cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අනූනන විභාජනය
> කේන්ද්‍ර දේහ ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැව වලට පැමිණීම. >වර්ණදේහ වල කයිනෙටොකෝර්වට සම්බන්ධ තර්කු තන්තු සංකෝචනය වීම හේතුවෙන් වර්ණදේහ ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැවවල තර්කු වලට සමාන දුරකින් පිහිටියෝග කලා තලයේ සෛලයේ පරිධිය වටා සකස් වීම.
විඝ්නහර්තා ගනේෂ
මෙම වැඩසටහන රූගත කරන ලද්දේ වසායිහි ආටිසන් ඇන්ඩ් නිර්මාණ් ස්ටූඩියෝ හි දී ය.
පරමාවතාර් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණ
පරමාවතාර් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණ (සිංහල: ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන්) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සී එන්ටර්ටේන්මන්ට් එන්ටර්ප්‍රයිසස් වෙතින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙය &TV නාළිකාව ඔස්සේ 2017 ජූනි 19 සිට විකාශය ඇරඹිණි.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬකවන ලද මෙම කතාමාලාව "මහරජ කන්සා" යන තේමාව යටතේ ස්වර්ණවාහිනී නාළිකාවෙන් විකාශය වේ.
කථාපුවත
මෙමගින් ක්‍රිෂ්ණ දෙවියන්ගේ උපත සහ දිවිය පිළිබඳ නිරූපණය වේ.
බාහිර සබැඳි
නිල වෙබ්අඩවිය
ජපාන-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
ශ්‍රී ලංකාව සහ ජපානය අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ඇරඹෙන්නේ 1952 වර්ෂයේදී යී.
ශ්‍රී ලංකාව තුල ජපාන තානාපති කාර්යාලය කොළඹත්, ජපානය තුල ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය ටෝකියෝ වලත් පිහිටුවා තිබෙයි. 2012 වසරේදී, ජපාන - ශ්‍රී ලංකා සම්බන්ධතාවයට වසර 60 ක් පිරීම වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේදී, සමරු උත්සවයක් සහ සමරු කාසියක් එලි දැක්වුනි.
2005 දී බීබීසී ලෝක සේවය විසින් සිදු කල සමීක්ෂණයකදී, 50% වූ ශ්‍රී ලාංකිකයින් ජපානය පිළිබඳ යහපත් ආකල්ප දැරූ අතර, 4% ප්‍රමාණයක් පමණක් විරුද්ධ මත දැරූහ.
මිතුදම
දිගු කාලයක පටන් ජපානය, ශ්‍රී ලංකාවේ සංවර්ධනය සහ ජාතිය ගොඩනැංවීමේ කටයුතු වෙනුවෙන් නොපැකිළිව ආධාර උපකාර සිදු තරයි.
පරිත්‍යාග
ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර රෝහල සහ ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල ජපානය විසින් මෙරටට සිදුකල පරිත්‍යාග අතර වේ.
ආර්ථික සබඳතා
1997 වසරේදී, ශ්‍රී ලංකාව බිම්ස්ටෙක් (Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation (BIMSTEC)) හි සාමාජික රටක් බවට පත්විය. එයට භූතානය, ඉන්දියාව, නේපාලය, තායිලන්තය සහ මියන්මාරය ද ඇතුලත් වෙයි. බිම්ස්ටෙක් හරහා නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුමක් මගින් ජපානය සමග වෙළඳාම දියුණු කර ගත්තද, 2000 වර්ෂය වන විට එය දුර්වල විය. 2007 වසර වන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ථ අපනයනයෙන් 2.4% ක් ජපානය වෙත සිදු කර ඇත. ජපානයට අපනයනය කරන මූලික භාණ්ඩයන් වන්නේ තේ, රබර්, විසිතුරු මසුන් සහ මැණික් ගල් වෙයි.
Chlorphenamine
Chlorphenamine ( chlorpheniramine, CP, හෝ CPM) යනු පළමු පරම්පරාවේ ප්‍රතිහිස්ටමින් (first-generation antihistamine) ඖෂධයකි.
2004 සුනාමිය
2004 ඉන්දියානු සාගර භූමිකම්පාව එම වසරේ දෙසැම්බර් 26 වන දින වේලාවෙන් UTC පැය 00:58:53ට ඉන්දුනීසියාවේ සුමාත්‍රාහී බටහිර වෙරළට ඈතින් හටගත්  භූමිකම්පා අපිකේන්ද්‍රයේ සිදුවිය. රිච්ටර් පරිමාණයට අනූව කම්පනය ඒකක 9.1–9.3 අතර අගයකින් යුක්ත වූ අතර මර්කලි තීව්‍රතා පරිමාණයට අනූව භූ කම්පාව IX (ප්‍රචණ්ඩ) මට්ටමේ භූ කම්පනයක් ලෙස අරුත් දැක්විණි. ඉන්දියානු භූ තැටිය, බුරුම භූ තැටිය පහළට ගමන්කිරීම හේතුකොටගෙන උත්ප්‍රේරණය වූ දැවැන්ත භූ තෙරපුම හේතුවෙන් ඉන්දියානු සාගරයට මායිම් වූ බිම්කඩවල්හී වෙරළතීර රැසක විනාශකාරී සුනාමි රළ නිර්මාණය වීම සිදුවිය. 2004 හටගත් මෙම සුනාමිය හේතුවෙන් රටවල් 14ක පුද්ගලයෝ 230,000 ක පමණ පිරිසක් මරණයට පත්විය. එසේම එය ලොව වාර්තාගත ඉතිහාසයෙහි සිදුවූ මාරාන්තික ස්වභාවික ව්‍යසන අතුරින් එකක් ලෙසද සැළකේ. ඉන්දුනීසියාව මෙම ව්‍යසනයට ගොදුරුවූ ප්‍රධානතම රට බවට පත්වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව හා තායිලන්තය යන රටවල්වලටද මින් දැඩිලෙස හානි සිදුවිය. මෙම විපතෙන් ශ්‍රී ලංකාවට අහිමි වූ ජීවිත සංඛ්‍යාව 36000 පමණ වේ.
300px|thumbnail|දකුණ| 2004 සුනාමියේ ස්මාරකයක් ලෙස සැලකෙන ශ්‍රී ලංකාවේ මඩකලපුවේ තිරුත්චෙන්තුර් කෝවිල මෙම භූකම්පනය සිස්මෝග්‍රාෆ්හී (seismograph) සටහන් වී ඇති තෙවැනි විශාලතම භූකම්පනය වන අතර මෙතෙක් නිරික්ෂණය කෙරූ දිගුම විභේදනය (faulting) සිදුවූ කාලයද (මිනිත්තු 8.3 - 10 අතර) මෙම භූමිකම්පාවේදී සටහන් විය. එසේම සමස්ථ පෘතුවි තලය සෙන්ටිමීටර 1ක පමණ ප්‍රමාණයකින් කම්පනය කිරීමට මෙම භූමි කම්පාව සමත් වූ අතර ඇලස්කාව වැනි ඉතා ඈත ප්‍රදේශවල අනෙකුත් භූකම්පන ඇති කරවීමටද එය සමත් විය. භූමිකම්පාවේ අපිකේන්ද්‍රය Simeulue දිවයින සහ ඉන්දුනීසියා ප්‍රධාන භූමිය අතර හටගෙන තිබුනි.
භූ කම්පනයෙන් නිර්මාණය වූ සුනාමි රළ පහරට ගොදුරුව විපතට පත්වූ ජනයාගේ දුක්ඛිත තත්වය ලොව පුරා ප්‍රජාව අතර කම්පනයක් නිර්මාණය කිරීමට සමත් වූ අතර, වේගවත් මානුෂීය ආධාර හා ප්‍රතිචාර රැසක් එම හානියට පත්වූ රටවල් වෙත කඩිනමින් ලබාදීමට අනෙකුත් රටවල් විසින් පියවර ගනු ලැබිණි. ඒ අනූව ලෝක ප්‍රජාව විසින් අමෙරිකා ඩොලර් බිලියන 14 (2004) කට වඩා වැඩි සමස්ථ මානුෂීය අාධාර ප්‍රමාණයක් සුනාමියෙන් හානියට ලක්වූ රටවල් වෙත ලබා දෙමින් සිය සහයෝගය ලබා දීමට කටයුතු කොට තිබුණි. මෙම භූ කම්පනය හේතුවෙන් හටගත් සුනාමි රළ පසුව විවිධ නම් වලින් හැඳින්වූ අතර, ඉන් 2004 ඉන්දීය සාගර සුනාමිය, දකුණු අාසියානු සුනාමිය, ඉන්දුනීසියානු සුනාමිය, නත්තල් සුනාමිය හා බොක්සින් දින සුනාමිය වැනි නම් ලොව පුරා වඩා ප්‍රචලිත විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:2004 ඉන්දියානු සාගර භූකම්පනය සහ සුනාමිය ප්‍රවර්ගය:2004
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
thumb|මහජන අනතුරු ඇගවීමේ නලාව - ස්වීඩනය හදිසි අනතුරු ඇඟවීම යනු ආසන්න හදිසි අනතුරු ඇගවීම් සඳහා දේශීය ,කලාපීය හෝ ජාතික මට්ටමේ බලධාරීන් හා සම්බන්ධ වීමේ ක්‍රමයයි.මෙම අනතුරු ඇඟවීම් පහත සඳහන් ඒවා ඇතුළුව හේතු ගණනාවක් සඳහා අවශ්‍ය විය හැකිය. බොහෝ දේශීය ප්‍රදේශ සිරකරුවන් පැනයාම, දරුවන් පැහැර ගැනීම ,හදිසි දුරකථන විසන්ධි වීම් සහ එවැනි කටයුතු දැනුම් දීම සඳහා  හදිසි අනතුරු ඇඟවීම් භාවිත කරයි.
අවශ්‍යතා
ඵලදායී හදිසි අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධතියක් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා සමහර දේවල් අවශ්‍ය වේ:
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
මුල්කාලීන දිවිය සහ පසුබිම
රම්‍යා උපත ලැබූයේ චෙන්නායිහි ය. ඇය කෘතහස්ත දෙමළ විකට නළුවකු වූ චෝ ‍රාමස්වාමිගේ ලේලිය වූවා ය. මූලිකව ඇය භරත නාට්‍යම්, බටහිර සහ කුචිපුඩි නර්තනයන්ගේ පුහුණුව ලබා ඇති අතර, බොහෝ වේදිකා දක්ෂතා පෙන්වා ඇත. ඇගේ මව් භාෂාව දෙමළ භාෂාවයි.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
එක්සත් ජාතීන්ගේ වැඩසටහන
පූර්ව අනතුරු ඇඟවීම් පද්ධතිය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් සම්බන්ධීකරණය කරන ජාත්‍ය න්තර පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ වැඩ සටහන මගින් සියළුම පද්ධති සඳහා හදිසි අනතුරු ඇඟවීම් යැවීමට භාවිතා කරන පදයකි.(IEWP 2007)
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට වෘත්තිය
ක්‍රිෂ්ණන් සිය රංගන වෘත්තිය ඇරඹියේ සිය 13වන වියේ දී මලයාලම් චිත්‍රපටයක් වූ නේරම් පුලරුම්බොල් චිත්‍රපටයෙනි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත මාම්මූට්ටි සහ මෝහන්ලාල් විසින් නිරූපණය කරන ලදී. මෙම චිත්‍රපටය තිරගත වීම ප්‍රමාද වූ අතර එය තිරගත වූයේ 1986 දී ය. ඇගේ පළමු තිරගත වූ චිත්‍රපටය වෙල්ලෛ මනසු (1985) නැමැති වයි. ජී. මහේන්ද්‍රා ඉදිරියේ තිරගත වූ දෙමළ චිත්‍රපටයයි.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
එක්සත් ජාතීන්ගේ වැඩසටහන
තීරනාත්මක සිද්ධියක් හෝ අවස්ථාවක් සිදු වන විට ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සහ සුරක්ෂිතතාවය එහි 10,000ක් වූ කාර්ය මණ්ඩලය වෙත ඇමතීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය  Everbridge හදිසි අනතුරු ඇගවීමේ පද්ධතිය(ENS)මත විස්වාසය තබයි..
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට වෘත්තිය
රම්‍යාගේ පළමු තෙලිඟු චිත්‍රපටය වූයේ භාලේ මිත්රුලු යන්නයි. 1989දී මුදාහැරුණු කාසිනාධුනි විස්වනාත්ගේ සුට්‍රධාරුලු චිත්‍රපටය ඔස්සේ ඇය ජනප්‍රියත්වයට පත් විය. 1990 දශකයේ සෞන්දර්යා, මීනා, රෝජා සහ නාග්මා වැනි නිළියන් සමග තෙලිඟු චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රමුඛ නිළියක් බවට පත්වන්නට ඇයට හැකිවිය. කේ. රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ අධ්‍යක්ෂණ චිත්‍රපට ඔස්සේ යුගයේ වානිජ සරාගී ගායිකාව ලෙස ඇය ප්‍රචලිත විය. මේ අතරට මෝහන් බාබු සමග යුග රංගනයේ යෙදුණු අල්ලරි මොගුදු සහ අල්ලදුගරු චිත්‍රපට ද්විත්වයත්, රාජසේඛර් සමග රංගනයේ යෙදුණු අල්ලරි ප්‍රියුදු චිත්‍රපටයත් ප්‍රධාන වේ. අන්නමයියා චිත්‍රපටයේ නාගාර්ජුනා විසින් නිරූපණය කළ ශ්‍රී අන්නමාචාර්යගේ කැපවූ බිරිඳගේ චරිතය රඟදැක්වූයේ ඇය විසිනි. ඇය එන්. ටී. රාමා රාඕ, අක්කිනේනි නාගේස්වරා රාඕ, ක්‍රිෂ්ණා, චිරාන්ජීවි, බාලක්‍රිෂ්ණා, නාගාර්ජුනා, වෙන්කටේෂ්, ජගපති බාබු, රාජේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්, ශ්‍රීකාන්ත්, රාජසේඛර්, කනිෂ්ඨ එන්.ටී.ආර්. සහ මහේෂ් බාබු වැනි ප්‍රධාන නළුවන් සමග යුග රංගනයේ යෙදී ඇත. දසාරි නාරායනා රාඕගේ කාන්ටේ කූතුර්නේ කානු චිත්‍රපටයේ රංගන ප්‍රතිභාව වෙනුවෙන් ඇය ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් රජය විසින් පිරිනමන ගෞරව නන්දි සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවා ය.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
එක්සත් ජාතීන්ගේ වැඩසටහන
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන හදිසි තත්වයක් පැනනගින විට එහි ලොව පුරා කාර්ය මණ්ඩලය වෙත එය ඇඟවීමට දැන් වචනය යවන්න(Send Word Now) හදිසි නිවේදනය පද්ධතිය භාවිතා කරයි..
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට වෘත්තිය
දෙමළ සිනමාවේදී ඇය අධිකව කේ.එස්. රවිකුමාර්ගේ පඩයප්පා, පාට්ටාලි, පංචතන්තිරම් වැනි චිත්‍රපටවල රංගනයෙන් දායක වී ඇති අතර දකුණු ඉන්දිය සිනමාවේ ත්‍රාසජනක නිළියක් ලෙස ඇගේ නම ප්‍රචලිත වුණේ පඩයප්පා චිත්‍රපටයේ නීලාම්බරි චරිතයෙනි.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
කැනඩාව
කාලගුණ ජාලයෙහි සහ MétéoMédia හිමිකරුවන්, නාලිකාව කැනඩාවේ පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය  සියලුම රූපවාහිනී සේවා සපයන්නන්ට, සාමාන්‍ය අනතුරු ඇගවීම් මුලාශ්‍රය  හා අනුකූල දේශීයකරණය හදිසි අනතුරු ඇඟවීමේ පණිවිඩ "ජාතික එකතුකිරීමේ හා බෙදාහැරීමේ" සංවර්ධනය කිරීම සඳහා විනිමය ඇතුලත් Pelmorex විසින් ඉදිරිපත් කල යෝජනාව ජූනි 11, 2009 දින, කැනේඩියානු ගුවන් විදුලි-රූපවාහිනී හා විදුලි සංදේශ කොමිෂන් සභාව (CRTC) අනුමත කරන ලදී.අනතුරු ඇගවීමේ පද්ධතිය ,ජාතික අනතුරු ඇගවීම් ඒකරාශි හා ප්‍රචලිත පද්ධතිය (NAAD) ලෙස හැඳින්වෙන අතර එය පළමුව 2010දී ස්ථාපිත කරන ලද අතර රජයේ නිලධාරීන්, ගුවන් විදුලි විකාෂකයින්, සහ CRTC සමග සාකච්ඡා කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස තවදුරටත් පුළුල් කරන ලදී. 2014 අගෝස්තු මස දී, සියලුම රූපවාහිනී ස්ථාන, ගුවන් විදුලි මධ්යස්ථාන, සහ විකාශන බෙදා හැරීමේ ව්‍යාපාර CRTC මගින් පාලනය කල අතර  NAAD හරහා ලැබුනු දේශීය ඇඟවීම් ප්‍රතිප්‍රචාරය 2015 මාර්තු 31 වනවිට ඇරඹිය යුතු විය.
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට වෘත්තිය
ඇය ස්ටාර් විජේ නාළිකාවේ නර්තන වැඩසටහනක් වූ ජෝඩි නම්බර් වන්, වාරය 1 සහ පසුව වාරය 5හි විනිසුරුවරියක ලෙස කටයුතු කළා ය.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
කැනඩාව
ඇල්බර්ටා පළාතේ ද Emergency Public Early Warning System (EPWS) කියලා ඔවුන්ගේම පද්ධතියක් තිබුණා. 27 දෙනෙකු ඝාතනය කරමින් සහ ඩොලර් මිලියන ගණනක හානියක් සිදු කරමින් එඩ්මන්ටන් නගරය හරහා 1987 දී හමාගිය ප්‍රධාන ටොනාඩෝවෙන් පසු EPWS ස්ථානගත කරන ලදී. ඇමරිකානු EAS මෙන් නොව, කෙසේ වෙතත්, ගුවන් විදුලි හා රූපවාහිනී නාලිකාවන්හි EPWSහි විකාශය අනිවාර්ය නොවේ. එය CKUA ගුවන් විදුලි ජාලය මත සහ Access රූපවාහිනිය සහ සම-මෙහෙයුම් මධ්යස්ථාන විසින් විකාශනය කරන ලදී. EPWS අනතුරු ඇඟවීම් මහ නගර පොලිස්, ගිනි දෙපාර්තමේන්තු, පළාත් රජය, ප්‍රාන්ත බලධාරීන්, ගෝත්‍රික රාජ්‍ය ආයතන, පරිසර කැනඩාව විසින් රාජකීය කැනේඩියානු පොලිස් ප්‍රදේශයේදී ආරම්භ කළ හැකිය. ඔටාවා සමාගමට කොන්ත්‍රාත්තුව අහිමි වූ විට CKUA මෙම EPWS 2010 ජනවාරි දක්වා සංවර්ධනය හා අලුත්වැඩියා කරමින් පවත්වා ගෙන ගියහ.
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට වෘත්තිය
ඇගේ වඩාත්ම මෑතක දී නිකුත් වූ චිත්‍රපටය බාහුබලි: ද බිගිනිං චිත්‍රපටයයි. මෙහි ඇය බාහුබලි රජුගේ භාරකාරිය වූ ශිවගාමී නැමැති රාජමාතාවගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. සොග්ගදේ චින්නි නායනා තුළ ඇය විසින් සත්‍යභාමා චරිතය නිරූපණය කළා ය. අල්ලරි නරේශ්ගේ ඉදිරි චිත්‍රපටයක් වන මාමා මන්චු, අල්ලුදු කන්චු තුළ ඇය වැදගත් චරිතයක් නිරූපණය කිරීමට නියමිත ය.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
කැනඩාව
2011 ජූනි මාසයේ දී, Alberta Emergency Alert ලෙස හඳුන්වන පද්ධතියේ නවීකරණය හඳුන්වා දෙන ලදී. එය දැනට RSS feed හරහා පණිවුඩ, සමාජ ජාල, හා ජංගම දුරකථන යෙදුම් හරහා විකාශනය කෙරේ. ස්වේච්ඡා රූපවාහිනී හා ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන "අවදානම්" පණිවුඩ ඇල්බර්ටා හදිසි අනතුරු ඇගවීම් හරහා සම්ප්‍රේෂණය කරන අතරතුර වෙනත්, අඩු අවදානම් "අනතුරු ඇගවීම් තොරතුරු"  විකාශනයට ස්වයංක්‍රියව බාධා නොවන නමුත් සඳහන් කරන ලද වෙනත් මාධ්‍ය මගින්  ලබා ගත හැකිය.
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
පෞද්ගලික දිවිය
2003 ජූනි 12වන දින ඇය තෙලිඟු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු වන ක්‍රිෂ්ණා වම්සි සමග විවාහ වූවා ය. ඔවුනට රිත්වික් නැමැති පුත්‍රයකු වේ.
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
ප්‍රංශය
දකුණ|thumb|200x200පික්|ප්‍රංශයේ අනතුරු ඇගවීමේ සංඥාව දකුණ|thumb|200x200පික්|ප්‍රංශයේ අනතුරු ඇගවීමේ සංඥාවේ අවසානය ප්‍රංශයේ, ජනගහනය අනතුරු ඇඟවීම් සයිරන් නාදය හරහා සිදු වේ.මෙම ජාලයට "Réseau national d'alerte" (RNA)යයි කියනු ලැබේ. මෙම පද්ධතිය දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර පැවති air-raid siren ජාලයෙහි(défense passive) සංවර්ධනයෙහි විකසනයකි. එය සියලු ප්‍රංශය පුරා තබා ඇති ඉලෙක්ට්‍රොනික හෝ විදුලි සයිරන් 4,500 කින් පමණ සමන්විත වේ.
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට නාමාවලිය
දෙමළ
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
ප්‍රංශය
සමහර අවස්ථාවල දී, මෙම අනතුරු ඇඟවීම් සංඥා ගිනි දෙපාර්තමේන්තුවේ වාහන මත ස්ථාපනය කර ඇති ජංගම පද්ධතිය විසින් ඉටු කළ හැක.
රම්‍යා ක්‍රිෂ්ණන්
චිත්‍රපට නාමාවලිය
මලයාලම්
හදිසි අනතුරු ඇඟවීම්
ප්‍රංශය
එම අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා මාර්තු 23, 2007 (නීතිය මගින්) décret විසින් විස්තර කර ඇත. එය පළමු මිනිත්තුව තුලදී (380 Hz ට දක්වා) ඉහළ සහ පහළ යාමේ සහ තුන් ගුණයක් නැවත නැවත සිදුවන ශබ්දයකින් සමන්විත වේ. එය අවසානයේදී තත්පර 30 කල් පවත්නා අඛණ්ඩ සංඥාවකි.
පද්ධතිය සෑම මසකටම වරක් පරික්ෂා කරනු ලබන අතර එය පළමු බදාදා දින දහවල් 12ට පාලන සංඥා එක් වරක් පමණක් නාද කිරීමෙන් සිදු කරයි.
අනතුරු ඇඟවීම් සංඥා නාද වන විට ජනතාව නිවෙස්වල හෝ ඔවුන් සිටින ගොඩනැගිල්ල මත France Info,France Inter හෝ දේශීය මද්‍යස්ථාන හරහා වැඩිදුර උපදෙස් අපේක්ෂාවෙන් ගුවන්විදුලියට සවන්දෙමින් රැදී සිටී.
ජපානය
2007 වසරේ දී ආරම්භ කළ J-ඇලර්ට් පද්ධතිය රජයේ නිලධාරීන් හට ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍ර මාර්ගයෙන් සෘජුව ජනගහනය ආමන්ත්‍රණය කිරීම අරමුණු කර ඇත. එය භූමිකම්පා, සුනාමි, ගිනිකඳු, හා යුධ හදිසි අවස්ථා ආවරණය කිරීමට අපේක්ෂා කරයි.
භූ කම්පන පෙර අනතුරු ඇඟවීම් පද්ධතිය ජපන් කාලගුණ විද්‍යා ඒජන්සිය විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ. S-තරංග ඈත ස්ථාන කරා ව්යාප්ත කිරීමට තත්පර කිහිපයකට පෙර අනතුරු ඇඟවීම් ලබා දීමට මෙයට  හැකි ය.අනතුරු ඇඟවීම් ගුවන් විදුලි සහ රූපවාහිනී නාලිකාව මගින් විකාශය කරන අතර, පණිවිඩයක් ලැබුණු විට අනුකූල උපකරණ ස්වයංක්‍රියව සක්‍රිය කළ හැකිය. 2007 පසු විකුණන සියලු දේශීය සෙලියුලර් දුරකථන සඳහා EEW හැකියාව ද අවශ්‍ය වේ.
JMA ද බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ නිවර්තන සුළි සුළං සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් නිකුත් කරයි.
දකුණු ඇමරිකාව
දකුණු ඇමරිකාවේ බොහෝ රටවල "cadena Nacional" (ජාතික විකාශනය) නමින් යාන්ත්‍රණයක් ඇත. සාමාන්‍ය වැඩසටහන් වලට බාධා කරමින්, සියලු රූපවාහිනී නාලිකා සහ ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන මගින් එකවර ජනතාව ආමන්ත්‍රණය කිරීමට රටේ නායකයා හට මෙමගින් හැකියාව ලැබේ. ආර්ජන්ටිනාව සහ වෙනිසියුලාව වැනි සමහර රටවල මෙම පණිවිඩයන් විකාශනය අනිවාර්ය වේ. මෙම පද්ධති වලින් බහුතරයක් පසුගිය යුද ආන්ඩු විසින් නිර්මාණය කරන ලද අතර, එම යාන්ත්‍රණයේ දේශපාලන භාවිතය සුලභ වේ.
එක්සත් ජනපදය
එක්සත් ජනපද වැඩසටහනක් වන ඒකාබද්ධ රාජ්ය ඇලර්ට් සහ අනතුරු ඇඟවීම පද්ධතිය (IPAWS) ,ෆෙඩරල් හදිසි ආපදා කළමනාකරණ ආයතනය බහුතරයක් වූ පොදු අනතුරු ඇගවීම් තාක්ෂණයන් ඒකාබද්ධ කොට පොදු ජාතික 'පද්ධතිවල පද්ධතියක්  "බවට පත් කිරීමට දරන ප්‍රයත්නයකි. ජංගම දුරකථන සහ අනෙකුත් රැහැන් රහිත උපාංග සහ NOAA කාලගුණ ගුවන්විදුලි ජාලය භාවිතයෙන් ක්‍රියාත්මක වන වාණිජ ජංගම අනතුරු ඇගවීම් පද්ධතිය, හදිසි අනතුරු ඇගවීම් පද්ධතිය ඇතුළුව IPAWS ඇතුලත් කිරීමට පද්ධතිය ඉලක්ක කරයි.
කණ්ඩලම
කණ්ඩලම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පිහිටා තිබෙන ගම්මානයකි.
කෝපායි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
කෝපායි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ  යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  කෝපායි නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී කෝපායි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස කෝපායි දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
සිවසුබ්‍රමානියම් කදිරවේලුපිල්ලෙයි 1981 අප්‍රේල් 2 දිනදී මිය ගියේය. ඔහුගේ ආද්ශය වශයෙන් මුරුගේසු අලලසුන්දරම් 1981 ජූලි 23 දින දිවුරුම් දෙන ලදි.
මුරුගේසු අලලසුන්දරම් 1985 සැප්තැම්බර් 2 දිනදී ඝාතනය කෙරිණි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය: යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ටූටන්ඛාමූන්
ටූටන්ඛාමූන් (සමගාමීව ටූටෙන්ඛ්-, -අමෙන්, -අමොන්,අමුන් යනුවෙන් ද හඳුන්වයි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ 18වන රාජවංශයේ සිටි පාරාවෝවරයෙකි. (රාජ්‍ය. ක්‍රි.පූ. 1332–1323 පමණ; සම්මත කාලානුක්‍රමය අනුව) ඔහු රාජ්‍ය පාලනය කළේ ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ නව රාජධානිය හෙවත් නව අධිරාජ්‍ය යුගය යනුවෙන් හැඳින්වුණු යුගයේ ය. ඔහුගේ තොරතුරු අනාවරණයෙන් පසුව ඔහුව කටවහරේ ටුට් රජ යනුවෙන් ප්‍රචලිත විය. ඔහුගේ මුල් නාමය "ආටන්ගේ ජීවමාන ප්‍රතිබිම්බය" යන අරුතැති ටූටන්ඛාටන් යන්නයි. නමුත් ටූටන්ඛාමුන් යන්නෙහි අරුත "අමුන්ගේ ජීවමාන ප්‍රතිබ්ම්බය" යන්නයි. රූපාක්ෂරවලින් ටූටන්ඛාමූන් යන නාමය සාමාන්‍යයෙන් ලියන ලද්දේ අමෙන්-ටුට්-අන්ඛ් ලෙසයි. එයට හේතුව එකල ලේඛන සම්ප්‍රදායයේදී ගෞරවය හැඟවීම පිණිස දිව්‍යමය නාමයක් පාඨයක මුලට යෙදීමයි. අමර්ණ ලිපිවල සඳහන් නිභුරෙරෙයා රජු ටූටන්ඛාමූන් යැයි යෝජනා වී ඇත. එසේම පුරාතන ඉතිහාසඥයකු වූ මැනතෝ විසින් සඳහන් කොට ඇති වසර නවයක් රාජ්‍ය පාලනය කළේ යැයි පැවසෙන රතෝටිස් රජු ද මොහු වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මේ පිළිබඳ ෆ්ලේවියස් ජොසෆස්ගේ මැනතෝගේ විස්තරය නැමැති සංස්කරණයේ සඳහන් වේ.
දිවිය
ටූටන්ඛාමූන් යනු යනු අක්නාටන් (මුල් නම IVවන අමෙන්හොටෙප්) රජුට දාව අක්නාටන්ගේ සොයුරියක හෝ ඔහුගේ නෑනාවරියකට උපන් පුත්‍රයෙකි. කුමාර අවධියේ ඔහු හැඳින්වුණේ ටූටන්ඛාටන් යන නාමයෙනි. ක්‍රි.පූ. 1333දී සිහසුනට පත්වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු නවයක් හෝ දහයක් වන්නට ඇත. අනතුරුව ඔහු නෙබ්ඛෙපෙරුරේ යන සිහසුන් නාමය ආරූඪ කරගත්තේ ය. ඔහුගේ කිරි මව මේයා නැමැති කාන්තාවක බව සකාරාහි ඇගේ සොහොන්ගැබෙහි සඳහන් වේ. ඔහුගේ ගුරුවරයා බොහෝ විට සෙනෙඩ්ජෙම් වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
රාජ්‍යත්වයට පත්වූ පසු ඔහු සිය අර්ධ-සොයුරියක වූ අන්ඛෙසෙන්පාටන්ව විවාහ කරග්තතේ ය. ඇය පසුකලෙක ඇගේ නාමය අන්ඛෙසෙනමුන් ලෙස වෙනස් කරගත්තා ය. ඔවුනට දියණියන් දෙදෙනකු විය. නමුත් ඒ දෙදෙනාම මළ දරු උපත් ය. 2011දී ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු පරිගණකගත තීරු ප්‍රතිබිම්බකරණ අධ්‍යයන අනුව අනාවරණය වූයේ ඔහුගේ එක් දියණියක් මියගොස් ඇත්තේ ගර්භනීභාවයේ 5-6 මාසවලදී බවත්, අනෙක් දියණිය ගර්භනීභාවයේ 9වන මාසයේ පමණ බවත් ය. මෙම මමීවල සහජ අසාමාන්‍යතාවන් හෝ මරණයට නිශ්චිත හේතුවක් දක්නට ලැබුණේ නැත.
රාජ්‍ය සමය
ඔහුගේ වයස සලකා බලන විට, රජුට ඉතා බලවත් උපදේශකවරුන් සිටින්නට ඇත. මේ අතර සෙන්පති හොරෙම්හෙබ් (ප්‍රධාන අමාත්‍ය ආයිගේ බෑනා විය හැක. එසේම ආයිගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ද වේ) සහ ප්‍රධාන අමාත්‍ය ආයි (ටූටන්ඛාමූන්ගෙන් පසු සිහසුනට පත්වූ) ද සිටින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. හොරෙම්හෙබ් සඳහන් කොට ඇත්තේ රජු විසින් තමන්ව "භූමියේ අධිපති" ලෙස පත්කර නීතිය පවත්වා ගැනීම උදෙසා ප්‍රවේණි කුමරු ලෙස නම්කළ බවයි. එසේම ලාබාල රජු කෝපගන්නා විට ඔහුව සංසිඳුවීමට ඔහුට පැවති හැකියාව ද එහි සඳහන් කොට ඇත.
සිය තෙවන රාජ්‍ය වර්ෂයේ, සිය උපදේශකයන්ගේ බලපෑම මත ටූටන්ඛාමූන් විසින් සිය පියාගේ සමයේ සිදුකළ ඇතැම් වෙනස්කම් අවලංගු කරන ලදී. ඔහු ආටන් දෙවිඳු ඇදහීම අවලංගු කොට, අමුන් දෙවිඳුන් ප්‍රධාන දේවතාවා ලෙස නම්කළේ ය. අමුන් දේව වන්දනාවට වූ තහනම ඉවත් කෙරුණු අතර, එහි පූජකයන්ගේ සම්ප්‍රදායික වරප්‍රසාද යළි ලබාදෙන ලදී. රාජ්‍යයේ අගනුවර නැවත තීබ්ස් වෙත ගෙන යන ලදී. මේ හේතුවෙන් අක්ටාටන් නගරය වල්බිහි විය. මෙකල අමුන් වන්දනාව සවිමත් කරමින් ඔහු සිය නාමය ටූටන්ඛාමූන් ලෙස වෙනස් කරග්තතේ ය. එහි අරුත "අමුන්ගේ ජීවමාන ප්‍රතිබිම්බය" යන්නයි.
සිය ප්‍රතිෂ්ඨාපනයේ කොටසක් ලෙස රජු නව ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති සඳහා මුලපිරී ය. මේ අතර තීබ්ස්හි කාර්නැක් දෙවොලේ අමුන් දෙවිඳුට පුද කළ දේවස්ථානයක් ද වේ. බොහෝ ස්මාරක ඉදි වූ අතර, ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ ද්වාරයේ ඇති ශිලාලේඛනයක සඳහන් වන්නේ රජු "සිය දිවිය ගෙවූයේ දෙවිවරුන්ගේ රූ ආදර්ශයට ගනිමින් බවයි". සම්ප්‍රදායික උත්සව සැමරීම යළි ආරම්භ විය. මේ අතර අපිස් ගවයා, හොරෙමැඛෙට් සහ ඔපෙට් සැමරුම් උත්සව ද විය. ඔහුගේ ප්‍රතිෂ්ඨාපන ශිලාවේ මෙසේ සඳහන් වේ:
"දෙවිවරුන්ගේ සහ දෙවඟනන්ගේ දෙවොල් ... නටබුන් වී තිබිණි. ඒවායේ පූජාස්ථාන ජනශුන්‍ය වී වල්බිහි වී ගියේ ය. එහි අභයභූමි විද්‍යාමාන නොවූ අතර, අංගණයන් මාර්ග ලෙස භාවිතා විය ... දෙවිවරු මෙම භූමිය කෙරෙහි පිටපාන්නට වූහ ... කිසිවකු දෙවියන්ගේ උපදෙස් පතා යාඥා කළහොත් ඔහුට කිසිදා පිළිතුරක් නොලැබෙනු ඇත."
අක්නාටන්ගේ රාජ්‍ය සමයෙන් පසු රාජ්‍යය ආර්ථිකව දුර්වල වෙමින් පැවති අතර අවුල් සහගත තත්ත්වයක පැවතිණි. සෙසු රාජ්‍ය සමග රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා නොසලකා හැර තිබිණි. ටූටන්ඛාමූන් එම රාජ්‍ය, විශේධයෙන්ම මිටැනිය සමග සබඳතා නැවත ප්‍රතිෂ්ඨාපනයට අපේක්ෂා කළේ ය. ඔහු ලද සාර්ථකත්වය, ඔහුගේ සො‍හොන්ගැබේ තිබී හමුවූ විවිධ රටවල්වලින් හිමි වූ ත්‍යාගවලින් පෙනේ. ඔහු සබඳතා වැඩිදියුණු කරගැනීමට උත්සාහ දැරුව ද, නුබියානුවන් සහ ආසියාතිකයන් අතර ඇති වූ සටන් පිළිබඳ තීබ්ස්හි ඔහුගේ මතකාගාර දෙවොලේ සඳහන්ව ඇත. ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ සන්නාහ පැවති අතර, යුධ ආක්‍රමණ සඳහා උචිත හකුලන මේස ද දක්නට ලැබිණි. කෙසේනමුත් යොවුන් වියේ පසුවුවත්, ඔහුගේ කායික අසාමාන්‍යතා හේතුවෙන් ඇවිදීම පිණිස සැරයටියක් භාවිතා කිරීමට සිදු වූ බව පෙනේ. (ඔහු මිය යන විට වයස අවුරුදු 19කි) ඉතිහාසඥයන් අනුමාන කරන්නේ ඔහු පෞද්ගලිකව එම සටන්වලට සහභාගී නොවන්නට ඇති බවයි.
පෙළපත
දත්ත අසම්පූර්ණ වුවත්, අධ්‍යයනය අනුව පෙනීයන්නේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබේ තිබී හමුවූ එක් මමීකෘත භ්‍රෑණයක් ඔහුගේ දරුවකු විය හැකි බවයි. මේ වනතෙක් KV21 සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ කාන්තා මමී ද්විත්වය පිළිබඳ අනාවරණය කරගෙන ඇති තොරතුරු අසම්පූර්ණ ය. ඒ අතුරින් KV21A නැමැති මමිය බොහෝ විට එම ළදරුවන්ගේ මව විය හැකි බව පෙනේ. එසේ නම් ඇය ටූටන්ඛාමූන්ගේ බිසව වන අන්ඛෙසෙනමුන් වනු ඇත. ඉතිහාසය අනුව ඇය අක්නාටන්ගේ සහ නෙෆර්ටිටිගේ දියණියයි. ඒ අනුව ඇය ඇගේ සැමියාගේ අර්ධ-සොයුරිය ද වේ. මෙසේ සහාභිජනන පිළිවෙතේ ප්‍රතිඵලය ලෙස බිහිවන දරුවන්ගේ ජානමය විකෘතිතා හේතුවෙන් ඔවුනට ජීවත් වන්නට ඉඩ‍ නොලැබෙන අවස්ථා ද දක්නට ලැබේ.
මරණය
ටූටන්ඛාමූන්ගේ අවසන් කාලය පිළිබඳ සඳහන් වාර්තා හමුනොවේ. ටූටන්ඛාමූන්ගේ මරණයට හේතුව කුමක් ද යන්න වාදවිෂයයක් බවට පත්ව ඇත. ප්‍රධාන අධ්‍යයන මගින් ඔහුගේ මරණයට විවිධ හේතූන් දැක්වීමට උත්සාහ දරා ඇත. හාවර්ඩ් ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාඥ රැල්ෆ් මිචෙල් විසින් සොයාගන්නා ලද්දේ ඔහුගේ භූමදානය ඉක්මණින් සිදුකොට ඇති බවකි. මිචෙල් වාර්තා කළේ ටූටන්ඛාමූන්ගේ භූමදාන කුටීරයේ බිත්තිවල ඇති විසිතුරු කළ බිත්තිවල දක්නට ලැබෙන අඳුරු දුඹුරු පැහැ ලපවලට හේතුව, එහි තීන්ත වේලීමටත් පෙර දේහය භූමදාන කිරීම විය හැකි බවයි.
ටූටන්ඛාමූන් ඝාතනය වූ බවට ඇති මතයන් සැකකටයුතු වුවත්, ඔහුගේ මරණය හදිසි අනතුරක් බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි. 2005දී සිදුකළ CT පරිලෝකනයක දී පෙනීගොස් ඇත්තේ, ඔහු පාදයේ සංකීර්ණ අස්ථි බිඳීමකින් පීඩා විඳ ඇති බවයි. ඔහුගේ මරණයට මඳ කලකට පෙර, ඔහුගේ පාදය ආසාදනය වී ඇත. 2010දී සිදුකළ DNA විශ්ලේෂණයෙන් පෙනීගොස් ඇත්තේ ඔහුගේ සිරුර තුළ මැලේරියා රොගකාරක පැවතී ඇති බවයි. මේ හේතුවෙන් මැලේරියාව සහ කොහ්ලර්ගේ රෝගය II නිසා ඔහු මියගිය බවට විශ්වාස කෙරිණි.
ඔහුගේ අකල් මරණයට හේතු වූ සෙසු රෝග ලෙස පහත රෝග ද යෝජනා වී තිබිණි. ඒවා නම්: මාර්ෆන් සහලක්ෂණය, විල්සන්-ටර්නර් X-ප්‍රතිබද්ධ මානසික ඌන වර්ධන සහලක්ෂණය, ෆ්‍රෝහ්ලිච් සහලක්ෂණය (මේදලිංගික දුෂ්තර්පණය), ක්ලයින්ෆෙල්ටර් සහලක්ෂණය, ඇන්ඩ්‍රජන් අසංවේදී සහලක්ෂණය, ඇරෝමැටේස් අතිරික්ත සහලක්ෂණය සමග සංයුක්ත වූ ශරීය craniosynostosis සහලක්ෂණය, ඇන්ට්ලී-බික්ස්ලර් සහලක්ෂණය ‍හෝ එහි ප්‍රභේදයක්, සහ ශංඛක කණ්ඩික අපස්මාරය වැනි රෝග තත්ත්වයි.
යෙහියා ගැඩ් සහ සොමේයා ඉස්මයිල් යන කයිරෝවේ ජාතික පර්යේෂණ ආයතනයේ ඊජිප්තු පර්යේෂකයන්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් කයිරෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ අශ්රෆ් සලිම් සහ සහාර් සලීම්ගේ මෙහයවීම මත වැඩිදුර CT පරිලෝකන සිදුකරන ලදී. අන්තර්ජාතික විශේෂඥයන් තිදෙනකු මේ සඳහා උපදේශකයන් ලෙස කටයුතු කරන ලදී. මේ තිදෙනා නම්: ජර්මනියේ, ටූබින්ජන්හි එබර්හාඩ් කාල්ස් විශ්වවිද්‍යාලයේ කාස්ටන් පුෂ්; ඉතාලියේ EURAC-බොල්සානෝහි අයිස් මිනිසා සහ මමී සඳහා වූ ආයතනයේ ඇල්බට් සින්ක්; සහ බොල්සානෝ මධ්‍යම රෝහලේ පෝල් ගොස්ට්නර් නම් අයයි. DNA ඇඟිගි සලකුණු විශ්ලේෂණය ඇතුළු සෙසු තාක්ෂණික ක්‍රම පාදක කරගත් STR විශ්ලේෂණය මගින්, ගයිනෙකොමැස්ටියාව සහ ක්‍රේනියෝසයිනොස්ටොසිස් (උදා. ඇන්ට්ලී-බික්ස්ලර් සහලක්ෂණය) හෝ මාර්ෆන් සහලක්ෂණය පිළිබඳ උපකල්පන ප්‍රතික්ෂේප විය. නමුත් ටූටන්ඛාමූන්ගේ පවුලේ අසාමාන්‍යතාවන් ඔහු තුළ සාන්ද්‍රගත වූ බව සාක්ෂියකි. කොහ්ලර්ගේ රෝගය II වැනි ඇතැම් රෝග ලක්ෂණ ටූටන්ඛාමූන් තුළ හඳුනාගැනිණි. ඔහුගේ මරණයට තනි හේතුවක් බල නොපෑ බව පෙනේ. Plasmodium falciparum පරපෝෂිතයා සඳහා විශේෂිත STEVOR, AMA1, හෝ MSP1 ජාන සඳහා සිදුකළ ජාන පරීක්ෂාවේ දී ටූටන්ඛාමූන්ගේ මමිය ඇතුළු මමී 4ක තිබී මැලේරියා රෝග ලක්ෂණ අනාවරණය විය. කෙසේනමුත්, මරණය කෙරෙහි මේවායේ දායකත්වය බෙහෙවින් මතභේදයට තුඩු දී ඇත.
පෙර සඳහන් කළ පරිදි, පර්යේෂක කණ්ඩායම විසින් ඔහුව කිහිප වරක්ම මැලේරියා රෝගකාරක පරපෝෂිතයන් මගින් ආසාදනය වී ඇති බව DNA පරීක්ෂාව මගින් අනාවරණය කරගන්නා ලදී. මැලේරියාව හේතුවෙන් රුධිර සංසරණ කම්පනයක් හෝ දේ‍හයේ මාරාන්තික ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාර ඇතිවිය හැකි ය. මේ තත්ත්වයන් මරණයට පවා හේතුවිය හැක. ටූටන්ඛාමූන් අස්ථි රෝගයකින් පීඩා විඳ ආබාධිත තත්වයට පත්ව තිබුණ ද, එය මරණයට හේතුවූවා විය නොහැක. "ඇතැම්විට ඔහු වෙනත් [සහජ ආබාධ] නිසා පීඩා විඳින්නට ඇත. අනතුරුව මැලේරියාව උග්‍ර වීමෙන් හෝ අනතුරකින් පාදය බිඳීම හේතුවෙන් දේහයට එම අපහසුතාව දරා සිටිය නොහැකි වන්නට ඇත" යනුවෙන් ඊජිප්තු ශ්‍රේෂ්ඨ පුරාවස්තු මණ්ඩලයේ සභාපති, පුරාවිද්‍යාඥ සාහි හවාස් සඳහන් කරයි.
වෛද්‍යවිද්‍යාත්මක අනාවරණ පරීක්ෂා කොට බැලීමේ දී පෙනීගියේ ඔහු මෘදු ඔටු සහ පැති කුදය, pes planus, දකුණු පාදයේ hypophalangism තත්ත්වය, වම් පාදයේ දෙවන සහ තෙවන පාදකූර්චෝපරී අස්ථිවල අස්ථි විපන්‍යය, මැලේරියාව සහ මරණයට මඳ කලකට පෙර දකුණු දණහිසෙහි සංකීර්ණ බිඳීමක් වැනි තත්ත්වයන්ගෙන් පෙළී ඇති බවයි.
2013 වර්ෂයේ අගභාගයේ, ඊජිප්තුවේදියකු වූ ආචාර්ය ක්‍රිස් නෝන්ටන් සහ ක්‍රැන්ෆීල්ඩ් ආයතනයේ විද්‍යාඥයන් විසින් ටූටන්ඛාමූන්ගේ "අතථ්‍ය මරණ පරීක්ෂණයක්" සංවිධානය කරන ලදී. ඔහුගේ සිරුරේ එක් පසෙක තුවාල රටාවක් දක්නට ලැබිණි. මෝටර් රථ-අනතුරු පරීක්ෂකයන් අනතුරුව රථ අනතුරු පිළිබඳ සමාකරණයක් සකසන ලදී. නොන්ටන් නිගමනය කළේ ටූටන්ඛාමූන් මියගියේ ඔහුගේ රථය අනතුරට ලක්වීමෙන් බවයි. රථයේ කොටස් ඔහුගේ දණහිස්, පර්ශු සහ ශ්‍රෝණියට හානි සිදුකිරීමට සමත් විය. එසේම නෝන්යන් හොවාඩ් කාටර්ගේ වාර්තාවක් වූ දේහය පිළිස්සී ඇති බවට වූ වාර්තාව ද උපයෝගී කරගත්තේ ය. මානව විද්‍යාඥ ආචාර්ය. රොබට් කොනලි සහ වෝහාරික පුරාවිද්‍යාඥ ආචාර්ය මැතිව් පොන්ටිං සමග එක්ව නෝන්ටන් පැවසූයේ මිනීපෙට්ටිය තුළ මුද්‍රා තබා තිබිය දී ටූටන්ඛාමූන්ගේ දේහය පිළිස්සී ඇති බවයි. එම්බාම් තෙල් ඔක්සිජන් සමග මිශ්‍ර වීමෙන් ලිනන් සමග රසායනික් ප්‍රතිකියාවක් සිදුවන්නට ඇත. එමගින් උෂ්ණත්වය 200°Cට වඩා ඉහළ යන්නට ඇත. නොන්ටන් පවසන්නේ, "අසම්පූර්ණ මමීකරණය හේතුවෙන් භූමදානයෙන් මඳ කලකට පසුව දේහය අන්පේක්ෂිත ලෙස ස්වයංසිද්ධව පිළිස්සෙන්නට ඇති බවයි."
2014දී පැවැත්වුණු වැඩිදුර පර්යේෂණයකින් පෙනීගියේ ඔහු මිය යන්නට ඇත්තේ රිය අනතුරකින් නොවන බවයි. පරිලෝකනයන්ගෙන් පෙනී ගියේ එකක් හැර හිස්ක‍බලේ සෙසු සියලු බිඳීම් සිදුව ඇත්තේ ඔහුගේ මරණින් පසුව බවයි. එසේම ඔහුගේ උපතේදීම ඔහුගේ පාදය අර්ධ වශයෙන් විකෘතිව පැවති බව අනාවරණය විය. මේ හේතුවේන ඔහුට ආධාරයක් නොමැතිව සිටගත් නොහැකි විය. මේ නිසා ඔහු රිය පැදවූයේ ද යන්න සැක සහිත ය. මේ මතයට ආධාර ලෙස ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ තිබූ සැරයටි දැක්විය හැක. මේ නිසා විශ්වාස කෙරුණේ ඔහුගේ දෙමව්පියන් සොහොයුරා සහ සොහොයුරිය වීම නිසා ඇති වූ ජානමය විකෘතිතාවන්, බිඳුණු පාදය නිසා ඇති වූ සංකූලතාවන් සහ මැලේරියාව යන සියලු සාධකවල බලපෑම නිසා ඔහු මියයන්නට ඇති බවයි.
ප්‍රතිඵලය
ටූටන්ඛාමූන්ගේ සහ ඔහුගේ නූපන් දරුවන් දෙදෙනාගේ මරණයත් සමග, තුත්මොසීය පෙළපත අවසන් විය. අමර්ණ ලිපි අනුව පෙනීයන්නේ වැන්දඹුවක් බවට පත්වූ ටූටන්ඛාමූන්ගේ බිරිඳ, Iවන සුපිලුලියුමා නැමැති හිටයිට් රජුට ලිපියක් ලියමින් ඔහුගේ පුත්‍රයකු තමන්ට විවාහ කරදෙන් මෙන් ඉල්ලා ඇති බවයි. මෙම ලිපිවල ටූටන්ඛාමූන් මියගිය ආකාරය සඳහන් නොවේ. මෙම පණිවිඩයෙහි, අන්ඛෙසෙනමුන් පවසන්නේ තමන් බියට පත්ව සිටින බවත්, තමන් තමන්ගේම ජනයාගෙන් අයකු සමග විවාහ නොවන බවයි. කෙසේනමුත්, නව බිරිඳ වෙත යාමට පෙර සුපිලුලියුමාගේ පුත්‍රයා ඝාතනය විය. ඉන් මඳ කලකට පසු ආයි ටූටන්ඛාමූන්ගේ වැන්දඹුව විවාහ කරගෙන පාරාවෝ බවට පත් විය. රටවල් දෙක අතර යුද්ධයක් ඇති වූ අතර ඉන් ඊජිප්තුව පරාජයට පත් විය.‍ අන්ඛෙසෙනමුන්ගේ ඉරණම නොදනී. ආයිගේ දෙවන බිරිඳ වූ ටෙයි මහා රාජකීය බිරිඳ බවට පත්වූ පසු ඇය පිළිබඳ වාර්තා හමු නොවේ. ආයිගේ මරණින් පසු ‍‍හොරෙම්හෙබ් සිහසුන පැහැරගෙන ඔහුට එරෙහිව ඩැම්නේෂියෝ මෙමොරියේ ආකාරයේ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළේ ය. ටූටන්ඛාමූන්ගේ පියා වූ අක්නාටන්, සුළු මව නෙෆර්ටිටි, එහුගේ බිරිය වූ අන්ඛෙසෙනමුන්, අර්ධ සොයුරියන් සහ සෙසු පවුලේ සාමාජිකයන් ද ඊට නතු විය. ටූටන්ඛාමූන්ට ද ඉන් ගැලවුමක් හිමි නොවිණි. එහිදී ඔහුගේ රූප සහ කාර්ටුෂයන් මකාදැමිණි. හොරෙම්හෙබ්ට දරුවන් නොසිටි අතර, ඔහු සිහසුන පරමෙසු හට පැවරී ය. පරමෙසු රැම්සෙසීය පාරාවෝ පෙළපත ආරම්භ කළේ ය.
වැදගත්කම
ටූටන්ඛාමූන් පාරාවෝ හෙවත් රා දෙවියන්ගේ පුත් තනතුරට පත්වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු නවයකි. ඔහු ආසන්න වශයෙන් වසර දහයක් පමණ රාජ්‍ය පාලනය සිදුකළේ ය. ඓතිහාසික වශයෙන් ටූටන්ඛාමූන්ගේ සමය වැදගත් වන්නේ ඊජිප්තුව මේ සමයේ ලෝක බල ව්‍යාප්තියේ උච්චස්ථානයට ආසන්න ස්ථානයක පැතිර පැවති නිසාත්, ඔහු සිය පියා වූ අක්නාටන්ගේ විප්ලවවාදී ඒකදේවවාදී ප්‍රතිසංස්කරණ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් නිසායි. දෙවනුව රජුන්ගේ නිම්නයේ තිබී කාටර් විසින් අනාවරණය කරගත් ඔහුගේ සොහොන්ගැබ එතෙක් අතගසා නොතිබූ වඩාත් සම්පූර්ණතම පුරාතන ඊජිප්තු සොහොන්ගැබ වීම නිසාවෙනි. ටූටන්ඛාමූන්ගේ රාජ්‍ය සමය ඇරඹෙන විට, ඔහු ලාබාල වියේ පසු වූ බැවින් ඔහුගේ අමාත්‍ය මෙන්ම අනුප්‍රාප්තිකයා ද වූ ආයි විසින් රාජසභාවේ වැදගත් දේශපාලන තීරණ ගැනීම සිදුකරන්නට ඇත.
එකල රජවරුන්ගේ මරණින් පසු මතකාගාර වන්දනාව හා ඒ හා සම්බන්ධ දේවස්ථාන ඔස්සේ ඔවුනට ගෞරව කිරීම සිදු විය. ටූටන්ඛාමූන් සිය රාජ්‍ය සමය තුළ දී මෙලෙස වන්දනාමානවලට ලක් විය. කාර්නැක් දෙවොලෙන් හමුවූ ශිලා පුවරුවක් අමුන්-රා දෙවිඳුන්ට පුදකර තිබීමෙන්, පෙනෙන්නේ එකල පාපකර්ම වෙනුවෙන් ඔහු සමාව පුදකළ දෙවියකු ලෙස සලකා ඇති බවයි. ඔහුව වන්දනා කෙරුණු දේවස්ථාන කවා සහ නූබියාවේ ෆරාස් වැනි දුරබැහැර ප්‍රදේශවලින් ද හමු වේ. කුෂ්හි ප්‍රතිරාජයාගේ සොයුරියගේ පදවි නාමයෙහි මෙම දිව්‍යමය රජුට සම්බන්ධතාවක් දක්වා ඇත. මෙමගින් ඔහුගේ වන්දනාවෙහි වූ සර්වත්‍රභාවය පිළිබිඹු වේ.
සොහොන්ගැබ
ටූටන්ඛාමූන්ගේ දේහය භූමදානය කළ සොහොන්ගැබ ඔහුගේ තත්ත්වයට සාපේක්ෂව කුඩා බව පෙනී යයි. ඇතැම්විට ඔහුගේ මරණය අනපේක්ෂිත ලෙස සිදුවීම එයට හේතු වන්නට ඇත. මේ වනවිට ඔහු වෙනුවෙන් ඉදකෙරෙමින් පැවති විශාල රාජකීය සොහොන්ගැබේ වැඩ අවසන් නොවීම හේතුවෙන්, ඔහුව වෙනත් අයකුගේ සොහොන්ගැබක මිහිදන් කරන්නට ඇත. මෙහි දී මරණය සහ භූමදානය අතර දින 70හි සම්ප්‍රදායය අනුගමනය කරන්නට ඇත.
ටූටන්ඛාමූන්ගේ මමිය මේ වනවිට රජුන්ගේ නිම්නයේ ඔහුගේ සොහොන්ගැබ තුළ තැන්පත් කොට ඇත. 2007 නොවැම්බර් 4දින, එනම් කාටර්ගේ සොයාගැනීමෙන් වසර 85කට පසු මෙම 11 වියැති පාරාවෝවරයාගේ දේහය ලුක්සෝර්හි ඔහුගේ භූගත සොහොන්ගැබ වෙත රැගෙන යන ලදී. එහිදී ඔහුගේ ලිනන්වලින් වෙලූ මමිය රන් මිනීපෙට්ටියෙන් ඉවත්කොට, කාලගුණ තත්ත්ව පාලිත වීදුරු පෙට්ටියක් තුළ තැන්පත් කරන ලදී. මෙම වීදුරු ආවරණය යෙදූයේ සොහොන්ගැබට ඇතුළුවන සංචාරකයන් නිසා ඇති වන තෙතමනය සහ උෂ්ණත්වයෙන් මමිය වියෝජනය වන වේගය අවම කරලීමටයි.
අතීතයේ ඔහුගේ සොහොන්ගැබ දෙවතාවක්වත් සොරුන්ගේ ග්‍රහණයට ලක්වන්නට ඇත. නමුත් සොරකම් කොට ඇති දෑ (ඉක්මණින් නරක්වනසුලු තෙල් සහ සුවඳ විලවුන්) සහ සොහොන්ගැබ ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කොට ඇති ආකාරය සැලකිල්ලට ගැනීමේ දී, මෙම සොරකම් මූලික භූමදානයෙන් මාස කිහිපයක් තුළ සිදුවන්නට ඇති බව පෙනේ.
වසර ගණනාවක සිට "පාරා‍වෝවරුන්ගේ ශාපය" (සිය අලෙවිය වැඩිකරගැනීමේ අරමුණින් මෙය පතුරුවන ලද්දේ පුවත්පත් විසිනි ) පිළිබඳ දූසමාන ආරංචි පැතිර ගියේ ය. මෙයට හේතුවූයේ එම සොහොන්ගැබවට ඇතුළු වූ කිහිප දෙනකු අකාලයේ මිය යාමයි. නමුත් අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දුන්නේ සොහොන්ගැබ සහ මිනී පෙට්ටිය විවෘත කරන විට එයට පුද්ගලයින් 58ක් දායක වූ බවත්, දශකයක් තුළ මියගියේ ඉන් අටදෙනකු පමණක් බවත් ය. සෙසු සියල්ලෝම ජීවත්ව සිටියහ. පසුකලෙක 1939දී හොවාඩ් කාටර් ලිම්ෆෝමා රෝගයෙන් මියයන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 64කි. මෙහි අවසන් සාමාජිකයා වූ ඇමරිකානු පුරාවිද්‍යාඥ ජේ. ඕ. කිනමන් 1961දී මියගියේ එම සිදුවීමෙන් වර්ෂ 39කට පසුවයි.
නෙෆර්නෙෆරුආටන්ගේ අවමංගල භාණ්ඩ ටුටන්ඛාමුන්ගේ භූමදානය වෙනුවෙන් යළි භාවිතය
නිකොලස් රීවස් අනුව, ටුටන්ඛාමුන්ගේ අවමංගල භාණ්ඩ අතුරින් 80%ක් පමණම නෙෆර්නෙෆරුආටන් පාරාවෝවරියගේ මුල් අවමංගල භාණ්ඩ අතුරින් ලබාගත් ඒවායි. මේ අතර ඔහුගේ සුප්‍රකට රන් වෙස්මුහුණ, මැදි මිනීපෙට්ටිය, කැනපික බඳුන්, රන් ආලේපිත වන්දනා පනේල කිහිපයක්, ෂැබ්ටි-රූප, මංජුසා සහ අටු, රාජනීය ආභරණ ආදිය ද වේ. 2015දී, රීවස් විසින් මෙයට සාක්ෂියක් ලෙස ටුටන්ඛාමුන්ගේ සුප්‍රකට රන් වෙස්මුහුණේ වූ පැරණි කාර්ටුෂයක් ඉදිරිපත් කරයි. මෙහි දැක්වෙන්නේ "අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ මෙරි-නෙෆර්ඛෙපෙරුරේ" (හෙවත් අක්නාටන්ගේ ප්‍රියාදර අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ) යන නාමයයි. මේ නිසා මෙම වෙස්මුහුණ මුලින් නිර්මාණය කෙරුණේ අක්නාටන්ගේ අගබිසව වූ නෙෆර්ටිටි රැජින වෙනුවෙනි. ඇය සිය සැමියාගේ මරණින් පසු සිහසුනට පත්වූ පසු අන්ඛ්ඛෙපෙරුරේ යන රාජකීය නාමය භාවිත කළා ය.
උරුමය
ඔහුගේ සොහොන්ගැබේ තිබී කෞතුක වස්තූන් 5,398ක් පමණ හමු විය. මේ අතර, ඝන රන් මිනීපෙට්ටිය, වෙස් මුහුණ, සිහසුන්, දුනු, නෙළුම් කුසලානය, ආහාර, වයින් සහ නැවුම් ලිනන් යටඇඳුම් ද විය. හොවඩ් නාටර්ට මෙම වස්තූන් ලැයිස්තුගත කිරීමට වසර 10ක් ගත විය. මෑතකාලීන විශ්ලේෂණයකින් යෝජනා වී ඇත්තේ සොහොන්ගැබෙන් සොයාගත් සිරිය (කිණිස්ස) උල්කාශ්මවලින් සැදි තලයකින් යුක්ත වූ බවයි. මෙකල ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබෙන් හමුවූ පුරාවස්තු පිළිබඳ අධ්‍යයනය මගින් මධ්‍යධරණී පෙදෙස අවට එකල පැවති ලෝහ තාක්ෂණික ක්‍රමශිල්ප හඳුනාගත හැක.
ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබේ පුරාවස්තු ලොව වඩාත් සංචාරයට ලක් වූ පුරාවස්තු ලෙස සැලකෙයි. නමුත් මේ අතුරින් වඩාත් ප්‍රකට ප්‍රදර්ශන සංචාරය 1972 සිට 1979 දක්වා පැවති ද ට්‍රෙෂර්ස් ඔෆ් ටූටන්ඛාමූන් සංචාරයයි. මෙම ප්‍රදර්ශනය පළමුවරට ඇරඹුණේ 1972 මාර්තු 30 සිට සැප්තැම්බර් 30 දක්වා ලන්ඩනයේ බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ය. මිලියන 1.6කට අධික පිරිසක් මෙය නැරමූ අතර ඇතැමුන්ට පැය අටක් වැනි කාලයක් පෝළිම්වල රැඳී සිටීමට ද සිදු විය. මෙය එම කෞතුකාගාර ඉතිහාසයේ සුප්‍රකටම ප්‍රදර්ශනය ලෙස සැලකෙයි. මෙම ප්‍රදර්ශනය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, ජපානය, ප්‍රංශය, කැනඩාව සහ බටහිර ජර්මනිය ඇතුළු රටවල් ගණනාවකම ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගරය විසින් එක්සත් ජනපදයේ සංවිධානය කළ ප්‍රදර්ශනය 1976 නොවැම්බර් 17 සිට 1979 අප්‍රේල් 15 තෙක් පැවති අතර, මිලියන අටකට වැඩි පිරිසක් එය නැරඹූහ.
2004දී ටූටන්ඛාමූන්ගේ අවමංගල භාණ්ඩ ප්‍රදර්ශනයක් ටූටන්ඛාමූන්: ද ‍ගෝල්ඩ්න් හියර්ආෆ්ටර් යුනවෙන් නම්කෙරුණු අතර, මෙයට ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබේ පුරාවස්තු පනහක් සහ සෙසු 18වන රාජවංශ සොහොන්ගැබ්වලින් හමුවූ පුරාවස්තු අන්තර්ගත විය. ස්විට්සර්ලන්තයේ බාසල් නුවර ඇරඹි මෙහි දෙවන අදියර ජර්මනියේ බොන් නුවර පැවැත්විණි. මෙම යුරෝපා සංචාරක ප්‍රදර්ශනය සංවිධානය කරන ලද්දේ ජර්මන් සාමූහික ජනරජයේ කලා සහ ප්‍රදර්ශන ශාලාව, ශ්‍රේෂ්ඨ පුරාවස්තු කවුන්සිලය (SCA) සහ ඊජිප්තු කෞතුකාගාරය සමග ඇන්ටිකන්මියුසියම් බාසල් සහ සෑම්ලන්ග් ලුඩිවිග් ආයතනවල සහ‍යෝගීත්වයෙනි. බොන් ප්‍රදර්ශනය සඳහා ඩොයිෂ් ටෙලිකොම් ආයතනය විසින් අනුග්‍රහය දක්වන ලදී.
2005දී ඊජිප්තුවේ ශ්‍රේෂ්ඨ පුරාවස්තු කවුන්සිලය සමග ආට්ස් ඇන්ඩ් එක්ස්හිබිෂන්ස් ඉන්ටර්නැෂල් සහ නැෂනල් ජියෝග්‍රැ‍ෆික් ආයතනවල සහයෝගීත්වයෙන් ටූටන්ඛාමූන් පුරාවස්තු සහ සෙසු 18වන රාජවංශ අවමංගල භාණ්ඩ ප්‍රදර්ශනයක් ටූටන්ඛාමූන් ඇන්ඩ් ද ගෝල්ඩන් ඒජ් ඔෆ් ද ෆේරෝස් යන තේමාව යටතේ පැවැත්විණි. මෙය ටූටන්ඛාමෙන්: ද ගෝල්ඩ්න් හියර්ආෆ්ටර් ප්‍රදර්ශනයම වෙනස්ම මුහුණුවරකින් ඉදිරිපත් කිරීමකි. මෙමගින් මිලියන තුනකට වැඩි ජනතාවක් අකාර්ෂණය කරගැනීමට අපේක්ෂා කෙරිණි.
මෙම ප්‍රදර්ශනය ලොස් ඇන්ජලීස්වලින් ආරම්භ වී ෆෝට් ලෝඩර්ඩේල්, ෆ්ලොරිඩාව, චිකාගෝ සහ ෆිලඩෙල්ෆියා ප්‍රදේශ වෙත ව්‍යාප්ත විය. අනතුරුව එය 2008 අගෝස්තු මස ලන්ඩන්හි පැවැත්විණි. අවසානයේ එය ඊජිප්තුව වෙත යළි පිටත් විය. එක්සත් ජනපදයේ පැවති ප්‍රදර්ශනය නැවත වරක් 2008 ඔක්තෝබර් සිට 2009 මැයි දක්වා ඩලස් කලා කෞතුකාගාරයේ පැවැත්විණි. මෙම සංචාරය වෙනත් එක්සත් ජනපද නගරවල ද සංවිධානය කෙරිණි. ඩලස් ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු එය සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝවේ ඩි යන්ග් කෞතුකාගාරය සහ නිව් යෝක් නගරයේ ඩිස්කවරි ටයිම්ස් චතුරස්‍ර ප්‍රදර්ශනයේ ද පැවැත්විණි.
2011දී, පළමු වරට ඔස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රදර්ශනය පැවැත්විණි. අප්‍රේල් මස එහි විවෘත කිරීමේ උත්සවය මෙල්බර්න් කෞතුකාගාරයෙහි පැවැත්විණි. 2011 දෙසැම්බර් මස එය නැවත කයිරෝව වෙත රැගෙන යන ලදී.
මෙම ප්‍රදර්ශනයට ටූටන්ඛාමූන්ට පෙර දහඅටවන රාජවංශයේ රාජ්‍ය කළ හට්ෂෙප්සුට් රැජිනිය වැනි පාරාවෝවරුන්ගේ කෞතුක වස්තූන් 80ක් අන්තර්ගත විය. ඇගේ සමයේ අනුගමනය කළ වෙළඳ ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් පසුකාලීනව ටූටන්ඛාමූන් වැන්නවුන්ගේ අධික වියදම්කාරී භූමදානයන්ට ධනය උපයාගත හැකිව තිබිණි. එසේම ටූටන්ඛාමූන්ගේ සොහොන්ගැබට අයත් වස්තූන් 50ක් පමණ ද අන්තර්ගත විය. 1972-1979 සංචාරයේ ප්‍රදර්ශනාංගයක් වූ සුප්‍රකට රන් වෙස්මුහුණ මෙම ප්‍රදර්ශනයට ඇතුළත් නොවිණි. එයට හේතුව සංචාරයන් සඳහා යොදා ගැනීමට වෙස්මුහුණ බි‍ඳෙනසුලු වැඩි යැයි ඊජිප්තු රජය තීරණය කිරීමයි. ඒ නිසා ඉන් පසු එය සංචාරක ප්‍රදර්ශන සඳහා යොදා නොගැනිණි.
ටූටන්ඛාමූන් ඇන්ඩ් ද වර්ල්ඩ් ඔෆ් ෆේරෝස්නැමැති වෙනත් ප්‍රදර්ශනයක් 2008 මාර්තු 9 සිට සැප්තැම්බර් 28 දක්වා වියානා මානව විද්‍යා කෞතුකාගාරයේ පැවැත්විණි. මෙහි අමතරව කෞතුක අංග 140ක් අන්තර්ගත විය. යළි නම්කළ ටූටන්ඛාමූන්: ද ‍ගෝල්ඩන් කිං ඇන්ඩ් ද ග්‍රේට් ෆේරෝස් නැමැති ප්‍රදර්ශනය 2008 නොවැම්බර් සිට 2013 ජනවාරි 6 තෙක් එක්සත් ජනපදය සහ කැනඩාවේ ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.
නාමයන්
සම්ප්‍රදායික වන්දනා ක්‍රමය යළි හඳුන්වා දීමේ දී, ඔහුගේ නාමය වෙනස් විය. මෙය පරිවර්තනය කෙරෙන්නේ twt-ꜥnḫ-ỉmn ḥqꜣ-ỉwnw-šmꜥ ලෙසයි. නූතන ඊජිප්තුවේදීය සම්මුතිය අනුව මෙය ටූටන්ඛාමූන් හෙකාඉයුනුෂෙමා ලෙස ලියනු ලැබේ. එහි අරුත "අමුන්ගේ ජීවමාන ප්‍රතිබිම්බය, ඉහළ හීලියොපොලිස්හි පාලක" යන්නයි. සිහසුනට පත්වීමේ දී ටූටන්ඛාමූන් විසින් පුද්ගල නාමයක් භාවිත කළේ ය. මෙය පරිවර්තනය කෙරෙන්නේ nb-ḫprw-rꜥ ලෙස වන අතර, නූතන ඊජිප්තුවේදීය සම්මුතිය අනුව එය නෙබ්ඛෙපෙරුරේ ලෙස ලියනු ලැබේ. මෙහි අරුත "රේගේ ස්වරූපයන්ට අධිපති" යන්නයි. අමර්ණ ලිපිවල දැක්වෙන නිභුරෙරෙයා යන නාමය ඇතැම්විට ඔහුගේ පුද්ගල නාමය උච්චාරණය වූ සැබෑ ස්වරූපයට ආසන්න වන්නට ඇත.
කණ්ඩලම වැව
ජලාශයෙහි උපරිම දිග කිලෝ මීටර 4.8 ක් සහ උපරිම පළල කිලෝ මීටර 2.3 පමණ වන අතර, වර්ග කිලෝමීටර 102 ක පමණ ප්‍රදේශයක එය පැතිර පවතියි. ජලාශයෙහි සමස්ථ ජල ධාරිතාවය ඝන මීටර 33300000ක් පමණ වෙයි.
ජලාශය අවට වූ සුන්දර වටපිටාව හා වසර පුරාම ජලය රැඳී තිබීම හේතුවෙන්, කණ්ඩලම ජලාශය වත්මන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සංචාරක කලාපයක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබෙයි.
නම
දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ සැතපෙන බුදු පිලිමයේ කණ් සඟලට පිදූ භූමියක ඉදිකල නිසා කණ්ඩලම නම ලැබී ඇති.
ඉදිකිරීම
ඉදිකිරීම පිලිබඳ විස්තර ඉතිහාසයේ සඳහන් ‍නොවේ. ලම්බකර්ණ රජ පෙළපතට අයත් රජෙකුගේ කාලයේදී සිදුකල ඉදිකිරීමක් සේ සැලකේ.
ප්‍රතිසංස්කරණය
ක්‍රි.ව. 1951 සහ 1957 කාලය තුල ප්‍රතිසංස්කරණය සිදුකරන ලදී. එහිදී පහත කටයුතු සිදුකෙරිනි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රවර්ගය:වැව්
අසංග ප්‍රියමන්ත පීරිස්
ගීත ලැයිස්තුව
ඇල්බම අනුව පෙලගස්වා ඇත.
සඳ හාමිනේ
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ
අලිෆුෂි
අලිෆුෂි (දිවෙහි: އަލިފުށި) යනු, රා අතොළුවෙහි පිහිටි එක් ජනාවාසී දිවයිනකි.
මෙම දිවයින කීර්තිමත් වන්නේ වඩු කාර්මිකයන් සහ බෝට්ටු තනන්නන් සඳහාය.
නර්තනය
දේශීය නර්තන කලාව පුද පුජා ඇසුරෙන් බිහි වූ බව පිළිගත හැකිය. වර්තමානයේ වුවද විවිධ ශාන්ති කර්ම වල දක්‌නට ඇති නැටුම් එයට කදිම උදාහණයකි.
ශ්‍රී ලංකාව බොහෝ පැරණි ශිෂ්ටාචාරයක්‌ ඇති රටකි. මීට වසර 2500 කට පමණ පෙර විජය නැමැති ඉන්දියානු රජ කුමාරයා සමග පැමිණි පිරිස ලංකාට පැමිණෙන විට කුවේණිය නම් යක්‍ෂ ගෝත්‍රික කාන්තාව කපු වියමින් සිටි බව මහවංශයේ සඳහන් වේ. එයින් පිලිබිඹු වන්නේ අතීතයේ සිටම අපේ රටේ රෙදි විවීම වැනි කර්මාන්ත කරවූ දියුණු ශිෂ්ට සම්පන්න ජන කොටසක්‌ වූ බවයි. අතීත කතා වලට අනුව විජය කුමරු පැම්ණීමට පෙර කාලවලදී පවා අපෙ රටේ නැටුම් ගැයුම් වැයුම් පැවති බව කියැවේ. විජය කුමරුගේ පැමිණීමෙන් පසු ඇතිවූ දියුණු ලාංකික සමාජය තුල විවිධ වකවානු වලදී දියුණු නැටුම් කලාවක්‌ පැවති බව අනාවරණය වේ.
ශ්‍රි ලංකාවේ නර්තන සම්ප්‍රදායන්
ප්‍රධාන වශයෙන් ගත් කල ශ්‍රි ලංකාවේ නර්තන සම්ප්‍රදායන් 3ක්‌ දක්‌නට ඇත.
මේ ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායන් ප්‍රාදේශීය වශයෙන් ආරම්භ වූ නර්තන සම්ප්‍රදායන් වන අතර සම්පූර්ණයෙන්ම දේශිය සංස්‌කෘතියේ අභාෂයන් ගෙන් සැදුම් ලත් නර්තන විශේෂයන් ය. මේ නැටුම් සම්ප්‍රදායනට නම් ලැබී ඇත්තේ එම සම්ප්‍රදායන් ආරම්භ වූ හා වඩාත් ප්‍රචලිත ව පවතින ප්‍රදේශ හේතුවෙන් බව පෙනේ.
ඉහතින් සඳහන් ප්‍රධාන නැටුම් සම්ප්‍රදායනට අමතර තවත් විවිධ වූ (ප්‍රකට අප්‍රකට) විදේශීය අභාෂයන් ගෙන් සැදුම් ලත් නර්තන සම්ප්‍රදායන් කිහිපයක්‌ ශ්‍රී ලංකාවේ දක්‌නට ලැබේ. ඒ අතරින් ප්‍රධාන තැනක්‌ ගන්නේ ලංකාවේ උතුරු නැගෙනහිර පලාත් වල ප්‍රචලිත ඉන්දීය සම්ප්‍රදායානුකූල භරත නාට්‍යම් නැටුම් සම්ප්‍රදායයි.
උඩරට නැටුම් සම්ප්‍රදාය
උඩරට නැටුම් කලාවේ මූලාරම්භය සොයන්නෙකුට එම නර්තනයේ යෙදෙන නැටුම් ශිල්පීන් අතර ප්‍රචලිත පුරාවෘත්ත කතා කෙරෙහි අවදානය යොමුකල යුතුවේ. මෙයට හේතුව වී ඇත්තේ ඒ කතා පුවත් හා උඩරට නැටුමේ ඇති නර්තන අංග හා ඇති සබඳතාවයන් හේතුවෙනි. මේ පුරාවෘත්ත කතා වලින් ඉතා වැදගත් කොට සැලකිය හැකි පඩුවස්‌ දෙව් රජුගේ දිවි දෝෂය පිලිබඳ කතා වස්‌තුව හා උඩරට නැටුම අතර මනා සබඳතාවයක්‌ පවතී.පඩුවස්‌ දෙව් රජුගේ දිවි දෝෂය සමනය කිරීමෙහි ලා පැවත්වූ ශාන්ති කර්මය අදටත් උඩරට නැටුම් ශිල්පියා විසින් පවත්වන කොහොඹා කංකාරී ශාන්ති කර්මය වේ.මෙරට අනෙකුත් ශාන්තී කර්මවලට වඩා වෙනස්‌ නර්තනය හා ගායන වාදනයට ප්‍රමුඛ ස්‌ථනයක්‌ ලබා දෙන ශාන්ති කර්මයකි කොහොඹා කංකාරි ශාන්ති කර්මය.පඩුවස්‌දෙව් කතා වස්‌තුවට අමතරව විජයාවතරණයට පෙර හා පසූ සිදුවූ විවිධ කතා වස්‌තූ උඩරට නැටුම් කලාව හා සබැඳේ.
මෙසේ ආරම්භ වූ නැටුම් කලාව දිනෙන් දින සංවර්ධනය වෙමින් ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කදුකර ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වල උඩරට නැටුම් සම්ප්‍රදාය නමින් ප්‍රචලිත විය.
උඩරට නැටුම් කලාව ප්‍රචලිත ප්‍රදේශ
1. සත්කෝරලය
2. සතරකෝරලය
3. දුම්බර
4. හේවාහැට
5. මහනුවර දිස්‌ත්‍රික්‌කය
6. කුරුණෑගල දිස්‌ත්‍රික්‌කය
7. කෑගල්ල දිස්‌ත්‍රික්‌කය
කොහොඹා කංකාරිය උඩරට නැටුමේ ප්‍රධාන ශාන්තිකර්මය වන අතර, ප්‍රධාන ඇදුම් කට්‌ටලය ( රංග වස්‌ත්‍රාභරණ ) වන්නේ, වෙස්‌ ඇදුම් කට්‌ටලයයි. ගැට බෙරය ප්‍රධාන වාද්‍ය භාණ්‌ඩය වේ. පා සරඹ 12 ක්‌ හා ගොඩ සරඹ 12 කින් සැදුම් ලත් උඩරට නර්තනය අති රමණීය වන්නම් 18 කින්ද, වට්‌ටම් 4 කින්ද සමංවිතය.
ටෝකියෝ
, නිල වශයෙන්, යනු ජපානයේ ඇති ප්‍රාන්ත 47 කින් එකකි. ජපානයෙහි ප්‍රධාන දුපත වන හොංෂු දුපතේ නැගෙනහිර පෙදෙසට වන්ව එය පිහිටා ඇති අතර,  ඊසු  දූපත් සහ ඔගසවාරා දූපත්  එයට අයත් වේ. ටෝකියෝ පුරවර නගරය 1943 දි නිර්මාණය වුයේ ටෝකියෝ ප්‍රාන්තය (ටෝකියෝ-ෆූ) සහ ටෝකියෝ නගරය ඒකාබද්ධ කිරීමෙනි. ටෝකියෝ පුරවර රජය විසින්, එක් එකක් වෙනම නගරයක් ලෙසින් පාලනය වන ටෝකියෝහි විශේෂ කොට්ඨාශ විසි-තුනක් පාලනය කෙරෙන අතර, මෙයට පෙරදී ටෝකියෝ නගරය ලෙස පැවැති ප්‍රදේශය මෙන්ම ප්‍රාන්තයෙහි බටහිර පසට වන්නට පිහිටි  මහ නගර 39 ක්  ද සහ පිටතින් පිහිටි දිවයින් සමූහ දෙකක්ද අයත් වේ. පුරවර ටෝකියෝව, ජපානයෙහි අගනගරය සහ විශාලතම පුරවර ප්‍රදේශය වෙයි.
විශේෂ නගරයන්හි ජනගහය මිලියන 8 ක් ඉක්මවා ඇති අතර සමුහයක් ලෙස ගත් කල මිලියන 12 ක් වේ.ටෝකියෝ යනු විශාල පිරිසක් ජිවත් වන නරගයක් වන අතර එය මිලියන 35 ත් 39 ත් අතර වව අතර ලෝකයේ ප්‍රධානතම ආර්ථික කේන්ද්‍රරස්ථානය ලෙස හදුන්වන්නේ 2008 දි DPD හි අගය ට්රිලියන US$ 1.479 ක් වු හෙයිනි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජපානය ප්‍රවර්ගය:ජපානයේ නගර ප්‍රවර්ගය:අගනගර
‍සෝල්
සෝල් යනු කොරියානු රාජ්‍යයේ අග නගරය හා ප්‍රධානතම නගරය වේ. එහි ජනගහනය මිලියන 10 ඉක්මවන අතර ලෝකයේ ඇති විශාලතම නගරයක් වේ. සොල් ජාතික ප්‍රධාන පෙදෙසෙට ඉන්චියෝන් නගරය හා මිලියන 24.5 ක ජනගහනයකින් යුත් ජියාන්ජි පළාත ද ඇතුළත්ය. ඒ වාගේම මෙය ලොව දෙවනියට විශාලතම නගරය ද වේ. දකුණු කොරියානු ජනනගහනයෙන් හරි අඩක්ම ජීවත් වන්නේ සෝල් නුවරයි. සෝල් නුවරින් 1/4 කට ආසන්න පෙදෙසක් රටේ ආර්ථික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථාන ලෙස සැලකෙයි.
කොරියා මහද්විපයේ මධ්‍යයට වන්නට හැන් නදිය අසබඩ සෝල් නුවර පිහිටා ඇත. මෙය බු.ව 18 දි මේක්ජි තක කොරියාවේ රාජධානි 3 න් 1 ක් විය. වර්තමානයේ එය ගිනිකොන දිග සෝල් නුවර නම් වේ. පසුව කොරියානු අධිරාජ්‍යයෙකු වන ජෝසන් අධිරාජ්‍යයාගේ පාලන සමයේ කොරියාවේ අග නගරය බවට සෝල් නුවර පත්විය. කොරියානු ඉතිහාසයට අනුව සහශ්‍රයකටත් වඩා පැරණි චැන්ඩියෝකගන්, න්වාසියොන් බල කොටුව, ජොන්ග්මියා සිද්ධස්ථානය හා ජේසන් අධිරාජ්‍යයාගේ සොහොන ලෝක උරුමයන් සුරැකිමේ සංවිධානය මඟින් පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයක් ලෙස නම් කරනු ලැබ ඇත.
සටහන්
{|
ප්‍රවර්ගය:දකුණු කොරියාව ප්‍රවර්ගය:අගනගර
අවුරන්ගාබාද් දිස්ත්‍රික්කය, මහාරාෂ්ට්‍රා
thumb|right|300px|[[බිබී කා මක්බරා යනු අවුරන්සේබ්ගේ පුතා විසින් වසර 1660දී, ඔහුගේ මව වූ  ඩිල්රස්බානො බෙගම් හට උපහාරයක් වශයෙන් තැනවුනු ස්මාරකයකි.]]
අවුරන්ගාබාද් දිස්ත්‍රික්කය යනු, බටහිර  ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයෙහි දිස්ත්‍රික්ක 35 අතුරින් එකකි. එය මායිම් වී ඇත්තේ, බටහිරින් නාෂික දිස්ත්‍රික්කයෙන්, උතුරින් ජල්ගෝන් දිස්ත්‍රික්කයෙන්ද, නැගෙනහිරින්  ජල්නා දිස්ත්‍රික්කයෙන් සහ, දකුණින්  අහමද්නගර් දිස්ත්‍රික්කයෙන්ද වෙයි. අවුරන්ගාබාද් යනු මූලස්ථානය සහ ප්‍රධාන නගරය වෙයි. දිස්ත්‍රික්කය පැතිර පවතින භූමි ප්‍රමාණය 10,100 කිමී² වන අතර, එයින් 141.1 කිමී² ප්‍රමාණයක් නාගරික සහ 9,958.9 කිමී² ප්‍රමාණයක් ග්‍රාමීය වෙයි.
අනුලා විද්‍යාලය, නුගේගොඩ
අනුලා විද්‍යාලය, නුගේගොඩ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ බාලිකා පාසලක් වන අතර, එය 1941 දී ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් විසින් ගුරුවරු පස් දෙනෙක් හා ශිෂ්‍යයාවන්  38 දෙනෙක් සහිතව ආරම්භ කරන ලදී.
දැනට මෙම පාසලේ ශිෂ්‍යාවන් ගණන 3,000 ඉක්මවයි. විදුහල්පති හා කාර්ය මණ්ඩලයේ  මග පෙන්වීමට අනුව මෙහි බෞද්ධ මූලධර්ම මත පදනම් වූ  අවිහිංසාව හා ස්වයං විනය පවත්වා ගෙන යාමට ශිෂ්‍යාවන් පුරුදු පුහුණු කිරීම මෙහි පරම අභිප්‍රායයි. මෙහි ආදිකතෘ තුමාගේ අරමුණ හා පාසලේ දැක්ම වනුයේ  මෙහි ඉගෙනුම ලබන ශිෂ්‍යයාවන්, සෑම අංශයකින්ම " පරිපූර්ණ කාන්තාවන් " බවට හැඩගැස්වීමටය. පුරෝගාමී විදුහල්පතිනියක් වූ ( පී. බී. ප්‍රනාන්දු මහත්මිය) 1941 සිට 1956 දක්වා පාසලට සේවය කළ අතර පාසල සඳහා ඉඩමක් සහ ශිෂ්‍යත්ව ක්‍රමයක් ලබා ගැනීම සඳහා ඇය සිය මුළු වැටුපම පරිත්‍යාග කළාය.
SCHOOL SONG
සමරමු අනුලා විදුහල් මාතා
නමදිමු හදපිරි බැතිනි සදා //
සුචරිත සදවා ගුණ මිණි වඩවා
හෙළ දූ දරුවන් යහමග ගන්වා
දෙස බස රැස බුදු සමය නගා
ශිල්පකලා විද්‍යාලෝකේ .....
සමරමු අනුලා......
ධීර වීර ගුණ නැණ බලධාරී //
වීර විකුම් හෙළ ජීවය පා
ඔද තෙද බලපා  රස ලොව කළඹා
සාමකාමි දියුණුව සහජීවේ //
සිරිලක් පොළොවේ මතුකරදී
ජයගොස නංවා කිතුරැස ගන්වා
"සැරදේවා ඔබ බැබළේවා"
ගාල්ල ක්‍රිකට් සමාජය
ගාල්ල ක්‍රිකට් සමාජය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල පළමු පෙළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමකි. ඔවුන් 2004 ඉන්දියන් සාගර සුනාමියෙන් පසු ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලද ගාල්ල ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩාංගනයේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩාංගනය වේ. 2016-17 වාරයේ දී, ඔවුන් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් හි පළමු පෙළ තරඟ සදහා සහභාගි විය.
අමතර සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම්
වැලිගම
වසර 2300කට අධික ලිඛිත ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන ඵෙතිහාසික ජනාවාසයක් ලෙස වැලිගම හැඳින්විය හැකිය. මහා වංශයේ එන දෙතිස් ඵල රුක් බෝධියක් පිහිටුවන ලද ස්ථානයක් ලෙස වැලිගම වෙහෙර සඳහන් කර ඇත. මෙම තොරතුරු නොවන්නට වැලිගමට මෙතරම් පැරණි ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන්නට‍ කිසිදු සාධකයක් ඇති නොවන්නට ඉඩ තිබුණි.
ක්‍රි:පූ:3 වන ශත වර්ෂය වැනි දුරාතීත යුගයක අනුරාධපුරයෙන් සැතපුම් සියගණනක් ඈත නිරිතදිග තැනිතලාවේ සමුද්‍රසන්නයේ තිබු වැලිගම ඒ යුගයේදී ජනාවාසයක් ව පැවත ඇත. කෙසේ හෝ විජයාගමනයට සමගාමීව හෝ පසුව නිරිතදිග හා ගිනිකොනදිගට ආර්ය සංක්‍රමණයන් වු බවට ඉතිහාසඥයෝ පිළිගනිති.
වැලි බහුල වු නිසා ද ගල් බහුල වු නිසා ද වල්ලම් බහුල නිසා ද ඒ ආශ්‍රයෙන් වැලිගම නම ඇති වු බව එක් අදහසකි. ඉන්දියාවෙන් පැවති වෙළෙඳ අධිපතියෙන් වු "වලලි" නම් තැනැත්තා නිසා වැලිගම නම ඇති වු බව තවත් මතයකි. "වලලිත" නම් වෙළෙඳ ගණයක් මෙහි විසු බව ඉතිහාසඥවාර්ය ජාමුද කියයි. ඒ අනුව වැලිගම නාමය ඇති වු බව සාමාන්‍ය පිළිගැනීමයි. වැලිගම නාමය පිළිබඳ ප්‍රථම වරට ලේඛනගත සාහිත්‍යයේ දක්නට ලැබෙන්නේ සීගිරි ගි තුළිනි.
උඩුවිල් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
උඩුවිල් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. ජූලි 1977 දී මෙම බලප්‍රදේශය මනිපෙයි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය ලෙසින් නම් වෙනස් කෙරණි.මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  උඩුවිල් සහ මනිපෙයි නගර අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී මනිපෙයි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස මනිපෙයි දිගටම පවතියි.
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
විශ්වනාදන් ධර්මලිංගම් 1985 සැප්තැම්බර් 2 දිනදී ඝාතනය කෙරිණි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
තස්ලිමා නස්රීන්
තස්ලිමා නස්රීන
චරිතාපදානය
ඇය තරම් මුස්ලිම් ලෝකයේ වෛරයට පාත්‍රවූ රචිකාවක් සොයාගැනීම දුර්ලභය. ඇය අද ස්වීඩනයේ අප්‍රකට ජීවිතයක් ගතකරන්නේ ඇය මරා දැමීමට මුස්ලිම් අන්තවාදීන් තැත්කරන හෙයිනි. ඇය ලොව පහළවූ අභීත ලේඛිකාවකි.
ලෝකයේ ගමන් මඟ වෙනස් කළ මේ කතුවරියන් තුළ තුබූ අභීත භාවයත් සමස්ත ධරණීතලයේ සුන්දරත්වය හා අසාධාරණ සංස්කෘතීන්වල සංඝට්ටනයත්, ආගමික හස්තයේ ක්‍රෑරත්වයත් පුරුෂාධිපත්‍යයේ නව මුහුණුවරත්, කාන්තා හදවතේ අසමසම සුන්දරත්වයත් වනන්නට සමත් උත්කෘෂ්ට ප්‍රතිභාව හා වජ්‍ර බුද්ධියත් සුළුකොට තැකිය නොහැකිය.
මේ කතුවරියන්ගේ ආගමනයත් සමඟම ලෝකයේ පුරුෂයන් විසින් අත්කරගත් සාහිත්‍ය ක්‍ෂේත්‍රය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් තමන් සතු කොට ගනිමින් සාහිත්‍ය හරහා පුරුෂයන් වැපිරූ ප්‍රෝඩාවේ ඊනියා සුන්දරත්වයට පහර දෙමින් නව වීමංශනාක්ෂියකින් වනිතාවන්ට ලෝකය දෙස බලන්නට අවස්ථාව ද චින්තනය ද උරුම කර දී තිබේ.
මේ නිසා සමහර අභීත කතුවරියන්ට සිරගෙවල්වල ලගින්නට ද මව්බිමින් එපිට වෙස්වළාගත් ජීවිත ගතකරන්නට ද සිදුවී තිබේ.
කාන්තාව සැබෑ ජීවමාන සත්වයකු බවට පත්කර ඇත්තේ බුදුන් වහන්සේගේ ධර්මයෙන් හා කාල්මාක්ස්ගේ සමාජවාදී සංකල්පයෙන් පමණක් බවද රුසියානු මාතාවගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ලේඛක පරපුර වෙතින් පමණක් ඇය ජීවිතය යළි ලද බවද මැදහත් විදග්ධ විචාරකයෝ පෙන්වාදෙති.
කෙසේ වුවද කාන්තාවත් පිරිමියාත් අතර වෙනස ශරීරාවයවවලින් පමණක් බවද ඇයට රටක් වුවද පාලනය කළ හැකි බවද ලෝකයේ විශිෂ්ට කාන්තා චරිත පෙන්වා දී ඇත. කාන්තාවන් වෙනුවෙන් අභීත අදහස් රළ පෙළ ලොවට දා කළ ලේඛිකාවන්ගේ සාහිත්‍ය ව්‍යාපාරය අදත් හෙටත් බැබළෙනු නොඅනුමානය.
බාහිරට යොමු
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1962 උපත්
ඊසාන දිග දිල්ලි දිස්ත්‍රික්කය
ඊසාන දිග දිල්ලි යනු ඉන්දියාවේ දිල්ලයෙහි පරිපාලනමය දිස්ත්‍රික්ක නවය අතුරින් එකකි. මෙම දිස්ත්‍රික්කය සංස්ථාපනය කෙරුණේ 1997 වසරෙහිදීය.