cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මැද පෙරදිග
බයිබල් යුගයෙනුත් ඔබ්බට යන ශ්‍රී ලංකා- ඊශ්‍රායල් සබඳතා
මේකට තවත් එකතු වෙන්න අවශ්‍ය කරුණු බොහෝ තිබෙනවා. යම් සීමා කිරීම් තිබෙන නිසා ප්‍රවේසමෙන් ලියපු ලියවිල්ලක් මේක. දැන් මේ කතාව ඇහුවම බොහෝ අය යමක් දැන ගනීවි. තවත් සමහරු ෆයර් වේවි. තවත් සමහරු ඈත අතීතයේ සොලමන් රජුගේ කතා පිළිගෙන මෑත අතීතයේ ඩී.ඇස්.ගේ කතා ප්‍රතික්ෂේප කරාවි. නිසා තමයි මුලින්ම කිව්වේ අපේ රටේ වර්තමාන දේශපාලනයට මේ කරුණු ගාවගන්නේ නැතිව ඉතිහාසය විතරක් කියවමු කියලා. කියවූ ඔබ සැමට තුති!
Shanaka Madhushan Liyanagama
2021 මැයි 18
Please join with : ලෝකය එකම යායක්
https://www.facebook.com/groups/260756375150496 "මෙම ලිපියේ අන්තර්ගත යම් කරුණු කිහිපයක් Indian Defence Review වෙබ් අඩවියට පුන්සරා අමරසිංහ මහත්මිය ලියන ලද ලිපියකින්ද Sunday Observer පුවත්පතට දිල්ෂාන් ජෝසප් මහතා ලියන ලද ලිපියකින් ද, Indo-Christian Culture වෙබ් අඩවියන් ද උපුටා ගන්නා ලදි."
ගීතා කුමාරසිංහ
කුමාර විදුගලගේ දෝන ගීතා සමන්මලී කුමාරසිංහ, (கீதா குமாரசிங்க, Geetha Kumarasinghe; උපත 5 ජූලි 1955) සාමාන්‍ය වශයෙන් ගීතා කුමාරසිංහ ලෙසින් හැඳින්වෙන, යනු ශ්‍රී ලංකික නිළියෙක් සහ දේශපාලකයෙක්. ඇය වත්මන් කාන්තා හා ළමා කටයුතු රාජ්‍ය අමාත්‍ය වේ. කුමාරසිංහ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරියෙක්.
රංගන වෘත්තිය
කුඩා කල සිටම ඇය ගායනයට හා නැටීමට ඇගේ දක්ෂතා පෙන්නුම් කළාය. ඇය පාසල් වේදිකාවේ 'චෝර පබ්බත' නාට්‍යයේ 'කුණ්ඩලකේෂි' චරිතය කළා. ඇගේ පියා සිනමා වෘත්තියක් අනුමත නොකළත්. මේ අතර බෙන්තොට ‘සවස’ පුවත්පත මගින් සංවිධානය කරන ‘අවුරුදු රූප සුන්දරී’ තරගයට ගීතා ඉදිරිපත් කරන ලෙස අසල්වාසීහු ඇයගේ දෙමාපියන්ට බල කළහ. ඇගේ පියා අවසර දුන්නේ පවුලේ මිතුරිය අමිතා අබේසේකරගේ ඉල්ලීමකට අනුවයි. 1973 දී වයස අවුරුදු 16 දී ගීතා තරඟයෙන් ජයග්‍රහණය කළාය. රූ රැජින තරගයට සහභාගි වන විට ඇයගේ මව නිතරම ඇය සමඟ සිටියා. ඇයගේ නැන්දා වන අනුලා වික්‍රමපාල කීර්තිමත් අධ්‍යක්ෂක ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ගේ මිතුරියක් ද විය. ඔහුගේ "රන්සළු" චිත්‍රපටිය සඳහා ස්ථානය ලෙස යොදාගෙන ඇත්තේ ඇගේ නැන්දලාගේ මන්දිරයයි. පාසල් නිවාඩුව කොල්ලුපිටියේ නැන්දලාගේ නිවසේ ගත කරන පුංචි ගීතා ඇගේ ළමා වීරවරිය වූ 'පුණ්‍යා හීන්දෙණිය' අනුකරණය කළාය.
දේශපාලන ජීවිතය
2015 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ඇය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වරියක් ලෙස තේරී පත් වූ අතර, ස්විට්සර්ලන්තයේ සහ ශී ලාංකීය ද්ත්ව පුරවැසිභාවය හිමි වී තිබීම හේතුවෙන් 19 වෙනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්තාවට අනුව 2017-05-03 දින ගාල්ල දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීනි ගීතා කුමාරසිංහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුරයක් දැරීමට නුසුදුසු තැනැත්තියක් බව අභියාචනාධිකරණය තීන්දු කළේය. අභියාචනාධිකරණය මෙම නියෝගය කළේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ඡන්දදායකයින් පිරිසක් ඉදිරිපත් කළ පෙත්සමක තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත්කරමිනි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1955 උපත්
රසායන විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාව (ඊජිප්තු බසින් keme යනු පෘථිවිය යන්නයි) යනු පදාර්ථය සෑදී ඇති ආකාරය යොදාගත හැකි ආකාර, සංයෝජනයන් ගැන හැදෑරීම මෙන්ම රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක අභ්‍යන්තරය හැදෑරීමයි. අතීතය දෙස හැරී බලන විට රසායන විද්‍යාව ඇල්කෙමි යුගයෙන් ඉවත්ව නූතන රසායන විද්‍යාව ආරම්භවීම 1773 දී සිදු වූ රසායන විද්‍යා විප්ලවයෙන් සිදුවුනි. රසායන විද්‍යාව යනු න්‍යෂ්ටි, පරමාණු, ස්ඵටික මෙන්ම සමස්ත පදාර්ථය පිළිබදව තනි තනිව හෝ සංයෝග වශයෙන් භෞතිකව හැදෑරීමයි. එමෙන්ම එයට ශක්තිය හා එන්ට්‍රොපි පිළිබදව සංකල්ප ද ඇතුළත් වේ.
රසායන විද්‍යාව හැදෑරීමේ පහසුව සදහා එය එහි හැසිරීම් අනුව කොටස්වලට වෙන් කර ඇත. ඒවා නම් අකාබනික රසායනය එනම් අකාබනික පදාර්ථය පිළිබද හැදෑරීම. කාබනික රසායනය, කාබනික පදාර්ථය පිළිබද හැදෑරීම. ජෛව රසායන විද්‍යාව එනම් සතුන්ගේ විවිධ පද්ධතිවලදී හමුවන රසායන ද්‍රව්‍ය පිළිබද හැදෑරීම.භෞතික රසායන විද්‍යාව පදාර්ථයේ විවිධ පද්ධතින්වලට නියමිත ප්‍රමාණවල ශක්තිය පිළිබද හැදෑරීම. ප්‍රමාණාත්මක රසායන විද්‍යාව එනම් යම්කිසි ද්‍රව්‍යයක් සෑදී අති ද්‍රව්‍ය පිළිබද හැදෑරීම හා එහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය පිළිබද හැදෑරීම. එමෙන්ම තවත් බොහෝ විශේෂිත කොටස්වලට නූතනයේදී රසායන විද්‍යාව බෙදී පවතී. උදා - ස්නායු රසායන විද්‍යාව එනම් ස්නායු පිළිබදව රසායනිකව සිදු කරන හැදෑරීමයි.
රසායන විද්‍යාව (සමස්ථ විග්‍රහය)
රසායන විද්‍යාවේ ආරම්භය ලෙස ඇල්කිමි (alchemy) ලෙස හැදින්වූ පරීක්ෂණ ක්‍රමය දැක්විය හැක. මෙම ක්‍රමය පහසු ගණනක් තිස්සේ ලොව විවිධ කොටස්වල සිදු කර ඇත. විශේෂයෙන් මැද පෙරදිග මේ සදහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.
අප නිතර භාවිතා කරන ද්‍රව්‍ය වල ව්‍යුහය හා ගුණ රසායනික ද්රව්‍ය හා ඒවායේ අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය නිසා ඇතිවන ප්‍රතිඵලයකි. උදාහරණයක් ලෙස යකඩ වලට වඩා වානේ ශක්තිමත්ය. එයට හේතුව වානේවල පරමාණු වඩා දෘඪ ස්පටික දැලිසකින් එකට බැදී පැවතීමයි. යම් කිසි උෂ්ණත්වකට පත් වූ පසු දැව, ඔක්සිජන් සමග නිසගව ප්‍රතික්‍රියා කරන නිසා දැවීමට හෝ වේගවත් ඔක්සිකරණයට ලක්වෙයි. ලුණු හා සීනි ජලයේ දියවෙයි. එයට හේතුව ඒවායේ අණුක / අයනික ගුණ වලට අනුව පරිමන්දිත තත්ව ය‍ටතේ ඒවා ද්‍රවණය වීමට වැඩි කැමැත්තක් දැක්වීමයි.
රසායන විද්‍යාවේ දී අප විසින් අධ්‍යයනය කරන පරිවර්තන විවිධ රසායනික ද්‍රව්‍ය අතර හෝ පදාර්ථය හා ශක්තිය අතර සිදු වන අන්තර් ක්‍රියාවල ප්‍රතිඵලයයි. පාරම්පරික රසායන විද්‍යාවේ දී සිදු කරන ලද්දේ විද්‍යාගාර උපකරණ භාවිතයෙන් විද්‍යාගාරයක් තුළ රසායන ද්‍රව්‍ය ප්‍රතික්‍රියා කරන ආකාරය අධ්‍යයනය කිරීමයි.
විද්‍යාගාරය, ජෛව රසායනික ආයතනය
සෑම රසායනික අධ්යනයක දී ම පාහේ ශක්තිය හා එන්ට්‍රොපිය සැලකීම නිත්‍ය වශයෙන්ම වැදගත් වේ. රසායනික සංයෝග ඒවායේ ව්‍යුහය, කලා මෙන්ම රසායනික සංයුතිය අනුව ද වර්ගීකරණයට ලක් කෙරේ. ඒවා රසායනික විශ්ලේෂණ මගින් විශ්ලේෂණය කළ හැකිය. උදා - වර්ණාවලීක්ෂණය හා වර්ණාලේච ශිල්පය.
පාසල් මුල් අවධියේ දී මෙන්ම උසස් අධ්‍යාපනයේ දී ද රසායන විද්‍යාව විෂය නිර්දේශයේ අත්‍යවශ්‍ය කොටසක් වෙයි. මුල් අවධියේ දී සාමාන්ය රසායනය ලෙස හදුන්වන මෙය අතිමහත් වූ රසායන විද්‍යාවේ මූලික සංකල්පය සිසුන්ට හදුන්වා දෙන අතර උසස් පෙළ අධ්යයනයේ දී සිසුන්ට අවශ්ය මූලික කුසලතා මෙමගින් ලබා දේ. උසස් පෙළ සිසුන් නිත්‍යය වශයෙන්ම රසායන විද්‍යාවේ විවිධ පැති ගණනාවක් පිළිබදව හදාරයි. රසායනික පර්යේෂණවල නියුතු විද්‍යාඥයින් රසායනඥයින් ලෙස හදුන්වනු ලැබේ. බොහෝ රසායනඥයන් රසායන විද්‍යාවේ අංශ එකක් හෝ කිහිපයක් පිළිබද විශේෂයෙන් අධ්‍යයනය කළ අය වෙති.
නාම නිරුක්තිය
ඉංග්‍රීසි බසින් අප රසායන විද්‍යාව ‘chemistry’ නමින් හදුන්වන අතර එය ඉතා පැරණි ‘ඇල්කෙමි’ (alchemy)  අධ්‍යාපනය හරහා පැමිණි වචනයක්. ඇල්කෙමි අධ්‍යාපනයේ ආරම්භය වූයේ මිනිසුන් එදිනෙදා යොදාගන්නා අමුද්‍රව්‍ය මගින් රත්‍රං නිපදවීමට උත්සාහ කිරීමයි.
නමුත් ඇල්කෙමි චචනයේ ආරම්භය විවාදාත්මක කරුණක් වේ. එය ඇතැම් විට ග්‍රීක වචයක් විය හැකි අතර නමුත් (E. Wallis Budge) ඉ. වැලිස් බජ් ට අනුව එයට ඊජිප්තු වචනයකි පැරණි ප්‍රංශ බසට අනුව ඇල්කයිම් හා අරාබි බසට අනුව ඇල්කෙමියා යනු පරිවර්තනය කිරීමේ කලාවයි. නමුත් මෙහිදී අරාබි ජාතිකයන් ග්‍රීකයන් ගෙන් කිමියා (kimia) යන වචනය ලබාගෙන ඇත්තේ ග්‍රීක ජාතිකයින් 642AD  හිදී ඇලෙක්‍සැන්ඩ්‍රියාව ආක්‍රමණය කළ අවස්ථාවේ දීය.
‘alchemist’ යනු පොදු ව්‍යවහාරයේදී වූ අතර  ‘chemist’  පසුව පොදු  ‘ry’ පදය ද  එක්වී ‘Chemistry’ නැමැති වචනය සෑදිණි.
රසායන විද්‍යාවේ අර්ථ දැක්වීම
අතීතය දෙස බැලීමෙන් රසායන විද්‍යාවේ අර්ථ දැක්වීම් තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමග හා නව ක්‍රමවේද හා සොයා ගැනීම් විද්‍යාවට එකතුවීමත් සමග වෙනස්වීම්වලට දශක ගණනාවක් ඔස්සේ ලක්ව ඇත. රසායන විද්‍යාවට සමහරක් රසායනඥයින් කිහිපයක් විසින් යෝජනා කරන ලද සම්මත අර්ථ දැක්වීම් කිහිපයක් පහත දක්වා ඇත.
සමන්ත විතානගේ
ඕවිටිගල විතානගේ සමන්ත නොහොත් සමන්ත විතානගේ (22) යනු මෙරට විශ්වවිද්‍යාල තුල නවක වද විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගොඩනැංවීමට පෙරමුණ ගත්, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ කළමණාකරණ පීඨයේ තෙවැනි වසරේ උගෙනුම ලබමින් සිටි විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයෙකි. පීඨය තුල ක්‍රියාත්මක වන දරුණු නවක වධය නැවැත්වීම සම්බන්ධ රැස්වීමක් අතරතුරදී එල්ල වූ මැර ප්‍රහාරයක් හේතුවෙන් ඔහු 2002 වසරේ නොවැම්බර් 7 වන දින ඝාතනයට ලක් විය. මෙරට විශ්වවිද්‍යාල තුල සිදුවන නවක වදයට එරෙහිව බොහොමයක් සිසුන් හා ශාස්ත්‍රාල නිළදාරීන් පෙළගැස්සවීමට, සමන්තගේ ඝාතනය සුවිශේෂ හේතු කාරකයක් වූ බව පැවසෙයි.
රසායන විද්‍යාව
රසායන විද්‍යාවේ අර්ථ දැක්වීම
(Zosimos)
සමන්ත විතානගේ
සිදුවීම
2002 වසරේ නොවැම්බර් 7 වන දිනදී නවක වදයට එරෙහි ව්‍යාපාරයෙහි යෙදෙන්නන් පිරිසක් හා නවක වදයට හිතවාදී ජේවීපී ය විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ ශිෂ්‍ය කවුන්සිලයක් වූ - ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර මහා ශිෂ්‍ය සංගමය (ප්‍රගතිශීලී පෙරමුණ), ට අයත් සිරිසක් අතර සාකච්චාවක් දියත් කෙරුණු අතර, රැස්වීම අලෙවි කළමණාකරණ පීඨ අංශ භූමි පරිශ්‍රයේදී සිදුකෙරුණි. රැස්වීම පැවැත්වෙන අතරවාරයේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට හිතවාදී 200 ක පමණ කලහකාරී පිරිසක් ගල් හා මුගුරු සහිතව පැමිණ සාකච්ඡාවන්හී යෙදී සිටි විතානගේ ඇතුළු නවක වදයට එරෙහි පිරිස වෙත පහර දුන් අතර, ප්‍රහාරකයින් වීදුරු කොටස් වලින් වින්දිතයින් වෙත ඇනුම් ප්‍රහාර එල්ල කල බව පැවසෙයි. ගැටුම අතරතුරදී එවක මහා ශිෂ්‍ය සංගමයේ සභාපතිව සිටි සුජිත් කුරුවිට නැමැත්තා විසින් විතානගේ ගේ හිස මතට පරිඝණක මොනිටරයක් අතහැරි බවද සඳහන් වෙයි. ගැටුම හේතුවෙන් තුවාල ලත් පිරිස රෝහල වෙත රැගෙන යාමට කටයුතු කිරීමේදී නවක වද හිතවාදී පිරිස ඊටද බාධා සිදුකර තිබූ අතර, ප්‍රහාර නිසා බරපතල තුවාල ලත් විතානගේ පසුව මරණයට පත්වන ලදී.
රසායන විද්‍යාව
මූලික සංකල්ප
රසායන විද්‍යාව අධ්‍යයනය සඳහා මූලික සංකල්ප කිහිපයක් අත්‍යාවශ්‍ය වේ. ඉන් සමහරක් පහත පරිදිය.
සමන්ත විතානගේ
ඝාතනයෙන් පසු
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවද්‍යාලයීය කථිකාචාර්ය සංගමය විසින් විතානගේ ඝාතනය සම්බන්ධව ප්‍රකාශයක් සිදුකරමින්, එය විශ්වවිද්‍යාල ඉතිහාසයෙහි කලු පැල්ලමක් ඇති කල අමානුෂික ඝාතනයක් යැයි චෝදනා කරන ලදී. ආචාර්ය වික්‍රමභාහු කරුණාරත්න විසින් මෙම මරණය සඳහා වගකිව යුත්තේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ යැයි දේෂාරෝපණය කරන ලදී. ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර මහා ශිෂ්‍ය සංගමය, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ ශිෂ්‍ය සංගමයක් වූ අන්තර් විශ්වවිද්‍යාලයීය ශිෂ්‍ය බලමණ්ඩලයට අයත් සාමාජික ශිෂ්‍ය සංවිධානයක් වෙයි.
රසායන විද්‍යාව
පරමාණුව.
මූලද්‍රව්‍යයක මූලික ඒකකය පරමාණුවයි. ප්‍රෝටෝන(p) සහ නියුට්‍රෝනවලින්(n) සමන්විත ධන ආරෝපිත හරයක් (න්‍යෂ්ටිය) සහ එම ධන ආරෝපණය තුල්‍යය කිරීමට ප්‍රමාණවත් ඉලෙක්ට්‍රෝන(e) ප්‍රමාණයක් සහිත ස්කන්ධ සමූහයක එකතුව පරමාණුවක් නම් වේ. මූලද්‍රව්‍යයක රසායනික ගුණ යම් ප්‍රමාණයකට හෝ දැක්විය හැකි කුඩාම ව්‍යුහය ද පරමාණුවයි. මෙවන් ගුණ අතරට විද්‍යුත් සෘණතාව, අයනීකරණ විභවය, ඔක්සිකරණ තත්ව සංයුජතා අංකය සහ මූලික බන්ධන ක්‍රමය (උදා - ලෝහමය, අයනික හෝ සහසංයුජ බව)
සමන්ත විතානගේ
ඝාතනයෙන් පසු
පසුව ඝාතනයට ලක්වූ ඔහුගේ සිහිවීම පිණිස, සමන්ත විතානගේ අරමුදල නමින් අරමුදලක් පිහිටුවන ලදී.
රසායන විද්‍යාව
මූලද්‍රව්‍යය
මූලද්‍රව්‍යය යන සංකල්පය රසායනික ද්‍රව්‍යය යන සංකල්පය හා බැ‍ඳේ. මූලද්‍රව්‍යයකට එහි න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු ලාක්ෂණික ප්‍රෝටෝන සංඛ්‍යාවක් ඇත. මෙම අගය අදාල මූලද්‍රව්‍යයේ පරමාණුක ක්‍රමාංකය නම් වේ. උදාහරණයක් ලෙස න්‍යෂ්ටියේ ප්‍රෝටෝන 6 ක් අඩංගු සියළු පරමාණු කාබන් මූලද්‍රව්‍යයේ පරමාණු වන අතර න්‍යෂ්ටියේ ප්‍රෝටෝන 92 ක් පමණක් ඇති සියළු පරමාණු යුරේනියම් මූලද්‍රව්‍යයේ පරමාණු වේ. නමුත් න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු නියුට්‍රෝන සංඛ්‍යාවෙන් එකිනෙකට වෙනස් වූ සමස්ථානි කිහිපයක් මූලද්‍රව්‍යයකට තිබිය හැක.
සමන්ත විතානගේ
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2002 මරණ
රසායන විද්‍යාව
මූලද්‍රව්‍යය
පරමාණුක ක්‍රමාංකය මත පදනම්ව මූලද්‍රව්‍ය වර්ගීකරණය කර ඇති ආවර්තිතා වගුව මූලද්‍රව්‍ය නිරූපණය සඳහා වඩාත් පහසුම ආකාරයයි. ආවර්තිතා වගුව අති දක්ෂ ලෙස සැලසුම් කර ඇති නිසා එහි කාණ්ඩ හෙවත් තීර සහ ආවර්ත හෙවත් පේලි ඔස්සේ ඇති මූලද්‍රව්‍ය ගොණු එක්කෝ රසායනික ගුණ ප්‍රදර්ශනය කරයි, නැතහොත් පරමාණුක අරය සහ විද්‍යුත් සෘණතාව වැනි ගුණයන්ගේ ක්‍රමවත් විචලනයක් දක්වයි. නම, සංකේතය හෝ පරමාණුක ක්‍රමාංකය ඇසුරෙන් සකස් කළ මූලද්‍රව්‍ය ලැයිස්තු ද පවතී.
සංයෝගය යනු නිශ්චිත මූලද්‍රව්‍ය නියමිත අනුපාතයකට අඩංගු වන නියමිත ආකාරයකට මූලද්‍රව්‍ය පරමාණු සකස් වීමෙන් සෑදී ඇති ද්‍රව්‍යයකි. සංයෝගයක සංයුතිය එහි මූලද්‍රව්‍ය අනුපාතය මතත් රසායනික ගුණ මූලද්‍රව්‍ය පරමාණු සකස් වී ඇති ආකාරය මතත් පදනම් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ජලය ඔක්සිජන් හා හයිඩ්‍රජන් පරමාණු 1:2 අනුපාතයෙන් අන්තර්ගත, හයිඩ්‍රජන් පරමාණු දෙකකට මැදිව ඔක්සිජන් පරමාණුවක් පිහිටන, හයිඩ්‍රජන් , ඔක්සිජන් , හයිඩ්‍රජන් කෝණය 104.50 ක් වන අණුවලින් යුක්ත සංයෝගයකි. රසායනික ප්‍රතික්‍රියා මඟින් රසායනික සංයෝග නිපදවීම හා ඒවා නව සංයෝග බවට පරිවර්තනය කිරීම කළ හැක.
අණුව
අණුවක පරමාණුවල සාපේක්ෂ පිහිටුම සහ ඒවා අතර බන්ධන දක්වන ව්‍යුහයක් මෙම රූපයෙන් දැක්වේ.
අණුවක මූලික ලක්ෂණයක් වන්නේ එහි ව්‍යුහය හෙවත් ජ්‍යාමිතියයි. ද්වි, ත්‍රිත්ව හෝ චතුර් පරමාණුක අණුවල ව්‍යුහය එතරම් වැදගත් ‍නොවිය හැකි නමුත් (මෙය බොහෝ විට රේඛීය, කෝණික හෝ පිරමිඩාකාර වේ) පරමාණු 6කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් (විවිධ මූලද්‍රව්‍යවල) අඩංගු බහු පරමාණුක අණුවල හැඩය එහි රසායනික ස්වභාවයට අතිශය වැදගත් විය හැක.
මවුලය
කිසියම් ද්‍රව්‍යයක මවුලයක් යනු, බන්ධනය නොවූ, භූමි අවස්ථාවේ පවතින කාබන් - 12 පරමාණු ඇති කාබන් -12 නියැදියක 0.012 kilogram (or 12 grams) ක අඩංගු වන කාබන් - 12 පරමාණු සංඛ්‍යාවට සමාන සංඛ්‍යාවකි. මෙම සංඛ්‍යාව ඇවගාඩ් රෝ නියතය ලෙස හැඳින්වෙන් අතර ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලව තීරණය කරනු ලැබේ. වර්තමානයේ මේ සඳහා පිළිගත් අගය වන්නේ 6.02214179(30)×1023 mol-1 (2007 CODATA ඇසුරින්) යන්නයි. මවුලයක් බොහෝ දුර‍ට දුසිමක් හා සම ලක්ෂණ සහිත නිරපේක්ෂ (ඒකක රහිත) සංඛ්‍යාව වන අතර ඕනෑම මූලික වස්තූන් ප්‍රමාණයක් ගණනය කිරීමට යොදාගත හැක. නමුත් මවුලය බොහෝ දුරට උප පරමාණුක හා අණුක ව්‍යුහ ආශ්‍රිත ගණනය කිරීම් සඳහා පමණක් යොදා ගැනේ.
කිසියම් ද්‍රව්‍යයක ද්‍රාවණයක එක් ලීටරයක් තුළ අඩංගු එම ද්‍රව්‍යයේ මවුල ප්‍රමාණය ද්‍රාවණය තුළ එම ද්‍රව්‍යයේ මවුලිකතාව නම් වේ. භෞතික රසායනයේ දී ද්‍රාවණය සාන්ද්‍රණය ප්‍රකාශ කිරීමට පොදුවේ යොදාගන්නා ඒකකය මවුලිකතාවයි.
අයන සහ ලවණ
අයනයක් යනු ඉලෙක්ට්‍රෝන එකක් හෝ වැඩි සංඛ්‍යාවක් ලබාගැනීම හෝ පිට කිරීම නිසා ආරෝපිත තත්වයට පත් ව ඇති පරමානුක හෝ අණුක ප්‍රභේදයකි. ධන ආරෝපිත කැටායන (උදා - Na+සෝඩියම් කැටායන) සහ සෘණ ආරෝපිත ඇනායන (Cl− වැනි ඇනායන) එක්ව උදාසීන ස්ඵටිකරූපී ලවණ දැලිසක් නිර්මාණය විය හැක. (උදා - NaCl - සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්) අම්ල භෂ්ම ප්‍රතික්‍රියාවලදී තවදුරටත් බිඳ නොවැටෙන බහු පරමාණුක අයන සඳහා හයිඩ්‍රොක්සයිඩ් (OH−) සහ පොස්පේට් (PO43−) අයන උදාහරණ වේ.
වායු අවස්ථාවේ පවතින අයන ප්ලාස්මා ලෙස හැඳින්වේ.
කලාපය
සමහර අවස්ථාවලදී ද්‍රව්‍යයක කලාප දෙකක් අතර පැහැදිලි සීමාවක් පැවතිම වෙනුවට කලාප දෙක අතර ක්‍රමයෙන් සන්තතිකව සිදුවන වෙනස්වීමක් දැකිය හැක. මෙවන් අවස්ථා අත්‍යවධි තත්ව වේ. මෙම තත්වයන් මත පදනම්ව අවස්ථා තුනක් හමුවන අචල ලක්ෂ්‍යය ත්‍රික ලක්ෂය නම් වන අතර මෙය යොදා ගෙන තත්වයන් සමූහයක් අර්ථ දැක්වීම පහසුවෙන් කළ හැක.
කලාප සඳහා සුලභම උදාහරණ ඝන ද්‍රව සහ වායු කලාප වේ. බොහෝ ද්‍රව්‍යයයන්ට ඝන කලාප කිහිපයක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස පීඩන‍ය හා උෂ්ණත්වය මත පදනම්ව විචලනය වන ඇල්ෆා, ගැමා හා ඩෙල්ටා යනුවෙන් කලාප 3ක් යකඩ සඳහා පවතී. ඝන කලාපයන් අතර පවතින මූලික වෙනස්කමක් වනුයේ ඒවායේ පරමාණුක සකස් වී ඇති ආකාරය හෙවත් ස්ඵටික ව්‍යුහයයි. චුම්භක, අණු චුම්භක හා අයශ් චුම්භක කලාපත්, ප්ලාස්මා, කලාපය, බෝස් අයින්ස්ටයින් ඝනීභවිතය සහ ෆර්මියානු සනීභවිතයන් වඩාත් දුලභ හා අසාමාන්‍ය කලාප සඳහා නිදසුන් වේ. බොහෝ කලාපයන් ත්‍රිමාණ පද්ධතීන් හා බැඳී ඇති නමුත් එම කලාපවල ප්‍රතිසමක අවස්ථා ද්විමාන පද්ධති සඳහා යෙදිය හැකි වන අතර, ජීව විද්‍යාත්මක පද්ධති සඳහා මෙම ප්‍රතිසමක වැදගත් වේ.
පරමාණුක හා අණුක ඉලෙක්ට්‍රෝන කාක්ෂික
අණුවක ඉලෙක්ට්‍රෝන එකට බැඳී ඇති ආකාරය තේරුම් ගැනීම සඳහා යොදාගන්නා සංකල්පය රසායනික බන්ධන නම් වේ. මෙය පරමාණුක න්‍යෂ්ටියේ අඩංගු ධන ආරෝපණ සහ ඒ වටා දෝලනය වෙමින් පවතින සෘණ ආරෝපණ අතර බහු ධ්‍රැවීය තුල්‍යතාවයක් සේ සිතිය හැක. (සරල ආකර්ෂණ හා විකර්ෂණයන්ට වඩා) ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ශක්තීන් සහ පැතිරීම තවත් පරමාණුවක් හා බන්ධන තැනීමට ඉලෙක්ට්‍රෝනයකට ඇති හැකියාව නිරූපණය කරයි. මෙම විභවයන් අණු හා ස්ඵටිකවල පරමාණු එකට බැඳ තබා ගන්නා අන්තර්ක්‍රියා ඇති කිරීමට හේතු වේ. බොහෝ සරල සංයෝගවල අණුක ව්‍යුහය හා සංයුතිය ගැන අනාවැකි පළ කිරීම සඳහා සංයුජතා බන්ධනවාදය, සංයුජතා කවච ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගල විකර්ෂණ ආකෘතිය (VSEPR) සහ ඔක්සිකරණ අංකය පිළිබඳ සංකල්පය යොදාගත හැක. බොහෝ අයනික ව්‍යුහ සඳහා ද මෙවැනිම පැරණි භෞතික විද්‍යා සංකල්ප ඇසුරින් අනාවැකි පළ කළ හැක. ලෝහ සංකීර්ණ වැනි වඩාත් සංකීර්ණ සංයෝග සඳහා සංයුජතා බන්ධන වාදය යෙදිය නොහැකි අතර ඒ වෙනුවට ප්‍රධාන වශයෙන්ම ක්වොන්ටම් රසායන විද්‍යාව මත පදනම් වූ අණුක කාක්ෂික වාද වැනි විකල්ප ක්‍රම යොදාගත යුතු වේ. (ඉලෙක්‍ ට්‍රෝන කාක්ෂික පිළිබඳ රූප සටහන අධ්‍යයනය කරන්න)
රසායනික ප්‍රතික්‍රියා
කිසියම් රසායන ද්‍රව්‍යයක් තවත් රසායන ද්‍රව්‍යයක් හෝ ශක්ති ප්‍රභේදයක් සමඟ ඇතිවන අන්තර්ක්‍රියාවක් හේතුවෙන් පරිණාමනය වීමේ ක්‍රියාවලිය හා බැඳුණු රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව නම් වේ. මෙවැනි රසායනික ප්‍රතික්‍රියා ස්වාභාවිකව සිදුවීම හෝ විද්‍යාගාරයක් තුළ විශේෂයෙන් පිළියෙල කළ බඳුන් තුළ රසායනඥයන්ගේ උත්සාහයෙන් සිදුවිය හැක. මෙහිදී රසායනාගාරවල බොහෝ විට යොදා ගැනෙන බඳුන් වන්නේ රසායනාගාර වීදුරු උපකරණයි. මෙවැනි රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවකදී අණුවක් හරහා හෝ ඒ තුළ පරමාණු ඇසිරීම වෙනස්වීම / නැවත සකස් වීම අණු විඝටනය හෙවත් වඩාත් කුඩා අණු 2ක් හෝ වැඩි ගණක් බවට බිඳී යාම හෝ අණු එක්ව තව අණු නිර්මාණය වීම සිදුවිය හැක. රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවකදී බොහෝ විට රසායනික බන්ධන බිඳීම හෝ හට ගැනීම සිදුවේ. බහුලව භාවිතා වන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා ක්‍රම අතරට ඔක්සිකරණය, ඔක්සිහරණය, විඝටනය, අම්ල - භෂ්ම උදාසීනීකරණය සහ අණුකව නැවත සකස් වීම් යනාදිය අයත්ය.
රසායනික සමීකරණයක් මඟින් රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සංකේතාත්මක නිරූපණය කළ හැක. න්‍යෂ්ටික නොවන රසායනික සමීකරණයක දෙපස පරමාණු සංඛ්‍යා සහ වර්ග සමාන වන නමුත් න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාවක් සඳහා මෙය සත්‍ය වන්නේ ප්‍රෝටෝන හා නියුට්‍රෝන වැනි න්‍යෂ්ටික අංශු සඳහා පමණි.
රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවකදී රසායනික බන්ධන නැවත සකස්වීමේ ක්‍රියාවලිය සිදුවන පියවර අනු පිළිවෙල එහි යාන්ත්‍රණය ලෙස හැඳින්වේ. රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් එකිනෙකට වෙනස් සීග්‍රතා සහිත පියවර කිහිපයක් ඔස්සේ සිදුවන සේ සැලකිය හැක. මේ අනුව විවිධ ස්ථායීතාවයන් සහිත ප්‍රතික්‍රියා අතරමැදි සංයෝග ගණනාවක් ප්‍රතික්‍රියාවක් අතරතුර ඇති විය හැක. ප්‍රතික්‍රියාවක චාලක යාන්ත්‍රණය සහ සාපේක්ෂ ප්‍රතිඵල මිශ්‍රණය පැහැදිලි කිරීම සඳහා ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණ යෝජනා කෙරේ. බොහෝ භෞතික රසායනඥයින් විවිධ රසායනික ප්‍රතික්‍රියා පිළිබඳ අධ්‍යයනය කර ඒවාට අනුරූප ප්‍රතික්‍රියා යාන්ත්‍රණ යෝජනා කිරීම සඳහා විශේෂඥයෝ වෙති. රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සඳහා යාන්ත්‍රණයක් ඉදිරිපත් කිරීමේ දී වුඩ්වර් - හොෆ්මන් නීති වැනි ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල නීති කිහිපයක් බොහෝ විට වැදගත් වේ.
රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සඳහා වඩාත් සියුම් අර්ථ කථයනයක් වන්නේ එය රසායනික ප්‍රභේදයක අන්තර් පරිවර්තනයට හේතු වන ක්‍රියාවලියන්ය යන්නයි. මෙම අර්ථ දැක්වීමට අනුව රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් මූලික ප්‍රතික්‍රියාවක් හෝ පියවරමය ප්‍රතක්‍රියාවක් විය හැක. ප්‍රතික්‍රියාවට සහභාගී වන ප්‍රහේදයන්හි අන්තර් පරිවර්තනය පරීක්ෂණාත්මකව නිරීක්ෂණය කළ හැකි අවස්ථා පමණක් මෙම අර්ථ දැක්වීමට අයත් වන බව ද නියම වී තිබේ. මෙම අර්ථ දැක්වීමෙන් දැක්වෙන ආකාරයටම මෙවැනි නිරීක්ෂණය කළ හැකි ප්‍රතික්‍රියා බොහෝ විට අණුක භූතාර්ථ ගණනාවක් අතර සිදුවේ. නමුත් මෙය ඒක අණුක භූතාර්ථයන්හි සිදුවන විපර්යාස සඳහා ද යොදා ගැනීම සංකල්පිතව වඩාත් පහසු වේ. (උදා - අන්වීක්ෂය /අත්‍යන්ත රසායනික ක්‍රියාවලි)
ශක්තිය
රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවීමේ දී අනිවාර්යයෙන්ම ඊට සහභාගී වූ ප්‍රතික්‍රියකවල ශක්තියේ අඩු වීමක් හෝ වැඩිවීමක් සිදුවේ. තාපය හෝ ආලෝකය ලෙස ප්‍රතික්‍රියාවක දී ප්‍රතික්‍රියක හා පරිසරය අතර ශක්තිය යම් ප්‍රමාණයක් හුවමාරු වන බැවින් ප්‍රතික්‍රියාවේ ඵලවල ශක්තිය ප්‍රතික්‍රියකවල ශක්තිය වඩා අඩු හෝ වැඩි විය හැක. ප්‍රතික්‍රියාවක ඵල ශක්තියෙන් ප්‍රතික්‍රියකවලට වඩා අඩු වේ නම් එවන් ප්‍රතික්‍රියා තාපදායක ප්‍රතික්‍රියා ලෙසත් ආරම්භක ප්‍රතික්‍රියකවලට වඩා අවසාන ඵලවල ශක්තිය වැඩි ප්‍රතික්‍රියා තාපාවශෝෂක ලෙස ද හැඳින්වේ.
‍රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවීම සඳහා ප්‍රතික්‍රියක සක්‍රියන ශක්තිය ලෙස හැඳින්වෙන ශක්ති බාධකය බිඳ හෙලීමට ප්‍රමාණවත් ශක්තියක් ගොඩනඟා ගැනීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. දෙන ලද T උෂ්ණත්වයකදී ප්‍රතික්‍රියාවක සීඝ්‍රතාව බෝල්ට්ස්මාන් ඝනත්ව සාධකය e − E / kT (හෙවත් දෙන ලද T උෂ්ණත්වයේ දී ප්‍රතික්‍රියක අණුවක් සතු ශක්තිය ප්‍රතික්‍රියාවේ සක්‍රියන ශක්තිය E ට සමාන හෝ වැඩි වීමේ සම්භාවිතාවය) මඟින් ප්‍රතික්‍රියාවේ සක්‍රියන ශක්තිය වන E හා බැඳී තිබේ. මෙසේ ප්‍රතික්‍රියා සීඝ්‍රතාව ඝාතීය ලෙස උෂ්ණත්වය මත පරායත්ත වීම ආහීනියස් සමීකරණය මඟින් දෙනු ලැබේ. ප්‍රතික්‍රියාවකට අවශ්‍ය සක්‍රියන ශක්තිය තාපය, ආලෝකය, විද්‍යුතය, යාන්ත්‍රික ශක්තිය (අති ධ්වනි තරංග ආකාරයට) ආදී ඕනෑම එකකට මේ හැකියාව පවතී.
රසායනික තාපගති විද්‍යාවේ දී එන්ට්‍රොපිය ද අන්තර්ගත නිදහස ශක්තිය පිළිබඳ සංකල්පය රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවීමට ඇති හැකියාව ගැන අනාවැකි පල කිරීමට සහ රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක සමතුලිතතා තත්ව නිර්ණය කිරීමේ දී ඉතා වැදගත් වේ. කිසියම් ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවීම සඳහා එම ප්‍රතික්‍රියාවට අදාලව ගිබ්ස් නිදහස් හක්ති වෙනස ඍණ අගයක් විය යුතු අතර එය ශුන්‍ය වේ නම් ප්‍රතික්‍රියාව සමතුලිතතාවයේ පවතී යැයි කියනු ලැබේ.
ඉලෙක්ට්‍රෝන, පරමාණු සහ අණු සඳහා තිබිය හැකි ශක්ති අගයන් නිශ්චිත සීමිත සංඛ්‍යාවක් පවතීත මෙම අගයයන් බැඳුණු පද්ධතියක ශක්තියක් ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව ඇසුරින් ක්වොන්ටමීකරණය මඟින් ලබා ගනු ලැබේ. උච්ච ශක්ති මට්ටම්වල පවතින පරමාණු සහ අණු උත්තේජිත තත්වයේ පවතී යැයි කියනු ලැබේ. උත්තේජිත තත්වයේ පවතින අණු / පරමාණු බොහෝ විට වඩාත් ප්‍රතික්‍රියාශීලී වේ. එනම් වඩාත් පහසුවෙන් ප්‍රතික්‍රියාවලට සහභාගී වේ.
කිසියම් ද්‍රව්‍යයක කලාපය හැමවිටම එය හා එය අවට පරිසරයේ ඇති ශක්තිය නිර්ණය වේ. කිසියම් ද්‍රව්‍යයක අන්තර් අණුක බල අවට පරිසරයේ ඇති ශක්තියෙන් බිඳ හෙලිය නොහැකි තරම් ප්‍රභල වූ විට එම ද්‍රව්‍ය ද්‍රව හෝ ඝන වැනි වඩාත් සංවිධානාත්මක කලාපයකට අයත් වේ. ජලය මේ සඳහා උදාහරණයක් සේ ගත හැක. ජල අණු එකිනෙක හයිඩ්‍රජන් බන්ධන මඟින් බැඳී ඇති හෙයින් කාමර උෂ්ණත්වයේ දී ජලය ද්‍රවයක්‍ වේ. එහෙත් අන්තර් අණුක බල වඩාත් දුර්වල ද්වී ධ්‍රැව ද්විධ්‍රැව බන්ධන වන හයිඩ්‍රජන් සල්ෆයිඩ් සාමාන්‍ය පීඩනයේ දී කාමර උෂ්ණත්වයේ දී වායුවක් වේ.
එක් රසායනික ද්‍රව්‍යයක සිට තවෙකක් වෙත ශක්තිය සම්ප්‍රේෂණය වීම එක් ද්‍රව්‍යයක් මගින් නිකුත් කරන ශක්ති ක්වොන්ටමයේ ප්‍රමාණය මත රඳා පවතී. කෙසේ නමුත් තාප ශක්තිය බොහෝ දුරට ඕනෑම ද්‍රව්‍යයක සිට තවෙ‍කකට ඉතා පහසුවෙන් ගලා යයි. මීට හේතුව ද්‍රව්‍යයක කම්පන හා භ්‍රමණ ශක්ති මට්ටම් එකිනෙකට ඉතා ළඟින් පිහිටීමයි. නමුත් ඉලෙක්ට්‍රෝන ශක්ති මට්ටම් අතර පරතරයන් තාප ශක්ති මට්ටම් පරතරයන් තරම් කුඩා නොවන හෙයින් විද්‍යුත් ශක්තිය හෝ පාරජම්බුල විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ ශක්තීන් තාප ශක්තිය තරම් පහසුවෙන් හුවමාරු නොවේ.
විවිධ රසායනික ද්‍රව්‍යවලට විවිධ ලාක්ෂණික ශක්ති මට්ටම් පිහිටීම ඒවා විවිධ වර්ණාවලීන්හි වර්ණාවලි රේඛා අධ්‍යයනය මඟින් හඳුනාගැනී‍මේ දී යොදා ගැනේ. මෙම ක්‍රියාවලි වර්ණාවලීක්ෂණය නම් වේ. මේ සඳහා විවිධ විද්‍යුත් චුම්භක විකිරණ පරාස යොදා ගැනේ. IR (අධෝරක්ත කිරණ), ක්ෂුද්‍ර තරංග , NMR හා ESR මේ සඳහා උදාහරණ වේ. වර්ණාවලීක්ෂය මගින් ළඟා විය නොහැකි වස්තූන් වන තාරකා සහ මන්දාකිණිවල සංයුතිය ඒවා මගින් නිකුත් වන විකිරණ ඇසුරින් නිර්ණය කිරීමට භාවිතා කෙරේ. (වැඩිදුර විස්තර සඳහා “වර්ණාවලීක්ෂණය” බලන්න)
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා‍වේ ඉතිහාසය
ජෝසුන්හි ඉන්ජෝ රජ
ජොසොන්හි ඉන්ජෝ (17 දෙසැම්බර් 1595 – 17 ජූනි 1649, රාජ්‍ය. 1623–1649) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ දහසයවන පාලකයායි. සොන්ජෝ රජුගේ මුණුපුරකු වූ ඔහු ජොංවොන් ප්‍රධාන කුමරු (정원군) ගේ පුත්‍රයායි. ඉන්ජෝ රජ සමයේ පළමු සහ දෙවන මැංචු ආක්‍රමණ සිදු විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1636දී ජොසොන් රාජ්‍යය ක්විං රාජවංශයට යටත් විය.
උපත සහ පසුබිම
1595දී උපන් ඉන්ජෝ ජොංවොන් ප්‍රධාන කුමරුගේ පුත්‍රයෙකි. ජොංවොන් කුමරුගේ පියා සොන්ජෝ රජු විය. 1607දී, ජොංවොන් ප්‍රධාන කුමරුගේ පුත්‍රයාට න්‍යුංයැං කුමරු (綾陽都正, 능양도정) යන පදවියත්, පසුව න්‍යුංයැං ප්‍රධාන කුමරු (綾陽君, 능양군) යන පදවි නාමයත් පිරිනැමිණි. රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයකු වූ ඔහුට එකල දේශපාලනයෙහි නිරත වූ කිසිදු දේශපාලන පක්ෂයක සහාය හිමි නොවිණි‍.
1608දී, සොන්ජෝ රජු රෝගාතුර වී මියයාමත් සමග ඔහුගේ පුත් ග්වංහේගුන් සිහසුනට පත් විය. එම කාලයේ රජය විවිධ දේශපාලන පක්ෂවලට බෙදී පවැතිණි. ජපනුන්ට එරෙහිව වඩාත් ක්‍රියාකාරීව සටන් කළ නිදහස් මතධාරී නැගෙනහිර පක්ෂය සත් අවුරුදු යුද්ධයෙන් පසු බලවත් වන්නට විය. සොන්ජෝ රජුගේ අවසන් කාලයේ නැගෙනහිර පක්ෂය, උත්තර සහ දක්ෂිණ ලෙස දේශපාලන පක්ෂ දෙකකට වෙන් විය. මින් උත්තර පක්ෂය විප්ලවවාදී ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා සහාය දැක්වූ අතර, දක්ෂිණ පක්ෂයට අවශ්‍ය වූයේ සීමිත ප්‍රතිසංස්කරණ සංඛ්‍යාවක් ක්‍රියාත්මක කිරීමටයි. සොන්ජෝගේ මරණය සිදු වූ කාලයේ රජයේ පාලනය අතැතිව සිටි උත්තර පක්ෂය, වාමාංශික මහා උත්තර පක්ෂය සහ මඳක් අන්තගාමී කුඩා උත්තර පක්ෂය ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදිණි. ග්වංහේගුන් සිහසුනට පත් වූ පසු, ඔහුට කිරුළහිමි කරගැනීමට සහාය දැක්වූ මහා උත්තර පක්ෂය රාජසභාවේ ප්‍රමුඛ පක්ෂය බවට පත් විය. මේ අතර, ගතානුගතික මතධාරී බටහිර පක්ෂය සුළු පක්ෂයක් ලෙස පැවතිණි. කෙසේනමුත්, බටහිර පක්ෂයේ බොහෝ සාමාජිකයන් පාලන පක්ෂය ලෙස බලය අත්කරගැනීමට ප්‍රයත්න දැරූහ.
1623 කුමන්ත්‍රණය
බොහෝ දේශපාලනඥයන්ගේ සහ විද්වතුන්ගේ සහාය හිමි නොවූවද, ග්වංහේගුන් (光海君, 광해군) යනු විශිෂ්ට පාලකයකු සහ බුද්ධිමතකු විය. ඔහුට බොහෝ දේශපාලනඥයන්, විද්වතුන් සහ වංශවතුන්ගේ සහාය හිමි නොවූයේ ඔහු පළමු-උපන් පුත්‍රයා නොවීමත්, උපබිසවකට දාව උපන් පුත්‍රයකු වීමත් නිසායි. මෙම මතයන් යටපත් කිරීම සඳහා කටයුතු කළ මහා උත්තර පක්ෂය කුඩා උත්තර පක්ෂය මර්දනය කොට සොන්ජෝ රජුගේ පළමු පුත්‍රයා වූ ඉම්හේ කුමරුන්ව (臨海君, 임해군) මරාදැමී ය. එසේම අගබිසවගේ පුත්‍රයා වූ යොංචං ප්‍රධාන කුමරුන්ව (永昌大君, 영창대군) ඝාතනය කිරීම ද සිදු විය. මෙය සිය සිහසුන රැකගැනීමට ග්වංහේගුන් යෙදූ සැලසුමක් නොවී ය. ඔහුට අවශ්‍යව තිබුණේ සුළු පක්ෂ රජයට ඇතුළත් කරගැනීමටයි. නමුත් ජොං ඉන්-හොං සහ යි ඉචොම් වැනි මහා උත්තර පක්ෂයේ සාමාජිකයෝ මීට විරුද්ධත්වය පලකළහ. මෙම ක්‍රියාමාර්ග හේතුවෙන් ග්වංහේගුන් කෙරෙහි වූ වංශවතුන්ගේ අප්‍රසාදය වැඩි වූ අතර, ඔවුහු රජුට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණ සැලසුම් කළහ.
1623දී අති-ගතානුගතික බටහිර පක්ෂයේ කිම් ජා-ජොම්, කිම් ර්යු, යි ග්වි සහ යි ග්වල් විසින් කුමන්ත්‍රණයක් දියත් කොට ග්වංහේගුන් සිහසුනෙන් පහකරන ලදී. අනතුරුව ග්වංහේගුන්ව ජේජු දූපත වෙත පිටුවහල් කෙරිණි. ජොං ඉන්-හොං සහ යි ඉචොම්ව ඝාතනය කෙරුණු අතර, පාලක මහා උත්තර පක්ෂය විස්ථාපනය කරමින් බටහිර පක්ෂය බලයට පැමිණියේ ය. බටහිර පාක්ෂිකයන් විසින් ඉන්ජෝව මාලිගයට කැඳවාගෙන විත් ඔහුව ජොසොන්හි නව රජ වශයෙන් සිංහාසනාරූඪ කරන ලදී. ඉන්ජෝ රජු වුවද, ඔහුට කිසිදු බලයක් නොතිබූ අතර, බලය අතැතිව තිබුණේ ග්වංහේගුන්ව සිහසුනෙන් පහකළ බටහිර පක්ෂය අතෙහි ය.
යි ග්වල් කැරැල්ල
කුමන්ත්‍රණයේ දී සිය දායකත්වය වෙනුවෙන් ඉතා සුළු ත්‍යාගයක් පමණක් හිමි වූ නිසා යි ග්වල් තමන්ට අසාධාරණව සැලකූ බවට සිතන්නට වූයේ ය. මැංචුවරුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට ඔහුව උතුරු දේශ සීමාවේ ප්යොංග්යැං වෙත යැවීමත් සමග, 1624දී ඔහු ඉන්ජෝට එරෙහිව කැරැල්ලක් ඇරඹී ය. කුමන්ත්‍රණයට දායක වූ සෙසු ප්‍රධානීන්ට රජ මාලිගයේ ඉහළ තනතුරු හිමිව තිබිණි. ජපන් සෙබලුන් 100ක් ඇතුළු (කොරියාව වෙත ජපන් ආක්‍රමණ (1592–1598) සමයේ කොරියාව වෙත පලා ආ) සෙබළුන් 12,000ක් සමග යි ග්වල් හන්සොං අගනුවර වෙත පැමිණි අතර, එහිදී යි ග්වල් විසින් ජං මන් සෙන්පතියා හමුදා පරදා හන්සොං වැටලී ය. මෙම සිදුවීම ජොතන් සටන ලෙස හඳුන්වයි. ඉන්ජෝ ගොංජු වෙත පලාගිය අතර, හන්සොං නගරය කැරැලිකරුවන්ගේ අතට පත් විය.
1624 පෙබරවාරි 11 දින, යි ග්වල් විසින් හ්‍යුංගන් කුමරුන්ව (興安君, 흥안군) නව රජු ලෙස සිංහාසනාරූඪ කරන ලදී. නමුත් තවත් සේනාවක් රැගෙන පැමිණි ජං මන් සෙන්පති විසින් යි ග්වල්ගේ හමුදා පරදවන ලදී. කොරියානු හමුදාව අවසානයේ අගනුවර පාලනය සියතට ගත් අතර, ඔහුගේ ආත්මාරක්ෂකයා විසින් යි ග්වල්ව මරාදැමීමෙන් පසු කැරැල්ල අවසන් විය. ඉන්ජෝ නැවත සිහසුන ලබාගැනීමට සමත් වුවද, ‍මෙම කැරැල්ල මගින් ඔහුගේ රාජ්‍ය බලයේ ඇති දුර්වලතාවත්, කැරැල්ලට එරෙහිව සටන් වැද තවතවත් බලය අතින් වර්ධනය වූ වංශවතුන්ට හිමි ස්ථානයත් වටහාගත හැක. ග්වංහේගුන් රජුගේ ප්‍රතිසංස්කරණ‍ හේතුවෙන් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පැවති කොරියාවේ ආර්ථිකය, මෙලෙසින් යළිත් ඇද වැටී කොරියාව තවත් සියවස් ගණනාවක් පුරාවට දරිද්‍රභාවයට පත්වූයේ ය.
මැංචුවරුන් සමග යුද්ධය
දක්ෂ සහ බුද්ධිමත් පාලකයකු වූ ග්වංහේගුන් රජු ජොසොන් රාජ්‍යයේ සම්ප්‍රදායික මිතුරා වූ චීන මිං රාජවශය මෙන්ම වර්ධනය වෙමින් පැවති මැංචුවරුන් සමග ද මධ්‍යස්ථ සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීමට සමත් විය. කෙසේනමුත්, ග්වංහේගුන් රාජ්‍ය සමය බිඳවැටීමත් සමග, ගතානුගතික මතධාරී බටහිර පක්ෂය මැංචු විරෝධී සහ මිං රාජවංශ හිතවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන්නට වූයේ ය. මේ හේතුවෙන් ඒ වන විට ජොසොන් රාජ්‍යයේ සමීප මිතුරකුව සිටි මැංචුවරු ජොසොන් රාජ්‍යය සතුරකු ලෙස දකින්නට වූහ. යි ග්වල්ගේ කැරැල්ලට දායක වූ හන් යුන් මැංචූරියාව වෙත පලාගොස්, ජොසොන් රාජ්‍යය ආක්‍රමණය කරන මෙන් මැංචු නායක නුර්හාකිගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ය. මෙලෙසින් කොරියාව සහ මැංචු දේශය අතර පැවති මිත්‍ර සම්බන්ධතා අවසන් විය.
1627දී, අමින් සෙන්පතියා (阿敏) සහ හිටපු කොරියානු සෙන්පති ගං හොං-රිප්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් 30,000ක මැංචු අශ්වාරෝහක හමුදාවක් ජොසොන් රාජවංශය ආක්‍රමණය කළහ. ඔවුහු ග්වංහේගුන් රජු යළි තනතුරෙහි පිහිටුවා කිම් ජා-ජොම් ඇතුළු බටහිර පක්ෂ නායකයන්ට දඬුවම් කිරීමට අපේක්ෂා කළහ. ජං මන් සෙන්පතියා මැංචුවරුන්ට එරෙහිව සටන් කළ ද, එය වැළැක්වීමට අපොහොසත් විය. නැවත වරක් ඉන්ජෝ ගංග්හ්වා දූපත වෙත පලාගියේ ය. මේ වන විට, කොරියාවට පහර දීමට තවදුරටත් හේතුවක් නොවූ හෙයින් මැංචුවරු චීනයට එරෙහි යුද්ධයට සූදානම් වූහ. සාමය නැවත උදා විය. පසුව ක්විං සහ ජොසොන් රාජ්‍ය සහෝදර රාජ්‍ය ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණු අතර, මැංචුවරු කොරියාවෙන් නික්ම ගියහ. මෙය කොරියා‍ව වෙත පළමු මැංචු ආක්‍රමණය ලෙස හඳුන්වයි.
කෙසේනමුත්, බොහෝ බටහිර පාක්ෂිකයන් තවදුරටත් සිය දැඩි ප්‍රතිපත්තිය අනුගමනය කරන්නට විය. කොරියාව කෙරෙහි සුබවාදී ආකල්පයක් දැක්වූ නුර්හාකි යළි කොරියාව ආක්‍රමණය කළේ නැත. නමුත් නුර්හාකි මියගිය පසු මැංචුවරුන්ගේ නායකයා බවට පත් වූ හොං තායිජි යුද්ධයක් ඇරඹීමට අවස්ථාවක් හිමි වන තෙක් සිටියේ ය. මැංචුවරුන් වෙතින් පලාගිය මිං සෙන්පති මාඕ වෙන්රොං සහ ඔහුගේ හමුදාවට ඉන්ජෝ රජු රැකවරණය සැලසීම හේතුවෙන් මැංචුවරුන්ට කොරියාව ආක්‍රමණයට නැවත අවස්ථාව හිමි විය.
1636දී සිය ජාතිය නිල වශයෙන් ක්විං රාජවංශය යනුවෙන් නම්කළ හොං තායිජි පෞද්ගලිකව ජොසොන් රාජ්‍යය ආක්‍රමණය ආරම්භ කළේ ය. මැංචුවරු උයිජු බලකොටුව ආරක්ෂා කළ ඉම් ග්යොං ඉයොප්ගේ ප්‍රධාන හමුදාව පහසුවෙන් මගහැරියහ. ඉන්ජෝ ගංග්හ්වා දූපත පලායාමට ප්‍රථම, මිනිසුන් 128,000කින් සමන්විත මැංචූරියානු හමුදාව ඍජුවම හන්සොං වෙත ළඟා වූ අතර, ඉන්ජෝට පලා යා හැකි වූයේ නම්හන්සන්සොං වෙත පමණි. මැංචුවරුන් විසින් ආහාර සහ සැපයුම් අවහිර කිරීමට සමත් වූ බැවින් ඉන්ජෝට අවසානයේ ක්විං රාජවංශය වෙත යටත් වීමට සිදු විය. මෙහිදී චාරිත්‍රානුකූලව ඉන්ජෝ විසින් හොං තායිජිට නවවරක් ආචාර කළ අතර, ඉන්ජෝ යනු හොං තායිජගේ සේවකයකුය යන්න ඉන් අදහස් විණි. අනතුරුව අත්සන් කෙරුණු සම්ජොන්දෝ ගිවිසුම මගින් ඉන්ජෝගේ පළමු සහ දෙවන පුත්‍රයා සිරකරුවන් ලෙස චීනය වෙත රැගෙන යන ලදී. අනතුරුව ජොසොන් රාජ්‍යය ක්විං රාජවංශයේ යටත් රාජ්‍යයක් බවට පත් වූ අතර, 1644දී ක්විං රාජවංශය විසින් මිං රාජවංශය ආක්‍රමණය කරන ලදී. මෙම යුද්ධය කොරියාවේ දෙවන මැංචු ආක්‍රමණය ලෙස හඳුන්වයි.
කිරුළහිමි කුමරුගේ මරණය
1644දී ක්විං රාජවංශය විසින් බෙයිජිං ආක්‍රමණය කළ පසු, කුමාරවරුන් දෙදෙනා නැවත කොරියාව වෙත පැමිණියහ. ඉන්ජෝගේ පළමු පුත්‍රයා වූ කිරුළහිමි සෝහ්යොන් කුමරු බටහිර ලෝකයෙන් නොයෙකුත් නිෂ්පාදන රැගෙන ආ අතර, මේ අතර ක්‍රිස්තු ලබ්ධිය ද විය. ඔහු ප්‍රතිසංස්කරණ සඳහා යෝජනා කළ ද, ගතානුගතික ඉන්ජෝ රජු මෙම මතය අනුමත කළේ නැත. කතෝලික ධර්මය සහ බටහිර විද්‍යාව රැගෙනවිත් කොරියාව නූතනකරණය කිරීමට උත්සාහ දැරීම නිසා ඉන්ජෝ කිරුළහිමි කුමරුට හිංසා පැමිණවී ය.
පසුකලෙක රජුගේ කුටිය තුළ කිරුළහිමි කුමරු අභිරහස් ලෙසමරණයට පත් විය. ඔහුගේ හිසෙන් දැඩිව රුධිරය වහනය වෙමින් පැවතිණි. ජනප්‍රවාද අනුව පැවසෙන්නේ ඉන්ජෝ රජු විසින්, සෝහ්යොන් කුමරු චීනයේ සිට රැගෙන ආ තීන්ත පුවරුවෙන් පහර දී සිය පුත්‍රයාව මරා දැමූ බවයි. කෙසේනමුත් මරණින් පසු ඔහුගේ දේහයේ කළු පැහැ ලප දක්නට ලැබීමත්, සිරුර ඉක්මණින් නරක් වීමත් නිසා මෙය වස දීමක් බව ඇතැම් ඉතිහාසඥයෝ පවසති. කුමරුගේ බිරිඳ ඇතුළු බොහෝ දෙනා මේ පිළිබඳ සථයය හෙළි කරගැනීමට උත්සාහ දැරුව ද, ඉන්ජෝ රජු එම දේහය ඉක්මණින් භූමදාන කිරීමට නියෝග කළ අතර, කිරුළහිමි කුමරුගේ අවමංගල්‍ය උත්සවයේ උත්කර්ෂවත් ස්වභාවය දැඩි ලෙස අඩුකළේ ය.
අනතුරුව ඉන්ජෝ රජු විසින් සෝහ්යොන් කුමරුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ ග්යොංසොන් කුමරු වෙනුවට බොංරිම් ප්‍රධාන කුමරුන්ව (පසුව හ්යෝජොං රජු වූ) කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට පත්කරන ලදී. ඉන් මඳ කලකට පසු ඉන්ජෝ සෝහ්යොන් කුමරුගේ පුත්‍රයන් තිදෙනා ජේජු දූපත වෙත පිටුවහල් කළේ ය. (ඉන් නිරුපද්‍රිතව නැවත මහා භූමිය වෙත පැමිණියේ ලාබාලතමයා වූ ග්යොංගන් කුමරු පමණකි) එ‍සේම සෝහ්යොන්ගේ බිරිඳ වූ කිරුළහිමි මින්හොයි කුමරියට රාජද්‍රෝහී චෝදනා එල්ල කොට මරණ දඬුවම ද ලබාදුන්නේ ය.
උරුමය
අදවන විට බොහෝ දෙනකු පිළිගන්නේ ඉන්ජෝ දුර්වල, තීරණ ගැනීමෙහි අපොහොසත්, අදක්ෂ පාලකයකු ලෙසයි. ඔහුගේ ක්‍රියා හේතුවෙන් යි ග්වල් කැරැල්ල, මැංචු යුද්ධ ද්විත්වය සහ ආර්ථිකය බිඳ වැටීම ද සිදු විය. බොහෝවිට ඔහුව ඔහුගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයා වූ ග්වංහේගුන් සමග සසඳා කථාකරනු ලැබෙයි. ග්වංහේගුන් සිහසුනෙන් පහකෙරුණ ද, ඔහු විශිෂ්ට සේවාවන් රැසක් සිදුකොට තිබිණි. නමුත් ඉන්ජෝ සිය රාජ්‍ය සමය තුළ කිසිදු වැදගත් සේවාවක් සිදු නොකළ ද, ඔහුව විහාර නාමයක් පවා ලබා දී ඇත. සිය රාජධානිය රැක ගැනීමට අපොහොසත් වීම පිළිබඳ බොහෝ ජනයා ඔහුට දොස් පැවරූ අතර, ඔහු දේශපාලනඥයකු අනුගමනය නොකළ යුතු චරිතයැකැයි සැලකිණි. නමුත් ඔහු විසින් 1592 සිට 1636 අතර කාලයේ රාජ්‍යයට ඇති වූ ආක්‍රමණ හමුවේ, යුධ හමුදාව පුළුල් කිරීම බුද්ධිමත් තීරණයක් යැයි සැලකේ. 1649දී ඉන්ජෝ මියගියේ ය. ඔහුගේ සොහොන ග්යොංගි-දෝහි පාජු ප්‍රදේශයේ පිහිටියේ ය.
සාමාන්‍ය ලඝුගණකය
right|thumb|400px|සාමාන්‍ය ලඝුගණකය.
ගණිතයෙහි, සාමාන්‍ය ලඝුගණකය යනු පාදම 10 සහිත ලඝුගණකය වෙයි. එහි පාදම අනුව යමින් දශකමය ලඝුගණකය  ලෙසින් සහ දශාංශික ලඝුගණකය ලෙසින්ද, එහි භාවිතයෙහි ප්‍රාරම්භකයාවූ ඉංග්‍රීසි ගණිතඥ  හෙන්රි බ්‍රිග්ස් අනුව යමින් බ්‍රිග්සියානු ලඝුගණකය ලෙසින්ද එය හැඳින්වෙයි.
පොදු නීතියේ ප්‍රධාන මුල ධර්ම
පොදු නීතියේ ප්‍රධාන මුල ධර්ම
පොදු නීතිය ව්‍යවස්ථාපිත නීතියට වඩා දම්‍ය වූ නීතියයි. පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ යටතේ අධිකරණ පෙර තීන්දුවලින් බැදී සිටිම අනිවාර්ය නොවන නමුත් ව්‍යවස්ථාදායකයේ මැදහත් වීමකින් තොරව (පිළිගත හැකි හේතූන් ද සහිතව ) නීතිය නැවත අර්ථ නිරැපනය කිරිම හා ප්‍රතිශෝධනයක් ‍සිදු කල හැක. ඒ මගින් අධිකරණයට නව දේශපාලන, නෛතික හා සමාජ දර්ශනයක් හා සම්බන්ධ නව ප්‍රවණතා වලට දායක විය හැක. දෙවනුව පොදු නීතිය ක්‍රමානුකූලව විකාශනය වෙමින් පවතින අතර දශකයක් තුලදී සැලකිය යුතු වෙනසකට භාජනය වන මුත් ඒ තුළින් නීතියට ඉන්වන හානි දායක බලපෑම අවම වේ.
ව්‍යවස්ථාදායක ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කිරිම ඉතාමත් අපහසු වේ. එය නොරිස්සිය හැකි තත්ත්වයන් උදාවන තුරැ ක්‍රියාත්මක නොවී පවතී. නමුත් ව්‍යවස්ථාදායකය මගින් නීතියේ සිදුකරන සංශෝධනය නිසා සමහර විටකදී නීතිය සම්පූර්ණයෙන් ම වෙනසකට භාජනය විය හැක. මීට හොදම උදාහරණය වන්නේ නොසලකිලිමත් භාවය ස්‍රදහා වූ වගකීම සම්බන්ධයෙන් පොදු නීතිය අනුගමනය කරන්නා වූ ක්‍රමානුකූලව කාලයත් සම වෙනස්වූ රීතින් ය. 19 වන සියවසේ දී වැඩි වශයෙන් ම අනුගමනය කරනු ලැබූ රීතිය වුයේ පැමිණිලිකරැ‍ට වගඋත්තරකරැගේ පනාසැලකිමත්කම හේතුවෙන් වන්දියක් ලබාගැනිමට නම් දෙදෙනා ම ගිවිසුමේ පෙර රහස දැන සිටීම අනිවාර්යය වේ. මේ අතර ආසන්නතම ගැනුම ්කරැට පමණක් කිසියම් නිෂ්පාදනයක දෝෂයක් නිසා වන්දි ලබා ගත හැකි අතර එම නිෂ්පාදනයේ සමහර කොටස් නිෂ්පාදකයාගෙන් පරිබාහිරව නිෂ්පාදන ය කර ඇත්නම් වන්ද ලබා ගැනීමට අවකාශ නැත.
Winterbottom Vs Wright නඩුවේ දී තුවාල ලද පුද්ගලයාට එම සිද්ධියට බාහිරව සම්බන්ධ වූ (නොවැදගත්) ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට විරැද්ධව නඩු පැවරිය හැකි නම් ඉන් අයුක්තිසහගත හා සාහසික ප්‍රතිවිපාක ඇතිවිය හැකි බව අධිකරණය පෙන්වා දුනි. තවද මෙහිදී නොසැලකිලිමත් භාවය හා ඉන් සිදුවූ හානි යෙනි. (තුවාලයක්) වගකීම ඊට සම්බන්ධ පාර්ශවයේ ආසන්නතම පුද්ගලයාට පමණක් පැවරීම සදහා සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගීමට අධිකරණයට නොහැකි. Thomas Vs Winchester නඩුව මීට ව්‍යතිරේකයක් සපයයි. එහි දි අධිකරණ තීන්දුව වුයේ වස බෝතලයක් ශරීරයට හානිදායක නොවන ශාකශාර පානයක් ලෙසට වැරදියට ලේබල් කිරිම නියෝජිතයන් හරහා අලෙවි කිරිම මිනිස් ජිවත ඉතා ආසන්න භයානක අවස්ථාවකට පත් කරයි යන්නයි. Slater Vs Ray.Mfg.Co නඩුවේ දී කෝපි නිෂ්පාදන යන්ත්‍රය (කෝපි පුනාව Coffee urn) පිපිරී යාම නිසා අනතුරට පත් වූ පුද්ගලයා සම්බන්ධයෙන් එහි නිෂ්පාදකයා  වගකීව යුතු බව තීන්දු කරන ලදි. Cardillac Moter car Co.Vs Johnson නඩුවේ දී දෝෂ සහිත රෝදය නිසා ඇති වූ අනතුරට කාරයේ අයිතිකරැට වන්දි ‍ලබා ත නොහැකි වුයේ එම රෝදය සාදා තිබූ අමුද්‍රව්‍ය නුසුදුසු තත්ත්වයේ ඒවා වුවත් ගිවිසුම ැවතියේ වාහන වෙළෙන්දා හා අයිතිකරැ අතර මිස වාහනයේ නිෂ්පාදකයා සමග‍නොවීමයි. පොදු නීතිය, ආණ්ඩුක්‍රම වයාවස්ථාව හා නීතිය අතර සබදතාව
පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී නීති පද්ධතියේ ඇති වැදගත් සෑම නීති ක්ෂේත්‍රයක් ගැනම මනා අවබෝධයක් තිබි ම අනිවාර්ය කරැණකි. එංගලන්තය, වෙල්සය, හා ඇ.එක්. ජනපදයේ ‍බොහෝමයක් ජනපදවල ගිවිසුම් නීතිය, සිවිල් නීතිය, දේපල නීතිය. ආදී නීතින්ට අදාල මුලික ප්‍රතිපාදන පණත් වල අන්තර් ගත කොට නොමැති අතර පොදු නීතිය එඒසදහා උපයෝගී කර ගනී. නීතියේ සෑම ක්ෂේත්‍රයක දීම (භාණ්ඩ විකිණිමේ ගිවිසුම් පණත හා අපරාධ නීතිය වැනි නීති ව්‍යවස්ථාදායකය විසින් නිර්මාණය කලත්) වෙනත් ලිඛිත නීති වලත් ඒවා‍යේ මුලධර්මය පිළිබ්‍රදව අන්තර්ගත වන්නේ අල්ප වශයෙනි. එම නීති වල සීමාවන් හා අර්ථ දැක්වීම් අන්තර්ගත වන්නේ ‍‍පොදු නීතියේ ය. කිසියම් සිද්ධිමය කරැණු ගොනුවක් සදහා බලපාන නීතිය කුමක්දැයි නිශ්චිතවම දැන ගැනීමට ඊට අදාල පූර්ව නඩු තීන්දු හා  ඒ සදහා හේතුවූ කාරනා  පිළිබ්‍රද අවබෝධ කරගත යුතු වේ. එක්සත් ජනපද ව්‍යවස්ථාවේ. පළමු සංශෝධනයේ දී ‍ ආගමක් පිහිටු වීම හෝ එලෙස පිහිටවූ ආගමක් නිදහසේ ඇදහීම තහනම් කරන නීති රීති සම්පාදනය නොකරයි යනුවෙන්  සදහන් වේ. නමුත්  වන වගන්තියේ අන්තර්ගත මෙම ප්‍රතිපාදනයේ නෛතික සීමාවන් නීර්ණය කිරිම සදහාත් එම වගන්තියේ එම යෙදු‍මත් අර්ථකථනය සදහාත් පොදු නීතිය උපයෝගී කරගනී පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ  ව්‍යවස්ථාදායකට ක්‍රියාකරන්නේ එමගින් සම්මත කරනු ලබන නීතිය අර්ථ නිරැපනය වන්නේ පුර්වයෙන් පැවති පොදු නීතිය නඩු තීන්දු නීතිය හා සිරිත් විරිත් වල  පසුතලයට විරැද්ධව යන කල්පිතය මතය. එම නිසා බොහෝමයක් කරැණු එම ව්‍යවස්ථාවලින් කියවෙන්නේ නැත. උදාහරණයක් හැටියට එක්සත් ජනපදයේ අපරාධ නීති බොහොමයක් සංග්‍රහ ගත කොට ඇත්තේ පෙර පැවති පොදු නීති අනුසාරයෙනි. එම නිසා වර්තමාන ව්‍යවස්ථාවන් (නීතිය) වල බොහොමයක් අර්ථ දැක්වීම් දක්වා නොමැත. ඒ හේතුවෙන් ඇමරිකානු නීති විද්‍යාලවල අපරාධයක් අර්ථ දැක්වීම් උගන්වනු ලබන්නේ 1789 දී එංගලන්තයේ ඒවා අර්ථ දැක්වූ ආකාරයට ය. එම නිසා වර්තමාන අපරාධ නීතිවල අන්තර්ගත යෙදුම් වල වාචික අර්ථ නිරැපනය හා අවබෝධකරගැනීම සදහා මෙම සියවස් ගණනක් පැරණි පොදු නීතිය උපයෝගී කරගනි.
රාජ්‍ය හා න්සන්ධීය වශයෙන් අතීතයට බලපාන අයුරින් අපරාධ නීති සම්පාදනය ඇමරිකානු ව්‍යවස්ථාව යටතේ තහනම් වන අතර නව නීතිය පද්ධතිය යටතේ ඇමරිකාව තුල පොදු නීති අපරාධ පවතී ද නැද්ද යන්න පිළිබදව ප්‍රශ්නයක් පැන නැඟුනි. ඊට නිශ්චිත පිළිතුරක් United states Vs Hudson & Good win නඩුවේදී ලැබුනි. එහි දී තීන්දුව වුයේ සන්ධිය රාජන්‍ේ මට්ටමින්  පොදු නීති අපරාධ තහනම් වන අතර එම නීති ව්‍යවස්ථාවල එම අපරාධයේ අර්ථදැක්වීම හා ඒ සදහා  වන දඩුවම්  ද අනිවාර්යෙන් පැහැදිගිව දැක්විය යුතු‍වේ.
සිවිල් හා පොදු නීති සම්ප්‍රදායන් වන නීති ලේඛකයන් හා උගතුන්ගේ මත වලට ඇති ඉඩක‍ට සන්සන්දනාත්මක ලෙස  නීති ලේඛකයින්ගේ මත පොදු නීථියේ බොහෝ  ක්ෂේත්‍රයන් හි අධිකරණ තින්දු සම්පාදනය හා අදාල නඩුව පිළිබද  විස්තර කරන මුලධර්මයන් සම්ාදනය කරයි කෙසේ නමුත් පොදු නීතියේ අධිකරණ මෙම මත නීතිය ලෙස නොසලකන අතර විනිසුරැවන් හා නීතීඥයින් අදාල නඩුව සදහා ආධාරයක් කර ගනී.
නමුත් සිවිල් නීති සම්ප්‍රදායේ නව ලේඛකයන්ගේ හා උගතුන්ගේ මත වලට  වැඩි භාරයන් ලබාදේ. පොදු නීති සම්ප්‍රදායේ දී උගතුන්ගේ මත ඉතාම කලාතුරකින් නීතිය යනු කුමක්ද යන්න විග්‍රහ කිරිමට පමණක් ආධාර කර ගනි. කෙසේ නමුත් උගතුන්ගේ මත කරැණුමය සංසිද්ධින් නිවැරදිව හදුනා‍ගැනීමට, මුලධර්ම ඉතිහාසය හා නීතියේ පරිණාමය වැනි ක්ෂේත්‍ර වල දී පමණක් උගතුන්ගේ අදහස මත රදා පවතී මෙහි දී අධිකරණය නිගමන වලට එළඹෙන්නේ අදාල නීතිය හා පොදු නීතිය මනා ලෙස විශ්ලේෂණයකින් පසුවය. පොදු නීතියේ වානිජ්‍ය ආර්ථක වල පදනම ලෙස
ආචාර්ය ජයලත් මනෝරත්න
කලා සූරී කලා කීර්තී කෙසෙල්ගස්පේ මනතුංග ජයලත් ම‍නෝරත්න ( සිංහල-කෙසෙල්ගස්පේ ජයලත් මනෝරත්න, 1948 ජූනි 12-2020 ජනවාරි 12) කලාකරුවාණන්, ජයලත් මනෝරත්න ලෙස ජනප්‍රියත්වයට පත් වූ ඔහු ශ්‍රී ලාංකීය සිනමා, වේදිකා නාට්‍ය හා ටෙලිදර්ශන යනාදියෙන් සම්මානලාභී නළුවෙකි. ඔහු වෘත්තියෙන් කථිකාචාර්යවරයෙක් මෙන්ම අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් සහ නිෂ්පාදකයෙක් විය. නාට්‍යයේ සිට හාස්‍යය දක්වා ඉතාමත් බහුනිපුණැති නළුවෙකි වන මනෝරත්නයන් ඕ.සී.අයි.සී, ජනාධිපති, සරසවි, රයිගම් ටෙලීස්, සුමති සහ රාජ්‍ය සාහිත්‍ය හා නාට්‍ය උළෙලවල සම්මාන දිනාගත්තේ ය. සොක්‍රටීස් සහ ඩවිට්වාහි ඔහුගේ රංගනය වෙනුවෙන් 1991 සහ 1992 දී දිගින් දිගටම හොඳම නළුවා විය. ඔහු ශ්‍රී ල‍ාංකීය වේදිකාවේ ආධිපතයය දැරූ නළුවන් පස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකු ලෙස විචාරකයින් විසින් සලකනු ලැබේ.
පෞද්ගලික ජීවිතය
මනෝරත්නයන් දරුවන් හය දෙදෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලේ වැඩිමහල් පුතණුවන් ලෙස ජූනි මස 12 වන දින නුවරඑළිය, දෙහිපේ දී උපත ලැබුවේ ය. ඔහුගේ පියා වන කෙසෙල්ගස්පේ මනතුංග පෙරේරා ලොරි රථ රියදුරෙකු වූ අතර අගලකොටුවේ හේරත් මුදියන්සේලාගේ ලීලා කුමාරි වන මව ගෘහණියක් විය. ඔහු දෙහිපේ ප්‍රාථමික විද්‍යාලයේ සහ පොරමඩුල්ල මධ්‍ය විද්‍යාලයෙන්  සිය අධ්‍යාපනය හැදෑරුවේ ය. මෙතුමාට මනතුංග සෙනෙවිරත්න, මනතුංග ‍විජේරත්න, සහ මනතුංග ආරියරත්න ලෙස සහෝදරයන් තිදෙනෙක් ද, ඉන්දිකා කුමාරි සහ මල්ලිකා කුමාරි ලෙස සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් ද සිටී.
කුඩා අවධියේ දී, ඔහුගේ සංගීත ගුරුවරයා වූ සුනිල් ශ්‍රියානන්ද මහතාණන්, ඔහුගේ හැකියාවන් හඳුනාගෙන රංගනයෙන් සහ ගායනයෙන් ඉහළට යන්නට ඔහුව දිරිගැන්වුවේ ය. ඔහු තම පාසල් අවධියන් හි, අධ්‍යාපන මෙන් ම බාහිර ක්‍රියාකාරකම්වලද යෙදුණු අතර, සිංහල සාහිත්‍ය සංගමයේ ලේකම් (1965 ), රඟහල සම්මුතියේ සභාපති (1966 ), සිංහල සංගමයේ සභාපති (1967-68) සහ නාට්‍ය කණ්ඩායමේ හා ගන්ධර්ව සභාවේ සාමාජික (1969) යනාදියෙහි නිරත වී සිටියේ ය. 1965-66 දී, මනෝරත්නයන් පිරිමි නේවාසිකාගාරයෙහි ශිෂ්‍ය නායකයා විය. 1996 දී, ඔහු විද්‍යාලීය අන්තර් මළල ක්‍රීඩා ශූරතාවලියේ ජ්‍යෙෂ්ඨතම වටිනාම ක්‍රීඩකයා බවට පත් විය.
අ.පො.ස. උසස් පෙළ විභාගය සඳහා භූගෝල විද්‍යාව, සිංහල සහ බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරය යන විෂයන්ගෙන් ඔහුගේ ද්වීතියික අධ්‍යාපනය හැදෑරීමෙන් පසුව, මහාචාර්ය එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ නාට්‍යය හැදෑරීම ඉදිරියට ගෙන ගොස් පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් විය. මනෝරත්නයන්, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයෙන් තම විශාරද උපාධිය ද ලබා ගත්තේ ය. 1995 දී, පළමු පෙළ සාමාර්ථයක් සමඟ උපාධිය ලබාගත් එකම පශ්චාත් උපාධිධාරියා ඔහු විය. 2013 දී, ඔහු පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් තම ගෞරව උපාධිය ලබාගත්තේ ය. 1981 දී, ඔහු කොළඔ විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ග්‍රාමීය සංවර්ධන බාහිර ඩිප්ලෝමාව සම්පූර්ණ කළේ ය.
ඔහු 1979 සිට මරණය දක්වා තමරා ජයන්ති සමඟ විවාහ වී සිටියේ ය. එම දෙපළට එක් දියණියක්, එනම් උත්පලා ඉන්දීවරී සහ එක් පුතෙකු, එනම් භානුක ප්‍රබුද්ධ වේ. උත්පලා දියණිය, ශිවන්ක පෙරේරා සමඟත්, භානුක පුතණුවන්, හිරණ්‍යා දුලාෂිණි ගමාරියා සමඟ ද විවාහ විය.
රාජ්‍ය නාට්‍ය සම්මාන උෙළල[සංස්කරණය]
1974 රතු හැට්ටකාරි හොඳම නළුවා
1985 පුත‍‍්‍ර සමගම හොඳම නළුවා
1988 තලමාල පිපිල හොඳම නළුවා
1988 තලමාල පිපිල හොඳම අධ්‍යක්ෂවරයා
1988 තලමාල පිපිල හොඳම පිටපත
1990 සොක‍්‍රටීස් හොඳම නළුවා
1991 ද්විත්ව හොඳම නළුවා
1993 ඇන්දරෙලා හොඳම පිටපත
1995 ඇන්දරෙලා හොඳම නාට්‍යය
1966 දී, මනෝරත්නයන් පාසල් සිසුවෙකු ලෙස රඟපෑම ආරම්භ කළ අතර, වාර්ෂික පළාත් අන්තර් පාසල් නාට්‍ය තරඟාවලියෙහි අවසන් වටයට තේරීපත් වූ, අෂ්ප ගුඩුන්ග් වේදිකා නාට්‍යයෙන් රංගනයට පිවිසියේ ය. ඔහු සමස්ත ලංකා අන්තර් පාසල් තරඟාවලියෙහි හොඳම ඉදිරිපත් කිරීම‍ට හිමි සහතිකය ද දිනාගත්තේ ය.
සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මනමේ, සිංහබාහු වැනි නාට්‍යයන්හි සුළු චරිත රඟ දැක් වූ මනෝරත්නයන්, ප්‍රේමතී ජයති සෝකෝ, සංගීත නාටක නාට්‍යයේ උද්දල බමුණා චරිතයත් සමඟ ප්‍රධාන ධාරාවේ රංගන දිවියකට අවතීර්ණ වුවේ ය. මෙම නාට්‍යය රඟ දක්වන අතරතුර ඔහුට තම අනාගත බිරිඳ, තමරා ජයන්ති හමු විය. මනෝරත්නයන් රැකියාවක් ලබාගැනීම සඳහා නුවරඑළිය කච්චේරියට ගිය අතර, එවකට ඔහු සරත්චන්ද්‍රයන්ගේ රත්තරන් සහ එලෙ‍ාව ගිහින් මෙලොව ආවා යන නාට්‍යයන්හි ප්‍රතිනිර්මාණයන් නිෂ්පාසනය කළේ ය. ඔහු ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ, සරච්චන්ද්‍ර, සුගතපාල ද සිල්වා, දයානන්ද ගුණවර්ධන, ගුණසේන ගලප්පත්ති, සහ හෙන්රි ජයසේන යන ප්‍රධාන වේදිකා නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂකවරුන් පස්දෙනා යටතේම කටයුතු කර ඇත.
1980 දී, ඔහු මහ ගිරි දඔ නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළේ ය. ඔහුගේ එකම පරිවර්තන නාට්‍යය පැමිණියේ 1985 දී නිෂ්පාදනය කළ පුත්‍ර සමාගම හරහා ය. එය ඇලෙක්සැන්ඩර් වැම්පිලෝව්ගේ වැඩිමහල් පුතු නැමැති රුසියානු නාට්‍යයේ පරිවර්තනයකි. 1988 දී ඔහු ජනප්‍රිය නාට්‍යයක් වන, තලමල පිපිලා නාට්‍යය සහ පසුව 1993 දී, අන්දරේලා නාට්‍යය, මනෝරත්නයන්ගේ පළමු වාර්තාමය භූමිකාව ද ගෙන එයි. 1966 දී, ඔහු ගුරු තරුව ද පසුව 1998 දී සඳගිර නාට්‍යය ද නිෂ්පාදනය කළේ ය. කනේරු මල් (2000), ලෝකය තනි යායක්(2005), මකර රිමෙක් (2007), සුදුරෙදි හොරු(2008), බුරුව මහත්තයා(2012), සෙල්ලම් නිරිඳු (2013) සහ හඳ නිහඬ (2016) ඇතුළු බොහෝ ප්‍රභේදවල නාට්‍යය ඔහු විසින් අඛණ්ඩව වසර 26ක කාලයක් තුළ නාට්‍යය 15කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් උපයා ඇත.
එතැන් සිට ජයලත් මනෝරත්නයන් නාට්‍යය 80ක් රඟ පෑ අතර ඔහුගේම නාට්‍යය එකොළසක් අධ්‍යයක්ෂණය කළේය. 1995 දී, ඔහුගේ අන්දරේලා නාට්‍යය රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය දිනාගත් අතර පසුව 1996දී, ගුරු තරුව නාට්‍යය රාජ්‍ය සම්මානය දිනා ගත්තේ ය. විවිධ කාල පරිච්ඡේදයන් හා ගැටළු පිළිඹිමු කරන නාට්‍යය අටක එකතුවක් විදහා දක්වන, මනෝරත්නයන් විසින්ම නිෂ්පාදනය කළ, දවස් පහළොස්දාහක් නැමැති නාට්‍ය උත්සවය 2014 වසරේ දී මනෝරත්නයන් රඟ දැක්වී ය. ලෝකය තනි යායක්, සෙල්ලම් නිරිඳු, තලමල පිපිලා, බුරුව මහත්තයා, ගුරු තරුව,අන්දරේලා සහ පුත්‍ර සමාගම යනාදිය මෙම රඟමඩලයන් අට වේ.
(අහස් මාළිගා,අන්දරේලා,අෂ්ප ගුඩුන්ග්,බුරුව මහත්තයා,ගුරු තරුව,ලෝකය තනි යායක්, සුදුරෙදි හොරු, සෙල්ලම් නිරිඳු, හඳ නිහඬ,කනේරු මල්, යාත්‍රා, වෙස්සන්තර, සුභසාධක, සුද්දෙක් ඔබ අමතයි, තවත් උදෑසනක් යනාදිය ජයලත් මනෝරත්නයන්ගේ විශිෂ්ඨ ගණයේ වේදිකා නාට්‍යයන්ගෙන් කිහිපයකි.)
ටෙලිදර්ශන
ජයලත් මනෝරත්නයන් සිය ටෙලිනාට්‍ය ජීවිතය පරාක්‍රම නිරිඇල්ලගේ ඇබැද්දිය නාට්‍යයත් සමඟ ආරම්භ කළේ ය. පසුව ඔහු දූ දරුවෝ, සිංදුයි බිංදුයි, ගම්පෙරළිය වැනි බොහෝ කථාමාලා හරහා සිය හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කළේ ය. ඔහු බෝඩිම සහ පසුව රම්‍ය සුරම්‍ය යන ප්‍රහසන භූමිකා තුළ ජනප්‍රිය විය. 2005 දී ශ්‍රී ලාංකීය ටෙලි නාට්‍යය ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වරට මනෝරත්නයන් ඔහු විසින්ම අධ්‍යයක්ෂණය කොට තිර රචනය කළ තුන්පත් රටාවක ලස්සන නැමැති ටෙලි නාට්‍යයේ ත්‍රිත්ව භූමිකාවක් රඟ දැක්වූවේ ය. 2006 දී ඔහු මගේ කවිය මට දෙන්න කතා මාලාව අධ්‍යයක්ෂණය කළේය. රංගනයට අමතරව මනෝරත්නයන් සෙක්කු ගෙදර, රන්සිරිගේ සංග්‍රාමය, මගේ කවිය මට දෙන්න, තුන්පත් රටාවක ලස්සන, ඊයේ අද සහ හෙට, තාත්තේ අපි ආවා වැනි බොහෝ ටෙලිනාට්‍යය කතාමාලා අධ්‍යයක්ෂණය කළේ ය. එමෙන්ම ඔහු බාප්පාගේ පැමිණීම, ඇගේ අවුරුද්ද, රාජ තුන් කට්ටුව, නිදහස, සීට්ටුව, දෙන්නා දෙමහල්ලෝ, සතුරු මිතුරු, දුප්පතුන් ද ආදරය කරති, සන්තාපය සහ බුද්ධ පුත්‍ර වැනි ඒකල කතාංග ටෙලිනාට්‍යය ද අධ්‍යයක්ෂණය කළේ ය.
(බුමුතුරුණු, දෙවනි යුද්ධය, ගම්පෙරළිය, හත් පණ,මං නැතිදා, මිනිස්සු, කන්දෙ ගෙදර,රම්‍ය සුරම්‍ය, වීදුරු මල්, වළාකුළු, වර්ණ, වැටත් නියරත්, සූරිය කුසුම,සිංදුයි බිංදුයි, මැණික් නදිය ගලා බසී යනාදිය ජයලත් මනෝරත්නයන්ගේ ටෙලිදර්ශන කිහිපයකි.)
චිත්‍රපටකරණය
1979 දී, මනෝරත්නයන් තිලකේ හා තිලකා යන චිත්‍රපටයේ සුළු චරිතයකින් තම සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කළේ ය. පසුව ඔහු 1979 දී ටයිටස් තොටවත්ත විසින් අධ්‍යයක්ෂණය කළ හඳයා චිත්‍රපටය හරහා වෘත්තීය සිනමා රංගනයට පිවිසියේ ය. එතැන් සිට ඔහු නාට්‍යය ප්‍රේමණීය, ත්‍රාසජනක හා ප්‍රහසන යන බොහෝ ප්‍රභේද හරහා චිත්‍රපට 30කට වැඩි ප්‍රමාණයක රඟ දැක්වූයේ ය. නාට්‍යය වෘත්තීය කෙරෙහි මනෝරත්නයන්ගේ ඉමහත් දායකත්වය හේතුවෙන් ඔහු කලා සූරි හා කලා කීර්තියෙන් පිදුම් ලබන්නෙක් විය. මනෝරත්නයන්, සූරිය අරණ, හෝ ගානා පොකුණ, බේරුන්ද පක්ෂියා හා වැලපටලා ඇතුළු ඔහුගේ කැපී පෙනෙන ඇතැම් චිත්‍රපටයන්හි බොහෝ අවස්ථාවල දී ඔහු හොඳම නළුවා සහ හොඳම සහාය නළුවා ලෙස සම්මාන ලැබුවේ ය.
සම්මාන හා ගෞරව පිරිනැමීම
මනෝරත්නයන් දේශීය වේදිකා නාට්‍යය උත්සවයන්හි සහ රූපවාහිනී උත්සවයන්හි රංගනයට මෙන් ම අධීක්ෂණයට ද සම්මාන කිහිපයක් දිනා ඇත.
රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන - ඔහුගේ අන්දරේලා සහ ගුරු තරුව පොත් සඳහා ඔහු රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානයෙන් පිදුම් ලබන ලදී.
අ.පො.ස. සාමාන්‍ය පෙළ විෂය නිර්දේශය සඳහා ජයලත් මනෝරත්නයන්ගේ තලමල පිපිලා පිටපත නියම කර ඇත.
රෝගී තත්වය සහ මරණය
ජයලත් මනෝරත්නයන් දිගු කලක සිට මොළයේ පිළිකාවකින් පීඩා වින්දේ ය. 2018 නොවැම්බර් මස 13 වන දින, ප.ව. 2.00 ට ඔහු කොළඹ පෞද්ගලික රෝහලකට ඇතුළත් කර ඇති අතර මොළයේ ගෙඩියක් සඳහා ශල්‍යකර්මයකට භාජනය විය. ශල්‍යකර්මයෙන් පසුව ඔහු දිගටම නාට්‍යයන්හි වැඩ කළේ ය. එහි දී අසනීප තත්වය නරක අතට හැරුණේ ය. 2019 මැද භාගයේ සිට ඔහු දිගටම මහරගම අපේක්ෂා පිළිකා රෝහලෙන් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාගත්තේ ය. 2020 ජනවාරි මස 12 වන දින ජයලත් මනෝරත්නයන් ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදීම ජීවිතක්ෂයට පත් විය. 2020 ජනවාරි මස 15 වන දින අවසන් කටයුතු සිදුකර බොරලැස්ගමුවේ දී දේහය ආදාහනය කරන ලදී.
අසූ මහා ශ්‍රාවකයෝ
සව්සත සනසන බුදුරජාණන්වහන්සේ ලොව පහළ වුණු ශ්‍රේෂ්ඨ ශාස්තෘවරයාණන් වහන්සේය. බුදු දහමේ ශීඝ්රම ව්යාතප්තියට පමණක් නොව බුදුරජාණන්වහන්සේගේ කීර්ති නාමයේ ප්රවචාරයට ද එක් ප්රීධාන සාධකයක් වූයේ බුදුරජාණන්වහන්සේ අනුව ගිය අති විශිෂ්ඨ ශ්රාරවක පිරිසක් බුදුරජාණන්වහන්සේට වීමය.
මේ ශ්රාාවක පිරිස අතරින් එක් එක් ක්ෂේත්ර්යන්හි  අති විශිෂ්ඨත්වයට පත්වූ ප්රනධාන ශ්රා,වක පිරිසක් ද විය. ඒ ශ්රා්වක පිරිස සංඛ්යා වෙන් අසූවකි. අසූමහා ශ්රා්වකයෝ වශයෙන් හැඳින්වෙන්නේ එම සුවිශේෂී ශ්රාිවකයෝ ය.
ශුද්ධවූ සොහොන් ගැබෙහි දේවස්ථානය
ශුද්ධවූ සෙහොන් ගැබෙහි දේවස්ථානය යනු, ජෙරුසලෙමෙහි පැරණි නගරයේ ක්‍රිස්තියානි පාර්ශවයෙහි පිහිටි දේවස්ථානයකි.
අදිති රාඕ හයිදරි
අදිති රාඕ හයිදරි (උපත 1986 ඔක්තෝම්බර් 28) ඉන්දියානු නිළියකවේ. ඇය ප්‍රධාන වශයෙන් හින්දි හා දෙමළ භාෂා චිත්‍රපටවල දැකගත හැකිවේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1986 උපත් ප්‍රවර්ගය:සිනමාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සිනමාව
හින්දු කුල ක්‍රමය (භගවත් ගීතය අනුව)
හින්දු කුල ක්‍රමය (භගවත් ගීතය අනුව)
ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණා භගවත් ශිතාව තුළන් කුල ක්‍රමය ගැන මෙසේ විස්තර කරයි. ඔහු පවසන අන්දමට සිය ආත්ම අවබෝධය ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියෙේදී මනුෂයින් එම අවබෝධය පියවරෙන් පියවර ක්‍රමිකව ලබා ගනී. මේ මගින් ඔවුනගේ ආත්ම පාර්ශුද්ධිය ඇතිවේ. එකිනෙකා ඔවුන්ගේ ජිවිතය නැති නම් ආත්මය හදුනා ගන්නා ප්‍රමාණය මත මිනිසුන් ප්‍රධාන වර්‍ණ නැතිනම් කු හතරකට වර්‍ග වේ.
ශ්‍රද්‍ර යනු ජිවිතය සැපවත් කිරිමේ අපේක්ෂාවෙන් නිරන්තරයෙන් ඉන්ද්‍රියන් පිනවීම පිණිසම‍ පිණිසම භෞතික වස්තූන් කෙරෙහි දැඩි ඇල්මකින් පසුවන ජන කොටසක් වේ. අපේක්ෂා කරන මෙම සැප වින්දනය නැති වේය යන භියින් පසුවන ඔවිහු මෙම භෞතික වස්තුව කෙරෙහි ඉතා දැඩිව ඉැදුනු මනසික් යුතුව කල් ගෙවයි. ආත්ම තෘප්තිය පිණිස භෞතික දේ පිළිබදව ඇති මෙම ඇලීම නිසාම ඔවුන් නිතරම භයින් පසුවෙයි. ඒවාට කෑදර වෙයි. එලෙසම එම සම්පත් ලබා ගැනිම පිණිස නිහසින් තොරව අධිකව වෙහෙසෙන ලෝභී මනසකින් යුක්ත වන‍්නෝ වෙති. මෙම ලෝභීකම නිසාම ඔවුහු ආශාවන්ගේ වහලුන් නැතිනම් දාසයව් බවට පත් වී සිටිති. මෙම දාසයන් ස්ව කැමැත්තෙව් සේවයේ යෙදෙන්නන් නොවේ. එසේම කරැණාවන්ත අයද නොවේ. භෞතික භාණ්ඩ වලත් ආශාවන්ටත් නතු වූ මොවුහු මෙම දුසාභවයෙන් නිදහස් විය නොමැකිම එහිම ගැනී ජිවත් වන්නෝ වෙති.
වෛශ්‍ය
මාන්කුලම්
මාන්කුලම් හෝ මන්කුලම් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයහි පිහිටා තිබෙන නගරයකි.
හින්දු කුල ක්‍රමය (භගවත් ගීතය අනුව)
යනු යම් සේවාවක හෝ කර්මාන්තයක විශේෂ දැනුමක් ඇති අය වේ. ඔවුන් ‍ඒ වෙනුවෙන් කැප වී ක්‍රියා කරයි. ඔවුන් එකම සේවයක හෝ කර්මාන්තයට පමණක් නියැළි සිටිමට නියමව ඇත්තේ නොවෙති. තවද ඔවුහු බාහිර දේ පිළිබද දැනුමකින් පරිපාලන බලතල සහ ඒවායේ සීමාවන් පිළිබද අවබෝධයක් ඇත්තෝද වෙති. වෛශ්‍යයන් ඔවුන්ගේ වෘත්තිමය විශේෂඥ දැනුමෙන් පිරිපුන් සිනා බොහෝ විට අහිතකර වූ පිළිලයක් ලෙසද සැලකේ. විශේෂඥ දැනුම මතු කෙරෙන  කුතුහලය විසින් මෙහෙයවන මොවුන් තම බලය වඩා නැගිමටත් පාලන කටයුතු සියතට ගැනීමටත් උත්සුක වේ. විශේෂ දැනුම නිසා නිතර නිතර තම ක්‍රියාකාරකම් වල මමේ පරිස යෙදුනද වඩා විශ්වාසවන්ත‍යෝ නොවෙති. ඉන්දියාවේ ගණිකා වෘත්තියේ නිතරම ඇති ඇයද ''වෛශ්‍යා"" නමින් හැදින්වේ විද්වත්, විශ්ෂඥයින්, විනිසිදුවන් හා රජයේ නිළධරයන් සමග ආශ්‍රයට මොවුන්ට ඇති ඉඩකඩ බොහෝ දුරට අසුරා තිබේ. වාණිජ කටයුතුවල නිරත වන අය ''ව්‍යවසාය" නමින් හදුන්වයි. මෙම පිරිස පටු වෘත්තිය ක්ෂේත්‍රයක් තුළ කොටුවු අය වන අතර සීමිත විෂයක පමණක් හසල දැනුමක් ඇති අය වෙති.
මාන්කුලම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ ජනාකීර්ණ ස්ථාන ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
හින්දු කුල ක්‍රමය (භගවත් ගීතය අනුව)
ක්ෂත්‍රිය