cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
වාරි කර්මාන්තය
ඉතිහාසය
පුරා විද්‍යා සොයාගැනීම්වලට අනුව ක්‍රිස්තු පූර්ව 6වන සියවසටත් පෙර මෙසපොටේමියානු (දෙගැම් බැදි රාජ්‍යය) හා ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරයෙහි වාරිකර්මාන්තය පැවති බව ඔප්පු වී ඇත.වැඩි ජලය ප්‍රමාණවත් නොවූ බාර්ලි වගා කළ ප්‍රදේශයන්ට මෙසේ ජලය සැපයීම කර ඇත. ක්‍රි.පූ. 4වන ශත වර්ෂයේ සිට ක්‍රි.පූ. 9 වන ශතවර්ෂය දක්වා කඳුවැටියේ සානු හා නිම්නයේ ( Zana Valley)පැවති ඇලමාර්ගයක නටඹුන් සොයාගැනීමක් සිදුකර ඇත. වර්තමාන ලෝකයේ ආදිතම වාර්තා හැටියට මෙම ඇල මාර්ගය හැඳින්විය හැකිය. ක්‍රි.පූ 5වන ශතවර්ෂයට අයත් වාරිමාර්ගයක ලක්ෂණ14වන වන ශතවර්ෂයේ නිර්මාණය කළ ඇල මාර්ගය තුළින් දැකිය හැකි විය. ජලමාර්ග වලින් ජලය බෙදාහැරීම හා ජලය රැස්කර තබා ගැනීමේ තාක්ෂණය ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේත්(පාකිස්ථානය ) හා උතුරු ඉන්දියාවෙන් දියුණුව පැවති බවට සාක්ෂි ඇත Girnar හි පිහිටි ජලාශද ක්‍රි.පූ.2600 දී පැවති ඇල මාර්ග වාරිකර්මාන්තයද මෙම වාරිමාර්ග ජලය සඳහා පැවතියේ විශාල ඇල මාර්ග සංඛ්‍යාවක් සේම විශාල වගාබිම් සංඛ්‍යාවක්ද යොදාගෙන තිබේ.
පැරණි ඊජිප්තු ඉතිහාසයෙන් ලැබෙන සාක්ෂි අනුව පාරාවෝ පෙළපත් තුන්වන ඇමෙනෙම්හෙට් රජ විසින් (දොලොස්වන අධිරාජ්‍යයේ) ක්‍රි.පූ. 1800 දී පමණ ෆ්යියුම් (faiyum) ක්ෂේම භූමි ප්‍රදේශයේ වියලි කාලයේදී ප්‍රයෝජන ගත හැකි ලෙස වැඩිපුර වූ ජලය තැන්පත් කරන තුන්වන ස්වභාවික ජලාශයක් ලෙස භාවිතා කළ බව පෙනේ. මෙම වැඩිපුර ජලය මෙහි රැස්වනුයේ වාර්ෂිකව පිටාර ගලන්නා වූ නයිල් ගංගාවෙනි.
ක්‍රි.පූ. 800 දී පර්සියාවේ ක්වාන්ට්ස්වරු විසින් භාවිතා කළ වාරිමාර්ග ක්‍රම උපාංගයන් පැරණිම ක්‍රමවේද ලෙස අදටත් භාවිත ‍ෙකරේ. අද එම ක්‍රමවේදයන් ආසියාවේ මැදපෙරදිග හ‍ා උතුරු අප්‍රිකාණු රටවල ද දැකිය හැකි වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේ දී භූමි ගතව ඇති ජලය නල මාර්ග ඔස්සේ තද බෑවුම්වල හා ප්‍රපාතයන්ට විහිදී ඇති උමං මාර්ග හා සෘජුවම තැනූ ළිංවලින් සමන්විත ජලය ලබා ගැනීමේ දාමයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක විය.
නොරියා(Noria) ජල චක්‍ර ක්‍රමයට (දිය පහරක ගලායන වේගයට අනුව ක්‍රියාත්මක වූ) ජලය භාවිතයක්ද මේ අවධියේදීම භාවිතයට ගැණුනි. ඒ උතුරු අප්‍රිකාවේ සිටි රෝමාණුවන් විසිනි. ක්‍රි.පූ. 150 වන විට පෙර වළල්ලක් වටා සවිකර තිබූ බැහැලුම් ක්‍රමයට අමතර පීල්ලක සවිකල බැහැලුම් වලට වඩා ක්‍රමිකව ජලය පිරවෙන ලෙස දියුණු කරණ ලදී.
ක්‍රි.පූ. 300 දාතමින් පටන් ගත් ශ්‍රී ලංකාවේ පෞරාණික වාරිකර්මාන්ත ක්‍රමය පණ්ඩුකාභය රජ තුමාගේ කාලයේ සිට ඉදිරි ශතවර්ෂ 10ක් පුරා ලෝකයේ පැවති ක්‍රමවේදයන්ගෙන් විශිෂ්ටම හා සංකීර්ණම ක්‍රමයක් ලෙස පැවතුණි. උමං මාර්ග ඔස්සේ ජලය ගෙන යන මාර්ගවලට අමතරව සම්පූර්ණයෙන්ම කෘත්‍රීම ජලාශයක් ප්‍රථමවරට ඉදිකිරීමේ ‍ෙගෟරවය ද සිංහලයන් සතුව ඇත. පරාක්‍රම රජ සමයේ මෙම ක්‍රමවේදය වඩා පුළුල්ව පනගන්වන ලදී.
ඉතා පැරණි ජල ඉන්ජිනේරුවන් ලෙස ක්‍රි.පූ. 6වන ශත වර්ෂයේ වසන්ත හා සිසිර කාලයන් හි සිටි සුන්ෂු ආවෝද වොරින් රාජ්‍යසමයේ සිටි (ක්‍රි.පූ. 5වන ශතවර්ෂය) එක්සුමන් බයෝද විශාල වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘතීන් ක්‍රියාත්මක කළෝය. ක්‍රි.පූ. 256 දී චිනයේ ක්වින්(Qin) අධිරාජ්‍යයේ යෙච්වාන්(szechwan) ප්‍රදේශයේ Dujiangyan වාරිමාර්ග ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක ‍ෙකරිණි. එයින් අදටත් විශාල වගා බිම් ප්‍රමාණයකට ජලය සැපයේ.
ක්‍රි.පූ. 01වන ශතවර්ෂයේ හැන් අධිරාජ්‍ය සමයේ පහත් බිමක සිට උස් බිමකට ජලය ඇද ගන්නා පොම්ප ක්‍රමයක් භාවිතා කරන ලදී. මේවා පනගන්වන ලද්දේ පයෙන් පෑගීමෙන් ,ජල චක්‍ර හෝ ගවයන් විසින් ඇදන් යනු ලැබූ යාන්ත්‍රික රෝද වලිනි.මෙසේ සපයාගත් ජලය නාගරික නිවාසවල සාමාන්‍ය කටයුතු සඳහා,උයන්වතු සඳහා භාවිත කළ අතර ප්‍රධාන වශයෙන් වගා බිම් සඳහා ඇති. වාරිමාර්ගයන්ට ජලය සැපයීමට‍යොදා ගැණින.
වාරිමාර්ග කටයුතු වල වර්තමාන
20 වැනි ශත වර්ෂය වන විට ඩීසල් සහ විදුලි මෝටර් වල පැතිරීමත් සමග පලමු වතාවට භූගත ජලය පොම්ප කිරීමෙන් පොළව මතුපිටට ලබාගැනීම පෙරට වඩා කාර්යක්ෂම අන්දමින් සිදුවිය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස භූගත ජල ප්‍රමාණය විශාල ලෙස අඩුවීම, ජලයේ තත්වය බාල වීම, පොළව ගිලා බැසීම සහ වෙනත් ගැටලු මතු වයි. එමෙන්ම උතුරු චීන තැනිතලාව පන්ජාබ් ප්‍රදේශය සහ එක්සත් ජනපදයේ මහා නැති තලා ප්‍රදේශය වැනි කලාපයන්හි අනාගත ආහාර නිෂ්පානදය තර්ජනයට ලක්විය.
වර්ෂ 2000 දී පමණ ලෝක මට්ටමින් වර්ග කි‍ලෝ මීටර් 2788000 (අක්කර මිලියන 689) ක කෘෂි කාර්මික ඉඩම් වල‍ට වාරිමාර්ග පහසුකම් සදහා සුදානම් කළ 68% ක ප්‍රමාණයක් පිහිටා තිබෙන්නේ ආසියාවේ වන අතර 17% ක් ඇමෙරිකාවේ ද, 9% ක් යුරෝපයේද, 5% අප්‍රිකාවේ ද, 1% ඕස්ට්‍රේලියානු කලාපයේද පිහිටා ඇත. මේවා යින්ද ඉතා හොඳින් වාරි පහසුකම් සපයා ඇති ඒකාබද්ධ ප්‍රදේශ වශයෙන් උතුරු ඉන්දියාවේ සහ පකිස්තානයේ ගංඟා සහ ඉන්දු නදී අසබඩ ප්‍රදෙ‍්ශ, චීනයේ හායි හෙ හුආන්ග් හෙ සහ සැංග්සි ද්‍රෝණියේ ප්‍රදේශ, ඊජිප්තුවේ සහ භූතානයේ ගඟබඩ ප්‍රදේශ, මියුරි - මිසිසිපි ගංඟා ද්‍රෝණිය සහ කැලිෆෝනියාවේ සමහර ප්‍රදේශ හඳුනාගෙන ඇත. ලෝකයේ ජන ගහණය වැඩි ප්‍රදේශ සියල්ලේම වාගේ කුඩා වාරිමාර්ග පහසුකම් වලින් යුත් ප්‍රදේශ පැතිරී ඇත.
වාරි ජලයේ ජල සම්පාදන මූලාශ්‍ර
උල්පත් වලින් හා ළිංවලින් ලබා ගන්නා භූ ගත ජලය, ගංගා, විල්, ජලාශ වලින් ලබා ගන්නා ජලය, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයක් නොවන අපද්‍රව්‍යය පිරිසිදු කිරීමෙන් පසු ලබා ගන්නා ජලය වැඩිපුර තිබෙන ලවණ ඉවත් කිරීමෙන් සහ වැසිකිලි අප ජලය පිරිසිදු කිරීමෙන් ලබා ගන්නා ජලය ගොවිතැන් කටයුතු සඳහා ජලය ලබා ගන්නා මූලාශ්‍ර විය හැක.වාරි ජලය ලබා ගැනීමේ විශේෂ ක්‍රමයක් වන්නේ ජල ගැලීම් අවස්ථාවලදී එක් රැස් කර ගන්නා ජලයයි. මෙම ජලය වේලි, ඇල මාර්ග,අමුණු, උපයෝගී කර ගනිමින් වියළුණු ගංගා පතුල්වලට හරවා විශාල ප්‍රදේශයකට බෙදා හරිනු ලැබේ. ඉන්පසු බිමෙහි රැඳී .තිබෙන තෙතමනය වගා කටයුතු සඳහා යොදා ගනු ලැබේ. ජල ගැලීම්වලදී එකතුකරගන්නා ලද ජලය යොදා ගෙන කරන ජල සම්පාදන ක්‍රමය විශේෂයෙන් භාවිතා වන්නේ අර්ධ ශුෂ්ක, ශුෂ්ක ප්‍රදේශ සහ කඳු ආශ්‍රීත ප්‍රදේශවලයි. ජල ගැලීම් අවස්ථාවලදී වැසි ජලය (එකතුකර ගන්නා ජලය ) ප්‍රයෝජනයට ගැනීම පිළිගත් ජල සම්පාදනය කිරීමේ ක්‍රමයක් වන නමුත් වැසි ජලය එවැන්නක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් පිළි නොගැනේ. වැසි ජලය එකතු කර ගබඩා කිරීම යනු නිවෙස්වල වහලවල්වලට, මුඩු ඉඩම්වලට වැටෙන වැසි ජලය එකතු කිරීමයි. පසුව මෙම ජලය වගාබිම්වලට අරපරිස්සමෙන් යෙදීමයි. එබැවින් මෙම ක්‍රමය ජලය එක් රැස් කොට අරපරෙස්සමෙන් භාවිතා කරන ක්‍රමයක් ලෙස සැලකේ.
උද්‍යාන වාරිමාර්ග පද්ධති - භූමි වාරිමාර්ග පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය
බොහොමයක් වානිජමය හා ගෘහස්ථ වාරිමාර්ග පද්ධති වේ. එනම් සියළු දේ භූමිය තුළ වළ දමා ඇත. ජල නළ, වතුරමල් හා වාරිමාර්ග වෑල්ව සඟවා ඇති එමඟින් වඩා පිරිසිදු හා ප්‍රදර්ශනාත්මක භූ දර්ශනයක් සපයන අතර ගෙවතු නළ හෝ අනිකුත් අංග අතින් එහි මෙහා රැගෙන යාමට සිදු නොවේ.
ජල ප්‍රබව හා ජල නළ එලීම
ජල විදින පද්ධතිවල ආරම්භය වන්නේ ජල ප්‍රබවයකි. එය සාමාන්‍යයෙන් පවතින ජල මාර්ගයකට වූ ජල කරාමයක් හෝ ළිඳකින් හෝ පොකුණකින් ජලය ඉවතට අදින ජල පොම්පයක් විය හැකිය. ජලය පයිප්ප හරහා ජල ප්‍රබවයේ සිට වෑල්ව තුළින් ජල විදින වතුර මල්වලට ගමන් කරයි. ජල ප්‍රබවයේ සිට වාරිමාර්ග වෑල්ව දක්වා ඇති ජල නළ ප්‍රධාන ජල මාර්ග ලෙස හා වෑල්වවල සිට වතුර විදින දක්වා නළ මාර්ග ආංශික ජල මාර්ග ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. වර්තමානයේ දී යොදා ගන්නා ජල නළ එලීම් වන්නේ HDPE හා MDPE හෝ PVC හෝ PEX ය. එයට හේතුව ඒවා ස්ථාපනය කිරීමට ඇති පහසු බව හා විඛාදනයට ඒවා දක්වන ප්‍රතිරෝධයයි. ජල ප්‍රබවයෙන් පසුව සාමාන්‍යයෙන් ජලය පරීක්ෂා වෑල්වයක් හරහා ගමන් කරයි. මෙමඟින් වාරිමාර්ග පද්ධතියේ ඇති ජලය නැවත ඇදීම වළක්වන අතර පිරිසිදු ජල සැපයුම් අඛණ්ඩව පවත්වා ගනී.
පාලක, ප්‍රදේශ හා වෑල්ව
බොහොමයක් වාරිමාර්ග පද්ධති ප්‍රදේශවලට බෙදා ඇත. ප්‍රදේශයක් යනු තනි වාරිමාර්ග වෑල්වයක් හා නළ මඟින් එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇති වතුර විදින එකක් හෝ කිහිපයකි. මෙලෙස වාරිමාර්ග පද්ධතියක් ප්‍රදේශවලට බෙදා ඇත්තේ මුළු යායකට හෝ ක්‍රීඩාංගනයකට එකවර වතුර විදීම සඳහා ප්‍රමාණවත් තරම් පීඩනයක් හෝ ගැලීමක් ලබා ගත නොහැකි නිසාය. එක් එක් ප්‍රදේශයට වාරිමාර්ග පාලකයක් මඟින් වයරයක් හරහා පාලනය වන පරිනාලිකා වෑල්වයක් ඇත. වාරිමාර්ග පාලකයක් යනු යම් නිශ්චිත වේලාවක දී යම් ප්‍රදේශයකට ක්‍රියාත්මක වීමට හා එය විශේෂිත කාල පරාසයක් පුරාවට පවත්වා ගැනීමට සංඥා කරන යාන්ත්‍රික හෝ විද්‍යුත් උපාංගයකි. පාරිසරික තත්ව වලට අනුව ජලය දැමීමේ කාලය එමඟින්ම තීරණය කිරීමේ හැකියාව ඇති පාලක හැඳින්වීමට යෙදෙන වර්තමාන වදන වන්නේ ස්මාට් පාලක යන්නයි. ස්මාට් පාලක මඟින් වර්තමාන තත්ව තීරණය කරනු ලබන්නේ අදාල ප්‍රදේශය සඳහා වූ ‍ඓතිහාසික කාළගුණ දත්ත මඟින් එය ආර්ද්‍රතා සංවේදකයක් (ජල විභවය හෝ ජල අන්තර්ගතය) කාළගුණ ස්ථානයක් හෝ මේවායේ සංයුක්තයක් විය හැක.
ජල විදින‍
යම් ප්‍රදේශයක් ක්‍රියාත්මක වීමේ දී ජලය ආංශික මාර්ග හරහා පැමිණ ජල විදිනවල හිස් අසලින් අවසන් වේ. බොහොමයක් විදිනවල පතුලෙහි පොට සහිත ඇතුළත් කිරීම් ඇති අතර එමඟින් එයට නලයක් සම්බන්ධ කිරීමට ඉඩ ලබා දෙයි. ජල විදින සාමාන්‍යයෙන් ස්ථාපනය කර ඇත්තේ ඒවායේ හිස භූමි මට්ටමේ පවතින ලෙසය. ජලය පීඩනය භාජනය කළ විට එම හිස් භූමිය ඉවතට මතු වී වෑල්ව වැසී ජලය ගැලීම නවතින තෙක් අදාල ප්‍රදේශයට ජලය විදීම සිදු වේ. ආංශික මාර්ගයේ තවදුරටත් ජල පීඩනය නොපවතින විට ජල විදින හිස නැවත භූමිය තුළට කිඳා බසිනු ඇත.
එච් ඒ සිරිල් පෙරේරා
හැදින්වීම
1963 වර්ෂයේ දංකොටුව ගෝනවිල ශාන්ත	ජොශප් එල්ලේ ක්‍රීඩා සමාජයට ක්‍රීඩා කරමින් එල්ලේ ක්‍රීඩාවට පිවිස ඇති අතර පසුව දංකොටුව සුහද ක්‍රීඩා සමාජයට එක්ව දක්ෂ්කම් දක්වමින් පසුව කණ්ඩායම මෙහෙයවමින් සුහද කණ්ඩායම එල්ලේ ලෝකයේ ඉහල තලයකට රැගෙන යාමට මහත් කැපකිරිමක් කර ඇති ප්‍රභල ක්‍රීඩකයෙකු වශයෙන් හැදින් විය හැක. සුහද කණ්ඩායම මෙහෙයවමින් දිවයින පුරා එල්ලේ ක්‍රීඩාව ජනප්‍රියතාවයට පත්ව තිබු එම වකවානුව තුලදී ජාතික ශුරතාවයන් ඇතුලත්ව ශුරතාවයන් විශාල ප්‍රමාණයක් ජයග්‍රහනය කර ගැනීම පිණිස දක්ෂතා පෙන්වන ලදී.
එල්ලේ පිටියේදී දිගු පහරවල් එල්ල කරමින් තම පිලට ලකුණූ ලබා දෙමින් අඩු ලකුණු ගනනකට තම කණ්ඩායම දැවි ගොස් ජයග්‍රහනය අසීරැ අඩියකට පත්වූ විට කණ්ඩායමේ බර කරට ගනිමින් තම පිත්තේ අණසක පිටිය පුරා පතුරවමින් අනෙකුත් ක්‍රීඩකයිනට ආදර්ශයක් ගෙන දෙමින් පන්දු රකිමින් සිටින ප්‍රතිවාදී ක්‍රීඩකයින් අතරින් බිම දිගේ සමාන්තර පහරවල් එල්ල කරමින් තමන්ට රිසි සේ ලකුණු ලබාගන්නා ක්‍රීඩකයෙකු වශයෙන් ක්‍රීඩා ලෝලින් අතර නමක් තබා ඇති ක්‍රීඩකයෙකු විය.
ප්‍රථමයෙන් ක්‍රීඩා කරන ලද එල්ලේ කණඩායම්
ශාන්ත ජෝශප් එල්ලේ කණඩායම දංකොටුව
තරග කරන ලද කණ්ඩායම්
-දංකොටුව සුහද එල්ලේ කණ්ඩායම,පුත්තලම් දිස්ත්‍රීක්ක එල්ලේ කණඩායම,ගම්භද එල්ලේ කණ්ඩායම ක්‍රීඩා කරන ස්ථානය:-තුන් ඉරියව්වේ ක්‍රීඩක එල්ලේ ක්‍රීඩා පිටියේ සෑම ස්ථානයක්ම,පන්දු යැවීමේ විශේෂ දක්ෂතාවයකි.
රැකියාව
ප්‍රධාන තරගයන්
1974 වසරේ අනුරාධපුර මහජන ක්‍රීඩාංගනයේ පැවැත්වූ ජාතික ක්‍රීඩා උළෙලේ ජාතික ශුරතාවය දිනා ගැනිමට දංකොටුව සුහද එල්ලේ කණ්ඩායම මෙහෙයවීමේ වගකීමද මෙම දක්ෂ ක්‍රීඩකයා විසින් දරන ලදී.1974 වර්ෂයේ ජාතික ශූරයා වශයෙන් සුහද ක්‍රීඩා සමාජයේ මෙන්ම එල්ලේ ක්‍රීඩා පිටියේ දක්ෂ ධාවකයෙකු වශයෙන් හදුන්වනු ලැබූ ඒ ඩී රේමන් අප්පුහාමි ජය සංකේත ලබා ගන්නා ලදී.
සිරිල් පෙරේරාගේ නායකත්වය යටතේ ක්‍රීඩා කරනලද තරගමාලාවන්
අතුරින් අමතක කළ නොහැකි තරගමාලාවන්.
නායකත්වය යටතේ ක්‍රීඩා කරනලද ආරාධිත තරගමාලාවන් == අතුරින් අමතක කළ නොහැකි තරගමාලාවන්.
සිරිල් පෙරේරාගේ නායකත්වය යටතේ ක්‍රීඩා කරනලද තරගමාලාවන් කිහිපයක් ඉහත සදහන් එල්ලේ තරගමාලාවන් වලදී දංකොටුව සුහද එල්ලේ කණ්ඩායම වෙනුවෙන් කැප වෙමින් දක්ෂකම් දක්වමින් වසර 30 කට අධික කාලයක් එල්ලේ ක්‍රීඩාවේ නිරත වෙමින් දංකොටුව සුහද එල්ලේ කණ්ඩායම ලංකාවේ ප්‍රභලතම එල්ලේ කණ්ඩායම් අතරට රැගෙන යමින් දංකොටුව ග්‍රාමයටත් එල්ලේ ක්‍රීඩාවටත් මහත් මෙහෙවරක් ඉටුකරමින් කණ්ඩායම් නායකත්වය විනය ගරැකව ඉටුකරලීමට සමත්කම් දැක්වූ මෙම දක්ෂ එල්ලේ ක්‍රීඩකයා තම ජීවිත කාලයෙන් වැඩි හරියක්ම ගෙවාදමා ඇත්තේද එල්ලේ ක්‍රීඩාව වෙනුවෙනි.
රසායනික මූලද්‍රව්‍ය
600px|thumb|රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන් දැක්වෙන [[ආවර්තිතා වගුව]]
රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක් යනු, එහි පරමාණුක ක්‍රමාංකය හෙවත් එහි න්‍යෂ්ඨියෙහි අඩංගු ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාව වෙතින් ප්‍රභේදනය වන්නාවූ, එකම වර්ගයේ පරමාණු වලින් සමන්විත සංශුද්ධ රසායනික ද්‍රව්‍යයකි. සමස්ත රසායනික පදාර්ථය සමන්විත වන්නේ මෙම මූලද්‍රව්‍ය වලිනි. මූලද්‍රව්‍ය සඳහා පොදු නිදසුන් වන්නේ යකඩ, තඹ, රිදී, රන්, හයිඩ්‍රජන්, කාබන්, නයිට්‍රජන් සහ ඔක්සිජන් වෙති.
මහා පිපිරුමෙහිදී ජනිත වූයේ යැයි විශ්වාස කෙරෙන, විශ්වයෙහි ඇති හයිඩ්‍රජන් සහ හීලියම් හැරුණු විට, ඉතිරි බොහෝ රසායනික මූලද්‍රව්‍යයන් පසුකාලීන ක්‍රියාවලියන් තුලින් ජනිත වූයේ යැයි සැලකෙයි.
මෙම ක්‍රියාවලීන් පහත පරිදී බෙදා දැක්විය හැක:
විස්තරය
thumb|right|375px|Estimated distribution of dark matter and dark energy in the universe. Only the fraction of the mass and energy in the universe labeled "atoms" is composed of chemical elements. සැහැල්ලුතම මූල ද්‍රව්‍යයන් වනුයේ හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම්ය. මේවා විශ්වයේ මහා පිපුරුමේ (Big Bang nucleosynthesis) තුලදී විශ්වයෙහි ආයු කාලයෙන් මුල් විනාඩි 20 තුලදී නිපදවූනු අතර ඒවායේ ස්කන්ධ අතර අනුපාතය 3 : 1 වේ. (ආසන්න වශයෙන් පරමාණු ප්‍රමාණය අතර අනුපාතය ගත් විට 12 : 1 වේ) හයිඩ්‍රජන් හා හීලියම් ඇතිවුණු පසු අනෙක් මූල ද්‍රව්‍යයන් ස්වාභාවික සහ කෘත්‍රීමව කරන ලද න්‍යෂ්ටික සංස්ලේෂණ ක්‍රම, හා න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය වැනි ක්‍රම මගින් ඇති විණි.
වසර 2006 වන විට මූල ද්‍රව්‍ය 117 ක් තේරුම් ගෙන සිටි අතර (මෙහි තේරුම් ගත් යනු අනෙක් මූලද්‍රව්‍යවලින් පැහැදිලිව වෙන් කොට ගත් කාලයක් පවතී යන්න වේ.) මෙයින් 94 ස්වාභාවික පෘථිවියේ පවතී. මෙයින් 6 ක් අංශු මාත්‍රීය ප්‍රමාණ වලින් පවතී. ඒවා නම් ටෙක්නීටියම් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 43, ප්‍රොමේතියම් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 61, ඇස්ටටීන් පරමාණුක ක්‍රමාංකය 94 වේ. මීට අමතරව (සමහර විට) පරමාණුක ක්‍රමාංකය 98 වූ කැලිෆෝනියම් ඇතැම් වේලාවට අනාවරණය කරගෙන ඇති අතර එය තාරකා සහ අද්භූත තාරකාවල වර්ණාවලි මගින් සොයා ගත නොහැකි අතර ඒවා කෘත්‍රීමව ව්‍යුත්පන්න කළ යුතු වේ. මෙම මූල ද්‍රව්‍ය කෘත්‍රීම ක්‍රම මගින් ව්‍යුත්පන්න කරන ඉතා කෙටි අර්ධ ආයු කාලයක් සහිත විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍ය නිසා ‍තැනෙන්නකි.
ඉතිරි මූල ද්‍රව්‍ය 22 පොළොවේ හෝ කක්ෂ වර්ණාවලි මගින් සොයා ගත නොහැකි අතර ඒවා කෘත්‍රීමව ව්‍යුත්පන්න කළ යුතු වේ. මෙලෙස කෘත්‍රීමව ව්‍යුත්පන්න කරන ලද මූලද්‍රව්‍යයන් සියල්ලම විකිරණශීලී වන අතර ඉතා කුඩා අර්ධ ජීවිත කාලයක් ඇත. මෙම මූලද්‍රව්‍ය පොලොවේ තිබුණහොත් ඒවා බොහෝ දුරට දිරාපත් වේ. යම් හෙයකින් පොළොවේ හෝ නව තරුවක පැවතුණහොත් ඒ හදුනා ගැනීම පවා හැකි නොවන ඉතා කුඩා ප්‍රමාණ වලිනි. පළමුව කෘත්‍රිමව නිර්මාණය කරන ලද මූල ද්‍රව්‍ය වනුයේ ටෙක්නීටියම්ය. (ඒ 1937 දීය. ඒ අංශු මාත්‍රීය ලෙස ටෙක්නීටියම් පවතින බව 1925 දී සොයා ගත්තද, එතෙක් මූල ද්‍රව්‍ය හඳුනාගත නොහැකි වුනි. නැතහොත් එය 1925දී සොයා ගත හැකිව තිබුණි.) මෙම ක්‍රියාවලිය කිහිපවරක් ස්වාභාවිකව අංශු මාත්‍රීයව පවතින මූලද්‍රව්‍ය සඳහා සිදු කෙරුණි.
මූල ද්‍රව්‍ය ලැයිතුවක්, නමෙන්, ලකුණෙන් , පරමාණුක ක්‍රමාංකයෙන් , ද්‍රවාංකයෙන්, තාපාංකයෙන් සහ පරමාණුවල අයනීකරණ ශක්තිය ලබා ගත හැක. හොඳම මූලද්‍රව්‍යවල වර්ගීකරණ ආවර්ථිතා වගුවේ වන අතර සමාන ගුණැති මුලද්‍රව්‍ය එකට ගෙන එහි දක්වා ඇත.
විශේෂිත රසායනික මූලද්‍රව්‍ය
රසායන විද්‍යාව විද්‍යාවක් බවට පත්වීමට ප්‍රථමයෙන්, රස විද්‍යාඥයින් ලෝහ හා බහුල වශයෙන් යොදා ගැනෙන සංයෝග යන දෙවර්ගය සඳහාම ගුප්ත සංකේත සැලසුම් කරනු ලැබූහ. කෙසේ වෙතත් මේවා ක්‍රියාවලින් හෝ රූප සටහන්වල කෙටි යෙදුම් ලෙස භාවිතා කර ඇත. එහිදී අණු සෑදීම සඳහා පරමාණු සම්බන්ධවීම පිළිබඳ සංකල්පයක් නොවීය. ජෝන් ඩෝල්ටන් පදාර්ථයේ පරමාණුක වාදයෙන් ඉදිරියට යාමත් සමග අණු දැක්වීමට යොදා ගත හැකි වෘත්ත මත පදනම් වූ ඔහුගේම සරල සංකේත පිළිබඳ උපක්‍රමයක් යොදා ගෙන ඇත.
මූලද්‍රව්‍යවල නම් පරිවර්තනය කිරීමට අවශ්‍ය වූවත් රසායනික සංකේත ජාත්‍යන්තරව අවබෝධ කරගත හැක. සමහර අවස්ථාවලදී මෙය වෙනස් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ජර්මාණුවන් අයඩීන් සදහා “I” වෙනුවට “J” යොදාගනී. එමනිසා මෙහිදී රෝමාණු ඉලක්කම් සමග මෙහි පැටලීමක් සිදු නොවුණු ඇත.
පෙර උදාහරණවල මෙන්, රසායනික සංකේතයක පළමු අකුර සෑමවිටම කැපිටල් විය යුතු අතර පසුව සඳහන් කරන අකුරු වේ නම් ඒවා සෑම විටම කුඩා අකුරු (සිම්පල්) විය යුතුය.
සාමාන්‍ය රසායනික සංකේත
සංසන්දනාත්මක සූත්‍ර සඳහා රසායනික මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩවලට ද සංකේත පවතී. ඒවා එක කැපිටල් අකුරකින් සමන්විත වන අතර සුවිශේෂ මූලද්‍රව්‍යවල නම් ලෙස යෙදාගැනීමට අවසර ලබා දී නැත.උදාහරණයක් ලෙස “X” සංයෝග කාණ්ඩයක ඇතුළත් විචල්‍ය කාණ්ඩයක් දැක්වීමට යොදාගනී. (නමුත් බොහෝවිට හැලජන) මේ අතර “R” හයිඩ්‍රොකාබන් දාමයක් වැනි සංයෝග ව්‍යුහයක් අදහස් කරන මුක්ත ඛණ්ඩකයක් දැක්වීමට යොදාගනී. “Q” අකුර රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් තුළ “තාපය” නියෝජනය කරයි. “Y” ද බොහෝ විට සාමාන්‍ය රසායනික සංකේතයක් ලෙස යොදාගත්ත ද, එය “යිට්‍රියම්” වල සංකේතය ද වේ. “Z” ද නිතරම සාමාන්‍ය විචල්‍ය කාණ්ඩයක් ලෙස යොදා ගනී. “L” අකාබනික රසායනයේ දී හා ලෝහ කාබනික රසායනයේ දී සාමාන්‍ය ලිගන්ඩ් දැක්වීමට යොදාගනී. “M” ද බොහෝ විට සාමාන්‍යයෙන් ලෝහ ඇති ස්ථානවලදී යොදා ගනී.
සමස්ථානික සංකේත
හයිඩ්‍රජන් මූලද්‍රව්‍යයේ ප්‍රධාන සමස්ථානික තුන ප්‍රොටොනියම් සඳහා H ද, ඩියුටීරියම් සඳහා D ද, ට්‍රිටියම් සඳහා T ද ලෙස බොහෝ විට ලියනු ලැබේ. එක් එක් පරමාණුවේ ස්කන්ධ අංකය ලියා තැබීම වෙනුවට, රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවලදී ඒවා යොදා ගැනීම වඩා පහසු වේ.
(2H2O මෙසේ ලිවීම වෙනුවට          D2O බැර ජලය)
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
මාලින්ද පුෂ්පකුමාර
මාලින්ද පුෂ්පකුමාර පා දඟ පන්දු යවන ශ්‍රීලංකා කණ්ඩායමේ ටෙස්ට් වරම් ලත් ක්‍රීඩකයෙකි. වයස අවුරුදු 30 වන මොහු සිය දෙමව්පියන් මෙන්ම සොහොයුරන් සමග ගාල්ල ප්‍රදේශයේ ජීවත් වේ. ලුම්බිණි විදුහලෙන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට අත්පොත් තැබූ මොහු චිලව් මේරියන්ස්‌ ක්‍රීඩා සමාජයේ පළපුරුදු ක්‍රීඩකයෙකි.
සිංගප්පූරුවේ පුළුල්විදැහුම
පළමු ජන වෙළෙඳ ගුවන්විදුලි සේවය ලෙසින් රේඩියෝ සිංගපුර සංස්ථාපනය වත්ම 1923 මැයි 5 දිනදී  සිංගප්පූරුවේ පුළුල්විදැහුම ඇරඹුනි.
ලෝක ගෝලය
පෘථිවිය හෝ වෙනත් ඕනෑම ගෝලාකාර අභ්‍යවකාශ වස්තුවක ත්‍රිමාන ආකෘතීන් ලෝක ගෝල හෙවත් ලෝක බෝල ලෙස හැඳින්වේ.
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:ගෝල
තුඩුගල තෙන්නකෝන් පරපුර
ආරම්භය
කෝන් වරුන්ගේ ඉතිහාසය කෝට්ටේ යුගයේ මුල් භාගය දක්වා ඈතට දිවෙන අතර කෝන් යන්න ප්‍රධානියා යන්න මලයාලම් බසින් යෙදූ වචනයක් බව විද්වත් මතයයි. කෝට්ටේ සමයේ දී ඉන්දියාවේ සිට මෙරට රජ කරවන්නට සුදුසු කුමරෙකු ගෙන්වා ගත්තේ සොලී රටෙනි. නමුත් ඔහු රජ බව නොලද අතර ඔහුගේ පරපුර කළුතර ප්‍රදේශය නින්දගම් ලද බව කියැවේ. මෙම පරපුර පසු කාලයේදී තුඩුගල රජ පරපුර නමින් ප්‍රකට වූ අතර තෙන්නකෝන් බණ්ඩාරවලිය ලෙසත් තුඩුගල විසිදාගම බණ්ඩාරවලිය ලෙසත් පිළිගන්නේ මෙම පරපුරයි. කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පස්‍යොදුනේ සහ රයිගම් නින්දගම් ලත් මුල්ම තැනැත්තා තින්තාඩු මුඩිත්ත තෙන්නකෝන් පෙරුමාල් බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ. බණ්ඩාරවලිය ට අනුව දෙවුන්දර දේවාලයේ නිත්‍ය භාරකාරීත්වය ලද බවද කියැවේ.ඔහු හය වන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ මස්සිනා බව කියැවෙන අතර කෝට්ටේ චිත්‍රකූඨ මළුවේදී එම පරපුර ට භුක්තිදක්වා ලෙසින් තුඩුගල විසිදාගම ගම් පිරිනැමූ බව සඳහන්වේ.
- තෙන්නකෝන් තින්නඩු මුඩිත්තන පෙරුමාල් කතා පුවත -
(තුඩුගල ධම්මජෝති හිමියන්ගේ තුඩුගල සහ විසිදාගම පැවති බණ්ඩාරවලිය/ තුඩුගල වීදාගම පේවති බණ්ඩාරවලිය - කොළඹ කෞතුකාගාර පුස්කොළ පොත් අංක 2023,2024)
'''”කෝට්ටේ නුවර රජ පැමිණි මහ රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ ඇවෑමෙන් රාජ්‍යයට නිසි කුමාරකෙනෙකු නැති නිසා ඒ වේලාවට සොළී රට රජ කරන සොළී මහා රාජෝත්තමයන් වහන්සේගේ බෑනා වන කුමාර කෙනෙකු ඇති බව සමහර මන්ත්‍රීවරු දන්නා නිසා රහසට බෑනාවන කුමාරයා කෝට්ටේ නුවර රජකමට එවන හැටියට සොළී මහා රාජෝත්තමයන් වහන්සේට හසුන් ඇරිය තැනේදි ඒ මහා රාජෝත්තමයන් වහන්සේ විසින් එව්ව බෑනා වන කුමාරයා නැවු නැග මුහුදෙන් එන වේලාවට අලකේශ්වර මන්ත්‍රීකියන අමත්‍යයානෝ අල්ලස් දෙමින් රජ පැමිනි නිසා ඇමැතිවරු ඒ කුමාරයා කොළඹට ගොඩ නොබස්වා මුන්නේස්සරමට ගොඩ බස්සා මායාදුනු කෝරළයට කැඳවාගෙණ ගොස් අපි ඉල්ලූවිටක දෙන හැටියට රුකුළ මහතෙරුන්ට රහසින් පරිස්සම කරන හැටියට භාරදුන්හ.ඒ නායක තෙරුන්වහන්සේ රහසින් කුමාරයා රුකුලවත්තේ පරෙස්සං කරන වේලාවට-කෝට්ටේනුවර රජ පැමිනි අලකේශ්වර මන්ත්‍රින් රයිගම් නුවරදී නැතිකර දමා රුකුලවත්තේ වැඩ සිටිය කුමාරයා වැඩමවා ගෙණ කෝට්ටේ නුවර රජ පමුණුවා ”රුකුල පරාක්‍රමබාහු මහා රාජෝත්තමයා” යන නමින් ප්‍රසිඬව රාජ්‍යශ්‍රියාව කරවදාරණ ප්‍රසතාවට සොළී රට රජ කල මාමා වන මහරාජෝත්තමයන්ගේ ඇවෑමෙන් මස්සිනාවන කුමාරයා රජපැමිණ ”තෙන්නකෝන් තින්නඩුමුඩිත්තන පෙරුමාල්” කියා ඔටුණු දරා රජකරන ප්‍රස්තවාට මෙම සොළී රටට යුද්ධය මරාටි රජ්ජුරුවෝ පැමිණ....ජයගන්ඩ බැරි නිසා නැවු නැගී කොළඹ තොටට ගොඩබසින්ට එන බව ශ්‍රී ලංකේශ්වර වූ උතුම් රුකුල පරාක්‍රමබාහු රජුට සැලකරවූ තැනේදී ඊට බොහෝසේ කරුණා සන්තෝශ වී...... විසිදාගම,තුඩුගල,මඩුගම,හේනේගම පරවෙනි හැටියට ලැබී.....පස්යොදුන් කෝරළයත් පාඩාගල යන ගමට සතර මාඉම් ඇතුව අවුරුද්දකට ”දෙවුන්දර උත්පලවර්ණ ශ්‍රී විෂ්ණු දිව්‍ය රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ දේව මන්දිරයට” පඬුරු පණම් දහසයක් දෙමින් මෙම තෙන්නකොන් තින්නඩු මුඩිත්තන පෙරුමාළුන්ගේ දරුමුණුබුරු පරම්පරාවට භුක්තිවිඳිනා හැටියට ජයවර්ධන කෝට්ටේ නුවර චිත්‍රකූට මණ්ඩපයේදී සන්නස් වික්‍රමසිංහ සේනාධිපතීන් ඇතුළුව බොහෝ මුදලිවරුන් මධ්‍යයෙහිදී ශ්‍රී සන්නස සමග වෙනත් බොහෝ තානාන්තරවල් දෙවා වදාළහ."'''
වස්කඩුව පාලනයට ක්‍රි.ව.1660 දී පමණ මුඩිත්ත පෙරුමාලයන්ගේ මී මුණුබුරු කෙනෙකු (තුඩුගලගේ දොන් ජුවාන් පෙරේරා පෙරුමාල්) පැමිණි අතර පසු කාලයේ දී පනාපිටිය මල් අස්නේ ගමේ විසූ එම තැනැත්තා ගේ එකම දියණිය (තුඩුගලගේ දෝන ලුසියා පෙරුමාල්-දෝන ලෙක්ස්-ධර්මසේන සොහොන් භූමියේ ශිලා ඵලක[විපත 1771]) යකුන්දූවේ බණ්ඩාරවලිය ට අයත් යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ දොන් ගිමාරිස් පෙරේරා ධර්මසේන තෝම්බු විදානේ නොහොත් ධර්මරාළ ධර්මසේන සොහොන් භූමියේ ශිලා ඵලක [විපත 1767]-පෙරිය ධර්මසේන මුදියන්සේ  සමඟ විවාහ පත් වූ බව වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමියන්ගේ වර්ශකණ්ඩරාෂ්ට්‍රය කෘතියේ සඳහන් වේ.
තුඩුගලගේ දොන් ජුවාන් පෙරේරා ගේ දොන් සයිමන් නැමති පුතුගේ පරිවාරය පැහැදිලි සේයාවන් ඇතිව ඉදිරියට පැවත ආ අතර රේන්ද කර්මාන්තයේ ප්‍රබලයෝ වූ සේදවත්තේ වලව්වේ දොන් පිලිප් ජුවාන් හයවෙනි මුණුබුරු පරම්පරාවට අයත් වේ. දොන් පිලිප්ගේ පියා කළුතර පනාපිටිය ග්‍රාමයේ ඉඩම් හිමි වැවිලි කරුවෙකු වූ අතර කුරුඳු වගාවේ පරතෙර්ට පත්වූවෙකු විය.
19 - 20 සියවස
තුඩුගලගේ පරපුර බෞතීස්ම ලබා පසු කාලේ තුඩුගලගේ දොන් තෙන්නකෝන් සේනාරත්න ලෙසින් පැවත ආ අතර පවුල් සංස්ථා බෙදී යෑම මත විශාල පවුල් ගසක ස්වාභාවයක් ගත්තේය. ඉන් එක් ප්‍රභල පවුල් ගස විජේවර්ධන නම්බුනාම ලත් සේදවත්තේ වලව්වේ පිරිසයි. සේනාරත්න නම්බුනාම ලත් පිරිස පනාපිටිය වලව්වේය. දොන් ජුවාන් රාළහාමිගේ වැඩිමල් දියණියගේ පාර්ශවය යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ නාමයෙන් හිටිගේ මැස්ටියගේ උණම්බුවේ කඩුකෝන් ආදී නාම රැසකින් ව්‍යාප්ත වූ අතර වස්කඩු බද්දේ පට්ටිකාරවාසල වලව්වේ මූලස්ථානය කරගත් යකුන්දූවේ හිටිරාළලාගේ පරපුර ක්‍රි.ව.1850දී කාලයේ දී අවසන් වී ගොස් සුසෙව්හේවගේ පරපුර බලවත් විය.තුඩුගල පරපුරේ මෑත කාලීන සුවිශාල නැගීම සිදුවූ වේ සේදවත්තේ වලව්වේ තුඩුගලගේ දොන් පිලිප් විජේවර්ධන කුමරුන්ගේ සමයේ දීය.ලංකාවේ ධන කුවේර්‍යන් අතර මුල් ස්ථානයට පත් ඔහු සතු ඉඩම් අක්කර ගනන දෙවනි වූවේ හෙන්‍රි  සොය්සා මහතාගේත් මහමුදලි සොලමන් ඩයස් බණ්ඩාරනායක මුදලි තුමාගේ ඉඩම් ප්‍රමාණයට පමණි. පිලිප් කුමරුගේ වත්කම නිසාවෙන් ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුවෙන් ඔහුට ශ්‍රී විජයවර්ධන ගරු නම්බු සහිත කෝරළේ මුදලි තානාන්තරයක් පිදූහ.එසේම කෝට්ටේ පරම්පරා තෝම්බුවට අයත් තම පරපුරේ අතීත ශ්‍රී විභූතිය කැළණි විහාරයේ උරුමය සනිටුහන් කරමින් එහි ඉපැරැණි සිරියාව ගෙන ඒමට විශාල කැපවීමක් සිදු කළේය. පිළිප් ගේ කාලාත්‍රයා වූ වෑවගේ දෝන හෙලේනා විජේවර්ධන ළමාතැනී බොදු ඉතිහාසයේ නොමැකෙන සළකුණු තැබු අයෙකි. දොන් රිචඩ් විජේවර්ධන මැතිතුමාගේ ලේඛහවුස් මන්දිරය වර්ථනාමය දක්වාම ලංකාවේ පත්තර මහගෙදර යි.ලංකාවේ පලමු විධායක ජනපති වූ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මැතිතුමා දොන් පිලිප් මුදලි තුමා ගේ මුණුබුරු කෙනෙකු වන අතර බොහෝ සමයක් ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය ධූරයේ කටයුතු කරමින් 2022 වසරේ ලංකාවේ විධායක ජනපති ධූරයට පත් රනිල් වික්‍රමසිංහ මැතිඳු දොන් පිලිප් මුදලි තුමා ගේ මීමුණුබුරු කෙනෙකු වේ.
දොන් තෙලේනිස් රාළහාමි
කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ කලපුගම සිටි විදානේ වරයෙක් වූ එතුමා කොහු කර්මාන්තය හරහා යම් දියුණුවක් ලබා සිටි පුද්ගලයෙකි.
දිවෙහි භාෂාව
මාලදිවයිනහි භාෂාව වන දිවෙහි භාෂාව, සිංහල භාෂාවෙන් බෙදී ගිය භාෂාවක් ලෙස සලකයි. කථනය සිංහල භාෂාව හා සමාන බවක් දැක්වුවද, එහි අක්ෂර එසේ නොවේ. අරාබි හා ඊට ආසන්න භාෂාවන්හි අක්ෂර හා සමාන බවක් දක්වයි.
තුඩුගල තෙන්නකෝන් පරපුර
දොන් පිලිප් මුදලිතුමා සහ දෝන හෙලේනා විජේවර්ධන ළමාතැනී
තුඩුගල පරපුරේ මෑත කාලයේ නැගීම සිදුවූවේ තුඩුගලගේ දොන් පිලිප් විජේවර්ධන මුදලිතුමා නිසාවෙනි.කැලණියේ වත්මන් නවෝදය අරම්භ වන්නේ 1888 දීය. ඒ හෙලේනා විජයවර්ධන ළමාතැනිගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සිදුකළ කැලණි විහාරය ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාවලිය මගිනි. මෙම විජයවර්ධන පරපුර හා බැඳුණු තවත් පරම්පරා කිහිපයක් තිබේ. ඒ සේනානායක, ජයවර්ධන, ආටිගල, මීදෙණිය, දුනුවිල, වැනි මෙරට වැදගත් පරපුර කිහිපයකි. කැලණියට ඉතා සමීපකමක් ඇති මෙම පවුල් පරපුරේ එකිනෙකාගේ බැඳීම් ඇතිවූ ආකාරය පිළිබඳව රසවත් කතාවක් තිබේ. ගොවිගම කුලයේ ධනවතුන් අතර සිටි ප්‍රධාන පෙළේ ධනවතකු බවට පත්ව සිටි ඩී.සී.ජී. ආටිගලයන්ගේ දියණියන් තිදෙනාගේ විවාහවලින් මෙම පරපුර කිහිපයේ සබඳතාව බිහිවෙයි. ලොකු දුව ඇලිස් විවාහ වූයේ ජෝන් කොතලාවලයන්ගේ පියා වූ ජේ.එම්. කොතලාවල සමගය. දෙවන දුව ලීනා විවාහ වූයේ ජනාධිපති ජේ.ආර්. ජයවර්ධනයන්ගේ පියාගේ සහෝදරයා වූ ටී.ඩබ්ලිව්. ජයවර්ධන සමගය. බාල දියණිය වූ ඇලන් ආටිගල විවාහ වූයේ අගමැති ඩී.එස්. සේනානායකයන්ගේ සහෝදරයා වූ එෆ්.අාර්. සේනානායක සමගය. ඊට අමතරව තවත් ධනවත් හා බලවත් පවුලක් වූ දොන් පිලිප් විජේවර්ධනයන්ගේ දියණිය වූ ඇග්නස් විජේවර්ධන හා විවාහ වූයේ ජනාධිපති ජේ.ආර්.ගේ පියා වූ ඊ.ඩබ්ලිව්. ජයවර්ධන සමගය.
දිවෙහි භාෂාව
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දු ආර්ය භාෂා
තුඩුගල තෙන්නකෝන් පරපුර
දොන් පිලිප් මුදලිතුමා සහ දෝන හෙලේනා විජේවර්ධන ළමාතැනී
දොන් පිලිප් විජේවර්ධනගේ පුතා වූ ඩී.ආර්. විජේවර්ධන උඩරට ප්‍රමුඛ පවුලක් වූ ජේ.එම්. මීදෙණිය අදිකාරම්ගේ දියණිය වූ රූබි මීදෙණිය සමගද, එෆ්.ආර්. සේනානායකගේ සහෝදරයන් දෙදෙනකු වූ ඩී.එස්. සේනානායක හා ඩී.සී. සේනානායක උඩරට පවුලකට අයත් ආර්.එම්. දුනුවිලගේ දියණියන් දෙදෙනා සමගද විවාහවූහ.
සල්පිටිගම් කෝරළයේ උපන් දොන් චාල්ස් මොරිස් ආටිගල (1834 - 1901) කෝපි වගාවෙන්, මිනිරන් කර්මාන්තයෙන් හා අරක්කු වෙළෙඳාමෙන් ධනවත් වූ අයෙකි. එදා සේවකයින් 2500 ක් පමණ සේවය කළ කහටගහ මිනිරන් පතල් සමූහයේ හිමිකරුවා වූයේද ඔහුය. දොන් ස්ටෙපර් සේනානායක හා පිටිගම් කෝරලයේ බෝතලේ ගමේ උපත ලැබුවෙකි.
ඔහුට අඹේපුස්ස, මීරිගම හා පුස්සහේව යන ස්ථානවල මිනිරන් පතල් හා අඹේපුස්ස මිනිරන් පතලේ පමණක් කම්කරුවෝ තුන්දහසක් (3000) සේවය කළහ.
මීගමුව, ගිරිඋල්ල හා පස්යාල ප්‍රදේශවල අරක්කු රේන්ද අයත්ව තිබුණේද ඔහුටය. අගමැති ඩී.එස්. සේනානායක මහතා ඇතුළු පුතුන් පස්දෙනෙකුගේ පියා වූ ඔහු මිනිරන් කර්මාන්තය සඳහා අතගැසුවේ වයස අවුරුදු 18 දීය.
ග්‍රෑන්ඩ්පාස්හි සේදවත්තේ දොන් පිලිප් විජයවර්ධන, ලීමෝල් හා දැව හා ගඩොල් සැපයුම්කරුවෙකුද විය. ඔහුගේ ලී මෝල කැලණි ගඟ අසල පිහිටි තිබු අතර ඒ යුගයේ කොළඹ නගරයේ ඇතිවී තිබු ඉදිකිරීම් සංවර්ධනයත් සමග ඔහු ඉතා ධනවතකු බවට පත්විය. ඉතාම ධනවත් හා කුලවත් පරපුරකින් ඔහු විවාහය සිදුකරගත් අතර ඒ ප්‍රධාන පෙළේ ව්‍යාපාරිකයකු වූ ආර්නෝලිස් ඩෙෆ්ගේ දියණිය වූ හෙලේනා ඩෙප් සමගය. පිලිප් විජයවර්ධන සමග වූ විවාහයෙන් පසුව හෙලේනා ඩෙප් හෙලේනා විජයවර්ධන නම් වන්නීය.
ඔවුන් යුවලට දාව දරුවන් හත්දෙනෙකු වූ අතර ඉන් දෙදෙනෙක් කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධිධාරීන් වූහ. රිචඩ් විජයවර්ධන නීති උපාධිධාරීයකුවූ අතර එඩ්වඩ් විජයවර්ධන වෛද්‍ය උපාධිධරයෙකු විය. රිචඩ් හෙවත් ඩී.ආර්. විජයවර්ධන අග්නිදිග අාසියාවේ විශාලතම පුවත්පත් සමාගම බවට පත්වූ ලේක්හවුස් හි නිර්මාතෘවරයාය. ඩී.ආර්. විජයවර්ධන මීදෙණිය අදිකාරම්ගේ දෙවැනි දුව රූබි මෙනෙවිය සමග විවාහවන විට වැඩිමහල් දියණිය විවාහවූයේ පාර්ලිමේන්තුවේ කතානායකවරයෙකු වූ ​ෆ්‍රැන්සිස් මොලමුරේ සමගය.
හේලේනා හා පිලිප් යුවළගේ බාල දියණිය අක්‍ෂි ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වූ ආතර් සෙනෙවිරත්න සමග විවාහ වූ අතර වැඩිමහල් දියණිය වූ ඇග්නස් විවාහ වූයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු වූ ඊ.ඩබ්ලිව්. ජයවර්ධන සමගය. (ජේ.ආර්.ගේ පියා) ඩී.
ඩී.ආර්. විජයවර්ධන මහතාගේ දියණියක් වූ නාලනී විජයවර්ධන විවාහ වූයේ අධිනීතිඥයකු වූ එස්මන්ඩ් වික්‍රමසිංහ සමගය. රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා එම දෙපළගේ පුත්‍රයායි.
මෙම පරපුරට දේශපාලනයට සබඳතා පවත්වන්නේ ජයවර්ධන පරපුරිනි. ජේ.ආර්.ගේ පියා වූ ඊ.ඩබ්ලිව් ජයවර්ධනයේ සහෝදරයා වූ හෙක්ටර් ජයවර්ධන වඩාත්ම කැපී පෙනෙන දේශපාලනඥයා විය.
උගත් ලංකික නියෝජිතයා තෝරාගැනීම සඳහා පැවැති තරඟයේදී ‘‘කරාව’’ නියෝජිතයා පරාජය කිරීම සඳහා යොදාගත් රාමනාදන් තුරුම්පුවේ නිර්මාතෘවරයා වූයේ හෙක්ටර්ය. ඉන්දියාවේ විශ්‍රාම
දොන් රිචඩ් විජේවර්ධන මැතිතුමා
ආර්. විජේවර්ධන මහතාගේ පුත්‍රයෙකු වන රංජිත් විජයවර්ධන මහතා විවාහවූයේ ඩී.එස්. සේනානායකගේ පුත්‍රයා වන රොබට් සේනානායක මහතාගේ දියණිය වූ රන්ජනී සේනානායක සමග වූ අතර එම විවාහය ජයවර්ධන හා කොතලාවල පවුල් එකට ඒකරාශී කළ වැදගත් පුරුකක් විය.
රුධිර කාන්දු පෙරණය
රුධිර කාන්දු පෙරණය එසේත් නැතිනම් ඩයලිසිස් ප්‍රතිකාරය ලෙස හදුන්වන්නේ වකුගඩු අකර්මණයතාවයකට ගොදුරු වූ පුද්ගලයෙකුගේ රුධිරය පිරිසිදු කිරීමට යොදාගන්නා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයයි.
ඇබා
අබා (ABBA)  යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1972දී ස්ටොක්හෝම් හි දී පිහිටුවන ලද ස්වීඩන් පොප් සංගීත කණ්ඩායමකි. මෙහි සාමාජිකයන් වන්නේ ඇග්නතා ෆැල්ට්ස්කොග්, ජෝර්න් අල්වියස්, බෙනී ඇන්ඩර්සන්, සහ ඇනී-ෆ්‍රිඩ් ලින්ග්ස්ටැඩ් ය. මෙම කණ්ඩායමේ නම සාමාජිකයන්ගේ නමේ මුල් කොටසේ පළමු අකුරු එක්වී සෑදුණකි. 1972 සහ 1982 අතර කාලයේ ලොව පුරා සංගීත දර්ශකවල මුල් ස්ථාන හිමිකරගත් ඔවුහු ජනප්‍රිය සංගීතයේ ඉතිහාසය තුළ ආර්ථිකමය අතින් වඩාත්ම සාර්ථක කලාකරුවන් අතරට පැමිණීමට සමත්වූහ.
ගීතාවලිය
ස්ටූඩියෝ ඇල්බම
දෙමළ තරුණ සංවිධානය
දෙමළ තරුණ සංවිධානය (TYO) යනු එක්සත් රාජධානිය, කැනඩාව, ප්‍රංශය, නෝරවේ, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ තවත් රටවල් කිහිපයක ජීවත්වන තරුණ දෙමළ ප්‍රජාව එකතුවී පිහිටුවා ගත් අන්තර්ජාතික සංවිධානයකි. සංවිධානය විසින් සාමාන්‍යයෙන් විවිධ සංස්කෘතිකමය සහ විවිධ ක්‍රීඩාමය අංගයන් සංවිධානය කරන අතර, ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාව තුල ස්වාධීන දෙමළ ඊළමක් තැනීම සඳහාද සහය දක්වන බව පැවසෙයි.
ශ්‍රී ලංකාව විසින් සංවිධානය තහනම් කිරීම
ශී‍්‍ර ලංකාව තුළ වෙනම ඊළාම් රාජ්‍යයක් පිහිටුවීමේ අරමුණින් විදෙස් රටවල සිට කි‍්‍රයාත්මක වන සංවිධාන 16 ක් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 2014 අප්‍රියෙල් මසදී තහනම් කල අතර, ඊට දෙමළ තරුණ සංවිධානයද ඇතුලත් වී තිබිණි. 2001 වසරේ ජගත් ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් සම්මත කරගත් 1373වන යෝජනාව අනූව, එම සංවිධාන සමග කටයුතු කරන පුද්ගලයින්ට එරෙහිව මෙරට නීතිය යටතේ කටයුතු කිරීමට හැකිවන බව පැවසේ.
දෙමළ තරුණ සංවිධානය ඇතුළුව අනෙකුත් අදාල සංවිධාන තහනම් කිරීමට හේතුව නම්, ත‍්‍රස්තවාදය මැඩලීම සහ ඔවුන්ගේ මූල්‍ය කටයුතු නැවැත්වීම සඳහා බවට, ශ්‍රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය විසින්ද පැහැදිලි කරන ලදී.
පකිස්තානු ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
The Pakistan national cricket team, popularly referred to as the Shaheens (lit: Falcons) Men in Green and the Cornered Tigers, represents Pakistan in international cricket and is administered by the Pakistan Cricket Board (PCB). The team is a full member of the International Cricket Council, and participates in Test, ODI and Twenty20 International cricket matches.
Pakistan have played 879 ODIs, winning 464, losing 389, tying 8 with 18 ending in no-result. Pakistan were the 1992 World Cup champions, and were runners-up in the 1999 tournament. Pakistan, in conjunction with other countries in South Asia, have hosted the 1987 and 1996 World Cups, with the 1996 final being hosted at Gaddafi Stadium in Lahore. The team has also played 118 Twenty20 Internationals, the most of any team, winning 70 losing 45 and tying 3. Pakistan won the 2009 ICC World Twenty20 and were runners-up in the inaugural tournament in 2007. Pakistan also won the 2017 ICC Champions Trophy for the first time.
Pakistan have played 410 Test matches, with winning 132, losing 120 and drawing 158. The team has the third-best win/loss ratio in Test cricket of 1.10, and the fourth-best overall win percentage of 32.19%. Pakistan was given Test status on 28 July 1952, following a recommendation by India, and made its Test debut against India at Feroz Shah Kotla Ground, Delhi, in October 1952, with India winning by an innings and 70 runs. In the 1930s and 40s, several Pakistani Test players had played Test cricket for the Indian cricket team before the creation of Pakistan in 1947.
As of 18 September 2017, the Pakistani cricket team is ranked sixth in Tests, sixth in ODIs and second in T20Is by the ICC.
ඉතිහාසය
Cricket in Pakistan has a history predating the creation of the country in 1947. The first ever international cricket match in Karachi was held on 22 November 1935 between Sindh and Australian cricket teams. The match was seen by 5,000 Karachiites. Following the independence of Pakistan in 1947, cricket in the country developed rapidly and Pakistan was given Test match status at a meeting of the Imperial Cricket Conference at Lord's in England on 28 July 1952 following recommendation by India, which, being the successor state of the British Raj, did not have to go through such a process. The first captain of the Pakistan national cricket team was Abdul Hafeez Kardar.
Pakistan's first Test match was played in Delhi in October 1952 as part of a five Test series which India won 2–1. Pakistan made their first tour of England in 1954 and drew the series 1–1 after a memorable victory at The Oval in which fast bowler Fazal Mahmood took 12 wickets. Pakistan's first home Test match was against India in January 1955 at Bangabandhu National Stadium, Dacca, East Pakistan (now Bangladesh), after which four more Test matches were played in Bahawalpur, Lahore, Peshawar and Karachi (all five matches in the series were drawn, the first such occurrence in Test history ).
The 1986 Austral-Asia Cup, played in Sharjah in UAE, is remembered for a famous last-ball victory for Pakistan against arch-rivals India, with Javed Miandad emerging as a national hero. India batted first and set a target of 245 runs, leaving Pakistan with a required run rate of 4.92 runs per over. Miandad came in to bat at number 3 and Pakistan lost wickets at regular intervals. Later recalling the match, he stated that his main focus was to lose with dignity. With 31 runs needed in the last three overs, Miandad hit a string of boundaries while batting with his team's lower order, until four runs were required from the last delivery of the match. Miandad received a leg side full toss from Chetan Sharma, which he hit for six over the midwicket boundary.
The 1992 Cricket World Cup in Australia and New Zealand marked Pakistan's first World Cup victory. It is remembered for the comeback Pakistan made after losing key players such as Waqar Younis and Saeed Anwar and being led by an injured captain Imran Khan. Pakistan lost 3 of their first 5 matches and were nearly eliminated in the first round of the tournament after being bowled out for 74 runs against England, until the match was declared as a "no result" due to rain. Imran Khan famously told the team to play as "cornered tigers", after which Pakistan won five successive matches, including, most famously, the semi-final against hosts New Zealand and the final against England.
The 2007 Cricket World Cup was one of the biggest upsets in World Cup history when Pakistan was knocked out of the competition in a shock defeat to Ireland, who were playing in their first competition. Pakistan, needing to win to qualify for the next stage after losing to the West Indies in their opening match, were put into bat by Ireland. They lost wickets regularly and only 4 batsmen scored double figures. In the end they were bowled out by the Irish for 132 runs. The Irish went on to win the match, after Niall O'Brien scored 72 runs. This meant that Pakistan had been knocked out during the first round for the second consecutive World Cup. Tragedy struck the team when coach Bob Woolmer died one day later on 18 March 2007 in a hospital in Kingston, Jamaica. Jamaican police spokesman, Karl Angell, reported on 23 March 2007 that, "Mr Woolmer's death was due to asphyxiation as a result of manual strangulation" and that, "Mr Woolmer's death is now being treated by the Jamaica police as a case of murder." Assistant coach Mushtaq Ahmed acted as temporary coach for the team's final group game of the tournament. Subsequent to his team's defeat and the death of Woolmer, Inzamam-ul-Haq announced his resignation as captain of the team and his retirement from one-day cricket, stating that he would continue to take part in Test cricket but not as captain. Shoaib Malik was announced as his successor. Following his return to the squad, Salman Butt was appointed as vice-captain until December 2007.
On 23 March 2007, Pakistan players and officials were questioned by Jamaican police and submitted DNA samples along with fingerprints, as part of the routine enquiries in the investigation into Woolmer's murder. Three days after leaving the West Indies for Pakistan, via London, the Pakistan team were ruled out as suspects. The deputy commissioner of Jamaican police. Mark Shields, the detective in charge of the investigation, announced, "It's fair to say they are now being treated as witnesses." "I have got no evidence to suggest it was anybody in the squad." A memorial service was held in Sacred Heart Church, Lahore, for Bob Woolmer on 1 April 2007. Among the attendees were Pakistan players and dignitaries, including Inzamam-ul-Haq, who was quoted as saying, "After Woolmer's family, the Pakistan team was the most aggrieved by his death." After the World Cup ended, serious doubts were raised about the investigation, with increasing speculation that Woolmer died of natural causes. This has now been accepted as fact, and the case has been closed.
On 20 April 2007, a PCB official announced that former Test cricketer Talat Ali would act as interim coach, in addition to his rôle as team manager, until a new coach had been appointed. On 16 July 2007, Geoff Lawson, previously head coach of New South Wales, was appointed coach of the Pakistan for two years, becoming the third foreigner to take on the rôle. In the 2007 ICC World Twenty20, Pakistan exceeded expectations to reach the final but ended as runners-up, after losing the final to India in a nail-biting finish. On 25 October 2008, Intikhab Alam was named as a national coach of the team by the PCB.
On 21 June 2009 Pakistan won the 2009 ICC World Twenty20, beating Sri Lanka in the final by eight wickets. Pakistan had begun the tournament slowly losing two of their first three matches but after dismissing New Zealand for 99 runs in the Super 8 stage they had a run of four consecutive wins against teams including previously unbeaten South Africa (in the semi-final) and Sri Lanka in the Final. Due to his top form, Shahid Afridi emerged as Pakistan's hero in the final taking the last single and making Pakistan win their first Twenty 20 world cup. Shahid Afridi was announced player of the match in both Semifinal and Final of the Tournament vs SA and SL respectively.
The 2010 World T20 was held in West Indies, where Pakistan was able to reach for the semi-final stage. Pakistan, Australia and Bangladesh were in Group A. Pakistan won the first match against Bangladesh by 21 runs. Salman Butt became the hero of the match with his 73 runs from just 46 balls. The second match for Pakistan was with Australia, where Australia won the toss and elected to bat. They scored 191/10 with 49 ball 81 runs by Shane Watson. In this match, final over of Australian innings was bowled by Mohammad Amir. He took a triple-wicket maiden and there were two run-outs, and eventually five wickets fell in the final over of Australia's innings.
In Super 8s stage, Pakistan lost to England, and New Zealand, only won against South Africa. They finished only behind England in Group E of Super 8s, reached to the semi-finals The semi-final for Pakistan was again with Australia, where they scored 191/6 with Umar Akmal's not out 56 runs. Australia had a good start, where Michael Hussey scored a match winning unbeaten 64 runs from just 24 balls. Australia scored 197/7 in 19.5 overs and won the match. With this match, Pakistan lost their defended World T20 title.
Pakistan started well in the 2011 ICC Cricket World Cup, which was held in India, Sri Lanka and Bangladesh, after beating Kenya, Sri Lanka (one of the tournament favourites) and bye a margin, beating Canada. Shahid Afridi clearly stated that his team is capable of qualifying for the Semifinals. After a huge loss against New Zealand, Pakistan defeated Zimbabwe by 7 wickets. After victory against Zimbabwe Pakistan cemented their shot at playing the ICC CWC 2011 Quarters. One of the highlights of the tournament for Pakistan was when they beat Australia, who were led by 3 brilliant pace bowlers, Brett Lee, Shaun Tait and Mitchell Johnson. However Pakistan defied the odds and defeated Australia, courtesy of a brilliant bowling display. This saw Australia's record win streak of 27 consecutive world cup games broken which saw them win every game between the 1999 world cup up until this game. In the quarter-finals they played West Indies. Pakistan were ruthless, as they emphatically won against the West Indies side by 10 wickets, due to another brilliant bowling display. In the semi-finals on 30 March, Pakistan had a match with its fiercest rival, India. India, due to Tendulkar who was as always dominant against the Pakistani bowling attack, managed 260 after they batted first. Not having a good batting line-up along with a slow start to the chase, Pakistan were 29 runs short as India reached the final (India went on to win the final, by defeating Sri Lanka).
The 2012 edition of World T20 was held in Sri Lanka, where Pakistan grouped in Group D with New Zealand, and Bangladesh. They won comfortably against the two teams, and stood up as top of group D. In super eight contest, Pakistan first played against South Africa, where Pakistan won the match by just 2 runs. next match was against India, which always given a much publicity by all over the fans. Pakistan bowled out for just 128 runs, where India reached the target with only 2 wickets given. Pakistan won their last Super eight match against Australia by 32 runs, where Saeed Ajmal performed well in the match by taking 3 wickets for 17 runs. Pakistan qualified for the semi-finals after superior net run rate than India.
The Pakistan semi-final was with the host-Sri Lanka. Sri Lanka scored 139/ with Mahela Jayawardena took the gear. Pakistan chased the target, but wickets in crucial interval gave them backward. Skipper Mohammad Hafeez scored 42 runs and all the other batsmen not going well. The match was turned towards Sri Lanka with magical spell by Rangana Herath, who took wickets of Mohammad Hafeez, Shahid Afridi and Shoaib Malik. Pakistan lost the match by 16 runs.
The 2014 ICC World T20 was held by Bangladesh. the Pakistani team was in Bangladesh prior to the World T20, due to 2014 Asia Cup, which was held by Bangladesh. Pakistan played for the Group 2, with mighty oppositions. The tournament was a disappointing one for the Pakistanis, where they won 2 and lost 2, finished the group as third and disqualified for the semi-finals.
The first group match was with rivals India, which India won by 7 wickets. The next match was against Australia, where Pakistan scored 191/5 with brilliant batting of Umar Akmal. Australia had a fierce going with 33 ball 74 runs by Glenn Maxwell, but only managed to score 175. Pakistan won the match by 16 runs. The match against Bangladesh was a comfortable win by 50 runs. Pakistani opening batsman Ahmed Shehzad scored the maiden T20I century by a Pakistani. He finished with an unbeaten 111 of 62 balls. The crucial match was with West Indies, where the winning team would go through to the semi-final. West Indies won the toss and elected to bat first. They scored 166/6 in their 20 overs, West Indies scored 82 runs off the last 5 overs giving a fearsome hitting to the Pakistani bowlers. Pakistan's chase was unsuccessful as they were bowled out for just 82 runs. Pakistan was eliminated from the tournament with this result.
Pakistan started poorly in the 2015 Cricket World Cup. Their first match was against cricket rivals — India. India batted first and scored 300/7 with Virat Kohli scoring a century. After a poor start to the run chase, Pakistan's skipper Misbah-ul-Haq made a useful contribution of 76 runs but Pakistan lost the match by 76 runs. The second match against West Indies was a disaster. West Indies posted 310/6 on the board. In response, Pakistan lost 4 wickets for 1 run on the board, a first in an ODI match. The team was bowled out for 160 and lost the match by 150 runs.
Pakistan then won their next four games against Zimbabwe, UAE, South Africa and Ireland. Sarfraz Ahmed scored Pakistan's only century against Ireland and was awarded Man of the Match against both South Africa and Ireland. The victory was Pakistan's first against South Africa in a World Cup match. Pakistan finished third in group B and qualified for the quarter finals.
After the 2015 Cricket World Cup, Misbah-ul-Haq and Shahid Afridi ended their ODI careers. As a result, the captaincy of the ODI team was given to newcomer Azhar Ali. Under his captaincy, Pakistan played their first ODI series against Bangladesh. The tour was a disappointment and Pakistan lost all three ODIs as well as the T20 match. Clever bowling coupled with wonderful batting and fielding allowed the hosts to stroll past the visitors. This was Bangladesh's first win against Pakistan since the 1999 Cricket World Cup and first ever series win over Pakistan. However, Pakistan ended the tour on a positive with a 1–0 win in the two match test series.
Pakistan played a home series against Zimbabwe in May 2015 after 6 years. This was the first tour by a Test-playing nation since the attack on the Sri Lankan cricket team in 2009. Pakistan won the T20I series 2–0 and the ODI series 2–0 after the third match ended in a draw due to rain. During the Sri Lanka tour in 2015, Pakistan won the test series 2–1, the ODI series 3–2 and the T20I series 2–0. The successful tour allowed Pakistan to qualify for the 2017 ICC Champions Trophy, removing West Indies from a place in the tournament. The series win pushed up Pakistan's ranking in all three formats of the game.
In September, Pakistan traveled to Zimbabwe for 2 T20Is and 3 ODIs. Pakistan won the T20I series 2–0 and the ODI series 2–1. As a result, Pakistan concluded their 2015 season rankings as 4th in Tests, 8th in ODIs, and 2nd in T20Is.
The sixth edition of ICC World T20 was held in India. Pakistan was in group 2 with India, Australia, New Zealand and Bangladesh. Pakistan started their World T20 campaign with a victory defeating Bangladesh by a margin of 55 runs. But the remaining campaign was a disaster as Pakistan lost all their three remaining matches against India, New Zealand and Australia in group-stage and, therefore, were knocked out of the tournament early. This was the second time that Pakistan didn't make it to the semi-finals of World T20 (previous in ICC World T20 2014).
In a later T20 series in Sep 2016, Pakistan's National Cricket Team won the series with World T20 Winner team West Indies with 3–0. They won by 9 wickets, 16 runs, 8 wickets consecutively.
On 18 August 2016, Pakistan beat Ireland by 255 runs at Dublin to register their biggest ODI victory. They also won the famous Lord's test against England in July 2016 which was the opening test of the series.
In August 2016, Pakistan achieved the number 1 ranking in test cricket for the first time since 1988, after Sri Lanka whitewashed Australia. Pakistan displaced India as number 1 after rain caused the final test match between India and West Indies to end in a draw. Pakistan became the 1st Asian team and 2nd team overall to win a day-night test match, which was against the West Indies in Dubai.
Misbah-ul-Haq and Younis Khan, who had been the mainstays of the Pakistani batting line-up, announced their retirement from Test cricket (the only format they played) at the completion of the West Indies cricket tour 2017. Pakistan won the T20I series 3–1 and the ODI series 2–1 in the same tour under the captaincy of Sarfraz Ahmed. In his final Test series, Misbah made history by being the first Pakistani captain to win an away Test series against West Indies in West Indies.
The tournament did not start well for Pakistan, losing to their arch rivals India by 124 runs. But as the group stages progressed the bowling attack improved significantly for Pakistan, winning games against South Africa by 19 runs, and a crucial game against Sri Lanka by 3 wickets. This set up a semi final against hosts England, where Hasan Ali took 3 wickets to then take Pakistan to their first ICC Champions Trophy Final, a highly anticipated re-match with India.
In the final before a packed house at The Oval, India won the toss and elected to bowl first. Pakistan's batting lineup made India question their decision with opening batsman Fakhar Zaman scoring his maiden One Day International century (114 off 106 deliveries), with major contributions from Azhar Ali (59) and Mohammed Hafeez (57 not out) pushing Pakistan to a total of 338. India lost their top order quickly with Mohammad Amir getting the key wickets of Rohit Sharma, Shikhar Dhawan and Virat Kohli. Resistance came in the form of Hardik Pandya, who scored a brisk 76. Hasan Ali, Pakistan's star find in this tournament took the final wicket finishing with figures of 3–19, leaving India 180 runs short of the target and handing Pakistan their first Champions Trophy. The margin of victory was the largest in an ICC tournament final.