ජර්මනිය
හිට්ලර්ගේ නැගෙනහිර වීර චාරිකාව (1941 ජුනි-නොවැම්බර්)
1941 ජුනි 22 දා අළුයම 3.30ට ජර්මන් අහස් යානා සිය ගණනක් විසින් රුසියන් හමුදා මූලස්ථාන, සැපයුම් ගබඩා, සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථාන, ධාවන පථ  පාලම් හා ප්‍රධාන නගර ඉලක්ක කොට ගනිමින් බෝම්බ හෙළීමත් සමඟ හිට්ලර්ගේ ‘බාසරෝසා’ ක්‍රියාන්විතය ආරම්භ විය. කාලතුවක්කු 11,000 ක් විසින් එල්ල කල වෙඩි මුර කිහිපයකින් පසු අනතුරුව යුද ටැංකි හා සන්නද්ධ වාහන 6000ක් පෙරටු කොටගත් භටයන් 32 ලක්ෂයකින් සමන්විත දැවැන්ත ජර්මන් හමුදා 3ක් සැතපුම් 1800 ක පෙරමුණක් ඔස්සේ රුසියාව තුලට කඩා වැදුනේ සියළු බාධක සුනු විසුනු කරමිනි. ජර්මන් හමුදාව සතු ඩිවිෂණ 240 න් 153 ක්ම යොදවා තිබුනේ බාබරෝසා මෙහෙයුම සඳහාය. මේ කිසිත් නොදත් බර්ලින් වැසියෝ තවමත් නින්දේ පසු වෙද්දී රුසියාවට පහර දීමේ නිල ප්‍රකාශය කියවීම පිළිබඳ ගොබ්ල්ස් හා රිබන්ට්‍රොප් අතර මහා දබරයක් ඇති විය. උදෑසන 5.30ට ගොබ්ල්ස් විසින් හිට්ලර්ගේ ප්‍රකාශය කියැවීමටත්, පැය බාගයකට අනතුරුව රිබන්ට්‍රොප් විසින් තවත් ‘විශේෂ නිවේදනයක්’ කිරීමටත් එකඟ වූයේ දෙදෙනා බොහෝ වේලාවක් කලහ කිරීමෙන් අනතුරුවයි. ආරම්භය හිට්ලර් අපේක්ෂා කල පරිදිම අතිශය සුභදායී විය. යුද්ධයක් කිසිසේත්ම අපේක්ෂාවෙන් නොසිටි රුසියන් දේශ සීමා භටයන් සිදු වන්නේ කුමක් දැයි වටහා ගන්නා විට සතුරා සමන්විත පළමු ආරක්ෂක වලල්ල පසු කොට ගොස් ඉදිරියට ගොස් හමාරය. දස දහස් හණනක් ආරම්භක වෙඩි මුරයේදීම මිය ගියෝය. තුවාල ලද්දෝ පසු පසින් පැමිණි එස්. එස්. භට කණ්ඩයායම් විසින් ඝාතනය කරනු ලබූහ. පතොරම් අවසන්ව වල්මත් වී සිරභාරයට පත් වූවන් වඩාත් ඛේදජනක ඉරණමක් සඳහා ‘පිරික්සුම් කඳවුරු’ වලට යැවිණ. යුද්ධයේ පළමු දිනයේදීම රතු හමුදාවේ අණදෙන ව්‍යුහය වියවුල් වී ගියේය. සටනකින් තොරව අංගන වල නවතා තිබියදීම විනාශ වූ සෝවියට් ගුවන් යානා ගණන 1800කි. ලෙනින්ග්‍රාඩ් දෙසට යොමු වූ ජර්මන් උතුරු දිග පෙරමුනේ ආරම්භක වේදිකාව වූයේ ප්‍රසියාවයි. හිට්ලර්ගේ නැගෙනහිර මූලස්ථානය ද එහි පිහිටා තිබිණ. යුක්රේයනය බලා ගිය දකුණු දිග පෙරමුණ හා ගුඩේරියන් අණදුන් 2 වන පැන්සර් කණ්ඩායම අයත් මොස්කොව් බලා ගිය මධ්‍යම පෙරමුණ ගමන් ඇරඹුවේ පෝලන්තයෙනි. බ්‍රෙෂ්ට්-ලිටොව්ස්කි හි රතු හමුදා ගැරිසනය අවසන් භටයා හා උණ්ඩය දක්වා සටන් කිරීමට ඉදිරිපත් වූ බැවින් බලකොටුව අත්පත් කොට ගැනීමේ කටයුත්ත පිටිපසින් එන පාබල බල ඇණි වලට ඉඩහල ගුඩේරියන් සිය යුද ටැංකි ඉදිරියටම මෙහෙයවීය. දුම්රිය ගමනාගමනය ඇණ හිට සැපයුම් වලට බාධා ඇතිවූයේ රුසියානුවන් පුරා මසක් එහි සටන් වැදුන නිසාය. පෙරමුණ පුරා තැනින් තැන ගමන් කල ගුඩේරියන්ගේ අණදෙන රථය වරක් සතුරු භටයන්ගේ වෙඩි පහරට ලක්වීම නිසා ඔහුගේ ජීවිතය ගැලවුනේ යන්තමිනි. අනතුරුව නිකුත් කෙරුන රුසියන් පුවත් නිවේදනයක ඔහු මිය ගියබව ද සඳහන් විය. තමා යහතින් ජීවත් වන බව ගුවන් විදුලිය පණිවුඩයක් මගින් දැනුම් දෙමින් ඔහු ඔවුන්ගේ වරද නිවරද කොට දුන්නේය. පස් දිනෙකින් උතුරු දිග බලඇණියේ 4 වන පැන්සර් කණ්ඩායම ලැට්වියාවේ ඩ්වීනා නදිය තරණය කරන අතර 2 වන පැන්සර් කණ්ඩායම හා අසල්වැසි 3 වන පැන්සර් කණ්ඩායම මින්ස්ක් නගරයට බටහිරින් මුණ ගැසුනාහ. පාබල හමුදා පිටුපස කොටුවී සිටි රුසියානුවන් විනාශ කරමින් තවදුරටත් පමා වුවද ගුඩේරියන් හා ඔහුගේ අසල්වැසි පැන්සර් කණ්ඩායම් නායක කල්නල් ජනරල් හොත් ඊලඟ ඉලක්කය වූ ස්මොලෙන්ස් කරා ගමන් ඇරඹූයේ නගරය වටා ජර්මන් වලල්ලේ ශක්තිය ගැන සෑහීමකට පත්වූ නිසාය. රතු හමුදාවට යුද ටැංකි 3000 ක් හා කාල තුවක්කු 1800ක් සටනේ දී අහිමිවිය. කම්පනය නිසා මානසිකව ඇද වැටුන ස්ටාලින් යලි ධෛර්යය උපදවා ගත්තේ ජුලි 3 වන දාය. පුරා සතියක් නොකා නොබී කුටියට වී සිටි ඔහු එදින හදිසියේ කල එලි බැස පසු බැසීමේදී සතුරාට ප්‍රයෝජනවත් වන කිසිවක් ඉතිරි නොකොට දවා හළු කරන මෙන් රටවැසියන් ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. ජෝර්ජි සුකොව් ඇතුළු ඉහල රතු හමුදා නායකයන් සියළු දෙනා පෙරමුණ බලා ගොස් සිටි හෙයින් මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කලේ බොරිස් ෂැපොෂ්නිකොව්ය. මෙතෙක් අත් නුදුටු රුසියන් ටී-34 යුද ටැංකි වල ප්‍රහාරයකට මුහුණ දීමට එදින ගුඩේරියන්ට සිදුවිය. ඇල වූ ඉදිරි සන්නාහය, මි.මී 76 තුවක්කු කට, පුළුල් රෝද පටි හා පැයට සැතපුම් 35 වේගය හේතුවෙන් මෙම යුද ටැංකි ඒවායේ ජර්මන් ප්‍රතිවාදීන්ට වඩා ගුණාත්මක බවින් උසස් බව ඔහු වටහා ගත්තේ පහර කෑ 18 වන පැන්සර් ඩිවිෂනය ලද හානිය දැකීමෙනි. සිය අණදෙන නිලධාරියා වූ වොන් ක්ලූග් ගේ අසතුට නොසලකමින් ගුඩේරියන් ඉදිරියටම ගියද ඩ්නීපර් නදිය තරණය සිතූ තරම් පහසු වූයේ නැත. වඩාත් හොඳින් සංවිධානය වී සිටි රුසියානුවෝ දැන් වඩා දැඩිවත් නිතර නිතරත් පහර දුන්හ. රතු හමුදාව ලබා තිබූ හානිය ඛේදජනයකය. බටහිර හමුදා දිස්ත්‍රික්ක තුල වූ ඩිවිෂන 164න් 89ක් ද ගුවන් යානා 7500ක්ද ඒ වනවිට විනාශ වී තිබිණ. යාන්ත්‍රික ඩිවිෂන 29 කින් හොඳ ක්‍රියාකාරී තත්වයේ ඉතිරිව තිබුනේ ඩිවිෂණ 9කි. මේ හේතුවෙන් හිට්ලර් ඉක්මන් ජයග්‍රහණයක් ගැන වඩ වඩාත් බලපොරොත්තු සහගත විය. “අගෝස්තු 01 ද වෙනකොට අපි මොස්කොව් වල! සැප්තැම්බර් ඉවර වෙනකොට රුසියන් යුද්දෙ ඉවරකරතෑකි.” ඔහු ජුලි මස මැද හරියේ විශ්වාසය පල කලේය. “ දැන් තියෙන්නෙ අපිට මේ යෝද කේක් ගෙඩිය කොනක ඉදන් කෑලි වලට කප කප භුක්ති විඳින එකයි.” හේ ගෝරින්ට පැවසීය. අනපේක්ෂිත රුසියන් ප්‍රහාර නිසා ස්මොලෙන්ස්ක් වැටලීම ජුලි 26 දා තෙක් සම්පූර්ණ වූයේ නැත. මේ අතර හිට්ලර් සිය අදහස වෙනස් කොට ගත්තේය. මොස්කොව් කරා යාමට පෙර යුක්‍රේනය හා ක්‍රිමියාව අත් පත් කොටගැනීමට ඔහුට ඕනෑ විය. එහෙයින් ගුඩේරියන් ගේ 2වන පැන්සර් කණ්ඩායමට දකුණ බලා හැරීමට ඔහු නියම කලේය. ගුඩේරියන් මෙම නියෝගයට විරුද්ධ විය. යුක්රේනය හා මොස්කොව් යන ඉලක්ක දෙකම ජය ගැනීමට ශක්තියක් තම හමුදා කණ්ඩායමට නැත. “ඕක නායකතුමාටම කියන්න,” ඒ ඇසූ හමුදාපති වොන් බ්‍රෝෂිච්ට් කීය. දින කිහිපයක අනතුරුව ගුඩේරියන් හිට්ලර්ගේ නැගෙනහිර මූලස්ථානය වූ ප්‍රසියාවේ ඝන වනාන්තරයක් තුල පිහිටි ‘වෘක ලෙන’ ට කැඳවන ලදී. හිට්ලර් යුද ටැංකි ජනරාල්වරයාට සාවධානව සවන් දුන්නේය. එහෙත් යුක්රේ නය පසුවට තබා මොස්කොව් කරා යාම මැනවයි ගුඩේරියන් කල යෝජනාව ඇසූ හේ කෝප විය. “ඔන්න ඕකනේ කියන්නෙ? තමුසෙලාට මේ යුද්ධෙ ආර්ථික පැත්ත තේරෙන්නෙ නෑ. අපිට යුක්‍රේනයෙ තිරිඟු ඕන. ක්‍රිමියාවෙ ඉඳල රතු ගුවන් හමුදාවට පුළුවන් රොමේනියාවෙ තෙල් නිධි වලට බෝම්බ දාන්න. තමුසෙල හදන්නෙ පොතේ හැටියට වැඩ කරන්න...” කරබාගත් ගුඩේරියන් නියෝගය පිලිපැද්දේය. අගෝස්තු 24 දා සෝවියට් තාක්ෂණයේ ඉහලම ජයග්‍රහණය ලෙස සැලකිය හැකි වූ ද්නීපර් නදිය හරහා වූ දැවැන්ත ජල විදුලි බලාගාරය පසු බසින රුසියානුවන් විසින්ම පුපුරවා හරින ලදී. ඉදිරි ගමන වඩාත් අසීරු වූයේ සරත් වැසි ඇද හැලිම නිසාය. ජලාශ පිටාර ගැලීම නිසා මහා මාර්ග යට විය. ගුඩේරියන්ගේ 2 වන පැන්සර් කණ්ඩායම මේ සියළු බධක මැඩලමින් මොල්දාවියාව හරහා පැමිණි දකුණු දිග හමුදා කණ්ඩායම හා එක්වූ සැප්තැම්බර් 15 දාය. මෙම සටනේදී අලංකාර කියෙව් නගරය රතු හමුදාවට අහිමි වූයේ භටයන් 665,000 ක්ද සමඟය. ගුඩේරියන් පසුව පැවසුවේ මෙම පහසු ජයග්‍රහණය නිසා හිට්ලර් පමණක් නොව ජර්මන් සෙනෙවි මණ්ඩලය පවා වඩාත් මුලා වේ වැටුන බවය. එය උපාය මාර්ගිකවිනාශයකි. මේ දිනවල ඔත්තු බලන ජර්මන් ගුවන් යානා වලට මහත් කුහුලක් ඇතිකරමින් උතුරේ හා දකුණේ පෙරමුන පිටුපස සිට එකකට පසු එකක් වශයෙන් දිනපතා නැගෙනහිර බලා ගමන් කරන දුම්රිය පෙලකි. මැදිරි 8000 ක් පමණ සඳහා යොදවා තිබිණ. කොමියුනිස්ට් නායකයන් සිය වස්තුවද රැගෙන පලා යතැයි ගෝරින් සැක කලේය. එහෙත් රුසියානුවන් තර්ජනයට ලක් වූ පෙදෙස් වල් සිය  කර්මාන්තශාලා ඉවත් කොට ඒවා ‍යූරල් කඳු අවට ආරක්ෂිත කලාප වල යලි සවිකල බව ජර්මන් ඔත්තු සේවා අවබෝධ කොට ගැනීමට කලක් ගත විය. තම පොලිස් කණ්ඩායම් විසින් කෙරෙන පවිත්‍රකරණ කටයුතු සොයා බැලීම සඳහා හිම්ලර් ද යුද පෙරමුණට පැමිණියේය. මින්ස් හි අළුතින් පිහිටවූ එස්.එස්. මූලස්ථානයට ලඟා වූ ඔහු ‘කඩා කප්පල් කාරීන් හා ඔත්තු කරුවන්’ ලෙස චෝදනා ලත් යුදෙව්වන් 200ක් වෙඩි තබා ඝාතනය කරනු නැරඹීමටද ඔහු සහභාගී වූයේ කැමැත්තෙනි. සමූහ ඝාතනයක් ඔහු ඊට පැර දැක තිබුනේ නැත. ඔවුන් ලවාම කප්පවන ලද සමූහ මිනී වලක් තුල එස්. එස්. භටයන් විසින් සිරකරුවන්ට වෙඩිතබන විට ආසන්නයේම සිටි හිම්ලර් ගේ මුහුණට හා කබායට මොල කැබලි විසි විය. “මේ වැඩේට මීට වඩා හොඳ ක්‍රමයක් හොයා ගන්න වෙනවා…”. ලේන්සුවක් ගෙන නිහඬව ලේ පිසලා ගත් හේ අපරාධ පොලිසියේ (ක්‍රිපෝ) ප්‍රධානී ආතර් නෙබ්ටඋපදෙස් දුන්නේය. හිම්ලර්ගේ විසඳුම වූයේ ගෑස් කුටි හා ආදාහනාගාර සෑම පිරික්සුම් කඳවුරක් තුලම පිහිටුවීමයි. උතුරු දිග බල ඇණිය ෆින්ලන්ත හමුදාවේ සහායද ඇතිව ලෙනින්ග්රාවඩ් වැටලීම සම්පූර්ණ කරන අතරතුර ගුඩේරියන් දැන් සූදානම් වූයේ මොස්කොව් බලා යාමටයි. එ සඳහා හිට්ලර් ඔහුට අළුත් යුද ටැංකි 100 ක් එවා තිබුණි. ඔක්තෝබර් 01 දා ඇරඹුන එම ප්‍රහාරය ද සාර්ථක වල ලකුණු දස දෙසින් පෙණින. එදින 2 වන පැන්සර් කණ්ඩායමේ ඉදිරි ඒකක සැතපුම් 85ක් ගමන් කලෝය. පස් දිනකින් ගුඩේරියන්ගේ 17 වන පැන්සර් ඩිවිෂණය බ්‍රියන්ස්ක් නගරය හා දෙස්නා නදිය හරහා වැටෙන දුම්රිය පාලම අත්පත් කොට ගත්හ. සැපයුම් අතින් බලන කල මෙය විශාල වාසියක් වූ අතර ජයග්‍රහණය පෙනෙන නොපෙනෙන මානයේ ඇති බව ගුඩේරියන් පවා මොහොතකට සිතීය. එහෙත් එදා රෑ හිම කුණාටු ආරම්භ විය… කාලගුණය වෙනස් වන්නට වූයේ ආදරවන්තියක් මෙනි. කෙමෙන් වැඩි වෙන හිම පතනය නිසා මහා මාර්ග අවහිර වූ අතර රෝද සහිත වාහන වලට ගමනා ගමනය වඩාත් අපහසු විය. කොරේ පිටට මරේ කියන්නාක් මෙන් රුසියන් ප්‍රහාර දිනෙන් දින උත්සන්න වේ. බලගතුම සතුරා වූයේ ටී-34 යුද ටැංකි කණ්ඩායම්ය. හමුදා සෙනෙවි මණ්ඩලයට විශේෂ වාර්තාවක් ලියමින් මෙම බිහිසුනු යුද ටැංකිය පිළිබඳ වැඩිදුර හැදෑරීම සඳහා නියෝජිතයෙක් යුද බිමට එවන මෙන් ඉල්ලසිටි ගුඩේරියන්, එය විනාශ කිරීමේහිලා සමත් යුද ටැංකි නාශක අවියක් නිපදවීමේ වැදගත් කමද අවධාරණය කලේය. සෝවියට් රාජ්‍යය ඉතිහාසයේ දුෂ්කරම පරීක්ෂණයට මුහුණ දෙමින් සිටියාය. සතුරා ඇගේ අගනුවරට කිසිදිනෙක මෙතරම් සමීප නොවීය. කර්මාන්ත ශාලා, දෙපාර්තමේන්තු, පරිපාලන ඒකක හා තානාපති කාර්යාල සැතපුම් 350ක් නැගෙනහිරින් පිහිටි කුබිෂොව් නගරය කරා ගෙන යනු ලැබුවද, කොම්යුනිස්ට් පක්ෂයේ මධ්‍යම කාරක සභාව හා රතු හමුදාවේ ඉහල අණදෙන මූලස්ථානය හෙවත් ‘ස්ටාව්කා’ ව මොස්කොව් හිම රැඳිණ. විශේෂ දුම්රියක් සූදානමින් තිබුණද, නගරය හැරයාම ප්‍රතික්ෂෙප කල ස්ටාලින් ක්‍රෙම්ලිනයේ සිට තවදුරටත් සටන මෙහෙයවීය. රුසියන් විප්ලවයේ 24 වැනි සංවත්සරය නොවැම්බර් 07 දා රතු චතුරස්‍රයෙදී සතුරු තර්ජන නොතකා මහ ඉහලින් සමරණ ලදී. මොස්කොව් සගරය සතුරාගෙන් රැක ගන්නෙමැයි ශපථ කරමින් නගරාරක්ෂක බල ඇණි ලෙනින් සමාධිය අභියස ආචාර පෙලපාලියේ යෙදුනහ. රතු හමුදාවේ හා නගර වැසියන්ගේ ධෛර්යය රැක ගනු වස් ලෙනින්ගේ සිරුර නගරයේ තිබීම තමා රැදී සිටීම තරම්ම වැදගත් බව ස්ටාලින් දැන සිටියේය. මොස්කොව් නුවර පමණක් නොව රට පුරා මේවන විට ක්‍රියාත්මක වූ පාටිසාන් (සැඟවී සටන් කරන දේශප්‍රේමීන්) කණ්ඩායම් සමන්විත වූයේ මහල්ලන් හා දැළි රවුල්වත් නොවැඩුන ගැටවරන් ගෙනි. මෙම අපූරු ‘බැටෑලියන’ වල කුස්සි අම්මලා හා හෙදියන් වූවෝ එඩිතර මැහැල්ලෝ හා දැඟලිල්ල සහිත ගැටිස්සියෝය. ජර්මන් ආක්‍රමණයට මුහුණ දීමේදී සෙසු රටවල් වලට සාපේක්ෂව රුසියාව සතු වූ විශාලතම වාසිය නම් ස්ටාලින්ගේ නායකත්වය හා රතු හමුදාවේ අමිල කැපවීම පමණක් නොව සෝවියට් සාමුහික කරණය යටතේ ලෙනින් සිවිල් යුද සමයේ වරක් පෙරහුරු ගත කොට තිබූ ‘යුද-කොමියුනිස්ට්වාදී’ සංස්කෘතියකට නතුවීමට මහජනයා තුල වූ සූදානමයි. ආරක්ෂක සටනේදී කවදත් දස්කම් පෑ රුසියාවේ සම්ප්‍රදායික උපාය වූයේ ආක්‍රමණය හමුවේ පසු බැසීමය. දැවැන්ත භූමිය හා විෂම දේශගුණය ඈට මේ සඳහා කදිම පිටිවහලකි. සීත සෘතුව ඇගේ සදාකාලික මිතුරාය. වඩා තීරණාත්මක වූයේ ටෝකියෝහි සිටි එන්.කේ.වී.ඩී (කේ.ජී.බී. සංවිධානයේ පූර්වගාමියා) ඔත්තු කරුවන් විසින් ජපානය නියත වශයෙන්ම රුසියාවට පහර නොදෙනු අති බවට මොස්කොව් නුවරට තහවුරු කිරීමයි. මේ හේතුවෙන් ඈත පෙරදිග ස්ථාන ගත තිබූ බලඇණි වලින් කොටසක් වහා බටහිරට ගෙන ඒමට රතු හමුදාවේ ඉහල අනදෙන මූලස්ථානයට හෙවත් ‘ස්ටාව්කාව’ ට අවස්ථාව ලැබිණ. එහෙත් දැඩි ලෙස සන්නද්ධ වූ රතු හමුදා ඩිවිෂන දුසිම් ගණනක් පටවා ගත් යුද දුම්රිය පෙලක් ට්‍රාන්ස්-සයිබීරියන් මාර්ගය ඔස්සේ මොස්කොව් දෙසට ලඟා වෙමින් සිටි බව ජර්මන් ඔත්තු සේවා හාංකවිසියක් හෝ දැන සිටියේ නැත...