cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඉඳි ආප්ප
ව්‍යාප්තිය
තමිල්නාඩුව, කේරලය, ශ්‍රී ලංකාව සහ කර්ණාටක දකුණු ප්‍රදේශය (විශේෂයෙන් දක්ෂිණ කන්නාඩ, උඩුපි, සහ කොදාගු දිස්ත්‍රික්ක වල) ඉඳි ආප්ප සෑදීමට විශේෂ සමත්කම් දක්වයි. ශ්‍රී ලංකාවද එහි ප්‍රධාන ස්ථානයක පවතී. ඉඳි ආප්ප යන නමෙහි උපත වශයෙන් දෙමළ/මලයාලම් වචන වන ඉඳි, 'කඩා දැමූ', සහ ආප්ප, "ලැවරිය" යන අරුත් ගෙනදෙන අතර ඉඳි ආප්ප ලෙස උච්චාරණය කෙරේ. ඒවාගේම මෙම ආහාරය බොහෝදෙනෙක් නූල්ආප්ප හෝ නූල්පුට්ටු ලෙස හඳුන්වන අතර මලයාලම්/දෙමළ/කන්නාඩ/කෝදාවා වචනයක් වන නූල්, "කෙඳි හෝ තන්තු" යන අරුත ගෙනදෙයි. ඒවාගේම කර්ණාටක වෙරළබඩ ප්‍රදේශ වල සෙමිජ් යනුවෙන් හඳුන්වනු  ලැබේ. මෙය මැලේසියාවේ සුලභ වන අතර එහි පුටුමායම් ලෙස හඳුන්වයි.
සාදාගැනීමේ ක්‍රමය
thumb|හුමාලය මඟින් ඉඳිආප්ප තම්බාගැනීමට පෙර හාල් පිටි මිශ්‍රණය තට්ටු මතට වත්කර සකසාගැනීම. මෙය හාල් පිටි, ලුණු සහ ජලය එකට මිශ්‍ර කර සාදාගත හැක. මෙය සාමාන්‍යයෙන් ව්‍යංජන (අල, බිත්තර, මාළු, මස්) සහ පොල් සම්බෝල සමඟ උදෑසන හෝ රාත්‍රී ආහාර වේලක ප්‍රධාන ආහාරය ලෙස පිළිගැන්විය හැකිය. ශ්‍රී ලංකාවේ සහ කේරලයේ මලබාර් ප්‍රදේශයේ මෙය පොල් කිරි සහ සීනි සමඟද පිළිගන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් දහවල් ආහාර වේල සඳහා මෙය පිළිනොගන්වයි. කේරලයේ සහ තමිල්නාඩු වල අනෙකුත් කොටස් වල මෙය රසවත් ව්‍යංජන සමඟ බහුල වශයෙන් ආහාරයට ගනු ලබයි. තිරිඟු පිටි යොදා සැකසීමේදී මෙය දුඹුරු පැහැයක් ගනුලබයි.
හාල් පිටි උණු වතුර සමඟ මිශ්‍ර කර, අවශ්‍ය පමණට ගිතෙල් එකතුකර, ලුණු සමඟ පදම්කරගන්න. සියුම් මිශ්‍රණයක් වනතුරු අනාගන්න. අනාගත් සියුම් පිටි මිශ්‍රණය ඉඳි ආප්ප වංගෙඩියකට දමා කෙසෙල් කොලයක් මතට හෝ එක එල්ලේම හුමාල උන්දුනට වත්කරගන්න. අවශ්‍යනම් ගා ගත් පොල් ස්වල්පයක් එක්කරගන්න. විනාඩි 5-10 ක් තැම්බීමටහරින්න. ඉඳි ආප්ප ගා ගත් පොල් සහ පොල් කිරි සමඟ පිළිගන්වන ලදී.
සංස්කෘතික සබැඳුම
ඩාවිඩ් ඩවිඩර්, ඔහුගේ House of blue mangoes නැමැති නව කතාවේ ඉඳි ආප්ප ගැන සඳහන් කර ඇත.
පැරකුම්බා (දත් බෙහෙත)
ශ්‍රී ලංකාවේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය සහ වැඩියෙන්ම අලෙවිවන  කුඩු ආකාරයේ දත් බොහෙත වේ.
ලයි-ෆයි
thumb|ලයි-ෆර්ස්ට්, පළමු ලයි-ෆයි උපකරණ
ලයි-ෆයි (ලයිට් ෆිඩෙලිටි) යනු, වයි-ෆයි ක්‍රමයට සජාතීය වන්නාවූ, ද්වීදිශා, උච්ච වේග සහ පූර්ණ ජාලකෘත රැහැන්-රහිත සන්නිවේදන  තාක්ෂණයකි.
කර්ණය
thumb|150px|Aright|සෘජුකෝණි ත්‍රිකෝණයක් සහ එහි කර්ණය. ජ්‍යාමිතියේ, කර්ණයක් යනු, සෘජුකෝණි ත්‍රි‍කෝණයක දිගම පාදය වන අතර, සෘජු කෝණයට සම්මුඛ පාදය වෙයි.
Kindernothilfe
Die Kindernothilfe ist eines der größten christlichen Hilfswerke in Deutschland. Sie setzt sich seit 1959 für Not leidende Kinder ein, mittlerweile in 31 Ländern Asiens, Afrikas, Osteuropas und Lateinamerikas. Sie fördert fast zwei Millionen Kinder und ihre Familien mit nachhaltigen Entwicklungsprojekten und leistet humanitäre Hilfe. Auch in Österreich, der Schweiz und Luxemburg existieren gleichnamige Organisationen.
සෘජුකෝණි ත්‍රි‍කෝණය
thumb|right|සෘජු කෝණය සෘජුකෝණි ත්‍රි‍කෝණයක් යනු, එහි එක් කෝණයක් සෘජු කෝණයක් (එනම්, අංශක 90 ක කෝණයක්) වන්නාවූ ත්‍රිකෝණයකි.
හැලී බෙරී
හැලී මාරියා බෙරී (අගෝස්තු 14, 1966) යනු අමෙරිකානු ජාතික රංගන ශිල්පිනියක්, චිත්‍රපටි නිෂ්පාදිකාවක් සහ හිටපු මෝස්තර නිරූපිකාවක් වේ. ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ ප්‍රේමණීය නාට්‍යයක් සේ සැළකුණු මොන්ස්ටර්'ස් බෝල් (2001) නාට්‍යය සඳහා, 2002 වර්ෂයේදී ඇය හොඳම නිළිය වෙනුවෙන් වූ ඇකඩමි සම්මානයක් දිනාගැනීමට සමත් වූවාය. එසේ හොඳම නිළිය වෙනුවෙන් වූ ඇකඩමි සම්මානයක් හිමිකරගත් අමෙරිකානු සුදු ජාතික නොවූ එකම කාන්තාව (2016 වන විටදී) ලෙස ඇය සැළකේ.
2000 දශකයේ හොලිවුඩයේ වැඩිම ගෙවීමක් ලද රංගන ශිල්පිනයක් වූ බෙරී, ඇය විසින් රංගනය එක් කල සිනමා පට කිහිපයක් නිෂ්පාදනය කිරීමටද දායක වූවාය. රංගන ශිල්පිනියක් වීමට පෙරාතුව, නිරූපිකාවක් වූ ඇය රූප සුන්දරී තරග සඳහාද ඉදිරිපත් වෙමින් 1986 මිස් යූඑස්ඒ දෙවන ස්ථානය හිමිකරගැනීමට සමත් වූවාය. එම වසර වෙනුවෙන් පැවැත්වූ ලෝක රූ රැජිණ තරගයේ හයවන ස්ථානයද ඇයට හිමිවිය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1966 උපත්
ඩෙන් (පාරාවෝ)
ඩෙන්, එසේත් නැතහොත් හෝර්-ඩෙන්, ඩෙවෙන් සහ උඩිමු යන නම්වලින් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ පළමු රාජවංශ සමයේ රාජ්‍ය පාලනය කළ මුල්කාලීන රාජවංශික පාරාවෝවරයකුගේ හොරස් නාමයයි. මොහු මෙම යුගයේ පුරාවිද්‍යා සාධක මඟින් වඩාත් තහවුරු වූ පාලකයා ද වේ.
හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව
හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව, යනු අවශ්‍ය පමණට හුස්ම ගැනීමට නොහැකි යැයි දැනෙන හැඟීමයි.
මහිරා ඛාන්
මහිරා හෆීස් ඛාන්  - (උපත් 1982 දෙසැම්බර් 21), ඇයට තුන්වරක් ලක්ස් විළාසිතා සම්මානය හිමිවී ඇත. ඇයගේ මූලික අධ්‍යාපනයෙන් පසු, වයස අවුරුදු 17 දී එක්සත් ජනපදය වෙත ගොස්, දකුණු කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයට සම්බන්ධවුවද ඇයගේ උපාධිය සම්පූර්ණ කර නැත.
වෘත්තීය
ඇයගේ වෘත්තීය ජීවිතය VJ මාධ්යවේදිනියක් ලෙස වයස අවුරුදු 16දී අරභන ලදී. වර්ෂ 2011දී ඇය තම චිත්‍රපට ජීවිතය ආරම්භ කරමින් සොයිබ් මන්සූර්ගේ අධ්‍යක්ෂණයෙන් බිහිවූ කරමින් Bol හි රඟ දැක්වීය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
මහිරා ඛාන් අලී අශ්කාරි සමග විවාහ විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත් ප්‍රවර්ගය:සිනමාව ප්‍රවර්ගය:පාකිස්තානු සිනමාව
ශ්‍රී ලංකාවේ බලකොටු
බොහෝ ශ්‍රි ලාංකික රජවරුන් විසින්අවුරුදු දහස් ගනකට පෙර ඉදිකරන ලද මෙම බලකොටු නගර කිහිපයක් වට කරමින් ඉදි  වි ඇත. ශ්‍රි ලංකාව  කාලයෙන් කාලයට ඉන්දියන් සාගරයේ පවතින ලද ප්‍රමුඛ අධිරාජ්‍ය කිහිපයකට යටත් විජිතයක් වශයෙන් පැවතිනි. අධිරාජ්‍යයන් බොහෝ දුරට බටහිර හුරුවට යුතු බලකොටු කිහිපයක් ඉදි කල අතර, බොහෝ විට ඒවා දිවයින වටා ඉදි කරන ලද ඒවා විණි.ප්‍රථමයෙන් ශ්‍රි ලංකාව තුළ යටත් විජිත  බලකොටු ඉදි කිරීම  පෘතුගීසින් අතින් සිදු වූහ. මෙම බලකොටු අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව එම ලන්දේසීන් විසින් පුළුල් කෙරුණි. නැපෝලියානු යුද්ධ අතරතුර මෙම ලන්දේසි බලකොටු බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් අත්පත් කරගනු ලැබිණි.
බොහෝමයක් යටත් විජිත බලකොටු  20 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා ඉදිකරන ලදී. වෙරළ බඩ බලකොටුවල දෙවන ලෝක යුද්ධ අවධියේදී වෙරළබඩ කාලතුවක්කු තිබිණි.බොහෝමයක් ඒවා  යුද හමුදාව විසින් අත්හැර දමන ලද නමුත්,සිවිල් පරිපාලන නිලධාරීන් විසින් රඳවා තබා ගෙන තිබුනු අතර ඉතිරිවා හමුදා මුර කඳවුරුවල පැවතිනි.ඒවා මෙහෙයුම් වලට වඩා පරිපාලන අවශ‍යතා වලට ගන්නා ලදි.සමහර  ඒවා  ශ්‍රි ලංකාවේ පැවති සිවිල් යුද්ධ උත්සන්න සමයේ  හමුදාව ඒකක විසින් නැවත අල්ලා ගන්නා ලදී. උදාහරණයක් වශයෙන් යාපනයේ බලකොටුව ගත හැකිය.
හෙල්ලය විසිකිරීම
හෙල්ලය විසිකිරීම යනු ක්‍රීඩාවකි.
පරිගණක මෘදුකාංග
පරිගණක වදන් සකසන මෘදුකාංග වැනි යෙදුම් මෘදුකාංග (Application Software) මෙන්ම මෙහෙයුම් පද්ධති (Operation System) වැනි පද්ධති මෘදුකාංගද (System Software) මීට අයත් වේ. තවද සේවා පද්ධති (Servers), විසිරි පද්ධති (Distributed Computers) වල ක්‍රියාකාරීත්වයටද මෘදුකාංග අවශ්‍ය වේ.
දෘඩාංග හා මෘදුකාංග
මෘදුකාංගයක් පරිගණකයේ ප්‍රධාන මතකය (Main Memory) මතට ප්‍රවේශ වී එහි ඇති උපදෙස් මාලාව (Instruction set) එකින් එක පිලිවෙලට (Sequence) ප්‍රධාන සැකසුම් ඒකකයට (central processing unit) ලබා දෙයි. මෘදුකාංගයක් එහි සූක්ශමතම මට්ටමේදී පවතින්නේ ද්වීමය (Binary) සංඥා මාලාවක් වශයෙනි. මේවා යන්ත්‍ර භාෂාවෙන් (Machine Language) ඇති උපදෙස් ය. ප්‍රධාන සැකසුම් ඒකකය එම උපදෙස් වලට අනුව පරිගණකයේ දෘඩාංග වලට විද්‍යුත් සංඥා නිකුත් කරයි. ඒ අනුව ක්‍රියාකාරීත්වය සිදු වේ.
දත්ත හා මෘදුකාංග
මෘදුකාංග තනන්නේ මිනිසුන් ගේ ජීවත් වන ලෝකයේ පවතින ගැටලු වලට විසඳුම් සෙවීමටය. මෘදුකාංග තැනීමට ප්‍රථම ඊට‍ අදාල මෘදුකාංගයේ සැකිල්ල (Software framework) තනනු ලැබේ. විසඳුම් සෙවීමටනම් ගැටලුව පිලිබඳ තොරතුරු හා දත්ත අවශ්‍ය වේ. පරිගනකයකට ඇතුලත් කරන ලද දත්ත ගබඩා කර තබාගැනීමට, සැකසීමට, ගනනය කිරීමට, සන්නිවේදනය කිරීමට සහ එය නැවත ලබා දීමට එයට හැකිය. මේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රධාන වශයෙන් ම පාලනය කරනු ලබන්නේ මෘදුකාංග මගිනි.
මෙසේ ප්‍රධාන මතකයට ඇතුල් කරන දත්ත හා තොරතුරු, පරිගනකයේ විදුලිය විසන්ධි කිරීමෙන් පසු මතකයෙන් ඉවත් වේ. නමුත් එම තොරතුරු ද්වීතියික මතකය (ස්ථීර මතකය) මත ගබඩා කිරීමෙන් එකම දත්ත නැවත නැවත ඇතුල් කිරීමට සිදු නොවේ.
පරිගනක සම්බන්ධ පලමු නීතිය වන GIGO (Garbage In Garbage Out) යන්නද, දත්ත හා සබැඳි අදහසකි. එයට අනුව වැරදි දත්ත ඇතුල් කිරීමෙන් ලැබෙන්නේ වැරදි ප්‍රතිදානය. නිවැරදි ප්‍රතිදානය ලබාගැනීමට නිවැරදි දත්ත ලබා දිය යුතුය.
පරිගනක ආශ්‍රිත පද්ධතියකින් නියම ප්‍රයෝජන ගැනීමටනම් එහි ඇති දත්ත...
පරිගනකයක වැඩසටහනකට දත්ත ඇතුල් කිරීමේදී එම දත්ත වල නිවැරදි භාවය තහවුරු කිරීමට validation (නිවැරදිබව තහවුරු කිරීම) භාවිතා කරයි. මෙහිදී සිදු වන්නේ එම දත්ත දී ඇති රටාවක් (pattern), (regular expression) හෝ අර්ථදැක්වීමකට (definition) අනුගතදැයි පරීක්‍ෂා කර බැලීමයි. මෙමගින් වැරදි දත්ත ඇතුල් කිරීමේදීම වලක්වාගත හැක. නමුත් validation නීතියක් සමත් වීම එම දත්තය නිවැරදි බව මුලුමනින්ම සනාථ නොකරයි. ඉන් අදහස් වන්නේ එම දත්තය වැරදි වීමට ඇති විෂාල ඉඩකඩක් (සම්භාවිතාවක්) අඩු බවයි. එනම් validation අසමත් වූ දත්තයක් මුලුමනින්ම නිශ්ප්‍රයෝජන බවය.
පද්ධති වැඩසටහන්කරනය සහ යෙදුම් මෘදුකාංග
මෙහෙයුම් පද්ධතියක් යනු ප්‍රධාන වශයෙන් ම පරිගනකයේ ඇති දෘඩාංග, මතකය හා සැකසුම් කාල අවකාශය පාලනය කරන වැඩසටහනකි. මීට අමතරව පරිගනකය මත ක්‍රියා කරන යෙදුම් මෘදුකාංග සඳහා වේදිකාවක් ලෙස ක්‍රියා කිරීමද ඉතා වැදගත් අංගයකි.
thumb|right|පරිගනකයේ ප්‍රධාන මතකයේ ඇති ද්වීමය උපදෙස් මාලා සහ දත්ත, (debug විධානය මගින් බලා ගැනීම). පද්ධති මෘදුකාංගයක් මගින් කෙලින්ම පරිගනකයේ දෘඩාංග ක්‍රියා කරවන අතර යෙදුම් මෘදුකාංගයක් ක්‍රියා කරන්නේ මෙහෙයුම් පද්ධතිය මතය. එනම් යෙදුම් මෘදුකාංගයක් පරිගනක පද්ධතියට බලපෑම් කරන්නේ මෙහෙයුම් පද්ධතිය හරහාය. යෙදුම් මෘදුකාංගයේ ඇති යාන්ත්‍රික උපදෙස් මාලාව මෙහෙයුම් පද්ධතිය මගින් යන්ත්‍ර භාෂාවට පරිවර්තනය කර දෘඩාංග ප්‍රධාන සැකසුම් ඒකකයට ලබා දෙයි.
මෙහිදී ඇතිවන ප්‍රධානතම ගැටලුවක් වන්නේ යෙදුම් මෘදුකාංගය මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ස්වභාවය මතට සීමා වීමයි. එනම් එක් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් සඳහා නිර්මානය කරන ලද යෙදුම් මෘදුකාංගයක් වෙනත් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් මත ක්‍රියා නොකිරීමයි.
Virtual Machine
මෙයට විසඳුමක් වශයෙන් Virtual Machine යන සංකල්පය බිහි විය. එහිදී සිදු වන්නේ යෙදුම් මෘදුකාංගය එක් මෙහෙයුම් පද්ධතියකට සීමා නොවන ලෙස තනා, එය ක්‍රියා කිරීම සඳහා නොයෙක් මෙහෙයුම් පද්ධති සඳහා වෙන වෙනම වේදිකා තැනීමයි. එවිට වෙනස් මෙහෙයුම් පද්ධති මත එකම යෙදුම් මෘදුකාංගයට ධාවනය විය හැක.
මෙහි තවත් ප්‍රධාන වාසියක් වන්නේ යෙදුම් මෘදුකාංග වැඩසටහන්කරනය පහසු වීමයි. එනම් Virtual Machine තුලම බොහෝ වැඩසටහන් සඳහා අවශ්‍ය වන පොදු libraries අන්තර්ගත වීමයි.
මෘදුකාංග වැඩසටහන් සහ library
library යනු පරිගනක වැඩසටහනක් හෝ කිහිපයක් තවත් වැඩසටහනක් එහි ක්‍රියාකාරීත්වයට දායක කරගැනීමයි. මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ මෙම libraryය එක් පුද්ගලයෙකු විසින් ලියා ඇති විට වෙනත් අයෙකුට එය තමාගේ වැඩසටහනකට බද්ධ කරගත හැකි වීමයි. එම නිසා library භාවිතය, පරිගනක වැඩසටහන්කරනය පහසු කරයි, එකම කාර්යය සඳහා නැවත නැවත එකම කේත කොටස ලිවීම වලකා කාලයත් ශ්‍රමයත් ඉතිරි කරයි.
DLL ද බලන්න
බලපත්‍රය
බලපත්‍රලාභී පරිසරයක් තුළ මෘදුකාංගය භාවිතා කිරීමේ අයිතිය භාවිතා කරන්නාට ‘මෘදුකාංග බලපත්‍රය’ මගින් ලබා දේ. සමහර මෘදුකාංගවල බලපත්‍රය පැමිණෙන්නේ අදාල එකතුව මිළ දී ගැනීමෙන් පසුව වන අතර සමහර දෘඪාංග හා බැදී එන (මුල්ම උපාංග බලපත්‍රය) (OEM - Original Equipment Manufacturer ) සමග බලපත්‍රය හිමි වේ. අනෙක් මෘදුකාංග නිදහස් මෘදුකාංග බලපත්‍ර සේ ලබන්නාට එය වෙනස් කිරීමට හා නැවත බෙදා හැරීම සඳහා අවසර දෙමින් නිකුත් කෙරේ. මෘදුකාංග බොහෝ විට නිදහස් මෘදුකාංග හෝ සීමිත මෘදුකාංග ආකාරයෙන් දැකිය හැක.
මෘදුකාංග භාවිත කරන්නන් සදහා සාරධර්ම සහ අයිතීන්
සමාජයේ අළුත් පාර්ශවයක් ලෙස මෘදුකාංග භාවිතා කරන්නන් සදහා තිබිය යුතු අයිතීන් යන අදහස වඩා වර්ධනය වූවක් නොවේ. නිදහස් මෘදුකාංග සමාජය වැනි ඇතැමෙක් තමන් භාවිත කරන මෘදුකාංග නවීකරණය හා නැවත බෙදාහැරීමේ අයිතිය මෘදුකාංග භාවිත කරන්නන්ට තිබිය යුතුය යයි විශ්වාස කරයි. එක් එක් පුද්ගලයාට තම පරිගණකය පාලනය කිරීමට මෙම අයිතීන් අත්‍යවශ්‍ය බවත් එමගින් සියලු දෙනාට සහයෝගයෙන් ඔවුන් තෝරාගන්නා පරිදි සමාජයක් ලෙස එකට වැඩ කිරීම හා මෘදුකාංගයෙහි වර්ධනය වන දිශාව පාලනය කිරීමට හැකියි ලෙස ඔවුන් වාද කරති. අනෙක් පාර්ශවය, මෘදුකාංග භාවිතා කරන්නන්ට ලැබිය යුතු අයිතීන් මෘදුකාංග නිර්මාණකරුවන් තීරණය කළ යුතු යයි විශ්වාස කරයි.
වර්ග
පද්ධති මෘදුකාංග වැඩ සටහන් සම්පාදන මෘදුකාංග හා යෙදුම් මෘදුකාංග ලෙස ප්‍රායෝගික පරිගණක පද්ධති ප්‍රධාන පන්ති තුනකට මෘදුකාංග පද්ධති වෙන් කරයි. මෙම වර්ගීකරණයේ මතභේදකාරී වාගේම බොහෝවිට නොපැහැදිලිය.
පරිගණක දෘඪාංග හා පරිගණක පද්ධති ධාවනයට උදව් කරයි. එහි මෙහෙයුම් පද්ධති උපකරණ ධාවක, දෝෂ විනිශ්චය පිළිබද උපකරණ ,මෙහෙයන් , කවුළුමය පද්ධති , ප්‍රයෝජනවත් සේවාවන් හා තවත් දේ අඩංගුය. පද්ධති මෘදුකාංග හි අරමුණ හැකිතාක් දුර සුවිශේෂ භාවිත කළ පරිගණක සංකීර්ණයේ විස්තරය, විශේෂයෙන් මතකය හා අනෙකුත් දෘඪාංගවල ලක්ෂණ , අමතර උපාංග සන්නිවේදනයන් , මුද්‍රණ යන්ත්‍රයන් , කියවන්නන් , විදහා පෙන්වීම් , යතුරු පුවරු හා තවත් දෑ වැනි කාර්යය ක්‍රම සම්පාදකට පරිවහණය කිරීමයි.
සාමාන්‍යයෙන් ඉතා පහසු ආකාරයට වෙනස් පරිගණක භාෂා භාවිතා කරමින් පරිගණක වැඩ සටහන් හා මෘදුකාංග ලිවීමට ක්‍රම සම්පාදකට සහාය දැක්වීමට මෙවලම් සපයයි. මෙවලම් පාඨ සංස්කාරකයන්, සංග්‍රාහකයන්, පරිවර්තකයන් , බන්ධකයන් , නිදොස්කරුවන් හා තවත් දෑ අඩංගුය. සමෝධානය කළ සංවර්ධන පරිසර‍යක් (IDE) එම මෙවලම් මෘදුකාංග පොදියකට ඒකාබද්ධ කරන අතර ක්‍රම සම්පාදක හට සම්පාදනය කිරීමට, පරිවර්තනය කිරීමට , නිදොස් කිරීමට , අංශු මාත්‍රණයට , හා වෙනත් දෑ සදහා ගුණාකාර විධාන ටයිප් කිරීම / ලිවීම අවශ්‍ය නොවේ. මක්නිසාදයත් IDE සාමාන්‍යයෙන් දියුණු කළ ග්‍රාසිකාකාර පරිශීලක අතුරු මුහුණත තිබේ. (GUI – Graphical User Interface)
අවසන් පරිශීලකයාහට විශේෂ (පරිගණක නොවන ආශ්‍රීත) මෙහෙයන් එකක් හෝ කිහිපයක් ඉටු කිරීමට ඉඩ සලසයි. නියමානුකූල යෙදීම් කර්මාන්ත ශාලා ස්වයංක්‍රීයකරණය, ව්‍යාපාරික මෘදුකාංග , අධ්‍යාපනික මෘදුකාංග, ඹෟෂධීය මෘදුකාංග / වෛද්‍ය මෘදුකාංග , පරිගණක දත්ත ගබඩා සහ පරිගණක ක්‍රීඩා අඩංගු වේ. යෙදුම් මෘදුකාංග විශාලතම භාවිතා කරන්නන් ව්‍යාපාරිකයන් වුව ද සෑම අතින්ම පාහේ යෙදුම් මෘදුකාංග ආකාරයක් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් ඇති සෑම ක්ෂේත්‍රයකම භාවිතා කරයි.
ලේයර 3
1980 සිට අද දක්වා යෙදුම් මෘදුකාංග බහුල වශයෙන් විකිණි ඇත. යමක් පරිශීලනය කර්නා බොහෝ විට එහි සම්පාදකයට වඩා වෙනස් ලෙස එය දකියි. පොදු කාරය පරිගණක (නිහිත පද්ධති ප්‍රතිඝම පරිගණක, සුපිරි පරිගණක ආදිය නොව) භාවිතා කරන්නන් සාමාන්‍යයෙන් මෘදුකාංගයක පදනම් වේදිකාව යෙදුම හා පරිශිලක ලෙස ස්ථර 3 ක් ක්‍රියාත්ක වන බව හදුනා ගෙන ඇත.
යෙදුම් මෘදුකාංග	-	බොහෝ විට පුද්ගලයන් මෘදුකාංගයක් කියු පමණින් හිතේ මවා ගන්නේ යෙදුම් මෘදුකාංගයනකි. පැහැදිලි උදාහරණ ලෙස office suites සහ විඩියෝ ක්‍රීඩා දැක්විය හැක. යෙදුම් මෘදුකාංගයක් බොහෝ විට වෙමම පරිගණක දෘඪාංග වලට පරිබාහිරව මිලදි ගත හැක. සමහර අවස්ථාවල පරිගණකයන් සමගම මේවා ලබා දෙන අතර එහෙත් ස්වාධිනව ක්‍රියාත්මික වන සෙසු වේ. එසේම හැමවිටම වගේ මෙහෙයුම් පද්ධතියෙන් සවාධීනව මේවා ක්‍රියාත්මක වන නමුත්ඒවා පාදන්නේවිශේෂිත පදනමක් (Platform) මුල් කරගෙනය ‍බොහෝ අය සම්පාදක (Compilers) පරිගණක දත්ත ගබඩා සහ අනෙකුත් පද්ධති මෘදුකාංග සලකන්නේ යෙදුම් ලෙසය
පිරිශීලක මෘදුකාංග	-	පරිශීලක මෘදුකාංග පරිගණක පද්ධතිවට එය පරිශිලනය කරන්නගේ සකස්න විද්‍යාත්මක නිරෑපණය සහ චිත්‍රක හා සජීවිකරණය සදහා පිටපත් මෙම ගණයට වැට්. ‍එස්ම ඉබලෙක්ට්‍රොනික් තැපැල් ෆිල්ටර් ද මෙම වර්ගයේ මෘදුකාංග වේ. පරිශීලය කරන්නේ මෙම මෘදුකාංග තමන් සදහාම සාදා ගන්නා අතර නිතරම එහි වැදගත්කම පරික්ෂා කර බලයි පරිශීලක මෘදුකාංග, යෙදුම් පැකේජ වලට එකතු වී ඇති උසස් ආකාරය අනුව‍ බොහෝ පරිශීකයකන් හට මිලදී ගත් යෙදුම් පැකේජ වල හා පරිශීලක මෘදුකාංග අතර වෙනම හා ඒවාට පසුව එක්වුයේ මොනවාදැයි නිසි වැටහීමක් නැත.
වැඩසටහන් ගබඩාව
පරිඝණක වැඩ සටහනකින් පමණක් කාර්යක් ක්‍රියාවට නැන්වීමට නොහැකි වන අවස්ථා ඇත. එම වැඩසටහන අවශ්‍ය බාහිර මෘදුකාංග කොටස්ද වන අතර මේවා Vbraies නමින් හැදිනවේ. මෙවැනි Briberies තනිව ක්‍රියාත්මක වීමට නොහැකි වැඩසටහන් උදාහරණයක් ලෙස සමහර Stand Alone වැඩසටහන් කොටස් Liparies ලෙස ඇති අතර වැඩසටහන් ලිවීමේ ක්‍රියාවට පැනවෙන නමුත් ඒවා අමතන වැඩසටහන් සදහා දත්ත නැවත භාරදීම සිදු නොකරන Stand Alone Cadging proges වැඩසටහන්ද Libraries තුල අන්තර්ගත ‍ෙව් Libraries එකක් හෝ බොහොමයක් වැඩසටහනක් Libraries ඇමතීම හෝ වැඩසටහන් තවත් වැඩසටහනක් ඇමතීම හෝ කිසිදු වැඩසටහනක් ඇමතීම සිදු නොකීරීම සිදුවිය හැක.
අරනකැලේ
කුරුණෑගල හිරියාල දොළුකන්ද අසළ පිහිටි අරහන්තකැලේ සේනාසනය දියුණුව පැවති බවට ජනප්‍රවාදයේ එයි. අරහන්ත කැලේ යනු වර්තමානයේ අරන්කැලේ වශයෙන් හදුන්වනප්‍රදේශයයි. රහතන් වහන්සේ වැඩ සිටි ප්‍රදේශ ය න්න එහි අරුතයි.
අරන්කැලේ භාවනා යෝගීවවිසු භික්ෂුන් වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිකරන ලද ප්‍රධානඝර වර්ගයට අයත් සංඝවාසයකි. මෙහි ඇති ගොඩනැගිලි ක්‍රි.ව.8-10සිය වසට අයත්වෙයි.මෙහි ඇති සංඝාරාම යමුලින්ම ආරම්භවී ඇත්තේ ක්‍රි.පු.2වැනි සියවසටත්,ක්‍රි.ව.1සිය වසටත් අතර වේ.
එහි ඇතුළත කැපු ගලින් බිත්ති බැද කාමර තුනකට බෙදා වෙන්කර තිබෙයි. මෙමගල් ගුහාව ලක්දිව විසු අන්තිම මහා රහතන් වහන්සේ වශයෙන් සලකන මලි‍යදේව රහතන්වහන්සේ වාසය කළ ස්ථානය බව ජනප්‍රවාදයේ සදහන්වේ.
1922වර්ෂයේ සිට මෙම සේනාසන භුමියේ පුරා විද්‍යා දෙපාර්ත මේන්තුව කැණිම් කර පාදාසංරක්ෂණය කරන ලද ගොඩනැගිලි නටඹුන් දැකිය හැකිය. සම්මුඛලෙණ ,චංකමනාගාරය, වටදියඅගල් සහිත ආරාමය,පඨානඝර ,ජන්ඨාඝර,සක්මන් ශාලා,දානශාලා ,වැසිකිළිකැසිකිළි,පොකුණු දක්නට ලැබේ.
භාවනායෝගීව භික්ෂුන්ට ,සක්මන් භාවනා වැඩිම සඳහා ඉදිකරන ලද සක්මන් මළු හෙවත් චංචමනය ඉපැරණි හමුවේ.ඒ අතරින් මෙම ස්ථානයේ ඇති ඡංකමනයවැදගත්වේ. එයවහලයක් සහිතව තිබීඇත. මෙම චංකමන ය පිහිටාතිබෙන මළුව අඩි 94ක්දිගය. අඩි56ක්පළලය. මළුව වටා කළු ගලින් නිමකරන ලද ප්‍රකාරබැම්මකි.
සෙනසුනේවැඩ වාසය කරන ස්වාමින් වහන්සේ නමක් මුණ ගැසිමට අවශ්‍යනාවයක් ඇත් නම්ඒසදහා වෙන් කෙරුණු ගොඩනැගිල්ලක් තිබේ. එය සම්මුඛලෙණ වශයෙන් හදුන්වයි. එමගොඩනැගිල්ල අලංකාර ගල් පුවරුවලින් නිර්මාණය කරඇත. භාවනා යෝගී භික්ෂුන්ට උණුපැන් ස්නානය කිරිම සඳහා පහසුකම් සැලසීම පිණිස ආරණ්‍ය සේනානවල ජන්ථාගාර පිහිටාතිබිණ. එය අරන්කැලේ සේනාසනයේද දක්නට තිබේ. එම ගොඩනැගිල්ල අඩි64 ක්දිගය. අඩි 47ක් පළලින් යුතු චතුරශ්‍රාකාර එකකි. එය මැඳ ගල්පුවරු යොදා නිර්මාණය කරන ලදඅඩි 22ක්දිග ,අඩි13ක් පළල බේසමකී. එහි පතුලට ගල්පුවරු අල්ලා ජලය කාන්දු නොවනලෙසට සකස් කරඇත. ජලය උණු කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ලිප් ද ගොඩනැගිල්ලේ තිබී අැත.
‍ඓතිහාසික තොරතුරු අනුව අනුරාධපුරයේ රජකළ මහසෙන් රජු කිඹුල්වාන වැව බැදවීම පිණිස පැමිණි අවස්ථාවක දොළුකන්ද අසළ සුන්දර ස්ථානයක් තෝරා සංඝාරාමයක් කරවීම සුදුසු යැයි යෝජනා කිරිමෙන් පසු ඔහුගේ කනිටුපුත් ජෙට්ඨතිස්ස රජු විසින් සංඝාරාමයක් කළබව සදහන්වේ.
වියළි කලාපයේ පිහිටි වනාන්තරයක් වුවද අරන්කැලේ හොදින් වර්ෂාපතනය ලබන සිසිල් ජලදහරෙන් පොහොසත් වුණු ජල පෝෂක ප්‍රදේශයකින් යුක්තය. සෙනසුනේ දැනට භාවනායෝගිව වැඩ වසන භික්ෂුන් වහන්සේලාට දානමාන පිරිනැමීම සඳහා දිනපතා විශාල පිරිසක් මෙම පින්බිමවෙත ඇදි එන බව පෙනීයයි.මෙම සේනාසනයේ සේනාසනාධිපති වශයෙන් මාවීදළුපොත උඩුබද්දාවේ ධම්මතිලෝක ස්වාමීන් වහන්සේ කටයුතු කරතී.
බී.ඒ.එන්. ශාන්ත කුමාර
2 හි වර්ග මූලය
thumb|200px|පාදයක් ඒකක දිගක් වන්නාවූ [[සෘජුකෝණි ත්‍රි‍කෝණය| සෘජුකෝණි ත්‍රි‍කෝණයක කර්ණයෙහි දිග 2 හි වර්ග මූලයට සමාන වෙයි.]]
වර්ග මූල 2 ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙමින් \sqrt{2} ලෙසින් ලියැවෙන,  2 හි වර්ග මූලය යනු, එය විසින්ම එය ගුණ කළ විට 2 සංඛ්‍යාව ලැබෙන, ධන වීජීය සංඛ්‍යාව වෙයි. 2හි ප්‍රධාන වර්ග මූලය ලෙසින්, වඩාත් සුවිශේෂී ලෙසින් එය හැඳින්වෙන්නේ, මෙම ගුණාංගයම සහිත සෘණ සංඛ්‍යාව වෙතින් වෙන් කර හඳුනාගැනීම සඳහාය.
ජ්‍යාමිතික වශයෙන්, 2 හි වර්ග මූලය වන්නේ,  පාදයක් ඒකක දිගක් සහිත වන සමචතුරස්‍රයක විකර්ණයේ දිග වෙයි; එය එසේ සිදුවන්නේ  පයිතගරස් ප්‍රමේයය අනුවය. අපරිමේය බවට හඳුනාගත් පළමු සංඛ්‍යාව මෙය වූ බවට බොහෝ ඉඩ ඇත.
දශම ස්ථාන 65 කට ලෝප කල විට එහි සංඛ්‍යාත්මක අගය වන්නේ:
thumb| right| 200px| 2 හි වර්ග මූලය.
දෙකෙහි වර්ග මූලය සඳහා කඩිනම් සන්නිකර්ෂණයක් ලෙසින් 99/70 (≈ 1.41429) යන්න බහුලව භාවිතා වෙයි. හරය ලෙසින් පවතින්නේ 70 තරම් කුඩා අගයයක් වුවද, නියම අගයයෙන් එය වෙනස් වන්නේ 1/10,000 (දළ වශයෙන් 7.2 × 10−5) යන්නට අඩු අගයයකින් පමණි.
ඉතිහාසය
right|thumb|200px|ව්‍යාඛ්‍යානයන් හා සමගින් බැබිලෝනියානු මැටි පුවරු YBC 7289.
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය ශ්‍රීලංකාවේ සිට විකාශනය කරනු ලබන බෞද්ධ රූපවාහිනී නාලිකාවකි. භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කොට වදාළ මිහිරි ශ්‍රී සද්ධර්මය ඒ අයුරින් ලොවට දායාද කිරීම ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ මූලික අරමුණයි. ඒ තුළින් මිනිසුන්ගේ සිත් සතන් තුළ කරුණාව මෛත්‍රිය ආදී ගිලිහෙමින් යන මානුෂීය ගුණ ධර්ම ඇතිකරලීමත්, මිනිසුන් සසර දුකින් එතෙර කරවනු පිණිස ලෝකය විනිවිද දැකීමේ ප්‍රඥාව පුබුදුවාලීමත්, ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ අරමුණයි. ශ්‍රී සද්ධර්මය ලොවට දායාද කිරීමට අමතරව මිනිසුන් සුවපත් කරවන නොයෙක් සමාජ සත්කාරයන් ද ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය මගින් සිදු කරනු ලැබේ.
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ නිර්මාතෘ වරයාණන් වහන්සේ අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේයි. ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනි‍යේ නිර්මාතෘවරයාණන් වහන්සේ වන්නේ මහමෙව්නාව භාවනා අසපු සංචිතයේ නිර්මාතෘවර අතිපූජනීය කිරිබත්ගොඩ ඤාණානන්ද ස්වාමීන් වහන්සේ යි. එසේ ම රූපවාහිනිය ආරම්භ කොට පවත්වාගෙන යනු පිණිස තවත් පින්වත් ස්වාමීන් වන්සේලා ඇතුළු බොහෝ ගිහි පින්වතුන් ශ්‍රමයෙන් ධනයෙන් හැකියාවන්ගෙන් දායක වෙති. විශේෂයෙන් ශ්‍රද්ධා අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලය, කාර්ය මණ්ඩලය සහ මාසික ධර්මදාන සාමාජිකයින් ඇතුළු ඒ සියලු පින්වතුන්ගේ වෙහෙස ශ්‍රද්ධා ඔබ වෙත දායාද කිරීමට මහෝපකාරීය.
ශ්‍රද්ධා සමාජ සත්කාර
● පිවිතුරු පැන් පූජා බැර ලෝහ මිශ්‍රිත ජලයෙන් ඇතිවන වකුගඩු රෝගය අවම කිරීම උදෙසා සිදු කෙරෙන පිරිසිදු පානීය ජලය ලබා දීමේ පුණ්‍යව්‍යාපෘතිය
● අධ්‍යාපන ශිෂ්‍යත්ව ඉගෙනීමට දක්ෂ, නමුත් ආර්ථික අපහසුතා ඇති දූ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයට සවියක් ලබා දෙන ශිෂ්‍යත්ව වැඩසටහන.
● රුධිර දාන ජාතික රුධිර සංචිතයට අඩුවෙන් ම රුධිරය ලැබෙන මාස අරමුණු කරගෙන සංවිධානය කරනු ලබන රුධිර දාන කඳවුරු මාලාව.
● අභය දාන අහිංසක සතුන් මරණයෙන් නිදහස් කර ජීවිත දානය ලබා දෙමින් සිදුකරන අභය දාන පුණ්‍ය ව්‍යාපෘතිය.
● ගිලාන දාන රෝග පීඩා ඉදිරියේ අසරණ වන අපේම සහෘද ජනතාවට සරණක් වෙමින්, උපකාර කිරීම උදෙසා ක්‍රියාත්මක වන පුණ්‍ය ව්‍යාපෘතිය.
● අසරණ සරණ උපකාරයක් අවැසි කළ උපකාර අවැසි අය උදෙසා උපකාර කිරීමේ අරමුණින් දියත් කරන පුණ්‍ය ව්‍යාපෘතිය.
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය නරඹන්නේ කෙසේද?
දැන් ඔබට ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනිය, බස්නාහිර සහ දකුණු පළාතට සහ රජරටට UHF 55 ඔස්සේත්, පැය විසි හතර පුරාම, Peo TV නාලිකා අංක 99 ඔස්සේත්,Dialog TV නාලිකා අංක 27 ඔස්සේත් නැරඹිය හැකි ය. ශ්‍රද්ධා   රේඩියෝව FM තරංග මාලා 105.2 සහ 105.4 ඔස්සේ ශ්‍රවණය කල හැකිය. You can watch Shraddha TV twenty four hours a day in all seven days a week via Peo TV channel number 99, Dialog TV channel number 27
ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනි වැඩසටහන්
අනුහස් පිරුණු සත්‍ය ක්‍රියාව, උදෑසන බුද්ධ වන්දනාව, ධම්ම චින්තා, මෛත්‍රී ශාන්තිය, උදෑසන බුද්ධ පූජාව, දවසේ සිතුවිල්ල / දවසේ වැදගත්කම, ධම්මපදය, ධම්ම චින්ත, දම් සිහනද, ධම්මපදය, දහවල බුද්ධ පූජාව, භාවනාව, Wise Shall Realise, පින් මතුවන වන්දනා, අසිරිමත් දම්සක, හොඳ ළමයා, අසිරිමත් දම්සක, සිරි ගෞතම බෝධි වන්දනාව, සුදම් සභාව
Work with Shraddha
ඔබත් ශ්‍රද්ධාවන්ත විනයගරුක සහ කැපවීමෙන් වැඩ කළ හැකි දක්ෂ අයෙක් නම්, ශ්‍රද්ධා රූපවාහිනියේ ධර්මප්‍රචාරය සඳහා ඔබටත් පහත සඳහන් රැකියා ඔස්සේ සම්බන්ධ විය හැකිය.
1. Graphic and Web Designer 2. Radio Producer 3. 3D Animator 4. Camera Assistant 5. Network Administrator 6. Announcers 7. Technical Officer 8. Office Assistant 9. Store Keeper
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
ඉතාලි භාෂාව
"ඉතාලි භාෂාව" හෙවත් ලිංගුවා ඉතාලියානා යනු ඉන්‍දු-යුරෝපීය භාෂා පවුලේ රොමාන්සීය භාෂාවකි (Romance language). ඉතාලි භාෂාව, බොහෝ සෙයින් ලතින් භාෂාවට කිට්ටු ම භාෂා වන සාඩීනියානු සහ වල්ගර් ලතින් භාෂා ඔස්සේ සම්භවය වී ඇත. ඉතාලි භාෂාව, ස්විට්සර්ලන්තයේ සහ ඉතාලියේ මෙන්ම ශාන්ත මරිනෝ(San Marino) සහ වතිකානුවේ ද නිල භාෂාව වන අතර බටහිර ඉස්ට්‍රියාවේ (ක්‍රොඒෂියාව සහ ස්ලොවේනියාව) තුළ නිල සුළුතර තත්‍වයක් එයට ඇත. එය කලින් ඇල්බේනියාව, මෝල්ටාව, මොනාකෝ, මොන්ටිනිග්‍රෝ (කොටෝර්), ග්‍රීසිය (අයෝනියන් දූපත් සහ ඩොඩෙකැනීස්) යන රටවල ද නිල භාෂාවක් ව පැවතී ඇත. තවද ඉතාලි භාෂාව කලින් ඉතාලියේ නැගෙනහිර අප්‍රිකානු සහ ඉතාලියේ උතුරු අප්‍රිකානු ප්‍රදේශවල නිල භාෂාවක් වූ අතර විවිධ අංශවලින් එය තවමත් එම ප්‍රදේශවල වැදගත් කාර්‍ය්‍යභාරයක් ඉටු කරයි. ඇමරිකාවේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ විශාල විදේශික ප්‍රජාවන් ද ඉතාලි භාෂාව කතා කරයි. ඉතාලි භාෂාව බොස්නියාවේ සහ හර්සගොවීනාව සහ රුමේනියාවේ කලාපීය හෝ සුළුතර භාෂා සඳහා වන යුරෝපීය ප්‍රඥප්තිය මගින් ආවරණය වන භාෂාවන් යටතේ ඇතුළත් කර ඇත. ඉතාලි භාෂාව කතා කරන බොහෝ දෙනෙක් ඉතාලි බස එහි සම්මත ස්වරූපයෙන් හෝ කලාපීය ප්‍රභේදවලින් කථා කරති. ඉතාලි යනු ප්‍රධාන යුරෝපීය භාෂාවක් වන අතර එය යුරෝපයේ ආරක්‍ෂාව සහ සහයෝගීතා සංවිධානයේ (the Organization for Security and Co-operation in Europe) නිල භාෂාවක් වන අතර යුරෝපීය කවුන්සිලයේ වැඩ කරන භාෂාව (working language) කි. ඉතාලි බස, කථිකයන් මිලියන 67 ක් (යුරෝපා සංගම් ජනගහනයෙන් 15%) යුරෝපීය සංගමයේ වැඩිපුරම කතා කරන දෙවන මව් භාෂාව වන අතර එය දෙවන භාෂාවක් ලෙස යුරෝපා සංගම් පුරවැසියන් මිලියන 13.4 ක් (3%) කතා කරයි. යුරෝපා සංගම් නොවන යුරෝපීය රටවල (ස්විට්සර්ලන්තය, ඇල්බේනියාව සහ එක්සත් රාජධානිය වැනි) සහ වෙනත් මහාද්වීපවල ඉතාලි කථිකයන් ඇතුළුව මුළු කථිකයින් සංඛ්‍යාව ආසන්න වශයෙන් මිලියන 85 කි. රෝමානු කතෝලික ධූරාවලියෙහි භාෂාමය (පොදු භාෂාව) මෙන්ම මෝල්ටාවේ ස්වෛරී මිලිටරි නියෝගයේ නිල භාෂාව ලෙස සේවය කරන ශුද්ධාසනයේ ප්‍රධාන වැඩ කරන භාෂාව ඉතාලි වේ. සංගීත පාරිභාෂිතය හා ඔපෙරා භාවිතය නිසා ඉතාලි, සංගීතයේ භාෂාව ලෙස හැඳින්වේ. සංගීතය ගැන සඳහන් කරන බොහෝ ඉතාලි වචන ලොව පුරා විවිධ භාෂාවලට ගෙන ඇති අතර ඒවා ජාත්‍යන්තර වචන බවට පත්ව ඇත. කලාව සහ ආහාර හා සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ වෙළඳපල තුළ ද එහි බලපෑම පුළුල් ය. ඉතාලිය එක්සත් වීමෙන් පසු ඉතාලි භාෂාව රජය විසින් සම්මත කරන ලදී. මීට පෙර ටස්කන් මත පදනම් වූ සාහිත්‍ය භාෂාවක් වූ ෆ්ලොරෙන්ටයින් සමාජයේ ඉහළ පංතියේ අය කතා කළහ. එහි වර්‍ධනය අනෙකුත් ඉතාලි භාෂාවන්ගෙන් ද, සුළු වශයෙන් පශ්චාත්-රෝම ආක්‍රමණිකයන්ගේ ජර්මානු භාෂාවලින් ද බලපෑම් ඇති කළේය. ස්වකීය මුතුන් මිත්තෙකු වන ලතින් භාෂාවෙන් උගත් වචන ඉතාලි භාෂාවට ඇතුළත් කිරීම ලිඛිත භාෂාව, විද්‍යාත්මක පාරිභාෂිතය සහ පල්ලියේ පූජනීය භාෂාවේ බලපෑම තුළින් ඉතාලි බස ස්වයංපෝෂිත විය. මධ්‍යකාලීන යුගයේ හා නූතන යුගයේ මුල් භාගය වන විට ඉතාලියානුවන් ලතින් භාෂා සාක්‍ෂරතාවයෙන් පෙළෙන අතර එම නිසා ඔවුන් පහසුවෙන් ලතින් වචන ලිවීමට හා අවසානයේ කථාවට යොදා ගත්හ. අනෙකුත් බොහෝ රොමාන්සීය භාෂාවන් මෙන් නොව, ඉතාලි කෙටි හා දිගු ව්‍යාංජනාක්‍ෂර අතර ලතින් භාෂාවෙහි වෙනස රඳවා ගනී. ඉතාලි වචන රිද්මයානුකූලව භාවිතා කිරීම අතිශයින්ම පහසු කරවන සාධකයක් වන ස්වදේශීය ඉතාලි වචන සියල්ලම පාහේ ස්වර වලින් අවසන් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉතාලිය
සංස්කෘතික විප්ලවය
පොදු වශයෙන් සංස්කෘතික විප්ලවය ලෙසින් හැඳින්වෙන,  මහා  නිර්ධන පංති සංස්කෘතික විප්ලවය යනු, 1966 සිට 1976 දක්වා, චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවෙහි සිදුවූ සමාජ-දේශපාලන ව්‍යාපාරයකි.
මස්පිඩු වේදනාව
මස්පිඩු වේදනාව යනු බොහෝ රෝග තත්වයන්හිදී දැකිය හැකි රෝග ලක්ෂණයකි.
වීනස්
රෝම දෙවතාවියකි ඇය ආලයට අධිපති දෙවගන ලෙස සැලකේ.
බල ක්‍ෂේත්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රෝම දෙවි දේවතාවියෝ
ජුපිට'
බහු දේවවාදී රෝම ආගමේ ප්‍රධාන දෙවියෝ ජුපිට' වෙයි. දෙවියන්ගේ රජු වෙයි.
බල ක්‍ෂේත්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රෝම දෙවි දේවතාවියෝ
සම්බාස් සුල්තාන් රාජ්‍යය
සම්බාස් යනු බෝර්නියෝ දූපතේ වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ පිහිටා තිබූ මැලේ රාජ්‍යයකි.
සුල්තාන්වරයා
සුල්තාන්වරයා අමතනු ලබන්නේ “අති උත්තරීතර” යනුවෙනි. ඔහුගේ රාජකීය නමට පෙර “ශ්‍රී පාඩුකා අල්-සුල්තාන් තුවාන්කු” යනුවෙන් ද එකතු කර ගනු ලැබේ. සුල්තාන්වරයාගේ ආර්‍ය්‍යාව සඳහන් කරනු ලබන්නේ “ශ්‍රී පාඩුකා රාතු” ලෙස ය.
සුල්තාන්වරුන් සිහසුනට පත් කරනු ලබන්නේ පිරිමි ළමුන්ගෙන් වන අතර රාජකීය භාර්‍ය්‍යාවන්ගේ පුතුන්ට රාජකීය නොවන භාර්‍ය්‍යාවන්ගේ පුතුන්ට වඩා මුල් තැන දෙනු ලැබේ.
සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව
සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව යනු මිනිස් භූගෝල විද්‍යාවේ උප කේෂ්ත්‍රයකි. ඒ අනුව සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව යනු සංස්කෘතික වශයෙන් ඇති දේවල් හා නිගමනයන් පිළිබඳවත් ස්ථානයන් හා අවකාශයට සම්බන්ධ වී ඇති ආකාරය හා ඒවායේ වෙනස්වීම පිළිබඳවත් හැදෑරිමයි. එහිදී භාෂාව, ආගම, ආර්ථිකය, රජය හා වෙනත් විද්‍යාමාන දේ විස්තර කිරිමේ හා වෙන් වෙන් ව පරීක්ෂා කිරිමේ මාර්ග පිළිබඳවත්, එක් තැනකින් තවත් තැනකට සංස්කෘතියේ ඇති වෙනස සහ ඇතැම් සංස්කෘතීන් වෙනස් නොවී තිබිම පිළිබඳවත් සහ අවකාශය සම්බන්ධයෙන් මනුෂ්‍යයන් ක්‍රියාකරන්නේ කෙසේද යන්නත් පැහැදිලි කෙරේ.
අධ්‍යයන සීමාව සංස්කෘතික භූගෝල විද්‍යාව හැදෑරීමේ සීමාව පුළුල් පරාසයක පවතී. හැදෑරීමට ඇති මාතෘකාවන් අතර :
ස්කෝර්පියන් II
ස්කෝර්පියන් II (පුරාතන ඊජිප්තු: සෙල්ක් හෝ වෙහා විය හැක), හෙවත් ස්කෝර්පියන් රජ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉහළ ඊජිප්තුවේ ප්‍රාක්රාජවංශික සමයේ (ක්‍රි.පූ. 3200–3000 පමණ) විසූ පාලකයෙකි.
මායා (1984 චිත්‍රපටිය)
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය – ආචාර්ය අජන්තා රණසිංහ
විස්නා ප්‍රනාන්දු
විස්නා ප්‍රනාන්දු ශ්‍රී ලාංකික සුන්දරත්වය තරගයේ නම්දරන්ණියක වන අතර 2015 ශ්‍රී ලංකා මිහිකත රූ රැජිණ කිරුළටද හිමිකම් කියන්නේ ඇයයි. 2015 වසරේදී මිහිකත රූ රැජිණ සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කලේද ඇයයි.
අධ්‍යාපනය
කැළණිය විශ්ව විද්යාලයේ බාහිර උපාධි වැඩසටහන හදාළ අතර ශ්‍රී ලංකා බැංකුකරුවන්ගේ ආයතනයෙන් බැංකු හා ගිණුම්කරණය සහතිකය / ඩිප්ලෝමා හදාරා ඇත.
මහවැලි මහා සෑය
මහවැලි මහා සෑය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කොත්මලේ ඉදිකරන ලද ස්ථූපයකි. 1980 දශකයේ මුල්භාගයේ මහවැලි සංවර්ධන වැඩසටහන යටතේ කොත්මලේ ජලාශය ඉදිකිරීමේදී ඊට යටව ගිය පූජා ස්ථාන සිහිපත් කිරීම වෙනුවෙන් ස්ථූපයක් ඉදිකල යුතු බවට හිටපු මහවැලි සංවර්ධන අමාත්‍යවරයා සහ විපක්ෂ නායකවරයා වූ ගාමිණී දිසානායක මහතා විසින් අදහස් කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම ස්තූපයෙහි වැඩකටයුතු ආරම්භ කරන ලදී. ඉදිකිරීම් නිමවන ලද ස්තූපය නිරාවරණය කිරීම 2016 ජූනි 20වන දිනදී ජනපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන සහ අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ මහත්වරු විසින් සිදුකරන ලදී.
විස්නා ප්‍රනාන්දු
ශ්‍රී ලංකා ලෝක රූ රැජිණ 2014
විස්නා ප්‍රනාන්දු 2014දී ශ්‍රී ලංකා ලෝක රූ රැජිණ තරඟ සඳහා ඇය සම්බන්ධ විය.
අග්‍ර නිරූපිකාව තරඟය - 2016
2016 වසරේ ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළ විස්නා ප්‍රනාන්දු ලෝකයේ අග්‍ර නිරූපිකාව තරඟයෙන් 3වන ස්ථානය ලබා ගන්නා ලදී. තරඟය පවත්වන ලද්දේ බ්රෙමන්, ජර්මනියේදීය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මිහිකත රූ රැජිණ
නිර්වායු ජීවියා
නිර්වායු ජීවියෙක් යනු, එහි වර්ධනය සඳහා ඔක්සිජන් අවශ්‍ය නොවන, ඕනෑම ජීවියෙකි. ඔක්සිජන් පවතියි නම්, මෙම ජීවියා ප්‍රතිෂේධාත්මක ලෙසින් ක්‍රියා කොට සමහරවිට මිය යෑම පවා සිදුවිය හැකි අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ ඔක්සිජන් නොමැති විටෙක සිය ශාරීරික කෘත්‍යයන් හොඳින් සිදු කර ගැනුමට ඔක්සිජන් ඇති අවස්ථාවෙහිදීට වඩා මෙම ජීවික්ට හැකි බවය.
නිව් ඩිමොක්‍රසි (ග්‍රීසිය)
එහි ඉංග්‍රීසි මුලකුරු වලින් එන්ඩී ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, නිව් ඩිමොක්‍රසි ( යනු, ග්‍රීසියේ ලිබරල්-ගතානුගතික දේශපාලන පක්ෂයකි.
සැර්ඩං සුල්තාන් රාජ්‍යය
සැර්ඩං සුල්තාන් රාජ්‍යය යනු වත්මන් ඉන්දුනීසියාවේ උතුරු සුමාත්‍රා පළාත තුළ පිහිටා තිබූ මැලේ සුල්තාන් රාජ්‍යයකි. මෙය ඩෙලි සුල්තාන් රාජ්‍යයට යාබදව පිහිටා තිබුණේය.
1943 දී ජපන් ආක්‍රමණිකයින් විසින් සැර්ඩං සුල්තාන් රාජ්‍යයේ රජ පවුලේ සාමාජිකයෙක් වූ තැංකු රහ්මතුල්ලාහ් හිස ගසා දමනු ලැබුවේය.
Sputum
Sputum යනු ශ්වසන මාර්ගයේ පහළ සිට කැස්ස මගින් ගෙන එන ලබන mucus වේ.
භූගෝල විද්‍යා සංවර්ධනය
භූගෝල විද්‍යා සංවර්ධනය යනු පොළොව මත වෙසෙන මිනිසාගේ ජීවන තත්ත්වය හා ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ පෘථිවියේ භූගෝල ශාස්ත්‍රය යටතේ අධ්‍යයනය කිරීමයි. මෙහිදී සංවර්ධනය යනු මිනිසුන්ගේ ජිවිත වලට බලපාන වෙනස් වීමේ ක්‍රියාවලියකි. මේ වෙනස ඉවසා දරා සිටින මිනිසුන්ගේ ජීවන තත්ත්වයේ වැඩි දියුණුවක් සිදුවේ. "කෙසේ වුවද සංවර්ධනය සෑම අවස්ථාවක දීම නියත ක්‍රියාවලියක් නොවේ," අසංවර්ධනය සංවර්ධනය කරා ගෙන ගිය ගෝලීය ආර්ථික බලයන් සම්බන්ධයෙන් ගන්ඩර් ෆැනක් විස්තර කළේ ඒ අයුරිනි. මෙය ඔහුගේ රඳා පැවැත්මේ මතයෙන් ආවරණය වී ඇත. භූගෝලීය සංවර්ධනයේ දී, භූගෝලී ශාස්ත්‍ර ඥානය අනුව සංවර්ධනයට ඇති අවකාශ පිළිබඳව විවිධ ක්‍රමවේද හදාරයි. ආර්ථික, දේශපාලන හා සමාජ සාධක දෙස බැලීමේදී සංවර්ධනය මැනීමට හැක්කේ කවර ගුණාංගවලින් ද යන්න සොයා ගැනීමට ඔවුන් උත්සාහ දරති. වෙසෙසින්ම ඔවුන් තේරුම් ගැනීමට ප්‍රයත්න දරන්නේ භූගෝලීය හේතුන් හා වෙනස්වන සංවර්ධනයේ ප්‍රතිඵලයන්ය. එම අධ්‍යයනවලදී සංසන්දනය කරනුයේ ආර්ථික වශයෙන් වඩා සංවර්ධිත රටවල් (MADC) හා ආර්ථික වශයෙන් ඌන සංවර්ධිත(LEDC) රටවල්ය. අතිරේක වශයෙන් රටවල් ඇතුළත වෙනස්කම්ද සලකා බලනු ලැබේ.
සංවර්ධනය වන භූගෝලීය විද්‍යාවේදී තිරසර සංවර්ධනය ගැනද අධ්‍යයනය කෙරෙනුයේ අනාගත පරම්පරාවටත් ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ගැනීමට ඉඩකඩ සැලසිය යුතු බැවිනි.
සටහන්
{|
කැඩ්මියම්
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
විනෝදාත්මක නීතිය
විනෝදාත්මක නීතිය හෙවත් මාධ්‍යය නීතිය විනෝදාත්මක කර්මාන්තයට නීතිමය සේවාවන් සැපයීම සඳහා අවධානය යොමුකරන මිශ්‍ර වූත් සහ වඩා පාරම්පරික වූත් නීතියේ අංශයයි. විනෝදාත්මක නීතියේ මූලික ක්ෂේත්‍රයන් සත්‍ය වශයෙන්ම සම්ප්‍රදායික බුද්ධිමය දේපළ නීතිය හා අතිච්චාදනය වේ. නමුත් සාමාන්‍යයෙන් විනෝදාත්මක නීතියේ භාවිතයේ දී නිරතුරුවම රැකිරක්ෂා නීතිය, කම්කරු නීතිය, ආගමන, ආරක්ෂක නීතිය, ආයතන, බුද්ධිමය දේපළ, (විශේෂයෙන්ම වෙළඳ ලාඡඅන, ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ප්‍රචාරණ හිමිකම්) සහ ජීවිත රක්ෂණ නීතිය යන ක්ෂේතයයන් ස සම්බන්ධ ව පවතී. විනෝදාත්මක නීතිය සම්බන්ධ බොහෝ කටයුතු ගණුදෙණු මත පදනම් ව ඇති අතර ඊට ගිවිසුම් කෙටුම් පත් කිරීම, ගිවිස ගැනීම සහ මැදිහත් වීමයි. විනෝදාත්මක නීතිය සාමාන්‍යයෙන් ඒවාට අදාළ ක්‍රියාකාරකම් විශේෂයෙන් ම ඒවදට අනන්‍යය වූ වෘත්තීය සංගම්, නිෂ්පාදන ශිල්ප ක්රම, නීති රීතීන් සිරිත් විරිත් නඩු තීන්දු සහ ගණුදෙණු කිරීමේ උපාය මාර්ග අනුව නැවත පහත දැක්වෙන ක්ෂේත්‍ර වලට බෙදා දැක්විය හැකි ය. •	චිත්රපට විකල්ප එකඟතාවන්, මූල්යයමය, කුසලතා ගිවිසුම් (තිර රචකයින්, චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකයින්, නළුවන්, රචකයින්, නිෂ්පාදන සැලසුම්කරුවන්) නිෂ්පාදනය, පසු නිෂ්පාදන සහ වෘත්තීය සමිති ගැටළු, බෙදාහැරීම, චලන චිත්ර, ප්‍රකාශන හිමිකම සහ වෙළඳ නාම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු •	සංගීතය කුසලතා ගිවිසුම්, (සංගීත නිර්මාණකරුවන් සහ ගීත රචකයින්) නිෂ්පාදන එකඟතා, සමකාල අයිතීන් ප්‍රකාශන හිමිකම සම්බන්ධ බුද්ධිමය දේපළ ගැටළු මීට අයත්වේ. •	රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලිය විකාශන අවසරයන් සහ බලපත්‍ර ලබා දීම •	වේදිකා නාට්යය කුලී ගිවිසුම් සහ සහයෝගිතා ගිවිසුම් සහ රංගනය සම්බන්ධ නීතිමය කරුණු •	බහු මාධ්යය මෘදුකාංග බලපත්‍ර සහ වීඩියෝ කී්‍රඩා නිෂ්පාදනය සහ වැඩිදියුණු කිරීම •	ප්රචාරණය මුද්‍රිත මාධ්‍යය වෙළඳ දැන්වීම්, නිරූපණ, බලය ලත් එකඟතා සහ ප්‍රකාශන අයිතිය සම්බන්ධ කරුණු •	දෘශ්‍ය කලා සහ නිර්මාණ ලලිත කලා කලා නිර්මාණ අලෙවි නියෝජිතයනට බාර කිරීම, පොදු ස්ථාන වල මූර්ති නිර්මාණ සම්බන්ධ අයිතිය, කාර්මික නිර්මාණ, නිෂ්පාදන වල ග්‍රැෆික් නිර්මාණ අංග ආරක්ෂා කිරීම. අපහාස කිරීම, පෞරුෂත්ව අයීතීන් සහ පුද්ගලිකත්ව අයිතින් විනෝසස්වාද නිතියේ දී පැන නඟී.
උපසර්ග
උපසර්ග යනු අව්‍යය පද වර්ගයකි. අව්‍ය පද යනු ලිංග භේදය අනුව, වචන භේදය අනුව, පුරුෂ භේදය අනුව ආදී වශයෙන් කිසිම විටෙකත් වෙනස් නොවන පදයි. අවිය, අවැය යන අරුතින් අව්‍ය පද සකස් වී ඇත. මේවා තනිව යෙදූ විට එහි කිසිම විටෙක අර්ථයක් නොවේ. මෙම උපසර්ග පද යෙදෙන්නේ පදවල මුලට ම පමණි. උපසර්ග පදයේ යෙදීම අනුව එම ප්‍රකෘතියේ අර්ථයට විවිධ බලපෑම් සිදු වේ. සිංහලයේ මෙවැනි පද 20ක් ඇත.
සිදත් සඟරාවේ එන මෙම උපසර්ග පදවල අප, අති, පි යන උපසර්ග පද වෙනුවට කුමාරතුංග මුනිදාසයන් විසින් යෝජනා කරනු ලබන්නේ වෙනත් පද තුනකි. ඒවා මෙසේ ය.
කම්කරු නීතිය
කම්කරු නීතියේ දී සැලකිලිමත් වන්නේ කම්කරුවන් සහ සේවායෝජකයා අතර අසමාන කේවල් කිරීමේ බලය පිළිබඳවය. කම්කරු නීතිය යනු වැඩ කරන ජනතාවගේ සහ ඔවුන්ගේ සංවිධානවල පරිපාලන නීති, නෛතික අයිතිවාසිකම් සඳහා පූර්වගාමී වන සහ සීමා කිරීම්ය යන්නයි. වෘත්තීය සමිති, සේවා යෝජකයින් සහ සේවකයන් අතර සබඳතාවයන් ගේ බොහෝ අංගයන් සඳහා මෙයින් මැදහත්වේ. කැනඩාවේ රැකීරක්ෂා නීතියේ සංගම්කරණය වූ සේවා ස්ථානයන් සම්බන්ධ නීතිය තනි පුද්ලයන් සම්බන්ධ නීතියෙන් වෙනස්වේ. බොහෝ රටවල මෙවැනි වෙනස්කම් දක්නට නොමැත. කම්කරු නීතිය ප්‍රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා දැක්විය හැකිය. පළමුව වෘත්තීය සංගම්, සේවා යෝජකයින් සහ සේවකයන් අතර ත්‍රෛපාක්ෂික සම්බනධ නීතිය සහ දෙවනුව සේවා සැපයුම සඳහා ගිවිසුම් වලදී සේවකයන් ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව ද සැලකිලිමත් වේ. 19 වන සහ 20 වන සියවසේ ඇති වූ කම්කරු ව්‍යාපාරය කම්කරු අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කරන නීති සම්පාදනය සඳහා කදිම මෙවලමක් විය. කාර්මික විප්ලව සමයේ පටන්ම කම්කරු අයිතිචාසිකම් සාමාජීය සහ ආර්ථීක සංවර්ධනය සමඟ සම්බන්ධව පැවතිණ.
සේවා ගිවිසුම්
කම්කරු නීතියේ මූලික ලක්ෂණය වන්නේ සෑම රටකම පාහේ කම්කරුවා සහ සේවා යෝජකයන් විසින් ඔවුනොවුන් අතර බලපාන අයිතිවාසිකම් සහ බැඳීම් දෙපාර්ශවය අතර සේවා ගිවිසුම මඟින් බේරුම් කර ගනු ලැබිය යුතුය යන්නයි. මෙම තත්ත්වය වැඩවසම් ක්‍රමයේ බිඳ වැටීමත් සමඟම ඇති වූවක් වන අතර මෙය නවීන ආර්ථික සබඳතාවන්වල හරාත්මක යථාර්ථය ද වේ. ගිවිසුමේ කොන්දේසි පනවනු ලබන්නේ ව්‍යවස්ථා සහ පොදු නීතිය මගිනි. එමඟින් යම් කරුණු සම්බන්ධයෙන් ජනතාවගේ නිදහස සීමා කිරීමේ ක්‍රමයකට එකඟ වීම සඳහා සේවකයන්ගේ ආරක්ෂාවත්,ගලායන ශ්‍රම වෙළෙඳපළට පහසුකම් සැලසීමත් සිදුවේ. බොහෝ රටවල සේවකයාට රැකියා ගිවිසුමේ මූලික කොන්දේසි අඩංගු වන ලිඛිත තොරතුරු විස්තරාත්මකව සැපයීම ප්‍රධාන වගකීමක් කොට සලකනු ලබයි. මෙහි අරමුණ වන්නේ සේවකයාට තමන් බලාපොරොත්තු වන දෑ සහ තමන්ගෙන් බලපොරොත්තු වන දෑ කුමක්දැයි නිෂ්චිතවම දැන ගැනීමට සැලැස්වීමයි. වැටුප් නිවාඩු දින අයිතීන් සේවයෙන් නෙරපීමේ දී දැනුම් දීම රැකියාව පිළිබඳ විස්තර මීට ඇතුළත්ය.
කම්කරු රාජකාරී වේලාව
කාර්මීක විප්ලවයට පෙර වැඩ දිනයක් පැය 11 සිට 14 ක් අක්වා විය. කාර්මීකරණයේ වර්ධනයත් සමඟ සහ යන්ත්‍ර සූත්‍ර හඳුන්වා දීමත් සමඟම දිගු වේලාවක් වැඩ කිරීම සාමාන්‍යය දෙයක් බවට පත්වූ අතර පැය 14-15 වැඩ කිරීම සම්මතය වූ අතර පැය 16 ක් වැඩ කරන අවස්ථා ද සුලබ විය. නිරතුරුවම කර්මාන්ත ශාලාවල ළමා ශ්‍රමය යෙදවීමද සුලභ විය. 1788 වන විට එංගලන්තයේ සහ ස්කොට්ලන්තයේ ජල බලයෙන් ක්‍රියා කරන ඇඟලුම් කර්මාන්ත ශාලාවල වැඩ කරන ලද ශ්‍රමිකයින් ගෙන් තුනෙන් දෙකක්ම ළමයින් විය. පැය අටේ ව්‍යාපාර අරගලය අවසානයේ දී, දිනක වැඩ කරන කාලය සම්බන්ධ ප්‍රථම නීතිය 1833 දී සම්මත වීමට මුල් වුණි. එම කාලය පතල්කරුවන්ට පැය 12 ක් වූ අතර ළමයින් සඳහා පැය 8 ක් විය. 1802 දී සම්මත කරන ලද කර්මාන්ත ශාලා පණත ප්‍රථම කම්කරු නීතීයද විය. එංගලන්තයට පසුව කම්කරු නීති සම්මත කළ පළමු යුරෝපීය රට ජර්මනිය වූ අතර 1841 දී ප්‍රංශය ද කම්කරු නීතී සම්මත කරන ලදී.
කම්කරුවන්ගේ සෞඛ්‍යය සහ ආරක්ෂාව
අනෙකුත් කම්කරු නීති කම්කරුවන්ගේ ආරක්ෂාව කෙරෙහි බලපෑ නීති විය. 1802 දී සම්මත කරන ලද මුල් කාලීන ඉංග්‍රීසි කර්මාන්ත ශාලා නීතිය ළමා ඇඟලුම් ශ්‍රමිකයන්ගේ සෞඛ්‍යය සහ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් විය. අසාධාරණ ලෙස සේවයෙන් නෙරපීම 158 වන ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධාන සමුළුවේ සඳහන් වන්නේ සේවකයකු නීතිමය හේතුවක් නොමැතිව සහ තම නිදහසට කරුණු දැක්වීමට අවස්ථාවක් දීමට පෙර කම්කරුවකු සේවයෙන් නෙරපිය නොහැකිය යන්නයි.
ළමා ශ්‍රමය
මෙයින් අදහස් වන්නේ නීතිය හෝ ව්‍යාහරයන් මඟින් තීරණය කරනු ලබන වයස් සීමාවන්ට පහළ වයසේ ළමයින් සේවයේ යෙදවීම යි. මෙම ක්‍රියා මාර්ගය බොහෝ රටවල් සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධාන ශ්‍රම සූරා කෑමක් ලෙස සලකනු ලබයි. ළමා ශ්‍රමය ඉතිහාසයේ බොහෝ කාලයක් පුරාවටම ප්‍රශ්නයක් ලෙස දිස්නොවූ අතර පොදු පාසල් ඇරඹීමත් සහ කම්කරුවා සහ ළමා අයිතිවාසිකම් සමඟම කරලියට පැමිණියේය. ළමයින් ශ්‍රමිකයන් ලෙස යොදා ගැනීමට උදාහරණ ලෙස, කර්මාන්ත ශාලාවල වැඩ කිරීම කැණීම්, කෘෂි කර්මාන්තය, දෙමාපියන්ගේ ව්‍යාපාරවලට සහය වීම, ස්වකීය කුඩා පරිමාණයේ ව්‍යාපාරයක නිරත වීම හෝ නියමයක් නොමැති වැඩවල නිරත වීම දැක්විය හැකිය.
සාමූහික කම්කරු නීතිය
සාමූහික කම්කරු නීතියේ දී සේවා යෝජක, සේවක සහ වෘත්තීය සංගම් අතර ත්‍රෛපාක්ෂික සබඳතාවන් සැලකිල්ලට ලක් කෙරේ. වෘත්තීය සංගම් යනු කම්කරු නීතියේ සඳහන් අන්දමට වැඩකරන ජනතාවගෙන් සැදුම් ලත් සංවිධානයන්ය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වැඩ කරන ජනතාවගේ මධ්‍යස්ථාන වෘත්තීය සංගම්වලට අදාළ නීති සියල්ලන්ගෙන් බැඳී නොමැති ආයතනයන්ය. වෘත්තීයසංගම් සමහර රටවල නීතිය මඟින් කිසියම් ක්‍රියාමාර්ගයකට යොමු වීමට පෙර වෘත්තීය සංගම් විසින් අනුගමනය කකරනු ලැබියයුතු ක්‍රියාපටිපාටින් දක්වා ඇත. උදා:-වැඩ වර්ජනයකට යොමු වීමට පෙර සාමාජිකයන් අතර ඡන්දයකට යාම, දේශපාලන ව්‍යාපෘතීන් සඳහා සාමාජිකයින් සහභාගීකරවීම. වෘත්තීය සංගමයකට සම්බන්ධ වීමේ අයීතිය සහ ඒ සම්බන්ධයෙන් නිහඬවසිටීමේ අයිතිය නීතිය මඟින් තහවුරු කරනු ලබයි. වැඩ වර්ජනයක ඡන්ද විමසීමක දී බහුතරයකගේ තීරණය අනුගමනය කිරීම වැනි බැඳීම් සමුදායක් සංස්ථාපනය කිරීමට සමහර නීති සංග්‍රහ අවසර ලබා දී ඇත. වැඩ වර්ජන ක්‍රියා මාර්ග කාර්මික ආරවුල් සම්බන්ධයෙන් වැඩ කරන ජනතාව සතු ප්‍රබලතම අවියක් වේ. බොහෝ රටවල වැඩ වර්ජනය කිරීම සීමා කරන ලද තත්ත්වයන් යටතේ නීතිගත කොට ඇත. ඒවා නම්,
පිකටිං
පිකටිං යනු කම්කරුවන් වැඩ වර්ජන අතරතුර භාවිතා කරන උපක්‍රමයකි. ඔවුන් කම්කරු සහභාගීත්වය වැඩි කර ගැනීම සහ වැඩ වර්ජන කඩාකප්පල්කරන්නන් වැඩබිමට ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ව්‍යාපාරයෙන් බාහිර ස්ථානයක එක්රැස් වී වැඩ වර්ජනයට සහභාගී වෙයි. බොහෝ රටවල පිකටිං කම්කරු නීතිය සහ සාමාන්‍ය නීතිය මඟින් සීමා කරනු ලබයි.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු නීතිය
ගෝලීයකරණය වන ආර්ථිකය තුළ කම්කරුවන්,කම්කරු අයිතීන් වැදගත් යැයි තකන්නන්ගේ පොදු සමාජ සම්මතය වන්නේ පොදු වෙළෙඳ පොළ වර්ධනය සඳහා ආධාර වීමයි. කෙසේ වෙතත් යුරෝපා සංගමය තුළ පවතින කම්කරු නීතිය හැරෙන්නට කම්කරු නීතිය සම්බන්ධ සැලකිය යුතු ජාත්‍යන්තර බලවේගයක් බලාත්මක කිරීමක් දක්නට නොමැත. ලෝක වෙළෙඳ සංවිධානයේ දෝහා වෙළෙඳ සාකච්ඡා වටවල දී අවධානයට ලක් වූ එක් වැදගත් කරුණක් වූයේ කම්කරුවන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් අවම මට්ටමින් ක්‍රියා කිරීමට සාකච්ඡා කිරීමයි.ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය ජිනීවා නුවර මූලස්ථානයේ පිහිටවා ඇති ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය දැනට පවතින පැරණිතම ජාත්‍යන්තර සංවිධානවලින් එකක් වන අතර එය පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ජාතීන්ගේ සංගමය පිහිට වූ කාලයේ දී සිට තවමත් පවතින එකම සංවිධානයයි. එහි නියමු මූලධර්මය වනුයේ කම්කරුවා භාණ්ඩ හා සේවා නැතිනම් ප්‍රාග්ධනය මෙන් වෙළෙඳපළේ විකිණෙන දෙයක් නොවනවගත් සහ සේවා ස්ථානයේ දී සමාන ව සැලකීමට සහ සාධාරණත්වයෙන් කටයුතු කිරීම මානව ගරුත්වයේ අවශ්‍යතාවක් ය යන්නත්ය. දැනට ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය පාර්ශ්ව රටවල කම්කරු ප්‍රමිතීන් කෙසේ විය යුතුද යන්න පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් ගණනාවක් නිර්මාණය කොට ඇත. එම රටවල් එම සම්මුතීන් තම නීතිය තුළ ස්ථීර කිරීමට බැඳී සිටී. මෙම සම්මුතීන් බලාත්මක කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් නොමැති අතර ප්‍රායෝගික වශයෙන් බොහෝ සම්මුතීන් තුළ එලෙස එකඟතාවක් නොමැත. යුරෝපා කම්කරු නීතිය යුරෝපා වැඩ කිරීමේ කාල නියමයන්ට අනුව සතියකට වැඩ කල යුතු අවම කාලය පැය ගණන 48 කටත් සෑම පැය 24 වරක් ලබා දෙන අවම විවේක කාලය පැය 11 කටත් සීමා කොට ඇත. සියලුම යුරෝපා සංගම් නියමයන් මෙන් මෙම නියමයද සියලුම සාමාජික රටවල් තම නීතිය තුළ ක්‍රියාත්මක කළ යුතු නමුත් එක්සත් රාජධානිය තුළ පැය 48 සීමාවෙන් ඔබ්බට යාමට හැකියාව ඇත. ප්‍රංශයේ තුළ සතියකට වැඩ කළ යුතු අවම කාලය පැය 35 කට සීමා කොට ඇත.
ධර්මරාජ රථ
ධර්මරාජ රථ යනුවෙන් හැඳන්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ තමිල් නාඩු ප්‍රාන්තයේ කාංචීපුරම් දිස්ත්‍රික්කයේ මහාබලිපුරම්හි පිහිටි පංච රථ සංකීර්ණය අතුරින් එක් ස්මාරකයකි. මෙය බෙංගාල බොක්කේ කොරමැන්ඩල් වෙරළ තීරයේ පිහිටියේ ය. මෙය ඒකශෛලීය ඉන්දියානු ගලින්-නෙළූ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයට කදිම නිදසුනකි. ක්‍රි.ව. 7වන සියවසට අයත් මෙය පල්ලව රාජවංශයේ Iවන මහේන්ද්‍රවර්මන් සහ ඔහුගේ පුත් Iවන නරසිංහවර්මන් (ක්‍රි.ව‍. 630–680; මාමල්ල ලෙස ද හැඳින්වේ) රජවරුන්ගේ රාජ්‍ය සමයේ ඉදිවිණැයි සැලකේ. මෙම සම්පූර්ණ සංකීර්ණයම ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (ASI) අනුග්‍රහය යටතේ පවතියි. මෙය 1984 සිට යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම්කෙරුණු මහාබලිපුරම් ස්මාරක සමූහය අතුරින් එකකි.
රථයකට සමාන මෙය තනි, දිගටි රෝස ග්‍රැනයිට් පාෂාණයකින් නෙළා තිබේ. ඇතැම් අවස්ථාවල දී දේවාලයක් ලෙස වරදවා වටහා ගැනුණත්, මෙය සම්පූර්ණ කොට නොමැති හෙයින් දෙවියන්ට පූජාකොට නොමැත. එයට හේතුව Iවන නරසිංහවර්මන්ගේ මරණයයි. මෙම ව්‍යූහය නම්‍ කොට ඇත්තේ සුප්‍රකට මහාභාරත වීරකාව්‍යයේ එව වැඩිමහල්ම පාණ්ඩවයාගේ නම ඇසුරෙනි. නමුත් මෙහි නාමකරණය සනාථ කෙරෙන කිසිදු ඓතිහාසික සාධකයක් හමුනොවේ. මෙය ශිව දෙවියන්ට කැපකොට ඇත.
භූගෝල විද්‍යාව
මෙම ව්‍යූහය පිහිටියේ කාංචීපුරම් දිස්ත්‍රික්කය තුළ බෙංගාල බොක්කේ කොරමැන්ඩල් වෙරළ තීරයේ මහාබලිපුරම් (අතීතයේ මාමල්ලපුරම් ලෙස හැඳින්විණි) හි ය. එය අගනගරය වන චෙන්නායි (පෙර මදුරාසි නම් විය) සිට සැතපුම් 35 (56 km) පමණ දකුණින් පිහිටා ඇත. නමුත් චෙංගල්පට්ටු සිට ඇත්තේ සැතපුම් 20ක (32 km) පමණ දුරකි.
ඉතිහාසය
පංච රථ ඉන්දියානු දේවාල ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ වැදගත් සංවර්ධනයක් පෙන්වයි. සෙසු පංච රථ සතර මෙන් ධර්මරාජ රථය ද පාෂාණයෙන් තනා ඇත. එය දැවයෙන් තැනූ ප්‍රභේදයක අනුරුවක් වන්නට ඇත. මෙය ඒකශෛලීය දේවාලයක් ලෙස පැවසුණ ද, "දේවාලය" යන වදන වැරදි ව්‍යවහාරයක් වන්නේ පංච රථ කිසිදින නිමකොට අවසන් නොවූ හෙයිනි. මෙයට සාක්ෂියක් ලෙස මව් පාෂාණයේ කොත කැටයම් කර නොතිබීම දැක්විය හැක. එමනිසා රථ වන්දනාවට භාවිතා කෙරුණේ නැත. පංච රථවල මෙම අසම්පූර්ණභාවයට හේතුව ක්‍රි.ව. 668දී Iවන නරසිංහවර්මන් රජුගේ මරණයයි. මෙම රථය වීරකාව්‍යවල එන පාණ්ඩවයන් හා සම්බන්ධව නම්කොට තිබුණ ද, මේ බවට ඉතිහාසයෙන් කිසිදු සාක්ෂියක් හමුනොවේ. මෙම රථය ඇතුළු සෙසු ස්මාරක සමූහය 1984දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම්කරන ලද්දේ "මහාබලිපුරම් ස්මාරක සමූහය" යන නාමය යටතේයි.
මෙම රථයේ ඇති විශාල බව සහ නිරූපණයන් සැලකිල්ලට ගත් විට, මෙහි ඉදිකිරීම පල්ලව රාජවංශයේ රජවරුන් දෙදෙනකු වන, Iවන නරසිංහරවර්මන් මාමල්ල සහ ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තික රජ Iවන පරමේශ්වරවර්මන් (මොහුගේ අභිලේඛනයක් රථයේ තිබී හමු විය) සමයයන්ට අයත් යැයි සැලකිය හැක. රථ අතුරින් විශාලතම රථය බැවින් මෙයට ධර්මරාජ රථය යන නාමය යොදාඇත්තේ පාණ්ඩව සොහොයුරන් අතුරින් වැඩිමහල්ම සොහොයුරාගේ නාමය ඇසුරෙනි. මෙම රථය සැලසුම අතින් අර්ජුන රථයට සමාන නමුත්, මෙය විශාලත්වයෙන් වැඩි අතර, අමතර මහලක් ද ඇතුළත් ය.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
සියලුම පංච රථ පොදු පාදමක් මත පිහිටා ඇති අතර, උතුරු-දකුණු දිශානතිය ඔස්සේ පිහිටා ඇත. මෙවන් ආකාරේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයක් ඉන්දියාවේ දක්නට නොලැබුණු අතර, ද්‍රවිඩියානු ‍ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ දකුණු ඉන්දියානු සම්ප්‍රදායේ විශාල දේවාල තැනීමට මෙය "මූලාදර්ශයක්" වන්නට ඇතැයි සැලකේ. ඒකශෛලීය පාෂාණයකින් නෙළා තිබුණ ද, මෙම රථ ව්‍යූහාත්මක දේවාල ලෙස තනා ඇති හෙයින් “සදිසි-ඒකශෛලීය දේවාල ස්වරූපයක්” ලෙස හැඳින්වේ.
ධර්මරාජ රථය ගෘහනිර්මාණ ශෛලිය අතින් පංච රථ අතුරින් ප්‍රමුඛම සහ උසින් වැඩිම රථය වන අතර, විශාලතම රථය ද වේ. මෙම රථය බස්නාහිර දිශාවට මුහුණලා පිහිටි අතර, ප්‍රතිමා නිර්මාණ අතින් එය පොහොසත් ය. මෙහි බිම් මහල ඇතුළත්ව මහල් තුනක් දක්නට ලැබේ. බිම් මහලේ සැලැස්ම අඩි 28 (8.5 m) ප්‍රමාණයේ සමචතුරස්‍රයක හැඩය ගන්නා අතර, බිම් මට්ටමේ සිට පියස්සේ මුදුන තෙක් උස අඩි 35 (11 m) කි. සිව් දිශාවෙන්ම මෙය විවෘත අතර, සෑම පැත්තකම ඇති ප්‍රාසාදමුඛයන් කුළුණු දෙකකින් සහ නෙරි කුළුණු දෙකකින් ආධාර වන අතර, කොන්වල එම නෙරි කුළුණු ඉහළ මහල්වල දරා සිටීමට උපකාරී වේ. තනි රෝස ග්‍රැනයිට් පාෂාණයකින් කැටයම් කළ මෙය, සහ සෙසු රථ තුන උතුරු-දකුණු දිශානතිය ඔස්සේ ඉස්මතුවූ තනි පාෂාණ කුට්ටියකින් කැටයම් කර තිබීම විශේෂත්වයකි මෙය ත්‍රිතල හෙවත් තෙමහල්  විමානයක් වන අතර, සමචතුරස්‍රාකාර සැලැස්මකින් යුත් මෙය විවෘත ද්වාර මණ්ඩපයකින් සහ පේසා සහිත පිරමිඩාකාර ශිඛරයකින් සමන්විත ය. මෙහි මුදුනේ අෂ්ටාස්‍රාකාර ශිඛරයක් (කොතක්) දක්නට ලැබේ. ශිඛරයේ ඉහළ කොටස විසිතුරු කිරීමේ දී කූඩු කැමැති කුඩා-ප්‍රමාණයේ පූජාස්ථා ආකෘති භාවිතා කොට ඇත. ගර්භගෘහයේ කෙළවරවල්වල ප්‍රතිමා ගණනාවක් දක්නට ලැබෙන අතර ඉන් ශිව; හරිහර, බ්‍රහ්ම-සාස්ත, ස්කන්ධ, බ්‍රහ්ම, අර්ධනාරීශ්වර (ශිවගේ අර්ධයක් සහ පාර්වතීගේ අර්ධයක් සහිත) සහ ක්‍රිෂ්ණාගේ රූ නිරූපණය වේ. මේ සමගම රජුගේ ද අභිලේඛනය කළ ආලේඛය රුවක් දක්නට ලැබෙන අතර, එමගින් දේවාලය ඉදිකරවූ Iවන නරසිංහවර්මන් නිරූපණය වේ යැයි සිතිය හැක. කුළුණුවල බ‍ඳෙහි හිඳි සිංහ රූ දැකගත හැකි ය. දෙවන මහලේ විසිතුරු කැටයම් දක්නට ලැබෙන අතර, එහි ශිව‍‍ගේ ගංගාධර සහ නටේස ස්වරූපයන්, ගරුඩා මත හිඳගත් විෂ්ණු සහ කාලිය මර්දන රූ දැකගත හැක.
ලක්ෂණ
ප්‍රතිමා විද්‍යානුකූලව පල්ලව සහ දකුණු ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට මෙම රථයේ ශෛලමය කැටයම් දක්නට ලැබේ. මෙහි මහල් තුනම කැටයම්වලින් අලංකාර කොට ඇත. බිම් මහලෙහි බාහිර මුහුණත්වල විමාන අටක් දක්නට ලැබෙන අතර, ඒවායේ රථ ඉදිකළ රජුන් පිළිබඳ සඳහන් අභිලේඛන ඇතුළත් ය. බටහිර බිත්තියේ ශිවගේ රූප දෙකක් (අත් සතරක් සහිතව සම්භංග ඉරියව්වෙන්), යාබද විමානයේ අත් සතරක් සහිතව ජටාමකුට (හිසට ඉහළින් කේශකලාපය රැස්කර බැඳි) ස්වරූපයෙන් යුත් ශිව රුවක් දක්නට ලැබේ. උතුරු මුහුණතේ වූ විමාන දෙකෙහි එක් විමානයක අත් සතරක් සහිත බ්‍රහ්මගේ රුවත්, අනෙක් විමානයේ අත් සතරක් සහිත හරිහර රුවක් දැකගත හැක. මෙය හරි (විෂ්ණු) සහ හර (ශිව) ගේ සම්මිශ්‍රණයකි. නැගෙනිහර මුහුණතේ වූ විමාන දෙකෙහි අර්ධනාරීශ්වර (අඩක් පුරුෂ (ශිව) සහ අර්ධ ස්ත්‍රී (ශක්ති) ස්වරූපයෙන් යුත්) සහ බ්‍රහ්මසාස්ත ස්වරූපයෙන් යුත් ස්කන්ධගේ රුවක් ද වේ. දකුණු මුහුණතේ වූ විමාන දෙකෙහි, සම්භංග ඉරියව්වෙන් යුත් සිටගත් ශිව රුවක් සහ පල්ලව රජ Iවන නරසිංහවර්මන් මාමල්ලගේ රුව දැකගත හැක. මෙහි විමානවලට ඉහළින් “ශ්‍රීමේඝ” (ධනයේ මේඝය) සහ “ත්‍රෛලෝක්‍යවර්ධන” (තුන් ලොවෙහි සමෘද්ධියෙහි ආරක්ෂක) යන නාම කැටයම් කොට ඇත. බිම් මහලෙහි බිත්ති ශීර්ෂයෙහි මිනිස් මුහුණු ඇතුළත් කූඩු (අශ්ව-ලාඩම් හැඩැති පියැසි කවුළු) මෝස්තර දැකගත හැක. බිත්ති ශීර්ෂයට පහළින් බටහිර මුහුණතෙහි මල් දාම අතැති තිරස් ගන රූ දැකගත හැක. මෙය රථයේ ප්‍රධාන පිවිසුමයි.
රථයේ පළමු මහලෙහි (මෙය දැකගත හැක්කේ ඉණිමගක් තබා නැගීමෙනි. මෙය වෙත දිවෙන පියගැට පෙළක් දක්නට නොමැත) විමාන විස්සක් දැකගත හැක. මේවා කංකාලමූර්ති, වීණාධර, නර්තනයෙහි යෙදෙන ශිව, චන්ඩේශ සමග ශිව, ගංගාධර, විෂ්ණු, කාලරි, වෘෂභාන්තිකමූර්ති, අන්ධකාසුරසම්හමූර්ති, පූජාවන් සිදුකරන කාන්තාවන් පිරිවරාගත් ක්‍රිෂ්ණා, ද්වාරපාල සහ පූජක රූ වලින් අලංකාර කොට ඇත.
දෙවන මහලෙහි, සම්පූර්ණයෙන් නිමකළ කුටි දක්නට ලැබේ. මෙම කුටිවලට පිවිසෙන ස්ථානවල ද්වාරපාල රූ දැකගත හැක. ඉන් එක් කුටීරයක සෝමස්කන්ධ පනේලයෙහි ආදිතම නිරූපණයක් දැකගත හැකි අතර, එහි වෙනත් ඵලකවල මෙන් නොව පාර්වතී ශිවට මුහුණලා අසුන්ගෙන සිටියි. මෙහි කුඩුම්බි සිදුරක් සහ ජලය ඉවතට ගෙනයාමට වූ බිහිදොරක් දැකගත හැකි අතර, මෙය අතීතයේ වන්දනාමාන කටයුතු සඳහා භාවිත වූ බැව් පැවසේ. මෙහි වූ ශිව ලිංගය වර්තමානයේ දක්නට නැත. මෙම මහලේ උතුරු මුහුණත විමාන පහක් සහිත කුටියකින් සමන්විත ය.ඉන් එක් විමානයක බැතිමතුන් පිරිවරාගත් චන්ද්‍ර (සඳ) රූපය දැකගත හැක. නැගෙනහිර මුහුණතෙහි ද විමාන පහක් දක්නට ලැබේ. එහි ප්‍රධාන රුව වශයෙන් බැතිමතුන් දෙදෙනකු පිරිවරාගත් සූර්ය රූපය දැකගත හැක. දකුණු මුහුණතෙහි ද විමාන පහක් දැකගත හැකි අතර, එහි මධ්‍යයේ බැතිමතුන් දෙදෙනකු සමග සිටින ශිවගේ රුව වේ.
අභිලේඛන
ධර්මරාජ රථයෙහි ග්‍රන්ථ සහ සංස්කෘත නගරි අක්ෂරවලින් යුත් අභිලේඛන 16ක් දැකගත හැක. මේයා රාජකීය විරුද නාමයන් වන අතර, තනි වචන පදවි නාම වේ. මේවායින් බොහෝමයක් Iවන නරසිංහවර්මන්ට අය්ත යැයි සැලකේ. දේවාලයේ මුදුනේම ස්තරයේ අත්‍යන්තකාම පල්ලවේස්වරම් පිළිබඳ සඳහන් අභිලේඛනයක් වේ. අත්‍යන්තකාම යනු Iවන පරමේස්වරවර්මන්ගේ පදවි නාමයක් ලෙස සැලකේ. රජු සඳහා භාවිතා වූ මෙහි කැටයම් කොට ඇති සෙසු විරුද නාම අතර ශ්‍රී මේඝ සහ ත්‍රෛ‍ලෝක්‍යවර්ධන-විධි යන නාමයන් ප්‍රචලිත ය.
සමහර රටවල් අනෙක් රටවල් වලට වඩාසීග්‍රයෙන් දියුණු වන්නේ ඇයි ?
සමහර රටවල් අනෙක් රටවල් වලට වඩාසීග්‍රයෙන් දියුණු වන්නේ ඇයි ?
අසමතාවට හේතූන්
සමහර රටවල් අනෙක් රටවල් වලට වඩාසීග්‍රයෙන් දියුණු වන්නේ ඇයි යන්නට බොහෝ හේතු ඇත.SHEEP නිවිමොනික් උපයෝගි කර ගැනීමෙන් ඒවා මාතෘකා 5 ක් යටතට ගත හැක. එහෙත් බො‍හෝ අතපසු වීම් ඇත.
සමාජ යම් රටක වැඩියෙන් මුදල් තිබේ නම් සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය හා උපත්පාලනය සදහා වියදම් කළ හැක. සමහර විශ්ලේෂකයෝ කල්පනා කරන්නේ, සමාජ සම්ප්‍රදායන් උපත් පාලනය අධෛර්‍ය්‍ය කරන බවත්, උපත් ප්‍රමාණය වැඩිවන අතර LEDC වල ආර්ථික සංවර්ධනයට බාධා ඇති වන බවයි. වැඩවලට ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම ට සමාජ ඒකාබද්ධතාවය සමාගම් යොදන වටිනාකම ආර්තික වර්‍ධන හා කාර්‍යක්ෂමතාවයට බලපාන බවය. දිලිදු කමේ චක්‍රයක් ද ඇත.‍ ඵෙතිහාසික ඵෛතිහාසික වශයෙන් යටත් විජිත වාදය සමහර විට සංවර්‍ධනය කෙරෙහි මහත් බලපෑමක් ඇත. තම බඩු වලට සාධාරණ මිළක් නොලද අප්‍රිකානු, දකුණු ඇමරිකානු හා ආසියාතික රටවලට පාඩු පමුණුවා යුරෝපයට හා උතුරැ ඇමරිකාවට සම්පත් යවන ලදි යුරෝපීය මිනිසුන් පදිංචි කරවන්නන් (Coloaizen) මෙම සම්පත් වලින් විශාල කර්‍මමාන් ගොඩ නගා ඇති අතර යටත් ප්‍රදේශවල සංවර්‍ධනය සදහා  සම්පත් යොදා නැත. යටත්විජිත වාදයේ අවසානෙයේ දී තුඩුදුන් බොහෝ රටවල් අතහැර දමා ගොස් ඇත්තේ සංවර්‍ධනය ට තුඩු දුන් සමාජිය ආර්ථික හොෝදේශපාලනමය ගොඩනැගුමන් නොමැතිවය. එම නිසා දිළිදුකම වැඩිවිය. සිවිල් යුද්ධ හෝ සමාජිය අස්තිර තාවයට මග පාදා නුද් දේශිය වැසියාගේ අවශ්‍ය තාවයන් ට තුඩු දුන් තාවකාලික මායිම් බොහෝ ඉදිවින. අසාර්ථක රාජයයන් හෝ ගෝත්‍රිය ජිවන රටාවන් තබා ගැනීමෙන් අර්ථික වශයෙන් රටවල සංවර්ධනය වීමෙන් වලකා ගැනිම අනෙක් ‍ඵෛතිහාසික බලපැම් ලෙස ඇතුලත් කල හැකිය.
ආර්ථිකය
යකඩ ලෝහ, තෙල් හා ගල් අගුරැ වැනි සම්පත් ඇති රටවල් බොහෝ ලේසියෙන් කාර්මික ව දියුණු වීමට හැක. මක්නිසාද යත් ඔවුන්ට මේ සම්පත් අනායනය කිරිමට අවශ්‍ය නොමැතිවිම එසේ කළහොත් ඔවුනට ණය වීමට සිදුවීමත් ය. ඔවුන්ගේ ඇදගැනීමේ හා විකිණිමේ රැකියා හා ප්‍රවාහන ක්‍රම ඇති කරන අතර වෙනත් රටවල වඩා සමහර රටවල‍දේශපාලනමය හා වෙලද වාසි ඇති කළ හැක. මේ සම්පත් වලට විශාල ප්‍රමානයක් මුදල් වෙළදාමෙන් උපැයිමට හැකි වන්නේ යම් රටකට වෙනත් කර්‍මාන්ත සදහා මුදල් යෙදවීමට ඉඩදීමෙන් බොහෝ යුරෝපීය රටවල් දියුණු වී ඇත්තේ කර්මාන්ත විප්ලවයේ දී ගල් අගුරැ යා යකඩ කර්මාන්ත මතය. කෙසේ වුවද සත්‍ය කරැණු වන්නේ සම්පත් වලින් පොහෝසත් (විශේෂයෙන් තෙල්) බොහෝ අප්‍රිකානු හා මැදපෙරදිග ජාතීන් ආර්ථිකව සංවර්ධනය වී ඇති අතර ඔවුන්‍සෙම්පත් සොයා ගැනීමේ න් පෙන්නුම් කරන්නේ මේ සාධක ඔවුන්ටම ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. බොහෝ විට සොරකම් කිරිමට පෙළඹෙන පිස්සු රෝගීන් වැනි අය මේ කර්මාන් වටා සංවර්ධනය වී රටේ ජනතාව සදහා සුලු ප්‍රමාණයක් යොදවා ඔවුන් බොහෝ පෝසත් වේ. ‍මෙයට උදාහරණයක් වන්නේ නයිජීරියාව හා සවුදි අරාබියයි. ඇත්ත වශයෙන්ම උත්හාධික ධනයට උදව්විය හැක්කේ බලයේ සිටින අදක්ෂ අඥාදායකත්වය ආරක්ෂා කිරිමට හෝ අප්‍රිකාවේ සිදු වී ඇති පරිදි විනාශකාරී සම්පත් යුධ සදහා උපයෝගී කර ගැනීමටය.
පාරිසරික