cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි
කතාව
තමන් ඉමහත් කැපවීමකින් ඉදිකළ අගනා පාලම විනාශ වී යනු දකින්නට අකමැති වන නිකොල්සන් උදව් ඉල්ලා කෑ ගසන අතර ජොයිස්ට පිපිරවීම සිදු කිරීමට ඉඩ නොදෙයි. ඒ වන විට දුම්රිය පාලම ආසන්නයට පැමිණෙමින් තිබුණි. නිකොල්සන්ව මරා දමා හෝ පිපිරවීම සිදු කරන්නැයි ෂියර්ස් කෑ ගසමින් ජොයිස්ට උපදෙස් දෙයි. නමුත් නිකොල්සන් මගහැර යාමට ජොයිස්ට නොහැකි වනබව පෙනුනෙන් ඔහුට උදව් දීම සඳහා ෂියර්ස් ද ගඟ හරහා මෙහා ඉවුර වෙත එයි.
මේ අතර නිකොල්සන්ගේ උදව් ඉල්ලා කෑ ගැසීම නිසා පාලම මත සහ අවට සිටි ජපන් සෙබළුන් වෙඩි තැබීම ආරම්භ කරයි. ජොයිස් වෙඩි වැදී මිය යන අතර නිකොල්සන් ගඟ හරහා තමා වෙත ලඟා වීමට උත්සාහ දරණ ෂියර්ස් ව දැක හඳුනාගනියි. එවිට ඔහුට සියල්ල වැටහෙන අතර තමන් කළ මෝඩකම ගැන පසුතැවෙයි. ෂියර්ස් වෙඩි වැදී මිය යන අතර නිකොල්සන් පිපිරවීම සිදු කිරීම සඳහා උපකරණය වෙතට දිව යයි. නමුත් ඔහු අසලම වෙඩිල්ලක් පිපිරී යාම නිසා කම්පනයෙන් ඔහු ඇද වැටෙයි. නැවත නැගී සිටින ඔහු කරකැවෙමින් ගොස් උපකරණය මත ඇද වැටීමෙන් එය ක්‍රියාත්මක වෙයි. මහ හඬක් නගමින් පාලම පුපුරා විනාශ වී යන අතර ඒ මොහොතේම පාලම මතින් ගමන් කරමින් තිබෙන දුම්රිය ද ගඟට ඇද වැටෙයි. ගඟ දිය ඉක්මනින් බොර පැහැයට හැරෙයි. සිය මෙහෙයුම අවසන් කළ මේජර් වෝඩ්න් සියම් කාන්තාවන් ද සමඟ ආපසු යයි. සියල්ල පසෙක සිට බලා සිට කම්පනයට පත් මේජර් ක්ලිප්ටන් "උමතුවක්" "උමතුවක්" යනුවෙන් තමන්ටම කියා ගැනීමත්, ඔහු නොගැඹුරු ගඟ ඔස්සේ ඉහලට ගමන් කරන දර්ශනයත් සමඟ චිත්‍රපටය අවසාන වෙයි.
ඩී.එන්.ඒ.
නියුක්ලියෝටයිඩ නම් සරල ඒකාවයවක ඒකක වලින් තැනී ඇති බැවින් DNA දාම දෙක පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ ලෙස හැඳින්වේ. එක් නියුක්ලියෝටයිඩයක් සමන්විත වන්නේ, නයිට්‍රජන් අඩංගු නියුක්ලියෝභස්ම (සයිටොසීන් [C], ගුවැනීන් [G], ඇඩිනීන් [A] හෝ තයිමීන් [T]) වර්ග හතරෙන් එකක්, ඩිඔක්සිරයිබෝස් සීනි අණුවක්, සහ පොස්පේට කාණ්ඩයකිනි. නියුක්ලියෝටයිඩ, දාමයක් ලෙස එකිනෙක හා සම්බන්ධ වී ඇත්තේ එක් නියුක්ලියෝටයිඩයක සීනි ඇනුව හා ඊළඟ නියුක්ලියෝටයිඩයේ පොස්පේටය අතර සහසංයුජ බන්ධන ඇතිවීමෙනි, එමඟින් මාරුවෙන් මාරුවට පිහිටන සීනි-පොස්පේට කොඳුනාරටියක් ඇති වේ. ද්විත්ව-දාම DNA සෑදීම සඳහා වෙනස් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ දාම දෙකක නියිට්‍රජනීය භස්ම එකට බැඳෙනුයේ, භස්ම යුගලන නීති (A සමඟ T සහ C සමඟ G) වලට අනුකූලව, හයිඩ්‍රජන් බන්ධන මගිනි.
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:1950 ගණන් වල නාට්‍යමය චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:1950 ගණන් වල යුද්ධ චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය නාට්‍යමය චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය වීරාඛ්‍යාන චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු නාට්‍යමය චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු යුද්ධ චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු වීරාඛ්‍යාන චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූගත කෙරුණු චිත්‍රපට
ඩී.එන්.ඒ.
අනුපූරක නයිට්‍රජනීය භස්ම පිරිමිඩීන හා පියුරීන ලෙස කාණ්ඩ දෙකකට බෙදේ. DNA වලදී, තයිමීන් හා සයිටොසීන් භස්ම පිරිමිඩීන වේ; ඇඩිනීන් හා ගුවැනීන් භස්ම පියුරීන වේ.වඩා විශාල අණුව පියුරීන වේ.
DNA ජීව විද්‍යාත්මක තොරතුරු ගබඩා කරගනී. DNA වල කොඳුනාරටිය බිඳවැටීම්වලට ප්‍රතිරෝධී වන අතර ද්විත්ව-දාම ව්‍යුහයේ දාම දෙකේම එකම ජීව විද්‍යාත්මක තොරතුරු අන්තර්ගත වේ. DNA වලින් විශාල කොටසක් (මිනිසාගේ 98% කටත් වඩා) කේත-රහිත DNA (non-coding DNA) වේ. එනම්, එම කොටස් තුළ ප්‍රෝටීනවල ඇමයිනෝ අම්ල අනුපිළිවෙළ අඩංගු නොවේ.
DNA වල දාම දෙකක එකිනෙකට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවන්ට එනම්, ප්‍රතිසමාන්තරව ගමන් කරයි. නියුක්ලයෝභස්ම (හෙවත් භස්ම) වර්ග හතරෙන් එකක්, එක් සීනි අණුවක් සමග බැඳී ඇත. කොඳුනාරටිය දිගේ මෙම නියුක්ලියෝභස්ම පිහිටන අනුපිළිවෙළ තුළ ප්‍රවේණික තොරතුරු ගබඩා වී ඇත. DNA දාම පිටපත් කර RNA සෑදෙන අතර එම ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිලේඛනය ලෙස හැඳින්වේ. ප්‍රවේණික කේතය (genetic code) අනුව, මෙම RNA දාම මගින් ප්‍රෝටීන තුළ ඇමයිනෝ අම්ලවල අනුපිළිවෙළ සවිස්තරව දැක්වීම සඳහා එය පරිවර්තනයට ලක්වන අතර එම ක්‍රියාවලිය පරිවර්තනය ලෙස හැඳින්වේ.
707
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ඩී.එන්.ඒ.
සූන්‍යෂ්ටික සෛලවල ඇති DNA සංවිධානය වී ඇත්තේ වර්ණදේහ නැමැති දිගු ව්‍යුහ ලෙසිනි. සාමාන්‍ය සෛල විභාජනයකට පෙර මෙම වර්ණදේහ DNA ප්‍රතිවලිත වීම නැමැති ක්‍රියාවලියක් මගින් පිටපත් වන අතර එමගින්, එක් දුහිතෘ සෛලයකට එක් සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කට්ටලයක් බැගින් ලැබේ. සූන්‍යෂ්ටික ජිවීන් (සතුන්, ශාක, දිලීර සහ ප්‍රොටිස්ටාවන්) ඔවුන්ගේ DNA වලින් බොහෝ ප්‍රමාණයක් සෛලීය න්‍යෂ්ටිය තුළද සමහරක් මයිටකොන්ඩ්‍රියා සහ හරිතලව වැනි ඉන්ද්‍රයිකා තුළ ද ගබඩා කෙරේ. එහෙත්, ප්‍රාග්න්‍යෂ්ටිකයින් (බැක්ටීරියා සහ ආකියාවන්) තම DNA ගබඩා කරනුයේ සෛල ප්ලාස්මය තුළ පමණි. සූන්‍යෂ්ටික වර්ණදේහ තුළ ඇති හිස්ටෝන වැනි ක්‍රොමැටින් ප්‍රෝටීන මගින් DNA සංයුක්ත කිරීම හා සංවිධනය කිරීම සිදුවේ. මෙම සංයුක්ත ව්‍යුහ මගින් DNA හා අනෙකුත් ප්‍රෝටීන අතර අන්තර්ක්‍රියා මෙහෙයවනු ලබන අතර, එමගින් DNA වල ප්‍රතිලේඛනය කළ යුත්තේ කුමන කොටස්ද යන්න පාලනය කිරීමට උපකර වේ.
705
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ඩී.එන්.ඒ.
ගුණාංග
thumb|upright=1.35|DNA වල රසායනික ව්‍යුහය; [[හයිඩ්‍රජන් බන්ධන කඩඉරිවලින් දක්වා ඇත]]
DNA නියුක්ලියෝටයිඩ නැමැති පුනරාවර්ත ඒකක වලින් තැනුණු බහුඅවයවිකයකි. DNA වල ව්‍යුහයට පදනම් වන්නේ එහි දිග, තදින් බැඳුණු වළලු වැනි ව්‍යුහ හා වෙනත් හැඩවලට දඟර ගැසීමට ඊට ඇති හැකියාව ආදී කරුණු ය. සියලුම විශේෂවල, DNA තැනී ඇත්තේ හයිඩ්‍රජන් බන්ධන වලින් එකිනෙක හා බැඳුණු ද්විත්ව හෙලික්සීය දාම දෙකකිනි. දාම දෙකම එකම අක්ෂයක් වටා දඟර ගැසී ඇති අතර දාම දෙකේම pitch දුර (හෙලික්සයේ එක් සම්පූර්ණ වටයක දුර) සමාන වේ, එම දුර ångström 34 කි (නැනෝමීටර 3.4 ). දාම යුගලයට ångström 10ක (1 nm) අරයක් ඇත. වෙනත් අධ්‍යයනයකට අනුව, වෙනස් ද්‍රාවණයක් තුළදී මනිනු ලැබූ අවස්ථාවක DNA දාමයක් ångströms 22 සිට 26 (2.2 සිට 2.6 nanometres) දක්වා පළලකින් යුක්ත බවත්, එක් නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකකයක දිග 3.3 Å (0.33 nm) පමණ බවත් වාර්තා විය. එක් පුනරාවර්ත නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකකයක් ඉතාමත් කුඩා වුවද, DNA බහුඅවයවික නියුක්ලියෝටයිඩ මිලියනයේ සිට මිලියන සියය දක්වා ප්‍රමාණයක් සහිත ඉතා විශාල අණු වේ. උදාහරණයක් ලෙස, මිනිසාගේ විශාලතම වර්ණදේහය වන, වර්ණදේහ අංක 1 තුළ දළ වශයෙන් භස්ම යුගල මිලියන 220ක් පමණ අන්තර්ගත වේ. එනම්, දිගු කළහොත් 85 mm පමණ දිගකින් යුක්තය.
ජීවීන් තුළ ද, DNA තනි අණුවක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් නොපවතින අතර තදින් බැඳුණු අණු යුගලයක් ලෙස පවතී. මෙම දාම දෙක වැලක් මෙන් වෙලී ද්විත්ව හෙලික්සීය හැඩයකින් යුතුව පවතී. නියුක්ලියෝටයිඩයක් තුළ අණුවේ කොඳුනාරටියේ (දාමය එකට බැඳ තබා ගන්නා කොටසේ) කොටසක් සහ නියුක්ලියෝභස්මයක් (හෙලික්සයේ අනෙක් DNA දාමය සමග අන්තර්ක්‍රියා කරන කොටස) අඩංගු වේ.සිනි කාණ්ඩයක් සමග බැඳුණු නියුක්ලියෝභස්මයකට, නියුක්ලියෝසයිඩයක් යැයි කියනු ලබන අතර සීනි කාණ්ඩයක් හා පොස්පේට කාණ්ඩ එකක් හෝ වැඩි ගණනකින් යුක්ත බහුඅවයවකයක්, (DNA වලදී) පොලිනියුක්ලියෝටයිඩයක් ලෙස හැඳින්වේ.
DNA දාමයේ කොඳුනාරටිය සමන්විත වන්නේ මාරුවෙන් මාරුවට පිහිටි පොස්පේට හා සීනි කොටස්වලිනි. DNA හි අඩංගු වන සීනි 2-ඩිඔක්සිරයිබෝස් වේ, එය පෙන්ටෝස (කාබන්-5) සීනි වර්ගයකි. සීනි කොටස් සම්බන්ධ වී ඇත්තේ යාබද සීනි මුදුවේ තෙවන හා පස්වන කාබන් පරමාණු සමග පොස්පේට කාණ්ඩ ඇති කරගන්නා පොස්පොඩයිඑස්ටර් බන්ධන මගිනි, එම පරමාණු 3' හා 5' ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඒ භස්ම සමග ග්ලයිකොසිඩික බන්ධනයකින් බැඳෙන ඩිඔක්සිරයිබෝස්හි කාබන් පරමාණු වලින් වෙන්කර හඳුනාගැනීමටය. DNA සම්බන්ධව උපකල්පනය කිරීමේ දී, පොස්පොරිල් කොටස "අයත් වන්නේ" 5' කාබන් පරමාණුව සමග බන්ධනය සහිත නියුක්ලියෝටයිඩයටය. එමනිසා, ඕනෑම DNA දාමයකට ඇත්තේ රයිබෝස්හි 5' කාබන් පරමාණුවට බැඳුණු (5′ පොස්පොරිල්) එක් අන්තයකි, අනෙක් අන්තය රයිබෝස්හි 3' කාබන් පරමාණුවට බැඳුණු නිදහස් හයිඩ්‍රොක්සිල් කාණ්ඩයකින් යුක්තය (3′ හයිඩ්‍රොක්සිල්). සීනි-පොස්පේට කොඳුනාරටිය ඔස්සේ 3′ වල 5′ කාබන් වල දිශාව ලබාදෙනුයේ DNA දාම දෙක එකිනෙකට දිශ්‍ය වන පරිදිය. ද්විත්ව හෙලික්සයේ දී, එක් දාමයක නියුක්ලියෝටයිඩවල දිශාව අනෙක් දාමයේ නියුක්ලියෝටයිඩවල දිශාවට ප්‍රතිවිරුද්ධව පිහිටයි: දාම දෙක ප්‍රතිසමාන්තරය. DNA හි අසමාන අන්ත දෙකෙන් 5' අන්තයට පර්යන්ත පොස්පේට කාණ්ඩයක් ද, 3' අන්තයට පර්යන්ත කාබොක්සිල් කාණ්ඩයක් ද ඇති අතර ඒවාට 5′ සහ 3′ දිශ්‍යතාවක් ඇති බව කියවේ. DNA සහ RNA අතර ඇති එක් ප්‍රධාන වෙනස්කමක් නම් සීනි වර්ගයයි, DNA හි 2-ඩිඔක්සිරයිබෝස් RNA හි දී විකල්ප පෙන්ටෝස සීනි වර්ගයක් වන රයිබෝස් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වී තිබීමයි.
thumb|upright|DNA වලින් කොටසක්. සර්පිලාකාර දාම අතර භස්ම තිරස් අතට වැටී පවතී ([[:ගොනුව:DNA orbit animated.gif|සජීවීකරණය කළ රූපය).]]
DNA ද්විත්ව හෙලික්සය මූලිකවම ස්ථාවරව පවත්වා ගනු ලබන්නේ බල දෙකක් මගිනි: නියුක්ලියෝටයිඩ අතර පවතින හයිඩ්‍රජන් බන්ධන සහ ඇරෝමැටික නියුක්ලියෝභස්ම අතර base-stacking අන්තර්ක්‍රියා මගිනි. සෛල තුළ පවතින ජලීය පරිසරයේදී, නියුක්ලියෝටයිඩ භස්ම සංයුග්මක බන්ධන DNA අණුවේ අක්ෂයට ලම්බකව පිහිටයි, එමගින් ඒවායේ සද්‍රාවණ කවචය සමග අන්තර්ක්‍රියා අවම කරගැනීමට හැකියාව ලැබේ. DNA වල හමුවන භස්ම හතර වන්නේ ඇඩිනීන් [A], සයිටොසීන් [C], ගුවැනීන් [G], හා තයිමීන් (T) වේ. මෙම භස්ම වර්ග හතර ඇඩිනොසීන් මොනොපොස්පේට්වල මෙන්, සම්පූර්ණ නියුක්ලියෝටයිඩයක් තැනීමට සීනි-පොස්පේටය සමග සම්බන්ධ වේ. ඇඩිනීන්-තයිමීන් සමග ද, ගුවැනීන් සයිටොසීන් සමග ද සම්බන්ධ වේ. A-T සහ G-C භස්ම යුගල මගින් එය සංකේතවත් කෙරේ.
ඩී එන් ඒ (DNA) අම්ලයක භෞතික සහ රසායනික ගුණ
සෛල තුළ DNA ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍ය ලෙස සංවිධානය වී ඇත. DNA පිටපත්වීම නමින් හඳුන්වන ක්‍රියාවලිය මඟින් මෙම ප්‍රවේණි දේහ සියල්ලේ කොපියක් සෛල මඟින් විභාජනයට පෙර දෙගුණ කර ගනී. සෛල න්‍යෂ්ටිය තුළ යුකැරියෝටාවනුත් සෛල ප්ලාස්මයේ ප්‍රෝ‍කැරියෝටාවනුත් මෙම ගබඩා කර ඇත. හිස්ටොන් නමින් හැඳින්වෙන ක්‍රොමැටින් ප්‍රෝටීන DNA මඟින් ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍යයේ DNA හොඳින් අසුරා සංවිධානය කරයි. DNA වල කුමන කොටසක් ප්‍රෝටීන බවට පරිවර්තනය කරන්නේ ද යන්න මඟින් DNA හා අනෙකුත් ප්‍රෝටීන අතර අන්තර්ක්‍රියාවලට මඟ පෙන්වීම මෙම හොඳින් ඇසුරණු කොටසක් තීරණය කරයි.
ඩී එන් ඒ යනු නියුක්ලියෝමයිඩ් ජනක එකට බන්මිනය වී නිර්මාණය වු බහුඅයවය කි. ඩී. එන් ඒ බන්ධයන් ඇන්ස්ට්‍රම් ( 2.2 – 2.6) පළල් (2.2-2.6 නැනෝමිටර්) අතර එක් නියුක්ලියොමයිඩ් ඒකකයක් අණුවක් කුඩා වුවත් මෙවැනි කුඩා විුක්ලියෝමයිඩ් ඒකක මිලියන ගණනක් එකට බන්ධනය විමෙන් ඩී.එන් ඒ නිර්මාණය වන නිසා ඩී එන් ඒ යනු ඉතා විශාල අණු සංඛ්‍යාවන් සහිත බදු අයවයවකි. උදාහරනයක් වශයෙන් මනුෂ්‍යාගේ විශාලතම වර්ණදේහය වන වර්ණ දේහ අංක 1 දළ වශයෙන් බේස් පෙයාර් මිලියන 220 දිගය.
ජීවි අයයන් තුළ සැමවිටම ඩී.එන් අණු දෙදක් එකිනෙකට තදින්ම සම්බන්ධ වි ද්විත්ව පවති. මෙලෙස ඉතා දිගු රටවල් දෙකක් වැල් මෙන් එකට එකි ද්විත්ව සර්පිල හැයෙන් පවති. මෙහිදි නියුක්ලියෝමයිඩ් ඩි.එන් බන්ධනයට එකය පවත්වාගෙන යන අතර ද්විතය සර්පිලයේ ඇති අනෙක් ඩි එන් එහි බන්ධනය හා සම්බනධතා පැවැත්විමට නියුක්තියොමයිඩ් සිදු කරයි
ඩි.එන් ඒ පටකය ප්‍රාණ නලාළිය පොස්පේට් සහ සිනි අවශේෂයන් තුළින් නිර්මාණය වි ඇත. ඩී.එන්.ඒ නිර්මාණය වි ඇති පෙන්ටෝස් සීනි ලෙසින් හදුන්වනු ලබයි. පොස්පේට් ඛාණ්ඩ තුළින් සිනි අංශු එකට බැදි පවතින අතර ඒවා තුළින් පොස්පාඩිස්ටර් බන්ධනය නිර්මාණය වි ඇත මෙම අවස්ථිත බන්ධනය තුළින් ඩී.එන්.ඒ පටයකින් හට නිශ්චිත දිශාවන් ඇති බව පෙන්නුම් කරයි. ද්විතව සර්පිලයක එක් ඩී.එන් ඒ පටකයක ඇති නියුක්ලියොමයිඩ් ඒකකයන්හි දිශව අනෙක් ඩි.එන් ඒ පටයේ ඇති නුයක්ලියොමයිඩ් ඒකකටන් හි දිශාව වඩා වෙනස් ට. ඩි එන් ජී තුළ ඇති විශේෂ සැලකිම ප්‍රතිසමාන්තර ලෙසින්ද හදුන්වනු ලබයි. අස්මිතික ඩි.එන් ඒ අග්‍ර ප්‍රයිම් 5 සහ ප්‍රයිම් 3 ලෙස මැදින්වේ. අග්‍රය පොස්පෙට් ඛණ්ඩයික් අවසන් වන පටක ප්‍රයිම් 5 ලෙසින් ද අග්‍රය හයිඩ්‍රොක්සිල් වල අවසන් වන පටය ප්‍රයිම් 3 ලෙසින් ද හදුන්වනු ලැබේ. ඩී.එන්.ඒ වල අඩංගු වෙන්ටෝස් සිනි වෙනුවට ආර් එන් ඒ රීබොස් වලින් නිර්මාණය වි තිබිම ආර්.ඒ.ජ් දසහ ඩී එන් ඒ වල ප්‍රධාන වෙනස් වේ.
ඩී .එන් ඒ ද්විත්ව සර්පිලය හයිඩ්‍රජන් බන්ධන මගින් ස්ථිර බන්ධනය වි පවති. ඩි.එන් ඒ පටයන් දෙක සම්බන්ධ වි ඇති පාදම මත මෙම හයිඩ්‍රජන් බන්ධන පිහිටා ඇත. ඩී.එන් ඒ බන්ධන තුළ ඇති පාදම ඇඩෙනි සිඩොසින් ගුහන්නි සහ තීමි ලෙසින් හදුන්වනු ලබයි. මෙම පාදම විනි පොස්ටේස් අණු සමග සම්බන්ධව පවතින අහිතකර නිුක්ලෝමයිස් අණුව සම්පූර්ණ කිරිම එමගින් සිදු කරයි.
DNA ප්‍රතිවලිත වීම
350px|thumbnail|right|[[ඩී.එන්.ඒ. ප්‍රතිවලිත වීමේදී නයිට්‍රගනීය-භෂ්ම, හයිඩ්‍රජන් බන්දන වලින් බිදී නව ඩී.එන්.ඒ. දාමය හට ගැනීම.]] DNA අණුවක් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම දෙකකින් සමන්විත වේ. පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ දාම දෙක එකිනෙක සම්බන්ධ වී ඇත්තේ එක් එක් පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම වල නියුක්ලියෝටයිඩ වල අනුපූරක භෂ්ම යුගල් අතර හයිඩ්‍රජන් බන්ධන ඇතිවීම මගිනි. DNA ප්‍රතිවලිත වීමේදී මෙම හයිඩ්‍රජන් බන්ධන DNA අණුවේ එක් කෙලවරෙක සිට බිඳ වැටීම සිදුවේ.මෙසේ සිදු වීමට හිස්කෝස් එන්සයිම දායක වේ.හයිඩ්‍රජන් බන්ධන බිඳ වැටීම නිසා මාතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම දෙක එකිනෙකින් ඈත් වේ. මේ නිසා මාතෘ පොලිනියුක්ලියොටයිඩ් දාමයේ භෂ්ම පිටතට විවර වේ. වෙන් වූ මාතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම ඉදිරියේ අනුපූරක නයිට්‍රජනීය භෂ්ම සහිත නියුක්ලියෝටයිඩ් එකතු වී ඒවා පොස්පොඩයිඑස්ටර බන්ධන වලින් බැඳීමෙන් දුහිතෘ පොලිනියුක්ලියෝටයිඩ් දාම කොටස් සෑදේ. මේ සඳහා DNA පොලිමරේස් එන්සයිමය වැදගත් වේ.
ඩී.එන්.ඒ. පරීක්ෂණවල ඉතිහාසය
thumb|Francis Crick- ෆ්‍රැන්සිස් ක්‍රික් ඩී.එන්.ඒ මුල් වරට හදුනා ගන්නා ලද්දේ ස්විස්ජාතික වෛද්‍යවරයෙකු වූ ෆේඩ්රික් මිස්චර් විසින් 1869 දී ඉවත දමන ලද සැරහුමක තිබී හදුනාගන්නා ලද අන්වීක්ෂීය ද්‍රව්‍යයක් මගිණි. එය සෛලවල න්‍යෂ්ටියෙහි අන්තර්ගත වූ බැවින් ඔහු එයට “නියුක්ලේයින්” යයි හදුන්වන ලදී. 1919 දී මෙම සොයාගැනීම් අනුව යමින් ෆෝබියස් ලෙවින් විසින් නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකකයක අන්තර්ගත භෂ්ම, සීනි, සහ පොස්පේට කාණ්ඩ හදුනා ගන්නා ලදී. ලෙවින් යෝජනා කළ අන්දමට ඩී.එන්.ඒ සෑදී ඇත්තේ පොස්පේට් කාණ්ඩ මගින් එකිනෙක සම්බන්ධ වූ නියුක්ලියෝටයිඩ ඒකක ද‍ාමයකිනි. කෙසේ වුවද ලෙවින් විශ්වාස කරන ලද්දේ මෙම දාමය ඉතා කෙටි වන බවත් භෂ්ම වර්ග යම්කිසි නියමිත පිළිවෙලකට අනුව පුණරාවර්තී වන බවත්ය. 1937 දී විලියම් ඇස්ට්බරි මුල්ම වරට එක්ස් කිරණ විවර්ථනයට භාජනය කරමින් ඩී.එන්.ඒ වලට ක්‍රමවත් ව්‍යුහයක් ඇති බව පෙන්නුම් කරන ලදී.
1928 දී ෆේඩ්රික් ග්‍රිෆික් කරන ලද සොයා ගැනීමකට අනුව මරණයට පත් වූ මෘදු බැක්ටීරියාවන් ජීවී රළු බැක්ටීරියා ප්‍රභේද සමග මිශ්‍ර කළ විට නියුමෝ කොකස් බැක්ටීරියා විශේෂයෙහි මෘදු යන ගති ලක්ෂණය එම විශේෂයම බැක්ටීරියාවන්ගේ රළු ගති ලක්ෂණය බවට හුවමාරු කළ හැකි බවයි. මෙමසොයා ගැනීම මගින් ඩී.එන්.ඒ ප්‍රවේනි තොරතුරු රැගෙන යන බවට හෙලිවුණු අතර 1943 දී ඔස්වල්ඩ් ඇවේරි, කොලින් මැක්ලියොයිඩ් සහ මැක්ලින් මැකාටි විසින් ඩී.එන්.ඒ තොරතුරු පරිණාමය කරන මුලධර්මය ලෙසට හදුනා ගන්නා ලදී. 1952 දී ප්‍රවේනිය සදහා ඩී.එන්.ඒ වල කෘත්‍ය තහවුරු කරන ලද අතර ඇල්ප්‍රඩ් හර්ෂේ සහ මාර්තා චේස් විසින් සිදු කළ හර්ෂේ සහ චේස් පරික්ෂණ මගින් ඩී.එන්.ඒ යනු ප්‍රවේනික ද්‍රව්‍ය වන බව පෙන්වන ලදී. 1953 දී රොසලින්ට් ෆෑන්ක්ලින් විසින් සිදු කරන ලද එක්ස් කිරණ විවර්ථන ප්‍රතිභිම්බ වලින් ලද තොරතුරු මත පදනම්ව සහ භෂ්ම යුගලනය විය හැකි බව සොයාගැනීමත් සමගම ජේම්ස් ඩී වොට්සන් සහ ෆැන්සිස් ක්‍රික් විසින් නූතනයේදී පවා පිළිගැනෙන මුල්ම ඉතා නිරවද්‍ය ඩී.එන්.ඒ වල ආකෘතිය Nature නම් සගරාවෙහි පල කරන ලදී. එම සගරාවෙහිම ලිපි 5 ක වොට්සන් සහ ක්‍රික් විසින් සොයා ගන්නා ලද ආකෘතිය සදහා පරීක්ෂණාත්මක සාක්ෂි සදහන්ව ඇත. ෆ්‍රැන්ක්ලින් සහ රේමන් ගොස්ලින් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද මුල්ම ලිපිවල වොට්සන් සහ ක්‍රික් ආකෘතිය සදහා සහාය දෙන එක්ස් කිරණ විවර්ථන දත්ත සදහන්ව ඇත. මෙහි මොරිස් විල්කින්ස් සහ ඔහුගේ සමකාලීනයන් විසින් සොයා ගන්නා ලද ඩී.එන්.ඒ හි ආකෘතිය පිළිබදව ලිපියක් ද අන්තර්ගත වේ. 1962 දී ෆ්‍රෑන්ක්ලින්ගේ මරණයෙන් පසුව වොට්සන්, ක්‍රික් සහ විල්කින්ස් එක්ව භෞතික විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව සදහා නොබෙල් ත්‍යාගය හිමිකර ගත්හ. කෙසේ නමුදු මෙම සොයා ගැනීම හා සම්බන්ධ කීර්තිය කා සදහා හිමි විය යුක්තක් ද යන්න තව දුරටත් මතභේදාත්මකය.
1957 දී අණුක ජීව විද්‍යාව පිළිබදව ක්‍රික් විසින් සිදුකරන ලද ඉදිරිපත් කිරීමක් අනුව ඔහු ඩී.එන්.ඒ, අ‍ාර්.එන්.ඒ සහ ප්‍රෝටීන අතර සම්බන්ධතාවයක් ඇති බවට පූර්විකාවක් සිදුකළ අතර අනුවර්තනය පිළිබදව උපකල්පනයක් ද ගොඩ නගන ලදී. 1958 දී සිදුකරන ලද පරීක්ෂණ මගින් ඩී.එන්.ඒ වල ද්විත්ව හේලිප්සීය ව්‍යුහය සොයා ගැනීමත් සමගම එහි ගුණනය වීමේ ක්‍රියාවලිය අවසාන වශයෙන් තහවුරු කරන ලදී. ක්‍රික් සහ ඔහුගේ ගෝලයන් විසින් ප්‍රවේනි කේත කෝඩෝන හෙවත් එකිනෙකට අතිපිහිත නොවන භෂ්ම ත්‍රිත්වයකින් සෑදි ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී. මෙමගින් හර් ගෝබින්ඩ් ක්හෝරානා, රොබට් හෝලි සහ මාෂල් වොරන්ට් සදහා ජාන ප්‍රවේනි කේත කියවා තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව ලබාදුනි. මෙම සොයා ගැනීම මගින් අණුක ජීව විද්‍යාවෙහි උපත සිදුවේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඩී.එන්.ඒ.
සුමිත්‍රා පීරිස්
1935 මාර්තු 24 දින මෙලොව එළිය දුටු සුමිත්‍රා පීරිස් ශ්‍රී ලාංකීය සිනමාවේ සිටින විශිෂ්ඨ අධ්‍යක්ෂකවරියකි. 1990 දශකයේ අගභාගයේදී ඇය ප්‍රංශයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපතිනිය ලෙස කටයුතු කරමින් මහඟු සේවයක් ඉටු කළාය. ඇය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද මහත් ජනාදරයට පාත්‍ර වූ චිත්‍රපටය වනුයේ ‘ගඟ අද්දර’ චිත්‍රපටයයි. ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින ශ්‍රේෂ්ඨ සිනමා අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු වන ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතා ඇයගේ ජීවන ගමනේ සහකරුවා වේ.
ළමා සහ තරුණ අවධිය
සුමිත්‍රා පීරිස් මෙලොව එළිය දුටුවේ සුමිත්‍රා ගුණවර්ධන නමිනි. ඒ 1935 මාර්තු 24 වෙනිදාය. ඇය උපත ලැබුවේ ශ්‍රී ලාංකීය දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රකට මාක්ස්වාදී චරිතයක් වන බොරලුගොඩ ගුණවර්ධනයන්ට ඥාතීත්වය දරන පවුලකය. ඇයගේ පියා හෙන්රි ගුණවර්ධන (හැරී ගුණවර්ධන) වූ අතර ඔහු අවිස්සාවේල්ල ප්‍රදේශයේ නිතීඥයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය. ඇයගේ මව වූ හැරියට් වික්‍රමසිංහ සාමාන්‍ය මධ්‍යම පාන්තික කාන්තාවක් වූවාය. සුමිත්‍රා පීරිස්ගේ ඥාතීන් තිදෙනෙක් වන දිනේෂ් ගුණවර්ධන, ගීතාංජන ගුණවර්ධන සහ ප්‍රසන්න ගුණවර්ධන ලාංකීය ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයේ අදටත් කටයුතු කරමින් සිටී. සුමිත්‍රා පීරිස් දහහතර වන වියේ පසුවන විට ඇයගේ මව මෙලොව හැර ගියාය. එතැන් සිට සුමිත්‍රා තම සොයුරු සොයුරියන් වූ ගාමිණි, චන්ද්‍රලතා සහ රංජිත් සමඟ ජීවන ගමනේ විවිධ අභියෝගයන්ට මුහුණ දුන්නාය. ගාමිණී, සුමිත්‍රාට වඩා වසර පහක් වැඩිමහලු වූ අතර, චන්ද්‍රලතා ඇයට වඩා වසර හතරක් වැඩිමහළු වූවාය. රංජිත් පවුලේ බාලයා විය.
මවගේ වියෝවෙන් පසු සුමිත්‍රාගේ වැඩිමහලු සොයුරු ගාමිණී ප්‍රංශයේ දකුණු ප්‍රදේශයට ගොස් ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු සමඟ ජීවත් වුයේය.
සුමිත්‍රා ඉගෙනීම ආරම්භ කළේ අවිස්සාවේල්ලේදීය. පසු කලෙක ඇය කොළඹ විශාකා විද්‍යාලයට ඇතුලත් වුවාය. ඇය ලන්ඩන් උසස් පෙළ විභාගය සඳහා ඉගෙනුම ලැබුවේ කොළඹ ඇක්වයිනාස් විද්‍යාලයෙනි. සුමිත්‍රා වයස අවුරුදු 20 වන විට ප්‍රමාණවත් මුදලක් එක්රැස් කොටගෙන යුරෝපය බලා පිටත්ව තම සොහොයුරා ගාමිණී මුණගැසුණාය. එතැන් පටන් ඔහුගේ ආධාරද ඇතිව ඇය යුරෝපයේ විවිධ රැකියාවන්හි නිරත වුවාය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
සුමිතා පීරිස් ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් සමඟ විවාහ වුයේ 1964 ජුනි 19 වනදා ඕල් සේන්ට්ස් (All Saints) දේවස්ථානයේ දීය.
සටහන්
{|
ප්‍රවර්ගය:1935 උපත් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:විශාකා විදුහලේ ආදි සිසුවියෝ
නිකවැරටිය
නිකවැරටිය, වන්නි හත් පත්තුවේ මාගුල්  ඕතොට කෝරලයේ පිහිටි නගරයකි.
කටුගස්තොට - පුත්තලම AA10 මාර්ගයේ පිහිටා ඇති නගරයකි. මෙම නගරයේ සිට දළදාගම ආනමඩුව, අඹන්පොල, පාදෙණිය වැනි නගර වලට පහසුවෙන් ළඟා විය හැකිය.
නිකවැරටිය නගරය ආශ්‍රිතව මාගල්ල වැව පිහිටා ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන ප්‍රවර්ගය:නිකවැරටිය
Trailer (Film) - පූර්ව ප්‍රචාරක පටය
Trailer (Film) - පූර්ව ප්‍රචාරක පටය
Trailer (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) ලෙස හඳුන්වන්නේ අනාගතයේ ප්‍රදර්ශණය කරනු ලබන සිනමා පටයක සකස් කරන ලද දැන්වීමකි. අතීතයේදී නම් ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) යන කොටස චිත්‍රපටයක අවසානයේදී පෙන්වන ලදී. මෙම ක්‍රමය පසු කාලීනව අභාවයට පත්වූයේ චිත්‍රපටය අවසාන වූ විට ප්‍රේක්ෂකයන් සිනමා ශාලාවෙන් ඉවත් යන නිසාය. එහෙත් එම ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරකප‍ටය) යන නාමය තවදුරටත් භාවිතයට ගැනේ. අද වන විට ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පෙන්වනු ලබන්නේ චිත්‍රපයට ආරම්භ වීමට පෙරය.
අර්ථකථනය
‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරකපටය) නමැති කොටසට චිත්‍රපට‍ෙය් විවිධ එකතු කර දැන්වීමක් නිර්මාණය කරනු ලබයි. ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එකක අරමුණ වනුයේ ප්‍රේක්ෂකයා සිනමා පටය සදහා ආකර්ෂණය කර ගැනීමය. චිත්‍රපටයේ ඇති වඩා ත්‍රාසජනක හෝ ප්‍රියජනක අවස්ථා ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) නිර්මාණය සදහා යොදා ගනී. එහෙත් එසේ කරන ලබන්නේ සංක්ෂිප්ත ස්වරූපයකින් සහ චිත්‍රපටයට හානියක් නොවන අයුරිනි. රූපරාමු චිත්‍රපටයේ ඇති අනුපිළිවෙලටම තිබීම අත්‍යවශ්‍ය නොවන අතර එය විනාඩි දෙකහමාරකට අඩු කාලයක් තුළදී අවසන් විය යුතුය. මෙය සිනමා ශාලාවක් මගින් තීරණය කරනු ලබන උපරිම ධාවන කාලයකි. මෙම කාලය ඉක්මවා තම ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එක සෑදීමට සෑම චිත්‍රාගාරයක් හෝ බෙදාහරින්නකු හට වසරකට වරක් අවස්ථාවක් ලබාදේ. එසේ කරනුයේ ද එම කාලය එම චිත්‍රපටය සදහා අත්‍යවශ්‍ය නම් පමණි.
සමහර ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) චිත්‍රපටයේ අඩංගු නැති දර්ශණ රූපගත කර නිපදවනු ලබයි. Terminater 2, Judgment Day හි ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එක මේ ආකාරයේ එකකි. Black Christmas චිත්‍රපටයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එක සඳහාද මෙවැනි අමතර දර්ශන භාවිත කරන ලදී. 2002 තිරගත වූ ‘Spider Man’ චිත්‍රපටයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) සදහා යොදා ගෙන තිබුණේ බැංකු මංකොල්ලකරුවන් පිරිසක් හෙලිකොප්ටරයකින් පලායාමට තැත් කරන ආකාරයත් ඔවුන් ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන ගොඩනැගිලි 2 අතරදී යෝධ මකුළු දැලකට හසුවන ආකාරයත්ය. එහෙත් 2001 සැප්තැම්බර් 11 වන දින සිදුවූ ලෝ වෙළද මධ්‍යස්ථාන ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයෙන් පසු ඔවුන් එය නිකුත් නොකිරීමට තීරණය කළේය.
1960 දී නිපදවන ලද ඇල්ප්‍රඩ් හිච්කොක්ගේ Poycho නම් චිත්‍රපටය සඳහාද චිත්‍රපටයට අමතරව රූපරාමු එක්කොට ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) එකක් නිර්මාණය කරන ලදී. මෙහි ප්‍රේක්ෂකයා Bates Motel නම් හෝටලයක් තුළට රැගෙන යන අතර පසුව එය නානකාමරයක දර්ශණයකට මාරුවේ. එක්වරම නානකාමරයේ තිරරෙදි මෑත් වී Vera Miles දර්ශණය වී ඇය වහා මහා භීතියෙන් කෑ ගසන ආකාරයක් දිස්වේ.
‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) නිපදවන්නන් එම ක්‍රියාව කරනුයේ චිත්‍රපටය රූගත කරන අතර වාරයේමය. චිත්‍රපටය සංස්කරණය කර නැතත් ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටය සංස්කරණ කිරීම අරඹයි. එසේත් නොමැති නම් චිත්‍රපටය සංස්කරණය කරන විටම ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටයත් සංස්කරණය කරගත හැක.
චිත්‍රපටයේ සංස්කාරක සහ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටයේ සංස්කාරක එකම දර්ශණයේ විවිධ කෝණ රූපරාමු ගෙන තම නිර්මාණ කටයුතු සිදු කරයි. තවත් ක්‍රමයක් වන්නේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටයේ චිත්‍රපටයේ නැති සංගීතයක් භාවිත කිරීමයි. මෙය එක් අතකින් අවශ්‍ය ක්‍රමයක් වනුයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) පටය පිටකරන විට චිත්‍රපට සංගීතය නිර්මාණය කර නොතිබීමට හැකි නිසාය.
සංගීත ශිල්පින් වනාහි චිත්‍රපටයක අවසානයටම කටයුතු කරන නිර්මාණ කරැවන්ය.
Forrest Gurp චිත්‍රපටයේ ‘Trailer’ (පූර්ව ප්‍රචාරක පටය) සංගීතය සදහා Dragon : the Bruce Lee Story චිත්‍රපටයේ සංගීතය භාවිත කරන ලද අතර 2008 නිකුත් වූ Superhero චිත්‍රපටයේ සහ Iron Man චිත්‍රප‍‍ටයේ Black Salsath විසින් ගායන කරන ලද එකම ගීතයක් යෙදොගෙන තිබිණි.
මෙසේ චිත්‍රපටයේ අඩංගු කොටස් ගෙන පූර්ව ප්‍රචාරක පටය සදහා භාවිතා කරන්නේ බොහෝ විට එම කොටස් වල ඇති ආකර්ෂණීයත්වය නිසාය. මෙය බොහෝවිට සම්භාව්‍ය චිත්‍රපට සඳහා අදාල වේ. උදාහරණයක් ලෙස ‘කැසබ්ලැන්කා’ චිත්‍රපටයේ රික් බ්ලේන් නම් චරිතය ‘හරි නුඹ එහෙම අනුවයි කියල කියමුකො’ යන දෙබස පූර්ව ප්‍රචාරක පටයේ පමණක්
ප්‍රවර්ගය:සිනමාව
ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදා වෛද්‍ය බලකාය
ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදා වෛද්‍ය බලකාය, ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව තුල ඇති රෙජිමේන්තු අතරින් පැරණතිම රෙජිමේන්තුවක් වන අතර එදා මෙදා තුර සියලුම මෙහෙයුම් සදහා තම දායකත්වය ලබා දුන් රෙජිමේන්තුවකි. වත්මන වනවිට ඒකක 05 කින් සමන්විත මෙම රෙජිමේන්තුව යුද්ධ හමුදා අභිමානය හා දැනුමින් සන්නද්ධ සෙබළ කැලකගෙන් එදා මෙදා තුර සමන්විත විය. සතුරු භූමීයේදි සහොදර පාබල ඒකක හා උරෙනුර ගැටෙමින් තම ව්‍රුත්තීය රාජකාරින් මැනවින් ඉටුකරමින් හමුදා ඉතිහාසයේ ඉහළින්ම රන් අකුරින් තම රෙජිමේන්තු නාමය සනිහිටුවන් කර ගැන්මට මෙමඒකකයට හැකි වී ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාව
709
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ශ්‍රී ලංකාවේ සියදිවි නසාගැනීම
ශ්‍රී ලංකාවේ සියදිවි හානි කරගැනීම එරට සිදුවන අස්වාභාවික මරණවලට සුලබ හේතුවක් සහ දීර්ඝ කාලීන සමාජයීය ගැටලුවක් ද වන්නේ ය.
සංඛ්‍යාන දත්ත
2011 බිනර මස, ජාතික මානසික සෞඛ්‍ය පර්යේෂණායතනය (NIMH) හි ප්‍රධානී අාචාර්ය නීල් ප්‍රනාන්දු විසින් සම්මේලනයක දී ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව,  සෑම වසරක ම ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයෙන් 4,000 පමණ පිරිසක් සියදිවි නසාගැනීමෙන් මිය යති. ආචාර්ය ප්‍රනාන්‍දුගේ සංඛ්‍යාලේඛන වලින් පෙනී යන්නේ සියදිවි නසාගැනුම් වලට ගොදුරුවන්නන්ගෙන් බහුතරය වයස අවුරුදු 15ත් 44ත් අතර ශ්‍රී ලාංකිකයන් බව ය. රෙජිස්ට්‍රාර් ජනරාල් කාර්යාලයේ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් නිදහස ලැබූ සමයේ (1948) සිරිලක සියදිවි නසා ගැනීම් අනුපාතය මිනිසුන් 100,000කට 9ක් වුණි. 1970 ගණන්වල එය 100,000කට 19ක් ලෙස ඉහළ නැඟ ඇති අතර, 1980 දශක මධ්‍යයේ එය 100,000කට 33ක් මට්ටමට ළඟා වී ඇත. ඉනික්බිති එම අනුපාතය සාපේක්‍ෂ ව ස්ථිතික මට්ටමක තිබේ.
නදීකා පෙරේරා
නදීකා සමන්මලී පෙරේරා (1983 ඔක්තෝම්බර් 22) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දක්ෂ නිරූපණ ශිල්පිණියකි. 2005 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින කිරුළ හිමිකරගත් ඇය, 2007 වර්ෂයේදී ස්පාඥ්ඤයේ පැවැති "විශිෂ්ඨතම ජාත්‍යන්තර කාන්තා නිරූපිකාව-2007 (The International Best Female Model-2007)" තරඟයේද ජය හිමිකර ගත්තාය.
මුල් අවධිය
1983 ඔක්තෝම්බර් 22 වන දින උපන් නදීකා, අධ්‍යාපන කටයුතු දෙහිවල මධ්‍යමහා විද්‍යාලයෙන් සහ ශාන්ත ජෝසප් බාලිකා විද්‍යාලයෙන්ද හදාරණ ලදී. වයස අවුරුදු 16 සිටම නිරූපිකාවක වීමට සිහින මැවූ බව කියන නදීකා, වර්ථමානයේ මෙරට උසම නිරූපිකාව ලෙසද හැඳින්වෙයි. (උස අඩි 5 අඟල් 10)
වෘත්තිය දිවිය
2005 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින කිරුළ හිමිකරගත් නදීකා, එම වර්ෂයේම පැවැති ලෝක රූ රැජින තරඟය සඳහාද ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කලාය. පසුව 2007 වසරේදී ස්පාඥ්ඤයේ ඇලිකන්ට් (Alicante) හී පැවැති විශිෂ්ඨතම ජාත්‍යන්තර කාන්තා නිරූපිකාව තෝරා ගන්නා තරඟයේදී ඇය, මිස් ෆොටෝජෙනික් (Miss Photogenic), මිස් ග්ලැමර් (Miss Glamour), හොඳම දේශීය විලාසිතාව (Best National Costume) සහ මිස් කැට්වෝක් (Miss Catwalk) යන උප තරඟ 4 ක ජයග්‍රහණය ඇතුළු සමස්ථ තරඟාවලි ජයග්‍රහණයම තමන් සතු කර ගත්තාය. එම තරඟාවලියේ, හොඳම දේශීය විලාසිතාව යන උප තරඟය සඳහා ඇය ඉදිරිපත් කල සාම්ප්‍රදායික 'ගරා යකා' ඇඳුම එහිලා විශේෂයෙන් කැපී පෙනුනු බව සඳහන්ය.
2012 වර්ෂයේදී නදීකා, ස්වකීය නිරූපණ පාසලක් ආරම්භ කරන ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1983 උපත්
පාදෙණිය
පාදෙණිය බොහෝ විට නගරයකට වඩා හන්දියක් ලෙස හැඳින්වේ. කටුගස්තොට - පුත්තලම A10 මාර්ගයේ පිහිටා ඇත. අනුරාධපුර - පාදෙණිය A28 මාර්ගයේ එක් අන්තයකි. වාරියපොල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත්ය.
සංචාරක ආකර්ෂණ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ජීවන කථා
පුරාතණ ආකාර
පුරාතණ ජීවන කථා ලියන ලද්දේ පාලකයන්ගේ අවසරය ලත් ලේඛකයන් විසිනි. මෙම චරිත කථා පුරාණ සිරියාව, බැබිලෝනියාව, ඊජිප්තුව, මෙසපොනේමියාව වැනි ශිෂ්ටාචාර වලින් හමුවේ. මෙහිදී පුද්ගලයන් ගරු කිරිමකට හා ඔවුන්ගේ පුද්ගලික ජීවිත විවරණයකට ලක්ව ඇත.‍
පුරාතණ ග්‍රික ශිෂ්ටාචාරය ජීවන කථා ලොවට හදුන්වා දුන් අතර එම කථාවලට ජීවිත (Lives) ලෙස නම් කරන ලදී. ග්‍රීකයන් විසින් පුරාතණ පෙරදිග සම්ප්‍රදායන් හා පර්සියන් රජවරුන්ගේ තොරතුරු මේවාට අඩංගු කලේය. පැරණිම ජීවිත කථා ලෙස අයිසොක්‍රැට්" හා "සෙනො‍ෙෆාන්" ගේ ජීවිත කථා හැදින්විය හැක. අයිසොක්‍රැට්" එවාගො‍රාස් වලින්ද ''සෙනොන්" ඇගිසිලාමස් වලින්ද පැවත එයි.
තසිඩයිඩස් ඉතිහාස ලේඛන සම්ප්‍රදාය සන්ධිස්ථානයක් සටහන් කරයි. එනම් ඔහු තම ලේඛන වලට ''සමාප්ත" කොටසක් එකතු කිරිමයි. ග්‍රීක ලේඛණවල චරිත කථාවලට ලක්වූ පුද්ගලයන්ගේ සදාචාරාත්මක ඇගයීම් අඩංගුය. සාම්ප්‍රදායික ග්‍රීක චරිතකථාවල පුද්ගලයන් මුලිකාදර්ශ ලෙස ගැනීමද සිදුවිය. මෙනිසා අද කාලයේ මෙම චරිත කථා කියවන්නන්ට මහත් තොරතුරු සම්භාරයක් එක්රැස් කර ගත හැක. තවද, මෙම කථාවලින් පුද්ගල වැදගත්කම සවිස්තරව විස්තර වීමක්ද සිද්ධ වේ. මෙලෙස, පුද්ගලයන්ගේ ක්‍රියා සමාජයට කෙසේ බලපෑවත්, ඔවුනට වටිනාකමක් ලබාදී ඇත. හොදම උදාරහණයක් ලෙස ප්ලුමාච්ගේ ඇලෙක්සන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා පිළිබද චරිත කථාව දැක්විය හැක.
එනමුත් රෝමානු අධිරාජ්‍යය කාලය තුල මෙම සම්ප්‍රදායන් අභිසාරී වීමක් හෝ එක්තැන් විමක් සිදුවිය. මෙයට හේතු ලෙස තනි අධිරාජ්‍යයකුගේ පාලනය වන ආණ්ඩුවක් යටතේ තිබිම දැක්විය හැක.
ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල්
ඇල්ෆ්‍රඩ් නොබෙල් උපත ලැබුවේ 1833 ඔක්තොම්බර් මස 21 දින ස්ටොක්හෝල්ට් නගරයේය. ඔහු රසායන විද්‍යාව මහාචාර්ය ''නිකොලේ නිකොලවිච් සින්" යටතේ හැදෑරිය. තම පියා වන ඇන්ඩ්‍රිමථ ඇෂ්ලල් නො‍ෙබල්ගේ පීටස්බර්ග් හි ව්‍යාපාරය බංකලොත් වීම නිසා 1859 දී පියා සමග නැවත ස්වීඩනයට පැමිණිමට නොබෙල්ට සිදුවිය. ඉන් අනතුරුව ඔහු පුපුරණ ද්‍රව්‍යය පිළිබදව හැදෑරීමට හා නයිට්‍රොග්ලසිර්න් භාවිත පිළිබද හැදෑරීමට ඔහු වෙහෙසුණේය.
1895 ‍ෙනාබෙල් සිය අවසන් කැමැත්ත ලියු අතර එයට අනුව ඔහුගේ වස්තුවෙන් විශාල කොටසක් නොබෙල් ත්‍යාගයේ පදනමට ස්ථාපිත කිරිමට ඔහු ක්‍රියා කලේය. භෞතික විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, සාහිත්‍යයට කල සේවයන් වෙනුවෙන් ගරු කිරීමට 1901 සිට මෙම නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනමා ඇත.‍
නොබෙල් සාම ත්‍යාගය එකතුකිරීම ඔහු සමග කලක් ගත කල ලේකම්වරිය වූ බර්තා වොන් සම්හර් ගේ බලපෑම මත සිදුවු බව පැවසේ. ඇය එම ත්‍යාගය 1905 වසරේදි දිනා ගත්තාය.
ඩයිනමයිට්
නොබෙල් නියිට්‍රොග්ලසරින් සමග කීසල් ගුවර් නම් අවශෝසක නිශ්ක්‍රිය ද්‍රව්‍යයත් එකතු කිරීමෙන් වඩා සුරක්ෂිතව හැසිරවිය හැකි පුපුරණ ද්‍රව්‍යය මිශ්‍රණයත් නිර්මාණය කල අතර එය ඔහු ඩයිනමයිට් ලෙස නම් කලේය. 1867 දී එයට ඔහු බලපත්‍රයත් ලබාගත් අතර එංගලන්තයේ රෙඩ්හිල්, සපර් හි පතලක දී පළමු වරට ප්‍රදර්ශණය කලේය.
නොබෙල් පසුව නයිට්‍රොග්ලිසරින් සමග ගන්-කොථන් නම් තවත් පුපුරණ ද්‍රව්‍යයත් මිශ්‍රකර ඊට වඩා ප්‍රබල පුපුරණ ද්‍රව්‍යයක් නිමවිය. ජෙලිග්හයිට් ලෙස 1876 දී බලපත්‍ර ගත කල මෙය තවදුරටත් පොටෑසියම් නයි‍ෙට්‍රට් හා අනිකුත් ද්‍රව්‍යය එකතු කිරීමෙන් වර්ධනය කරන ලදී.
ඉඩෝ (භාෂාව)
ඉඩෝ භාෂාව යනු විවිධ පසුබිම් වලින් එන පිරිස් හට යොදා ගත හැකි නිර්මාන කරනලද පොදු විකල්ප අන්තර්ජාතික භහසාවකි. එය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ව්‍යාකරණ, අක්ෂර වින්‍යාස හා කෝෂවිද්‍යාව ඉතාමත් ක්‍රමවත් කරමින්, ඉගෙනීම හා පාවිච්චිය පහසු කිරීමටයි. මේ අයුරින් ඉඩෝ වර්ග කර ඇත්තේ අතිරේක අන්තර්ජාතික භහසාවක් ලෙසයි. එය එස්පෙරාන්ටීඩෝ යැයි, එස්පෙරාන්ටෝ වලින් බිඳි ආ භහසාවලින්, අතිශය ප්‍රසිද්ධියක් ඉසුලූ භහසාවකි.
ඉඩෝ, ඉන්ග්‍රීසි භහසාව මෙන්, අකුරු විසිහයේ (26) ලතින් අකරාදිය යොදාගනී. එය ප්‍රංෂ, ඉතාලියානු, ස්පාඤ්ඤ, ඉංග්‍රීසි, ජැර්මාණු හා රුසියන් බසින් වචන අයත් කරගෙන ඇති අතර එස්පෙරාන්ටෝ භහසාව දන්නා කෙනෙකුට ඉතාමත් ලෙහෙසියෙන් තේරුම් ගත හැකිය.
The Little Prince හා Gospel of Luke ඇතුළු කෘථි රැසක් ඉඩෝ බසට පරිවර්ථනය වී ඇත. 2000 වර්ෂය වනවිට ඉඩෝ කථා කරන පිරිස 100-200 පමණ විය.
ඉතිහාසය
අථිරේක විශ්ව දෙවන බසක් හෝ නව බසක් නිර්මානය කිරීම යන සංකල්ප අළුත් ඒවා නොවේ. පළමුවන් ගොඩනැගුනු භාෂාව ලින්ගුවා ඉග්නෝටා (Lingua Ignota) නමින් හැඳින් වේ. එය දොළොස් වන සියවසේ නිර්මාණය කරන ලද්දකි. එහෙත් 1879යේ වොල්පියුක් බස නිර්මාණය වී ප්‍රචාරය කරන තෙක් මෙවැනි කෘත්‍රීම භාෂා පිළිබඳ නැඹුරුවක් බොහෝ දෙනෙක් තුල පැවතියේ නැහැ. 1887 වර්ෂයේ සිට එස්පෙරාන්ටෝ භාෂාව වඩාත් ප්‍රඡලිත වුනා. මීට අමතරව ලතින් සෛන් ෆ්ලෙක්සියොන් (Latino sine Flexione) සහ ඉඩියොම් නිවුට්‍රල් (Idiom Neutral) භාසා එකතු වුනා. මේ කාල පරිච්ඡේදයේදී ප්‍රංෂ ගණිතඥ්ඥ ලුයී කුතුරාට් "අථිරේක අන්තර්ජාථික භාෂාවක් සම්මත කරගැනීමට නියෝත මණ්ඩලයක්" (Delegation for the Adoption of an International Auxiliary Language) පත් කළා. වම|thumb|300x300පික්|1922 වසරේ ජැර්මනියේ ඩෙස්සව් නගරයේ පැවති මහ සභාවක්
වෙනස් කම්
1922 වසරේ සිට වෙනස්කම් කීපයක්ම ඉඩෝ හට ඇතුලත් කර තියෙනවා.
710
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
711
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
භෞමික පරිසර කලාපය
පරිසර කලාපයක් යනු පෘථිවියෙහි භූමි පෘෂ්ඨයේ පුළුල්තම ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක බෙදීම වන අතර එය පදනම්ව ඇත්තේ භෞමික ජීවීන්ගේ ව්‍යාප්ති රටාවන් අනුවය.
පරිසර කලාප විසින් නිරූපණය කරනුයේ, සාගර, පුළුල් කාන්තාර, උස් කඳු පංති වැනි, සංක්‍රමණයට බාධා පමුණවන භූගෝලීය අංගයන් නිසා, එකිනෙකින් වෙන් ව පැවති හා, එ නිසා දිගු  කාල පරිච්ඡේදයන් තුල සාපේක්ෂ ඒකලනයෙන් ජීවින් පරිණාමයවූ, පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙහි මහත්වූ විශාල ප්‍රදේශ වෙති. එබැවින්, ඔවුන්ගේ ජෛව භූගෝලීය පෙදෙස හවුලේ භුක්ති විඳිම පදනම් කොට ගෙන ජීවීන් සාමාන්‍ය කණ්ඩායම් ලෙස දැක්වීමට පරිසර කලාප  භාවිතා වෙයි. පරිසර කලාප විසින් උද්භිද විද්‍යාවෙහි  ශාක රාජධානි හෝ සත්ත්ව විද්‍යාවෙහි  සත්ත්ව ව්‍යාප්ති විද්‍යාත්මක පෙදෙස් දක්වති.
ඒවායෙහි අඩංගු ජීවීන්ගේ පරිණාමීය ඉතිහාසය වෙතින් පරිසර කලාප ලක්ෂ‍ණෝපේත වෙති. ප්‍රධාන වාසස්ථාන වර්ග ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, පෘථිවි පෘෂ්ඨය මත පවතින ජීව රූප මත පදනම්ව හෝ දේශගුණික, පාංශුමය, සහ වෙනත් තත්ත්වයන් සඳහා ශාක සහ සත්ත්වයන් අනුවර්තනය වීම  පදනම් කොට ගත් බෙදීම් වන, ජෛව දර්ශයන්ගෙන් ඒවා ප්‍රභින්න ලෙසින් වෙනස් වෙති. ජෛව දර්ශ ලක්ෂණෝපේත වන්නේ සම සම උත්කර්ෂ වෘක්ෂලතාදියන් වෙතිනි. එක් එක් පරිසර කලාපය, ප්‍රභින්න ජෛව දර්ශයන් කිහිපයකින් සමන්විත විය හැක. නිදසුන් ලෙසින් මධ්‍යම ඇමරිකාවෙහි නිවර්තන තෙත් පළල්පත්‍ර වනාන්තරයක්, වෘක්ෂලතාදිය වර්ග හා ව්‍යුහය, දේශගුණය, පස ආදිය අනුව නව ගිනියාවේ එකක් හා සමසම විය හැකි වුවද, මෙම එක් එක් වනාන්තර තුල වාසය කරන ශාක සහ සත්ත්වයන් බොහෝ ලෙසින් වෙනස්වූ  පරිණාමීය ඉතිහාසයන් සහිත වෙති.
භූ විද්‍යාත්මක ඉතිහාසය තුල පොළොවෙහි භුමි ස්කන්ධයන් යලි බෙදාහැරීම සිදු කල භූස්තර චලන ක්‍රියාවලිය අනුව පොළොවෙහි පරිසර කලාපයන්හී ශාක හා සත්ත්ව ව්‍යාප්තියෙහි රටාවන් හැඩගැන්වී ඇත.
ට්‍රැන්සල්වේනියාව
ට්‍රැන්සල්වේනියාව ( හෝ ; ; ) යනු මධ්‍යම රුමේනියාවෙහි ඓතිහාසික ප්‍රදේශයකි.
පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු වීර කාව්‍යය
මහාවංශය ("මහා වංශ කථාව") යනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි රජවරුන් පිළිබඳව,   පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුනු, ඓතිහාසික කාව්‍යයකි. එය ආවරණය කරන කාල පරිච්ඡේදය වනුයේ, ක්‍රිපූයු 543 දී කාලිංගයේ (පුරාතන ඔරිස්සාව) විජය රජු ගේ ආගමනයෙහි සිට, මහාසේන රජු (334–361) ගේ රාජ්‍ය කාලය දක්වා කාලයයි.
මහාවංශයෙහි පළමු මුද්‍රිත සංස්කරණය හා ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය, 1837 දී, ලංකා සිවිල් සේවයෙහි නිලධාරියෙකු සහ ඉතිහාසඥයෙකු වූ ජෝර්ජ් ටර්න්අවර් විසින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි. 1912 දී විල්හෙල්ම් ගෙයිගර් විසින්, මහාවංශයෙහි ජර්මන් පරිවර්තනයක් සම්පූර්ණ කරන ලදි. මේබල් හෙයින්ස් බෝඩ් විසින්, මෙය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කරන ලද අතර, ගෙයිගර් විසින්, ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය සංශෝධනය කරන ලදි.
බුද්ධාගම
සිද්ධාන්තික ආගමික පුස්තකයක් ලෙසින් නොසැළකුණත්, මහාවංශය ථේරවාද බුද්ධාගමෙහි වැදගත් ග්‍රන්ථයෙකි. බුද්ධාගමෙහි ආදි කතෘ, සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේගේ කාලයෙන් ආරම්භ කරමින්, ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික ඉතිහාසයේ ආදි යුගය එය විසින් ආවරණය කෙරෙයි. බුදුන්වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූ දින සිට, ධර්මය විමර්ශනයට ලක්වුනු විවිධ බෞද්ධ සංගායනාවන් දක්වා, ඉන්දියාවේ  බුද්ධාගමෙහි ඉතිහාසයද සංක්‍ෂිප්ත ලෙසින් එය ගෙන හැර දක්වයි. මහාවංශයෙහි සෑම පරිච්ඡේදයක්ම කෙළවර වනුයේ, "සැදැහැතියන්ගේ පසන් ප්‍රමෝදය සඳහා" යන්න ලියා දැක්වීමෙනි. එහි මතය අවධාරණය කිරීමෙන් හැ‍‍ඟෙන්නේ, අනුරාධපුරයෙහි මහාවිහාර සිද්ධස්ථානයෙහි අනුග්‍රාහකයන්ව සිටි රජුන්ගේ යහපත් ක්‍රියාවන් ලේඛනගත කිරීමට මෙය සම්පාදනය කෙරුණු බවකි.
ඉතිහාසය
මහාවිහාරයෙහි බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා, ක්‍රිපූයු 3වන සියවසෙහි සිටම, ශ්‍රී ලාංකික ඉතිහාස වංශ කතා (මුඛ පරම්පරාගතව) පවත්වාගෙන ආහ. මෙම පුරාවෘත්ත එක් කිරීම හා තනි ග්‍රන්ථයක් ලෙසින් සම්පාදනය කිරීම, ක්‍රියු 5වන සියවසෙහිදී, බෞද්ධ භික්ෂුවක් වූ මහාථෙර  මහානාම විසින් සිදුකෙරිණි. විල්හෙල්ම් ගෙයිගර්ට අනුව, මහාවංශ අත්තකථා නමින් පූර්ව-සම්පාදනයක් තුබූ බවටත්, මහාථෙර මහානාම විසින් මෙම පුස්තකය ආශ්‍රය කල බවටත්,   සාක්ෂි  ඇත. දීපවංශය නමින් හැඳින්වෙන, දැනටද පවතින, තවත් මුල් ලේඛනයක්, මහාවංශයට වඩා අඩුවෙන් තොරතුරු දරමින් සරල බවක් දනවන අතර, බොහෝ විට මහාවංශ අත්තකථා ඇසුරින්ම සම්පාදනය කල බවට සැලකිය හැක.
සිංහල බෞද්ධ භික්ෂුන්වහන්සේලා විසින් සම්පාදිත, චූල වංශය ("සුළුතර වංශ කථාව") නම් සාමායක වෙළුමක්, 4වන සියවසෙහි සිට  1815දී   බ්‍රිතාන්‍ය විසින් ශ්‍රී ලංකාව අත්පත් කරගැනීම දක්වා කාල සීමාව ආවරණය  කරයි. විවිධ කාල පරිච්ඡේදයන්හිදී විවිධ කතෘවරුන් විසින් චූල වංශය සම්පාදනය කර ඇත.
සහස්‍රවර්ෂ දෙකක කාල සීමාවක් අවිච්ඡින්න ඓතිහාසික වාර්තාවක් සපයන හා, සමහරවිට සාමුහිකව මහාවංශය ලෙසින් හැඳින්වෙන සංයුක්ත කෘතිය, ලෝකයේ දීර්ඝතම නොබිඳුනු ඉතිහාස විස්තර අතුරින් එකක් ලෙස සැලකෙයි. අශෝක අධිරාජයාගේ මරණයට පෙර විෂය කොටස විශ්වාස කල නොහැකි සහ බොහෝ දුරට ප්‍රබන්ධමය වුවද, එය ලියැවුනු කාල සීමාව සැලකිල්ලට ගත් කල, කෘතියෙහි ඓතිහාසික නිරවද්‍යතාවය, විෂ්මයජනක බවට සැලකෙයි. එනමුදු, මහාවංශයෙහි එම කොටස විජයගේ ජනප්‍රවාදගත ආගමනයට මත්තෙන් ලංකා ද්වීපයෙහි  වැසියන් වූ නාගයන් සහ යක්කයන් පිළිබඳ කරුණු කාරණා අඩංගු ලේඛණයන් කිහිපය අතුරින් එකෙකි.
වැදගත් ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයක් වීම හැරුණු විට එය පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු වීර කාව්‍යයකි. කදිම ගීතවත් භාෂාවකින් ලියැවුණු මතක තබා ගත හැකි කථා, එනම් යුද්ධ, ආක්‍රමණ රජ පවුලේ කුමණ්ත්‍රන, මහා ථූප සහ ජලාශ ගොඩනැංවීම පිළිබඳ කථා, කාලීන බෞද්ධ ලෝකයේ අවධානය දිනා ගත්තේය. එකල රුවන්වැලි සෑය මුළු ලෝකයේම උසම ගොඩනැගිල්ල විය. පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ ඉංජිනේරු ක්‍රම එකල ලෝකයේ තිබුණු මහා වාරි ව්‍යාපාර විය. පුරාණ කාලයේ ලියැවුණු අනෙකුත් ලේඛණ මෙන් නොව එය සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයේ බොහෝ පාර්ශවයන් ගැන සාකච්ඡා කර ඇත. රජුගේ හමුදාවට බැඳුණේ කෙසේද නැතහොත් ගොවිතැන් කළේ කෙසේද යනාදී වශයෙනි. (පරිච්ඡේද xxii – xxviii බලන්න) මෙපරිදි මහාවංශය සේද මාවත දිගේ බොහෝ බෞද්ධ රටවල්වලට ගෙන යන ලදී. එහි කොටස් වෙනත් භාෂාවලට එක්කෝ පරිවර්තනය කර නැතහොත් එහි අඩංගු කාරණා වෙනත් භාෂාවලින් නැවත කියා ඇත. බුරුමයේ හා තායිලන්තයේ එහි අගනා පිටපත් තිබේ. වෙනත් වංශ කථා වර්ගයේ පාලි කෘතීන්වල දියුණුව කෙරෙහි මහාවංශය බොහෝ සේ බලපෑවේය. එහි ප්‍රථිපලයක් වශයෙන් එකල පාලි කාව්‍යය පිළිබඳ ලෝකයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානය බවට සමහර විට ලංකාව පත් වන්නට ඇත.
දේශපාලනික වැදගත් සිදුවීම්
දේශපාලන තොරතුරු අඩංගු ලේඛනයක් ලෙස වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේද මහාවංශයට විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ. බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසඥයෙකු වූ ජෝන් රසල් 1930 දී මහාවංශයට පහර දීමේ ක්‍රියාවලියක් ගැන විස්තර කළේය. විශේෂයෙන් එසේ සඳහන් කර ඇත්තේ දෙමළ ජාතිවාදී ව්‍යාපාරය ගැනයි. මහාවංශය සිංහල බෞද්ධ ඉතිහාසය අඩංගු ලේඛනයක් වීම නිසාම සිංහල ජාතීවාදීන්ට මෙන්ම දෙමළ ජාතිවාදීන්ට ද එය පෙනුණේ අග්‍රගණ්‍යයේ සිංහල වීර කාව්‍යයක් පරිද්දෙනි. 1930 දී දෙමළ ජාතිකාභිමානයෙන් යුතු ජී.ජී.පොන්නම්බලම් එයට පහර දුන්ණේය. ඔහු ප්‍රකාශ කර සිටියේ විජය, කාශ්‍යප, පරාක්‍රමබාහු ආදී බොහෝ රජවරු දෙමළ ජාතිකයන් වූ බවයි. 1939 දී ජි.ජි.පොන්නම්බලම් විසින් නාවලපිටියේදී සිංහල ජනතාවට සහ මහාවංශයට පහර එල්ල කරමින් කළ උද්වේගකාරී දේශනය පළමු සිංහල-දෙමළ කැරලි කෝළාහලවලට වස්තු බීජය විය. මෙම කැරලි කෝළාහලවලට නාවලපිටිය, පස්සර, මස්කෙළිය සහ යාපනය ද ගොදුරු විය. මෙම කැරැල්ල ද බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත පාලකයන් විසින් ඉතා ඉක්මණට මැඩ පවත්වන ලදී.
බොහෝ ලේඛකයෝ මහාවංශයේ සදාචාරය ගැන ප්‍රශ්න කරති. දුටුගැමුණු රජු එළාර සහ ඔහුගේ හමුදාව ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් දුක් වී යයි මහාවංශයේ එන විස්තර ගැන සැකයෙන් බලති. ආක්‍රමණිකයන් ඝාතනය කිරීම "පව්කාරයින් සහ වන සතුන් මැරීම " හා සමාන යයි මහාවංශය කියයි. එසේ කියා රජුගේ දුක සහ සන්තාපය සමනය කර තිබේ. සමහර විවේචකයන් මෙය සලකා ඇත්තේ ආචාර ධර්ම විද්‍යාවේ වැරැද්දක් ලෙසිණි. බුදු දහමේ පාපී ක්‍රියාවන්ගේ ප්‍රථිපලවල අනුපිළිවෙලක් පෙන්වා දී ඇත. එයට අනුව රහතන් වහන්සේ නමක් මැරීම සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු ඝාතනයට වඩා පාපී ක්‍රියාවකි. බෞද්ධාගම අදහන්නෝ ප්‍රකාශ කරන්නේ කූඹීයෙකු මැරීමට වඩා අලියෙකු මැරීමෙන් පව වැඩි වන බවයි. මේ ආකාරයේ සිතිවිලි හින්දු මනු නීතියේ ද තිබේ. එහිදී බ්‍රාහ්මණයෙකුට හිරිහැර කිරීමත්, චණ්ඩාලයෙකුට එසේ කිරීමත් අතර ප්‍රථිපලයේ විශාල පරතරයක් ඇත. එසේම බිලි පූජා සඳහා සතුන් මැරීම හින්දු චාරිත්‍රවලට එකඟය. ඒ අනුව මහාවංශය බෞද්ධ ආචාර ධර්මවලට සාධාරණය ඉටු කර ඇත. දුටු ගැමුණු රජු ඔහුගේ ක්‍රියාවන් ගැන දුක් විය. අශෝක අධිරාජයා ද බිහිසුණු යුද්ධවලින් පසු යුධ විරෝධියෙකු වූ බව  පෙන්වා දීම අනුව දුටුගැමුණු ද  එසේ කිරීම අවශ්‍ය විය.
මහාවංශය වෙනුවෙන් කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට ඉදිරිපත් වූ කැපී පෙණුනු ඉතිහාසඥයෙකු නම් කාර්තිගේසු ඉන්ද්‍රපාලයි. මහාවංශය සිංහල බෞද්ධ දේශානූරාගී කරුණු අඩංගු කෘතියකැයි යන ජනප්‍රිය මතය වැරදියයි ඔහු තර්ක කළේය. එසේම මහාවංශය ලේඛකයා ඔහුගේ ඉදිරිපත් කිරීමේදී පුදුමාකාර ලෙස සාධාරණ වී ඇති බවද කියයි. කෙසේ වෙතත් ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලඥයින් ඔවුන්ගේ පටු අරමුණු සඳහා එය තවදුරටත් හොඳ අතට හෝ නරක අතට පාවිච්චි කරනවා ඇත.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Mahawamsa#The_Greatest_Epic_Poem_.28Kaavya.29_written_in_Pali
බුදුදහම-අනිත්‍ය
== නිර්මල බුදුදහමට අනුව ත්රිලක්‍ෂණ යෙහි දැක්වෙන්නේ ajsbjajnn ' ලක්ෂණයක් නොව අනිත්‍ය ' ලක්ෂණයකි. අනිච්ඡ  යන්නෙහි නිවැරදි අර්ථය වන්නේ  තමා කැමති  පරිදිම පවතින්නේ නැත යන  අර්ථයයි = යමක් තමා කැමති පරිදිම පැවැත්විය නොහැකිනම් එය දුකක් මිස සැපක් නොවන්නේමය =  යමක්  දුක නම් එය මගේය මාහට අයත්ය කියා අල්වා ගැනීම හො දැඩිව අප්ක්ෂා කිරීම  නිෂ්ඵල අර්ථ සුන්ය ක්‍රියාවක්ම වන්නේය - ජයසිරි - == .
ධ්‍රැවසීමිත පරිසර කලාපය
thumb|400px
බුදුදහම-අනිත්‍ය
'''=== අනිත්‍ය ශීර්ෂය යටතේ .මෙහි පහත පලවන අදහස් හා ප්‍රකාශන නිර්මල බුදුදහමට හෝ මාතෘකාවට කිසිසේත් අදාළ නොවන හා කියවන්නා තුල නිවැරදි අවබෝදය ඇතිකරවනවා වෙනුවට අතරමන් කරන ඒවාය. මේ සිල්ල බැහැර කරනවා නම් නිර්මල බුදුදහමේ නාමයෙන් එය විකිපීඩියාව පරිශීලනය කරන අහිංසක පාටකයාට කරන ඉමහත් සේවයක් ලෙස මම දකිමි ===  ජයසිරි'''
ධ්‍රැවසීමිත පරිසර කලාපය
ධ්‍රැවසීමිත  හෝ පැලෙයාක්ටික් යනු පෘථිවියේ පෘෂ්ඨය බෙදා වෙන් කෙරෙන පරිසර කලාප අටෙන් එකකි.
බුදුදහම-අනිත්‍ය
පුරාණ ඉන්දියාවේ ශ‍්‍රමණ සම්ප‍්‍රදායන්හි (මින් මහාවීර හා ගෞතම බුද්ධ සුවිශේෂී වෙයි) අරහත් නමින් හඳුන්වන සියලූ ලෞකික බැඳීම් වලින් මිදුනු නිර්වාණය සාක්‍ෂාත් කරගත් ආධ්‍යාත්මික ජීවිතයේ උපරිම ආස්ථානය කරා ළඟාවූ තැනැත්තකු වෙයි. එම තැනැත්තා ජීව විද්‍යාත්මකව මිය යාමෙන් අනතුරුව නැවත උත්පත්තියක් නොලබයි. සම්භවය ලියු සොංග්නියන්, 12 වන සියවස අවසන් කාළය සහ 13 වන සියවස මුල් කාළයේ, සොංග් රාවංශික
බුදුන් පාලි ති‍්‍රපිටකයේ දක්වා ඇති ආකාරයට අරහත් යන වචනයේ සාහිත්‍යාත්මක අර්ථය වන්නේ ගරුකළයුතු තැනැත්තා යන්න සහ උසස් මනුෂ්‍යයකුට ළගාවිය හැකි ඉහල ස්ථානය කරා ළඟාවූ තැනැත්තා (අරිය පුද්ගල) යන්නය. මෙම යෙදුම බුදුන්ට මෙන්ම ඔහුගේ නිර්වාණාවබෝධය ලත් අනුගාමිකයන් සඳහාද විශේෂණයක් ලෙසින් යොදා ගැනුනි. ඉතාම සුලභව යොදාගනු ලබන බෞද්ධ පාඨය වන ‘නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මා සම්බුද්ධස්ස’ යන්නෙහිද එය යෙදෙන්නේ අරහත් තත්වයට පත් බුදුන් වහන්සේට නමස්කාර කරමි යන අර්ථයෙනි.
ඵෙරවාද බුදුදහම
පාලි සාහිත්‍යයේ ආනන්ද හිමියන් කියා සිටින්නේ ආකාර හතරකින් ඕනෑම එක් මාර්ගයක් අනුගමනය කළහැකි බවයි. <ul> <li>සංවරය පෙරටුව ගමන්කරන විදර්ශනාවක් ඇතිකරගැනීම (සමථා පුබ්බංගමා විපස්සනා)</li> <li>විදර්ශනාව පෙරටුව ගමන්කරන සංවරයක් ඇතිකරගැනීම (විපස්සනා පුබුබංගමා සමථා)</li> <li>සංවරය හා විදර්ශනාව අනුපිලිවෙලින් ඇතිකරගැනීම (සමථා විපස්සනා යුගන්ධා)</li> <li>කෙනෙකුගේ මනස ධර්මයෙන් උද්දීපනයව එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස බාධකයන් අත්හැර දමමින් සංවරභාවය ඇතිකරගැනීම (ධම්මා උද්දකා විගාහිතා මනසා හෝති)</li> </ul> ඵෙරවාද බුදුදහමේදී අරහත් තත්වයට පත්වූවන් බුදුන්ට සමාන ඵලයක් සාක්‍ෂාත් කරගත් අය වූවද ඔවුන්ගේ කි‍්‍රයාකාරීත්වය අනුව ඔවුන් හා බුදුන් අතර යම් වෙනසක් පවතී.
මහායාන බුදුදහම
මහායාන බෞද්ධයෝ යමෙකුගේ අධ්‍යාත්මික අපේක්‍ෂාවන්හි අවසාන අරමුණ ලෙස බුදුන් සැලකිය යුතු බව විශ්වාස කරති. අරහත් බුදුන්ගේ නිර්වාණාබෝධය ලත් අනුගාමිකයකු වුවද බෝධිසත්වයන්ට ඊට වඩා වැදගත් ස්ථානයක් හිමිවේ. ඵෙරවාද බුදුදහමට වඩා වෙනස් මහායාන බුදුදහම තුල බෝධිසත්ව යන්නට වෙනස් අර්ථයක් අඩංගු වේ. පාලි සාහිත්‍යය තුල සිය ආධ්‍යාත්මික සංවර්ධනය පිලිබඳව තථාගතයන් වහන්සේ සඳහන් කරන අවස්ථාවන්හිදී ‘මා සත්‍යාවබෝධය නොලත් බෝධිසත්වයකු ලෙස සිටින කල්හි’ යනුවෙන් සඳහන් වේ. එනම් මෙහිදී බෝධිසත්ව යන්නේ අදහස් වන්නේ නිර්වාණාවබෝධය නොලත් ඒ වෙනුවෙන් පරිශ‍්‍රම දරන අයෙකි. මහායාන බුදුදහම තුල බෝධිසත්ව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ අන්‍යයන්ගේ යහපත වෙනුවෙන් සිය අභිමතාර්ථය කැපකර සියලූම පෘතග්ජනයින් සත්‍යාවබෝධය ලබනතුරු සිය නිර්වාණ මාර්ගය අතහැර සිටින තැනැත්තෙකි. එවැනි තැනැත්තකු නිර්වාණාවබෝධයේ මූල අවස්ථාවක් ලෙස නම් කරනු ලබන බෝධිචිත්ත නම් තත්වයකට පත්වූ අයකු ලෙස සැලකේ.
විවිධ රහතුන්ගේ ඉරියව් දැක්වෙන ප‍්‍රතිමා සහිත මිදුලක් (කැලිෆෝනියාව)
ජෛන ආගම
ජෛන ආගමේ ‘අරහත්’ හෝ ‘අරහන්ත්’ යන්න ජින යන්නට සමාන වචනයක් ලෙස සැලකෙන අතර ඔහු සියලූ අගති කර්මයන් නැතිකරදැමූ ජීවතුන් අතර සිටින තැනැත්තෙකි. විශේෂිත කර්මයක් දරා සිටීම හේතුකොටගෙන ජෛන ආගමික ගුරුවරයකු වීමේ අවස්ථාව ලබන්නන් සැලකෙන තීර්ථංකර යන තත්වයට මෙය සමාන නොවේ. ජෛන නවාකර් මන්ත‍්‍රය ආරම්භවන්නේ ‘නමෝ අර්හත් නාම්’ යනුවෙනි.
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
රෆායෙල් නඩාල්
[[ගොනුව: Nadal_Australian_Open_2009_2.jpg|thumb|
]] රෆායෙල් නඩාල් 1986 ජූනි 3 වැනි දින ස්පාඤ්ඤයේ මැලොක්රා හි මැනකොර් හි උපත ලද්දේය. ලෝකයේ අංක 2 වශයෙන් වර්ග කර ඇති ඔහු වෘත්තීය ටෙනිස් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු ප්‍රංශ විවෘත ටෙනිස් තරඟාවලියේ කේවල ශූරතාවය තුන් වරක් දිනා ගත්තේය. එමෙන්ම විම්බ්ලෙඩන් කේවල අනු ශූරතාවය දෙවරක් දිනා ගත්තේය 2006 – 07
නඩාල් ප්‍රංශ විවෘත තරඟයේ සියලුම තරඟ 21 ජය ග්‍රහණය කරමින් එම ශූරතාවලියේ අපරාජිතව සිටියේය. ලෝකයේ අංක 1 ට සිටි රොජර් ෆෙඩරර් ප්‍රංශ ප්‍රංශ විවෘත තරඟාවලියේ 2005, 2006, සහ 2007 වසර වලදී පරාජය කිරීම නිසා ඔහු ප්‍රසිද්ධියට පත්වී සිටියේය. 2005 අප්‍රේල් සිට 2007 මැයි දක්වා නඩාල් එක දිගට ක්ලේ කොර්ට් තරඟ 81 ජයග්‍රහණය කර ඇත. 2007 පැවති හැම්බර්ග් මාස්ටර් අවසාන තරඟයේදී ෆෙඩරර් විසින් පරාජය කරනු ලැබිනි.
ප්‍රවර්ගය:1986 උපත් ප්‍රවර්ගය:ටෙනිස් ප්‍රවර්ගය:ටෙනිස් ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
ඇටඹ
ඇටඹ, රස්ඹ, වල් අඹ
සාමාන්‍ය අඹ ගෙඩියට වඩා ප්‍රමාණයෙන් කුඩා ඇටඹ ගෙඩිය හොඳින් ඉදුනු විට රතු මිශ්‍ර කොළ පැහැයෙන් දිස් වන අතර සෙ.මී. 3-5 පමණ දිග ගෙඩියේ ඉහළ කොටස තද රතු පාටින් දිස් වේ. ඇටඹ ගෙඩියේ ඇටය තරමක් විශාලය. මී පැණි තරමටම පැණි රසකින් මෙන්ම ඇඹුල් රසකින්ද යුක්ත ඇටඹ හමුවේ. රසයේ ඇති වෙනස්කම් මත විවිධාකාරයෙන් මේවා නම් කිරීමට ගැමියෝ පෙළඹෙති.
මීටර් 30ක් පමණ උසට සෘජුවම වැවෙන කඳක් සහිත ඇටඹ ගස ප්‍රමාණයෙන් ඉතා විශාලය. අඳුරු කොළ පැහැයක් ගන්නා දිළිසෙන ඇටඹ පත්‍ර ආසන්න වශයෙන් සෙ.මී. 7-13ක් පමණ දිගැතිය. කෙසේ වෙතත්, කුඩා පැළ වශයෙන් පවතින විට මෙම පත්‍රද සාමාන්‍යයෙන් අප වගා කරන අඹ පත්‍ර වලටම සමානය. ආවේණික ශාකයක් වන ඇටඹ තෙත් කලාපයේ මෙන්ම මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩු උසක පිහිටි වියළි කලාපීය වනාන්තරවලද වැවේ. වියළි කලාපයේදී ජල පහරවල් ආසන්නයේසහ හුදකලා කඳු වැටි පිහිටි මිටියාවත් වල හොඳින් වැවේ.
712
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ගිරිගෝරිස් පෙරේරා
පානදුර තොටුමුණ පළාත නමින් අතීතයේ හඳුන්වන ලද කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ වත්මන් වාද්දුවට සමීප මොල්ලිගොඩ වලව්වේ(මොල්ලිගොඩ වලව්ව) උපත ලබා සමාජ හින්සන වෙනුවෙන් නොබියව ඉදිරිපත් වූ අසහාය විරුවෙකි.උපන් නාමය සුසෙව් හේවගේ ගිරිගෝරිස් ප්‍රනාන්දු (වඩා ප්‍රකට මවගේ වාසගම වූ ගිරිගෝරිස් පෙරේරා නාමයෙනි) තම මවගේ  පවුල ඇතුලු ප්‍රදේශයේ වැදගත් යැයි කියාගත්තා වූ ගොවිගම සහ සලාගම පවුල් ව්‍යවස්ථා මගින් අඩු යැයි පවසන පවුල් සඳහා සිදුකළ අකටයුතුකම් මෙසේ විවේචනය කළ මෙතුමා සමාජ හිංසනයට ලක්වූ සලාගම කුලයේ (සලාගම කුලය)  හින්න නැමති උපකුලයේ පිරිස් වෙත සමාජය හරහා නොලැබුණු වරප්‍රසාද ලබා දීමට කැපවීම  කැපී පෙනේ.
තවත් විස්තර
Girigoris was the only child born to mother Dona Maria (යකුන්දූව හිටිරාළලාගේ දෝන මාරියා පෙරේරා ධර්මසේන ) and father Hamiel Fernando Vidane Arachchi in 1835 AD in Molligoda මොල්ලිගොඩ village of Kalutara district in Sri Lanka. As a child, he studied at Pothupitiyaපොතුපිටිය Protestant Church School(රෙපරමාදු පාසැල )and entered Gogarli Mixed College in Waskaduwa  for his secondary education. After the death of his father, Vidane Arachchi became vacant and in 1880, he became Vidane Arachchi of Pothupitiya village. During this season, the "Salagama" caste(සලාගම කුලය) condemned the misdeeds done to the "Hinna"subcasteහින්න උපකුලය Together with the oppressed community raised their voice for their rights and took steps to strengthen their economy. He also gave them the right to manage the temple, which was in the hands of the farmers until then. Therefore Mr. Grigoris Ralahami went down in history as the caste deity of Hinna sub-caste(හිංග කුලයේ කුල දේවතාවා)
පොළොස් කොට්ටෝරුවා
දුඹුරු පැහැති බාබට් හෝ විශාල කොළ බාබට් (Psilopogon zeylanicus) යනු ආසියානු බාබට් වේ. බාබට්ස් යනු ලෝකය පුරා නිවර්තන ව්යාප්තියකින් යුක්තය. බාර්බෙත් ඔවුන්ගේ බර බිල් බෙරිහන් කරන ජනශාවලින් ඔවුන්ගේ නම ලැබෙනු ඇත.
දුඹුරු පැහැති බාබට් යනු ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ පදිංචිව සිටින, බංග්ලාදේශයේ හා ශ්රී ලංකාවෙහි දක්නට ලැබෙන අතර එය ඉන්දියාවේ ව්යාප්තව පවතී. එය පලතුරු සහ කෘමීන් අනුභව කරන උද්යාන සහ වනාන්තරවලින් වැසී ඇති ශාක විශේෂයකි. කෙසේ වෙතත්, එය මිනිසුන්ට බෙහෙවින් ඉවසා දරා ඇති අතර බොහෝ අවස්ථාවලදී නගරවලදී, සතා සිවුපාවුන් දැකිය හැකිය. එය 2-4 බිත්තර දැමීම, ගසක් සිදුරකින් විදිනු ඇත. කුරුල්ලා මඤ්ඤොක්, ඉදුණු ජැක්, පපායා, කෙසෙල්, අත්තික්කා හා සමාන වගා කළ පළතුරු ගස් මත බොහෝදුරට ගසා කයි. එහි වාස භූමිය නාගරික සහ වනෝද්යානයට අයත් ය. එය ගවයන් මෙන් නොව, එය බොහෝ විට කැණීම් කරන ගසක සුදුසු සිදුරක් තුළට ගසා ඇත. දෙදෙනෙකු බිත්තර කපාගන්නවා හැරිය යුතු අතර ඔවුන් නිතරම කුරා කෝරා භාවිතා කර එකිනෙකා සමඟ සන්නිවේදනය කරයි.
මෙය 27 සෙ.මී. සාපේක්ෂ විශාල බාබට් වේ. එය කෙටි ගෙල, විශාල හිසක් හා කෙටි වලිගයක් සහිත පුංචි කුරුල්ලෙක් වේ.
වැඩිහිටි දුඹුරු පැහැති හිස, බෙල්ල සහ පියයුරු, කහ පැහැති ඇඳුමකින් යුක්ත වේ. අනෙක් පිහාටු කොළ පාටයි. බිල්පත ඝන සහ රතු. ලිංගික කාරණා සමාන වේ.
සුදු කැටය සහිත බාබට් බොහෝ බටහිර යුරෝපයේ සහ බටහිර අර්ධද්වීපයේ කඳුකර ප්රදේශ වල මෙම විශේෂය විස්ථාපනය කරයි. මෙම විශේෂයේ කැඳවුම් සමාන වන නමුත් සුදු කම්මුල් පැල්ලම් සුවිශේෂී ය.
ඇමතුම පුනරාවර්තී කූරු ... කූට්රෝ ... කූට්රෝ. වෙනත් අය ආරම්භ කරන විට අනෙක් ඇමතුම ක්රියාත්මක වේ. ශීත ඍතුවේදී තරමක් නිහඩව සිටී.
English name =brown- headed barbet
It is used in about text.
වර්ණ සුසංයෝගය සහ වර්ණ අර්ථය
මනාව ගැලපෙන වර්ණ සංයෝජනයන් පිළිබඳ පුරෝකථනය කිරීම වර්ණ න්‍යායේ අරමුණයි. මෙම මූලික සම්බන්ධතාවයන් නිර්ණය කිරීම සඳහා වන උපකරණයක් ලෙස වර්ණ චක්‍රය නිර්මාණය කරනු ලැබ ඇත. සමහර සිත්තරුන් සහ න්‍යායවේදීන් විශ්වාස කරන්නේ අනුපූරක වර්ණයන් එකිනෙක ආසන්නයෙන් පිහිටවීම ප්‍රබල වෙනසක් හෝ ආතතියක් නිරූපණය කිරීමට සමත්වන බවයි. එයට හේතුව ඒවා මිශ්‍ර වූ කල්හි එම වර්ණ දෙකම නැතිව යෑමයි. තවත් සමහරුන් මෙසේ වර්ණ එකිනෙක ආසන්නයෙන් තැබීමෙන් සුසංයෝගී වර්ණ අන්‍යෝනත්වය නිර්මාණය කරන බව පවසති. වර්ණ චක්‍රයේ එකිනෙකට ආසන්නව ඇති වර්ණයන් ප්‍රතිසම වර්ණයන් ලෙස හැඳින්වේ. ඒවා තනි පැහැයක් හෝ ප්‍රබල වර්ණ නිර්මාණය කරයි. මේ දෙකට අමතරව වන සංයෝගකිරීම් මඟින්ද සුසංයෝග කිරීම සිදුකළ හැකිය. දෙකට බෙදුණු අනුපූරක වර්ණ මාලාව විසින් ප්‍රතිසම පැහැයන් පරාසයක් යොදාගනු ලබයි. තුනට බෙදුණු වර්ණ මලාවන් පැහැය චක්‍රයේ සමදුරින් පිහිටි වර්ණ 3 ක් යොදාගනී. මුද්‍රණකරුවෝ සහ ඡායාරූප ශිල්පීහු සමහරවිට කලූ සහ තනි වර්ණයේ තීන්ත යොදාගනිමින් ද්විවර්ණ වර්ණ මාලාවක් යොදාගනිති.
වර්ණ චක්‍රයේ සුසංයෝගයන් ප්‍රායෝගිකව යොදාගන්නා අවස්ථාවන් සීමාසහිතය. එයට හේතුව වර්ණ සංයෝජනයේ බලපෑම ඊට යොදාගන්නා වර්ණයන් මත තීරණය වන ඓකිනෙකට වෙනස් ප්‍රතිඵල ගෙනදීමයි. මෝස්තර නිර්මාණය සහ ගෘහ අභ්‍යන්තර සැරසීමේදී වැදගත්වන වර්ණයන් එමඟින් යෝජනාකර සිටිය හැකිය. නමුත් මෙහිදීද තීරණය කෙරෙහි වඩා බලපෑම් කරන්නේ පාරිභෝගිකයාගේ රුචිකත්වයත්, ජීවන විලාශයත් සහ සංස්කෘතික මතයත්ය.
20 වැනි සියවසේ වර්ණ න්‍යාය විශේෂිත චිත්තවේගාත්මක හෝ විෂයාත්මක අවස්ථාවන් වර්ණ සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ දැරීය. එනම් රතු ප්‍රබෝධමත්, සරාගික, ස්ත්‍රීමය වර්ණයක් ලෙස සහ නිල් චිත්තාපර, සන්සුන්, පුරුෂරූපී වර්ණයක් ආදී වශයෙනි. හේතූන් කිහිපයක් නිසාවෙන්ම මෙම ව්‍යාපෘතිය අසාර්ථක වී ඇත. භාවාත්මක වර්ණ සංඝටනයන්හිදී සංස්කෘතික වර්ණ සංඝටනයන් අධිපතිත්වය දැරීම සහ නිර්මාණයේදී වර්ණ කෙරෙහි සන්දර්භයේ බලපෑම යනාදිය ඒ අතර වෙයි.
ආචාර්ය
මහාචාර්ය G. L. D විකමසිංහ
Spart
Spart යනු ඉස්තාන්බුල්-තුර්කි පදනම් කරගත් ආරම්භක සමාගමකි, එය ඇසුරුම් සහ පිරවුම් යන්ත්‍ර සේවා සඳහා විශේෂිත වේ.
මාටෙලෝ කුළුණ (හම්බන්තොට)
හම්බන්තොට පිහිටි මාටෙලෝ කුළුණ යනු, මාටෙලෝ කුළුණ ( 1794 වසරෙහිදී බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය නාවික හමුදාවෙහි ප්‍රහාරයෙන් විනාශ නොවී බේරුණු කෝර්සිකාවෙහි ටොරා ඩයි මෝටෙලා (මර්ට්ල්) තුඩුවෙහි පිහිටි 15වන-සියවසෙහි බලකොටුවක්) විසින් ආවේශිත කුඩා වෘත්තාකාර හැඩැති බලකොටුවකි.
හම්බන්තොට පිහිටි වරාය සහ ජනාවාසය ආරක්ෂා කිරීමට 1804 සහ 1806 අතරතුර මෙම කුළුණ තැනුනේ උඩරට කැරළිකරුවන් විසින් 1803 වසරෙහිදී එල්ල කල අසාර්ථක ප්‍රහාරයෙන් පසුවය. මෙම කුළුණ තැනීමෙහි ගෞරවය හිමිවන්නේ ඉංජිනේරු බලකායෙහි කපිතාන් ගෝපර් වෙතටය (කෙසේවෙතත්, මෙවැන්නෙක් සිටි බවට බ්‍රිතාන්‍ය යුද්ධ හමුදා වාර්තාවල සඳහන් වී නොමැත). 1796 වසරෙහිදී, දකුණු අප්‍රිකාවෙහි කේප් ටවුන් අසබඩ, සිමන්ස් ටවුන්හී මෙවැනිම මාටෙලෝ කුළුණක් ඉදිකිරීම සඳහා සැලසුම් සකස් කිරීමෙහි යෙදුනු කපිතාන් බ්‍රිජර්ස්, මෙම කුළුණ ඉදිකරන අවධියෙහිදී ලංකාවෙහි අණදෙන ඉංජිනේරුවරයා වූ අතර, හම්බන්තොටවූ කුළුණ හා පෙර සඳහන් කුළුණ අතර කිට්ටු සමානතාවයක් පැවතිණි.