cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය (එජආම) යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ  ප්‍රධාන  අංග 5න් එකක් වන අතර එයට පැවරී ඇත්තේ  ජාත්‍යන්තර සාමය සහ ආරක්ෂාව පවත්වා ගෙන යෑමය. එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියෙහි සටහන් කොට දක්වා ඇති පරිදී, එහි බලතල අතර  සාමය පවත්වා ගෙන යෑමෙහි ක්‍රියාන්විතයන් සංස්ථාපනය කිරීම, ජාත්‍යන්තර සම්බාධක පැනවීම, සහ  හමුදාමය ක්‍රියාමාර්ග සඳහා බලය ලබා දීම යන දේ වෙයි. එහි බලතල ක්‍රියාත්මක කෙරෙන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනා ඔස්සේය.
ආරක්ෂක මණ්ඩලයෙහි සාමාජීකයන් 15 දෙනෙකු සිටිති. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි ජයග්‍රාහකයන්වී මහා බලවතුන් වීම මත පදනම්ව නිෂේධ-බලය-හිමි ස්ථීර සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකුද —චීනය, ප්‍රංශය, රුසියාව, එක්සත් රාජධානිය, සහ එක්සත් ජනපද— මෙයට ඇතුලත් වෙති. ස්ථීර-නොවන සාමාජීකයෝ 10 දෙනෙකුද සිටින අතර, සැම වසරකදීම ඔවුන්ගෙන් පස්දෙනෙකු තෝරාපත් කර ගනු ගබන්නේ වසර දෙකක සේවා කාලයකටය. මෙම මූලික ව්‍යුහය එජා ප්‍රඥප්තියෙහි පස් වන පරිච්ඡේදයෙහි දක්වා ඇත. වර්තමාන ස්ථීර -නොවන සාමාජීකයන් වන්නේ ආර්ජන්ටිනාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, චෑඩ්, චිලි, ලක්සම්බර්ග්, ජෝර්දානය, ලිතුවේනියාව, රුවන්ඩා, දකුණු කොරියාව, සහ නයිජීරියාව යන රටවල් වෙති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
නිල්මිණි බුවනෙක
දකුණ|thumb| බුවනෙක 2012 දී නිල්මිණි බුවනෙක ශ්‍රී ලංකාවේ නිළියක් සහ නර්තන ශිල්පිනියකි.
රංග ශාලාව
නිල්මිණි ශ්‍රී ලංකාවේ නාට්‍ය හා නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ වඩාත්ම දියුණු අධ්‍යක්ෂකවරුන් සඳහා ප්‍රධාන චරිත රාශියක් නිරූපණය කර ඇති අතර, බොහෝ වාණිජ නොවන වේදිකා නාට්‍යවල රගපා ඇත.
රූපවාහිනී රංගනය
නිල්මිණි නාට්‍ය, ත්‍රාසජනක සිට හාස්‍යය දක්වා වූ රූපවාහිනී කතාමාලා 45ක රඟපා ඇත.
අධ්‍යක්ෂණය සහ නර්තන නිර්මාණය
ශ්‍රී ලංකාවේ චිත්‍රපට නිර්මාණයේ යුගයක් සනිටුහන් කළ අධ්‍යක්ෂවරයකු වන ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක සමඟ සහය අධ්‍යක්ෂකවරියක් ලෙස කටයුතු කිරීමට අවස්ථාව හිමි වූ නිල්මිණි, ඩවුන් සින්ඩ්‍රෝම් රෝගයට ගොදුරු වූ දරුවන් පමණක් යොදා ගනිමින් වේදිකා නාට්‍යයක තමාගේම අධ්‍යක්ෂණය දැකීමෙන් විදෙස් විචාරකයන්ගේ පැසසුමට ලක් වූවාය. (සිහින මල් දඟකාරි, එක අධිපති, යක්ෂයා, සත්‍ය)
බිත්ති පොටි
රළු පෙදරේරු බිත්තිවල සුද මැදීම සහ වියලි බිත්ති සම්බන්ධ කිරීම සඳහා යොදාගන්නා සංයෝග වර්ග පොදුවේ බිත්ති පොටි ලෙස හැඳින්වේ.
ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය ප්‍රවර්ගය:බිත්ති පින්තාරැ කිරීමට පෙර සුමටව සකස්කිරීම සඳහා භාවිතා කරයි. බිත්තියේ ආලේප කර වියලුනුපසු වැලිකොළ භාවිතාකර සුමට කරගනී.
Polyethylene
thumb|The repeating unit of polyethylene in the most stable staggered conformation. Polyethylene (abbreviated PE) or polyethene (IUPAC name polyethene or poly(methylene)) is the most common plastic. The annual global production is around 80 million tonnes. Its primary use is in packaging (plastic bags, plastic films, geomembranes, containers including bottles, etc.). Many kinds of polyethylene are known, with most having the chemical formula (C2H4)n. Thus, PE is usually a mixture of similar polymers of ethylene with various values of n.
විමර්ශනාත්මක මන්ත්‍රණ සභාව
විමර්ශනාත්මක මන්ත්‍රණ සභාවක් යනු, තීරණ ගැනීම සඳහා පාර්ලිමේන්තු පටිපාටිය භාවිතා කරන ස‍ාමාජිකයන්ගෙන් සමන්විත සංවිධානයකි. 1774 වසරෙහිදී, බ්‍රිස්ටල් ඡන්ද කොට්ඨාශය අමතමින්, එඩ්මන්ඩ් බර්ක් විසින්  බ්‍රිතාන්‍ය පාර්ලිමේන්තුව හැඳින්වූයේ  "විමර්ශනාත්මක මන්ත්‍රණ සභාවක්" ලෙසින් වන අතර, පොදු ක්‍රියාවන් සාකච්ඡා කොට නිශ්චය කරගැනුමට රැස්වන පුද්ගල සමූහයක් සඳහා යෙදෙන මූලික පදයක් ලෙසින් මෙම ප්‍රකාශය යෙදීම ඇරඹිණි.
අභිනවයෙන් සංශෝධිත රොබට්ගේ විධාන රීති වෙතින්, විමර්ශනාත්මක මන්ත්‍රණ සභාවක යම් ගුණාංග ගෙන හැර දක්වන අතර, ඒවා අතර, සෑම සාමාජිකයෙකුටම සමාන ඡන්ද අයිතියක් තිබීම සහ සමස්ත සමූහය වෙනුවෙන් ගත යුතු ක්‍රියාවන් නිශ්චය කරගැනුමට සමූහය රැස්වීම ආදීය අඩංගු වෙයි. විමර්ශනාත්මක මන්ත්‍රණ සභාවක් සතුව, විවිධ සාමාජික පංති තිබිය හැක. පොදුවේ භාවිතා වන සාමාජික පංති අතර, නිත්‍ය සාමාජිකයෝ, නිල-බලයෙන් පත්වන සාමාජිකයෝ සහ, ගරු සාමාජිකයෝ වෙති.
Painting
painter යනු පින්තාරුවයි
අග්නි (දෙවියන්)
අග්නි යනු හින්දු දෙවියෙක් වන අතර, අතිශයින් වැදගත් වේද දෙවිවරුන් අතුරින් එක් කෙනෙකි. ඔහු ගින්න හා සම්බන්ධ දෙවිවරයා වන අතර යාගයන් පිළිගන්නා දෙවියා ය. අග්නි වෙත පිදෙන යාගයන් දෙවිවරුන් වෙත යොමු වන්නේ අනෙකුත් දෙවිවරුන් වෙතින් හා ඔවුන් වෙතට පණිවුඩ ගෙන යන්නා අග්නි වන බැවිනි. ඔහු සදා-යෞවන වන්නේ, සැමදා ගිනි යළි-දැල්වෙන බැවින් වන අතර එබැවින්ම අමරණීයද වෙයි.
පුරාණ වෛදික ගිනි දෙවියා ඇදහීමේ සිට වර්තමානයේ පවතින හින්දු ආගම දක්වා අග්නි දෙවිඳු ඇදහීමේ සිරිත අඛණ්ඩව පැවතෙන්නේය. ඝර්ෂණය කිරීමෙන් ගින්දර ලබා ගැනීම සඳහා කෝවිල්වල තිබෙන පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සැළකෙන ගිණි තොරපනය නම් උපකරණය (අග්නි දෙවිඳුගේ දෛනිකව සිදු වන උපත සංකේතවත් කරමින්) කෝවිල්වල තවමත් ප්රයෝජනයට ගැනේ.
විස්තර දැක්වීම
හින්දු කලාවෙහි අග්නි දෙවියන් චිත්රණය කර ඇත්තේ අත් දෙකක් හෝ හතක් ද, හිස් දෙකක්ද, පාදයන් තුනක්ද, ඇත්තෙකු ලෙසිනි. සෑම හිසක්ම භයංකර දිවවල් හතකින් යුත්කය. එම දිවවල් වලින් කෙරෙන්නේ පූජා කරන ලද ගිතෙල් ලෙව කෑමයි. ඔහු බැටලුවෙකු තම වාහනයලෙස යොදා ගනී. නැතහොත් කෝපාග්නියෙන් දැවෙන අශ්වයින් යෙදූ රථයක් යොදා ගනී. ඔහු පොරවක්, ගිනි පන්දමක්, පබලු මාලයක්, ගිනි ඇවිලුනු හෙල්ලක් ද, සංකේතවත් කරන්නේය.
රතු පාටින් සහ හිස් දෙකක් ඇත්තෙකු ලෙස අග්නි නිරූපණය වන්නේ ඔහු සතුව පවත්නා විනාශ කිරීමේ බලය හා ගුණවත්කම ද පෙන්නුම් කරමිනි. ඔහු කළු පැහැති දෙනෙත් සහ හිසකේ ද, පාද තුනක් සහ අත් හතක් ඇත්තෙකු ලෙස ද නිරූපිතයි. ඔහු බැටලුවෙකු පිට හෝ එළුවන් හෝ කලාතුරකින් ගිරවුන් යෙදූ රථයක ගමන්කරයි. ඔහුගේ සිරුරෙන් ආලෝක කිරණ හතක් නිකුත් වෙයි. ඔහු "සප්ත ජිව්හා" යන නමින්ද හැඳින්වේ. එහි තේරුම දිවවල් හතක් ඇත්තා යනුයි.
වෙනත් විශ්වාසයන් හා ආගම් තුළ අග්නි
ඉන්දු - ටිබෙට් බුද්ධාගමේ ඔහු ගිණිකොන දිග ආරක්ෂා කරන 'ලෝකපාලකයාය.' "ජිග්ටෙන් ලග්ස්කයිබ්ස්ටන් බ්කොස් - jigten lugs kyi bstan bcos යන පාඨයෙහි තේරුම "ඔබේ උදුන ඔබේ නිවසේ ගිණිකොන දෙසින් පිහිටුවන්න. එය අග්නි වෙනුවෙන් වූ ස්ථානයයි" යනුවෙනි. ඔහු බෞද්ධ "හෝම" නම් ගිනි පූජා පිළිවෙත්හි ප්රධාන භූමිකාවක්ද රඟ දක්වයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:සම්භාව්‍ය මූලධාතු ප්‍රවර්ගය:ගිනි දෙවිවරු ප්‍රවර්ගය:දිශා ආරක්ෂා කරන්නෝ ප්‍රවර්ගය:හින්දු දෙවිවරු ප්‍රවර්ගය:සෲග්වේද දෙවිවරු ප්‍රවර්ගය:සංස්කෘත වචන හා වාක්‍යංශ ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දෙවිවරු
අනුපූරකය ප්‍රස්තාර
ප සටහන න්යාය දී ප්රස්ථාරයක් ජී අනුපූරකය හෝ ප්රතිලෝම ප්රස්ථාරයක් අනුපූරකය උත්පාදනය කිරීමට, එච් දෙකක් එකිනෙකට වෙනස් vertices නම් යාබද වේ එවැනි බව හා ඔවුන් ය ජී දී යාබද නොවේ නම් පමණක් ඒ එකම vertices මත ප්රස්ථාරයක් එච් වේ එක් සම්පූර්ණ ප්රස්ථාරයක් පිහිටුවීමට අවශ්ය සියළුම අතුරුදහන් දාර පේලියයි, සහ මීට පෙර එහි සිටි සියලු දාර ඉවත් කරයි. එය කෙසේ වෙතත්, රූප සටහන කුලකයකි සහකාරියක් නොමැති බවත්; එකම දාර අනුපූරකව ඇත.
450px|framed|මෙම (වමේ) පීටර්සන් ප්රස්ථාරයක් සහ (දකුණු පස) එහි සහකාරියක් ප්රස්ථාරයක්.
විධිමත් ඉදිකිරීම්
ජී = (V,, ඊ) සරල ප්රස්ථාරයක් වෙමු හා කේ වී සියලුම 2-අංගයක් අනු කොටස් වේ.එබැවින් සමන්විත ඉඩ එවිට එච් = (V,, කේ \ ඊ) ජී අනුපූරකය වන
යෙදුම් සහ උදාහරණ
කිහිපයක් ප්රස්ථාරයක් සෛද්ධාන්තික සංකල්ප සහකාරියක් වන නමුත් ප්රස්ථාර හරහා එකිනෙකා හා සම්බන්ධ කර ඇත
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉස්ලාම් - මැලේවරු
නිදහස ලැබූ දා පටන්ම මැලේ ප්‍රජාවශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ඇතුළු ත්‍රිවිද හමුදාව නොකඩවාම සේවය කරයි.රටවෙනුවෙන් මැලේ හමුදා නිලධාරින් විශාල පිරිසක් දිවි දුන්හ. මැලේ සංස්කෘතියෙන් සිංහල සංස්කෘතියට ඇතුලත් වුනු බොහෝ අංග තිබේ ඒවා නම්, කිරිබත්,කැවුම්,කොකිස්,දොදොල්,අස්මි,වටලප්පන් හා විවධ කඩ වර්ග ඒවා අතර වේ. ඊට අමතරව සිංහල භාෂාවට එකතු වුනු මැලේ වචන බොහොමයක් තිබේ, ඒවා නම්, සකොදර-සහෝදරි, වනිතා,රබාන, සරම,ජය,වීර,වංශ ආදී උදාහරණයන් වේ.
ඌව නිදහස් අරගලය
ඌව නිදහස් අරගලය (නොහොත් 1817-1818 මහා කැරැල්ල) බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහිව පැන නැග්ගේය. එකල බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරයා වූයේ රොබට් බ්‍රවුන්රිග් ය. කලින් ස්වාධීන රාජ්‍යයක්ව පැවති උඩරට ඒ වන විට පාලනය කරමින් සිටියේ බ්‍රිතාන්‍යයන් විසිණි. එම රාජ්‍යයට ඌව පළාත ද ඇතුළත්ව තිබුණි.
මෙම නිදහස් අරගලයෙහි නායකයන් වූයේ විල්බාවේ (නොහොත් දොරේ සාමී) සහ කැප්පෙටිපොල දිසාවේය. මෙයින් විල්බාවේට නායක්කර් වංශික රාජ උරුමයක් තිබුණේය. කැප්පෙටිපොල අද පවා සිහිපත් කෙරෙන සිංහල නායකයෙකි. ඔහු මුලදී ඉංග්‍රීසීන් විසින් යවන ලද්දේ නිදහස් අරගලය මැඩ පැවැත්වීම සඳහාය. කැප්පෙටිපොල රෝගාතුරවීමට පෙර විරුවෝ මාතලේ සහ නුවර අල්ලා ගත්හ. පසුව කැප්පිටිපොල අල්ලා ගත් බ්‍රිතාන්‍යයෝ ඔහුගේ හිස ගසා දමනු ලැබීය. ඔහුගේ හිස් කබල අසාමාන්‍ය එකක් විය. එය සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා පළල් වූයේය. එනිසාම පරීක්ෂණ පිණිස එය බ්‍රිතාන්‍යයට යවන ලදී. නිදහසෙන් පසු නැවත එය ශ්‍රී ලංකාවට ලැබුණු අතර දැනට එය මහනුවර කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කර ඇත.
නිදහස් අරගලය මැඩ පැවැත්වූ දරුණු ආකාරය සුවිශේෂී විය. පසු කලෙක වියට්නාම් යුද්ධයෙහි ද දැකිය හැකි වූ "සොයා ගොස් විනාශ කරනු" න්‍යාය මෙහිදී ද භාවිතා විය. ජනතාවට ඔවුන්ගේ නිවාස, දේපළ, හරකා බාන කොටින්ම කිවහොත් නිවසේ පාවිච්චියට තිබූ ලුණු ටික පවා අහිමි විය. ශ්‍රී ලංකාවේ ඒ වන විට 'සහල් බඳුන' නමින් හැඳින්වුණු ඌව - වෙල්ලස්ස පළාත්වල තිබුණු වාරි මාර්ග ක්‍රම, ක්‍රමානුකූලව විනාශ කරන ලදී.නිදහස් අරගලයට පසු බදුල්ලේ ඒජන්තවරයෙකු වූ හර්බට් වයිට් (Herbert White) ගේ "ජර්නල් ඔෆ් ඌව" (Journal of UVA) කෘතියේ ඔහු මෙසේ සටහන් කර ඇත. "නිදහස් අරගලයෙන් පසු ඌවේ ජනතාව ගැන හෝ වගා සංවර්ධනයක් ගැන හෝ නියම තත්වය කීමට සාක්ෂි කිසිවක් ඉතිරි වී නොතිබුණු බව කණගාටුවෙන් සඳහන් කළ යුතුය. නිදහස් අරගලය පළමු ඌවේ තිබුණු නියම තත්වය පිළිබඳ තීරණයකට ඒමට නව පාලකයින්ට නොහැකි වී තිබුණි. ඒ බව පැහැදිළි වන්නේ එසේ කළ බවට කිසිදු සාක්ෂියක් සොයා ගැනීමට නැති හෙයිණි. දහස් ගණනක් මිය ගියා වුවද ඔවුහු නිර්භීත සහ දක්ෂ සටන් කාමීන් වූහ. යුද්ධයෙන් පසු ඉතිරි වූ ජනගහණයෙන් 4/5 ක් ළමයි ගැහැණු සහ මහලු අය වූහ. යුද්ධයෙන් වූ විනාශය අසීමිත විය. කෙටියෙන් කිවහොත් ජනතාවට ඔවුන්ගේ ජීවිත මෙන්ම සියලු වටිනා දේපළ අහිමි විය. දැනට පවා ඌව යළි යථා තත්වයට පැමිණ ඇද්දැයි සැක සහිතය".
ශ්‍රී ලංකා යෝනකයන්ගේ භාෂාව
ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන යෝනකවරු (මරක්කලවරු ) භාවිතා කරනු ලබන්නේ දෙමළ සහ අරාබි භාෂාවල සම්මිශ්‍රණයකින් සැදි භාෂාවක් වන අතර එයට නිශ්චිත නිල නාමයක් නොපවතින මුත් දෙමළ යනුවෙන් භාවිතයේ පවතී. ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම ප්‍රදේශ වල වෙසෙන මුස්ලිම්වරු භාෂා කිහිපයක් භාවිතා කිරීමට සමත්කම් දක්වන අතර සිංහල භාෂාව ඊට බෙහෙවින් බලපෑමක් සිදුකර ඇත. අතීතයේදී අර්වි භාෂාව වැඩිමනක් මරක්කල්වරුන් විසින් භාවිතා වූ නමුත්  වර්තමානයේදී භාවිතයෙන්  ඉවත් වූ බවක් පෙනෙන මුත් ආගමික ග්‍රන්ථකරණයේදී යොදා ගනී. වර්තමානයේ ඉහත් කී ආගමික ග්‍රන්ථ දෙමළ භාෂාවෙන් සකස් වුවද නිල වශයෙන් යෝනකවරු ආගමික කටයුතු වලදී තවමත් අර්වි භාෂාව යොදා ගන්නේ අරාබි මූල නව්‍යකරණයට ලක්කිරීමෙනි. යෝනකවරු විසින් නූතනයේදී භාවිත වන භාෂාව බොහෝ දෙමළ කථා කරන්නන් හට පැහදිළිභාවයක් නොමති වීමට හේතුව එය යොදා ගන්නා අරාබිකරණය වූ දෙමළ වචන හා වාක්‍යමාය කොටස් දෙමළ භාෂාව තුළ හඳුනාගත නොහැකි බැවිනි. එවනි වචන කිහිපයක් පහත දැක්වේ.
යෝනක භාවිතය-සමාන අරාබි වචනය-සමාන දමිළ භාවිතය - තේරුම
උම්මා - උම් - අම්මා - අම්මා
තන්ගච්චි - තන්ගාඉ -නංගී
නානා/කාකා - 	අන්නා-අය්යා
ඩතා	- අක්කා - අක්කා
උම්-උම්මා -උම්(තේරුම-අම්මා) -පාටී -ආච්චී(අම්මගේ අම්මා)
වප්-උම්මා - උම්(තේරුම-අම්මා) - පටී - ආච්චී (පියාගේ අම්මා)
මව්තු - මවුත්- සාවු -මරණය
හයතු - හයත් - වල්කයි-ජීවිතය
කුසුනි - සමායල් අරයි -කුස්සිය/මුලුතැන්ගෙය
වෙල්ලුනා - කාලායි 	-උදෑසන
රාව්	- පින්නෙලාම් -සවස
සුභ පැතීම හා ආශිර්වාද හුවමාරු කරගන්නේ ද දෙමළ භාෂාව වෙනුවට අරාබි භාෂාවයි. උදාහරණ වශයෙන් ,අස්සලාම් අලික්කුම්; වනක්කම් වෙනුවටද, ජසකල්ලහ්; නන්ඩ්‍රි වෙනුවටද භාවිතා වේ. කොළඹ සහ මහනුවර ප්‍රදේශ වල වාසය කරන යෝනකවරු වැඩි අපහසුතාවයකින් තොරව දෙමළ භාවිතා කරන මුත් වැඩිමනක් අරාබි සහ සිංහල වචන එදිනෙදා කතාබහෙදී යොදා ගනී.
අරාබි භාෂාවට අමතරව පෘතුගීසි, ඕලන්ද (ලන්දේසි ) සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂාවලින්ද සාරවත්ව ඇති මෙම භාෂාව තුළ නිශ්චිත ආරම්භයක් (මූලයක්) නොමති වචනද පවතී.
මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය
"මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය" හෙවත් විස්තෘත සිංහල හෝඩිය ලෙස හඳුන්වන මෙය ප්‍රාණාක්ෂර 18කින් ද, ගාත්‍රාක්ෂර අක්ෂර  36කින් ද සමන්විත වේ.මුලු අක්ශර ගණන 54 කි.
ගතකුරු
යෝජිත සිංහල අක්ෂර මාලාව
ප්‍රවර්ගය:සිංහල හෝඩි
හින්දු කෝවිල චාරිත්‍ර සහ ආචාර සදාචාර විධි
හින්දු කෝවිල් බැලිමට යාමේදි පවත්නා චාරිත්‍ර සහ ආචාර සමජචාර පිලිබද දිගු ඉතිහාසය ඇති අතර ඒවා සංකේතය, ඉතා වැදගත් ගරු කිරිම් සහ දේවියන්ගේ ඇතිවිම පිලිබද ගෞරවය දැක්විම් යනාදියෙන් සමන්විත වේ.
හින්දු කොවිල් බැලිමෙට සහ වන්දන කිරිමට යන අය කෝවිලට යැමට පලුමව තමාගේ සපත්තු සහ අනිකුත් පාවාහන් ඉවත් කල යුතු වේ. බොහෝ කෝවිල වල පවාහන් තැබිම සදහා ‍ප්‍රදේශයක් වෙන්කල ඇති අතර සමහර විට ඒ සදහා කඩා මුදලක් අයකරනු ලැබේ.
මුස්ලිම් පල්ලිය
ඉස්ලාමීය දේවස්ථාන යනු මුස්ලිම්හු දෙවියන් උදෙසා යාච්ඤා කිරීමට යොදා ගන්නා ස්ථානයි. එය අරාබියානු මස්ජිඩ් යන නමින්ද ව්‍යවහාර වේ. මොස්ක් (Mosque) යන ඉංග්‍රීසි වචනය ඉස්ලාම්හු දෙවියන් නැමදීමට යොදා ගන්නා සියලු ආකාරයේ ගොඩනැගිලි හැඳින්වීමට යොදා ගත්තද, අරාබියානු භෂාවේදී කුඩා සහ පෞද්ගලික හිමිකාරිත්වය ඇති දේවස්ථාන හා විශාල ඒවා වෙනස්කර හඳුන්වා දී ඇත. ඉස්ලාම් දේවස්ථාන අරාබි බසින් හඳුන්වන්නේ ‘මස්පිඞ් ’ යන නමිනි. මෙම දේවස්ථාන දෙවියන් යැදීම සඳහා පමණක් නොව එකිනෙකා හමු වීම් සහ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ද ඉස්ලාම් භක්තියකයන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි. නවින දේවස්ථානයන්හි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඇරඹුණේ 7 වන ශතවර්ෂයේදීය. මේවායෙහි විවිධ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්ප ක‍්‍රම භාවිතයට ගෙන ඇති අතර උස් කොත් නිර්මාණයද එවැනි අංගයකි.ඉස්ලාම් දේවස්ථාන අරාබි බසින් හඳුන්වන්නේ ‘මස්පිඞ් ’ යන නමිනි. මෙම දේවස්ථාන දෙවියන් යැදීම සඳහා පමණක් නොව එකිනෙකා හමු වීම් සහ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා ද ඉස්ලාම් භක්තියකයන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි. නවින දේවස්ථානයන්හි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඇරඹුණේ 7 වන ශතවර්ෂයේදීය.
ප්‍රවර්ගය:මුස්ලිම් පල්ලි
හින්දු කෝවිල චාරිත්‍ර සහ ආචාර සදාචාර විධි
ප්‍රධාන කෝවිල වලට යන වන්දනාකරුවන් පුජාව සදාහ ආවේණිකව සංකේතාත්මක ද්‍රව්‍ය රැගෙන යනු ලැබේ. මේවාට පළතුරු මල්, කැවිලි හා දේවියන්ගේ ස්වභාවික ලෝකයේම කාරුන්තවයට අදාල සංකේත අයත් වේ. ඉන්දියේ කෝවිල් සමාප්‍රදායක කැඩ ගංගා ගබඩා වලින් වටවි ඇත. මේවා හින්දි බසින් ඩුකන් ලෙස කියනු ලැබේ. මේවා ආවේණික කෙසෙල් කොල වැනි කාබනික අසුරන මගින් අහුරා ති‍බේ.
කෝවිලේ ඇතුලත් වු විට අත් දෙකට එකට එකතු කර තබමින් ගෞර කිරිම කරනු ලබයි වන්දනාකරුවන් අභ්‍යන්තර ශුද්ධ ස්ථවයට ලගා වු විට ශුද්ධ වු සංස්කෘත ගාථා වන මහත්‍රාන්ත කෝවිලේ පුජකයනු පුසාරි මග පෙන්විම හා උපදෙස් යටතේ සංජ්ජායනා කරනු ලැබේ. කව්ද භාවනාය යන පුජා යනුවෙන් හැදිවෙන යාඥා කරනු ලැබේ. පුජාවන්ට දෙවියන්ග් පාවුල තබා සියලු සත්තයන්ගේ අවනත භාවය ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ. මෙය මුර්ත ලෙස හැදින්වේ. මෙම මුර්තිය පිලිමයක අඩිය වන අතර එය වර්ණයත් රෙදි, මල් සහ හදුන්කුරු ආදියෙන් වටවි ඇති අතර විශාල සිනු වලින් හෝ හක් ගෙඩියෙන් පිටවන ශබ්ද වලින් සමන්විත වේ.
ශබ්ද නගා ඔබ කියවන මන්ද්‍රය ඕම්නයා විෂ්ණු නමස්කාර හෝ ශිවාට නමස්කාර වේවා යන්නයි. මෙයට පසුව ශ්ලෝක මාලාවක් හෝ ශුද්ධ ග්‍රන්ථ වන භගවන්ත ගිතා උපනිෂ්ද් හෝ වේද වල සදහන් ගාරා කියනු ලැබේ. අවසානයේ දී බැතිමතා වියස් දෙවියන් ඉදිියේ දන ගසා හෝ බිම වැතිර ගෞරව කරනු ලැබේ. කොවිලේ පුජකවරු සිටි නම් ශුද්ධ වු ආශිර්වාදතාම් ආහාර වන ප්‍රසාද් බැතිතුමාට පිලිගනු ලබයිත තවද බැතිතුමාගේ නලල මත ශුද්ධ වු රතු පැහැ සංකේතයක් ආශිර්වාදයක් ලෙස බාහෝ විට අලේපනය කර සතුටත්, සෞභාග්‍යයත් සහ සාමය පතනු ලැබේ.
සටහන්
{|
864
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ඇන් එනිමි ඔෆ් ෆේට්
"ඇන් එනිමි ඔෆ් ෆේට්" යනු, ෆ්‍රින්ජ් නමැති ඇමරිකානු  ෆොක්ස් විද්‍යා-ප්‍රබන්ධ/නාට්‍යමය රූපවාහිනී කතාමාලාවෙහි අවසන් කතාංගය වෙයි. මෙය පස්වන කතාවාරයෙහි 13 වන කතාංගය වන අතර, සමස්තය සැලකූ විට 100 වන කතාංගය වෙයි. 2013 ජනවාරි 18 දිනදී එක්සත් ජනපදයෙහිදී එය රුපවාහිනියෙහි දිග හැරුණේ උපාන්ත කතාංගය වූ "ලිබර්ටි" හා සමගිනි.
විමානවත්ථු
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පාලි ප්‍රවර්ගය:ඛුද්දක නිකාය
සාජා කුසලානය 1989
1989 සාජා කුසලානය 1989 මාර්තු 23-24 අතර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සාජා හිදී පැවැත්විණි. ජාතික කණ්ඩායම් දෙකක් සහභාගී විය. එනම් පාකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාවය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions from 1988–89 to 1991 Sharjah Cup, 1989 ප්‍රවර්ගය:1989 in Emirati sport ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions in the United Arab Emirates ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
හෙරිටන්ස් කණ්ඩලම
පිහිටීම
මෙම හෝටලය පෞරාණික දඹුලු නගරය ආසන්නයේ පවතී.
අතීතය
1994 වසරේ ඉදිකරන ලද කණ්ඩලම හෝටලය, 2005 දෙසැම්බර් මසදී නැවත වරක් නවීකරණයට ලක්කොට තිබෙයි.
ගෘහ නිර්මාණය
‍දේශමාන්‍ය ජෙෆ්රි බාවා මෙම ගොඩනැගිල්ලේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීයා වේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:හෝටල් - ශ්‍රි ලංකා ප්‍රවර්ගය:කලා ඔය ද්‍රෝණිය
කොන්ෆියුසියස්
කොන්ෆියුසියස් ( – ) යනු  වසන්ත සහ සරත් සමයෙහි  විසූ චීන දාර්ශනිකයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් වූ අතර උතුම් ආදර්ශමත් චීන ප්‍රාඥයෙක් ලෙසින් සැලකෙයි. කොන්ෆියුසියස්ගේ උගැන්වීම් සහ දර්ශනය යටිතහවුරු කරන්නේ නැගෙනහිර ආසියානු සංස්කෘතිය සහ සමාජය වන අතර, අද වන තුරු චීනය සහ නැතෙනහිර ආසියාව තුල බලපවත්වයි.
' කොන්ෆියුසියස්වාදය නමින් හැඳින්වෙන ඔහුගේ දාර්ශනික ඉගැන්වීම්, පුද්ගලික සහ රාජ්‍ය සදාචාරය, සමාජ සබඳතාවල නිවැරදි බව, යුක්තිය, කරුණාව සහ අවංකභාවය අවධාරණය කළේය. ටැන්ග් සහ සොං රාජවංශ සමයේදී, කොන්ෆියුසියස්වාදය බටහිර නව කොන්ෆියුසියස්වාදය ලෙසත් පසුව නව කොන්ෆියුසියස්වාදය ලෙසත් හැඳින්වෙන පද්ධතියක් දක්වා වර්ධනය විය. සම්භාව්‍ය පහම ඇතුළුව චීන සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථ බොහෝමයක් කර්තෘ හෝ සංස්කරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් කොන්ෆියුසියස් සම්ප්‍රදායිකව ගෞරවයට පාත්‍ර වේ.
චීන සම්ප්‍රදායය සහ විශ්වාසයන් සහ කොන්ෆියුසියස්ගේ මූලධර්ම අතර සමානතාවයක් පැවතිණි.ප්‍රකට මූලධර්මයක්වූ "කිසිවෙක් ඔබට කරන බවට ඔබ අකමැති කිසිවක් අනෙකුන්හට නොකරන්න" යන, ස්වර්ණමය නීතිය ඔහු විසින් අනුමත කෙරිනි.
= ජීවිතය =
ළමා අවධිය
කොන්ෆියුසියස් උපත ලැබුවේ ක්‍රි.පූ. 551 සැප්තැම්බර් 28 වෙනිදා, Zou (鄒, නූතන ෂැන්ඩොං පළාතේ). ඔහුගේ පියා කොන්ග් හි (හෝ ෂුහිලන් ගි) ප්‍රාදේශීය ලු ආරක්ෂක සේනාංකයේ වයස්ගත අණදෙන නිලධාරියෙකි. කොන්ෆියුසියස්ට වයස අවුරුදු තුනේදී පියා මිය ගිය අතර, කොන්ෆියුසියස් හැදී වැඩුණේ ඔහුගේ මව වන යාන් ෂෙන්සායි (顏徵在) සමඟ දුප්පතුන් ලෙසය. ඉන් පසු කලෙක ඔහුගේ මව වයස අවුරුදු 40ට අඩුවෙන් මිය ගියාය.
කොන්ෆියුසියස් සාමාන්‍ය ජනයා සඳහා වූ පාසල්වල අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර එහිදී ඔහු සය ශාස්ත්‍ර ඉගෙන ගත්තේය.
ඔහු රජයේ විවිධ රැකියාවල නිරත වූ බවත්, පොත් තබන්නෙකු සහ බැටළුවන් සහ අශ්වයන් රැකබලා ගන්නෙකු ලෙසත්, එයින් ලැබෙන ආදායමෙන් තම මවට නිසි භූමදානයක් ලබා දීමට භාවිතා කළ බව පැවසේ.
දේශපාලන ජීවිතය
කොන්ෆියුසියස්ගේ කාලයේ, ලූ රාජ්‍යය පාලනය කළේ පාලක ආදිපාද නිවසක් විසිනි. ආදිපාදවරයා යටතේ ප්‍රභූ පවුල් තුනක් සිටි අතර, ඔවුන්ගේ ප්‍රධානීන් විස්කවුන්ට් යන මාතෘකාව දැරූ අතර ලු නිලධරයේ පරම්පරාගත තනතුරු දැරූහ. ජි පවුල "ජනතාව පිළිබඳ අමාත්‍ය" තනතුර දැරූ අතර ඔහු "අගමැති" ද විය. මෙන්ග් පවුල "වැඩ ඇමති" තනතුර දැරීය. ෂු පවුල "යුධ ඇමති" තනතුර දැරීය. ක්‍රි.පූ. 505 ශීත ඍතුවේ දී, ජි පවුලේ රැඳවුම්කරුවෙකු වූ යැං හූ කැරැල්ලකින් ජි පවුලෙන් බලය අල්ලා ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, ක්‍රිස්තු පූර්ව 501 ග්‍රීෂ්ම කාලය වන විට, ලු වෙතින් යැං හූ නෙරපා හැරීමට පරම්පරාගත පවුල් තුන සමත් විය. ඒ වන විට, කොන්ෆියුසියස් ඔහුගේ ඉගැන්වීම් තුළින් සැලකිය යුතු කීර්තියක් ගොඩනඟා ගෙන සිටි අතර, ඔවුන්ට නීත්‍යානුකූල රජයකට පක්ෂපාතීත්වය ළඟා කර ගැනීමට හැකි විය. මේ අනුව, එම වසරේ (ක්‍රි.පූ. 501), කොන්ෆියුසියස් නගරයක ආණ්ඩුකාරවරයාගේ සුළු තනතුරට පත් කරන ලදී. අවසානයේදී ඔහු අපරාධ අමාත්‍ය ධූරය දක්වා ඉහලට ගියේය.
ඔහුට මධ්‍යගත රජයක් පිහිටුවිය හැකිවිය. කෙසේ වෙතත්, කොන්ෆියුසියස් තනිකරම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය මත විශ්වාසය තැබුවේ ඔහුට හමුදා බලයක් නොතිබූ බැවිනි.
= දර්ශනය = කොන්ෆියුසියස්වාදය බොහෝ විට චීන ජාතිකයන් විසින් ආගමික ආකාරයෙන් අනුගමනය කරනු ලැබුවද, බොහෝ දෙනා තර්ක කරන්නේ එහි වටිනාකම් ලෞකික බවත් එබැවින් එය ලෞකික සදාචාරයකට වඩා අඩු ආගමක් බවත්ය. කෙසේ වෙතත්, යෝජකයින් තර්ක කරන්නේ, කොන්ෆියුසියස්වාදයේ ඉගැන්වීම්වල ලෞකික ස්වභාවය තිබියදීත්, එය ආගමික ලෝක දැක්මක් මත පදනම් වූවක් බවයි. කොන්ෆියුසියස්වාදය මරණින් මතු ජීවිතයේ අංග සහ ස්වර්ගය පිළිබඳ අදහස් සාකච්ඡා කරයි, නමුත් එය ආත්මවල ස්වභාවය වැනි ආගමික චින්තනයට බොහෝ විට අත්‍යවශ්‍ය යැයි සැලකෙන සමහර අධ්‍යාත්මික කාරණා සම්බන්ධයෙන් සාපේක්ෂ වශයෙන් නොසැලකිලිමත් වේ.
ඉන්දීය ප්‍රිමියර් ලීගය 2022
2022 ඉන්දියානු ප්‍රිමියර් ලීගය, IPL 15 ලෙසද හැඳින්වේ. නැතහොත්, අනුග්‍රාහක හේතූන් මත Tata IPL 2022 ලෙසද හදුන්වයි. ඉන්දීය ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය විසින් පිහිටුවන ලද වෘත්තීය විස්සයි20 ක්‍රිකට් ලීගයක් වන ඉන්දීය ප්‍රිමියර් ලීගයේ (IPL) පහළොස්වන වාරයයි. 2007 දී තරගාවලිය ආරම්භ කල අතර මෙවර තරගවාරය 2022 මාර්තු 26 සිට 2022 මැයි 29 වන දින අවසන් තරඟයෙන් අවසන් වීමට නියමිතය. තරඟාවලියේ කණ්ඩායම් අදියර සම්පුර්ණයෙන්ම මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රාන්තයේ පැවැත්වෙන අතර මුම්බායි සහ පූනේ තරඟ සඳහා සත්කාරකත්වය දරයි.තරඟාවලියේ සම්පූර්ණ කාලසටහන 2022 මාර්තු 06 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
නව කණ්ඩායම් දෙකක් එකතු කිරීමත් සමඟ මෙම තරගවාරයේ ලීග් කොටස දීර්ඝ විය. එබැවින්, 2011 තරඟාවලියෙන් පසු කණ්ඩායම් දහයක් සහභාගී වූ දෙවන වාරය මෙය විය. චෙන්නායි සුපර් කිංග්ස් වත්මන් ශූරයන් වන අතර, පෙර වාරයේදී ඔවුන්ගේ සිව්වන ශූරතාව දිනා ඇත.
පසුබිම
පෙර වාරයේ දී තවත් කණ්ඩායම් දෙකක් එකතු කිරීමට යෝජනා වුවද,  BCCI ඔවුන්ගේ 89 වන වාර්ෂික මහ සභාවේදී නිවේදනය කළේ ලීගය පුළුල් කිරීම 2022 දී පමණ සිදු වන බවයි. 2021 අගෝස්තු මාසයේදී, BCCI තහවුරු කළේ 2022 වාරයේ සිට නව කණ්ඩායම් දෙකක් ලීගයට එක්වන බවයි. BCCI විසින් ලැයිස්තුගත කර ඇති නගර හයෙන් දෙකකට එම අවස්ථාව හිමි වනු ඇති බව ද නිවේදනය කරන ලදී. ඒ අහමදාබාද්, කටක්, ධර්මශාලා, ගුවහාටි, ඉන්දෝර් සහ ලක්නව්.
2021 ඔක්තෝබර් 25 දින පැවති සංවෘත ලංසුවකදී RPSG Group සහ CVC Capital කණ්ඩායම් දෙක සඳහා ලංසු දිනා ගත්හ. RPSG ඉන්දියන් රුපියල් කෝටි 7090 (ඇ.ඩො. බිලියන 1.1) ලක්නව් සඳහාද CVC ඉන්දියන් රුපියල් කෝටි 5625 (ඇ.ඩො. මිලියන 880) සඳහා අහමදාබාද් දිනා ගත්තේය. ලක්නව් කණ්ඩායම 2022 ජනවාරි 24 වන දින ලක්නව් සුපර් ජයන්ට් ලෙස නම් කරන ලද අතර, අහමදාබාද් කණ්ඩායම 2022 පෙබරවාරි 9 වන දින ගුජරාට් ටයිටන්ස් ලෙස නම් කරන ලදී.
Vivo තරඟාවලියේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයා ලෙස 2022 ජනවාරි 11 දින ඉවත් විය. Vivo, මීට පෙර 2020 දී අනුග්‍රාහකයින් ලෙස ඉවත් වී, 2023 දක්වා හිමිකම් අනුග්‍රාහකයන් ලෙස ගිවිසුම් අත්සන් කර ඇත. Vivo හි ඉතිරි කොන්ත්‍රාත්තුවේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයා ලෙස Tata Group නම් කරන ලදී.
පුද්ගල වෙනස්කම්
දැනට පවතින සෑම කණ්ඩායමකටම උපරිම වශයෙන් ක්‍රීඩකයින් හතර දෙනෙකු රඳවා තබා ගැනීමට අවසර දී ඇති අතර, නව කණ්ඩායම් දෙකට වෙන්දේසියට පෙර උපරිම වශයෙන් ක්‍රීඩකයින් තිදෙනෙකු තෝරා ගැනීමට අවසර ලබා දී ඇත. දැනට පවතින කණ්ඩායම් අටේ රඳවාගත් ක්‍රීඩකයින් 2021 නොවැම්බර් 30 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී, සහ නව කණ්ඩායම් දෙක 2022 ජනවාරි 22 දින ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩකයින් නම් කරන ලදී.
වෙන්දේසිය 2022 පෙබරවාරි 12 සහ 13 යන දිනවල බැංගලෝර්හිදී පැවැත්විණි. මුම්බායි ඉන්දියන්ස් විසින් ඉන්දියන් රුපියල් කෝටි 15.25 (ඇ.ඩො. මිලියන 2.4) කට මිලදී ගත් වෙන්දේසියේ මිල අධිකම මිලදී ගැනීම ඉෂාන් කිෂාන් විය. වඩාත්ම මිල අධික විදේශීය ක්‍රීඩකයා වූයේ පන්ජාබ් කිංග්ස් විසින් ඉන්දියන් රුපියල් කෝටි 11.50 (ඇ.ඩො. මිලියන 1.8) කට මිලදී ගත් ලියෑම් ලිවින්ස්ටෝන් ය
ආකෘතිය
නව කණ්ඩායම් හඳුන්වාදීමත් සමඟ කණ්ඩායම් දහයක ආකෘතියක් නිර්මාණය විය. මෙම ආකෘතිය තරඟ 74 කින් සමන්විත වන අතර පෙර පැවති ආකෘතියම රඳවා තබා ගතහොත් තරඟ 94 ක් ඇති වන අතර, එය පෙර වාරයේ තරඟ 60 ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස විශාල වේ.
කණ්ඩායම් දහය, පස් දෙනෙකුගෙන් යුත් කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා ඇත. කණ්ඩායම් අදියරේදී, සෑම කණ්ඩායමක්ම තරඟ 14 ක් ක්‍රීඩා කරයි. ඒ ඔවුන්ගේ කාණ්ඩයේ කණ්ඩායම් සමග එක් වතාවක් හා අනෙක් කාණ්ඩයේ කණ්ඩායම් සමග දෙවතාව බැගිනි. තරඟාවලිය සඳහා කණ්ඩායම් 2022 පෙබරවාරි 25 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී
භාවිතා කරන ලද ආකෘතිය 2011 දී භාවිතා කරන ලද ආකෘතියට සමාන වේ, එකම වෙනස වන්නේ අහඹු ලෙස ඇඳීම වෙනුවට සීඩින් අනුව කණ්ඩායම් ඇඳීමයි. වරහන් තුළ ඇති සංඛ්‍යාවලින් දැක්වෙන්නේ කණ්ඩායම විසින් දිනාගත් ශූරතා සංඛ්‍යාවයි.
ක්‍රීඩාංගණ
මුම්බායි හි ක්‍රීඩාංගණ තුනක් සහ පූනේහි එක් ක්‍රීඩාංගනයක් ලීග් අදියරේ තරඟ සඳහා සත්කාරකත්වය දරයි. තරඟාවලියේ මුල් කාලසටහනට මුම්බායි හි වන්කඩේ ක්‍රීඩාංගණයේ සහ නවි මුම්බායි හි ඩී වයි පටිල් ක්‍රීඩාංගනයේ තරඟ 20 බැගින් පැවතීමට නියමිත අතර, මුම්බායි හි බ්‍රබෝර්න් ක්‍රීඩාංගනය සහ පූනේ එම්සීඒ ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩාංගනය තරඟ 15 බැගින් සත්කාරකත්වය දරයි. සෑම කණ්ඩායමක්ම වන්කඩේ සහ ඩී වයි පටිල් ක්‍රීඩාංගණයේදී තරග හතර බැගින් ද, බ්‍රබෝර්න් සහ එම්සීඒ ක්‍රීඩාංගණයේදී තරග තුන බැගින් ද ක්‍රීඩා කිරීමට නියමිතව තිබිණි.
කෙසේ වෙතත්, දිල්ලි කැපිටල්ස් කඳවුර තුළ කොවිඩ්-19 රෝගීන් හේතුවෙන්, තරඟ දෙකක් පූනේ හි MCA ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩාංගණයෙන් වෙනත් ස්ථානයකට ගෙන යන ලදී. ඒ 2022 අප්‍රේල් 20 වන දින තරඟය බ්‍රබෝර්න් ක්‍රීඩාංගනය වෙත ගෙන යන ලද අතර, තරඟය 2022 අප්‍රේල් 22 දින වන්කඩේ ක්‍රීඩාංගනය වෙත ගෙන යන ලදී.
කණ්ඩායම් අදියර
කණ්ඩායම් අදියර සඳහා කාලසටහන 2022 මාර්තු 06 වන දින IPL නිල වෙබ් අඩවියේ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ප්ලේ ඕෆ් වටය
අවසන් මහා තරගය 2022 මැයි 29 දින පැවැත්වීමට නියමිතය ප්ලේ-ඕෆ් සඳහා සම්පූර්ණ කාලසටහන 2022 අප්‍රේල් 23 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
තරගාවලියේ සංඛ්‍යා ලේඛණ
ප්‍රධාන ලිපිය : 2022 ඉන්දීය ප්‍රීමියර් ලීගය සංඛ්‍යා ලේඛණ
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2022 ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
අනුලා බුලත්සිංහල
අනුලා බුලත්සිංහල (1947 සැප්තැම්බර් 21 - 2020 ඔක්තෝබර් 16) ශ්‍රී ලාංකික නිළියක් සහ ගායිකාවක් විය. ඇය වේදිකා නාට්‍ය, රූපවාහිනිය සහ සිනමාවේ රංගනය නිසා ජනප්‍රිය වූවාය. ග්ෆ් ෆ්ග්ජ්ෆ්ඩ්ග් ජ්ෆ්ඩ්ග් ග්ෆ් ඩ්ෆ්ග් ෆ්ග් හ්ෆ්ඩ් හ්ෆ්ඝ්ග්ෆ් හ්ෆ්ඝ් ග්ෆ් හ්ඩ්ෆ්ඝ් ෆ්
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඇය 1970 දී ජනප්‍රිය නාට්‍යවේදී ලුෂන් බුලත්සිංහල සමඟ විවාහ වූවාය මෙම යුවළට එක් දියණියක් සහ එක් පුතෙක් සිටී. ඇගේ දියණිය ඉන්ද්‍රචාපා වියානාහි දක්ෂ ඔපෙරා ගායිකාවකි. ඇගේ පුත් හර්ෂ ද නළුවෙකු, ගායකයෙකු සහ සංගීතවේදියෙකි.
වෘත්තීය
ඉතා තරුණ වියේදීම අනුලා වේදිකා නාට්‍ය බොහොමයක් නැරඹුවේ ඔහුගේ පියා නාට්‍ය නළුවෙකු වීම නිසාය. ඇය මේ වකවානුවේ ඇගේ පියාගෙන් ගායනය පුහුණු කර ඇත. පසුව ඇය පාසල් කාලයේ උඩරට නර්තනය පිළිබඳ ඩිප්ලෝමාවක් ලබා ගත්තාය. ඇය ඉන්දියාවට ගොස් ලක්නව්හි භාත්ඛණ්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් උතුරු ඉන්දීය රාගධාරී සංගීතය පිළිබඳ ඩිප්ලෝමාවක් ලබා ගත්තාය. ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසු ඇය ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවට (SLBC) සම්බන්ධ වී A ශ්‍රේණියේ ගායිකාවක් බවට පත් වූවාය.
ඉන්පසුව ඇය 1968 කොළඹ සතොස කලා කවයට තේරී පත් වූවාය. මේ අතර ඇය සතොස ප්‍රධාන කාර්යාලයේ සේවය කරමින් සිටි අතර එහිදී ඇයට ජනප්‍රිය නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක ආර්.ආර්.සමරකෝන් හමුවිය. බුලත්සිංහල 1967 වසරේ සමරකෝන්ගේ ලෙඩක් නැති ලෙඩක් චිත්‍රපටයෙන් වේදිකා ගත විය. 1960 දශකයේ දී ඇය විශේෂයෙන් ගුවන් විදුලි ගායිකාවක් සහ ගුවන් විදුලි නාට්‍ය ශිල්පිනියක් ලෙස නාට්‍යයට පිවිසියාය. පසුව, ඇය බටහිර පැත්තේ කතාවෙන් අනුවර්තනය කරන ලද නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ පසුබිම් වූ ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නගේ කෝන්තරේ චිත්‍රපටයේ රඟපෑවාය. ඇය සුවිනීතා වීරසිංහ, සුනේත්‍රා සරච්චන්ද්‍ර, නවනන්දන විජේසිංහ, එල්සන් දිවිතුරුගම සහ ඇගේ සැමියා ලූෂන් සමඟ රඟපෑවාය.
කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන නාට්‍ය රංගනය පැමිණියේ ඇගේ සැමියා විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රතු හැට්ටකාරි නාට්‍යය හරහාය. එම නාට්‍යයේදී ඇය විසින් ගායනා කරන ලද ජනප්‍රිය ගීතය වන්නේ "දීකිරි දීකිරි", එය පසුව ශ්‍රී ලාංකේය වේදිකාවේ ඇගේ සලකුණ විය. එතැන් පටන් ඇය ප්‍රේමරංජිත් තිලකරත්නගේ කෝන්තරය, ශ්‍රී වික්‍රම, සමරකෝන්ගේ චරිත් දෙකක්, ලූෂන්ගේ තාරාවෝ ඉගිලෙති, දයානන්ද ගුණවර්ධනගේ මධුර ජවනිකා, හෙන්රි ජයසේනගේ කුවේණි වැනි නාට්‍ය රැසක රඟපෑවාය. සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ මහාසාර හි රගපෑවාය.
2020 සැප්තැම්බර් 11 වන දින රාජ්‍ය නාට්‍ය සම්මාන උළෙලේදී ඇය නාට්‍ය කීර්ති සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය.
බ්‍රාහ්මණ වංශික ප්‍රතිපත්ති
සර්ව ජනාස් සුඛිතෝ' නැතහොත් සියලු සත්වයින්හට සතුට සෞභාග්‍ය ලැබේවා යනුවෙන් සහ "වායුධායික කුටුම්භක" නැතහොත් මුළු ලෝකයටම ඵක් පවුලකි, යන විශ්වාසයක් බ්‍රහ්මණයන් සතුව තිබේ. බොහෝ බ්‍රාහ්මණයන් සමාජ ශෝධකයන් පමණක් නොව නාස්තික(දෙවියන් නැත) වාදීහුය. ඵමෙන්ම කොමියුනිස්ට් වාදීහූය. බොහෝ බ්‍රාහ්මණ වංශිකයින් අද කාලයේ නිර්මාංශ ආහාර පුරුදු පවත්වාගෙන යති. ඵසේ නොවන අයද සිටිති. විශේෂයෙන් කාශ්මීරය,හිමාවල් පෙදෙස නේපාලය වැනි කඳුකර පළාත්වල අයද,බෙංගාලය වැනි මුහුද ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල අයද මාළු ආහාරයට ගනිති. කෙසේ වෙතත් මස් ආහාරයට ගන්නා බ්‍රාහ්මණයන් ගවමස් ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඇමරිකාවේ සහ බටහිර රටවල බ්‍රාහ්මණයන් ගවමස් ආහාරයට ගනිති.
බ්‍රාහ්මණ වංශික පාරම්පරික යුතුකම්
බ්‍රාහ්මණයින්ගේ යුතුකම් හයක් ඵක ශ්ලෝකයක දක්වා ඇත
ඉගැන්වීම,ඉගෙනගැනීම,යජ්න කටයුතු කිරීම,කරවීම දාන භාර ගැනීම සහ දන්දීම යනාදිය ඵම යුතුකම් හය වශයෙන් පෙන්වා දී ඇත.
බ්‍රාහ්මණයෙකු ඉටු කළ යුතු කරුණු අතර තමන්ගේ ආවේග පාලනය කිරීම,හැඟිම් පාලනය,පාරිශුද්ධත්වය,සත්‍යවාදී වීම,ඉවසීම,අල්පේච්ඡතාව භෞතික සියලු ධනය අතහැර පිටින් ලැබෙන දාන මානයෙන් යැපීම,දෙවියන් කෙරේ විශ්වාසය, පූජනීය ග්‍රන්ථවල තිබෙන කරුණු ඉගෙන ගැනීම හා උගැන්වීම යනාදී කරුණු දක්වා තිබේ.
බ්‍රාහ්මණයින් දිනපතා කළයුතු කාර්යයන් නම්
අන්තිමට සඳහන් යාච්ඤාවන් අද කාලයේ ඉතා සුළු පෙදෙස් ගණනාවක පමණක් මෙම යාච්ඤාවන් පැවැත්වේ. බ්‍රහ්මචාරීහු අග්නිගෝත්‍ර හෝ ඔපායන වෙනුවට අග්නිකාර්යම් පවත්වති. පවත්නා අනෙකුත් පුද පූජා චාරිත්‍රවලට 'අමාථස්ය තර්පනම් හා ශ්‍රද්ධ' ඇතුළත් වේ. නිත්‍ය කර්ම සහ කාම්‍ය කර්ම ද බලන්න
බ්‍රාහ්මණ සංස්කාරයන්
බ්‍රහ්මයෙකු ඔහුගේ ජීවිතය කාලයේදී පිළිගත යුතු සංස්කාරයන් නොහොත් පිළිවෙත් 16 ක් දක්වා ඇත. ඵ්වා පහත සඳහන් කරයි.
බෙල්ජියමේ ලෝරන්ස් කුමරු, ඔස්ට්‍රියා-එස්ටේහි ආදිපාදවරයා
ලෝරන්ස් කුමරු යනු බෙල්ජියමේ දෙවන ඇල්බට් රජතුමාගේ සහ පාවෝලා රැජිනගේ දූ කුමරිය වන ඇස්ට්‍රිඩ් කුමරියගේ සැමියා වේ.
රෝමානු සෙනෙට් මණ්ඩලය
රෝමානු සෙනෙට් මණ්ඩලය වනාහී, පුරාතන රෝමයෙහි පිහිටි දේශපාලන ආයතනයකි. නගරයෙහි පැවැත්මේ මුල් දිනවලදීම පිහිටුවා ඇති (සංස්ථාපනය ක්‍රිපූ 753 ලෙසින් සාම්ප්‍රදායිකව සැලකෙයි) මෙය, රෝමානු ඉතිහාසයෙහි මහත් චිරස්ථායි ආයතනයන් අතුරින් එකක් විය. ක්‍රිපූ 509 දී රජුන් බලයෙන් බැහැර කිරීම, ක්‍රිපූ 1වන සියවසේදී රෝමානු ජනරජය බිඳ වැටීම, ක්‍රිව 395දී  රෝමානු අධිරාජ්‍යය බෙදා වෙන් කිරීම, ක්‍රිව 476දී බටහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීම සහ, 5වන, 6වන සහ, 7වන සියවස් වලදී බාබේරියන් වරුන් විසින් රෝමය පාලනය කිරීම යන සෑම අවස්ථාවකදීම එය නොනැසී පැවතිණි.
රාජධානි කාලසීමාවෙහිදී එය, රජුට උපදේශනය සැපයූ මණ්ඩලයකට වඩා මදක් ඉහළ තලයක පැවතිණි. අවසන් රෝමයේ රජවූ ලූකියුස් ටර්ක්වීනියුස් සුපෙර්බූස් බලයෙන් පහ කල රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණයක් සඳහා නායකත්වය සැපයූයේ, ජනරජයේ නිර්මාතෘ ලූවුෂස් ජූනියස් බෲටස් විසිනි.
ජනරජයේ මුල් කාලයේදී, සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය දේශපාලන වශයෙන් දුර්වලව පැවති අතර, විධායක මහෙස්ත්‍රාත්වරුන් බෙහෙවින් බලවත්ව සිටියහ. රාජාණ්ඩුවෙහි සිට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය පාලනය වෙත සංත්‍රාන්තිය බොහෝදුරට සිදුවන්නට ඇත්තේ ක්‍රමයෙන් බැවින්, විධායක මහේස්ත්‍රාත්වරුන් අභිබවා තම බලය පිහිටුවා ගන්නට සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට පරම්පරා කිහිපයක් ගත වන්නට ඇත. ජනරජයේ මධ්‍ය කාලය පැමිණෙත්ම, ජනරජය තුල එහි බලයෙහි මස්තකය වෙත ලඟාවීමට සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට හැකි වී ඇත. ජනරජයේ අවසන් කාලසීමාවෙහිදී, සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ බලය පරිහානිය ඇරඹුනේ, ටිබේරියුස් සහ ගයියුස් ග්‍රාකුස් විනිශ්චය මණ්ඩල වලින් සිදුකල ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් පසුවය.
ප්‍රින්චිපටේ වෙත ජනරජය සංක්‍රමණය වීමත් සමගම, සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සතුවූ දේශපාලන බලය මෙන්ම එහි ගරුත්වයද එයට අහිමි විය. ඩයක්ලීෂන් අධිරාජයා විසින් සිදු කල ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් අනතුරුව, සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය දේශපාලනමය වශයෙන් අනුචිත වූ අතර, පෙරදී එය සතුවූ බලය යලි කිසි දිනෙක නතු කර ගැනුමට අසමත් විය. රජයේ අසුන රෝමයෙන් පිටතට ගෙන ගිය විට, නාගරික මණ්ඩලයක මට්ටමට සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය අවප්‍රමාණ විය. තත්ත්වයේ මෙම අවප්‍රමාණය ප්‍රතිසාධනය කෙරුණේ, මහා කොන්ස්ටන්ටීන් අධිරාජයා විසින්  කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ අතිරේඛ සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක්  පිහිටුවීමෙන් පසුවය.
වසර 476දී, බටහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසුව, බාබේරියන් පාලනය යටතේ යම් කාලසීමාවක් සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ක්‍රියාත්මක වූ අතර පළමුවන ජස්ටිනියන් අධිරාජයාගේ ධූරකාලය තුලදී, බටහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ බොහෝ බලප්‍රදේශ යළි-අත්පත් කරගැනුමෙන් පසුව, එය පුනස්ථාපනය කෙරිණි. රෝමයේ සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය, වසර 603 සහ 630 අතරතුර කාලසීමාවේදී අත්‍යන්තයේදී අතුරුදහන් විය. කෙසේවෙතත්, වසර 1204 දී නගරය අත්පත් කරගැනුම සමගම මෙම පුරාතන ආයතනය අවසානයේදී අතුරුදහන් වන තුරු, නැගෙනහිර සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය, කොන්ස්තන්තිනෝපලය තුල නොනැසී පැවතිණි.
මාර්ටින් වික‍්‍රමසිංහ
ළමා කාළය
මාර්ටින් වික‍්‍රමසිංහ 1890 මැයි 29 වන දින ළමාහේවගේ දොන් බැස්ටියන් වික‍්‍රමසිංහ සහ මාගාල්ල බලපිටිය ලියනගේ තොචෝහිමි යුවලගේ එකම දරුවා ලෙස ශී‍්‍ර ලංකාවේ කොග්ගල ග‍්‍රාමයේදී උපත ලැබීය. කොග්ගල ග‍්‍රාමය එක් පැත්කින් ගල් පරයකින්ද, අනෙක් පසින් කොග්ගල ඔයේ අතුගංගාවන් විශාල ප‍්‍රමාණයකින් එකතුවන ජල ප‍්‍රවාහය විසින් නිර්මාණය කළ විශාල වැවකින්ද සමන්විත විය. මුහුද කුඩා දුපත්වලින් සමන්විත වූ වැව ශාක හා සතුන් ද පසෙකින් වූ වන ගහනයෙන් ද සුසැදි භූ දර්ශනයන් මෙන්ම ගම්මානයේ ජනතාවගේ වෙනස්වන ජීවන ක්‍රමයන් සහ සංස්කෘතිය ඔහුගේ පසුකාලීන නිර්මාණයන් කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කරන ලදී.
වයස අවුරුදු පහේදී වික‍්‍රමසිංහ සිය නිවසේදී සහ ගමේ පන්සල් හාමුදුරුවන්ගෙන් සිංහල අකුරු උගත්තේය. ඔහු දේවනාගරී අක්‍ෂරද උගත් අතර හිතෝපදේශයේ පරිච්ජේයන් කටපාඩමින් කිවහැකි විය. අවුරුදු දෙකකට පසු ඔහුව ගමේ පාසැලට ඇතුලත් කරනු ලැබූ අතර ඔහු 1897 දක්වා එහි අධ්‍යාපනය ලැබීය. අනතුරුව ඔහුව ගාල්ලේ ඉංගී‍්‍රසි පාසැලක්වූ බොනවිස්ටා විද්‍යාලය වෙත ඇතුලත් කෙරින. එහි අධ්‍යාපනය ලැබූ වසර දෙක තුල වික‍්‍රමසිංහ ඉංගී‍්‍රසි මෙන්ම ලතින් භාෂාවන්ද ව්‍යයක්ත ලෙස හැසිරවීමට උගත්තේය. ඔහුගේ පියා මියයාමෙන් අනතුරුව ඔහු නැවතත් අහංගම පිහිටි සිංහල පාසැලට ඇතුලත් කරනු ලැබූ අතර එහිදී ඉගෙනීම කෙරෙහි වූ ඔහුගේ උනන්දුව වියැකී ගියේය.
නිර්මාණකරුවා සහ පුරෝගාමී විචාරකයා
වික‍්‍රමසිංහ සිය සාහිත්‍ය ජීවිතය ආරම්භ කළේ ලීලා(1914) නවකථාව සහ සාහිත්‍ය විචාර ලිපි සංග‍්‍රහයක් වූ ශාස්තී‍්‍රය ලේඛන (1919) යන කෘතීන් එළිදක්වමිනි. ඒ කාළයේදීම සිංහල සාහිත්‍යයේ ප‍්‍රමිතීන් ඉහල නැංවීම සඳහා වූ ව්‍යාපාරයක් ඔහු විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර එම අරමුණින් සම්පාදිත සාහිත්‍යෝදය කතා (1932) විචාර ලිපි (1941) ගුත්තිල ගීතය (1943) සිංහල සාහිත්‍යයේ නැගීම (1946) වැනි කෘතීන් තුලින් ඔහු උත්සාහ කළේ සාම්ප‍්‍රදායික සාහිත්‍ය උරුමය ඉන්දියානු සහ බටහිර සාහිත්‍ය විචාර සම්ප‍්‍රදායන් සංකලනය කිරීමෙන් නිර්මාණය කළ සාහිත්‍යමය මිනුම්දඬු යොදාගනිම්න් තක්සේරු කිරීමයි.
1940 ගණන් පුරාවටම වික‍්‍රමසිංහ සාහිත්‍ය විචාරකයකුගේ භූමිකාව මෙන්ම නිර්මාණාත්මක රචකයෙකුගේ භූමිකාවද ඉටුකළේය. අන්තර්ගතය සහ තාක්‍ෂණය අතින් නූතන ලෝක සාහිත්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨ නවකථාවන් සමග සැසඳිය හැකි ප‍්‍රථම සිංහල නවකථාව වන්නේ 1944 දී පළවූ වික‍්‍රමසිංහගේ ගම්පෙරලිය යි. නූතනත්වය වෙතින් එල්ලවන පීඩනය හමුවේ සාම්ප‍්‍රදායික ගම කඩාහැලෙන ආකාරය ඉන් නිරූපනය විය. ගමේ සාම්ප‍්‍රදායික ආර්ථික හා සමාජ ව්‍යුහය වානිජකරණය වූ නගරය විසින් ක‍්‍රමයෙන් ආදේශකරනු ලැබීම නිරූපනය කිරීම සඳහා දකුණේ ගමක සාර්ථක පවුලක කථාන්තරයක් යොදාගැනින.
වික‍්‍රමසිංහ විසින් පසුව රචනා කළ යුගාන්තය (1948) සහ කලියුගය (1957) සහ ගම්පෙරලිය විසින් තුන් ඈඳුතු නවකථාවක් නිර්මාණය කරනු ලැබින. සාම්ප‍්‍රදායික ජීවිතය ගරාවැටීමෙන් අනතුරුව නාගරික පදනමක් සහ ව්‍යාපාරික පෙළඹුමක් සහිත නාගරික පන්තියේ වර්ධනයත් ඒ සමඟ සිදුවන කම්කරු ව්‍යාපාරයේ සහ සමාජවාදී දර්ශනයේ ආරම්භයත් අවසානයේ නව සාමාජ පිලිවෙලක් පිලිබඳ අපේක්‍ෂාවත් මෙම නවකථා ති‍්‍රත්වයෙන් ඉදිරිපත් කෙරින.
50 දශකයේ මුල්භාගයේදී සාහිත්‍ය විචාරයේ වර්ධනයත් සමග වික‍්‍රමසිංහ සාහිත්‍ය කලාව (1950) සහ කාව්‍ය විචාර (1954) නම් කෘති දෙක රචනා කරන ලදී. වික‍්‍රමසිංහගේ විශිෂ්ඨතම කෘතිය වූ විරාගය 1965 දී ප‍්‍රකාශයට පත්කෙරින. එහි තේමාවේ සුවිශේෂීත්වය සහ එහි ශිල්පක‍්‍රමයේ සංකීර්ණත්වය හේතුකොටගෙන එය සිංහල ප‍්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ විහිෂ්ඨතම නිර්මාණය ලෙසින් සැලකෙයි. සාම්ප‍්‍රදායික බෞද්ධ නිවසක හැදී වැඩුන සිංහල තරුණයකු සමාජය නූතනකරණය වීම තුල සංකීර්ණත්වයට පත්වූ වැඩිහිටි ජීවිතය සහ ඒ සමග එන වගකීම් හේතුවෙන් නිර්මාණය වන්නාවූ ගැටලූ සහගත තත්වය ඉන් නිරූපිතය. මෙහිදී කාලානුක‍්‍රමික පිලිවෙළකට නොව ප‍්‍රති-වීරයා විසින් ලියන ලද උපස්ථිතිවාදී ග‍්‍රන්ථාලංකාරයක් ලෙසින් ප‍්‍රථම පුරුෂ ආඛ්‍යාතයෙන් මෙම කෘතිය රචනාවී ඇත. මෙම කෘතියෙන් ඇතිවූ පෙළැඹුම මත විවිධ නවකථාකරුවන් අතින් මෙවැනි කෘතීන් රැසක්ම පසුව බිහිවූ නමුත් විරාගය ඒ සියල්ලටම ඉහලින් විශිෂ්ඨ ස්ථානයක වැජඹෙයි.
Martin_Wickramasinghe
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය ප්‍රහාරය සැළසුම් කිරිම
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය පිළිබද කුමන්ත්‍රණ අදහස මුල් වරට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ 1996 කලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ් විසින්ය. ඒ අවස්ථාවේදී බින් ලාඩන් සහ අල්කයිඩා සංවිධානය නැවත ප්‍රතිව්‍යුහගත වෙමින් සුඩානයේ සිට ඇෆ්ගනිස්තානයට සංක්‍රමණය වීම සිදුවෙමින් තිබුණි. 1998 තීරණාත්මක ඇමරිකානු තානාපති කාර්‍යයාල බෝම්බ ප්‍රහාරය ඇ.එ.ජ.ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරිමට බින් ලාඩන්ට මග සෑදු ප්‍රහාරයකි. 1998 අගභාගයේ දී හෝ 1999 මුල් භාගයේදී බින් ලාඩන් විසින් මොහොමඩ් හට ප්‍රහාරය සැලසුම් කිරිමට අවසර ලබා දෙන ලදී. කලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ්, ඔබාමා බින් ලාඩ්න් සහ ඔහුගේ උප ප්‍රධානි මොහොමඩ් අටෙෆ් අතර 1999 දී සාකච්ඡා වට කිහිපයක් පවත්වන ලදී. නායකත්වය සහ මුල්‍යමය ආධාර බින් ලාඩන් විසින් දරනු ලැබීය. මොහොමඩ් ඇමිටා ප්‍රධාන ගුවන් කොල්ලකරැ  ලෙස තෝරා ගැනීමත් සදහා බින් ලාඩන් සහභාගී විය. අල්කයිඩා සාමාජිකයින් 27ක් පමණ ඇ.එ. ජනපදයට ඇතුල් වී ඇත. මොහොමඩ් විසින් ක්‍රියාන්විතය සදහා සහය මෙන්ම ඉලක්ක හදුනා ගැනීමට උපකාර කර ඇත. මොහොමඩ් විසින් ඉලක්ක ලෙස තෝරා ගනු ලැබු ඇ.එ.ජ. ලොස් ඇන්ජලිස් හී බැංකු කුළුණ බින් ලාඩන් විසින් සැලැස්මෙන් ඉවත් කරන ලදී.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට එල්ල වන ත්‍රස්ත ප්‍රහාර පිළිබද ජාතික කොමිෂම ඇ.එ.ජ. රජය විසින් ස්තාපනය කරනු ලදුව වර්තමානයේ දී 9/11 කොමිෂම ලෙස හදුන්වනු ලබයි. 2004 ජුලි 22 වන දින ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව ප්‍රහාරය සැලසුම් කර ඇත්තේ සහ ක්‍රියාත්මක කර ඇත්තේ අල් කයිඩා ත්‍රස්තවාදීන් විසින්ය. කොමිෂම සදහන් කරන පරිදි මෙම ප්‍රහාරය සදහා ඩොලර් 400,000 – 500,000 අතර මුදලක් වැය කර ඇති අතර එම ආධාර ලැබුණේ කෙසේද යන්න පිළිබදව හෙළිදරව් වී නොමැත.
මහ පොළොව
මහ පොළොව හෙවත් පෘථිවිය සූර්යයාගේ සිට පිළිවෙලින් 3 වැනි ග්‍රහලෝකයයි. එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති ග්‍රහලෝක 8 න් ඝණත්වයෙන් වැඩිම සහ 5 වැනි විශාලම ග්‍රහලොවයි. එමෙන්ම එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති භූමියක් සහිත ග්‍රහලෝක අතුරින් විශාලතම ග්‍රහලොවයි. සමහර අවස්ථා වලදී එය ලෝකය, නිල් ග්‍රහලොව , හෝ එහි ලතින් නාමය වන "ටෙරා" යන නම් වලින් හඳුන්වයි.
මිනිසා ඇතුළු සත්ව විශේෂ මිලියන ගණනකට නිවහන වන පෘථිවිය දැනට සොයාගෙන ඇති පරිදි ජීවය පවතින එකම ආකාශ වස්තුවයි. මෙම ග්‍රහලෝකය මීට අවුරුදු බිලියන 4.54 කට පෙර නිර්මාණය වුණු අතර අදට අවුරුදු බිලියනයකට පෙර පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත ජීවය බිහි විය.
පෘථිවි පෘෂ්ඨය
ග්‍රහලෝකවල පිටතලය ටෙ‍ක්ටෝනික් හා සෝදා පාලුව නිසා භූ විද්‍යාත්මකව කාලයක් තිස්සේ නැවත හැඩ ගැසෙමින් පවතී. තැටි හෝ ටෙක්ටොනික් මඟින් සෑදුණු හෝ අංග වෙනස් වී පිටිතල අංග යටට බේරීමෙන්දැඩි දේශගුණික අවස්ථාවන්ට අනුගතවීම සිදුවේ. උෂ්ණත්වය සහ රසායනික හේතූන් නිසා හිමි දියවීම, වෙරළ ඛාදනය, කොරල් වැටි විනාශ වීම සහ විශාල උල්කාපාත ගැටීම් ද භූමි දර්‍ශනය වෙනස් වීමට හේතු වේ.
මහාද්වීපික පෘථිවිතල ග්‍රහලෝකය හරහා යෑමෙන් සාගර පතුල යට ප්‍රධාන මායිම් ඇතිවීමත්, ඒ අතරම ආවරණ ද්‍රව්‍ය ඇතිවීමත් හේතුවෙන් එකිනෙකට වෙනස් සීමාවන් සාගර මැද දිගටම ඇතිවේ. මේ ක්‍රම සම්බන්ධවීමෙන් සාගර පෘථිවිතල දිගටම ඇතිවේ. මුහුදු පතුලේ වැඩිහරියක්ම පෘථිවිතල වයසින් අවුරුදු මිලියන 100 ට අඩුවේ. පැරණිම සාගර තැටිය පිහිටා ඇත්තේ බටහිර පැසිපික්හීය. ඇස්තමේන්තුගත වයස අවුරුදු මිලියන 200 පමණ වේ. සංසන්දනාත්මකව බැලීමේ දී පෘථිවියෙන් සොයා ගනු ලැබු පැරණිම ගල් වූ ඇටකටු අවුරුදු මිලියන 3 ක් පමණ පැරණිය.
ගින්නෙන් සෑදුනු පර්‍වත, කළුගල් සහ ඇන්ඩිසයිට් වැනි ඝනතාවයෙන් අඩු ද්‍රව්‍ය මහද්වීපික තැටිවල අඩංගු ‍වේ. සුලබත්‍වයෙන් අඩු 'බසාල්ට්' ඝන ගිනිකඳු ගල් පර්‍වතයකි. මඩ එක්කාසුවී එකට තද වීමෙන් 'සෙඩිමෙන්ටිරි' පර්‍වත සෑදී ඇත. මහද්වීපික පිටිතල වලින් 75% ම සෙඩිමෙන්ටිරි පර්‍වත වලින් ආවරණය වී ඇති නමුදු ඒවා භූ පටලයෙන් 5% පමණ සෑදේ. පොළවෙහි හමු වී ඇති තුන්වැනි පර්‍වත ද්‍රව්‍ය මෙටාමෝෆික් පර්‍වතය. අධික පීඩනය හා අධික උෂ්ණය යන දෙකම හේතුකරගෙන සැකසුණු ගල් වර්‍ගයකින් මෙම පර්වත නිර්මාණය වී ඇත. පෘථිවියේ මතුපිට වඩා බහුල ඇති සිලිකොට් ඛනිජ වල තිරිමාණ, පෙල්ස්පාර්,ඇම්fපිබෝල්, මයිකා(තලාතු මිනිරන්), පයිරෝසින් සහ ඔලිවීන්(මැග්නීසියම් හා යකඩ අඩංගු ඛනිජ විශේෂයක්)ය. පොදු කාබනේට් ඛනිජ ඇතුලත් වන්නේ කැලසයිට් (හුණු ගල්වල තිබේ) ඇගෙනයිට් සහ ‍ඩොලමයිට්වලය.
පෘථිවියේ පිටස්තරම තට්ටුව පෙඩොස්ෆියර් වන අතර එය සෑදි ඇත්තේ පස්වලිනි. එය පස් සැකසීමේ ක්‍රියාවලියට යටත් වේ. එය පැවත එනුයේ ශිලාගෝලය, වායුගෝලය, ජලගෝලය සහ ජෛව ගෝලය ඇතුලතය. දැනට ගොඩබිමෙන් වගා කල හැකි බිම් ප්‍රමාණය 13.31% කි. එහි උපකාරක ස්ථිර ඵලදාව 4.71% වේ. පෘථි‍වියේ ගොඩබිම මත්තෙන් 40% ආසන්න භූමි ප්‍රමාණයක් තණ බිම් සඳහා වෙන්වී ඇත. එමෙන්ම ඇස්තමේන්තු ගත 1.3 x 107 කි.මි. පළදා බිම් සහ 3.4 x 107 කි.මි. ප්‍රමාණයක් තණ බිම් ද වේ.
පෘථිවියේ අභ්‍යන්තරය
මහ පොළොව මතුපිට සිට මැදට කිලෝමීටර් හය දහසකට වැඩි දුරක් දක්වා තියෙන්නේ පාෂාණ. ඒ කියන්නේ දළවශයෙන්, ඉන්දියාවේ නව දිල්ලි නුවර ඉඳන් පැරීසියට තියෙන දුරට සමාන දුරක්. ඇතුළටම වෙන්න පෘථිවියේ අභ්‍යන්තර හරයේදී මේ ලෝහ බහුල පාෂාණ ඉහළින් එන ඉතා අධික පීඩනය හෙවත් තෙරපුම හේතුවෙන් ඝන යකඩ ලෙස කැටි ගැසී තිබෙනවා දැක ගන්න පුළුවන්. අභ්‍යන්තරයට යා ගන්න හැකියාවක් තියෙනවා නම් දිගින් මීටර සිය ගණනක් වෙන තනි තනි යකඩ ස්ඵටික එහි දැක ගන්නත් හැකිවේවි.
අභ්‍යන්තර හරයේ සිට පිටතට එද්දී පීඩනය අඩු බව දැනුණත්, උෂ්ණත්වය නම් තවමත් සූර්යයාගේ මතුපිට උෂ්ණත්වයට වඩා වැඩියි. ඝන යකඩ දැන් ද්‍රව (දියර) යකඩ ලෙස ගලායමින් පවතිනවා. පෘථිවියේ බාහිර හරය ලෙස හඳුන්වන මෙම කැළැඹුණු යකඩ සාගරයේ භ්රමණය නිසා තමයි පෘථිවියේ චුම්භක කේෂ්ත්රය උත්පාදනයවෙන්නේත්, ඒ වගේම පෘථවියේ මතුපිට කොටස්වල චලනය සිදුවෙන්නේත්.
ප්රාවරණයට පිටතින් ඇත්තේ සංසන්දනාත්මකව තුනී ස්තරයක් වන පෘථිවියේ කබොලයි. මේ කට්ට හෙවත් කබොලෙහි ඝනකම කිලෝමීටර කිහිපයක් පමණයි. එහි ඝනකම අඩුම සාගර පත්ලේදී. වැඩිම කඳුවලදීයි. මහද්වීප පිහිටි ප්රදේශ මහද්වීප කබොල ලෙසත් සාගර පිහිටි ප්රදේශ සාගරික කබොල ලෙසත් හඳුන්වනවා. තම්බාපු බිත්තර උදාහරණය නැවත ගත්තොත් මෙය සමාන වෙන්නේ බිත්තර කටුවටයි. කෙසේ හෝ මේ කබොල්ලේදී තමයි අවසානයේ පෘථිවියේ උෂ්ණත්වය සෙන්ටිගේ‍රඞ් අංශක සියයටත් (100°C>)වඩා අඩු මට්ටමකට පහත වැටෙන්නේ. පෘථිවිය අභ්‍යන්තරයෙන් එන අධිකතර උෂ්ණ ප‍්‍රවාහය සිසිල් කබොලෙහි ගැටී සීතලවී අපසු අභ්‍යන්තරයට ගමන් කරනවා. සංවහනය ලෙස හඳුන්වන මෙම ක‍්‍රියාවලිය නිරතුරුව සිදුවීම නිසා කබොල කැබැලි වෙනවෙලයි තියෙන්නේ. මේවාට කියන්නේ භූ තැටි කියලයි. මහද්වීපික තැටි හා සාගරික තැටි යනුවෙන් භූ තැටි දෙකොට්ඨාශයක් දැක්වෙනවා.
මේ භූ තැටි කැඩී පළුදුවන තැන්වලින් පෘථිවි අභ්‍යන්තරයේ පීඩනය මුදා හැරෙන නිසා, කබොල එක්කම පහතින් තිබෙන ප‍්‍රවාරණයේ ක්ලේ ස්වරූපයේ ද්‍රව්‍ය (බිත්තර සුදුමදය) ක්ෂණිකව උණුවී කබොල පළුදුවූ තැනින් නිකුත්වී උඩට ඇදෙනවා. එය පොළොව මතුපිටින් පුපුරා විදාරණයවෙන්නේ (පිටවන්නේ) යමහල් (ගිනි කඳු) ලාවා (ලෝ දිය) හැටියටයි. ගිනි කඳු වඩාත් පහසුවෙන් පැළී පුපුරන්නේ සාගර පතුලෙන්. පෘථිවි කබොලේ වඩාත්ම තුනීයට ඇත්තේ සාගර පතුල වීම ඊට හේතුවයි. මේ පළුදු සිසිල් වීමෙන් අලූත් කබොල බිහිවෙනවා.
භූකාරක තැටි
thumb|පෘථිවියේ ප්‍රධාන භූකාරක තැටි
භූකාරක තැටි වාදයට අනුව පෘථිවියේ පිටතම කොටස තැනී ඇත්තේ ස්ථර දෙකකිනි. ශිලාගෝලය තැනී ඇත්තේ ‍කබොල්ලෙන් සහ ඝනීභවනය වු ප්රාවරණයෙහි ඉහළ කොටසෙනි. ශී‍ලාගෝලයට පහළින් ඇති අධෝගෝලය සෑදී ඇත්තේ ඉහළ ප්රාවරණයේ ඇතුල් කොටසිනි. අධෝ‍ගෝලය සුපිරි තාපන ද්‍රව්‍යයක් මෙන් අර්ධ ද්‍රවීය ප්ලාස්ටික් වැනි තත්වයක පවතී.
ශීලාගෝලය අධෝ ගෝලය මත පාවෙමින් පවතින අතර එය භූකාරක තල වශයෙන් කොටස් වලට බෙදේ. මෙම තල දැඩි වන අතර එකිනෙකට සාපේක්ෂව විවිධ කාල සීමාවන්වලදී තුන් ආකාරයකින් චලනය වේ. ඒවා නම් අභීසාරී, අපසාරී හා පරිණාමන වේ. අවසානයට සඳහන් කළ ආකාරයට තල එකිනෙක හා චලනය වීමෙන් තිරස් විභේදන දෝෂය නැමැති තත්වය ඇතිවේ. භුමිකම්පා, ගිනිකඳු ක්‍රියාකාරිත්වය, කඳු සෑදීම හා සාගර අඟල් ඇතිවීම මෙම තල සීමා ඔස්සේ සිදු විය හැක.
ප්‍රධාන තල වන්නේ,
කුඩා තල අතර ඉන්දියානු, අරාබි, කැරිබියන්, දකුණු ඇමරිකාවේ බටහිර වෙරලාශ්‍රිත නැස්කා (Nazca) හා දකුණු අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටි ස්කෝටියා(scotia) තලය ප්‍රධාන වේ. වසර මිලියන 50-55 අතර කාලයකදී ඔස්ට්‍රේලියානු හා ඉන්දියානු තල එකිනෙක සම්බන්ධ විය. වඩාත්ම වේගයෙන් චලනය වන්නේ සාගර තල වන අතර Cocos තලය වර්ෂයකට 75 mm වේගයෙන්ද, පැසිෆික් තලය වර්ෂයකට 52-69 mm ප්‍රමාණයකින්ද චලනය වේ. අනෙක් අන්තය සලකා බැලුව විට යුරේසියානු තලය අවම වේගයකින් චලනය වන තලය වන අතර එය වර්ෂයකට 21mm කින් චලනය වේ.
පෘථිවි වායුගෝලය
පෘථිවි වායුගෝලය යනු පොළොව වටා ඇති වායු තට්ටුවයි.. එය පෘථිවි ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය නිසා පෘථිවිය ආසන්නයේ රැදී තිබේ. එහි 78.08% නයිට්‍රජන්ද, 20.95% ඔක්සිජන් ද, 0.93% ආගන් ද, 0.038% කාබන්ඩයොක්සයිඩ්ද,අනෙක් වායූන් අංශු මාත්‍ර වශයෙන්ද, වෙනස් වන ප්‍රමාණයකින් (1% පමණ) ජල වාෂ්ප ද අඩංගු වේ. මේ වායු මිශ්‍රණයට වාතය යැයි කියනු ලැබේ. මේ වායුගෝල‍ය පෘථිවියේ ජිවින් ආරක්ෂා කරනුයේ සූර්ය කිරණවල අඩංගු පාරජම්බුල වැනි අහිතකර කිරණ උරා ගැනීමෙන් හා දිවා රෑ අධික උෂ්ණත්වය අඩු කිරීමෙන් ය.
වායු‍ගෝලයත්, පිටසක්වළත් අතර ස්ථිර මායිමක් නොමැත. එය සෙමින් සෙමින් තුනී වි අවකාශයට නැතිවී යයි. වායුගෝලයෙන් ¾ ඇත්තේ ග්‍රහ ‍ලෝකයේ මතුපිට සිට කි.මී. 11 ඇතුලත වේ. එක්සත් ජනපදයේ සිට කි.මී. 80.5 (සැ.50) පමණ උසකින් ගමන් කරන මිනිසුන් ගගනගාමීන් ලෙස නම් කෙරේ. කි.මී. 120 (සැ.75 ක් හෝ අඩි 400,000) සීමාවට නැවත ඇතුල් වීමේදී දී වායුගෝලයේ ප්‍රතිඵල පෙනේ. පොළවේ සිට කි.මී. 100 ක් පමණ උසකදී (සැ.62, හෝ අඩි 328,000) පිහිටි කර්මාන් රේඛාව වායුගෝලයේ හා පිටසක්වල අතර සීමාව සේ සැලකේ.
thumb|right|An idealised view of three large circulation cells.
පීඩනය හා ඝනත්වය
මුහුදු මට්ටමේ සාමාන්‍ය වායුගෝලීය පීඩනය කිලෝ පැස්කල් 101.3 (14.7px ) වේ. මුළු වායුගෝලීය ස්කන්ධය කි.ග්‍රෑ. 5.136 x 108 පමණි.
පීඩනය මනිනු ලබන ස්ථානයට ඉහළින් වාතයේ මුළු බර වායු භාර ප්‍රමාණයේ සෘජු ප්‍රතිඵලයකි. මෙයින් අදහස් කෙරෙන්නේ වායු පීඩනය, පිහිටීම හා වේලාව අනුව වෙනස් වන බවයි.
මක්නිසාද යත් පොළොවට ඉහලින් ඇති වාතයේ බර ප්‍රමාණය, පිහිටීම හා රත්වීම සමඟ වෙනස්වේ. උස සමඟ වායුගෝලීය පීඩනයද අඩු වේ. එනම් 5.6 km (අඩි 18000) දී, 50% පමණ වායු ප්‍රමාණය අඩුම කි.මී. 5.6 ඇතුළතය.පොළොව මට්ටමෙන් ඉහළට යන,සෑම කි.මී. 5.6 ක දී ම වායුගෝලීය පීඩනය ආසන්න වශයෙන් හරි අඩකින් අඩුවේ.කෙසේ වෙතත් වායුගෝලීය තීරුවේ උෂ්ණත්වය දිගටම වෙනස් වීම නිසාත්, විශාල උස් ප්‍රමාණයක දී ගුරුත්වාකර්ෂණය අඩු වීමට පටන් ගැනීමත්, තනි සමිකරණයක් වායු පීඩනයේ සියලු තැන් නොසෑදෙන නිසාත් ය .(ඉහත දී ඇති සමීකරණයේ අඩු වී යන තට්ටු 7 ක් සෑදේ) එක්ස්සොස්ෆියර් හිදී වූවද වායුගෝලය දැනටත් පවතී. (දැකිය හැකි පරිදි උදා : වශයෙන් සැටලයිට්වල වායුව ඇඳ ගැනීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් දැකිය හැකිය)
ඉහත සඳහන් තොරතුරු ‍මත එක පීඩනය සමීකරණය වායුවේ ඝනකම ඇස්තමේන්තු කිරීම සඳහා කෙලින්ම යොදා ගත ‍හැක. කෙසේ වෙතත් පහත සඳහන් ප්‍රකාශිත දත්ත බලා ගැනීම සඳහා දී ඇත.
·	විශාල වායු‍ගෝල‍යේ 50% කි.මි. 5.6 උසට වඩා පහත්ය.
·	විශාල වායුගෝලයේ 90% කි.මි. 16 උසට වඩා පහත් ය. වානිජමය අහස් යානාවලට පොදු උස. කි.මි. 10 ක් පමණ වේ.
·	විශාලත්වයෙන් 99.9999% වන උස කි.මි. 100 අඩුය. එම නිසා වායුගෝලයේ වැඩි හරියක්ම 99.9997% කි.මි. 100 අඩුය. ඝනත්වය මෙයට වඩා වැඩි ප්‍රදේශයක් වුවද අරුණාලෝකය හා වායු‍ගෝලීය ශක්තිය තිබේ.
පෘථිවියේ විකිරණ සමතුලිතතාව
පෘථිවියේ විකිරණ සමතුලිතතාව යනු පොළවට ළගා වන හා පොළවෙන් බැහැර වන තාප කිරණ වල සමතුලිතභාවයයි.
පොළවට පතිත වන කිරණ ලඝු තරංගය වේ. (Short wave) ඒ අනුව පහත ඇති සමීකරණය ලඝු තරංග සමතුලිතය (Q2) වේ.
Q1	=	AE = AO - AG
ඉහත දැක්වෙන සමිකරණ දෙක යොදා මුළු ශක්තීන් ප්‍රමාණය මැනිය හැකිය.
Qt = Qs - Q1 = G - R- AE
මෙහි ඇති අපහසු කාර්යය නම් විකිරණ සමතුලිතතාව කෙරෙහි බලපාන අභ්‍යන්තර හා පිටත සාධක ද සැලකිල්ලට ගෙන නිවැරදි පිළිතුර ලබා ගැනීමයි. අභ්‍යන්තර සාධක වන්නේ යමහල්, ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියා හා මානව ක්‍රියාකාරකම්ය.
පිටත සාධක වන්නේ හිරු කිරණයි. හිරුගේ සාමාන්‍ය විකිරණ නිෂ්පාදනය සඳහා 25% වැය වී ඇති බව සොයාගෙන ඇත.
අභ්‍යන්තර හා පිටත සාධක තුළ සහ සම්බන්ධතාවයක් තිබේ. හිරු කිරණ වැඩි වු විට සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ඉහළ ගොස් ජලය දරා ගැනීමේ හැකියාව වැඩි වේ. මේ මඟින් වලාකුළු ඇති වේ. මේ නිසා ප්‍රභානුපාතය වැඩිවේ.මෙය සංකීර්ණ වන්නේ ඉහත ශාඛා නිසාය.මේ නිසා මේ සංකල්පය ඉතා වැදගත් වේ.
ප්‍රවර්ගය:මහ පොළොව ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ග්‍රහලෝක
මාලේ
මාලදිවයින් රටේ අගනුවර. 1991දී ජනයා 55,130ක් මෙහි විසූහ. සම්පූර්ණ දූපතක් පුරා විහිදි නුවරකි.
දෝණි
The muhurath ceremony was celebrated at Rajagiriya Sovereign Hotel.
දුක්ඛ
දුක්ඛ යන්න සාමාන්‍යයෙන් "දුක" ලෙස පර්වර්තනය කළද එහි ඊට වඩා පුළුල් වූ අර්ථයක් ගැබ්ව ඇත්තේය. එහි අසම්පූර්ණත්වය (Imperfection) නොසන්සුන්කම, සන්තාපය සහ අතෘප්තිකර බව යනාදී භාව ද ඇතුළත් වේ. "නිෂේධාත්මක හැඟීම්වල ලක්ෂණය" යන්න සමග සැසඳීමේදී දුක (Suffering) යන වචනයේ තේරුම ඉතා ලුහුඬු එකකි (ජෙෆ්රි පො). එයින් අදහන් වන්නේ සෑම දෙයකම අශුභ පාර්ශවය හෝ අනිත්‍යය යයි කෙනෙකු‍ට සිතෙන්නට පිළිවන. එහෙත් බුද්ධාගමෙහි එවැනි සංකල්පයක් නැත. බුද්ධාගම සර්ව ශුභවාදී හෝ සර්ව අශුභවාදී දර්ශනයක් නොවේ. එය යථාර්ථවාදීය. මෙපරිදි ඉංග්‍රීසි බෞද්ධ ලේඛනවල දුක්ඛ යන වචනය බොහෝ විට හරි හැටි පරිවර්තනය නොවුණු තත්වයක පවතී.දුක්ඛ යන පාළි වචනයට ඉංග්‍රීසියෙන් දිය හැකි වඩාත් සුදුසුම ආසන්න වචනය වන්නේ "insecurity of life" ය.
දුක්ඛ යන්න කු (ku) (අමිහිරි, දුෂ්කර, දුක වේදනාව) ලෙස චීන බුද්ධාගමෙහි පරිවර්තනය වී ඇත. මෙම වචනය ජපාන බුද්ධාගමේ (Ku) කු ලෙසද, කොරියාවෙහි (Ko) ලෙසද, ටිබෙටයෙහි (sdug bsngal) ස්දග් බ්ස්න්ගල් ලෙසින්ද පරිවර්තනය වී ඇත.
මෙහි විස්තර කරන්නේ සියලු සංස්කාර අනිච්ච බවයි.. එනම් කිසිදු දෙයක් තම කැමති සේ පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි බවයි. එය පැහැදිළි කරන්නේ මනසේ නිරතුරු වපතින පෙලීම් සහගත හෝ අතෘප්තිකර ස්වභාවයයි. එබැවින් එය අසාර හෙවත් තම වසගයේ නොපැවැතිවය යුතු නම් අවබෝදයයි. සෝතානප්න්න ඵ්ල ලාභියාගේ සිට මාර්ගපල ලාභීන් විදර්ශනාවන් මගින් මේ දර්මතාවය භාවිතා කර කෙලෙස් වලින් සිත මුදවා නිර්වානය කර යන්නේය. මාර්ගය පූර්ණය කල රහතන් වහන්සේ වේදනාව වේදනාව ලෙසද සතුට සතුට ලෙසද විඳින්නේය.
බුදුන් වහන්සේ උන්වහන්සේගේ පළමු මාර්ගඵල තුනෙහි එහි පැවැත්ම ගැනද එයට පැහැදිළි හේතු තිබෙන බවද එයින් මිදීමේ මාර්ගයද උගන්වා ඇත. එම මාර්ගය චතුරාර්ය සත්‍යයෙහි හතර වැන්නයි.
තවත් කරුණු
විභංගප්‍රකරණයේ සච්ච විභංගයට අනුව " තත්ථ කතමං දුක්ඛං අරිය සච්චං? ජාතිපි දුක්ඛා ජරාපි දුක්ඛා මරණම්පි දුක්ඛං ‍සෝක පරිදේව දුක්ඛ දෝමනස්සුපායාසා දුක්ඛා අප්පියෙහි සම්පයෝගෝ දුක්ඛො පියෙහි විප්පයෝගෝ දුක්ඛො යම්පිච්චං නලභති තම්පි දුක්ඛං සංඛිත්තේන පඤ්චූපදානක්ඛන්ධා දුක්ඛා" යනුවෙන් ද්වාදසාකාර (12) වේ.
එලෙසම සච්චවිභංගයට අනුව සියලු දුක් "දුඃඛය’ කවරෙ යත්: කායික වූ යම් නො සුවයෙක් කායික වූ දුකෙක් කාපහසින් උපන් නො සුව වූ දුක් වූ වෙදයිතයෙක් කාපහසින් උපන් නො සුව වූ දුක් වූ වේදනායෙක් වේ ද, මේ ‘දුඃඛ’ යි කියනු ලැබේ. "ලෙස
* .ඒනම් ඉහත සියලු දුක් කායික ද මානසික දුකට අයත් වේ.
ජාති දුක
එනම් ඉපදීමයි. ජාති දුක විවිධ දුක් වලට මූල හේතුව වේ. එසේ ඇති වන දුක් නම්,
දුක්ඛ දුක්ඛය
අමිහිරි අත්දැකීම් නිසා සාමාන්‍යයෙන් ඇතිවන කායික මානසික වේදනා
විපරිණාම දුක්ඛය
කායික මානසික සුවය නැති වී යාමෙන් ඇතිවන වේදන
සංඛාර දුක්ඛය
සංස්ඛාර ධර්මයන්ගේ ඇති වීම නැති වීම නිසා ඇතිවන වේදනා
පටිච්ඡින්න දුක්ඛය
අත පය කැඩීම්, බිඳීම්, තුවාල වීම් ආදී පැහැදිලිව පෙනෙන්නට තිබෙන දුක
නිප්පරියාය දුක්ඛය
දුක්ඛ දුක්ඛ මෙයින් අදහස් කෙරේ මෙබඳු දුක් වලට පෘතග්ජන සත්වයෝ මුහුණ දෙති.
උදා- ඇස් නොපෙනීම කන් නොඇසීම
යනුවෙන් මරණය සිවු වැදෑරුම් වේ. දුක්ඛ සත්‍යය කෙරෙන් ප්‍රකට වන මූලික ලක්ෂණ 04 කි.