cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඉස්සන් වගාව
පාරිසරික බලපෑම
සුක්ෂම වගාවන් මගින් කඩොලාන පරිසරයන්ට ඇති කරන බලපෑම අඩු කලද වෙනත් බලපෑම් ඉස්මතු වෙමින් පවතී. පෝෂණ කොටස් බහුල අපවහන ද්‍රව්ය පරිසරයට මුදාහැරිම, පාරිසරික තුලනයට බෙහෙවින් බලපා ඇත. මෙම අපවහන ජලය තුල, වෙසෙසින්ම රසායනික පොහොර, කෘමිනාශක, ප්‍රතිජීවක සහ දුෂක අඩංගුව පවතී. ප්‍රතිජීවක පරිසරයට මුදා හරිම මගින් ඒවා ආහාර දාමය ඔස්සේ ගලා යාම නිසා බැක්ටිරියානු ආසාදනයන් සදහා ප්‍රතිරෝධයන් දැක්විම සදහා අවනත නොවීමේ ඉහල අවදානමක් පවතී. කෙසේ නමුත් ජලජ බැක්ටිරියාවන් අනෙකුත් භෞම බැක්ටාරියාවන් මෙන් මිනිසුන් හට බෝ නොවන රෝගාබාධයන් වෙයි. ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් මෙසේ බෝවන රෝග හදුනා ගෙන ඇත.
කෝළම්
මයුර රාක්ෂ
මොනරෙකුගේ හැඩතල ඇති මෙම වෙස්මුහුණ නිවෙසට සාමය හා සෞභාග්‍ය උදාකර දෙන බව ශ්‍රී ලාංකික මතයයි.
ඉස්සන් වගාව
පාරිසරික බලපෑම
දීර්ඝ කාලිනව පොකුණු භාවිතය තුලින් පෝෂක සහ අපද්‍රව්ය තැන්පත් වීම නිසා පොකුණු පත්ල තුළ රොන් බොර තැන්පත් විම සිදුවේ. මෙම රොන් බොර යාන්ත්‍රිකව ඉවත් කල හැකියි හෝ වියලීමට ඉඩ හැර ජෛව හායනය මගින් ඉවත් කල හැක. පොකුණු සෝදා හැරීමෙන් රොන් බොර සම්පුර්ණයෙන් ඉවත් කල නොහැකි අතර, අවසානයේදී මෙම පොකුණු අත හරිම නිසා ලවණතාවය වැඩි ,ආම්ලික සහ විෂ රසායනිකයන් බහුල ප්‍රයෝජනයට ගත නොහැකි මුඩු බිම් බවට එම ප්‍රදේශ පත් වේ. සාමාන්යයෙන් විස්තෘත වගාවක් සදහා භාවිත කරන තටාකයක් ප්‍රයෝජනයට ගත හැක්කේ වසර කීපයක් පමණි. ඉන්දියාවේ සිදු කල සමික්ෂණයක් අනුව මෙවැනි බිමක් යථා තත්වයට පත් කිරිමට වසර තිහක් පමණ ගතවන බව ඇස්තමේන්තු ගත කර ඇත. 1999 දී ගොඩබිම තුල ඉස්සන් වගාව තායිලන්ත රජය විසින් තහනම් කරන ලද්දේ කෘෂිකාර්මික භුමි තුල ලවණතාවය වැඩිවි විනාශවීමේ හැකියාවක් පැවතුනු බැවිනි. 1989-1996 දී තායිලන්තය තුල අත් හරින ලද වගා බිම් පිළිබද සමීක්ෂණයකදී 60% ක පමණ ප්‍රමාණයක් අත් හැර ඇත්තේ එම කඩොලාන ප්‍රදේශ ඉතා ඉහල ප්‍රමාණයකින් යුත් යපස් වලින් බහුල වීමත් සහ දුර්වල අපවහන පද්ධතියක් පැවතීමත් යන කරුණු මුල් කරගෙන බව හෙළි විය.
ඉස්සන් වගාවේ ගෝලීය ස්වභාවය අනුව එය ලොව පිළිගත් විදේශීය විශේෂයන් හදුන්වා දුන්නා පමණක් නොව ලොව පුර ලෙඩ රෝග ව්යාප්ත වීම සදහා ද මං පෙත් ද  සාදා දුනි. මෙහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස ලොව පුර බෙදා හරින ඇගිල්ලන් සදහා විශේෂිත සෞඛ්යය සහතිකයක් අවශ්ය වූ අතරම ඔවුන් විශේෂිත රෝගබිජ රහිත බව සහතික කල යුතුව ඇත. බොහෝ සංවිධාන පරිභෝගිකයන්යට වගා කරන ලද ඉස්සන් මිලදී ගැනීමෙන් වලකින ලෙස උපදෙස් දි ඇත. වඩා ශක්තිමත්, ස්ථිර වගා ක්‍රම ඇති කිරීම පිලිබදව සමහර සංවිධාන වල අවධානය යොමුව ඇත.ඉස්සන් වගාව අධ්යනය සහ නව ක්‍රියාමාර්ග යෝජනා කිරීම සදහා ලෝක බැංකුව, NACA, WWF, FAO යන සංවිධාන වල එකතුවෙන් 1999අගෝස්තු මසදී වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කරන ල දි. සමහර වෙළදපොල රදාපවතින්නන් උත්සාහ දරනුයේ අපනයනය සදහාම ඉස්සන් වග කරන ගොවිපලවල් හි අස්වැන්න වෙළදපොල තුල 'පාරිසරික නිෂ්පාදන' ලෙස විකිනිමටය. මෙය බොහෝ රාජ්ය නොවන සංවිධාන මගින් විවේචනය කරන ලද්දේ වංචා සහගත ,නොවැදගත් වෙළද කවුළු භාණ්ඩ ප්‍රදර්ශනයක් ලෙසය.
1999 සිට මේ වනතුරුත් මෙම කර්මාන්තය ඉතා සෙමින් වෙනස්වීම් වලට බදුන් වෙමින් පවතී. ලෝක බැංකු වැඩසටහන් මගින් සංවර්ධනය කරනලද ඵලාදයි කළමනාකරණ ප්‍රතිපත්ති පිළිගන්නා ලදී. එය ප්‍රවර්ධනය කිරීම සදහා අධයාපනික වැඩසටහන් ස්ථාපනය කරන ලදී. බොහෝ රටවල පනවන ලද කඩොලාන ආරක්ෂණ නීති හේතුවෙන් අලුතින් අරඔන ලද වගාවන් අර්ධ සුක්ෂම ඒවා වූ අතර, කඩොලාන ප්‍රදේශ වලට ඔබ්බෙන් ඉතා විශිෂ්ට ලෙස ගොඩනැගු ඒවා විය. එමෙන්ම ඉතා තදින් පාලනය කරන ලද පරිසරයන් නිර්මාණය කිරීමේ නැඹුරුවක්ද මෙම වගා තුල පවතිනුයේ ලෙඩ රෝග ඇති වීම වැළක්වීමේ අරමුණෙනි. අපවහන ජල පිරියම් කිරීම පිලිබදව වැඩි අවධානයක් යොමුව පවතී. නුතන ඉස්සන් වගා මාධ්‍යන් තුල අපවහන පිරියම් තටාක අත්යන්තයෙන්ම ඇත. එම තටාක තුලදී මඩ, පතුල මත තැන්පත් වීම සිදු කරන අතර අවශේෂයන් පෙරීම සිදු කරයි. එවැනි කටයුතු සදහා ඉහල පිරිවැයක් දැරීමට සිදු වන බැවින් ලෝක බැංකු වැඩසටහන් මගින්, සමහර ප්‍රදේශ සදහා අඩු ගණත්ව බහු වගා ව්යාපාර යෝජනා කරන ලදී. කඩොල් පස අපජලය පෙරීම සදහා ප්‍රයෝජනවත් වන බවත් ,ඉතා ඉහල නයිට්රේට ප්‍රමාණයක් දරා සිටින බවත් සොයා ගැනීමෙන් පසුව ව්යාපාරිකයන් තුල කඩොලාන නැවත වගා කිරීමේ උනන්දුවක් ඇති වුවද ඒ සදහා ඔවුන්ගේ දායකත්වය තවමත් ඉතා අල්ප වේ. මෙම දිගු කාලීන යෝජනා ක්‍රම සහ කර්මාන්ත නැඹුරුතාවයන්ගේ අගය මේ වනතුරුද නිශ්චිත වශයෙන් ගණනය කර නොමැත.
සමාජයීය වෙනස්වීම්
1980 සහ 1990, සමෘධිමත් කාල වකවානුව තුල මෙම කර්මාතය අවිධිමත් ලෙස සිදුකරන ලදී. මෙහි වේගවත් ව්යාප්තිය හේතුවෙන් වෙරළබඩ ජනතාවගේ සැලකිය යුතු වෙනස්කම් සිදු වූ අතර සමහර වෙනස්කම් විනාශකාරී ඒවා විය. ඔවුන් අතර මත ගැටුම් ඇති වූ අතර ඒ සදහා ප්‍රදාන වශයෙන් හේතු 2ක් බලපාන ලදී. ඒවා නම් ; ජලය සහ ගොඩබිම යන පොදු ස්වභාවික සම්පත් සදහා ඇති වූ තරගකාරිත්වය, ධනය විෂම ලෙස බෙදී යාම.බංගලාදේශය වැනි රටවල මත ගැටුම් ඇති වුයේ සුවිශේෂී හේතුවක් වූ භුමිය ප්‍රයෝජනයට ගැනීමේ අයිතිය පදනම් කරගනිමිනි. ඉස්සන් වගාව සමග නව ව්යාපාර වෙරලශ්‍රිතව ව්යප්තවූ අතර පෙර පොදු වූ ස්වභාවික සම්පත් මේ සදහා යොදා ගැනීම සිදු විය. වෙරළාශ්‍රිත ජනතාව ඉස්සන් වගාව සදහා වැඩි වශයෙන් යොමු වීමෙන් දේශීය ධිවර කර්මාන්තයට දැඩි බලපෑම් එල්ල විය. මෙම අර්බුද දුර්වල පාරිසරික ක්‍රියාමාර්ග නිසාද ඇති විය. පොදු සම්පත් හායනය මෙහි බලපෑමක් විය. (තටාක තුල ලවණතාවය පාලනය කිරීමට මිරිදිය ප්‍රමාණයට වඩා ප්‍රයෝජනයට ගැනීම නිසා water table දුර්වල වීම සහ ලවන ජලය ඇතුලට ගැලීම නිසා භූ ජලයේ ලවණතාවය වැඩි විම සිදු විය.) අත්දැකීම් බහුල වීමත් සමගම රජයන් ශක්තිමත් රෙගුලාසි දීමෙන් මෙවැනි අර්බුද වැලක්වීමට පියවර ගන්නා ලදී. උදා; භුමි කලාපීය කිරීමේ රෙගුලාසි. මෙක්සිකෝව වැනි රටවල මෙවැනි ප්‍රශ්න ඇතිවිම වැලැක්විමට ප්‍රශ්න ඇතිවීමට පෙරම නීති රෙගුලාසි සකස් කරන ලදී.මෙක්සිකානු වෙළෙද පොළ රාජ්ය නීති මත පාලනය වන්නකි.1990 දී සිදු කරන ලද සංශෝධන වලින් අනතුරුව වුවද මෙම වගා පාලනය කරනු ලබනුයේ ස්වදේශිකයන් හෝ පොලිස් නිලධාරීන් මගිනි.
ව්යාපාරය තුලදී ධනය බෙදී යාමේ විෂමතාවය හේතුවෙන් සමාජයීය බලපෑම් ඇති විය. ඉස්සන් වගාව සදහාම මෙම තත්වය විශේෂිත නොවුනද එමගින් ඇති වූ බලපෑම් විවිධාකාරී විය. සමාජය තුල බලය බෙදී යාමේ විෂමතාද මෙම බලපෑමට හේතු විය.බොහෝ අවස්ථා වලදී සාමාන්ය ජනතාව සහ ප්‍රභූ පිරිස අතර විශාල පරතරයක් ඇති වුයේ, ප්‍රභූන්ට ඉතා පහසුවෙන් ණය , සහනාධාර සහ බලපත්‍ර ලබා ගැනීමට හැකි වීමත් සහ ඉස්සන් ව්යාපාරයෙන් ලාභ ලබා ගැනීමට විශාල හැකියාවක්ද පැවතුනු නිසාය.බංග්ලාදේශයේ දේශීය ප්‍රභූන් මෙම වගාවට විරුද්ධ වුවද ඔවුන්ගේ නාගරික ප්‍රභූන් ඉස්සන් ව්යාපාරය පාලනය කරමින් පවතී.කුඩා පිරිසක් අතර භුමිය කේන්ද්‍ර ගත වීම සමාජයීය සහ ආර්ථික ප්‍රශ්න වර්ධනය වීම සදහා බලපාන බව හදුනා ගෙන ඇති අතර එය විශේෂයෙන්ම උග්‍ර වනුයේ ඉඩම් හිමියන් පිටරැටියන් වූ විටදීය. ගොවිපලවල් කුඩා ප්‍රභු පිරිසකට හෝ විශාල සමාගමකට අයිතිවිමට වඩා සාමාන්ය ජනතාවට අයිති වීම මගින් අති විශාල පිළිගැනීමක් ඇති වීමත්, ඉතා පහසුවෙන් හදුන්වා දීමට හැකි වීමත් සහ ලාභ ලබා ගැනීමටත් හැක.මක්නිසාදයත් එම වගා පාලකයන්ට පරිසරය සුරැකීමේ උනන්දුවද , අසල්වැසියන් සමග හොද හිත වර්ධනය කරගැනීමේ අවශ්යතාවයද පවතින බැවිනි.
අමතර
මිරිදිය ඉස්සන් වගාව මුහුදු ඉස්සන් වගාව හා සමාන ම බොහෝ ලක්ෂණ ඇති අතර ඒ හා බැදුණු ගැටළුද පවතී. 2003 දී ගෝලීය මිරිදිය ඉස්සන් නිෂ්පාදනය (පොකිරිස්සන් සහ කකුළුවන් හැර ) ටොන් 280,000 විය. එම නිෂ්පාදනයෙන් ටොන් 180,000 චීනය විසින් නිපදවන ලදී. ඉන්දියාව සහ තායිවානය ටොන් 35,000 දක්වා නිපදවයි.ඊට අමතරව චීනය විසින් Chinese mitten crab ටොන් 370,000ක් නිපදවන ලදී.
•Shrimp fishery
•Krill fishery
කෝළම්
ආඬි කෝළම
ඉන්දියානු ආඬි ගුරෙක් ලංකාවට ආ පුවතක් ගැන කියවේ. සොකරි නැටීමේදීත් මෙය දැකිය හැකිය.
ආරච්චි කෝළම
ජසයා ලෙන්චිනා කෝළමට සම්බන්ධ කොට රඟ දක්වයි.
ගරා
ගරා කෝළම, පහතරට නැටුමක් වූ ගරා නැටුමින් ආ එකක් ලෙස සැළකේ. රට යකුම තුල, බාලගිරි දෝෂය සඳහා ගරා නැටුම රඟ දැක්වේ.
දඩයක්කාර-ඵලවැලරැස්කරන්නා
දඩයම්කිරීම සහ ඵලවැලරැස්කිරීම යනු මානව සංහිතයෙහි පළමුවන සහ ඉතාමත් සාර්ථක අනුවර්තනය වූ අතර, මානව ඉතිහාසයෙන් අවම වශයෙන් සියයට 90 ක කාලයක් තුල එය පැවතියේය. කෘෂිකර්මය සොයා ගැනීමෙන් අනතුරුව, ජීවනෝපායයෙහි වෙනස්වීමකට භාජනය නොවූ ලොව පුරා බොහෝ ප්‍රදේශ වල දඩයක්කාර-ඵලවැලරැස්කරන්නන්,  ගොවිතැනෙහි යෙදුනු හෝ  එඬේර හෝ කණ්ඩායම් විසින් වෙනත් ප්‍රදේශ කරා විස්ථාපනය කිරීම හෝ ඔවුන් යටත්කරගැනීම හෝ සිදු කෙරිණි. කෙසේවෙතත්, මෙම දෙවර්ගය අතර බෙදීම, මානව ඉතිහාසයෙහි මූලික සූචකයක් ලෙසින් තවදුරටත් නොසැලකෙන අතර, සාක්ෂාත් කරගතයුතු ඉලක්කයක් ලෙසින් කෘෂිකර්මය සහ කර්මාන්ත ඉහළින් තබා සලකන අනුප‍්‍රධාන්‍යයක් අනිවාර්යයෙන්ම නොපවතියි.
සමකාලීන සමාජයන් අතරින් සුළු ප්‍රමාණයක් පමණක් දඩයක්කාර-ඵලවැලරැස්කරන්නන් ලෙසින් වර්ගීකරණය කෙරෙන අතර, මොවුනතරින් බොහෝමයක්, ආහාර සෙවීමෙහි කටයුතු තුලදී පරිපූරක වශයෙන් ගෙවතු වගාව හෝ හීලෑකෙරුණු ගෘහාශ්‍රිත සතුන් ඇතිදැඩි කිරීම හෝ සිදු කරති. සුලභ දුර්මතයන්ට එකහෙළා ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙසින්, දඩයක්කාර-ඵලවැලරැස්කරන්නන් බොහොමයක් කුසගින්නෙහි නොසිටින අතර හොඳින් පෝෂණය ලබති.
ඇල්පයින් ස්කීන් (Alpine skiing)
හිම බෑවුමේ ලිස්සීම හෙවත් ඇල්පයින් ස්කීන් යනු පාද දෙකට සවිකරන ලද අඩි පහකට වඩා දිගු පතුරු වැනි විශේෂ සපත්තු පැළඳ අයිස් මත ලිස්සා යාමේ ක්‍රීඩාවයි.
හිම ද්වීප්‍රයාමය
බයැත්ලෝන් Biathlon : රට හරහා ස්කී හෙවත් දිගු දුරක් හිමමත ධාවනයත්, ඉලක්කයට වෙඩි තැබීමත් යන ක්‍රීඩා දෙක එක කෙරුණු ඉසව්වකි.
ගෝඨාභය රාජපක්ෂ
ලුතිනන් කර්නල් නන්දසේන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ, RWP, RSP, පීඑස්සී, GR (උපත 20 ජූනි 1949) ශ්‍රී ලංකාවෙහි හිටපු ජනාධිපතිවරයා යි. ඔහු ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, තාක්ෂණධරයෙක් සහ විශ්‍රාමික හමුදාමය නිලධාරියෙක් වේ. 2005 වර්ෂයේදී, මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනපති ධූරයට පත් වීමත් සමගම, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට ශ්‍රී ලංකාවෙහි ආරක්ෂක ලේකම් තනතුර හිමිවිය.
2009 වසරේදී දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් පරාජය කරමින්, ශ්‍රී ලංකාවේ වසර 26 ක් පැවැති සිවිල් යුද්ධය නිමා කරලීමට, ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා සමග විශාල කර්තව්‍යය කොටසක්, ආරක්ෂක ලේකම්වරයා වශයෙන් මෙතුමා විසින් ඉටු කරන ලදී. එසේම, 2006 වසරේ දෙසැම්බර් 1 වන දින, දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් කොළඹදී එල්ල කල මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරයකින් යංතමින් දිවි බේරා ගැනීමට මෙතුමාට හැකිවිය.
හමුදා නිලදාරියෙකු ශ්‍රි ලංකාවේ ජනාධිපති ධූරයට පත්වූ පළමු අවස්ථාව මෙය වන අතර, ජනාධිපති දූරයට පෙර වෙනත් කිසිඳු දේශපාලනික තනතුරක් නොදැරූ පුද්ගලයෙකු එම තනතුරට තේරී පත්වූ ප්‍රථම අවස්ථාවද මෙය වේ. සිය ධූරකාලය ආරම්භයේදීම විසිවන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හරහා විධායක ජනාධිපති ධූරයේ බලතල විශාල ලෙස තරකරගත් ඔහු රාජපක්ෂ පවුලේ සාමාජිකයින් විශාල පිරිසක් රජයේ ප්‍රභල තනතුරු වලට පත්කරගනිමින් පවුල්වාදී දේශපාලන ක්‍රමයක් ගෙන ගියේය. ගෝලීය කොවිඩ් 19 වසංගත තත්වය සමඟින් පැණවුනු සංචරණ සීමා හේතුකොටගෙන සංචාරක ව්‍යාපාරය මත පදනම් වූ ආර්ථිකය බිඳවැටීමත් සමඟ එල්ලවූ දැඩි ජනතා විරෝධය හේතුවෙන් රාජපක්ෂ පාලනය දැඩි අපහසුතාවයකට පත්වූ අතර ඉන්ධන සහ වෙනත් අත්‍යාවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය වල හිඟය මෙම තත්වය තවත් බරපතල විය. ඒ අනුව ගෝඨාභය රාජපක්ෂ පාලනයට විරුද්ධව රට පුරා කැරලි හටගත් අතර එහි අවසන් ප්‍රතිඵලය වශයෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂට රටෙන් පළා යාමට සිදුවිය.
ජීවිතයේ මුල් අවධිය
මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පලාටුව හී උපන් ගෝඨාභය මහතා, හැදීවැඩෙන්නේ හම්බන්තොට වීරකැටිය ග්‍රාමය තුලයි. එතුමාගේ පියා වූ ඩී. ඒ. රාජපක්ෂ, මහතා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් සහ, විජයානන්ද දහනායක රජයේ හිටපු කැබිනට් අමාත්‍යවරයෙකු වූ අතර, මහින්ද රාජපක්ෂ, චමල් රාජපක්ෂ සහ බැසිල් රාජපක්ෂ, යන මහත්වරු ගෝඨාභය මහතාගේ වැඩිමල් සහෝදරයෝ විය. සිය මූලික හා ද්විතීක අධ්‍යාපන කටයුතු කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් හැදෑරූවේය.
හමුදා දිවිය
කැඩෙට් නිළදාරියෙකු වශයෙන් 1971 අප්‍රියෙල් 26 වැනි දිනදී, ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවට බැඳුනු මෙතුමා, 1972 මැයි 25 වන දිනදී දෙවන ලුතිනන්වරයෙකු ලෙස සිය රාජකාරි අරඹන ලදී. පසුව ශ්‍රී ලංකා සිංහ රෙජිමේන්තුව සහ රජරට රයිෆල්ස් හී සේවයේ යෙදුණු මෙතුමාව, 1983 වර්ෂයේදී ගජබා රෙජිමේන්තුවට මාරු කෙරුණි.
සිය විසි වසරක් වූ හමුදා දිවිය තුලදී, ශ්‍රී ලංකා ජනපතිවරු තිදෙනෙකු (ජේ. ආර්. ජයවර්ධන, රණසිංහ ප්‍රේමදාස සහ ඩී. බී. විජේතුංග) අතින්, නිර්භීතත්වය වෙනුවෙන් පිරිනමන සම්මාන හිමිකර ගැනීමට මෙතුමාට හැකිවිය.
1983-1990 අතර කාලය තුල ක්‍රම ක්‍රමයෙන් හමුදාවේ, ඉහල තනතුරු දක්වා ගමන් කල මෙතුමා, 1990 වසරේදී "Strike Hard" සහ "ත්‍රිවිධ බලය" යන මෙහෙයුම් හී අඥාපති වශයෙන් සිය කටයුතු සිදු කරන ලදී. 1992 වසරේදී, ලුතිනන් කර්නල් පදවිය සහ කොතලාවල ආරක්ෂක විශ්ව විද්‍යාලයේ ආඥාපති පදවිය හිමි කරගත් ගොඨාභය මහතා, එම වසරේදීම විශ්‍රාම ලබමින්, අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය වෙත සංක්‍රමණය වෙන ලදී. එහිදී පද්ධති අනුකලණය කරන්නෙකු සහ යුනික්ස් Solaris මෙහෙයුම් පද්ධති පරිපාලකවරයෙකු වශයෙන් එතුමා රැකියාවක නිරත වන ලදී.
ආරක්ෂක ලේකම්වරයා ලෙස
සිය සොයුරු, ජනපති අපේක්ෂක මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට සහය වීම සඳහා, 2005 වසරේදී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා නැවතත් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන ලදී. එම 2005 ජනාධිපතිවරණයෙන් මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් අනතුරුව, 2005 නොවැම්බරයේදී ගෝ‍ඨාභය මහතා ශ්‍රී ලංකා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා ලෙස පත් කෙරුණි.
2009 වසරේ මැයි මසදී ත්‍රස්ථවාදය අවසන් කිරීමට, "යුධ වීරයෙක්" ලෙස ලබා දුන් විශිෂ්ඨ කැපවීම අගයා, කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් එම වසරේම සැප්තැම්බර් 6 වන දින ගෝඨාභය මහතාට, ආචාර්ය ගෞරව පදවියක් පිරිනමන ලදී.
මීට අමතරව එවකට නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් තනතුර හෙබවූයේ ද මෙතුමා විසිනි.
එජා සංවිධානය සහ බටහිර රටවල් විවේචනය කිරීම
2007 ජූනි මාසයේදී, රාජපක්ෂ මහතා විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ බටහිර රජයයන් පිළිබඳ දැඩි විවේචන එල්ල කෙරිණි. ත්‍රස්තවාදීන් විසින් "වසර 30 කට පමණ කාලයක් තිස්සේ" ශ්‍රී ලංකාවේ එජා සංවිධානය වෙත තොරතුරු කාන්දු කෙරෙමින් පැවති බවත්, එනිසාම එජා සංවිධානය වෙත සාවද්‍ය තොරතුරු සැපයී ඇති බවත් ඔහු චෝදනා කළේය. ඔහු තවදුරටත් ප්‍රෝක්ත කළේ බ්‍රිතාන්‍යය සහ යුරෝපියානු සංගමය විසින් ශ්‍රී ලංකාව වෙත දාමරිකකම් කරන බවත්, නිර්ණය කළේ ශ්‍රී ලංකාවට ඔවුන් "අවශ්‍ය නොවන බවත්" සහ, ඔවුන් ප්‍රමාණවත් තරම් ආධාර රටට සපයන්නේ නැති බවත්ය.
යුද්ධ අපරාධ
විකිලීක්ස් ප්‍රකාර, දෙ.ඊ.වි.කො. (එල්. ටී. ටී. ඊ.) සංවිධානයට එරෙහිව යුද්ධය මෙහෙයූ වර්ථමානයේ විපක්ෂයේ ජනප්‍රිය පුද්ගලයෙක් වන ජනරාල් සරත් ෆොන්සේකා විසින් ආරක්ෂක ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ වෙත චෝදනා එල්ල කර ඇත්තේ යුද්ධය අවසන් අදියරෙහිදී සටන් විරති ධජ යටතේ බාර වීමට පැමිණෙන ඕනෑම දෙ.ඊ.වි.කො. නායකයෙක් මරා දමන ලෙස නියෝග කෙරුණු බවයි. එහෙත් ගෝඨාභය මහතා විසින් ෆොන්සේකා මහතාට තර්ජනය කරමින් කිසියම් යුද්ධ රහස් එළි කළහොත් මරා දමන බවට ප්‍රකාශ කළ බවට ප්‍රොක්ත කෙරෙයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1949 උපත් ප්‍රවර්ගය:රාජපක්ෂ පවුල
රියෝ සැණකෙළිය
සෑම වසරකම චතාරික සමයට පෙර  පැවැත්වෙන උත්සවයක් වන රියෝ ඩි ජැනීරො හී සැණකෙළිය (පෘතුගීසි: කර්නවල් ඩු රියෝ ඩි ජැනීරො), ලෝකයෙහි විශාලතම  සැණකෙළිය ලෙසින් සැලකෙන අතර, දිනකට වීදි වල ජනයා මිලියන දෙකක් සහභාගි වෙති. රියෝ හී පළමුවන සැණකෙළිය පැවැත්වුනේ 1723 වසරෙහිදීය.
කලාත්මක පිහිනීම
කලාත්මක පිහිනීම (සමෝධානික පිහිනීම) යනු පිහිනීම, නර්තනය සහ ජිම්නාස්ටික් යන තුනම රැගත් පිහිනුම් අංගයකි.
නිදහස් ආර ස්කීන්
නිදහස් ආර ස්කීන් හෙවත් ෆ්‍රීස්ටයිල් ස්කීන් ශීත ඍතු ඔලිම්පික් ආරම්භ වූ දා සිටම තරගාවලියට ඇතුලත් ක්‍රීඩාවකි.
ශාන්ති නිකේතනය
shanti nikethana small town in west Bengal ,India.This university was made by Rabindranath Tagore .It taught thousands of children about Indian beautiful music and many other aesthetic things.This city was earlier known as Bhabandanga .Not just Indian students but students of other neighborhood countries were taught by this.
මාර්ටිනා නව්රටිලෝවා
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
කුලකය (ගණිතය)
right|thumb|කුලක දෙකක ඡේදනය සමන්විත වන්නේ කුලක දෙකෙහිම අඩංගු වන්නාවූ වස්තූන්ගෙන් වන අතර, එය [[වෙන් රූපසටහන|වෙන් රූපසටහනක දක්වනු ලබයි.]] කුලකයක් යනු ප්‍රභින්න වස්තූන් සමූහයක එනතුවක් වන අතර එම එකතුව තවත් වස්තුවක් ලෙස හැඳින්වීම සාධාරණ යැයි සැලකේ. කුලක යනු ගණිතයෙහි අතිශයින් මූලික සංකල්පයන් අතරින් එකකි. 19වන සියවසෙහි අගභාගයෙහිදී වැඩිදියුණුවට පත්කෙරලුනු කුලක වාදය වර්තමානයේ ගණිතයෙහි සාර්වචක්‍රවර්තී කොටසක් වෙමින් ගණිතයෙහි සමස්තයම පාහේ ව්‍යුත්පන්න වන්නාවූ පදනමක් ලෙසින් භාවිතා කල හැකිය. ගණිත අධ්‍යාපනයෙහිදී, වෙන් රූපසටහන් වැනි මූලික කරුණු බාල වියෙහිදී උගැන්වෙන අතර, වඩාත් ප්‍රගත සංකල්ප උගැන්වෙන්නේ විශ්වවිද්‍යාල උපාධියන්ගේ කොටස් ලෙසිනි. ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා
අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා (ඇනෝ අර්බිස් කොන්ඩිටයි හා සබැඳි: AUC හො a.u.c. හෝ a.u.) යනු, (රෝම) "නගරය සොයාගැනුමෙහි  සිට" යන අර්ථය දෙන ලතින් වාක්‍යාංශයක් වන අතර, සාම්ප්‍රදායික වශයෙන් ක්‍රිපූ 753 යන කාල නිර්ණය දරයි. AUC යනු, සමහරක් පුරාතන රෝමානු ඉතිහාසඥයින් විසින්, විශේෂිත රෝමානු වර්ෂයන් හඳුනාගැනුම සඳහා භාවිතා කළ වර්ෂ-අංකන ක්‍රමයකි. පුනුරුද යුගයේ සංස්කාරකවරුන් විසින්, ඔවුන් ප්‍රකාශයට පත් කළ රෝමානු අත් පිටපත් සඳහා, AUC එක් කිරීම නිසා, රෝමානුවන් සාමාන්‍යයෙන් ඔවුන්ගේ වර්ෂයන් නම් කළේ AUC ක්‍රමය භාවිතයෙන් බවට වැරදි හැඟීමක් ජනිත වුණි. සත්‍ය වශයෙන්ම පවසතොත්, රෝමානුවන් විසින්ම භාවිතා කලාට වඩා බොහෝ නිතොර ලෙසින්, නූතන ඉතිහාසඥයෝ AUC භාවිතා කරති. රෝමානු යුගයේදී රෝමානු වර්ෂ හඳුනාගැනුම සඳහා භාවිතා කෙරුණු ප්‍රමුඛතම ක්‍රමය වූයේ, එම වර්ෂයෙහිදී නිලය දැරූ කොන්සල්වරුන් දෙදෙනා නම් කිරීමයි.
සටහන් සහ ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:කාලය ප්‍රවර්ගය:රෝමය
ඒකට මට හිනා හිනා
Maname the tale about sarcasm of love
This is the first drama of Prof.Ediriweera Sarachchandra. Some philosophers pointed out that this literary text was written by Sarachchandra due to the melancholic feeling he got when his first wife left him.This drama was adopted from the jathaka tale " Chulla dannuddara " .In this drama the protagonist Dannuddara ( prince Maname ) and his wife princess Maname went to the jungle to reach prince's palace.They sang about the beauty of nature and love by the song " Premayen mana ranjitha ".But then the black character or antagonist " king of weddas ( indigenous) saw princess Maname and fell in love.He ordered the prince to go while keeping his wife.But at last they fought for love .At a moment both swords fell near to the princess .This is the moment that the mind of the audience is covered with curiosity. But this capricious woman gave the sword to the wedda king.So Maname prince was killed.But at last king of weddas left her as he felt suspicious that one day she will also do this to him like to prince Maname. Hence this is a critical play which shows about sarcasm of love.But this story felt to the hearts of thousands of Sri Lankan by this play "Maname ".
ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා වන එක්සත් ජාතීන්ගේ ජාත්‍යන්තර දිනය
ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා වන ජාත්‍යන්තර දිනය (දෙසැම්බර් 3) යනු, 1992 වසරෙහි සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ අනුග්‍රහය ලැබෙන  ජාත්‍යන්තර සැමරුමකි. ලොව වටා විවිධ සඵලත්වයෙන් යුතුව මෙය සමරා ඇත. ආබාධිත තත්ත්වයන් පිළිබඳ කරුණු අවබෝධ කර ගැනීමද ආබාධිත තත්ත්වයන් සහිත පුද්ගලයන් සඳහා අභිමානය, අයිතිවාසිකම් සහ සුබසාධනය වෙනුවෙන් රුකුල් දීම වෙත අනුග්‍රහ දැක්වීමද මෙම දිනය සැමරීමේ අදහස් අතර වෙති. දේශපාලන, සමාජ, ආර්ථික සහ සංස්කෘථික දිවියෙහි සෑම අංශයකදීම, ආබාධිත තත්ත්වයන් සහිත පුද්ගලයන් සමෝධානය කිරීමෙන් ලබා ගත හැකි ප්‍රතිලාභයන් පිළිබඳව දැනුවත්කිරීම ඉහළ නැංවීමටද මෙයින් අදහස් කෙරෙයි. එය මුලින් හැඳින්වුනේ " ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා වන ජාත්‍යන්තර දිනය" ලෙසිනි. එක් එක් වසරෙහිදී මෙම දිනය අවධානය යොමු කරන්නේ වෙනස් කරුණු සම්බන්ධයෙනි.
2014 වසර සඳහා තේමාව
2014 වසර සඳහා තේමාව ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත්තේ "තිරසාර සංවර්ධනය: තාක්ෂණයෙහි පොරොන්දුව" යන්නයි. මෙම වසරෙහි ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා වන ජාත්‍යන්තර දිනය විසින් අවධානය යොමු කරනු ලබන්නේ, ආපදා අවදානම් අල්පිකරණය, බලදායී වැඩ කිරීමේ වටපිටාවන් නිමැවීම, ආබාධිකත්ව-ඇතුළත් තිරසාර සංවර්ධන අරමුණු යන දේ සාක්ෂාත් කර ගැනුමට තාක්ෂණයෙහි භූමිකාව වෙත වෙයි.
ඩොග වැටිය
thumb|250px|ඩොග වැටියෙහි සීමා මායිම (රතු පැහැයෙන්)
ඩොග වැටිය (ලන්දේසි: ඩොහෂ්බන්ක්, ජර්මානු: ඩොගාබන්ක්, ඩෙන්මාර්ක්: ඩොහර්බන්ක්) යනු, එංගලන්තයෙහි නැගෙනහිර වෙරළට කි.මී. 100 ක් පමණ දුරින් උතුරු මුහුදෙහි නොගැඹුරු පෙදෙසෙහි පවතින විශාල වැලිපරයකි.
අවසාන අයිස් යුගය තුලදී, මෙම වැටිය, යුරෝපය සහ බ්‍රිතාන්‍ය දිවයින් සම්බන්ධ කල හා වර්තමානයෙහි ඩොගලන්ඩ් ලෙසින් හැඳින්වෙන විශාල භූමිභාගයක කොටසක් විය.
බ්‍රිල් දුම්රිය ස්ථානය
බ්‍රිල් දුම්රිය ස්ථානය, එන්ගලන්තයේ was the terminus of a small railway line in බකින්හැම්ශයර්. මෙම දුම්රිය ස්ථානය බ්‍රිල් Tramway යන නමින්ද හැඳින්වූවා. එය සාදා නිමකර පවත්වාගෙන යන ලද්දේ Duke of Buckingham, එය පසුව ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ ලන්ඩනයේ මෙට්‍රොපෝලිටන් දුම්රිය ස්ථානය, හා 1933 දී briefly became one of the two north-western termini of the ලන්ඩනයේ උමං මාර්ග පද්ධතිය, despite being 45 mi and over two hours travelling time from the ලන්ඩන් නගරය.
Approximately 3⁄4 of a mile (1.2 km) north of Brill, the station was opened in March 1872 as the result of lobbying from local residents and businesses. As the line was cheaply built, ungraded, and used poor quality locomotives, services were very slow, taking 1 hour 45 minutes to travel the six miles (10 km) from Brill to the junction station with mainline services at Quainton Road. Although serving a lightly populated area and little used by passengers, the station was a significant point for freight traffic, particularly as a supplier of milk from the dairy farms of Buckinghamshire to Aylesbury and London. A brickworks was also attached to the station, but it proved unable to compete with nearby rivals and closed within a few years of opening.
During the 1890s, plans were made to extend the tramway to Oxford, but the scheme was abandoned. Instead, the operation of the line was taken over by the Metropolitan Railway in 1899, and the line became one of the railway's two north-western termini. It was upgraded and better quality locomotives were introduced, reducing the journey time to Quainton Road by almost two-thirds.
In 1933, the Metropolitan Railway was taken into public ownership and became the Metropolitan line of London Transport. The management of London Transport aimed to reduce goods services, and it was felt that there was little chance of the more distant parts of the former Metropolitan Railway ever becoming viable passenger routes. The line was closed on 30 November 1935, and all buildings and infrastructure at Brill associated with the line were sold at auction and subsequently demolished. The site of the station is now a light industrial development known as the "Tramway Business Park".
Wotton Tramway
On 23 September 1868, the small Aylesbury and Buckingham Railway (A&BR) opened, linking the Great Western Railway's station at Aylesbury to the London and North Western Railway's Oxford to Bletchley line at Verney Junction. On 1 September 1894, London's Metropolitan Railway (MR) reached Aylesbury, and shortly afterwards connected to the A&BR line, with local MR services running to Verney Junction from 1 April 1894. Through trains from the MR's London terminus at Baker Street began on 1 January 1897.
Richard Plantagenet Campbell Temple-Nugent-Brydges-Chandos-Grenville, 3rd Duke of Buckingham and Chandos, had long had an interest in railways, and had served as Chairman of the London and North Western Railway from 1852 until 1861. In the early 1870s, he decided to build a light railway to transport freight from his estates in Buckinghamshire to the A&BR's line at Quainton Road. The first stage of the route, known as the Wotton Tramway, was a 4 mi line from Quainton Road via Wotton to a coal siding at Kingswood, and opened on 1 April 1871. Intended for use by horse trams, the line was built with longitudinal sleepers, to avoid horses tripping.
Extension to Brill
Lobbying from the nearby town of Brill for the introduction of passenger services on the line led to an extension from Wotton to a new terminus at the foot of Brill Hill, north of the hilltop town of Brill itself, in March 1872. Two mixed trains each day ran in each direction. With the extension to Brill opened the line was renamed the Brill Tramway. The Duke bought two Aveling and Porter traction engines modified to work as locomotives, each with a top speed of 8 mph, although a speed limit of 5 mph was enforced.
The Duke died in 1889. In 1894, the trustees of his estate set up the Oxford & Aylesbury Tramroad Company (O&ATC) with the intention of extending the line from Brill to Oxford, but the extension beyond Brill was never built. The MR leased the Brill Tramway from 1 December 1899, although the line continued to be owned by the O&ATC.
Services and facilities
Brill was a small town of 1,400 people when the line opened, and owing to the town's hilltop setting the station was 3⁄4 of a mile (1.2 km) from Brill itself. Brill railway station was small, with a single low platform. On its opening, there was one station building, which served as the freight depot, passenger terminal, and ticket office. Next to it was a siding that led to a cattle pen. After the 1899 transfer of services to the Metropolitan Railway, the MR introduced a single Brown Marshall passenger carriage on the line; at this time, a small wooden hut was added to the station to serve as a ticket office and waiting room and a short section of platform was raised to conventional height to allow access to the higher doors on the new carriage.
Passenger services
From 1872 to 1894 the station was served by two passenger trains per day, and from 1895 to 1899 the number was increased to three per day. Following the 1899 transfer of services to the Metropolitan Railway, the station was served by four trains per day until its closure in 1935. Limited by poor quality locomotives and ungraded, cheaply laid track which followed the contours of the hills, and with five intermediate stops to pick up and set down goods, passengers and livestock, trains ran very slowly; in 1887 trains needed 1 hour 45 minutes to travel the six miles from Brill to the junction station at Quainton Road. Improvements to the line carried out at the time of the transfer to the Oxford & Aylesbury Tramroad, and the use of the MR's better quality rolling stock, reduced the journey time from Brill to Quainton Road to between 32 and 36 minutes.
Serving a lightly populated area, and with trains travelling only marginally quicker than walking pace, Brill station was relatively little used by passengers; in 1932, the last year of private operation, Brill station (and the nearby halt at Wood Siding) saw only 3,272 passenger journeys and raised only £191 (about £0 as of 2023) in passenger receipts.
Goods facilities
Although little used by passengers, Brill station was valuable as a relatively rapid link between the dairy farms of Buckinghamshire and the markets of Aylesbury and London; around 30 carts per day would deliver milk to Brill station for the first train each morning. There was also a small amount of coal traffic to the station; Brill coal dealer George Green received three coal wagons per month. In addition, a storehouse at the station held beer supplied by the breweries of Brackley and Aylesbury. Bricks and tiles from the brick and tile factories of Brill were used in the construction of Waddesdon Manor, near the eastern end of the Brill Tramway, between 1874 and 1889.
In 1885 the Duke of Buckingham opened a modern brickworks near Brill station, with a dedicated siding, and in 1895 his heir William Temple-Gore-Langton, 4th Earl Temple of Stowe, expanded the brickworks, which became the Brill Brick & Tile Works, using the Brill Tramway to deliver bricks to the mainline at Quainton Road. With the connection to Oxford and the upgrading of the rail line abandoned, Brill Brick & Tile Works was unable to compete with the nearby brickworks at Calvert, and soon closed. The building was taken over by the Fenemore workshop, making hay loaders, before being converted into a timber yard in the 1920s.
Closure
On 1 July 1933 the Metropolitan Railway, along with London's other underground railways except for the small Waterloo & City Railway, was taken into public ownership as part of the newly formed London Passenger Transport Board (LPTB). Thus, despite it being 45 mi and over two hours travel from the City of London, Brill station became a terminus of the London Underground network. Frank Pick, Managing Director of the Underground Group from 1928 and the Chief Executive of the LPTB, aimed to move the network away from freight services, and saw the lines beyond Aylesbury via Quainton Road to Brill and Verney Junction as having little future as financially viable passenger routes, concluding that over £2,000 (about £0 as of 2023) would be saved by closing the Brill Tramway. As a consequence, the LPTB decided to withdraw all passenger services beyond Aylesbury. The Brill Tramway was closed on 1 December 1935; the last services ran on 30 November.
Upon the withdrawal of London Transport services the lease expired, and the railway and stations reverted to the Oxford & Aylesbury Tramroad Company. With no funds and no rolling stock of its own, the O&ATC was unable to operate the line, and on 2 April 1936 the entire infrastructure of the line was sold at auction. The former goods shed at Brill sold for £7 10s (about £0 as of 2023), and a railway-owned house attached to Brill station fetched £350 (about £0 as of 2023). All buildings in Brill associated with the railway station have been demolished, and the station site is now a light industrial site known as the "Tramway Business Park".
කමල් ගුණරත්න
කමල් ගුණරත්න ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ සේවය කර විශ්‍රාම ලැබූ හමුදා නිලධාරියෙකි. විශ්‍රාම ගන්නාවිට මේජර් ජෙනරාල් වරයෙකි.
අංගම්පොර සටන් කලාව
මූලිකාංග
අංගම් යනුවෙන් හදුන්වන්නේ ශරීරයයි. පොර කියන්නේ සටනයි. නිරායුධව කරනු ලබන සටන අංගම් යනුවෙන් හදුන්වයි. ආයුධ සහිතව කරනුලබන සටන ඉලංගම් ලෙස හදුන්වනු ලබයි. අංගම් ශිල්පයේ ප්‍රවිණයකු වීම සදහා මෙම කොටස් දෙකට අමතරව මායා අංගම් ලෙස හැඳින්වෙන ගුප්ත කොටසද ඉගෙනගත යුතු අතර සම්පුර්ණ අංගම් සටන්කලාව ඉගෙනගැනීමට එක් පුද්ගලයෙකුට තම ජීවතකාලය මදිබව අප පවසන්නේත් මෙම ශිල්පයේ ඇති තියුණු බව නිසාමය. මෙහිදී ඉතාවැදගත් වෙන්නේ නිල ශාස්ත්‍රය පිළිබද දැනුමයි. මෙම නිල කලාව අනෙක් සටන්ක්‍රම වලදී එතරම් සාර්ථක ලෙස භාවිතවන්නේ නැත. සිංහල සටන්ක්‍රමය තුල නිලවලට පහරදෙන ක්‍රම රැසක් දැකගත හැකිය.ක්ෂණිකව මරණයට පත්වෙන්න නිලවලට පහරදීම, කල්ගතව මැරෙන්නට නිලස්ථානවලට පහර දීම, නිල අල්ලා ප්‍රතිවාදියා ගොළු වෙන්න එසේත් නැත්නම් බිහිරි වෙන්න පහරදීම, සිහිනැතිවන්නට නිලවලට පහර එල්ල කිරීම හා මළමුත්‍රා පිටවීමට නිලවලට පහරදීම ආදිය ඒ අතරින් සමහරකි. විශේෂයෙන්ම මහා මාරක නිල ශාස්ත්‍රය වැනි දියුණු සටන් ක්‍රම හැදෑරීමේදී එය විදේශීය ආක්‍රමණවලදී හැර තම පෞද්ගලික ප්‍රතිවාදීන්ට එරෙහිව භාවිතා නොකරන බවට ශිල්පය හදාරන කෙනා දිවුරා පොරොන්දු විය යුතුය.
පරදේසක්කාර අභියෝග
සිංහල සටන්කරුවන් බටහිර ජාතිකයන් සමග කළ සටන් පිලිබදව සදහන් වන්නේ මෙසේය.
"ඔව්න් ඉක්මනින් වෙහෙසට පත් නොවන සුලු, කඩිසරවූත් ක්‍රියාශිලී වුත් පිරිසකි. ඒ බව ඕලන්දයින් තමන් මහත් අවාසි විදීමෙන්ම ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගත්තකි . ඔවූහු එකිනෙකාගේ හිසට උඩින් පනිමින් මහත් ජවසම්පන්නව කරන ක්‍රියා නැරඹිමට පවා විශ්මය ජනකය .විශ්වාස දායක ලෙස දැනගන්නනට ලැබුණු පරිදි ඔවූහු රණබිමෙහිදී සෙබළුන් තුන්දෙනෙකුගේ හිස්වලටත් ඉහලින් පැන කලින් අදහස් කරගත් සතුරාගේ හිස එකවරම කපා තම සෙන්පතියා වෙත සැනෙන් රැගෙන එති...."
"සිංහලයාගේ කඩු හරඹ අන්තිම වතාවට ප්‍රදර්ශනය කරනලද්දේ ඉන්ග්‍රීසින්ට රට අත්වීමෙන් අවුරුදු 5 කට පමණ පසු මහනුවර යුද්ධාංගන වලදීය . කඩුශිල්ප සූරයෙකු වසයෙන් සුපිරිසුදු බිහිරි ගති ඇති ගලගොඩ රටේ මහත්මයාට ද්වන්ද යුද්ධයකට එනලෙස ඉංගීසි කපිතාන් කෙනෙකු විසින් අභියෝගයක් කළ බව කියවේ . පාත හේවාහැටේ හේවාවිස්ස වෙලේදී දෙදෙනා හමුවිය.
දියකච්චියක් ඇද කඩුව හා පළිහ ගෙන ගලගොඩ පොර පිටියට ආ අතර ඉංගීසි ජාතිකයා කලිසමක් හා කලිසමකින් සැරසී එහි ආවේය. සටන ඇරඹීමට පෙරාතුව කතිර සිටින සේ ඉරි දෙකක් ඇද ගලගොඩ ඉරිකැපෙන ස්ථානයේ සිට ගත හැකිනම් තමා සිටිතැනින් ඉවත්කරන්නැයි සිය පස මිතුරාට වහසිබස් කියමිනි.ඉංගීසි ජාතිකයාගේ කඩුව විදුලිකොටන්නාක් මෙන් ගලගොඩගේ කඩු තලයත් පලිසත් මත හෙලෙන්නට පටන්ගත් නමුත් ඔහු එතැනින් සොලවන්නට බැරිවිය. නමුත් තමාගේ වාරය පැමිණිවිට ‘ඉංග්‍රීසි කරුව රැකවල් ගනුව’ යැයි නැවතත් වහසි බැන පහර දෙන්නට පටන්ගත්තේ නොබෝ වේලාවකින් කෝප වූ ඉංග්‍රීසි සෙනෙවි අත ඉතිරීවූයේ තලය සුන් අසිපත් මිට පමනි‍ ....." (සිංහල ත්‍රාසජනක ක්‍රීඩා: දැරණියගල)
යටත්විජිත තහනමට ලක්වීම
මේ අයුරින් සිංහලයා‍ගේ සටන් කලාව අධිරාජ්‍යවාදීන් බියගැන්වු නිසාම අංගම් සටන්කරුවන් විනාශකැරන්නට විවිධ උපක්‍රම යොදාඇත. 1818 දී ගැසට් නිවේදනයක් මගින් අංගං සටන් ලංකාව පුරාම තහනම් කිරීමට බිරිතාන්‍යයන් පියවර ගත්තේ ය. එ නිසාම ක්‍රමයෙන් අංගම් පුහුනුව සිංහලයා තුලින් ඈත් වන්නට විය. අංගම් සටන්තුලින් ඇත්වන්නට අකමැති වූ සිංහලයන් වනගතව එය ආරක්ෂාකරගත් අතර මෙනිසා අදටත් එය සුරක්ෂිතව පවතී.
මර්දනය
ඉංග්‍රීසින්ගේ මර්දන ක්‍රියාවලිය කෙතරම්ද කියතොත් එහි එක් අවස්ථාවක් ඉතිහාසයේ මෙසේ සදහන් වේ. “අවුරුද්දක් පමණ කාලය තුල පැවති මේ කැරැල්ලෙන් සිදුවූ අලාභ හානි මෙ පමණය කිව නොහැක. සිංහලයෝ 10000 කට වැඩි ගණනක් මිය ගියහ.මියගිය ඉංග්‍රීසි බටයන්ගේ නියමිත ගණනක් ඇතිබවක් නොපෙනෙන නමුත් ලෙඩ වී මඩකලපුවට ගෙනගිය 173 ‍දෙනෙකුගෙන් 114 දෙනෙකුම මියගිය බව සදහන් වේ. ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වන ලද 7000 ක් බටයෝ කැරැල්ලට සම්බන්ධ වූහ.”
ක්‍රිස්තු වර්ෂ ක්‍රමයේ සාමාන්‍ය අවුරුද්ද
සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් යනු, දින දසුන් වසරක සාමාන්‍ය ආකාරයක් වෙයි. ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනෙහි, සාමාන්‍ය වසරක් සඳහා නියත ලෙසින් දින 365 සහිත වන අතර එබැවින් එය  අධික අවුරුද්දක් නොවෙයි. වඩාත් සාකල්‍ය ලෙසින් ගත් කල, අන්තර්ස්ථාපනයක් නොමැති වසරක් ලෙසින් හැඳින්විය හැක.
දින 365 සහිත සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් සඳහා හරියටම සති 52ක් සහ එක් දිනයක් ඇති අතර, එබැවින් ඊළඟ අළුත් අවුරුදු දිනය, සතියේ එක් දිනයකින් පසුව උදා වෙයි. වෙනස් ආකාරයකින් මෙය පවසතොත්, සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් ඇරඹෙන්නේ සහ අවසන් වන්නේ සතියේ එකම දිනයකදීය. (නිදසුනක් ලෙසින්, 2010දී, ජනවාරි 1 සහ දෙසැම්බර් 31 යන දෙකම, සිකුරාදා දිනයක ඇති විය.)
ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනේ, සෑම වසර 400කින් වසර 303 ක් සාමාන්‍ය අවුරුදු වෙති. සංසන්දනයක් කළහොත්, ජූලියානු දින දසුනෙහි, සෑම සෑම 400 කින් වසර 300 ක් සාමාන්‍ය අවුරුදු වෙති.
චන්ද්‍ර සූර්ය දින දසුනක සහ චන්ද්‍ර දින දසුනක, සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් සමන්විත වන්නේ දින 354 කිනි.
දෙහිවල ජාතික සත්වෝද්‍යානය
දෙහිවල ජාතික සත්වෝද්‍යානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි සත්වෝද්‍යානයකි. දෙහිවල නගරයේ පිහිටා ඇත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ජාතික සත්වෝද්‍යාන
සිසිල ගිනි ගනී
සිසිල ගිනි ගනී යනු 1992 ශ්‍රී ලාංකික, සිංහල භාෂා චිත්‍රපටයකි. ප්‍රසන්න විතානගේ විසින් අධ්‍යක්ෂණය කෙරුණු පළමුවන චිත්‍රපටය එය වෙයි. සිසිල ගිනි ගනී ශ්‍රී ලංකාව තුල කෙටි කලක තිර ගත විය. චිත්‍රපටය සඳහා සංගීතය රචනා කෙරුණේ ආචාර්ය ප්‍රේමසිරි කේමදාස විසිනි. එය ප්‍රේක්ෂකයන් අතර මහත් ප්‍රසාදයක් ඇති කර ලීය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (ආයතනය)
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (පෙර: ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව හා සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් හා එහි කටයුතු පාලනය කරන ප්‍රධානතම ආයතනයයි. මෙය අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ සහ ආසියානු ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ පූර්ණ සාමාජිකත්වය දරනු ලබන අතර මෙමගින් ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් තරග සහ පළමු පෙල තරගයන් පවත්වනු ලබයි. මෙම ආයතනය 1975 ජුනි මස 30 දිනදී ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශයේ ලියාපදිංචිව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය ලෙස ආරම්භ කෙරුණු අතර පසුව එය ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය ලෙස වර්ෂ 2003 දී පිහිටුවන ලදී.
ආයතන ව්‍යුහය
නීති ප්‍රකාරව සිවුවසරකට වරක් පැවැත්වෙන ඡන්ද විමසිමකින් ආයතනය සඳහා නියෝජිතයින් තෝරාපත්කරගනු ලබයි. ආයතනයේ සභාපති, උප සභාපති, ලේකම් හා භාණ්ඩාගාරික යන ප්‍රධාන තනතුරු මෙම නිලවරණයේදී තෝරාගනු ලබයි. නමුත් ක්‍රීඩා අමාත්‍යවරයාට ඇති බලය අනුව මෙම පාලක කමිටුව විසුරුවා හැරීමටත්, අතුරු පාලක කමිටුවක් පත්කිරීමටත් ඉඩකඩ ඇත.
තරගාවලි සහ සංවිධානය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය මගින් අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් තරගාවලින් මෙන්ම දේශීය ක්‍රිකට් තරගාවලි පැවැත්වීම හා පාලනය කිරීම සිදුකරනු ලබයි. අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් කවුන්සිලය මඟින් සංවිධානය කරනු ලබන විදේශීය තරගමාලා සඳහා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සහභාහි කිරීමත් දේශීය තරගමාලා සඳහා සංවිධාන කටයුතු සහ පහසුකම් සැලසීමද මෙම ආයතනයේ වගකිමක් වේ. දැනට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් මගින් සංවිධානය කරන තරඟාවලින්,
බ්‍රභාම් BT49
බ්‍රභාම් BT49 Formula One ෆොර්මියුලා මෝටර් රථය නිෂ්පාදනය කරනු ලැබුවේ දකුණු අප්‍රිකානු ජාතික Gordon Murray විසිනි. එ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික කණ්ඩායමක් වූ Brabham වෙනුවෙනි. BT49 රථය හා   කාලය තුල Formula One World Championships තරඟාවලියට සහභාගී වූ අතර එහි ධාවක බ්‍රසීල ජාතික Nelson Piquet ඔහුගේ ප්‍රථම ජයග්‍රහණය (World Championship)දී ලබා ගත්තේය.
1970 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
1970 දශකයේ තිරගත වූ වර්ෂ අනුව ලැයිස්තුව පහත දැක්වේ.
1970 සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
==1971 සිංහල චි
ත්‍රපට ලැයිස්තුව==
ඩිම්3
ඩිම්3, නැතහොත් ඩයිමෙන්ෂන් 3, යනු නිදහස් හා විවෘත ත්‍රිමාණ ක්‍රීඩා එන්ජිමකි. එය නිර්මාණය කරණ ලද්දේ බ්‍රයන් බානිස් විසිනි. එය ඇපල් සමාගම විසින් ඕඑස් එක්ස් සඳහා සංවර්ධන මෘදුකාංගයක් ලෙස තෝරා ගන්නා ලදි. එසේම ඔවුන්ගේ නව ක්‍රීඩා ගොඩනගන මෙවලමක් ලෙස දක්වන ලදි. ඩෙව්මාස්ටර් හි ත්‍රිමාණ එන්ජින් පිළිබඳ දත්ත සමුදාය තුලද ඩිම්3 ඇත.
ඩිම්3 ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා ඕපන් GL භාවිතා කරන අතර කේතනයට ජාවාස්ක්‍රිප්ට්ද දත්ත සඳහා එක්සෙමෙල් ද විභේදන හුවමාරුව සඳහා සරල ඩිරෙක්ට්මීඩියා ලේයරයද භාවිතා කරයි.
කොටස්
ඩිම්3 හි යෙදවුම් 4ක් අන්තර්ගතය ඒවා නම්: එන්ජිම(Engine), සංස්කාරකය(Editor), සජීවීකාරකය(Animator) හා ස්ථාපකයයි(Setup).
ඩිම්3 හි දී එන්ජිම යනු සංවර්ධනය කරන යෙදවුමයි. මෙහිදී ක්‍රීඩාව (හෝ ව්‍යාපෘති) වලට බොහෝ පද්ධතිවල ක්‍රියාකළ හැකි අතර එම පද්ධතිවල නිවැරදි එන්ජිම තිබීම පමණක් ප්‍රමාණවත් වේ. මෙම එන්ජිම මැක් ඕඑස් එක්ස්, මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හා අයිඕස් හි ක්‍රියාත්මකවේ. මෙහි සියලුම සංස්කරණ වලට ජාලගත ආකාරයට එකිනෙක හා ක්‍රියාකළ හැක.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:නිදහස් මෘදුකාංග
වඩේ
thumb|මසල වඩේ thumb|තයීර් වඩේ [[මිරිස් කුඩු, චාට් සමල, සහ කොත්තමල්ලි කොළ සමග.]] thumb| උලුඳු වඩේ පිඟානක්
ශ්‍රී පාලි මණ්ඩපය
කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය ශ්‍රී පාලි මණ්ඩපය (Sri Palee Campus) පිහිටා ඇත්තේ හොරණ, වෑවල ප්‍රදේශයේය. 1996 වර්ෂයේ දී මෙම මණ්ඩපය පිහිටුවන ලදි. මෙම මණ්ඩපය මඟින් ජනමාධ්‍ය සහ ප්‍රසංග කලා අධ්‍යයනයට අදාළව උපාධි සහ පශ්චාත් උපාධි පාඨමාලා මෙහෙයවනු ලබයි.
අධ්‍යයන කටයුතු
ශ්‍රී පාලි මණ්ඩපය ජනමාධ්‍ය සහ ප්‍රසංග කලා ලෙස අධ්‍යයනාංශ දෙකකින් සමන්විත වේ. මණ්ඩපයේ අධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලය දෙපාර්තමේන්තු හතරක් යටතේ සේවයේ නිරත වේ.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවර්ගය:විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය‏‎ ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය - ශ්‍රී ලංකා
ස්වෙට්ලනා සවිට්ස්කායා
ස්වෙට්ලනා යෙව්ගෙන්යෙවුනා සවිට්ස්කායා (රුසියානු: Светла́на Евге́ньевна Сави́цкая) (උපත, 1948 අගෝස්තු  8) අභ්‍යාවකාශයට ගිය දෙවන කාන්තාවයි. ඇය විශ්‍රාමික සෝවියට් කාන්තා අභ්‍යවකාශගාමීයෙක් වන අතර සහ ගුවන් නියමුවරියකි. ඇය අභ්‍යාවකාශ ගතවූයේ වැලන්ටිනා තෙරෙශ්කෝවා අභ්‍යාවකාශ වී අවුරුදු දහ නමයකට (19) පසුවයි.
සැල්යුට් 7 අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානයේ ගතකරන අතරතුර ඇය ප්‍රථම වරට කාන්තාවක් විසින් කරන ලද අභ්‍යාවකාශයේ ඇවිදීම සිදුකරන ලදී. පැය 3 කුත් විනඩි 35 ඇය බාහිර අභ්‍යාවකාශයේ ගතකරන ලදී.
සෝවියට් සංගමයේ වීරයා සම්මානය 2වරක් ඇයට පිරිනැමූ අතර ඇස්ටරොයිඩයක් "4118 ස්විටා" ඇගේ නමට නම් කරන ලදී.
1980 දශකයේ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
1980 දශකයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වු චිත්‍රපට නාමාවලිය පහතින් දැක්වේ.
උඩු රැවුල
උඩු රැවුල යනු ඉහළ තොල් වලට මදක් ඉහළින් වැඩෙන මුහුණේ හිසකෙස් වේ.
කිරුක්තිය
උඩු රැවුල යන වචනය ප්‍රංශ වන අතර එය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ ඉතාලි මූස්ටැසියෝ (දහහතරවන සියවස), අපෝහක මොස්ටැසියෝ (16 වන සියවස), මධ්‍යකාලීන ලතින් මවුස්ටැසියම් (අටවන සියවස), මධ්‍යතන ග්‍රීක (මූස්ටකියන්), නවවන සියවසේදී සහතික කරන ලද, අවසානයේදී ආරම්භ වන්නේ හෙලෙනිස්ටික් ග්‍රීක(උඩු රැවුල, මුස්තක්), එහි අර්ථය “ඉහළ තොල්” හෝ “මුහුණේ හිසකෙස්”,බොහෝ විට හෙලෙනිස්ටික් ග්‍රීක(මුල්ලන්), “තොල්” යන වචන වලින් විය හැකිය.
ඉතිහාසය
මෙම විෂය පිළිබඳව කරන ලද පර්යේෂණයකින් හෙළි වී ඇත්තේ උඩු රැවුල සහ මුහුණේ හිසකෙස් බහුලව දක්නට ලැබෙන්නේ විවාහ වෙළඳපොලේ සන්තෘප්තිය අනුව බවයි.
පපරෙ සංගීතය
පපරෙ යනු ශ්‍රී ලංකාවට පමණක් ආවේණික සංගීත ශෛලියකි. මෙම සංගීත ක්‍රම‍ය ශ්‍රී ලංකාවේ පාසල්වල මහා ක්‍රිකට් තරග ආශ්‍රිතව උපත ලැබීය.
රැවුල
රැවුල යනු මිනිසුන්ගේ සහ සමහර මිනිසුන් නොවන සතුන්ගේ නිකට, ඉහළ තොල්, කම්මුල් සහ බෙල්ල මත වැඩෙන හිසකෙස් ය.මිනිසුන් තුළ සාමාන්‍යයෙන් රැවුල වැවීමට හැකි වන්නේ යොවුන් වියේ හෝ වැඩිහිටි පිරිමින්ට පමණි. අධික හිසකෙස් ඇති හෝමෝන තත්වයක් වන හර්සුටිසම් රෝගයෙන් පෙළෙන සමහර කාන්තාවන්ට රැවුලක් ඇතිවිය හැකිය.
පවත්නා සංස්කෘතික-ආගමික සම්ප්‍රදායන් සහ වර්තමාන යුගයේ විලාසිතා ප්‍රවණතා වැනි සාධක මත පදනම්ව ඉතිහාසය පුරාම පිරිමි රැවුල පිළිබඳ සමාජ ආකල්ප පුළුල් ලෙස වෙනස් වී තිබේ.සමහර ආගම් (ඉස්ලාම්, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රිස්තියානි ධර්මය, ඕතඩොක්ස් යුදෙව් ආගම සහ සීක් ආගම වැනි) සම්පූර්ණ රැවුලක් වර්ධනය කර ගැනීමටත් එය ඔවුන්ගේ නිල ප්‍රවාදයේ කොටසක් ලෙස නියම කිරීමටත් හැකි සියලුම පිරිමින්ට අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් ලෙස සලකයි.
උරේෂා රවිහාරි
උරේෂා රවිහාරි ශ්‍රී ලාංකික ගායිකාවක් වන අතර ඇය මෙම ක්ෂේත්‍රයට පියවර තැබූයේ අවුරුදු 10දීයි. ඇය විසින් කිහිප වරක් සරසවිය සම්මාන කිහිපයක් හිමිකර ගන්නා ලදි.
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව-ග්‍රහක පටිය
ග්‍රහක පටිය යනු සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ අඟහරු හා බ්‍රහස්පති ග්‍රහයන්ගේ කක්ෂ අතර ප්‍රදේශයයි. එම ප්‍රදේශය තුල අක්‍රමවත් හැඩැති වස්තුන් (ග්‍රහක) නැතිනම් කුඩා ග්‍රහලෝක ගණනාවක් දක්නට ලැබේ. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ වෙනත් කුඩා ග්‍රහලෝක එකතු, එනම් කියු‍පර් පටිය සහ විසිරුණු තැටිය වැනි එකතූන්ගෙන් වෙන්කර හඳුනාගැනීම පිණිස මෙම ග්‍රහක පටිය, ප්‍රධාන පටිය ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ.
ග්‍රහක පටියේ ස්කන්ධයෙන් අඩකටත් වඩා ගැබ් වී ඇත්තේ සෙරෙස්, වෙස්ටා 4, පල්ලාස් 2 සහ හයිජියා 10 යන විශාල වස්තූන් තුලය. මේ වස්තු හතරටම කිලෝමීටර 400 කට වඩා වැඩි මධ්‍යයන විෂ්කම්බයක් ඇති අතර ග්‍රහක පටියේ එකම කුරුමිටි ග්‍රහයා වන සෙරෙස් ගේ විෂ්කම්භය කිලෝමීටර් 950 ක් වේ. අනෙකුත් ග්‍රහක දුවිලි අංශුවක් දක්වා විවිධ ප්‍රමාණ වලින් යුක්ත වේ. ග්‍රහක ද්‍රව්‍ය තුනී ලෙස පැතිරී ඇති බැවින් කිසිදු අනතුරකින් තොරව මිනිසුන් නොමැතිව අභ්‍යවකාශ යානා ගණනාවක් මේවා අතරින් ගමන්කර තිබේ.
ග්‍රහක පටිය - නිරීක්ෂණය කිරීමේ ඉතිහාසය
ග්‍රහ‍ලෝක වල පිහිටීමෙහි නිශ්චිත රටාවක් ඇති බව 1766 දී ජොහාන් ඩැනි‍යල් ටිටියස් නැමැති තාරකා විද්‍යාඥයා විසින් සොයා ගන්නා ලදි. ග්‍රහ වස්තු පිලිවෙලින් 1,3,6,12,24,48 (දෙගුණ වන ලෙස) යන ආකාරයට නම් කර පසුව ඒ සෑම ඉලක්කමකටම 4 ක් එකතු කර 10 න් බෙදූ විට එක් එක් ග්‍රහයාගේ කක්ෂවල අගයන් තාරකාවිද්‍යා ඒකකයෙන් (Astronomical Unit) ලැබෙන බව ඔහු විසින් සොයා ගන්නා ලදි. පෘථිවිය හා සූර්යයා අතර දුර තාරකාවිද්‍යා ඒකකයක් ලෙස සැලකේ. මෙම රටාව ටිටියස් - බෝඩ් නීතිය ලෙස හැඳින්වෙන අතර එමඟින් එවකට සොයා ගෙන තිබූ ග්‍රහලෝක 6 හි (බුධ, සිකුරු, පෘථිවි, අඟහරු හා බ්‍රහස්පති) අර්ධ - ප්‍රධාන අක්ෂ පිළිබඳ අනාවැකි පල කෙරුණි. අඟහරු හා බ්‍රහස්පතිගේ ග්‍රහ කක්ෂ අතර තවත් ග්‍රහයෙක් සඳහා ඉඩ ඇති බව ඉන් හෙළිවිය. 1781 දී විලියම් හර්ෂල් විසින් යුරේනස් ග්‍රහයා සොයාගත් විට එහි පිහිටීම මෙම නීතියට හරියටම ගැලපෙන බව පෙනී ගියේ ය. එබැවින් අඟහරු හා බ්‍රහස්පති කක්ෂ අතර ට පැමිණිය යුතු ග්‍රහ ලෝකය පිළිබඳ සොයා බැලීමට විද්‍යාඥයෝ තව තවත් උනන්දු වුහ.
1800 දී තාරකා විද්‍යාඥ ෆ්රාන්ස් සේවර් වොන් සැච් තම සගයින් 24 දෙනෙකු එකතු කරගෙන ලියන්තල් සංගමය නැමැති නිල නොවන සංගමයක් පිහිටුවා ගත්තේය. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ අංශක 15 ක ප්‍රදේශයක් බැගින් මේ සාමාජිකයින් 24 දෙනාට බෙදා දුන් අතර නැති වූ ග්‍රහලෝකය සොයා ගැනීම ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය විය.
1801 දී ටිටියස්, බෝඩ් නීතියෙන් අනාවැකි පළ කළ පිහිටීමෙහි, චලනය වන කුඩා වස්තුවක් තාරකා විද්‍යාඥ ගියුසෙප්පේ පියටිසි විසින් නිරීක්ෂණය කරන ලදි. සිසිලියෙහි අස්වැන්නට අධිපති රෝම දෙවඟන වූ සෙරෙස් නමින් එම වස්තුව නම් කිරීමට ඔහු පෙලඹුනි. මෙය වල්ගාතරුවක් ලෙස පියටිසි විසින් මුලින් කල්පනා කලත් එහි වල්ගයක් නොතිබුනු බැවින් එය ග්‍රහලෝකයක් වන්නට ඇති බවට අනුමාන කෙරුණි. පල්ලාස් නැමැති දෙවැනි වස්තුව මෙම ප්‍රදේශය අවට දීම සොයා ගැනීමට ඔල්බර්ස් නැමැත්තාට හැකි විය.
පෙබරවාරි
පෙබරවාරි යනු ග්‍රෙගරි දින දසුන අනුව අවුරුද්දේ දෙවන මාසයයි. මෙම මාසය අධික අවුරුද්දක යෙදුණි නම් දින 29ක් කින්ද නැතහොත් දින 28ක් කින්ද සමන්විත වේ.
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව-ග්‍රහක පටිය
ග්‍රහක පටිය - නිරීක්ෂණය කිරීමේ ඉතිහාසය
1802 දී විලියම් හර්ෂල්විසින් මෙම වස්තු ග්‍රහක (Asteroids) යන ගණයට ඇතුලත් කරන ලදි. 1807 දී වැඩි දුර ගවේෂණවලදී 3 ජුනෝ හා 4 වෙස්ටා නමැති තවත් අලුත් වස්තූන් දෙකක් මෙම ප්‍රදේශයෙන් හමු විය. නැපෝලියන් යුද්ධය නිසා මෙම සොයා ගැනීම් ඇණ හිටීමකට ලක් වූ අතර නැවත 1845 දී 5 ඇස්ට්‍රියා නැමැති තවත් වස්තුවක් සොයා ගන්නා ලදි.
පෙබරවාරි
පෙබරවාරි මාසය උතුරු අර්ධ ගෝලයට බලපාන ශීත ඍතුවේ තුන්වන මාසයයි වන අතර එය දකුණු අර්ධ ගෝලයට බලපාන ග්‍රීස්ම ඍතුවේද තුන්වන මාසය වෙයි.
අධික නොවන වර්ෂවලදී පෙබරවාරි මාසය ආරම්භ වන්නේ එම වසරේ මාර්තු සහ නොවැම්බර් මාස ආරම්භ වන දවසේදීම ය. ඒ වගේම අධික අවුරුදු වලදී එය ආරම්භ වන්නේ එම වසරේ අගෝස්තු මාසය ආරම්භ වන දවසේදීම ය. සෑම වර්ෂයකම පෙබරවාරි මාසය නිමාවට පත් වන්නේ එම වසරේ ඔක්තෝම්බර් මාසය නිමාවට පත් වන දවසේදීම ය. ඒ වගේම පෙබරවාරි මාසය අධික නොවන වර්ෂවලදී නිමාවට පත් වන්නේ එම වසරේ ජනවාරි මාසය නිමාවට පත් වන දවසේදීමය. නමුත් අධික අවුරුදු වලදී පෙබරවාරි මාසය නිමා වන දවසේදී නිමාවට පත් වන්නේ පෙබරවාරි මාසය පමණයි.
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව-ග්‍රහක පටිය
ග්‍රහක පටිය - නිරීක්ෂණය කිරීමේ ඉතිහාසය
ඉන් පසුව ඉතාමත් කෙටි කාල තුල වස්තූන් ගණනාවක් සොයා ගෙන තිබුණු අතර මේවා ග්‍රහලෝක බවට ඇතැමුන් දැරූ මතය බැහැර කරමින් විලියම් හෂල්ගේ ග්‍රහක කාණ්ඩයට ඒවා ඇතුලත් කිරිමට විද්‍යාඥයෝ උත්සුක වුහ.
පෙබරවාරි
ප්‍රවර්ගය:මාස ප්‍රවර්ගය:පෙබරවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දින දසුනේ මාස
අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව-ග්‍රහක පටිය
ග්‍රහක පටිය - නිරීක්ෂණය කිරීමේ ඉතිහාසය
1846 දී නෙප්චූන් සොයා ගැනීමත් සමඟ ටිටියස් - බොඩ් නීතිය බොරුවක් බවට පත් වුනි. එම නීතියට අනුව අනාවැකි පල කෙරුනු පිහිටීම නෙප්චූන්ගේ කක්ෂයේ පිහිටීම කිසිසේත් ආසන්න නොවුනි. මෙම නීතියට විද්‍යාත්මක අර්ථකථනයක් ලබා දීමට අද වනතුරුත් හැකි වී නැත.
1868 වන විට ග්‍රහක සියයක් සොයා ගැනුනු අතර 1891 දී ග්‍රහක ඡායාරූපකරණය මැක්ස් වුල්ෆ් නැමැත්තා විසින් ලොවට හඳුන්වා දීමත් සමඟ ග්‍රහක සොයාගැනීමේ වේගය තව තවත් වැඩිවුනි. 1923 වන විට ග්‍රහක 1000 ක් ද 1951 වන විට 10,000 ක් ද 1982 වන විට 100,000 ක් ද සොයා ගෙන තිබුණි. මේ වන විට, නවීන ග්‍රහක සමික්ෂණ පද්ධති මඟින් අලුත් කුඩා ග්‍රහලෝක සොයා ගැනීම සඳහා ස්වයංක්‍රීය ක්‍රමයක් භාවිතා කරන බැවින් පෙරටත් වඩා ‍වේගයෙන් නව ග්‍රහක හඳුනාගැනීමට හැකියාව ලැබී ඇත.
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ ව්‍යාප්තීන්
වර්තමානය වනවිට මසකට 500 ක් තරම් වන ඉතා සීඝ්‍රතාවයකින් යුතුව සෞරග්‍රහ මණ්ඩල තුළ සියදහස් ගණනක් ග්‍රාහක හඳුනාගෙන ඇත. 400000 කට අධික ප්‍රමාණයක් අප්‍රධාන ග්‍රහයින් ලෙස (minor planets) ලේඛණ ගත කරන ලද ඒවා වන අතර 185000 කට නිත්‍ය ලෙස වෙන් කළ හැකිතරමට හොදින් හදුනාගෙන ඇති කක්ෂ පවා ඇත. එයින් 14336 ක් නිල වශයෙන් නම් කර ඇත. අවම සංඛ්‍යාගත, නම් නොකරන ලද අප්‍රධාන ග්‍රහයා 175629 ලැම්බර්ටිනිය. වර්තමාන ඇස්තමේන්තු මගින් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ඇති 1km ට වැඩි විෂ්කම්භයක් ඇති මුළු ග්‍රාහක සංඛ්‍යාව මිලියන 1.1-1.9 අතර බව දක්වයි. 975x909km විෂ්කම්භයක් ඇති සෙරස් වරක් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ විශාලම ග්‍රාහකය ලෙස සැලකිණි. එහෙත් එය නැවතත් වාමන ග්‍රාහලොවක් ලෙස වර්ගීකරණය කරනු ලැබීය. මෙම වෙනස දැන් 500km පමණ විෂ්කම්භයක් ඇති 2-පෙලොස් හා 4 වෙස්ටාටද බලපා ඇත. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රධාන ග්‍රාහක වළල්ලේ ඇස්ටොරයිඩවලින් සමහර අවස්ථාවලදී පියවි ඇසට දර්ශනය වන එකම ග්‍රාහකය 4 වෙස්ටාය. කෙසේ වුවද ඉතා දුර්ලභ අවස්ථාවන්හිදී පෘථිවියට ආසන්න ග්‍රාහක පවා කෙටි කාලයකට තා‍ක්ෂණික සහයකින් තොරව දර්ශනය කරගත හැක. (99942 ඇපෝෆිස් බලන්න)
අගහරු හා බ්‍රහස්පති කක්ෂ අතරින් වැටී ඇති ප්‍රධාන ග්‍රාහක වළල්ලේ වස්තූන්ගේ මුළු ස්කන්ධය 3.0 – 3.6 x 1021kg පමණ බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත. එය චන්ද්‍රයාගේ ස්කන්ධයෙන් 4% ක් පමණ වේ. එයින් මුළු ස්කන්ධයෙන් 32% පමණ වන 0.95 x 1021kg ස්කන්ධයක් සිරස්ට අයත් වේ. ඉතිරි විශාලතම ග්‍රාහකයින් 3 හි ස්කන්ධ, 4 වෙස්ටා 9%, 2 පෙලාස් 7%, 10 හයිජියා (3%) ලෙස වන අතර ඒවා මෙම අගය 51% දක්වා ගෙන එයි. ඉතිරි විශාලම ග්‍රාහකයින් තිදෙනා වන 511 වැඩිඩා (1.2%), 704 ඉන්ටරුමේනියා (1%) හා දුජුනෝ (0.9%) ට අයත් වන්නේ මුළු ස්කන්ධයෙන් 3% ක් පමණය. මෙසේ ඉතිරි ග්‍රාහක ගණන සංඛ්‍යාවෙන් සීඝ්‍රයෙන් වැඩි වුවද ඒවායේ තනි තනි ස්කන්ධයන් අඩුවේ.
ප්‍රාධාන ග්‍රාහක වළල්ලෙන් පිට විවිධ පන්තිවලට අයත් ග්‍රාහක සොයාගෙන ඇත. පෘථිවිය සමීපයේ ඇති ග්‍රාහකවලට පෘථිවි කක්ෂයට ආසන්න කක්ෂ ඇත.ට්‍රොජන් ඇස්ටෝරයිඩ ග්‍රහලොවක් සමග සමමුහුර්තකරණය වෙමින් ගුරුත්වාකර්ෂණයෙන් අගුළු වැටී ඇති අතර ඒවා අදාල ග්‍රහලොවේ එහි කක්ෂයේ ඉදිරියෙන් හෝ පසුපසින් යයි. මේවායින් බොහෝමයක් බ්‍රහස්පති සමග සම්බන්ධ වී ඇති අතර කිහිපයක් අගහරු හා නේප්චූන් සමග කක්ෂ ගත වී ඇත. බ්‍රහස්පති හා නෙප්චූන් අතර කක්ෂගතව පවතින ග්‍රාහක සෙන්ටොර්ස් නමින් හඳුන්වයි. එයින් ඔබ්බට නෙප්චූන් වඩා දුරින් ඇති වස්තූන්ගෙන් (trans Neptunian Objects) පිරී ඇත. සූර්යයාට ඉතා ලගින් බුධගේ කක්ෂයට ආසන්නව වල්කැනොයිඩ්ස් නමින් හැදින්වෙන ග්‍රාහක කාණ්ඩයක් ඇති බව විශ්වාස කෙරෙන මුත් ඒවා කිසිවක් තවමත් සොයා ගෙන නැත.
ග්‍රාහක වර්ගීකරණය
පොදුවේ ග්‍රාහක වර්ගීකරණය කරනු ලබන්නේ නිර්ණායක 2 ක් අනුවය : ඒවායේ කක්ෂීය ලක්ෂණ හා පරාවර්තිත වර්ණාවලි ලක්ෂණවලට අනුවය. (reflectance spectrum)
කක්ෂීය කාණ්ඩ හා ග්‍රාහක පවුල්
බොහෝ ග්‍රහක කාණ්ඩ හා පවුල්වලට වර්ගීකරණය කොට ඇත්තේ ඒවායේ කක්ෂවල ලක්ෂණවලට අනුවය. විශේෂම වර්ගීකරණයන්හිදී හැරෙන්නට සාමාන්‍යයෙන් ග්‍රාහක කාණ්ඩවලට නම් දෙන්නේ එම කාණ්ඩයේ සොයාගන්නා ලද ප්‍රථම ග්‍රාහකයේ නම අනුවය. කාණ්ඩ යනු සාපේක්ෂව ලිහිල් ගතික සම්බන්ධතාවයන් වන අතර පවුලක් යනු අතීතයේ දී විශාල ඇස්ටොරයිඩයක විනාශකාරී පිපිරුමකින් හටගත් ප්‍රතිඵල වේ. ග්‍රාහක පවුල් අනාවරණය කොටගෙන ඇත්තේ ප්‍රධාන ග්‍රාහක වළල්ලේ පමණි. වර්ෂ 1918 දී කියොට්සුගු හිරයාමා විසින් ඒවා ප්‍රථමයෙන්ම හදුනාගනු ලැබිණි. එම නිසා ඔහුට ගෞරව කිරීමක් වශයෙන් ඒවා හිරයාමා පවුල් වශයෙන් ද හදුන්වයි.
ප්‍රධාන ග්‍රාහක වළල්ලේ 30% - 35% පමණ වස්තූන් ගතික පවුල්වලට අයත්වේ. ඒවාට අතීතයේ ග්‍රාහක අතර සිදුවූ ගැටීම් වැනි පොදු සම්භවයක් ඇති බව විශ්වාස කෙරේ. එක් පවුලක් (136108)2003EL61 නෙප්චූන්වලට වඩා දුරින් ඇති (trans Neptunian Object) වස්තුවක් සමග ද සම්බන්ධය.
අර්ධ චන්ද්‍රිකා හා ඛූරප වස්තූන්
ඇතැම් ග්‍රාහකවලට පෘථිවිය සමග හෝ වෙනත් ග්‍රහලෝකයක් සමග සම්බන්ධ වූ අසාමාන්‍ය අශ්ව ලාඩම් හැඩැති කක්ෂ පවතී. උදාහරණ ලෙස 3753 කෲත්හි හා 2002AA දැක්විය හැක. ඒ ආකාරයේ කක්ෂීය සැකැස්මකට නිදර්ශනයක් මුලින්ම සොයා ගැනුනේ සෙනසුරුගේ චන්ද්‍රයින් දෙදෙනෙක් වන එපිමෙතියස් හා ජැනුස් අතරය. සමහර අවස්ථාවලදී මෙම ඛුරුප (අශ්වලාඩම්) වස්තූන් දශක කිහිපයකට හෝ වසර සිය ගණනකට තාවකාලිකව අර්ධ චන්ද්‍රිකා බවට පත්වන අතර පසුව නැවතත් ඒවායේ මුල් අවස්ථාවට පත් වේ. පෘථිවියට හා සිකුරුටද මෙවැනි අර්ධ චන්ද්‍රිකා ඇති බවට හදුනාගෙන ඇත. පෘථිවිය, සිකුරු හා අනුමාන වශයෙන් බුධ සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති මෙවැනි වස්තූන් ඒටීන් (Aten) ග්‍රාහකවල විශේෂ පන්තියකට අයත් වේ. කෙසේ වුවද මෙම වස්තූන් වෙනත් ග්‍රහ ලෝකයක් සමඟ ද සම්බන්ධ වී පැවතිය හැක.
වර්ණාවලි වර්ගීකරණය
433 එරොස්ගේ මෙම ඡායාරූපය ඇස්ටොරයිඩයේ යට පිහිටි බොකු නියන් හැඩය හරහා එක් කෙළවරක සිට අනෙක් කෙළවරට පෙනෙන දර්ශනය දක්වයි. 35m පමණ වන කුඩා ලක්ෂණ දැකිය හැක. පැහැය, අල්බිඩෝව හා වර්ණාවලි හැඩය මත පදනම්ව ඇස්ටොරයිඩ වර්ගීකරණ පද්ධතිය වර්ෂ 1975 දී ක්ලාක් ආර්. චැප්මන්, ඩේවිඩ් මොරිසන්, බෙන් සිල්නර් විසින් වැඩි දියුණු කරන ලදී. මෙම ගුණාංග ඇස්ටොරයිඩවල මතුපිට භෞතික ගුණාංගවලට සම්බන්ධයක් ඇතැයි විශ්වාස කරයි. මුල් වර්ගීකරණ පද්ධතියේ ප්‍රභේද 3ක් තිබිණි. ආහාර මිශ්‍රිත කළු පැහැති වස්තූන් C වර්ගය (හදුනාගෙන ඇති ග්‍රාහකවලින් 75%ක් පමණ) ගල් හා සිලිකා සහිත S වර්ගයේ වස්තූන් (හදුනාගෙන ඇති ඇස්ටොරයිඩවලින් 17% පමණ) හා C හා S ට අයත් නොවූ සියළුම වස්තූන් අයත් වන U වර්ගයේ ඒවාය. මේ වර්ගීකරණය දැන් තවත් ප්‍රභේද කිහිපයක් ද එකතුව ව්‍යාප්ත (වර්ධනය) වී ඇත. තවත් ග්‍රාහක අධ්‍යයනයකරත්ම ඊටත් වඩා ප්‍රභේද මෙයට එකතු විය හැකිය.