cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බංගලාදේශ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
ඉතිහාසය
Former South Africa Test cricketer Eddie Barlow became Bangladesh's coach in 1999. In preparation for becoming a Test playing country, Bangladesh established its own first-class competition in 1999—2000, although the matches were not given first-class status until the 2000—2001 season. The lack of an established first-class structure in the country until shortly before Bangladesh played its debut Test has been cited as one of the reasons the side struggled to adapt to the longer format of the game. The West Indies toured Bangladesh in October, winning both matches in the ODI series. After suffering a stroke in April 2000, Barlow vacated the position of coach. In May and June 2000, Bangladesh hosted the Asia Cup; Bangladesh lost all three of their matches and when playing Pakistan succumbed to what at the time was the heaviest defeat in ODIs, a margin of 233 runs. Bangladesh participated in the 2000 ICC KnockOut Trophy in October; their only match ended in defeat by England.
On 13 November 2000, Bangladesh played their inaugural Test match, hosting India in Dhaka.
The first test run in the history of Bangladesh Cricket came from the bat of Mehrab Hossain, who also scored the first ever ODI hundred by an individual player for Bangladesh in 1999. Captained by Naimur Rahman, Bangladesh lost by nine wickets, although Wisden noted that they "surpassed all expectations by matching their neighbours, and at times even enjoying the upper hand". Aminul Islam Bulbul scored 145 in the first innings, becoming the third person to have scored a century in their team's first Test; Rahman took six wickets for 132 runs, the second-best bowling figures in a country's maiden Test. In March 2001, former Australian Test cricketer Trevor Chappell was appointed coach. The following month Bangladesh embarked on a tour of Zimbabwe to play two Tests and three ODIs. Zimbabwe, who at the time were ranked ninth out of the ten Test teams, won all five matches. Bangladesh took part in the 2001–02 Asian Test Championship, the second and final time the championship was held and the first the team had been eligible to play in. They lost both their matches by an innings. Mohammad Ashraful made his debut in the series and became the youngest player to score a Test century in his first match. In November, Bangladesh hosted Zimbabwe for two Tests and three ODIs. The opening Test was curtailed by bad weather and ended in a draw; after losing their first five Tests, it was the first time Bangladesh had avoided defeat. Zimbabwe won all the remaining matches. After the Test series wicketkeeper Khaled Mashud replaced Rahman as captain. The following month Bangladesh journeyed to New Zealand for two Test matches. Bangladesh's batsmen struggled in unfamiliar conditions and the team slumped to two innings defeats.
In January 2002 Bangladesh lost two Tests and three ODIs against Sri Lanka. At this point, they had lost ten of their first eleven Tests; only South Africa had struggled as much in their introduction to Test cricket, also losing ten of their first eleven matches. Chappell blamed Bangladesh's batsmen for the loss, saying "they commit the same mistakes again and again, and need to learn to apply themselves, to bat in sessions". In April, former Pakistan Test cricketer Mohsin Kamal replaced Chappell as coach. When Bangladesh toured Sri Lanka in July and August they were on the receiving end of Sri Lanka's largest margin of victory in Test cricket: an innings and 196 runs. Bangladesh lost both Tests and all three ODIs on the tour, recording their 50th defeat in 53 ODIs. Repeated poor performances prompted people to question whether Bangladesh had been granted Test status too soon. Test and ODI whitewashes followed in South Africa in October. Wisden noted that "Time and again ... came the mantra that [Bangladesh] would learn from the experience, that they could only improve by playing against the best, that there was genuine talent in the squad. But it wore thin." The final defeat set a record for most consecutive losses in ODIs (23), beating the previous record, which was also held by Bangladesh. When the West Indies toured in November and December, Bangladesh lost both Test and two out of the three ODIs, and one ended in no result. South Africa hosted the 2003 World Cup in February and March. Bangladesh lost five of their six matches (one ended in no result), including fixtures against Canada, who hadn't played international cricket since the 1979 World Cup, and Kenya, who eventually made the semifinals of the tournament.
In the aftermath of Bangladesh's World Cup campaign, Khaled Mahmud replaced Khaled Mashud as captain, and Kamal was sacked as coach with Dav Whatmore taking over the role. Whatmore was not able to begin the job immediately, so Sarwar Imran acted as interim coach during Bangladesh's tour of South Africa in April and May. In 2003 Bangladesh played nine Test and 21 ODIs, losing every match apart from an ODI against West Indies which ended in no result. In September, Bangladesh came very close to its first Test victory, when it lost to Pakistan by only one wicket. It was just the tenth time in Test history that a team had lost by a single wicket. In series against Pakistan, Alok Kapali became the first Bangladesh player to take a hat-trick in Test cricket, dismissing Shabbir Ahmed, Danish Kaneria, and Umar Gul. When England toured Bangladesh October and November, Bangladesh's captain, Mahmud, was booed. Ahead of Bangladesh's tour of Zimbabwe in February and March the next year, he was dropped from the squad and batsman Habibul Bashar was granted the captaincy. At the time, Zimbabwe were without many of their senior players. Bangladesh lost the Test series 1–0, and the ODI series 2–1. The second Test was drawn and brought to an end their run of 21 consecutive defeats dating back to November 2001, a world record in Test cricket. The solitary ODI victory was Bangladesh's first international win since defeating Pakistan in the 1999 World Cup.
Bangladesh's next matches were against the West Indies in May and June. Bangladesh lost the ODI series 3–0 and the Test series 1–0; by drawing the first match, Bangladesh managed to avoid defeat for just the third time in 29 Tests. In December, Bangladesh defeated India in its hundredth ODI, this being only the third time that it had won against a Test playing nation.
After their maiden Test victory, Bangladesh embarked on its first tour of England in May and June 2005. The team faced unfamiliar conditions and the batsmen struggled against seam bowling. Bangladesh lost both matches in the Test series by an innings; the second Test was the 22nd time it had happened in 38 Tests. Pundits Mike Atherton and Richie Benaud criticised the team's performances and suggested Bangladesh was not yet suited to Test cricket. A triangular series with England and Australia followed. Bangladesh won just one match out of six, but their solitary victory was against an Australian side that at the time were world champions in what Wisden described as "the biggest upset in one-day international history".
Mohammad Ashraful scored his first century in that match with a score of exactly 100, which was enough to take the team to victory and then played a blistering knock of 94 off 53 balls against England the following match. Bangladesh's next fixture was in Sri Lanka in September for two Tests and three ODIs. After the one-off victory against Australia in England, Bangladesh was a more confident team; however, Sri Lanka won all five matches by large margins. Captain Habibul Bashar lamented his side's defeat, describing it as "the worst tour since I took over the captaincy".
The first home One-Day International series of 2006 began with some optimism for Bangladesh, which registered its first-ever win against Sri Lanka, in the second ODI of the series. At the end of March, Bangladesh played four ODIs against Kenya, winning all four. Then in April, Bangladesh came very close to beating Australia in a Test match, taking a first-innings lead of 158, and eventually losing by only three wickets. At the end of July, Bangladesh toured Zimbabwe as the ODI series favorites but lost 3–2. In August, the team defeated Kenya in all three matches of a series and subsequently went on to whitewash Zimbabwe in an ODI series staged in Bangladesh. That year, Shahriar Nafees became the first Bangladeshi to score over a thousand runs (which included three centuries) in a calendar year, while Mashrafe Mortaza became the leading wicket-taker in the world in ODIs staged in 2006 with 49 wickets.
India hosted the 2006 ICC Champions Trophy in October and November. Bangladesh failed to progress beyond the group stages, losing two of their three matches. Their only victory came against Zimbabwe. Ahead of the World Cup Bangladesh faced Zimbabwe in nine ODIs, Scotland in two, and Bermuda and Canada one each; of those matches, Bangladesh lost a single ODI to Zimbabwe. On 17 March, in their first match of the 2007 World Cup, hosted by the West Indies, Bangladesh secured a five-wicket win over India; the surprise result triggered late night partying in Bangladesh despite government bans on public gatherings. In their remaining group matches Bangladesh lost to Sri Lanka and defeated Bermuda, which was enough to secure qualification for the second round while India was knocked out. Bangladesh's only victory in the Super Eights was against South Africa, losing to everyone else including Ireland, a team mostly made up of amateur cricketers.
Bangladesh's next fixture after the World Cup was a home series against India in May, with two Tests and three ODIs. After Bangladesh had helped knock India out of the tournament, the series was seen as an opportunity for India to exact revenge. Bangladesh had not played Test cricket since April 2006. The first Test was shortened due to rain and drawn, but India won the second by their largest ever margin. India won the ODI series 2–0. In the aftermath Habibul Bashar, who had previously resigned as ODI captain, was replaced as captain by 22-year-old Mohammad Ashraful in all forms of the game. Mashrafe Mortaza was appointed vice-captain. After four years as coach Whatmore chose not to extend his contract, and Shaun Williams temporarily filled the position. Ashraful's first series in charge was a tour of Sri Lanka in June and July. Bangladesh suffered defeat in each of the three Tests, losing by an innings on every occasion, and three ODIs. In the second Test, Bangladesh was bundled out for their lowest total (62).
South Africa hosted the 2007 ICC World Twenty20 in September. In a match against Bangladesh, Australian fast bowler Brett Lee took the first ever Twenty20 International (T20I) hat-trick. Bangladesh defeated the West Indies to progress to the second stage of the tournament; however, it was the only match they won in the tournament. Jamie Siddons was appointed coach in October. At the end of 2007 Bangladesh toured New Zealand. Bangladesh was soundly beaten 3–0 in the one-dayers. The third match was the largest defeat in the history of ODI cricket for a side batting first.
Bangladesh started the year 2008 with a tour of New Zealand. The Test matches were one-sided, with Bangladesh losing 2–0. South Africa toured Bangladesh and won all matches, including both Tests and all three ODIs. Bangladesh then beat non-Test-playing Ireland 3–0 in an ODI series.
In October, New Zealand toured Bangladesh for three ODIs and two Tests. Shortly before the tour, fourteen Bangladesh players left to play in the Indian Cricket League and were subsequently banned for ten years. Six of the players were centrally contracted, including former captain Habibul Bashar. With a less experienced team than usual and a poor record against New Zealand, Bangladesh was expected to lose heavily. After winning the opening ODI, Bangladesh went on to lose series 2–1. New Zealand won the first Test by three wickets in what their coach, John Bracewell, described as "one of the great character wins".
New Zealand also won the second Test, taking the series 2–0, but in the process Shakib Al Hasan emerged as an all-rounder. Having previously been selected primarily as a batsman, he went on to take the best bowling figures in an innings for a Bangladesh player, 7 wickets for 36 runs, beating the record set by Enamul Haque Jr three years earlier.
In November, Bangladesh toured South Africa. They lost all their matches to South Africa, including the only T20I match, two of the three ODIs (the third being washed out due to rain) and both Tests. In December, however, Bangladesh bounced back from the previous lackluster performances by threatening to win the first Test match against Sri Lanka by chasing down the highest fourth innings total of 513. Though they fell 107 runs short, their performances were praised but in the second match of the home series in January, Bangladesh fell to an innings defeat.
After the World T20 championships in England, the selectors appointed Mashrafe Mortaza as the new captain of the team for the tour to the West Indies so that Ashraful could focus on his batting. The two Test series was played amidst controversy when a pay dispute between the West Indian players and the West Indies Cricket Board led a number of West Indian players boycotting the series, which forced the West Indies to select a number of inexperienced players as replacements. Bangladesh went on to win both of the Tests, winning the first Test by 95 runs and the second by four wickets. In the process they achieved their first ever overseas Test series victory. In the ODI series which followed Bangladesh secured their first ever ODI win against the West Indies at the 14th attempt. Bangladesh won the series 3–0, but lost the only Twenty20 match. In November, Shakib was named The Wisden Cricketer's "Test Player of the Year".
In January 2010, Bangladesh hosted a tri-series ODI tournament with India and Sri Lanka. They failed to win a match and went out of the tournament. They lost the two-match Test series against India by 2–0. In March 2010, England visited Bangladesh to play three ODIs and two Test matches. Bangladesh lost all their ODIs and Tests in the series. In April, Bangladesh took part in the 2010 World Twenty20. They lost all their matches and failed to progress to the Super Eights stage. In May and June, Bangladesh played two Test matches against England away, losing both, although Tamim Iqbal scored two centuries in the series. Between the Tests and ODIs against England, Bangladesh took part in the 2010 Asia Cup during June, but lost all their matches. In the ODI series, England comfortably won the first match. However, in the second match at Bristol, Bangladesh beat England for the first time in international cricket (England were the only Test playing nation yet to be beaten by Bangladesh), bowling England out in the final over to win by five runs.
In October New Zealand went to Bangladesh for five ODIs. Mortaza suffered an injury in the first match and Shakib took over as captain. Under his leadership Bangladesh won the series 4–0, securing their first series victory against a full strength ICC Full Member nation. Although unable to play against New Zealand due to injury, while the series was in progress Tamim Iqbal was named The Wisden Cricketer's "Test Player of the Year". In December Bangladesh hosted Zimbabwe for five ODIs. After losing the opening match, Bangladesh went on to win the next three complete matches, with one called off due to rain, to beat Zimbabwe 3–1.
In February and March 2011, Bangladesh co-hosted the World Cup with India and Sri Lanka. West Indies dismissed Bangladesh for 58 runs, the team's lowest score in ODIs and a record low for a Full Member at the World Cup. The West Indies and Bangladesh team buses were stoned as they left the ground, and so was Shakib's house. Bangladesh beat England, Ireland, and the Netherlands, making their final match of the first round a must-win contest. Against South Africa, Bangladesh succumbed to their second-largest defeat in ODIs and became the first Full Member team to be bowled out for under 100 twice in World Cups, thereby failing to progress to the second stage of the tournament. After the World Cup, Siddons' contract was allowed to lapse. During his three-and-a-half-year tenure as coach Siddons introduced a full coaching staff for the first time, including coaches for bowling, strength and conditioning, and fielding. Under Siddons Bangladesh's reliance on spin bowlers continued, partly because pitches in the country encourage spin bowlers, and frequently only two seam bowlers were used in a match. Siddons was credited with helping the team improve mentally.
A lengthy hunt for a head coach, followed Siddons' exit encountering the names of Vincent Barnes and Stuart Law as possible appointees. Law, who at the time was the acting head coach of Sri Lanka following Trevor Bayliss' departure, was named Bangladesh's new head coach in June. Bangladesh toured Zimbabwe in August for a one-off Test and five ODIs. The Test marked Zimbabwe's return to the longest-format of the game, after a self-imposed withdrawal in January 2006 as the sport in the country was in a state of disarray. Bangladesh lost the match by 130 runs. Though they were expected to with the Test and the ODIs, Bangladesh lost the subsequent one-day series 3–2. In the aftermath of the series, Shakib was sacked as captain, with a BCB representative citing his poor leadership. Later that month, wicket-keeper Mushfiqur Rahim was named captain, with all-rounder Mahmudullah as his deputy. Bangladesh' struggles at international level have been epitomised by the ineffectiveness of their fast bowlers. Between January 2010 and August 2011, they took 37 wickets in 8 Tests at an average of 67.67, the worst out of the nine teams playing regular Test cricket in this period.
Though Bangladesh won Rahim's first match in charge, a T20I against the West Indies in October, the team lost the subsequent ODI series 2–1 and the two-match Test series 1–0. Pakistan toured in December, and during the first of three ODIs Bangladesh were dismissed for their 13th score of less than 100 in the format, overtaking Zimbabwe's record of 12 times. In March Bangladesh hosted in the 2012 Asia Cup featuring India, Pakistan, and Sri Lanka. Bangladesh entered the tournament with just two wins from 29 Asia Cup matches. Victories against India and Sri Lanka saw Bangladesh face Pakistan in the final, only the second time the team had reached the final of a multi-national competition. Though Pakistan won the final by two runs, Bangladesh had exceeded expectations. During the tournament, Tamim Iqbal became the first Bangladeshi player to score four consecutive fifties in ODIs. Shakib Al Hasan was named man of the series after contributing with both the bat and the ball, making 237 runs and taking 6 wickets respectively. The following month Law announced he would be stepping down as coach in June when his contract was due to expire for personal reasons.
Australian Shane Jurgensen was appointed as Bangladesh's head coach. He was the side's interim coach in their previous international series, against West Indies in which the home side won the ODI series 3–2.
Bangladesh toured Sri Lanka in March for a full series. In the 1st Test at Galle Mushfiqure Rahim scored the first double century for Bangladesh in test cricket, Mohammad Ashraful chipping in with a handy 190. They drew the Test against Sri Lanka, the first time against them on the way to creating some new Bangladesh records. The 2nd test was lost and they ultimately lost the series (0–1). After losing the 1st ODI by 8 wickets and no result in the 2nd ODI (due to heavy rain) Bangladesh won the rain affected 3rd ODI to share the ODI series (1–1). They lost the one-off T20I.
Then they toured Zimbabwe for Zimbabwe's Test comeback series. Bangladesh lost the 1st Test by 335 runs and won the 2nd Test by 173 runs and drew the series (1–1). Lost the ODI series (1–2) and drew T20I series (1–1).
Later in 2013 Bangladesh drew the two-test series (0–0) at home soil against New Zealand for the first time in their history, followed by 3–0 series whitewash win in ODIs. But lost the one-off T20I.
After a relatively good year (2013) for Bangladesh, 2014 started with a full series at home against Sri Lanka. 1st Test was lost by an innings and the 2nd test was a draw, ended up losing the series (0–1). Bangladesh got whitewashed in both ODI (0–3) and T20I (0–2) series.
The coach resigned from his position less than a month after the World T20, where the team won just two out of seven matches.
The BCB appointed Chandika Hathurusingha, a former Sri Lanka batsman, as Bangladesh's head coach for a two-year period. The first series under the new coach was against India at home. Bangladesh lost the first & second ODI comprehensively and the 3rd was washed out and lost the series 2–0.
Bangladesh toured West Indies for a full series in August. West Indies beat Bangladesh 3–0 in the ODI series extending Bangladesh's win-less ODI run for 13 matches. In the 2nd ODI Bangladesh was bundled out for 70 which is the 3rd lowest total for Bangladesh. Bangladesh lost the match by 177 Runs. Only the T20 match was abandoned. Further, West Indies white-washed Bangladesh in the Test series 2–0, defeating Bangladesh by 10 wickets in the 1st Test and by 296 runs in the 2nd Test respectively. Bangladesh finally emerged victorious during the Zimbabwe tour in Bangladesh whitewashing the visitors 3-0 during the Test series. Bangladesh claimed #9 ranking with the series victory pushing Zimbabwe to #10. In the ODI series, Bangladesh whitewashed Zimbabwe 5-0.
At the turn of the new year, Bangladeshi all-rounder Shakib Al Hasan emerged as the number one all-rounder in all formats of the game. This was the first time ever that any player achieved such a feat, after the ICC introduced ranking system.
During the group stage of the 2015 Cricket World Cup, Bangladesh defeated Afghanistan in their first game, but their next match against Australia was Washed Out. They lost their next game to Sri Lanka by 92 runs. Following that, they achieved their highest successful run-chase in an ODI, when they chased down Scotland's 318, and later qualified for the second quarterfinal in the 2015 world cup, by defeating England. At the second quarter-final, India defeated Bangladesh by 109 runs. Bangladesh was finally knocked out of the 2015 World Cup, after reaching the quarter-finals for the first time.
On arriving back in Bangladesh on 22 March after a successful World Cup campaign, the whole team was given a grand reception at the Airport. After arriving back, Bangladesh played an ODI series where they won 3-0 against Pakistan. The ODI series win gave Bangladeshi their first series victory over Pakistanis.
A full strength Indian team arrived in Bangladesh on June after the series "Banglawash" against Pakistan. The Indians were expected to win comfortably. However, excellent performances by the batsmen and ODI debutant bowler Mustafizur Rahman had the tables turned over as Bangladesh convincingly won the first two ODIs and for the first time, won a bilateral series against India by a margin of 2-1.
With the victory, for the first time in Bangladesh cricket history, they were able to win three consecutive bilateral series until 15 July 2015, when Bangladesh confirm another ODI series win by a margin of 2-1, the first ever series win against South Africa, and 4th consecutive ODI series win on their home soil.
Although South Africa took the lead in the first ODI match, Bangladesh came back strongly and completely dominated South Africa in the following two matches, to win the series by a margin of 2-1, showing excellent performance in all three departments where none of the team in any match could reach 200 runs in an innings in the whole ODI series.
The golden memory continued to Bangladesh when they became runner up of 2016 Asia Cup, played on home soil. They defeated mighty T20I champions Sri Lanka and Pakistan in the group stage and also beat UAE, qualified to the Asia Cup final for the second time. They lost only to India in a group match and in the final.
Bangladesh toured New Zealand for a complete series at the end of 2016. The series started with 3-0 whitewash defeat for Bangladesh in ODIs and continued 2017 with another T20I series loss by 3-0. With that, Bangladesh is yet to win a T20I against New Zealand. Further Bangladesh lost the Test series 2-0. However they broke the 123 years old record for the Highest first innings total in tests to lose during the 1st Test vs New Zealand by scoring 595/8 dec. They finished the tour losing all the games 8-0.
Bangladesh toured India in February for the historical first ever Test match between two countries on Indian soil. India won the game comprehensively by 208 runs, having declared in both innings.
Bangladesh drew their next Test series, with Sri Lanka, 1-1. Their four-wicket win in the second Test match, after a 259-run defeat in the first Test in Galle, meant Bangladesh won their 100th Test match, one of four teams to have done so. After winning the first ODI by 90 runs, the second ODI was washed away by rain. Sri Lanka won the third ODI by 70 runs, sharing the ODI series 1-1. The T20I series was also shared 1-1.
Bangladesh made it to the semi-finals of the 2017 ICC Champions Trophy, with a win over New Zealand and a washout against Australia, after losing against England at the series opener. They were knocked out after a loss to India by a huge margin in the semi-finals.
එලිසබෙත් මව් රැජින
එලිසබෙත් මව් රැජින බ්‍රිතාන්‍යයේ හයවන ජෝර්ජ් රජතුමාගේ බිසව විය.බ්‍රිතාන්‍යයේ දෙවන එලිසබෙත් මහ රැජිනගේ මවද විය.
මුණුපුරු මිණිපිරියන් - චාල්ස් කුමරු, ඈන් කුමරිය,ඇන්ඩෘ කුමරු,එඩ්වඩ් කුමරු,සාරා චැට්ටෝ ආර්යාව, ඩේවිඩ් ආම්ස්ට්‍රෝන්ග්-ජෝන්ස් උතුමාණන්
මීමුණුපුරන් සහ මීමිණිපිරියන් - විලියම් කුමරු,හැරී කුමරු,පීටර් ෆිලිප්ස් මහතා,සාරා ටින්ඩෝල් ආර්යාව,බියට්‍රිස් කුමරිය,එයුජීන් කුමරිය,ලුවිස් ආර්යාව,ජේම්ස් උතුමාණන්,ආතර් චැට්ටෝ මහතා ,සැමුවෙල් චැට්ටෝ මහතා, චාල්ස් ආම්ස්ට්‍රෝන්ග්-ජෝන්ස් උතුමාණන්,මාගරීටා ආම්ස්ට්‍රෝන්ග්-ජෝන්ස් ආර්යාව
අරාබි ලොව
අරාබි ජාතිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, අරාබි ලොව, අරාබි ලීගයේ අරාබි බස-කථා කරන රටවල්  22 කින්  සමන්විත වෙයි.
අරාබි ලොව යන්නෙහි සම්මත අර්ථ නිරූපණය සමන්විත වන්නේ, අරාබි ලීගයට අයත් රටවල් සහ බල ප්‍රදේශ 22 ක් වෙතිනි. මෙම අරාබි රාජ්‍යයන් විසින්, බටහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරයෙහි සිට නැගෙනහිරින් අරාබි මුහුද දක්වා සහ, උතුරෙන් මධ්‍යධරණී මුහුදෙහි සිට අග්නිදිගින්  අප්‍රිකාවේ අඟ සහ ඉන්දියානු සාගරය දක්වාද වන ප්‍රදේශය අධිවාසනය කරති. අරාබි ලොවෙහි ඒකාබද්ධ ජනගහණය වන්නේ ජනයා මිලියන 422 පමණ වන අතර, එයින් අඩකට වඩා වයස අවුරුදු 25 අඩු වෙති.
thumb|320px|අරාබි ලොවෙහි සිතියමක්. මෙය පදනම්ව ඇත්තේ, අරාබි ලොවෙහි [[අරාබි ලොව #සම්මත දේශභූමික අර්ථ නිරූපණය |සම්මත දේශභූමික අර්ථ නිරූපණය මත වන අතර, එය සමන්විත වන්නේ අරාබි ලීගයේ රාජ්‍යයන්ගෙන් සහ බටහිර සහරාව වෙතිනි. කොමොරොස් දක්වා නොමැත.]]
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:අරාබි ලොව
අවිනාශ් මුඛර්ජී
අවිනාශ් මුඛර්ජී යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කලර්ස් ටීවී නාළිකාවේ බාලිකා වධු කතාමාලාවේ "ජගියා"ගේ චරිතය නිරූපණය නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත් ඉන්දියානු නළුවායි. ඔහු ඉත්නා කරෝ නා මුජේ ප්‍යාර් කතාමාලාවේ රන්බීර් නීල් ඛන්නාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය.
පෞද්ගලික දිවිය
මොහු මෙරේ අන්ග්නේ මේන් කතාමාලාවෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් රිචා මුඛර්ජීගේ ඥාති සොහොයුරායි
සහාධිපත්‍ය
සහාධිපත්‍ය යනු නිවාස බුක්තිය සහ අනෙකුත් ඉඩකඩම් දේපොළක (සාමාන්යයෙන් මහල් නිවාස සංකීර්ණයක්) විවිධ කොටස්වල අයිතිය වෙනවෙනම පුද්ගලයින් සතුවීමයි. පොදු කොරිඩෝ, තාපන පද්ධතිය, සෝපාන, සහ බාහිර ප්රදේශවල පොදු පහසුකම් ඉඩම් ප්රවේශ භාවිතය පුද්ගලයා හිමිකම ආශ්රිත නෛතික අයිතිවාසිකම් යටතේ ක්රියාත්මක වේ. මෙම අයිතීන් එක්ව මුළු කෑල්ලක් අයිතිය නියෝජනය කරන නිවාස හිමිකරුවන්ගේ සංගමයක් විසින් පාලනය වේ.
වැඩිදුර කියවීම්
සහාධිපත්‍ය කළමනාකරණ අධිකාරිය, ශ්‍රී ලංකා
අධා ශර්මා
අධා ශර්මා ඉන්දියානු නිළියකවේ. ප්‍රධාන වශයෙන් හින්දි සහ තෙළිඟු භාෂා චිත්‍රපට තුළ දැකගත හැක.
රත්නපුර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ ආරක්‍ෂිත පුරාවිද්‍යා ස්මාරක ලැයිස්තුව
ප්‍රවර්ගය:රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බඹර කළාපේ
කතාව
A fascinating story of male twins who are separated as one boy is stolen from cradle by a husband in revenge for raping his wife by the wealthy father of the twins and the stolen boy grows up with the kidnapper’s Tamil family who joins a terrorist group to fight the Government. As time passes other twin is captured by the insurgent twin, after realizing that they are twins and join hands to give up terrorism. But they are not to be left alone….. The terrorists are after them. In the meantime one of the twins is in love with a catholic girl but his wealthy father objects to his marriage. After a very turbulent period the terrorists are driven away and parents realize their mistakes and all are happy. But the unfortunate twin is forced to go into hiding due to his past deeds.
එක්විසි අනේසය
භික්‍ෂූන් වහන්සේලා විසින් ගිහියන් සතුටු කිරීම පිණිස නොකල යුතු කාරනා විසි එකක් විනය පිටකයේ සඳහන්වේ. මෙම කාරනා එක්විසි අනේසය නම්වේ.
ප්‍රවර්ගය:භික්‍ෂු විනය
ඇත් පොකුණ
වර්තමානයේ සමාන්‍යයෙන් ඇත් පොකුණ ලෙස හැඳින්වෙන මාස්පොත පොකුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ අනුරාධපුර නගරය තුල, අභයගිරි ස්තූපයට නිරිත දෙස ලංකා‍රාමයට ආසන්නව, ඉදිකොට ඇති පැරණි පොකුණකි.
2014 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල
2014 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල 2014 සැප්තැම්බර් මස 19 වන දින සිට ඔක්තෝබර් මස 4 වන දිනය වන තෙක් දකුණු කොරියාවේ ඉන්චියෝන් නුවර දී පැවැත්වෙනු ලබයි. මෙය XVII (17 වන) ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලයි. ක්‍රීඩා 36 ක් යටතේ තරඟ ඉසව් 439 ක් මෙහිදී පවත්වනු ලබයි. ආසියා මහද්වීපයේ රටවල් 45 ක් (ආසියා මහද්වීපයේ සියළු රටවල්) මේ සඳහා සහභාගී වේ.
තරඟ කාල සටහන
ප්‍රවර්ගය:දකුණු ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල
ඇත් පොකුණ
විශාලත්වය
දිගින් මීටර 159 ක් හා පළලින් මීටර 52.7 ක් පමණ වන මෙම පොකුණෙහි ගැඹුර මීටර 9.5 ක් පමණ වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම පොකුණ ලෙස සැලකෙන්නේද, මෙම ඇත් පොකුණ වෙයි. පොකුණට ජලය සැපයෙන ප්‍රධාන ජල මාර්ග දෙකක් පවතී. ඉන් එක් මාර්ගයක් ඔස්සේ වර්ථාමානයේදීද පොකුණට, පෙරියන්කුලම වැවෙහි සිට ජලය ගෙන එනු ලබයි.
අභයගිරිවාසී භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ පැන් අවශ්‍යතා සපුරණු වස්, මෙම පොකුණ ඉදිකොට තිබූ බව සඳහන් වෙයි.
පළමුවන අග්බෝ රජුගේ කළ නිර්මාණයක් ලෙස හදුන්වන මෙය අභයගිරි ස්තුපයට නිරිත දෙස ලංකාරාමයට ආසන්නව පිහිටා ඇති විහාල පොකුණ දිගින් මිටර් 159 ක්ද පළලින් 52.7 ක් හා ගැඹුරින් මිටර් 9.5 ක්ද වෙයි. එයට දකුණු පැත්තෙන් තවත් ජල මාර්ග දෙකක් ඇති අතර එයින් එක් ජල මාර්ගයකින් විහාල වශයෙන් වර්ෂාව ඇති වන කාල වලදි තවමත් ඇත් පොකුණට ජලය සපයයි. පොකුණට උතුරු පැත්තේ ඇති පෙරිය කුලම වැව පිරෙන විට මේ ජල මාර්ගයෙන් ජලය පොකුණට ලැබේ. එය 1982 දි දක්නට ලැබිණ. පොකුණේ ජලය පිට කිරිමේ ජල පෙරණයක් හා ජල නිග්ගම නාලියක් පොකුණේ දකුණු පැත්තේ නැගෙනහිර කොනේ පතුලෙහි වෙයි. පොකුනට බැසිමට පඩි පේළි කිහිපයක් ඇති අතර දකුනු පැත්තේ පඩි පේලියට ආසන්නව බිසෝ කොටුවක් වෙයි. එතැන දක්වා ඇති ජල මාර්ගයෙන් එන ජලය මේ කොටුවට වැටි වේගය අඩු වි පසුව ගල් කානුවක් දිගේ ගොස් පොකුණ ඉවුරේ සවිකර ඇති ගල් පිහිල්ලට වැටි එම පිහිල්ලෙන් ජලය පොකුනට වැටිමට සලස්වා ඇත.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුරය ප්‍රවර්ගය:අභයගිරි විහාරය ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
සපන් දුරකතනය
Smart-phone යනු සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතනයකින් ඔබ්බට ගිය විශේෂ සේවා සපයන උපකරණයකි. සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතන නැතහොත් feature phone වලට වඩා මේවා වෙනස් වන්නේ එහි ඇති උසස් පරිගණන බලය(computing power) සහ සම්බන්දක (connectivity) හැකියාවනුයි. Smart-phone එකක් බොහෝවිට පූර්ණ මෙහෙයුම් පද්දති මෘදුකාංගයක් (operating system) භාවිතයෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර අතේ ගෙනයාහැකි පරිගණකයක එබ්බවූ ජංගම දුරකතනයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. Smart-phone එකක ඇති මෙහෙයුම් පද්දතිය මගින් වෙනත් වැඩසටහන් (application) හා මෘදුකාංග (software) ක්‍රියාකරවීම සදහා අවස්ථාව ලබාදෙන අතර එකවර කාර්යයන් කීපයක් කරගෙනීමට (multi tasking) නැතහොත් එකවර වැඩසටහන් කීපයක් ක්‍රියා කරවීමට හැකියාව ඇත.
ජංගම දුරකතන සම්බන්දක සංඛ්‍යාත පරාසය (network band)
සාමාන්‍ය ජංගම දුරකතනයක වැදගත්ම කොටස වන්නේ එය ක්‍රියාත්මක වන සංඛ්‍යාත පරාසයයි. ඔබගේ සේවාදායක දුරකතන සමාගම මගින් සේවා ලබාදෙන සං‍ඛ්‍යාත පරාසයට සරිලන පරිදි ඔබගේ Smart-phone උපකරණයද ක්‍රියා කළයුතුය. බොහෝ විට smart-phone උපකරණ තෙවන හා සිවුවන පරම්පරාවේ දත්ත හුවමාරු ක්‍රම හා සේවා සපයන නිසා ඊට අදාල වනපරිදි ඔබගේ දුරකතනය තෝරාගතයුතුය.
ජංගම දුරකතනයේ ප්‍රමාණය
සාමාන්‍යයෙන් smart-phone බොහෝමයක් විශාල touch screen තිරයක් සහිතව පැමිණේ. තිරයේ ප්‍රමාණය අගල් 2.5 සිට 4.5 දක්වා පරාසයක පවතී. මේ නිසා ඒවායේ විශාලත්වයද එම තිරයේ ප්‍රමාණයට අනුව අඩු වැඩි වේ. මේ නිසා අවශ්‍යතාවය අනුව තිරයේ ප්‍රමාණය තෝරාගතහැකිය. භාවිතය සදහා දිග සහ පළල එතරම් ගැටලුවක් නොවුනත් smart-phone එකක මහත වැඩිවන විට නම් එය භාවිතයේදී අපහසුතා මතුවේ. විශේෂයෙන්ම QWERTY මාදිලියේ සම්පූර්ණ යතුරුපුවරුවක්ද සහිත touch screen දුරකතන සදහා මෙය බලපායි. මේ නිසා 14~mm ට අඩු මහතක් සහිත smart-phone එකක් තෝරාගැනීම සුදුසුය. මීට අමතරව සාමාන්‍යයෙන් 180g ට වඩා බරින් අඩු දුරකතනයක් තෝරාගැනීමද වැදගත් වේ.
Smartphone ප්‍රොසෙසරය (processor)
සාමාන්‍ය පරිගණක වල මෙන්ම Smartphone වලද පරිගණන මොළය ලෙස දත්ත සකසනයක් නැතහොත් processor එකක් ඇත. මේවායේ වේගයන් සහ හැකියාවන් විවිධ පරාස වල පවතින අතර වර්තමානයේ වේගවත් dual core සහිත processors ද Smartphone සදහා පැමිණ ඇත.
පරිගණක ලොව ප්‍රධාන CPU නිෂ්පාදකයන් දෙපල වන intel හා AMD චිප CPU නිෂ්පාදන ආධිපත්‍ය දරන්නා සේම smartphone සදහා තම තනි ආධිපත්‍යය ලොව පුරා විදහා ඇත්තේ බ්‍රිතාන්‍ය මූලයක් සහිත ARM Holdings සමාගමයි. එහෙත් මෙම සමාගම intel වැනි සමාගම් වලින් වෙනස් වන්නේ තම සමාගම මගින්ම ප්‍රොසෙසර නිපදවීම පසෙකලා විධාන කට්ටලය (instruction set) පමණක් අලෙවි කිරීමයි.
මෙම විධාන කට්ටලයක් (instruction set) එකක් යනු සරලව පැවසුවහොත් ප්‍රොසෙසරයෙන් යම් ක්‍රියාවක් කරවාගැනීමට නම් එය ඇමතියයුතු ආකාරයයි. එම අමතන ආකාරය සම්මතයක් වන තරමට සහ බහුල වන තරමට අදාල ප්‍රොසෙසර වර්ග රාශියක් සදහා එකම වැඩසටහනක් ලියා ක්‍රියාත්මක කරගැනීමේ හැකියාව ලැබේ.
උදාහරණ ලෙස intel සහ AMD සමාගම් වලින් වැඩි දියුණු කළ අද ලොව බහුලවම භාවිතා වන ‍x86 instruction set ගැන සලකා බලමු. අප පරිගණක වල භාවිතා වන සියලු මෙහෙයුම් පද්දති සහ වැඩසටහන් ඔබගේ ප්‍රොසෙසරය AMD වුවද Intel උවද එක සේ ක්‍රියා කරන්නේ එම ප්‍රොසෙසර දෙකටම තේරුම් ගත හැකි යම් පොදු සම්මතයකට එම වැඩසටහන් ලියා ඇති බැවිනි. එනම් x86 instruction set එකට අවනත වන ලෙස x86-32 හෝ x86-64 (32 bit or 64 bit) මාදිලි වලින් ප්‍රොසෙසරය සහ අදාල දෘඩාංග සමග ගණුදෙණු කිරීමට එම වැඩසටහන් ලියා ඇති බැවිනි.
ARM සමාගමේ විධාන කට්ටලය පාදක කරගෙන අනෙකුත් සමාගම් වලට ප්‍රොසෙසර සෑදියහැකි ක්‍රම 2 කි ඒවා නම්
2) ARM සමාගම මගින් තම ARM instruction set එකට ගැලපෙන පරිදි කලින් නිර්මාණය කරන ලද නිදර්ශක සැලසුමක් (reference designs) භාවිතා කර තම සමාගමෙහි නව ප්‍රොසෙසර නිපදවා ගැනීම. උදා. Nvidia, Samsung වැනි සමාගම්
ARM සමාගමේ නවතම විධාන කට්ටලය ARMv7 සදහා වන නිදර්ශක සැලසුම් වන්නේ (reference design) cortex-A8 සහ cortex-A9 ප්‍රොසෙසරයි.
මෙම සැලසුම් භාවිතයෙන් නිපදවන ප්‍රොසෙසර අද පවතින උසස් තත්වයේ (high end) Smartphone සදහා භාවිතා වන අතර cortex-A8 ප්‍රොසෙසර 600MHz හෝ ඊට වැඩි තනි core සහිත ලෙසද cortex-A9 ප්‍රොසෙසරය ද්විත්ව core සහිත ගිගාහර්ට්ස් 1 හෝ ඊට වැඩි වේගයන් සහිත ප්‍රොසෙසරද වේ. පැරණි ARMv6 සදහා භාවිත වන නිදර්ශක සැළසුම වන ARM 11 ප්‍රොසෙසරයද තවමත් ඉතා බහුලව භාවිත වේ.
Smartphone එකක් යනු පරිගණකයකට සාපේක්ශව ගත්කළ ඉතා කුඩා උපාංගයකි. එහි ඇති විශාල බැටරිය සහ දර්ශක තිරය හැරුනුකොට ඉතිරිවන කුඩා ඉඩ ප්‍රමාණය පරිගණක චිප සහ smartphone මවුපුවරුව එකලස් කිරීමට යොදාගතයුතුය. මේ සීමිත ඉඩ ප්‍රමාණය උපරිම ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගැනීම සදහා system on chip හෙවත් SOC යොදාගනී.
SoC (System on chip)
System on Chip නැතහොත් SoC යනු කර්යයන් ගණනාවක් තනි පැකේජයකින් කරගතහැකි ලෙස එකලස් කරනලද ප්‍රොසෙසර වේ. මේවායේ CPU, GPU, video decoder, audio/image processor වැනි විවිධ කාර්යයන්ට ගැනෙන දෘඩාංග ගණනාවක් කැටි කර එකලස් කර තනා ඇත. මේ නිසා ශක්ති පරිභෝජනය ඉතා සීමිත වන අතර වේගවත් බවද වැඩි වේ. අද පවතින බොහෝ smartphone ප්‍රොසෙසර මෙසේ SOC ආකාරයෙන් එකලස් කරනලද ඒවා වේ.
උදා: Nvidia tegra 2, OMAP 3 SOCs. Qualcomm's Snapdragon, Samsung Hummingbird
තෝරාගැනීමේදී සැලකිලිමත් වියයුතු කරුණූ
Smartphone එකක CPU (central processing unit) එක ලෙස AMRv6 (ARM 11) හෝ ඉන්පසු පැමිණි ARMv7 (cortex-A8, cortex-A9) Instuction set සහිත CPU සහිත smartphone තෝරාගැනීම වඩා සුදුසුය. ඒවායින්ද Cortex-A8 හෝ ඉහළ හෝ එවැනි ARMv7 තාක්ශණය යොදාගෙන දියුණු කරනලද CPU නම් වඩාත් සුදුසුය.
ප්‍රොසෙසර තෝරාගැනීමේදී System on chip නැතහොත් SOC ඇසුරෙන් සැලකුවහොත් නව SOC බොහෝමයක ඇත්තේ cortex-A8 හෝ cortex-A9 සහිත CPU උපාංගවේ. එමනිසා CPU වලින් බැහැරව SOC තුළ ඇති එනෙකුත් උපාංග පිළිබඳව විශේෂයෙන් GPU පිළිබදව සැලකිලිමත් වීමට සිදුවේ.
වේගවත් ප්‍රොසෙසර මගින් වැඩසටහන් රාශියක් එකවර සුමටව ක්‍රියාකරවීම (multi tasking) 1080p හෝ 720p ලෙස ද්විමාන වීඩියෝ පටිගතකිරීම (HD video recording) හෝ නවතම අංගයක් ලෙද කැමරා 2 මගින් ත්‍රිමානව වීඩියෝ දත්ත ග්‍රහනය (3D HD video recording) කිරීම සහ ප්‍රභල GPU හා එක්ව high end වීඩීයෝ ක්‍රීඩා ජංගම දුරකතනයෙන් ක්‍රීඩා කිරීමේ හැකියාවද ලැබෙනුඇත.
GPU (Graphics Processing Unit)
ඔබේ පරිගණකයට හොද GPU එකක් නැතහොත් හොද වීඩියෝ කාඩ් එකක් අවශ්‍ය වන තරමටම අද පවතින smartphone සදහාද වේගවත් ප්‍රභල GPU එකක අවශ්‍යතාවය ඇතිවී ඇත. සාමාන්‍ය වීඩියෝ ක්‍රීඩා කිරීමට පමණක් නොව ඉහළ තත්වයේ ත්‍රිමාන (3D) පරිශීලක අතුරුමුහුණත් (user interface) භාවිතය සදහාද HDMI out හෝ එකවර බාහිරින් පිහිටි තිර කීපයකට රූප දත්ත සැපයීම සහ high end වීඩියෝ ක්‍රීඩා සදහා (console level gaming) ප්‍රභල GPU අවශ්‍ය වේ.
සාමාන්‍ය smartphone එකකට උවද පරිශීලක අතුරු මුහුණත (user interface) සුමටව ක්‍රියාකරවීම සදහා සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා සදහා GPU එකක අවශ්‍යතාවය මතුවේ. බොහෝ පැරණි smartphone වල GPU වල කාර්යයන්ද කළේ CPU මගිනි. එහෙත් එය සාපේක්ෂව අකාර්ක්ශම වන්නේ GPU තරම් CPU එකක් ග්‍රැෆික තොරතුරු සැකසීමට කාර්යක්ශමව යොදාගත නොහැකි නිසායි. මේ නිසා ඔබ smartphone එකක් තෝරගැනීමේදී එහි GPU එක පිළිබඳවද සැලකිල්ලක් දැක්වියයුතුය. අවම වශයෙන් GPU එකක් එහි වෙනම (dedicated) අන්තර්ගත කර ඇත්ද යන්නවත් සැලකිය යුතුය.
දැනට පවතින SOC වල අන්තර්ගත කර ඇති GPU වලින් Tegra 2 SOC සහිත smartphone වල අන්තර්ගත Tegra 250 (or higher), Adreno 205 or higher Marvell Armada 618 සහ Galaxy S මාදිලි වල පවතින PowerVR SGX 540, Mali-400MP වැනි GPU ඉහළ මට්ටමේ හැකියාවන් පෙන්වයි.
Smartphone මතක ගබඩාව (memory storage)
Smartphone වල භාවිතා කරන මතක ගබඩා ප්‍රධාන ලෙස කොටස් දෙකකට වෙන් කළ හැකිය.
පළමු වර්ගය පරිගණක වල ප්‍රධාන මතක (RAM) වල තිබෙන චංචල මතකයයි (volatile memory) එනම් RAM එකක අප දත්ත ගබඩා කළද විදුලිය විසන්දි කළ විගස එම දත්ත නැති වන නිසා එයට චංචල මතකය යැයි කියනු ලැබේ. මෙම මතක ඉතා වේගවත් සහ සාපේක්ශව මිල අධික වේ.
අනෙක් වර්ගය නම් non-volatile memory නැත්නම් අචල මතකයයි. මෙම මතක වර්ගයට විදුලිය නොමැතිව උවද දත්ත වලට හානියක් නොවී ගබඩා කර තබාගන්නට හැකියාව ඇත. අපිට බොහෝ සෙයින් හුරු පුරුදු flash drive වල ඇත්තේද මෙවැනි මතක වර්ගයකි. සාපේක්ශව වේගය සහ මිල අඩුය. non-volatile memory වර්ග රාශියක් ඇති අතර smartphone එකක මේවා භාවිතා වන්නේ අභ්‍යන්තර මතක සදහායි. අභ්‍යන්තර මතකය බොහෝ විට Flash මතකයක් වන අතර සියලුම වර්ගයේ ලිපිගොනු හා දත්ත ඔබගේ smartphone එකෙහි ගබඩා කිරීම සදහා උපකාරී වේ.
පුළුල් කළහැකි මතකය (expandable memory )
ඔබගේ smartphone එකෙහි අභ්‍යන්තර මතකය කුඩා එකක් නම් හෝ තවත් මතක ගබඩාවක් ඔබට අවශ්‍ය නම් පිටතින් මතක කාඩ්පත් (memory card) සවි කළහැකි පරිදි බොහෝමයක් smartphone වර්ග නිපදවා ඇත. මේ සදහා විශේෂ වූ card slot එකක් අදාල smartphone වල දැකියහැක. Micro SD., Mini SD, MMC වැනි මතක කාඩ්පත් අතරින් අද බහුලවම භාවිතා වන Micro SD කාඩ්පත් ගැන පමණක් මෙහිදී අවදානය යොමු කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.
Micro SD Card (Micro Secure Digital) සහ Micro SDHC (Micro Secure Digital High Capacity)
ධාරිතාව අනුව ගත් කළ MicroSD කාඩ්පත් 4GB පමණ දක්වාද ඊට ඉහළ ධාරිතා සදහා නව පරපුරේ MicroSDHC කාඩ්පත්ද භාවිතා කළයුතුය.
එහෙත් Micro SD සදහා සහාය දක්වන සියලු smartphone වර්ග Micro SDHC සදහා සහාය නොදක්වන නිසා memory කාඩ්පත් මිලදී ගැනීමේදී ඒවා ඔබගේ smartphone එක සදහා ගැලපෙනවාදැයි සැලකිලිමත් වියයුතුය.
මෙහිදී අප සැලකිල්ලට ගතයුතු අනෙක් කරුණ වන්නේ මෙම කාඩ්පත් වල දත්ත හුවමාරු වේගයයි නැතහොත් දත්ත ලියන සහ කියවන වේගයයි (read/write speed).
MicroSD and M2
Micro SD කාඩ්පත් ඒවායේ දත්ත හුවමාරු වේග අනුව class වලට බෙද ඇත. මෙසේ class 1, 2, 4, 6, 10 ආදී ලෙස සදහන් කළ Micro SD කාඩ්පත් ඔබට මිලදීගත හැකිය. මෙහි class 1 යනු අඩුම වශයෙන් 1MBps ලිවීමේ වේගයක් (writing speed) සහිත වියයුතුය යන්න සම්මතයයි. උදා: මෙසේ class 6 සදහා එම අගය 6MBps වේ.
වේගවත් කාඩ් මගින් ඔබට ඉක්මනින් දත්ත ගබඩා කිරීම හා ලබාගැනීම කළහැකිය. විශේෂයෙන් වැඩි ධාරිතා සහිත (8GB~16GB) කාඩ්පත් සදහා අවම වශයෙන් class 4 වර්ගයේ Micro SD කාඩ්පතක් වත් තෝරාගැනීමට සැලකිලිමත් වන්න. විශේෂයෙන්ම HD video recording (720p) සදහා අවමය class 4 සහ 6 අතරද Full HD video recording (1080p) සදහා class 10 ද යොදාගැනීම වඩාත් සුදුසුය.
Hot-Swappable memory
මෙයින් කියවෙන්නේ අදාල smartphone එකෙහි මතක කාඩ්පත smartphone එක ක්‍රීයාකාරීත්වයේ තිබියදීම ඉවත්කළහැකි හෝ ඇතුළු කර හදුනාගෙන ක්‍රියාකාරී කළහැකි වීමයි. Smartphone එක ක්‍රියා විරහිත කිරීමක් හෝ restart කිරීමක් ඒ සදහා අවශ්‍ය නොවේ. සෑම smartphone එකකම මෙම හැකියාව නොමැති බව සලකන්න.
RAM (Random Access Memory) මතකය
Smartphone තුළ ඇති RAM එකක ක්‍රියාවද පරිගණකයක ක්‍රියාවටම සමාන නිසා ඒ පිළිබඳව වැඩි දුර විස්තර නොකර RAM භාවිතය පිළිබඳව සලකා බලමු.
Smartphone මෙහෙයුම් පද්දතිය හා වැඩසටහන් (application) දෙකෙන්ම RAM පරිභෝජනයට ගනී. ඒ තම කටයුතු වලදී ඉතා ඉක්මනින් අවශ්‍ය වන දත්ත ගබඩා කර තබාගැනීමටයි. RAM මතකය අධිවේගී එහෙත් චංචල මතකයකි. එනම් විදුලි බලය විසන්දි කරවිට එහි දත්ත මැකී යයි. මේ නිසා වැඩසටහන් වල ප්‍රතිදාන දත්ත ගබඩා කිරීමටත් වෙනත් දත්ත ගබඩා කිරීමටත් smartphone එකක අභ්‍යන්තර මතකයක්ද (internal memory) පවතී. මෙය බොහෝ විට අචල මතකයකි (flash memory).
විශාල RAM මතක සහිත smartphone වලට වඩාත් සංකීරණ වැඩසටහන් ක්‍රියා කළ හැකිය (ප්‍රොසෙසරය ආ අනෙක් තත්ත්වයන් සහිත නම්). එමෙන්ම වැඩසටහන් කීපයක් එකවර ක්‍රියා කරවීමට හැකියාව ලැබේ.
දැනට පවතින සුලබවම මෙහෙයුම් පද්දතිය වන ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්දති සහිත smartphone සදහා උපරිම ක්‍රියාකාරීත්වයක් ලබාගැනීමට නම් මදක් වැඩි RAM ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය බැවින් පහත අවම සීමාවන්ට යටත්වව එම smartphone තෝරාගැනීමට සැලකිලිමත් වන්න.
ROM (Read-Only Memory)
Smartphone එකක මෙහෙයුම් පද්දතිය (OS) හා එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය bootloader ආදිය තැන්පත් කර තබන්නේ ROM එකයෙහිය. මීට අමතරව බාහිරින් අප ස්ථාපිත කරන වැඩසටහන් (installed applications) වේගවත් පිවිසුමක් සදහා ROM මතකයේ ස්ථාපිත වේ. මේ සදහා ROM මතකය OS එක හා වැඩසටහන් සදහා වෙන වෙනම කොටස් කර ඇත.
ROM මතකය කියවීමට පමණක් ඇති මතකයකි. එහෙත් විශේෂ ක්‍රම මගින් එහි ඇති දත්ත නැවත ලිවියහැකි අතර එම ක්‍රියා පටිපාටිය flashing යනුවෙන් හැදින්වේ. Smartphone වල මෙහෙයුම් පද්දති අළුත් කිරීම හෝ යාවත්කාලීන කිරීම ආදිය සදහා යොදාගනු ලබන්නේ මෙම ක්‍රමයයි.
සමාන්‍යෙන් වැඩි ROM මතකයක් සහිත smartphone එකක් නම් එහි මෙහෙයුම් පද්දතියට යන ඉඩ ප්‍රමාණයට අමතරව ඉතිරි ඉඩෙහි තවත් වැඩසටහන් හා මෘදුකාංග ස්ථාපිත කළහැකි නිසා smartphone එකක් තෝරා ගැනීමේදී ROM මතකය පිළිබඳවද සැලකිලිමත් වියයුතුය.
විශේෂයෙන් ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් මෙහෙයුම් පද්දතිය වැනි මෙහෙයුම් පද්දති සදහා ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වැඩසටහන් විශාල වශයෙන් නොමිලේ ලබාගත හැකි නිසා විශාල ROM එකක් තිබීම වාසිදායකය. මීට අමතරව Android 2.2 හෝ 2.3 මෙහෙයුම් පද්දතියේ සිට ඔබට ROM එක වෙනුවට වැඩසටහන් ස්ථාපිත කිරීමට අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර Micro SD මතකයද භාවිත කිරීමට ඉඩ සලසා දෙයි.
ප්‍රදර්ශක තිරය (Display Screen)
Smart-phone බොහෝමයක ඇති ස්පර්ශ සංවේදී තිර (touch screen) පිළිබඳව මෙහෙදී අවදානය යොමු කරමු. මෙහිදී සැලකිලිමත් වියයුතු කරුණු රාශියකි. ඒවා නම් තිරයේ ප්‍රමාණය, තිරයේ විභේදනය (resolution), පැහැදිලි තීවූර රූප, හීරීම් වලට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව, විවිද කෝණ වලින් නැරබීමේ හැකියාව සහ සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරය නැරබීමේ හැකියාව ආදියයි.
ස්පර්ශ සංවේදී තිර වර්ග (touch screen types)
Touch Screen සදහා යොදාගන්නා තිර සාදා ඇත්තේ LCD(liquid crystal display) හෝ LED (light emitting diode) තාක්ශණ භාවිතයෙනි.
LCD තිර වර්ග
කලකට ඉහතදී නව LCD තිර හදුන්වා දුන්නේ පැරණි විශාල CRT (cathode ray tube) වලට සාර්ථක ආදේශකයක් ලෙසයි. එහෙත් LCD තිර තමුන්ම ආලෝකය නිපදවා ගැනීමක් සිදු නොකරන නිසා පසුතල ආලෝකකරණයක් (background lightning) අවශ්‍ය වේ. තවද LCD තිර LED මෙන් කාර්යක්ශම නොවේ. මෙම කරුණු නිසා එහි ශක්ති පරිභෝජනය LED පුවරු හා සසඳන විට තරමක් වැඩිය. LCD තිර වල රූප තීවුරතාවය හා පැහැදිලි බව සාමාන්‍ය මට්ටමක පවතින අතර වැඩි දියුණු කිරීම් මගින් දුර්වලතා මගහැර නිපදපූ නව තිර වර්ගද වෙළදපොලේ දැකියහැක. LCD තිර වර්ග කීපයක් ගැන පහත සලකා බලමු.
TFT-LCD (Thin Film Transistor - Liquid Crystal Display)
බහුලවම දැකිය හැකි තිර වර්ගයයි. මදක් යල් පැන ගොස් තිබුනද අදත් මෙම තිර smart-phone සදහා විශාල ප්‍රමාණයෙන් භාවිත වන්නේ සාපේශව මිල අඩු නිසායි. තිරයේ ප්‍රභේදනය(contrast) සහ දීප්තතාවය (brightness) සාමාන්‍ය අගයක් ගත්තද සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරයේ දෘශ්‍ය භාවය (sunlight legibility) සාපේක්ශව දුර්වල අතර තිරයෙන් ආලෝකය පරාවර්තනය වීම (reflection) ද වැඩි අගයක් ගනී.
IPS LCD/Retina display සහ Super Clear LCD (S-LCD)
මේවාද TFT-LCD තිර වලම වැඩි දියුණු කරන ලද තිර වර්ගවේ. වඩාත්ම වැදගත් අංගයක් ලෙස තිරයෙන් ආලෝක පරාවර්තනය වීම සෑහෙන පමණකට මෙම තිර වල අඩූ කර ඇති අතර උසස් පැහැදිලි රූප, ප්‍රභේදන(contrast) සහ දීප්තතාවය (brightness) දැකිය හැක. විශේෂයෙන් iphone 4 සදහා භාවිතා වන IPS LCD වල ඉහත ගුණයන් ඉතා ඉහල මට්ටමක පවතී.
AMOLED(Active-Matrix Organic Light-Emitting Diode)
කාබනික සංයෝග යොදා තැනූ LED වර්ගයක් වන මෙහි පික්සල් එකිනෙක යොමු කිරීම සදහා Active Matrix තාශණය යොදාගනු ලබයි. AMOLED තිර සෑම අතින්ම LCD වලට වඩා ඉදිරියෙන් සිටින අතර අඩු ශක්ති පරිභෝජනය සහ අඩු මුදලකින් නිෂ්පාදනය කළහැකි විම නිසා වර්තමානයේ ඉතා වේගයෙන් ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී.
තිරයේ ප්‍රභේදනය (contrast), දීප්තතාවය (brightness), සූර්යාලෝකය හමුවේ තිරයේ දෘශ්‍ය භාවය (sunlight legibility) ඉතා හොද අගයක් ගන්නා අතර සාපේක්ශව ආලෝකය පරාවර්තනය වීම (reflection) ද අඩු අගයක් ගනී. මීට අමතරව විවිද කෝණ ඔස්සේ තිරය නැරබීමේදී (viewing angles) සහ රූප වල පැහැදිලි භාවය හා ගුණාත්මක භාවය (image quality) මධ්‍යස්ඵ අගයක් ගනී.
ClearBlack AMOLED සහ Super AMOLED
AMOLED වලම වැඩි දියුණු කරන ලද තිර විශේෂවේ. මෙම තිර විශේෂ සෑම අතින්ම විශිෂ්ට හැකියාවන් පෙන්වන අතර AMOLED වල ගුණාත්මක භාවය තවත් වැඩි කර එහි දුර්වලතා නැති කර නිපදවා ඇත. මේවායේ කාර්යක්ශමතාවය හා ඉතා අඩු ශක්ති පරිභෝජනයද නිසා smart-phone එකක් දිගු කාලයක් ක්‍රීයාකරවීම සදහා ඉතා වැදගත් වේ.
විවිධ ස්පර්ශක සංවේදී තිර තාක්ශණ (Touch Screen Technologies)
ස්පර්ශක සංවේදී තිරයක් ස්පර්ශ කළ විට ඊට අදාල ක්‍රි යාව කරගැනීම සදහා එම සංඥා ග්‍රහනය කරගත යුතුය. මෙසේ ස්පර්ශය සංවේදනය කරගැනීමේ ප්‍රධාන ක්‍රම 2කි ඒවා නම්
1) Surface techniques - electrical/acoustic විද්‍යුත් සන්නායකතාවය හා ධ්වනි කම්පන මගින්
2) Edge techniques –optical ආලෝක හා අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන්