cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ෂඩ් ප්‍රථමක
ගණිතයෙහි, ෂඩ් ප්‍රථමකයක් යනු ඒවායේ අගය 6කින් එකිනෙක හා වෙනස් වන ප්‍රථමක සංඛ්‍යා (p, p + 6) යුගලයකි. නිදසුනක් ලෙසින්, 5 සහ 11 යන සංඛ්‍යා දෙකම ප්‍රථමක සංඛ්‍යා වන අතර ඒවා අතර වෙනස 6 ක් වෙයි. p + 2 හෝ p + 4 යන්නද ප්‍රථමක වේ නම්, එවිට ෂඩ් ප්‍රථමකය ප්‍රථමක ත්‍රිත්වයක කොටසක් වෙයි.
n# අංකනය
මෙම ලිපියෙහි භාවිතා වන විධි ප්‍රකාර, n# යන්නෙන් අදහස් වන්නේ (n සංඛ්‍යාවට අඩු හෝ සමාන) ≤ n සියළු ප්‍රථමකයන්ගේ ගුණිතය 2 · 3 · 5 · 7 · … වෙයි.
ෂඩ් ප්‍රථමක යුගල
500 ට අඩු ෂඩ් ප්‍රථමක (OEIS හි සහ  යන අනුක්‍රමයන්) වන්නේ:
, දැනට දන්නා විශාලතම ෂඩ් ප්‍රථමකය සොයා ගන්නා ලද්දේ කෙන් ඩේවිස් විසින් වන අතර එහි සංඛ්‍යාංක 11593 ක් තිබිණි. මෙම ප්‍රථමක යුගලය (p, p+6), p'' = (117924851×587502×9001#×(587502×9001#+1)+210)×(587502×9001#−1)/35+5 සඳහා විය. 9001# = 2×3×5×...×9001 යනු ප්‍රථමකාරෝපිතයකි, i.e. (9001 ට අඩු හෝ සමාන) ≤ 9001 ප්‍රථමක වල ගුණිතයයි.
ෂඩ් ප්‍රථමක ත්‍රිත්ව
වඩාත් විශාල පරිවාරයන් වෙත ෂඩ් ප්‍රථමක විස්තීරණය කල හැක. p + 18 සසාධකයක් වන පරිදී (p, p + 6, p + 12) යන ප්‍රථමක ත්‍රිත්ව හැඳින්වෙන්කේ ෂඩ් ප්‍රථමක ත්‍රිත්ව ලෙසිනි. 1000 ට අඩු එවැන්න වන්නේ:
ෂඩ් ප්‍රථමක චතූර්ථ
ෂඩ් ප්‍රථමක චතූර්ථයන්හී  (p, p + 6, p + 12, p + 18) පළමු ප්‍රථමකයන් ඒවා දශාංශ නිරූපණය අනුව දැක්වූ කල 1 න් අවසන් වන ඒවා විය යුතුයි ( p = 5 යන්න සහිත චතූර්ථය හැර). 1000 ට අඩු ෂඩ් ප්‍රථමක චතූර්ථ වන්නේ:
2005 නොවැම්බර් වන විට, ජෙන්ස් ක්‍රෑස් ඇන්ඩර්සන් විසින් සොයාගන්නා ලද දැනට දන්නා විශාලතම ෂඩ් ප්‍රථමක චතූර්ථයෙහි සංඛ්‍යාංක1002 තිබිණි:
2010 සැප්තැම්බර් වන විට කෙන් ඩේවිස් විසින් p = 23333  + 1582534968299 සහිත  1004-සංඛ්‍යාංක චතූර්ථයක් සොයාගත් බව ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි.
ෂඩ් ප්‍රථමක පංචක
පොදු අන්තර 6 ක් වන සහ පද පහක් සහිත සමාන්තර ශ්‍රේණියක, 6>5 බැවින් සහ  සංඛ‍්‍යාවන් දෙක සාපේක්ෂීය ප්‍රථමක වන බැවින්, එක් පදයක්  5 න් බෙදිය හැකි විය යුතුය. එබැවින්, එකම ෂඩ් ප්‍රථමක පංචකය (5,11,17,23,29) වන අතර ෂඩ් ප්‍රථමකයන්හී මීට දිගු අනුක්‍රමයන් නෙපවතියි.
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය
හැඳින්වීම
200px
ශ්‍රී ලංකාවේ දිළිදුකම මුලික වශයෙන්ම ග්‍රාමීය ගැටළුවක් බවට වර්තමානයේ දී පත් වී ඇත. ලංකාවේ සමස්ථ දිළිදු ඡනතාවගෙන් 90% කට වඩා සංකේන්ද්‍රණය වී ඇත්තේ ග්‍රාමීය හෝ වතු ප්‍රදේශවලය. ආර්ථික වශයෙන් යම් යම් ඉහල ශීර්ෂ වලට අප රට මෑත භාගයේ දී පැමිණියද ග්‍රාමීය අංශයේ දරිද්‍රතාවයට සාර්ථක විසඳුම් දීමට මෙතෙක් අවකාශයක්උදා කර ගෙන නැත. ඒ නිසාම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය මෙරටට විශාල ගැටළුවක් වී ඇති අතරම එය අවම කිරීම සඳහා රඡය විසින් ද යම් යම් ක්‍රියාමර්ග ගනිමින් පවති. මෙවන් තත්ත්වයක් තුල ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයෙහි නොයෙකුත් අංග පිළිබඳව මෙම වාර්තාවෙන් සටහන් කිරීමට අපේක්ෂා කරයි. ඒ යටතේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය යනු කුමක් දැයි හඳුනා ගන්්නා අතර එය විවිධ අංශ ඔස්සේවිග්‍රහ කිරීමට උත්සහ දරනු ලබයි. එසේම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට බලපාන්නා වු හේතු, ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයෙන්මිදීමේ විසඳුම්, එයට රඡයෙන් ගෙන ඇති විධි විධාන යෝඡනා ආදිය කෙරෙහි ද මේ යටතේ විශේෂයෙන්ම සාකචිඡා කිරීමට අපේක්ෂා කරනු ලබයි.මෙමගින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයෙහි යම් යම් ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීම සහ අප සමාඡයට එම විසඳුම් ඉදිරිපත් කිරීම හරහා ග්‍රාමීය සංවර්ධනයට යම් තරමක හෝ විවරණයක් ලබාදීමට අපේක්ෂා කරයි.
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය යනු
දරිද්‍රතාවය යනු සරල වශයෙන්ම දුප්පත්කම ලෙස දැක්විය හැකිය. රටක ග්‍රාමීය සමාඡ ක්‍රමයක් හා නාගරික සමාඡයක්ප්‍රධාන වශයෙන්ම පැවතිය හැකි අතර ලෝකයේ බොහෝ රටවල ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය එනම් ග්‍රාමීයව දුප්පත්කම ඉහල මට්ටමක පවත්නා වු බව හඳුනා ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ලංකාෙවි නාගරික ලෙස සලකන බස්නාහිර පළාතටවඩා දරිද්‍රතාවයක් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වන ඌව පළාත තුල මොණරාගල සහ අම්පාර යන දිස්ත්‍රික්ක තුල දැකිය හැකි බව පෙනෙයි.මේ ආකාරයට දරිතාවය බොහෝ රටවලට තම සංවර්ධන ඉලක්ක කරා යෑම සඳහා විශාල බාධාවක් බවත් ඒ තුලරටක් මෙම දරිද්‍රතා ගැටළුවෙන් පීඩා විදින බවත් පෙනේ. ලෝකයේ ඇතැම් රටවල දරිද්‍රතාවය යන ගැටළුව උග්‍ර වීම තුල මිය යන පිරිසක් ද සිටියි. උදාහරණයක් ලෙස සොමාලියාව, ඉතියෝපියාව, සුඩානය ආදි රටවල්. කෙසේ නමුත් ග්‍රාමීය මට්ටමෙන් පමණක් නොව නාගරික මට්ටම තුල ද දරිද්‍රතාවය ඉහල මට්ටමක පවත්නා බවට සමීක්ෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙයි. එයට ප්‍රධාන වශයෙන්ම උදාහරණ ලෙස නාගරිකව පවත්නා වු මුඩුක්කු, වෙරළ බඩ නිවාස, ගංඟා නිම්න වල ජන ජීවිතය ආදිය පෙන්වියහැකිය.නාගරික යන්නෙන් අර්ථ දක්වනු ලබන්නේ රටක වැඩි ජනගහනයක් ජීවත් වන, කර්මාන්ත විශාල ප්‍රමාණයක්ඒකරාශී වී තිඛෙන රටේ සංවර්ධනය සීඝ්‍රයෙන් සිදු වෙන්නා වු ප්‍රධාන නගරය ආශ්‍රිත පදේශයයි. මෙම ප්‍රදේශ ආශිතවසිදු වන ග්‍රාමීය සංක්‍රමණ බොහොමයකි. මෙහිදී සම්පත් ඒකරාශී වීම නාගරික සමාජය තුල සිදු වන බැවින් බොහෝ විට දරිද්‍රතාවය විශාල විය හැකියි. එම නිසාම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය ඉහල ගොස් ඇති අතර රජය මඟින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතා මට්ටමපහල දැමීම සඳහා උත්සාහ කර ගෙන යන බැවි පෙනේ. උදාහරණයක් ලෙස ලංකාෙවි පසුගිය දශක දෙක තුල ග්‍රාමීය රිද්‍රතාවය පහල මට්ටමකට ගෙන ඒම සඳහා රජය විසින් පියවර ගෙන ඇති බැවි පෙන්වා සිය හැක. මෙහිදී රජයවිසින්දරනු ලබන දැඩි ප්‍රයත්නයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නාගරික දිළිදු බව සීඝ්‍රයෙන් අඩු වී ඇති නමුත් ග්‍රාමීය අංශයේ සහ වතු අංශයේ දිළිදු බව එලෙසම පවත්නා බැවි හදුනාගත හැකිය.මෙහි දී ලංකාව තුල 2002 වර්ෂයේ කර ඇති ගණනය අනුව ග්‍රාමීය අංශයේ දිළිදුකම24% ක් ලෙස නොවෙනස්ව පැවති ඇත. මේ තත්ත්වයේ වෙනසක් 2006 සහ 2007 වර්ෂවල සිදු වීඇතිනමුත් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය පසුගිය කාලය තුල උග්‍ර වෙමින් පවත්නා වු තත්ත්වය ගැන විමසා බැලීමේ දී 2006 සහ 2007 ප්‍රතිඵල දෙස බලා ඉක්මන් තීරණයකට එලඹීම උචිත නොවන බැවි පැහැදිලිය. එසේම ලාංකීයසමාජය තුල නාගරික නොවන එනම් ග්‍රාමීය නිවැසියන්ගෙන් සෑම හතරකටම එකේ සිට තුනට එක දක්වා ප්‍මාණයක් දරිද්‍රතා රේඛාවට වඩා පහලින් ජීවත් වීම අනතුරු අඟවයි.
මෙහි දි විශේෂයෙන්ම දිලිදු අය සංකේන්ද්‍රණය වි ඇතිආර්ථිකක්‍රියාකාරීත්වය ක්ෂේත්‍ර 6 ක් ඔස්සේ ප්‍රධානව දැක්විය හැක.
මේ ක්ෂේත්‍ර 6 දිහාම බැලීමේ දී මෙම අංශ 6 ම ග්‍රාමීයව එක්රැස් වී සිටින පිරිසකගේ එකතුවක් බැවි පැහැදිලි වෙයි.
එසේම ශ්‍රී ලංකාෙවි ශ්‍රම බලකායේ ප්‍රමුඛ සේවා යෝජකයා කෘෂිකර්ම අංශයයි. ග්‍රාමීය අංශයේ එහි දායකත්වය 41.8% කි. ඒ අනුව ග්‍රාමීය ජනතාව කෘෂි කර්මාන්තයට නැඹුරු වීමක් පෙන්වන අතර රටේ කම්කරු පිරිසෙන් 37.3% ක් කෘෂි කර්ම අංශයේ සේවයේ යෙදී සිටියි.ලංකාෙවි මිලියන 19 ක ජනගහනයෙන් යුත් රටක් වන අතර ඉන් 74% ක්ම සිය ජීවනෝපාය සලසා ගන්නේ ග්‍රාමීය දිස්ත්‍රික්ක වල ඉහත රැකියාවන්ගෙන.මෙහි දී භූමියෙන් 40% වැවිලි භෝග සඳහා ද ඉඩම් මිලියන 1.76% සළුු ඉඩම් වශයෙන් ද යොදා ගන.ී මෙහි දී ශ්‍රී ලංකාෙවි ජන සංඛ්‍යාවෙන් 72% ක් ඉඩම් වල වාසය කරන, කෘෂිකර්ම ක්ෂේත්‍රය තුල ලැඛෙන පුර්ණ කාලීන හා අර්ධ කාලීනවැඩ සහ ආශ්‍රිත රැකියාවන්, ග්‍රාමීය ජනතාවගෙන් අඩු වශයෙන් හතරෙන් තුනක්ම ප්‍රධාන ජීවනෝපාය ලෙස යොදා ගනියි. එම ප්‍රදේශ වල නාගරික ප්‍රදේශ වලට වඩා ඉහල දිලිදු බවක් පෙන්නුම් කරයි. දිලිදුකම ශ්‍රී ලංකාෙවි නුතන ආර්ථික ක්‍රමයට අලුත් ප්‍රපංචයක් ද නොෙවි. දිලිදුකම ඇති වී තිඛෙන්නේ නවීනත්වය සහ තාක්්ෂණික ප්‍රගතිය සොයා යාමේ දී හදිසියේම නොවෙි. 18 වැනි සහ 19 වැනි ශත වර්ෂ වල ලේඛකයින්ගේ ප්‍රමාණික වාර්තා වල දැක්වෙන්නේ පැරණි ශ්‍රී ලංකාෙවි ග්‍රාමීය ජීවිතයේ ඉතාම දුර බැහැර දිස්ත්‍රික්ක වල ග්‍රාමීය ජීවිතයේ මුලික ලක්ෂණය වුයේ නිදන්ගත දිළිදුකම බවය. උදාහරණයක් වශයෙන් ග්‍රාමීය ජනයා ආහාර ආහේනිය, පොදුෙවි අයහපත් සනීපාරක්ෂක පහසුකම් පසෙන්සහ ජලයෙන් ඇති වන රෝග සහ මිනිසා විසින් නිර්මිත මෙන්මස්වාභාවිකව ද ඇති වන ව්‍යසන වලින් නිරන්තරයෙන්ම පීඩා වින්දහ.මේ ආකාරයට ලංකාෙවි ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය හදුනාගත හැකි වන අතර මීලඟට අප ග්‍රාමීය  දරිද්‍රතාවයට හේතු විිමසා බලමු.
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට හේතු
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට හේතු කිහිපයක් හඳුනා ගත හැකිය. මෙහි දී සෘජුව දරිද්‍රතාවයට බලපෑම් කරන දෑ සහ වක්‍රව ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට බලපෑම් කරන හේතු ගණනාවක් දැක්විය හැකිය.මෙහි දී ලංකාෙවි දශක තුනකට අධික කාලයක් පැවති යුද්ධය දරිද්‍රතාවයට සෘජුව බලපෑ ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස හඳුනා ගත හැකිය. මෙහි දි මෙම තත්ත්වය උතුරු නැගෙනහිර ජනතාවට කෙලින්ම බලපෑ අතර සංවර්ධන ක්‍රියාවලි ආරම්භ කිරීමට යොදවන මුදල් යුද්ධයට වැය කිරීමහා විදේශ ආයෝජකයන් ලංකාවට නොපැමිිණීම හරහා ව්‍යාපාර දියුණු නොවීම තුල ලංකාෙවි ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය උග්‍ර වු බවටහඳුනා ගත හැකිය. එසේම ආබාධිතයන් රැක බලා ගැනීමට සිදු වීම, වැන්දඹුවන් ප්‍රමාණය ඉහල යෑම, අවතැන් වීමහා හවිහරණක් නැති වීීම, තුවාලකරුවන් උදෙසා විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවීම ආයුධ සහ යුද්ධ කෙරෙහි විශාල මුදලක් වැය කිරීමට සිදුවීම, ග්‍රාමීය සංවර්ධනයට යොදන මුදල් ප්‍රමාණය අවම වීම, තරුණ ශ්‍රමය යුද්ධයට යෙදවීමටසිදුවීම, තරුණ ජනගහනය විශාල ලෙස මිය යාම මෙසේ මිය යන 99% පමණ ග්‍රාමීය තරුණ පිරිස් වීම, සුභ සාධන කටයුතු සඳහා අධික මුදලක් වැය වීම ආදිය නිිසා යුද්ධය කෙලින්ම ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට හේතුවක් බවට පත්ව ඇත. එය ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය උග්‍ර විමට ද හේතු  වී ඇත. එසේම ග්‍රාමීය දිලිදු බව ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති ප්‍රශ්නයක් වීමට බලපාන හේතු තුනකි. පළමු වැන්න රටෙහි සම්පුර්ණ දුප්පතුන්ගෙන් 90% සමන්විත වන්නේ නාගරික නොවන දුප්පතුන්ගෙනි. විවිධ හේතුන් නිසාපද්ගලයන්ට බලපාන අතුරුු අන්තරා හේතුවෙන් මිනිසුන් අලුතින් දුප්පතුන් බවට පත්වීම නිසා ග්‍රාමීය දුප්පත්කම අතිශයීන්ම උච්චාවචනයට ලක් වේ. ග්‍රාමීය දුප්පතූනට විධිමත් ණය විවෘත නැත. ඔවුන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන අතුරු අන්තරා වලට රක්ෂණ නැත.ග්‍රාමීය දුප්පත්කම පිලිබද දෙවැනි තත්ත්වය මෙයයි.
තුන්වැනි තත්ත්වය ග්‍රාමීය අංශයට විශේෂිත වු දරිද්‍රතා උගුලයි. මෙම උගුල නිසා ග්‍රාමිීය දුප්පත්කම දැඩිි ලෙස පැතිර යයි. එසේම එය සමනය කිරීමට ද අපහසු වි ඇත. ලංකාවේ පසුකාලීන ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතිපත්ති සකස් කරඇත්තේ මුලිකව නාගරික නැඹුරවකින් වීම නිසා නාගරික දුප්පත්කම අඩුකිරීම පහසු වී ඇත. වෙළඳාම, කර්මාන්ත,රැකියා අවස්ථා පිලිබඳ නගරයට වාසියක් පැවතිය ද දරිද්‍රතා උගුල ක්‍රියාත්මක වීමෙන් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ හුදෙකලා කර ඇත.පුද්ගල මට්ටමට බලපාන දරිද්‍රතා උගුලඑසේම රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන හා රාජ්‍ය හා අනෙකුත් අංශ වලින් ලැඛෙන සහනාධාර මත ග්‍රාමීය ජනතාව ඹ්නෑවට වඩායැපීමට පුරුදු වීම ද මෙම දරිද්‍රතාවය වක්‍ර ලෙස ඉහල යෑමට හේතුවක් වි ඇත. ජන සවිය, සමෘද්ධිය ආදිය ලබා දිම තුල සිය පැවැත්ම සඳහා ජනතාව ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් සහ මානසික වශයෙන් බාහිර නියෝජිතයතන මත යැපෙන ප්‍රමාණයටපෞද්ගලික පෙළඹවීම හා ස්වෝත්සාහය වන අතර තරගකාරී වෙළඳ පොල රාමුවක් තුල වාසි ලබා ගැනීමට ඔවුන්සතු හැකියාව මොට වේ. මෙහි දී ජනතාවගේ දිගු කාලීන සංවර්ධනය අරමුණු කර නොගෙන කෙටි කාලීන දේශපාලන වාසි උදෙසා මෙලෙස සහනාධාර ලබාදීම තව තවත් ජනතාව දරිද්‍රතාවයටම තල්ලු කිරීමකි.අඩු සමාජ පිලිගැනීම ද වක්‍රාකාරව දරිද්‍රතාවයට බලපානු ලබයි. ඔවුන්ට අඩු සමාජ පිළිගැනීමක් සහිත රැකියා පමණක් උරුම වීම තුල ප්‍රධාන වශයෙන් අර්බුුදකාරී මානසික මට්ටම් වල සිටින ඔවුන් නිතර ගැටුම් වලින් යුතු පිරිසක් ලෙසට හංවඩු ගැසීම තුල ක්‍රියාත්මක වන අතුරු ප්‍රතිඵල මොවුන් තවත් දරිද්‍රතාවයට තල්ලු කරන හේතුවක් බවටත් වි ඇත . එසේම වතුකර ජනයාගේ දරිද්‍රතාවයට අයහපත් නිවාස හා සනීපාරක්ෂක තත්ත්ව, අඩු සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන තත්ත්ව, භාෂා දුෂ්කරතාවය, වත්තෙන් බැහැර අය සමඟ සම්බන්ධතා නොමැති වීම, හැදුනම්පත් හා උප්පැන්න නොමැති වීම, අලෙවි කල හැකි නිපුණතා නොමැති වීම ආදිය හේතු ලෙස දැක්විය හැකියඑසේම ග්‍රාමීය ජීවන රටාව තුල පවති යම් යම් තත්ත්ව ද දරිද්‍රතාවයට බලපායි. මෙහි දි මත්ද්‍රව්‍ය, මත්පැන් හා දුම් කොල වල බලපෑම අධිකය. ලංකාවේ ඒක පුද්ගල මද්‍යසාර පරිභෝජනය 1989 සිට 2001 දක්වා ස්ථාවරව ඉහල ගොස් ඇත. ග්‍රාමිය අංශයේ මෙම මත්පැන් පරිභෝජනය ඉහල ගොස් ඇත. මේ තුල ගිලන් වුවන් හා මරණ සංඛ්‍යාව ද ඉහල ගොස් ඇත. මත්පැන් සම්බන්ධ වැරදි වලට දඩුවම් ලබා බන්ධනාගාර ගත කර සිටින පිරිස ද ඉහලය. මේ අය දිලිදු සමාජ පසුබිම් වල අයයි. මෙම මත්පැන් භාවිතය නිසා ගෘහස්ථ ආදායම අඩු වීම, මුලික අවශ්‍යතාව යන්නෙන් බැහැරව මුදල් වියදම් කිරිම, කම්කරුවන් ගොවින් වැඩට නොපැමිණීම, ඔවුන් අතර විනයක් නැතිවීම, ණයගැති බව, ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය, ලෙඩ රෝග, අසල්වාසීන් සමග දබර ඇති කර ගැනීම ආදිය දරිද්‍රතාවය ඉහල යාමට ග්‍රාමීය මට්ටම තුල මත්පැන් භාවිතය නිසා හේතු වී ඇත.
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට විසදුම් හා යෝජනා
ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවයට පිටුදැකීම සඳහා විවිධ අංශ ඔස්සේ විවිධ යෝජනා හා විසදුම් ඉදිරිපත් කල හැක.දරිද්‍රතා උගුල ගැන සාකච්ඡාවේ දි දිලිදු ගැමියන්ට තම සංවර්ධන කටයුතූ හා තම ගැටලු වලින් ගොඩ ඒම සඳහා විධිමත් ණය යෝජනා ක්‍රමයක් හදුන්වා දීම වැදගත් වේ. එසේම මොවුන්ට ශුද්ධ ඉතිරි කිරිමක් කර ප්‍රාග්ධන ආයෝජනයක් කිරිමට හැකි වන ආකාරයක් සකස් කිරීම ද වැදගත් වේ. ඔවුනගේ් ප්‍රාග්ධන වත්කම් වැඩි කල යුතුය. ඒ සදහා ගොවි ජන ව්‍යුහය හා වාරි මාර්ග ජාලයක් දියුණු කල යුතුය. ගොවිපලවල් නවිකරණය කල යුතුය. ආහාර පිලිසකර කිරිමේ ක්‍රම හදුන්වා දිය යුතුය. නමුත් ඉහත වෙනස්කම් ඉතාම මන්දගාමී ලෙස සිදුවන බැවින් ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය නිදන් ගත තත්ත්වයට පත් වී තිෙබි. එසේම නිදහස් වෙළද කලාපයට, මැදපෙරදිග රැකියා වලට යොමු වන තරුණ පිරිස් වෙනුවට ග්‍රාමීය සංවර්ධනයක් ලබා ගැනීම ජනතාව පුරුදු පුහුණු කල යුතුයි. ග්‍රාමීය දරිද්‍රතාවය අවම මටිටමකට ගෙන ඒමට ග්‍රාමීය ශ්‍රමයම යොදා ගත යූතූයි. එසේම ග්‍රාමීය ජනතාවට ඉහල අධ්‍යාපනයක ලබාදීමට උත්සහ කිරීම ද වැදගත් වේ.මෙහිදී වෘත්තීය පුහණු මට්ටමෙන් හෝ ඉහල හැකියාවන් ග්‍රාමීය අංශයට ලබාදීම වැදගත් වේ. මෙලෙස අධ්‍යාපනය දීමේ දී ඔවුන් තුලපවත්නා වු පහත් යැයි සම්මත රැකියා පිලිබඳ දෘෂ්ටිය වෙනස් කිරීමට අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදය තුලින්ම කටයුතු කරන්නේ නම් එය ග්‍රාමීය දරිදුතාවයෙන්මිදීමට මගක් වනු ඇත. එසේම ග්‍රාමීය ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය මට්ටම ද ඉහල මට්ටමකට ගෙන ඒමට කටයුතු කිරිම වැදගත් වේ. මන්ද පෝෂණතත්ත්ව අවම කොට සමබර ආහාර වේලක් ලබාදීම වැදගත් වේ. එසේ නොමැති වු විට ග්‍රාමීය දරුවන් ද ඔවුන්ගේ මව්පියන්ගේ් තත්ත්වයටම ඇද වැටෙනු ඇත.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
1. ආර්ථික විමසුම      		2000 නොවැම්බර්/ දෙසැම්බර් 2000 ඔක්තෝම්බර්් / නොවැම්බර් 2008 ජුනි /ජුලි 2003 ජනවාරි/ මාර්තු
2. විමුක්ති 2006 අගෝස්තු 3. ලාංකීය ආර්ථිකයේ ඉරණම හා ලෝක මුල්‍ය අර්බුදයරාජා වසන්ත 4 කෘෂි කාර්මික ආර්ථික විද්‍යා -සේනානායක එස්.එම්.පී
මුහම්මද් වසීම්
මුහම්මද් වසීම් (උපත 1996 පෙබරවාරි 12) යනු එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරන පකිස්ථානයේ උපන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
වසීම් පකිස්ථානයේ උපත ලැබීය, හැදී වැඩුණේ පන්ජාබි නගරයක් වන මියන් චනු හි ය. ICC හි තුන් අවුරුදු පදිංචිය අවශ්‍යතා සපුරාලීමෙන් ඔහු 2021 අප්‍රේල් මාසයේදී එ.අ.එමීර් සඳහා ක්‍රීඩා කිරීමට සුදුසුකම් ලැබීය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1994 උපත්
සංවෘත පරිපථ රූපවාහිනිය
thumb| ගොඩනැගිල්ලක කෙළවරේ නිරීක්ෂණ කැමරා. thumb| නේවාසික ප්‍රජාවක නිරීක්ෂණ කැමරාව. thumb| රොටර්ඩෑම් මධ්‍යම මෙට්‍රෝ දුම්රිය ස්ථානයේ ඩෝම් කැමරාව
වීරඹුගෙදර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
වීරඹුගෙදර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, වයඹ පළාතේ,   කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය
රුකඩ
ශ්‍රී ලංකාවේ රූකඩ කලාව ඉතා
1051
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
මිං නිල හිස්වැස්ම
චීනයේ මිං රාජවංශ යුගයේ හන් චීන නිලධාරීන්ගේ හිස්වැස්ම දෙපසින් එල්ලෙන තුනී කළු පැහැ පියාපත් දෙකක් වැනි ඕවලාකාර පෙති දෙකකින් සමන්විත කළු තොප්පියක් විය. මෙය වුෂමාඕ (烏紗帽 හෙවත් චාරිත්‍රානුකූලව ෆුතෞ 襆頭) ලෙස හැඳින්විණි. දා මිං හුයි දියෑන් (大明會典) අනුව, විවාහ මංගල්‍යයන්ට සහභාගී වීම හෝ වංශවත් පවුල්/ නිලධාරීන් සම්බන්ධ වන උත්සව හැරුණු විට සෙසු අවස්ථාවල දී සාමාන්‍ය ජනයාට මෙය පැළඳීම තහනම් විය.
1052
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ක්යෝතෝ ප්‍රාන්තය
ක්යෝතෝ ප්‍රාන්තය (京都府), ජපානයේ පිහීටි ප්‍රාන්තයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ජපානය ප්‍රවර්ගය:ක්යෝතෝ ප්‍රාන්තය ප්‍රවර්ගය:කන්සායි කලාපය ප්‍රවර්ගය:ජපානයේ ප්‍රාන්ත
ජුනයිඩ් සිද්දික්
ජුනයිඩ් සිද්දික් (උපත:1992 දෙසැම්බර් 6) යනු එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරන පකිස්ථානයේ උපන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. සිද්දික් උපන්නේ පකිස්ථානයේ මුල්තාන් නගරයේය. ඔහු 2014 දී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වෙත සංක්‍රමණය විය
2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, ඔහු එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ 2019 ICC T20 ලෝක කුසලාන සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟාවලිය සඳහා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය සංචිතයට එක් කරන ලදී. ඔහු 2019 ඔක්තෝබර් 18 දින ඕමානයට එරෙහිව එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වෙනුවෙන් ඔහුගේ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) මංගල තරගය සිදු කළේය. 2019 දෙසැම්බරයේදී, ඔහු 2019 එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය තුන්කොන් තරඟාවලිය සඳහා එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) සංචිතයට නම් කරන ලදී. ඔහු 2019 දෙසැම්බර් 8 වන දින එක්සත් ජනපදයට එරෙහිව එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය වෙනුවෙන් සිය මංගල එක්දින තරඟය සිදු කළේය. 2020 දෙසැම්බර් මාසයේදී, එමිරේට්ස් ක්‍රිකට් මණ්ඩලය විසින් වසරක පූර්ණ කාලීන කොන්ත්‍රාත්තුවක් පිරිනැමූ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් දස දෙනාගෙන් කෙනෙකි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1992 උපත්
ඇලෙක්ස් කර්ට්ස්මන්
ඇලෙක්ස් කර්ට්ස්මන් (උපත සැප්තැම්බර් 7, 1973) යනු ඇමරිකානු චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී රචකයෙක්, නිෂ්පාදකවරයෙක්, සහ අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ඔහු වඩාත් ජනප්‍රිය වන්නේ ට්‍රාන්ස්ෆෝර්මර්ස්, ස්ටාර් ට්‍රෙක්, ස්ටාර් ට්‍රෙක් ඉන්ටු ඩාක්නස්, සහ දි ඇමේසිං ස්පයිඩර්-මෑන් 2 යන්නන් සඳහා පිටපත්, ඔහුගේ රචන සහ නිෂ්පාදන සහකාර  රොබෙර්ටෝ ඕර්සී හා සමගින් සම-රචනය කිරීම, සහ ද මමී අධ්‍යක්ෂණය සහ සම-රචනය කිරීම වෙනුවෙනි.
1992 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය සංඛ්‍යාලේඛන
මෙය 1992 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය සඳහා සංඛ්‍යාලේඛන ලැයිස්තුවකි.
වැඩිම කණ්ඩායම් එකතුව
මෙම තරඟාවලිය තුළ වැඩිම කණ්ඩායම් ලකුණු දහය පහත වගුවේ දැක්වේ.
වැඩිම ලකුණු
තරඟාවලියේ වැඩිම ලකුණු ලබා ගත් ඉහළම ක්‍රීඩකයින් දස දෙනා (මුළු ලකුණු) මෙම වගුවට ඇතුළත් කර ඇත.
එක් ඉනිමක දී පිතිකරුවෙකු විසින් ලබාගන්නා ලද තරඟාවලියේ වැඩිම දහය මෙම වගුවේ අඩංගු වේ.
ඉහළම හවුල්කාරිත්වය
පහත වගුවේ තරඟාවලියේදී වාර්තා කල ඉහළම හවුල්කාරිත්වයන් වේ.
වැඩිම කඩුලු
පහත දැක්වෙන වගුවේ තරගාවලියේ ප්‍රමුඛ පෙළේ කඩුලු ලබා ගත් ක්‍රීඩකයින් දස දෙනා අඩංගු වේ.
තරගයක හොඳම පන්දු යැවීම
මෙම වගුවේ තරඟාවලියේ එක තරගයක හොඳම පන්දු යැවීම් දහය ලැයිස්තු ගත කරයි.
වැඩිම දවා ගැනීම් සදහා දායකවීම්
මෙය තරගාවලියේදී වැඩිම දවා ගැනීම් සදහා දායකවීම් ලබා ගත් කඩුලු රකින්නන්ගේ ලැයිස්තුවකි.
අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා
අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා (ඉංග්‍රීසි: Anura Priyadharshana Yapa) ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කුරුනෑගල දිස්‌ත්‍රික්‌කය, හිටපු ගරු ආපදා කළමණාකරණ අමාත්‍ය, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ හිටපු පරිසර අමාත්‍යත්‍යවරයාය ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ මහ ලේකම් වරයායි.
ජීවන සටහන්
1994 මහා මැතිවරණයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරීපත් වන මෙතුමා 1997 වර්ෂයේ දී ජනමාධ්‍ය, තැපැල් හා විදුලි සංදේශ නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා වශයෙන් තේරීපත් විය. 2001 වර්ෂයේ දී අධ්‍යාපන සහ උසස් අධ්‍යාපන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා වශයෙන් පත්වූ ඔහු 2004 වර්ෂයේ පොදුජන එක්සත් පෙරමුණු රජයේ වැවිලි කර්මාන්ත කැබිනට් අමාත්‍යවරයා වශයෙන් කටයුතු කළේය. 2005 වර්ෂයේ දී ජනමාධ්‍ය හා තොරතුරු අමාත්‍යවරයා සහ රජයේ කැබිනට් ප‍්‍රකාශක තනතුරට පත්විය. 2010 මැතිවරණයෙන් ජයග‍්‍රහණය කළ එතුමා පරිසර අමාත්‍යවරයා වශයෙන් කටයුතු කරනු ලැබූ අතර වර්තමානයේ දී ඛනිජතෙල් කර්මාන්ත අමාත්‍යවරයා වශයෙන් කටයුතු කරනු ලැබේ.
අනුර ප්‍රියදර්ශන යාපා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ හා ගම්පහ බණ්ඩරනායක විද්‍යාලයේ
සිසුවෙකි.
අමාත්‍යාංශ
ජනමාධ්‍ය අමාත්‍ය 2000 - 2001
වැවිලි කර්මාන්ත අමාත්‍ය 2004 - 2005
තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ අමාත්‍ය 2005 - 2010
ආයෝජන හා ප්‍රවර්ධන අමාත්‍ය 2010 - 2011
පරිසර අමාත්‍ය 2011 - 2013
ඛනිජ තෙල් සම්පත් සංවර්ධන අමාත්‍ය 2013 - 2015
ආපදා කළමනාකරණ අමාත්‍ය 2015 - 2017
ප්‍රවර්ගය:1959 උපත් ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
1053
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
සෆියාන් ෂරීෆ්
සෆියාන් මොහොමඩ් ෂරීෆ් (උපත:1991 මැයි 24) ස්කොට්ලන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු දකුණත් වේග මධ්‍යම පන්දු යවන්නෙක් සහ දකුණත් පිතිකරුවෙක්. ඔහු 2011 ජූනි මාසයේදී ස්කොට්ලන්තය වෙනුවෙන් ජාත්‍යන්තර තරගයට පිවිසියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1991 උපත්
නයිජ්‍ල් මිල්ස් (දේශපාලනඥයා)
නයිජ්‍ල් ජෝන් මිල්ස් (උපත 1974 ) යනු, එංගලන්තයෙහි  කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයෙකි. 2010 මහා මැතිවරණයෙහිදී, වැඩි ඡන්ද 536 කින් ඔහු ආසනය ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසුව, ඇම්බර් වැලි සඳහා, ඔහු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා (පාම) විය.
1054
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ට්‍රාන්ස්ෆෝර්මර්ස් (චිත්‍රපටය)
ට්‍රාන්ස්ෆෝර්මර්ස් යනු හැස්බ්‍රෝ සමාගම විසින් නිර්මාණය කෙරුණු  එම නම දරන කෙළිබඩු වර්ගය මත පදනම් වූ 2007 ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ අභිනය චිත්‍රපටයකි. පරිගණක සජීවිකරණය සමග සජීවි-අභිනය රූගතකිරීම් ඒකාබද්ධ කෙරෙන චිත්‍රපටයක් වන මෙය, මයිකල් බේ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කෙරුණු අතර, ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග් එහි විධායක නිෂ්පාදකයා විය.
List of Sri Lankan academics
පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලාංකික විද්වතුන්ගේ ලැයිස්තුව කි.
M
Lalith Mendis
වාරියපොල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
halmillewa
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කය
කඩවුණු පොරොන්දුව
කඩවුණු පොරොන්දුව ( ඉංග්‍රිසි : The Broken Promise / Kadawunu Poronduwa ) සිංහල සිනමාවේ නිෂ්පාදිත පළමු චිත්‍රපටයයි. මෙය සිංහල සිනමා කලාවේ ඇරඹුම ලෙස සලකණු ලබයි. මෙම චිත්‍රපටය රූගත කිරිම හා නිෂ්පාදනය ඉන්දියාවේදි සිදු කල අතර,  එයට දකුණු ඉන්දියාණු ආභාෂයක් ලැබුණි. චිත්‍රපටයේ පළමු තිරගත විම 1947 ජනවාරි මස 21වන දින කොළඹ කිංග්ස්ලි සිනමා ශාලාවේදි සිදු විය.
මෙම චිත්‍රපටයේ නැවත නිෂ්පාදනයක් 1982 දි තිරගත විය.
කථා වස්තුව
වංශවතෙකු වූ රාළහාමි මියයන විට තමන්ට හිමි සියලු ධනය බීමත්කම හා වෙනත් දුරාචාර නිසා නාස්ති කරනගනිමින් ණයගැතික් වී සිටියේය. රාළහාමිගේ බිරිද වන ටෙක්ලා ණයෙන් නිදහස් වීම සදහා තම දුව වන රන්ජනී පෙර විවාහයක දරුවෙක් සිටින වික්ටර් නම් මිනිසෙකුට විවාහ කරදීමට සැරසේ. මේ අතර, මෙම පවුල ණයබරින් ගොඩ ගැනීමට උත්සහ දරමින් සිටි රංජනීගේ පෙම්වතා වූ සැම්සන් ව ප්‍රතික්ෂේප කර දමනු ලැබේ. සැම්සන් මුදල් උපයාගැනීම පිණිස පිටරට යයි.
සැම්සන් ලංකාවට පැමිණෙන විට රංජනී වික්ටර් හා විවාහ ගිවිස සිටින බව දැනගැනී. ඇයට සැම්සන් ලියන ලිපි ඇගෙන් සගවන අතර, සැම්සන් ආබාධිත තත්වයක පසුවන බවට කටකතා පැතිරේ. අවසානයේ සත්‍ය හෙළි වේ.
නිෂ්පාදනය
Kadawunu Poronduwa was at first a successful play for dramatist B.A.W. Jayamanne. In 1947 he filmed and processed the movie in South India.
Kadawunu Poronduwa produced a formula that Sinhala films would follow up through the 1960s; Jayamanne describes the formula as such : The duration of a film had to be two and a half hours. One hour of this had to be given to scenes with dialogue. Half an hour to songs (about ten), another half hour given to silent background scenes, with an interval of fifteen minutes.
භූ දර්ශන ඡායාරූපකරණය
දිය ඇලි හා කඳුකර දර්ශන විශේෂයෙන් ඒ අතරින් ජනප්‍රිය වේ. ඒවා බහුලව උදාසීන, ඝනත්ව හෝ ධ්‍රැවීකරණ පෙරහන්වලට අදාළ වේ.
භූ දර්ශන බොහෝ විට නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ පුළුල් කෝණ කාච (24mm හා 35mm විශේෂයෙන් ජනප්‍රිය වේ) හා ත්‍රිපාදයක් උපයෝගී කරගෙනය. විශාලම ක්ෂේත්‍ර ගැඹුර ලබා ගැනීම සඳහා කුඩා විවර (f/11 සිට f/22) යොදා ගනී. ඡායාරූපකරුවන් හැකිතාක් විස්තර ගබඩා කර ගැනීමට මධ්‍යම හෝ විශාල ආකෘති පද්ධති භාවිතා කරයි. කෙසේ නමුත් වර්තමානයෙහි ගන්නා ලද බොහෝමයක් භූ දර්ශන ඡායාරූපගත කර ඇත්තේ ඩිජිටල් SLR හා සංයුක්ත කැමරා වලිනි.
භූ දර්ශන ඡායාරූප කලාව පාරිසරික කළමණාකාරීත්වය උත්තේජනය කිරීමට වටිනා මෙවලමක් බවට පත්වී ඇත. අප්‍රකට ස්ථානවල සුන්දරත්වය ග්‍රහණය කර ගැනීමෙන් එම කැලෑබද ස්ථාන පොදු මහජනයාගේ ඇස කරා ගෙන ඒමට හැකි වේ. බොහොමයක් සැලකිල්ලට බඳුන්වන භු දර්ශන ඡායාරූපකරුවන් පාරිසරික සංරක්ෂණ සංවිධානවලට ඡායාරූප ලබා දෙයි. සමහරක් සංවිධාන ඉදිරියට වූ සංරක්ෂණ වැඩ සටහන් සඳහා වෘත්තීය හා ආධුනික ඡායාරූපකරුවන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් යොදා ගනී. Earthjustice.org යනු වනාන්තර ප්‍රදේශ සංරක්ෂණ කිරීමේ එවන් සංවිධානයකි. එයට ඔවුන් ඉටු කරන ලද දේ නිරූපණය කරන භූ දර්ශන ඡායාරූප ඇතුළත් ස්ක්‍රීන් සේවර් පිටුවකින් යුක්ත වේ. ග්‍රීනපීස් විසින් ඉතාමත් දැකුම්කළු ස්වාභාවික ඡායාරූපවලින් යුත් ජනප්‍රිය වාර්ෂික කැලැන්ඩරයක් නිකුත් කරයි.
ආකිමිඩීස්
සයිරාකියුස් හි ආකිමිඩීස් (ක්‍රි.පූ. 287 - ක්‍රි.පූ 212) යනු ග්‍රීක ජාතික ගණිතඥයෙක්, භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, ඉංජිනේරුවෙක්, නව නිමැවුම්කරුවෙකු සේම තාරකා විද්‍යාඥයෙකි. එමෙන්ම ඔහු සම්භාව්‍ය පුරාතණය පිලිබඳ ප්‍රමුඛ විද්‍යාඥයන්ගෙන් එක් අයෙකු ලෙස සලකනු ලබයි. ඔහු විසින් ද්‍රවස්ථිතිය, ස්ථිතිකය පිලිබඳ සංකල්ප හා ලීවර මූලධර්ම පිලිබඳ පැහැදිලි කිරීමක් ඉදිරිපත් කළ අතර ඒවා භෞතික විද්‍යාවේ ප්‍රගමනයේ පදනම බවට පත්විය. එමෙන්ම ඔහු සීජ් එන්ජින් (Siege Engine), ආකිමිඩිස් ඉස්කුරුප්පු පොම්පය (Archemedes Screw Pump) ඇතුළු නවීන යන්ත්‍ර සැලසුම්කරණයේ කීර්තියක් දිනා ගත් අයෙකි. ප්‍රහාරක නෞකා වතුරෙන් එසවීමට එසවීමට හා දර්පණ භාවිතා කරමින් නැව්වලට ගිනි අවුලවීමට හැකියාව ඇති යන්ත්‍ර, ආකිමිඩිස් විසින් සැලසුම් කර ඇතිබවටද සනාථ වේ.
පුරාතණයේ විසූ විශිෂ්ඨතම ගණිතඥයා ලෙස සලකන ලද ආකිමිඩීස් සකල ලෝකයේ පහළ වූ ශ්‍රේෂ්ඨතම ගණිතඥයන්ගෙන් එක් අයෙකි. ඔහු විසින් පයි (pi) නියතය සඳහා ඉතා නිවැරදි ආසන්නතම අගයක් ගණනය කිරීමට සමත් විය. ඒ සඳහා ඔහු විසින්, අපරිමිත ශ්‍රේණියක එකතුවක් සහිත පරාවලයක ඡාපයට යටත්ව පවතින කොටසේ වර්ගඵලය, නිරවශේෂණ ක්‍රමය භාවිතයෙන් ගණනය කරන ලදී. එසේම ඔහු විසින්, පරිභ්‍රමණය වන පෘෂ්ඨ වල පරිමාව සඳහා සමීකරණයක් වන ආකිමිඩිස් සර්පිලය (spiral) අර්ථ දක්වන ලද අතර ඉතා විශාල සංඛ්‍යා නිරූපණය කිරීම සඳහා ඉතා අනර්ඝ ක්‍රමයක් අර්ථ දැක්වීමද ඔහු විසින් සිදු කරන ලදී.
සිරකියුස් ප්‍රදේශයට පහරදී අල්ලා ගැනීමේ දී රෝමානු සොල්දාදුවෙකු අතින් ආකමීඩිස් මරණයට පත්විය. එසේ නමුත් එම සොල්දාදුවාට ආකිමීඩිස්හට පීඩා නොකරන ලෙස නියෝග ලැබී තිබූ බව කියැවේ. සිසෙරෝ ආකිමිඩීස්ගේ සොහොන බැලීමට යාම ගැන විස්තර කර තිබෙන අතර ආකිමිඩීස්ගේ සොහොන මත සිලින්ඩරයක් තුළ කොටන ලද ගෝලයක් සහිත ස්මාරකයක් වූ බව එහු සඳහන් කර තිබේ. එවැනි සිලින්ඩර ගෝල යුගලක් සඳහා ගෝලයේ පරිමාව සහ ක්ෂේත්‍රඵලය (පාද සහිතව සැලකූ විට) සිලින්ඩරයේ එම අගයන් ගෙන් 2/3 කට සම වන බව ආකිමිඩීස් සාධනය කළ අතර ගණිතමය වශයෙන් තමා ලබා ගත් ශ්‍රේෂ්ටතම ප්‍රතිඵලය මෙය ලෙස ඔහු සැලකීය.
අතීතයේ දී, ඔහුගේ සොයා ගැනීම් මෙන් නොව, ඔහු පල කළ ලිපි එතරම් ප්‍රසිද්ධියට පත් නොවීය. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු ගණිතඥයින් ඒවා කියවා ඇති අතර ඒවායෙන් උපුට‍ා ගැනීම් ද සිදු කර ඇත. නමුත් මුල්වරට සතුටුදායක මට්ටමේ ආකිමිඩීස් ලිපි එකතුවක් පල කර ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 530 දී මිලේටස්හි ඉසිඩෝ විසිනි. ආකිමිඩීස්ගේ ලිපි වඩාත් වැඩි පාඨක පිරිසක් අතරට ගෙන යාම සඳහා ආධාර වූයේ ක්‍රි.ව. 6 වැනි සියවසේ දී යුටෝසියස් විසින් ආකිමිඩීස් ලිපි පිළිබඳ ලියූ විග්‍රහය වේ. මධ්‍යතන යුගය අවසාන වන විට ආරක්ෂා වී තිබූ ආකිමිඩීස්ගේ ලිපි කිහිපයක පිටපත් විද්‍යාත්මක පුනරුද සමයේ විද්‍යාඥයන්ට බලපෑම් ඇති කළ සේම ඔවුන්ට අදහස් සඳහා මූලයක් ලෙස ද ක්‍රියා කලේය. 1906 වර්ෂයේ දී ඒ වන තෙක්‍ ලොවට හෙලි වී නොතිබූ ආකිමිඩීස් පත්‍රිකා (මෙහිදී ආකිමිඩීස්ගේ ලියවිලි මකා නැවත යොදා ගෙන ඇත.) සොයා ගැනීමත් සමඟ හෙලි වූ අතර ඒ ඔස්සේ ආකිමිඩීස් නිගමනයන්ට එළැඹුණු ආකාරය පිළිබඳ අවබෝධය ලබා ගැනීමේ ආවස්ථාවක් පහල විය.
මෙයත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:ගණිතඥයෝ ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාඥයෝ ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාඥයෝ
1055
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ජෙරුසලෙම වටලෑම (1099)
ජෙරුසලෙම වටලෑම 1099 ජූනි 7 සිට ජූලි 15 දක්වා පළමු කුරුස යුද්ධය තුළ සිදු විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය
ද ප්‍රපෝසල්
කථා වස්තුව
මාග්රමට් ටෙට් පොත් ප්රනකාශන ආයතනතයක විධායක නිළධාරිනියක් ලෙස කටයුතු කරයි. ඇයගේ ලක් ඉකුත් වූ වීසා බලපත්රෙය නිසා ඇයව රටින් නෙරපීමට යන බව දැන ගන්නා මාග්රළට්, ඇයගේ උපකාරකයා වන "ඇන්ඩ්රිීව් පැක්ස්ටන්" හට තමාගේ සැමියා ලෙස පෙනී සිටීමට කැමති කරවා ගනී. මිස්ට්ර්ර ජීබ්ර්කට්සන් විසින් ඔවුන් රටින් නෙරපා හරීම මඟ හැරීම සඳහා ඔවුගෙන් වෙන් වෙන්ව දෙදෙනා පිලිබඳව විස්තර අසන බව පවසයි. ඔවුගෙන් පිළිතුරු නොලැබුනහොත් මාග්රගට්ව කැනඩාවට නෙරපා හරින අතර ඇන්ඩ්රිබව්ව ඩොලර් 250,000ක දඬයක් සමඟ සිර ගෙදර දමන බවට දැනුම් දෙයි. මාග්රනට්ගේ අවශ්යබතාවය ඉටු වූවාට පසුව ඇන්ඩ්රියව්ව කර්තෘ කරන බවට මාග්රපට් පොරොන්දූ වේ. ජෝඩුව ඇන්ඩ්රි්ව්ගේ පවුලේ උදවිය මුන ගැසීම සඳහා සිට්කා අලස්කා නුවරට යයි. එහිදී මාග්ර ට් හට ඇන්ඩ්රිටව්ගේ අම්මා " ග්රේගස්" සහ අත්තම්මා වන " ඇනී ග්රැපමී " හමු වේ. නිවසට යන අතරතුර හමුවන සෑම කඩයකම "ජෙක්ස්ටන්" නම ගසා ඇති බව මාග්රගට්ගේ අවදානයට ලක් වන අතර ඇන්ඩ්රිපව්ගේ පවුල පොහොසත් බව එයින් මාග්රෙට් හට වැටහේ. පිළිගනීමේ උත්සවයකට සහභාගී වී සිටින අතරතුරදී තමාගේ ඉහළ නිළධාරියා සමඟ හාදකමක් පවත්වනවා යැයි දැනගෙන කේන්ති ගොස් සිටින ඇන්ඩ්රි ව්ගේ පියා හට තමා එය වාසි තකා කරනා බව ඇන්ඩ්රි ව් පවසයි. ඔවුන් දෙදෙනාගේ විවාදයෙන් පසුව ඇන්ඩ්රිටව් තමාගේ විවාහ ගිවිස ගැනීම පැමිණ සිටින පිරිස හට දනුම් දෙයි. මාග්ර ට් හට ඇන්ඩ්රි ව්ගේ පෙර පම්වතිය වන " ජර්ට්රිවයුට්" හමුවන අතර උත්සවය අවසන් වූවාට පසුව ග්රේ්ස් සහ ග්රැමමී, මාග්රවට් හට ඇන්ඩ්රි ව් සමඟ බෙදා ගන්නා කාමරය පෙන්වයි. පසුදින ග්රේ්ස් සහ ග්රැ‍මී, මාග්රිට්ව රාත්රීර සමාජ ශාලාවකට රැගෙන යන අතර එය අතරතුරදී ජර්ට්රිනයුට් හරහා ඇන්ඩ්රිුව්ගේ එකම ආශාව කර්තෘ කෙනෙක් වීම බව මාග්රමට් දැන ගන්නා අතර ඇන්ඩ්රිටව් ජර්ට්රිමයුට් හට විවාහ යෝජනාවක් කළ බවද දැන ගනී. කර්තෘ කෙනෙක් වනවානම් ඇන්ඩ්රිාව් හට නිව්‍ යෝර්ක් නුවරට යෑමට සිදුවන නිසා ජර්ට්රිළයුට් එයට අකමැති වූ බවද මාග්රකට් දැන ගනී. එදින නැවත ගෙදර පැමිණි පසු ඇන්ඩ්රිෝව් සහ පියාගේ ගැටලුව පිළිබදව මාග්රදට් දැනගන්නා අතර ඇය ඒ පිළිබඳව ඇන්ඩ්රිැව්ගෙන් අසයි.
ඇයට වේගය පාලනය කර ගත නොහැකිව බෝට්ටුව බෝයාවේ වැදීමට යන අතර එය වැළැක්වීම සඳහා ඇන්ඩ්රිිව් බෝට්ටුව වේගයෙන් අනෙක් අතට හරවයි. හැරවීමේ වේගයට මාග්රීට් බෝට්ටුවෙන් එළියට වැටේ. ඇන්ඩ්රි ව් එවිට ඉක්මණින් බෝට්ටුව ආපස්සට හරවා ඇයව බේරා ගනී. විවාහ උත්සවයේදී මාග්රටට් ඔවුන් දෙදෙනාගේ සත්ය  කතාව පවසන අතර එහිදී පමිණ සිටින ජිල්බ්ර්නට්සන් ඇයට කැනඩාව අතහැර යෑම සඳහා පැය 24ක් ලබා දෙන බව පවසයි. මාග්රහට් නැවත පැක්සන් නිවසට ඇඳුම් ලෑස්ති කර ගැනීම සඳහා පැමිණේ.
ඇන්ඩ්රිඳව් මාග්රපරට් හමුවීමේ බලාපොරොත්තුවෙන් ඔවුන් සිටි කාමරයට දුවගෙන යයි. නමුත් ඔහු යන විට මාග්ර රට් පිටත්ව ගොස් ඇති අතර ඇය ඇන්ඩ්රිටව් හට අත් පිටපතක් තබා ගොස් තිබේ. එය ප්ර්කාශනය කරන බවට පොරොන්ඳුවක්ද ඒ සමඟ තබා ඇත. ජර්ට්රි යුට් ඇන්ඩ්රි ව්ව සනසන්න උත්සහ කරන අතර ඔහු මාග්ර්රට් පසුපස යනවාදැයි ඇය අසයි. එවිට ඔහු මාග්රටරට් සෙවීම සඳහා ගෙදරින් ඉක්මණින් පිටත්ව යන්නට පටන් ගැනීමත් සමඟම ඔහු සහ පියා අතර තවත් වාදයක් ඇති වේ. අත්තම්මා " ඇනී" බොරු හදවත් කැක්කුමක් ගෙන ඇය මිය යාමට පෙර ඇන්ඩ්රි්ව් සහ පියා හත මිතුරු වන ලෙස ඉල්ලීමක් කරයි. ගැටලුව විසදුනාට පසුව ඇනී බොරු හදවත් කැක්කුමක් ගත් බව පවසන අතර අත්තටම ඇන්ඩ්රි ව් සහ මාග්ර රට් ආදරය කරනා බව දෙමව්පියන් තේරුම් ගනී.
ඇන්ඩ්රිරව් මාග්රදට් හමුවීම සඳහා නිව් යොර්ක් නුවරට ගොස් ඔහු ඇයට ආදරය කරන බව කාර්යාරලයේ සියල්ලන්ම ඉදිරියේ පවසා ඇයව සිප ගනී. අවසාන වශයෙන් ඔවුන් නැවත ජිල්බර්ට්සන් වෙත ගොස් ඔවුන් නැවත විවාහ වූ බවත් මෙවර එය සත්යස වශයන්ම සිදු වූ බවත් පවසයි.
|thumb|යටි ලියමන් පෙළ
thumb|යටි ලියමන් පෙළ
නිෂ්පාදනය
" පීටර් චියාරෙලි " මූලික වශයෙන් චිත්රාපට පිටපත 2005 වසරේ ලියන ලදි. 2007 හි මැයි මස සැන්ඩ්රා් බුලොක් විසින් මෙහි ප්රිධාන චරිතය රඟපාන බව දැනුම් දෙන ලදි. ප්රිථමයෙන් මේ සඳහා තෝරාගෙන තිබුනේ ජූලියා රොබර්ට්ස් වන අතර පසුව එම අදහස වෙනස් වී ඇත. ඉන් මාස දෙකකට පසුව " රයන් රේයිනොල්ඩ්ස් " පිරිමි ප්රරධාන චරිතය කරන බව  දැනුම් දෙන ලදි. 2008 වසරේ ජනවාරි මස “ටච් ස්ටෝන් පික්ච්ර්රස් " ඈන් ෆ්ලෙචර් සමඟ ච්ත්ර පටය අධ්යනක්ෂමනය කිරීමට කටයුතු සැළසුම් කරන ලදි.
චිත්ර්පටකරනය 2008 අප්රේනල් මස රොක් පෝර්ට් හි ආරම්භ විය. මූලික දින වලදී රටෙහි නගර ප්ර දේශ සිට්කා සහ අලස්කා නියෝජනය කිරීම සඳහා යොදාගෙන ඇත. මූලික රූපගතකරණය නිළ වශයෙන් අප්රේොල් 9 වන දා පටන් ගත් අතර පැය 24ක් පුරා එය සිදු කර ඇත. සැන්ඩ්රා බුලොක් සහ ඇයගේ සැමියා රිය අනතුරකට භාජනය වීමත් සමඟ චිත්රැපටයේ රූපගතකරණය දින කිහිපයකට නැවත්වීමට සිදුව ඇත. විවාහ උත්සව අවස්ථාව රූපගතකර ඇත්තේ 20 වන ශතවර්ශයේ තුන් මහල් වික්ටෝරියන් නිවසකය.. එහි රූපගතකරණය සති 3ක් පුරා සිදු කර ඇත. නිෂ්පාදන කටයුතු පළමුවන මහලේ සිදුව ඇති අතර මීට අමතරව අනෙක් කටයුතු බොස්ටන් නුවර බැංකු නිවාසයක සිදු කර ඇත.
ප්රාචාරක දැන්වීම් කටයුත්තක් ලෙස රෙයිනොල්ඩ්ස් නිර්වස්ත්ර දර්ශනයක පෙනී සිටීම පිළිබඳව කතා කළ අතර, මෙය දින 3ක් පුරා රූපගත කළ අතර ආසන්න වශයන් දින 12ක් නිශ්පාදනය සඳහා වැය විය. මේ පිළිබදව බුලොක් පැවසුවේ ඇය ඉතාමත් තැති ගැන්වී සිටි බවත් අනෙක් අය එය ඉතාමත් සාමන්ය් දිනයක් ලෙස පන්වූ නිසා එය ඉතාමත් ලේසි වූ බවය.
බොක්ස් ඔෆිස්
ද ප්ර පෝසල් චිත්රිපටය මුලින්ම තිරගත වූයේ 2009 වසරේ ජූනි 19 වනදා ඇමරිකාවේදීය. එහි පළමු දිනයේදී අනුමාන කළ පරිදි ඩොලර් මිලියන 12.7 ක් ඉපයූ අතර සිනමාහල් 3056ක් පුරා මෙය තිරගත විය. චිත්ර පටය එක් දිනක් පුරා වැඩිම ආදායමක් ඉපයූ චිත්ර2පටය ලෙස වාර්තා අතරට එකතු වේ.
පසුව එය පළමු සතිය ඇතුළත ඩොලර් මිලියන 34කට වඩා වැඩි ආදායමක් ලබාගත්තේ " ඉයර් වන්", "අප්", ද හැං ඔවර්" යන චිත්රඩපට වල ආදායම් වාර්තා බිද දමමිනි. මෙය නරඹන්නට පැමිණි පිරිස අතරින් 63% ක් ගැහැණු අය වන අතර, 78% ක් වයස අවුරුදු 18 හෝ ඊට වැඩි පිරිස වේ. 71%ක් ජෝඩු වශයෙන් නරඹන්නට පැමිණි අය වේ.
මෙය නරඹන්නට පැමිණි පිරිස අතරින් 63% ක් ගැහැණු අය වන අතර, 78% ක් වයස අවුරුදු 18 හෝ ඊට වැඩි පිරිස වේ. 71%ක් ජෝඩු වශයෙන් නරඹන්නට පැමිණි අය වේ. මෙය බුලොක්ගේ විශාලතම ප්රදචාරක සති අන්තය ලෙස ඇය නම් කර ඇත. 2011 ඔක්තෝබර් වන විට චිත්ර පටය ඩොලර් මිලියන 164කට වඩා ඇමරිකාව සහ කැනඩාව තුළදී උපයා තිබිණ.
මාධ්ය ගතකරණය
චිත්රිපටය ටච් ස්ටෝන් හෝම් එන්ටර්ටේන්මන්ට් විසින් ඩීවීඩී සහ බ්ලූ රේ හරහා ලබා දෙන ලදි. පළමු සතිය අතුළත ඒකක මිලියන 2.4කට වඩා විකිණී තිබී ඇත්තේ බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා ඩොල්ර්ර මිලියන 39.3ක් ලෙස අලුත් කරමිනි.
සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාව
සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවෙන් කෙරෙන්නේ මුහුදු, විල් හා ගංගා සමඟ බැඳුනු මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් සොයායෑමයි. එහිදී එම ක්‍රියා හෙළිකර ගැනෙන්නේ නැව්, වෙරළාශ්‍රිත නිවාස, භාණ්ඩ, මනුෂ්‍ය අවශේෂ හා මුහුදයට වුනු භූමි අධ්‍යයනය මඟිනි. සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවේ විශේෂත්වය වන්නේ අතීත ක්‍රියා ජලයෙන් යටවුනු අවශේෂ අධ්‍යයනය මඟින් හෙළිදරව් කිරීමයි. නැව් ගොඩනැංවීම හා එහි භාවිතය අධ්‍යයනයන් කරන නාවික පුරාවිද්‍යාව, සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවේ අංගයකි.
රාජිත සේනාරත්න
රාජිත සේනාරත්න (ඉංග්‍රීසි: Rajitha Senaratne) ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කළුතර දිස්‌ත්‍රික්‌කය, හිටපු සෞඛ්‍ය පෝෂණ හා දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍ය, හිටපු සෞඛ්‍ය හා දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍යතුමා, හිටපු ධීවර හා ජලජ සම්පත් සංවර්ධන අමාත්‍යතුමා.
කේ. ශ්‍රීපවන්
විනිසුරු '''කනගසබාපති ජේ. ශ්‍රීපවන්''' (උපත 1952 පෙබරවාරි 29) ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ නීතිඥයෙක් සහ විනිසුරුවරයෙකි. ඔහු නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්, විනිසුරු සහ අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති, ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පුයිස්නේ විනිසුරු සහ ශ්‍රී ලංකාවේ 44 වැනි අගවිනිසුරුවරයා විය.
රාජිත සේනාරත්න
ජීවන සටහන්
මෙතුමා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාව
සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යා ප්‍රදේශ වන්නේ නැව් ගිලිණු ස්ථාන හා භූකම්පන වලින් විනාශයට පත්වු ස්ථාන වැනි ප්‍රදේශයන්ය. සාගරයේ හෝ වෙනත් දියයට පවතින පුරාවිද්‍යාත්මක වස්තූන් ගොඩබිම පවතින වස්තූන් වලට වඩා වෙනස් තත්ත්ව වල පවතී. නමුත් ගොඩබිම් පුරාවිද්‍යාවේදී මුල් භාණ්ඩයෙන් අවශේෂ වු කොටසක ඉතා කුඩා කැබැල්ලක් අධ්‍යයනය සඳහා යොදා ගනී. සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවේ විශේෂත්වය වන්නේ කෙතරම් පුරාවස්තු විනාශව පැවතුනද මුළුමනින්ම පවතින වස්තූන්ද හමුවීමයි.
කේ. ශ්‍රීපවන්
මුල් ජීවිතය සහ පවුල
ශ්‍රීපවන් උපත ලැබුවේ 1952 පෙබරවාරි 29 වැනිදාය. ඔහු කන්කසන්තුරේ සිමෙන්ති කම්හලේ සේවකයකු වූ නඩරාජා කනගසබාපතිගේ පුත්‍රයාය. ඔහු 1962 සහ 1972 අතර යාපනය හින්දු විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා ඇත ඔහු 1974 දී ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයට බැඳුණු අතර 1976 දී නීතීඥවරයෙකු ලෙස අන්තර් මධ්‍ය විභාගයෙන් පළමු පන්තියක් ලබා සමත් විය.
රාජිත සේනාරත්න
ආශ්‍රිත
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්
කේ. ශ්‍රීපවන්
වෘත්තීය
ශ්‍රීපවන් සුදුසුකම් ලැබීමෙන් පසු 1977 අගෝස්තු 23 වැනි දින නීතිඥවරයකු ලෙස ලියාපදිංචි වූ අතර 1977 සහ 1978 අතර ශ්‍රී ලංකාවේ නිල නොවන නීතිඥ මණ්‌ඩලයේ නීතිඥයකු ලෙස කටයුතු කළේය. ඉන්පසුව 1978 පෙබරවාරි වන දින වැඩබලන නීතීඥවරයෙකු ලෙස නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට සම්බන්ධ විය ඔහු 1979 ජනවාරි 1 දින ස්ථිර රාජ්‍ය නීතීඥවරයෙකු බවට පත් විය ඔහු 1989 මාර්තු 3 වන දින ජ්‍යෙෂ්ඨ රජයේ නීතීඥ ලෙස උසස් කරන ලදී
රාජිත සේනාරත්න
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1950 උපත්
සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාව
සමහර පුරාවිද්‍යා සංගම් සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාව වෙනස් විෂය කේෂ්‍ත්‍රයක් ලෙස සලකයි. එනම් ඒ සඳහා දිය යට පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂිත දැනුමක් අවශ්‍ය වීමයි. අනෙක් අය නාවික කටයුතු, ආර්ථික හා සමාජීය වශයෙන් ගොඩබිමට සම්බන්ධ නිසා එය වැදගත් මෙන්ම ගොඩබිම් පුරාවිද්‍යාව හා සම්බන්ධ විෂයක් බව අවධාරණය කරති.
සටහන්
{|
ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1970
ලංකා‍වෙහි 1970 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය,  1970 මැයි 27 දින දිවයින පුරා පැවැත්විණි.
පසුබිම
ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායක සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ නිගමනය වූයේ තම පක්ෂයේ බලය පිළිබඳ හොඳම බලාපොරොත්තුව ලංකාවේ මාක්ස්වාදී පක්ෂ සමඟ ස්ථිර සන්ධානයක් ඇති කිරීමයි. ඇය ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය, ට්‍රොට්ස්කිවාදී එල්එස්පී සහ කොමියුනිස්ට්වාදීන් එක්සත් පෙරමුණ සන්ධානයට එක්රැස් කළාය. යූඑෆ් හි වේදිකාව පොදු වැඩසටහන ලෙස හැඳින්විණි; එහි පුළුල් ජනසතු කිරීමක්, නොබැඳි විදේශ ප්‍රතිපත්තියක්, පුළුල් සමාජ වැඩසටහන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය විසින් පනවන ලද රාජාණ්ඩු සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාව ජනරජ ව්‍යවස්ථාවක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම ඇතුළත් විය.
ප්රතිපල
49% ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබාගත් එක්සත් පෙරමුණ අතිමහත් බහුතරයක් දිනා ගත්තේය. මෙය එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ජනප්‍රිය ඡන්දයේ බහුත්වය තිබියදීත් ය. මෙය විවිධ දිස්ත්‍රික්කවල සාමාජිකයින් සමඟ ක්‍රියාත්මක වේ දෙමළ බහුතර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ පක්ෂ දෙක සඳහා ඡන්දය දුන් අතර ඉන් එකක් (සමස්ත ලංකා දෙමළ කොන්ග්‍රසය) පසුව යූඑෆ් සංවිධානයට එක්විය. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2010)">උපුටා දැක්වීම අවශ්‍යයි  ] 1970 මැතිවරණය සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාව යටතේ අවසන් වරට පැවැත්විණි. යටත් විජිතවාදයේ අවසාන සබඳතා බිඳ දමමින් යූඑෆ් රජය 1972 දී නිදහස්, ස්වෛරී සහ ස්වාධීන ශ්‍රී ලංකා ජනරජය පිහිටුවීය.
බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රසිද්ධ වතු ජනසතු කරන ලද අතර ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණයක් සිදු විය - දුප්පත් ග්‍රාමීය ජනතාවට ඉඩම් ලබා දීම. කාර්මික ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රවාහන හා නිෂ්පාදන අංශවල ස්ථාපිත කරන ලදී. දැරිය හැකි අධ්‍යාපනය වඩාත් අදාළ කර ගැනීම අරමුණු කරගත් නව අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන ලදී.
ආරක්ෂාව වැඩිවීම නිෂ්පාදන අංශයේ, විශේෂයෙන් රෙදිපිළි හා ඇඟලුම්, ඉලෙක්ට්‍රොනික හා කාර්මික යන්ත්‍රෝපකරණවල වර්ධනයට හේතු විය. 1970 ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ සාරාංශය ! style="text-align:left;" colspan=2|Party !! style="text-align:center;" | අපේක්ෂකයින් !! style="text-align:center;" |ජනප්‍රිය ඡන්ද !! style="text-align:center;" |ප්‍රතිශතය !! style="text-align:center;" |ආසන
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:Pages using deprecated image syntax
කේ. ශ්‍රීපවන්
වෘත්තීය
ශ්‍රීපවන් 1996 පෙබරවාරි 22 දින නියෝජ්‍ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරයා ලෙස පත් කරන ලදී  ඔහු අභියාචනාධිකරණ ඒකකයේ ප්‍රධානියා වූ අතර අභියාචනාධිකරණයේ සහ පනත් කෙටුම්පත් සහ මූලික අයිතිවාසිකම් අයදුම්පත් ඇතුළු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ නඩු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේය. ඔහු රාජ්‍ය උපදේශකවරුන් සහ ආදායම් කටයුතු අධීක්ෂණය කළේය. ශ්‍රීපවන් 1992 දී කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් කාර්මික නීතිය පිළිබඳ ඩිප්ලෝමාවක් සහ 1994 දී ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයේ කොටසක් වන Queen සහ Westfield College වෙතින් නීතිය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති ලබා ගනිමින් වැඩ කරන අතරතුර නීති අධ්‍යාපනය දිගටම කරගෙන ගියේය.
ශ්‍රීපවන් 2002 මැයි 29 දින අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී  ඔහු 2007 මාර්තු 5 දින අභියාචනාධිකරණයේ සභාපති බවට පත් විය ඔහු 2008 මාර්තු 27 වන දින විශ්‍රාමික විනිසුරු නිහාල් ජයසිංහ වෙනුවට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පත් කරන ලදී. ඔහු අවස්ථා තුනකදී වැඩබලන අගවිනිසුරුවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.
ප්‍රධාන විනිසුරු
2013 ජනවාරි මාසයේදී 43 වැනි අගවිනිසුරු ශිරාණි බණ්ඩාරනායක ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුව විසින් ආන්දෝලනාත්මක ලෙස දෝෂාභියෝගයට ලක් කරන ලදී. පසුව ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින් බණ්ඩාරනායක මහතා එම ධූරයෙන් ඉවත් කරන ලදී. නීතිපති මොහාන් පීරිස් අගවිනිසුරු ලෙස පත් කළේ රාජපක්ෂ විසිනි. 2015 ජනාධිපතිවරණයෙන් රාජපක්ෂ පරාජයට පත් වූ අතර ඉන් පසුව අලුතින් තේරී පත් වූ ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා ප්‍රමුඛ ආන්ඩුව නිසි ක්‍රමවේදයක් අනුගමනය නොකළ බැවින් බණ්ඩාරනායක මහතා ඉවත් කිරීම "ශූන්‍ය සහ බලරහිත" බවට තීන්දු කළේය. පීරිස්ට ඔහුගේ පත්වීම නීති විරෝධී බවට ලිපියක් යවන ලද අතර පසුව බණ්ඩාරනායක 2015 ජනවාරි 28 වන දින නැවත අගවිනිසුරු ලෙස පත් කරන ලදී කෙසේ වෙතත්, පීරිස් කියා සිටින්නේ තමා ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම ව්‍යවස්ථා විරෝධී බවත්, ඔහු විශ්‍රාම ගියේවත්, ඉල්ලා අස්වූයේවත් හෝ ධූරයෙන් ඉවත් නොවූ බවත්ය.
නැවත සිය තනතුරට පත්වීමෙන් පසු බණ්ඩාරනායක ඇය පසුදින - 2015 ජනවාරි 29 විශ්‍රාම යන බව නිවේදනය කළාය  ශ්‍රීපවන් ශ්‍රී ලංකාවේ 44 වැනි අගවිනිසුරුවරයා ලෙස 2015 ජනවාරි 30 දින දිවුරුම් දුන්නේය  ඔහු 2017 පෙබරවාරි 28 දින අගවිනිසුරු ලෙස විශ්‍රාම ගියේය
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1952 උපත් ප්‍රවර්ගය:දෙමළ-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි
1056
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
කැරිබියානු ගල්පර මෝරා
කැරිබියානු ගල්පර මෝරා Caribbean reef shark  ("කාකරයිනස් පෙරේසි"-Carcharhinus perezi, often misspelled perezii) කාකරයිනිඩයි කුලයට අයත් රික්වියෙම් මෝරුන් (requiem shark) විශේෂයකි. බොහෝවිට අත්ලාන්තික් සාගරයට අයත් ෆ්ලොරිඩා සිට බ්‍රසීලය දක්වා වූ නිවර්තන ජල කලාපයේ දැකිය හැක. තවද කැරිබියානු මුහුද ආශ්‍රිතව වැඩි වශයෙන් දැකිය හැකි ගල්පර මෝරුන් විශේෂයද වේ. ශක්තිමත් මනා ලෙස හැඩගැන්වුනු ශරීරයකින් යුත් මෙම රික්වියෙම් මෝරුන් එම කුලයටම අයත් අනෙකුත් මෝරුන් වන ඩස්කි මෝරා ( "සී. ඔබ්ස්කියුරස්"-C. obscurus)සහ සිල්කි මෝරා ("සී. ෆැල්සිෆෝමිස්"-C. falciformis)අතරින් වෙනකර හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර කාර්යයකි. නමුත් වෙන්කර හඳුනාගතහැකි ලක්ෂණ වනුයේ, කැපී පෙනෙන සලකුනු නොමැති අළු පැහැයෙන් යුත් වරල්, දෙවන පිටුපස වරල කෙලවර කෙටි තුඩ හා දත් වල හැඩය සහ මෝරුන් සමූහය වේ. දිගින් මීටර් 3 ක් (අඩි 10 ක්) පමණ වන කැරිබියානු ගල්පර මෝරා, ගල්පර පරිසර පද්ධතිය තුල මාලුන් සහ බූවල්ලන් විශාල වශයෙන් ගොදුරු කරගන්නා අග්‍ර විලෝපිකයෙක් ලෙස හැන්ඳින්විය හැක. සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රියාකාරී ලෙස පිහිනන මෝරෙකු වශයෙන්, මොවුන්ගේ අසාමාන්‍ය හැසිරීම් රටාවක් ලෙස දැක්විය හැක්කේ, මුහුදු පතුලේ හෝ ගුහාවන් තුල නොසෙල්වී සිටිනු දක්නට ලැබීමයී. යම් අනතුරු හැඟවීමකදී මොවුන් ලය වරල් පහතට හෙලීමකින්ද ගමන් ගන්නා දිශාව වෙනස් කිරීමකින්ද ගර්ජන විදහා දැක්වීමක් පෙන්නුම් කරයි. අනෙකුත් රික්වියෙම් මෝරුන් විශේෂ මෙන් මොවුන් ජලාබුජ ගණයට අයත් වන අතර ගැහැණු සත්වයා විසින් අවුරුද්දකට පැටවුන් 4–6 අතර ප්‍රමාණයක් ප්‍රසූත කරයි. කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් ධීවර කර්මාන්තයේදී වැදගත් කමක් උසුලන්නේ මාංස, පදම් කල සම්, පීකුදු තෙල් වැනි ද්‍රව්‍ය ලබාගැනීමට වන අතර, නමුත් නොබෝදා සිට සංචාරක ආකර්ෂණයක් ලෙස වැඩි වටිනාකමක් දිනා ඇත. "මෝරුන් පෝෂ්‍ය කිරීම" සඳහා ඔවුන් සමූහයා වශයෙන් ආකර්ෂණය කරගැනීමට බහමාස් සහ එයින් ඔබ්බට ඇති රටවල් විසින් විවිධ ගොදුරු යොදාගැනීම  මතභේදයට තුඩුදුන් කරුණක් වේ. මෙම විශේෂය මෝරුන්ගෙන් මිනිසා මත සිදුවූ ආක්‍රමණ සුලු ප්‍රමාණයකට වගකිව යුතුවේ.
වර්ගීකරණය සහ වංශ ප්‍රවේණිය
ෆෙලිප් පොයේ ("Felipe Poey") විසින් 1876 වසරේදී ලියා පලකරන ලද, අනාලෙස් ඩි ලා සොසයිඩාඩ් එස්පැනෝලා ඩි හිස්ටොරියා නැචුරල් – Anales de la Sociedad Española de Historia Natural යන විද්‍යාත්මක සඟරාව සඳහන් කරන පරිදි, කැරිබියානු ගල්පර මෝරා මුලින්ම හඳුන්වන ලද්දේ ප්ලැටිපොදොන් පෙරෙzසි – Platypodon perezi යන නමින් වේ. කියුබාව ආශ්‍රිත මුහුදුබඩ ප්‍රදේශයේ විශේෂ හයකට අයත් නිදර්ශක වර්ග දක්නට ලැබිණි. ප්ලැටිපොදොන් – Platypodon යන ගණය පසු ලේඛකයින් විසින් කාචාහිනස් – Carcharhinus ලෙස සමානාර්ථකරන ලදී.
රූප විද්‍යාත්මක සමානතා පාදක කොටගෙන, 1982 වසරේදී ජැක් ගැරික් "Jack Garrick" විසින් මෙම විශේෂ බිග්නෝස් මෝරා "bignose shark"(සී. අල්ටිමස් – C. altimus) සහ සෑන්ඩ්බාර් මෝරා "sandbar shark" (සී. ප්ලම්බියස් – C. plumbeus) ලෙස කාණ්ඩ දෙකකට වර්ග කරන ලද අතර 1988 දී ලියොනාඩ් කොම්පැග්නෝ "Leonard Compagno" විසින් අලු පැහැ ගලපර මෝරා "grey reef shark" (සී. ඇම්බ්ලිරයින්චොස් – C. amblyrhynchos) ගේ සහෝදර කාණ්ඩය ලෙස දක්වන ලදී. තවද කැරිබියානු ගල්පර මෝරා යනු, ගලපගොස් මෝරා "Galapagos shark" (සී. ගලපගැන්සිස් – C. galapagensis), ඩස්කි මෝරා "dusky shark" (සී. ඔබ්ස්කියුරස් – C. obscurus), ඕශනික් වයිට්ටිප් මෝරා "oceanic whitetip shark" (සී. ලොන්ගිමානුස් – C. longimanus), සහ නිල් මෝරා "blue shark" (ප්‍රියොනේස් ග්ලෝකා – Prionace glauca) ගෙන් සමන්විත කාණ්ඩයක සහෝදරී ඒකකය බව, ඇලලීය එන්සයිම "allozyme" දත්ත පදනම් කරගෙන, ගාවින් නේලර් "Gavin Naylor" විසින් 1992 දී ප්‍රකාශිත වංශප්‍රවේණික විශ්ලේෂණයෙන් පෙන්වාදෙන ලදී. කෙසේ වුවත් "කාචාහිනස් – Carcharhinus" කුලය තුල අන්තර් සබැඳියාව නිශ්චය කරගැනීම සඳහා තව බොහෝ කාර්යය කිරීම අවැසි වේ.
ව්‍යාප්තිය සහ වාසස්ථානය
කැරිබියානු ගල්පර මෝරා, බර්මියුඩා ඇතුලුව උතුරු කැරොලිනා ප්‍රදේශයේ සිට දකුණේ බ්‍රසීලය දක්වා, උතුරු මෙක්සිකන් බොක්ක, සහ කැරිබියානු මුහුද එක්වූ බටහිර නිවර්තන අත්ලාන්තික් සාගරය පුරාවට ම දැකිය හැකි වේ. කෙසේ නමුත් ෆ්ලොරිඩා කී හි මොවුන් දැකිය හැක්කේ ඉතාමත් කලාතුරකිනි. මොවුන් නොගැඹුරු ජලය ඇති හිරිගල් පර අවට සැරිසැරීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වන අතර ගල්පරයට පිටතින් වූ ගැටිති අවට පහසුවෙන් දැකගත හැකි වේ. මෙම මෝරා 30 mට වඩා නොගැඹුරු ජලයේ දැකගැනීම පහසු වන අතර මීටර් 378 ක්(අඩි 1240) දක්වා ගැඹුරකට පිහිනීමට හැකි බව වාර්තා වේ.
විස්තරය
නියමානුකූල සරල කාර්යක්ෂම බාහිර පෙනුමක් සහිතව විශාල ශරීරයකින් හෙබි කැරිබියානු ගල්පර මෝරා අනෙකුත් විශාල රික්වියෙම් මෝරුන්ගෙන් වෙන්කර පැවසීම දුෂ්කර කටයුත්තකි. මොවුන් සාමන්‍යයෙන් දිගින් මීටර් 2 – 2.5 (අඩි 6.5 – 8) අතරද; වාර්ථාවී ඇති උපරිම දිග මීටර් 3 ( අඩි 10) ක් ද; වාර්ථාවී ඇති උපරිම බර කිලෝග්‍රෑම් 70 ( රාත්තල් 154) ක් ද වේ. මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වර්ණාවලිය අවධානය යොමුකිරීමේදී, ඇළපත්හි පහසුවෙන් නොපෙනෙන සුදු පැහැ පටිය ද, ඉහල ශරීරය අළු පැහැය හෝ අළු-ඳුඹුරු පැහැය ද, පහල ශරීරය සුදු පැහැය හෝ සුදු-කහ පැහැයද වන අයුරින් වර්ණ ගැන්වී ඇත. වරල් කැපී පෙනෙන ලෙස දර්ශනය නොවන අතර, යුගල වශයෙන් පවතින වරල් වල යටි පැත්ත, අධෝමුඛ වරල සහ පසුපස වරලේ යටි ඛණ්ඩිකාව, අඳුරු පැහැයක් ගනීයි.
නාස් පුඩු දෙපස සමෙහි කැපී පෙනෙන එල්ලා වැටීම් නොමැති අතර, නාසය තරමක් කෙටි, පළල් සහ වටකුරු ස්වභාවයක් ගනී. ඇසිපිල්ලම් තුනීසිවියකින් (ආරක්ෂාකාරී තුන්වන ඇසිපිය) යුක්ත ඇස් විශාල වටකුරු ස්වභාවයක් ගනීයි. හනු දෙකෙහිම එක් අර්ධයක දත් පෙළ 11 – 13 අතර ප්‍රමාණයක් බැගින් පවති‍යි. දත් පළල් භස්මකින්ද, දැති තියුණු බවකින්ද, සියුම් තුඩකින්ද යුක්ත වේ. ඉදිරිපස එක් එක් පැත්තේ පිහිටා ඇති දත් 2-4 ක් සෘජු බවින් යුක්ත අතර අනෙකුත් දත් ක්‍රමයෙන් ආනත වේ. යුගල් පහක් වශයෙන් පවතින කරමල් සිදුරු ප්‍රමාණයෙන් කෙතරම් දිගු වන්නේද යත්, තුන්වන කරමල් සිදුර ලය වරලේ ආරම්භක ස්ථානයටත් වඩා එතෙරට පිහිටයි. පළමු පෘෂ්ඨීය වරල උස්ව දෑකැති හැඩයකින් පිහිටා ඇත. අන්‍යෝන්‍ය ලෙස ගත්කල විශාලව පිහිටි, නිදහස් කෙටි පසුපස තුඩක් සහිත දෙවන පෘෂ්ඨීය වරල තෙක්, පළමු පෘෂ්ඨීය වරලෙන් පසු පෘෂ්ඨය තර්මක් පහත්ව පිහිටයි. පලමු පෘෂ්ඨීය වරලේ ආරම්භය, ළය වරල්හි නිදහස් පසුපස තුඩු වලට ඉහලින් හා සුලුවශයෙන් ඉදිරියෙන් පිහිටා ඇති අතර දෙවන පෘෂ්ඨීය වරල, අධෝමුඛ වරලට ඉහලින් හා සුලුවශයෙන් ඉදිරියෙන් පිහිටා ඇත. ළය වරල් දිග, පටු සහ තුඩක් දක්වා ක්‍රමයෙන් සිහින් වන ආකාරයකින් යුක්ත වේ. කොන් පහක් සහිතව තිරස්ව පිහිටන චර්මීය කොරපොතු අතර අවකාශය ඉතාමත් අඩුව සහ එකිනෙක අතිච්ඡාදනය වෙමින් දෙකෙලවර දත් දක්වා ව්‍යාප්තව පවතී.
ජීව විද්‍යාව සහ පරිසර විද්‍යාව
thumb|upright=1.2|කැරිබියානු ගල්පර මෝරා බහමාස් හි හිරිගල් පර අතර සැරිසරමින්. හඳුනාගත් නිශ්චිත ප්‍රදේශ වල මෙම මෝරුන් ගහණය අධික වුවත්, කැරිබියානු ගල්පර මෝරා රික්වියෙම් මෝරුන් අතරින් ඉතාමත් අවම වශයෙන් අධ්‍යයනයට ලක්වූ සත්වයෙකි. කැරිබියානු ගල්පර ප්‍රජාවන්හි විවිධ හැඩගැන්වීම් කෙරෙහි මොවුන්ගේ ඉතා විශාල දායකත්වයක් ඇති බව පිලිගත් කරුණකි. මෙම මෝරුන් සෘතු වෙනස්වීම් වලදී ක්‍රියාකාරීත්වයේ වෙනසක් හෝ සංක්‍රමණයක් නොපෙන්වන අතර රාත්‍රී කාලයේදී බොහෝ ක්‍රියාකාරී බවක් පෙන්නුම් කරයි. ළපටි කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් වසර මුලුල්ලේම සීමිත ප්‍රදේශයක රැඳෙන අතර වැඩිහිටි මෝරුන් විශාල ප්‍රදේශයක හැසිරෙනු දැකිය හැක.
ඇතැම් අවස්ථා වලදී කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් මුහුදු පතුලේ හෝ ගුහාවන් තුල නොසෙල්වී අක්‍රීයව සිටිනු දැකිය හැකිය; මෙවැනි හැසිරීම් රටාවක් වාර්තා වූ ප්‍රථම ක්‍රියාකාරී මෝරුන් විශේෂය මොවුන් වේ. 1975 වසරේදී ඉයුජිනි ක්ලාර්ක් "Eugenie Clark" යුකටන් පෙනින්සුලා "Yucatan Peninsula" ප්‍රදේශයට ඔබ්බෙන් වූ ඉස්ලා මුජෙරෙස් "Isla Mujeres" අවට පිහිටා ඇති ගුහාවන් තුල "නිදන මෝරුන්" විමර්ශනය කරන ලදී. එහිදී තහවුරු කරගන්නා ලද්දේ මෝරුන්ගේ ඇස් විවිධ චලනයන් දැක්වීම හේතුවෙන් ඔවුන් සත්‍ය වශයෙන්ම නිද්‍රෝපගත නොවන බවයි. ගුහා තුල පවතින නැවුම් upwelling ජලය, මෝරුන්ගේ පරපෝෂිත බව ලිහිල් කරමින් සුඛදායක "මත් බවින් යුක්ත" බලපෑමක් ඇතිකරන බව ක්ලාර්ක් අනුමාන කරන ලදී. යම් අනතුරු හැඟවීමකදී, කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් ඇතැම් අවස්ථා වලදී කෙටි ගැස්සෙන සුළු අන්දමකින් දිශාව වෙනස් කරමින් සහ ළය වරල් කෙටි (තත්පර 1-1.2 ක ප්‍රවර්ථන කාලය ), පුනරාවර්ත ආකාරයකින් පහත් කරමින් ගර්ජන විදහා දැක්වීමක් පෙන්නුම් කරයි. මෙම විදහා දැක්වීම අළු ගල්පර මෝරා ගේ "grey reef shark" (සී. ඇම්බ්ලිරයින්චොස් - C. amblyrhynchos) ඉහළින් පසක් කරගත් විදහා පෑම තරම් සුපැහැදිලි නොවේ.
විශාල මෝරුන් වන කොටි මෝරා (ගැලියොසර්ඩෝ කුවියර් - Galeocerdo cuvier) සහ ගව මෝරා (සී.ලියුකස් - C. leucas) විසින්ළපටි කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් අල්ලා ගොදුරු කරගනු ලබයි. මෙම විශේෂය සඳහා පරපෝෂිතයින් කිහිප දෙනෙකු හඳුනාගෙන ඇති අතර අඳුරු පැහැ විචිත්‍ර කූඩැල්ලෙකු බොහෝවිට පෘශ්ඨීය වරලේ එල්ලී සිටිනු දක්නට ලබේ. උතුරු බ්‍රසීලයට ඔබ්බෙන් ජීවත්වන කහනාසා ගෝබි (එලකැටිනස් රන්ඩල්ලි - Elacatinus randalli) නම් කුඩා මාලුන්, මෝරුන් මුහුදු පතුලේ නිසලව සිටින අවස්ථාවන්හිදී ශරීරයේ ඇලී සිටින පරපෝෂිතයින් පිරිසිදු කිරීමේ කාර්යයේ නිරතවන බැවින් ළපටි කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් බොහෝවිට ඔවුල්ගේ සහය පතයි. හෝස් - අයි ජැක් (කැරන්කස් ලේටස් - Caranx latus) මාළුන් and බාර් ජැක් (කැරන්ගොයිඩෙස් රියුබර් - Carangoides ruber) මාළුන් පුරුද්දක් වශයෙන් කැරිබියන් ගල්පර මෝරා අවට ගැවසෙනු දැකිය හැකිය.
ආහාර රටා
thumb|ජැක් මාලුන්ගෙන් වටවී සිටින කැරිබියානු ගල්පර මෝරා. කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන්ගල්පර වාසස්ථාන කරගත් කුඩා මාලුන්, බූවල්ලන්සහ ඊගල් රේ (ඒටොබටුවා නරිනාරි - Aetobatus narinari) හා යෙලෝ ස්ටින්ග්‍රේ (යුරොබාටිස් ජමයිසෙන්සිස් - Urobatis jamaicensis) යන එලස්මොබ්‍රාන්ච් elasmobranch සතුන්ද ආහාරයට ගනියි. මාළුන්ගේ කැලඹීම් දක්වන අඩු සංඛ්‍යාත ශබ්ද තරංග සඳහා ආකර්ශනය වේ. මීටර් 2 (අඩි 6.6) ක් දිග පිරිමි කැරිබියානු ගල්පර මෝරෙකු යෙලෝටේල් ස්නැපර් yellowtail snapper මත්ස්‍යයෙකු ගොදුරුකර ගැනීමක් නිරීක්ෂණය කල එක් අවස්ථාවක, මෝරා පළමුව උදාසීන අයුරින් වටකර කිහිපවිටක් නොසැලකිලිමත් ලෙස ලන්වී, හදිසියේ වේගය වැඩිකර ම්ත්ස්‍යයාගේ හනුවෙන් අල්ලාගැනීම උදෙසා හිස පසෙකට වනමින් ගමන් කරනු දැකිය හැකි විය. නොමේරූ මෝරන් කුඩා මාලුන්, කූනිස්සන් සහ කකුලුවන් ගොදුරුකර ගනිමින් ජීවත් වේ. දිරවිය නොහැකි ද්‍රව්‍යය, පරපෝෂිත‍යින් සහ ලාටු ඉවත් කිරීම සඳහා කැරිබියානු ගල්පර මෝරුන් හට ඔවුන්ගේ උදරය පිටතට පෙරළිමට හැකියාවක් ඇත.
ජීව ඉතිහාසය
ප්‍රජනනය ජලාබුජ ආකාර වේ. කලලය තරමක් වර්ධනය වීමෙන් පසු, මෝර මවගෙන් පෝෂණය ලබාගැනීම සඳහා කලලය අඩංගු පටලමය කෝෂය විසින් කලල බන්ධයක් වර්ධනය කරගනියි. බොහෝවිට ගැහැනු සත්වයාගේ ශරීර්යේ දෙපස සැපීම් කැලැල් සහ තුවාල දැකියහැකි බැවින්, සංසර්ගය ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවක් ලෙස හැඳින්විය හැකි වේ. බ්‍රසීලයට ඔබ්බෙන් වූ ෆර්නැන්ඩෝ ඩි නොරොන්හා ආකිපෙලගෝ (Fernando de Noronha Archipelago) සහ ඒටොල් ඩාස් රෝකස් (Atol das Rocas) යන ප්‍රදේශන්හි වියළි කාලයේ dry season අග භාගය වන පෙබරවාරි සිට අප්‍රේල් දක්වා ප්‍රසව ක්‍රියාවලිය සිදුවන අතර දක්ෂිණ අර්ධගෝලයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශය්න්හි ඇමේසන් ගිම්හාන සෘතු පවතින නොවැම්බර් සිට දෙසැම්බර් කාලයේ ගැහැණු සත්වයා විසින් ප්‍රසූත ක්‍රියාවලියේ යෙදෙයි. ගර්භණී කාලය වසරක් වන අතර එක් වරක හතර-හය අතර ප්‍රමාණයක් උපත ලබයි. ගැහැණු මෝරා වසර දෙකකට වරක් පැටවුන් බිහි කරයි. අලුත උපන් පැටවුන් සෙ.මී 74 කට වඩා දිගු නොවන අතරද; පිරිමි මෝරුන් මීටර් 1.5-1.7 සහ ගැහැණු මෝරුන් මීටර් 2-3  පමණ දිගු වන විට පරිණත බවට පත්වේ.