cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ජීව දත්ත තොරතුරු
ගීත නාට්‍ය නිෂ්පාදක,රචක, thumb|ගීත නාට්‍ය නිෂ්පාදක,රචක,
'''== නිමල් වනිගසිංහ ගීත නාට්‍ය රචක හා නිෂ්පාදක[මූලාශ්‍රය සංස්කරණය] ගීත නාට්‍ය:
1.පිනා සහ වලං කද 2.හැන්ද
3.ප්‍රතිමාවක් නැගු කඳුලක්! 4.සම්මාන පෝලිම 5.හයේ කෝච්චිය
6.නෝක්කාඩුව
දහවල් බතෙන් පසු දැඩි ලෙස නින්දට ගිජු වු ගැමි බිරිඳක් හා බිරිඳට වඩා පරම්පරාවෙන් ලැබුන අරුම පුදුම වැල් ඇඳට පෙම් කල ස්වාමි පුරුෂයෙකු අතර  ඇතිවන සනාතන ගැටුම!
රචනය නිෂ්පාදනය: නිමල් වනිගසිංහ
රංගනය: ශාන්ත වනිගතුංග, තුෂාරි කුලතිලක, දිනාලි ගලප්පත්ති, අභිනන්දන රණතුංග  ,සම්පත් ජයවීර, හිරාන් කුලතිලක
සංගීත අධ්‍යක්ෂනය: අග්‍රා ප්‍රේමරත්න ගීත තනු: හිරාන් කුලතිලක
ගායක කංඩායම: ආසිරි අඹගහවත්ත, කාංචන, හිරුනි වල්ගමගේ, සිතාරි රන්පටබැඳි, ප්‍රසාදි අමරප්පුලි , දිනාලි ගලප්පත්ති
වාදක කංඩායම : අර්ජුන සිල්වා, රවී කුලතිලක, රුෂේන් සුමනසේකර, ලහිරු වාහලතන්ත්‍රිගේ
පසුතල: කිංස්ලි ගුණවර්ධන නර්තන රචනය: නෙල්සන් හේවායාලගේ
7.කිරිහොඳා
නුණාවිල
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
දකුණු කොරියාවේ ඉතිහාසය
ප්රාග්ධන සහ ප්රධාන නගර
ප්රාග්ධන: සෝල් නුවර ජනගහනය මිලියන 9.9 කි
ප්රධාන නගර:
ad
ආණ්ඩුව
දකුණු කොරියාව යනු තුනක් අතු බෙදී ඇති රාජ්ය පද්ධතියක් සහිත ව්යවස්ථාදායක ප්රජාතන්ත්රයක්.
විධායක අංශයට නායකත්වය දෙනු ලබන්නේ ජනාධිපති වරයා විසිනි. පාක් ජුන් හේ මහතා 2012 වසරේදී තේරී පත් වූ අතර 2017 දී සිය අනුප්රාප්තිකයා ලෙස පත්වනු ඇත. ජනාධිපතිවරයා විසින් ජාතික සභාවේ අනුමැතියට යටත්ව ජනාධිපතිවරයා අගමැති පත් කරයි.
නියෝජිතයින් 299 දෙනා සමග ජාතික ව්යවස්ථාව ඒකාධිපති ව්යවස්ථාදායක ආයතනයකි. සාමාජිකයින් වසර හතරක් සේවය කරති.
පහළ උසාවිවලට අභියාචනාධිකරණ, දිස්ත්රික්, ශාඛා සහ නාගරික උසාවි වේ.
දකුණු කොරියාව ජනගහනය
දකුණු කොරියානු ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 50,924,000 (2016 ඇස්තමේන්තුවක්). ජනගහනය වාර්ගිකත්වය අනුව ඉතා සමජාතීය ය. ජනගහනයෙන් 99% ක් වාර්ගික කොරියානු ය. කෙසේ වෙතත්, විදේශීය ශ්රමිකයින් හා අනෙකුත් සංක්රමණිකයන් ක්රමයෙන් වැඩිවේ.
ආන්ඩුවේ උත්සුකයට බොහෝමයක්, දකුණු කොරියාව ජනගහනය 1,000 කට 8.4 ක ලෝකයේ අවම උපත් වේ. සාම්ප්රදායිකව පිරිමි ළමයින්ට වඩා වැඩි කැමැත්තක් දක්වන පවුල්. 1990 දී ගැහැනු ළමයින් 100 දෙනකුට උපත ලැබු පිරිමි ළමුන්ගේ සංඛ්යාව 116.5 ක් වන අතර ලිංගික අභිප්රේරණය ගබ්සා කිරීම් හේතුවෙන් ප්රතිශතය අඩු වී ඇති අතර, පිරිමි හා කාන්තා උපත් අනුපාතිකය තවමත් තරමක් අසමතුලිත වන අතර සමාජය වර්තමානයේ ගැහැනු ළමයින් අගය කරයි. "එක් දියණිය හොඳින්ම නැඟිටින්නේ පුතුන් 10 ක්"
දකුණු කොරියාව ජනගහනය අතිශයින්ම නාගරිකය. 83% ක් නගරවල ජීවත් වෙති.
භාෂාව
කොරියානු භාෂාව දකුණු කොරියාවෙහි නිල භාෂාවයි. ජනගහනයෙන් 99% ක් කතා කරයි. කොරියානු භාෂාව පැහැදිලිව පෙනෙන භාෂාමය ඥාති සොහොයුරන් සමඟ කුතුහලය දනවන භාෂාවකි; විවිධ වාග් විද්යාඥයන් තර්ක කරන්නේ එය ජපන් හෝ ඇල්ටියානු භාෂාවන්ට සම්බන්ධ වන බවයි.
15 වන ශතවර්ෂය වන තුරු කොරියානු චීන අක්ෂරවලින් ලියන ලද අතර බොහෝ උගත් කොරියන්ට තවමත් චීනය හොඳින් කියවිය හැකිය. 1443 දී, ජෝසෝන් රාජවංශයේ සීජොං රජු, කොන්ගෝ හයිඩෙල් යන අරුත සඳහා අකුරු 24 ක් යොදාගෙන අතුලෙහි අක්ෂරයක් යොදාගෙන ඇත. සීජොංට සරල ලිඛිත ක්රමයක් අවශ්ය විය.
ආගම
2010 වසර වන විට දකුණු කොරියානුවන්ගෙන් සියයට 43.3 ක් ආගමික අභිප්රායන් තිබුණේ නැත.
විශාලතම ආගම වූයේ බුද්ධාගමයි. එය සියයට 24.2 කි. සියලුම රෙපරමාදු කිතුනු නිකායන් 24% ක් සහ කතෝලිකයෝ 7.2% කි.
ඉස්ලාම් හෝ කොන්ෆියුෂන්වාදය වැනි කුඩා සුළුතරයන් මෙන්ම ජියුන් සැන් ඩී, ඩේසුන් ජිනෝහෙහෝ හෝ චොන්ඩෝවවාද වැනි දේශීය ආගමික චලනයන් ද දක්නට ලැබේ. මෙම සම්භාවනීය ආගමික චාරිත්ර වැනිය. කොරියානු ෂැන්මිනිස්ථානයෙන් මෙන්ම ආනයන වූ චීන සහ බටහිර විශ්වාස ක්රමවේදයන්ගෙන්ද උපුටා ඇත.
භූගෝලය
කොරියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණු පෙදෙසෙහි දකුණු කොරියාව වර්ග කිලෝ මීටර් 100,210 (වර්ග සැතපුම් 38,677) ක ප්රදේශයක් ආවරණය කරයි. රටෙන් සියයට හැත්තෑවක් කඳුකරය; බටහිරට වෙරළ තීරය දිගේ පල්ලම් සහිත පහත්බිම් සාන්ද්රණය වී ඇත.
දකුණු කොරියාවෙහි එකම දේශසීමා දේශසීමාව ද්රවිඩකරණය වූ කලාපය ( ඩීඑම්එස් ) උතුරු කොරියාව සමග ඇත. චීනය හා ජපානය සමඟ මුහුදු සීමාව ඇත.
දකුනු කොරියාවේ ඉහළම තැන වන්නේ ජෙජු දකුණු දිවයිනේ ගිනිකැටියක් වන හලාසන් ය.
පහළම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ පවතී.
දකුණු කොරියාව සෘතුමය දේශගුණික වාතාවරනයක් සහිත කාලයන් හතරක් ඇත. ශීත ඍතුවේ දීප්තිමත්ව හා හිමින් ඇති වන අතර සුළි කුණාටු නිතර නිතර ටයිෆූන් සහිත වේ.
දකුණු කොරියානු ආර්ථිකය
දකුනු කොරියාව, ආසියාවේ ටයිගර් ආර්ථිකයන්ගෙන් එකක් වන අතර දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට අනුව 14 වන ස්ථානයට පත්ව ඇත. මෙම ආකර්ෂණීය ආර්ථිකය බොහෝ දුරට අපනයන මත පදනම්ව, විශේෂයෙන් පාරිභෝගික ඉලෙක්ට්රොනික හා රථවාහන මත පදනම් වී ඇත. වැදගත් දකුණු කොරියානු නිෂ්පාදකයින් වන සැම්සුන්, හයුන්ඩායි සහ LG.
දකුණු කොරියාවේ ඒකපුද්ගල ආදායම ඩොලර් 36,500 ක් වන අතර 2015 වන විට විරැකියා අනුපාතය සියයට 3.5 ක් විය. කෙසේ වෙතත්, ජනගහනයෙන් සියයට 14.6 ක් දරිද්රතා රේඛාවෙන් පහව යන්නේ ය.
දකුනු කොරියානු මුදල ජයග්රහණය කර ඇත. 2015 වන විට ඩොලර් 1 US = 1,129 කොරියානු ජයග්රහණ.
දකුණු කොරියාව ඉතිහාසය
අවුරුදු දෙකහමාරකට පසු ස්වාධීන රාජ්යයක් (රාජධානි) ලෙසින් වුවද, චීනය සමග ශක්තිමත් බැඳීම් සමඟ, 1910 දී කොරියාව විසින් ජපන් රජය විසින් ඈඳා තිබුනු අතර ජපානය යටත් විජිතයක් ලෙස 1945 තෙක් යටත් විජිතයක් ලෙස පාලනය කල අතර, ලෝකය අවසානයේ දී මිත්ර හමුදාවන්ට යටත් වූ විට යුද්ධය II. ජපන් හමුදාව ඉවත් කරද්දී සෝවියට් හමුදා උතුරු කොරියාව අල්ලා ගත් අතර එක්සත් ජනපද හමුදා දකුණු අර්ධද්වීපයට ඇතුල් වූහ.
1948 දී කොරියානු අර්ධද්වීපයේ කොමියුනිස්ට් උතුරු කොරියාව සහ ධනේශ්වර දකුනු කොරියාව විධිමත් කරන ලදී. 38 වන අක්ෂාංශ අරුත බෙදීම ලෙස බෙදී ගියේය. එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් සංගමය අතර වර්ධනය වෙමින් පවතින සීතල යුද්ධයේදී කොරියාවේ උකස් බවට පත්විය.
කොරියානු යුද්ධය, 1950-53
වර්ෂ 1950 ජූනි 25 වන දින උතුරු කොරියාව දකුණට ආක්රමණය කළේය. දින දෙකකට පසු දකුණු කොරියානු ජනාධිපති සින්ග්මාන් රී, උතුරු බලවේග විසින් ක්ෂනිකව අත්පත් කරගත් සෝල් නුවරින් ඉවත් කිරීමට ආන්ඩුවට නියෝග කර තිබේ.
එදිනම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් දකුණු කොරියාවට මිලිටරි ආධාර සැපයීමට අවසර ලබා දුන් අතර එක්සත් ජනපද ජනාධිපති හැරී ට්රෲමන් ඇමෙරිකානු හමුදාවන්ට බාර දුන්නේය.
ශීඝ්රයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්රතිචාරය තිබියදීත්, උතුරු කොරියානු ප්රහාරයේ දකුනු කොරියානු හමුදාවන් කනගාටුවට මෙන් නොසිටියේ ය. අගෝස්තු මාසය වන විට උතුරේ කොරියානු මහජන හමුදාව (KPA) විසින් බූසාන් නගරය වටා අර්ධද්වීපයේ අග්නිදිග වෙරළ තීරයට කොරියාවේ හමුදා (රු. උතුරු කොරියාව දකුණු කොරියාවෙන් සියයට 90 ක්ම මාස දෙකකට අඩු කාලයක් ගත කර ඇත.
1950 සැප්තැම්බරයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ හා දකුණු කොරියානු හමුදා බුසන්ගේ පර්යන්තයෙන් ඉවතට පැමිනියේ ය. සෙහෝල්හි වෙරළ තීරයට අයත් ඉන්චොන් සමගාමීව ආක්රමණය කිරීම සඳහා උතුරේ සමහර බලවේග ඉවත් කර ඇත. ඔක්තෝබර් මුල් භාගය වන විට එක්සත් ජාතීන්ගේ හා රොක් හමුදා සොල්දාදුවන් උතුරු කොරියානු භූමිය ඇතුලත විය. ඔවුහු උතුරු දෙසට චීන දේශ සීමාව දෙසට තල්ලු කරමින්, කැනේඩියානු කොන්ෆරන්ස්හි ශක්තිමත් කිරීම සඳහා චීන මහජන ස්වේච්ඡා හමුදාවන් යැවීමට මා ඕ සේතුංග පෙලඹවීය.
පත්තමෙඑනි
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
දකුණු කොරියාවේ ඉතිහාසය
කොරියානු යුද්ධය, 1950-53
ඊළඟ වසර දෙකහමාර තුළදී, විරුද්ධවාදීන් 38 වැනි සමාන්තරව ගමන් කරමින් ලේවැකි උධෘතයකට සටන් වැදුනි. අන්තිමේ දී, 1953 ජුලි 27 වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, චීනය හා උතුරු කොරියාව යුද්ධය අවසන් කළ සංක්රමනික ගිවිසුමක් අත්සන් කලේය. දකුණු කොරියානු ජනාධිපති රැී අත්සන් කිරීමට අකමැති විය. මිලියන 2.5 ක් පමණ සිවිල් වැසියන් මියගොස් ඇත.
පශ්චාත් යුද දකුණු කොරියාව
1960 අප්රියෙල් මාසයේදී රීට ඉල්ලා අස්වීමට බල කෙරුනු ශිෂ්ය නැගිටීම්වලට බල කෙරුනි. ඊළඟ වසර පාක් චූන්-හී විසින් හමුදා කුමන්ත්රනයක් මෙහෙයවූයේ 32 වසරක මිලිටරි පාලනය ආරම්භයේ සලකුනු කෙරිනුයි. 1992 දී දකුණු කොරියාව සිවිල් ජනපතිවරයෙකු වූ කිම් යංග්ලාම් තේරී පත් විය.
1970 දශකයේ 90 දශකයේ දී කොරියාව ඉක්මනින් කාර්මික ආර්ථිකයක් වර්ධනය කලේ ය. දැන් එය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්රියාකාරී ප්රජාතන්ත්රවාදය සහ ප්රධාන නැඟෙනහිර ආසියානු බලවතෙක්
කාත්තන්කුඩි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී පුවත් වාර්තාකරණ සම්මානය
වසරේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති වාර්තාකරණය සඳහා රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති වාර්තාකරණ සම්මානය වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවේ රයිගම් සමාගම විසින් පිරිනමනු ලැබේ.
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය. එතැන් සිට මෙම කීර්තිමත් ශූරතාව දිනාගත් අයගේ ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වේ.
ජෝන් රැන්ඩ්ල්ස්
සර් ජෝන් රැන්ඩ්ල්ස් (1875 - 11 පෙබරවාරි 1945) බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යාපාරිකයෙක්, ධානපතියෙක් සහ Conservative දේශපාලඟයෙකි.
ඔහු මහනුවර කිංස්වුඩ් විද්‍යාලය ට භූමියක් ලබාගැනීමට මුදල් පරිත්‍යාග කලේය. ඔහුට ගරු කිරීමක් ලෙස මේ භූමි ප්‍රදේශයට රැන්ඩ්ල්ස් කන්ද යනුවෙන් කිංස්වුඩ් විද්‍යාලයේ නිර්මාතෘ වරයා නම් කරන ලදී. සර් ජෝන් රැන්ඩ්ල්ස් මහතාගේ චායා රුපයක් කිංස්වුඩ් විද්‍යාලයීය ඇල්.ඊ බ්ලසේ අනුස්මරණ ශාලාවේ දැකිය හැකි
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නයිට් බැචල'වරු
රැන්ඩ්ල්ස් කන්ද
රැන්ඩ්ල්ස් කන්ද, මහනුවර
https://en.wikipedia.org/wiki/Randles_Hill
රැන්ඩ්ල්ස් කන්ද / රැන්ඩ්ල්ස් හිල් ප්‍රදේශය මහනුවර කිංස්වුඩ් විද්‍යාල භූමියට අයත් ප්‍රදේශයයි කිංස්වුඩ් විද්‍යාලය ට මේ භූමිය ලබාගැනීමට මුදල් පරිත්‍යාග කලේ ශ්‍රීමත් ජෝන් රැන්ඩ්ල්ස් මහතාය
රැන්ඩ්ල්ස් කන්ද / රැන්ඩ්ල්ස් හිල් දුම්රිය නැවතුම් පොළ
කිංස්වුඩ් විද්‍යාලයේ සිට මහනුවර දෙසට හීරැස්සගල හන්දිය අසල විලියම් ගොපල්ලව මාවතේ පිහිටා ඇත. ශ්‍රීලංකාවේ පාසල් පාදක දුම්රිය ස්ථාන දෙකෙන් දෙවන දුම්රිය ස්ථානයයි. පළමු දුම්රිය ස්ථානය වනුයේ රිච්මන්ඩ් කන්ද, (රිච්මන්ඩ් විද්‍යාල) දුම්රිය ස්ථානයයි.
වෙනත් සබැඳි
රිච්මන්ඩ් කන්ද
රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය
ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසීන්
thumb| ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින් සිතියම
ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසීන් වනාහී, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්තයෙහි කොටසක් වන ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින් වල වෙසෙන  ස්වදේශික ජනතාවකි. ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි ඉතිරි කොටසෙහි වෙසෙන ආදීවාසී ජනතාව වෙතින් වාර්ගීක වශයෙන් වෙනස්වන මොවුන්, සාමාන්‍ය වශයෙන්  වෙන් වශයෙන් හැඳින්වෙති. ක්වීන්ස්ලන්ත ප්‍රධාන භූමිප්‍රදේශ වෙරළ ප්‍රදේශයට අසබඩ බැමගා, ෂෙයිසා, ඉන්ජිනූ, උමාජිකු සහ නිව් මැපූන් යන ස්ථානයන්හී ටොරෙස් සමුද්‍රසන්ධි දිවයින්වාසී ප්‍රජාවන් පහක් වෙසෙති.
එරාවූර් නගර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
එරාවූර් නගර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
පන්නාලඉ
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ඇස
විවිධ සතුන්ගේ ඇස්|මිනිසාගේ ඇස|මිනිස් ඇස
'ගොනුව මිනිස් ඇස'
'ආලෝකය හඳුනාගන්නා ඉන්ද්‍රිය වන්නේ ඇසයි. නොයෙකුත් වර්ගයන්හි ආලෝක සංවේදී ඉන්ද්‍රියන් විවිධ සත්ත්ව කොට්ඨාශයන්හි දක්නට ඇත. ඒ අතරින් සරලතම ඇස් තම වටපිටාවෙහි ආලෝකය හා අඳුරවෙන්කර හදුන්වාගන්නවා හැර වෙනත් කාරියක් කිරීමට අපොහොසත් වේ. මෙමගින් දිවා රාත්‍රී දෙකෙහි වෙනස හඳුනාගැනීමක් සිදුකරන අතර මෙය සත්‍ය වශයෙන්ම පෙනීමක් ලෙස සැළකිය නොහැක. වඩාත් සංකීර්ණ ඇස්වලට වර්ණ සහ හැඩතල හදුනාගත හැක. එවැනි ඇතැම් ඇස්වලට වර්ණ සහ මිනිස් ඇසක මෙන් දෘෂ්ටි පරාසය විශාල වශයෙන් අතිපිහිට වීමෙන් වඩාත් හොදින් වස්තුවක ගැඹුර පිළිබඳව සංජානයක් ලබාදේ. (දෛනික දෘෂ්ටිකත්වය) අනෙකුත් සංකීර්ණ ඇස් ඇති හාවුන්, කටුස්සන් වැනි සතුන්ගේ මෙම අතිපිහිත වීම වලක්වා ගනුවස් ඇස් එකිනෙකට දුරින් පිහිටා ඇත.'
thumb|කූරාගේ සංකීර්ණ ඇසක්
'මිනිස් ඇසට කළු ඉගිරියාවෙන් ආලෝකය ඇතුළුවන අතර එය අක්ෂි කාචය මගින් නාභිගත කරනුයේ දෘෂ්ඨිවිතානය මතටයි. ආලෝක සංවේදි යෂ්ඨි සෛල (ආලෝක දීප්තිය හදුනා ගැනීම) සහ කේතු සෛල (වර්‍ණයන් හදුනාගැනීම.) ආලෝකය කෙරෙහි ප්‍රතිචාර දක්වයි. ඒවා එකිනෙක හා අනොන්‍යව ක්‍රියාත්මක වීමෙන් ආලෝකයේ දීප්තිය, වර්ණයන් හා වස්තූන්හි හැඩයන් පිළිබඳව පණිවිඩ මොළය වෙතට සන්නිවේදනය කරයි.'
'ජීවීන් අතර මුල්ම ප්‍රාථමික ඇස් පරිනාමනය වුයේ මීට වසර මිලියන 540 කට ප්‍රථමවේ. සියළුම ජීවින්ට පාහේ ඇස් පිහිටා ඇත. බහුතරයක් පෘෂ්ඨවංශිකයන්ගේ හා සමහර මොලස්කාවන්ගේ ඇස් ක්‍රියාකරනුයේ ඇස් තුලට ආලෝකය ඇතුලු වී එය ඇසෙහි පිටුපස කොටසෙහි ඇති දෘෂ්ටි විතානය නම්වු ආලෝකයට සංවේදී කොටසෙහි ඇති දෘෂ්ටිවිතානයෙහි වු කේතු සෛල (වර්ණයන් සඳහා සංවේදී) සහ යෂ්ටි සෛල (අඩු ආලෝකයන් සදහා සංවේදී) ආලෝකය හදුනාගෙන ඒවා ස්නායු සංඥාවන් බවට පත්කිරීමෙනි. ඒවා ඉන්පසුව දෘෂ්ටික ස්නායුව හරහා මොළය වෙතට සම්ප්‍රේෂණයනය වේ. එවන් ඇස් දළ වශයෙන් ගොලාකාර වු අම්ල රසය නම් වූ පාරදෘෂ්‍ය ජෙලිවැනි ද්‍රව්‍යයකින් පිරුනු ආලෝකය නාභි ගත කරන කාචයකින් සහ බොහෝ අවස්ථාවලදී තාරා මණ්ඩලයකින් යුක්ත වේ. තාරා මණ්ඩලය වටා ඇති ඉහිලි වන හා සංකෝචනය වන පේෂින් ඇස තුලට ඇතුළු වන ආලෝකයන්හි ප්‍රමාණය පාලනය කරමින් සෑහෙන තරමට ආලෝකය ඇති අවස්ථාවන්හිදී ඇසට ඇතිවන අපහසුතාවයන් මගහරවා ගනී.'
'ශිර්ෂපාදිකයන් (සෙෆලපෝඩාවන්) මාළුන්, උභය ජීවීන් හා සර්පයින්ගේ ඇස්වල පිහිටා ඇති අක්ෂිකාචයෙහි හැඩය වෙනස් කළ නොහැකි ස්ථිර හැඩයකින් යුක්තවුවකි. එම නිසා ඇස තුලට ආලෝකය නාභිගත කරන්නේ කාචයේ පිහිටිම වෙනස් කිරීමෙනි මෙය කැමරාවකවන නාභි ගත කිරීමේ ක්‍රියාවලියට සමානය.'
'සන්දිපාදයන්ටද පිහිටා ඇත්තේ සංකීර්ණ ඇස්වන අතර ඒවා සෑදී ඇත්තේ සරල මුහුණත් සමුහයකි. එමගින් එක් ඇසකින් එක් පිළිබිඹුවක් හෝ ප්‍රතිබිම්භ රාශියක් ලබාදේ. ඒ ඒ සංවේදනය සතු එයටම ආවේනික කාචයක් හා ආලෝක සංවේදී ‍සෛල පිහිටා ඇත. සමහර ඇස්වල මෙම සංවේදක 28,000 ක් පමණ ෂඩස්‍රාකාරව පිළියෙල වී ඇති අතර එමගින් සම්පුර්ණයෙන් අංශක 360 ක දුෂ්ඨි පරාසයක් ලබාදිය හැකිය. සංකීර්ණ ඇස් චලිතය කෙරෙහි ඉතා සංවේදී වේ. බෝහෝ ස්ට්‍රෙප්සිප්ටෙරාවන් ඇතුළු සමහර ආත්රප්‍රෝඩාවන් සතුව සංකීර්ණ ඇස් ඇත් අතර ඒවායෙහි ඇත්තේ මුහුණත් කිහිපයක් පමණි. ඒ එක් එක් මුහුණත් සතුව බොහෝ ප්‍රතිබිම්භ සෑදිය හැකි දෘෂ්ටි විතානයක් ඇත. එක් එක් ඇස් වලින් විවිධ කෝණවලින් දර්ශණය වීමේදී මොළහයහි එක්වී ඇතිවන ප්‍රතිබිම්භය පුළුල්, උසස් විභේදන බලයක් ඇති ප්‍රතිබිම්භයකි.'
thumb|ඇන්ටාක්ටික කුඩා ප්ලවාගෙයකුගේ සංකීර්ණ ඇසක්
'ලොව වඩාත් සංකීර්ණ වර්ණ දෘෂ්ටියක් ඇත්තේ ස්විස්තරාත්මක අධි වර්ණාවලි වර්ණ දෘෂ්ටියක් ඇති මැන්ටිස් පවුලට අයත් ඤනිස්සන්ටයි. දැනට වද වී ගොස් සිටින ට්‍රයිලොබයිටාවන් හට ඔවුන්ටම ආවේනික වු සංකීර්ණ ඇස් ඇත. ඔවුන්ගේ අක්ෂි කාචයන් නිර්මාණය වී ඇත්තේ පිරිසිදු කැල්සියම් ස්ඵටිකයන් ගෙනි. මේ මගින් මෘදු අක්ෂි කාච ඇති අනෙකුත් ආත්ප්‍රෝඩාවන්ගෙන් ඔවුන් වෙනස් වේ. ‍මෙම ට්‍රයිලොබයිටාවන්ට ඇති අක්ෂි කාච සංඛ්‍යාව විවිධ වේ. සමහරකුට අක්ෂි කාච එකක් ඇති අතර ඇතෙමෙකුට එක් ඇසක කාච දහස් ගණනක් ඇත. දැනට වාර්තා වී ඇති අන්දමට ලොව විශාලතම ඇස් ඇත්තේ යෝධ දැල්ලෙකුගේ නිදර්ශකයකිනි. එය සෙන්ටිමීටර 27 ක විශ්කම්භයෙන් යුක්ත වේ.'
'සංකීර්ණ ඇස් හා සසඳන කල්හි සරල ඇස් යනු තනි අක්ෂි කාචයක් ඇති ඒවාටයි. උදාහරණයක් ‍වශයෙන් පැන පැන යන මකුළු විශේෂයේ මකුළුවන්‍ට පටු දෘෂ්ඨි පරාසයක් ඇති විශාල සරල ඇස් යුගලයක් හා වටපිටාවේ ඇති දෑ දැකගැනීම සඳහා ආධාරවීමට එකිනෙකට පෙළ ගැසුනු කුඩා ඇස් පිහිටා ඇත. දළඹුවන් වැනි ඇතැම් කෘමීන්ගේ කීට විශේෂ වලට දළ වශයෙන් පෙනීමක් ලබා දෙන විවිධ වර්ගවල සරල ඇස් පිහිටා ඇත. ප්‍රාගාක්ෂි නමින් හදුන්වනු ලබන සරල ඇස් විශේෂයක් ගොළුබෙල්ලන් හට ඇත. එම ඇස්වලින් සත්‍ය වශයෙන්ම පෙනීමක් නොලැබෙන අතර එහි ඇත්තේ ආලෝකයට සංවේදී සෛල පමණි. අක්ෂි කාචයක් හෝ වෙනත් ආකාරයකින් ‍මෙම සෛල වෙතට හෝ වෙනත් ආකාරයකින් මෙම සෛල වෙතට ප්‍රතිබිම්භය ලබාදෙන ක්‍රමයක් නොමැත. ඔවුන්හට ආලෝකය හා අඳුර වෙන්කර හදුනාගැනීම හැර අන් කිසිදු ක්‍රියාවක් කළ නොහැක. මෙය ගොළු බෙල්ලන්හට සෘජුවම පතිතවන හිරු එළියෙන් ඉවත්ව සිටීමට උපකාරී වේ.'
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව ප්‍රවර්ගය:ස්නායු පද්ධතිය
ඇල්.ඊ බ්ලසේ
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_Edmund_Blaze
පාසඉයූර්
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය
right
බටහිර ජාතීන් ලක්දිව පාලනය කල යුගය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදයට මුල පිරුණේ බ්‍රිතාන්‍යයන් හඳුන්වා දුන් පාලන සහ පරිපාලන ක්‍රමයන් හරහාය. 1869දි ශල්‍ය වෛද්‍ය WG වැන්ඩොර්ට්ගේ ලංකා  මලබාර් වහල් සේවකයන් පිළිබද පාලන වාර්තාව මගින් කියවෙන්නේ 1843 -1867 යන 25 වසර තුළ ගෙනෙන ලද මලබාරයේ ජනයා අතර උසස් කුල ජනයාද සිටි බවය. මෙම උගත් තමිල් පන්තිය සිවිල් පාලනය සදහා පත්ව ඇත. එමගින් යාපනයේ බිහි කරන ලද විද්‍යාල හරහා උසස් කුල වල යයි කියන පොන්නම්බලම් පවුල හා කුමාරස්වාමි පවුල් ඉස්මතුව වන්නට විය. 1910 වසරේ ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට දොස්තර මාකස් ප්‍රනාන්දු පරදවා පොන්නමබලම් රාමනාදන් ජය ලැබීමත් සමගම සිවිල් සේවයේ ආධිපත්‍යය හා දේශපාලනය බලය රාමනාදන් වෙතට ගියේය. 1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් ඡන්දයෙන් සිංහල මන්ත්‍රීවරු 13ක් පත්වන විට තමිල් මන්ත්‍රීවරු 3ක් පමණක් පත් වීමෙන් තමිල් මන්ත්‍රීවරු පරාජය විය. අනපේක්ෂිතව බිද වැටුණු තමිල් දේශපාලන බලය නිසා පොන්නම්බලම් සොයුරන් දෙදෙනා එතෙක් සිංහලයන් සමග සහයෝගයෙන් එක්ව සිටි ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත්ව තමිල් මහජන සභාව පිහිටුවවිය. ජි. ජි පොන්නම්බලම් මහතා සර්වජන ජන්දය ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කොට ඒ වෙනුවට බහුතරය වූ සිංහලන් හා සුළුතරය වූ තමිල් භාෂාව කථා කරන ජනයා සදහා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට පත් කරන 50-50 සම නියෝජනයක් ඉල්ලිය. එම ඉල්ලීම බි්‍රතාන්‍යය පාර්ලිමේන්තුවේ දී ප්‍රතික්ෂේප විය. පසුව 1946 දී සෝල්බරි කොමිසමේ නිර්දේශ මත, පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමයක් ලබා ගැනීමට එවකට පැවති මුස්ලිම් ලීගය එනම් සමස්ත ලංකා තමිල් කොංග්‍රසය හා සිංහල මහ සභාව එකතුවී UNP (එක්සත් ජාතික පක්ෂය) නම් සන්ධානය සැදීම නිසා, සී චෙල්වනායගම් මහතා තමිල් කොංග්‍රසයෙන් ඉවත් වී තමිල් රාජ්‍ය පක්ෂය එනම්  ඉලන්කෙයි තමිල් අරුසු කච්චි˜ පිහිටවන ලදි. ජාතීන් අනුව මන්ත්‍රීවරුන් පත් කිරීම සහ භූගෝලීය හෝ සමාජ සංස්කෘතික වෙනස්කම් හෝ සැලකිල්ලට නොගෙන උඩරට සහ පහතරට ඒකාබද්ධ කොට සමස්ථ දිවයිනම පළාත් පහකට ඛෙදීම අද අප මුහුණ දී සිටින ජනවාර්ගික අර්බුදයේ මූල බීජ වැපිරීමක් ලෙස ඇතැම් විචාරකයෝ පෙන්වා දී ඇත. බ්‍රින්‍යයන්ගේ පරිපාලන ප්‍රතිපත්ති හරහා වෙන් වෙන්ව පාලනය වූ සිංහල සහ දෙමළ රාජධානි බලහත්කාරයෙන් එක්සත් කළ බව දමිළ විශ්ලේෂකයිනගේ අදහසයි.බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ උපක්‍රමයේ ප්‍රථම අවස්ථාව ලෙස බෝහෝ දෙනා පෙන්වා දෙන්නේ උඩරට සිංහල ජනතාව වෙසෙන ප්‍රදේශ වල දෙමළ වතු කම්කරුවන් විශාල වශයෙන් රැඳවීමයි. සිංහල සහ දෙමළ නායකත්වය අතර අසමගිය වර්ධනය වූ ආකාරය නිදහද ලබා ගැනීමට පෙර සිටම දැක ගත හැකිවිය. 50 ට 50 සමාන අයිතිවාසිකම් ප්‍රශ්නය මත ජාතික සංගමයෙන් දෙමල නායකයින් ඉවත් වීම සහ උඩරට සංගමය වැනි ප්‍රාදේශීය පදනම මත සංගම් බිහි වීම වැනි සාධක විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ඛෙදීම වර්ධනය කරනු ලැබීය. මේ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ බහුතර ජාතිය වන සිංහල සහ සුළුතර ජාතීන් වන දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජාතීන් අතර බලය ඛෙදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් මතවාදීමය අරගලය ආරම්භ වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ ගෙන ආ ආණ්ඩුක්‍රම ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා බව පෙන්වා දිය හැකිය.බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ඛෙදා පාලනය කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය නිසා ජාතීන් වශයෙන් වෙන වෙනම ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ නායකයින් ප්‍රයත්න දැරීය. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් මෙම කාල වකවානුව තුළ ආරම්භ වූ ජනවාර්ගික මත ගැටුම නිදහසින් පසු කිසිදු බාධාවකින් තොරවම සන්නද්ධ අරගලයක් වශයෙන් වර්ධනය වන ආකාරය දැකිය හැකිය. ජනවාර්ගික අර්බුදය විසඳීම සඳහා විසඳුම් යෝජනා රාශියක් ගෙන එනු ලැබූ නමුත් ඒවාට සාර්ථක ප්‍රතිඵල අත් පත් කර ගැනීමට හැකි වී නැත. මෙම අධ්‍යයනයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වූ ආකාරය සහ එය යුද්ධයක් කරා ගමන් ගත් ආකාරය විමසා බැලීම බලාපොරොත්තු වේ.
මූලික සාධක
ජනවාර්ගික ගැටුමේ ආරම්භය සහ වර්ධනය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කරන විට එයට හේතු වූ ප්‍රධාන සාධක 4ක් හඳුනා ගත හැකිය. වාර්ගික සාධකය ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන ක්‍රමය කෙරෙහි ප්‍රභලව බලපෑවේය. ඉහත දැක්වූ අන්දමට ඛෙදා පාලනය කිරීමෙ සංකල්පය සහ වාර්ගික අසමානතාවය වර්ධනයට තුඩු දෙන ප්‍රතිපත්ති නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය යුද්ධයක් කරා තල්ලූ වීමට මඟ පෑදුවේය. 1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තිය ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික අසමානතාවය වර්ධනය කිරීමට මහත් සේ හේතු විය. සිංහල භාෂාවේ ආධිපත්‍ය තහවුරු කළ සිංහල පමණක් වූ ප්‍රතිපත්තිය මෙරට දෙමළ ජනතාවගේ කළකිරීමට හේතු වූ අතර එය ජාතිවාදී කෝලහල රාශියකට මුල පිරුවේය. 1970 දශකයේ සිට උසස් අධ්‍යාපනයට ඇති ඉඩ කඩ ජනවාර්ගිකත්වය මත පදනම් වීම වාර්ගික අසමගිය වර්ධනය කිරීමට එක් හේතුවක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය. දෙමළ ජනයා වැඩි වශයෙන් ජීවත් වූ උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශ වල සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැන් පවත්වාගැනීම අපහසු වූ බැවින් ඔවුන් වැඩි වශයෙන් අධ්‍යාපනය හරහා රැකියා ලබා ගැනීමට යොමු විය. එම නිසා සිවිල් සේවය තුළ දෙමළ නියෝජනය ඉහළ මට්මක් දරනු ලැබීය. නමුත් සිංහල පමණක් වූ කෙටුම්පත හරහා දෙමළ ජනයාට ලැබූ තිබුණු එම තත්ත්වය අහෝසි වී ගියේය. නිහදසින් පසු 1972 සහ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා දෙකම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මූලිකාර්ථ ශක්තිමක් තරනු සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ව්‍යුහයන් වර්ධනය කිරීමට අපොහොසත් වී ඇති අතර එමඟින් බහුතරවාදයේ පාලනය දැඩිව ස්ථාපිත කෙරුණු අතර නීති සම්පාදන ක්‍රියාවලියෙන් දෙමළ ජනයා බැහැර කර තැබූ බව සමන්සිරි ලියනගේ පෙන්වා දෙයි. ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නය පැන නැගුණේ දෙමළ ජනයා දේශපාලන වශයෙන් ඈත් කොට තැබීම නිසා බව හෙතෙම පෙන්වා දෙයි. සිදුවීම් කිහිපයක් ඔස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වූ ආකාරය විමසා බැලීම මෙහිදී වැදගත් වනු ඇත.
ද්‍රවිඩ කල්පිත නිජභූමිය
'''ඊළම පිළිබඳව උතුරේ සිහිනය සඳහා පදනම වැටෙන්නේ, උතුරු පළාත සහ නැඟෙනහිර පළාත සම්ප්‍රදායික දෙමළ නිජභූමි යන සංකල්පය දෙමළ නායකයන් විසින් ප්‍රකාශ කිරීමත් සමඟය. සිංහල ජනතාව විශ්වාස නොකරන සහ දෙමළ ජනතාව විශ්වාස කරන මෙම ප්‍රවාදය එයින් ලේ විලක්‌ බවට රට පත්ව තිබිණි. සංහිඳියාවේ නාමයෙන් හෝ ත්‍රස්‌තවාදය විනාශ කළ පමණින් ඊළාම් සිහිනය බොඳ නොවී රැඳී පවතින්නේ මෙම සංකල්ප ගතවීම නිසාය. විපක්‍ෂ නායක සහ දෙමළ ජාතික සන්ධානයේ නායකයා වන ආර්. සම්බන්ධන් මහතා විසින් පසුගිය 'දිවයින ඉරිදා සංග්‍රහය' ට ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ තමන් ඉල්ලා සිටින්නේ ඓතිහාසිකව පැවැතෙන දෙමළ නිජ භූමිය බවය. මේ සඳහා වන ප්‍රතිඋත්තර බැඳීම් කිහිපයක්‌ ලැබී ඇති බැවින් මෙම මාතෘකාව සඳහා සංවාදයක්‌ ඇරඹීමට 'දිවයින' ඉඩ වෙන් කිරීමට තීරණය කළෙමු. මේ එහි පළමු වටයයි .'''
'''පසුගිය පෙබරවාරි 14 දින ඉරිදා දිවයින පුවත්පතේ විපක්‍ෂ නායක ආර්. සම්බන්ධන් මහතා විසින් දෙමළ රාජ්‍යයක්‌ ගැන අදහස්‌ දක්‌වා තිබිණි. එම කරුණු ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර ඇසුරින් ගොඩනැංවුණ තොරතුරු නොව ඊළාම් සාහිත්‍යය අයත් මෑත කාලයේ ප්‍රබන්ධ කළ ඒවා වෙති. පුරාණ යාපනය (Ancient Jaffna) නමැති කෘතිය 1919 දී සම්පාදනය කළ රාසනාගයම් මුදලි විසින් ප්‍රකාශ කරන්නේ යාල්පානම් වයිපවමාලෙයි, පරරාජසේකරන් උලෙයි, වයියා පඩාල්, කයිල්‍ය මාලෙයි වැනි පොත්වල ඇති උක්‌ත කතා ගැහැනුන් තම දරුවන්ට නින්ද යනතුරු කියන ලද කතා බවය. මෙම කතා උපයෝගී කරගෙන පේරාදෙණියේ ඉතිහාස කථිකාචාර්ය කේ. ඉන්ද්‍රපාලන් විසින් ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයට 1967 දී ඉදිරිපත් කළ ආචාර්ය උපාධිය සඳහා වන නිබන්ධනය වූ Early Tamil Settlements in Jaffna කෘතිය සඳහා පී. එච්. ඩී. (ආචාර්ය) උපාධිය ලැබුණි. එහි කියෑවෙන්නේ 1215 කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණයේ පටන් යාපනේ වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක්‌ ඇතිවූ බවය. ෙ -. ආර්. ජයවර්ධන හිටපු ජනාධිපතිවරයා විශ්‍රාම සුවයෙන් පසුවන 1996 දී කීවේ මහාචාර්ය කේ. එම්. ද සිල්වා විසින් තමාට විස්‌තර කළ පරිදි උතුර - නැඟෙනහිර වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක්‌ තිබූ නිසා 1987 ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුමෙන් එම භූමිය දෙමළ නිජබිම ලෙස පිළිගෙන අත්සන් කළ බවය. දැන් සම්බන්ධන් මහතා ද එම කේ. එම්. ද සිල්වාගේ ඉතිහාසය පොත බලන ලෙස අපට කියයි. එහි ඇත්තේ ඉන්ද්‍රපාලන්ගේ පී. එච්. ඩී. නිබන්ධනයේ ඇති කතන්දර ඉතිහාසයයි .'''
'''1. උතුරේ දෙමළ රාජ්‍යයක්‌ පැවතුණි නම් චෝල දේශයේ (තමිල්නාඩුවේ) බදු ගොඩනැඟිලි හා මාලිගා නටබුන්, දේවාල හා කෝවිල්, ගල් කණු, සෙල්ලිපි, මූර්ති හා කැටයම් ආදී පුරාවස්‌තු ද සාහිත්‍ය කෘති ද තිබිය යුතුය. එබඳු කිසිවක්‌ යාපනේ නැත. මන්ත්‍රී මාලිගය සපුමල් කුමරුගේය. නල්ලූර් කෝවිල ඉදිකර වූයේ හයවැනි පැරකුම්බා රජුය .'''
'''2. ජැප්නා කිංඩම් යනු පෘතුගීසීන්ට සිදුවූ වැරැද්දක්‌ පමණි. ලංකාවේ සිතියමක්‌ නැති නිසා හා රටේ අභ්‍යන්තරයේ විශාලත්වය හෝ තත්ත්වය නොදත් නිසා ලංකාව විශාල අධිරාජ්‍යයක්‌ ලෙස පරංගීහු සැලකූහ. එම්පරර් ඔෆ් කෝට්‌ටේ, කිං ඔෆ් සීතාවක , කිං ඔෆ් රයිගම , කිං ඔෆ් ගම්පල , කිං ඔෆ් ජැෆ්නා ආදී නම් භාවිතා කළේ එම කිංලාගේ කිංඩම්ස්‌ ද සඳහන් කරමිනි .'''
'''ඉංග්‍රීසීන් ගෙනවුත් පදිංචි කරවූ දෙමළ කතාකරන්නන් (දෙමළ හා මුස්‌ලිම්) බලාකියා ගැනීම ඔවුන්ගේ යුතුකමක්‌ විය. ඉතිහාසය ලිවූ ඉංග්‍රීසීහු සීතාවක, රයිගම , ගම්පල හලා දමා ජැෆ්නා කිංඩම් හා කිං ඔෆ් ජැෆ්නා පමණක්‌ ඉතිරි කළහ. ෆ්‍රන්සිස්‌කෝ නිගරෝ පියතුමා විසින් සම්පාදනය කරන ලදුව ක්‌වේරෝස්‌ පියතුමා විසින් ප්‍රසිද්ධ කළ Temporal and Spiritual Conquest of Ceylon කෘතියේ කියවෙන්නේ කිංඩම් 14 ක්‌ තිබූ බවය. ඒ ඔවුන්ගේ දැනුමේ ප්‍රමාණයයි .'''
'''3. යාපනය පාලනය කළේ ජැෆ්නාපටම් හි සිටි මුදලි විසිනි. යාපනය වන ලැහැබ් සහිත කැලෑවක්‌ මිස රාජධානියක්‌ නොවේ. උතුරේ වැදිආරච්චි (වඩමරච්චි) නැඟෙනහිර පස්‌හෙලපාලි (පච්චලිප්පලෙයි), දකුණෙහි තෙන් ආරච්චි (තෙන්මරච්චි) හා බටහිර වැලිගම (යාපනය) යන ආරච්චි වසම් හතර වෙරළ ආසන්නයේ තිබූ කුඩා ජනාවාස හතරයි. මුදලි යනු " මුදල්" යන අර්ථයයි. යාපාපටුනේ රේගු බදු හා වරාය බදු මුදල් අය කළ නිසා ඔහු මුදලි ලෙස හැඳින් වුණ බව ක්‌වේරෝස්‌ ග්‍රන්ථය පවසයි. මාතොටද මුදලිවරයෙක්‌ විය .'''
'''4. 1619 දී සන්කිලිගෙන් පෘතුගීසීන් යාපනය අල්ලාගත් විට ගිවිසුමක්‌ අත්සන් කරන ලදී. එය සිංහල හා පෘතුගීසි දෙබසින් සැකසිණ. සංකිලිගේ බිසව බෞද්ධ කාන්තාවකි. ඔහුගේ ඇමැතිවරු දසදෙනාම සිංහලය. අගමැති ආනන්ද අමරකෝන්ය. (ක්‌වේරෝස්‌ ග්‍රන්ථයා)'''
'''5. යාපනය පාලනය කළ පෘතුගීසි කැප්ටන්ට වැඩි පැමිණිලි ගණනක්‌ ලැබුණේ පරංගි සෙබළුන් විසින් භික්‍ෂූන්ට හා විහාරස්‌ථානවලට අගෞරව හා හානි කරන බවටය. මේ බෞද්ධයන්ගේ පැමිණිලිය. (ලිස්‌බන් කෞතුකාගාර ලේඛන)'''
'''6. යාපනය මුස්‌ලිම් වෙළෙඳ නගරයක්‌ බව ක්‌aවේරෝස්‌ පවසයි. සිංහල හා දකුණු ඉන්දියානු වෙළෙඳුන්ද ඔවුන්ට සේවා සපයන්නවුන්ද මලබාර් (දෙමළ) ධීවරයන්aද, තැනින් තැන වූ ජනාවාසවල විසූහ. (ක්‌වේරෝස්‌) ගොවිතැන් ගැන සඳහන් නැත. සිංහලයන් හැරුණු විට ඉතිරි ජනගහනය වූයේ ඉඩම් අහිමි කලින් කලට එන සංක්‍රමණිකයන්ය. (ක්‌වේරෝස්‌)'''
'''8. ඕලන්ද පාලනය යටතේ යාපනයේදී වෙළෙඳ බෝගයක්‌ වන දුම්කොළ වගාව අරඹන ලදී. මුලදී මේ සඳහා ඉඩම් බද්දට ලබාගත් අතර වැඩිම බදු මුදල වූ රික්‌ස්‌ ඩොලර් 4000 ගෙවන ලද්දේ රත්නසිංහ නම් අයකුටය. (හේග් කෞතුකාගාර ලිපි ලේඛන) පසුව වගාකරුවන්ට ඉඩම්වල අඛණ්‌ඩ අයිතිය ලබාදීම සඳහා 1707 දී " තේසවලමෙයි" නීතිය ඇතිකෙරිණි .'''
'''9. ඕලන්ද පාලන සමයේ නැඟෙනහිර පළාත පූර්ණ සිංහල පළාතකි. ෂෂ රාජසිංහ විසින් ත්‍රිකුණාමලයේ ත්‍රිකෝණ කොටුව (ගලේ කොටුව) බඳින ලදී. මේ අසල කොට්‌ටියාරයට ගොඩබැසි රොබට්‌ නොක්‌ස්‌ පියපුතුන් කැඳවාගෙන ගියේ මහනුවර රජු වෙතටය .'''
'''11. මහනුවරට විරුද්ධව ඕලන්දයන් කළ ආක්‍රමණ අසාර්ථකවීම නිසා ජාන් මක්‌කාර් ඕලන්ද නිලධාරියා කළේ දෙමළ අය ලවා වැරදි ඉතිහාසයක්‌ ලියවීමය. ඉල්ලීම පිළිගත් මයිල්වාතනම් පුලවර් විසින් යාල්පානම් වයිපව මාලෙයි ලියා තෑගිබෝග හා මුදලි තනතුරක්‌ද'''
'''ඕලන්දයන්ගෙන් ලබාගනී. 18 සියවසේ යාපනවාසීන් දැන සිටි කරුණු විජය කුමරුගේ පටන් දක්‌වන්නට ගොස්‌ පුලවර් තම කෘතිය මහා පැටලුම් ජාලයක්‌ කරගෙන ඇත. සම්බන්ධන් මහතා ඇතුළු ඊළාම්වාදීන් ඊට " දෙමළ මහවංශය" යනුවෙන් කියති. එහි එන සෑම කරුණක්‌ම ගොතන ලද ව්‍යාජ ඒවා බව ඔප්පු කළ හැක .'''
12. උතුරු හා නැඟෙනහිර පළාත්වල (ඊනියා දෙමළ නිජබිමේ) මුහුදුබඩ දිගට ගව්වක්‌ පළල ඇති බිම්පටියක්‌ 1766 දී හඟුරන්කෙත ගිවිසුම මගින් ඕලන්දයන් විසින් ලබාගත්තේ මහනුවර කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගෙනි .
'''13. බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග වෙළෙඳ සමාගම 1796 දී ඕලන්දයන් සතු මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ලබා ගැනීමේදී යාපනය හඳුන්වන්නේ යාපනේ දිසාවනිය (Jaffna Disawani) යනුවෙනි. ඕලන්දයන් පෘතුගීසීන්ගෙන් ලබාගන්නේද යාපනේ දිසාවනියයි. මේ සිංහල රජුගේ " දිසාව" නමැති යාපනය දිසාවනිය බව පැහැදිලිය .'''
'''14. 1818 ඇතිවූ වෙල්ලස්‌ස නිදහස්‌ අරගලය යාපනයටත් මුළු ලංකාවටත් තීරණාත්මක විය. තමනට අවිශ්වාසී වූ උඩරට රදල ප්‍රභූවරුන් සම්පූර්ණයෙන් වාෂ්පකර ඔවුන් තනතුරුවලින් ඉවත් කිරීම බ්‍රවුන්රිග් ආණ්‌ඩුකාර තැන විසින් කරන ලදී, ඉදිරියට පරිපාලනයට සහභාගි කරගන්නා අලුත් පංතිය උතුරේ දෙමළ කතාකරන අය අතුරින් බිහිකර ගැනීමට (Elite class) ඇමෙරිකන් චර්ච් මිෂනාරින්ව ඉංග්‍රීසි ඉගැන්වීමට යාපනයට යෑවීය. අනාගතයේදී ලංකාවේ පාලක මධ්‍යම පන්තිය උතුරේ දෙමළ උගතුන්ගෙන් ඇති කිරීමේ එම ක්‍රියාවලිය අද ඊළාම් සටන යනුවෙන් හැඳින්වේ. 1818 අරගලය නිසා සිංහලයන්ගෙන් පළිගැනීමේ ක්‍රියාවලිය එදා සිට අද දක්‌වා ක්‍රියාත්මකය .'''
දෙවැනි කොටස
'''15. 1640 ක්‌වේරෝස්‌ සඳහන් කළ යාපනේ කැලෑව 1830 ජන. 25 දිනත් එසේමය. යාපනේ කලෙක්‌ටර් (දිසාපති) කෝල්බෲක්‌ට මෙදින එය පැවසීය. ස්‌ථිර ජනගහනයක්‌ නැති රජයේ හෝ පුද්ගලික ඉඩම් නැති ගොවිතැන් නැති කැලෑවෙන් වැසුණු වාරිමාර්ග ක්‍රම නැති යාපන අර්ධද්වීපයක්‌ ගැන කලෙක්‌ට සාක්‍ෂි දී ඇත. එනිසා කෝල්බෲක්‌ යෝජනා කළේ යාපනය දෙමළ කතා කරන්නන්ගෙන් ජනාවාස කිරීම ගැනය. පාරවල් සෑදීමට දකුණු ඉන්දියාවෙන් ගෙනා දෙමළ කතාකරන අය තම 15 අවුරුදු කොන්ත්‍රාත්තුව අවසන් වූ පසු ඔවුන්ගේ රටට නොයවා යාපනේ පදිංචිකරවා ඉඩම් හිමිකම ලබාදී ගොවි උපකරණ, සතුන් හා ගොවිතැන් කිරීමේ දැනුම ලබාදීම නිර්දේශ කළේය .'''
'''ඉඩම් අයිතිය සදාකාලිකව ස්‌ථිරකර දීමට තේසවලමෙයි සම්ප්‍රදාය මෙරට නීති පද්ධතිවලට ඇතුළත් කළේ කොමිසමේ දෙවැනි කොමසාරිස්‌ කැමරන්ය. සිංහලයාගේ හිස්‌ මුදුනට මෙසේ ඇණය ගසා ඉන් නොනැවතී ලංකාව පළාත් 5 ට බෙදීය. 1833 දී ඉන් බෙදුණු උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් අවුරුදු 3000 ක්‌ පැරණි දෙමළ නිජබිම විය. පුදුමය නම් ජයවර්ධන ජනාධිපති එය පිළිගෙන 1987 ජුලි 29 ගිවිසුමට අත්සන් කිරීමය. ජනාධිපතිවරයකුට රට ගැන දැනුමක්‌ තිබිය යුතු බව මින් පෙනේ. ලංකාවේ මුස්‌ලිමුන් දෙමළ කතාකරන්නේ ඔවුන් පාරේ වැඩට ආ අය නිසා බවත් ඔවුන්ද පාරේ භාෂාව කතාකිරීමට පටන්ගත් බවත් කැප්ටන් ස්‌නයිඩර් පවසයි .'''
'''16. උතුරේ බිහිවන නව උගත් මධ්‍යම පන්තියට දේශපාලන බලතලද ලබාදිය යුතු බව කෝල්බෲක්‌ දිටී. එබැවින් ආසියාවේ ප්‍රථම වරට ලංකාවේ ව්‍යවස්‌ථාදායක සභාවක්‌ ඇතිකිරීමට යෝජනා කළේය. 96% වූ සිංහලයන්ට හා 3% වූ දෙමළ කතාකරන අයට දේශපාලන සම තත්ත්වය ලබාදීම ඉන් අදහස්‌ කළේය. ඉංග්‍රීසි උගතුන් දෙමළ නිසා පරිපාලනයේ පහළ මට්‌ටමේ දෙමළ අයට ආනිවාර්යයෙන් හිමි විය .'''
17. 1880 දී පමණ ඉංග්‍රීසි උගත් සිංහල මධ්‍යම පන්තියක්‌ බිහිවන විට දෙමළ අය
'''දේශපාලනයේ හා පරිපාලනයේ වැජඹුණි. 1874 පී. අරුණාචලම් කේම්බ්‍රි- එම්. ඒ. සමර්ථවී ලංකාවට ආ විට කොළඹ වරාය ජැටියේ සිට ඔහුගේ නිවසට රික්‌ෂෝව ඇදගෙන ගියේ සිංහල ප්‍රභූවරුන්ය. ඉංග්‍රීසි උපාය සාර්ථකව තිබිණි .'''
'''18. 1914 දී උගත් ලාංකිකයන්ට තම ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීවරයකු පත්කර ගැනීමට මැකලම් ප්‍රතිසංස්‌කරණ ඉඩදුන් විට සිංහල ප්‍රභූහු තම දොස්‌තර මාකස්‌ ප්‍රනාන්දු පරදවා පී. රාමනාදන්ව ජයග්‍රහණය කරවූහ .'''
'''19. දෙමළ නායකත්වය පිළිගැනීම හේතුවෙන් සිංහල, දෙමළ, මුසිල්ම හැම දෙනාම පී. අරුණාචලම් විසින් නායකත්වය සපයමින් 1918 දී ලංකා ජාතික සංගමය පිහිටුවා සභාපතිද විය .'''
'''20. අනපේක්‍ෂිත සිදුවීමක්‌ නිසා 1920 මැනිං ප්‍රතිසංස්‌කරණ වලින් දෙමළ දේශපාලන ප්‍රමුඛත්වය බිඳවැටුණි. උගත් ලාංකිකයන්ගේ ඡන්දයෙන් මන්ත්‍රීන් 16 ක්‌ ව්‍යවස්‌ථාදායකයට පත්කර ගැනීමට ඉඩ දුන් විට සිංහල 13 ක්‌ හා දෙමළ 03 ක්‌ තේරුණි. එවිට රාමනාදන් හා අරුණාචලම් සහෝදරවරු ලංකා ජාතික සංගමයෙන් ඉවත් වී දෙමළ මහජන සභාව ඇරඹූහ .'''
'''21. 1931 සිට ඩොනමෝර් ආණ්‌ඩුක්‍රමය යටතට සර්වජන ඡන්ද බලය නිසා දෙමළ දේශපාලන බලය තවත් පිරිහී ගියේය. නමුත් දෙමළ පරිපාලන බලය එසේම විය. 1931 දී සර්ව සිංහල කැබිනට්‌ මණ්‌ඩලයක්‌ ද බිහිවුණි. දැන් දෙමළ ඉල්ලීම වූයේ ලංකාවේ පාලන බලය නොව පනහට පනහේ සිංහල - දෙමළ සමතැන් බලයයි .'''
'''23. දෙමළ මුස්‌ලිම් (1/3 + 1/3 + 2/3) බලය නිසා සෝල්බරි ව්‍යවස්‌ථාවේ 29 වගන්තිය මගින් ලංකාව ගැන සිංහලයාට ඇති අයිතිය වක්‍ර ලෙස නැතිකර දැමිණ. දෙමළ හා මුස්‌ලිම් අයට නැති අයිතියක්‌ සිංහලයාට නැති බව ඉන් කියවුණි .'''
24. මෙම සිංහල, දෙමළ, මුස්‌ලිම් සම අයිතිය සහතික වීමට සංකේතයක්‌ ලෙස 1951 දී ජාතික සිංහල කොඩිය තුළට මුස්‌ලිම් හා දෙමළ වර්ගයා ද ඇතුළත් කෙරිණි .
25. 1956 දී බණ්‌ඩාරනායක විසින් Sසබය්කැse sය්කක ඉe එයෑ දබැ දසෛජස්‌ක ක්‌බටම්ටැ සබ Ceහකදබ ලෙස සිංහල එක්‌ රාජ්‍ය භාෂාවක්‌ පමණක්‌ කරන ලදී.
පලාලි
'''පලාලි (දෙමළ: பலாலி, English: Palaly) යනු උතුරු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනයේ පිහිටි කුඩා නගරයකි. එයට වැදගත් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපලක් සහ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව පලාලි හෝ ගුවන් හමුදා පලාලි ලෙස හැඳින්වෙන හමුදා ගුවන් කඳවුරක් ඇත. හමුදා සහ සිවිල් ගුවන් යානා දෙකම එහි ගොඩබසිති. දිවයිනේ සහ ඉන්දියාවේ සෙසු ප්‍රදේශයන් සමඟ යාපනය අර්ධද්වීපයේ ප්‍රධාන ප්‍රවාහන සේවාව එයයි.'''
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය
ද්‍රවිඩ කල්පිත නිජභූමිය
'''26. 1972 දී මැතිනියගේ ආණ්‌ඩුව විසින් රටේ නම ශ්‍රී ලංකා ලෙස වෙනස්‌ කර ජාතිය ශ්‍රී ලාංකික ලෙස වෙනස්‌ කළාය. දැන් 1/3 + 1/3 + 1/3 } 3/3 එවිට ස්‌ථිරය සිංහලයා තවදුරටත් ජාතිය නොව ජන වර්ගයකි. ශ්‍රී ලාංකික ජාතිය තුළ ඔහු 1/3 ක ජන වර්ගයක්‌ වන්නේය. එදා 1833 දී 96% හා 3% පිරිස්‌වලට ව්‍යවස්‌ථාදායකයේ සමාන නියෝජනය ලැබීමට එය සමානය. එමෙන්ම ලංකාව 19 සියවසේ යුරෝපියන් විසින් ශිෂ්ටාචාර කළ රටක්‌ නොවේ .'''
පලාලි
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි.
පලාලි හමුදා කඳවුර
ප්‍රධාන ලිපිය: පලාලි හමුදා කඳවුර
පලාලි යනු සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් වර්ග කිලෝමීටර් 25 කට අඩු ප්‍රදේශයක ශ්‍රී ලංකා ත්‍රිවිධ හමුදාව විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අධි ආරක්ෂිත කලාපයක ය. ප්‍රදේශයේ හිටපු පදිංචිකරුවන් ඉවත් කර ඇත; මෙය ආරක්‍ෂක හේතූන් මත සිදුවූවක් බව මුලින් ප්‍රකාශ කළද පසුව රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ගණනාවක් විසින් කරන ලද පර්යේෂණ මගින් මෙම ප්‍රකාශය සැක පහළ කර ඇත.
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය
ද්‍රවිඩ කල්පිත නිජභූමිය
'''28. 1978 ව්‍යවස්‌ථාවෙන් බහුජාතික කොඩිය ව්‍යවස්‌ථා ගත කරන ලදී. ශ්‍රී ලාංකික ජාතියක්‌ මිස සිංහල ජාතිය හෝ සිංහල කොඩිය කතාකළ විට දඩයමට ලක්‌වේ .'''
'''29. 1987 ජුලි 29 දින එල්. ටී. ටී. ඊ. සංවිධානයට ත්‍රස්‌තවාදයෙන් බැහැර වී දේශපාලනයට අවතීර්ණ වීම සඳහා පළාත් සභා විසඳුම ලබා දුණි. ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුම මගින් ජනාධිපති හා රජය විසින් සම්බන්ධන් මහතා පවසන බොරුව වන උතුරු - නැඟෙනහිර දෙමළ නිජබිම පිළිගෙන අත්සන් කෙරිණි. 2009 මැයි මස LTTE පරාජය වූ පසු දැන් දේශපාලන පෙරමුණ ක්‍රියාත්මකය. ඊට අර්ධ ස්‌වාධීන පාලන ක්‍රමයක්‌ උතුරේ ලබාදී ඇත. දැන් සටන වී ඇත්තේ රටේ බලය උතුරට හා නැඟෙනහිරට බෙදා ගැනීමටය .'''
පලාලි
පලාලි හමුදා කඳවුර
සීමිත නැවත පදිංචි කිරීම් 2002 දී ආරම්භ වූ නමුත් එය අවසන් නොවීය. 2013 දී ශ්‍රී ලංකා රජය මෙම ඉඩම "පොදු කටයුත්තක්" සඳහා අවශ්‍ය බවත් ඉඩමේ පෙර පදිංචිකරුවන් සොයාගත නොහැකි බවත් පවසමින් මෙම ඉඩමට ඔවුන්ගේ හිමිකම් නීත්‍යානුකූල පදනමක් මත තැබීමට උත්සාහ කළේය. මෙම නඩු තීන්දුව අභියෝගයට ලක් කිරීමට එම ඉඩමේ පෙර පදිංචිකරුවන් 2176 දෙනෙකු ඉදිරිපත් වූ අතර, නඩුව දිගටම පවතී.
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය
1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තියේ සිට බණ්ඩාරණායක ඝාතනය දක්වා
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් බණ්ඩාරනායක යුගය වැදගත් තැනත් උසුලයි.1956 ජනවාරි මාසය වන විට භාෂා ප්‍රශ්නය හේතු කොට ගෙන දෙමල ජනතාව සහ ඔවුන්ගේ නියෝජියන් තුළද බලවත් කැළඹිමක් වර්ධනය වී තිබුණි. 1956 ජනවාරි 20 වැනි දින කොළඹදී රැස් වූ පාර්ලිමේන්තුවේ ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රීවරු දෙමල ජනතාවට වෙනම රාජ්‍යයක් අවශ්‍ය බව ප්‍රකාශ කළහ.ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ථ දෙමල භාෂාව කතා කරන ජනතාව මුහුණ දෙමින් සිටින ඉතා බරපතල තත්ත්වය හමුවේ තමන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ඔවුන් වහාම එකමුතුව එක්සත්ව පෙරමුණක් පිහිටුවා ගත යුතුව ඇත. මෙම පෙරමුණ පිහිටුවා ගැනීමේ ප්‍රධාන අරමුනු වන්නේ 1. ස්වකීය භාෂාව හා සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කර ගැනීම 2. දෙමල කතා කරන ජනතාවගේ අනන්‍යතාවය සහ නිදහස පවත්වා ගැනීම 3. ස්වකීය සාම්ප්‍රදායික නිජ භූමිය අනුලංගනීයව තබා ගැනීම. මේ අතර ජනවාරි 29 වැනිදා යාපනයේදී රැස් වූ ෆෙඩරල් පක්ෂාය ස්ව තන්ත්‍ර දෙමල රාජ්‍යයක් සදහා දිගටම සටන්කිරීමට තිරණය කළේය.මේ අනුව ශ්‍රි ලංකාවේ දමිල ජාතික ව්‍යාපාරය වෙනම රා‍ජ්‍යයක් වෙනුවෙන් සටන් කිරීම ආරම්භ වුණේ 1956 පෙරලියට සමාන්තරව බව පෙනේ.සිහල භාෂාව පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත ට විරුද්ධව ෆෙඩරල් පක්ෂයේ ද්‍රවිඩ මන්ත්‍රී වරුන් විසින් ගෙන ගිය සත්‍යග්‍රහ ව්‍යාපාරයට මැරයන් ලබා පහර දෙනු ලැබූ අතර සාමාන්‍ය ද්‍රවිඩ ජනතාවටද පහර දෙනු ලැබිණි. ජූනි මස 14 වැනිදා කෙටුම්පතේ දෙවැනි කියවීම් විවාදය අවසන් කරමින් බණ්ඩාරණායක මහතා ප්‍රකාශ කළේ භාෂා දෙකටම සම තැන් දීමෙන් රටේ අවුල් වියවුල් උග්‍ර විය හැකි බවයි. මෙම විවාදයේදී කතා කළ වාමාංශික හා ද්‍රවිඩ පක්ෂ වල මන්ත්‍රීවරු සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව නොකරන ලෙස ආණ්ඩුවෙන් දිගින් දිගටම ඉල්ලා සිටියහ. 1956 අගෝස්තු මාසයේදී පැවැත් වුණු ෆෙඩරග් පක්ෂයේ සිව් වන වාර්ශික සමුළුවේදී ප්‍රකාශ වුණේ ඉතිහාසය තුළ ද්‍රවිඩ ජනතාවට සිදු වූ බරපතලම අසාධාරණය සිංහල පමණක් පණත බවයි.සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික ගැටළුව වර්ධනය වීම සඳහා හොඳ පසුබිමක් වර්ධනය වූ බව කිව හැකිය.රටේ වර්ධනය වෙමින් පැවති දෙමල ආවේගයන් පාලනය කිරීම සඳහා බණ්ඩාරණායක ඇමතිවරයා ෆෙඩරල් නායකයන් සමඟ සාකච්ඡා කොට 1957 ජූනි අවසානයේදී දෙපාර්ශවය අතර ලිඛිත ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තේය.දෙල භාෂාවට නිසි තත්ත්වය ලබා දෙන නීති සම්පාදනය කිරීමටත් රට සභා කි්‍රමයක් ඇති කර ගනීමටත් ගිවිසුමෙන් එකඟ වන ලදී.
පලාලි
පලාලි හමුදා කඳවුර
පලාලි හමුදා කඳවුරේ යාපනය ආරක්ෂක සේනා මූලස්ථානය පිහිටා ඇති අතර එය නාවික හමුදා කඳවුරට ආසන්නව පිහිටා ඇත. කන්කසන්තුරේ සහ ගුවන් කඳවුරේ ශ්‍රී ලංකා නාවික නෞකා උත්තරා ; යාපනය ගුවන් තොටුපළ. පලාලි වල හමුදා රෝහලකුත් තියෙනවා.
පලාලි ගුවන් කඳවුර
ප්‍රධාන ලිපිය: පලාලි ගුවන් තොටුපළ
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය
1956 භාෂා ප්‍රතිපත්තියේ සිට බණ්ඩාරණායක ඝාතනය දක්වා
එය බණ්ඩාරණායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුමයි.මෙම ගිවිසුම රට පාවාදීමක් ලෙස විග්‍රහ කළ ජේ.ආර් ජයවර්ධන ගිවිසුමට විරෝධය පළ කිරීම සඳහා කොළඹ සිට මහ නුවර දක්වා පා ගමනක් සංවිධානය කළේය.මේ අතර වාහන අංක තහඩු වල ශ්‍රී අකුර සඳහන් කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද ගැටළු ඇති විය.භික්ෂූන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ සිංහල ජාතිවාදී පිරිස් විසින් බණ්ඩාරනායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුමට විරුද්ධව ගෙන ගිය උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාර ද හේතුවෙන් රටේ අවුල් වියවුල තත්ත්වය වර්ධන විය.බණ්ඩාරණායක චෙල්වනායගම් ගිවිසුම අවලංගු වීමෙන් පසුව දිවයිනේ බොහෝ තුන් වල ජාතිවාදී කොලහ ඇති වීම ශ්‍රී ලංකාවේ පශ්චාත් නිදහස් ඉතිහාසයේ ප්‍රථම ජාතිවාදී කෝලහලයසනිටුහන් කළේය.මේ සියල්ලටම මුල් වූයේ භාෂා පණතයි.මුලින්ම සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් කිරීමට එරෙහිව දෙමල ජන කොටස් වලින් විරෝධය ඵල වූ අතර පසුව දෙමල ජනතාවට කිසියම් හෝ සාධාරණයක් ඉටු කිරීමට සූදානම් වූ විට සිංහල අන්තවාදීන්ගෙන් ප්‍රබල විරෝධතා ඇති විය.ද්‍රවිඩ භාෂා විශේෂ විධි විධාන කෙටුම් පත 1958 ජූලි මසදී නියොජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට ඉදිරිපත් කෙරුණු අතර සංශෝධන වලින් තොරවම සම්මත විය.මේ වන විට ආණ්ඩුව වාමාංශික හා දක්ෂිණාංශික වශයෙන් දෙපිලකට ඛෙදී තිබුණ අතර බණ්ඩාරනනායක ඝාතනය දක්වා මෙම ගැටුම්කාරී තත්ත්වයේ කිසිදු වෙනසක් නොවීය.
පලාලි
පලාලි ගුවන් කඳවුර
2009 වසර වනතුරු අර්ධද්වීපයට ගොඩබිම් මාර්ගයක් නොතිබූ බැවින් පලාලි ගුවන් හමුදාව යාපනය අර්ධද්වීපයේ ප්‍රධාන ජීවන මාර්ගය ලෙස ක්‍රියා කළේය. එතෙක් අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍ය, සිවිල් වැසියන්ට සහ ත්‍රිවිධ හමුදාවට අවශ්‍ය ඖෂධ වර්ග මෙන්ම පතොරම් ද නිතිපතා රැගෙන ආවේ ඒ හරහාය. පලාලි ගුවන් හමුදා කඳවුරට.
ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රි ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය
70 දශකය
මෙතෙක් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවති සෝලිබරි ව්‍යවස්ථාව අහෝසි කොට නව ජන රජ ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කර ගැනීමට සිරිමා බණ්ඩරනායක ආණ්ඩුව සමත් විය.ඒ සම්බන්ධයෙන් සුළුතර ජාතීන්ගේ දැඩි විරෝධය එල්ල වූයේ සෝල්බරි වයවස්ථාවේ ඇතුළත් වූ 29 වැනි වගන්තිය එනම් සුළු ජාතීන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා වූ විධි විධාන ඉවත් කොට තිබීමයි. කොල්වින් ආර් ද සිල්වා සඳහන් කළේ සෝල්බරි ව්‍යවස්ථාවේ 29 වගන්තියෙන් කළ දෙය ජනරජ ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් ප්‍රඥප්තියෙන් කිරීමට යෝජනා කරන බවය.කෙසේ වුවත් ජනරජ ව්‍යවස්ථාවෙන් ජාතික ගැටළුව විසඳා ගැනීම සඳහා මෙයිට වඩා වැඩි යමක් කළ යුතුව තිබුණු බව ද්‍රවිඩ නායකයෝ දිගින් දිගටම කියා සිටියහ.1972 ජනරජ ව්‍යවස්ථාවෙන් දෙමල ජනතාවගේ නීත්‍යනුකූල අයිතිවාසිකම් ලබා දීමට පියවර නොලැනීමේ ප්‍රතිඵලය වශයෙන් ද්‍රවිඩ නායකයින් වඩාත් දැඩි ස්ථාවරයන්ට ගමන් කිරීමයි.මේ වන විට ද්‍රවිඩ පක්ෂ සියල්ලම එකතු වී එක්සත් ද්‍රවිඩ විමුක්ති පෙරමුණ පිහුටුවගෙන කිබූ අතර 1976 මැයි 15 වැනි වඩුක්කඩායි හිදී පැවති ප්‍රථම ජාතික සමුළුවේදී වෙනම රාජ්‍යයක් සඳහා වූ යොජනාව සම්මත කර ගත්හ.ජනරජ ව්‍යවස්ථාව ද්‍රවිඩ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබූ අතර පක්ෂය විසින් අගමැත් වරයා වෙත සය වදෑරුම් ඉල්ලීම් මත පදනම්ව දෙමල ජාතියේ අභිමතාර්ථ සපුරාලනු සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීමට අර්ථාන්විත පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. 1977 මැතිවරණයේදී ද්‍රවිඩ ඊලාම් රාජ්‍යයක් සඳහා ද්‍රවිට එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රසිද්ධියේම ජන වරමක් ඉල්ලා සිටියේය.මේ කාලය වන විට යාපනයේ ද්‍රවිඩ තරුණ කොටස් වල ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය වෙමින් තිබුණි.මෙතැන් පටන් ඉදිරියට ශ්‍රී ලංකාවේ ජන වාර්ගික අර්බුදය වර්ධනය වන්නේ සන්නද්ධ අරගලයක් වශයෙනි.
1977 එජාප පාලන සමය
1977 මහා මැතිවරණයෙන් පසු ව නැවත වතාවක් ජාතිවාදී කොලහල පැතිරී ගියේය.යාපනය සාමාන්‍ය වැසියන් පිරිසක් හා පොලීසිය අතර ඇති වූ එම ගැටුමෙන් 150කට වැඩි පිරිසක් මරණයට පත් විය.රට පුරාම වර්ධනය වූ කොලහලයෙන් වැඩි පුරම පීඩාවට පත් වූයේ දකුණේ ජීවත් වූ දෙමළ ජනතාවයි.ආරකෂාකාරී පියවරක් ලෙස දෙමළ ජාතිකයින් 300ක් පමණ නැව් මඟින් යාපනයට පිටත් කර හැරි අතර සෙසු පිරිස ගුවන් මඟින් හා දුම්රියෙන් යාපනය බලා පිටත් විය.එසේ යා නෙහැකි වූ අය සණාගත කඳවුරු වල කොටු වූහ.මෙහිදී දෙමළ ජනතාවගේ ප්‍රශ්න විසඳීම සඳහා කඩිනමින් සර්ව පාක්ෂික සමුළුව කැඳවන බව අග්‍රාමාත්‍ය රණසිංහ ප්‍රේමදාස පාර්ලිමේනතුවේදී ප්‍රකාශ කළෙAය.දමිළ සටන් කාමීන්ගේ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය වූයේ මේ කාලයේදීය.1982 සංවර්ධන සභා මැතිවරණයේදී උතුරේ ඡන්ද පෙට්ටි අතුරුදහන් වීම මහත් ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීමක් වූ අතර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මැතිවරණ සම්බන්ධයෙන් ද්‍රවිඩ ජනතාව තුළ පැවති විශ්වාසය බිඳී ගියේය.මෙම සිද්ධිය ද්‍රවිඩ සටන්කාමීන් ප්‍රචණ්ඩකාරී පිළිවෙතකට තල්ලූ කරනු ලැබූ අතර ප්‍රචණ්කාරී තත්ත්වය මර්දනය කිරීමට හමුදා සේනාංක උතුරට යවන ලදී.මේ අතර යාපනය පුස්තකාලයට මැරයන් විසින් ගිනි තබන ලදී.1983 දී පැවැත්වුණූ ප්‍රථම සර්ව පාක්ෂික සමුළුවද අසාර්ථක වූ අතර මෙවැනි පසුබිමක් තුළ 1983 සිංහල දෙමළ ජාතිවාදී කෝලහලය ආරම්භ විය.
කළු ජූලිය
රජයේ හමුදා සෙබළුන් 13දෙනෙකු යාපනයේදී ඝාතනය කරනු ලැබීම මුල් කොට ගෙන ඇති වූ කෝලහලය රට පුරා ව්‍යාප්ත වූ දෙමළ විරෝධී කැරැල්ලක් බවට පත් විය. වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ සිටි ද්‍රවිඩ ජාතික සිර කරුවන්ට පහර දෙනු ලැබූ අතර දමිළ කඩ සාප්පු ගිනි තබමින් සිංහල ජාතිවාදී පිරිස් විසින් ප්‍රචණ්ඩකි්‍රියා වර්ධනය කරනු ලැබිණි. කෝලහලය ආරම්භ වී දින 6කට පසුව ජාතිය ඇමතූ ‍ජේ.ආර්.ජයවර්ධන ජනාධිපති —සිංහල ජනතාව ඉවසුවා ඇති යනුවෙන් ප්‍රකාශ කිරීම දමිළ ජනයාගේ කණගාටුවට හේතු විය. 1983 ජූලි කලබළය සම්බන්ධයේන් සාකච්ඡා කිරීමට ඉන්දීය විදේශ 80px |right |thumbl 1983කළු ජූලියඅමාත්‍ය නරසිංහ රාවෝ ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ ඍජු මැදිහත් වීම මෙතැන් පටන් ආරම්භ විය.ජනවාර්ගික ගැටළුවට විඳුමක් සෙවීම සඳහා ඉන්දියාව ඉදිරිපත් කළ ප්‍රථම වැඩ පිළිවෙළ වූයේ ඉන්දීය විශේෂ නියෝජිත ජී. පරතසාරතී විසින් ගෙන ආ යොජනාවලියයි.උතුරු නැගෙනහිර පළාත් ඒකාබද්ධ කළ යුතු බව සහ ශ්‍රී ලංකාව රාජ්‍ය සංගමයකින් යුතු ජන රජයක් විය යුතු බව ඉන් යෝජනා විය.බලය ඛෙදීමේ යොජනාවට ජනාධිපති ජයවර්ධන සිය කැමැත්ත පෙන්වූ නමුත් සර්ව පාක්ෂික සමුළුව ප්‍රමාද කිරීමට සෑම උපායක්ම යෙදවීය.1984 දී පැවැත්වුණු සර්ව පාක්ෂික සමුළුවේදී බලය ඛෙදීම සම්බනධයෙන් ඉදිරිපත් වී තිබුණ යොජනා අතුරින් දිසුත්‍රික් සභා සහ පළාත් සභා වෙනුවෙන් පිල් ඛෙදීමට විසඳුමක් ලෙස දෙවන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයක් පිහිටුවිය යුතු යැයි ජනාධිපති ජයවර්ධන විසින් යෝජනා කළේය. බලය ඛෙදීමේ ඒකකය දිස්ත්‍රික්නය නොව පළාත් බව ඉන්දය අගමැති රජිව් ගාන්ධිගේ අදහස වූ අතර ජනාධිපති ජයවර්ධනව ඒ සඳහා කැමති කරවා ගැනීමට හෙතෙම සමත් විය.අර්බුදයට විසඳුමක් සෙවීම සඳහා ශ්‍රි ලංකා රජය සහ ද්‍රවිඩ කණ්ඩායම් අතර ප්‍රථම සාකච්ඡාව පැවැත්වුණේ තිම්පු නුවරදීය.මේ සඳහා එල්ටීටීඊ සංවිධානයට අමතරව ටී.යූ.එල්.එෆ්, ප්ලෝට්, ඊ.පී.ආර්.එල්.එෆ්, ටෙලෝ සහ ඊරෝස් යන සංවිධාන එක් විය.මෙහිදී කොන්දේසි වශයෙන් මූලධර්ම 4ක් ඉදිරිපත් කරන ලදි.
1985 ජූනි 18 වන දා සිට මසක කාලයක් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් ඒක පාර්ශවීය සටන් විරාම ගිවිසුමක් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර 1985 වර්ෂය අවස්න වන්නට පෙර ත්‍රස්තවාදය මෙරටින් මුලිනුපුටා දමන බවට ජනාධිපති ජයවර්ධන ප්‍රකාශ කළේය.මේ කාලය වන විට දෙමළ ජාතීන්ගේ අයිතිවාසිකම් දිනා ගැනීමේ අරගලය ත්‍රස්තවාදයක් ලෙස හැඳින්වීමට සිංහල නායකයෝ උත්සහ දැරූහ.ඉන්දියානු මැදිහත් වීමෙන් උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත ඒකාබද්ධ කිරීමට ජනාධිපති ජයවර්ධන එකඟ වූ අතර මෙම සාකච්ඡා වටය දෙසැම්බර් 19දා යෝජනා යනුවෙන් හැදින්වීය.මෙම යෝජනා අතර උප ජනාධිපති තනතුරක් ඇති කොට එය ද්‍රවිඩ ජාතිකයෙකුට ලබා දීම, උතුරු නැගෙනහිර ආයතන යා කිරීම, නැගෙනහිර පාළාතේ සීමා සකස් කිරීම ආදී වැදගත් යෝජනා ඇතුළත් විය.මෙම යෝජනා වලට ජනාධිපති ජයවර්ධන කැමැත්ත පළ කළ නමුත් එය ක්‍රියාත්මක කිරීම අපහසු බව දැන සිටියේය.මේ ආකාරයෙන් දිගින් දිගටම සාකච්ඡා පැවැත්වුවද දෙපාර්ශවයම සෑහීමකට පත් වන යෝජනාවලියක් ඉදිරිපත් කිරීමට නොහැකි වූ අතර උතුරේ ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වර්ධනය විය.මේ සිදුවීම් වලින් පසු ජනවාර්ගික අර්බුදයට විසඳුම් සෙවීම දේශපාලන න්‍යාය පත්‍රයේ මුල් තැන ගත් අතර 80 දශකයේ සිට මේ සම්බන්ධයෙන් විවිධ යොජනා ගෙන එනු ලැබිණි.
13වන සංශෝධනය
ජනාධිපති ජයවර්ධන සහ ඉන්දීය අගමැති රජිව් ගාන්ධි අතර අත්සන් කළ ඉන්දු ලංකා ගිවිසුම ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවාර්ගික අර්බුදය සම්බන්දයෙන් ගෙන ආ වඩා ඵලදායී විසඳුමක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය. කෙසේ වුවද දකුණේ නායකියින්ට මෙන්ම එල්.ටී.ටී.ඊ නායක ප්‍රභාකරන්ටද පළාතිසභා සම්බන්දයෙන් දැඩි විශ්වාසයක් පැවත් බව නොපෙනේ. ප්‍රභාකරන් යාපනයේදී ජනතාව අමතමින් ප්‍රකාශ කළේ තමන් ගිවිසුමට එකඟ වූයේ ඉන්දියාවේ බල කිරීම මත බව ප්‍රකාශ කළේය.තමන් ඊලම අත් හර්න්නට සූදානම් නැති බව කියා සිටි ඔහු ගිවිසුමට අනුව එල්.ටී.ටී.ඊ ය අවි භාර දුන්නේ සංඛේතාත්මකව පමණි. ගිවිසුමට විරුද්ධව ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ දකුණේ විරෝධතා ව්‍යාපාර සංවිධානය කළේය.උතුරු නැගෙනහිර පළාත සඳහා යෝජනාවූ පරිපාලන සභාවේ සංයුතිය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රභාකරන් එකඟතාවය පළ කළ අතර ගිවිසුමේ ප්‍රකාර උතුරු නැගෙනහිර පළාත් එකාබද්ධ කිරීමේ ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත් සම්මත වුවද මේ වන විට එල්.ටී.ටී.ඊ ය සාම මාවත අත හැර දැමීමට තීරණය කර තිබුණු බව පෙනී යයි. 1987දී හබරණදී බස් මඟීන් 120 දෙනෙකු ඝාතනය කරමින් එල්.ටී.ටී.ඊ ය ගිවිසුමෙන් නොනිල වශයෙන් ඉවත් විය. මේ වන විට යාපයයේ රඳවා සිටි ඉන්දීය සාම සාධක හමුදාව එල්.ටී.ටී.ඊයට දැඩි ප්‍රහාර එල්ල කරමින් සිටි අතර ජනතා විමුකති පෙරමුණ සාම සාධක වඳුරු සහමුදාව පන්නා දමනු යනුවෙන් දකුණේ විරෝධතා ආරම්භ කළේය.1988 මැතිවරණයෙන් ජයගත් රණසිංහ ප්‍රේමදාස ජනාධිපතිවරයා යටතේ සාම සාකච්ඡා වට කිහිපයක් පැවැත්වුවද ඒවා අසාර්ථක විය.මේ වන විට ඉන්දීය හමුදාවන් වෙත එල්ල වූ දැඩි විරෝධය හමුවේ ප්‍රේමදාස ජනාධිපති වරයා විසින් ඉන්දීය හමුදා පරාජය කිරීම සඳහා එල්.ටී.ටී.ඊ යට ආයුධ ලබා දුන්නේය.
1994 න් පසු සාම වෑයම
ජනවාර්ගික අර්බුධය සම්බන්ධයෙන් පිළිගත හැකි තිරසාර විසඳුමක් වෙනුවෙන් 1994 ජනාධිපතිවරණයෙන් චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග විශිෂ්ට ජන වරමක් ලබා ගත්තාය.මේ කාලයේදී එල්.ටී.ටී.ඊ නායකයා සහ ජනාධිපතිවරිය අතර ලිපි ගණනාවක් හුවමාරු වූ අතර ලබය ඛෙදා හැරීම පිළිබඳ සුබවාදී අනාගතයක් පෙනෙන්නට තිබුණි. චන්ද්‍රිකා පාලන යුගය තුළ සාමය ස්ථාපිත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ගත් උත්සහයයන් මෙසේය.
මෙම ක්‍රියාවලීන් දෙක තුළම සාමය ඇති කිරීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි කැපවීමක් එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය පෙන්නුම් කළේ නැත. මේ වන විට දේශපාලන විසඳුමක් සම්බන්ධයෙන් පැවති විශ්වාසය හීන වී ගොස් ඇති බව ප්‍රභාකරන් පැවැත් වූ කතා වලින් අවබෝධ කර ගත හැකිය. සිම සාකච්ඡා යලි ඇරඹීම සඳහා එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය විසින් ඉදිරිපත් කළ කොන්දේසි පහත දැක්වේ.
කෙසේ වුවද සාම සාකච්ඡා අසාර්ථක වූ අතර එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය යුද්ධය කෙරෙහිම පමණක් විශ්වාසය තබා කටයුතු කළ ආකාරයක් දැකිය හැකි විය.
2002 සටන් විරාම ගිවිසුම
2002 පාර්ලිමෙන්තු මැතිවරණයෙන් ජයගත් එක්සත් ජාතික පක්ෂය රටේ කේන්ද්‍රීය අර්බුදය ලෙස ජනවාර්ගික ගැටළුව හඳුනාගත් අතර ඒ සඳහා විසඳුමක් සෙවීමේ අරමුණින් එල්¡ටී¡ටී¡ඊ සංවිධානය සහ ශ්‍රී ලංකා රජය අතර සටන් විරාම ගිවිසුමක් අත්සන් තැබුණු අතර මෙම සාම ප්‍රයත්නය මෙතෙක් ගෙන ආ විසඳුම් වලින් ඔබ්බට ගිය එකක් විය.මෙම ප්‍රයත්නය තුළ එල්.ටී.ටී.ඊ තහනම ඉවත් කෙරුණ අතර සාම සාකච්ඡා ආරම්භ විය.සාකච්ඡා අතර තුර පැවැත්වුණූ ඔස්ලෝ සමුළුව ශ්‍රී ලංකාවේ සාම ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් ආධාර ලබා දීමට එකඟ විය.සාම සාකච්ඡා හරහා ෆෙඩරල් විසඳුමකට ඇති ඉඩ ප්‍රස්ථා සොයැ බැලූණු අතර ඔස්ලොහිදී පැවැත්වුණු තෙවැනි වටයේ සාකච්ඡා වලදී එක්සත් ශ්‍රී ලංකාවක් තුළ ෆෙඩරල් ව්‍යුහයක් මත පදනම්ව අභ්‍යන්තර ස්වයං නීර්ණ පදනම යටතේ දේශපාලන විසඳුමකට ඉඩකඩ සොයා බැලීම ට සියළු පාර්ශවයන් එකඟ විය. 2003 මැයි 17 වන දා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් එල්.ටී.ටී.ඊ ය වෙත ඉදිරිපත් කෙරුණු යෝජනා වූයේ අංශ තුනක වැඩ පිළිවෙලකි.මෙම යොජනා වලට එකඟ නොවූ එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය තමන් විසින් ඉදිරිපත් කළ අන්තර්වාර ස්වයං පාලන අධිකාරිය පිළීබඳ යෝජනාව තිචාර දක්වන්නැයි රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.මේ ආකාරයෙන් සටන් විරාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්ම වූ කාලයේදී පැවැත්වුණූ සාම සජකච්ඡාද අසාර්ථක මඟක් ගන්නා ආකාරය දක්නට හැකි විය.මේ වසරේදීම පැවැත්වුණූ ටෝකියෝ ආධාර සමුළුවට සහභාගී වීම එල්.ටී.ටී.ඊ ය ප්‍රතික්ෂේප කළේය.මේ කාලය තුළ ජනාධිපතිවරිය සහ රනිල් වික්‍රමසිංහ ආණ්ඩුව අතර මතභේද පැණ නැගීම සාම වෑයම අසාර්ථක වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වූ අතර ස්වයං නීර්ණ අයිතිය ලබා දීම තුළින් රට දෙකඩ කරන බව ප්‍රකාශ කරමින් දකුණේ සිංහල ජාතිකවාදී පිරිස් එයට විරෝධය පෑහ. මෙවැනි ව්‍යාකූල තත්ත්වයක් තුළ මෙම සාම වෑයමද අසාර්ථ එකක් බවට පත් කරමින් එල්.ටී.ටී.ඊය යුද්ධය කරා ඇදී ගියේය.
මාවිල්ලාරුවෙන් ඇරඹි මානුශික මෙහෙයුම
2006 ජනාධිපතිවරණයෙන් ජයගත් හිටපු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ ගේ මැතිවරණ පොරොන්දව වූයේ තිර සාර සාමය නොවේ. මූලික වශයෙන් සිංහල බෞද්ධ ජාතික වාදී බලවේග සමඟ අත්වැල් බැඳ ගත් හෙතෙම ශ්‍රී ලංකාව තුළ බලය ඛෙදීමේ පිළිවෙත ඡන්ද ව්‍යාපාරයේදී ඉස්මතු නොකළෙAය.මේ වන විට එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය දෙමළ ජනතාවගේ විමුක්තිය ලබා ගැනීමේ එකම සහ අවසාන මාර්ගය යුද්ධය ලෙස හඳුනා ගන්නට උතසහ දරන ලද බව පෙනේ.සර්ව පාක්ෂික කමිටුවේ සාකච්ඡා දිගින් දිගටම පැවැත්වුණ අතර සටන් විරාම ගිවිසුමේ කොන්දේසි රජය විසින් සංශෝධනය කරන බවට එල්.ටී.ටී.ඊ ය චෝදනා කළේය. නොර්වේ පහසුකම් යටතේ සටන් විරාම ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඉඩ ප්‍රස්ථා තිබුණද සටන් විරාම ගිවිසු පිළිබඳව දැඩි කැවීමක් දෙපාර්ශවයෙන්ම දැකිය නොහැකි විය.මාවිල්ලාරු වේල්ල සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ප්‍රශ්නය මත නැවත දෙපාර්ශවයම නැවත යුද්ධයකට එළඹියේය.ත්‍රස්තවාදය මුලින් උපුටා දැමීම අරමුණ කර ගත් මහින්ද රාජපක්ෂ ආණ්ඩුව එල්.ටී.ටී.ඊ පාලනය යටතේ පැවත් උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශ සියල්ලම අත් පත් කර ගත් අතර එල්.ටී.ටී.ඊ නායකයකයා ඝාතනය කිරීමත් සමඟ ත්‍රස්තවාදී යුද්ධය අවසන් විය.
පශ්චාත් යුද සමය තුළ ජනවාර්ගික අර්බුදයේ ස්වරූපය
ශ්‍රී ලංකාව තුළ පැවති සන්නද්ධ ගැටුම් වල උච්චතම අවස්ථාව පසුගිය වසර කිහිපය තුළ දැක ගත හැකි වූ ඊට මුල් වූ ජනවාර්ගික සාධකය ඉක්මවා ගැටුම් වර්ධනය වූ බව ධරණී රාජසිංහම් පෙන්වා දී ඇත. යුද්ධය යන්න ආර්ථීකය වෙනත් ආකාරයකින් පවත්වා ගැනීමේ මාර්ගයන් ලෙසස හ අයුතු ලෙස ලාභ, බලය සහ ආරක්ෂාව ලබා ගැනීමේ මාධ්‍යයක් බවට පත් වූ බොස්නියාවේ, ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සහ සෝමාලියාවේ සිදු වූ පරිද්දෙන්ම ලංකාවේ 1983න් පසු කාලය තුළදී සන්නද්ධ අරගලය විසින් යුද්ධයට එහිම වූ අභ්‍යන්තර ගතික්ත්වයක් සපයන ගැවුණු ආර්ථීකයක් හා නව අනන්‍යතාවයක් සපයනු ඇති බව ඇය එහිදී පෙන්වි දෙනු ලැබිණි.