cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තින් මෑන් (න්‍යෂ්ටික බොම්බය)
සංවර්ධනය
මොවුන් හතර  දෙනා 1943 අප්‍රෙල් සහ  1944 අගෝස්තු  අතර  කාලය තුල මෙම අවියහි විවිධ දියුණු කිරීම් කරන ලදී. නාවික හමුදාව වෙනුවෙන් අසර ස්විචය නිපදවූ පර්සන් මෙහි වැඩ බලන ලදී ."ඒ-6" ප්‍රක්ෂිප්ත වියපෘතියහි නායකත්වය දරු ක්‍රිච්ෆිල්ඩ් මෙම උණ්ඩයෙහි ඉලක්යයට යාමෙහි හැකියාව සහ විවිද ප්‍රමාණයන්ගෙන් නිපදවීමේ හැකියාව ගැන සොයා බලන ලදී .ඔහු මේ සදහා 20ම්ම් කැනොන් බාවිතා කර ඇත.ප්ලූටෝනියම් බාවිතා කොට පරීක්ෂණ අරම්භ කිරීමට නොහැකි වුයේ ඒ අවදිය වන විට මෙම මුලද්‍රව්‍ය එතරනම් සුලබ නොවූ නිසාවෙනි .තවද එහි භෞතික ගුණ එතරම් දුරට අධ්‍යනය කර නොතිබුණි.
පිරිවිතර
තින් මන් වූ කලී යුරේනියම්-238 න් විකිරණ පාත්‍රණය කොට ප්ලූටෝනියම් ලබාගැනීමට ප්‍රථම සාදන ලද න්‍යෂ්ටික ආයුධයකි.ප්ලූටෝනියම්, යුරේනියම්-238 පරිදිම තුවක්කු-ආකාරයේ න්‍යෂ්ටික ආයුධයක් නිපදවීමට භාවිතා කල හැකි යයි උපකල්පනය කරන ලද තවත් අවධානම් සහිත මුලද්‍රව්‍යකි.කලින් ස්පොඨනය සිදු වීම වැලක්වීමට ප්ලූටෝනියම් උණ්ඩයක් තත්පරයට අඩි 3000(910 මි /තත් )ප්‍රවේගයෙන් යැවිය යුතු වූ අතර කොටස් එකලස් කිරීමටත් ප්‍රථම එය පිපිරීමට ඉඩ තිබුණි .තින් මන් අඩි 17ක් (5.2මි ) දිග සහ අගල් 38ක් දිග ඉදිරිපස සහ පසුපස කොටස් වලින් යුක්ත විය .අගල් 23ක් වූ මැද කොටසකින් සමන්විතවූ මෙම බෝම්බයේ ප්ලූටෝනියම් උණ්ඩයට අවශ්‍ය ප්‍රවේගය කරා ලගාවීමට අවශ්‍ය වූ දිගකින් මෙම උණ්ඩය සමන්විත විය .මෙහි බර 3600 Kg  වූ අතර මෙය එසවීමට හැකි යානාවකට තිබුනේ අවරෝ ලන්කස්ටෙර් නැමති බ්‍රිතාන්‍ය යානය යි .කෙසේ වුවත් ඇමරිකානු B-29  යානයද සුළු වෙනස්කම් කිහිපයක් කොට මෙම විශාල බර බෝම්බය එසවීමට හැකි පරිදි සැකසීමට හැකියාව තිබුණි.
වායු ගතිකය
තින් මෑන් බෝම්බයේ තිබු දිගු භාවය නිසා එය වායු ගතිකව අස්ථායි විය.1943 අගෝස්තු හිදී කුඩා කරන ලද බෝම්බයේ මොඩලයක් අවේන්ජර් යානයකින් දල්ග්රන් ,වර්ජිනියා වල එක්සත් ජනපද නාවුක පරීක්ෂණ භූමියකදී අත්හදා බලන ලදී .මෙහිදී බෝම්බය බිමට පතිත විමදී භ්‍රමණය වෙමින් පැතකට වැටි කැබිලි වීම දක්නට ලැබුණි.
1944 මාර්තු වල දී මෙලෙස පුපුරුවා හැරීම් විසිහතරක් සිදු කල අතර ඉන්පසුව මෙය සංවර්ධනය කල යුතු ආකාරය පිලිබදව නැවත පරීක්ෂණ ආරම්භ කරන ලදී .පරීක්ෂණ වලදී යානයෙන් එක්වරම බෝම්බය මුදා හැරීමට නොහැකි වූ අවස්ථා තිබු අතර නිෂ්ඵල ප්‍රමාණ ශෝධන ගණනාවක් කිරීමටද සිදුවුනි .බෝම්බයේ තිබු අධික බර සහ B-29 යානයේ සිදුකරන ලද වෙනස්කම් නිසා "බොම්බ් බේ"(යානයේ බෝම්බය රදවා තබන සහ අත්හරින ස්ථානය ) වලින් එක්වරම පහතට හෙලීමට නොහැකි විය.
ප්‍රස්ඵෝටනය
1942 දී ප්ලූටෝනියම් බෝම්බ සැදීමේ ශක්‍යතාව පිලිබදව ගැටළුවක් ඇති විය .ප්ලූටෝනියම්හි ඇති අනෙකුත් මුලද්‍රව්‍ය සංයෝග නිසා එය විකන්ද්‍යා මුලද්‍රව්‍යක් ලෙස ප්‍රයෝගිකව භාවිතයේ ඇති නොහැකියාව පිලිබදව ජේම්ස් චද්වික් විසින් කරන ලද සනාථ කිරීම බ්‍රිතාන්‍ය ඇලෝස් වියපෘතියේ අධ්‍යක්ෂ වොලස් එකර්ස් ගෙන් ජේම්ස් කොනන්ට දැනගනන්ට ලැබුණි .කොනන්,අර්නෙස්ට් ලව්රෙන්ස්  සහ ආතර් කොම්ටන් ගෙන් මේ පිලිබදව විමසා සිටි අතර ඔවුන්ද ඒ බව සනාථ කරමින් කියා සිටියේ ඔවුන්ගේ චිකර්ගෝ සහ බෙර්ක්ලි වල සිටින විද්‍යාඤයන් ද මේ පිලිබදව දැන සිටි නමුත් ඒ සදහා විසදුමක් දැන නොසිටි බවයි. කොනන් මේ පිලිබදව මෑන්හැටන් ව්‍යපෘතිය භාර නිලධාරි බ්‍රිගේඩියර් ජෙනරාල්[https://en.wikipedia.org/wiki/Leslie_R._Groves,_Jr. ලෙස්ලි.ආර් ග්රෝවෙස්] මේ බැව් දන්වා සිටි අතර ඔහු එය සොයා බැලීමට විශේෂ කමිටුවක් පත් කළේය.එහි ලෝරන්ස් ,කොම්ටෝන් ,ඕපන්හෙයිමර් සහ මෑක්මිල්ලන් සිටි අතර ඔවුන්ගේ නිගමනය වුයේ වැඩි පිරිසිදු ද්‍රව්‍ය යොදා ගෙන මෙම ගැටලුව මග හරිය හැකි බව  ය.
ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්
ඇනිලිස් ඈන් මාරි ෆ්‍රෑන්ක් (,, ; 12 June 1929 – early March 1945) යනු සමූලඝාතනයට ලක් වූ යුදෙව් ජාතිකයින් අතරින් වඩාත්ම කතා බහට ලක් වූ අයෙකි. යෞවනියකගේ දිනපොත නම් ඇගේ යුධ කාලින දිනපොත, නාට්‍ය සහ චිත්‍රපට ගණනාවකටම පාදක වී ඇත. වෙයිමර් සමුහාණ්ඩුවේ ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් නගරයේ උපත ලැබූ ඇය, ඇගේ ජිවිතයේ වැඩි කාලයක් ජිවත් වුයේ නෙදර්ලන්තයේ ඈම්ස්ටර්ඩෑම් නගරයේයි. උපතින් ජර්මානු වුවද 1941 දී ෆ්‍රෑන්ක්ට ඇයගේ පුරවැසිභාවය අහිමි කරන ලදී. ඇගේ මරණයෙන් පසු ඇගේ දිනපොත ප්‍රකාශයට පත් වීම නිසා ඇයට අන්තර්ජාතික කීර්තියක් හිමි විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ජර්මනිය විසින් නෙදර්ලන්තය අත්පත් කර ගන්නා විට ඇයට අත් විඳින්නට සිදු වූ අත්දැකීම් එමගින්    විස්තර කෙරේ.
ෆ්‍රෑන්ක් පවුල ජර්මනියේ සිට ඈම්ස්ටර්ඩෑම් වෙත සංක්‍රමණය වුයේ නාසින් විසින් ජර්මනියේ පාලන බලය අත්පත් කර ගත් 1933 වර්ෂයේදී යි. 1940 මැයි වන විට, ජර්මනිය නෙදර්ලන්තය යටත් කර ගන්නා අවස්ථාවේදී ඔවුහු ඈම්ස්ටර්ඩෑම්හි කොටු වී සිටියහ. 1942 ජුලි වන විට යුදෙව්වන්ට එරෙහි වධ හිංසා තවදුරටත් වැඩි වෙමින් පැවති නිසා ඈන් ගේ පියා වැඩ කල ගොඩනැගිල්ලේ පිහිටි රහස් කාමර වල සැඟවීමට, එම පවුල පිටත්ව ගියහ. වසර දෙකකට පසු ඔවුන්ව පාවා දෙනු ලැබූ අතර නාසි සංකේන්ද්‍රන කඳවුරකට ප්‍රවාහණය කරවන ලදී. අවසානයේදී ඈන් සහ ඇගේ සොහොයුරිය වූ මාගට් ෆ්‍රෑන්ක්, බර්ජන්-බෙල්සන් සංකේන්ද්‍රන කඳවුරට මාරුකර යවන ලද අතර එහිදී බෝවන උණ රෝගයක් (ටයිෆොයිඩ් උණ) නිසා 1945 දී ඔවුහු මිය ගියහ.
එම පවුලේ දිවි ගලවා ගත් එකම තැනැත්තා වූ ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්, යුද්ධයෙන් පසු 1947 දී ඈම්ස්ටර්ඩෑම් වෙත පැමිණි අවස්ථාවේදී එතෙක් සුරැකිව පැවති ඈන්ගේ දිනපොත සොයා ගත්තේය. ඔහුගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් එය ප්‍රකාශයට පත් වූ අතර මේ වන විට එය භාෂා බොහෝ ගණනකට පරිවර්තනය වී ඇත. එහි නියම ප්‍රකාශිත භාෂාව වූ ලන්දේසි භාෂාවෙන් ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කරන ලදුව 1952 වර්ෂයේදී යෞවනියකගේ දිනපොත ලෙස ප්‍රකාශයට පත් විය. ඇගේ දහතුන්වන උපන්දිනයට ඈන් ලද හිස් දිනපොත, 1942 ජුනි 12 වනදා සිට 1944 අගෝස්තු 1 වනදා තෙක් ඇගේ දිවිය පුරාවෘත්තයක් බවට පත් කරන ලදී.
Early life
ෆ්‍රෑන්ක් 1929 ජුනි 12 වන දින ජර්මනියේ ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් හි උපත ලැබිය. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් (1889–1980) සහ එඩිත් ෆ්‍රෑන්ක්-හොලැන්ඩර් (1900–45) ගේ දෙවන දියණිය වූවාය. මාගට් ෆ්‍රෑන්ක් (1926–45) ඇයගේ වැඩිමහල් සොයුරිය විය. ෆ්‍රෑන්ක්වරු නිදහස් මතධාරී යුදෙව්වන් වූ අතර යුදෙව්වන්ගේ සියලුම සිරිත් විරිත් හා සම්ප්‍රදායන් පිළිපැදීමක් ඔවුන් සිදු නොකළහ. ඔවුන් ජිවත් වූයේද යුදෙව් සහ යුදෙව්-නොවන පුරවැසියන්ගෙන් සමන්විත සමාජයකයි. මවුපිය දෙපළගෙන් වඩාත් ධාර්මික වුයේ එඩිත් ෆ්‍රෑන්ක් විය. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් අධ්‍යාපනික පරිශීලනයන්ට ලැදියාවක් දැක වූ අතර විශාල පුස්තකාලයක් ද ඔහු සතුව තිබුණි. මාපිය දෙදෙනාම ළමුන්ව කියවීම සඳහා උනන්දු කළහ.
1933 මාර්තු 13 වන දින ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් මහනගර සභා මැතිවරණය පැවතී අතර එය හිට්ලර්ගේ නාසි පක්ෂය ජය ගත්තේය. යුදෙව්වන්ට එරෙහි ප්‍රතිපත්තීන් වහ වහා සකස් කල අතර, තවදුරටත් ජර්මනියේ රැඳී සිටියහොත් කුමක් සිදු වනු ඇතිදැයි ෆ්‍රෑන්ක්වරු බිය වූහ. එම වසරේ අග බාගයේදී එඩිත් සහ දරුවන්, ආචෙන් හි එඩිත්ගේ මව, රෝසා හොලැන්ඩර් සමඟ වාසය කිරීමට ගියහ. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට්හිම රැඳී සිටියද, ඇම්ස්ටර්ඩෑම් හි සමාගමක් ඇරඹීමට ප්‍රතිපාදන ලැබුණු වහාම, ව්‍යාපාරයක් සංවිධානය කිරීමට සහ තම පවුලට නිවසක් ලබා ගැනීම සඳහා ඔහුද එහි පිටත්ව ගියේය. 1933 සහ 1939 අතරතුරදී ජර්මනිය හැරගිය 300,000ක් පමණ වන යුදෙව්වන් අතර ෆ්‍රෑන්ක්වරුද වූහ.
ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් පෙක්ටින් පලතුරු සාරය විකිණීම සිදු කල ඔපෙක්ටා ව්‍යාපාරයේ වැඩ කිරීම ආරම්භ කල අතර ඇම්ස්ටර්ඩෑම් හි මර්වෙඩ්ප්ලේයින් (මර්වෙඩ් චතුරශ්‍රය) වලින් නවාතැනක් ද සොයා ගත්තේය. 1934 වන විට එඩිත් සහ දරුවන් ද ඇම්ස්ටර්ඩෑම් වෙත ලඟා වූ අතර දැරිවියන් දෙදෙනා; ඈන් පෙර පාසලකට ද මාගට් පොදු පාසලකට ද වශයෙන් පාසල් වලට ඇතුලත් කරවිය. මාගට් අංක ගණිතය සඳහා දක්ෂතා දැක් වූ අතර ඈන් කියවීම සහ ලිවිම කෙරෙහි රුචි කළාය. ඇගේ මිතුරිය වූ හැනෙලි ගොස්ලර් පසුකාලීනව ළමා අවධිය සිහිපත් කරමින් සඳහන් කලේ ෆ්‍රෑන්ක් නිරන්තරයෙන් ලිවීමෙහි නිරතව සිටි අතර තමන් ලියන දෑ පිළිබඳව කතාබහ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ඇගේ කටයුතු ආරක්ෂා කර ගත් බවත්ය. ෆ්‍රෑන්ක් සොහොයුරියන් අතිශයින් වෙනස් චරිත ලක්ෂණ වලින් හෙබි වූ අය වූහ. මාගට් මනා හැදියාවකින් යුතු, ආචාරශීලි, තනිව සිටීමට කැමති සහ ඉගෙනුමට ලැදි අයෙක් වූ අතර ඈන් ඍජුව කතා කරන, උද්යෝගීමත් සහ සමාජශීලි එකියක වූවාය.
1940 දී ජර්මනිය විසින් නෙදර්ලන්තය ආක්‍රමණය කරනු ලැබූ අතර, එහි පාලනය ලබාගත් ආණ්ඩුව, බාධක සහ අවිචාරමත් නීති බලාත්මක කිරීම මගින් යුදෙව්වන්ට හිංසා පීඩා කිරීම ආරම්භ කළහ. පාලන ලියාපදිංචිය සහ විසංගමනය (වෙන් කර තැබීම) යනාදිය ද වහා ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබීය. ෆ්‍රෑන්ක් සොහොයුරියන් අධ්‍යාපනික දක්ෂතා දක්වමින් සහ මිතුරු මිතුරියන් බොහෝ දෙනෙක් ද ඇතිකරගෙන සිටි නමුත්, යුදෙව් දරුවන්ට ඇතුලත් විය හැක්කේ යුදෙව් පාසල් වලට පමණක් යයි තීන්දුවක් ප්‍රකාශයට පත් වීමත් සමඟ ඔවුන්ව යුදෙව් ලයිසියමකට ඇතුලත් කරනු ලැබූහ. ඈන් ලයිසියමේදී ජැකොලින් වෑන් මාර්සෙන්ගේ මිතුරියක බවට පත් වූවාය. 1941 දී ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්, පෙක්ටකන් ව්‍යාපාරය යුදෙව් ව්‍යාපාර රාජසන්තක කිරීමේ ව්‍යසනයට ගොදුරු වීමෙන් වලක්වා ගැනීම සඳහා වෙහෙස විය. ඔහු පෙක්ටකන් ව්‍යාපාරයේ ඔහුට හිමි කොටස්, ජොහැන්නස් ක්ලේයිමන්ට පවරා දුන් අතර අධ්‍යක්ෂ තනතුරෙන් ද ඉල්ලා අස්විය. සමාගම වසා දැමුණු අතර සියළුම වත්කම්, ජැන් ගයිස් ප්‍රධානියා වූ ගයිස් සහ සමාගමට පවරා දෙනු ලැබීය. 1941 දෙසැම්බර් මස දී ඔපෙක්ටා ව්‍යාපාරය රැක ගැනීමට ද ඔහු ඒ හා සමාන ක්‍රියාවලියක් සිදු කළේය. පැහැදිලි කුඩා වෙනසක් සමඟ ව්‍යාපාර දිගටම පවත්වා ගෙන ගිය අතර එසේ සුරැකුණු ව්‍යාපාර නිසා ඔහුට සුළු එහෙත් තම පවුල රැක ගැනීමට ප්‍රමාණවත් ආදායමක් ලැබුණි.
සැඟව යාමට පෙර
ඇගේ දහතුන් වන උපන්දිනය වෙනුවෙන්, 1942 ජුනි 12 වන දින ඈන්ට පොතක් හිමි විය. එය ඉන් පෙර දිනයකදී ඇය විසින් සිය පියාට සාප්පුවේ කවුළුවෙන් පෙන්වන ලද රතු සහ සුදු අල්ලි වැටුණු සේදයෙන් බැඳුනු, ඉදිරිපස කුඩා ගාන්චුවක් සහිත සිහිවටන පොතක් විය. නමුත් ෆ්‍රෑන්ක් එය දිනපොතක් ලෙස භාවිත කිරීමට තීරණය කල අතර ඉක්මනින්ම එහි ලිවිම ඇරඹුවාය. ඇගේ රචනයෙහි මුල් කොටස් බොහොමයක්ම ඇගේ දිවියේ ලෞකික තොරතුරු කෙරෙහි අවධානය යොමු කලද ජර්මානු ආක්‍රමණ හමුවේ නෙදර්ලන්තයේ ඇති වූ වෙනස්කම් කිහිපයක් පිළිබඳවද ඇය සාකච්ඡා කරන්නීය. ඇගේ 1942 ජුනි 20 පිවිසුමෙහි ඇය, නෙදර්ලන්ත යුදෙව් ජනතාවට එරෙහිව ඇති සිමා බන්ධන ලැයිස්තුගත කරන්නීය. එමෙන්ම එම වසරේ මුල් භාගයේදී සිදු වූ ඇගේ මිත්තණියගේ මරණය පිළිබඳව සිය ශෝකය ද ඇය එහි සටහන් තබන්නිය. ෆ්‍රෑන්ක් නිළියක් වීමට සිහින මැව්වාය. ඇය චිත්‍රපට නැරඹීමට ප්‍රිය කලාය. නමුත් 1941 ජනවාරි 8 දින සිට නෙදර්ලන්ත යුදෙව්වන්ට සිනමා ශාලා වලට පිවිසීම තහනම් කරන ලදී.
1942 ජුලි මාසයේදී, Zentralstelle für jüdische Auswanderung (යුදෙව් විගමන පිලිබඳ මධ්‍යම කාර්යාලය) මගින්, වැඩ කඳවුරකට වාර්තා කරන්නැයි නියෝග කරමින් මාගට් ෆ්‍රෑන්ක්ට කැඳවීමේ සටහනක් ලැබුණි. ඔවුන් ප්‍රින්සෙන්ග්‍රච්ට්හි ඔපෙක්ටා පරිශ්‍රයේ ඇති කාමර වල සැඟවීමට යන බව ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්, සිය පවුලට පැවසුවේය. එය ඔහුගේ වඩාත් විශ්වාසවන්තම සේවකයන් කිහිප දෙනෙකුගේ උදව් ඔවුන්ට ලැබෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කල ඈම්ස්ටර්දෑම් හි නල මාර්ගයක් විය. කැඳවීමේ සටහන, ඔවුන් අපේක්ෂා කරගෙන සිටියාට වඩා සති කිහිපයකට කලින් අලුත් තැනකට යන ලෙස ඔවුන්ට බල කරන ලදී.
සැඟවීමට යාමට ටිකකට පෙර, ඈන් සිය අසල්වැසි මිතුරියක වූ ටූස්ජි කූපර්ස්ට පොතක්, තේ කට්ටලයක්, මාබල් ටින් එකක් සහ පවුලේ බළලා ආරක්ෂාවට තබා ගන්නැයි කියා දුන්නාය. ආශ්‍රිත මුද්‍රණයන් පවසන පරිදි "මම මගේ මාබල් ගැන වද වෙනවා, මොකද ඒවා වැරදි කෙනෙක්ගේ අතට යයිද කියල මම බයයි" යනුවෙන් ඈන් පැවසුවේ යැයි කූපර්ස් කියා ඇත. "ඔයාට පුළුවන්ද මං වෙනුවෙන් ටික කාලයකට ඒවා බලාගන්න?"
Achterhuis හි ජීවිතය
1942 ජුලි 6 සඳුදා, පවුල ඔවුන්ගේ සැඟවුම් ස්ථානය වූ නවාතැන්පලට පිටත්ව ගීයහ. එතෙක් ඔවුන් සිටි නවාතැන්පල අවුල් සහගත ස්වභාවයකින් යුතුව හැරගියේ ඔවුන් හදිසියේම පිටත්ව ගිය බව ඇඟවීමට යි. ඔවුන් ස්විට්සර්ලන්තයට යන බව ඇඟවෙන සටහනක් ද ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් එහි දමා ආවේය. රහස්‍ය බව රැක ගැනීමේ අවශ්‍යතාවය නිසා ඈන් ගේ බළලා මූර්ට්ජ් හැර දමා ඒමට ඔවුන්ට සිදු විය. පොදු ප්‍රවාහන සේවා භාවිත කිරීමට යුදෙව්වන්ට අවසර නොතිබි බැවින් ඔවුන් කිලෝමීටර් කිහිපයක් පයින් ගමන් කල අතර ඔවුන් ගමන් මලු රැගෙන යන බව අන් අය දැකීම වැලැක්වීමට එක් අයෙක් ඇඳුම් කිහිපයක්ම බැගින් ඇඳගෙන සිටියහ. Achterhuis (නිවෙසක පසුපස භාගය හැඳින්වීමට යෙදෙන නෙදර්ලන්ත වචනයකි. දිනපොතේ ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනයන් තුල එය රහස් නිවෙස ලෙස පරිවර්තනය කර ඇත) ඔපෙක්ටා කාර්යාල වලට ඉහලින් ඇති ඇතුළු වීමකින් ඇතුළු වීමට ඇති තුන් බුමු අවකාශයක් විය. කුඩා කුටි දෙකක් ,යාබද නාන කාමර සහ වැසිකිළි සමඟ පළමු මට්ටමේ විය. ඊට ඉහළින් විශාල විවෘත කාමරයක් විය. ඊට පසෙකින් කුඩා කාමරයක්ද විය. මෙම කුඩා කාමරයෙන් ඉහලින් ඇති අට්ටාලයකට, ඉනිමගක් මගින් නැගිය හැකි විය. එය සොයාගත නොහැකි වීම වඩාත තහවුරු කරනු වස් Achterhuis හි දොර පසුව පොත් රාක්කයක් මගින් වසා දැමුණි. ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ල වෙස්ටර්කර්ක් හි නිවාස සංකීර්ණයක පිහිටි අතර එය විශේෂ ලක්ෂණ වලින් තොර, පැරණි සහ ඈම්ස්ටර්ඩැම් හි බටහිර කොටසේ ඇති ගොඩනැගිලි වල ආකෘතිය දරන්නක් විය. වික්ටර් කුග්ලර්, ජොහැන්ස් ක්ලේයිමන්, මෙයිප් ගයිස්]] සහ බෙප් වොස්කුයිජිල් යන සේවකයින් පමණක් සැඟවී සිටින පිරිස ගැන දැන සිටියහ. ගයිස් හි ස්වාමියා වූ ජැන් ගයිස් සහ වොස්කුයිජිල් ගේ පියා වූ ජොහැන්ස් හෙන්ද්‍රික් වොස්කුයිජිල් යන අය ඔවුන් සිර වී සිටි කාලය තුල ඔවුන්ට උපකාර කල අය වූහ. නිවෙසේ පදිංචිකරුවන් සහ බාහිර ලෝකය අතර පැවතී එකම සම්බන්ධතාවය ද එය වූ අතර ඔවුන් යුද්ධය සහ දේශපාලන වර්ධනයන් පිළිබඳව නිවැසියන් දැනුවත් කළහ. ඔවුන් නිවැසියන්ගේ සියලු අවශ්‍යතා සපයා දුන්හ, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කළහ, එමෙන්ම එම කාල වකවානුවේදී ලබා ගැනීමට වඩාත් අපහසු වූ ආහාර, සැපයීම ද සිදු කළහ. වඩාත් භයානක කාල වකවානුව තුලදී නිවැසියන්ගේ චිත්ත ධෛර්යය වැඩි දියුණු කිරීම උදෙසා කල කැප කිරීම් සහ ඔවුන්ගේ උත්සාහයන් පිළිබඳව ෆ්‍රෑන්ක් ලිව්වාය. සියල්ලටම වඩා බරපතල කාරණය වූයේ ඔවුන් අසු වුවහොත්, යුදෙව්වන්ව ආවරණය කිරීමේ වරදට ඔවුන් මරණ දණ්ඩනයට නියම කිරීමට ඉඩ පැවතීමයි.
1942 ජුලි 13 වනදා ෆ්‍රෑන්ක්වරුන්ට වෑන් පෙල්ස් පවුල; හර්මන් වෑන් පෙල්ස්, ඕගස්ට්, සහ 16 හැවිරිදි පීටර් වෑන් පෙල්ස් සහ නොවැම්බරයේදී පවුලේ මිත්‍රයෙකු හා දන්ත වෛද්‍යවරයෙකු වූ ෆ්‍රිට්ස් ෆෙෆර් එකතු වූහ. කතාබහ කිරීමට නව මිතුරන් එකතු වීම පිලිබඳ ඇගේ සතුට ෆ්‍රෑන්ක් ලියූ නමුත් එවැනි සිරගත වූ ඉඩ පහසුකම් මද තත්ත්වයක් යටතේ ආතතිය වර්ධනය වීම ඉක්මනින්ම සිදු විය. ෆෙෆර් සමඟ ඇගේ කාමරය බෙදා ගැනීමෙන් පසු, ඔහු සෑහීමකට පත් නොවන, ඉවසුම් නොදෙන පුද්ගලයෙකු බව ඈන් වටහා ගත් අතර ඔහුව ආපසු තම කාමරයෙන් යවා ගැනීමට කටයුතු කලාය. එමෙන්ම ඇය, ඕගස්ට් වෑන් පෙල්ස් මෝඩයෙකු ලෙස සැලකූ අතර ඔහු සමඟ ගැටුනාය. එමෙන්ම ඇය හර්මන් වෑන් පෙල්ස්ව සහ ෆ්‍රිට්ස් ෆෙෆර්ව, විශේෂයෙන්ම ඔවුන් පරිභෝජනය කල ආහාර ප්‍රමාණය පනම් කරගනිමින් ආත්මාර්ථකාමීන් ලෙස සැලකුවාය. ටික කාලයකට පසු, පළමුවෙන්ම පීටර් වෑන් පෙල්ස් කෙරෙහි ලැජ්ජාව සහ අමනෝඥ ස්වභාවය පහව ගිය පසු ඇය ඔහු සමඟ පවතින ඥාතිත්වයක් හඳුනාගත් අතර දෙදෙනා ආදර සම්බන්ධතාවක් ඇරඹුහ. ඇය තම ප්‍රථම හාදුව ඔහුගෙන් ලද්දාය. නමුත් ඇයට, ඔහු පිලිබඳව සිය හැගිම් සැබෑවටම ඇති වුවක් ද නැතහොත් දෙදෙනාම එක ලෙස, එකට සිරගතව මෙන් සිටීම නිසා ඇති වූවක් ද යන ප්‍රශ්නය ඇති වීමත් සමඟ ඔවුන්ගේ ප්‍රේමය පිරිහෙන්නට පටන් ගත්තේය. ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් ඔවුන්ගේ උදව්කරුවන් සෑම කෙනෙක් සමඟම කිට්ටු සම්බන්ධතා ඇති කර ගත්තාය. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් පසු කාලීනව සිහිපත් කලේ, ඇය ඔවුන්ගේ පැමිණීම නොයිවසිලිසහගත උනන්දුවකින් යුක්තව අපේක්ෂා කල බවයි. ඈන්ගේ කිට්ටුම මිත්‍ර සම්බන්ධතාවය පැවතියේ බෙප් වොස්කුයිජි සමඟ බව ඔහුට දක්නට ලැබී තිබුණි. "තරුණ යතුරු ලියන්නා... ඔවුන් දෙදෙනා නිතරම මුල්ලකට වෙලා මුණු මුණු ගාමින් උන්නා."
තරුණ දින සටහන් ලියන්නිය
ඈන් සිය මව සමඟ පැවති දුරස්ථ සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව නිතර ලිව්වාය. එමෙන්ම ඈන් කෙරෙහි ඇය තුළ පැවති සැකය පිළිබඳව ද ලිව්වාය.1942 දී ඇය සිය මව පිළිබඳව සහ ඇගේ අපරික්ෂාකාරී බව, ඇගේ සෝපාහාසයන් සහ තද-හිතැති බව පිළිබඳව ඇය තුළ වූ අනාදරය/පිළිකුල විස්තර කලාය. "ඇය මට අම්මෙක් නෙවෙයි" යනුවෙන් එම විස්තරය අවසානයේදී ඇය ලිව්වාය. පසුව තම දිනපොතේ හරි වැරදි බලන විට ඇය තම රළු ආකල්පයන් පිළිබඳව ලැජ්ජා වූවාය. ඇය මෙසේ ලියයි; "ඈන්, ඇත්තටම ඒ ඔයාමද වෛර කිරීම ගැන සඳහන් කරලා තියෙන්නේ, අනේ ඈන්, කොහොමද ඔයා එහෙම කලේ?" වැරදි වටහා ගැනීම් නිසා ඔවුන් අතර වෙනස්කම් ඇති වූ බව ඇය අවබෝධ කර ගත්තාය. ඒවා මවගේ මෙන්ම තමන්ගේද වැරදි නිසා ඇති වූ බව ඇය පිළිගත්තාය. එමෙන්ම එම වැරදි මව වෙත අනවශ්‍ය පරිදි ගොඩ ගැසූ බවද ඇය දුටුවාය. මෙම තේරුම් ගැනීමත් සමඟ සිය මව වෙත ප්‍රමාණාත්මක සාධාරණත්වයකින් හා ගෞරවයකින් සැලකීමට ෆ්‍රෑන්ක් කටයුතු කලාය.
ඔවුන්ට හැකි වූ වහාම නැවත පාසල් යාමට ෆ්‍රෑන්ක් සොහොයුරියන් දෙදෙනාම බලාපොරොත්තු වූ අතර සඟව සිටින අතරතුරදී පවා දිගටම ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු කරගෙන ගියහ. මාගට්, බෙප් වොස්කුයිජිගේ නමින් තැපැල් මගින් ලඝු ලේඛන පාඨමාලාවක් හැදෑරු අතර එයට ඉහලම ලකුණු ලබා ගත්තාය. ඈන් වැඩි කාලයක් කියවීමට සහ අධ්‍යයනයට වැය කල අතර ක්‍රමයෙන් ඇගේ දිනපොත ලිවිම සහ සංස්කරණය සිදු කලාය. සිදුවීම් සිදු වන පරිද්දෙන්, ඒවා කතාන්දරයක් ලෙස පවසනු වස් ඇය ඇගේ හැඟීම්, ඇදහිලි, අපේක්ෂාවන් සහ අන් අය සමඟ කතා නොකළ හැකියැයි ඇය සිතූ විෂයයන් පිළිබඳවද ලිව්වාය. තම ලිවිම පිළිබඳව විශ්වාසය වර්ධනය වීම සහ වයසින් මුහුකුරා යාමත් සමඟ ඇය, දෙවියන් පිලිබඳව ඇගේ විශ්වාසය සහ මානව ස්වභාවය ඇය විග්‍රහ කරන අන්දම වැනි වඩාත් දුරවබෝධ විෂයයන් පිළිබඳව ලිව්වාය.
ෆ්‍රෑන්ක් මාධ්‍යවේදිනියක් වීමට ද අපේක්ෂා කලාය. 1944 අප්‍රේල් 5, බදාදා ඇය සිය දිනපොතෙහි මෙසේ ලියන්නීය: "නූගත් අයෙක් වීම වළක්වා ගැනීම සඳහා පාසල් වැඩ කල යුතු බව මම අන්තිමේදී වටහා ගතිමි; ජීවිතය නගා සිටුවීමට වගේම මාධ්‍යවේදිනියක් වීමටත්, මොකද එයයි මට උවමනා කරන්නේ! මම දන්නවා මට ලියන්න පුළුවන්..., නමුත් එය රඳා පවතිනු ඇත්තේ මට සැබෑ හැකියාවක් ඇත්ද යන්න මතයි...
ඒ වගේම මට පොත් ලිවීමට හෝ පුවත්පත් ලිපි ලිවීමට හැකියාවක් නැති නම්, මට පුළුවන් දිගටම, මා වෙනුවෙන් ලියන්න. නමුත් මට අවැසියි එයට වඩා වැඩි යමක් කරන්න. මට පුළුවන්කමක් නැහැ අම්මා, මිසිස් වෑන් ඩැන්, නැත්නම් අනෙක් ඔක්කොම කාන්තාවන් වගේ වැඩ කළා වුනත් නිකම්ම අමතක වෙලා යන කෙනෙක් විදියට මමත් ජිවත් වෙනවා දකින්න. ස්වාමි පුරුෂයෙක් සහ දරුවන්ට වඩා කැප කිරීමක් කල හැකි අන් යමක් මට අවැසියි!...
වඩා ප්‍රයෝජනවත් පුද්ගලයෙකු වීමට හෝ සියලුම මනුෂ්‍යයන්ට; මට කවදාවත් මුණගැසී නොමැති අයට පවා විනෝදය ලබා දීමට මට උවමනායි. මගේ මරණයෙන් පසුවත් දිගටම ජීවත් වෙන්න මට ඕන! අන්න ඒ නිසයි මම දෙවියන් වහන්සේට මේ තරම් ස්තුතිවන්ත වෙන්නේ මා තුල ඇති සියල්ල ප්‍රකාශ කිරීමට සහ මගේ වැරදි අඩුපාඩු සකස් කර ගැනීමට භාවිත කල හැකි, මේ ත්‍යාගය මා වෙත ලබා දීම පිළිබඳව. මම ලියන විට මට මගේ සියලු කරදර ගසා දැමිය හැක. මගේ ශෝක කම්කටොළු අතුරුදහන්ව යයි, මගේ ආත්මයන් නැවත ප්‍රාණවත් වෙයි! නමුත්, එය විශාල ප්‍රශ්නයකි, මට කවදහරි විශිෂ්ට යමක් ලියන්න පුළුවන් වේවිද, මම කවදහරි මාධ්‍යවේදිනියක් නැත්නම් ලේඛකයෙක් වේවිද?"
- ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්
1944 අගෝස්තු 1 වන දින අවසන් සටහන ලියන තෙක් ඇය ක්‍රමයෙන් දිගටම ලියාගෙන ගියාය.
අත් අඩංගුවට ගැනීම
1944 අගෝස්තු 4 වන දින උදෑසන, කෙදිනකවත් හඳුනා ගැනීමට නොලැබුණු ඔත්තුකාරයෙකුගෙන් ලැබුණු සංඥාවකට අනුව SS හමුදා මගින් මෙහෙයවන ලද ජර්මානු නිළ ඇඳුම් ඇඳගත් පොලිසිය Achterhuis තුළට කඩා වැදුනහ. ෆ්‍රෑන්ක්වරු, වෑන් පෙල්ස් සහ ෆෙෆර් ව RSHA මූලස්ථානයට ගෙන යන ලදී. එහිදී ඔවුන්ගේ ප්‍රශ්න කල අතර මුළු රයම එහි රැඳී සිටින්නට ඔවුන්ට සිදු විය. අගෝස්තු 5 වන දින ඔවුන්ව, වෙටරින්ග්ස්චන් වල සිරකරුවන්ගෙන් පිරි ඉතිරී ගිය හුයිස් වෑන් රඳවා ගැනීමේ නිවාසයට යවනු ලැබීය. දින දෙකකට පසු ඔවුන්ව වෙස්ටර්බෝර්ක් සංක්‍රමණ කඳවුරට යවනු ලැබීය. ඒ වන විටද එම කඳවුරේදී 100,000 කට අධික යුදෙව්වන් පිරිසක් මිය ගොස් සිටියහ. ඔවුන්ගෙන් බොහොමයක් නෙදර්ලන්ත සහ ජර්මානු ජාතිකයන් වූහ. සැඟව සිටියදී අත්අඩංගුවට පත් වීම නිසා ඔවුන්ව අපරාධකරුවන් ලෙස සළකනු ලැබූ අතර බරපතල වැඩෙහි යෙදවීම සඳහා දඬුවම් බැරැක්ක වලට යවනු ලැබීය.
වික්ටර් කුග්ලර් සහ ජොහැන්නස් ක්ලේයිමන් ද අත්අඩංගුවට පත් වූ අතර ආමර්ස්ෆොර්ට් හි රාජ්‍යයට එරෙහි වීම පිලිබඳ දණ්ඩන කඳවුරෙහි සිරගත කරනු ලැබීය. සති හතකට පසු ක්ලේයිමන් නිදහස් වූ නමුත් කුග්ලර්ව යුද්ධය නිමා වන තුරුම, විවිධ වැඩ කඳවුරු වල රඳවා ගනු ලැබීය. මෙයිප් ගයිස් සහ බෙප් වොස්කුයිජි ද ප්‍රශ්න කිරීම් වලට ලක් වූ නමුත් ඔවුන්ව රඳවා ගනු නොලැබීය. ඔවුන්ව පසු දිනම Achterhuis වලට ගිය අතර එහිදී විසිරී ගොස් තිබූ ඈන්ගේ ලියවිලි සොයා ගන්නට ලැබුණි. ඔවුන් ඒවා එකතු කළහ. එමෙන්ම පවුලේ ඡායාරූප එකතු කිහිපයක්ද සොයා ගන්නට ලැබුණි. යුද්ධය නිම වූ පසු ඒවා ඈන් වෙත යැවීමට ගයිස් අධිෂ්ඨාන කර ගත්තේය. 1944 අගෝස්තු 7 වන දින නිලධාරීන්ට මුදල් දීමෙන් සිරකරුවන්ව නිදහස් කර ගැනීමට ගයිස් උත්සාහ කලද ඔහුව ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.
පිටකර හැරීම සහ මරණය
1944 සැප්තැම්බර් 3 වන දින කණ්ඩායම වෙස්ටර්බ්රුක් වලින් ඔස්ච්විට්ස් සංකේන්ද්‍රන කඳවුරට  පිටත් කර හරින ලද අතර දින තුනක ගමනකින් පසු ඒ වෙත ලඟා වූහ. 1941 දී යුදෙව් ලයිසියමේදී මාගට් සහ ඈන් සමඟ මිතුරුව සිටි ඇම්ස්ටර්ඩැම්හි බ්ලොඑම් එවර්ස්-එම්ඩ්න් ද එම දුම්රියේම ගමන් ගත්තාය. බ්ලොඑම් ඔස්ච්විට්ස් හිදී ඈන්ව, මාගට්ව සහ ඔවුන්ගේ මවව දුටුවාය. නෙදර්ලන්ත ජාතික සිනමාකරුවෙකු වූ විලි ලින්ඩ්වර්ගේ ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ගේ අවසන් මාස හත නම් රූපවාහිනී වාර්තා වැඩසටහන සහ 1995 BBC වාර්තා වැඩසටහනක් වූ ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් මතකය හිදී බ්ලොඑම්ව, ඔස්ච්විට්ස්හි සිටි ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් පිලිබඳ ඇගේ මතකයන් සිහිපත් කරනු වස් සම්මුඛ සාකච්ඡා වලට ලක් කරනු ලැබීය.
දුම්රිය වලින්, මිනිසුන් පිටතට ගැනීමේදී ඇති වුන ව්‍යාකූලත්වයන් මැද පිරිමින්ව කාන්තාවන් සහ දරුවන්ගෙන් බලහත්කාරයෙන් වෙන් කරනු ලැබීය. ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක් ද එලෙස සිය පවුලෙන් වෙන් කරනු ලැබීය. මගීන් 1,019 දෙනෙකු අතරින් අවුරුදු 15 ට අඩු සියළුම ළමයින්ද ඇතුළු 549 දෙනෙක් කෙලින්ම ගෑස් කුටීර වෙත යවනු ලැබූහ. ඈන් ඊට මාස තුනකට පෙර 15 සම්පූර්ණ කර සිටි අතර එම ගමන් වාරයේදී ගැළවුණු ලාබාලම පිරිසෙන් අයෙක් වූවාය. බොහෝ පිරිසක් පැමිණීමේදීම ගෑස් මගින් මරණයට පත් කරන බව ඇය ඉක්මණින්ම වටහා ගත්තාය. නමුත් Achterhuis වලින් පැමිණි සියළු දෙනාම මෙම තේරීමේදී දිවි ගලවා ගත් බව ඇය කෙදිනකවත් දැන නොගත්තාය. වයස පනස් ගණන් වල සිටි එතරම් ශක්තිමත් පුද්ගලයෙකු නොවූ තම පියා, ඔවුන්ව වෙන් කරනු ලැබීමෙන් පසු ඉක්මණින්ම මිය යන්නට ඇතැයි ඇය කල්පනා කලාය.
කරුණු සහ මූලාශ්‍ර
Explanatory notes
Bibliography
Online
බාහිර ලිපි
ප්‍රවර්ගය:1929 උපත් ප්‍රවර්ගය:1945 මරණ
ස්ලූකි පණත
thumb|250px|[[කියව්|කියව් හී ශාන්ත සොෆියා චතුරස්‍රයෙහිදී ස්ලූකි පණතට අත්සන් තැබීම.]]
එක්සත්වීමේ පණත (, ස්ලූකි පණත) යනු, 1919 ජනවාරි 22 දිනදී යුක්රේනියානු මහජන ජනරජය සහ බටහිර යුක්රේනියානු මහජන ජනරජය අතර,  කියව් හී  ශාන්ත සොෆියා චතුරස්‍රයෙහිදී අත්සන් තැබුණු සම්මුතියකි. මෙම සම්මුතිය අත්සන්කිරීම සිහිකරමින් සෑම වසරකම ජනවාරි 22 දින සැමරෙන යුක්රේනයේ එක්සත් වීමේ දිනය, 1999 සිට, රාජ්‍ය නිවාඩු දිනයකි; එය රජයේ නිවාඩු දිනයක් නොවේ.
thumb|200px|1919, ජනවාරි 22 දිනදී අත්සන් තැබුනු ස්ලූකි පණතෙහි පිටපතක්.
ඉතිහාසය
දෙපාර්ශ්වයේම බුද්ධිමත් ගණයෙහි බොහෝ කල් සිට පැතූ අභිප්‍රායක්වූ එක්සත් යුක්රේනියානු රාජ්‍යයක් බිහිකිරීම මෙම සම්මුත්යෙහි ඉලක්කය විය. කෙසේවෙතත්, ස්ලූකි පණත හුදු සංකේතාත්මක සම්මුතියක් බවට සැලකුනේ, රජයන් දෙකම ඉන් පසුව වුවද වෙනස් හා ඔවුන්ගේම යුද්ධ හමුදාවන්, පරිපාලනයන් සහ රජයේ ව්‍යුහයන් පවත්වාගෙන ගිය බැවිනි.
යුක්රේන ජනතා ජනරජයේ නියාමක සභාව විසින් තැනුනු සාර්වත්‍රයෙහි පෙළ:
සියවස් ගණනාවක් පුරා බෙදී පැවතුණු, ගලීසියාව, බුකවයිනා, කාර්පේතියානු රුතේනියාව, සහ  නියේපර් යුක්රේනය  අඩංගු යුක්රේනයේ බලප්‍රදේශය, දැන් මහා එක්සත් යුක්රේනය බවට පත් වෙයි. යුක්රේනයේ ශ්‍රේෂ්ඨ පුතුන් යුද්ධ කොට හා දිවි පුදා මැවූ සිහින දැන් සත්‍ය බවට පත් වී ඇත.
සම්මුතිය ප්‍රකාර, ගලීසියාව, යුක්රේනය තුල ස්වතන්ත්‍ර කොටසක් බවට පත් විය.
කෙසේවෙතත් නිදහස දිනා ගැනීමට යුක්රේනය අසමත් වූ අතර, 1920 දෙසැම්බර් මසදී, යුක්රේනියානු මහජන ජනරජයේ බල ප්‍රදේශයෙන් බොහෝ කොටසකින් සමන්විතවූ, සෝවියට් සංගමයේ යුක්රේනියානු සෝසස පිහිටුවන ලදි. බටහිර යුක්රේනියානු මහජන ජනරජයේ බල ප්‍රදේශ වලින් බොහෝමයක් පෝලන්තයේ කොටස් බවට පත්විය. 1939 වසරෙහිදී දෙකෙහිම බල ප්‍රදේශ, යුක්රේනියානු සෝසස හි කොටස් බවට පත්විය. thumb|200px|1990, ජනවාරි 21 දිනදී යුක්රේනියානුවෝ 300,000 ‍ට වැඩියෙන් [[මිනිස් දම්වැල|මිනිස් දම්වැලකට සහභාගිත්වය සැපයූහ.]]
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:යුක්රේනයේ දේශපාලන ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:1919 වසරෙහිදී නීතිය ප්‍රවර්ගය:1919 වසරෙහිදී යුක්රේනය ප්‍රවර්ගය:ජාතික පිබිදීම් යුක්රේනය ප්‍රවර්ගය:යුක්රේනියානු එක්සත් වීම ප්‍රවර්ගය:යුක්රේනියානු ජාතික විමුක්තිය යුක්රේනය ප්‍රවර්ගය:යුක්රේනයේ නෛතික ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:කයව් හී ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:ස්ථාවර නිවාඩු දින ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි මස පැවැත්වෙන සැමරුම්
සිබිල් වෙත්තසිංහ
කලා කීර්ති සිබිල් වෙත්තසිංහ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි කෘතහස්ත ළමා පොත් රචිකාවියක් මෙන්ම චිත්‍ර ශිල්පිනියකි.
ළමා කාලය
ගාලූ පුරයේ උපත ලද සිබිල් වෙත්තසිංහ පළමුව අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගින්තොට බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවෙනි. දෙවනුව බම්බලපිටියේ ශුද්ධ වූ පවුලේ කන්‍යාරාමයෙනි. එච්. ඩී. සුගතපාල මහතාගේ "නවමඟ" පස්‌ වන ප්‍රමාණයේ කියෑවීම් පොතට සිබිල් වයස අවුරුදු පහළොවේදී චිත්‍ර ඉදිරිපත් කළාය. වයස අවුරුදු දහනවයේදී චිත්‍ර ශිල්පිනියක වශයෙන් පුවත්පත් කලාවට පිවිස එදා මෙදා තුර වසර හැටකට වැඩි කාලයක්‌ ළමයින් උදෙසා චිත්‍ර කතා නිර්මාණය කරන්නීය. එහිදී ඈ විසින් නිර්මාණය කරනු ලැබ ඇති සිංහල, ඉංග්‍රීසි ග්‍රන්ථ සංඛ්‍යාව දෙසීයකට අධිකය.
කුඩ හොරා
1956 එළි දුටු ඇගේ "කුඩ හොරා" කෘතිය කතාවත්, චිත්‍රත් එකට සංකලනය කරමින් සිංහල ළමා කතාව නව මානයකට යොමු කළේය. එතැන් පටන් ඈ විසින් නිර්මාණය කරන ලද ළමා හා යොවුන් කෘති වෙනුවෙන් ජාතික හා අන්තර්ජාතික වශයෙන් බොහෝ සම්මාන දිනා ඇත. 1965 දී "වෙසක්‌ පහන" කෘතියට මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ ඉසොබෙල් හටිං සම්මානය හිමිවීම, 1986 වසරේදී ජපානයේ පළවූ හොඳම විදේශීය ළමා කෘතිය වශයෙන් "කුඩ හොරා" පොත සම්මානයට භාජනය වීම හා ටෝකියෝ නුවර ළමා පුස්‌තකාලය මගින් 1987 වසරේ ඉතාම ජනප්‍රිය ළමා පොත ලෙස එය තෝරා ගැනීම. හොඳම සැලසුම සහිත ළමා පොත සඳහා 2003 සාක්‌ සම්මානය ඇගේ "දුවන රැවුළ" පොතට හිමිවීම අන්තර්ජාතික වශයෙන් ඇය ලැබූ සම්මානවලින් කිහිපයකි.
ඇගේ "කුඩ හොරා" කෘතිය ජපානය, චීනය, කොරියාව, පිලිපීනය,නෝර්වේ, ස්‌වීඩනය, ඩෙන්මාර්කය, ඇමෙරිකා එක්‌සත් ජනපදය ඇතුළු රටවල් 12 ක පළකර ඇති අතර තවත් බොහෝ පොත්ද වෙනත් විදේශවල ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත. මේ ලෙස විසිදුනු පොතක්‌ ලෙසින් එළිදකින "පොඩ්ඩයි පොඩ්ඩියි" කෘතියද මුලින්ම පළ වූයේ 2008 වසරේදී ජපානයේය. සිබිල් වෙත්තසිංහ සිය කලා ජීවිතය ගොඩ නඟාගත්තේ ස්‌වෝත්සාහයෙනි. ගාල්ලේ ගින්තොට හැදුණු වැඩුණු සිබිල් ගේ කලා ජීවිතයේ අඩිතාලම ඒ රමරණීය පරිසරයයි. එහිදී ලද සොඳුරු අත්දැකීම් සමූහයයි. ඇය ඇගේ ගැමි ගෙදරත්, ගැමි වටපිටාව හා සිරිත් විරිතුත් සමගින් අපගේම අනන්‍යතාවක්‌ සමගින් ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම ළමා චිත්‍ර ශිල්පිනියක බවට පත්ව සිටී
ලේඛන පරිචය සම්බන්ධයෙන් රෝලන්ඩ් බානෙස්‌ මෙසේ සඳහන් කරයි" චිත්තරූප, ප්‍රකාශය, වාංමාලාව, ලේඛන දේහයෙන් හා අතීතයෙන් පැන නැගි ඔහුගේ කලාවේම ප්‍රතීකයන් බවට පත්වේ. මෙසේ රටාව නමින් ස්‌වයංපරියාප්ත භාෂාවක්‌ විකාශය වන අතර, එහි මුල් පවතින්නේ කතුවරයාගේ පෞද්ගලික හා ගුප්ත පුරා කතා තුළම පමණි" වෙත්තසිංහයන්ගේ ජීවිතයේ නිර්මාණවල සියුම් තැන් හා හරය ග්‍රහණය කරගැනීම පිණිස ඇගේ ජීවිතයේ ඇතැම් ලක්‍ෂණ පිළිබඳ සිත යොමුකිරීමට මෙවැනි කල්පිතයන්ගෙන් අපට ඇරයුම් ලැබේ. දකුණේ වරාය නගරයක්‌ වන ගාල්ලට කිට්‌ටු කුඩා නගරයක්‌ වන ගිංතොට සුවදායක ගැමි පරිසරයෙහි හැදී වැඩුණු සිබිල් වෙත්තසිංහයන්ගේ ළමා අවධිය ගම පිළිබඳ සොඳුරු මතකයන්ගෙන් පිරී පැවැති අතර, ඇගේ කෘතීන් එම ප්‍රමෝදජනක අවස්‌ථාවන් පිළිබඳ සොඳුරු අතීතාවර්ජනයක යෙදෙමින් ඒවා ප්‍රතිග්‍රහණය කර ගැනීම පිණිස දැවැන්ත කැන්වසක්‌ සැපයුවාය.
ස්‌වයං චරිතාපදානය
නේත්‍රා සමරවික්‍රම සිබිල් වෙත්තසිංහයන් පිළිබඳව ලියන චරිතාපදාන සටහන්වල මෙසේ සඳහන් කරයි. "ඇගේ ස්‌වයං චරිතාපදානය වන "මා තුළ වෙසෙන දරුවා" කෘතියෙහි ඇය ගමට පැමිණි, නාඩගම් ගී ගායනා කළ බොරු කකුල් කාරයින්, විහාරස්‌ථානයේ සිට නිවේදන ගෙන ගිය බෙරකරුවන්, හා දිගට අදිමින් ගායනා කළ කවි වලින් ගමට තොරතුරු බෙදාහැරි කවි කොළ කාරයන් දක්‌වා සවිස්‌තරාත්මක කරුණු සපයයි"
ඇගේ කෘතීන් කියවන කල්හි, ඇගේ ගම, එහි ආකෘතික චරිත, එම චරිතවලටම විශේෂිත වූ චර්යාවන් හා ඇතුළුවන්ට ඇත්නම් යෑයි අපට සිතෙන ආකාරයේ අවිහිංසක නිස්‌කලංක ලෝකයක්‌ මවා පෙන්වන බුහුටි හා වර්ණවත් සංවාද සමග සෙනෙහසින් බැඳීමට පදනම මෙන්ම අධ්‍යාත්මිකවද අපට සන් කරයි.
ශ්‍රී ලාංකේය දරුවාගේ කල්පිත ලෝකයෙහි ආධිපත්‍යය බොහෝ කාලයක්‌ තිස්‌සේ දරා සිටි. ග්‍රිම්ගේ සුරංගනා කතා, හෑන්සර් ක්‍රිස්‌ටියන් ඇන්ඩර්සන් හා වෙනත් බොහෝ විදේශීය ලේඛකයන් විසින් ගෙනෙන ලද කතා මූලාශ්‍ර මත පදනම් වූ යුරෝපා - ඇමෙරිකානු කතාවල ඓතිහාසික උරුමය ද සමග ගැටෙමින්, ශ්‍රී ලංකා ළමා කතා සාහිත්‍යය යුරෝපීය කතා කීමේ සම්ප්‍රදායෙන් හා එම සම්ප්‍රදායෙහි සියුම් ලක්‍ෂණවලින් බැහැරව ගැනීමට, දේශීය ඇත්දැකීම් හා සිද්ධීන් මත පදනම් වූ වෙත්තසිංහයන්ගේ ලෝකයෙහි වූ චරිත නිසැකවම ශක්‍යතාවක්‌ සම්පාදනය කළේය. හිමකුමරි, සින්ඩරැල්ලා හා නිදිකුමාරි වැනි යුරෝ - කේන්ද්‍රීය කතා තුළින් සුදු කුමරියන්, ගිනි කන මකරුන්, කළු නපුරු කුඩම්මාවරු හා යුරෝපයේ මාළිගා පිළිබඳව ශ්‍රී ලාංකේය සන්දර්භය තුළ ආගන්තුක විස්‌මිත ලෝකයන් පිළිබඳව උත්තේජනයක්‌ ඇති කළේ නම් වෙත්තසිංහයන්ගේ කුඩාහොරා, වෙසක්‌ පහනහා දුවන රැවුළ යන කතා නගරබද දරුවාට ගැමි දිවියේ අතිශය ප්‍රමෝදමත් ජීවිතය පිළිබඳ හඳුන්වාදෙන කෙළිලොල් අන්දමින් දේශීය සිරිත් විරිත් පිළිබඳ කෙරෙන සඳහන් සංස්‌කෘතික චිත්තරූප හා ගමෙහි ස්‌වභාවික පරිසරයේ අසිරිය පිළිබඳ කියමිනි.
සිබිල් වෙත්තසිංහයනගේ කෘතීන් දරුවාගේ පරිකාල්පනික ලෝකය සසල කළ තරමට, ඇගේ කතා කලාව ළමා කතා පොත් රචනයට නව පුරුකක්‌ ශ්‍රී ලාංකේය සන්දර්භය තුළ නිදන්ගත වූ ජනකතා සම්ප්‍රදායට එක්‌ කළේය.
ඇය චමත්කාර ජනක ලෙස ගම නිරූපණය කළ අතර, එසේ නිරූපණය කිරීමට අනුප්‍රාණය සැපයූ එම ගම පිළිබඳ ඇගේ මතකය සුන්දර මෙන්ම සානුකම්පිත එකක්‌ වන්නා සේම, කුසුමලතා වැනි කෘතියක්‌ තුළින් නගරබද ජීවිතය බුහුටි ලෙස විවේචනය කිරීමට ද ඇය පසුබට නොවෙයි. මෙම විශේෂ නැඹුරුව, එනම්, ගම නිර්මල ආකාරයෙන්ද, නගරබද ජීවිතය යටත් විජිත හා නාගරික ජීවන රටාවට හුරුවීමෙන් දූෂිත වූවක්‌ ලෙසද, උපග්‍රහණය කිරීම, නවසිය පනහේ හා හැටේ දශකවල ලේඛකයන්, සිනමාකරුවන් හා අනෙක්‌ කලාකරුවන් අතර ද, ජනප්‍රිය කලා ප්‍රභේදයක්‌ විය. නිදහසට පෙර හා නිදහසට පසු ජාතිය ගොඩනැඟීමේ ව්‍යාපෘතිය තුළ අව්‍යාජ අස්‌මිතාවක්‌ සෙවීමේ උද්යෝගය සමග 1948 න් පසු දශකවලදී සම්ප්‍රදාය හා දේශීයත්වය පිළිබඳ උනන්දුව යළි පිබිදිණි.
මෙම සමාජ - දේශපාලන පරිසරය තුළ ජන සංස්‌කෘතියට විශාල වරප්‍රසාදයක්‌ හිමි වූ වෙත්තසිංහයන්ගේ කෘතීන් වෙත, මතවාදීමය වශයෙන් ස්‌වදේශීය වූ මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ, ඩබ්ලිව්. ඒ. සිල්වා හා සුනිල් ශාන්ත වැනි කලා හා සාහිත්‍යකරුවන්ගේ ප්‍රේක්‍ෂකත්වය හා අනුමැතිය ලැබිණි.
කාන්තා නිර්මාණ ශක්‌තිය
ශ්‍රී ලංකාවේ රූප සටහන් චිත්‍ර ශිල්පීන් අතර පෙරගමන්කාරියක වන සිබිල් වෙත්තසිංහ සිය කාන්තා නිර්මාණ ශක්‌තිය එතෙක්‌ දේශීය වශයෙන් බිහිවී තිබුණු ස්‌වාධීන කලාත්මක වෘත්තියක්‌ ස්‌ථාපිත කිරීමට යෙදවූවා ය. ඇගේ ගෘහස්‌ත පරිසරය තුළ ළමයින් ඇති දැඩි කිරීමේදී, ඔවුනට නැළවිලි ගී ගැයීම හා කතාන්තර කියාදීම පවුලේ ගැහැනු සාමාජිකයන් විසින් සිදුකරන ලදී.
මෙම ඇතැම් කතා සමාජයේ ප්‍රචලිත ජනකතා හා සුරංගනා කතා වූ අතර අනෙක්‌ කතා දරුවාගේ අවධානය තබා ගැනීම සඳහා ගෙනෙන ලද හෝ නොයෙක්‌ වෙනස්‌කම් කොට නැවත නිර්මාණය කරන ලද ඒවාය. ළමයින් පළමුව සමාජ චර්යා විධි, සිරිත් විරිත්, සම්මතයන් හා සදාචාර මූලධර්ම හඳුනාගන්නේ මෙම කතාකීම් තුළින් ය. එමෙන්ම ළමයින් සිය සෞන්දර්යය අභිප්‍රේතයන් සහ චිත්තරූප මවාගැනීමේ කලාව වර්ධනය කරගන්නේ ද කලා හා සාහිත්‍ය ලෝකය මුල්වරට හඳුනාගන්නේ ද මෙම එළිපත්තේදීය. මෙහෙයින් කතා කීම, ළමයින් සමාජ ගතවීමේ හා ඔවුන්ගේ ආරම්භක ඉගෙනගැනීමේ ක්‍රියාවලියෙහි තීරණාත්මක කාර්යයකි. මෙම නිර්මාණාත්මක කාර්යය, කාන්තාවන්ගේ ගෘහාශ්‍රිත හා මාතෘ වගකීම්වල කොටස්‌ ලෙස බොහෝ දෙනා විසින් නොසලකා හැර ගණනකට නොගෙන තිබේ. කෙසේ වුවද, පරම්පරා ගණනාවක්‌ තිස්‌සේ කාන්තාවන්ගේ නිර්මාණශීලිත්වය ආයෝජනය කර ඇත්තේ කිනම් දිසාවකට දැයි විමසුවහොත්, එය ගෘහ අලංකාරකරණයේ නොයෙකුත් අංශ දෙසට, මැහුම් වැඩ හා නිර්මාණාත්මක නව සූපවේදී ක්‍රම සොයා ගැනීම් වෙත යොමු කොට ඇති බව හඳුනාගත හැකිය. සිය පවුලේ කාන්තාවන් රේන්ද සෑදීම, පන් විවීම හා මැහුම් වැඩ වැනි අලංකාර කරණ කලාවන්හි ඉතා කාර්යක්‍ෂම ලෙස නිරත වූ අධිෂ්ඨානශීලී මාතෘ මූලික පරිසරයක්‌ තුළ වැඩුණු වෙත්තසිංහ මුල් අවධියේ පටන් සිය විවේක කාලයේදී කාන්තාව නියුතුවන නිර්මාණාත්මක කාර්යයන්හි අගය, ශක්‌තිය හා විභවයන්ට නිරාවරණය වූවාය. "සිය වැඩිහිටි වියේදී තමන් වර්ධනය කරගත් ස්‌වාධීනත්වය ඇයට ලැබුණේ රැකියා සොයා ගම අතහැර කොළඹ නගරය වෙත නිතර ඇදුනු පිරිමින්ගේ උපකාරය නොමැතිව සම්පත් ද ස්‌වයං පර්යාප්තියද ළඟාකරගත් මෙම දැඩි අධිෂ්ඨානශීලී කාන්තාවන්ගෙන් බව ඇගේ මතයයි.
යුගයේ ස්‌ථාපිතව පැවැති කතා කීමේ කලාවට අභියෝග කරමින් කාන්තාවන්ට ලැබී තිබුණු මෙම නිර්මාණාත්මක අඩවිය, වෙත්තසිංහයන් විසින් ගෘහාශ්‍රිත ක්‍ෂෙත්‍රයෙන් බැහැර කොට පොදු අඩවියක පිහිටුවී යෑයි උපකල්පනය කිරීමට ඇගේ කලා නිර්මාණ ද, ළමා කතා ක්‍ෂෙත්‍රයේ ඇය ලබා ඇති ජයග්‍රහණයන් ද අපට ඉඩ සලසයි. මෙහිදී ඇය විශේෂ සෞන්දර්යාත්මක රූප සටහන් රටාවක්‌ හඳුන් වාදී තිබෙනවා පමණක්‌ නොව, ශ්‍රී ලංකාවේ ළමා කතා ලෝකයේ භාෂාමය හා මතවාදීමය විස්‌ථාපනයක්‌ ද සිදුකොට ඇත.
පොත් සඳහා රූ සටහන් නිර්මාණය උසස්‌ කලා කර්තව්‍යයක්‌ ලෙස නොසලකා එය වඩා විශාල ලෙස පැතිරුණු මෝස්‌තර නිර්මාණය හා වාණිජ කලාවට අයත් යෑයි වර්ගීකරණය කෙරෙන ස්‌ථාපිත මතවාදයන්ට ඒ හා සිතීමට වෙත්තසිංහයන්ගේ කෘතීන් අප පොළඹවයි.
නිර්මාණ රැසක්‌ බිහිකොට ඇති කලා ශිල්පිනියක වන සිබිල් වෙත්තසිංහ පළකොට ඇති පොත් සංඛ්‍යාව 200 ක්‌ පමණ වේ. මේවා බොහෝමයක්‌ සිංහලෙන් ලියා පසුව වෙනත් භාෂාවන්ට පරිවර්තනය කොට ඇත. ඇගේ මුල්ම පාඨකයන් වූයේ සිංහල කතාකරන ජනයාය. ඇගේ පොත්වලින් පාඨකයන් තුළ නිහතමානීව අභිමානය හා ජාතික අව්‍යාජත්වය පිළිබඳ අදහස්‌ තුළට වැළඳ ගැනිණි.
මිය යාම
සිබිල් වෙත්තසිංහ 2020 ජුනි මස 30 වන දින රාත්‍රී 11.00 ට පමණ කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලකදී අභාවප්‍රාප්ත විය. මියයන විට ඈ 92 වන වියෙහි පසුවිය. ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා සිබිල් වෙත්තසිංහ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1928 උපත්
==ළමා කතා ගැලරිය
කොළඹ නාලන්ද විදුහලේ චිරප්‍රකට ආදි සිසු ලැයිස්තුව
''කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයේ පෙර ඉගෙනුම ලැබූ සිසුන් ආදි නාලන්දියයන් නම් වේ. මෙහි පහතින් චිරප්‍රකට ආදි නාලන්දියයන් කිහිප දෙනෙක් දැක්වේ.'''
දේශපාලනඥයන්
'''* මහින්ද රාජපක්ෂ - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ අගමැති, හිටපු ජනාධිපති
* නීතිඥ නිමල් සිරිපාල ද සිල්වා - ගරු කම්කරු අමාත්‍ය, හිටපු ප්‍රවාහන අමාත්‍ය
'''* රියර් අඩ්මිරාල් සරත් වීරසේකර - ගරු රාජ්‍ය අමාත්‍ය (පළාත් සභා හා පළාත් පාලන කටයුතු), ගරු හිටපු අම්පාර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, ගරු හිටපු නියෝජ්‍ය කම්කරු ඇමති
'''* නීතිඥ සිසිර ජයකොඩි - ගරු රාජ්‍ය අමාත්‍ය (දේශීය වෙදකම් ප්‍රවර්ධන, ග්‍රාමීය හා ආයුර්වේද), ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කය
'''* වෛද්‍ය රාජිත සේනාරත්න - ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කළුතර දිස්‌ත්‍රික්‌කය, හිටපු ගරු සෞඛ්‍ය පෝෂණ හා දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍ය
'''* නීතිඥ චන්දිම වීරක්කොඩි  - ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ගාල්ල දිස්‌ත්‍රික්‌කය, හිටපු ඛනිජතෙල් හා පෙට්‍රෝලියම් වායු  අමාත්‍ය
'''* නීතිඥ අනුර ප්‍රියදර්ශන  යාපා - ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කුරුනෑගල දිස්‌ත්‍රික්‌කය, හිටපු ආපදා කළමණාකරණ අමාත්‍ය, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ හිටපු මහ ලේකම්
'''* සුජිත් සංජය පෙරේරා - ගරු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී කෑගල්ල දිස්‌ත්‍රික්‌කය
'''* තිලංග සුමතිපාල - හිටපු ගරු නියෝජ්‍ය කථානායක සහ කාරක සභාපති
'''* ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරා - හිටපු ගරු තිරසාර සංවර්ධන හා වනජීවි අමාත්‍ය
'''* කෘෂි විද්‍යාඥ තිස්ස කරල්ලියද්ද - හිටපු ගරු අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, හිටපු ගරු ළමා සංවර්ධන හා කාන්තා කටයුතු අමාත්‍ය
'''* නිර්මල කොතලාවල - ගරු හිටපු කළුතර දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, හිටපු ගරු වරාය හා මහාමාර්ග නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය
* මෛත්‍රීපාල සේනානායක - ගරු හිටපු නියෝජ්‍ය අගමැති, ප්‍රතම බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව (එවකට සිලෝන්''') පාර්ලිමේන්තුව ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1947 මන්ත්‍රී
* අයි. ඇම්. අර්. ඒ ඊරියගොල්ල - ගරු හිටපු අධ්‍යාපන ඇමති, ප්‍රතම බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව (එවකට සිලෝන්''') පාර්ලිමේන්තුව ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1947 මන්ත්‍රී
* කන්නප්පන් වේලුසිංගම් වේලුපිල්ලේ - ගරු හිටපු තලවකැලේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී,  ප්‍රතම බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව (එවකට සිලෝන්''') පාර්ලිමේන්තුව ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1947 මන්ත්‍රී
'''* රුපා කරුණාතිලක - ගරු හිටපු වැවිලි ඇමති '''* ඩී.බී. වෙලගෙදර - ගරු හිටපු සැලසුම් සම්පාදක ඇමති
* එම්.ඩී. බන්ඩා - ගරු හිටපු වැවිලි ඇමති
'''* වෛද්‍ය ධර්මසේන ආටිගල - ගරු හිටපු දේශිය වෛද්‍ය ඇමති
'''* අසෝක කරුණාරත්න - ගරු හිටපු සමාජ සේවා ඇමති
'''* දේශබන්දු ඉන්ද්‍රදාස හෙට්ටිඅරච්චි - ගරු හිටපු කර්මාන්ත ඇමති
'''* එච්.ආර්. පියසිරි - ගරු හිටපු නියෝජ්‍ය ඇමති
'''* වාස්තු විද්‍යාඥ ලාල් ධර්මප්‍රිය ගමගේ - ගරු හිටපු නියෝජ්‍ය ඇමති
'''* චන්ද්‍ර ගුණසේකර - ගරු හිටපු නියෝජ්‍ය ඇමති සංස්කෘතික හා සමාඡසේවා
'''* මහාචාර්ය කමල් කරුණානායක - ගරු හිටපු මන්ත්‍රී
'''* නීතිඥ වීරසිංහ ද සිල්වා - ගරු හිටපු බලපිටිය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
'''* සරත් රණවක -ගරු හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, පාර්ලිමේන්තු දිස්ත්‍රික්කය
'''* විල්ප්‍රඞ් සේනානායක - ගරු හිටපු හෝමාගම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
'''* එච්.ආර්. විමලසිරි - ගරු හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මාතර දිස්ත්‍රික්කය
'''* නීතිඥ අතුල විජේසිංහ - ගරු හිටපු මහ ඇමති වයඹ පළාත් සභාව
'''* ප්‍රසන්න ෂාමල් සෙනරත් - ගරු විරුද්ධ පක්ෂ නායක වයඹ පලාත් සභාව
'''* උදේන විජේරත්න - ගරු පළාත් සභා මන්ත්‍රි බස්නාහිර පළාත් සභාව
'''* නීතිඥ එම්. ඩබ් අරුණ ප්‍රදීප් - ගරු නගරාධිපති අම්බලන්ගොඩ
'''* එරාජ් රවීන්ද්‍ර ප්‍රනාන්දු - ගරු නගරාධිපති හම්බන්තොට
'''* විරාජ් වික්‍රමනායක - ගරු නාගරික මන්ත්‍රී ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ මහ නගර සභාව
'''* හර්ෂ නෝනිස් - ගරු පළාත් සභා මන්ත්‍රී දෙහිවල ගල්කිස්ස පළාත් සභාව
භික්‍ෂුන්
'''* පූජ්‍ය පියදස්සි තෙරණුවෝ - හිටපු බම්බලපිටිය වජිරාරාමාධිකාරි
'''* පූජ්‍ය ආචාර්ය අලුත්වැව සෝරත තෙරණුවෝ - කුලපති ඌව වෙල්ලස්ස විශ්ව විද්‍යාලය බදුල්ල, විහාරාධිපති කිරිවෙහෙර කතරගම
'''* පූජ්‍ය බම්බලපිටිය සිරිධම්ම තෙරණුවෝ - බම්බලපිටිය වජිරාරාම වාසි
'''* පූජ්‍ය කුප්පියවත්ත බෝධානන්ද තෙරණුවෝ - මිතුර මිතුරෝ සංවිධාන නිර්මාතෘ
'''* පූජ්‍ය නූගේගොඞ රේවත තෙරණුවෝ - බෙල්ලන්විල රජමහා විහාරය
'''* පූජ්‍ය කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ - සාක්‍යමුනි සම්බුධ විහාරය මෙල්බර්න් ඕස්ට්‍රේලියාව
'''* පූජ්‍ය බුධ්ධන්ගල ආනන්ද තෙරණුවෝ - බුධ්ධන්ගල ආරණ්‍ය සේනාසනය අම්පාර
'''* පූජ්‍ය මිනුවන්ගොඩ දීපංකර තෙරණුවෝ - මහමෙවුනා භාවනා අසපුව
'''* පූජ්‍ය පාගොඩ ජන්තවංශ තෙරණුවෝ - භාරතනාග ලෙන්ආරණ්‍යය තන්තිරිමලේ අනුරාධපුරය
'''* පූජ්‍ය දෙහිවල අරියධම්ම තෙරණුවෝ - සිරි වජිරඥාන ධර්මායතනය මහරගම
'''* පූජ්‍ය කොළඹ ධම්මසාර තෙරණුවෝ - සිරිසදහම් අසපුව බෙල්ලන්තර දෙහිවල
විශ්ව විද්‍යාල මහාචාර්යය හා කථිකාචාර්යය වරුන්
'''* මහාචාර්ය ජයන්ත ලාල් රත්නසේකර - උප කුලපති ඌව වෙල්ලස්ස විශ්ව විද්‍යාලය බදුල්ල
'''* මහාචාර්ය රංජිත් ප්‍රේමලාල් ද සිල්වා - උප කුලපති වෘත්තීය තාක්‍ෂණ විශ්වවිද්‍යාලය, හිටපු උප කුලපති ඌව වෙල්ලස්ස විශ්ව විද්‍යාලය බදුල්ල හා හිටපු කෘෂි ඉංජිනේරු පීඨාධිපති මහාචාර්ය පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය පේරාදෙනිය
'''* මේජර් ජෙනරාල් මිලින්ද පීරිස් - උපකුලපති සහ ආඥපති ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල ආරක්‍ෂක විශ්ව විද්‍යාලය
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය ආනන්ද සමරසේකර - උප කුලපති මාලබේ සයිටම් විශ්ව විද්‍යාලය, කොළඹ හිටපු අධිකරණ වෛද්‍ය ප්‍රධානි
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය කෝලිත සෙල්ලහේවා - වෛද්‍ය විද්‍යා මහාචාර්ය සහ කායික රෝග විශේෂඥ මාලබේ සයිටම් විශ්ව විද්‍යාලය, මාලඹේ නෙවිල් ප්‍රනාන්දු ශික්ෂණ රෝහල, මෙලකා මනිපාල් වෛද්‍ය විද්‍යාලය මලයාසියාව
'''* ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය උපුල් සොන්නාදර - පීඨාධිපති විද්‍යා පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, සභාපති (නවීන තාක්ෂණය) ආතර් සී. ක්ලාක් ආයතනය මොරටුව, භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය
'''* මහාචාර්ය  චන්දන ජයරත්න - පීඨාධිපති මහාචාර්ය භෞතික විද්‍යා පීඨය, කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, කොළඹ
'''* ආචාර්ය උදිත ගයාෂාන් ගුණසේකර - පීඨාධිපති ආචාර්ය ලලිත කලා අධ්‍යයන අංශය, කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය කැලණිය
'''* මහාචාර්ය නලින් ද සිල්වා - පීඨාධිපති මහාචාර්ය රසායන විද්‍යා පීඨය, කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය, කොළඹ
'''* මහාචාර්ය රාහුල අනුර අත්තලගේ - උප කුලපති හා යාන්ත්‍ර විද්‍යා අධ්‍යයනාංශය මහාචාර්ය මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය
'''* වෛද්‍ය ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය මොහාන් ද සිල්වා - සභාපති විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාව - ශ්‍රී ලංකා, වෛද්‍ය විද්‍යා පීඨ පීඨාධිපති ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය පත්මඡීව ගනේපොල - ශල්‍යකර්ම වෛද්‍ය මහාචාර්ය කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලය ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය අතුල සුමතිපාල - මනෝ වෛද්‍යවේදය මහාචාර්ය කීල් විශ්වවිද්‍යාලය එංගලන්තය, විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය ෂාන්තිලාල් දේවප්‍රිය (එස්. ඞි) ජයරත්න - ශල්‍යකර්ම වෛද්‍ය මහාචාර්ය ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය තිස්ස පෙරේරා - මහාචාර්ය ව්යාධිය (පැතොලොඡි) රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලය මාතර
'''* මහාචාර්ය ජානක රුවන්පුර - අධ්‍යක්ෂ සැලසුම් පරිපාලන පීඨය කැල්ගරි විශ්ව විද්‍යාලය කැනඩාව
'''* මහාචාර්ය මහින්ද විජේරත්න - කෟෂිකර්ම විද්‍යා පීඨ මහාචාර්ය රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලය මාතර
'''* මහාචාර්ය රංජිත් පෙරේරා - හිටපු විදුලි ඉංජිනේරු පීඨාධිපති මහාචාර්ය මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය
'''* මහාචාර්ය සිරිමෙවන් වෛද්‍යසේකර - වෛද්‍ය භෞතික විද්‍යා මහාචාර්ය හා පීඨාධිපති තොරතුරු විද්‍යා දකුණු ආසියා තාක්ෂණ හා වෛද්‍ය විද්‍යාලය මාලබේ
'''* මහාචාර්ය චන්ද්‍රතිලක් ද සිල්වා - ඉලෙක්ට්‍රොනික හා විදුලි සංදේශ මහාචාර්ය බ්‍රනායි දරුසෙලාම් විශ්ව විද්‍යාලය බ්‍රනායි
'''* මහාචාර්ය අරියපාල පෙරේරා - බෞද්ධ දර්ශනය මහාචාර්ය ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය
'''* මහාචාර්ය දීපාල් මැතිව් - ජීව රසායන විද්‍යා මහාචාර්ය හා පීඨාධිපති වෛද්‍ය විද්‍යා පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ
'''* මහාචාර්ය දොන් කුලසිරි - ප්‍රධානී පරිගණක සැලසුම් පීඨය ලින්කන් විශ්ව විද්‍යාලය නවසීලන්තය
'''* මහාචාර්ය අභය ඉඳුරුව - පරිගණක පීඨාධිපති මහාචාර්ය කැන්ටබරි ක්‍රයිස්ට් චර්ච් විශ්ව විද්‍යාලය එංගලන්තය, හිටපු ප්‍රථම ආරම්භක පරිගණක පීඨාධිපති මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය මොරටුව
'''* මහාචාර්ය එච්. එ. ද එස් ගුනසේකර - ප්‍රථම ශ්‍රී ලාංකික සිංහල ආර්ථික විද්‍යා මහාචාර්ය පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය පේරාදෙනිය
'''* වෛද්‍ය මහාචාර්ය කුමාරදාස රාජසූරිය - හිටපු ශල්‍යකර්ම වෛද්‍ය මහාචාර්ය වෛද්‍ය පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ
'''* කලා කීර්ති දේශමාන්‍ය වෛද්‍ය මහාචාර්ය නන්දදාස කෝදාගොඩ - හිටපු නියෝජ්‍ය කුලපති කොලඹ විශ්ව විද්‍යාලය, මහාචාර්ය වෛද්‍ය පීඨය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ
'''* මහාචාර්ය සුවඳ සුගුණසිරි - හිටපු බෞද්ධ මහාචාර්ය කැනඩාව ටොරොන්ටෝ විශ්ව විද්‍යාලය කැනඩාව
'''* මහාචාර්ය එච්. ඩී ගුණවර්ධන - රසායනන විද්‍යා පීඨ මහාචාර්ය කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ, හිටපු රසායන විද්‍යා පීඨාධිපති කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය කොළඹ
'''* මහාචාර්ය අතුල ගුණවර්ධන - ගණිත හා පරිගණක පීඨ මහාචාර්ය විස්කොන්සින් වය්ට්වෝටර් විශ්ව විද්‍යාලය ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය
'''* මහාචාර්ය රන්ජන් පෙරේරා - අධ්‍යක්ෂ ජෙනෙසිස් පරීක්‍ෂන ආයතනය නවසීලන්තය
'''* මහාචාර්ය දේව පාලිත සිල්වා - ප්‍රධානී ජාත්‍යන්තර විවෘත හා බුඩිස්ට් විශ්ව විද්‍යාලය එංගලන්තය
'''* මහාචාර්ය සුදසිංහ ලීලානන්ද - භෞතික විද්‍යා පීඨ මහාචාර්ය පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය පේරාදෙනිය
'''* මහාචාර්ය කේ. එන්. ඕ ධර්මදාස - හිටපු ප්‍රධානී කලා අංෂය පීඨය පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය පේරාදෙනිය
'''* මහාචාර්ය සර්දා විජේසෝම - හිටපු අධ්‍යක්ෂ වැඩසටහන් නැනියැං තාක්ෂන විශ්ව විද්‍යාලය සිංගපූරුව, හිටපු පරිගණක පීඨාධිපති මහාචාර්ය මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය මොරටුව
'''* ආචාර්ය චන්ද්‍රා ඇම්බුල්දෙනිය - හිටපු උප කුලපති ඌව වෙල්ලස්ස විශ්ව විද්‍යාලය බදුල්ල
'''* ආචාර්ය කසුන් හේවගේ - උප මහාචාර්ය සැලසුම් පරිපාලන බ්‍රිටිෂ් කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලය කැනඩාව
'''* ආචාර්ය ජානක විජයනායක - ප්‍රධානී තොරතුරු තාකෂණ හා ආචාර්ය කර්මාන්ත පාලන පීඨය කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය කැලණිය
'''* මහාචාර්ය ලක්ෂ්මන් ගලගෙදර - මෙමොරියල් විශ්ව විද්‍යාලය, කැනඩාව. පෙර: ආචාර්ය, කෘෂිකර්ම ඉංජිනේරු දෙපාර්තමේන්තුව, පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලය [1993-2015]
'''* මහාචාර්ය චතුර රණවීර - අලෙවි කලමනාකාර මහාචාර්ය විල්ෆ්‍රිඩ් ලව්රියර් විශ්ව විද්‍යාලය, කැනඩාව
'''* ආචාර්ය රෝහිත බටුගහගේ - ආචාර්ය කෟෂිකර්ම පීඨය පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය පේරාදෙනිය
'''* ආචාර්ය පී. එම් දීයමුල්ල - රසායන විද්‍යා පීඨය ආචාර්ය පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය පේරාදෙනිය
'''* ආචාර්ය නිමල් විජේරත්න - සිවිල් හා පාරිසරික ඉංජිනේරු පීඨය ආචාර්ය මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය මොරටුව
'''* ආචාර්ය ජයන්ත දේවසිරි - ජේෂ්ඨ කථිකාචාර්ය (මූල්‍ය හා අලෙවි) සබරගමුව විශ්ව විද්‍යාලය රත්නපුර
'''* ආචාර්ය නිමල් පුන්‍යසිරි - ප්‍රධාන ගවේෂණ නළධාරී කර්මාන්ත තාක්ෂණ ආයතනය ස්වීඩනය
'''* ආචාර්ය නීල් ජයසූරිය - ප්‍රධාන ගවේෂණ ආචාර්ය කුවීන්ස්ලන්ත විශ්ව විද්‍යාලය ඕස්ට්‍රේලියාව
'''* ආචාර්ය රයන් හිමසු සේනාරත්න - ගවේෂණ විද්‍යාඥ ඉනියෝස් බයෝ ප්ලාන්ට් ආකන්සාස් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය
'''* ආචාර්ය ජනක් වෙලගෙදර - ගණිත ආචාර්ය වොරික් විශ්ව විද්‍යාලය එංගලන්තය
'''* ආචාර්ය සුමේධ ජයසේන - උප සභාපති සෝමා ජෙනික්ස් සාන්තා කෲස් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය
'''* ආචාර්ය කුමුදු මුණසිංහ - කැන්බරා විශ්ව විද්‍යාලය ඕස්ට්‍රේලියාව
සිවිල් නිලධරයන්
'''* පද්මසිරි ජයමාන්න - ලේකම් අධිකරණ අමාත්‍යාංශ, හිටපු ලේකම් පාර්ලිමේන්තු කටයුතු අමාත්‍යාංශය
'''* කනල් සී.ඒ. ධර්මපාල - හිටපු  ස්තිර ලේකම් රාජ්‍ය ආරක්ෂක ආමාත්‍යාංෂය හා ජනාධිපති ආරක්ෂ උපදේෂක
'''* හේමසිරි ප්‍රනාන්දු -  හිටපු ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා, ජනාධිපති කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානියා, ආයෝජන මණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා, හිටපු ලේකම් ශ්‍රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව, සභාපති ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව ශ්‍රී ලංකාව, හිටපු අග‍්‍රාමත්‍ය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායකගේ ලේකම් වරයා
'''* ඇම්. ජේ. පෙරේරා - හිටපු කුලපති පේරාදෙනිය විශ්ව විද්‍යාලය, ප්‍රතම ශ්‍රී ලාංකික ඩිරෙක්ටර් ජෙනරාල්ර් ගුවන් ව්දුලි සංස්ථාව, ප්‍රතම සභාපති රූපවාහිනී සංස්ථාව
'''* ඉංජිනේරු බමුණුසිංහආරච්චිගේ දොන් (බි. ඩි) රම්පාල - ප්‍රතම ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රධාන යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව
'''* ගෞරවණීය විනිශචයකාර විස්ටි ගුණතිලක - හිටපු සොලිසිටර් ජෙනරාල්ර්, ජනාධිපති නීතිඥ
'''* ගෞරවණීය විනිශචයකාර උපවංශ යාපා - හිටපු සොලිසිටර් ජෙනරාල්ර්, ජනාධිපති නීතිඥ