cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ලංකාවේ වාරි කර්මාන්තය
ලංකාවේ ඓතිහාසික වාරි තාක්ෂණය හා ජල කළමනාකරණය
වැව් රාජකාරියේදි ගමරාළ විසින් ඇණබෝල් බැඳීම කරනුයේ වැවේ සොරොව්වේ, ඇළේ, වානේ, වේල්ලේ, අමුණේ ආදි කොටස් වලය. ඇණබෝල් බැඳීමේ පරමාර්ථය වශයෙන් දක්වා ඇත්තේද කුඹුරු වැඩ වලදි සිරිතෙන් පිට ජලය ගැනිම ආදිය නීති විරෝධි ක්‍රීයා තහනම් කිරිමටය. පුරාණ ගම්වල තිබු වැව්වල ඉතා වැදගත් අංගයකි අමුණු. වෙල්යාය දෙපසට ජලය ඛෙදා හැරිම පහසු කිරිමට මෙම අමුණ නිර්මාණය කර ඇත. වර්ෂාව පවතින කාලවල දී වැඩි වතුර ප්‍රමාණයක් රදවා තබා ගැනිමට වැව් වාන උස් කර බැදීම ගම්මුන්ගේ සිරිත විය.
කෘෂිකාර්මික කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය ජලය නිසිකලට ලබා දුන් අතර වැසියාගේ වගකීම වුයේ පනවා ඇති සමිමත නීති අනුව ජලය පරිහරණය කරමින් වගා කටයුතු ගෙන යාමයි. හතර වන දප්පුල (ක්‍රි.ව. 924-935) රජු විසින් කරවන ලදැයි සැලකෙන කොන්ඩුවටුවාන ටැම් ලිපියේ ජල පාලනය පිළිබඳ එදා පැවති නිති රීති ගැන කියවෙයි. හතර වැනි දප්පුල රජු සමයේ දිගාමඩුල්ලේ ඇරගම නම් වු ග්‍රාම සම්බන්ඳයෙන් පනවන්නට යෙදුනු නියෝග මාලාවක් කොන්ඩුවටුවාන ජලාශය ඉස්මත්තේ ගල් තලාවේ තිබි සොයාගන්නා ලද ටැම් ලිපියේ අඩංගුවේ. "කුඹුරු ගැලීමේ නොහොත් නියර ඉස්සවා වතුර යාමට ඉඩ හැරීමි වරදට අක දෙකක් දඩ නියම කළ යුතුය. සී සෑම සම්බන්ධ වරදට කලං දෙකක දඩයක් නියම කළ යුතුය. පමාවී හාපු වරදට කලං පහක දඩයක් නියම කළ යුතුය."
ජල කළමනාකරණයේ ඇති වැදගත්කම ක්‍රි.ව. 1153-1186 දක්වා පොළොන්නරුවේ රජ කළ මහා පරාක්‍රමබාහු රජුගේ "අහසින් වැටෙන එක වැහි බිදකුදු මානව වර්ගයාගේ ප්‍රයෝජනයට නොගෙන මුහුදට ගලා යාමට ඉඩ නොදිය යුතුය." යන ප්‍රකාශය තුළ ගැබ්ව තිබේ.
නිසි පරිදි ජලය ඛෙදිම සිදුවේදැයි පරික්ෂා කිරීම සඳහා රජු විසින් නිළධාරිහු පත් කරන ලදහ. ක්‍රි.ව. 9 සහ 10 වන ශත වර්ෂයන්හි ශිලා ලිපි වල සදහන් පියොවදාරනන් නම් පදයෙන් හැඳින්වෙන්නේ වාරි මාර්ග පරීක්ෂකයන් හෝ ජලය ඛෙදිම පරික්ෂා කළ නිළධාරින් හෝ බව විශ්වාස කරනු ලැබේ.
ආදි බ්‍රාග්මී ශිලා ලිපි සදහන් වන අනනිත හා අඩිකය යන පද දෙකෙන් හඳුන්වන්නේ වාරිමාර්ග ඉංජිනේරුවකු හා ඇළවල් කටයුතු භාර නිළධාරියෙකු බව එස්.පරණවිතාන මහතා දක්වා ඇත.
මෙලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ ඓතිහාසික ජල කළමනාකරණ දෙස බලන විට නුතන ඉංජිනේරුවන් මවිතයට පත් කරවන වාරි තාක්ෂණයක් තිබු බවට පැහැදිළිය.
250px|thumb|කොත්මලේ වැව
ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය වැව් වල ජල කළමනාකරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ වාරි කර්මාන්තයේ මුලින්ම ඉදිවී ඇත්තේ කුඩා වැව් බව ඉතිහාසය මගින් හෙළිවී ඇති තොරතුරු අනුව පෙනි යයි. ශ්‍රී ලංකාවේ තුනෙන් දෙකොටසකට පමණ ඇතුලත් කර ගන්නා වියළි කලාපීය ප්‍රදේශවල ග්‍රාමිය වැසියනට ආහාර හා රැකියා සපයන ප්‍රධාන මධ්‍යයක් ලෙස තවමත් සාම්ප්‍රධායික වාරිමාර්ග අංශයට වැදගත් තැනක් හිමි වෙයි.
1975 වාරිමාර්ග දෙපාර්තෙමින්තුවේ වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘති ලේඛනයට අනුව ග්‍රාමිය වැව් 3119 ක් වියළි කලාපයේ විසිරි තිබුණි. ලෝක ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ 1980 ඇස්තෙමින්තු අනුව ඒ සංඛ්‍යාව 7758 ක් විය. ජාතික සාගිනි නිවීමේ ව්‍යාපාරයේ 1979 ගණනය කිරීම් අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය වැව් 18000 ක් විය. නමුත් මෙම සංඛ්‍යාව 30000 ක් විය යුතු බව ඇස්තෙමින්තු කර ඇත. මින් විශාල ප්‍රමාණයක් පැරණි ආරම්භක ලක්ෂණ සමග වියළි කලාපයේ පිහිටා ඇත. කෙසේ වෙතත් ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි කලාපයේ ඇත්තවශයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කරන ග්‍රාමීය වැව් සංඛ්‍යාව 8000 ක් ඉක්මවයි. ග්‍රාමීය වැව් සංඛ්‍යාවෙන් 63 ක් කුරුණෑගල හා අනුරාධපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක දෙක තුළ ව්‍යාප්තව ඇත. තෙත් කලාපයේද මෙවන් ග්‍රාමීය වැව් 3000 ක් පමණ ඇත. (ආර්ථීක විමසුම 1986) එවකට වාරිමාර්ග දෙපාර්තෙමින්තුෙවි නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂව සිටි ජේ.එෆ්.කෙනඩි මහතා "ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය වාරි මාර්ග ක්‍රමයන්හි විද්‍යාත්මක සංවර්ධනයේ පදනම" නම් නිබන්ධනය නිකුත් තර ඇත. එහි ගමිවල පිහිටි කුඩා වැව් ගම්වල හමුවන ගව රංචු වැනිය. ඒවා කෙතරම් විශාල සංඛ්‍යාවක් හමුවන්නේදැයි කිවහොත් කිවහොත් ඉන් කාර්යක්ෂමතාවකින් වැඩ ගැනිමට නොහැක්කේය. යන්න සඳහන් කර ඇත. (විදුසර 1994 නොවැම්බර්)
ක්‍රි.පු. 3 වන සියවසේ සිට ක්‍රි.ව. 12 වන සියවස දක්වා පමණ වූ කාලයක් තිස්සේ සංවර්ධනය වූ අන්තර් සම්බන්ධිත සුවිශාල ජලාශ හා ඇළ මර්ගවලින් සමන්විත සංකීර්ණ පද්ධතියක් පුරාණ රජරට වාරිමාර්ග පද්ධතියට අයත්වේ. රජරට සුවිශාල ජලාශ සමුහයේ හා ඇළ මාර්ගවල අන්තර්.(ආර්ථීක විමසුම 1990) මෙම කුඩා ගම් වැව් ද ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් ඉදිකර ඇත.
පුරාණ රෝහණයේ ප්‍රමුඛතම අංග ලක්ෂණය වුයේ කුඩා ගම් වැව් ක්‍රමයයි. මේ එක් එක් වැව ඊට අයත් කුඹුරු යායට දිය සපයා අනෙක් වැවට සම්බන්ධ වී එය පෝෂණය කරන ලදි. රුහුණේදි පුරාණ රජ රටදි තරම් මහා පරිමාණීය ආකාරයේ විශාල ජලාශ හා ඇළ මාර්ග සංවර්ධනයක් සිදු නොවීය. කුඩා වැව් පද්ධතියකින් පෝෂණය වු වාරිමාර්ග තිබු. රජරට වාරිමාර්ග ජාලයෙන් රුහුණේ වාරි කර්මාන්ත වෙනස් වන ප්‍රධාන ලක්ෂණයනම් රජරට මෙන් මෙහි යෝධ ජලාශ සම්බන්ධ කරන ඇළ මාර්ග පද්ධතියක් නොවීමයි.
ශ්‍රී ලංකා ඉංජිනේරු සංගමය රාජකීය ආඥා පණතින් ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංජිනේරු ආයතනය බවට 1956 වසරේදි පත් විය. එහිදි තිබු සභාපති දේශනයේදි බ්‍රොහියර් මහතා පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ වාරි මාර්ග කටයුතු අදියර හතරක් යටතේ තිබු බව පැවසීය.
බුලත්කොහුපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
බුලත්කොහුපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, සබරගමුව පළාතේ,   කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ලංකාවේ වාරි කර්මාන්තය
ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය වැව් වල ජල කළමනාකරණය
කුඩා වාරි ක්‍රම මගින් ජලය ලබාදෙන භූමි ප්‍රමාණය අස්වද්දන ලද භූමියෙන් 1/3 ක් පමණ වේ. මේ වාරි ක්‍රම ග්‍රාමීය වැව් අමුණු සහ කුඩා ඇළ මාර්ග වශයෙන් සකස් වී ඇත. වාරිමාර්ග දෙපාර්තෙමින්තුව වෙනුවෙන් සඳහන් කරන එස්.ආරුමුගම් මහතාට අනුව මේ ප්‍රමාණය අක්කර 60500 ක් පමණ විය හැකි බව 1957 දී ගණන් බලා ඇත. මින් 12500 ක් පමණ ක්‍රියාත්මක තත්වයේ ග්‍රාමීය වැව්ය.
වැවක ප්‍රමාණය මනිනු ලබන්නේ එහි ගැඹුර හා ජලය පැතිරුනප්‍රදේශය අනුවයි. ඉංජිනේරු දෘෂ්ඨිය අනුව එසේ මනිනු ලැබුවත් ගොවින්ගේ දෘෂ්ඨිය අනුව මනිනු ලබන්නේ වැව් මගින් අස්වද්දන භූමි ප්‍රමාණය අනුවයි. වාරිමාර්ග යෝජනා ක්‍රම මහා පරිමාණ, සුළු පරිමාණ ලෙස වර්ග කරයි.
ග්‍රාමිය වැව් ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස් තුනකි.
බෞද්ධ විහාරය වැව ආශ්‍රීතව පිහිට වු බව කියෙ‍වේ. ගෙමි විහාරයේ බෞද්ධ භික්ෂුව කන්න රැස්වීමට පසුව නිශ්චිත දිනකදි ගොවිතැන් කිරිමට ජලය පළමුව නිකුත් කිරිමටත්, යාය ගොවිතැන් කිරිමට කාලය නියම කරමින් නායකත්වය දුන්නේය. වල් පැළැටි නැසීමට කුඹුර ජලයෙන් පිරවීමට, වතුර නිකුත් කිරිමේ දිනය, කුඹුරුවල ඇල ශුද්ධ කිරිම, වැව් බැම්ම මත වැඩුන කැළෑ සහ හුඹස් පවිත්‍ර කිරීම, ගොයම් කැපීමේ කාලය, යායේ ගොවීන් පොදු කමතක වී පෑගිම ග්‍රාමිය ලංකාවේ පොදු ලක්ෂණයකි. කන්න රැස්විම් ගොවීන්ගේසමාජීය රැස්වීමකි. ඔවුන් රැස්වුයේ පන්සලේය. වරක් තීරණ ගත් පසුව ඒවා අතුරටම ක්‍රියාත්මක කළේය. ජලය නිතුත් කිරිම සිදු වුයේ ආරාවෙන් (අග කොටස) පටන් ගෙන ඛෙත්ම ක්‍රමය යටතේ වැවට ආසන්න ඉඩම දක්වා ක්‍රමානුකූලව නිකුත් කිරිමේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි ක්‍රමයකටය. පළමුව පෘතුගීසින් ද, ඊළගට ඕලන්දයන්ද අවසානයේ කන්ද උඩරට අල්ලාගත් බ්‍රිතාන්‍යයන් ද විදේශ ආධිපත්‍ය ගෙන ඒම නිසා ක්‍රමයෙන් මෙම වැව් ගම් සබඳතාව බිද වැටිණි. ජලය විධිමත් ලෙස පාලනය කර නිකුත් කිරීම, කළමනාකරණය සිදු කිරිමට ගොවීන් විසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදිව තෝරාගෙන ද්‍රව්‍ය වලින් ගෙවීම කළ වෙල්විදානේ වෙනුවට මුදලින් ගෙවිම කළ නිලධාරින් පත් කරන ලදි.
වැව්වල ඇළෙවිලි වැව ඉහත්තාව, වේල්ල ආරක්ෂා කිරිමට එකල සියල්ලෝම බැදි සිටියෝය. බර අදින සතුන් පුද්ගලික අයිතිය යටතේ ඇති කළ ද රාත්‍රී කාලයේ ගෙවත්තේම තබාගත් අතර ඇළෙවිලි වැව් බැමි හා අස්වැන්න විනාශ කරමින් ඉබාගාතේ යාම ඉඩ නොතබන ලදි. වැව් බැම්මට හානි කිරිම අපරාධයක් ලෙස සලකන ලදි. වැව් බැම්මේ ගවයන් දැක්කීමෙන් හා වැවට ගවයන් දැක්කවීමෙන් ද වැව් බැමිවල ගස් කැපිමෙන්ද වැවට වන හානිය වලක්වා ගැනිමට නිසියාකාරව මිනිසුන් බැඳී සිටින ලදි.
150px|thumb|නුවර වැව
බ/ශ්‍රී ජනානන්ද මධ්‍ය් මහා විද්‍යාලය
ආරම්භය 1911.08.16 ආරම්භක නාමය බ/හපුතලේ ස්වභාෂා පාඨශාලාව නිර්මාතෘවරයා සිරිසුගත සාස‍නජෝතක අත්ථදස්සි ධම්මාතිරාම විනයාච‍ෙරිය හපුතලේ සිරි ජනානන්ද මහා නාහිමි පිහිටීම ඌව පළාතේ, බදුල්ල දිස්ත්රිසක්කයේ, උඩුකිඳ කොට්ඨාසයේ,හපුතලේ මැතිරණ බල ප්රිදේශයේ, (දියතලාව ප්රසදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ), හපුතලේ ගම හා කඳුරුගමුව ග්රාටමාද්වයට මැදිව මනරම් උස් කදු භූමියක පිහිටා ඇත.
විදුහලෙන් බිහිවූ ප්රයසිද්ධ පුද්ගලයින් මහාචාර්ය පුංචිබණ්ඩාර සන්නස්ගල - සිංහල ශබ්දකෝෂයේ නිර්මාතෘ මහාචාර්ය රත්නායක මහතා - ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්යා ලය ආචාර්ය රංජිත් ප්රේහමසිරි - මොරටුව විශ්වවිද්යාරලය ජ්යේ්ෂ්ඨ කථිකාචාර්ය ආචාර්ය චාන්දනී ලියනගේ - කොළඹ විශ්වවිද්යා ලය උපුල් ශාන්ත සන්නස්ගල
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්
ක්‍ෂිතිජය
thumb|right|එ.ජ. යේ [[විස්කොන්සින්|විස්කොන්සින්හී, ජලය මත දිස්වන ක්ෂිතිජය]]
ක්‍ෂිතිජය යනු පෘථිවිය සහ අහස වෙන් කරන්නාසේ ගම්‍යමාන රේඛාව වෙයි. බොහෝ ස්ථාන වලදී, ගස්, ගොඩනැගිලි, කඳු ආදියෙන් සත්‍ය ක්ෂිතිජය සැඟවී ඇති බැවින්, පෘථිවිය හා අහස වෙන් වන්නා ලෙස පෙනෙන්න හැඳින්වෙන්නේ දෘශ්‍ය ක්ෂිතිජය ලෙසිනි. වෙරළෙහි සිට මුහුද දෙස බලන කල්හී, ක්ෂිතිජයට සමීපතම මුහුදේ කොටස හැඳින්වෙන්නේ ඈත දියඹ ලෙසිනි.
පෙනුම සහ භාවිතය
thumb|right| 2002 දී [[එන්ඩේවර් අභ්‍යාවකාශ ෂටලය| එන්ඩේවර් අභ්‍යාවකාශ ෂටලයෙහි සිට දිස්වුනු පරිදී, පෘථිවියෙහි ක්ෂිතිජයෙහි දර්ශනයක්]]
මුහුද මතින් දෘශ්‍ය ක්ෂිතිජයට ඇති දුර ඓතිහාසික වශයෙන් අතිශයින් වැදගත් වූයේ, ගුවන් විදුලි තාක්ෂණය සහ දුරරේඛණ තාක්ෂණය ප්‍රවර්ධනය කෙරුමට පෙර, එයි විසින් ගම්‍යමාන කරවූයේ සන්නිවේදනයේ සහ දෘෂ්ටියෙහි උපරිම පරාසය වන බැවිනි.
ක්ෂිතිජයට දුර
වායුගෝලීය වර්තන ආචරණය නොසලකා හරිමින්, පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨයට සඹිප නිරික්ෂකයෙකු හා සිට ක්ෂිතිජයට ඇති දුර
පමණ වන අතර, මෙහි d යනු දුර කිලෝමීටර වලින් සහ h යනු පොළෝ මට්ටමෙහි සිට උස මීටර වලින් වෙයි.
නිදසුන්:
d යන පරාමිතිය සැතපුම් වලින් සහ h පරාමිතිය අඩි වලින් දැක්වෙන විට,
යන්නෙන් ක්ෂිතිජය දැක්වෙයි.
ජ්‍යාමිතික ආකෘතිය
thumb|right|300px|ක්ෂිතිජයට දුර ගණනය කිරීමට පදනම වන සීකන ටැංජන ප්‍රමේයය
පෘථිවිය යනු වායුගෝලයක් නොමැති ගෝලයක් යැයි උපකල්පනය කළහොත්, ක්ෂිතිජයට දුර පහසුවෙන් ගණනය කළ හැක. (පෘථිවියෙහි වක්‍රතා අරය සත්‍ය වශයෙන්ම සමකය සහ ධ්‍රැව අතර 1% කින පමණ විචලනය වන බැවින්, වර්තනය නොමැති යයි උපකල්පනය කළද මෙම සමීකරණය උදක්ම නිවැරැදි නොවෙයි.)
ඒගුක්ගා
<templatestyles src="Infobox/mobileviewfix.css"> "  " ( ; "දේශප්රේමී ගීතය"), බොහෝ විට " දේශප්රේමී ගීතය " ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත, කොරියානු ජනරජයේ ජාතික ගීය වේ. එය රට පිහිටුවන ලද 1948 දී සම්මත කරන ලදී. එහි සංගීතය 1930 ගණන්වල රචනා කරන ලද අතර 2018 දී වඩාත් මෑතකදී සංවිධානය කරන ලදී. එහි පද රචනය 1890 ගණන් දක්වා දිව යයි. 1936 දී Ahn Eak-tai විසින් ඒ සඳහා සුවිශේෂී තනුවක් රචනා කිරීමට පෙර "Aegukga" හි පද රචනා මුලින් ස්කොට්ලන්ත ගීතය වන " Auld Lang Syne " හි සංගීතයට සකසා ඇත. දකුණු කොරියාව පිහිටුවීමට පෙර, "Auld Lang Syne" සංගීතයට සකසන ලද ගීතය, මෙන්ම ජපානයේ පාලනය යටතේ පැවති කොරියාවේදී ද විරුද්ධවාදීන් විසින් ගායනා කරන ලදී. Ahn Eak-tai විසින් රචනා කරන ලද තනු නිර්මාණය කරන ලද අනුවාදය 1910 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට 1940 ගණන්වල මැද භාගය දක්වා ජපානය විසින් කොරියාව ආක්‍රමණය කරන විට පැවති කොරියානු පිටුවහල් රජයේ ජාතික ගීය ලෙස සම්මත කරන ලදී.
"Aegukga" හි පද හතරක් ඇත, නමුත් බොහෝ අවස්ථාවලදී බේස්බෝල් ක්‍රීඩා සහ පාපන්දු තරඟ වැනි ඉසව්වල ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රදර්ශනය කරන විට ගායනා කරනු ලබන්නේ පළමු ගීතය පමණක් වන අතර පසුව ගායනය පමණි.
නිරුක්තිය
Aegukga යන වචනයේ තේරුම "දේශප්රේමී ගීතය" යන්නයි. කොරියානු සංස්කෘතියේ විශ්වකෝෂය "Aegukga" යන්න නිර්වචනය කරන්නේ "රටට ආදරය කිරීමට මනස අවදි කරන ගීතය" ලෙසයි. "Aegukga" එයම ජාතික ගීයකින් වෙනස් වේ. ජාතික ගීයක් හෝ ගුක්ගා (lit. 'රටේ ගීතය') රාජ්‍යයේ නිල සංකේතයක් වන අතර, aegukga යනු හංගේරියාවේ "Szózat" හෝ U.S. වැනි තම රට කෙරෙහි දේශප්‍රේමී උද්යෝගය අඩංගු ඕනෑම නිල හෝ නිල නොවන ගීතයකට යොමු කරයි. ද ස්ටාර්ස් ඇන්ඩ් ස්ට්‍රයිප්ස් සදහටම". කෙසේ වෙතත්, ජාතික වශයෙන් නම් කරන ලද "Aegukga" රට සංකේතවත් කිරීමේ කාර්යභාරය ඉටු කරයි. සාමාන්‍ය කෙටිකතාවෙන්, aegukga යන යෙදුම දකුණු කොරියාවේ ජාතික ගීය අදහස් කරයි. එසේ වුවද, දකුණු කොරියාවේ තවත් "Aegukgas" දහයකට වඩා තවමත් පවතී.
ඉතිහාසය
1890 ගණන්වලදී, කලින් පිහිටුවන ලද ජොසොන් රාජවංශය එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය සහ රුසියාව ඇතුළු වෙනත් රටවල් සමඟ පළමු වරට සම්බන්ධ වීමට පටන් ගත්තේය. විදේශ රටවල් සමඟ හමුවීම අවසානයේ ජාතිකවාදය සහ දේශප්‍රේමය ඇති කළ අතර එය පසුව "Aegugkas" කිහිපයක් නිර්මාණය කළේය. නිදසුනක් වශයෙන්, 1896 දී කෘතිවලට Na Pil-gun, Han Myung-one සහ Lee Yong-mu විසින් නිර්මාණය කරන ලද "Aegukga" ඇතුළත් වේ. 1896 නොවැම්බර් 21 වන දින පායි චායි පාසලේ විද්වතුන් නිදහස් දොරටුව මුල්ගල් තැබීමේ උත්සවයේදී "Aegukga" හි අනුවාදයක් ගායනා කළහ. කෙසේ වෙතත්, මෙම ගීතය 1898 දී හමුදා ඇකඩමිය විසින් ගායනා කරන ලද ගීතයෙන් සහ හිටපු අධිරාජ්‍යයාගේ උපන්දිනයේදී ගායනා කරන ලද ගීත වලින් වෙනස් වේ.
කෙසේ වෙතත්, 1900 දී කොරියානු අධිරාජ්‍ය යුගයේ පොතක ජාතික ගීයක් පිළිබඳ වාර්තාවක් ඇත. එය හැඳින්වූයේ " කොරියානු අධිරාජ්‍යය Aegukga " හෝ වචනාර්ථයෙන් "මහා කොරියානු අධිරාජ්‍යයේ ගීය" යනුවෙනි. එම සංයුතිය ලියා ඇත්තේ ජපන් ජාතික ගීය ද සකස් කළ ෆ්‍රාන්ස් එකර්ට්, විසින් බව සාමාන්‍යයෙන් විශ්වාස කෙරේ. සමහර අය තර්ක කරන්නේ Franz Eckert ගේ ක්‍රියාවන් ලේඛනගත කරන වාර්තා මගින් ඔහුට ගීය ලිවීමට භෞතිකව නොහැකි වූ බවයි. Paejae පාසල විසින් ගායනා කරන ලද ගීතය ස්කොට්ලන්ත ගීතය වන " Auld Lang Syne " බවත්, හමුදා ඇකඩමිය විසින් ගායනා කරන ලද ගීතය " God Save the Queen " නම් බ්‍රිතාන්‍ය ගීතයේ අනුවාදයක් බවත් අනුමාන කෙරේ.
Eckert ට ආරෝපණය කරන ලද ගීතය 1902 දී හමුදාව විසින් පිහිටුවන ලදී. විවිධ පද රචනා සහිත Eckert ගේ ගීතයේ අනුවාදයක් 1904 දී පාසල්වල නිල වශයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට පටන් ගත්තේය. සියලුම පාසල්වලට ගීතයේ අනුවාදය ගායනා කිරීමට බල කෙරුනි. මෙම ප්‍රතිපත්තිය 1905 ජපන්-කොරියා ගිවිසුමේ සහ 1907 ජපන්-කොරියා ගිවිසුමේ අතුරු ඵලයක් ලෙස සැලකේ.
"Aegukga" හි දැනට නිල ගී පද රචකයා සම්බන්ධයෙන් බොහෝ න්‍යායන් තිබේ. 1896 දී කොරියානු දේශපාලඥයෙකු වූ යුන් චි-හෝ විසින් සෝල් හි නිදහස් දොරටුවේ මුල්ගල් තැබීමේ උත්සවය සඳහා ගී පද රචනා කර ඇති බව බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරති. පසුව, කොරියානු රජය පිටුවහල්ව සිටි යුගයේ කිම් ගු තම සගයන්ට මෙසේ පැවසීය: " මාර්තු 1 ව්‍යාපාරයේ දී අපට ටේගෙයුක්ගි සහ ඒගුක්ගා තිබුණි. එය ලිව්වේ කවුරුන්ද යන්න ප්රශ්නයක් විය යුත්තේ ඇයි?" ඔහු මෙසේ ලිවීය: "ගී පද රචකයාගේ ස්වභාවයට වඩා පද රචනය සහ ගීයේ ආත්මය වැදගත් වේ." වෙනත් න්‍යායන් ගීත රචකයා An Chang-ho, Choi Byung-hun, Kim In-sik, Min Yeong-hwan හෝ ඉහත සඳහන් කළ ලේඛකයන්ගේ එකතුවක් ලෙස නම් කරයි. එක්සත් ජනපදයේ ඉල්ලීම මත, ගී පදවල කර්තෘත්වය තීරණය කිරීම සඳහා රජය විසින් 1955 දී කමිටුවක් පිහිටුවන ලදී, නමුත් එය නිගමනය කළේ කිසිවෙකුට පක්ෂව ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති බවයි.
1987 දක්වා නිල උත්සව අතරතුර, "Aegukga" ට පෙර තායිවාන පිළිවෙතට සමාන රෆල් සහ මල් පිපීම් හතරක් ඉදිරිපත් කරන ලදී; අද ගීය වාදනය කෙරෙන්නේ ජනාධිපති ගෞරව සංගීතය වාදනය කිරීමෙන් අනතුරුවයි.
නිර්මාපකයෙකු වන Ahn Eak-tai 1965 දී මිය ගිය බැවින්, සංගීතය සඳහා ප්‍රකාශන හිමිකම අවම වශයෙන් 2036 දක්වා කල් ඉකුත් නොවිය යුතුය. 2003 දෙසැම්බර් මාසයේදී මෙම ගීතය වාදනය කිරීම නිසා දකුණු කොරියානු වෘත්තීය පාපන්දු සමාජ දෙකකට ප්‍රකාශන හිමිකරුවන්ගේ කණ්ඩායමක් විසින් නඩු පවරා ඇත කෙසේ වෙතත්, 2005 මාර්තු 16 වන දින, නිර්මාපකයාගේ වැන්දඹුව - ලොලිටා ඈන් - සහ ඇගේ පවුලේ අය "Aegukga" හි සියලු හිමිකම් දකුණු කොරියානු රජයට ලබා දුන්හ. "Aegukga" එතැන් සිට පොදු වසම් ගීතයක් බවට පත් විය.
විලාසිතා නිර්මාණය
විලාසිතා නිර්මාණය යනු යම් නිශ්චිත කාලයක දී සංස්කෘතිකමය හා සමාජීය බලපෑම් යටතේ නිර්මාණය වන ඇඳුම් පැළැඳුම් හා ජීවන රටා උපකරණ සඳහා වූ ව්‍යවහාරික කලාවකි. විලාසිතා නිර්මාණය ඇඳුම් නිර්මාණයෙන් වෙනස් වන්නේ ඒවා සාමාන්‍යයෙන් ඍතු 1 හෝ 2 ක් සඳහා ඔරොත්තු දෙන පරිදි නිර්මාණය කර තිබීමයි. ඍතුවක් ලෙස අර්ථ දැක්වෙන්නේ සරත්/ සීත හෝ වසන්ත/ ගිම්හාන යන සෘතුයි. විලාසිතා නිර්මාණකරණය 19 වැනි සියවසේ දී චාල්ස් ෆෙඩ්‍රික් වර්ත් මඟින් ආරම්භ කරන ලද්දේ යැයි සැලකේ. ඔවුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඇඟලුම් සඳහා ඔවුන්ගේ වෙළෙඳ නාමය අසන ලද ප්‍රථම පුද්ගලයා වූයේ ඔහුය. ඕනෑම කාල පරිච්ඡේදයකට ගැලපෙන ඇඳුම් නිර්මාණය කරන්නට ශිෂ්‍යයන් විසින් ඉගෙන ගනු ලැබුවත් 1858 න් පසුව බිහි වූ ඇඳුම් පමණක් විලාසිතා නිර්මාණ ලෙස සැලකිය හැකිය.
විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් කාන්තාවන් සඳහා ද ඇඳුම් පැළැඳුම් නිර්මාණය කරයි. සමහරක් උසස් විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් තනිව සේවයේ යෙදී සිටින අතර තනි පාරිභෝගිකයන් සඳහා නිර්මාණය කිරීම සිදු කරයි. අනෙකුත් උසස් විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් විශේෂිත සාප්පුවලට හෝ උසස් විලාසිතා දෙපාර්තමේන්තු ගබඩාවලට තම සේවය ලබා දේ. මෙම නිර්මාණකරුවන් විසින් හොඳම තත්ත්වයේ රෙදි පිළි නිපදවන අතර ඒවා මඟින් නව විලාසිතා ප්‍රවණතා ද ඇති වේ. කෙසේ නමුත් බොහෝමයක් විලාසිතා නිර්මාණකරුවන් විශාල වෙළෙඳ පොළ සඳහා කාන්තා පිරිමි හා ළමා විලාසිතා නිර්මාණය කරන රෙදි පිළි නිපදවන්නන් සඳහා තම සේවාවන් ලබා දෙනු ලැබේ. කැල්වින් ක්ලෙයන් හෝ රැල්ෆ් ලෝරන් හෝ වෙළෙඳ නාම මෙම නිපදවීම් කරනු ලබන්නේ නිර්මාණ අධ්‍යක්ෂවරයෙකුගේ අධීක්ෂණය යටතේ සිටින ස්වාධීන නිර්මාණකරුවන් කණ්ඩායමක් මඟිනි.
X-15
300px|thumb රොකට් ජවයෙන් ගුවන්ගත වූ X-15 වූ කලි අමෙරිකානු අධිවේගී පර්යේෂණ ගුවන් යානයකි. 1959 – 1968 අතර කාලය තුළ වාර 199 ක් ගුවන් ගැන්වුණු එය ඉතා ඉහළ වේගයන් හා උන්නතාංශයන් අත්කරගත්තේ ය. මිනිසකු රැගත් මිසයිලයක් බඳු වූ මෙම යානය ගුවන් ගැන්වුණේ එය B-52 ගුවන් යානයකින් අඩි 45,000 ක, එනම් කිලෝමීටර් 14 ක පමණ උසක ට ගෙන ගොස් මුදා හැරීමෙනි. ඉන් පසු විනාඩි 15 ක පමණ පියාසර කාලයක් තුළ එය කිලෝමීටර් 100 පමණ උන්නතාංශයක ට නංවා ආපසු ගොඩ බස්සවන ලදි. මෙවන් පරීක්ෂණ පියාසැරියකින් ප්‍රධාන වශයෙන් අපේක්ෂා කළේ අධිධ්වනික වේගයෙන් ගමන් ගන්නා ගුවන් යානයක ට ඉතා ඉහළ වායුගෝලයේ ප්‍රවර්තනය වීමට ඇති හැකියාව යි. මේ පර්යේෂණ මඟින් ලැබුණු දත්ත අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පසුකාලීන ගුවන් හා අභ්‍යවකාශ යානා නිර්මාණය සඳහා යොදා ගන්නා ලදි.
X-15 න් තැනුණේ යානා තුනක් පමණි. ඒවා සියල්ල ම ලොස් ඇන්ජලීස් හි පිහිටි නෝර්ත් අමෙරිකන් ඒවියේෂන් සමාගමේ නිෂ්පානදයෝ වෙති.
නිර්මාණය
මෙම ගුවන් යානය සැලසුම් කෙරුණේ සීමාන්තික තත්ත්වයන් යටතේ පියාසර කිරීම ට ය. ඒ අනුව එය සතුව තාක්ෂණික විශේෂතා රැසක් තිබුණි. වායුගෝලය තුළ සාමාන්‍ය වායුගතික පෘෂ්ඨ මඟිනුත් වායුගෝලයෙන් පිට දී රොකට් මෝටර් මඟිනුත් මෙම ගුවන් යානය හැසිරවිණි. එහි බඳ නිමවා තිබුණේ ඉන්කොනෙල්-X නමින් හැඳින්වෙන අධික තාපය ට ඔරොත්තු දෙන නිකල් (Ni) පාදක කරගත් මිශ්‍රලෝහයෙනි. මෙමඟින් යානය වායුගෝලයේ ගහන ස්ථරවල ට නැවත ඇතුළු වන විට ජනිත වන තාපයෙන් එය සුරැකිණි.
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය
Meaning of ramesh
ramesh yanu itha hoda sri lanka we sitina daksha abadita lamayeki
මෝල්ටාවේ ආගම්
රෝමානු කතෝලික ධර්මයේ ශාඛාවක් වන මෝල්ටානු කතෝලික සභාව මෝල්ටාවේ ප්‍රධාන ආගම වේ. මෝල්ටානු ව්‍යවස්ථාව හරහා කතෝලික ධර්මය රාජ්‍ය ආගම ලෙස තහවුරු කර ඇති අතර මෝල්ටානු සංස්කෘතිය තුළ කතෝලික දහමේ ආභාෂයන් නිරන්තරයෙන් විද්‍යමාන වන ආකාරයක් දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, මෝල්ටානු සමාජය තුළ සමාජ අනුබලයක් හා අධ්‍යාත්මික ආයතනයක් කතෝලික සභාවට හිමි ව තිබූ පිළිගැනීම කෙමෙන් අහිමි වී යන බවක් පෙනේ. 2018 දී සිදු කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව, සමස්ත මෝල්ටානු සමාජයම පාහේ කිතුනු දහම තම ආගම ලෙස පිළිගන්නා අතර (95.2%), ඉන් බහුතරය කතෝලිකයන් වුණි (93.9%). එමෙන් ම 2021 සමීක්ෂණයකින් වාර්තා වුණේ සමස්ත ජනගහනයෙන් 82.6% ක් කතෝලික සභාවට අයත් බවයි.
මෝල්ටාවේ අපෝස්තුළුවරුන් ලෙස සලකන්නේ ශාන්ත පාවුළු මුනිතුමා, ශාන්ත පබ්ලියස් මුනිතුමා හා ශාන්ත ඇගතා මුනිතුමිය යන අය වේ. මෝල්ටාවේ මව්තුමිය ලෙස හඳුන්වන ස්වර්ගාරෝපිත මරිය මව්තුමිය ද මෝල්ටා දූපත් හී සුවිශේෂී සාන්තුවරියක් ලෙස ගරු බුහුමන් ලබයි.
මාර්ක් ප්‍රනාන්දු
විනිසුරු මාර්ක් ඩේමියන් හියු ප්‍රනාන්දු, ජනාධිපති නීතිඥ (27 පෙබරවාරි 1941 – 20 ජනවාරි 2009) ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නීතිවේදියෙකු සහ හිටපු විනිසුරුවරයෙකි. ඔහු 2009 ජනවාරි 20 දින පිළිකා රෝගයෙන් දිගු කලක් තිස්සේ පීඩා විද මිය ගියේය. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සහ වෘත්තියේ අඛණ්ඩතාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටි විනිසුරුවරයෙකු ලෙස ඔහු ප්‍රකට විය.
විනිසුරු මාර්ක් ප්‍රනාන්දු මහතා දක්ෂ හා ගෞරවනීය නීතීඥ පරපුරක් බිහි කිරීමට උදව් කළේය. 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී, ඔහු නීති අධ්‍යාපන කවුන්සිලයේ සාමාජිකයෙකුව සිටියදී, විනිසුරු ප්‍රනාන්දු නීති සිසුන්ට නීතිඥවරුන් ලෙස සුදුසුකම් ලැබීමට අවසාන විභාගයේ ප්‍රතිඵල බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින නීති සිසුන්ට උපකාර කිරීම සඳහා නීති සීමාවාසික ක්‍රමය ආරම්භ කළේය. හොඳ නීති උපදෙස් ලබා දීම සඳහා නීතිඥයෙකුට නීතිය හැර වෙනත් විෂයයන් පිළිබඳ වැඩ කිරීමේ දැනුමක් තිබිය යුතු බව ඔහු විශ්වාස කළේය: නිදසුනක් වශයෙන්, සමාගමක් පිහිටුවීමට උපදෙස් දෙන ලෙස සේවාදායකයෙකු විසින් ඉල්ලා සිටින නීතිඥයෙකුට මූල්‍ය පිළිබඳ යම් දැනුමක් තිබිය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දෙයි., ගණකාධිකරණය, මානව සම්පත් කළමනාකරණය යනාදිය, සමාගම් පනතේ විධිවිධාන පිළිබඳව හුරුපුරුදු වීමට අමතරව. එකල නීති විද්‍යාලයේ පැවති අධ්‍යාපන ව්‍යුහය තුළ ඒ සියලු දැනුම ලබාදීමට නොහැකි වූ බැවින් සීමාවාසික පුහුණුව මඟින් නීති සිසුන් මාස හයක කාලයක් සඳහා පෞද්ගලික අංශයේ සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ වෘත්තිකයින් සමඟ බඳවා ගැනීමට උත්සාහ කළේය. නීතියේ විවිධ පැති.
විනිසුරු මාර්ක් ප්‍රනාන්දු මහතාට මරණින් පසු ට්‍රාන්ස්පේරන්සි ඉන්ටර්නැෂනල් ශ්‍රී ලංකා වාර්ෂික ජාතික අඛණ්ඩතා සම්මාන උළෙලේදී 'ජීවිත කාලය තුළ අඛණ්ඩතාව සඳහා විශිෂ්ටත්වය පිළිබඳ විශේෂ සම්මානයක්' පිරිනමන ලදී
අධ්‍යාපනය සහ මුල් වෘත්තීය
ප්‍රනාන්දු 1941 පෙබරවාරි 27 වැනි දින දීර්ඝ අධිකරණ සම්ප්‍රදායක් ඇති පවුලක උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා හිටපු අගවිනිසුරු එච්.එන්.ජී. ප්‍රනාන්දු වූ අතර ඔහුගේ සීයා වන විනිසුරු වී.එම්. ප්‍රනාන්දු ද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අසුන් ගත්තේය. ඔහු කොළඹ 10 ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර පේරාදෙණිය ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. ඔහු 1963 ජූලි මාසයේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ නීතිඥයෙකු ලෙස දිවුරුම් දුන්නේය. ප්‍රනාන්දු මුලින්ම සේවය කළේ එච්.ඩබ්ලිව්.ජයවර්ධනගේ කුටියේය. ඔහු නීතිඥයෙකු ලෙස බැබළුණු අතර 1985 ජනවාරි මාසයේදී සේද සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. 1978 ජනාධිපති ජේ ආර් ජයවර්ධනගේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සම්පාදනය කළ නීතීඥයෙකු ලෙස ඔහු ප්‍රකටය.
පවුලක්
ප්‍රනාන්දු සහ ඔහුගේ බිරිඳ පාම්ට දරුවන් තිදෙනෙක්, ටානියා නම් දියණියක් සහ සොහාන් සහ සුරේන් නම් පුතුන් දෙදෙනෙක් සිටියහ.
මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයා
ප්‍රනාන්දු සිය වෘත්තීය ජීවිතය තුළ පුරවැසියන්ගේ ඡන්ද අයිතිය, භාෂණයේ නිදහස සහ වධහිංසාවට සහ අත්තනෝමතික අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ රඳවා තබාගැනීම්වලට එරෙහි නිදහසට ඇති අයිතිය සම්බන්ධයෙන් පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම් තහවුරු කරමින් බොහෝ විනිශ්චයන් ලබාදීමට වගකිව යුතු විය.
විනිසුරු මාර්ක් ප්‍රනාන්දු මහතා අභාවප්‍රාප්ත වූ අවස්ථාවේදී විශේෂ පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින් නීති පීඨයේ ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය (AAFL) සඳහන් කළේ, “විනිසුරු ප්‍රනාන්දු තරම් මේ රටේ නීතිමය අධිකරණ විද්‍යාවේ ප්‍රගතියට දායක වූ වෙනත් කිසිම විනිසුරුවරයෙක් නොමැති විය හැකි බවයි. පොදු නීතියේ සිට මූලික අයිතිවාසිකම් දක්වා, දේපළේ සිට අපරාධ නීතිය දක්වා, ඔහුගේ දැලි පිහියෙන් සමකාලීන විවේචනාත්මක නීතිමය චින්තනයේ විශිෂ්ටතම විනිශ්චයන් ඉදිරිපත් කර ඇත."
ඉල්ලා අස්වීම
2005 දී, ප්‍රනාන්දු සිය ධුර කාලය අවසන් වීමට වසර දෙකහමාරකට පෙර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් අකාලයේ විශ්‍රාම ගැනීමට තීරණය කළේය. එවිට ඔහු විනිසුරු මඩුල්ලේ දීර්ඝතම කාලයක් සේවය කළ විනිසුරුවරයා විය.
අගවිනිසුරු සරත් එන් සිල්වා මහතා සිය වෘත්තීය ජීවිතය අවසන් වන විට පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන පනත් කෙටුම්පත්වල ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය සම්බන්ධ විභාගවලින් ඔහුව බැහැර කර තිබුණි. ප්‍රනාන්දු මහතා සිය ධූර කාලය සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා රැඳී සිටින ලෙස ඔහුව පොළඹවා ගැනීම සඳහා දැවැන්ත අත්සන් ව්‍යාපාරයක් දියත් කරන ලදී. දේශපාලන වර්ණාවලිය, නීතිඥයින් සහ නීති ශිෂ්‍යයින් මෙන්ම බෞද්ධ, කතෝලික, ඇංග්ලිකන් සහ මෙතෝදිස්ත නිකායන්හි පල්ලියේ ප්‍රධානීන් ද අත්සන් කරන්නන් විසින් පුළුල් පරාසයක් ආවරණය කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ විනිසුරුවරයෙකු සිය විශ්‍රාම යාමට නියමිත දිනට වසර දෙකහමාරකට පෙර විශ්‍රාම යාමෙන් භයානක සංසිද්ධියක් මතුවීමට පටන් ගෙන ඇති බව ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මාර්ක් ප්‍රනාන්දුගේ ඉල්ලා අස්වීම පිළිබඳ නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ආසියානු මානව හිමිකම් කොමිසම අනතුරු ඇඟවීය., එය රටේ ස්වාධීන අධිකරණය සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය ඛාදනය වීමේ සහතික ලකුණකි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ ප්‍රවර්ගය:1941 උපත් ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
ලාකිරි වැඩ
දැව උපකරණවල කල්පැවැත්ම සහ ලස්සන කිරීම සඳහා ලාකිරි වලින් ආවරණය කර මොස්තර සීරීමේ කරිමාන්තය සහ කලාව ලාකිරි වැඩ නම්වේ.
ලාකිරි
ලාකිරි කෘමියාගේ ලාටුවලින් නිපදවේ.
ලාකිරි පාටගැන්වීම
ප්‍රවර්ගය:කලා ශිල්ප
රතු-වලිගය සහිත ට්‍රොපික්බර්ඩ් (නිවර්තන පක්ෂියා)
රතු-වලිගය සහිත ට්‍රොපික්බර්ඩ් (Phaethon rubricauda) යනු ඉන්දියානු සහ පැසිෆික් සාගරයේ නිවර්තන ප්‍රදේශවලට අයත් මුහුදු පක්ෂියෙකි. ට්‍රොපික්බර්ඩ් (ෆයිතොන්ටයිඩේ) සමීපව සම්බන්ධ වූ විශේෂ තුනෙන් එකක් වන එය 1883 දී පීටර් බොඩ්ඩර්ට් විසින් විස්තර කරන ලදී. ටර්න් පක්සීන්ට සමාන පෙනුමැති නමුත් කලු පැහැ හිස පෙදෙසක්ද සුදු පැහැයෙන් යුතු ශරීරයක් සහ රතු පැහැති හොටක් සහිතය. ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්ෂයටම සමාන පිහාටු ඇත. පොදු නාමයෙන් සඳහන් කර ඇති පරිදි, වැඩිහිටියන්ට ඔවුන්ගේ ශරීරයේ දිග මෙන් දෙගුණයක් පමණ දිගැති රතු පෙදයක් ඇත. උප විශේෂ 4 ක් හඳුනාගෙන ඇතත්, ශරීර ප්‍රමාණයෙන් හදුනාගත හැකි වෙනස්කමක් ලෙස උතුරු පදෙස් වල කුඩා පක්ෂීන් හා දකුණේ විශාල පක්ෂීන් පිළිබඳ සාක්ෂි තිබේ, එබැවින් උප විශේෂ සඳහා පදනමක් නොමැත.
රතු වලිගය සහිත ට්‍රොපික්බර්ඩ් මුහුදට කිමිදීමෙන් අල්ලා ගත් මසුන් (ප්‍රධාන වශයෙන් පියාඹන මාළු සහ දැල්ලන්.) ආහාරයට ගනී.
චන්ද්‍රා ඒකනායක
චන්ද්‍රා ඒකනායක ශ්‍රී ලාංකික විනිසුරුවරියක් සහ නීතිඥවරියකි. ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරුවරියක් වූ අතර 2012 වසරේ සිට ෆීජි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ අනේවාසික අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරියක් ද වේ.
ඒකනායක ගාල්ල සංඝමිත්තා බාලිකා විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ විශාඛා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලබා ශ්‍රී ලංකා නීති විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූවාය.
ඒකනායක 1979 සිට 1980 දක්වා ප්‍රාථමික අධිකරණයේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස සේවයෙන් ඉවත් විය.
ඇයගේ සැමියා තිස්ස ඒකනායක ද ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people) ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
දියයට පුරාවිද්‍යාව
දියයට පුරා විද්‍යාව යනු ලවණ සහිත ජලයේ ‍නැවුම් ජලයේ හෝ ජලය සහිත ප්‍රදේශයන් යට වැළලුණු මනුෂ්‍ය ජීවිතයන්හි භෞතික අවශේෂයන් නිරාවරණය කිරීමේ විෂයයි. එය සමුද්‍ර පුරාවිද්‍යාවේ කොටසක් ලෙස බොහෝ විට සැලකේ. ජලය යට පවතින ස්ථාන වලට ළඟා වීමට ඇති අපහසුව නිසා දියයට පුරාවිද්‍යාත්මක කාර්යයන් වර්ධනය වුයේ නාවිකයන් විසින් තනන ලද කුසලතා හා ආයුධ භාවිතයෙනි. එම හේතුවෙන් දියයට පුරාවිද්‍යාව පරිපුර්ණ පුරා විද්‍යා පර්යේෂණ ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත් වීම සඳහා ඉමහත් වෙහෙසක් දැරිය යුතු විය.
දියයට පවතින පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන ලෙස නැව් හෝ ගුවන්යානා කොටස්, පාලම් හා වරාය වැනි දියමත තැනුනු ව්‍යුහ හෝ වරෙක ජනාවාසයන් ලෙස පැවතුනු ප්‍රදේශ මුහුදු මට්ටම ඉහළ යාම නිසා ජලයෙන් යට වු ස්ථාන වැනි දේ ගත හැකිය.
ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව
බංග්‍රා නැටුම්
මෙම නැටුම් ඉන්දියාවේ පංජාබ් නඟරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙන බිහිවී ඇත. ආරම්භයේ දී හුදෙක් ගොවිජනයාගේ නැටුමක් ලෙසින් ප්‍රචලිත වී තිබිණි. වසන්ත කාලය එළඹී පළමු අස්වැන්න නෙලීමේ ප්‍රීතිය නිමිති කොටගෙන නව උදාවක් සනිටුහන් කිරීමට මෙම ජන නැටුම් පංජාබ් ගොවීහු උපයෝගී කර ගනිති. වර්තමානය වන විට මෙම බංග්‍රා නැටුම් නොයෙකුත් නැටුම් රටා හා මුසුවීමත් සමඟම ලෝකප්‍රකට වී ඇත. තවද ලොව වේගවත්ම ලෙස ප්‍රචලිත වෙමින් පවතින නැටුම් කලාවක් ලෙස මෙම බංග්‍රා නැටුම් හැඳින්විය හැක. වර්තමානයේ ලොව පුරා වෙසෙන සියළු ජනයා වයස් භේදයකින් තොරව ගුවන් විදුලියෙන් ද, පොප් සංගීතයෙන් ද, නොයෙකුත් තරඟාවලින්හි දී ද, මෙම බංග්‍රා නැටුම් සංගීතය රස විඳිති. මෙම නැටුම් කලාව ප්‍රචලිත වීමත් සමඟම විද්වතුන් මෙම ශෛලියේ සාම්ප්‍රදායකි ගුණාංග රැක ගැනීමේ ලා මහඟු ප්‍රයත්නයක යෙදෙයි.
බංග්‍රා නැටුම් තරඟ
දශක ගණනාවක් මුළුල්ලේ මෙම බංග්‍රා නැටුම් තරඟ ඉන්දියාවේ පංජාබ් නගරයෙහි උත්කර්ෂවත් ලෙස පැවැත්විණි. කෙසේ වෙතත් වර්තමානය වන විට මෙම නැටුම් කලාව එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ එංගලන්තය යන රටවල කෙතරම් ප්‍රචලිත වී ඇත් ද යත්, එම රටවල්වල විශ්ව විද්‍යාලයන්හි මෙම බංග්‍රා නැටුම් තරග වාර්ෂිකව පවත්වයි. තවද තරුණ පංජාබ්වරුන්, දකුණු ආසියානුවන් සහ අනෙකුත් විදේශිකයන් මෙම තරඟාවලීන් සහභාගී වනුයේ මුදල් හා කුසලාන දිනා ගැනීමේ අභිලාෂයෙනි. බටහිර රටවල මෙම නැටුම් කලාවට එතරම්ම ප්‍රියතාවයක් නොදැක්වුව ද, මෙම නැටුම් කලාවේ භාවිතා කරන සංගීත ඛණ්ඩ සමඟ උරෙන් උර ගැටීමට සමත්ය. පසුගිය තෙවසර තුළ මෙම බංග්‍රා තර සඳහා සහභාගීත්වය අති විශාල ලෙස වැඩි වී ඇත්තේ කෙසේද යත්, ජෝර්ජ් වොෂින්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ අනුග්‍රහයෙන් පැවති “බංග්‍රා බ්ලෝ අවුට්” ප්‍රසංගය නැරඹීමට හාරදහසක (4000) පිරිසක් පැමිණ ඇති බැව් වාර්තා වී ඇත.
වස්ත්‍රාභරණ
සාම්ප්‍රදායික බංග්‍රා නැටුම් ඇඳුම් කට්ටලයෙහි පුරුෂයින්ට සහ කාන්තාවන්ට වෙන් වූ සුවිශේෂ රංග වස්ත්‍රාභරණ ඇත. පුරුෂයන් උදෙසා “චාද්‍රා” නම් වූ ඇඳුම් කට්ටලයක් භාවිතාවන අතර මෙම “චාද්‍රා” ඉන වටා එතීමට භාවිතා කරන රෙදි කඩකි.
තවද, උඩු කය සඳහා කුර්තාවද හිස් පළඳනාව ලෙස “ප්‍රග්සී” නම් කලප්පාවක භාවිතා කරයි. නූතන යුගයේදී පුරුෂ පක්ෂය සඳහා ටියුලා නම් වූ අවානක් බඳු වූ රැළි පටියක් හිස් පළඳනාවට එකතු විය. වර්ණවත් වූ බැනියමක් කුර්තාවට පිටතින් අඳිනු ලබන අතර “ෆුටන්” නම් වූ කුඩා බෝල සවිකළ ලණු පටක් බාහුවල පළඳී.
කාන්තා වස්ත්‍රාභරණ වනුයේ “සග්‍රා” නම් වූ සාම්ප්‍රධායික පන්ජාබ් ඇඳුමයි. “සග්‍රා” යනු ඉතා දිග කමීසයක් සහ ලිහිල රැළි සහිත සායකින් යුක්ත වූ වර්ණවත් ඇඳුම් කට්ටලයකි. ගෙල පළඳනාවක් ලෙස “දුපට්ටා” නම් වූ වර්ණවත් රෙදි කඩක් භාවිතා කරයි. බොහෝ බංග්‍රා ගීත මෙම “දුපට්ටා” වටා ගෙතුණු ඒවා වේ. තවද, සල්වාර් නම් වූ ලිහිල් කලිසම් හා දිගැති කමීසයකින් යුක්ත වූ වර්ණවත් ඇඳුම් කට්ටලයක් ද කාන්තාවන් සඳහා ඇත.
දුර්ලභ ගණයේ විචිත්‍ර වර්ණයන්ගෙන් යුත් ඇඳුම් වස්ත්‍රාභරණ පංජාබ්හි සංස්කෘතිය මනාව පිළිබිඹු කරයි.බංග්‍රා නැටුමේ වස්ත්‍රාභරණ පිළිබඳව සවිස්තරාත්මක සටහනක් පහතින් දැක්වේ.
සංජය ශර්මා ඇයගේ ලිපියේ පෙන්වා ඇති පරිදි බංග්‍රා නැටුම් ආසියානුවන් නියෝජනය කරන අතර ආසියානු සංගීතය, සම්ප්‍රධාය ලොවට ඉස්මතු කර පෙන්වන කලාවකි.
වාද්‍යභාණ්ඩ
බංග්‍රා සංගීත වාද්‍ය භාණ්ඩ අතර පෙරමුණ ගන්නා ඩෝලය ප්‍රමාණයෙන් තරමක් විශාල වූත් මන්ද්‍ර ස්වර සහිත බෙරයකි. මෙය වාදනය කිරීම සඳහා යෂ්ටි 2ක් භාවිත වන අතර මන්ද්‍ර ස්වර වැයීමට “ඩග්ගාහ්” නම් වූ යෂ්ටියද තීවූ ස්වරය වැයීමට මිල්ලි නම් වූ යෂ්ටියද භාවිත වේ. මෙම බෙරයේ බෙර සමෙහි පලල අඟල් 15ක් පමණ වන අතර මෙම බෙර වාදකයා ගෙල වටා යවන ලද ලණු පොටකින් මෙම ඩෝලය රඳවාගෙන සිටී.
මුම්බි, සාරංගි, සපෙරා, සප් සහ චිමිතා යන තත් භාණ්ඩද බංග්‍රා සංගීතයේදී භාවිතා වේ. ඩද්,ඩෆ්ලි, ඩොල්කි සහ දම්රු යන බෙර ඩෝලයට අමතරව භාවිතා වේ.ටුම්බි යන භාණ්ඩය මුලින්ම වාදනය කලේ ලාල්චන්ද් යම්ලා ජට් හා කුල්දිප් මානක් විසිනි. ඉන්පසුව අමර් සිංග් චම්කිලා විසින් මෙය ප්‍රගුණ කල අතර ඔහු ප්‍රසිද්ධ පංජාබ් ගායකයකුද විය. ටුම්බියෙහි ඇත්තේ එක් තතක් පමණක් වුවද මෙය වාදනයේ ප්‍රගුණයකු වීමට බොහෝකාලයක් ගත වේ. සාරාංගී යනු තත් කිහිපයක් සහිත වයලීනයක් බඳු භාණ්ඩයකි. සපේරාහි නිකුත්වන සංගීත රටා උච්ච ස්වරයෙන් යුත් ඉතා අලංකාර ස්වර වන අතර සප්තාචම්ටා මගින් නිපදවන නාදය බංග්‍රා සංගීතයට මුද්‍ර බවක් එක් කරයි. මඳ මන්ද්‍ර ස්වරයෙන් යුක්ත වූ ධද්, ඩෆ්ලි ,ඩෝල්කි, සහ දම්රු යන බෙර ,බංග්‍රා සංගීතයට බෙර හඬමුසු කරන අනෙකුත් බෙර අතරට එක්වේ.
තූර්යවාදකයෝ
දක්ෂ තූර්ය වාදකයකු නොසිටින්නට බංග්‍රා සංගීතයට මෙවන් දිගු ගමනක් පැමිණීමට කිසිසේත් නොහැකි වේ. පණ්ඩිත් දිනේෂ් සහ කුල්ජිත් භම්රා යන නිපුණ වාදකයින් දෙදෙනා එක්සත් රාජධානියේ බංග්‍රා කණ්ඩායම් වලට තබිලා හා ඩොල්කි යන වාදන භාණ්ඩ පුහුණුවීම්‍හිලා මහඟු ලෙස උපකාර කලේය. මොවුහු ගේ අනුගාමිකයන්ද තූර්ය වාදනයෙහි ඉතා නිපුනයන් වූහ. බර්මින්ශ්හැම් හි විසු වයස අවුරුදු 15ක් වන භුපින්දර් සිංග් කුල්ලර් නම් වූ වාදකයා ස්වකීය නිර්මාණයන් නිසා බ්‍රිතාන්‍ය පුරා ප්‍රචලිත වූ අතර බොහෝ පිරිස් එම නිර්මාණ වැළඳ ගත්හ. ඩොලා වේහ් ඩෝලා(සාත්රංග්) සහ “බොම්බාද ටුම්බි (සෆරි බෝයිස් ලා)යන ඇල්බමයෙහි නවීන තාල රටා ඇතුලත් වී ඇති අතර ඒවා අති සාර්ථක වී ඇත. මොහු බ්‍රිතාන්‍යයේ සිටින විශිෂ්ඨතම තූර්ය වාදකයා ලෙස නම් දරා සිටී. භුවින්දර් ගෙන් පසු සවුත්හෝල්හි සුනිල් කල්යාන් ඉදිරියට ආවේය. ඔහු බංග්‍රා සංගීතයට මෘදු බවක් එක් කල අතර පෙර නොඇසූ අලංකාරයක් එයින් එක් විය. තවද බ්‍රිතාන්‍යයේ විසූ දක්ෂම තබ්ලා වාදකයා ලෙස මොහු නම් දරා සිටියේය. පසු කාලයේ දී සුච්ශින්දර් ශන්ඩා විසින් හඳුන්වා දුන් ඔහුටම ආවේනික වූ ඩෝල වාදන ශෛලීය ඉතා ප්‍රචලිත වූයේ “ඩෝල් බීට්” නම් වූ ඇල්බමයේ පිට වීමත් සමගය තවද මොහුගේ ශෛලිය අනුගමනය කරමින් සංගීත නිර්මාණ කරණයේ නියැලි පිරිස අතරට ජැසීස් බී සහ භින්දා ජත්ද එක් වේ. එවකට සිටි දක්ෂම ඩෝල වාදකයා ලෙස සුචිශින්දර් නම් දරා සිටියේය. එමෙන්ම කොවෙන්ට් හි වාසය කල ජග්ගි රිහාල් ද ග්‍රේව්සෙන්ඩ් හි වාසය කල අමන් ගේයර් හා බිල්ලී යන ශිල්පීන්ද දක්ෂ තූර්ය වාදකයන් ලෙස නම් දරා සිටියේය.
උතුරු ඇමෙරිකාව තුළ බංග්‍රා නර්තනය
යුරෝපයේ හා උතුරු ඇමෙරිකවේ වෙසෙන පංජාබ් ජාතීහු බංග්‍රා සංස්කෘතිය එම රටවල් වල ව්‍යාප්ත කිරීමෙහිලා මහඟු ප්‍රයත්නයක් දරති. නමුත් උතුරු ඇමෙරිකාවේ සහ එක්සත් රාජධානියේ මෙම බංග්‍රා ප්‍රචලිත කිරීමේදි මතු වු අවස්ථාව පිළිබදව “ඉන්දියානු සිංහයා” නැමැති අනුවර්ත නාමය උසුලන එක්සත් රාජධානියේ බංග්‍රා ශිල්පියා මෙසේ පවසයි.
එංගලන්තය පුරා පැවතෙන විවාහ මංගල උස්සව අවස්ථාවන් වලදී මෙම බංග්‍රා සංගීත කණ්ඩායම් නැතිවම බැරි සම්ප්‍රදානුකූල අංගයක් බවට පත් වී ඇත. මේ සදහා බංග්‍රා කණ්ඩායම් ශිල්පීන්ට ඩොලර් 1800 ක මුදලක් වැය කරයි. බංග්‍රා කණ්ඩායම් සදහා ඉල්ලුම කෙසේදයත් තවත් අවුරුදු 2 ක් පුරාවට ඔවුනට වෙන්කර ඇත. එංගලන්තය ඉතා විශාල රටක් නෙවීම මෙම බංග්‍රා කණ්ඩායම් වල ගමනා ගමනය උදෙසා මහත් පහසුවක් වී ඇත. නමුත් කැනඩාව වැනි රටවල එක් අර්ධයක සිට තවත් අර්ධයකට යෑමට දින 3 ක පමණ කාලයක් ගත වේ. තවද කැනඩාවේ විවාහ උත්සව වලදී සජීවි සංගීතය භාවිතා නොකිරීම ද බංග්‍රා සංගීතය කැනඩාවේ ප්‍රචලිත නොවීමට තවත් කරුණක් විය. කෙසේ වෙතත් මන්මොහන් වාරිස්, ජැඩි බෙන්ස්, කමල් හීයර්, හර්බන් මාන්, සරාබ්ජිත්, ඒමා සහ ඩෙබී මක්සුස්පුරි යන බංග්‍රා ශිල්පීන්ගේ අභාෂය නිසා බංග්‍රා හා රීමික්ස් සංගීතයේ අනාගතය ඇමෙරිකානු මහද්වීපය තුළ ස්ථාපිත වෙමින් පවිති”
සංජය ශර්මාගේ තර්කයට අනුව ගත් කල බංග්‍රා සංගීතය “ආසියානු ඝෝෂාව” ද එසේ නැතහොත් ‘ඝෝෂාකාරි ආසියානුවන් ද’ ලෙස හංවඩු ගැසීමකට ලක් වී ඇත. උතුරු ඇමෙරිකාවේ ඇති රුගේ සංගීතය හා බංග්‍රා සංගීතය අතර ඉතා සමීප සම්බන්ධතාවයක් පවතින අතර රුගේ සංගීතයේදී, ඩෝල නාදයට සමාන නාදයක් ඇති සංගීත භාණ්ඩයක් ද භාවිතා වේ. මේ බව සික්ස්බෙක්ට්‍රම් ඩොට් කොම් යන වෙබ් අඩවියේදී පලවී ඇත.
කෙසේ වෙතත් එක්සත් රාජධානිය තුල බංග්‍රා සංගීතය ප්‍රචලිත කිරීමේදී බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් තුල ආසියානු සංම්ප්‍රදාය පිලිගැනීමට තිබු අකමැත්ත, සංජය ශර්මාගේ විශේෂ අවදානයට යොමු වී ඇත.
මීඩි එලියට් ගායිකාවගේ බංග්‍රා සංගීතය මුසු වු “ග්‍රේට් යුවර් ෆ්‍රීක් ඕන්” ගීතයෙන් පසු, 2001 වසරේ දී මෙම බංග්‍රා සංගීතය මුළු එක්සත් ජනපදය පුරාම ව්‍යාප්ත වීම ආරම්භ විය. තවද 2003 වර්ෂයේදී පංජාබ් එම්සි නම් රැප් ගායකයාගේ “Mundian to Bach ke” යන ගීතය ඇමෙරිකානු රැප් ගායකයෙකු වන ජෙයි සි (Z) විසින් සකස් වී ඇත. තවද ප්‍රාස් නම් වු රැප් ගායකයා “ස්වාමි” නම් වු බංග්‍රා සංගීතයේ මූලාරම්භය නවීන බංග්‍රා සංගීතයෙන් බොහෝ වෙනස් වුවද මෙම නවීකරණය වු බංග්‍රා සංගීතය හිප් පොප් වැනි අ‍නෙකුත් සංගීත ශෛලීන් හා මනාව මුසු වෙමින්, වාණිජ ලෝකයේ ඉහළටම ගමන් කරයි.
උතුරු ඇමෙරිකවේ බංග්‍රා අභාෂය කෙසේයත් බර්කෙලි බංග්‍ර‍ා සමාජයේ අනුග්‍රහයෙන් “ප්‍රිමියම් බංග්‍රා කම්පිටිෂන්” යන තරඟාවලිය 2008 – 02 - 02 දින කැලිෆෝනියා හි ෆ්ලින්ට් සෙන්ටර් යන ස්ථානයේදී පැවැත්විණි. තවද මැන්හැටන්හි සැම මසකම පළමු බ්‍රහස්පතින්දා දින “බෙස්මන්ට් බංග්‍රා” නම් උත්සවයක් බෙරික් ස්ට්‍රීට්හි පැවැත්වෙන අතර එය නර්තනය හා සංගීත ලෝලීන්ගෙන් පිරී ඉතිරි යයි. 1997 වසරේදී ආරම්භ වු මෙම “බෙස්මන්ට් බංග්‍රා” අද වන විට එන් වයි සී (NYC) සමාජයේ නැතුවම බැරි අංගයක් බවට පත්වී අවසානය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බංග්‍රා නැටුම් ප්‍රවර්ගය:නැටුම් ප්‍රවර්ගය:පන්ජාබ් ස්ංස්කෘතිය ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
කාමේෂ්වර
කාමේෂ්වර (සංස්කෘත: कामेश्वर, IAST: kāmeśvara) යනු විශ්වයේ සර්වබලධාරි දෙවියන් වන ශිව දෙවියන්ගේ උසස්ම ස්වරූප අතරින් එක් ස්වරූපයකි. එතුමා පිළිබඳව බ්‍රහ්මාණ්ඩ පුරාණයේ ලලිතා මාහාත්ම්‍යම් සහ ත්‍රිපුරා රහස්‍ය තුළ ප්‍රධාන වශයෙන් සඳහන් කොට ඇත.
නිරුක්තිය
කාම යන සංස්කෘත වචනයේ අරුත ඉච්ඡාවන් වේ. ඊශ්වර යනු අධිපතියා යි. කාමේශ්වර යනු ඉච්ඡාවන්ට අධිපතියා යි. ශිව දෙවියන්, සියලු ගුණාංගවලින් ඔබ්බට ගිය, උත්තරීතර යථාර්ථය සහ ප්‍රාථමික හේතුව වූ අතර උන්වහන්සේ මුළු විශ්වයටම 'ස්වාමියා' වන නිසා, 'ඊශ්වර' වේ; එබැවින් ශිව දෙවිඳුන් 'කාම ඊශ්වර' හෝ සරලව  'කාමේෂ්වර' ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. ශිව බ්‍රහ්මන් වූ අතර ඔහුගේ ආශාවෙන් (කාම) මුළු ලෝකයම නිර්මාණය කළේය, එබැවින් උන්වහන්සේ කාමේෂ්වර ලෙස හැඳින්වේ.
උපාඛ්‍යාන
බ්‍රහ්මාණ්ඩ පුරාණයේ ලලිතෝපාඛායනයට අනුව භණ්ඩාසුර විනාශ කිරීමට ත්‍රිපුර සුන්දරී දේවිය පැමිණි පසුව, ඇය විශ්වකර්ම දිව්‍ය පුත්‍රයා විසින් නිර්මිත ශ්‍රී නගරය තම වාසස්ථානය කොටගනි. එහිදි බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ ඉල්ලිම පිරිදි ඇය හා විවාහ වීමට පරම පුරුෂයන් කාමේශ්වර ස්වරූපයෙන් ප්‍රකට විය. "බ්‍රහ්ම දෙවියන් මෙසේ සිතමින් සිටියදීත්, මහේශ්වර මුළු විශ්වයම වශී කරන ස්වරූපයක් ගනිමින් ඔහු ඉදිරියේ පෙනී සිටියේය. දිව්‍යමය වස්ත්‍ර හැඳ, දිව්‍යමය මල්මාලා හැඳ, දිව්‍යමය සුවඳින් හා වස්ත්‍රවලින් පිරිපුන් වූ දස කෝටියක් කන්දර්පයන්ගේ ශෝභමාන ලක්‍ෂණවලින් සමන්වාගත දිව්‍ය පෞරුෂයක් උන්වහන්සේ සතු විය. කිරීටයක්, මාල, වළලු, කරාබු ආදියෙන් ශෝභමාන විය. උන්වහන්සේ මෙසේ බ්‍රහ්මයා ඉදිරියේ පෙනී සිටියේ ලෝකයම වශීකරන ස්වරූපයක් ගෙනය. ලෝකයන්ගේ පියා වූ බ්‍රහ්මා, මනරම් සිරුරකින් හෙබි එම තරුණ විරුවාට කාමේශ්වර යන නම තැබීය."
ත්‍රිපුරා රහස්‍ය තුළ කාමේශ්වරගේ ප්‍රකට වීම මෙසේ දක්වා ඇත. "මෙසේ බ්‍රහ්මා ඇතුළු අනෙකුත් අය විසින් ඉල්ලා සිටි පරිදි ත්‍රිපුර සුන්දරී දේවිය ඇගේ මුල් වාසස්ථානය වූ ආකාරයටම ඇගේ පිරිවර සමඟ මේරු ශිඛරය මත විශ්වකර්ම විසින් ඉදිකරන ලද යහපත් නගරයේ රැඳී සිටියාය. එවිට විශ්ව මාතාව ඔවුන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි කාමේශ්වර තම අර්ධ ශරීරයෙන් හැඩගස්වා ඔහු සමඟ විවාහ වී ඔහු සමඟ නැවතී සිටියාය."
"ඉක්බිතිව අපි දුටුවේ කැඩපතකින් පෙනෙන ආකාරයට තමාගේම රුව සමඟ සම්බන්ධ වූ සමාන රූමත් දෙවි කෙනෙකුගේ වම් කලවා මත පරමේශ්වරිය විශිෂ්ට ලෙස වාඩි වී සිටින බවයි. අහෝ විශ්වකර්මා! අපගේ ආශාවන් තෘප්තිමත් වූ හෙයින් අප අසමසම සතුටක් ලැබුවේය. අන්‍යෝන්‍ය වැළඳගැනීමේ අධික ප්‍රීතිය ප්‍රදර්ශනය කළ මෙම යුවළ ඔවුන්ගේ අලංකාරයෙන් සහ චමත්කාරයෙන් එකිනෙකා අභිබවා යමින් සිටියහ."
"අප නූගත් බව දුටු සදාශිව මෙය අසා ඇයට වැඳ මෙසේ කීවේය: “ඕ දේවී ! ඔබ දෙදෙනා අපගේ ආශාවන් (කාම) ඉටු කළ බැවින් ඔබතුමිය කාමේශ්වරී වන අතර ඔබේ ස්වාමියා කාමේශ්වර වනු ඇත. ඔබ වහන්සේලා අපගේ පාලකයන් වන බැවින්ද, රජවරුන්ගේ රජු වන බැවින්ද, ඔබතුමිය රාජ රාජේශ්වරී වන අතර ඔබතුමියගේ ස්වාමියා රාජ රාජේශ්වර වනු ඇත. ඔබතුමිය ත්‍රිපුරසුන්දරී වන අතර උන්වහන්සේ ත්‍රිපුරසුන්දර වනු ඇත."
ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:හින්දු ආගමේ දෙවියන්ගේ නම් ප්‍රවර්ගය:හින්දු දෙවිවරු
ගවුසීය බැහැරීම
රේඛීය වීජ ගණිතයේදී, ගවුසීය බැහැරීම යනු රේඛීය සමීකරණ පද්ධතියක විසඳුම් සෙවීම, න්‍යාසයක තත්වය සෙවීම හා ප්‍රතිලෝමය ගණනය කිරිම වැනි කාර්ය කිරීමට භාවිතා කළ හැකි ඇල්ගොරිතමයකි. ගවුසීය බැහැරීම, ජර්මානු විද්‍යාඥ හා ගණිතඥ කාර්ල් ෆෙඩ්රික් ගවුස් වෙනුවෙන් නම් තබා ඇත.
ඇල්ගොරිතම පුර‍ාවට ප්‍රාථමික පේළි ක්‍රියාවලිය භාවිතා වේ. ඇල්ගොරිතමය කොටස් 2 කින් යුක්ත වේ. ඒ එක එකක් පිළියෙල කර ඇති න්‍යාසයක පේළි සලකා බලනු ලැබේ. පළමු වැන්න න්‍යාසය පේලි එවලුම් ආකාරයට අඩු කරනු ලැබේ. දෙවැන්න න්‍යාසය තව දුරටත්, අවකරණය කරන ලද පේලි එවලුම් ආකාරයට අඩු කරනු ලැබේ. බොහෝමයක් යෙදීම් සඳහා පළමු කොටස පමණක් ප්‍රමාණවත් වේ.
මේ හා සම්බන්ධ නමුත් අඩු කාර්යක්ෂම ඇල්ගොරිතමයක් වන ගවුස් ජෝර්ඩන් ඉවත් කිරීම න්‍යාසය අවකරණය කරන ලද පේළි එවලුම් ආකාරයට එක් පියවරකින්ම පත් කරනු ලැබේ.
ඇල්ගොරිතමය පිළිබඳ සමාලෝචනය
න්‍යාස සදහා ද ඒ හා සමානවම ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. පළමු කොටස න්‍යාසය සුගම පේළි ක්‍රියාවලියක් යොදා ගෙන පේළි එවලුම් ආකාරයන් දක්වා අඩු කරන අතර දෙවන කොටස එය අවකරණය කරන ලද පේලි එවලුම් ආකාරයක් හෝ පේළි භෞත්‍රිකා ආකාරයන් දක්වා අඩු කරන අතර දෙවන කොටස එය අවකරණය කරන ලද පේලි එවලුම් ආකාරයක් හෝ පේලි සෞත්‍රිකා ආකාරයක් දක්වා අඩු කරයි.
ඇල්ගොරිතම විශ්ලේෂණයට ඉතා වැදගත් වන තවත් කරුණක් වන්නේ ගවුසීය ඉවත් කිරීම, න්‍යාස වියෝජනය ගණනය කිරීමයි. ගවුසීය ඉවත් කිරීමේදී භාවිත වන සුගම පේළි ක්‍රියාවලි තුන (ගුණන පේලි, හුවමාරු පේළි හා පේළි වල ගුණිත අනෙක් පේලි වලට එකතු කිරීම) වමෙහි ඇති ප්‍රතිවර්ථ කළ හැකි න්‍යාස සමග මුල් න්‍යාසය ගුණ කිරිම සිදු කරයි. ඇල්ගෝරිතමයේ ප්‍රථම කොටස LU වියෝජනය ගණනය කරන අතර දෙවන කොටස, ස්වාධීනව තීරණය කරන ලද යටිකුරු කළ හැකි න්‍යාසයක හා ස්වාධීනවතීරණය කරන ලද අවකරණය කරන ලද පේලි එවලුම් න්‍යාසයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මුල් (Original) න්‍යාසය ලියනු ලැබේ.
එඩ්වින් විජයරත්න
ශ්‍රීමත් එඩ්වින් ඇලෝසියස් පෙරේරා විජයරත්න  (ඉංග්‍රීසි:Sir Edwin Aloysius Perera Wijeyeratne) (8 ජනවාරි 1889 - 19 ඔක්තෝබර් 1968) යනු ශ්‍රී ලාංකීක දේශපාලනඥයෙක්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් වූ ඔහු 1915 දී සිංහල මුස්ලිම් කෝලාහල සැකකරුවෙකු ලෙස අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද අතර නිදහස් සටනේ පුරෝගාමියෙකු ද විය.
1931 වසරේදී පැවති ප්‍රථම මැතිවරණයෙන් රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ කෑගල්ල කොට්ඨාශයෙ ප්‍රථම මන්ත්‍රීවරවරයා ලෙසින් තේරී පත් විය. ලංකා ජාතික සංගමයේ සභාපති ලෙස වරක් කටයුතු කල අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි ආරම්භක සාමාජිකයෙක් හා සෙනෙට් සභිකයෙක් ද විය. ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන් ඩී. එස්. සේනානායක රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කර පසුව එක්සත් රාජධානියේ සහ ඉන්දියාවේ ශ්‍රී ලංකා මහා කොමසාරිස් ධූරයට පත් විය.
පූර්ව අවධිය හා අධ්‍යාපනය
1889 ජනවාරි 8 වන දින රඹුක්කන ප්‍රභූ පවුලක උපත ලැබූ අතර. ඔහුගේ පියා නොතාරිස්වරයෙකු වූ ගේබ්‍රියල් පෙරේරා විජයරත්න වූ අතර මව කෑගල්ලේ කෑගල්ලේ හතර කෝරළේ නොතාරිස්වරයෙකු වූ ජයසේකර තෙන්නකෝන් ගේ දියණිය වන කැතරින් වික්‍රමසිංහ ජයසේකර තෙන්නකෝන්ය. පවුලේ වැඩිමලා වූ ඔහු හැදී වැඩුණේ රඹුක්කන හා කෑගල්ල ය.
විජයරත්න මූලික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ රඹුක්කන ගමේ පාසලෙන්. නව හැවිරිදි වියේදී ඔහු ගම්පොල හන්දෙස්ස ගම්මානයේ පාසලට මාරු වී එහි තම අනාගත බිරිඳ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය ගේ ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ නැවතී සිටියේය. පසුව ඔහු කෑගල්ල ශාන්ත මරියා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර ඔහු කේම්බ්‍රිජ් ජ්‍යෙෂ්ඨ විභාගය ගෞරව සහිතව සමත් විය. ඔහුගේ අවසන් පාසල් ත්‍යාග ප්‍රදානෝත්සවයේදී ඔහු ත්‍යාග 15ක් දිනා ගත්තේය. thumb|right|260px|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව thumb|right|260px|[[තිස්ස විජයරත්න|තිස්ස, නිශ්ශංක හා කුඩා]] thumb|right|260px|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සහ ලීලා විජයරත්න ආර්යාව හයවන ජෝර්ජ් රජු සහ රැජින සමග 1951 ලන්ඩනයේ දි thumb|right|260px|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න II එළිසබෙත් රැජින සමග thumb|right|260px|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න අගමැති ඩඩ්ලි සේනානායක සමග
මුල් කාලීන වෘත්තිය දිවිය හා නීති වෘත්තිය
පාසල් අධ්‍යාපනය අවසන් කිරීමෙන් පසු ඔහු කොළඹ ලොරෙන්ස් විද්‍යාලයේ හි ගුරුවරයකු ලෙස ද කලක් මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස ද සේවය කළේය. එහිදී ඔහු ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදියෙකු හා හිටපු පුවත්පත් ජ්‍යෙෂ්ඨ කතෘ වරයකු වූ ආර්මන්ඩ් ද සූසා (Armand de Souza) යටතේ විජයරත්න සේවය කළේය. මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස සේවය කරමින් සිටියදී, 1929 දී ලංකා නීති විද්‍යාලයේ නීතිය හදාරා වයස අවුරුදු 30 දී නීතීඥවරයෙකු ලෙස සුදුසුකම් ලබා ගත්හ. සිවිල් නීතිය සහ උඩරට නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු වූ ඔහු තම උපන් නගරය වන කෑගල්ලේ නීතිඥ වෘත්තිය ආරම්භ කළේය. ඔහු සිවිල් සහ උඩරට නීතිය සහ බෞද්ධ පැවිද්දන් පිළිබඳ වූ නීතිය පිළිබඳ විජයරත්න විශේෂඥයෙක් විය.
1915 කැරැල්ල
පුවත්පත් කලාවේ මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස මුල් අවදියේදී, විජයරත්න ශ්‍රීමත් පොන්නම්බලම් රාමනාදන් ගේ දේශපාලන ලේකම් බවට පත් වූ අතර, තරුණ ලංකා මණ්ඩලය නම් දේශපාලන කණ්ඩායමක සම නිර්මාතෘවරයෙකු විය. 1915 කැරලි සමයේදී බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත බලධාරීන් විසින් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූ අතර, ස්වයං පාලනය සඳහා වූ ඔහුගේ උද්ඝෝෂණ හේතුවෙන් කඩාකප්පල්කාරී ලේඛන සහ ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ අතර චෝදනා නොමැතිව සිරගත කිරීමට මුහුණ දුන් අනෙක් අය අතර එෆ්.ආර්. සේනානායක, ඩී.සී. සේනානායක, ඩී.එස්. සේනානායක, දොන් බාරොන් ජයතිලක ඇතුළත් වේ. ආචාර්ය සී.ඒ. හේවාවිතාරණ, ඩබ්ලිව්.ඒ.ද සිල්වා, ආතර් වී. දියෙස්, ජෝන් සිල්වා, පියදාස සිරිසේන, ඒ.ඊ.ගුණසිංහ යන අය නිදහස් ව්‍යාපාරයේ ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ.
ලංකා ජාතික සංගමය හා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව
විජයරත්න 1919 දී ශ්‍රීමත් පොන්නම්බලම් අරුණාචලම්ශ්‍ සහ ශ්‍රීමත් ජේම්ස් පීරිස් විසින් ආරම්භ කරන ලද ලංකා ජාතික සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකි. ඔහු 1931 දී කෑගල්ලෙන් ලංකා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට තේරී පත් වූ අතර එහිදී ඔහු 1935 දෙසැම්බර් 7 දක්වා සේවය කළේය. 1940 දෙසැම්බර් 21 දින විජයරත්න ලංකා ජාතික සංගමයේ සභාපති ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහුගේ සම ලේකම්වරුන් වූයේ ඩඩ්ලි සේනානායක සහ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන යි. මෙම කාලය තුළ ඔහු ලන්ඩනයට ගිය ලංකා ජාතික සංගමයේ නියෝජිත කණ්ඩායමට නායකත්වය දීමට තෝරා ගන්නා ලදී.
එකල ප්‍රසිද්ධ කතාවක් වූයේ 1944 සෝල්බරි කොමිසම මහනුවරට යන විට ඩී.එස්. සේනානායක විසින් විජයරත්න කෑගල්ලේ වෙල්යායක ස්ථානගත කර තිබීමයි. එහිදී, ඔහු සාමාන්‍ය සිංහල ගොවියෙකු ලෙස කොමසාරිස්වරුන්ට හඳුන්වා දුන් අතර, ඔහු කොමසාරිස්වරුන්ට ඉංග්‍රීසියෙන් කතා කළ අතර, ලංකාවට ස්වයං පාලනයක් ලබා ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය ඔවුන් තුළ කාවැද්දුවේය. එමගින් ලංකාවේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් සඳහා ඉන්දියාවට පැමිණෙන ලෙස ජවහර්ලාල් නේරු සහ ඉන්දීය ජාතික සංගමයේ විසින් ලංකාවට විශේෂ ආරාධනාවක් එවන ලදී. විජයරත්න, ඩී.එස්.සේනානායක, ජෝර්ජ් ඊ.ද සිල්වා, ජේ.ආර්.ජයවර්ධන, ශ්‍රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා සහ එච්.ඩබ්ලිව්.අමරසූරිය යන මහත්වරු නියෝජිත පිරිස අතර වූහ.
එක්සත් ජාතික පක්ෂය හා ස්වදේශ කටයුතු හා ග්‍රාම සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය
1947 දී, විජයරත්න එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු බවට පත් වූ අතර, පාර්ලිමේන්තුවේ තේරී පත් නොවූ ඉහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක් වූ ලංකාවේ සෙනෙට් සභාවට පත් කරන ලදී. එහිදී ඔහු සෙනෙට් සභාවේ වැඩ බලන නායකයා ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු පසුව 1948 ජූලි මාසයේදී ඩී.එස්. සේනානායක ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ ස්වදේශ කටයුතු හා ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍යවරයා ලෙස ශ්‍රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලක ගෙන් පසු පත් විය. ඔහු ලංකාවෙන් මරණ දඬුවම අහෝසි කරන ලෙස ප්‍රථම වරට නිර්දේශ කළ මරණ දඬුවම පිළිබඳ කොමිසමේ සාමාජිකයෙකු විය. ශ්‍රී ලංකාව සඳහා ජාතික ගීය තේරීමේ තේරීම් කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළේය. නමෝ, නමෝ, මාතා පසුව රටේ ජාතික ගීය ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී. ඔහු 1951 පෙබරවාරි මාසයේදී අමාත්‍ය සහ සෙනෙට් සභික ධූරයෙන් ඉල්ලා අස් වුහ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගීය
ශ්‍රී ලංකා මාතා යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගීයයි. 1940 දී සිංහල භාෂාවෙන් එහි පද හා තනුව ලියැවුනේ ආනන්ද සමරකෝන් විසින් වන අතර, 1951, නොවැම්බර 22 දිනදී නිල වශයෙන් එය ජාතික ගීය වශයෙන් පිළිගැනුනේ එවකට ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න මුලසුන හෙබවූ කමිටුවක නිර්දේශ මතය.
රාජ්යතාන්ත්රික භූමිකාව
1952 දී, ශ්‍රීමත් ඔලිවර් ගුණතිලකගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස එක්සත් රාජධානියේ ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් ලෙස විජයරත්න පත් කරන ලද අතර, 1953 අලුත් අවුරුදු ගෞරව ප්‍රදානයේදී එලිසබෙත් රැජින විසින් ඕඩර් ඔෆ් බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ නයිට් කමාන්ඩර් (සිවිල් අංශය) ලෙස ශ්‍රීමත් පදවිය ට පත් කරනු ලැබුවේ බකිංහැම් මාලිගයේ දිය. ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස බ්‍රිතාන්‍යය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා ශක්තිමත් කිරීමට සම්බන්ධ විය. දෙවන එලිසබෙත් රැජින සහ පිලිප් කුමරු අවස්ථා තුනකදී ලන්ඩනයේ පිහිටි විජයරත්න ගේ නිවසට පැමිණියහ. 1954 දී විජයරත්න නැවත ලංකාවට කැඳවන ලද අතර ඔහුගෙන් පසුව ශ්‍රීමත් ක්ලෝඩ් කොරයා එක්සත් රාජධානියේ මහ කොමසාරිස් ලෙස පත් විය. 1955 දී, ඔහු ඉන්දියාවේ ලංකා මහ කොමසාරිස්වරයා ලෙස පත් කරන ලද අතර 1957 දක්වා සේවය කලේය.
පුද්ගලික දිවිය
විජයරත්න ගම්පොළ හන්දෙස්ස මීවලදෙණිය වලව්වේ ලීලා පෙතියාගොඩ මෙනවිය සමඟ විවාහ වූ අතර ඔහුට පුතුන් තිදෙනෙකු සහ දියණියක සිටියේය. වැඩිමලා, තිස්ස විජයරත්න නීතිඥවරයෙකු වූ අතර විදේශ කටයුතු සහ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ අතිරේක ලේකම්වරයා ලෙසද, ප්‍රංශයේ සහ ස්විට්සර්ලන්තයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයා ලෙසද, අගමැතිනි සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මියගේ විදේශ කටයුතු ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක ලෙසද කටයුතු කර ඇත. ඔහුගේ දෙවන පුත් නිශ්ශංක විජයරත්න, අධ්‍යාපන, උසස් අධ්‍යාපන හා අධිකරණ අමාත්‍ය තනතුර ද දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේ (ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු) වූ අතර පසුව රුසියානු සමූහාණ්ඩුවේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති සහ යුනෙස්කෝ පාලක මණ්ඩලයේ හිටපු සාමාජිකයෙකු ද විය. දියනිය, මානෙල් විජයරත්න මෙනවිය (අඩු වයසින් මිය ගියේය) හා බාල පුතා වෛද්‍ය කුඩා විජයරත්න ය.
ජීවිතයෙන් සමු ගැනිම
ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න, 1968 ඔක්තෝබර් 19 දින කෑගල්ලේ දි අභාවප්‍රාප්ත වන විට 79 හැවිරිදි වියේ පසු විය
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:1889 උපත් ප්‍රවර්ගය:1968 මරණ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
සුකුතේස්වර දේවාලය
සුකුතේස්වර දේවාලය පිහිටියේ ඉන්දියාවේ ඔඩිෂාවේ භුබනේස්වර් පැරණි නගරයේ ය. මෙය ජනතාවගේ රැස්වීම් සඳහා වැදගත් වේ. මෙම දේවාලයේ වන්දනාවට ලක්වන ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව වන්නේ මධ්‍යයේ පිහිටි ශිව ලිංගයයි. මෙම දේවාලය මහා ශිවරාත්‍රී, චණ්ඩිපාඨ සහ රුද්‍රාභිෂේක වැනි විවිධ ආගමික උත්සව සඳහා භාවිතයට ගැනේ.
පිහිටීම
මෙම දේවාලය පිහිටියේ ගෞරි සංකර දේවාලයෙන් විහිදෙන ගංගා-යමුනා මාර්ගයේ දකුණු පස ලිංගරාජ වෙළඳ සංකීර්ණයට පසුපසිනි. ගංගා-යමුනා පරිශ්‍රයේ නිරිතදිගින් පිහිටි මෙය ලාඛේස්වර දේවාලයට බටහිරින් පිහිටා ඇත. මෙහි වන්දනාවට ලක්වන ප්‍රධාන දෙවියා වන ශිව ලිංගය වෘත්තාකාර යෝනි පීඨයක් මත පිහිටුවා ඇත. ජීවමාන දේවාලයක් වන මෙය නැගෙනහිරට මුහුණලා පිහිටා ඇත.
සම්ප්‍රදායයන් සහ පුරාවෘත්ත
බහුවිධ හිමිකාරීත්වයක් ඇති මෙය පෞද්ගලික දේපළකි. මෙම දේවාලය පවත්වාගෙන යනු ලබන්නේ දමෝදාර් මිෂ්රා නම් දේවාලයේ ප්‍රධාන පූජක තැන විසිනි.
මෙම දෙවොල ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.ව. 16වන සියවසට අයත් යැයි අනුමාන කෙරේ. මෙම ගොඩනැගිල්ලේ ව්‍යූහය, වන්දනාවට ලක්වූ දේවතාවා සහ නවග්‍රහ පනේලය මේ සඳහා පාදක කොටගෙන ඇත. ප්‍රදේශයේ ප්‍රදේවාසීන්ට අනුව මෙම දේවාලය කේශරීවරුන් විසිනි. ජීවමාන දෙවොලක් වන මෙහි මහා ශිවරාත්‍රී, චණ්ඩිපාඨා සහ රුද්‍රාභිෂේක වැනි උත්සව සැමරීම සිදුවේ. එසේම නූල් මංගල්‍යය, විවාහ ගිවිස ගැනීම් ආදී කටයුතු ද මෙහි දී සිදු කෙරේ.
ගෘහනිර්මාණ ලක්ෂණ
මෙම දේවාලය පීඨ දෙවොල් සම්ප්‍රදායය අනුව නිර්මාණය කොට ඇත. නැගෙනහිරින් මෙම දෙවොල ලාඛේස්වර දේවාලයේ ප්‍රාකාරයෙන් සීමා වේ. බටහිරින් විවෘත පරිසරයක් පිහිටි අතර, උතුරින් ගංගා-යමුනා මාර්ගයෙන් මායිම් වේ. දේවාලයට දකුණින් පෞද්ගලික නිවාස ගොඩනැගිලි දැකිය හැකි ය. මෙ දේවාලය නැගෙනහිරට මුහුණලා පිහිටා ඇත.
සැලැස්ම අතින් මෙම දේවාලය විමාන ආකාරයක් ගන්නා අතර ඉදිරි ද්වාර මණ්ඩපයක් ද ඇත. විමාන කොටස වර්ග මීටර 2.80ක ක්ෂේත්‍රඵලයකින් යුත් අතර, පූර්ව ද්වාර මණ්ඩපයේ දිග මීටර 0.55කි. රැස්වීම් කටයුතු සඳහා දේවාලය ඉදිරිපිට වර්ග මීටර 3.25ක වර්ගඵලයකින් යුත් නූතන ශාලාවක් ද ඉදිකොට ඇති අතර, එය ජගමෝහනය ලෙස භාවිතයට ගැනේ. පංචරථ ස්වභාවය්ක ගන්නා මෙහි මධ්‍ය රාහ අංගයක් සහ රාහයේ දෙපස පිහිටි අනුරථ සහ කණිකා පාග යුගල බැගින් යුක්ත වේ. උච්චත්වය සැලකූ විට, විමානය පීඪ සම්ප්‍රදායයෙන් යුත් අතර, එහි උස මීටර 1.57කි. දේවාලයේ පහළ සිට ඉහළට පිළිවෙලින් බාදා, ගන්දි සහ මස්තක යන කොටස් දැකගත හැක. තෙබදුම් බාදා අංගයක් ඇති බැවින් මෙය ත්‍රියංග බාදාවක් වන අතර එහි උස මීටර 1.57කි. (පභාගය මීටර 0.38, ජංඝා මීටර 0.86, බරන්ද මීටර 0.33) ගන්දි නම් කොටසේ පේසා තුනක් ඇති අතර එය උසින් මීටර 1.50කි. මස්තකයේ දර්ශීය ඔරිස්සානු දේවාලයක දක්නට ලැබෙන බේකි, ආමලක, ඛාපූරි සහ කලස යන අංග දක්නට ලැබේ. එහි උස මීටර 0.90කි.
දේවාලයේ ලැටරයිට් පාෂාණයෙන් තැනූ ප්‍රාකාරයක් ඇති අතර, එය වර්ග මීටර 10.10ක වර්ගඵලයක් වටා දිවෙයි. මීටර 1.43ක උසින් යුත් මෙහි ඝනකම මීටර 0.35කි.
රාහ නිකේතන සහ පාර්ශ්ව දේවතා
ජංඝා කොටසේ උතුරු, දකුණු සහ බටහිර පැතිවල රාහ නිකේතන දක්නට ලැබේ. මේවා පෙනුමෙන් සමාන අතර උස මීටර 0.50 x පළල මීටර 0.46 යන මිනුම්වලින් යුත් අතර ගැඹුර මීටර 0.20කි. නිකේතන තුළ දක්නට ලැබෙන රූප මෑතකාලීනව තැන්පත් කළ ඒවා වේ.
මෝස්තර අංග
උළුවහු කණු මීටර 1.10ක උසින් සහ මීටර 0.56ක පළලින් යුක්ත ය. එය තනි සිරස් තීරුවක් සහිත අතර එය නවීකරණය කළ එකකි. ලලාටබිම්බ නම් කොටසෙහි ද්විත්ව පෙති සහිත පද්මයක් මත හිඳගත් ගජලක්ෂ්මී දෙවඟන ඇතුන් පිරිවරා සිටිනු දැක්වේ. උළුවහු කණුවලට ඉහළින් වූ ස්තරයේ පද්මාසනයෙන් හිඳගත් නවග්‍රහයන් දැක්වේ.
ශ්‍රේණිය (A/B/C)
i) ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය: B ii) ඓතිහාසික: C iii) සංවිධානික: C iv) සමාජ/සංස්කෘතික: C