cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තුත්මෝස් I
මරණය සහ භූමදානය
Iවන තුත්මෝස්ගේ දේහය මුලින් භූමදානය කරන ලද්දේ KV20 ද්විත්ව සොහොන්ගැබෙහි ඔහුගේ දියණිය වන හට්ෂෙප්සුට්ගේ දේහය ද සමග ය. පසුව එය ඔහුගේ මුණුපුරු වූ IIIවන තුත්මෝස් විසින් ගොඩනැගූ KV38 සොහොන්ගැබ වෙත රැගෙන ගොස් ඇති බව "KV38 සොහොන්ගැබේ අන්තර්ගතයන් සහ ගෘහනිර්මාණය පිළිබඳ සිදුකළ නූතන සමීක්ෂණයකින්" හෙළි වී ඇත. KV20 සොහොන්ගැබේ පිහිටීම 1799 නැපෝලියන්ගේ ආක්‍රමණ සමයේ සිටම හඳුනාගෙන තිබූ අතර, 1844දී ප්‍රශියානු විද්වතකු වූ කාල් රිචඩ් ලෙප්සියස් විසින් මෙහි ඉහළ පිවිසුම් මග අර්ධ වශයෙන් ගවේෂණය කොට ඇත. කෙසේනමුත්, එහි සියලු පැසේජ මාර්ග "කුඩා ගල්කැබලි එක්රැස් වී අවහිර වී ඇත. මේවා ජලගැලීම්වලින් සොහොන්ගැබ තුළට ආ ගල්කැබලි ලෙස සැලකේ." 1903-1904 කාලයේ හොවාඩ් කාටර් විසින් පෙර අවස්ථා 2කදී මහත් ශ්‍රමයක් දැරීමෙන් අනතුරුව, එහි ප්‍රවේශ මාර්ග පාදා ද්විත්ව සොහොන් කුටීරයට ඇතුළු වීමට සමත් විය. මෙහි සුන්බුන් අතර, සොහොන්ගැබෙන් හමු වූ බිඳුණු මැටිබඳුන් සහ ශිලා භාජන විය. පහළ පැසේජ මාර්ගයෙන් හමු වූ අහ්මෝස් නෙෆටාරි රැජින වෙනුවෙන් තැනූ බඳුන් ද්විත්වය Iවන තුත්මෝස්ගේ මුල් අවමංගල භාණ්ඩ අතර විය. ඉන් එක් බඳුනක ඇති ද්විතීයික ලේඛනයක සඳහන් වන්නේ IIවන තුත්මෝස් "සිය පියාගේ ස්මාරකයක් ලෙස [එය තැනූ බව]"යි. සෙසු භාජනවල සඳහන් Iවන තුත්මෝස්ගේ නාමයන් සහ තනතුරු ඔහුගේ පුත්‍රයා සහ අනුප්‍රාප්තිකයා ද වූ IIවන තුත්මෝස් විසින් සටහන් කරවන්නට ඇතැයි සැලකේ. රාජ්‍යත්වයට පත් වීමට පෙර හට්ෂෙප්සුට් රැජින වෙනුවෙන් ඉදිකළ ශිලා භාජනවල මෙන්ම ඇය සිහසුනට පත් වූ පසු දැරූ 'මාට්කරේ' යන නාමය ඇතුළත් භාජනවල කැබලි ද හමු වී ඇත.
මෙහි භූමදාන කුටීරය තුළ තිබී කාටර් විසින් මිනීපෙට්ටි 2ක් සොයාගන්නා ලදී. අලංකාර ලෙස කැටයම් කළ හට්ෂෙප්සුට්ගේ ශෛලමය මිනීපෙට්ටිය "සොයාගත හැකි වූ නමුත් එය තුළ සිරුරක කිසිදු සලකුණක් නොතිබිණි. එහි පියන පොළොවේ වැතිරී තිබිණි". මෙය අද වන විට එයට ගැළපෙන කහ ක්වාර්ට්සයිට් මංජුසාවක් සමග කයිරෝ කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත. එයට පසෙකින් තිබූ දෙවන මිනීපෙට්ටියේ හානි වී නොතිබූ පියන බිත්තියට හේත්තු කොට තිබිණි. මෙය පසුකලෙක එම ගවේෂණයේ මූල්‍ය අනුග්‍රාහකයා වූ තියොඩෝර් එම්. ඩේවිස් හට ත්‍යාග කරන ලදී. ‍අනතුරුව ඩේවිස් විසින් මෙය බොස්ටන් ලලිත කලා කෞතුකාගාරය වෙත ලබා දී ඇත. මෙම දෙවන මිනීපෙට්ටියේ මුලින් කැටයම් කොට තිබුණේ "ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ රජ, මාට්කරේ හට්ෂෙප්සුට්" යන නාමයයි. කෙසේනමුත් එම මිනීපෙට්ටිය නිමවා අවසන් වන විට, හට්ෂෙප්සුට් රැජින තමන් වෙනුවෙන් නව මිනීපෙට්ටියක් තැනවීමට තීරණය කොට, තැනූ මිනීපෙට්ටිය සිය පියා වූ Iවන තුත්මෝස් වෙනුවෙන් ප්‍රදානය කොට ඇත. අනතුරුව ගල්වඩුවන් විසින් මිනීපෙට්ටියේ තිබූ මුල් කැටයම් මකා දමා ක්වාර්ට්සයිට් පෘෂ්ඨය මත Iවන තුත්මෝස්ගේ නාමය සහ තනතුරු කැටයම් කරන ලදී. මෙම ක්වාට්සයිට් මිනීපෙට්ටිය අඩි 7ක් දිගැති අතර, අඩි 3ක පළලින් යුක්ත ය. එහි බිත්ති අඟල් 5ක ඝනකමකින් යුක්ත වන අතර එහි හට්ෂෙප්සුට් විසින් සිය පියාට දැක් වූ ගෞරවය සඳහන් පාඨ සටහන් කොට ඇත: ...කාන්තා හොරස් දිගුකල් වැජඹේවා...ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ රජ, මාට්කරේ, රේගේ පුත්, හට්ෂෙප්සුට්-ඛ්නෙමෙට්-අමුන්! ඇය සදා වැජඹේවා! ඇය මෙය ඇය සෙනෙහස දැක් වූ ඇගේ පියා වූ, යහපත් දෙවි, භූමි ද්විත්වයෙහි අධිපති, ආඛෙපෙර්කරේ, රේගේ පුත්, යුක්තිමත් තුත්මොසිස් වෙනුවන් ස්මාරකයක් ලෙස ඉදිකළා ය.
කෙසේනමුත් හට්ෂෙප්සුට්ගේ මරණින් පසු Iවන තුත්මෝස්ගේ දේහයට සිය දියණියට පසෙකින් වැතිර සිටීමට ඉඩලැබුණේ නැත. හට්ෂෙප්සුට්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ IIIවන තුත්මෝස් සිය මුත්තණුවන්ගේ දේහය එයටත් වඩා අලංකෘත සොහොන්ගැබක් වූ KV38 තුළ තැන්පත් කිරීමට තීරණය කළේ ය. එහි දී Iවන තුත්මෝස් සඳහා කහ පැහැ ශෛලමය මිනීපෙට්ටියක් ප්‍රදානය කෙරුණු අතර, එහි පාරාවෝවරයා විසින් සිය මුත්තණුවන්ට දැක් වූ ආදරය සඳහන් පාඨ කැටයම් කොට තිබිණි. අවාසනාවට 20වන රාජවංශ සමයේ KV38 සොහොන්ගැබ කොල්ලකෑමත් සමග Iවන තුත්මෝස්ගේ ශේෂයනට බාධා පැමිණිනි. එහිදී මිනීපෙට්ටියේ පියන බිඳ එහි වූ රජුගේ වටිනා ආභරණ සහ සොහොන් භාණ්ඩ සොරාගැනිණි.
අවසානයේ දී Iවන තුත්මෝස්ගේ මමිය හට්ෂෙප්සුට් මතකාගාර දේවස්ථානයට ඉහළින් වූ 1881දී අනාවරණය කරගත් ඩේර් එල්-බහ්රිහි සැඟවුණු කුටියකින් සොයාගන්නා ලදී. ඔහුගේ මමිය 18වන සහ 19වන රාජවංශයේ සෙසු පාරාවෝවරුන් වූ Iවන අහ්මෝස්, Iවන අමෙන්හොටෙප්, IIවන තුත්මෝස්, IIIවන තුත්මෝස්, Iවන රැම්සෙස්, Iවන සෙටි, IIවන රැම්සෙස්, සහ IXවන රැම්සෙස් වැන්නවුන් මෙන්ම, 21වන රාජවංශයේ පාරාවෝවරුන් වූ Iවන පිනෙඩ්ජෙම්, IIවන පිනෙඩ්ජෙම්, සහ සියාමුන් වැනි අයගේ මමී අතර තිබී හමු විය.
Iවන තුත්මෝස්ගේ මුල් මිනීපෙට්ටිය 21වන රාජවංශයේ පසුකාලීන පාරාවෝවරයකු විසින් රැගෙන ගොස් ඔහුගේ භාවිතයට ගෙන ඇත. Iවන තුත්මෝස්ගේ මමිය නැති වී ඇති බව විශ්වාස කෙරුණ ද, ඊජිප්තුවේදියකු වූ ගැස්ටන් මැස්පරෝ විසින් විශාල පරිශ්‍රමයක් දරා IIවන තුත්මෝස් සහ IIIවන තුත්මෝස්ගේ මමීවල ඇති පවුලේ සමානත්වයන් සලකා නම්කොට නොතිබූ #5283 මමිය ඔහුගේ බව අනාවරණය කරගන්නා ලදී. මෙම හඳුනාගැනීමට තවත් අධ්‍යයන ද ආධාර විය. මෙම එම්බාම්කරණ ක්‍රමවේදය Iවන අහ්මෝස්ගෙන් පසු නිශ්චිතවම දහඅටවන රාජවංශයේ භාවිත වූ බව හෙළි වී ඇත.
ගැස්ටන් මැස්පරෝ මමිය පිළිබඳ මෙසේ සඳහන් කරයි:
ඔහුගේ මමිය යැයි සැලකෙන දේහය කයිරෝවේ ඊජිප්තු කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත. කෙසේනමුත් 2007දී, ආචාර්ය සාහි හවාස් නිවේදනය කළේ Iවන තුත්මෝස්ගේ යැයි කලින් විශ්වාස කළ මමිය ළයට ඊතලයක් වැදීම නිසා මියගිය තිස්වන වියේ පසු වූ පුද්ගලයකුගේ බවයි. මමියේ අඩු වයස සහ මරණයට හේතුව නිසා මෙම මමිය Iවන තුත්මෝස් රජුගේ නොවන බවට නිශ්චය කෙරිණි.
ඇසෙම්බ්ලි
ඇසෙම්බ්ලි යන්නෙන් පහත දෑ හැඳින්විය හැක:
Computing
ඇසෙම්බ්ලි භාෂාව
.NET ඇසෙම්බ්ලි
රෙඩ් හැට් එන්ටප්‍රයිස් (ලිනක්ස් බෙදා හැරීම)
රෙඩ් හැට් එන්ටප්‍රයිස් (ලිනක්ස් බෙදා හැරීම)
Red Hat Enterprise Linux
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:ලිනක්ස් බෙදා හැරීම් ප්‍රවර්ගය:රෙඩ් හැට්
හෙයිලේ සෙල්ලාසි
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:අධිරජවරු ප්‍රවර්ගය:දෙවිවරු
ජංගම දුරකථනයේ උපත
thumb|ජංගම දුරකතනයේ විකාශය බොහෝ දෙනා සිතා සිටිනුයේ වර්තමානයේ ඇති විවිධ ජංගම දුරකථන වලට මූලාරම්භය වී ඇත්තේ අප සාමාන්‍යයෙන් පවසන ගඩොල් බාග දුරකථන හෙවත් පළමු පරම්පරාවේ අති විශාල දුරකථන කියාය.නමුත් මෙම ගඩොල් බාග දුරකථන ජංගම දුරකථන ඉතිහාසයේ එක් පියවරක් පමණයි.සත්‍ය ලෙසම ජංගම දුරකථනයේ ඉතිහාසය 1800 දක්වා දිව යන්නකි. 1876 දී ඇලෙක්සැන්ඩර් ග්‍රැහැම් බෙල්, ශබ්දය ඉලෙක්ට්‍රෝන ධාරාවක් ලෙස ජලය හා වාතය තුලින් ගමන් කරන බව සොයගෙන, එම පදනම මත මිනිස් කටහඬ ඉලෙක්ට්‍රෝන ධාරාවක් බවට පත් කර තඹ කම්බියක් මගින් වෙනත් ස්ථානයකට යැවිය හැකි යන්ත්‍රයක් හෙවත් දුරකථනය නිපදවන ලදී.දුරකථනයේ ප්‍රධානතම වාසිය වූයේ පණිවිඩය තේරෙන භාෂාවකින්, බාධාවකින් හා ප්‍රමාදවීමකින් තොරව ඉතාමත් පහසුවෙන් ලබා ගත හැකි වීමයි.
රස්තෆාරි
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
2009 උතුරු කොරියානු නෂ්ටික පරීක්ෂණ
උතුරු කොරියානු නෂ්ටික පරීක්ෂණ කොරියාවේ ජනරජ සමුහ ආණ්ඩුව විසින් වර්ෂ 2009 වූ මැයී මස 25 වෙනි දින අත්හදා බලන ලදී.එය නෂ්ටික උපකරණ භාවිතා කරමින් භූගතව සිදුකරන ලද පිපිරිමකි.පළමු පරීක්ෂණය අසාර්ථක වූ අතර එය 2006 ඔක්තෝබර් වල සිදු කෙරින.ඉන්පසු තවදුරටත් නෂ්ටික පරීක්ෂණ, Pyongyang ප්‍රාන්තයේ සිදුකරන ලද මිසයීල අත්හදා බැලීම් මේ අතර ප්‍රකට වේ.විද්‍යා පත්‍රීකාවක මෙහි ප්‍රබලත්වය 2.35 කිලෝටෝන් ලෙස සටහන් වීය.
මෙම පරීක්ෂණය ජගත් ප්‍රජාව විසින් විවේචනය කල අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය 1874 වෙනි සම්මුතිය ඉදිරිපත් කරමින් මෙය නුසුදුසු නෂ්ටික පරීක්ෂණයක් බවත් මෙයට විරුද්ධව කොරීයාවට සම්භාධක පැනවීය යුතු බවත් දන්වා සිටින ලදී.
කොරීයානුවන් දැඩ් ලෙස විශ්වාස කලේ නෂ්ටික පරීක්ෂණය සිදුකරනුයේ රට අර්බුදයක පෑන නැගුණු විට උදව් ලබා ගැනීමට බවය.මෙය සංවීධානය කරණු ලෑබුවේ 2008 ග්‍රීෂ්ම කාලයේදී Kim Jong-Il  ට හැදුන හදිසි අඝාත තත්වයෙන් පසුවය. සියලු කටයුතු ඔහුගේ 3 වෙනි පුතා විසින් සංවිධානය කෙරීන .ඔහු Kim Jong-un වූ අතර ,පියාගේ මරණයෙන් පසු ඔහු රටේ බලය අල්ලාගන්නා ගැනීන.
වටපිටාව
උතුරු කොරියානුවන් 2 වෙනි නෂ්ටික පරීක්ෂණයට පෙර සිදුකල රොකට්ටුව මුදාහැරීමෙන් පසු එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ජනාධ්පති ප්‍රකාශනයමගින් ඔවුන් දැඩ් ලෙස විවේචනය ලක්කෙරින.එහෙත් 2009 අප්‍රේල් 5 වෙනි දින උතුරු කොරීයානුවන් ඔවුන්ගේ යුද ශක්තිය Kwangmyŏngsŏng-2 සැටලයීට කක්ෂ ගත කිරීමෙන් ලොවට ප්‍රකට කරන ලදී.මෙය බොහෝ ජාතීන් හෙලාදකින්නට යෙදුනි. මෙය අන්තර් මහත්දීවීපික බ්ලස්ටික මිසයීල අත්හදාබැලීමක් ලෙස ඉතිහාසයට එක්වින.
මෙම අත්හදාබැලීමේන් අනතුරුව උතුරු කොරියාව ගැන කරුණු කිහිපයක් ලෝකයා ඉදිරීයේ විද්‍යමාන වීය.එනම් ඔවුන්ට නෂ්ටික යුද ශිර්ෂ ඇති බවත් ඒවා මධ්‍ය ප්‍රාන්තික මිසයීල බවත්ය. වර්ෂ 2009 වූ ජුනි වලදී ඇමෙරිකානු රාජ්‍ය විශ්ලේෂකයන්ට අනුව, මෙම අත්හදාබැලීම සිදුකෙරුනේ Kim Jong-il ගේ ජීවිතකාලය තුල උතුරු කොරියාවට නෂ්ටික ශක්තීය ඇති බවට පෙන්වීමටය.
උතුරු කොරියානු ප්‍රකාශනය
පිපිරීමට පැයකට ප්‍රටමව Pyongyang (කොරියානු අගනුවර), Washington, D.C. සහ Beijing වලට දෑනුවත් කිරීමට කටයුතු යෙදීන.එය ඇත්තටම සිදුවුයේ සදුදා දිනකකොරියානු සම්මත වෙලාවේ(KST) 10 පමණය .එමනිසා ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක මණ්ඩලය වහාම ෂඩ් පාර්ශ්වික සාකච්චා කැදවින.
මෙහිදී කොරීයානු මධ්‍යම ප්‍රවෘත්ති කාර්යාශය කරන ලද නිවේදනයේන් කොටසක් පහත දැක්වේ.
භූකම්පන පිළිබද ක්‍රියාකාරකම්
මෙය උදේ 9.50 ට(KST)සිදුවූ බව ජපානය සහ දකුණු කොරියාව වාර්තා කෙරින.ඇමෙරිකානු භූවිද්‍යාත්මක ප‍රික්ෂණ ආයතනය වාර්තා කරන ලද්දේ භූකම්පනයේ විශාලත්වය 4.7 ක් බව වාර්තා කලේය. උතුරු කොරියාවේ මධ්‍යයේ සිට වයඹ දෙස Kimchaek වලට,කිලෝමීටර 70 ක් (සැතපුම් 43 ක්)බවත්,Pyongyang සිට ඊසාන දිශාවට කිලෝමීටර 375 ක් (සැතපුම් 233 ක්) භූකම්පනය දැනුණු බවත්ය.ජපාන කාලගුණ විද්යා කාර්යාන්ශයට අනුව භුකම්පනයේ විශාලත්වය 5.3 ක් බව දෑක්වීන. දකුණු කොරීයානු භූවිද්‍යාත්මක සහ කනිජ සම්පත් ආයතනයට අනුව (Korea Institute of Geoscience & Mineral Resources) මෙය 2006 නෂ්ටික පරීක්ෂණය අත්හදාබැලූ  ප්‍රදේශයේම අත්හදාබැලූ බවත් එයට වඩා විශාල ගුණයකින් ප්‍රබල බවත් දෑක්වේ.
රුසියානු රාජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය(Defence Ministry) වාර්තා අනුව උතුරු කොරීයානුවන් සිදුකරණු ලෑබුවේ නෂ්ටික පිපිරීමක් පිළිබද දත්ත අධ්‍යනයක් බවත්,නෂ්ටික පිපිරීම පිළිබදව රුසියාවට තොරතුරු ලෑබී ඇති බවත්ය. මෙම භූකම්පනය උතුරු කොරියාවට මායීම් වූ චීනයේ ගම්මානයක් වූ Yanbian ප්‍රදේශයට පවා දැනී ඇත.එම අවස්ටාවෙදී එහි පාසල් සිසුන් එම ස්ටාන වලින් ඉවත් කෙරීන.
පරීක්ෂණය පිළිබද විශ්ලේෂණය
පිපිරීමේ වපසරීය
විශ්ලේෂකයන් පොදුවේ පිළිගනු ලෑබුවේ අත්හදා බැලීම සාර්ට්ක බවත් එහි වපසරීය පිළිබද හරියටම ප්‍රකාශ කල නොහැකි බවත්ය.
ඇමෙරිකානු බුද්ධි අංශය තක්සේරු කරන පරීදී උතුරු කොරීයානුවන් කිලෝටොන් කිහිපයක නෂ්ටික පරීක්ෂණයක් සිදුකල බව කියාඇත.CTBTOPC (Comprehensive Test Ban Treaty Organization Preparatory Commission) අනුව මෙය යම්තාක් දුරකට 2006 පරීක්ෂණයට වඩා කිලෝටොන් පාවිච්චි කර තිබුණී බව විශ්වාස කරයී.එසේම භූකම්පන මාපක ස්ටාන 23 ක දත්ත වලට අනුව පිපිරීමේ විශාලත්වය 4.52 ක් බව පෙන්නුම් කෙරින. ඒ අනුව මෙම අත්හදාබැලීම සදහා කිලෝටොන් 2.4 පාවිච්චි කර  ඇතිබව පෙන්. මෙය 2006 සමග සසදන විට එහි විශාලත්වය 4.1 බවත් 0.8 කිලෝටොන් පාවිච්චිකර තිබුණි බවත් ප්‍රකාශ වේ.
හැම්බ්ග් විශ්වවිද්‍යාලයේ(University of Hamburg) විශ්ලේෂක Martin Kalinowski මහතා ඇස්තමේන්තු කරන පරීදී පිපිරීමේ ප්‍රබලත්වය 3 සිට 8 දක්වා ව්‍යාප්තව ඇතිබව පැහදිලි කරයී. මෙය 2006 පරීක්ෂණයට සාපේක්ෂව ඉතා සාර්ථක වූ බවක් ඔහු කියයී.
රුසියාව ප්‍රකාශයට පත්කරන පරීදී පිපිරීමේ ප්‍රබලත්වය 10 සිට 20 දක්වා කිලෝටොන් පාවිච්චි කර තිබු බවත් මෙය ආසන්න වශයෙන් ඇමෙරිකාව නිපදවූ පැට්මැන්(Fatman) සහ ත්‍රීනීටි(Tirinity) බෝම්බ දෙකට සමාන බවත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.උතුරු කොරීයානු ආරක්ෂක ඇමති Lee Sang-Hee ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ තව දත්ත අවශ්‍ය බවත් ප්‍රබලත්වය 1 සිට 20 දැක්වා කිලෝටොන් පාවිච්චි කර තිබු බවත්ය.
කෙසේවුවත්,2013 සිදුකරන ලද නෂ්ටික පරීක්ෂණ කිහිපයකින්, the Federal Institute for Geosciences and Natural Resources හා ජර්මණියේ භූවිද්‍යා පරීක්ෂණ ආයතනය තක්සේරු කරන පරිදී, ප්‍රබලත්වය අවම 5 කිලෝටොන් සිට උපරීම 12 කිලෝටොන් ද, 2006 පරීක්ෂණය අවම 700 ටොන් සිට උපරීම 2 කිලෝටොන් ද පාවිච්චිකර තිබුණි.
විකිරණමය බව සහතික කිරීමේ අඩුපාඩු
2009 ජුනි වල,CTBTO ආයතනය නිවේදනය කලේ මැයී මස 25 දින සිදුකල පරීක්ෂණය සම්බන්දව කිසිම විකිරණ කාන්දුවක් සොයා නොගත් බවක්ය.CTBTO ආයතනය මෙම පරීක්ෂණය සිදු කල කාලයතුල ලෝක ව්‍යාප්ත විකිරණ මද්‍යස්ටාන 40ක් පවත්වාගෙන යන ලදී.ඊට අමතරව ජපාන මුහුදට ඉහලින් ගිය ගුවන්යානා වලින් නිරීක්ෂණය කර ඇමෙරිකාව නිවේදනය කලේ ඔවුන්ටද විකිරණ කාන්දුවක් සොයාගත නොහැකිවූ බවත්ය.දකුණු කොරීයාවටද විකිරණ කාන්දුවක් සොයාගත නොහැකිවූ බව නිවේදනය කරන ලදී.විකිරණ කාන්දුවක් නෑත්තේහි යන්නෙහි තේරුම මෙම පරීක්ෂණය නෂ්ටික පරීක්ෂණයක් නොවන බවට ප්‍රකාශ කලනොහැක.මෙය මෙසේ සිදුවීමට සාධාරණ හේතු තිබුණි.ඉතාගැබුරු ස්ටානායක සුදුසු පාෂණ වලින් ආවරණය කොට පරීක්ෂණ සිදුකල විට මෙය නෂ්ටික අත්හදාබැලීමක් බව ප්‍රකාශ කිරීම දුෂ්කරය.
මිසයීල පරීක්ෂණ
එම දවස තුලම උතුරු කොරීයානුවන් කෙටි දුර මිසයීල අත්හදාබැලීම් කිහිපයක් සිදුකෙරින.මුලින් වාර්තා වුයේ මිසයීල 3ක් බවත් පසුව එය 2ක් බවට දකුණු කොරීයානු ආරක්ෂක ඇමති 2009 මැයී මස 27 වෙනි දින නිවැරදි කෙරින.පළමු මිසියීලයේ දුර 130 කිලෝමීටර බවත් දකුණු කොරීයානු ප්‍රවෘත්ති කාර්යාංශයේ යුදමය නිලදාරීන් ප්‍රකාශ කරනලදී.තවද මුදාහැරීම ඇමෙරිකානු හා ජපාන ඔත්තු බැලීමේ යානාවලට අසුනොවන පරිදි සිදුකර ඇතිබව ඔවුන් ප්‍රකාශ කලහ.
2009 මැයී මස 26 දින දකුණු කොරීයානු Yonhap ආයතනය වාර්තාකරන පරිදී උතුරු කොරීයානුවන් මිසයීල 3ක් හෝ ඊට වඩා දියත් කලබවත් ඒවා නෑගෙනහිර වෙරළ තීරයේ කදවුරක සිට දියත් කෙරුනු බවත්, මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ නියෝජිතයින් උතුරු කොරීයානුවන් සිදුකල නෂ්ටික අත්හදාබැලීම්ට විශ්ලේෂණය ආරම්භ කරන විට සිදුවූ බවත්ය.
2009 මැයී මස 27 දින,ඔවුන් අඩුමතරමේ මිසයීල 5ක් වත් අත්හදාබලා ඇති බවත් උතුරු කොරියාවේ බටහිර වෙරළ තීරය තවදුරටත් නාවික කටයුතුවලට වගකීමක් ආරක්ෂාවක් නොමැති බවත් යුධ නියෝජිතයින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. 2009 මැයී මස 28 දින, උතුරු කොරියාවේ නෑගෙනහිර වෙරළ තීරයේ සිට තවත් කෙටි දුර මිසයීල යොදා අත්හදාබැලීම් සිදුකරන ලදී.
2009 මැයී මස 29 දින,එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලදාරීන් ප්‍රකාශ කරනලද්දේ ඔවුන්ගේ චන්ද්‍රිකා ජායාරූපවලින් හෙළිදරව් වෙනපරිදි කොරියානු ස්ටාන 2ක ,විශාල පරාසයේ බ්ලස්ටික මිසයීල අත්හදාබැලීමකට සුදානම් වෙන බවකි.මෙය 2009 ජුනි 1 දින ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක ලෙක්ම් Robert M. Gates ප්‍රවෘත්ති සාකච්චාවකදී සනාත කල අතර,උතුරු කොරීයානුවන් කිරීමට යන දෙය හරියටම පැහැදිලී නැතිබවත් ප්‍රකාශ කලේය.
2009 ජුනි 2 වෙනි දින,Yonhap ආයතනය වාර්තාකරන පරිදී, උතුරු කොරියාව මැදි දුර මිසයීල කිහිපයක් අත්හදාබැලීමට සැරසේන බවත්, ඒවා Anbyon region, Gangwon Province සහ Pyongyan වලට ඊසාන දෙසින් ,යනලෙස තැන් තුනක සිට මුදාහැරීමට සැරසේන බවත්,උතුරු කොරියාව අන්තර් මහත්දිව්පික බ්ලස්ටික මිසයීල අත්හදාබැලීමට සැරසේන බවත්  2009 ජුනි 1 දින ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක ලෙක්ම් Robert M. Gates හා එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක නියෝජිතයින් ප්‍රකාශ කල ප්‍රකාශනය නිවරදි බවත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.
ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිචාර
උතුරු කොරීයානු ප්‍රවෘත්ති කාර්යාංශයKCNA නිවේදනය කරනු ලැබුවේ පරීක්ෂනය සාර්ටක වූ බවත් මෙය අත්හදා බැලුවේ තම රටේ ආරක්ෂාව සැම අතින්ම ශක්තිමත් බව පිළිබධව අදහසක් ලබාගැනිමට බවත්ය.
දකුණු කොරීයානු ප්‍රවෘත්ති කාර්යාංශය නිවේදනය කරනු ලැබුවේ මෙය සැමරීමට Pyongyang වල මහජන රැලි සංවිධානය කර ඇති බවත්ය.
සය පාර්ශ්වික සමුළුව
1.:ජනාධිපති Lee Myung-bak හදිසි අමාත්‍ය මණ්ඩල රැස්වීමක් කැදවූ අතර උතුරු කොරීයාවට පිටපිට අනතුරුඅගවූ අතර මෙම සිදුවීම ගැන ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරන ලෙස දෑනුම් දෙන ලදී.
2.:චීන රජය දෑඩි ලෙස මෙම පරීක්ෂණයට විරෝධය පැ අතර වහාම සය පාර්ශ්වික සාකච්චා වලට පැමිණෙන ලෙස උතුරු කොරීයාවෙන් ඉල්ලා සිටිනලදී.
3.:පරීක්ෂණය පිළිගත නොහැකි බවත් මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ නීති බිද හෙලීමක් බවත්,මොවූනට සම්බාධක පැනවීය යුතු බවත්ය.
4.:රුසියානු වීදේශ සම්බන්ධතා ඇමති ප්‍රකාශ කලේ,මෙය ආසියාවේ, ඊසාන දිග ආසියා ප්‍රදේශවාසීන්ගේ ආරක්ෂාව හා ස්ටායීතාවය අනතුරේ දෑමීමක් බවත් එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ නීති බිද හෙලීමක් බවත්ය.
5.:ධවල මණ්ධීරය ප්‍රකාශ කලේ,කොරියාව කෙලින්ම සිදුකලේ ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව අනතුරේ දමන මෝඩ ක්‍රියාවක් බවත් මේ සම්බන්ධයෙන් උතුරු කොරීයාව ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාවට වගකිවයුතු බවත්ය. ජනපති ඔබාමා නිලවශයෙන් ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ උතුරු කොරීයාව කෙලින්ම ලෝක සාමයේ හා ස්ටායීතාවයේ මිනීවල හැරීමට පටන්ගත් බවත්ය.
වීපාක
පරීක්ෂණ තොරතුරු පලවුන ගමන්ම ,දකුණු කොරීයානු කොටස් වෙළද පොලට එය කෙලින්ම දෑනෙන්නට වීය.
මැයී මස 28 දින, උතුරු කොරියාවට සාම සාකච්ඡා වලට එන ලෙස දකුණු කොරියාවට තර්ජනය කරන ලදී.මෙය කොරීයානු අර්ධදීව්පය යුධ සංග්‍රාමයකට නැවත නැබුරු වීමක් ලෙස ඉතිහාස ගතවීය. මේඅනුව දකුණු කොරීයානු හා ඇමෙරිකානු සෝදිසි මෙහෙයුම් වාරගණන වැඩි කෙරින. උතුරු කොරියාව ,දකුණු කොරීයානු හා ඇමෙරිකානු නාවික නැව් වලට තම වෙරළ තීරයට නොපැම්නෙන ලෙස තර්ජනය කෙරින.ඔවුන් තමන්ගේ ස්වාධිපත්‍ය උල්ලංඝනය කර ඇතිබව ප්‍රකාශ කලහ.
2009 ජුනි 02 දින ජපානය, චන්ද්‍රිකා මිසයීල,කලින් දෑනුම් දීමේ පද්ධතියට සහය දක්වන අතර එහි කොටස් කරුවෙක්ද වෙයී.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ 1874 වෙනි සම්මුතිය
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය 1874 වෙනි සම්මුතියට අනුව,ඒකමතිකව තීරණය කරණ ලද්දේ ,උතුරු කොරීයාවට ප්‍රතිචාර දෑක්වීමක් වශයෙන් ආර්ථික සම්බාධක පැනවීය යුතු බවය,උතුරු කොරීයාවට යවන සියලු බඩු භාහිරාධිය පරීක්ශා කලයුතු බවත්,ඒවා න්ෂ්ටික කටයුතු සදහා යොදා ගත හැකිනම් විනශ කල යුතු බවත්ය.
කයිට්ස් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
කයිට්ස් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  කයිට්ස් දිවයින අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී කයිට්ස් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස කයිට්ස් දිගටම පවතියි.
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
වී. ඒ. කන්දයියා 1963 දී මිය ගියේය‍.
1963 පාර්ලිමේන්තු අතුරු-මැතිවරණය
1963 අගෝස්තු 31 දින මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා පැවැත්වුණු පාර්ලිමේන්තු අතුරු-මැතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
අස්මක
අස්මක (IAST: ), අශ්මක හෙවත් අස්සක (පාලි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ බෞද්ධ මූලාශ්‍රයක් වන අංගුත්තර නිකාය සහ පුරාණ ග්‍රන්ථ අනුව ක්‍රි.පූ. 700 සහ ක්‍රි.පූ. 425 හෝ 344 අතර කාලයේ පුරාතන ඉන්දියාවේ පැවති සොළොස් මහාජනපදවලින් එකකි. මෙය පිහිටා තිබූයේ වර්තමාන ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්, තෙලංගානා, සහ මහාරාෂ්ට්‍ර ප්‍රදේශවලට අයත් ගෝදාවරී ගංගාව අවට සහ අතර භූමියේ ය. මෙහි අගනුවර පෝතලී හෝ පෝදනා ලෙස විවිධ අයුරින් හඳුන්වනු ලැබේ. එය වර්තමාන තෙලංගානාවේ බෝධාන් නගරය යැයි හඳුනාගෙන ඇත.
බරාක් ඔබාමා "Hope" පෝස්ටරය
බැරක් ඔබාමා "Hope" පෝස්ටරය යනු බැරක් ඔබාමා ගේ පින්තූරයක් යොදා ගනිමින් ශෙපර්ඩ් ෆේරි නම් කලාකරුවා විසින් නිර්මාණය කරන ලද පෝස්ටරයකි. 2008 ඔබාමා ජනාධිපතිවරණ ව්‍යාපාරය නියෝජනය කළ ප්‍රබලතම අංගයක් ලෙස මෙම නිර්මාණය සැළකෙයි. තද රතු, ලා දුඹුරු හා (හුණු පැහැ සහ අඳුරු) නිල් යන වර්ණ උපයෝගී කරගෙන ස්ටෙන්සිලයක අධාරයෙන් නිර්මාණය කළ, බැරක් ඔබාමාගේ ප්‍රතිමූර්තියක් සහිත මෙහි පහළින් "progress", "hope", හෝ "change" යන වචනය (තවත් ප්‍රතිනිර්මාණයන්හි වෙනත් වචන) යොදා ඇත.
2009 ජනවාරියේදී ඔබාමාගේ ජනාධිපතිවරණ ජයග්‍රහණයත් සමග ෆේරි විසින් නිර්මිත මිශ්‍ර මාධ්‍යයික, ස්ටෙන්සලීකරණය කරන ලද ඔබාමාගේ ප්‍රතිමුර්තිය සහිත පින්තූරය ස්මිත්සෝනියන් ආයතනය විසින් එහි ජාතික පිළිරූ ගැලරිය වෙත ලබා ගත්තේය. ෆේරි විසින් මෙම පෝස්ටරය සඳහා පාදක කරගත් ඡායාරූපය පිළිබඳව 2009 ජනවාරි අගදී අනාවරණය විය. එය ඇසෝසියේටඩ් ප්‍රෙස්හි හිටපු නොබැඳි ඡායාරූප ශිල්පී මැනී ගාර්ෂියා ගන්නා ලද්දකි. In response to claims by the Associated Press for compensation, Fairey sued for a declaratory judgment that his poster was a fair use of the original photograph. The parties settled out of court in January 2011, with details of the settlement remaining confidential.
On February 24, 2012, Fairey pleaded guilty in a New York federal court to destroying and fabricating documents during his legal battle with the Associated Press. Fairey had sued the news service in 2009 after it claimed that the famous poster was based on one of its photos. Fairey claimed that he used a different photograph for the poster. But he admitted that, in fact, he was wrong and tried to hide the error by destroying documents and manufacturing others, which is the source of the one count of criminal contempt to which he pleaded guilty. In September, Fairey was sentenced to two years of probation, 300 hours of community service, and a fine of $25,000.
Concept and design
Shepard Fairey, who had created earlier political street art critical of government and of George W. Bush, discussed the nascent Obama campaign with publicist Yosi Sergant in late October 2007. Sergant suggested Fairey create some art in support of Obama. Sergant contacted the Obama campaign to seek its permission for Fairey to design an Obama poster, which was granted a few weeks before Super Tuesday. Fairey has said that his decision to create a portrait of Obama stemmed from Fairey's feeling that Obama's "power and sincerity as a speaker would create a positive association with his likeness." Fairey found a photograph of Obama using Google Image Search (eventually revealed to be an April 2006 photo by freelancer Mannie Garcia for The Associated Press) and created the original poster design in a single day. The original image had the word "" and featured Fairey's signature OBEY star—a symbol associated with his Andre the Giant Has a Posse street art campaign—embedded in the Obama campaign's sunrise logo. Due to the Obama campaign’s concerns about the troublesome connotations of the original wording, Fairey changed the slogan printed under Obama’s image from "" to "."
According to design writer Steven Heller, the poster was inspired by Social Realism and, while widely praised as original and unique, can be seen as part of a long tradition of contemporary artists drawing inspiration from political candidates and producing "posters that break the mold not only in terms of color and style but also in message and tone." Fairey himself has said, "My historical inspiration was the well-known JFK portrait where he is posed in a three-quarters view looking slightly upward and out into the distance. The image of Lincoln on the five- dollar bill has a similar feel."
Distribution during the 2008 campaign
Fairey began screen-printing posters soon after completing the design and showing it to Yosi Sergant. Initially, he sold 350 and put 350 more up in public. Beginning with that sale and continuing throughout the campaign, Fairey used proceeds from selling the image to produce more of it; after first printing, he made 4,000 more that were distributed at Obama rallies before Super Tuesday. He also put a printable digital version on his website. As Fairey explained in an October 2008 interview, the image quickly went viral, spreading spontaneously through social media and word of mouth.
After the initial 700 posters, the Obama campaign conveyed through Sergant that they wanted to promote the theme of hope, and most of the posters sold by Fairey subsequently had the word "" and later "" instead of ""; the star was also absent from later versions. By October 2008, Fairey and Sergant claimed to have printed 300,000 posters (with less than 2,000 sold and the rest given away or displayed) and 1,000,000 stickers, as well as clothing and other items with the image sold through Fairey's website, in addition to copies printed by others. According to Fairey and Sergant, proceeds from sales of the image were used to produce more posters and other merchandise in support of the Obama campaign, rather than direct profit for Fairey.
Parodies and imitations
As the campaign progressed, many parodies and imitations of Fairey's design appeared. For example, one anti-Obama version replaced the word "" with "", while parody posters featuring opponents Sarah Palin and John McCain had the word "". In January 2009 Paste magazine launched a site allowing users to create their own versions of the poster. More than 70,000 images were uploaded to the site in its first two weeks.
Mad magazine parodied the "" poster with an "Alfred E. Neuman for President!" poster. Alfred was on the poster, and the word "" was replaced with "". Anti-Gaddafi protesters in Chicago, in solidarity with the 2011 Libyan civil war, have co-opted the image.
Fairey himself was commissioned to create a number of works in the same style. He produced two other versions, based on different photographs, officially on behalf of the Obama campaign, and another to serve as the cover of the Person of the Year issue of Time. He also created a portrait of comedian Stephen Colbert in the same style, which appeared in an issue of Entertainment Weekly honoring Colbert's television show The Colbert Report.
Firas Alkhateeb, the student who designed the controversial Obama "Joker" image, cited Fairey as being his greatest influence. Alkhateeb described the "Joker" image as a corrective to Fairey's glowing portrayal of Obama. Fairey has both criticized and praised the "Joker" poster, stating "The artwork is great in that it gets a point across really quickly", but that "I don't agree with the political content of the poster".
Conservative satire site The People's Cube did designs using words like "Chaos" with an image of Rush Limbaugh ("Operation Chaos"), "Shrugged" with an image of Ayn Rand (as in "Atlas Shrugged") and "Marxism" with an image of Groucho Marx.
The September 2009 issue of The Advocate, America's oldest-continuing LGBT publication, featured a cover image that was similar to Fairey's design. The blue and red coloring was replaced with pink and purple, but instead of "", the caption was "". Jon Barrett, the magazine's editor-in-chief, said the cover symbolized frustration among some Democratic members of the LGBT community.
Acquisition by Smithsonian
On January 7, 2009, the Smithsonian Institution's National Portrait Gallery announced it had acquired Fairey's hand-finished collage (stencil and acrylic on paper) version of the image (with the word ""), which the gallery said would go on display shortly before Obama's inauguration on January 20, 2009. The work was commissioned and later donated by art collectors Heather and Tony Podesta (Tony is the brother of Obama's transition co-chairman John Podesta). It is an unusual acquisition, in that the National Portrait Gallery normally collects official portraits as presidents are leaving office rather than before they take office.
Origin and copyright issues
The original source photograph Fairey based the poster on was not publicly known until after Obama had won the election. After a mistaken attribution to Reuters photographer Jim Young for a similar-looking January 2007 photograph, in January 2009 photographer and blogger Tom Gralish discovered that the poster was based on an Associated Press photograph by freelance photographer Mannie Garcia. It was taken at a 2006 media event with Kansas Senator Sam Brownback, where the actor George Clooney was raising awareness of the War in Darfur after a trip to Sudan he had taken with his father.
On February 4, 2009, the Associated Press announced that it determined "that the photograph used in the poster is an AP photo and that its use required permission." In a press release, the AP announced they are in discussions with Fairey's attorney to discuss an amicable solution. Fairey is being represented by Anthony Falzone, executive director of the Fair Use Project at Stanford University. Falzone is quoted in the press release, "We believe fair use protects Shepard's right to do what he did here." Fairey subsequently filed a federal lawsuit against the Associated Press, seeking a declaratory judgment that his use of the AP photograph was protected by the fair use doctrine and so did not infringe their copyright.
On October 16, 2009, Fairey admitted that he had based the poster on the AP photograph and had fabricated and destroyed evidence to hide the fact. Fairey's admission came after one of his employees informed Fairey that he had discovered damning documents on an old hard drive. Realizing that these documents would expose his cover-up attempt, Fairey chose to come clean to his attorney.
Photographer Mannie Garcia contended that he retained copyright to the photo according to his AP contract. He said that he was "so proud of the photograph and that Fairey did what he did artistically with it, and the effect it’s had," but that he did not "condone people taking things, just because they can, off the Internet." Fairey countered that his conduct did not constitute “improper appropriation” because he had not taken any protected expression from Garcia’s original photo. In addition, he claimed his behavior would qualify as a fair use. At trial AP would have to address both arguments.
A judge urged a settlement, stating that AP would win the case. The AP and Shepard Fairey settled out of court in January 2011. In a press release, the AP announced that the AP and Fairey "agreed to work together going forward with the Hope image and share the rights to make the posters and merchandise bearing the Hope image and to collaborate on a series of images that Fairey will create based on AP photographs. The parties have agreed to additional financial terms that will remain confidential."
External links
Shepard Fairey
කුජදා
කුජදා යනු සූර්ය දවසකි. සඳුදා සහ බුධදා අතර දවස වේ. කුජදා හිරු උදාවේ ඇරඹෙන මෙම දවස බුදදා  හිරු උදාව සමග අවසන වේ.
රාහු කාලය
මෙදින රාහුකාලය ඔරලෝසු වේලාවෙන් 3:00 සිට 4:30 දක්වා වේ. මෙම වේලාව දිවා රාත්‍රී දෙකටම අදාල වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දවස්
පැය
පැය යනු කාලය මැනීමේ ඒකකයකි.
ඔරලෝසු පැය
මධ්‍යන්‍ය සූර්ය දවසකින් 1/24 හෝරාවක් හෙවත් ඔරලෝසු පැයක්වේ. මෙහි h සංකේතය වෙි. ඔරලෝසු පැයකට මිනිත්තු වලින් නම් 60ක්ද තප්පර වලින් නම් 3 600ක්ද ඇත.
හිඳගල රජමහා විහාරය
ඓතිහාසික පසුබිම
හිඳගල ආරාමයේ ඉතිහාසය‚ පසු අවධියක ප්‍රතිමා ගෘහයකට පරිවර්තනය කරන ලද කටාරමක් සහිත විශාල ලෙනක් පැවතීමෙන් යටත් පිරිසෙයින් ක්‍රිස්තු වර්ෂයේ ආරම්භය දක්වා ඈතට දිවෙන බව පිළිගැනේ. එසේ නමුත් හිඳගල ඉතිහාසය මෙහි ඇති ගිරි සෙල්ලිපි දෙකෙන් පැහැදිලි වන අන්දමට හයවන හෝ හත්වන සියවසට පමණ අයත් වේ. මෙයින් වඩාත් පැරණිම සෙල්ලිපිය වන්නේ හත්වන සියවසට අයත් සේ සළකන ශිලා ලේඛනය මෙම විහාර භූමියේ බෝධිඝරයක් ඉදිකිරීම ගැන සඳහන් වීමයි. පර්වත බෑවුමෙහි ඇති අක්ෂර වින්‍යාස අනුව හත්වන සියවසේ යැයි සැළකිය හැකි ශිලා ලිපිය කොටස්වලට කැඩී ගොස් ඇත. හත්වන සියවසේ ලා දින වකවානු පෙන්විය හැකි පැරණි සිතුවම් ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් වන්නේ වර්තමාන විහාර මන්දිරයේ සිට පර්වත පෘෂ්ඨයේ ඇති ශෛලීය ලක්ෂණ පදනම් කොට ගෙනය. හිඳගල යන වර්තමාන නාමය ඉන්ද්‍රසාල ගුහා යන්නෙන් බිදී ආ බව පරණවිතානගේ අදහසයි.
හිඳගල විහාරස්ථානයේ මීළඟ වර්ධනීය අවධිය වශයෙන් මහනුවර යුගය හඳුනාගත හැකිය. එසේ නමුත් මෑතකාලීන විහාරය ආරම්භය කවදාද යන්න පිළිබඳව ස්ථීර සාධක නැත. මෙම විහාරස්ථානයේ දහ නවවන සියවසට එපිට කාලයක් ගැන වාර්තා වන ලේඛන කිසිවක් ලබා ගැනීමට නැත. වර්තමාන විහාර මන්දිරයේ දක්නට ලැබෙන සිතුවම් ශෛලියෙන් මෙන්ම වර්ණ රටාවෙන්ගෙන්ද ඉතා මෑතක සිතුවම් බව පෙනී යයි. ජෝන් ඩොඩ්ලි ආණ්ඩුකාරයාගේ නියමයක් පරිදි සඟවා තිබූ තැනින් ශ්‍රී දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ආපසු මහනුවරට වැඩමවාගෙන එන ගමනේදී හිඳගල විහාරයේ එක් දිනක් වඩා හිඳුවන ලදී. මේ නිසා ද එම පාලන සමයේ හිඳගල විහාරස්ථානය සුවිශේෂී තැනක් ලබාගෙන ඇත.
ආරාම සැලැස්ම
හිඳගල විහාරස්ථානය විශාල කඳු බෑවුමක් මත පිහිටා ඇති නිසා විහාරයට ලඟා වීමට උස් පඬිපෙල් නැඟීමට සිදුවේ. මහා පාර අයිනේ ඉදිකර ඇති දොරටුව ඉතාමත් දර්ශනීය වේ. මෙයින් මෙම විහාරස්ථානයේ පවතින ‍ඓතිහාසික බව පැහැදිලිවම දක්නට ලැබේ. මෙම පඬිපෙලේ මඳ දුරක් ගිය විට භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ වර්තමාන ලැඟුම් ගෙය දැකබලා ගත හැකිය. එතැනින් තව දුරක් ඉදිරියට ගිය විට ඉහළ මළුවට මෙන්ම ලෙන් විහාරයට ඇතුල් විය හැකිය. විහාර මළුවට මඳක් පහළින් දොරටුවක් හා ඝණ්ඨා කුළුණ දැකගත හැකිය. විහාර මලුවට අභිබවා නැඟී ඇති මහා ගල් පර්වත කුක්ෂියෙහි සිතුවම් අඳින ලද ප්‍රධාන විහාර මන්දිරය පිහිටා ඇත. ‍ ගල් පර්වතයේ කටාරමට පහළින් හිඳගල විහාරස්ථානයේ පැරණිම සිතුවම් දක්නට ලැබේ. ඒවා බොහෝ සෙයින් විනාශයට පත් වී ඇත. ලෙන් විහාර මන්දිරය උළු සෙවිලි කළ දැව වහලක් සහිත පිට බරාඳයකින් සමන්විත වන අතර එහි ඉකුත් වසර සියයට අයත් සිතුවම් මෙහි දක්නට ලැබේ. පැරණිම සිතුවම් ඇත්තේ නැගෙනහිරට මුහුණලා ඇති විහාර මන්දිර අභ්‍යන්තරයේය. බිත්තිවලින් වටවූ කුටියෙක සැතපෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් එහි දක්නට ලැබේ. විහාර මළුවට උතුරු දෙසින් බෝධීන් වහන්සේ වැඩසිටී.
සිතුවම් සැකැස්ම
අනුරාධපුර යුගයේ සිට පැවත එන හිඳගල විහාරස්ථානයේ පැරණිම සිතුවම් නූතන විහා මන්දිරයට උඩින් පිහිටි මහා ගල් පෘෂ්ඨයේ ආරක්ෂා වී ඇත. වඩා පසු කාලයකට අයත් අනෙක් සිතුවම් විහාර මන්දිරයේ ඇතුළත හා පිටත බිත්ති අලංකාර කරයි.
ලෙන් විහාර මන්දිරය
ලෙන් විහාර මන්දිරය නැගෙනහිරට මුහුණලා සිටී. මකර තොරණකින් උළුවස්ස නිර්මාණය කර තිබෙන අතර මංගල ලක්ෂණ සම්මත පූර්ණඝට අතින් ගත් සුද්ධාවාස බ්‍රහ්මයින් දෙදෙනෙක් හා ස්වකීය සත්ව වාහන කැටුව සිටින ඉන්ද්‍ර හා මහා බ්‍රහ්ම දෙදෙනාත් උසුලාගෙන සිටින‚ නෙලා සායම් කරන ලද රුප විශාල ප්‍රමාණයක් මෙහි දක්නට ලැබේ. මකරුන්ට ඉහළින් කඩු ළෙලවමින් සැරිසරන දේවතාවෝ දෙදෙනෙක් සහ පස්බිමේ වළාකුලු අතර රැඳී සිටින අල්පේශාඛ්‍ය දේවතාවෝ කිහිපදෙනෙක් සිටිති. කඩු අතට ගෙන සිටින ආරක්ෂකයෝ දෙදෙනා දොරටුව දැලේ සිටින අතර ඔවුන් වටා ඇති ඉඩ ප්‍රමාණය සතුන්ගේ හා සිංහයන්ගේ රුප ඇතුළු මල් ලියවැල් වලින් අලංකාර කොට තිබේ. දොරබාවෙහිත් මල් හා ලියවැල් මෝස්තර සහිත දැව පනේල දැකිය හැකිය. හක් පිඹින්නන්ගේ රුප දොරටුව දෙපසෙහි වන අතර අසුන් ගෙන සිටින දේවතාවකු රැගත් පනේලයෙහි යතුරු කවුළුව පිහිටා ඇත. එමෙන්ම විජිනාපත් රැගෙන සිටින කාන්තාවන් පිරිවර කොටගෙන දේවතාවා අලංකාර මාළිගාවෙක අසුන් ගෙන සිටී.
බටහිර බිත්තිය
1937 වර්ෂයේ අලුත්වැඩියා කොට සායම් ආලේප කරන ලද මේ විහාරස්ථානයේ ප්‍රධාන පිළිම වහන්සේ එහි බටහිර බිත්තිය ඉදිරියෙහි තැන්පත් කරනු ලැබ ඇත. උතුරු බිත්තියේ කෙළවරට ආසන්නව දැනට මෙහි ඇති ප්‍රතිමා වහන්සේට වඩා විශාල වූ පෙර පැවති බුද්ධ ප්‍රතිමාවේ ප්‍රභාමණ්ඩලයේ කොටසක් හා පද්ම පාද පීඨිකාවක් තිබෙනු දැකිය හැකිය.
දකුණු බිත්තිය
බෑවුම් බිත්තියේ ඉහළ කොටස වෙන්වී තිබෙන්නේ විතර්ක මුද්‍රා ලක්ෂණ විදහාපාමින් පෙරට මුහුණලා වැඩසිටි ඉරියව්‍වෙන් සිතුවම් කරනු ලැබ ඇති බුද්ධ රුපය සඳහාය. බිත්තියේ පහළ කොටස පනේලයක් හා විෂ්ණු දෙවියන් පිළිබිඹු කරන රුපයක් ඇත.
උතුරු බිත්තිය
මෙහි රුප පේලි දෙකක් සිතුවම් කර ඇත. එම රුප පේලි දෙකක් සිතුවම් කර ඇත්තේ බුදු පිළිම දෙකෙන් එකක් පපුව හරහා බැඳගත් අත් ඇති වැඩිහිටි ඉරියව්වේන්ද අනෙක වැඩහොත් ඉරියව්වෙන්ද වශයෙන් ද වැඳගෙන සිටින රුපය.
නැගෙනහිර බිත්තිය
නැගෙනහිර බිත්තිය දොරකඩද එහි උතුරු භාගයේ කුඩා බිලයකට හා සිතුවම් තීරු හතකටද ඉඩ සලස්වා ඇත. ඉහළම තීරුවල සොළොස්මස්ථාන හා වැඩහිඳින බුද්ධ රුප පේලියක් දැකිය හැකිය. දොරටුව මුදුනෙන් ආරම්භ වන පරිදි එහි දකුණු පැත්තේ තීරුවල වෙස්සන්තර ජාතකය නිරුපණය කරනු ලැබ ඇත. ලියවැල් සංලක්ෂණය ඇතුළත් පළල් සිතුවම් පටියක් දිගටම ඇදී යන ආකාරයට මෙම දර්ශනවලට පහළින් නිරුපණය වෙයි. දොරටුව උතුරෙන් ඇති සිතුවම් තීරු දෙකක දහම්සොඬ ජාතක කතාව හා චුල්ලධම්මපාල ජාතකය පිළිබිඹු කරනු ලැබේ.
පිටත නැගෙනහිර බිත්තිය
මෑත යුගයට අයත් විශාල සිතුවම් පනේල දෙකක් දොරටුව උතුරෙන් ඇති බිත්ති කොටසේ වෙයි. ඉහළ පනේලය සිදුහත් කුමරුන් ආලාරකාලාම උද්දකරාමපුත්ත තවුසන් හමුවීම‚ නේරංජන ගංතෙරෙහි ස්වකීය ප්‍රථම ශ්‍රාවකයන් පස්දෙනා සමඟ තවුස්දම් පුරමින් සිටීම‚ සුජාතාවන්ගේ දන් පිළිගැන්වීම යන සිද්ධි පිලිබිඹු කරයි. පහළ පනේලය මතු බුදුවන බෝධිසත්වයන් වහන්සේ අධිෂ්ඨාන බලයෙන් පාත්‍රය උඩු ගං බලා පා කර හැරීම‚ කුස තණ පිළිගැන්වීම හා වජ්‍රාසනය පැනවීම ඇතුළත් අතුරු දර්ශන හා බුද්ධත්වය ලැබිමේ සිද්ධියත් පිළිබිඹු කරයි. මේ බිත්තියේ දකුණු භාගයේ සිතුවම් තීරු හතරක් වෙයි. ඉහළම තීරු දෙකෙහි අර්ථ නිරුපණ සහිත සොළොස්මස්ථාන පිළිබිඹු‍ කොට තිබේ. සිත්තරුන් තිදෙනෙකුගේ නම් මෙම සිතුවම්වල ලේඛන ගත කර ඇත. පහළ සිතුවම් තීරු දෙකෙහි බුද්ධ චරිතයේ සිද්ධි නිරුපණය කෙරෙන දර්ශන ඇත. මේවායේ අනුපිළිවෙළ හඳුනාගත හැකිවන්නේ දකුණේ සිට නැගෙනහිරටයි.
පිටත දකුණු බිත්තිය
දකුණු බිත්තියේ නැගෙනහිර කොටසෙහිද සිතුවම් තීරු හතරක් දක්නට ඇත. ඉහළ තීරු දෙකක සොළොස්මස්ථානවලට වෙන් වී ඇත. පහළ තීරු දෙක බුද්ධ චරිතයේ සිද්ධිවලට වෙන්වී තිබේ. දෙවනුව සඳහන් කල සිතුවම් පන්තිය තුසිත දෙව්ලොව වැඩ සිටින මතු බුදුවන බෝධිසත්වයන් පිළිබිඹු කරයි.
අන්තර්ජාල සේවා දායකයන්
thumb|නියෝජන අනුග්රහකය
හිඳගල රජමහා විහාරය
කාලය
පර්වත පෘෂ්ඨයෙහි දක්නට ලැබෙන පැරණිම සිතුවම් හත්වන සියවස සමීප අවධියකලා සැළකිය හැකි සෙල්ලිපිය අයත් කාල වකවානුවටම අයත් බව එම සිතුවම් ශෛලිය අනුව නිගමනය කළ හැකිය. මෙම විහාරස්ථානයේ වර්තමාන සිතුවම් ක්‍රි.ව. 1820න් පසු ඒවා යැයි සැලකේ. නමුත් ප්‍රභාමණ්ඩලයේ ඉතිරි වී ඇති කොටස‚ මුලින්ම තනන ලද සැතපෙන පිලිම වහන්සේගේ සිරිපතුල්‚ ජාතක කථා නිරුපණය මුල් අවධියට අයත් ලෙස සැලකේ.
එමෙන්ම බිත්ති පාමුල ක්‍රි.ව.1820ට පූර්ව කාලීන කිවහැකි බිතුසිතුවම් ස්තරයක් හඳුනාගත හැකිය. මෙම විහාරයේ බෝහෝ සිතුවම්වලට පසුකාලීනව වර්ණ යොදා ඇත. පියන් තලයේ මාර යුද්ධය‚ බුද්ධ රුපය හා දකුණු බිත්තියේ රහතන් වහන්සේලාගේ රුප යළි සායම් කිරීමේ යුගයට අයත් වේ. බරාඳයේ ඇති සිතුවම් එහි ඇති අභිලේඛනයකින් හා වෙනත් සාක්ෂිවලින් ක්‍රි.ව.1917ට අයත් යයි දින නිර්ණය වී තිබීමෙන් මෙම විහාරස්ථානයේ සතු ඉපැරණි බව හඳුනාගත හැකිය. සිතුවම් සායම් කරනු ලැබූ අවස්ථාවේම චිත්‍ර ශිල්පීන්ගේ නම් ලේඛනගත කිරීමෙන් එම චිත්‍ර ශිල්පීන් පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගැනීමට හැකියාව ලැබේ. වාර්තා වී ඇති ආකාරයට ලෙන් විහාරයේ අවසන් වරට අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකරනු ලැබුවේ ක්‍රි.ව.1937දීය. මෙම අලුත්වැඩියා කටයුතු සිදුකරන විට සැතපෙන පිළිම වහන්සේ වෙනුවට කුඩා පිළිම වහන්සේ නමක් තැන්පත් කිරීම නිසා නැවතත් පිළිම වහන්සේගේ රැස් වළල්ල හා පසුතල දර්ශන සකස් කිරීමට සිදුවිය.
අන්තර්ජාල සේවා දායකයන්
නියෝජන අනුග්‍රහකය (proxy server)
එක් එක් සේවාදායක පරිඝණක(clients) වලින් ලැබෙන ඉල්ලීම් වලට අදාලව, සම්පත්දායක කළ හැකි අනුග්‍රහක (server) පරිඝණක සොයාදීමේ අතරමැදිකරැවා ලෙස ක්‍රියා කරනු ලබන, පරිඝණක පද්ධතියක් හෝ යෙදවුමක් වේ. නියෝජිත සේවාදායක පරිඝණකයක් තුළින් ඉල්ලීමක් කරනු ලැබූ විටකදී, ඉල්ලීම ඇගයීමක් (evaluate) තුළින් ඉල්ලීමේ සංකීර්ණත්වය අවම කිරීමට නියෝජිත සේවාදායක පරිඝණකයට පුලුවන. අන්තර්ජාල සේවා පෙරීමකට ලක්කිරීම(web filtering), ආරක්ෂිත ජාල සම්බන්ධයක් පවත්වාගැනීම, වේගවත් සම්බන්ධතාවක් පවත්වා
හිඳගල රජමහා විහාරය
වර්ණ
හිඳගල විහාරස්ථානයේ හත්වන සියවසේ සිතුවම්වලින් අනාවරණය වන්නේ කහ‚ රතුවන් දුඹරු‚ කොළ හා සුදු යන වර්ණයන් බහුල වශයෙන් භාවිතා කර ඇති බවයි. සිතුවම්වල රේඛා දක්වා ඇත්තේ රතුවන් දුඹරු පැහැයෙනි. ලෙන් විහාරයේ අභ්‍යන්තර සිතුවම් උදෙසා භාවිතා කර ඇතිතේ මහනුවර යුගයේ භාවිතා කරනු ලැබූ සාම්ප්‍රදායික වර්ණ රටාවය. මෙම වර්ණ රටාව භාවිතා කරනු ලැබුවද තද නිල් පැහැය තරමක් ඉස්මතු වී පෙනෙන ආකාරයෙන් යොදාගෙන ඇති බව හඳුනාගත හැකිය. මෙම තත්වය දහ නවවන සියවසෙන් පසුව වර්ණ ගැන්වූ සිතුවම්වල පැහැදිලිවම දැකගත හැකිය. නමුත් සමහර සිතුවම්වල විශේෂ ලක්ෂණයක් හඳුනාගත හැකිය. එනම් මිනිස් සිරුරේ මාංශ පේශීන් උළුප්පා දැක්වීම උදෙසා විවිධ වර්ණ රටාවන් යොදාගෙන තිබීමයි. තාත්වික වර්ණ හා ජායාවන් යොදා ගැනීමට ගත් උත්සහයක් වියන්තලයේ කෙළවරේ හා සැතපෙන පිළිම වහන්සේට ඉහළින් අඳින ලද සිතුවම්වලින් හඳුනාගත හැකිය. බරාඳයේ බාහිර සිත්තම් කර ඇති සිතුවම්වලින් හිරියල් වර්ණයේ හා දුඹුරුවන් හරිත වර්ණයෙන් ප්‍රකට වර්ණ ප්‍රභේදයක් පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය කරගත හැකිය.
අන්තර්ජාල සේවා දායකයන්
නියෝජන අනුග්‍රහකය (proxy server)
ගැනීම මෙහි ඇති ප්‍රධාන වාසි වේ.
හිඳගල රජමහා විහාරය
ශෛලිය
හිඳගල විහාරස්ථානයේ මුල් යුගයේ සිතුවම් අජන්ටා හා බාදාම්හි මෙන් පශ්චාත් ගුප්ත යුගයට අයත් සිතුවම්වල ශෛලියට සමාන බවක් හඳුනාගත හැකිය. නමුත් ඒවා ශ්‍රී ලාංකික බව රැකගනී. හිඳගල විහාරස්ථානයේ බුද්ධ රුප සාම්ප්‍රදායික බුද්ධ ප්‍රතිමා මෙන් නොව ආඛ්‍යාන ශෛලියෙන් යුතු නම්‍යතාවයක් හා ස්වාධීන බවක් නිරුපණය කරනු ලැබේ. ලෙන් විහාර අභ්‍යන්තරයේ ඇති සිතුවම් මහනුවර සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කළද නෙළුම් මල ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ තාත්වික අයුරිනි. ශාක වර්ගයන් නිරුපණය කර ඇත්තේද මහනුවර චිත්‍ර සම්ප්‍රදායට අනුකූලවය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අන්තර්ජාල සේවා දායකයන්
යෙදුම් අනුග්‍රහකය (application server)
යෙදුම් අනුග්‍රහකය යනු, මෘදුකාංග යෙදවුම් නිර්මාණය (creating software applications) සදහා හා ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය අනුග්‍රහක පසුබිම (server environment) යන කාර්යන් දෙක සදහාම පහසුකම සළසන්නා වූ පද්ධතියකි.
ගතික සංග්‍රාහක වින්‍යාස නියමාවලි අනුග්‍රහකය (DHCP server)
කිසියම් ජාලයක් තුළ, ජාලය හා සම්බන්ධව ඇති මෙවලම් සදහා ගතික IP ලිපින ලබා දීමේ සේවාවයි. මෙය ගතික ලිපින ලබා දීමේ ක්‍රියාවලියක් නිසාවෙන්, කිසියම් මෙවලමක් සදහා එම මෙවලම ජාලය හා සම්බන්ධ වෙන සෑම වාරයක් පාසාම විවිධ(එකිනෙකට වෙනස්) IP ලිපින ලැබේ. ඇතැම් විටම ජාලය හා සම්බන්ධව තිබියදීම වුවද ලිපිනය වෙනස් විය හැකිය. එසේම මෙම අනුග්‍රහකය ගතික හා ස්ථිතික ලිපිනයන් එකිනෙක මුහු කිරීමටද යොදා ගනී. නවක මෙවලමක් ජාලය හා සම්බන්ධ කිරීමේදී, නවක මෙවලම සදහා ලිපින ලබා දීමට වෙනමම වෙහෙසක් දැරීමට අවශ්‍ය නොවන නිසා (මෙම අනුග්‍රහකය ස්වයංක්‍රීයව එය ක්‍රියාවට නංවයි.) ජාලකරණයේදී වැඩි වෙහෙසක් දැරීම නුවුමනාය. මේ හේතුවෙන් අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නන් බොහොමයක් තම සේවාදායකයන් (dial-up users)සදහා ලිපින ලබා දීමට මෙම අනුග්‍රහකය යොදා ගනී.
ගවුමී සලාම්
මාලදිවයිනෙහි ජාතික ගීය වේ.දිවෙහි භාෂාවෙන් නිර්මාණය කර ඇත
හූ, ඊජිප්තුව
හූ (هُ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ නයිල් අසබඩ ඇති ඊජිප්තු නගරයක නූතන නාමයයි. මෙය පුරාතන සමයේ ඉහළ ඊජිප්තුවේ 7වන නෝමයේ අගනුවර ලෙස සැළකිණි.
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාව
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාව යනු සුරතල් සතුන්, සත්වෝද්‍යාන, රසායනාගාර, ගොවිපලවල් සහ වන සතුන් තුළ සතුන්ගේ සුභසාධනය පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයයි. ආගම හා සංස්කෘතිය තුළ සත්ව සුභසාධනය වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ විශාල අවධානයක් යොමු කර ඇතත්, දැඩි විද්‍යාත්මක ක්‍රම උපයෝගී කර ගනිමින් සත්ව සුභසාධනය පිළිබඳ විමර්ශනය සාපේක්ෂව මෑත කාලීන වර්ධනයකි.ලොව ප්‍රථම සත්ව සුභසාධන විද්‍යා මහාචාර්ය ඩොනල්ඩ් බ්‍රූම් 1986 දී කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලය (එක්සත් රාජධානිය) විසින් පත් කරන ලදී.
තක්සේරු කිරීමේ ක්‍රම
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාව විවිධාකාර චර්යාත්මක හෝ භෞතික විද්‍යාත්මක පියවර හෝ දර්ශක භාවිතා කරයි. සත්ව සුභසාධනය තක්සේරු කිරීම සඳහා ඒකාබද්ධ ප්‍රවේශයන් අතර අවදානම් විශ්ලේෂණය සහ සත්ව සුභසාධනය පිළිබඳ අර්ථ නිරූපණය කිරීම අවශ්‍ය වේ.
ආයතන
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාව කෙරෙහි උනන්දුවක් දක්වන සංවිධාන මෙම විෂය විද්‍යාවක් ලෙස පිළිගැනීමට පෙර පිහිටුවන ලදි. සතුන්ට හිංසා කිරීම වැළැක්වීමේ රාජකීය සංගමය (RSPCA) 1824 දී ආරම්භ කරන ලද්දේ ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන් විසි දෙදෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් විසිනි. රිචඩ් මාටින් එම්පී (එමගින් මානව ශාස්ත්‍රීය ඩික් යන අන්වර්ථ නාමය උපයා ගත්තේය), විලියම් විල්බර්ෆෝර්ස් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී සහ පූජ්‍ය ආතර් බෘම්. සත්ව සුභසාධනය සඳහා වූ විශ්ව විද්‍යාල සම්මේලනයේ (UFAW) ඉතිහාසය 1926 දී ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව සුභසාධක සංගමයේ(ULAWS) ආරම්භය මේජර් චාල්ස් හියුම්විසින් විසිනි.1938 දී සත්ව සුභසාධනය සඳහා වූ විශ්ව විද්‍යාල සම්මේලනය ලෙස මෙම නම වෙනස් කරන ලදී.
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාවට සම්බන්ධ වඩාත් මෑත සංවිධාන අතර සත්ව සුභසාධනය පිළිබඳ විද්‍යාඥයින්ගේ මධ්‍යස්ථානය (SCAW) සහ කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව සුභසාධන හා මානව විද්‍යා මධ්‍යස්ථානය, ඕස්ට්‍රේලියාවේ මෙල්බර්න් විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව සුභසාධන විද්‍යා මධ්‍යස්ථානය ඇතුළු මෙම විද්‍යා අංශයේ විශේෂඥයන් විශ්ව විද්‍යාල දෙපාර්තමේන්තුවට ඇතුළත් වේ. (සහ නවසීලන්තයේ මැසේ විශ්ව විද්‍යාලයේ සත්ව සුභසාධන විද්‍යා හා ජෛව විද්‍යාත්මක මධ්‍යස්ථානය).
සත්ව සුභසාධන විද්‍යාවට පමණක් සීමා නොවූවත්, ව්‍යවහාරික ආචාරධර්ම පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සංගමයේ බොහෝ සාමාජිකයින් මෙම විෂය පිළිබඳ පර්යේෂණ හා ප්‍රකාශන ප්‍රකාශයට පත් කරති.
ඉගැන්වීම
2011 දී සත්ව සුභසාධන විද්‍යාවේ ඉතිහාසය පිළිබඳ ලිපියක ඩොනල්ඩ් බ්‍රූම් මෙසේ ලිවීය: “සත්ව සුභසාධන විද්‍යාඥයින්ගේ සංඛ්‍යාව ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. මෙම විෂය දැන් සියලුම යුරෝපීය රටවල උගන්වනු ලබන අතර බ්‍රසීලයේ සත්ව සුභසාධනය පිළිබඳ විශ්ව විද්‍යාල පාඨමාලා ගණන වසර 15ක් තුළ එකේ සිට 60 දක්වා වැඩි වී තිබේ. සත්ව සුභසාධන විද්‍යාවේ විවිධත්වය වැඩි වෙමින් පවතින අතර ව්‍යාප්තිය අඛණ්ඩව සිදුවනු ඇත. සියලුම ඇමරිකානු පශු වෛද්‍ය විද්‍යාලවල විෂය ඉගැන්වීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට ඇමරිකානු පශු වෛද්‍ය සංගමය ගත් තීරණය සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත."
ජෝසුන්හි මියොංජොං රජ
මියොංජොං රජු (1534 ජූලි 3 – 1567 අගෝස්තු 3, රාජ්‍ය සමය. 1545 - 1567) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ 13වන පාලකයායි. ඔහු ජුංජොං රජුගේ දෙවන පුත්‍රයා වූ අතර, ඔහුගේ මව ජුංජොංගේ තෙවන අගබිසව වූ මුන්ජොං අගබිසව විය.
1545දී, සිය අර්ධ-සොයුරා වූ ඉන්ජොං මියයාමෙන් පසු සිහසුනට පත්වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 12කි. රාජ්‍යය පාලනය කිරීමට ඔහු ලාබාල වැඩි නිසා ඔහුගේ මය වූ මුන්ජොං අගබිසව ඔහුගේ නමින් රාජ්‍යය පාලනය කළා ය.
දේශපාලන පක්ෂ
මියොංජොං බලයට පත්වන කාලයේ දේශපාලන පක්ෂ දෙකක් පැවතිණි. එනම් ඉන්ජොංගේ මව් පාර්ශ්වයේ මාමණ්ඩිය වූ යූන් ඉම්ගේ මහා යූන් පක්ෂය, සහ මියොංජොංගේ මව් පාර්ශ්වයේ මාමාවරුන් වූ යූන් වොන්-හ්යොං සහ යූන් වොන්-රෝගේ කුඩා යූන් පක්ෂයයි. (යූන් ඉම් සහ යූන් සොයුරන් එකල සමීප ඥාතීන් වූහ - යූන් ඉම්ගේ මීමුත්තණුවන්, යූන් සොයුරන්ගේ මහා මී මුත්තණුවන්ගේ අයියා විය.) 1544දී ජුංජොංගෙන් පසු ඉන්ජොං බලයට පත්වීමත් සමග මහා යූන්වරුන් බලය හිමිකරගත්ත ද, මුන්ජොං අගබිසවගේ ආරක්ෂාව ලද ප්‍රතිවාදී කුඩා යූන්වරුනව මාලිගයෙන් නෙරපීමට ඔවුනට නොහැකි විය.
1545දී ඉන්ජොං රජු මියයාමත් සමග කුඩා යූන් පක්ෂය මහා යූන් විස්ථාපනය කරමින් මාලිගයේ බලයට පත් වූ අතර, ඔවුන්ගේ ප්‍රතිපාක්ෂිකයන්ව සාහසික ලෙස 1545 සිව්වන වියත් ශෝධනය මගින් නෙරපා දමන ලදී. මෙහි දී යූන් ඉම් ඇතුළු ඔහුගේ බොහෝ අනුගාමිකයන්ට දඬුවම් පමුණුවන ලදී.
යුන් වොන්-හ්යොංගේ පිබිදීම
කුඩා යූන් පක්ෂය සිය විරුද්ධවාදීන්ට පහරදෙන්නට විය. 1546දී යුන් වොන්-හ්යොං සිය වැඩිමහල් සොයුරා වූ යුන් වොන්-රෝට දෝෂාභියෝග කර පසුව ඔහුට දඬුවම් පැමිණ වී ය. රජයෙන් විරුද්ධත්වයක් එල්ල නොවූ බැවින් යුන් වොන්-හ්යොං 1548දී අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍ය ලෙසත්, 1551දී උප අග්‍රාමාත්‍ය බවටත් අවසානයේ 1563දී අග්‍රාමාත්‍ය බවටත් පත් විය.
යුන් වොන්-හ්යොං දැඩි පාලනයක් ගෙනගිය ද, මුන්ජොං රැජින කාර්යසාධනීය රාජ්‍ය පාලිකාවක් වූවා ය. ඇය පෙර වංශවතුනට හිමිව තිබූ ඉඩම් මහජනයා අතර බෙදාදුන්නා ය. කෙසේනමුත්, රජු 20වන වියට පත්වන විට ඇයට රාජ්‍ය පාලනය රජුට භාරදීමට සිදු විය.
මරණය සහ අනුප්‍රාප්තිය
බලය සියතට ලබාගැනීමෙන් පසු මියොංජොං ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිසංස්කරණ ඇරඹීම සඳහා පිටුවහල් කොට තිබූ සරිම් විද්වතුන් නැවත කැඳවී ය. නමුත් තවත් වසර දෙකකට පසු පුත්‍රයකු නොමැතිව ඔහු වියගියේ ය. ඔහුගේ අර්ධ-බෑණා වූ සොන්ජෝ රජු 1567දී සිහසුනට පත් විය.
පිදුරුතලාගල
පිදුරුතලාගල කන්ද ශ්‍රී ලංකාවේ උසම කඳු මුදුන වෙයි. උස මීටර් 2524 (අඩි 8281)කි. මධ්‍යම කඳුකරයේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ උසම කඳු මුදුනට අමතරව මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් ලංකාව බෙදා වෙන්කරන සිතියම් 92 න් සිතියම් හතරක් යාවන ස්ථානයක් ලෙසද මෙකී ස්ථානය වැදගත් වේ .ඒවා ,
එසේම ග්‍රිනිච් රේඛා 0“. 0“ ස්ථනයද මේම කඳු මුදුනයි.
යුධ ,ගුවන් ,නාවික හමුදා කඳවුරු පිහිටා ඇති අතර ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවේ හා ටෙලිකොම් ආයතනයේ ප්‍රධාන සම්ප්‍රේෂණ මධ්‍යස්ථානද පිහිටා ඇත.
මෙහි නැරබීම සඳහා ඇතුල් වීම සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ වන අතර යුධ හමුදාව මගින් පාලනය වේ.
මෙම කදු වලල්ල දිවියන් බහුල ප්‍රදේශයකි.
ප්‍රවර්ගය:කඳු - ශ්‍රී ලංකාව
තිම්පු
තිම්පු හෝ තීම්ඵු, හෙවත් කලින් උච්ඡාරණය කල පරිදි තිම්බු, යනු භූතානයේ අගනගරය සහ විශාලතම නගරයයි. එය පිහිටා ඇත්තේ භූතානයේ මධ්‍යම බටහිර ප්‍රදේශයේය. එය වටකරගෙන ඇති නිම්නය භූතානයේ එක් ද්සොන්ඛාග් පරිපාලනමය ඒකක වලින් එකක් වන තිම්පු දිස්ත්‍රික්කයයි. තිම්පු නගරය භූතානයේ අගනුවර බවට ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූයේ 1961 වසරේදීය. 2005 වසර වන විට එහි ජනගහනය 79,185ක් වූ අතර සමස්ත තිම්පු දිස්ත්‍රික්කයේම ජනගහනය 98,676ක් විය.
භූතානයෙදී වැන්ග් චූහෝ තිම්පු චූ ලෙස හඳුන්වන රයිදාක් ගංගාවේ බටහිර ඉවුරේ ඇති නිම්නයේ උතුරු-දකුණු දෙසට පාර්ශවිකව විහිදුනු ආකාරයට නගරය පිහිටා ඇත. තිම්පු නගරය 2248 m සිට 2648 m දක්වා වූ උන්නතාංශ පරාසයක විහිදී ඇත. සාමාන්‍යයෙන් අගනගරයකට ගුවන්තොටුපලක් තිබුනද තිම්පු අගනුවර ගුවන්තොටුපලක් නොමැත. එහෙත් 54 km පමණ දුරින් පිහිටි පැරෝ ගුවන්තොටුපළ සමග නගරය මාර්ගයකින් සම්බන්ධ කර ඇත.
තිම්පු නගරය භූතානයේ දේශපාලනික සහ ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය වන අතරම දැවැන්ත කෘෂිකාර්මික සහ සත්ව නිෂ්පාදන පදනමක්ද ඇති නගරයකි. තිම්පු නගරය රටේ දල ජාතික නිෂ්පාදිතයෙන් 45%කට හිමිකම් කියයි. සංචාරක කර්මාන්තය රටේ ආර්ථිකයට දායකත්වයක් සැපයුවද එය දැඩි ලෙස සීමා කර තිබේ. ඊට හේතුව වන්නේ සම්ප්‍රදාය, සංවර්ධනය සහ නවීකරණය යන ඒවා අතර සමබරතාවයක් පවත්වාගැනීමයි. තිම්පු නගරයේ දේශපාලනික වැදගත්කමින් යුතු ගොඩනැගිලි රැසක් ඇත. රට තුල අලුතෙන්ම ස්ථාපනය කරන ලද පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සංකේතය වන ජාතික සභාව සහ රජුගේ නිල නිවස වන නගරයට උතුරින් පිහිටා ඇති දෙචෙන්චොලින් මාලිගය ඒ අතර ප්‍රධාන වේ. තිම්පු නගරය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා "තිම්පු ව්‍යුහ සැලැස්ම" (Thimphu Structure Plan) නමින් නගර සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් 1998 වසරේදී ඇරඹිණි. තිම්පු නිම්නයේ නොඉඳුල් පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමද එහි එක් අරමුණකි. ලෝක බැංකුව සහ ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා මූල්‍යාධාර සපයයි.