙඩි තැබීම හෝ ගිනි තැබීම, සත්ව හා ශාක ජීවිත වලට හානි කිරීම සඳහා කිසියම් උගුලක් හෝ පුපුරන ද්‍රව්‍ය හෝ වස යෙදීම වේ. වෘක්ෂලතා හා සතුන් නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා ජාතික වනෝද්‍යාන වලට බලපත්‍රයක් ඇතුව අමුත්තන්ට පිවිසිය හැක. මේ වන විට දැනට ජාතික වනෝද්‍යාන 26 ක් වර්ග කිලෝමීටර 5,734 ක් ආවරණය කරයි.
ස්වාභාවික රක්ෂිත
ස්වභාවික රක්ෂිත හා දැඩි රක්ෂිත අතර ඇති වෙනස නම් පාරම්පරිකව එම ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ජනතාවට සිය කටයුතු (යම් සීමා වලට යටත්ව) කරගෙන යාමට ඉඩ ලැබීමයි. ස්වභාව රක්ෂිතයන්හි වන ජීවීන් නැරඹීමට සහ අධ්‍යයනයට සාමාන්‍ය සංචාරකයන්ට අවසර ලබාදී නැත. එනමුත් වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු අධීක්ෂණය යටතේ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන උනන්දු කෙරේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂිත කලාප පද්ධතියට ස්වභාව රක්ෂිතද ඇතුළත්ය.
වන පිවිසුම
මිනිස් ක්‍රියාකරකම්, ගම්මාන, මහා මාර්ග හෝ ගොවිබිම් නිසා වෙන්ව ඇති වන අඩවි දෙකක සත්වයින්ට ආරක්ෂිතව එහා මෙහා යාම සඳහා පිහිටුවන ලද වන තීරුවකට වන පිවිසුමක් ලෙස හඳුන්වයි. ලංකාවේ ස්ථාපනය කර ඇති එකම වන පිවිසුම මින්නේරිය, කවුඩුල්ල වන පිවිසුම වන අතර එය කඩිනම් මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ ස්ථාපනය කරන ලදී. මින්නේරිය ජාතික වනෝද‍යානය හා කවුඩුල්ල ජාතික වනෝද්‍යානය අතර අලි ඇතුන්ට ගමන් කිරීම සඳහා මෙම මින්නේරිය, කවුඩුල්ල වන පිවිසුම පිහිටුවන ලදී.
අභය භූමි
නූතන නීතිමය අර්ථදැක්වීමට අනුව අභයභූමියක් (sanctuary) වන-රක්ශිතයකින් (nature reserve) හෝ වනෝද්‍යානයකින් (national park) වෙනස්වනවා. අභයභූමියක සතුන්මැරීම, කැලෑ කැපීම තහනම් වුවත් මහජනතාවට එය තුල ජීවත්වීමේ අයිතිය තිබෙනවා. ශ්‍රී ලංකාවේ අභයභූමි 64ක් ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබෙනවා.
937
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ආසියානු කුසලානය 1990-91
1990-91 ආසියා කුසලානය සිව්වන ආසියා කුසලාන තරඟාවලිය වන අතර එය 1990 දෙසැම්බර් 25 සිට 1991 ජනවාරි 4 දක්වා කාලය තුළ ඉන්දියාවේදී පැවැත්විණි. තරඟාවලියට කණ්ඩායම් තුනක් සහභාගී විය. එනම් ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව සහ ආසියානු ප්‍රමුඛ සහකාර සාමාජික බංග්ලාදේශය යි. ඉන්දියාව සමඟ පැවති දේශපාලන සබඳතා හේතුවෙන් පාකිස්තානය තරගාවලියෙන් ඉවත් වී තිබේ.
1990-91 ආසියානු කුසලානය රවුන්ඩ් රොබින් තරගාවලියක් වූ අතර එහිදී සෑම කණ්ඩායමක්ම එක් වරක් අනෙක් කණ්ඩායම් සමග ක්‍රීඩා කළ අතර අවසන් කණ්ඩායම් සඳහා ස්ථානයක් ලබා ගැනීමට සුදුසුකම් ලැබූ ඉහළම කණ්ඩායම් දෙක සමත්විය. අවසන් මහා තරඟයට ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව සුදුසුකම් ලබා ඇති අතර ඉන්දියාව විසින් ශ්‍රී ලංකාව කඩුලු 7 කින් පරාජය කරමින් අඛණ්ඩව දෙවන හා සමස්ත තෙවැනි ආසියානු කුසලානය දිනා ගැනීමට සමත් විය.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ත්‍රිකුණාමලය මැතිවරණ කොට්ඨාසය (1947–1989)
ත්‍රිකුණාමලය මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ,  ත්‍රිකුණාමලය නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුනු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී ත්‍රිකුණාමලය මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  ත්‍රිකුණාමලය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාසයක් ලෙස ත්‍රිකුණාමලය දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුනු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුනු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුනු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුනු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුනු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුනු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුනු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුනු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
වෙනස්කම් කිරීම
thumb|[[අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවෝ|අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු ජාතිකයෙක් Colored යනුවෙන් සළකුණු කර ඇති දිය සිහිල්කුරුවකින් ජලය පානය කරයි. ඔක්ලහෝමා නගරය, c. 1939]]
වෙනස්කම් කිරීම යනු ජාතිය, ජනවර්ගය, කුලය, සමාජ තත්වය, සමාජ පන්තිය, ආගම, දේශපාලනික මතවාදය, ආබාධිතභාවය, වයස, ලිංගික අනන්‍යතාව, ලිංගික දිශානතිය, වැනි ප්‍රවර්ග මත පදනම්ව පුද්ගලයින්ව අසාධාරණ ලෙස පූර්ව විනිශ්චය කිරීම සහ ඔවුන්ට අනෙක් අයට වඩා වෙනස් කොට සැළකීමයි. එක් පුද්ගල කණ්ඩායමක් සතු වරප්‍රසාදයන් වෙනත් පුද්ගල කණ්ඩායමකට අහිමි කිරීම වෙනස්කම් කිරීමට අයත් වේ. මෙලෙස ඇතැම් පුද්ගල කණ්ඩායම් වලට වෙනස්කම් කිරීම සඳහා නිර්මාණය වූ සම්ප්‍රදායන්, ප්‍රතිපත්ති, මතවාද, සහ නීතී ලෝකය පුරා රටවල් බොහොමයක පවතී.
සටහන්
<references group="සටහන"/>
බෝරෝන්
බෝරෝන් යනු රසායනික මූලද්‍රව්‍යයකි. එහි සංකේතය B වන අතර පරමාණුක ක්‍රමාංකය 5 වේ. බෝරෝන් නිපදවීම cosmic ray spallation සහ supernovae ක්‍රියාවලි වලින් පමණක් වන අතර කිසිවිටකත් stellar nucleosynthesis මගින් සිදුනොවේ. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සහ පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත බෝරෝන් දුලබ මූලද්‍රව්‍යයක් වේ. තුර්කිය, ලොව දැනට සොයාගෙන ඇති විශාලතම බෝරෝන් නිධියට හිමිකම් කියන අතර ලොව විශාලතම බෝරෝන් නිෂ්පාදකයා ද වේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
කර්ස්ටි බ්ලැක්මන්
කර්ස්ටි බ්ලැක්මන් (උපතේදී කර්ස්ටි වෙස්ට්, 1986) යනු,  ස්කොට්ලන්ත ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයෙක් සහ  ඇබර්ඩීන් උතුර සඳහා 2015 මැයි මස සිට  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරියක වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1986 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ ප්‍රවර්ගය: ඇබර්ඩීන් මැතිවරණ කොට්ඨාශ සඳහා එක්සත් රාජධානියෙහි පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ප්‍රවර්ගය:ස්කොට්ලන්ත ජාතික පක්ෂය පාමවරුන් ප්‍රවර්ගය:ස්කොට්ලන්තයෙහි මන්ත්‍රණ සභිකයන් ප්‍රවර්ගය:එරා පාමවරුන් 2015–20 ප්‍රවර්ගය:ස්කොට්ලන්ත මැතිවරණ කොට්ඨාශ සඳහා එක්සත් රාජධානියෙහි කාන්තා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්
කළුතර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කළුතර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි .බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දන්තධාතූන් අතරින් ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති දන්තධාතූන් වහන්සේ වර්තමානයේ තැන්පත් කර ඇති දළදා මාලිගාවයි. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර නගරයේ පිහිටා ඇත. උඩරට රාජ්‍යය සමයේ (1592 සිට 1815) මෙය ඉදිකර ඇත්තේ එවකට රාජකීය මාලිගා සංකීර්ණය තුලමය. අතීතයේ සිටම ජනතාවගේ පිලිගැනීම අනුව දන්ත ධාතූන් වහන්සේගේ භාරකාරීත්වය දරන තැනැත්තා හට ලංකාද්වීපයේ රජකමට හිමිකම ඇත. මේ නිසා අතීතයේ රජවරු සිය දිවි හිමියෙන් දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා කළහ. දළදා වහන්සේ වැඩහිටි මන්දිරය, දාඨාධාතුඝරය, දළදාගේ, දළදා මන්දිරය, දළදා මාලිගය ආදී නම් වලින් හැඳින්වූ බව ගෙනේ. දළදා මාලිගාව පිහිටා ඇති මහනුවර නගරයම යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුමයක් ලෙස නම් කර ඇත. මල්වතු හෝ අස්ගිරි දෙපාර්ශවයක ස්වාමීන් වහන්සේලා දිනපතාම දළදා වහන්සේට තේවාව නම් පූජා සත්කාරය පවත්වනු ලබයි. මෙම තේවාව දිනකට තුන් වරක් (පාන්දර, දවල් සහ සවස) පවත්වයි. බදාදා දිනවල විශේෂ පූජාවක් ලෙස නානුමුර මංගල්‍යය පවත්වයි
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
ලංකා ඉතිහාසය-දේශපාලන නිදහස
ඩොමීනියන් තත්වය, නිදහස් තත්වය දක්වා ඉහළ නැංගේය. ඒ සමගම 1948 පෙබරවාරි 4 දින බ්‍රිතාන්‍ය සමග ඇති කර ගත් හමුදා ගිවිසුම හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් හා නාවික හමුදා කඳවුරුවලට බලපෑමක් නොවීය. (හමුදාවල ඉහළ තනතුරු මුලදී දැරුවෝ බ්‍රිතාන්‍යයන් වූහ) 1949 දි 'සිලෝන් ටැමිල්ස්' නායකයින්ගේ ද සහයෝගය ලද සේනානායක අගමැති ලෙස පත් විය. එක්සත් ජාතික පක්ෂ රජය ඉන්දියන් වතු කම්කරුවන්ගේ ඡන්ද අයිතිය අහිමි කළේය. එය උඩරට සිංහලයින්ගේ සහයෝගය ලබා ගැනීමට සේනානායක විසින් ගෙවිය යුතු වන්දිය විය. උඩරට සිංහලයින් තේ වතුවල ජනගහනය තමන්ට තර්ජනයක් වෙතැයි බිය වූහ. ඉන්දියන් දෙමළ ජනතාව ඊට ඇතුළත් වීමෙන් උඩරට නායකයන් ඡන්දයෙන් පරාජය වෙතැයි උඩරට ජනතාව සිතූහ. 1952 දී සේනානායක අසු පිටින් ඇද වැටීමෙන් මිය ගියේය. ඔහුගෙන් පසු අගමැති හැටියට පත්වූයේ කෘෂිකර්ම ඇමතිවරයාව සිටි ඔහුගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායකයි. කෙසේ වෙතත් එක්සත් ජාතික පක්ෂයට විරුද්ධ වීමේ පක්ෂ සංවිධානය කරන ලද මහා වැඩ වර්ජනයක් නොහොත් හර්තාලය හේතුවෙන් ඩඩ්ලි සේනානායක ඉල්ලා අස්වීය. ඔහුගෙන් පසු ප්‍රවීන දේශපාලනඥයෙකු වූද ඩඩ්ලිගේ මාමා කෙනෙකු වූද ජෝන් කොතලාවල අගමැති ලෙස පත් විය. ඔහුට පෞද්ගලික ගෞරවයක්, ක්‍රියාවෙහි නිපුණතාවයක් හෝ ඩී.ඇස්.සේනානායකට මෙන් විචක්ෂණභාවයක් නොතිබුණේය. ඔහු ඩී.ඇස් සේනානායක විසින් විචක්ෂණශීලීව පසෙක තැබුණු ජාතික භාෂා ප්‍රතිපත්තිය ඉදිරියට ගෙනාවේය. සිංහල හා දෙමළ භාෂා රාජ්‍ය භාෂා තත්වයට පත්කිරීම සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධ වීම නිසා ඔහු දෙමළ සහ සිංහල ජනතාවගේ අවමානයට බඳුන් විය. බණ්ඩාරනායකගේ උදව්කරුවන් වූ ක්‍රියාකාරී බෞද්ධ භික්ෂුන් වහන්සේලාට පහර දීමෙන් බෞද්ධ පෙරමුණද අමනාප කර ගත්තේය.
1956 දී මහජන එක්සත් පෙරමුණ සහ ඊට එක් වී සිටි බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, පිලිප් ගුණවර්ධනගේ විප්ලවකාරී ලංකා සම සමාජ පක්ෂය යනාදී පක්ෂ විසින් එක්සත් ජාතික පක්ෂය මැතිවරණයෙන් පරාජය කරනු ලැබීය.(ඔවුනට නව පාර්ලිමේන්තුවේ හිමි වූයේ ආසන 8 ක් පමණි) බණ්ඩාරනායක 1930 සිට සිංහල ජාතික පෙරමුණ නම් පක්ෂය පෝෂණය කරගෙන ආ දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව කළේය. පී.ජී.පොන්නම්බලම් විසින් දියත් කරන ලද ජාතිවාදී දේශපාලනය සමග ගැටුණු එකම ප්‍රධාන සිංහල ප්‍රකාශකයා වූයේ බණ්ඩාරනායකයි. 1957 දී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා කඳවුරු ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඉවත් කරන ලදුව ශ්‍රී ලංකාවට නොබැඳුණු රටක් බවට පත් විය. පිලිප් ගුණවර්ධනගේ සංකල්පයක් වූ කුඹුරු ඉඩම් පනත සම්මත වීමෙන් අඳ ගොවීන්ට විශාල ලෙස අයිතිවාසිකම් ලැබුණේය.
දෙමළ ජනතාව මූලික කර ගත් පක්ෂයක් වූ තමිල් අරසු කච්චි පක්ෂය සමග බණ්ඩාරනායක ගිවිසුමක් අත්සන් කළේ දෙමළ ජනතාවට වැඩි අයිතිවාසිකම් දීමේ අරමුණෙනි. එහෙත් මෙයට පී.ජී.පොන්නම්බලම් සහ එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ජේ.ආර්.ජයවර්ධන විරුද්ධ විය. ජේ.ආර්.ජයවර්ධන ඊට එරෙහිව මහනුවරට පාගමනක් සංවිධානය කළේය. මෙය දෙමළ සුළු ජාතිය අතර එදිරිවාදිකම් අවුළුවන්නක් විය. මෙම වෛරය කැළඹිලි සහිත තත්වයක් කරා යොමු වූ අතර එය උච්චස්ථානයකට පත් වූයේ 1958 දී හර්තාලයක් ඇති වීමෙනි. පිලිප් ගුණවර්ධන රජය තුළ සිටිමින් කොළඹ වරායේ වැඩ වර්ජන සංවිධානය කිරීම දිගටම කරගෙන ගියේය. පවතින රජයේ දක්ෂිණාංශ කොටස්වලින් නැගුණු විරෝධතාවයන් උච්චස්ථානයකට පත්වීම නිසා පිලිප් ගුණවර්ධන රජයෙන් ඉවත් කිරීමට සිදු විය. තවද එම දක්ෂිණාංශ කොටස් රජයට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණය කළහ. මැකාර්තිවාදය එක්සත් ජනපදය තුළ ව්‍යාප්ත වූයේ මේ කාලයේදීය ඉරානයේදී මොසාඩෙක් ඝාතනය කරනු ලැබීය. 1959 සැප්තැම්බරයේදී බණ්ඩාරනායක ඝාතනය කරන ලදී. ඔහුගෙන් පසුව හිටපු සම සමාජ පාක්ෂිකයෙකු වූ ගාල්ලේ විජයානන්ද දහනායක අගමැති ධූරයට පත් වූ නමුත් රජය පවත්වාගෙන යාමට ඔහු අපොහොසත් විය. 1960 මාර්තුවලදී පවත්වන ලද මැතිවරණයෙන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයට පත්වී ඩඩ්ලි සේනානායක අගමැති පදවියට නැවත පත් විය. එහෙත් පාර්ලිමේන්තුවේ වැඩි බහුතරයක් ඇතිව නොවේ.
ජූලියේදී පවත්වන ලද නව මැතිවරණයෙන් බණ්ඩාරනායකගේ වැන්ඳඹු බිරිඳ වූ සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවා ලෝකයේ ප්‍රථම දේශපාලන නායිකාව බවට පත් වූවාය. ඇයගේ රජය තව දුරටත් දෙමළ ජාතිය සමග අර්බුද ඇතිකර ගැනීමෙන් වැළකී සිටියේය. එහෙත් එම රජයේ ජනසතු කිරිම් වැනි සමාජවාදී ප්‍රතිපත්ති හේතු කොට ගෙන එක්සත් ජනපදයේ ආධාර නැවතුණේය. ආර්ථික අර්බුද වැඩි විය. දක්ෂිණාංශික හා අබෞද්ධ හමුදා සහ පොලිස් නිලධාරීන් එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයට පත් කිරීමේ අරමුණෙන් දියත් කළ අසාර්ථක හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු බණ්ඩාරනායක තෙල් කොම්පැණි ජනසතු කළේය. මේ නිසා තෙල් නිෂ්පාදන රටවල් විසින් ලංකාව කොන් කරන ලදී. එහෙත් කැන්සාස් තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සංගමයේ උදව්වෙන් එය නවතා දැමුණේය. 1964 දී ඇය ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් වූ ලංකා සම සමාජ පක්ෂය සමග සභාග රජයක් පිහිටුවා ගත්තේ ආචාර්ය ඇන්.ඇම්.පෙරේරා මුදල් ඇමති ලෙස පත් කර ගනිමිණි.
ආර්ථික තත්වයේ අතෘප්තිකර තත්වය හේතු කොට ගෙන 1965 දී සේනානායක යටතේ එක්සත් ජාතික පක්ෂය නැවතත් බලයට පත් විය. එහෙත් වෙළඳ කටයුතු පහත වැටීම, ජනගහණය වැ‍ඩි වීම යනාදී සාධක, සමාජ සුභ සාධන කටයුතු සහ ප්‍රමාණවත් සෞඛ්‍ය පහසුකම් සැළසීම ආදී කරුණු කෙරෙහි බලපෑම නිසා එම රජයද අසාර්ථක විය. ලංකාවේ ප්‍රධාන අපනයන ද්‍රව්‍ය වූ රබර්, තේ සහ කෝපිවලින් ලැබෙන ආදායම පිටරටින් ආහාර ගෙන් වීමට සහ සුභ සාධන ආර්ථිකයක් පවත්වා ගෙන යාමට ප්‍රමාණවත් නොවීය. 1968 දී බණ්ඩාරනායක ලංකා සම සමාජ පක්ෂය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සමග සමගි පෙරමුණ නමින් සංධානගත වී 1970 දී සමාජවාදී පදනමක් දැමීමේ අපේක්ෂාවෙන් ජයග්‍රහණය කළහ.
ස්වෛරී රාජ්‍යය
thumb|right|[[යුරෝපය|යුරෝපයෙහි ස්වෛරී රාජ්‍යයන්]] ස්වෛරී රාජ්‍යයක් (හෝ සරල ලෙසින් රාජ්‍යයක්) යන්න සම්භාව්‍ය ලෙසින් අර්ථකථනය කොට ඇත්තේ එය මත අභ්‍යන්තර හා බාහිර පරමාධිපත්‍යය පතුරුවන්නාවූ නිශ්චිත බල ප්‍රදේශයක්, ස්ථීර ජනගහණයක්, රජයක්, අනෙකුත් ස්වෛරී රාජ්‍යයන් හා සමගින් සබඳතා පැවැත්වීමේ හැකියාව යන දෑ සහිත රාජ්‍යයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ස්වෛරී රාජ්‍යය
دولة ذات سيادة Estato sobirán Суверэнная дзяржава Сувэрэнная дзяржава Суверенна държава Stad emveliek Estat Souveräner Staat Sovereign state Suverena ŝtato fa:کشور مستقل État souverain Estado soberano 주권 국가 Suverena država Fullvalda ríki Stato sovrano מדינה ריבונית Civitas sui iuris Бүрэн эрхт улс Soevereine staat 主権国家体制 Suverenitet Stat suveran Суверенное государство Sovereign state ckb:دەوڵەتی سەروەر Суверена држава Suverena država Suverän stat இறைமையுள்ள நாடு Egemen devlet Суверенна держава Quốc gia có chủ quyền Estado soberanya 主权国家
ජොසොන් රාජවංශයේ ශෛලීන් සහ පදවි
ජොසොන් රාජවංශ සමයේ ‍රාජකීය පදවි සහ ශෛලීන් (ආමන්ත්‍රණ විලාස) අතිශයින් සංකීර්ණ ආකාරයක් ගත්තේ ය‍. රජු සඳහා ව්‍යවහාරිත සාමාන්‍ය නාමය වං (왕, 王) වුවත්, කොරියාවේ ගෝජොං රජු විසින් තමන්ව හ්වංජේ (황제) හෙවත් අධිරජායා ලෙස නම්කොට ගෙන ඇත. මෙම නාමය භාවිතා කෙරුණේ චීන අධිරාජයන් සඳහා පමණකි. මෙම නිල නාමයන් සහ නිල ඇමතුම් ස්වරූපයන් අමතන තැනැත්තා සහ ඇමතුම ලබන තැනැත්තා අනුව වෙනස් විය.
නාමකරණය
කොරියාවේ පාලකයින් (චීන සම්ප්‍රදාය අනුව) සිය පදවිය අනුව වෙනස් වන නම් කිහිපයක් භාවිතා කොට ඇත. පුත්‍රයින්ට ළමා නම් ලබා දෙන ලදී. ඔවුන් කිරුළහිමි කුමරු ලෙස පත්වන විට, ඔවුනට වැඩිහිටි නමක් සමග කිරුළහිමි කුමාර නාමය ලබා දේ. ඔවුන් රජ බවට පත් වූ විට, ඔවුනට ඇමතීමට පෞද්ගලික නම් භාවිත නොකෙරේ. රජු මියගිය පසු, ඔවුනට විවිධ නාමයන් ලබා දිණි. ඉන් එක් නාමයක් නම් විහාර නාමය (묘호, ම්යෝහෝ) යි. මෙය මෙය ලබාදෙන්නේ ඔහුගේ ආත්ම ඵලකය ජොංම්යෝ විහාරයේ තැන්පත් කළ විට ය. ජොසොන් රජවරුන් සඳහා ඉතිහාසඥයින් භාවිතා කරන්නේ මෙම විහාර නාමයයි. මෙම ම්යෝහෝ නාමය බොහෝවිට අවසන් වන්නේ ජෝ (조, 祖, "ආදිකර්තෘ") හෝ ජොං (종, 宗) යන අක්ෂරයෙනි. මෙයට පෙර යෙදෙන මාත්‍රාව රජුට යෝග්‍ය නාම විශේෂණයකි. අනෙක් නාමය මරණාපර නාමය (시호, සිහෝ) යි. මෙය දීර්ඝ නාමයකි. මෙය රජුගේ පාලනයේ ගුණාංග විස්තර කෙරෙන විශේෂණ පදවලින් ගොඩනැගූවකි. උදාහරණයක් ලෙස ග්යොංජොං රජුගේ මරණාපර නාමය, ග්යොංජොං ගක්ගොං දොක්මුන් ඉංග්මු සුනින් සොන්හ්යෝ දේවං (경종각공덕문익무순인선효대왕) වන අතර, ඔහුගේ විහාර නාමය ග්යොංජොං වේ.
පදවි සහ ශෛලීන්
ඇමතුම් විලාස නාමය, පදවිය හෝ එම දෙකම සමග මිශ්‍රව යොදා ගැනිණි. උදාහරණ පහත දැක් වේ:
බිසෝවරු සහ උපබිසෝවරු
රජුගේ අන්තඃපුරයේ (හුගුං, 후궁/ 後宮) සිටි බිසෝවරුන් සහ උපබිසෝවරුනට නිශ්චිත ශ්‍රේණියක් තිබූ අතර, ‍ඒ අනුව ඔවුනගේ පදවි නාමයක් සහ ආමන්ත්‍රණ විලාසය සකස් විණි. පදවි නාමය සමග මමා (마마 / 媽媽) යන ආමන්ත්‍රණ ස්වරූපය යෙදේ.
අගබිසවගෙන් පසුව ශ්‍රේණි පහත පරිදි සකස් වේ:
රාජ මාලිගය
ගුංන්යෝ (සාහිත්‍යමය "මාලිග ස්ත්‍රීන්") යනු සම්ප්‍රදායික කොරියානු සමාජයේ රජු සහ අනෙක් රාජකීයයන් වෙනුවෙන් නැවතී සිට සේවය සලසනු ලැබූ කාන්තාවන් සඳහා යොදන කොරියානු වදනකි. මෙය "ගුංජුංයෝග්වන්" යන වදනෙහි කෙටි යෙදුමක් ලෙස සැලකේ. මෙහි අරුත "රාජ මාලිගයේ නිලධාරිණිය" යන්නයි.
මදුරාවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මදුරාවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ඉතිහාසය
රයිගම් කෝරළයේ මුන්වත්තබාගේ පත්තුවට අයත්වේ. නැගෙනහිරෙන් සහ දකුණෙන් කාල නදියට හා පස්දුක් කොරළයට මායිම්වේ, උතුරෙන් හොරණ හා ඉංගිරිය කොට්ටාස වලට මායිම්වේ. රයිගම රාජධානියේ අගුරුවාතොට බලකොටුව මෙම කලාපයේ පැවතින.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
තරිඳු උඩුවරගෙදර
තරිඳු උඩුවරගෙදර මහතා මාධ්‍යවේදියෙකු වන අතර සටහන් රේඩියෝහි අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ද වෙයි.
ගවේෂණාත්මක මාධ්‍යවේදය සහ රජය පිළිබඳ විවෘත විවේචන සඳහා ප්‍රසිද්ධ "රාවය" සහ "අනිද්දා" ඇතුළු සිංහල භාෂා පුවත්පත් කිහිපයකම ඔහු සේවය කර තිබේ. ඔහු විසින් “සටහන් රේඩියෝ" නමින් යූ ටියුබ් නාලිකාවක් පවත්වාගෙන යනු ලබන අතර එහිදී සමාජයීය ගැටලු සහ මානව හිමිකම් කඩවීම් පිළිබඳ විවේචනාත්මක හා ආන්දෝලනාත්මක අන්තර්ගතයන් නිකුත් කොට තිබේ. මේ අතර ප්‍රහසන ශිල්පිනි නටාෂා එදිරිසූරිය අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී සිදුකළ අදහස් දැක්වීමක් හේතුවෙන් මාධ්‍යවේදී තරිඳු උඩුවරගෙදරට ප්‍රකාශයක් සටහන් කර ගැනීම සදහා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට පැමිණෙන ලෙස ඉකුත් ජූනි 29 වෙනිදා දැනුම් දීමක් සිදු කරන ලදී. ඒ අනුව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් දැනුම් දී තිබුනේ ජුලි මස 04 වෙනිදා පෙරවරු 10.30 ට ප්‍රකාශයක් ලබා දීමට පැමිණෙන ලෙසයි.
සම්මාන සහ ඇගයීම්
ජනමාධ්‍ය විශිෂ්ටතා සම්මාන උළෙලේ දී තරිඳු උඩුවරගෙදර රාවය පුවත්පත සදහා කළ වාර්තාකරණය සදහා 2016 දී 'වසරේ තරුණ ජනමාධ්‍යවේදියාට' පිරිනැමෙන 'ඩෙන්සිල් පිරිස්' සම්මානය හිමිකර ගත් අතර, අනිද්දා පුවත්පතේ සේවය කරමින් සිටිය දී 2020 වසරේ 'මර්වින් ද සිල්වා වසරේ මාධ්‍යවේදියා' ලෙස ද සම්මානයට පාත්‍ර විය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ (SLYJA) හිටපු සභාපති සහ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු ද වන අතර ශ්‍රී ලංකා ක්‍රියාකාරී මාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ (SLWJA) විධායක කමිටු සාමාජිකයෙක් ද වේ.
සහාසික ලෙස අත්අඩංගුවට ගැනීම
හෙතෙම 2023 ජුලි මස 28 දින විරෝධතාවක් අතරතුරදී ජංගම දුරකතනයකින් වීඩියෝ කරමින් සිටියදී පොලිසිය විසින් සහාසික ලෙස පහරදී අත්අඩංගුවට ගන්න ලදී.කම්කරු අරගල මධ්‍යස්ථානය විසින් සංවිධානය කරන ලද එම උද්ඝෝෂණය ආවරණය කරමින් සිටියදී ඔහුව අත්අඩංගුවට ගැනුනි.ත්‍රීරෝද රථයක් තුළ සිටිමින් ඔහු එම උද්ඝෝෂණය වීඩියෝ ගත කරමින් හින්ද තිබෙන අතර පොලීසිය ඔහුට අමානුෂික ලෙස පහර දෙමින්,හිසකෙස්වලින් අදිමින් ත්‍රීරෝද රථයෙන් පිටතට ගෙන පොලීස් ජීප් රථයක දමාගෙන රැගෙන යනලදී. තමන් මාධ්‍යවේදියෙකු බව පවසන විටත් පොලීසිය ඔහුට දිගින් දිගටම පහර දී තිබේ.ඔහුව බොරැල්ල පොලිස් ස්ථානයට රැගෙනවිත් ඇති බව සඳහන් වේ. උදුවරගෙදර වෙත ඇප ලබා දෙන බවට පවසා තිබුණද පසුව ඔහුව අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත බවට ප්‍රකාශ වී තිබේ. කෙසේවෙතත් ඔහුට එරෙහිව නිශ්චිත චෝදනාවක් එල්ල වී නැත.
2023 ජුලි 29 වන දින අලුත්කඩේ මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණය වෙත ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව ඇප නියම කර තිබේ.
තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ප්‍රතිචාරය
ලංකා තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ සභාපති තරිඳු ජයවර්ධන විසින් පහත ලිපිය පොලිස්පති වෙත යොමුකරන ලදී.
චන්දන වික්‍රමරත්න මහතා,
පොලිස්පති,
පොලිස් මූලස්ථානය,
කොළඹ
මාධ්‍යවේදී තරිඳු උඩුවරගෙදරට පහර දී අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වහාම පියවර ගැනීම
විරෝධතාවක් අතරතුරදී සටහන් රේඩියෝහි අධ්‍යක්ෂ, මාධ්‍යවේදී තරිඳු උඩුවරගෙදරට පොලිසියෙන් පහරදී, අත්අඩංගුවට ගැනීම තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය ලෙස අපි පිළිකුලෙන් හෙළාදකිමු.
''එසේ තිබියදී කිසිදු නීති විරෝධී කටයුත්තක් හෝ සංඥය වරදක් නොකළ තරිඳු උඩුවරගෙදර අත්අඩංගුවට ගැනීම මගින් ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ නිලධාරීන් රටේ මූලික නීතිය ඇතුළු නීති අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කර තිබේ. මෙය සුළුවෙන් තැකිය නොහැකි බරපතල තත්ත්වයකි. එසේ හෙයින්, තරිඳු උඩුවරගෙදර අත්අඩංගුවට ගැනීමට දායක වූ සියලු පොලිස් නිලධාරීන් සම්බන්ධයෙන් ඉහත සඳහන් කළ වධහිංසා පනත යටතේත්, අයුතු අවහිරය, සාපරාධී බලහත්කාරය පෑම, පහරදීම ඇතුළු තවත් වැරදි සම්බන්ධයෙන් සාමාන්‍ය අපරාධ නීතිය යටතෙත් පියවර ගන්නා ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු. ඊට අමතරව පහරකෑමට ලක්වූ තරිඳු උඩුවරගෙදර කඩිනමින් රෝහල් ගත කරන ලෙසත්, කඩිනමින් මහේස්ත්‍රාත්වරයකු හමුවට ඉදිරිපත් කරන ලෙසත් ඉල්ලා සිටිමු.''
ස්තූතියි.
තරිඳු ජයවර්ධන
සභාපති,
තරුණ ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය.
0710661417
web.yjasl@gmail.com
tharindu.rti@gmail.com
පිටපත්
1) සභාපති, මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව
2) සභාපති, ජාතික පොලිස් කොමිසම
3) නියෝජ්‍ය පොලිස්පති, පොලිස් නීති කොට්ඨාසය
ශ්‍රී ලංකා වෘත්තීය ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ ප්‍රතිචාරය
ශ්‍රී ලංකා වෘත්තීය ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ සභාපති දුමින්ද සම්පත් බීබීසි සිංහල සේවයට මෙම සිද්ධිය පිළිබඳව මෙසේ පවසා තිබේ.
අනීතික ලෙස අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ තරිඳු උඩුවරගෙදර වහා නිදහස් කළ යුතු බවද ඔහු මෙහිදී පැවසිය.
"තරිඳු උදුවරගෙදර දිගින් දිගටම විවිධ විදිහේ මාධ්‍ය ආවරණ කිරීම්වල යෙදුණා. ඒ වගේම ඔහු සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයෙක් ලෙසත් සමාජයේ විවිධ කරුණු සඳහා මැදිහත් වෙලා කටයුතු කළා."
"අපි දකින්නේ ඔහු ජනමාධ්‍යවේදියෙක් විදිහට ඔහුගේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස ඔහුට තිබිය යුතුයි."
"අද දවසේදී උද්ඝෝෂණයක් වාර්තා කිරීමේදී සහ උද්ඝෝෂණයක් අසල සිටියේ යැයි කියා ඔහුව අත්අඩංගුවට ගෙන තිබෙනවා බොරැල්ල පොලිසියෙන්. ඒ අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදුකරන්නේ ඉතාම නින්දිත, ම්ලේච්ඡ විදිහටයි. ඔහුට පහර දීලා, කොන්ඩෙන් ඇදලා.ශ්‍රී ලංකා වෘත්තීය ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ සංගමය හැටියට අපි මේක හෙලා දකිනවා මේ සිදුවීම.ආණ්ඩුව කල්පනා කරනවා නම් මේ වගේ ක්‍රියාවලින් ජනමාධ්‍ය නිහඬ කරන්න පුලුවන් කියලා ඒක මිත්‍යාවක්. මේ වගේ සිද්ධි වෙන්න වෙන්න ජනමාධ්‍යවේදීන් සංවිධාන වෙනවා."
"අපි ආණ්ඩුවට කියනවා ජනමාධ්‍යවේදීන්ගේ කාර්යභාරය ජනමාධ්‍යවේදීන්ට භාරදීලා ආණ්ඩුව ආණ්ඩුවේ කාර්යභාරය කළා නම් මේ වෙලාවේ හැටියට ඒක වටිනවා.ඒ වගේම අපි ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා සිටිනවා වහාම තරිදුව නිදහස් කරන්න කියලා." ඔහු සඳහන් කළේය.
අත්අඩංගුවට ගැනීම පිළිබඳ පොලිසි ප්‍රකාශ
නිදහස් මාධ්‍යවේදීයකු සහ සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයෙකු වන තරිඳු උඩුවරගෙදර අත්අඩංගුවට ගැනීම සම්බන්ධයෙන් බීබීසි සිංහල සේවය වැඩබලන පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක නියෝජ්‍ය පොලිස්පති රුවන් ගුණසේකර ගෙන් කරුණු විමසා ඇත. එහිදී වැඩබලන පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා සඳහන් කලේ විරෝධතා ව්‍යාපාරයක් අතරවාරයේදී කලහකාරී ලෙස හැසිරීම හේතුවෙන් මාධ්‍යවේදී තරිඳු උඩුවරගෙදර බොරැල්ල පොලිසිය විසින් අත්අඩංගුවට ගැනු ලැබු බවයි. "බොරැල්ල පොලිසිය විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගෙන තිබෙනවා. ඒ උද්ඝෝෂණයක් අතරතුරදි කලහකාරී ලෙස හැසිරීම කියන එකට තමයි ඇරස්ට් කරලා තියෙන්නේ. එයාව හෙට අංක 02 අලුත්කඩේ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතයි." තරිදු උඩුවරගෙදර අත්අඩංගුවට ගත් අවස්ථාවේදී පොලිසිය ක්‍රියාකළ ආකාරය සම්බන්ධයෙන් එල්ලවී ඇති චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ද බීබීසි සිංහල සේවය වැඩබලන පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයාගෙන් කරුණු විමසීමක් කරන ලදී. එහිදී වැඩබලන පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා සඳහන් කළේ ඔහුව අත්අඩංගුවට ගැනීමට අදාළව චෝදනාවක් තිබේනම් ඒ ගැන ද අවදානයට ලක් කළ හැකි බව යි.
කරබොටුවාව
කොරල ක්‍රමය අනුව හාපිටිගම කෝරලයේ යටිගහ පත්තුවට අයත් ගම්මානයක් ලෙසද හැදන්විය හැකිය. එක් පසෙක "කුඩාඔය" නම් ඔයකින්ද, අනෙක් පස රජයට අයත් විශාල පොල්වතු දෙකකින්ද වටවූ කුඩා ගම්මානයක් ලෙස කරබොටුවාව හදුනාගත හැකිය. වර්තමානයේ පවුල් 37ක් පමණ මෙහි ජීවත් වන අතර, පුද්ගල අවශ්‍යතා සදහා අවශ්‍ය බොහෝ පහසුකම් ප්‍රමාණවත් පරිදී පවතී.
වත්මන් තත්වය
කරබොටුවවෙ ගම්මානය තුල ගම්වාසීන්ගේ භාවිතය අනුව, පාළුවත්ත, නාගහවත්ත, බුළුගහලන්ද සහ පෙතංගය ලෙස කොටස් හතරකට වෙන්කරගේන දක්වයි. අතීතයේ ඉඩම් බෙදා දීම අනුව මෙසේ නම් කර ඇති බවට පිලිගැනෙයි. පවුල් 37ක් තුල 140ක පමණ පිරිසක් ගම්මානය තුල ජීවත් වෙයි.
බාහිර සබැඳි
තෝම්බු දර්ශකය (රාජ්‍ය ලේඛණාරක්ෂක දෙපාර්තමෙන්තුව)
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශ්‍රී ලංකාවේ වන සංරක්ෂණ ඉතිහාසය
සතුන් හා ගස්වැල්වල ආරක්ශාවට පැරණි රජවරුන් පැනවූ විවිධ  රාජාඥා අපගේ පෞරාණික ඉතිහාසය සටහන් කොට ඇති විවිධ ලියවිලිවල විස්තර කොට ඇත. මින් 4වැනි සියවසේ ලි‍යැවුනු දීපවංශය, 5වැනි සියවසේ ලියැවීම ඇරඹුණු මහාවංශය හා එහි දිගුව වන චූලවංශයේද සටහන් වී ඇත. එමෙන්ම ලංකාවේ ශිලා ලේඛණ අඩංගුකොට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව 1904 සිට විටින් විට ප්‍රකාශයට පත්කරන එපිග්‍රැෆියා සිලනිකා (Epigraphia Zeylanica) ග්‍රන්ථමාලාවද මේ සඳහා අපමණ සාක්ශි සපයනවා. එමෙන්ම ෆා-හියන්, රොබර්ට් නොක්ස් වැනි ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කරමින් සටහන් තැබූ විදේශිකයින්ගේ ලේඛනද වැදගත් තොරතුරු සපයනවා.
මේ මූලාශ්‍රවලින් ලැබෙන තොරතුරු අතර පැරණි රජවරුන් සතුන් මැරීම තහනම් කරමින් පැනවූ ආඥා හා එම ආඥා කඩකරන්නවුන්ට දිය යුතු දඬුවම්, රාජාඅඥා මගින් අභයභූමි ප්‍රකාශයට පත්කිරීම් ආදිය පිලිබඳ වැදගත් තොරතුරු වනවා.
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපැරණි අභයභූමි
ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරු විවිධ රාජාඥා මගින් රටේ යම් යම් ප්‍රදේශ අභයභූමි ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කලා. මෙම අභයභූමි පිලිබඳව විවිධ සෙල්ලිපිවල සඳහන් වී ඇති අතර එම භූමි ප්‍රදේශ තුල වාසයකරන සියලු සතුන් හා ගහකොල ආරක්ශාකල යුතුබවට නියෝග කෙරුනා. පැරණි සිංහල රජවරුන්ගේ මෙම අභයභූමි සංකල්පය නූතනයේ රක්ශිත වනාන්තර හෝ දැඩි රක්ශිත සංකල්පයට බොහෝ සෙයින් සමානයි. එම භූමිවලට නිශ්චිත සීමා මායිම් ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබූ අතර සිටින සතුන්ගේ ආරක්ශාව රජු සිය භාරයට ගෙන තිබූනා. එම සතුන්ට ගහකොලවලට හානි කරන්නන්ට දඬුවම් පැමිණවුනා.
අනුරාධපුර රාජධාණියේ අභයභූමි
1937දී බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිත ආණ්ඩුව බලාත්මක කල වනසත්ව හා වෘක්ශලතා පණත යටතේ 1938දී මහමෙව්නා අභයභූමියේ සීමා මායිම් පුලුල්කොට මුලු අනුරාධපුර පූජාභූමිය හා වර්තමාන අනුරාධපුර නගර ප්‍රදේශයද ඇතුලත්ව අභයභූමියක් ලෙසට ප්‍රකාශයට පත්කරන තෙක්ම කි.පූ 240දී දේවානම්පියතිස්ස මහරජතුමා පැනවූ මහමෙව්නා අභයභූමි රාජාඥාව ක්‍රියාත්මක වුනා. අදටත් අනුරාධපුර නගරය පවා සතුන් මැරීම තහනම් අභයභූමියක් වනවා.
ක්‍රි.ව 277 – 304 කාලය තුල රජකම් කල මහසෙන් රජුවිසින් ජේතවනාරාමයට පූජාකරන ලද නන්දන වනය (ජෝතිය වන ) අනුරාධපුරයේ තවත් ඉපැරණි අභයභූමියක් ලෙස ගැනෙනවා. 1938දී අනුරාධපුර අභයභූමි ප්‍රදේශය ප්‍රකාශයට පත්කිරීමේදී මහසෙන් රජු ඇතිකල නන්දන වනයද  එයට ඇතුලත් කරගනු ලැබුවා.
පොලොන්නරු රාජධාණියේ අභයභූමි
පොලොන්නරු රාජධානියේද අභයභූමි ගණනාවක් තිබූ අතර, ඒ අතරින් චිත්තලතා වනය හා දීප උයන ප්‍රධානයි. මහා පරාක්‍රමබාහු නරතියන් හා නිශ්ශංකමල්ල රජු, පොලොන්නරුවේ අභයභූමි ඇතිකල නරපතියන් අතර ප්‍රධාන තැනක් ගන්නවා.
1187-1196 පොලොන්නරුවේ රජකල නිශ්ශංක මල්ල රජතුමා, සිය රාජධානිය තුල අභයභූමි ප්‍රකාශයට පත්කොට තිබුණ බව ඔහු කරවූ අනුරාධපුරයේ නිශ්ශංක මල්ල සෙල්ලිපියේ සඳහන් වනවා. එම සෙල්ලිපියේ අභයභූමි සීමා විස්තර කොට තිබූ අතර එහි සතා-සීපාවාට හානිකරන්නවුන්ට දෙන දඬුවම්ද විස්තරකොට තිබුණා. එපමණක් නොව නිශ්ශංක මල්ල රජු එම අභයභූමි පාලනයට හා ආරක්ශාවට රාජපුරුෂයින් පත්කොට තිබූ අතර රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරය මගින් ඔවුනට වේතන ගෙවනු ලැබුවා.
එපමණක් නොව නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් පොලොන්නරුවේ හා අනුරාධපුරයේ මහා වැව් දොලහක මසුන් මැරීම තහනම් කොට එම වැව් මත්ස්‍ය අභයභූමි බවට ප්‍රකාශකොට තිබෙනවා. මේ අනුව ලොව ප්‍රථම ජලජ අභයභූමි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ නිශ්ශංක මල්ල රජ සමයේ ප්‍රකාශයට පත්කල මහා වැව් අභයභූමි විය යුතුයි.
සතුන් ආරක්ශාකිරීම සඳහා තවත් සුවිශේෂී පියවරක් ගත් නිශ්ශංක මල්ල රජු දඩයක්කරුවන්, මසුන් මරන්නන්, කුරුල්ලන් දඩයම් කරන්නන් හට වස්තුව ලබාදී ඔවුන් එම රැකියාවලින් මුදවන්නට ක්‍රියා කල බව නිශ්ශංක මල්ල සෙල්ලිපියේ දැක්වෙනවා.
රුහුණු රාජධාණියේ අභයභූමිය
සිතුල්පව්ව ආරණ්‍යසේනාසනය කාවන්තිස්ස මහරජතුමා විසින් ක්‍රි.පූ 130දී පමණ ස්ථාපනය කරන ලද්දක්. මෙහි සංඝයාවහන්සේ 3000ක් වැඩසිටි බව පැරණි ලේඛනවල වාර්තාවනවා.
ෆා හියන් දුටු ශ්‍රී ලංකාවේ ආරණ්‍ය අභයභූමි
5වැනි ශතවර්ශයේ ලක්දිව වසර කිහිපයක් සංචාරය කල ෆා හියන් නම් චීන භික්ෂු පඬිවරයා, මහාවිහාරය, අභයගිරිය හා මිහින්තලා ආරණ්‍යසේනාසන විශාල අභයභූමි ලෙස ආරක්ශාකොට තිබූ බව ඔහුගේ චාරිකා සටහන්වල ලියා තිබෙනවා. ඔහුට අනුව එවක අභයගිරි ආරණ්‍යසේනාසනයේ භික්ෂූන් 5000කුත්, මහාවිහාරයේ 3000කුත් මිහින්තලා ආරණ්‍යසේනාසනයේ 2000 ආදීවශයෙන් අතිවිශාල සංඝයාවහසේනමක් වැඩසය කොට ඇති අතර උන්වහසේලා පාරිභෝජනය කල ප්‍රදේශ දැඩි රක්ශිත සංකල්පයට අනුව ආරක්ශාකොට තිබෙනවා. විශාල ගිහි සේවක සංඛ්‍යාවක් මේ ආරණ්‍යවල රාජකාරිකටයුතු වල යෙදී ඇති අතර ඒ සඳහා රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයෙන් වියපැහැදම් කොට තිබෙනවා.
සතරවැනි මහින්ද රජතුමා විසින් ලියවන ලද සෙල්ලිපියක මිහින්තලා ආරණ්‍යසේනාසනයේ රාජකාරි සඳහා 2000 ගිහි සේවක පිරිසක් යෙදවූ බවත් ඔවුන්ගේ රාජකාරි අතර එම අභයභූමිය දැඩි රක්ශිතයක් ලෙස ආරක්ශාකිරීමද වූ බවත් සටහන් වනවා. පැරණි මිහින්තලා රක්ශිත වනය තුල ගස් කැපීම පමණක් නොව ගස්වලින් මල් කැඩීම පවා තහනම් කොට ඇති බවත් එම සෙල්ලිපිය උපුටා දැක්වෙන එපිග්‍රැෆියා සිලනිකා පළමුවැනි වෙළුමේ සඳහන් වනවා.
ඉපැරණි ජලාධාර ප්‍රදේශ රක්ශිත
රොන්මඩ තැම්පත්වීමෙන් වාරිකර්මාණ්ත ඉක්මණින් පල රහිතවන බව අවබෝධකරගත් අපේ පැරණි රජදරුවන් හා හෙළ වාරිකර්මාණ්ත ඉන්ජිනේරුවන් වැව් පෝෂක ප්‍රදේශවල ගස් කැපීම හා වගාකිරීම තහනම් කොට ඒවා රක්ශිත වනාන්තර බවට පත්කලේ ඉතා ඈත අතීතයේදීයි.
උදාහරණයක් ලෙස රිටිගල ආරණ්‍යසේනාසන අභයභූමිය ගතහැකියි. මුලු වියලි කලාපයේම වැඩිම වර්ෂාපතනය ලැබෙන (දෙසැම්බර්-පෙබරවාරි, මිලිමීටර් 125ක් පමණ) මෙම ප්‍රදේශය සංඝයාවහන්සේට පූජාකොට රක්ශිතයක් ලෙස ආරක්ශාකිරීමට පැරණි රජදරුවන් ක්‍රියාකලේ හුදෙක් බුදුදහම පෝෂණය කිරීමට පමණක් නොව, ඊට වඩා ඥාණාන්විතව රටවැසියාගෙන් මෙම වටිනා භූමි ප්‍රදේශය ආරක්ශාකරගෙන එමගින් වියලිකලාපයේ වැව් කර්මාණ්ත ආරක්ශාකර ගැනීම උදසාද බවට තර්ක කල හැකියි
මූලාශ්‍ර ප්‍රවර්ගය:සොබාදහම __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
සත්ත්‍ව පාලනය
කාර්මික කෘෂිකාර්මික සත්වයන්
සීමිත සත්ව පෝෂණ ක්‍රියාදාම හෝ බලවත් පශුසම්පත් ක්‍රියාදාම හෝ කර්මාන්ත ගොවිපල වලට සත්වයන් විශාල ගණනක් රදවා තබා ගත හැකිය. රටම සත්වයන්ට ගවයන්, කළුකුමන් හෝ කුකුළුන් අයත් වේ. මෙම ගොවිපල වල අරමුණ වන්නේ මස්, බිත්තර හෝ කිරි අඩුමුදලකට නිපදවිමට පශු සම්පත් එක්රැස්කර තබා ගැනීමයි.
මෙම ගොවිපල තුල විධිමත් ආහාර සැපයීම, සත්ව සෞඛ්‍ය්‍ය හොදින් පවත්වාගෙන යාම උන්ගේ වර්ධනයට අවශ්‍යය විටමින් සැපයිම රෝගනාශක ප්රතික්ෂුද්‍රජීවි (antimicrobial) පාවිච්චිය සිදුකරයි. කුකුල් මස් නිෂ්පාදනයේදී වර්ධක හෝමෝන භාවිතා නොකරන අතර යුරෝපා සංගමය තුල කිසිම සත්වයකු සඳහා මෙම හෝමෝන භාවිතා නොවේ. මස් නිෂ්පාදනයේදී අනිකුත් සතුන් හා මුහුවිම නිසා සත්වයන්ට පෙන්විය හැකි නුසුදුසු හැසිරීම් රටා පාලනය කිරීමටද පියවර ගනී. වඩා හීලෑ වර්ග බෝ කිරීමද සිදුකරයි. වඩා‍ හොඳින් ආහාර සැපයිම තුලින් බරෙහි වර්ධනයන් කිරිමද මෙහි තවත් අංගයකි.
වඩා වැඩියෙන් සත්වයන් එක්රැස් කිරිම තුලින් සත්ව අපද්‍රව්‍යය, සත්ව මරණ වැනි ආචාර විධි පිළිබඳ ගැටළු ඉස්මතු විය හැක. සත්ව අයිතීන් හා සත්ව සුභසාධන ක්‍රියාකාරීන් වඩා බලවත් සත්ව බෝ කිරීම් සත්වයන්ට කුරිරැ වන බවට ප්‍රකාශ කර සිටියි. තවත් කාරණා වන්නේ මෙමගින් වාත දුෂණය භූ ජලය අපවිත්‍ර වීම එමගින් මිනිස් සෞඛ්‍යයට බලපෑම් ඇතිවීම වැනි දේය.
මෙවන් ගොවිපල තුල ප්‍රතිජීවක විරෝධි බැක්ටීරියා වර්ධනය වීමද සිදුවේ. සත්වයන් විශාල ගණනක් කුඩා අවකාශයක සිරකර තබන නිසා ඕනෑම රෝගයක් පැතිරවේ. අවදානමක් පවතින අතර ඒ සදහා ප්‍රතිජීවක ලබාදිම සිදුවේ. මෙවන් බැක්ටීරියා වාතයට මුසුවීමෙන් මිනිසුන්ට රෝග ආසාදනය විය හැක.
කුංකුම් භාග්‍යා
කුංකුම් භාග්‍යා (සිංහල: මගේ දෛවයේ කුංකුම) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 2015 අප්‍රේල් 15 දින විකාශය ඇරඹි හින්දි-භාෂා ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරාවකි. විකාශය වූයේ සතියේ දිනවල සී ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ ය. මෙම කතාමාලාව සඳහා දළ වශයෙන් ජේන් ඔස්ටින්ගේ Sense and Sensibility නම් නවකථාව පාදක කොටගෙන තිබේ. එහි ඉන්දියානු අර්ථනිරූපණය වන කුංකුම් භාග්‍යා කතාමාලාව තුළින් විවාහ මණ්ඩපයක් පවත්වාගෙන යන සරලා අරෝරා නැමැති හින්දු පන්ජාබි මාතෘ මූලිකාවියගේ කථාපුවත නිරූපණය වේ. සරලාගේ අපේක්ෂාව වන්නේ සිය දියණියන් දෙදෙනා වන ප්‍රාග්‍යා සහ බුල්බුල් ප්‍රීතිමත් විවාහ දිවියක් ගතකරනු දැකීමටයි. මෙම කතාවේ එන ප්‍රධාන චරිත ප්‍රබල, ක්‍රියාකාරී තැනැත්තියන් වන අතර, ඔවුන් ජීවත් වන්නේ මාතෘ මූලික පවුලක ය. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනු ලබන්නේ ශ්‍රිති ජා, ෂබ්බිර් අලුවාලියා, මෘනාල් ඨාකුර්, අර්ජිත් තනේජා සහ වින් රානා විසින් නිරූපණය කරනු ලබයි. මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ඒක්තා කපූර් විසින් බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් යන සන්නාමය යටතේ ය. ඇගේ විශ්වාසය අනුව, ඒක්තා කපූර් විසින් මෙම කතාමාලාව සඳහා "ක" අක්ෂරයෙන් ඇරඹෙන නාමයක් යොදා ඇත්තේ එය වාසනාවන්ත යැයි සිතූ නිසායි. මෙම නාට්‍යය අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ සමීර් කුල්කර්ණි විසින් වන අතර, එය සංවර්ධනය කරන ලද්දේ ඒක්තා කපූර් විසිනි.
කථාපුවත
කුංකුම් භාග්‍යා යනු සරලා අරෝරා නැමැකි විවාහ ශාලාවක් පවත්වාගෙන යන තැනැත්තියගේ කථාවයි. ඇයට ඇගේ දියණියන් දෙදෙනා ප්‍රීතිමත් විවාහ දිවියක් ගතකරනු දැකීමට අවශ්‍ය වේ. වැඩිමහල් දියණිය වන ප්‍රාග්‍යා වඩාත් ප්‍රායෝගික අතර, වෙහෙස වී කටයුතු කරන ඇය පාසලක උගන්වයි. බාල දියණිය වන බුල්බුල් තරමක් උඩඟු තැනැත්තියකි. ඇයට රැකියාවක් තිබුණ ද, ඇය සිය ප්‍රධානියා වන පුරාබ්හට අකමැති ය. අනතුරුව කථාව මගින් සොයුරියන් දෙපළගේ බලාපොරොත්තු, සිහින සහ අ‍භිලාෂයන් නිරූපණය වේ. ආරම්භයේ දී ප්‍රාග්‍යා, බුල්බුල් සහ සුරේෂ් තුන් කොන් ප්‍රේමක පැටලෙයි. ප්‍රාග්‍යා සුරේෂ්ට පම් කළ ද, ඔහු බුල්බුල්ට ප්‍රිය කරයි. මේ නිසා ප්‍රාග්‍යා සුරේෂ් සමග ඇගේ විවාහ ගිවිස ගැනීමට අවලංගු කරයි. එම කාලයේම, අභිෂේක් (අභි) නැමැති රොක් ගායකයා සුපිරි නිරූපණ ශිල්පිණියක වූ තනුශ්‍රී (තනූ) සමග සම්බන්ධයක් ඇති කරගනියි. පුරාබ් අභිගේ හොඳම මිතුරා වන අතර, ඔහු අභිගේ සොයුරිය වන ආලියා සමග විවාහ ගිවිස ගනියි. මුලින් පුරාබ් සහ බුල්බුල් එකිනෙකාව පිළිකුල් කළ ද, පසුව ඔවුන් දෙදෙනා ප්‍රේමයෙන් වෙළෙති. බුල්බුල් සමග ඔහුගේ සම්බන්ධය වරදවා වටහාගන්නා ආලියා සිතන්නේ, පුරාබ් සෙනෙහස දක්වන්නේ ප්‍රාග්‍යාට බවයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ආලියා, තනූ සහ අභි එක්ව කුමන්ත්‍රණය කොට ඇගෙන් පළිගැනීමට සිතා ප්‍රාග්‍යාව අභිහට විවාහ කරදෙයි. විවාහයෙන් පසුව, ප්‍රාග්‍යා සැබෑ තත්ත්වය වටහා ගන්නා අතර, ඇගේ සොයුරියගේ ආරක්ෂාව පතා තමන් සහ පුරාබ් අතර සම්බන්ධයක් පැවති බවට අභිහට මුසා පවසයි. ඇය ක්‍රමයෙන් බුල්බුල්හට පුරාබ්ව අමතක කරන ලෙස පවසයි. බුල්බුල් එයට එකඟ වේ.
සත්‍යය වටහා ගන්නා පුරාබ් ආලියා සමග විවාහ වීමට එකඟ වේ. නමුත් ඔහුට බුල්බුල් අමතක කිරීමට ‍නොහැකි ය. ආලියා සමග විවාහ වීමට තීන්දු කළ දිනයේ, ඔහු පැනයන්නේ බුල්බුල් සමග විවාහ වීමටයි. එහි දී බුල්බුල් පිළිබඳ සත්‍යය අභිහට දැනගන්නට ලැබෙයි. ආලියා සහ තනූ එක්ව ප්‍රාග්‍යාට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණ සිදුකළ ද, ඒවා අසාර්ථක වේ. එහි ප්‍රතිඵලය ලෙස ප්‍රාග්‍යා සහ අභි එකිනෙකාට තවත් සමීප වෙති. ඔවුහු එකිනෙකාට පෙම් කරන්නට පටන් ගනිති. ආලියා සහ තනූගේ සැබෑ අරමුණු පිළිබඳ අභි දැනගන්නා අතර, ඔහු ආලියාහට අතුල් පහරක් එල්ල කරයි. ඔහු ක්‍රමයෙන් පුරාබ් සහ බුල්බුල් අතර සිය ඥාති සම්බන්ධතා ශක්තිමත් කරගනියි. අනෙක් අතින් තනූ නිඛිල් සමග යහන්ගත වීම නිසා ගර්භනීභාවයට පත්ව සිටියි. ව්‍යාජ DNA වාර්තා ඉදිරිපත් කරන ඇය, සිය දරුවාගේ පියා අභි බව පවසන්නේ ඔහුව යලි හිමි කරගන්නටයි. මේ නිසා අභි සහ ප්‍රාග්‍යා වෙන්වෙති. නිඛිල් ද තණූ හට උපකාර කරන්නේ ඔහුට අභිගේ ධනය ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය වන හෙයිනි. අභිගෙන් පළිගැනීමට අවශ්‍යව සිටින ආලියා සහ ඔහුගේ ඥාති සොයුරා වන රාජ් ද මෙයට උපකාර කරති. ආලියා සහ තනූගේ රහස් සාකච්ඡාව ප්‍රාග්‍යාහට දැනගන්නට ලැබෙන අතර, ඇය මේ බව අභි පවසන්නට තැත් කරයි. නමුත් එය පවසන්නට ප්‍රථම හදිසි අනතුරකට ලක්වන ඇය මියගිය බව අසන්නට ලැබෙයි.
මාසයකට පසු, ප්‍රාග්‍යා ධෛර්යයෙන් සහ අභිමානයෙන් යුතුව නැවත පැමිණෙයි. සිය සතුරන් අනාවරණය කොට අභි යළි දිනාගැනීම ඇගේ අරමුණ වේ. මේ වනවිට බුල්බුල් සහ පුරාබ් විවාහ වී සිටන නමුත්, බුල්බුල්, පුරාබ් සහ ආලියා අතර ඊර්ෂ්‍යාව පැතිරෙයි. සිය සොයුරිය ආලියාගෙන් රැක ගැනීමට බුල්බුල් ඇගේ දිවිය අනතුරේ හෙළන අතර, ඇය මරණයට පත්වේ. කෝපාවිෂ්ඨ ප්‍රාග්‍යා අවසානයේ ආලියා පිළිබඳ සත්‍යය හෙළි කරයි. අනතුරුව ඇයව පවුලෙන් නෙරපා හැරෙයි. ප්‍රාග්‍යා විසින් අභි පිළිබඳ රාජ් තුළ ඇති වැරදි වැටහීම නැති කරයි. රාජ්ගේ ගැටලුවලට හේතුව ඔහුගේ භාර්යාව වූ මිතාලි බව වටහා ගන්නා රාජ් ධනාත්මක අයුරින් දිවි ගෙවයි. අවසානයේ ප්‍රාග්‍යා තනූ සහ නිඛිල් පිළිබඳව ද දැන ගනියි. නමුත් තනූ පිළිබඳ සත්‍යය හෙළි කිරීමට ඇය අපොහොසත් වේ. අනෙක් අතිව් හදිසි අනුතරුකට ලක්වන තනූගේ දරු ගැබ ගබ්සා වේ. ඇය ප්‍රාග්‍යාට දෝෂාරෝපණය කරයි. අභිගේ කෝපයට හේතු වුවත්, කෙසේ‍ හෝ තනූ පිළිබඳ සත්‍යය හෙළි කරන ප්‍රාග්‍යා අභිගේ විශ්වාසය යළි දිනා ගැනීමට සමත් වේ. ලෝනාව්ලාහි අභිගේ නිවසේ දී දෙදෙනා එකිනෙකාට විවාහ යෝජනා ගෙන එති. නමුත් ඉන්පසුව මෝටර් රථ අනුතුරක් හේතුවෙන් අභිගේ මතකය අහිමි වන අතර, ඔහු විස්මෘතියෙන් පෙළෙයි. ප්‍රාග්‍යා ඇතුළු සිය දිවියෙන් වසර දෙකක කාලය පිළිබඳ මතකය ඔහුට සිහිපත් නොවේ. අභිගේ ආරක්ෂාව පතා ප්‍රාග්‍යා ඔහුව හැර යන්නට තීරණය කරයි. නමුත් ඇය ඔහුගෙන් දික්කසාද නොවේ‍.
අනතුරුව කතාමාලාවේ දළ වශයෙන් මාස දෙකක කාලයක් ගතවනු දක්වයි. සිය මවට කුංකුම් භාග්‍යා විවාහ ශාලාව අහිමිව ඇති බව ප්‍රාග්‍යාට දැන ගන්නට ලැබෙයි. සිය පවුලට උපකාර කරන්නට සිතා, ඇය ලව් ලයිෆ් සංගීත සමාගමේ පිළිගැනීමේ නිලධාරිණියක ලෙස සේවයට බැ‍ඳෙයි. එහි දී ඇයට සිය නව ඇල්බමය පටිගත කිරීමට පැමිණන අභි මුණගැසෙයි. එහි දී ක්‍රමයෙන් ඔවුහු මිතුරන් බවට පත්වෙති. අනුතරුව අභි ඇයව සිය පෞද්ගලික සහායිකාව ලෙස සේවයට බඳවා ගනියි. අභිගේ විස්මෘති තත්ත්වයෙන් වාසි ලබාගන්නා ආලියා, ප්‍රාග්‍යාගෙන් අභිව වෙන්කරනු සඳහා තනූව ඔහුට විවාහ කරදෙන්නට අදහස් කරයි. නමුත් මේ වනවිට, අභි සහ භාග්‍යාගේ සේව්‍ය-සේවක සම්බන්ධය ඉක්මවා ගොස් හොඳම මිතුරන් බවට පත්වේ. එය හොඳම මිතුරු සම්බන්ධය ද ඉක්මවා ගොස් ඇති බව ඔවුහු වටහා ගනිති. කුමන්ත්‍රණ ගණනාවකින් පසු, ප්‍රාග්‍යා ආලියාට අභියෝග කරන්නේ තනූ සමග විවාහයට පෙර තමන් අභිගේ මතකය යළි ගෙන්වන බව පවසමිනි. සාසි මහ පුරාබ් ද මෙයට උපකාර කරයි. අභිට සිය සිහින තුළ අපැහැදිළි මතකයන් දිස්වෙයි...
සංවර්ධනය සහ විකාශය ඇරඹීම
2014 අප්‍රේල් 15වන අඟහරුවාදා දින විකාශය ඇරඹි මෙය සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා දිනවල ප.ව. 09:00ට (ඉන්දියා සම්මත වේලාව - IST) විකාශය වේ.
ප්‍රධාන විකාශන කාලය තුළ නව කථා සංකල්පයක් පිළිබඳ විස්තර කරමින් සී ටීවී වැඩසටහන්කරණ ප්‍රධානී නමිත් ෂර්මා පැවසූයේ, "එහි දී එක් වීරකථාවකින් පසු අනෙක විස්ථාපනය වනු ඔබට සිතාගත හැක. සාමාන්‍ය නැන්දම්මා-ලේලි සෝප් ඔපෙරාවලින් මිදුණු මෙය, සරාගී ප්‍රේම කථාවක් වන අතර, හැඬීම් දර්ශනවලින් දුරස්ථ ය. අති දක්ෂ නළු නිළියන් කණ්ඩායමකින් මෙය සමන්විත ය."
මෙහි දී බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස්හි ඒක්තා කපූර් පැවසූයේ, "මගේ වැඩසටහන් දෙකක් (පවිත්‍ර රිෂ්තා සහ ජෝධා අක්බර්) තවමත් සී ටීවී නාළිකාවෙන් විකාශය වෙමින් පැවතියත්, තෙවන වැඩසටහන ද සමගින් සී සමග මාගේ සහයෝගීතාව දීර්ඝ කිරීම මා හට සතුටකි. පවිත්‍ර රිෂ්තා මේ වනවිටත් වසර පහක පමණ කාලයක් ධාවනය වී ඇති අතර, නිෂ්පාදිකාවක ලෙස මෙම ගමන මට ඉතාමත් සතුටුදායක එකකි. ප.ව. 6:30 පවිත්‍ර රිෂ්තා සමග බැඳී සිටින ප්‍රේක්ෂකයින් ප.ව. 9:00ට විකාශය ඇරඹෙන කුංකුම් භාග්‍යා සමග සිය දෙනෙත් උපරිම වශයෙන් විවර කරමින් එක්වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරමි. මෙය ඉතාම සමකාලීන කතාවක් වන හෙයින්, ප්‍රේක්ෂකයින්හට තමන්ගේම චරිත මෙම කතාමාලාව තුළින් ද දැකගත හැකි වනු ඇත. සෑමදෙනාගේම ආත්මයන් පහසුවෙන්ම සබඳින සරාගී ප්‍රේම කථාවක් මෙහි ඇතුළත් ය.."
නළුවකු ලෙස සිය නැවත පැමිණීම පිළිබඳ විස්තර කරමින්, කථාවේ ප්‍රධාන නළුවා වන ෂබ්බිර් අලුවාලියා මෙසේ පවසයි, "නිෂ්පාදන වැඩසටහන් සමග, රංගන කටයුතු සඳහා වේලාව සොයාගැනීම අතිශයින් අපහසු එකක් විය. නමුත් දැන්, රංගනය පිළිබඳ මාගේ අවධානය යොමු කිරීමට මා තීරණය කොට ඇත. ඔබ දිගු කාලයක නිතරව සිටි දෙයින් ඔබට පහසුවෙන් වෙන්වී සිටිය නොහැකියි. මෙම චරිතය මාගේ සිත බෙහෙවින් පෙළඹවී ය. මා රූපවාහිනී තිරයේ රොක් තරුවකගේ චරිතය නිරූපණය කරන පළමු අවස්ථාව ද මෙයයි. මාගේ චරිතය නිරූපණය කිරීමේ දී, මාගේ වස්ත්‍ර පමණක් නොව තිරයේ රොක් තරුවක ලෙසින් පෙනී සිටීමට සුදුසු ගති පැවතුම් ද ඇති කරගන්නට මා උත්සාහ දරා ඇත."