cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික පසුබිම
ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු ජනගහනය ආගම් කිහිපයක් යටතේ බෙදා දැක්විය හැක.ඉන් 70% ක් පමණ වන ශ්‍රී ලංකිකයන් ථේරවාදි බෞද්ධයන් වන අතර 15% ක් පමණ හින්දූය. ඉතිරි ජනගහනයෙන් 10% ඉස්ලාම් සහ 7%ක්‍රිස්තියානි ආගම් අදහති. 2008 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාව ආගමික විවිධාංගිකරණය වැඩිම රටවල් අතුරින් 03 වැනි ස්ථානය හිමි කරගන්නා බවට 'ගලුප් පොල්' සමීක්ෂණ වාර්තා පෙන්වා දෙන ලදී. කිනම් ආගමක් ඇදහුවද ශ්‍රී ලංකිකයන්ගෙන් 99% පවසා සිටින්නේ තමන්ගේ එදිනෙදා කටයුතු සාර්ථක කර ගැනීමට තමන්ගේ ආගම අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් බවයි.
බුද්ධාගම
thumb|රුවන්වැලි මහා සෑය මුළු ජනගහනයෙන් 70% අදහන ථේරවාදී බුදු දහම ලංකාවේ ප්‍රධානතම ආගමයි.එයට රටේ ව්‍යවස්ථාවෙන්ම මුල් ස්ථානය හිමිවී තිබේ. බු.ව.236 දී අශෝක අධිරාජ්‍යාගේ පුත් මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ පොසොන් පොහොය දිනක ලංකාවට වැඩමවා එවකට ලක්දිව පාලනය කල දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා බෞද්ධයෙකු බවට පත් කිරීමත් සමඟම බුදු දහම ලංකාවේ ස්ථාපිත විය. එතැන් පටන් සියලුම රාජ්‍ය පාලකයන් බුදු දහම ලංකාවේ ව්‍යාප්ත කිරීම සදහා වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළේය. අශෝක රජතුමාගේ දියණිය වන සංඝමිත්තා තෙරණිය විසින් බුද්ධගයාවේ සිට ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩමවා මෙරට බෞද්ධ ජනතාවට වන්දනාමාන කිරීම සදහා අනුරාධපුර මහමෙවුනා උයනේ රෝපණය කරන ලදී.බු.ව.200 පමණ වන විට බෞද්ධ ආගම ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ආගම බවට පත්විය.04 වන සියවසේදී ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයන්ට ඉතා සුවිශේෂී සිදු වීමක් සිදු විය. එනම් දන්ත කුමරුවන් හා හේමමාලා කුමරිය විසින් දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මෙරටට වැඩමවීමයි. කෙසේ නමුත් පසු කාලයේදී ඇති වූ හින්දු හා යුරෝපීය බලපෑම් මඟින් බුද්ධාගමට යම් බලපෑමක් එල්ල විය. නමුත් 19 වන සියවසේ මද භාගයේදී බෞද්ධයන්ගේ පිනට මෙරට පහළ වූ අනගාරික ධර්මපාලතුමා විසින් ආරම්භ කරන ලද බෞද්ධ ආගම සුරැකීමේ වැඩසටහන් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නැවත මෙරට බෞද්ධ පුනර්ජීවනයක් ඇතිවිය.අනගාරික ධර්මපාලතුමාට මේ සදහා හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමා, මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණාණන්ද හිමි, හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමි ආදී දෙස් විදෙස් ගිහි පැවදි උතුමන්ගේ සහය ලැබුණි.
හින්දු
thumb|250px|කෝවිල ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු ජනගහනයෙන් 16% පමණ හින්දු භක්තිකයෝය. හින්දූන්ට නොනැසී ආරක්ෂා වීමට හා දිගින් දිගටම මෙරට රැදී සිටීමට දකුණු ඉන්දීය පාලකයන්ගේ සහය ලැබුණු ආකාරය ඉතිහාසය පුරාම වරින් වර දක්නට ලැබේ.යුරෝපීයන්ගේ යටත් විජිත පාලන සමයේ නැගී ආ ක්‍රිස්තියානි ආගම හේතුවෙන් අනෙක් ආගම් වලට මෙන්ම හින්දු ආගමට ද බලපෑම් එල්ල විය. අතීතයේදී මෙන්ම වර්තමානයේදී ද උතුරු හා නැගෙනහිර ජීවත් වන ජනතාවගෙන් බහුතරයක් හින්දු භක්තිකයෝය.ශ්‍රී ලංකාවේ හින්දු භක්තිකයන්ගේ ප්‍රමාණය 16% පමණ වුවද ඔවුන් අතර ඉතා හොඳ ආගමික සහයෝගීතාවයක් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මෑත කාලීන හින්දු ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් හින්දු ආගමික තැනැත්තා බවට පත් වන්නේ යාපනයේ සත්ගුරු ශිව යෝගස්වාමි පූජකතුමාය. විසිවන සියවසේ බිහි වූ ඉතා විචක්ෂණශීලී පූජකවරයෙකු වූ මොහු හින්දු ආගමිකයන්ගේ හදවත් තුල නිල වශයෙන් සත්ගුරු පදවිය ලද ඉසිවරයා ද වේ.
ඉස්ලාම්
7 වන ශත වර්ෂයේ දී අරාබි ජාතික වෙළඳුන් විසින් ඉන්දියන් සාගරයේ වැඩි ප්‍රමාණයක වෙළඳ බලය අත්පත් කොටගෙන තිබුණි. එම නිසා ශ්‍රී ලංකාවට ද මොවුන්ගේ බලපෑම එල්ල විය. එකී තත්ත්වයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අරාබි ජාතිකයන් ශ්‍රී ලංකාවේ පදිංචි කරුවන් බවට පත් විය.මොවුන් තමන්ගේ ආගම වන ඉස්ලාම් ආගම ලංකාව තුල ව්‍යාප්ත කිරීමට උත්සහ කළහ. කෙසේ නමුත් 16 වන සියවසේ දී පෘතුග්‍රීසීන්ගේ ආගමනයත් සමඟම මුස්ලිම් ජාතිකයන් සතුව පැවති වෙළඳ බලය තමන් සතු කරගනීමට පෘතුග්‍රීසීන් උත්සහ දැරූහ. මෙම තත්ත්වය යටතේ මුස්ලිම් සම්භවක් සහිත පිරිස් වෙත පෘතුග්‍රීසීන්ගෙන් බලපෑම් එල්ල වන්නට විය.මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දීම සදහා මුස්ලිම් ජාතිකයන් ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළබඩ කලාප වල සිට රට තුලට හා නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වලට සංක්‍රමණය විය.වර්තමානයේ දී මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ අවශ්‍යතා වුවමනා පිළිබඳව වැඩි දුරටත් සොයා බලීම සදහා 1980 දී 'මුස්ලිම් ආගමික සහ සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ දෙපාර්තුමේන්තුව' ආරම්භ කරන ලදී. මෙහි මූලික අරමුණ වනුයේ මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ හුදකලා බව දුරුකරලීමයි.අද වන විට සිටින 10% පමණ වන මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගෙන් වැඩි පිරිසක් අරාබි ජාතික සම්භවයක් සහිත මුර් ජන වර්ගයට අයත් අතර, දකුණු ඉන්දීය සම්බවයක්ම සහිත මරක්කල ජනවර්ගය හා සුළු ප්‍රතිශතයක් අග්නිදිග ආසියාවෙන් පැමිණි ජාවක මැලේ ජාතිකයන්ය.
ක්‍රිස්තියානි
ක්‍රිස්තියානුවන්ගේ මතයට අනුව ප්‍රථම ක්‍රිස්තියානු ධර්ම දූතයා ලංකාවට (සහ ඉන්දියාවට ) පැමිණ ඇත්තේ පළමු වන ශත වර්ෂයේදී ය.ඔහුගේ පැමිණීමෙන් පසුව ක්‍රිස්තියානි වාසස්ථාන ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ වල සුළු වශයෙන් හට ගැනුණි. කෙසේ නමුත් 15 වන සියවසේ පෘතුග්‍රීසීන්ගේ සංක්‍රමණය සිදු වන තෙක් ක්‍රිස්තියානුවන්ගේ පැහැදිලි වර්ධනයක් දක්නට නොවීය. 17 වන සියවසේ දී ලන්දේසීන්ගේ ආගමනයත් සමඟම ක්‍රිස්තියානි ජනගහනය 21% දක්වා ඉහළ නැගි අතර එතැනින් ද නොනැවතී 1722 දී ක්‍රිස්තියානි ආගම ලංකාවේ රාජ්‍ය ආගම බවට ද පත්විය.1796 දී ලන්දේසීන් පලවා හරිමින් ලංකාවේ පාලන බලය බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් සතු කර ගැනීමත් සමඟ 1802 පටන් ලංකාව බ්‍රිතාන්‍ය රජය යටතේ පාලනය වන යටත් විජිතයක් බවට පත් විය.19 වන සියවසට පෙරසිටම එංගලන්ත සභාවට අයිති සහ අනෙකුත් රෙපරමාදුකාර මිෂනාරිවරුන් ලංකාවට පැණීම සිදු විය. ලන්දේසීන් පලවා හැර පාලන බලය බ්‍රිතාන්‍යයන් ලබා ගැනීමත් සමඟම බ්‍රිතාන්‍ය අධිකාරීත්වය යටතෙ ක්‍රිස්තියානි ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු බැප්ටිස්, රෙපරමාදු නිකායට සහ මෙතෝදිස්ත සභාවට පැවරුණි.මෙම කාලසීමාව තුල ගැලවීමේ හමුදාව ද ශ්‍රී ලංකාව තුල ඉතා ප්‍රබල තත්ත්වයක පසු විය. මෙම තත්ත්වය යටතේ යටත් විජිත පාලන සමය තුල ක්‍රිස්තියානි ආගම ලංකාව තුල ඉතා තදින් මුල් බැසගෙන තිබුණි. 1980 වන විට ක්‍රිස්තියානි ජනගහනය 1,283,600 පමණ විය.(බොහෝ විට ශ්‍රී ලංකාවේ දකුනු බටහිර ප්‍රදේශ පමණක් සලකා බලා ඇත. ) 8% පමණ වන ක්‍රිස්තියානි ජනගහනයෙන් 88% පමණ රෝමානු කතෝලිකයන් වන අතර අනෙක් පිරිස එංගලන්ත සභාවට අයිති සහ රෙපරමාදුකරුවන්ය.
බාහිර සබැඳුම්
*
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
ප්‍රධාන අංශ
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව යනු විකිරණශීලී ද්‍රව්‍ය පිළිබද රසායනයයි. එහිදී විකිරණශීලි සමස්ථානික, විකිරණශීලී නොවන සමස්ථානිකවල ගුණ හා රසායනික ප්‍රතික්‍රියා අධ්‍යයනය කිරිමට යොදා ගනු ලැබේ. (විකිරණ - රසායනය තුළදී විකිරණශීලී නොවන ද්‍රව්‍යවල සමස්ථානික ස්ථායී නිසා අක්‍රීය ලෙස විස්තර කරනු ලැබේ.)
වැඩි විස්තර සදහා විකිරණ රසායනය පිළිබද වූ පිටුව බලන්න.
විකිරණශීලී රසායනය
විකිරණශිලී රසායනය යනු පදාර්ථයමත විකිරණවල රසායනික බලපෑම අධ්‍යයනයයි. මෙය විකිරණ - රසායනයට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්ය. මන්ද යත් විකිරණය මගින් රසායනිකව වෙනසවන ද්‍රව්‍යය කිසිම විකිරණශීලීතාවයක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස ජලය හයිඩ්‍රජන් වායුව හා හයිඩ්‍රජන් පෙරොක්සයිඩ් බවට හැරවීම.
න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා පිළිබද අධ්‍යයනය
විලයනය හා විඛණ්ඩනය වැනි න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා අධ්‍යයනයට විකිරණ - රසායනය හා විකිරණශීලී රසායනය යන අංශ දෙකේම සම්මිශ්‍රණයක් යොදා ගනී. න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයට මුල් කාලීන සාක්ෂියක් වූයේ යුරේනියම්වලින් නියුට්‍රෝනයක් ප්‍රවිකිරණය කිරීමෙන් අඩු ආයු කාලයක් සහිත බේරියම් හි විකිරණශීලි සමස්ථානිකයක් උත්පාදනය කිරීමයි. (මිනිත්තු 83 ක අර්ධ ආයු කාලයක් සහිත 139Ba හා දින 12.8ක අර්ධ ආයු කාලයක් සහිත 140Ba  යුරේනියම් හි ප්‍රධාන විඛණ්ඩන ඵල වේ) ඒ කාලයේදී සිතුවේ මෙය රේඩියම් හි සමස්ථානිකයක් කියාය. ‍එම නිසා රේඩියම් නිෂ්පාදනයේ සම්මත විකිරණ රසායනික ක්‍රියාමාර්ගයක් ලෙස බේරියම් සල්ෆේට් නිදර්ශකයක් භාවිත කරන ලදී. වර්තමානයේදී විකිරණ - රසායනික ක්‍රම හා න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව එකතුව නව ‘සුපිරි බර’ (super heavy) මූලද්‍රව්‍ය නිපදවීමට  යත්න දරයි. සාපේක්ෂ ස්ථායීතාව රදා පවතින්නේ වසර ගණනක් දිග අර්ධ ආයු කාල ඇති න්‍යෂ්ටි ඇති විට යයි විශ්වාස කරන ලදී. ඒ අනුව මිණිය හැකි ප්‍රමාණවල නව මූලද්‍රව්‍ය වෙන් කර ගැනීමට හැකි විය. න්‍යෂ්ටික විශ්ලේෂණයේ සොයා ගැනීමේ වැඩිදුර විස්තර සදහා ඔටෝහාන් (Otto Hahn) ගේ ක්‍රියාකාරකම් බලන්න.
න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන චක්‍රය
න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන චක්‍රයේ කිසියම් හෝ කොටසක් සම්බන්ධ රසායනයයි. ඉන්ධන චක්‍රයට ඉන්ධන නිෂ්පාදනයේදී යොදෙන සියළු ක්‍රියාදාම අන්තර්ගත වේ. කැනීමේ සිට ලෝපස් ක්‍රියාවලිය හා වැඩි දියුණු කිරීම හා ඉන්ධන නිෂ්පාදනය දක්වා. (චක්‍රයේ ඉදිරිපස අවසානය) තවද මෙයට චක්‍රයේ පසු පස අවසානයට පෙර (in-pile)  හැසිරීමට ද ඇතුළත් වේ. චක්‍රයේ පසුපස අවසාන කොටසේ අන්තර්ගත වන්නේ පාවිච්චි කරන ලද න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන භූගත අපද්‍රව්‍ය ගබඩා වෙත හෝ නැවත නිෂ්පාදනය සදහා යැවීමට පෙර ශීතවන පොකුණු තුළදී හෝ වියළි ගබඩා තුළදී කළමණාකරණය කරන ආකාරයයි.
සාමාන්‍ය හා අසාමාන්‍ය තත්ව
න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන චක්‍රය හා සම්බන්ධ න්‍යෂ්ටික රසායනය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට බෙදිය හැකිය. එක් කොටසකදී සලකනු ලබන්නේ අපේක්ෂිත තත්ව යටතේ දී සිදුවන ක්‍රියාවලියක් වන අතර අනෙකේදී සලකනු ලබන්නේ සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරී තත්වයෙන් වෙනස් වීම් කිහිපයක් සිදුවී ඇති විට හෝ (දුර්ලභ ලෙස) අත් වැරැද්දක් සිදුවී ඇති වීම හෝ සිදුවන ක්‍රියාවලීන්ය. නැවත භාවිතය
නීතිය
පියුරෙක්ස් (PUREX) රසායනය
නූතන ක්‍රමය වන්නේ නයිට්‍රික් අම්ලයෙන් යුරේනියම් හා ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණයට ට්‍රයිබියුටයිල් පොස්ෆේට් / හයිඩ්‍රොකාබන් යොදා ගන්නා පියුරෙක්ස් ද්‍රව - ද්‍රව නිස්සාරකයක් යොදා ගැනීමයි. උදාහරණයක් ලෙස නයිට්‍රේට මාධ්‍යයකදී නිස්සාරක කාරකයක් (S)  යොදා ගෙන ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණය පහත ප්‍රතික්‍රියාවේ පරිදි සිදුවේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සර්ප විශේෂ 108 ක් පමණ දැක ගත හැකි වේ.ඔවුන් කුල 8කට සහ ගණ 49කට අයත් වේ.ඔවුන් ජීවත් වන පරිසරය අනුව රුක් වාසීන්, පාංශු වාසීන්,භෞමික හා ජලජ වශයෙන් වර්ග කෙරේ.ලංකාවේ වෙසෙන සර්ප විශේෂ 106 න් විශේෂ 40 ක් විෂ සහිත වන අතර ඉන් විශ්ෂ 22 ක් මාරාන්තික විෂ සහිත වේ.එයින් විශ්ෂ 15ක් මුහුදු සර්පයන් වේ.විශේෂ 68 ක් විෂ රහිත සර්පයන් වේ. ආවෙනික සර්ප විශේෂ 50ක්වේ . සර්ප දෂ්ටනය නිසා ලෝකයේ වාර්ෂිකව සිදු වන මරණ සංඛ්‍යාව 80000-140000 ක් පමණ වේ.ලංකාවේ එම සංඛ්‍යාව 800-1000ක් පමණ වේ.මින් 97%ක් පමණම නාගයා, තිත් පොළඟා, තෙල් කරවලා, මුදු කරවලා සහ පොළොන් තෙලිස්සා යන සර්පයන් නිසා සිදු වන මරණ වේ. </P>
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
ලෝහ කැටායනය, නයිට්‍රේට හා ට්‍රයිබියුටයිල් පොස්පේට් අතර සංකීර්ණයක් ඇතිවේ. නයිට්‍රේට 2ක් හා ට්‍රයිඑතිල් පොස්පේට 2ක් ඇති ඩයිඔක්සොයුරේනියම් (dioxouranium(VI)) සංකීර්ණයේ ආදර්ශ සංයෝගයක් X  - කිරණ ස්පටික විද්‍යාව මගින් විදහා දක්වා ඇත.
නයිට්‍රික් අම්ල සාන්ද්‍රණය වැඩි විට කාබනික කලාපය තුළට නිස්සාරණය වැඩිවන අතර නයිට්‍රික් අම්ල සාන්ද්‍රණය අඩු වන විට නිස්සාරණය ප්‍රත්‍යාවර්ත වේ. නයිට්‍රික් අම්ල‍ෙය් භාවිත ඉන්ධන දියකර අද්‍රාව්‍ය ද්‍රව්‍ය ඉවත් කර ඉතා ක්‍රියාකාරී ද්‍රවයෙන් යුරේනියම් හා ප්ලූටෝනීයම් නිස්සාරණය කරගනු ලැබේ. ඉන්පසු නිස්සාරිත කාබනික කලාපයෙන් වැඩිමනත් යුරේනියම් හා ප්ලූටෝනියම් හා විඛණ්ඩන ඵල ස්වල්පයක් පමණක් අඩංගු මාධ්‍යට ක්‍රියාකාරී ද්‍රවවයක් තනා ගනු ලැබේ. ඉන්පසු මෙම ජලීය ද්‍රාවණය නැවත ට්‍රයිබිවුටයිල් පොස්පේට් / හයිඩ්‍රොකාබන මගින් නව කාබනික කලාපයක් සාදමින් නැවත නිස්සාරණය කරනු ලැබේ. ඉන්පසු ලෝහ දරා සිටින කාබනික කලාපය කෙමෙන් කෙමෙන් ලෝහය ඉවත් කරමින් යුරේනියම් හා ප්ලූවොරීන් පමණක් අඩංගු ජලීය ද්‍රාවණයක් සාදනු ලැබේ. නිස්සාරණයේ අදියර 2 ක් යොදා ගන්නේ ඇක්ටිනයිඩ ඵලවල සංශුද්ධතාව වැඩි දියුණු කිරීම සදහාය. පළමු නිස්සාරණයට යොදාගන්නා කාබනික කලාපය විශාල විකිරණ ප්‍රමාණයකට නිරාවරණය වේ. විකිරණ මගින් ට්‍රයිබිවුටයිල් පොස්ෆේට් ඩයිබියුටයිල් හයිඩ්‍රජන් පොස්ෆේට් බවට පත් විය හැක. ඩයිබියුටයිල් හයිඩ්‍රජන් පොස්පේට් නිසා පද්ධතිය වඩාත් සංකීර්ණ ආකාරයට ක්‍රියාත්මක විය හැක. මන්ද යත් එමගින් ලෝහ නිස්සාරණය කරන්නේ අයන හුවමාරු යාන්ත්‍රණයක් හරහාය. (අඩු අම්ල සාන්ද්‍රණ නිස්සාරණ ප්‍රමාණය වැඩිවේ) ඩයිබියුටයිල් හයිඩ්‍රජන් පොස්පේට්හි බලපෑම අඩු කිරීමට සාමාන්‍යයෙන් කරන්නේ භාවිතා කරන ලද කාබනික ස්ථරය සෝඩියම් කා‍බනේට් මගින් සේදීමයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
ශී ලංකාවට ආවේණික සතුන්
'''== හුරු නාමය තෙල් කරවලා / මග මරුවා == Indian krait (Bungarus caeruleus)thumb|මග මරුවා|130px
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
අනාගත භාවිත සදහා නව ක්‍රම
පියුරෙක්ස් ක්‍රියා පටිපාටිය යූරෙක්ස් (UREX = URanium Extraction) ක්‍රියා පටිපාටියක් දක්වා නවීකරණය කළ හැක. එමගින් යූකා මවුන්ටන් (Yucca Mountain) වැනි මහා පරිමාණ න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය බැහැරලන ස්ථානවල ඉඩ පහසුකම් ඉතිරි කර ගත හැක. මෙමගින් අපද්‍රව්‍යවල ස්කන්ධයෙන් හා පරිමාවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් අයත් කර ගන්නා යුරේනියම් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කර නැවත භාවිතයට යොදා ගනී.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
ලංකාවේ ගොඩබිම වාසය කරන උග්‍රම විෂ සහිත සර්පයා ලෙස හැඳින්වේ.දේහයේ පෘෂඨිය පැත්ත කළු මිශ්‍ර දුඹුරු පැහැයක් ගනී.හොඳින් දිලිසෙන සුළුය.දිග අඩි 3-31/2ක් පමණ වේ.රාත්‍රී කාලයේදී ක්‍රියාශීලී සර්පයෙකි.මිනිස් වාසස්ථාන අසල, දිරාපත් වූ කොළ රොඩු අතර, ලී, ගල්, වියළි තණකොළ අතර වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබේ.කලබලයට හෝ බියට පත් වූ විට ගුලි ගැසී ඒ තුළ හිස සඟවා ගැනීමට උත්සාහ ගනී.ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි හා ශුෂ්ක කලාප වල බහුලව දක්නට ලැබේ.මෙම සර්පයාගේ විෂ ග්‍රන්ථි තුළ මිනිස් ස්නායු පද්ධතිය විනාශ කිරීමේ හැකියාවක් ඇති 'ස්නායු විෂ' නිපදවේ.ගැහැණු සතෙකු වරකට බිත්තර 6-8ක් පමණ දමයි.මොහු සර්පයන් ආහාරයට ගනී. </P>
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
යුරෙක්ස් ක්‍රියාපටිපාටිය ද පියුරෙක්ස් ක්‍රියාපටිපාටියක් වන අතර එය ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණය වැළැක්වීම සදහා නවීකරණය කළහැක. පළමු නිස්සාරණයට පෙර ප්ලූටෝනියම් ඔක්සිහාරකයක් එකතු කිරීමෙන් මෙය සිදු කළ හැක. යූරෙක්ස් ක්‍රියාපටිපාටියේ දී 99.9% යුරේනියම් හා > 95% ටෙක්නීටියම් (Technetium)  අනෙකුත්  විඛණ්ඩණ ඵලවලින් හා ඇක්ටිනයිඩවලින් වෙන් කෙරෙන අතර එකිනෙකින් ද වෙන් වේ. මෙහි ප්‍රධාන දෙය නිස්සාරිතයට ඇසිටොහයිඩ්‍රොක්සැමික් අම්ලය (acetohydronamic : AHA)  එකතු කිරීම හා ක්‍රියාවලියේ පිරිපහදු අංශයයි. AHA එකතු කිරීම ප්ලූටෝනයිම් හා නෙප්චූනියම්වල නිස්සාරන හැකියාව ඉතා විශාල ලෙස අඩු කරයි.. එමගින් PUREX ක්‍රියා පටිපාටියේ ප්ලූටෝනියම් නිස්සාරණ ආදියට වඩා වැඩි බාධාවක් දක්වයි.
ට්‍රයි බියුටයිල් පොස්පේට් TBP සමග නිස්සාරක කාරකයක්, ocryl(phenyl) – N,N – dibutyl carbamoylmethyl phosphine oxide (CMPO)  යොදා ගැනීමෙන් පියුරෙක්ස් ක්‍රියාවලිය ට්රූඑක්ස් (TRUEX ; TRansUranic Extraction)  ක්‍රියාවලිය බවට පත් කළ හැකිය. මෙම ක්‍රමය හදුන්වා දෙන ලද්දේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ආර්ගෝන් (Argonne) ජාතික පර්යේෂණාගාරය විසිනි. එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ පාර යුරේනිතලෝහ (Am / cm) අපද්‍රව්‍ය වලින් ඉවත් කිරීමටය. මෙහිදී අපද්‍රව්‍යවල ඇල්පා ක්‍රියාකාරීත්වය අඩු කරන අතර එමගින් ඉතා පහසුවෙන් අපද්‍රව්‍ය බැහැර කළ හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ද්‍රව්‍යතා යාන්ත්‍රණයක් හරහාය.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
නයා
(Naja naja)left|thumb|නාගයා|75px පෙණය කිරීමේ සුවිශේෂී හැකියාව ඇත.පෙණය පිටුපස දක්නට ලැබෙන 'ප' හැඩය හඳුනා ගැනීමේ ලක්‍ෂණයකි.දිවා කාලයේ ඉතා ක්‍රියාශීලී ලෙස හැසිරේ.දිග අඩි 6-8ත් පමණ වේ.දිවයිනේ මධ්‍යම කඳුකරයේ උස් කඳු මුදුන් වල හැරුණු විට අන් සෑම ප්‍රදේශයකම ව්‍යාප්ත වී සිටී.මිනිස් ස්නායු පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය නතර කිරීමට තරම් විෂ සහිත සර්පයෙකි.දෂ්ටනයෙන් පැය 36ක් පමණ ඇතුළත රෝගියා මරණයට පත් වේ.ගැහැණු සතෙකු වරකට බිත්තර 20-30ක් පමණ දමයි.තම ශරීරයෙන් 3 න් 2 ක් පමණ එසවිය හැක. </P>
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
ට්රූඑක්ස් ක්‍රියාවලියට විකල්පයක් ලෙස මැලොන්ඩයමයිඩ් (malondiamide) යොදා ගන්නා නිස්සාරණ ක්‍රමයක් හදුන්වා දී ඇත. ඩයමෙක්ස් (DIAMEX ; DIAMide Extraction) ක්‍රියාවලියේ වාසියක් වන්නේ කාබන්, හයිඩ්‍රජන්, නයිට්‍රජන් හා ඔක්සිජන් හැර වෙනත් මූල ද්‍රව්‍ය අඩංගු  කාබනික අපද්‍රව්‍ය උත්පාදනය වීම වැළකීමයි. මෙම අපද්‍රව්‍ය අම්ල වැසිවලට උරදෙන ආම්ලික වායු නොසෑදෙන සේ දහනය කළ හැකිය. ඩයමෙක්ස් ක්‍රමය ප්‍රංශ CEA මගින් යුරෝපයේ භාවිතයට ගනී. ක්‍රියාවලිය ගැන දැනට පවතින දැනුමෙන් කාර්මික කම්හල් ඉදි කිරීමට තරම් මෙම ක්‍රියාවලිය පරිණත වී ඇත. මෙම ක්‍රියාවලිය ද භාවිතා කරන්නේ ද්‍රව්‍යතා යාන්ත්‍රණයක්ය.
තෝරාගත් ඇක්ටිනයිඩ නිස්සාරණය (Selective ActiNide Extraction) කුඩා ඇක්ටිනයිඩ කළමණාකරණයේ අංශයක් ලෙස මෙමගින් යෝජනා කර ඇත්තේ ලැන්තනයිඩ හා ත්‍රී සංයුජ කුඩා ඇක්ටිනයිඩ ඩයමෙක්ස් හෝ ට්රූඑක්ස් වැනි ක්‍රියාවලි මගින් ඉවත් කරගත යුතුය. ඇමරිසියම් (americium)  වැනි මූල ද්‍රව්‍ය කාර්මිකව නැවත භාවිත කිරීමට හෝ ඉන්ධන ලෙස භාවිතා කිරීමට ලැන්තනයිඩ ඉවත් කළ යුතුය. ලැන්තනයිඩවල විශාල නියුට්‍රෝන හරස් කඩක් ඇති අතර එමගින් නියුට්‍රෝන මගින් දිවෙන න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියා විෂ කෙරේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
නයා
<P Align="justify">
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
ඩයිතයෝපොස්ෆිනික් අම්ල වැනි පද්ධති ද සමහරුන් විසින් භාවිතා කරනු ලබයි.
රුසියාවේදී හා චෙක් ජනරජය මගින් දියුණු කරන ලද සර්වත්‍ර නිස්සාරණ (Universal Extraction)  ක්‍රියාවලිය මගින් භාවිතා කරන ලද න්‍යෂ්ටික ඉන්ධනවලින් ප්ලූටෝනියම් හා යුරේනියම්  නිස්සාරණයෙන් පසු ඉතිරි වන රුෆිනේට (raffinate)  වලින් බොහෝමයක් කරදරකාරී (Sr, Cs හා කුඩා ඇක්ටිනයිඩ) විකිරණශීලී සමස්ථානික ඉවත් කෙරේ. මෙහි රසායනය පදනම් වී ඇත්තේ සීසියම් හා ස්ට්‍රොන්ටියම් සමග පොලි එතිලීන් ඔක්සයිඩ (පොලි එතිලින් ග්ලයිකෝල්) හා කොබෝල්ට් කාබොඇනායන (ක්ලෝනී කෘත කොබෝල්ට් ඩයිකා(ර්)බොලයිඩ්) අතර අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වයි. ඇක්මිනයිඩ නිස්සාරණය කරනු ලබන්නේ CMPO  මගින් වන අතර තනුක කාරකය නයිට්‍රොබෙන්සීන් වැනි ධ්‍රැවීය ඇරෝමැටිකයකි. Meta – nitrobenzotrifluoride හා phenyl trifluoromethyl sulfone වැනි තනුක කාරක ද යෝජනා වී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
නයා
ත්‍රිකෝණාකාර හිසක් සහිතය.දිග අඩි 1-11/2ක් පමණ වේ.වියළි කලාපයේ වෙරළබඩ තීරයේදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම හමු වේ.රාත්‍රී කාලයේදී ඉතා ක්‍රියාශීලී වන අතර දිවා කාලයේදී කොළ රොඩු අතර, පඳුරු .තුළ හෝ බුරුල් වැලි පසේ සැඟවී සිටී.වරකට පැටවුන් 3-6ක් පමණ බිහි කරයි.ලෝකයේ සර්ප විෂ ශරීරගත වීමෙන් සිදු වන මරණ වලින් විශාල ප්‍රමාණයක් සිදු වන්නේ වැලි පොළඟා දෂ්ඨ කිරීම නිසාය.නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ වැලි පොළගාගෙන් සැළකිය යුතු තරම් මරණ වාර්තා නොවේ. විශ තත්වය උග්‍ර විශ වුවද ශ්‍රීලංකාවේ වෛද්‍ය සංගමය විසින් වැළි පොළගා මද විශ (තුරිත විශ) යටතේ වර්ග කරයි </P>
<P Align="justify"> දිග අඩි 4-5ක් පමණ වේ.ලංකාවේ උස් කඳුකර ප්‍රදේශ හැර අනෙක් සෑම ප්‍රදේශයකම දක්නට ලැබේ.බහුල වශයෙන් රාත්‍රියේදී ක්‍රියාශීලී වන අතර ඇතැම් විට දිවා කාලයේදීද දක්නට ලැබේ.තිත් පොළඟාගේ විෂ ශරීරගත වීමෙන් මිනිස් රුධිර සංසරණ පද්ධතිය විනාශ වීමත්, සෛල විනාශ වීමත්, ක්‍රමයෙන් හෘදයේ ක්‍රියාකාරීත්වය නතර වීමත් සිදු විය හැක.ලංකාවේ වාර්ෂිකව සර්ප දෂ්ඨ කිරීම් නිසා සිදු වන මරණ වලින් වැඩි සංඛ්‍යාවක් සිදු වන්නේ මොහුගෙනි.වරකට පැටවුන් 22-40 අතර සංඛ්‍යාවක් බිහි කරයි. </P>
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
විවිධ මතුපිටවලට විඛණ්ඩන ඵල අවශෝෂණය
න්‍යෂ්ටික රසායනයේ තවත් වැදගත් අංශයක් වන්නේ විවිධ මතුපිටවල් සමග විඛණ්ඩනඵල ප්‍රතික්‍රියා කරන ආකාරයයි. මෙම අරමුණ සාමාන්‍ය තත්ව යටතේ දී අපද්‍රව්‍ය බහාලුම්වලින් හා අනතුරු තත්ව යටතේ දී ජව ප්‍රතික්‍රියාකාරක තුළ විඛණ්ඩන ඵලවල නිකුත් වීමේ හා සංරචණ සීඝ්‍රතා පාලනය කිරීමයි. ක්‍රෝමේට, මොලිබ්ඩේට , 99TcO4 ඇනායනවලට ලෝහ මතුපිට සමග ප්‍රතික්‍රියාකර විඛාදනයට ප්‍රතිරෝධී පටලක් සෑදිය හැක. මෙලෙස මෙම මෙටලොක්සෝ (metaloxo) ඇනායන ඇනෝඩීය විඛාදන නිශේධන ලෙස ක්‍රියා කරයි. ලෝහ මතුපිටවල 99TcO2 ඇතිවීම න්‍යෂ්ටික උපකරණ හා න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය බහාලුම් තුළින් 99 Tc නිකුත් වීම මන්දනය කරයි. මෙම 99TcO2  ස්ථරය ඇනෝඩීය විඛාදන ප්‍රතික්‍රියා නිශේධනය කරයි. ටෙක්නීටියම්වල විකිරණශීලී පසුබිම මෙම විඛාදන ආරක්ෂණය ප්‍රායෝගික නොවන තත්වයට පත් කරයි. තවද 99TcO4 ඇනායන සක්‍රීය කාබන් (ගල් අගුරු) හෝ ඇලුමිනියම් මතුපිට ද ස්ථර සාදයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
නයා
<P Align="justify"> බොහෝ වර්ණ වෙනස්කම් සහිත සාමාජිකයන් දැකිය හැකි වේ.දිග අඩි 1-11/5ක් පමණ වේ.ලංකාවේ සෑම පළාතකම දක්නට ලැබේ.රාත්‍රියට ක්‍රියාශීලී වන අතර දිවා කාලයේදී කුණු ගොඩවල්, ගල් ආදිය යට සැඳවී සිටී.ලංකාවේ සර්ප දෂඨන නිසා සිදු වන මරණ වලින් 2%ක්ම සිදු වන්නේ පොළොන් තෙලිස්සා දෂ්ඨ කිරීමෙනි.වරකට පැටවුන් 3-15 අතර සංඛ්‍යාවක් බිහි කරයි.මද විශ සහිත සර්පයකු ලෙස සැලකුවද මෑත කාලීනව කුණ කටුවාගේ දෂ්ඨනය නිසා මරණ කිහිපයක් සිදුවීම හේතුවෙන් කුණ කටුවාද විශ සහිත සර්පයින් ගනයට ඇතුලත් කොට ඇත. </P>
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය තුළ 99Tc, 99TcO4  ඇනායන ලෙස හැර වෙනත් ආකාරවලින් ද තිබිය හැක. ඒවාට වෙනස් රසායනික ගුණ තිබිය හැක.
ශ්‍රී ලංකාවේ සර්පයෝ
නයා
<P Align="justify"> left|thumb|මුදු කරවලා|200px ලංකාවට ආවේණික සර්පයෙකි.තෙත් කලාපයේ සුලභව ව්‍යාප්ත වී සිටී.සිරුර තද දම්, කළු පැහැති වන අතර හරස් අතට පළල් තනි, සුදු පැහැති (මුදු වැනි) ඉරි දක්නට ලැබේ.දිග අඩි 3ක් පමණ වේ.මුදු කරවලා දෂ්ඨ කිරීම නිසා මිනිස් ශ්වසන පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපණ වීමෙන් මරණයට පත් වේ.වරකට 25mm ප්‍රමාණයේ බිත්තර 5ක් පමණ දමයි.මොහු ඉතා ලජ්ජාශීලි සර්පයෙකි. </P>
<P Align="justify"> thumb|දෙපත් කළුවා|150px ශරීරය වැලි පැහැයට හුරු කහ පැහැයක් ගනී.දිග අඟල් 12ක් පමණ වේ.රාත්‍රී කාලයේදී ක්‍රියාශීලී වේ.දිවා කාලයේදී කොළ රොඩු, ලී කොටන්, ගල් හා බුරුල් වැලි පසේ ජීවත් වේ.ප්‍රධාන වශයෙන්ම වියළි කලාපයේ ව්‍යාප්ත වී සිටී.නමුත් තෙත් කලාපයේ මාතලේ හා බලංගොඩ ප්‍රදේශ වලදීද දැක ගත හැකිය. විදේශ වලින් වාර්තා වන මෙම වර්ගයේ සර්පයින් උග්‍ර විශ වන අතර ලංකාවේ සිටින දෙපත් කලුවා පිළිබද විශ තත්ත්වය විධිමත්ව පර්යේෂණය කර නැත. දෂ්ටන කිහිපයක් වාර්තා වී ඇති අතර ඒවා සුලු විශ ලෙස ලැයිස්තු ගත කර ඇත. මෙහි උප විශේෂයක් වන ලංකාවට ආවේණික බඩ රතු දෙපත් කලුවාද සුලු විශ ලෙස සලකයි. ප්‍රධාන වශයෙන් කුඩා සර්පයින් ආහාරයට ගනී.බිත්තර මගින් බෝ වීම සිදු වේ. </P>
විකිරණ - රසායන විද්‍යාව
දරුණු ජව ප්‍රතික්‍රියාකාරක අනතුරකදි අයඩින් 131 නිදහස් වීම න්‍යෂ්ටික බලාගාර තුළදී ලෝහ මතුපිටකට අවශෝෂණයෙන් පාලනය කරගත හැක. ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
පළාත් සභා, ශ්‍රී ලංකා
13 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් ශ්‍රී ලංකාව තුළ පලාත් සභා ක්‍රමය පිහිටුවන ලදී. මේ යටතේ ලංකාව තුල වන පලාත් සදහා පලාත් සභා පිහිටවන ලද අතර ඒ අනුව මුලිකව පලාත් සබා අටක් (8) ක් පිහිටුවන ලදී. එනම්,
මෙම පලාත් සභා අතුරින් උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් සභාව හැර අනෙකුත් පළාත් සභා අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක විය. උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් සභාව 1991 වර්ෂයේදී විසුරුවා හරින ලද අතර, මෙම පළාත් ඒකාබද්ද කිරීම තාවකාලිකව සිදු කර තිබු අතර 2008 වර්ෂයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් මඟින් මෙම පළාත් වෙන් කරන ලද අතර 2009 වර්ෂයේදී නැගෙනහිර පළාත් සභාව පිහිටුවන ලදී.
පළාත් සභාව
1.බස්නාහිර පලාත් සභාව 2.මධ්‍යම පළාත් සභාව 3.දකුණු පළාත් සභාව 4.උතුරු මැද පළාත් සභාව 5.වයඹ පළාත් සභාව 6.ඌව පළාත් සභාව 7.උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් සභාව 8.සබරගමුව පළාත් සභාව මෙම පලාත් සභා අතුරින් උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් සභාව හැර අනෙකුත් පළාත් සභා අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක විය. උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් සභාව 1991 වර්ෂයේදී විසුරුවා හරින ලද අතර, මෙම පළාත් ඒකාබද්ද කිරීම තාවකාලිකව සිදු කර තිබු අතර 2008 වර්ෂයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් මඟින් මෙම පළාත් වෙන් කරන ලද අතර 2009 වර්ෂයේදී නැගෙනහිර පළාත් සභාව පිහිටුවන ලදී.
පළාත් අාදායම් බදු ෙදපාර්තෙම්න්තුව - දකුණු පළාත
Provincial Revenue Department- Southern පළාත් අාදායම් බදු ෙදපාර්තෙම්න්තුව - දකුණු පළාත 13 වන අාණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මඟින් පිහිටුවන ලද පළාත් සභා 9 (නවය) අතුරින් ඒක් පළාත් සභාවක් වන දකුණු පළාත් සභාවේ පාළනය යටෙත් වන එක් දෙපාර්තමේන්තුවක් වේ. මෙම දෙපාර්තමේන්තුව 1991 ජනවාරි මස පළමු දින පිහිටුවන ලදී.
මෙම දෙපාර්තමේන්තුව විසින් 1990 අංක 07 දරණ දකුණු පළාතේ මුදල් ප්‍රඥප්තිය හා 1994 අංක 02 දරණ පරිපුරක මුදල් ප්‍රඥප්ති ක්‍රියාත්මක කරයි.
පළාත තුළ පිහිටි ව්‍යාපාරික අයතනයන්ගෙන්,
1.පිරිවැටුම් බද්ද 2.ඛණිජ බද්ද 3.ඖෂධ සහ රසායන බද්ද යන බදුද, නිශ්චල දේපල පැවරීමේදී, ගෙවිය යුතු මුද්දර ගාස්තු රැස් කීරීම, වන ජීවී හා වෘක්ෂලතා ආඥාපනත යටතේ වන ගාස්තු රැස්කිරීමද මුලික වගකීම්වේ.
මෙම කාර්යන් සිදුකිරීම සඳහා,
1.පළාත් ආදායම් කොමසාරිස්වරයෙක් 2.පළාත් ආදායම් නියෝජ්‍ය කොමසාරිස්වරු 3.පළාත් තක්සේරුකරුවන් 4.බදු නිලධාරීන් ප්‍රමුඛ කාර්ය මණ්ඩලයක් සිටී. මෙම දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන කාර්යාලය ගාල්ල, වක්වැල්ල පාරේ අංක 30, ස්ථානයේ පිහිටා ඇති අතර මාතර, පල්ලිමුල්ල, සම්බොධි මාවතේ සහ හම්බන්තොට, කච්චේරි සංකීර්ණයේ, අංක 01 හී ද ප්‍රාදේහීය කාර්යාල පිහිටා ඇත. මෙම ප්‍රාදේශීය කාර්යාලයන්හී පරිපාලන කටයුතු නියෝජ්‍ය කොමසාරිස්වරුන් මඟින් සිදු කෙරේ.
මෙම දෙපාර්තමේන්තුවේ දැනට පළාත් ආදායම් සේවයේ නිලධාරීන් 66 දෙනකු සේවයේ යෙදෙන අතර දෙපාර්තමේන්තුවේ අනෙකුත් කටයුතු සඳහා සහායක නිලධාරී මණ්ඩලයක් සේවයේ යෙදේ.
ලංකා ඉතිහාසය-ලම්බකන්න
මානවම්ම (684-718) සිහසුන අත්පත් කර ගත්තේ පල්ලවවරුන්ගේ උදව්වෙනි. මානවම්ම හඳුන්වා දුන් පල්ලව අනුග්‍රහය ශත වර්ෂ තුනක් කල් පැවතුනේය. 9 වෙනි ශත වර්ෂය වන විට දකුණු ඉන්දියාවේ පාණ්ඩ්‍යයන්වරු නැගී සිටීමත් සමග අනුරාධපුරය පිරිහීමකට ලක් විය. කෙසේ වෙතත් සිංහලයන් තවත් පාණ්ඩ්‍යයන්ට සතුරු කුමාරයෙකුගේ උදව්වෙන් පාණ්ඩ්‍ය දේශය ආක්‍රමණය කොට මදුරෙයි නගරය කොල්ල කෑහ. පස්වෙනි මහින්ද (982-1029) අනුරාධපුරයේ රජ කළ අන්තිම සිංහල රජු විය. 1007 දි ඔහු රුහුණට පලා ගිය නමුත් සොලීන් විසින් ඔහු අත් අඩංගුවට ගෙන සිර කළේය. ඔහු ඉන්දියාවේදීම මිය ගියේය.
චෝල අධිරාජ්‍ය
1 වෙනි මහා රාජ රාජ චෝලන්ද ඔහුගේ පුතා වු 1වෙනි රාජෙන්ද්‍ර චෝලන්ද සිංහල රජවරු සහ ලංකාව පුරා වෙනත් රාජධානිවල සිට අනෙකුත් උප රජවරුන්ද පරදවා මුළු ලංකාවම දෙමළ රාජ්‍යයක් යටතට පත් කළේය. පස්වෙනි මහින්ද රජුද ඔහුගේ පවුල ද අත්අඩංගුවට ගෙන චෝල නාඩු වෙත යවන ලදහ. ඉන්පසු ගතවුනු අවුරුදු 140 ක කාලය දිවයින පාලනය කරන ලද්දේ දමිළයන් විසිනි.
පොළොන්නරුව පාලනය
1 වැනි විජයබාහු (1055-1110) නැවත මුළු දිවයිනේම බලය අල්ලා ගෙන පොළොන්නරුව අග නගරය ලෙස තෝරා ගත්තේය. විජයබාහු රජු කාලිංග (ඔරිස්සා) දේශයේ රාජකීය පවුලක කුමාරිකාවක් දෙවෙනි බිසව ලෙස සරණ පාවා ගත් අතර වික්‍රමබාහු නම් පුතෙක්ද, රත්නවල්ලි නම් දියණියක් ද ලැබුවේය. ඔහුගේ සොහොයුරිය වු මිත්තා පාණ්ඩ්‍ය කුමරෙකුට සරණ පාවා දුන් අතර පුතුන් තිදෙනකු ලැබුවාය. පළමුවැන්නා මානාභරණ විය. ඔහු රත්නවල්ලි සරණ කර ගත්තේය. ඔවුන් දෙපලගේ පුතා වුයේ 1 වැනි පරක්‍රමබාහු (1153-1186) රජුය. විජයබාහු රජුගේ මුණුබුරා මෙන්ම සිංහල, පාණ්ඩ්‍ය, කාලිංග උරුමයක් ඇති මානාභරණගේ සහ විජයබාහුගේ  දියණිය වූ රත්නවල්ලි යන දෙපලගේ පුතා වූ පරාක්‍රමබාහු බලසම්පන්න රජෙකු විය. ඔහුගේ ඉංජිනේරුමය හැකියාව නාවික බලය, කලා ශිල්ප, සංස්කෘතික කටයුතු පිළිබඳ සටහන් විශාල සංඛ්‍යාවක් වු ලේඛනවල සහ කයිට්ස්හි තිබෙන දෙමළ ලියවිල්ලක පවා තිබේ. ධර්මකිර්ති විසින් චූලවංශය ලියන ලද්දේ පරාක්‍රමබාහු යුගය දක්වා තොරතුරු අඩංගු කිරිම සඳහා මහාවංශය දිගු කිරීමක් වශයෙනි. අනුරාධපුර යුගයෙන් පසු ඇති වූ ඉතා වටිනා මහා යුගයක් ලෙස පරාක්‍රමබාහු යුගය සැළකෙයි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Sri_Lanka#Lambakanna
ගව වසූරිය
ගව වසූරිය යනු cowpox වෛරසය මගින් ඇතිකරනු ලබන බෝවන රෝගයක් වේ. එම වෛරසය vaccinia වෛරසයට නෑදෑකම් දක්වයි. එසේම එය zoonotic වේ. එනම් එය ජීවීන් විශේෂ අතර හුවමාරු වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:බෝවන රෝග
ලෝක වෙළඳ මධ්යiස්ථානයේ කඩා වැටීම
ලෝක වෙළඳ මධ්යiස්ථානයේ කඩා වැටීම
දකුණු කුළුණ කඩා වැටීමෙන් පසුව පහළ මැන් හැටන් ප්රeදේශය
ෆෙඩරල් තාක්ෂණික ගොඩනැගිල්ල හා ද්විත්ව කුළුණු කඩා වැටීම් හා අදාල ගිනි ආරක්ෂක පරීක්ෂණය හා WTC 7 අදාල ගිනි ආරක්ෂක පරීක්ෂණය මෙහෙයවනු ලැබුවේ එක්සත් ජනපද වාණිජ දෙපාර්තමේන්තුව හා ගුණාත්මක භාවය හා තාක්ෂණය පිළිබඳ ජාතික ආයතනයයි. (NIST) මෙම පරීක්ෂණයේ අරමුණ වූයේ ගොඩනැගිලි කඩා වැටීමට හේතුව,මරණ හා තුවාල කරුවන්ගේ සංඛ්යානව, ලෝක වෙළඳ මධ්යිස්ථානය සැලසුම් කිරීමේදී හා කළමනාකරණයේදී අඩංගු වූ ක්රියයාපටිපාටීන් පිළිබඳ සෙවීමයි.
වාර්තා හුවා දක්වන පරිදි ද්විත්ව කුළුණුවල වානේ ආකෘතීන්හි ගිනි ප්රබතිරෝධී බව ගුවන්යානාවල ක්ෂණික ඝට්ටනය නිසා ඇති වූ අතර එසේ නොමැති වූයේ නම් කුළුණු ඍජුව පවතිනු ඇති බවයි. ප්රතධාන පරීක්ෂණයේ අධ්යූක්ෂකවරයාවන ජීන් කෝලි විසින් විචාරය කළ පරිදි “කුළුණු පුදුමාකාර ලෙස නිවැරදිව ක්රිරයා කළේය. ගොඩනැගිලි කඩා වැටීමට හේතුව වූයේ ත්රදස්තවාදීන් ගුවන්යානා නොව ඉන් අනතුරුව ඇති වූ ගින්නයි. එයින් පසුව ද කුළුණුවලින් තුනෙන් දෙකක් ඍජුව පවතින ආකාරය ඔප්පු විය”. ගින්න මගින් මහල්වලට ආධාරවන බැමි දුර්වල කළ අතර ඒ බැමි කඩා වැටීමට හේතු වේ. කඩාවැටෙන මහල් පිටත වානේ රාමු ඉදිරියට නැවෙන ලක්ෂ කරා යොමු කළේය. හර රාමූන්ටු හානිවීමෙන් පසුව ආධාරක බාහිර රාමුවලට ගොඩනැගිල්ල දරා සිටිය නොහැකි වූ අතර එය කඩා වැටීමට හේතු විය. මීට අමතරව කුළුණුවල සෝපානයන් බලපෑම් ඇති වූ ප්රිදේශවල ජනතාවට ඉක්මණින් ඉවත්වීමට උචිත පරිදි සවිගන්වා නොමැති බව වාර්තා විය. NIST ප්රවකාශ කළ පරිදි WTC 7 කඩා වැටීම පිළිබඳ අවසාන වාර්තාව වෙනමම වාර්තාවක් ලෙස නිකුත්වනු ඇත. මෙය Purdue විශ්ව විද්යාකලය මගින් කළ ස්වාධීන අධ්යතයනයන් මගින් තහවුරු කෙරිණි.
http://en.wikipedia.org/wiki/9/11#Collapse_of_the_World_Trade_Center
රජ සෙල්ලම්
ගීතයන්
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය - සරත් ද අල්විස්
සුදු කොඩි නඩුව
ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු හමුදාපති සරත් ෆොන්සේකා මහතාට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මෙම නඩුව පවරා ඇත. මෙම නඩුවෙන් රජය වෙනුවෙන් නීතිපතිවරයා චෝදනා ගොනු කරමින් පවසා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකා හමුදාවට යටත් වීමට පැමිණෙන එල්.ටී.ටී.ඊ සාමාජිකයන් හට වෙඩි තබන ලෙස ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් මේජර් ජනරාල් ශවේන්ද්‍ර සිල්වා හට නියෝග දුන් බව සරත් ෆොන්සේකා මහතා පවසා ඇති බවය. මෙසේ පවසා ඇති බව වාර්තා කර ඇත්තේ සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතෙහි ය. එම පුවත සංස්කරණය කර ඇත්තේ සන්ඩේ ලීඩර් පුවත්පතේ ජනමාධ්‍යවේදිනී ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් නමැත්තිය විසිනි. පවරා ඇති මේ නඩුවට මුල්වී ඇත්තේ මෙම පුවත්පතෙහි මෙම පළකිරීමයි. ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් නමැත්තිය පවසන්නේ සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමාට දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී මේ බව යුද පෙරමුණේ සිටි මාධ්‍යවේදියෙක් ගෙන් දැනගත් බව ඔහු විසින් ප්‍රකාශ කල බවයි. මෙම චෝදනාව හා මෙම පුවත්පත් වාර්තාව ෆීල්ඩ් මාෂල් සරත් ෆොන්සේකා මහතා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සරත් ෆොන්සේකා මහතා තමාට දුන් සම්මුඛ සාකච්ඡාව ඔප්පු කිරීමට ෆෙඩ්රිකා ජෑන්ස් විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කල සටහන් පොතෙහි සමහරක් පිටු පසුව වෙනස් වී ඇති බව අධිකරණය විසින් නිරික්ෂණය කර ඇත. මෙම නඩුව දැනට විභාගයට ලක්වෙමින් පවතියි.
මුලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නීතිය ප්‍රවර්ගය:නඩු
GpRS කියන්නේ මොකද්ද?
ජංගම අන්තර්ජාලය MMS සහ අනෙකුත්දත්ත සන්නිවේදනයන් සදහා ජංගම දුරකථන ජාලයක් හරහා දත්ත හුවමාරැ විය හැකි දත්ත පැකට් පදනම් වු සන්නිවේදන තාක්ෂණයකි.
වෛෂ්ණව
වෛෂ්ණව (සංස්කෘත: वैष्णवसम्प्रदाय) යනු හින්දු නිකායන් අතරින් ප්‍රධාන නිකායඑන්ග් ජොන්සන් සහ ග්‍රිම්ගේ 2010 ඇස්තමේන්තුවට අනුව, හින්දු ආගම තුළ වෛෂ්ණව සම්ප්‍රදාය විශාලතම කණ්ඩායම වන අතර, එය හින්දු භක්තිකයන්ගෙන් මිලියන 641ක් හෙවත් 67.6%ක් පමණ වේ. එතුළ විෂ්ණු, එනම් මහාවිෂ්ණු උත්තරීතර දේවියන් ලෙස සලකන බැවින් එය විෂ්ණුවාදය ලෙසද හැඳින්වේ. ඒ තුළ කෘෂ්ණවාදය සහ රාමවාදය ලෙසින් කෘෂ්ණ සහ රාම උත්තරීතර දෙවියන් ලෙස සලකන ලබන උප නිකායන් දෙකක්ද ඇත.
වී වගාවේ පලිබෝධක කෘමීන්
ඉතිහාසය
පෙරදිග ධාන්‍යාගාරය ලෙස විරුදාවලිය ලැබූ ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාව සඳහා පවතින්නේ දිගු ඉතිහාසයකි. ක්‍රි. ව. 1153 සිට 1186 දක්වා මහා පරාක්‍රමබාහු රඡතුමාගේ රාඡ්‍ය පාලන සමයේ ශ්‍රී ලංකාව සහලින් ස්වයංපෝෂිත වූවා පමණක් නොව සහල් අපනයනයද කළ බවට ඉතිහාසය සාක්‍ෂි දරයි. එමෙන්ම අතීත රඡදරුවෝ වී වගාව සඳහා රාඡ්‍ය අනුග්‍රහය ලබාදීම ඔවුන්ගේ වගකීම ලෙස සැලකූහ. තවද පාරම්පරික යැපුම් කෘෂි සමාඡයේ ගොවියා සදහා පැවතුණේ සමාඡයේ ඉහළ තත්ත්වයකි. රොබට් නොක්ස් මහතා ගොවිකම රජකමට සමාන කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ එහෙයිනි. අතීත යැපුම් ආර්ථික රටාවේ කි්‍රයාත්මක වූයේ පාරිභෝගික නිෂ්පාදනයකි. නිෂ්පාදන වෙළදාමක් නොවුණි.
මේ ආකාරයට අතීතයේ සහලින් ස්වයංපෝෂිත කළ දේශීය වී වගාව වර්තමානයේදී දේශීය සහල් අවශ්‍යතාව සපුරාලීමට නොහැකි තත්ත්වයට පත්ව ඇත. 2003 වර්ෂය වන විට දේශීය වී වගාව සහල් අවශ්‍යතාවයෙන් සපුරාලීමට හැකි වූයේ 88% ක් පමණි. වර්තමාන වන විට වී වගාවේ නිෂ්පාදන වියදම ඉහළ යාම, සාමාන්‍ය ඵලදායිතාව ස්ථිතික මට්ටමකට පැවතීම හා ගොවියාගේ අදායම පහළ මට්ටමක පැවතීම වැනි ගැටළු රාශියක් මතුවී ඇත. මෙනිසා වී වගාවේ ආර්ථිකමය වැදගත්කම අඩු වී ඇති අතර ලාභදායි නොවන ව්‍යාපාරයක් බවට පත් වී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාව අතීතයේ මෙන්ම නූතන ශ්‍රී ලංකාවද මූලික වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ කෘෂිකාර්මික රටක් ලෙසය. මෙනිසා වී වගාවට හිමි වන්නේ ප්‍රමුඛතාවකි. වී වගාවට බලපාන ප්‍රධාන ස්වභාවික උවදුරු කිහිපයක් හඳුනා ගත හැක. ඒ අතර ,
මේ අතුරින් කෘමීන් මඟින් වී වගාවට ඇති කරන හානිය වඩාත් බරපතල උවදුරක් සේ සැළකිය හැක.
ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාව
thumb|right|300px
thumb|right|150px වී වගාව ලංකාවේ වගා කළ හැකි බිම් ප්‍රමාණයෙන් 14% ක් හෙවත් හෙක්ටයාර 878 ,000 ක් වගා කටයුතු සඳහා යොදා ගැනේ. එමෙන්ම ගොවීන්ගෙන් 700,000 ක් පමණ වී වගාවේ ඍජුවම නියැළී සිටී. ලංකාවේ ධාන්‍ය පරිභෝජනය අතර සහල් සඳහා විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ. ඒ අතර ලංකාවේ වාර්ෂික සාමාන්‍ය ඒක පුද්ගල සහල් පරිභෝජනය කිලෝ ග්රෑම් 102 කි. 2002 වර්ෂයේ මෙරට සහල් නිෂ්පාදනය මෙට්ට්‍රික් ටොන් 2859473 ක් විය. මෙය දේශීය සහල් අවශ්‍යතාවෙන් 84% ක් සැපයීමට සමත් විය.
වී වගා කරන මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් 80% ක්ම වාරිමාර්ග යටතේ පොළොන්නරුව, අම්පාර, හම්බන්තොට, මන්නාරම යන දිස්ත්‍රික්කවල සහ මහවැලි ප්‍රදේශවල වගා කෙරේ. මුළු වර්ෂාපෝෂිත බිම් වලින් 70% ක් පමණ කොළඹ, ගම්පහ, කළුතර, ගාල්ල, කෑගල්ල සහ යාපනය වැනි දිස්ත්‍රික්කවල වගා කෙරේ. සුළු වාරිමාර්ග ආශ්‍රිතව වගා කරන මුළු බිම් වලින් 70% ක් පමණ නුවරඑළිය, රත්නපුර, වව්නියාව සහ අනුරාධපුර යන දිස්ත්‍රික්කවල වගා කරනු ලැබේ. එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගා කරන බිම් වලින් 78% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් අයත් වන්නේ වියළි කලාපයටයි.
කෘමීන් යනු
කෘමීන් සත්ත්ව රාජධානියේ ඉතාමත් සාර්ථක ජීවි කොටසක් ලෙස සැලකේ. මොවුන් සත්ත්ව පරිණාමයේ මුල් අවධියකදී සම්භවය වූ ජීවින් කොටසක් වුවද ලෝකයේ අද ජීවත්වන සත්ත්ව සංඛ්‍යාවෙන් 80% කට වැඩි කොටසක් කෘමීහු වෙති. දැනට කෘමී විශේෂ මිලියනයක් පමණ හඳුනාගෙන ඇති අතර අවුරුදු පතා නව විශේෂ 6000 ක් පමණ හඳුනාගැනේ. කෘමීන් අතීතයේ සිට අද දක්වාම ඕනෑම වෙනස්වන පරිසර ත්ත්වයකට සාර්ථක ලෙස අනුවර්තනය වීමේ හැකියාවක් ඇති භෞමික සත්ත්ව කොටසකි. ආර්ථික පදනම මත පිහිටා සියලූම කෘමීන් ප්‍රධාන කාණ්ඩ 03 කට වෙන් කළ හැක. එනම් ,
මිනිසාටත් ඔහුගේ වගාවලට සහ සත්ව සම්පතටත් හානි පමුණුවන කෘමීන් හානිකර කෘමීන් ලෙස හැඳින්වේ. එහෙත් ඇතැම් කෘමීහු මිනිසාට බොහෝ ප්‍රයෝජනවත් වෙති. මේ හැර ඇතැම් කෘමීන් මිනිසාට හානිකර නොවන නමුත් විශේෂ ප්‍රයෝජනයක් අත්කර දෙන්නේද නැත. මොවුන් හානිකර නොවන කෘමීහු වෙති.
වී වගාවේදී හානිකර කෘමීන්
වී වගාවේ දී අස්වැන්න අඩු වීම සහ අස්වැන්නේ ඵලදායිතාව අඩු වීම කෙරෙහි බලපෑම් ඇති කරන කෘමීන් ගණනාවක් සිටි. මේ අතර එක් එක් කෘමි වර්ගය වී වගාවේ දී හානි සිදු කරන ආකාරය එකිනෙකට වෙනස් වේ.
පැළ මැක්කා (Thrips)
center|150px
විද්‍යාත්මක නම : Stenchaetotthrips biformis
ගෝත්‍රය            :  Thysnopetera
හානිය -
ගොක් මැස්සා (Gall midge)
center|150px
ව්‍යවහාරික නම : ගොක්  මැස්සා
ගෝත්‍රය            :  Diptera
කුලය                : Cecidomyiidae
හානිය  -
ගොක් මැස්සාගේ හානියේ ප්‍රධාන ලක්‍ෂණය වනුයේ ගොයම් පත්‍රය ළුෑණු කොළයක ස්වරූපයෙන් ලා කොළ හෝ සුදු පැහැති බටයක් ලෙස උඩට ඇදී ඒමයි. රිදී ගොබ හෝ සුදු ගොබ වශයෙන් හඳුන්වන මේවා සාමාන්‍ය පත්‍රයක් තරම් දිගට පැහැදිලිව දැකිය හැකි වුවත්, සමහර අවස්ථාවල හඳුනා ගැනීමට නොහැකි තරම් කුඩා වේ. සුදු ගොබ හටගත් රිකිලි තව දුරටත් නොවැඩේ. එමෙන්ම කරල් නොසෑදේ. එම නිසා අලූතින් පඳුරු දැමීම සිදු වේ. හානිය උග්‍ර වුවහොත් ගොයම තණ බිස්සක් මෙන් දිස් වේ. කරල් පිළිසිද ගන්නා අවස්ථාවේ දී ගොක් මැස්සාගේ හානිය ඇති වුවහොත් නොයෙක් ආකාරයට විකෘති වූ කරල් හෝ කරලක ස්වරූපයක් ගන්නා විකෘති පත්‍ර සමූහයක් හෝ සෑදේ. ඒවායේද සුදු ගොබ වැනි ආකෘති පිහිටිය හැක.
දුඹුරු පැළ කීඩැවා (Brown Planthopper)
center|150px
විද්‍යාත්මක නම : Nilaparvata Lugens
ගෝත්‍රය            :  Hemiptera
කුලය                : Delphacidae
හානිය  - ආසියාතික රටවල වී වගාවට හානි පමුණුවන කෘමීන් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයෙහිලා සැලකෙනුයේ දුඹුරු පැළ කීඩැවන්ය. ගොයම් පැළ මත ඉතා විශාල සංඛ්‍යාවලින් බෝවී කීඩෑ පිළිස්සීම් ඇති වීම ප්‍රචලිතව දක්නට ලැඛෙන හානියේ ස්වභාවයයි. කීඩෑවන් ආක්‍රමණය වූ පැළ පළමුව කහ පැහැයක් ගන්නා අතර ගහන මට්ටම් වැඩි වීමත් සමඟ වියළී මැරී යයි. දුඹුරු පැළ කීඩැවන් කඳ මත වසා යුෂ උරා බීම නිසා මෙම කීඩෑ පිළිස්සීම ඇති වේ. මීට අමතරව තෘණාකාර කුරුවීම (Grassy Stunt), කඩමළුවන් කුරුවීම (Ragged Stunt ) සහ මළානික කුරුවීම (Wilted Stunt) යන වෛරස් රෝග බෝකරන වාහකයා ලෙසද ක්‍රියා කරයි.
කොළ හකුළන දළඹුවා (Leaffolder)
center|150px
ව්‍යවහාරික නම  :  කොළ හකුළන දළඹුවා
විද්‍යාත්මක නම  :  Naphalocrocis Medinalis
ගෝත්‍රය              :  Lepidoptera
කුලය                  :  Pyralidae
හානිය  -
ශ්‍රී ලංකාවේ වී වගාවට හානි කරන පළිබෝධයින් අතරින් වැඩි වශයෙන් වාර්තා කරන කෘමි හානියක් ලෙස කොළ හකුළන දළඹුවාගේ හානිය සඳහන් කළ හැක. වර්ධක අවධියේ පඳුරු දමන ගොයමේ පත්‍රදාර එකට බැඳ නාලාකාර ව්‍යුහයක් සාදා ඒ තුළ සිට පත්‍රවල පටක සිරස් තීරු ලෙස සූරා කෑම කොළ හකුළන දළඹුවාගේ හානියේ ස්වභාවයයි. මේ හානිය පැතිරෙන විට සුදු පැහැ ගැන්වූ දුර්වර්ණ වූ හෝ ගොයම නිසරු බවක් පෙන්නුම් කරයි. හානිය නිසා පත්‍ර විනාශ වන බැවින් එය වී ශාකයේ නිෂ්පාදනයට ඍජුවම බලපායි.
පුරුක් පණුවා (Stem Borer)
center|150px
ව්‍යවහාරික නම     :  පුරුක් පණුවා
ගෝත්‍රය                 :  Lepidoptera
කුලය                     :  Pyralidae
හානිය  -
පුරුක් පණුවන් ආසියාතින රටවල වී වගාවට හානි පමුණුවන ප්‍රධාන පළිබෝධකයින් අතරට වැටේ. මොවුන් අතරින් ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලව දක්නට ලැඛෙනුයේ කහ පුරුක පණුවන්ය. පුරුක් පණුවන් ගොයම් ගසේ කඳ තුළ පෝෂණය වේ. මේ නිසා සනාල පද්ධතිය විනාශ වී හානි වූ රිකිලි මැරී යයි. කරල් හට ගැනීමට පෙර සිදුවන පුරුක් පණු හානියේ ප්‍රතිඵලය වනුයේ රිකිලිවල වැඩෙන අංකුරය සහ අභ්‍යන්තර පත්‍ර වියළී යාමයි. මේවා මළ හදවත් (Dead Hearts) ලෙස හැඳින්වේ. මූලික වර්ධක අවධියේදී ගොයම් පැළ පුරුක් පණු හානියට ගොදුරු වූ විට අමතර රිකිලි සෑදේ. මළ හදවත් ඇතැම් විට ක්‍රෙසෙක් රෝගය හෝ මීයන්ගේ හානිය හෝ ලෙසට වදරවා තේරුම් ගත හැක. එහෙත් මෙම හානියට පාත්‍ර වූ රිකිලිවල පත්‍රවලින් අල්ලා ඇදීමේදී පහසුවෙන් ගැලවේ. මෙසේ ඇදී එන පත්‍රවල පාදයේ කීටයා හෝ කීටයාගේ අපද්‍රව්‍ය හෝ දැකිය හැක. පීදෙන අවධියේදී පුරුක් පණුවාගෙන් සිදුවන හානිය බහුලවන අතර එය බොල් වූ ශුකිකා සහිත සුදු කරල් වශයෙන් දැකිය හැකිය.
මෙහිදී සම්පූර්ණයෙන් කරල බොල් වී වියළී යයි. ගොයම් කරල වර්ධනය වන අවස්ථාවේදී පුරුක් පණු හානිය හේතු කොට ගෙන කඳ සම්පූර්ණයෙන් විනාශ නොවුනහොත් හානි වූ පත්‍ර කොපු වලටත්, කඳේ පහළ කොටසේ සමහර ස්ථානවලටත් සීමා විය හැක. මෙවැනි අවස්ථාවලදී කරලේ පහළ කොටසේ ශුකිකාවලින්  කොටසක් පමණක් බොල් වේ. පුරුක් පණුවන් කඳ තුළ කොටස් කපා දමා ඇති බවට ලකුණු තිබීම, කඳ තුළ කීට අපද්‍රව්‍ය දක්නට ලැබීම, පත්‍රවල වර්ණය වෙනස් වීම සහ පුරුක් පණු සලබයන් පිට වූ සිදුරු කෙඳහි සහ පත්‍ර කොපුවල දක්නට ලැබීම ශාකය තුළ පුරුක් පණුවන් සිටින බව හඳුනාගත හැකි ලක්‍ෂණ වේ.
ගොයම් මකුණා (Rice Bug)
center|150px
ව්‍යවහාරික නම  :  ගොයම් මකුණා
විද්‍යාත්මක නම  : Leptocorisa Oratorius
ගෝත්‍රය              : Hmiptera
කුලය                  : Alydidae
හානිය  -
මොවුන් සිහින් දිගැති සිරුරක් සහිත සුහුඹුලන් පැහැයෙන් දුඹුරුය. දිගු පාද සහ දිගු ස්පර්ශක දරති. පත්‍ර මත හෝ කරල් මත පේලි වශයෙන් බිත්තර තැන්පත් කරයි. ගොයම් කරල් මත පෝෂණය වන මකුණන් අතර එක් විශේෂකි. පරාගනයෙන් පසු ඩිම්බ කෝෂය සහල් ඇටයක් බවට විකශනය වන ඕනෑම අවස්ථාවක ගොයම් මකුණාට හානි කළ හැක. කිරි වැදෙන අවස්ථාව තෙක් සිදු කරන හානිය අනුව නොයෙක් ප්‍රමාණවලින් බොල් විය හැක. ධාන්‍ය ඝණවන අවස්ථාවේ සිදුවන හානිය නිසා තත්ත්වයෙන් බාල සහල් ලැබේ.
කොපු පණුවා (Case Worm)
center|150px
ව්‍යවහාරික නම  :  කොපු පණුවා
විද්‍යාත්මක නම  : Nympyula Depunctalis
ගෝත්‍රය              : Lepidoptera
කුලය                  : Pyralidae
හානිය  -
කොපු පණුවා (දළඹුවා) වී වගාවට හානි පමුණුවන කෘමීන් අතරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් නොගත්තත් සමහර කාලවල මෙම දළඹුවාගේ හානිය පැතිරී පවතින බව දැක ගත හැක. කොපු පණුවාගේ ජීවන චක්‍රය සඳහා ජලය අත්‍යාවශ්‍ය නිසා බොහෝ විට මෙම හානිය වාරි පහසුකම් ඇති කුඹුරුවලට සීමා වේ. කොපු පණුවා ගොයම් පත්‍රයේ කොටසක් කපා සිරස්ව හකුළා නාලාකාර කොපුවක් සාදා එය තුළ ජීවත් වෙමින් ජල මට්ටම ආසන්නයේ සිහින් ගොයම් පත්‍රවල උඩු අපචර්මය පමණක් ඉතිරිවන අන්දමට පත්‍ර පටක තිරස් තීරු ආකාරයට සූරා කයි. මෙනිසා පත්‍ර මත ඉනිමඟක ආකාරයක පිහිටන සුදු පාට තීරු ලෙස හානිය දිස් වේ.
කරටි පණුවා (Whorl Maggot)
center|100px ව්‍යවහාරික නම  :   කරටි පණුවා
ගෝත්‍රය              : Diptera
කුලය                  : Ephyridae
හානිය  -
කරටි පණුවා වර්ධනය වන පත්‍රවල ඇතුල් දාරයේ පටක මත යැපේ. පත්‍ර වර්ධනය වී දිග හැරීමත් සමඟ මේ අන්දමට හානි වූ පටක සුදු පැහැයකින් දිස් වේ. සාමාන්‍යයෙන් පැළ අවධියේ සිට උපරිම පඳුරු අවස්ථාව තෙක් වැඩෙන පත්‍රවලට මොවුන් හානි කරන අතර කෙටි කාලීන වී ප්‍රභේද වලට හානි කළ විට අස්වැන්න අඩු වීම කෙරෙහි බලපායි. මෙය සිදු වන්නේ ධජ පත්‍රයද, කරලේ කොටස් (ශුකිකා) ද සුදු පැහැයක් ගෙන විනාශ වී යාම නිසාය. කරටි පණුවාගේ හානිය වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැඛෙනුයේ ජලය බැද තිබූ කුඹුරුවලය. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වන්නේ සුහුඹුලන් බිත්තර දැමීම සඳහා මෙවැනි ස්ථාන තෝරා ගැනීමයි. හානි පත්‍ර ප්‍රමාණය අනුව රිකිලි දැමීම අඩු වී පරිනත වීම ද පමා විය හැක.
පිටි මකුණා (White Backed Planthopper)
center|150px
ගෝත්‍රය                : Hemiptera
කුලය                    : Delphacidae
හානිය  - පිටි මකුණා ඉතා කුඩාය. පියාපත් සහිත සහ රහිත යන දෙයාකාරයෙන්ම සිටින මොවුන්ගේ දේහය මෘදුවන අතර රතට හුරු සුදු පැහැයක් ගනී. පියාපත් රහිත පිටි මකුණන් ශ්‍රාවය කරන සුදු ඉටි වැනි කෙඳිමය ද්‍රව්‍යයකින් දේහය ආවරණය කර ගනී. වියළි දේශගුණික තත්ත්ව යටතේ වර්ෂා ජලයෙන් වගා කරන හොඳින් ජලය බැස යන කුඹුරුවල අධික වශයෙන් දක්නට ලැඛෙන මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වනුයේ පත්‍ර කොපුවල සහ කෙඳහිය. පිටි මකුණා පත්‍රවල යුෂ උරා බීම නිසා ශාකයේ වර්ධනය බාල වේ. ආසාදනය අධික වූ අවස්ථාවල කරල් පීදීම පමා වේ. මෙවැනි අවස්ථාවල අක්‍රමවත් වර්ධනයක් සහිත ගොයමක් දක්නට ලැබේ.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
•	කෘෂි තාක්‍ෂණ විෂය සංග්‍රහය		 1997
•	මිනිසා සහ පරිසරය	    	                 2004
•	කෘමි පළිබෝධ පාලනය              	 2000
•	වී ගොවිතැන 	              		         1999
සෙනසුරු (බහුරුත්හරණය)
සෙනසුරු යනු තාරකාවේදයේ දී හමුවන ග්‍රහලෝකයකි.
තවද:
ජෝර්ජ් කුමරු, කේම්බ්‍රිජ්හී ආදිපාදවරයා
ජෝර්ජ් කුමරු, කේම්බ්‍රිජ්හී දෙවන ආදිපාදවරයා (ජෝර්ජ් විලියම් ෆ්‍රෙඩ්රික් චාල්ස්; 26 මාර්තු 1819 – 17 මාර්තු 1904) යනු,  බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයෙක්, තුන්වන ජෝර්ජ් රජුගේ පුරුෂ-පරම්පරා මුණුපුරෙක් සහ පස්වන ජෝර්ජ් රජුගේ වල්ලභ රැජිණවූ මේරි රැජිණගේ මව් පාර්ශවයේ මාමා කෙනෙක් විය.
බාලනදරාජා අයියර්
කන්දසාමි අයියර් බාලනදරාජා අයියර් (බලනදරාසන්), නොහොත් සින්න බාලා, (1957 ජූනි 6– 2004 අගෝස්තු 16) ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ක්‍රියාකාරිකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ කවියෙක් වූ අතර ඔහු මාධ්‍ය ලේකම්වරයෙකු සහ ඊළාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සාමාජිකයෙකි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
බාලනදරාසන් 1957 ජුනි 6 වැනිදා යාපනයේ උරේලුහිදී එන්.කන්දසාමි අයියර් නම් ගුරුවරයෙකුට සහ ඔහුගේ බිරිඳ අම්බිගයි අම්මාට දාව උපත ලැබීය. බාලනදරාසන් දරුවන් හත් දෙනාගෙන් දෙවැන්නා විය. ඔහු යාපනයේ දෙමළ බ්‍රාහ්මණ ප්‍රජාවේ සාමාජිකයෙකි. යාල්පානම් එන්. වීරමනි අයියර් (ශ්‍රී ලංකාවේ සුප්‍රසිද්ධ කර්නාටක සංගීත නිර්මාපකයෙකු සහ නර්තන කථිකාචාර්යවරයෙකි) බාලනදරාසන්ගේ පියාගේ මාමා වේ. බාලා 1990 ඔක්තෝබර් 31 දින සුප්‍රසිද්ධ හින්දු පූජක සෝමසුන්දර කුරුකල්ගේ දියණිය වන ජෙගතේශ්වරී බාලනදරාසන් (රංජනා) සමඟ විවාහ වූ අතර ඔහුගේ බිරිඳ පුවනේෂ්වරයි සමඟ 1990 ඔක්තෝබර් 31 දින විවාහ වූ අතර ඔහුට දියණියන් තිදෙනෙක් සිටිති. ඔහු 1972 දී සිය දේශපාලන කටයුතු ආරම්භ කළේ වයස අවුරුදු 15 දී දෙමළ ශිෂ්‍ය සංවිධානය සමඟ දෙමළ ජනයාට වෙනස් කොට සැලකීමට විරුද්ධ වීමෙනි.
ලේඛන
ඊළාම් ජනතා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂයේ හොරනෑව වූ තර්කීගම් හි ප්‍රකාශකයා වූයේ බාලනදරාසන් ය. ඔහු එල්ලනාතම් (දෙමළ ජාතිකයන් සඳහා වූ ප්‍රවෘත්ති පත්‍රය) හි කර්තෘ මණ්ඩලයේ ද සාමාජිකයෙක් විය. වීඩු, කනිරුති, පෝර්කාලම්, මලයයිතරත වනම් සහ සුප්‍රසිද්ධ දේශපාලන ග්‍රන්ථය වන "තිඹුල් මුතාල් ටෝකියෝ වරයි" වැනි පොත් ලිවීමේදී ඔහු භාවිතා කළේ "ඉලයවන්" යන අන්වර්ථ නාමයයි.
මරණය
2004 අගෝස්තු 16 වැනි දින දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ සාමාජිකයන් යැයි සැලකෙන තුවක්කු කරුවන් විසින් ඔහු කොළඹදී වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. අයියර් සහ ඔහුගේ සහචරයෙකු යතුරුපැදියකින් පැමිණි දෙදෙනෙකු විසින් ඔහුට පිස්තෝලවලින් වෙඩි තබා මරා දමන ලදී. අයියර්ගේ මුහුණට සහ පපුවට වෙඩි වැදී ඇත. ඔහුගේ ඝාතනය 2004 දී ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍යවේදියෙකුගේ දෙවන ප්‍රධාන ඝාතනයයි
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:2004 මරණ ප්‍රවර්ගය:1957 උපත්
රමණී බර්තෝලමියුස්
කලා දිවිය
1983 දී රමණී ප්‍රථම වරට, ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ යුගාන්තය චිත්‍රපටයෙහි චමරී නමින් චරිතයක් රඟපාමින් රිදී තිරයට පිවිසුනු අතර මේ අවධියේදී ඇය ගම්පහ සිරිකුරුස විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍යාවකව සිටියාය. 1985 විශ්ව රූ රැජින තරඟයට සහභාගී වීමෙන් අනතුරුව ඇය, ධර්මසිරි බණ්ඩාරණායකගේ මාරාක්ෂයහී සහ කමල් අද්දරාරච්චි සමග හිම කුමාරි හී රඟපෑවාය. ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ භාග්‍යා ටෙලි නාට්‍යයේ ආජුතපර ගීතය එකල කා අතරත් අතිශය ජනප්‍රිය විය.
භාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන් ප්‍රවර්ගය:1966 උපත් ප්‍රවර්ගය:1987 මරණ
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රදීපාගාර ලැයිස්තුව
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රදීපාගාර - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව හා සබැඳි ලැයිස්තු
සංගීත උපකරණ - පියානෝව
පියානෝව යතුරු පුවරුවක් ලෙසට වාදනය වන සංගීත උපකරණයක් වන අතර ෆෙලට් මිටිවලින් වානේ තන්තුවලට පහර දීමෙන් ශබ්දය නිපදවනු ලැබේ. මිටි ක්ෂණිකව නැවත තම ස්ථානයට පත් වන අතර තන්තුවලට ඒවායේ අනුනාදී සංඛ්‍යාතයේ අඛණ්ඩව කම්පනය වීමට ඉඩ ලබා දේ. මෙම කම්පන පාලමක් හරහා ඒවා වර්ධනය කරන ශබ්ද පුවරුවක් මතට සම්ප්‍රේශණය කරනු ලැබේ.
පියානෝව බටහිර සංගීතයේ දී ඒකල රඟ දැක්වීම්, මැදිරි සංගීතය හා සහායනය සහ බහුලව භාවිතා වේ. එය ගීත රචනයට හා පෙරහුරු කිරීම සඳහා ආධාරකයක් ලෙස ඉතාමත් ජනප්‍රිය වේ. එතරම් ජංගම නොවන හා මිළෙන් අධික වූ පියානෝවේ විවිධත්වය හා සර්වත්‍රතාව එය වඩාත් ජනප්‍රිය සංගීත උපකරණය බවට පත් කර ඇත. එය සමහරක් විට සමාඝාත හා තත් උපකරණයක් යන දෙවර්ගයටම වර්ගීකරණය කෙරේ. සංගීත වර්ගීකරණයේ හෝන්බොස්ටල් සැච් ක්‍රමයට අනුව මෙය චෝර්ඩොෆෝන් (chordophone) කාණ්ඩයට අයත් වේ.
පියානෝ යන වදන පියානෝ ෆෝට් යන ව‍දනෙහි කෙටි කරන ලද ආකාරයකි. මෙම වදන ආකෘතික භාෂාවලදී හැර අතිශයින් දුර්ලභව භාවිතා වන අතර උපකරණය සඳහා වූ ඉතාලියානු නමින් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. මෙය යතුරු පුවරු ස්පර්ශයට උපකරණයේ ප්‍රතිචාරත්වය සඳහා පරිශීලනය වන අතර එමඟින් තන්තුවලට මිටි වදින වේගය පාලනය කිරීම තුළින් විවිධ ගතික මට්ටම්වලදී ස්වර නිපදවීමට පියානෝව වාදනය කරන්නාට ඉඩ ලබා දේ.
සිල්ලාහි මුයොල්
තේජොං මුයොල් රජු (604 – 661 ජූනි) හෙවත් කිම් චුන්චු යන උපන් නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ දකුණුදිග කොරියානු රාජධානියක් වූ සිල්ලාවේ (සින්රා) 29වන රජු ය. ඔහු විසින් ක්‍රි.ව. 654 සිට 661 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවන ලදී. කොරියාවේ තුන් රාජධානි එක්සත් කිරීමට මූලික වීම හේතුවෙන් ඔහු ගෞරවාදරයට පාත්‍ර විය. ඔහු සුප්‍රකට හමුදා සෙන්පතියකු වූ කිම් යුසින්ගේ මිතුරකු සහ ප්‍රධානියා ද විය. පසුව කිම් යුසින් ‍තේජොංගේ සොයුරිය හා විවාහ වී ඔහුගේ මස්සිනා බවට පත් විය.
පසුබිම
තේජොං මුයොල් රජු උපත ලැබූයේ "පූජනීය අස්ථියේ" සොංගොල් ශ්‍රේණියෙහි ය. ඔහුගේ පියා වූ කිම් යොංසු (金龍樹) සිල්ලාවේ 25වන රජු වූ ජින්ජි රජුගේ පුත්‍රයකු විය. ජින්ජි රජු සිහසුනෙන් නෙරපනූ ලැබූ විට ඔහුගේ සිට කිම් යොංසු ඇතුළු ඉදිරි පරම්පරාව රාජධානියේ පාලනයට නුසුදුසු යැයි සැලකිණි. කෙසේනමුත්, යොංසු ශේෂව සිටි සොංගොල්වරුන් අතලොස්ස අතුරින් අයකු විය. ඔහු සොංගොල් කුමරියක (ජින්ප්යොං රජුගේ දියණිය වූ චොන්මියොං කුමරිය) සමග විවාහ විය. ඔවුන්ගේ පුත්‍රයා වූ කිම් චුන්චු ද සොංගොල් රුධිරය ඇත්තකු බැවින් සිහසුනට අයිතියක් පැවතිණි. කිම් යොංසු රාජ්‍ය පාලනය තුළ බලවත් චරිතවක් විය. කෙසේනමුත්, ඔහු සතුවූ සියලු බලය රජුගේ සොයුරා වූ කිම් බෙක්බන්හට හිමි විය. නමුත් පැවැත්ම උදෙසා ඔහු හට සොංගොල් ශ්‍රේණියට පහළින් වූ ජිංගොල් ශ්‍රේණියට ඇතුළත් වීමට ඔහුට සිදු විය. එමනිසා, ඔහුට රජු බවට පත්වීමේ අවස්ථාව අහිමි වූ අතර, ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ කිම් චුන්චු හට ද එසේ සිදු විය. සිය නැන්දණිය වූ සොන්දොක් රැජිනගේ මරණින් පසු, චුන්චු අවසන් නිසැක සොංගොල්වරයා වූ ජින්දොක් රැජිනට සිහසුන පැවරීමට තීරණය කළේ ය. ජින්දොක් රැජිනගේ මරණයත් සමග, සියලු සොංගොල්වරුන් මියගොස් තිබූ අතර රාජකීය රුධිරය සහිත ජිංගොල්tවරයකුට සිහසුනට පත්වීමට නියමව තිබිණි. එකල සිල්ලාවේ සංදේද්‍යුංවරයා (රජයේ ඉහළම පදවිය) වූ කිම් අල්චොන් (හෙවත් සෝ අල්චොන්) හට මුලින් සිහසුනට පත්වීමට කැමැත්තක් විය. ඔහුගේ පියා සොංගොල්වරයකු වූ අතර, මව ජිංගොල්වරියක විය. මේ නිසා අල්චොන් සොංගොල්වරයකු නොවූ අතර, සිහසුනට තරග වැදීමට සිදු විය. කෙසේනමුත්, කිම් යුෂින් විසින් කිම් චුන්චුහට උපකාර කරන ලදී. අල්චොන් ද ක්‍රමයෙන් සිහසුනට වූ අපේක්ෂාව අත්හැර චුන්චුහට සහාය දැක්වී ය. එහි ප්‍රතිඵලය ලෙස මුයොල් රජු යන නාමයෙන් කිම් චුන්චු සිහසුනට පත් විය.
රාජ්‍ය සමය
ඔහුව ටෑං රාජවංශයේ ගඔෂොං අධිරාජයා විසින් හොඳින් පිළිගන්නා ලද්දේ, ගඔෂොං අධිරජු වීමටත් පෙර කාලයේ සිටම ඔවුන් දෙදෙනා මිතුරන් වූ බැවිනි. මුයොල් රජු අධිරාජයාට විශාල සහායක් දැක්වී ය. එසේම අධිරාජයා ද මුයොල්ට සහාය දැක්වී ය. ඔහු නිරතරුවම බෙක්ජේ රාජ්‍යය විනාශ කිරීමට ටෑං සහාය ඉල්ලා සිටියේ ය. අනතුරුව ටෑං රාජ්‍යය විසින් ක්‍රි.ව. 660දී සු ඩිංෆැං සේනපති යටතේ 130,000ක හමුදාවක් එවන ලදී. මේ අතර සෙබලුන් 50,000ක් සමග කිම් යුසින් සිල්ලාවෙන් පිටත්වී රුදුරු හ්වංසන්බොල් සටනේ දී බෙක්ජේ රාජ්‍යය අනාරක්ෂිත තත්ත්වයට පත්කළේ ය. අවාසනයේ බෙක්ජේහි උයිජා රජු යටත් විය. මෙලෙසින් කොරියානු අර්ධද්වීපයේ සිල්ලාවේ බලයට අභියෝගයක් වීමට ඉතිරි වූයේ ගොගුර්යෝව පමණි.
එම වර්ෂයට පසු වර්ෂයේ ජූනි මස මුයොල් රජු මියගියේ ය. ඔහු‍‍ගේ පුත්‍රයා වූ කිම් බොප්මින් මුන්මු රජු ලෙස සිහසුනට පත් විය.
කැතරින්, බ්‍රැගන්සහී ආදිපාදවරිය
පෘතුගීසි රජ කුමරිය ගුයිමරයෙස්හී කැතරින්, බ්‍රැගන්සහී ආදිපාදවරිය (විවාහය හේතුවෙන්) (1540–1614) යනු,  1580 දී සිදුවූ පෘතුගාලයේ හෙන්රි රජුගේ මරණයෙන් පසුව  සිංහාසනයට උරුමකම් කියාපෑ පෘතුගීසි රජ කුමරියකි.
පෘතුගීසි රජ කුමරු එඩ්වඩ්, ගුයිමරයෙස්හී සතරවන ආදිපාදවරයා ( පෘතුගාලයේ පළමුවන මැනුවල් රජුගේ සයවන පුත් කුමරු) සහ බ්‍රැගන්සහී ඉසබෙලා යන දෙපලගේ දෙවන දියණිය වූ ඇය, විවාහව සිටියේ, පූර්ව පෘතුගීසි රජුන්ගෙන් පැවතෙන්නෙකු වූ  සහ පෘතුගාලයේ ඉතා වැදගත් ප්‍රභූතාන්ත්‍රික වංශයක ප්‍රධානියාවූ  ජොවා, බ්‍රැගන්සහී සයවන ආදිපාදවරයා හා සමගිනි. ආදිපාදිවරියට දරුවන් කිහිපදෙනෙකු සිටි අතර, ඔවුන් අතුරින් නොනැසී සිටි වැඩිමහල්ලා වූයේ බ්‍රැගන්සහී තියඩෝසියෝ විය.
හෙන්රි රජු මිය ගිය විට (1580), පෘතුගාලයේ පළමුවන මැනුවල් රජුගේ පුතුන් අතුරින් කිසිවකුගේ දරුවන් වෙමින් නොනැසී සිටි එකම නිත්‍යානුකූල උරුමකරුවන් වූයේ එඩ්වඩ් කුමරුවන්ගේ දරුවන් පමණක් වූහ. පෘතුගීසි උරුමක්‍රම පිළිවෙතෙහිදී, ස්ත්‍රී පරම්පරාවට වඩා පුරුෂ පරම්පරාවට මනාපයක් දැක්වුනු බැවින්, මූලධර්මානුකූලව සැලකූ කළ, කැතරින් රජ කුමරිය වැනි එඩ්වඩ් කුමරුන්ගෙන් පැවතෙන්නන් හා සැසඳූ කළ,   පළමුවන මැනුවල් රජුගේ දියණියන්ගෙන් පැවතෙන්නන් ( ස්පාඤ්ඤයේ දෙවන පිලිප් රජ වැන්නන්) හට, සිංහාසනය සඳහා පැවැතියෙහි දුර්වල උරුමකමකි.
මෙම ප්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කරමින් සැලකූ කළ, සිංහසානයට උරුමක්‍රම පෙළෙහි ප්‍රථම ස්ථානයෙහි කැතරින්ගේ බෑනා කෙනෙකුන්වූ, පාර්මාහී පළමුවන රැනූචෝ ෆර්නීස නමැත්තා සිටියේ, මෙම 11-වියැති ඉතාලියානු පිරිමි දරුවා, ඇයගේ වැඩිමහළු සෙහොයුරිය වූ ගුයිමරයෙස්හී මාරියාගේ උරුමකරු වීම නිසාය. මහත් අපේක්ෂා සහිතව සිටි කැතරින් කූටෝපායයන් හි නිරත වූ බවක් පැවසෙයි.