cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
භාර්යාව විකිණීම (එංගලන්ත චාරිත්‍රය)
ස්ථානය
විකිණීම සිදුවන ස්ථානය ලෙස පොදු වෙළඳපලක් තෝරා ගැනීම මගින් සැමියා හා බිරිඳ, තම වෙන්වීමට සාක්ෂි දැරීමට අති විශාල ජනකායක් සිටින බවට සහතික කර ගත්හ. කණ්ඨපාශය ස්ංකේතාත්මක අදහසින් භාවිතා විය. විකිණීමෙන් පසු එය නව ගැනුම්කරුට ලබා දීමෙන් ගනුදෙනුව නිම වූ බවට සනිටුහන් කරයි. එසේම සමහර අවස්ථා වලදී සැමියා විසින් ගැනුම්කරු ලවා, තමාට තව දුරටත් බිරිඳගේ වගකීම් නැති බවට ගිවිසුමක් අත්සන් කර ගැනීමක් සිදුවී ඇත. 1735දී ශාන්ත ක්ලෙමන්ට් හි සිදුවූ සාර්ථක භාර්යා වෙළඳාමකින් පසු පොදු ඝෝෂක (අණ බෙරකරු වැනි පුද්ගලයෙක්) මාර්ග දිගේ මෙම විකිණීම පිළිබඳ තොරතුරු සැල කළේ, එම කාන්තාවගේ පළමු සැමියා තවදුරටත් ඇය ලබාගන්නා ණය ගෙවීමට බැඳී නොසිටින බව්,අ එහි වෙළෙන්දන්ට දැනුම් දීමටයි. මෙම කරුණම සඳහන් කරමින් 1789දී ඉප්ස්විච් ජර්නල් පුවත්පතෙහි දැන්වීමක් පළවිය. එහි සඳහන් වූයේ "ඇයට මගේ නමින් කිසිවක් පවරා නොදෙන්න. ඇයට තවදුරටත් මට අයිතියක් නොමැත". මෙම වෙළඳාම සිදුකළ සමහර පුද්ගලයන් විකිණීම නීත්‍යානුකූල කිරීම සඳහා සකස් කළ විකුණුම් පතක් බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ දක්නට ඇත .විකුණුම්පත 1758දී සමර්සෙට් හි සමාදාන විනිශ්චයකරුවෙකුට ඉදිරිපත් කරන පෙත්සමක ආකාරයට ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ බිරිඳ විසිනි. එහි සඳහන් වන්නේ ඊට මාස 18කට පෙර තමාව, තම ස්වාමියා විසින් £6 සිලිං 6 කට විකුණුවේ, ඔහුගේ වියදම් අඩු කර ගැනීමට බව පවසමින් වුවද, වෙළඳාමෙන් මාස 3කට පසු තම පළමු සැමියා, තමාගෙන් හා තම නව සැමියාගෙන් ගනුදෙනුව සඳහා තවත් මුදල් ඉල්ලා සිටීමක් පිළිබඳවය.
සසෙක්ස් වල තානායම් හා තැබෑරුම්, බිරියන් විකිණෙන ප්‍රසිද්ධ ස්ථාන වූ අතර, වටිනාකමේ කොටසක් වූයේ මත්පැන්ය. උදාහරණයක් ලෙස මිනිසෙකු යැප්ටන් හි ෂෝල්ඩර් ඔෆ් මට්න් හා ක්‍යුකම්බර් හිදී 1898දී තම බිරිඳ විකුණූ විට, ගැණුම්කරු ඇයව මිලට ගත්තේ සිලිං 7 පැන්ස 6 (2011දී £ 30) හා බීර (බ්‍රිතාන්‍ය මිනුමෙන්) නැළියක් (ලීටර 1.1) ගෙවීමෙනි. මීට සියවසකට පෙර බ්‍රයිටන් වල සිදුවූ වෙළඳාමකදී බීර මුට්ටි 8ක් හා සිලිං 7 (2011දී £20) කට වෙළඳාම සිදුවිය. 1790දී නින්ෆීල්ඩ් හි මිනිසෙකු, තම බිරිඳව ජින් පයින්ට් භාගයකට හුවමාරු කරගෙන පසුව තම අදහස වෙනස් කරගෙන ඇයව නැවත මිලට ගනු ලැබීය.
සමහර අවස්ථා වලදී ප්‍රසිද්ධියේ සිදුකරන භාර්යා වෙලඳාමට මිනිසුන් විශාල ප්‍රමානයක් පැමිණ සිට ඇත. 1806දී හල් වල පැවැත්වීමට තිබූ වෙන්දේසියක් කල් දැමීමට සිදුවූයේ එවැනි අසාමාන්‍ය සිදුවීමක් නැරඹීමට පැමිණ සිටි මිනිසුන් ප්‍රමානය වැඩි වීම නිසාය. මෙහිදී භාර්යා වෙළඳාම කලාතුරකින් සිදුවූ අතර එනිසා ජනප්‍රියතාවයෙන් වැඩිවිය. 1780ත් 1850ත් අතර මෙම චාරිත්‍රය සිදුකිරීම් 300ක් පමණ වාර්ත වූ අතර අත්හැර යාම් වලට සාපෙක්ෂව ඉතා අවම මට්ටමක පැවතියේ, වික්ටෝරියානු යුගයේ අත්හැරයාම් දහස් ගණන් පිළිබඳ වාර්තා වීම නිසාය.
ව්‍යාප්තිය හා සංකේතනය
භාර්යා වෙළඳාම එංගලන්තය පුරා පැතිරී තිබුනද, එය වේල්සයේ පැතිරී තිබුනේ අඩුවෙනි. එම නිසා එම ප්‍රදේශයෙන් වාර්තා වූයේ සුළු සිද්ධි කිහිපයකි. ස්කොට්ලන්තයෙන් වාර්තා වූයේ එක් සිද්ධියක් පමණි. 1760ත් 1880ත් අතර කාල සීමාව තුළ වැඩි වශයෙන්ම සිදුවීම් වාර්තා වී ඇති එංගලන්ත පළාත වූයේ යෝක්ෂයර් ප්‍රාන්තයයි. ඉන් සිදුවීම් 44ක් වාර්තා වී ඇති අතර එය එම කාලසීමාවේදීම මිඩ්ල්සෙක්ස් හා ලන්ඩන් වලින් වාර්තා වූ ප්‍රමානයට වඩා 19ක් වැඩිය. මෙකල ලන්ඩන් වලට පැමිණ සිටි ප්‍රංශ විකටයෙකු වූ ජෝන් බුල් ලන්ඩන් හි ස්මිත්ෆීල්ඩ් වෙළඳපලේ "මගේ බිරිඳ £15ක්" ලෙස කෑගසමින් ගිය අතර ඔහුගේ බිරිඳ කුඩා කුටියක කණ්ඨපාශයක් පළඳා ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබිණි.
"භාර්යාවෝ විකිණීම පිණිසයි" (wives for sale) නම් තම එකතුව තුළින් එහි කර්තෘ සැමුවෙල් පියට් මෙන්ෆී, භාර්යා වෙළඳාමට අදාල සිද්ධි 387ක් එකතු කළේය. එහි අවසන් සිද්ධි කිහිපය, 20වන සියවසේ මුල් කාලයේදී වාර්තා වී ඇත. ඉතිහාසඥ ඊ.පී.තොම්සන් පවසන පරිදි මෙන්ෆීගේ බොහෝ වාර්තා අවිනිශ්චිත හා අනුමාන වාර්තා වන අතර සමහර සිද්ධි දෙවතාවක් වාර්තා වී ඇත. ඔහු තවදුරටත් පැවසුවේ මින් 300ක් පමණ සත්‍ය සිදුවීම් බවත්, ඔහු විසින් කරන ලද පර්යේෂණත් සමඟ මුළු වාර්තා සංඛ්‍යාව 400ක් පමණ වන බවයි.
මෙන්ෆීගේ තොරතුරු වලට අනූව ඔහු පැවසා ඇත්තේ මෙම චාරිත්‍රය සත්ව වෙළඳාමකට සමාන බවයි. කණ්ඨපාශයේ සංකේතාත්මක අදහස හා භාර්යාවන්ට සමහර අවස්ථා වලදී බර අනුව මිල නියම කිරීම යන දෑ සත්ව වෙළඳාමට අනුකූල බවයි. කණ්ඨපාශය යොදාගත්තේ වෙළඳාමේ නෛතික භාවය විදහා දැක්වීමට බව පවසන තොම්සන්, මෙන්ෆී මෙම ගනුදෙනුවේ සමාජ සම්බන්ධය වරදවා වටහා ගෙන ඇති බව පවසයි. පොදු වෙළඳපලක් යොදාගත්තේ එහි සත්ව වෙළඳාම සිදුවන නිසා නොව, එහි සිටින ජනකාය අනුව, ස්වාමියාගේ හා බිරිඳගේ වෙන්වීම බොහෝ පිරිසකට දැනගත හැකි වන නිසා බව ඔහු වැඩි දුරටත් පවසයි. බොහෝ අවස්ථා වලදී විකිණීම සිදුවූයේ පොදු වෙළඳපලවල්, තැබෑරුම් හා ප්‍රාදේශීය මං සලකුණු අසලදීය. 1817දී ප්‍රෙස්ටන් හි ස්ථම්භය, 1835දී බෝල්ටන් හි වායු කුළුණ වැනි සෙනඟ ගැවසෙන ස්ථාන ඊට උදාහරණ විය. ස්වාමිපුරුෂයා විකිණීම පිළිබඳ ඉතා සුළු අවස්ථා කිහිපයක්ද වාර්තා වී ඇත. නූතන දැක්මට අනුව දික්කසාදයක් සඳහා වුවද බිරිඳ සතකු මෙන් විකිණීම පහත් තත්වයක් ලෙස සැලකේ. එසේම බොහෝ මෑත කාලීන වාර්තා වල කාන්තා නිදහස හා ඇගේ අවශ්‍යතා පිළිබඳ අදහස් ඇතුලත් විය. එම වාර්තා වල කාන්තාව විස්තර කර තිබුනේ ලස්සන, ප්‍රියමනාප, හොඳින් හැසිරෙන, නිහතමානී, විනෝදයෙන් කල් ගත කරන, ගැමි ළඳ වැනි වදන් වලිනි.
ආකල්ප වල සිදුවූ වෙනස්කම්
18වන සියවසෙ අවසන් කාලය වන විට, භාර්යාව විකිණීම පිළිබඳ විරෝධය සමාජය තුළින්ම ඇතිවන්නට විය. 1756දී ඩබ්ලින් හිදී සිදුවීමට ගිය එක් භාර්යා වෙළඳාමකදී, එතනට පැමිණි කාන්තාවන් පිරිසක් විකිණීමට ගිය කන්තාව මුදාගත් අතර, ඔවුන් විසින් එම පුරුෂයාට ආදර්ශ නඩු විභාගයක් පවත්වා ඔහුව පසුදා එළිවන තුරු දඬුකඳේ ගසා තබා ඇත. 1777දී කාමතෙන්ෂයර් හිදී භාර්යා අලෙවියකට සහභාගි වූ පිරිස අතර දැඩි නිශ්ශබ්දතාවක් හා එම අවස්ථාව දැකීම නිසා දැඩි නොසන්සුන්තාවක් ඇතිවී ඇත. 1806දී ස්මිත්ෆීල්ඩ් වෙළඳපලේදී එක් කම්කරුවෙක් තම බිරිඳව විකිණීමට යාමේදී, මහජනතාව එම පුද්ගලයා ගැන කුපිත වූ අතර, පොලිස් නිළධාරීන් මැදිහත් නොවන්න්නට, එම පුද්ගලයාට දරුණු ලෙස දඬුවම් දීමට ඉඩ තිබිණි.
භාර්යාවන් විකිණීම පිළිබඳ වාර්තා වීම් 1750 ගණන් වල දශකයකට දෙකක් පමණ වුවද 1820 හා 1830 ගණන් වල එය දශකයකට 50ක් පමණ විය. සිදුවීම් ගණන වැඩිවීමත් සමඟ ඊට එල්ල වන විරෝධයද වැඩි වන්නට විය. එය එතෙක් කල් පැවතියද, ඒ වන විට ප්‍රභූ සමාජය විසින් එය අහෝසි කළ යුතු, තම වගකීමක් ලෙස සැලකිණි. එසේම් එම යුගයේ කාන්තාවන් පැවසුවේ, භාර්යා වෙළඳාම තමන්ට තර්ජනයක් හා අපහාසයක් බවයි. කාර්තු සැසිවල සිටි සමාදාන විනිශ්චයකරුවන්ද භාර්යා වෙළඳාමේ නියුක්තව සිටි පුරුෂයන්ට දඬුවම් දීමේ නිරතව සිටියහ. එසේම සමහරක් ඉහළ උසාවි වල තීන්දු මඟින් භාර්යාව විකිණීම නීති විරෝධි බවටද නියම වී ඇත. පුවත්පත් ලිපි වලින්ද මෙම චාරිත්‍රය හෙළා දැක ඇත. 1832දී එක් පුවත්පතක මෙම ක්‍රියාව සඳහන් කර ඇත්තේ ඉතාම නින්දිත හා ජුගුප්සාජනක අවස්ථාවක් ලෙසයි. කෙසේ නමුත් භාර්යාව විකිණූ සිද්ධි ගණන සීඝ්‍රයෙන් පහළ බැසීමට පටන් ගත්තේ 1840 ගණන් වලය. තොම්සන්ගේ පර්යේෂණ වලට අනුව, 1800ත් 1840ත් අතර 121ක් වූ භාර්යාව විකිණීමේ සිද්ධි ප්‍රමානය, 1840ත් 1880ත් අතර 55ක් දක්වා පහළ බැස තිබිණි.
මෑන්ස්ෆීල්ඩ් හි 1වන එර්ල්වරයා වූ විලියම් මුරේ අගවිනිසුරුතුමා ,භාර්යා වෙළඳාම, අනාචාරයේ හැසිරීමට කරන කුමන්ත්‍රණයක් ලෙස සැලකුවද, වාර්තා වූ සිද්ධි අතරින් සුළු ප්‍රමානයකට පමණක් උසාවියේදී දඬුවම් දෙනු ලැබීය. 1818දී ද ටයිම්ස් පුවත්පත (The Times) එවැනි එක් සිද්ධියක් වාර්තා කළේය. එක් පුද්ගලයෙක් තම බිරිඳ සිලිං 2 පැන්ස 6කට ලියොමින්ස්ටර් වෙළඳපලේදී, ස්මිත්ෆීල්ඩ් හි වැඩිම ලංසුව තබන්නාට විකිණීම පිළිබඳව අධිචෝදනා ලබා තිබුනේය. 1825දී ජොන්සන් නම් පුද්ගලයෙක්, තම බිරිඳ විකිණීමේ අදහසින්, වීදි දිගේ බිරිඳගේ ගුණ වර්ණනා කරමින් ගීත ගායනා කිරීමේ වරදට චෝදන ලබා තිබිණි. ඔහුව අතඩංගුවට ගත් නිළධාරියා පැවසුවේ ඔහුගේ ගීතය ඇසීමට බව හඟවමින් බොහෝ රස්තියාදුකරුවන් පිරිසක් එක් රැස්වී සිටියද ඔවුන් විසින් එම අවස්ථාවේදී අන් පුද්ගලයන්ගේ මුදල් පසුම්බි පැහැරගෙන ඇති බවයි. 1842දෙ ජෝන් ඈෂ්ටෝන් "බිරිඳක් විකිණීම" නම් කෘතියේ දක්වා ඇත්තේ මෙවැනි ගීත අනන්‍ය නොවන බවයි. කෙසේ නමුත් මෙම පුද්ගලයා උසාවියේදී පැවසුවේ, ඔහුගේ අදහස වූයේ තම බිරිඳ විකිණීම නොව තම කටහඬ යොදා ගනිමින් කිසියම් මුදලක් උපයා ගැනීම බවයි. ඔහු තව දුරටත් පැවසුවේ, තම බිරිඳ තම කුසගිනි දරුවන් සමඟ නිවසේ වසන බවයි. එසේම ඔහු තම ගීතය රචනා කළ පත්‍රිකා බෙදා හැරිය බවද, බිරිඳ විකුණන බව කියමින් මුදල් ඉපයීමට තැත් කළ බවද කීය. කෙසේ නමුත් ඔහුව නිදහස් කිරීමට පෙර නගරාධිපතිවරය පැවසුවේ ජොන්සනෙගේ මෙම ක්‍රියාව ඉදිරියටත් කරගෙන යාමට අවසර දිය නොහැකි බවයි. 1833දී එපින් හිදී භාර්යාවක් විකිණූ සිද්ධියක් වාර්තා වී ඇත. ඇයව විකුණා තිබුනේ සිලිං 2 පැන්ස 6ක් හා තවත් පැන්ස 6ක තීරු බද්දක්ද සමඟිනි. මත්බව සිඳුනු පසු ඔහුව සමාදාන විනිශ්චයකරුවෙකු ඉදිරියට පමුණුවන ලද අතර, එහිදී ඔහු පවසා ඇත්තේ, ඔහුව මෙම විවාහයට තම කෝරලයේ බළධාරීන් විසින් බලෙන් ඇතුලත් කරන ලද අතර, එදා පටන් ඔහු තම බිරිඳ සමඟ කිසි දිනෙක එකට ජීවත් වී නොමැති බවත්, ඇය බ්‍රැඩ්ලි නම් පුද්ගලයෙකු සමඟ ප්‍රසිද්ධියේ අනාචාරයේ හැසිරී ඇති බවත්, පසුව එම පුද්ගලයා විසින්ම ඇයව මිලට ගෙන ඇති බවත්ය. තම බිරිඳව අතහැර දමා යාමේ වරදට එම පුද්ගලයාට දඬුවම් කර ඇත.
වසර 18කට පසු තමා විකිණූ බිරිඳ නැවත තමා කරා පැමිණීමෙන්, සිදුවන මයිකල් හෙන්චාඩ් ගේ බිඳ වැටීම, තෝමස් හාඩි ගේ කාස්ටබ්‍රිජ් හි නගරාධිපති (Mayor of Casterbridge) නම් නවකතාව ඉදිරිපත් කරයි. තදින් කිපෙනසුළු, ආවේගශීලී, කෲර ස්වාමිපුරුෂයෙකු වන හෙන්චාඩ්, තම බිරිඳ තමාට බරක් ලෙස සිතා පිටස්තර පුද්ගලයෙකුට ගිනි 5කට විකුණයි. හෙන්චාඩ් පසුව බොහෝ දියුණු ව්‍යාපාරිකයෙක් වන අතර අවසානයේදී නගරාධිපති ධූරයටද පත්වේ. නමුත් වසර ගණනාවකට පසු ඔහුගේ පැරණි බිරිය නැවත පැමිණීමෙන් ඔහු ඉතා අසරණ තත්වයකට පත්වේ. මෙම චාරිත්‍රය 19වන සියවසේ ප්‍රංශ නාට්‍යයක් වූ Le Marché de Londresහි ඉදිරපත් කරයි. මෙම නාට්‍ය හා මෙම කාලයේදී මෙම චාරිත්‍රය පිළිබඳව ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගේ ආකල්ප පිළිබඳව සඳහන් කරමින් 1846දී රචක ඇන්ගස් බී. රීච් පවසන්නේ, ප්‍රංශ ජාතිකයන් අපේ(ඉංග්‍රීසීන්ගේ) දුර්වල අංග පිළිබඳව මනාව හදාරන අතර, ඔවුන් එංගලන්තයේ භෞතික පිහිටීම හා ශක්තිය පිළිබඳව ඇති විශ්වාසය අඩු කරගනු ඇත්තේ, එංගලන්තයේ ස්වාමි පුරුෂයෙකුට තම අශ්වයා හෝ සුනඛයා විකුණන ලෙසම තම බිරිඳවත් විකිණිය හැකි නිසා බවයි. ඊට වසර 20කට පසු වුවද එවැනි චෝදනා සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්වන්නේ, 1864දී ද බුක් ඔෆ් ඩේස් (The Book of Days) හි රචක රොබට් චේම්බර්ස් 1832දී භාර්යා විකිණීම පිළිබඳ සිද්ධියක් ගෙන හැර පාමින්, "කලාතුරකින් හෝ පැවැත්වෙන භාර්යා වෙළඳාම් අප ඉතා සුළු කොට තැකුවද යුරෝපාකරයේ අනෙකුත් රටවල් එම චාරිත්‍රය අප නොදියුණු ශිෂ්ඨාචාරයක් ලෙස පෙන්නුම් කිරීමට උපයෝගී කරගන්න බව" තම කෘතියේ දැක්වීම මගිනි. මෙම චාරිත්‍රය නිසා මහත් ලැජ්ජාවට පත්වී 1853දී එක් නීති අත්පොතක්, විනිශ්චයකරුවන්ට, භාර්යා වෙළඳාම මිත්‍යාවක් ලෙස සලකා බැහැර කිරීමට උපදෙස් ලබාදිනි. එහි වැඩිදුරටත් දැක්වුනේ "තම භාර්යාවගෙන් මිදීමට, ඇයව ප්‍රසිද්ධ වෙළඳපලේ, ගෙලට පළඳින ලණුවකුත් සමඟ විකුණා දැමීම අශීලාචාර වැරැද්දක් බවත් එවැනි ක්‍රියාවන් කළ පුද්ගලයෙකුට මහේස්ත්‍රාත්වරයෙකු විසින් දැඩි දඬුවම් දිය යුතු බවත්ය". 1869දී මුලින්ම පළ කරන ලද බර්න් ගේ ජස්ටිස් ඔෆ් ද පීස් ඇන්ඩ් පැරිෂ් ඔෆිසර් (Justice of the Peace and Parish Officer) හි දැක්වෙන පරිදි, "ප්‍රසිද්ධියේ බිරිඳ විකිණීම හෝ මිලදී ගැනීම නඩු පැවරිය හැකි වරදකි. භාර්යාවන් විකිණීම හෝ මිලදී ගැනීම පිළිබඳව මෑත කාලයේදී විභාග වූ චෝදනා වලදී දෙපාර්ශවයම වරද පිළිගත් අතර ඔවුන්ට මාස 6ක සිරදඬුවම් නියම විනි".
භාර්යාව විකිණීමේ තවත් ක්‍රමයක් වූයේ ඔප්පුවක් මඟින් පැවරීමයි. මුලදී මෙම ක්‍රමය ඉතා අඩුවෙන් භාවිතා වුවද, 1850න් පසු භාර්යාව ප්‍රසිද්ධියේ විකිණීමට විරෝධය පළකරමින් ඇතිවූ මහජන මතයත් සමඟ මෙම ක්‍රමය බහුලව භාවිතා විය. කෙසේ නමුත් භාර්යාව විකිණීමේ නීත්‍යානුකූලභාවය පිළිබඳ ගැටලුව ආණ්ඩුව තුළටද පැමිණ තිබිණි. 1881දී ස්වදේශ කටයුතු පිළිබඳ ලේකම් විලියම් හාකෝට් (William Harcourt), ෂෙෆීල්ඩ් (Sheffield) හි පුද්ගලයෙක් භාර්යාව බීර නැළියකට විකිණීම පිළිබඳ සිද්ධියකදී පැවසුවේ, "එංගලන්තයේ කිසිම තැනක භාර්යාව විකිණීම නීත්‍යානුකූල බවට මතයක් නැත. එසේම එවැනි චාරිත්‍රයක්ද නැත" යනුවෙනි. නමුත් 1889දී ගැලවීමේ හමුදාවේ (Salvation Army) සමාජිකයෙක් තම භාර්යාව සිලිමකට නොටිංහැම්ෂයර් (Nottinghamshire) හි හක්නෝල් ටෝකාර්ඩ් (Hucknall Torkard) හිදී විකුණා ඇයව කණ්ඨපාශය සමඟ ගැණුම්කරුගේ නිවසට ගෙනයන ලදි. මෙය කණ්ඨපාශය යොදා ගැනීම පිළිබඳව වාර්තා වී ඇති අවසන් සිද්ධියයි. එංගලන්තයේ භාර්යාව විකිණීම පිළිබඳව අවසානයටම වාර්තා වී ඇති සිද්ධිය 1913දී, තම ස්වාමිපුරුෂයා තමාව ඔහුගේ වැඩපලේ මිතුරෙකුට £1කට (2011දී £70කට සමාන වේ) විකුණූ බවට, ලීඩ්ස් පොලිස් උසාවියේ සාක්ෂි දී තිබීමයි. මෙහිදී වෙළඳාම සිදුවූ ආකාරය වාර්තා වී නැත.
යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය
යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ යාගොඩ ගම තුල පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ.
පිහිටීම
යාගොඩ ගම මධ්‍යයේ පිහිටි මෙම දුම්රිය ස්ඨානය කෘෂිකර්මාන්තය අතින් ජීවන රටාවක් ගෙවන ජනතාවක් ජිවත්වන ප්‍රෙද්ශයක් වුවද නගරයේ රැකියාවන් සදහා පිටත්වන්නාවු අයවළුන්ගේ මෙන්ම පාසැල් සදහා ගමන් ගන්නාවු පාසැල් දරැවන්ගේ පහසුව සදහා මහත්වු කාරය භාරයක් ඉටුකරණ දුම්රිය ස්ථානයක් වශයෙන් හැදින් විය හැක. කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 13 ක් පමණ දුරකින් පිහිටි යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 14 වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 10.45 ක උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ. ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය පහල දුම්රිය මාර්ගයේ කොළඹ පැත්තට ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානයටත් ඉහල දුම්රිය මාර්ගයේ පොල්ගහවෙල පැත්තට ගම්පහ දුම්රිය ස්ථානයටත් අතර මැද පිහිටා ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානයකි. මීටර් 800 ක් වැනි ආසන්න දුරකින් යාගොඩ පුරාණ සුගතානන්දාරාම රජ මහා විහාරය පිහිටා තිබේ.
ඉතිහාසය
බස්නාහිර පලාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රීක්කයට අයත් වන යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති යාගොඩ ගම් ප්‍රෙද්ශය නගරය ඉතිහාසය අතින් මෙන්ම භුගෝලිය සාධකයන් අතින්ද ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා ඇත.යාගොඩ සුගතානන්දාරාම රජ මහා විහාරය මෙම දුම්රිය ස්ඨානයට මීටර් 900 ක් වැනි ආසන්න දුරකින් පිහිටා ඇති අතර දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති ස්ථානය අවට මනස්කාන්ත වෙල් යායකින් වට වී ඇති බැවින් දුම්රිය ස්ථානයේ මනහර බව මනාවට කියාපාන්නාවු සාධකයකි්‍. තවද දිනපතා රාජකාරින් සදහා කෙළඔට සාමාන්‍ය වශයෙක් ජනතාවක් දිනපතා මෙම දුම්රිය ස්ථානයෙන් ගමන් ගන්නා බැව් දුම්රියේ ගමන් කරන්නාවු අයෙකුට දැකගත හැකි කරැණක් වනු නොඅනුමානය.
ජීවත් වන ජනතාව
බොදු ජනතාවක් දිවි ගෙවන පරිසරයක් වශයෙන් සදහන් කළ හැකි වුවද සාමාන්‍ය වශයෙන් රෝමානු කතෝලික අයවලුන්ද දිවි ගෙවීම් කළද වෙනත් කිසිදු ජාතියකට අයත් අයවලුන් නොමැති ගැමි පරිසරයෙන් හෙබි ගම්මානයක් වශයෙන් සදහන් ලඛ හැක.
ත්‍රිමාන-සුමටකරණය
ඩිජිටල් සංඥා සැකසුම් ක්‍රියාවලීන් තුළදී සුමටකරණයක් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ අධි විභේදන සංඥාවක් අඩු විභේදන මට්ටමකින් නිරූපණය කිරීමේ දී හට ගන්නා විරූපණ ලක්ෂණ (aliasing) අවම කර ගැනීමේ ක්‍රම‍වේදයයි. සුමටකරණය ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණය, පරිගණක රූප නිර්මාණය, ඩිජිටල් ධ්වනි යෙදුම් සහ අනෙකුත් යෙදුම් රාශියක් සඳහා භාවිත කෙරේ.
ඡායාරූප තුළ විරූපණ ලක්ෂණ වක්‍ර රේඛා හෝ පටි නැතහොත් දුඹුරු පැහැ රටාවන්, කේතුක ජිද්‍රණ, ස‍ංකේතුකරණ හෝ අනවශ්‍ය පැල්ලම් විසුරුම් ලෙස දිස් විය හැක. ශබ්ද සීමාව තුළ මේවා රළු, විෂම හෝ විකෘති ස්වර නැතහොත් ඝෝෂාව ලෙස ශ්‍රවණය වේ.
සුමටකරණය යනු පටිගත කෙරෙන (හෝ නැවත කියවන) උපාංගයෙහි විසඳුම් හැකියාවට වඩා ඉහල සංඛ්‍යාතයන් සහිත සංඥා කොටස් ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. මෙම ඉවත් කිරීමේ ක්‍රියාවලිය අඩු විභේදනය මට්ටමකින් (නැවත) නියැදි ලබා ගැනීමට පෙර සිදු කෙරේ. සංඥාවෙහි මෙම කොටස ඉවත් කිරීමෙන් තොරව නියැදි ලබා ගැනීම සිදු කළ විට රූපයෙහි (1-a) ඉහල ප්‍රදේශයේ සුදු කළු අපැහැදිලි ප්‍රදේශයක් ඇති වේ.
සංඥා ප්‍රතිග්‍රහණයේ දී සහ ධ්වනි යෙදුමවලදී ප්‍රතිසම සිට සංඛ්‍යාක දක්වා පරිවර්තනය කෙරෙන උපාංගයක් මඟින් නියැදි ලබා ගැනීමට ප්‍රථම ආදාන සංඥාවන් ඒවායේ ඇති එම සංඛ්‍යාත පරාසයට අයත් නොවන කොටස් ඉවත් කිරීම සඳහා ප්‍රතිසම සුමටකරණ පෙරහනක් තුළින් ‍යැවීම මඟින් බොහෝ විට සුමටකරණය කෙරේ. ඩිජිටල් ඡායාරූපකරණයේ දී භාවිතා වන ප්‍රකාශ සුමටකරණ පෙරහන් ද්විවර්තක ද්‍රව්‍යවලින් නිපදවා ඇති අතර ඒවා මඟින් අවකාශ ප්‍රකාශ සීමාව තුළ සංඥාව සුමටනය කෙරේ. එහිදී සුමටන පෙරහන මඟින් සිදු කෙරෙනුයේ ඩිජිටල් සංවේදකයේ සීමාවට පහල මට්ටමක් දක්වා රූපයේ විභේදනය ගෙන ඒම සඳහා එය මඳක් බොඳ කිරීම වේ. (පික්සල් පිහිටුම් විශාලත්වය ඉහල යන තරමට සංවේදක මට්ටමින් ලබා ගත හැකි විභේදනය අවම වේ.)
සුමටකරණයෙහි සෛද්ධාන්තික සාධාරණීකරණය සඳහා සංඥා සැකසුම සහ aliasing ට අදාල ලිපි සලකා බලන්න. මෙම ලිපියෙහි ඉතිරි කොටස පරිගණක රූප නිර්මාණයේ දී භාවිතා කෙරෙන සුමටන ක්‍රම සඳහා වෙන් වී ඇත.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Anti-aliasing
මධ්‍යයන යුගය
උප සංස්කෘතිය තුළ කාව්‍යකරැවන්‍ ප්‍රශංසාවට ලක් වු අතර කාව්‍යකර 'මැලිසන්' ප්‍රමුඛයා ලෙස සැලකිණි. අනෙක් සම්ප්‍රදාය වුයේ කාව්‍යකරුවන් වෘත්තියේ දක්ෂයින් වු අතර ඔවුන්ගේ ජිවිතයන්ට ‍රජවරැන්ගෙන්, කුමාරවරැන්ගෙන් සහ ආර්යයාවන්ගෙන් විශ්වාසනිය අනුග්‍රහයක් ලැබිණි. 'ග්වෙනෙයිඩ්' රාජ්‍යයයේ බිද වැටිම සහ වේල්ස්හි ස්වාධිනත්වය කවර ආකාරයකින් හෝ 1282 දී නැති විම මගින් සම්ප්‍රදායන් තුළ අර්බුදයක් ඇති වු නමුත් මෙම අර්බුදය ජය ගත්තේය. මෙය 'සිවිඩ්' මීටරයේ දියුණුවට, නවීකරණයට සහ ප්‍රශංසාවට ඉතා ලිහිල් අර්ථකථනයක් සහ ශ්‍රේෂ්ඨයින්ගේ උපකාරයන් සදහා විශ්වාසනියත්වයක් ඇති කළේය.
ශිල්ප ශ්‍රේණියේ කාව්‍යකරුවන්ගේ හෝ කවියන්ගේ පිළිවෙවලින් ඔවුන්ගේන් 'රෑල් බුක්' මගින් වෘත්තිමය සාහිත්‍ය සම්ප්‍රදාය පෝෂණය කරන ලදි. මෙම 'රෑල් බුක්' මගින් ඔවුන්ගේ වෘත්තිමය දක්ෂයින් සහ කාව්‍ය ශිල්පයක් ලෙස හැදැරිම අවධාරණය කරන ලදි. මෙම නීතින්ට අනුව ආධුනිකයෙකුට සම්පුර්ණයෙන් සුදුසුකම් ලැබු කාව්‍යකරැවෙකු වීමට අවුරැදු 9 ක් අවශ්‍ය විය. මෙම නීතින් තුළ කාව්‍යකරැවන්ගේ සේවයට බලාපෙ‍ාරොත්තු වන ගාස්තුව සදහන් වු අතර කාව්‍යකරැවන්ගේ පුහුණුවීම් සහ වසරේ එක් කාලයකදී කාව්‍යකරැවන්ට ඇති ඉල්ලීම අනුව මෙම ගාස්තුව වෙනස් විය.
රජවරු, කුමාරවරුන්, ශ්‍රේෂ්ඨයින් කාව්‍යකරුවන් තුළ වු ගෞරවයට අමතර කතාන්දර සදහා ඔවුන් සිටියේය. (වේල්ස් සියැපිඩ්, කාව්‍යකරු මෙන්ම කතාන්තරකරුවන් වෘත්තිමය ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් විය. නමුත් කාව්‍යකරුවන්ගේ මෙන් නොව මොවුන්ගේ කාර්යන් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් නොනැවති පවති. නොනැසි පවතින්නේ කතා කියන්නන් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද ස්වදේශිය වේලසයේ සාහිත්‍ය නිර්මාණ පමණි. මෙම කථා සාමාන්‍යයෙන් 'මැබිජෝනියන්' ලෙස හදුන්වයි.
මධ්‍යයන යුගයේ වේල්ස්හි ගද්‍යය කතා සම්ප්‍රදායකට සීමා නොවු අතර ආගමික සහ ‍ප්‍ර‍ායෝගික ක්‍රියාවන් මෙය ඇතුළත් වුවේය. තම ඉතා විශාල ප්‍රමාණයෙන්, අනෙක් භාෂාවන්හි පරිවර්තන විය
ශ්‍රී ලංකාවේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව දැක්වීමේදී එය නුවරඑළිය, කොත්මලේ, හැටන්, වලපනේ හා හඟුරන්කෙත යන අධ්‍යාපන කලාප වලට අදාල රජයේ පාසැල් ලැයිස්තු වශයෙන් වෙන් වෙන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය.
නුවරඑළිය අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය නුවරඑළිය (සිංහල), නුවරඑළිය (දෙමළ-1), නුවරඑළිය (දෙමළ-2) හා නුවරඑළිය (දෙමළ-3)යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 148 වෙයි.
නුවරඑළිය (සිංහල) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 32 කින් සමන්විත වන නුවරඑළිය (සිංහල) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
නුවරඑළිය (දෙමළ-1) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 36 කින් සමන්විත වන නුවරඑළිය (දෙමළ-1) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
නුවරඑළිය (දෙමළ-2) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 42 කින් සමන්විත වන නුවරඑළිය (දෙමළ-2) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
නුවරඑළිය (දෙමළ-3) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 38 කින් සමන්විත වන නුවරඑළිය (දෙමළ-3) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
කොත්මලේ අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය කොත්මලේ යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙන් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 80 වෙයි.
කොත්මලේ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 80 කින් සමන්විත වන කොත්මලේ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හැටන් අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය අඹගමුව, හැටන්(දෙමළ-1), හැටන්(දෙමළ-2) හා හැටන්(දෙමළ-3)යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 140 වෙයි.
අඹගමුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 35 කින් සමන්විත වන අඹගමුව අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හැටන් (දෙමළ-2) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 33 කින් සමන්විත වන හැටන් (දෙමළ-2) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හැටන් (දෙමළ-3) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 32 කින් සමන්විත වන හැටන් (දෙමළ-3) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
වලපනේ අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය වලපනේ (සිංහල) යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙන් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 83 වෙයි.
වලපනේ (සිංහල) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 83 කින් සමන්විත වන වලපනේ (සිංහල) අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
01. ම/ප/නු/ව ශ්‍රී සුමංගල ජාතික පාසල-නිල්දණ්ඩාහින්න 02. ගාමිණී ජාතික පාසල-නුවර එළිය 03. ම/ප/නු/ව ඵුස්සදේව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය-වලපනේ 04. කීර්තිබණ්ඩාර මහා විද්‍යාලය-කුඹල්ගමුව 05. ටී.බී.එම් හේරත් ඉසුරු විද්‍යාලය-රාගල 06. රුපහ මහා විද්‍යාලය 07. මඩුල්ල මහා විද්‍යාලය-උඩුපුස්සැල්ලාව 08. විද්‍යාප්‍රදීප මහා විද්‍යාලය-උඩමාදුර 09. රත්නායකපතන විද්‍යාලය-උඩුපුස්සැල්ලාව 10. රාගල දෙමළ විද්‍යාලය-රාගල 11. ආගරපතන දෙමළ විද්‍යාලය-හැටන් 12. ආන්ෆීල්ඩ් දෙමළ විද්‍යාලය-දික් ඔය 13. බ්ලූම්ෆීල්ඩ් දෙමළ විද්‍යාලය-මස්කෙළිය 14. කැරොලීනා දෙමළ විද්‍යාලය-වටවල 15. අල් හින් හාජ් ජාතික පාසල-හපුගස්තලාව 16. ගිනිගත්හේන මහා විද්‍යාලය-ගිනිගත්හේන 17. කැම්පියන් දෙමළ විද්‍යාලය-බොගවන්තලාව 18. ගාමිණී දිසානායක ජාතික පාසල-කොත්මලේ 19. හැදුණුවැව විද්‍යාලය-හැදුණුවැව 20. සුමණ මහා විද්‍යාලය-තලවකැලේ 21. තලවකැලේ දෙමළ මහා විද්‍යාලය-තලවකැලේ 22. ඩෙල්ටා ගැමුණුපුර මහා විද්‍යාලය-පුස්සැල්ලාව 23. සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක බාලිකා විද්‍යාලය-හගුරන්කෙත 24. දෙණිකේ මහා විද්‍යාලය-රිකිල්ලගස්කඩ 25. වික්ටෝරියා ජාතික පාසල-අධිකාරිගම 26. ගුඩ් ශෙපඩ් බාලිකා විද්‍යාලය-නුවර එළිය 27. ග්‍රේට් වෙස්ටර්න් බාලිකා විද්‍යාලය-තලවකැලේ 28. හගුරන්කෙත මහා විද්‍යාලය-හගුරන්කෙත 29. හප්පාවර විද්‍යාලය-ලැමසූරිය 30. හොලි ට්‍රිනිටි විද්‍යාලය-නුවර එළිය 31. ලදුපිට විද්‍යාලය-පදියපැලැල්ල 32. මහින්ද විද්‍යාලය-කදපොල 33. මතුරට විද්‍යාලය-පදියපැලැල්ල 34. මෙතෝදිස්ට් විද්‍යාලය-කදපොල 35. මද්දුමබණ්ඩාර විද්‍යාලය-නුවර එළිය 36. කොටගල දෙමළ විද්‍යාලය-කොටගල 37. පදියපැලැල්ල මහා විද්‍යාලය-පදියපැලැල්ල 38. පොරමඩුල්ල ජාතික පාසල-රිකිල්ලගස්කඩ 39. සෙනරත් මහා විද්‍යාලය-උඩුපුස්සැල්ලාව 40. රාහුල මහා විද්‍යාලය-කදපොල 41. සේනානන්ද මහා විද්‍යාලය-මීපිළිමාන 42. විද්‍යාකර මහා විද්‍යාලය-රිකිල්ලගස්කඩ 43. නවෝද්‍යා පාසල-කලගන්වත්ත
හඟුරන්කෙත අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය උඩ හේවාහැට යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙන් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 67 වෙයි.
උඩ හේවාහැට අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 67 කින් සමන්විත වන උඩ හේවාහැට අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
දහ නව වන ශතවර්ෂය
දහ නව වන ශතවර්ෂය
19 වන ශතවර්ෂයේ ඇති වු කාර්මික විප්ලවය හේතුවෙන් මිනිසුන් විශාලා වශයෙන් දකු‍ණු වේල්ස් නිම්න වෙත ආගමනය විය. ඒ අතරින් බොහෝ පිරිසක් ඉංග්‍රිසි ජාතිකයන් වු අතර සමහර අය දේශිය ප්‍රජාව සමග සම්බන්ධ විමේ අදහසින් වේල්ස් හි භාෂාව ඉගෙන ගැනීමට උත්සාහ කලහ. ඒ සමගම පොත්, වාරික සගරා, පත්තර, කවි, බැලට් නාට්‍ය හා දේශන සදහා තිබු ඉල්ලුම වැඩි වෙන්නට විය. චාලට් ගෙස්ට් මෙනවිය, ලැනෝවර් මෙ‍නවිය වැනි ධනවත් ආදායම් ලාභින්, රාජ්‍යය ධනවත් සංස්කෘතියක් කරා යොමු කිරීමට ක්‍රියාකාරිව සහයෝගය දුන් අය වේ. වේල්ස් හි සාහිත්‍ය උත්සව ජාලය හේතුවෙන් ලිපි හා සෑම ආකාර‍යකම කවි දියුණු විය.
තරගයන්හිදි කවීන් ඔවුන්ගේ අනන්‍යතාවය සගවා තබා ගැනීමේ අදහසින්, ඔවුන්ගේ විරිදු කියන නාමයන් (බ්‍රැඩික් නාමයන්) භාවිතා කලෝය. ජනප්‍රිය වීමෙන් පසු වද ඔවුන් එම නාමයන්ම භාවිතා කළහ. ඊවන් ඊවන්ස් (ඉයන් ශ්ලෙන් ජර්නොයිඩ්), ජෝන් බැල්ක්මෙල්, විලියම් තෝමස් හා ‍ජෝන් සිරියොග් හුග්ස් යන අය එම ශතවර්ෂයේ බොහෝ පැසසුම් ලත් කවීන් වුහ. ඔවුන් බාවිතා කළ බ්‍රැඩික් නාමයන් පිළිවෙලින් 'ඇලන්'. 'ඉස්වෙයින්' සහ සිරියොග් වේ.
වේල්ස් හි වේග ශක්තිය හැදින ගැනීමට නවකතාකරැවන් ප්‍රමාද විය. අන්කල් ටොම්ස් කැබින වැනි පරිවර්තන පැවතියත්, පිලිගත් ප්‍රථම නවකථාකරැ ඩැනියල් ඕවන් වු අතර රේස් ලොවිස් (1885) හා ඉනොක් හව්ස් (1891) ඔවුන් අතර විය.
යී යි
ජීවිතය
මාස්ටර් යී 1536 දෙසැම්බර් 26 දින ගංග්වොන් පළාතේ ගංනියුං හි ඩියොක්සු යි වංශයේ (덕수 이씨, 德水 李氏) උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා සිව්වන රාජ්‍ය මන්ත්‍රීවරයෙක් ( jwachanseong, 좌찬성) Yi Won-su, සහ ඔහුගේ මව, ෂින් සයිම්දම්, දක්ෂ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු සහ අක්ෂර වින්‍යාස ශිල්පිනියකි. ඔහු 1549 සිට 1551 දක්වා අගමැති වූ යී ගීගේ මුණුපුරා විය. ඔහුගේ මුල් අවදියේදී ඔහු ජෝ ග්වං-ජෝගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ බේක් ඉන්-ජියෝල්ගේ ශිෂ්‍යයෙකි. වයස අවුරුදු හත වන විට ඔහු කොන්ෆියුසියස් සම්භාව්‍ය පිළිබඳ පාඩම් අවසන් කර ඇති අතර වයස අවුරුදු 13 දී සිවිල් සේවා සාහිත්‍ය විභාගය සමත් වූ බව කියනු ලැබේ. යී මම ඔහුට වයස අවුරුදු 16 දී ඔහුගේ මවගේ අභාවයෙන් පසු කුම්ගං-සාන් හි හුදෙකලා වී වසර 3 ක් නැවතී බුදුදහම ඉගෙන ගත්තෙමි. ඔහු වයස අවුරුදු 20 දී කඳුකරයෙන් පිටව ගොස් කොන්ෆියුෂියානුවාදය හැදෑරීමට කැප විය.
වසර ගණනාවක් පුරා විවිධ කාර්යාලවල ඔහු ලැබූ අතිවිශාල අත්දැකීම් හේතුවෙන්, දේශපාලනය පිළිබඳ පුළුල් දැක්මක් ලබා ගැනීමට යී මට හැකි වූ අතර රජුගේ ගැඹුරු විශ්වාසය සමඟ, වයස අවුරුදු 40 වන විට දේශපාලනයේ කේන්ද්‍රීය චරිතයක් බවට පත්විය. ඔහුගේ බොහෝ ලියකියවිලි සහ නිබන්ධන රාජකීය අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලද නමුත් 1576 දී දේශපාලන ගැටුම් උත්සන්න වූ විට, ඔහුගේ උත්සාහය අසාර්ථක වූ අතර ඔහු ආපසු නිවසට පැමිණියේය. ආපසු පැමිණීමෙන් පසු, ඔහු තම ගෝලයන්ගේ අධ්‍යයනයට හා අධ්‍යාපනයට තම කාලය කැප කළ අතර පොත් කිහිපයක් ලියා ඇත.
වයස අවුරුදු 45 දී නැවත ධූරයට පත් වූ ඔහු විවිධ අමාත්‍ය ධූර දරමින්, තීරණාත්මක දේශපාලන සිදුවීම් වාර්තා කළ ලේඛන රාශියක් නිෂ්පාදනය කළ අතර, එකල පැතිර ගිය දේශපාලන ගැටුම් සමනය කිරීමට තම උත්සාහය පෙන්නුම් කළේය. කෙසේ වෙතත්, සොන්ජෝ රජු ඔහුගේ ආකල්පයේ නොසැලකිලිමත් වූ අතර ගැටුම්වලදී මධ්‍යස්ථ ස්ථාවරයක සිටීම යි යි හට දුෂ්කර විය. ඔහු 1583 දී ධූරයෙන් ඉවත් වූ අතර ඊළඟ වසරේ මිය ගියේය.
පුරාවෘත්තයට අනුව, ඔහු තම ජීවිත කාලය තුළ ඉම්ජින් ගඟේ බලකොටුව අසල මණ්ඩපයක් ඉදිකර ඇති අතර, රජුට මඟ පෙන්වන ආලෝකයක් සැපයීම සඳහා සෝල් සිට උතුරට පලා යාමට සිදු වූ විට එය ගිනිබත් කරන ලෙස ඔහුගේ උරුමක්කාරයින්ට උපදෙස් දුන්නේය. මෙය සිදු වූයේ ඉම්ජින් යුද්ධයේදී Hideyoshi ගේ කොරියාවේ ආක්‍රමණ වලදීය.
ඉගැන්වීම්
මාස්ටර් යී මම දාර්ශනිකයෙකු ලෙස පමණක් නොව සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු ලෙසද ප්‍රසිද්ධ විය. ඔහු යි හ්වාං විසින් අනුගමනය කරන ලද ද්විත්වවාදී නව-කොන්ෆියුෂියානු ඉගැන්වීම් සමඟ සම්පුර්ණයෙන්ම එකඟ නොවීය. ඔහුගේ නව-කොන්ෆියුසියස්වාදය පිළිබඳ පාසල වඩාත් සංයුක්ත, ද්‍රව්‍යමය මූලද්‍රව්‍ය කෙරෙහි අවධාරණය කළේය. අභ්‍යන්තර අධ්‍යාත්මික සංජානනයට වඩා, මෙම ප්‍රායෝගික හා ප්‍රායෝගික ප්‍රවේශය බාහිර අත්දැකීම් සහ ඉගෙනීම අගය කළේය. දේශපාලනයේ නියැලීමෙන් සතුටක් නොලැබූ යි හ්වාං මෙන් නොව, යි මම රජයේ පරිපාලනයට කොන්ෆියුෂියානු සාරධර්ම සහ මූලධර්ම ක්‍රියාත්මක කිරීම වැදගත් යැයි සිතූ ක්‍රියාකාරී නිලධාරියෙකි. නිසි පරිපාලනයේ පදනම ලෙස ඔහු ඍෂි ඉගෙනීම සහ ස්වයං වගාව අවධාරණය කළේය.
යී යි ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ ඔහුගේ දුරදක්නා නුවණින් සිදුවිය හැකි ජපන් ප්‍රහාරයකට එරෙහිව හමුදාව කෙටුම්පත් කර ශක්තිමත් කිරීමට ඔහු යෝජනා කළේය. ඔහුගේ යෝජනාව මධ්‍යම රජය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ඉම්ජින් යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර ඔහු පසුව මිය ගියේය.
තෝරාගත් කෘති
මේවා යී යි ගේ ප්‍රකාශිත ලේඛන කිහිපයකි :
උරුමය
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/5000_won_serieV_obverse.jpeg/250px-5000_won_serieV_obverse.jpeg|දකුණ|thumb|250x250පික්| දැනට සංසරණය වන 5,000 වොන් නෝට්ටුවේ Yi I මධ්‍යම සෝල් හි පිහිටි වීදියක් වන යුල්ගොංනෝ ඔහුගේ නමින් නම් කර ඇත,  ඔහු දකුණු කොරියානු වොන් 5,000 නෝට්ටුවේ නිරූපණය කර ඇත. ටයිකොන්-ඩෝ රටාව යූල්-ගොක් ද ඔහුට ගෞරවයක් ලෙස නම් කරන ලදී. නිල් ටැගය සහිත 5 වන කුප් හරිත තීරයේ සිට 4 වන කුප් නිල් පටිය දක්වා ඉදිරියට යාමට අවශ්‍ය රටාව මෙයයි. මෙම රටාවේ චලනයන් 38 ක් 38 වන අංශක අක්ෂාංශ මත ඔහුගේ උපන් ස්ථානයට යොමු කරයි. දකුණු කොරියානු හමුදාවේ නවීකරණ ව්‍යාපෘතියක් වන "යූල්ගොක් ව්‍යාපෘතිය" ඔහුගේ නමින් ද නම් කර ඇත.
කලා කරුවාට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම්
කලා කරුවාට හිතෛෂී අංශු පද්ධති මෙවලම්
අංශුපද්ධති ලයිට්වේව්, හෝව්ඩිනී , මායා , 3D ස්ටුඩියෝ මැක්ස් හා බ්ලෙන්ඩර් ඇතුළුව බොහොමයක් 3D ආකෘතීකරණ හා විදැහුම් පැකේජවලදී වෙන වෙනම නිර්මාණය කිරීම හා නවීකරණය කිරීම කළ හැක. මෙම සංස්කරණ වැඩසටහන් මගින් කලාකරුවන්ට ඔවුන් විසින් සපයා ඇති ගුණ හා සංරෝධක සමග අංශු පද්ධතිය දිස්වන්නේ කෙසේදැයි ක්ෂණික රූපයක් ලබා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ. වැඩි දියුණු කළ අංශු ආචරණ ලබා දෙන පේනු මෘදුකාංග ද භාවිතයේ ඇත. උදාහරණ සඳහා AfterBura හා RealFlow (තරල සඳහා ) ඇතුළත් වේ. Combustion වැනි සංයුක්තකරණය කරන ලද මෘදුකාංග, Particle Studio හා Particle Illusion වැනි අංශු - පමණක් මෘදුකාංග චිත්‍රපටි හා වීඩියෝ සඳහා අංශු පද්ධති නිර්මාණයට යොදා ගත හැකිය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Particle_system#Artist-friendly_particle_system_tools
http://en.wikipedia.org/wiki/Particle_system#Developer-friendly_particle_system_tools
විරන්ත ප්‍රනාන්දු
විරන්ත ප්‍රනාන්දු (6 පෙබරවාරි 1959 - 17 අප්‍රේල් 2000) යනු ශ්‍රී ලාංකික පළමු පෙළ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙකි.
ක්‍රිකට් දිවිය
මොරටුව වේල්ස් කුමර විද්‍යාලයට ගිය ප්‍රනාන්දු තරුණ වියේදී ඒකාබද්ධ පාසල් කණ්ඩායමේ නායකයා විය. ඔහු 1976 වසරේ පකිස්තාන සංචාරයකදී ශ්‍රී ලංකා වයස අවුරුදු 19න් පහළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ අතර නැවතත් 1978 වසරේ ඔස්ට්‍රේලියානු වයස අවුරුදු 19න් පහළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම දිවයිනට පැමිණි අවස්ථාවේදීද ඔහු නියෝජනය කළේය.
දකුණත් මැදපෙළ පිතිකරුවෙකු වන ප්‍රනාන්දු 1980 දශකය පුරාවටම කෝල්ට්ස් ක්‍රිකට් සමාජයට ක්‍රීඩා කළ අතර 1988/89 ලක්ස්ප්‍රේ කුසලානයේ දී ඔවුන් ක්‍රීඩා කළ තරග පහේදීම නායකත්වය දැරීමේ ගෞරවයට පාත්‍ර විය. එය තරගාවලියට පළමු පෙළ තත්ත්වය හිමි වූ පළමු අවස්ථාව විය. අර්ධ ශතක තුනක් ඇතුළත්ව සාමාන්‍ය 52.00 සහිතව ලකුණු 208 ක් ලබා ගනිමින් ඔහු එම වාරයේ සමාජයේ වැඩිම ලකුණු ලාභියා විය.
ප්‍රනාන්දු 1989/90 ලක්ස්ප්‍රේ කුසලානයේ නායකත්වය රූපනාත් වික්‍රමරත්නට පවරා ඔහු ක්‍රීඩා කළ තරග තුනේදී රැස්කළේ ලකුණු 130ක් පමණක් වූ නමුත් කෝල්ට්ස් ක්‍රිකට් පිටියේදී මොරටුව ක්‍රීඩා සමාජයට එරෙහිව ලකුණු 111ක ඉනිමක් වාර්තා කළේය.
ප්‍රනාන්දු ඊළඟ වාර දෙකේදීම පළමු පෙළ මට්ටමේ ක්‍රීඩා නොකළ අතර පසුව 1992/93 දී මොරටුව ක්‍රීඩා සමාජය සමඟ නැවත පැමිණියේය. ඔහු මොරටුව සරවනමුත්තු කුසලාන තරඟාවලියේ තරඟ පහටම පෙනී සිටි අතර, ඔවුන් තරඟයක් පරාජය නොවී B කාණ්ඩයේ දෙවන ස්ථානයට පත්විය. ඔහුගේම දායකත්වය අවම වූ අතර, සාමාන්‍ය 32.60 සහිතව ලකුණු 163ක් ලබා ගත්තේය.
ඝාතනය
2000 අප්‍රේල් 14 වැනි දින රාත්‍රියේ හලාවත රෝහලේ සංචාරයකින් පසු විරන්ත කුරණ ප්‍රදේශයේ පිහිටි ඔහුගේ නෑනාගේ නිවසට පැමිණි අතර ඔහුගේ රියදුරු සමඟ පාපැදිකරුවන් දෙදෙනෙකු ගැටුමක් ඇති විය. පසුව පාපැදිකරුවන් 20 දෙනෙකුගෙන් යුත් මැර පිරිසක් පිහි සහ කඩුවලින් සන්නද්ධව නිවසට පැමිණියහ. ඔවුන් නිවසට ඇතුළු වී නිවැසියන්ට පහර දුන්හ. ප්‍රනාන්දු බරපතළ තුවාල ලැබූ අතර කොළඹ ජාතික රෝහලට රැගෙන ගිය අතර පසුව ඔහු මිය ගියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:2000 මරණ ප්‍රවර්ගය:1959 උපත්
සූරියවැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
සූරියවැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ,   හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
ත්‍රිමාණ පරිලෝකන යන්ත්‍ර
ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍රයක් යනු තාත්වික වස්තුවක හෝ පරිසරයක හැඩය සහ ඇතැම් විට ස්වභාවය (වර්ණය වැනි) පිළිබද දත්ත ලබාගැනීම සදහා එය විශ්ලේෂණය කිරීමට භාවිතා කරන උපකරණයකි. මෙසේ එකතුකර ගනු ලබන දත්ත ඉන් පසු ඩිජිටල් ත්‍රිමාන අනුරුවක් නිර්මාණය කිරීම සදහා භාවිතා කල හැකි අතර එය විශාල පරාසයක යෙදුම් සදහා භාවිතා කල හැක. මෙම උපකරණ විනෝදාස්වාද නිර්මාණ කර්මාන්තයේදී චිත්‍රපට සහ වීඩියෝ ක්‍රිඩා නිර්මාණය සදහා බහුලව භාවිතා කෙරේ. මෙම තාක්ෂණය ‍පොදුවේ යොදා ගැනෙන අනෙකුත් ක්ෂේත්‍ර අතරට කාර්මික ආකෘති නිර්මාණය, ප්‍රති ඉන්ජිනේරු විද්‍යාව, ප්‍රතිරූපක නිර්මාණය, සංස්කෘතිකමය නිර්මාණ පිළිබද තොරතුරු රැස්කිරීම සහ පරිගණකමය දර්ශන නිර්මාණය අයත් වෙයි. මෙවැනි ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍ර නිර්මාණය සදහා විවිධ තාක්ෂණයන් ගණනාවක් භාවිතා කල හැකි අතර මෙම එක් එක් තාක්ෂණය සදහා ඒහා බද්ද වු සිමා, වාසි සහ වියදම් පවතියි. මෙහිදි සැලකිය යුතු අනෙකුත් කාරණය වන්නේ ඩිජිටල් තත්ත්වයට පත් කල හැකි වස්තූන් පිලිබද තවමත් බොහෝ සීමා පවතින බවයි. උදාහරණයක් ලෙස පාර දෘෂ්‍ය, පරාවර්ථක හෝ දිලිසෙන සුළු වස්තූන් හමුවේ ප්‍රකාශ තාක්ෂණයන් බොහෝ ගැටලු වලට මුහුණ දෙයි. කෙසේ නමුත් දිලිසෙන සුළු වස්තූන් පරිලෝකනය සදහා ක්‍රම වේදයන් පවතින අතර එවන් වස්තුවක් තුනී සුදු පැහැ කුඩු තට්ටුවකිවකින් ආවරණය කරීම මගින් පරිලෝකන යන්ත්‍රයට වැඩි ආලෝක පෝටෝන ප්‍රමාණයක් පරාවර්තනය වීමට සැලැස්වීම මෙවන් එක් ක්‍රම වේදයකි. ලෙසර් පරිලෝකන යන්ත්‍රයකට වස්තුවක් වෙත ආලෝක පෝටෝන ට්‍රිලියන ගණනක් යැවිය හැකි අතර ඒවායේ භාවිතා වන ප්‍රකාශක්‍රම ඔස්සේ ඉන් ඉතා සුළු ප්‍රතිශතයක් නැවත ප්‍රතිග්‍රහණය කල හැක. වස්තුවක පරාවර්තී ස්වභාවය එහි වර්ණය හෝ පෘෂ්ටීය සුදු බව මත පදනම් වෙයි. සුදු පැහැ පෘෂ්ඨයක් මගින් ආලෝකය වැඩි ප්‍රමාණයක් පරාවර්තනය කරන අතර කලු පැහැ පෘෂ්ඨයකින් පරාවර්තනය කරනුයේ කුඩා ආලෝක ප්‍රම‍ා‍ණයක් වෙයි. වීදුරු වැනි පාර දෘෂ්‍ය වස්තූන් මගින් ආලෝකය වර්තනය පමණක් සිදු කෙරෙන අතර ඒ ඔස්සේ ව්‍යාජ ත්‍රිමාන තොරතුරු ලබාදෙයි.
ක්‍රියාකාරීත්වය
ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍රය සාමාන්‍ය අරමුණ වනුයේ අභිමත වස්තුවක පෘෂ්ඨයට අනුරූප ලක්ෂ්‍ය සමුහයක ජ්‍යාමිතික නියැදියක් නිර්මාණය කිරීමයි‍. අනතුරුව මෙම ලක්ෂ්‍ය වස්තුවෙහි හැඩය තක්සේරු කිරීම සදහා භාවිතා කල හැක. (මෙම ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිනිර්මාණය ලෙස හැදින්වේ) යම් හෙයකින් එක් එක් ලක්ෂ්‍යය සදහා වර්ණ තොරතුරුද එකතු කර ගෙන ඇත්නම් වස්තුවේ පෘෂ්ඨය මතු පිට වර්ණයන්ද නිර්ණය කළ හැක. ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍ර බොහෝ දුරට කැමරාවකට ප්‍රතිසමවේ. කැමරාවක් ආකාරයටම ඒවායේ දර්ශණ පථය කේතූ හැඩති වන අතර කැමරා මෙන්ම පරිලෝකක මගින් ද තොරතුරු ලබාගත හැකි වනුයේ ආවරණය නොවු පෘෂ්ඨ සම්බන්ධයෙන් පමණි. කැමරාවක් තම දර්ශන පථය තුළ පවතින පෘෂ්ඨයන්ගේ වර්ණ තොරතුරු එකතු කර ගන්නා අතර ත්‍රිමාණ පරිලෝකණ යන්ත්‍රයක් මගින් සිදු කරනුයේ තම දර්ශණ පථයෙහි පිහිටන පෘෂ්ඨයන් පිළිබද දුර ප්‍රමාණ සම්බන්ධ තොරතුරු රැස්කර ගැනීමයි. ත්‍රිමාන පරිලෝකන යන්ත්‍රයක් මගින් නිපදවනු ලබන රූපය මගින් එහි අඩංගු පෘෂ්ඨයන්ගේ එක් එක් ලක්ෂ්‍යය වෙත පවතින දුර ප්‍රමාණය විස්තර කෙරේ. පරිලෝකන යන්ත්‍රය කේන්ද්‍රණය වන පරිදි ගෝලීය කණ්ඩාංක පද්ධතියක් අර්ථ දැක්වුයේ නම් හා පරිලෝකන යන්ත්‍රයෙහි ආසන්නයේම ඊට ඉදිරියෙන් පිහිටන ලක්ෂ්‍යය Ψ = 0 සහ θ = 0 වේ නම් රූපයේ අඩංගු ඕනෑම ලක්ෂ්‍යයක් සදහා කිසියම් Ψ සහ θ අගයක් පවතියි. පරිලෝකන යන්ත්‍රයට සාපේක්ෂව ප්‍රදේශීය කණ්ඩාංක පද්ධතියක් තුළ r සංරචකය මගින් නියෝජනය වන දුර ප්‍රමාණය සමග මෙම ගෝලීය කණ්ඩාංකයන් රූපයේ එක් එක් ලක්ෂ්‍යයේ ත්‍රිමාණ පිහිටුම පුර්ණ ‍ලෙස විස්තර කරයි. බොහෝ අවස්ථාවන් සදහා අභිමත වස්තුවෙහි පුර්ණ ආකෘතියක් ලබා ගැනීම තනි පරිලෝකනයක් මගින් සිදු කල නොහැක. විවිධ දිශාවන් ඔස්සේ සිදු කරන පරිලෝකනයන් ගණනාවක් සදහා ඇතැම් විට සිය ගණනක් අදාල වස්තුවෙහි සියළු පැති පිළිබදව තොරතුරු ලබා ගැනීම සදහා සිදු කල යුතු විය හැක. මෙම පරිලෝකනයන් එක් පොදු සමුද්දේශ පද්ධතියක් තුළට ලබාගත යුතු වන අතර මෙම ක්‍රියාවලිය පෙළ ගැසුම හෝ ලියා පදිංචිය යනුවෙන් හැදින් වේ. අනතුරුව ඒවා සංයෝජනය කිරීමෙන් සම්පුර්ණ ආකෘතියක් නිර්මාණය කෙරේ. තනි පරාස සිතියමක සිට සම්පුර්ණ ආකෘතිය නිර්මාණය කිරීමේ මුළු ක්‍රියාවලිය ත්‍රිමාණ පරිලෝකන වැඩ පිළිවෙල ලෙස හැදින්වේ.
තාක්ෂණය
ත්‍රිමාණ ස්කෑනර වර්ග දෙක වන්නේ සම්බන්ධක හා සම්බන්ධක - නොවන යන වර්ග දෙකයි. අසම්බන්ධක වර්ගය තව දුරටත් ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට බෙදිය හැක. ඒවා නම් සකර්මක ස්කෑනර හා අකර්මක ස්කෑනර ලෙසය. මෙම වර්ග දෙකම විවිධ තාක්ෂණයන් අනුයුක්ත වේ.
සම්බන්ධක වර්ගය
සම්බන්ධක ත්‍රිමාණ ස්කෑනර වස්තූන් භෞතික ස්පර්ශය මඟින් විමර්ශනය කිරීම සිදුකරයි. මෙම වර්ගයට උදාහරණයක් වන්නේ සමකක්ෂ මනින යන්ත්‍රයයි. එය බොහෝවිට නිෂ්පාදනයට යොදාගන්නා අතර ඉතාම නිවැරදි උපකරණයක්ද වේ. භෞතික ස්පර්ශයෙන් විමර්ශනය කරන නිසා වස්තුව හානි වීම හො වෙනස්විම සිදුවිය හැක. මෙය අවාසියක් ලෙස ගත හැක. අනික් අවාසිය වන්නේ එය අනිකුත් ස්කෑනර වලට සාපේක්ෂව වේගයෙන් අඩුවීමයි. මෙම වර්ගයේ වේගවත්ම ස්කෑනරයක් හට්ස් සිය ගණනක පමණක වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර ලේසර් ස්කෑනර වැනි ප්‍රකාශ පද්ධතියක් හට්ස් 10 සිට කිලෝ හට්ස් 500 ක පමණවූ වේගයකින් ක්‍රියාත්මක වේ.
අනිකුත් උදාහරණයක් වන්නේ අනිත් ධාවනය කෙරෙන ස්පර්ශ විමර්ෂකයි. මේවා පරිගණක නිර්මාණක කර්මාන්තයේ මැටි මොඩල සංඛ්‍යාංක බවට පත්කිරීමට යොදාගනී.
අසම්බන්ධී සක්‍රිය වර්ගය
සක්‍රීය ස්කෑනරයකින් යම් කිසි විකිරණ ප්‍රමාණයක් විහිදුවා එහි පරාවර්තනය නිරීක්ෂණය කරනු ලබයි. මෙසේ විහිදුවන කිරණ වර්ග නම් දෘෂ්‍යය ආලෝකය, අති ධ්වනි හා X - කිරණය.
උත්පන කාලය
උත්පන කාල ත්‍රිමාණ ස්කෑනරය සක්‍රීය වර්ගයේ ස්කෑනරයකි. මෙහි ප්‍රධාන අංගය වන්නේ ලේසර් පරාස සොයනයයි. ආලෝක ස්පන්දනයක් ගමන් කිරීමට ගත වන කාලය අනුසාරයෙන් වස්තුවකට ඇති දුර මෙමඟින් තීරණය කරයි. ආලෝකයේ වේගය දන්නා බැවින් දුර තිරණය කිරීමට පහත සමිකරණය භාවිතා කරයි.
d - දුර	C - ආලෝකයේ ප්‍රවේගය	t - ගතවන කාලය d = ct /2
පැහැදිලි ලෙසම දුරෙහි මිනුමේ නිවැරදිතාවය, කාලය (t) නිවැරදිව ගණනය කිරීම මත රඳා පවතී.
ලේසර් පරාස සොයනය එක් ලක්ෂ්‍යයකට ඇති දුර මැන ගැනීමේදී ,දර්ශන තලයේ දිශාවට පමණක් මැනීම සිදුකරයි. මෙලෙස දර්ශන තලයේ දිශාව වෙනස්කරමින් වරකට එක් ලක්ෂ්‍යය බැගින් වස්තුවලට ඇති දුර මැනිනු ලැබේ. මෙම දර්ශන තලයේ දිශාව වෙනස් කිරීම උපකරණය කැරකවීම මඟින් ද එහි කැඩපත් කැරකැවීම මඟින්ද සිදුකරයි. කැඩපත් බරින් අඩු නිසා වඩා වැඩි වේගයකින් කැරකැවීම සිදුකළ හැකි අතර එම ක්‍රමය බහුලව භාවිතයට ගැනේ. මෙවන් උපකරණයකට තප්පරයකට ලක්ෂ්‍යය 10000 හා 100000 ප්‍රමාණයක් මැනිය හැකිය.
ත්‍රිකෝණකරණය
ත්‍රිකෝණකරන ත්‍රිමාණ ලේසර් ස්කෑනරය, ලේසර් ආලෝකය මඟින් අවට පරිසරය නිරික්ෂණය කරයි. කාල උත්පන ලේසර් ස්කෑනරයට සාපේක්ෂව මෙය ලේසර් ආලෝකය වස්තුව වෙත යවා කැමරාවක් ආධාරයෙන් ලේසර් ලක්ෂ්‍යය සොයා ගනී. වස්තුව තිබෙන දුර ප්‍රමාණය අනුව කැමරාවේ දර්ශන තලයෙහි එම ලක්ෂ්‍යය පිහිටන ස්ථානය වෙනස්වේ. ලේසර් ලක්ෂ්‍යය, කැමරාව හා ලේසර් කිරණ විදිනය ත්‍රිකෝණයක පිහිටන නිසා මෙම ක්‍රමයට ත්‍රිකෝණකරණය නමින් හදුන්වයි. කැමරාව හා ලේසර් විදිනය අතර ඇති දුර දන්නා කරුණකි. ලේසර් විදිනයේ කෝණය ද දන්නා අගයකි. එම කෝණය කැමරාවේ දර්ශන තලයේ ලේසර් ලක්ෂ්‍යය තිබෙන ස්ථානය අනුව බලා තීරණය කරයි. බොහෝ අවස්ථාවල තනි ලේසර් ලක්ෂ්‍යය වෙනුවට ලේසර් තීරුවක් වස්තුව හරහා යවා ප්‍රතිග්‍රහණ ක්‍රියාවලිය වේගවත් කර ගනියි. වර්ෂ 1978 දී මෙම ක්‍රමය සොයාගැනීමට පුරෝගාමි වූ ආයතන අතරින් කැනඩා ජාතික සමීක්ෂණ කවුන්සිලයද එක් ආයතනයකි.
වාසි හා අවාසි
කාල උත්පන හා ත්‍රිකෝණමිතික සීමා සොයන්නන් නමින් හැදින්වෙන ස්කෑනර වල වාසි මෙන්ම හා අවාසිද පවතියි. කාල උත්පන වර්ගයේ වාසිය වන්නේ ඒවා දිගු දුරක පවත්වා ගත හැකිවීමය. ඒ නිසා ඒවා විශාල ආකෘති (ගොඩනැගිලි හෝ භූගෝලීය පිහිටීම) සුපිරික්සීමට භාවිතා කළ හැකිය. මෙහි අවාසියක් වන්නේ ඒවායේ නිවැරදිතාවය අඩුවීමයි. එනමුත් ත්‍රිකෝණමිතික වර්ගය නිවැරදිතාවයෙන් වැඩි අතර ඒවා භාවිතා කළ හැකි දුර ප්‍රමාණයෙන් සාපේක්ෂව අඩුවේ.
කාල උත්පන ස්කෑනර භාවිතයේදී, එහි ලේසර කදම්භ, වස්තුවල කොන්වලින් විසිරීයාම නිසා දත්ත හානිවීමක් සිදුවේ. මෙවන් කොන්වලට ඇති දුර සාමාන්‍යය අගයක් ලෙස ගණනය කරන නිසා එම දත්ත නිවැරදි ලක්ෂ්‍යයවල ස්ථානගතවීමක් සිදුනොවේ. වඩා අඩු කදම්භ පළලක් සහිත ස්කෑනර මෙම ප්‍රශ්නය විසඳීමට සමත් අතර ‍ඒවායෙන් ආවරණයවන දුර ප්‍රමාණය අඩුවේ. මෘදුකාංග මඟින් ද මෙසේ සිදුවන දෝෂය මඟහරවා ගත හැකිය.
තප්පරයට සාම්පල ලක්ෂ්‍යයක (100,000) සීඝ්‍රතාවයක් යටතේ වැඩකරන ස්කෑනර වලට. අඩු විභේදන සුපිරික්සීම් තප්පරයට අඩු කාලයකදී නිම කළහැකිය. මෙහිදී ඇතිවන ප්‍රශ්නය වන්නේ චලනය නිසා රූප විකෘති වීමක් එමඟින් සිදුවීමයි. සුළු කම්පන මඟින් මෙම විකෘති වීම නැති කිරීමට, අවශ්‍යය අධ්‍යයනයන් මෑත කාලයේදී සිදුකර තිබේ.
එක ස්ථානයක වැඩි දිනක් සුපිරික්සීම් සිදුවන විට සුළු වෙනස්කම් ඇතිවිය හැකිය. මෙයට හේතුවන්නේ ස්කෑනරයේ උෂ්ණත්වයේ වෙනස්වීම වේ. ආධාරකයක් මත තබා ඇති ස්කෑනරය මතට සූර්යාලෝකය පතනය වනවිට සූර්යාලෝකය වැටෙන පැත්තේ ආධාරකය ‍රත්වීම නිසා රූප විකෘති වීම සිදුවිය හැකිය. සමහර ලේසර ස්කෑනරවල මෙම ආධාරක මට්ටම්වල වෙනස්වීම පාලනය කළ හැකි ක්‍රියාදාමයගෙන් සමන්විත පද්ධති දක්නට තිබේ.
සජීවීකරණ විචල්‍ය (Avar)
කිසියම් චරිතයක් වැනි සජීවීකරණය කළ වස්තුවක කිසියම් කොටසක පිහිටුම පාලනය කරන විචල්‍යයක් සජීවීකරණ විචල්‍යයක් නම් වේ. උදාහරණයක් ලෙස Pixar සමාගම මගින් නිර්මාණය කළ Toy Story චිත්‍රපටයෙහි අඩංගු Woody නම් චරිතය සදහා මෙවැනි විචල්‍ය 700ක් (මුහුණ සඳහා විචල්‍යයන් 100ක්) අඩංගු විය. රූප රාමුවෙන් රූප රාමුවට අනුයාත සජීවීකරණ විචල්‍ය සමූහයක් චරි‍තයක සියලු චලන පාලනය කරයි. නිෂ්පාදන අවධියේ දී ඒවා සැකිලි ආකෘතියක සන්ධි නිරූපණය සඳහා භාවිතා කෙරේ. පසුව ඒවා සම්පූර්ණ දැලිස් ආකෘතිය හෝ ‍බහුඅස්‍ර මඟින් නිර්මිත ආකෘති‍ය තුළට අන්තර්ගත කෙරේ. අවසානයේ දී පෘෂ්ටයන් එක් කෙරෙන අතර ඒත් සමඟම නිමි දර්ශනය නිෂ්පාදනය සඳහා දීර්ඝ විදැහුම්කරණ ක්‍රියාවලියක් සිදු කළ යුතු වේ.
ත්‍රිමාණ පරිලෝකන යන්ත්‍ර
Conoscopic හො‍ලෝග්‍රෑම්
මෙම Conoscopic පද්ධතියක් පළමුව ලේසර් කදම්බ මුහුණතක් මත ප්‍රක්ෂේපණය කරවයි. අනතුරුව එහි පරාවර්තනය Conoscopic ස්ඵටිකයක් තුලින් යවා CCD සංවේදක වලට ප්‍රක්ෂේපණය කරවයි. එමඟින් විවර්තිත රටාවක් ඇතිවන අතර එහි සංඛ්‍යාතය විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් මනින ලද මුහුණතට දුර තීරණය කළ හැකිය. Conoscopic හො‍ලෝග්‍රෑම් වල ප්‍රධාන වාසිය වන්නේ ඒ සඳහා තනි කදම්භයක් පමණක් අවශ්‍යය වීමයි. එනිසා ඉතා සියුම්ව විදි (drilled) සිදුරකට ඇති දුරද මැනිය හැකිය.
සජීවීකරණ විචල්‍ය (Avar)
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Avar_%28animation_variable%29
ත්‍රිමාණ පරිලෝකන යන්ත්‍ර
ව්‍යුහගත ආලෝකය
මෙම වර්ගයේ ස්කෑනරවලින් ආලෝක රටාවක් වස්තුව මත එල්ල කර එහි ඇතිවන රටා වෙනස ග්‍රහණය කර ගනී. මෙම රටාවන් එක් මානයක් හෝ ද්වි-මාන ආකාරයක් හෝ විය හැකිය. මෙම තනි කදම්භය, LCD ප්‍රක්ෂේපණ උපකරණයක් මඟින් හෝ පැද්දෙන ලේසර උපකරණයන් මඟින් හෝ වස්තුව මත එල්ල කරයි. අනතුරුව ත්‍රිකෝණාකාර ස්ථාන හඳුනාගන්නා ක්‍රමයට දුර ගණනය කිරීම සිදුකරයි.
ද්විමාන රටාවකට උදාහරණයක් වන්නේ කොටු හෝ රේඛා තීරු රටාවන්ය. රටා වෙනස කැමරාවක් මඟින් ලබාගන්නා අතර සංකීර්ණ ඇල්ගොරිතමයක් මඟින් එම ලක්ෂණ වල දුර මැනීම සිදුකරයි. මෙම සංකීර්ණතාවයට ඒක හේතුවක් වන්නේ වස්තුවේ ඇති ව්‍යාකූලතාවයයි. උදාහරණ ලෙස සිදුරු, නිරෝධන හා වැඩි ගැඹුරින් යුක්ත වස්තුන් හරහා ලේසර් කදම්භ අනුක්‍රම යවන විට ඒවායෙන් ආපසු පැමිණෙන කදම්භ වෙනස්වීම හෝ රටාව වෙනස්වීම සිදුවිය හැකිය. එමඟින් කදම්භ තීරු වල ව්‍යාකූලතාවයන් ඇතිවේ. මෙම ව්‍යාකූලතාවය මෑතකදී බහුතීරූ ලේසර් ත්‍රිකෝණකරණය නම් තාක්ෂණයෙන් විසඳන ලදී.
ව්‍යුහගත ත්‍රිමාණ ආලෝක ස්කෑනර එක් වරකට ලක්ෂ්‍යය වැඩි ගණනක් සුපිරික්සන නිසා වේගයෙන් වැඩිවේ. එනිසා චලනය නිසා ඇතිවන විකෘතිතාවයන්ද මඟ හැරේ. සමහර නවතම ස්කෑනර් පද්ධති චලනය වන වස්තූන් පවා සුපිරීක්සීමට සමත් ඒවා වේ. මෑතකාලයේදී සෝන්ග් සැන්ග් හා පේසන් හන්ග් (ස්ටෝනි බෘක් විශ්ව විද්‍යාලයේ) යන අය විසින් කලාප වෙනස් කරන හා අංකිත ප්‍රක්ෂේපණය යන තාක්ෂණ යොදා වඩා දියුණු ස්කෑනරයක් නිපදවන ලදී. මෙම පද්ධතිය ඝනත්වයෙන් වැඩි දත්ත (මුහුණේ ඇතිවන ප්‍රකාශන වැනි) තප්පරයට රාමු 40ක සීඝ්‍රතාවයකින් ග්‍රහණය කර නිර්මාණ කිරීමට සමත්කම් දක්වයි.
උස් පහත සැකසු ආලෝකය
මෙම වර්ගයේ ස්කෑනර් දිගින් දිගටම වස්තුව වෙත යොමුකෙරෙන ආලෝකය වෙනස් කරමින් දීප්තිය ඇති කරයි. සාමාන්‍යයෙන් එය සිදුකරන්නේ ආලෝක ප්‍රභවය සයිනාකාර රටාවකට වෙනස් කරමිනි. ප්‍රතිවර්තිත ආලෝකය කැමරාවක් මඟින් අනාවරණය කර‍ගන්නා අතර රටාව වෙනස් වූ ප්‍රමාණය ආලෝකය ගමන් කරන දුර මඟින් තීරණය කරයි. අඩු වැඩි කළ ආලෝකය නිසා ස්කෑනරයට ලේසර් ප්‍රභවයෙන් බැහැරව ඇති ආ‍ලෝකයන් නොසළකා හැරීමට උදව්වේ. මෙමඟින් බාධක නැතිවේ.
අසම්බන්ධී නිෂ්ක්‍රිය
මෙම වර්ගයේ ස්කෑනර විකිරණ පිට නොකරන අතර පවතින විකිරණ අභීක්ෂණය කරයි. මෙවන් බොහෝ ස්කෑනර වලට දෘෂ්‍යය ආලෝකය අභීක්ෂණය කරගත් අර්ධරක්ත විකිරණද යොදාගත හැකිය. මෙම ක්‍රමයන් ඉතා ලාභදායී වේ. ඊට හේතුවන්නේ මේවාට විශේෂිත උපකරණ අවශ්‍යය නොවීමයි.
භාවිතාකරන්නාට සහයවන (ඇඹීම පදනම් වූ රූප)
සමහර ක්‍රම භාවිතා කරන්නාගේ අභීක්ෂණය හා හඳුනා ගැනීම මත පදනම් වේ. මෙහිදී භාවිතා කරන්නා වස්තුවේ ලක්ෂණ හා හැඩ නිරික්ෂණය කිරීමෙන් වස්තුවට ආසන්න රූපයක් තනා ගනි. මෙම ක්‍රමයේ ගොඩනැඟිලි සරල හැඩැති වස්තු නිරික්ෂණයට උචිතය.
මෙම වර්ගයේ ත්‍රිමාණ පිරික්සුම ඡායාලේඛනමිතියේ නියාම මත පදනම් වේ. එය පරිදර්ශක ඡායාරූප ශිල්පීය ක්‍රමවේදයට තරමක් සමාන‍වේ. එනමුත් ඡායාරූප පෙළක් ගන්නවා වෙනුවට වස්තුවේ ඡායාරූප ත්‍රිමාණ අවකාශයකට ගැනීම ‍මඟින් හාත්පස වටපිටාව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරිමක් මෙහිදී සිදුවේ.
දන්ත වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දී පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණවලට
පුටුවට පැත්තෙන් සවිකර ඇති බොහෝ දන්ත පරිගණක නිර්මාණ (Dental CAD/CAM System) පද්ධතිවල ත්‍රිමාණ මුහුණත බලාගැනීමට යොදාගනී. මෙමඟින් හා පරිගණක ආශ්‍රිත මෘදුකාංග මඟින් දන්ත ප්‍රතිස්ථාපනය කෙසේ සිදුවිය යුතුද යන්න තීරණය කරයි. මෙම කාර්යන් සඳහා CAM (පරිගණක ආශ්‍රිත නිර්මාණය වූ) තාක්ෂණය යොදා ගනී. මෙම තාක්ෂණයට උදාහරණ වන්නේ CWC මෙහෙලීම් යන්ත්‍රය, ත්‍රිමාණ මුද්‍රකය වැනි ඒවාය. මෙය සම්බන්ධ කරන පුටුව ඒවාට උදව්වන ආකාරයට නිර්මාණය කර තිබේ.
විනෝදය
චිත්‍රපට හා පරිගණක ක්‍රීඩා වලට අවශ්‍යය ත්‍රිමාණ මොඩල නිර්මාණය කිරීමට ත්‍රිමාණ ස්කෑනර යොදා ගනී. ත්‍රිමාණ මොඩල සාදන මෘදුකාංග වලට වඩා හොඳින් මෙම ක්‍රමයෙන් ත්‍රිමාණ මොඩල නිපදවිය හැකිය. බොහෝ විට මෙම නිර්මාණ ශිල්පීන් භෞතික මොඩල මූර්ති බවට පත්කර, භෞතික මොඩල සාදා ඒවා ත්‍රිමාණ ස්කෑනර මඟින් අංකිත ආකාරයට පරිගණක ගත කරයි.
විලෝම ඉංජිනේරු විද්‍යාව
යාන්ත්‍රික අංගයක විලෝම ඉංජිනේරු විද්‍යාව බවට නැවත ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීමටනම් වස්තුවල ඉතා නිවැරදි අංකිත මොඩල උවමනා වේ. මෙහිදී වස්තුව තිත් සමූහයකට වඩා මුහුණත් සමූහයකින් නිරූපණය කිරීම සිදුවේ. මෙම මුහුණත් ත්‍රිකෝණාකාර සමතල හෝ සමතල හෝ වක්‍ර වූ NURBS ඒවා විය හැකිය. ත්‍රිමාන ස්කෑනරයක් නිදහස් ආකාරයේ සංඛ්‍යාංක බවට පත්කිරීමක් හෝ ක්‍රමයෙන් වැඩිවන හැඩයෙන් යුක්ත අංග සංඛ්‍යාංක බවට පත්කිරීමට හෝ භාවිතා කළ හැකිය. එසේම ප්‍රිස්මාකාර ජ්‍යාමිතිකයන් සංඛ්‍යාංක බවට පත්කිරීමට ද මෙය භාවිතා කළ හැකිය. මෙම දත්ත අංක පසුව අංකිත මොඩල බවට පත්කරනු ලබයි.
සංස්කෘතිකමය කටයුතු සදහා
පහත සඳහන් ඓතිහාසික ප්‍රදේශ හා පුරාතණ මානව කෘති සුවිශේෂි සුපිරික්සීමකට ලක්කරන ලදී.
මොන්ටිකෙලෝ
වසර 2002 දී ඩේවිඩ් ලුබෙක් ඇතුලු පිරිස විසින් තෝම්ස් පේෆසන්ගේ මොන්ටිකෙලෝ සුපිරික්සීමට භාජනය කරන ලදී. පසු එය අංකිත ඡායාරූප සමඟ එක්තරා දෘෂ්‍යය මොන්ටිකෙලෝ නිපදවන ලද අතර එය නිව් ඕලියන් කෞතුකාගාරයේ 2003 දී ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. මෙම ප්‍රදර්ශක භාණ්ඩය ත්‍රිමාණ දර්ශනයෙන් යුක්ත විය.
කියුනෙෆෝම් පෝරුව
වසර 2003 දී සුබෝධි කුමාර් හා පිරිස විසින් මෙම මානව කෘතිය පිරික්සන ලදී. මෙයට ත්‍රිමාණ ත්‍රිකෝණාකාර ස්කෑනරයක් භාවිතා කළ අතර 0.025 මිලිමීටර විභේදනයක් සහිත කොටු රාමු රටාවක් එම පිරික්සීමට යොදාගන්නා ලදී.
ප්ලාස්ටිකෝ ඩි රෝමා ආටිකා
2005 දී ගැබ්‍රියෙල් ගුයිඩි හා පිරිස විසින් මෙම රෝම ආකෘතිය සුපිරික්සන ලදී. මෙම මොඩලය විශාලත්වයෙන් වැඩිවූ නිසා එයට ලැබෙන ආලෝකය සීරුමාරු කළහැකි පරිදි සැකසූ ස්කෑනරයක්, ත්‍රිකෝණාකාර ස්කෑනරයක් සමඟ එක්ව යොදාගන්නා ලදී.
ද්‍රව්‍යය සැකසීම හා නිෂ්පාදනය
ලේසර පිරික්සුමේදී පළමුව වස්තුව මතුපිට පරික්ෂා කරයි.එයට හේතුවනම් ලේසර් වල ශක්තියේ වෙනස්කම් මත එම භාවිතද වෙනස් වීමයි. ශක්තියෙන් අඩු ඒවා ලේසර් උත්තීරණයට යොදාගනී. ශක්තියෙන් වැඩි ලේසර මඟින් ඝන ද්‍රව්‍යය ද්‍රව බවට පත්කරන නිසා ඒවා ද්‍රව්‍යය කැපීමට භාවිතා කරයි.
මෙම භාවිත සඳහා උපයෝගීවන මූල හා නියාම බොහෝ දුරට සමාන වේ. මූල ක්‍රියාවලියම පරිගණකයකට සම්බන්ධවූ මෘදුකාංගවලින් සමන්විත පද්ධතියකින් හැසිරවේ. මෙම පද්ධතියට සම්බන්ධ ස්කෑනර් පත්‍රය දෛශික දත්ත ‍චලිත දත්ත බවට හරවන අතර එය ස්කෑනර් ශීර්ෂ ස්ථානයට යවනු ලබයි. මෙම ස්ථානය කැඩපත් දෙකකින් යුක්ත වේ. එමඟින් ලේසර් කදම්භය X හා Y සමකක්ෂ වලට හැරවීම සිදුකරයි. අවශ්‍යය වුවහොත් පමණක් Z සමකක්ෂය විශේෂිත දෘෂ්ටියක් මඟින් ලබාගනි.
විශේෂිත අවස්ථාවල වඩා හොද සුපිරීක්සිම් ලබාගැනීමට ස්කෑනර් ශිර්ෂස්ථාන එකකට වැඩි ගණනක් යොදාගනී. මේවාට යොදාගන්නා මෘදුකාංග වෙනස් වේ. සමහර අවස්ථාවල කළයුතු කාර්යයේදී ශිර්ෂ ස්ථානවල බෙදීම මඟින් වැඩි කාර්යක්ෂමතාවය ලබාගනී.
අසම්බන්ධී සකර්මක
Conoscopic (ත්‍රිමාණ ද්‍රව්‍යයක් තුලින් කිරණ ගමන් කිරීමෙන් ද්විමාණ රූප වචන) හොලොග්‍රෑම්
මෙම Conoscopic පද්ධතියක පලමුව ලේසර් කදම්බ මුහුණතක් මත ප්‍රක්ෂේපණය කරවයි. අනතුරුව එහි පරාවර්තනය Conoscopic ස්ඵටිකයක් තුලින් යවා CCD සංවේදක වලට ප්‍රක්ෂේපණය කරවයි. එමඟින් විවර්තිත රටාවක් ඇතිවන අතර එහි සංඛ්‍යාතය විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් මනින ලද මුහුණතට දුර තීරණය කල හැක. Conoscopic හො‍ලෝග්‍රෑම් වල ප්‍රධාන වාසිය වන්නේ ඒ සඳහා තනි කදම්භයක් පමණක් අවශ්‍යය වීමයි. එනිසා ඉතා සියුම්ව විදි (drilled) සිදුරකටද දුර මැනිය හැක.
මහින්ද ජයරත්න
මහින්ද පරාක්‍රම ජයරත්න (1967 මැයි 11 – 1997 මාර්තු 15) ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 1989/90 සහ 1992/93 අතර පළමු පෙළ තරග හයකට ක්‍රීඩා කළේය. ඔහු පළාත් පාලන මැතිවරණයක ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා සහාය වීම සඳහා යතුරුපැදියකින් පැමිණි තුවක්කුකරුවෙකු විසින් වෙඩි තබා ඝාතනය කර ඇත.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1997 මරණ ප්‍රවර්ගය:1967 උපත්
කි‍්‍රස් නෝනිස්
වෘත්තියෙන් වෛද්‍යවරයෙකු වන කි‍්‍රස් නෝනිස් මහතා වර්ථමානයේ බ්‍රිතාන්‍යයේ ශ්‍රී ලංකා මහාකොමසාරිස්වරයාය ( 2011 සැප්තැම්බර් 1 සිට ).
මූලාශ්‍ර
http://drchrisnonis.com/
ඓතිහාසික සායම් විශ්ලේෂණය
ඓතිහාසික සායම් විශ්ලේෂණය යනු සායම් පමණක් නොව ඓතිහාසික ගොඩනැගිලි වලදී භාවිතා කරන ලද ලෝහමය නිමාවල් හා පැහැදිලි හා විනිවිද යන නිමාවන් ඇතුළත් වාස්තු විද්‍යාත්මක නිමැවුම් පිළිබඳ විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයයි. එවැනි අධ්‍යයනයක මූලික අභිමතාර්ථය වන්නේ ගොඩනැගිල්ලේ ඉතිහාසයේ යම් කාලයකදී එහි නිමැවුමේ වර්ණය තීරණය කිරීමයි. (බොහෝ විට මුල්ම නිමැවුමේ නමුත් සැමවිටම එසේ නොවේ) දෙවැනි අභිමතාර්ථයට ඇතුළත් වන්නේ මාද්‍යයට (ජලය, තෙල්, දැලිස්, ආදිය) වැනි අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය හා වර්ණක (කාබනික වර්ණක, අකාබනික වර්ණක, සායම් ආදිය) තීර්ණය කිරීමයි. සායම් විශ්ලේෂණය සමහරක් විට විවිධ ගොඩනැගුම් අවයව සදහා දින ගණනය කිරීමේ තාක්ෂණික ක්‍රමයක් ලෙස යොදා ගනු ලැබේ.
ඓතිහාසික සායම් විශ්ලේෂණය හා සම්බන්ධ සාමාන්‍ය ගැටලු වලට සායම් නැතිවීම, මතුපිට කඩතොලු වීම, නව ද්‍රව්‍යන, උපස්තර හා මාධ්යම හා වර්ණක විඛාදනය ඇතුළත් වේ.
ඉතිහාසය
ඓතිහාසික පින්තාරු කිරීමේ විශ්ලේෂණයේ මූල අපට හමුවන්නේ එක්සත් ජනපදයේ දී 20වන ශතවර්ෂයේ මුල්භාගයේ දීය. ජෝර්ජ් වොෂින්ටන්ගේ නිවස වූ මවුන්ට්වර්නන් සංරක්ෂණයත් සමඟ 1849 දී ඓතිහාසික සංරක්ෂණ ව්‍යාපාරය ආරම්භ වූ අතර එහිදී ඔවුන්ට තේරුම්ගියේ ඉතිරි වී තිබූ පින්තාරු කිරීම් හා නිමාවන් නියම හෝ ඉතිහාසික නිමාවන් නොවිය හැකි බවයි.
මුල්ම උනන්දු කිරීම් අතරින් එකක් වූයේ 1920 දශ‍කයේ දී ජෝන් ඩ් ඔග්ෆෙලර් විසින් වර්ජිනියා හි විලියම්ස්බර්ග් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමත් සමඟමය. ඉතිරි වී ඇති මුල් ගොඩනැඟිලිවල නිමාවල් විශ්ලේෂණය තුළින් විලියම්ස් බර්ග් වර්ණ ලෙස ජනප්‍රියව දන්නා වර්ණ පලකයක් බිහි විය. ඒවා වාණිජමය වශයෙන් නිපදවූ අතර යටත් විජිත පුනර්ජීවනය රටාවේ ගොඩනැඟිලි බොහෝමයක 1930 දශකයේ සිට භාවිතා විය. කෙසේ නමුත් 1970 දශකය වන විට පින්තාරු විශ්ලේෂණ විද්‍යාවේ දියුණුවීම් පෙන්වා දුන්නේ මුලින්ම වර්ණ ගලපන ලද්දේ අවපැහැගැන්වුණු හා පැරනි නිමාවන්වලින් බවයි. එමනිසා ඒවා නියම ‍ෛඑතිහාසික වර්ණ නිරූපණය නොකරයි. සමහරක් අවස්ථාවල දී එම වෙනස් වීම් අතිශයින්ම විශේෂිත විය.