cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
භික්ෂු සාසනය
භික්ෂු භික්ෂුණියන්ගේ පාලනය සඳහා ‍දේශනා කළ විනය පිටකයට ආනා ‍දේසනාවක් යැයිද කියනු ලැබේ‍‍# ( සුත්ත) විභංග# බන්ධක# පරිවාර වශයෙන් ප්‍රධාන කොටස් තුනකි.ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනා‍වට හේතුවු:(අලං ආවුසො මා සෝචිත්‍ථ, මා පරිද්විත්‍ථ, සුමුත්තා මයං තෙන මහා සමණෙන, උපද්දුතා හොම, ඉදං වො කප්පති ඉදං ‍වො නකප්පතී ති ඉදානි මයංයං ඉච්ඡිස්සාම තං කරිස්සාම යං න ඉච්ඡිස්සාම තං න කරිස්සාමාති...) යනාදි වශයෙන් සුභද්‍ර නම් මහලු පැවිද්දකු විසින් කියන ලද අවිනීත වචනය නිසා ධර්ම සංගායනාව ප්‍රථම පැවැත්වීමට හේතු වූ බව චුල්ලවග්ගපාලීය සාක්ෂි දරයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත ක්‍රමානුකූලව සකස් කොට එය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා තබන ලද මූලික පියවර වශයෙන් හැඳින්විය හැකි ප්‍රථම ධර්ම සංඝායනාව ශාසන ඉතිහාසයෙහි දැක්වෙන ආදිම වැදගත් සිද්ධියයි. විනය සංඝායනාවක් පැවැත්වීමට හේතු වූ ඇතැම් කරුණුවල මූලබීජ බුද්ධ කාලයේදීම හටගත්තේ යැයි මතය, පිළිගත යුතු සත්‍ය එකක් සේ නොපෙනෙයි.මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ ඇතැම් භික්ෂූන් තුළ පැවැති දුර්මත නිරාකරණය කිරීමටත්, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් ඒ ඒඅවස්ථාවලදී දේශනා කරන ලද (ධර්මය හා විනය) විසිරී ගොස් නා නා වර්ගවලට අයත් මල් රැසක් සේ පැවැති ධර්ම කොට්ඨාස ක්‍රමානුකූලව පිළියෙල කොට බොහෝ කල් පැවැත්මත් සඳහා ධර්ම සංඝායනාවක්පැවැත්වීමට අදහස් කල බව සැලකිය හැකිය. බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනිවන් පාන්නට පෙර, මහාකාශ්‍යප හිමියන් අමතා පිටක රැස්කොට තබන ලෙස වදාළ බවත්, එය සුරකින ලෙස දෙවියන්ට භාරකළ බවත් අශෝකාවාදනයේ සඳහන් වෙයි. . මුලින් සඳහන් (විභංග)යන්න 2.බන්ධක යන්න 3.පරිවාර යන්න පරිවාර පාළි. ලෙසද දක්වා තිබේ මේ අනුව ආනන්ද මහ තෙරණුවන්ගේද සහාය ලබාගෙන ධර්මය උණපතුරුවල හා සිල්කරෙදිවල ලියා තැබූ බවත් චීන බසට පරිවර්තනය කරන ලද පරිනිර්වාණ සූත්‍රයේ සඳහන් වෙයි. කෙසේ වුවද සුභද්‍රගේ ප්‍රකාශය එය කල් පසු නොකොට සිදුකිරීමට හේතු වූවායැයි නිසැක ය. මෙම කාර්යය සඳහා මහතෙරවරුන් පෙළඹ වූ වෙනත් ඓතිහාසික හා සාමාජික හේතුද තිබිණැයි සැලකීමට කරුණු තිබේ. ඒ අතර සංඝභේදය, දෙවිදත් තෙරුන්ගේ අභියෝග, විවිධ මතධාරී භික්ෂූන් ඇතිවීමපරම්පරා ක්‍රමය, විනය පිළිබඳ මතභේද, ධර්මය ඒකරාශී කිරීම,( ධර්ම විනය) රැක ගැනීම, යන කරුණු අයත් ය.බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් පස්වග මහණුන්ගෙන් ආරම්භ කළ භික්ෂූ සමාජයට මුල් අවධියේ දී ඇතුළත් වූයේ ගිහි ජීවිතය කෙරෙහි කලකිරී සැදැහැයෙන් යුතුව පැවිදි වූ අය යි. ඒ පිරිස් විමුක්ති සාධනයටම උනන්දු වූ අය විය. පසුකාලීනව ශාසනයට ඇතුළත් වූ ඇතැම් පිරිස් ඊට වඩා වෙනස් ස්වභාවයක් ඉසිලීය. ජබ්බන්තිය, සත්තරසවග්ගිය ආදී නම් වලින් හැඳින්වෙන කණ්ඩායම් පසුව බිහි විය. මූලික බුද්ධ වචනයටපටහැනිව ක්‍රියාකළ බො‍හො භික්ෂූන් වහන්සේගේ විසමාචාර ගැන චුල්ලවග්ග හා මහාවග්ග යන විනය ග්‍රන්ථ දෙකේ ද විශේෂයෙන් පාරාජිකා පාලියේ ද සෙසු සුත්‍රාන්තවලද සඳහන් වෙයි. භික්ෂු සමාජයේ සමගිය බිඳී ගිය පළමු අවස්ථාව වුයේ කොසබෑ නුවර ධර්මධර, විනයධර භික්ෂූ කණ්ඩායම් දෙකේ ගැටුමයි. මෙය ධර්ම විනය පිළිබඳ;පෟද්ගලික අදහස් ඉදිරිපත් කරන්නට බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමාන සමයේදීම භික්ෂූන් වහන්සේ උත්සාහ කළ අවස්ථාවක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
දේවදත්ත තෙරුන් විසින් ඇති කරන ලද සංඝ භේදය භික්ෂු සමගිය දෙදරා ගිය තවත් අවස්ථාවකි. පංච වරයක් ඉල්ලීමත් සමග ඇති වූ මෙම ගැටුම නිසා සංඝ සමාජය තුළ ආකූල- ව්‍යාකූල තත්ත්වයක් හටගත් අතර මෙම ප්‍රශ්නය නිරාකරණය කිරීමට අග්‍ර ශ්‍රාවකයන් දෙදෙනා වහන්සේ මුල්ව ක්‍රියා කළ නමුත්, ප්‍රශ්නය එයින් නිම වූයේ යැයි සිතිය නොහැකි ය. විවිධ ලෙස භික්ෂූන් භේද කරමින් බුදුරජාණන් වහන්සේට එරෙහිව දෙව්දත් තෙරුන් ගෙන ගිය මෙම අර්බුදකාරී ක්‍රියා මාර්ගය දෙවිදත් තෙරුන්ගේ අපවත්වීම තෙක්ම පැවතිණැයි සිතිය හැකි ය. මෙහිද විභංග නැවත කොටස් දෙකකට බෙදා දක්වා තිබ 1. භික්ෂු විභංග 2. භික්ෂුණී විභංග යනුවෙනි‍. දී. නී. සංගීති සූත්‍රයේ සඳහන් පරිදි විවිධ ආගම් දර්ශනවල ශාස්තෘවරයා ඇවෑමෙන් පසු ඒ ඒ ශ්‍රාවක පිරිස්අතර බොහෝ අර්බුදකාරී තත්ත්වය හට ගැනිණි. මෙම ප්‍රශ්නය භික්ෂු ශාසනවයේ ඇති නොවීමට ඉහත අයුරින් කටයුතු කොට තිබේ.බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඇවෑමෙන් පිළිසරණ කොට පැවතිය යුතු එක් භික්‍ෂුවක් හෝ උන් වහන්සේ විසින් පත් කොට නැති බවත්, ඒ අනුව තම ශාස්තෘවරයාගේ සම තත්ත්වයෙහිලා සැලකෙන ධර්ම විනය ආරක්ෂා කර තැබීම සඳහා ධර්ම සංගායනාවක් වැනි ඉක්මන් පියවරක් ගැනීමේ අවශ්‍යතාව ශාසන භාරධාරී මහ තෙරවරුන් තුළ තිබුණා විය හැකි බව ගෝපක මොග්ගල්ලාන සූත්‍රයට අයත් කරුණු වලින් සනාථ වෙයි.ඉක්බිති මහා කාශ්‍යප හාමුදුරුවෝ ‘සුනාථ මේ ආවුසො සංඝො යදි සංඝස්ස පත්තකල්ලං, අහං උපාලිං විනයං පුච්ජෙය්‍යං...’ යනුවෙන් සංඝයාට දන්වා, පළමුවම උපාලි හිමියන්ගෙන්විනය ප්‍රශ්න විචාලහ. නිදාන, පුග්ගල, වස්තු, ප්‍රඥප්ති, අනුප්‍රඥප්ති, ආපත්ති, අනාපත්ති ආදී සියුම් විස්තර සහිතව භික්ෂු, භික්ෂුණි, ප්‍රාතිමෝක්ෂ, ශික්ෂාපද සියල්ලම පුච්ඡා විස්සජ්ජන ක්‍ර‍්‍රමයෙන් විනය සංගායනා කළහ.‍මේ කරුනු පදනම් කරගෙන ලංකාවේ භික්ෂු සමාජය ගොඩනගා තිබේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ භික්ෂු සාසනය
ලංකාවට බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත ධර්ම විනය රැගෙන ආවේ මිහිදු මහරහතන් වහන්සේය.ඉන්පසු ධර්ම විනය නොයෙක් විට වෙනස්කම් වලට භාජනය වූහ.එතැන් සිට අපේ සංස්කෘතිය, හැදියාව, අධ්‍යාපනය, ජීවන ක්‍රමය, සමාජ රටාව, ආර්ථිකය, පාලන ක්‍රමය මහත් වූ පෙරළියකට ලක් වෙයි. ක්‍රමවත් වෙයි. සුචරිත, සදාචාර සම්පන්න පරමාදර්ශී සමාජයක උපත පොසොන් පොහොයත් සමඟ ආරම්භ වෙයි.මහින්දාගමනය ලක් වැසි ජනතාවගේ භෞතික හා අධ්‍යාත්මික දිවි පෙවෙත කෙරෙහි අතිශය ප්‍රබල බලපෑමක් ඇති කළේ ඒ අයුරිනි.
බෞද්ධ දර්ශනයෙන් මිනිසා තුළ මානසිකව ඇති වූ සංවර්ධනාත්මක පිබිදීම සංවේදී මිනිස් සමාජය බිහි කිරීමට සමත් විය.රළු කළු ගලෙකින් අතිශය ගුණ බර කරුණාබර ජීවමය බුදු රුවක් නිර්මාණය කරන්නට තරම් ඒ සංවේදී මිනිසා අධ්‍යාත්මික සංවර්ධනය ළඟා කර ගෙන තිබුණි. ප්‍රතිභාවෙන් යුක්ත මිනිස් අත්වලින්, සංයමය, ඉවසීම පුහුණු කළ සිත්වලින් වඩ වඩා විශිෂ්ට කලා නිර්මාණ බිහි වි මෙසේ නව නිර්මාණ කෙරෙහි මිනිසා යොමු වූයේත්, සමාජ සංවර්ධනය උදෙසා වූ නව ප්‍රවේශයකට මිනිසා ගේ විඥානය යොමු වූයේත්, අපට උරුම වූ නව සංස්කෘතිය හේතුවෙන් නොවේද?සිරිලක පුරා අස්සක් මුල්ලක් නෑර ධර්මය පැතිරවීමට කේන්ද්‍රස්ථානය වූ “මිහින්තලාව” හෙවත් මිස්සක පව්ව අද වන විටත් දෙනෝ දහක් සැදැහැතියන්ගේ උපහාරයට, වන්දනාවට පාත්‍ර වන්නේය. එය එසේ වන්නේ අපට අපේ සිංහල බෞද්ධ ලකුණ හෙළි කර දුන් කේන්ද්‍රස්ථානය එය වූ නිසාමය.අහස සිඹින මහ දාගැබ්, මහ සයුර පරදවන මහ වැව්, බුදු ගුණ ජීවමානව සටහන් වූ මහ බුදු පිළිම, සරු සාර කෙත් වතු, දම්පද රැගත් පත පොත, අතීතයේ ලොව පිළිගත් විශ්වවිද්‍යාල ආදී වූ එකී නොකී මෙකී සියලු දෑ පොසොන් උදාවත්, මහින්දාගමනයත් සමඟින් සිදු වූ ප්‍රාතිහාර්යය දක්වන ජීවමාන සාධකයෝ වෙත්.බෞද්ධ සමාජයේ ගිහි පැවිදි සියලු දෙනාගේම ප‍්‍රධානම අරමුණ වන්නේ සසර දුකින් මිඳීමය. නමුත් ඊට පළමුව මෙලොව ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීමට ගිහියා උත්සාහ කළ යුතු ය. ඒ සඳහා ඔහුට අවශ්‍ය ධර්මානුකූල මඟ පෙන්වීම ලබාදීම, පැවිද්දාගේ යුතුකම වෙයි. පැවිද්දා විසින් ලබා දිය යුතු මෙම මඟ පෙන්වීම කුමක්දැයි, බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දුන් අයුරු, සිඟාලෝවාද සූත‍්‍රයෙහි දැක්වෙයි. ඒ අනුව ගිහි ජනයා වෙනුවෙන් අනුකම්පාවෙන් යුතුව පැවිද්දකු විසින් ඉටු කරනු ලබන, ඉටු කළ යුතු, සේවා මෙසේ ය.
ගිහියාට පස්පව්, දස අකුසල් ආදියෙහි අනිසි විපාක පෙන්වා දෙමින්, ඔහු දන් දීම, සිල් රැකීම, භාවනා කිරීම, ආදී පුණ්‍ය කටයුතු වල යොදවනු ලබන්නේ භික්‍ෂූන් වහන්සේ ය. එසේම උපතේ පටන් මරණය දක්වාම ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථාවන්හිදී තම දායකයන්ට සෙත් පැතීම උන්වහන්සේගේ සිරිතකි. දරුවකු මවුකුසින් බිහිවීමට ආසන්න වන විට සෙත් පිරිත් කියවා ගන්නා අතර, පසුව නම් තැබීම, ඉඳුල් කට ගෑම, කන් විදීම, අකුරු කියවීම, විවාහය, නව නිවෙසකට ගෙවැදීම, රැකියා සඳහා පිටත්වීම, නව ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීම, ආදී බොහෝ වැදගත් අවස්ථාවන්හිදී ආගමික චාරිත‍්‍ර වලට මුල්තැන දෙමින් ඒවා සිදුකිරීම, වර්තමානයේ වූවද දැකගත හැකි ය. එසේම මෙම අවස්ථාවන්හිදී භික්‍ෂූන් වහන්සේගේ ආශිර්වාදය ලබාගැනීම බොහෝ සෙයින්ම සිදු වෙයි. උන්වහන්සේ ද එවැනි අවස්ථාවන්වලදී දායකයන්ට සෙත් පැතීම තම යුතුකම සේ සලකති. ඈත අතීතයේ සිටම ගිහි ජනයාට ලෝකය, ජීවිතය පිළිබඳ ;මන්ම හොඳ නරක පිළිබඳද කියාදෙනු ලැබුයේ, පැවිදි උතුමන් විසිනි. එසේම ලාංකික සමාජයේ නූතන බටහිර අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය ආරම්භ වීමට පෙර අධ්‍යාපනික මධ්‍යස්ථානය වූයේ ද පන්සලයි. ගුරුවරයාගේ කාර්යය ද භික්‍ෂූන් වහන්සේගෙන් ඉටු වූ නිසා උන්වහන්සේට ලැබුණු සමාජ ගෞරවය තව තවත් වැඩි විය. මෙලොව ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීමේ මාර්ගය මෙන්ම පරලොව ජීවිතය සාර්ථක කර ගැනීමේ මාර්ගය ද ගිහි සමාජයට කියාදීම ලංකාවේ භික්ෂු සමාජ‍යේ වගකීමයි.
සුතුමලෙයි
හෝ සුදුකන්ද යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
ලංකාපුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ලංකාපුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ,  උතුරු මැද පළාතේ,   පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
126, තල්පොත 127, බෞද්ධාර්ථගම 128, ලංකාපුර 129, වීරපුර 130, රිෆායිපුර 131, ඕනෑගම මුස්ලිම් ගම 132, තඹාල 133, අල්හිලාල්පුර 134, සංඝබොධිගම 135, පුල්ස්තිගම 136, නෙළුම්පුර 136ඒ, ජයපුර 137, සුංගාවිල 138, ජයබිම 139, පටුණුගම 140, අභයපුර 141, සෝමපුර 142, කෑගලුගම 143, දෙබරැල්ල 144, සේනානායකපුර 145, ගැමුණුපුර 146, හිඟුරක්දමන 147, ගල්අමුණ 148, පන්සල්ගොඩැල්ල 149, වැලිඇල 150, මහකිරිමැටිය 151, බුද්ධයාය 152, මුණසිරිගම
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කය
886
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ජලරෝපිත වගාව
ශ‍්‍රමය මූලිකවූ සම්ප‍්‍රදායික කෘෂිකර්මයෙන් බැහැර වන තරුණ පරපුරට කෘෂිකර්මාන්තය අභිමානයෙන් කලහැකි වෘත්තියක් බවට හරවා ඔවුන් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයට පොලඹවා ගතහැකි ක‍්‍රමයක් ලෙස ජලරෝපිත වගාව වැදගත් වේ.
සන්ගාන
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
රසායනික සූත්‍ර අකාරාදිය
මෙය, රසායනික සූත්‍ර සහ CAS අංක සමගින්,  රසායනික සංයෝග ලැයිස්තුවක් වන අතර, සූත්‍රය අනුව අනුක්‍රමණ ආකාරයට සකස් කර ඇත. මෙය අකාබනික සංයෝග ලැයිස්තුව, කාබනික සංයෝග ලැයිස්තුව සහ මූලදව්‍යය අනුව අකාබනික සංයෝග යන්නෙහි හමුවන විකල්ප ලැයිස්තුවලට අනුපූරක වෙයි.
ජලරෝපිත වගාව
ඉතිහාසය
මෙය ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහත ඇමේසන්, බැබිලෝනියාව, ඊජිප්තුව, චීනය හා ඉන්දියාව වැනි පැරණි ශිෂ්ඨාචාර වල මිනිසුන් වැලි සහිත ගංගා ද්‍රෝණිවල හරිතාගාර තුළ වගාව සඳහා උනන්දුව ඇති වීමත් සමඟය. හරිතාගාර තුළ වගාවේදී ඇතිවූ විවිධ ගැටලූ හේතුවෙන් ඒවා තුළ පිහිටි පස වරින්වර ඉවත් කිරීමට සිදුවීම ගැටළු සහගත විය. මේ හේතුවෙන් පස් වෙනුවට භාවිතා කළ හැකි විකල්ප මාධ්‍ය හා ඒ සඳහා යොදාගත හැකි පොහොර පිළිබඳ පර්යේෂකයන්ගේ අවධානය යොමු විය.
1929 දී කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය විලියම් එෆ්. ග‍්‍රිකේ විසින් තක්කාලි ශාකයක් ජලීය පෝෂක මාධ්‍යයක සාර්ථක ලෙස වගා කළ අතර තක්කාලි ශාකය මීටර් 7.5 ක් පමණ උසට වර්ධනය විය. ඔහු එම ක‍්‍රමය ජල රෝපිත වගාව (Hydroponics) ලෙස නම් කළේය. ග‍්‍රීක භාෂාවෙන් හයිඩ්‍රො (Hydro) යනු ජලය සහ පෝනොස් යනු (Ponos) කි‍්‍රයාකාරී යන වචන එක් වී ක‍්‍රියාකාරී ජලය යන අර්ථ ලබා දෙන හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් යන වචනය සෑදී ඇත.
රසායනික සූත්‍ර අකාරාදිය
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රසායනික සංයෝග ප්‍රවර්ගය:රසායනික සූත්‍ර Chemical formulas ප්‍රවර්ගය:රසායනික සංයෝග ලැයිස්තුව
ජලරෝපිත වගාව
ඉතිහාසය
මූලාරම්භයේදී පෝෂක ද්‍රාවණ තුළ වගාව පමණක් හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් ලෙස හැඳින්වීය. පසු කාලිනව පෝෂක ද්‍රාවණ තුළ මෙන්ම පාංශු නොවන වෙනත් මාධ්‍ය තුළ වගාව ද හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් වගා ලෙස නම් විය. වර්මානයේ පස් රහිතව, වෙනත් මාධ්‍ය සහිතව හෝ රහිතව පෝෂක ද්‍රාවණ උපකාරයෙන් කරනු ලබන සියලූ වගාවන් ජලරෝපිත/නිර්පාංශුක වගාවන් ලෙස හදුන්වයි. 1960 හා 70 දශක දෙක තුළ වාණිජ මට්ටමේ ජල රෝපිත වගාවන් අබුඩාබි, ඇමරිකාව, බෙල්ජියම, ඩෙන්මාර්කය, ජර්මනිය, ඕලන්දය, ඉරානය, ඉතාලිය, ජපානය හා රුසියානු සමූහ ආණ්ඩුව ආදී රටවල දියුණුවට පත් විය.
1980 දශකය තුළධී සීඝ‍්‍රයෙන් දියුණුවූ ජලරෝපිත වගාවන් පර්යේෂණ ගණක ආශ‍්‍රයෙන් ස්වයංක‍්‍රීයව ක‍්‍රියාත්මක වන විශාල ප‍්‍රමාණයේ හයිඩ්‍රොපෝනික්ස් ගොවිපොලවල් දක්වා වර්ධනය විය. 1990 දශකයේ ගෘහාශ‍්‍රිත මට්ටමේ කුඩා පරිමාණ ජල රෝපිත වගාවන් ප‍්‍රචලිත වීම ආරම්භ විය. අනූව දශකයේ දී ආරම්භවූ ශී‍්‍ර ලංකාවේ ජලරෝපිත වගාවන් ක‍්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී. ජලීය මාධ්‍ය භාවිතය මෙන්ම කොහුබත් වැනි ඝන මාධ්‍ය භාවිතා කර ආරක්ෂිත ගෘහ තුළමෙන්ම විවෘත ක්ෂේත‍්‍ර තුළද සිදුකරන වගාවන් ශී‍්‍ර ලංකාවේ දැනට ප‍්‍රචලිතය.
ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාව
පසෙහි වගා කිරීමේදී මතුවන විවිධ සීමාකාරී සාධක මඟහැරවීම සදහා භාවිතා කල හැකි විකල්ප ක‍්‍රම පිළිබදව කරන ලද පර්යේෂණ වල ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාව (Hydroponics/Soilless culture) දියුණු වී ඇත. ලොව පුරා ප‍්‍රචලිත වෙමින් පවතින කාර්යක්ම බවින් වැඩි ඉහල අස්වනු ලබාදෙන මෙම වගා ක‍්‍රම පිළිබඳ මූලික අවබෝධයක් ලබා තිබීම මෙම ප‍්‍රකාශනයේ අරමුණ වේ.
ජලරෝපිත හෙවත් පස් රහිත වගාවක් යනුවෙන් හඳුන්වනුයේ ශාක-පෝෂක අඩංගු ජලීය මාධ්‍යයක් මගින් ශාක පෝෂණය සිදුකර ලබා ගන්නා වගාවකි. නිර්පාංශුක බෝග වගාව යනුවෙන් ද හදුන්වන මෙම වගා ක‍්‍රමය දීහයිඩ්‍රොපෝනික්ස් යන ඉංග‍්‍රිසි නාමයෙන් වඩාත් ප‍්‍රචලිතය. පෝෂක ලබාදීම පස් භාවිතා නොකර වෙනත් කාබනික හෝ අකාබනික මාධ්‍යය තුළින් හෝ කිසියම් ඝන මාධ්‍යයක් රහිතව සිදුකල හැකිය.
සාම්ප‍්‍රයික කෘෂිකර්මය හා සසඳන විට ජලරෝපිත වගාවෙන් බොහෝ වාසි ලබා ගත හැක. ‍බෝග වර්ධනය සදහා සීමාකාරී ලෙස බලපාන සාධක අවම කර ප‍්‍රශස්ත තත්වයන් ලබාදීමේ හැකියාව ඇති බැවින් ඉහල අස්වනු ලබා ගැනීමේ විභවය ජලරෝපිත/පස් රහිත වගාවන් වලින් උපරිම වේ. පාංශුජනක ව්‍යාධිකාරකයන් නිසා මතුවන රෝග හා කෘමි හානි මගහැරවීමටත් මෙම ක‍්‍රම භාවිතය ඉවහල් වේ. පාංශු වානුහරණය, පාංශු තත්වය වැඩි දියුණු කිරීම, වැනි කාලය හා ශ‍්‍රමය අධික ලෙස වැය වන වියදම් ක‍්‍රම මගහරවා ගැනීමටද මේ මගින් හැකිවේ. දේශගුණික බලපෑමෙන් තොරව වසර පුරා වෙළෙඳ පොල ඉලක්ක කර ගත් නිෂ්පාදන කි‍්‍රයාවලියන් වුවද මෙමගින් සැළසුම් කිරීමේ හැකියාව ඇත. තවද කෘෂි රසායන භාවිතය අවම කර, රෝගකාරක වලින් තොර, පස් රහිත ඉතා පිර්සිදු අස්වැන්නක් පාරිභෝගිකයාට ලබාදීමේ හැකියාව ද ලැබේ.
පිපිඤ්ඤා කොමඩු සහ වෙනත් එළව වගාවන් සඳහා දියර කාබනික පොහොර භාවිතා කළ යුගය දක්වා විහිදී යයි. බැබිලෝනියාවේ එල්ලෙන උයන, ඇස්ටෙක් හි පාවෙන ගොවිපොල යනාදියසත්‍ය ලෙසම ජලරෝපිත වගාවන් හි මූලාදර්ශ (Prototype) ලෙස හැඳින්විය හැකිය. පසු කාලීනව පැළෑටි භෞතවේදීන් පර්යේෂණ සඳහා විශේෂිත පෝෂක භාවිතා කර පැළෑටි වර්ධනය අධ්‍යයනය කළ අතර එය පෝෂක වගාව (Nutriculture) ලෙස හැඳින්විය. මෙම පෝෂක වගාව කෙරෙහි ප‍්‍රායෝගික ලෙස අවධානය යොමු වූයේ 1925 පමණ කාල සීමාවේ දීය.
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී සංගීත වැඩසටහන සම්මානය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී සංගීත වැඩසටහන සම්මානය යනු වසරේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනී සංගීත වැඩසටහන සඳහා රයිගම් සමාගම විසින් වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිනමන රයිගම් ටෙලීස් සම්මානයකි.
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය.
කොzඋම්පුත් තුර
කොළුම්පුත් තුරෙෙ (கொழும்புத் துறை) ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
රන්වන් කුකුළා සහ කිකිළිය
රන්වන් කුකුළා සහ කිකිළිය (චීන භාෂාව: 《金黄公鸡与母鸡》) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.ව. 19වන සියවසේ මුල් කාලයට අයත් කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශ සමයේ නිර්මාණය වූ සිතුවමකි. මෙය නොහඳුනන චිත්‍ර ශිල්පියකු විසින් නිර්මාණය කොට ඇත. මෙම සිතුවමේ දිග සෙන්ටිමීටර 114.3 පමණ වන අතර, එහි පළල සෙන්ටිමීටර 45.7 කි. සිතුවමේ වූ සමස්ත සැරසිලි අංග සහ සමග ගත් විට චිත්‍රයේ සම්පූර්ණ උස 200.7 cm වන අතර, පළල 62.9 cm පමණ වේ. මෙම සිතුවම මගින් කොරියානු චිත්‍ර කලාවේ වැදගත් තේමා ද්විත්වයක් වන පක්ෂීන් සහ මල්වල සංකලනයක් නිරූපණය කෙරේ. එසේම දීර්ඝායුෂ ලැබීමේ සංකේත දහය ලෙස සැලකෙන සූර්යයා, කඳු, ජලය, ගල් කුළු, වලාකුළු, පයින් ගස්, කැස්බෑවන්, කොකුන්, මුවන් සහ හතු මෙමගින් සංකේතවත් කොට ඇත. සිතුවමේ ප්‍රධාන දර්ශනයෙහි පෝලොව්නියා වෘක්ෂයක් මත සහ ගිරි කුලක් මත ලැග සිටින කුකුළකුගේ සහ කිකිළියකගේ රුවක් දැකගත හැක. එමගින් වාසනාව සහ අනාගතය සංකේතවත් කෙරේ. වර්තමානයේ මෙම සිතුවම එක්සත් ජනපදයේ නිව් යෝක් නගරයේ මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
විස්තරය
සම්ප්‍රදායික චීන සංස්කෘතිය තුළ කුකුළා හට වැදගත් ස්ථානයක් හිමි වේ. පුරාතන චීන ජනයා විශ්වාස කළේ කුකුළන් යනු "වෙන්, වූ, යොං, රෙන්, සහ විශ්වාසනීයත්වය" යන ගුණාංගවලින් යුත් පූජනීය සත්ත්වයකු ලෙසයි. මෙම සංකල්පය චීනයේ අසල්වැසි ආසියානු රාජ්‍යයන් වෙත ද ව්‍යාප්ත වී ඇත. කොරියානු අර්ධද්වීපයේ ජොසොන් රාජවංශයේ චිත්‍ර කලාව තුළ ද, ව්‍යාඝ්‍රයන්, මකරුන්, කොකුන් සහ මුවන් වැනි ශුභ යැයි සැලකුණු සත්ත්වයින්ගේ රූ සිතුවම්කරණය සඳහා භාවිතා විය. මෙමගින් කොරියානු කලාව සහ සංස්කෘතිය තුළ මෙම සත්ත්වයනට හිමිවූ වැදගත්කම සහ සාර්වත්‍රිකභාවය මෙම නිර්මාණ තුළින් වටහාගත හැක. "රන්වන් කුකුළා සහ කිකිළිය" නම් වූ මෙම සිතුවම කොරියානු අර්ධද්වීපයේ ජොසොන් රාජවංශ සමයේ මුල්කාලීන 19වන සියවසේ දී නිර්මාණය වී ඇත. මෙම සිතුවමේ උස සෙන්ටිමීටර 114.3 පමණ වන අතර පළල සෙන්ටිමීටර 45.7ක් වේ. මෙහි පිටත සැරසිලි අංග ද සමග ගත් විට සිතුවමේ සම්පූර්ණ උස 200.7 cm සහ පළල 62.9 cm ලෙස ලැබේ. සිතුවම පිළිබඳ ලේඛනගත වාර්තා අල්ප හෙයින් සිතුවමේ නිර්මාණ ශිල්පියා හෝ එය නිර්මාණය වූ නිශ්චිත දිනය පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි නොවේ.
1919දී මෙම සිතුවම රොජර්ස් පදනම විසින් නිව් යෝක් නගරයේ මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරය වෙත ප්‍රදානය කරන ලදී. 1984 සහ 2015 අතර කාලය තුළ මෙම සිතුවම නිව් යෝක්, නිව් ඕර්ලීන්ස්, හොනලුලු, සැන් ‍ෆ්‍රැන්සිස්කෝ, ටුල්සා සහ ලොස් ඇන්ජලීස් යන ස්ථානවල සත් වරක් ප්‍රදර්ශනය කොට තිබේ.
චෙරියෝ ඩාලිං
චෙරියෝ ඩාලිං (ඉංග්‍රීසි: Cheriyo Darling) යනු 1996 දී නිකුත්කරනලද ශ්‍රී ලාංකේය වෛද්‍ය-අභිරහස්-ආදර-ප්‍රහසන චිත්‍රපටයක් වන අතර රෝයි ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දකි. එය චෙරියෝ කැප්ටන් චිත්‍රපටයේ අනුප්‍රාප්තිකය වන චෙරියෝ චිත්‍රපට මාලාවේ තෙවැනි චිත්‍රපටය වේ. මෙහි ප්‍රධාන චරිත සඳහා ජෝ අබේවික්‍රම, දිල්හානි ඒකනායක සහ බන්දු සමරසිංහ රංගනයෙන් දායක වන අතර ටෙනිසන් කුරේ, රොනී ලීච්, ෆ්‍රෙඩී සිල්වා, විමල් කුමාර ද කොස්තා, රවීන්ද්‍ර රන්දෙණිය, සනෝජා බිබිලේ, සුමනා අමරසිංහ සහ දමිත් ෆොන්සේකා සහය චරිත නිරූපණය කරති. චිත්‍රපටයේ සංගීතය සෝමපාල රත්නායක විසින් සිදු කර ඇති අතර එය සිංහල සිනමාවේ 863 වැනි චිත්‍රපටය වේ. එදාමෙදාතුර ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ විශිෂ්ඨතම චිත්‍රපටයක් ලෙස ලෙස සැලකෙන චෙරියෝ ඩාලිං 'Films.lk' නිල සිංහල සිනමා දත්තගබඩාවේ 90% ක ශ්‍රේණිගතකිරීමක් ලබා ගත් ඉතිහාසයේ එකම ශ්‍රී ලාංකික චිත්‍රපටයයි.
වස්තු බීජය
රජයේ මානසික රෝහල අවුල් ජාලයකි. කනිෂ්ඨ වෛද්‍යවරුන් වන වෛද්‍ය කොකෝ සහ වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා හෙදියන්ට කාය විවච්ඡේද විද්‍යාව පිළිබඳ දේශන පවත්වයි. වෛද්‍ය ප්‍රධානි සම්මානිත මහාචාර්යවරයාද හෙදියන් සමඟ ආලවන්ත හැඟීම් පෑම සිදු කරයි. රෝහලේ ප්‍රධාන උපස්ථායකයා වන මාමයිට් නොසැලකිල්ලක් හේතුවෙන් ශල්‍යකර්මයකට යමින් සිටියදී ගිලන් රථයෙන් රෝගියෙකු බිම හෙළයි. ශල්‍යකර්මය අතරතුර, වෛද්‍ය කොකෝ රෝගියාගේ උදරයෙන් පත්තෑයෙකු අරගන්නා අතර,සම්මානිත මහාචාර්යවරයා තම අත් ඔරලෝසුව රෝගියාගේ උදරය තුලට දමා මැහුම් දමයි. මේ අතරතුර රෝහල් අධ්‍යක්ෂිකා 'මැඩම්' මාමයිට් ගැන විනය-පරීක්ෂණයක් පවත්වයි. වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා සහ මාමයිට්ගේ පෙම්වතිය වන නර්ස් කිටී ඔහුව දඩුවමෙන් බේරා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. නියෝජ්‍ය ප්‍රධාන උපස්ථායකයා වන වෙජිමයිට් රෝගියෙකුගේ කොකා කෝලා පානය කිරීමට උත්සාහ කිරීමේදී හසු වේ. කනිෂ්ඨ උපස්ථායකයෙකු වන මැද-කෙස් අහම්බෙන් ප්‍රධාන හෙදියගේ තට්ටම එන්නත්කරණය කරයි. රාත්‍රී කාලයේ වාට්ටු තුළ හෙදියන්, රෝහල් කාර්ය මණ්ඩලය සහ රෝගීන් ගීත ගයමින් නටමින් විනෝද වෙති. වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා රෝගියෙකු මිය ගොස් ඇති බව වැරදියට නිර්ණය කළපසු, රෝගියා අවදි වී සහායකයන් බිය ගන්වති. වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා සජීවී සිරුර මෘත ශරීරාගාරයට ගෙන යන ලෙස මාමයිට් හට අණ කරයි. සම්මානිත මහාචාර්යවරයා දැඩි විමර්ශනයක් කොට අනාගතයේදී, එවැනි සැකයන් තිබේ නම්, ශරීරය එම්බාම් කළ යුතු අතර සැකයේ වාසිය සෑම විටම මළ සිරුරට දිය යුතුය ලෙස ප්‍රකාශ කරයි. තවත් ශල්‍යකර්මයක් අතරතුර, වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා: මාමයිට්, වෙජිමයිට් සහ කාබයිඩ් යන උපස්ථායකයන්ගෙන් උපදෙස් ලබාගෙන තරබාරු රෝගියකුගේ උදරයෙන් මාළුවෙකු බා ගනී.
මේ අතර ජනප්‍රිය චිත්‍රපට නිළි මිස් ස්වීටි තම ධනවත් පෙම්වතා ගණිකාවක් සමඟ අල්ලාප සල්ලාලයේ නිරතවනවිට අතටම හසුවී කෝපයට පත් වේ. ඊට සමගාමීව මානසික අසමතුලිතතාවයකින් පෙළෙන තරමටම ඇයට ප්‍රේම ව්‍යාකූලත්වයකට පත්වී රජයේ මානසික රෝහලට ඇතුළත් කිරීමට සිදුවේ. මැඩම් විශේෂ රැස්වීමක් කැඳවා ඇයට විශේෂ සැලකිල්ලක් සලසන අතර රැස්වීම අතරතුර, ඉන්ද්‍රානි පෙරේරාගේ හා හා හොරේ දනුනා දනුනා ගීතය ගායනා කරන අනෙකුත් හෙදියන් මාමයිට් සහ නර්ස් කිටී අතර ප්‍රේම සම්බන්ධය හෙළි කරගනී. උත්කර්ෂවත් පිළිගැනීමකින් අනතුරුව, රෝහලේ සිටින සියලුම පිරිමි කාර්ය මණ්ඩලය ඇගේ සුන්දරත්වයට වශී වී ඇයට උමතු ලෙස ආදරය කරති. මෙය රෝහල තුළ අහිතකර තරගයක් ඇති කරයි. යාබද ශික්ෂණ රෝහලෙන් සායනික අන්තරාසර්ගවේදය පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයකු බඳවා ගන්නා අතර ඔහු මිස් ස්වීටිගේ ප්‍රේම-පීඩනය නහුතයට වැඩි වී ඇති බව නිර්ණය කරන අතරම ඇය ලිංගික උද්දීපනයකින්ද (ඔහුගේම පාරිභාෂික වචනයෙන්: ඇන් අකියුට් කේස් ඔෆ් ද ටැක්සිඩර්මි ඔෆ් ද ෆිලැන්ත්‍රොපි ඔෆ් මෙසපොතේමියා වෙන් පෙළෙනබවට රෝගවිනිශ්චය කරයි. ප්‍රීතියෙන් මුසපත්‍ සම්මානනීය මහාචාර්යවරයා සහ මිස් ස්වීටි රාත්‍රියේ ගීත ගායනා කර නටමින් විනෝද වෙයි.
වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා මාමයිට් හට බද්ධ කිරීමට නියමිත මානව හෘදයක් ශල්‍යාගාරයට ගෙන එන ලෙස අණ කරන අතර ඔහු රාජකාරියෙන් මදකට බැහැරව, හෙදියකගෙන් හාදුවකින් ලබාගැනීමට යාම හේතුවෙන් හෘදය බිම වැටී සුනඛයෙකු එය ඩැහගනී. හදිසි මුත්‍රා කිරීමේ අවශ්‍යතාවයකින් පෙළෙන මාමයිට් වැසිකිළියට යන අතරතුර ඔහුහට නර්ස් කිටී මුණගැසෙයි. මාමයිට් අනාගතයේදී දක්ෂ ශල්‍ය-වෛද්‍යවරයකු වනවා දැකීම තම අභිලාෂය වන බව පවසා ඔහු සමඟ ආලවන්ත හැඟීම් පෑමෙන් මුත්‍රා කිරීමේ ප්‍රමාදය ඉවසාගත නොහැකි මාමයිට් ජනෙල් කවුළුවකින් පිටතට, රෝගියෙකුගේ හිස මතට මුත්‍රා කරයි. මාමයිට් ඇතුළු පිරිමි කාර්ය මණ්ඩලය මිස් ස්වීටි සමඟ ආලවන්ත හැඟීම් පෑම නර්ස් කිටීට ආරංචිවෙයි. මාමයිට් තමාහට ආදරය නොකළහොත් ඇය භික්ෂුණියක් වන බව හෙතෙම පවසයි. මාමයිට් යටත් වන අතර ඇය ඔහුව ආදරයෙන් සිප ගනී. මේ අතර වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා මැඩම්ට පෙම්යෝජනාවක් කළත් ඇය ඔහුට අවධාරණය කරන්නේ එම ප්‍රේම සම්බන්ධය රහසක් ලෙස තබා ගන්නා ලෙසටය. විශාල පිඹුරෙකු රෝහලට ගෙන එන මිනිසෙක් විසින් ඔවුන්ගේ අවධානය වෙනතකට යොමු කරයි. මැද-කෙස් මාමයිට් සමඟ ගැටී මානව අස්ථි පද්ධතීන් දෙකක් පටලවා ගන්නා අතර මාමයිට් එම අස්ථි පද්ධතීන් දෙකෙහි ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට මැඩම්ගෙන් උපදෙස් පතනවිට ඇය මාමයිට් හට බැනවදී.
පසුදින කායවර්ධන, බර සහ සවි එසවීමේ ක්‍රීඩකයින් පිරිසක් රෝහලට පැමිණෙන අතර මිස් ස්වීටි ඔවුන්ගේ නායකයා වන ගලිවර්ට ඇලුම් කරයි. සියලුම හෙදියන් බිය ගන්වන ලද මීයෙකු විසින් ප්‍රධාන වාට්ටුවේ අවධානය වෙනතකට යොමු කරවයි. නර්ස් කිටී යම් ඖෂධයක් අධික මාත්‍රාවෙන් පානය කර තාවකාලිකව වැම්පයරයෙකු බවට පත්වේ. තවත් රැස්වීමක් මැඩම් විසින් කැඳවනු ලබන අතර, ඔවුන් තීරණය කරන්නේ ගලිවර් මිස් ස්වීටි සඳහා සුදුසු සහකරුවෙකු නොවන බවත්, ඇය ප්‍රේම ව්‍යාකූලත්වයෙන් තවමත් සුවය ලබමින් සිටින බැවින්, ඔවුන් ඒකමතිකව මාමයිට් හට මැදිහත් වන ලෙස නිර්දේශ කරන බවත්ය. වෛද්‍ය සිසුන් සහ හෙදියන් මිස් ස්වීටිට එය ඒත්තු ගැන්වීමට උත්සාහ කරයි, නමුත් ඇය එකඟ වන්නේ යමෙකු ද්වන්ද සටනකින් ගලිවර් පරාජය කළහොත් ඇය ජයග්‍රාහකයාට ආදරය කරන බවටය. දරුණු සටනක් ඇතිවන අතර, ගලිවර් මාමයිට්ව උඩු ගුවනට ලක්කර පහර දෙයි. ඒ අතරම, මිස් ස්වීටිගේ පෙම්වතා ව්‍යාජ මානසික රෝගයක් මවාපාමින් රෝහලට ඇතුළු වන අතර ගලිවර් සහ ඔහුගේ සහචරයින් මිස් ස්වීටිව පැහැරගනී. රෝහලේ සියලුම කාර්ය මණ්ඩලය සහ රෝගීන්ද සම්බන්ධ කරගනිමින් අවසන් සටනක් ඇවිළෙන අතර ඔවුන් සාමූහිකව ගලිවර් සහ සහචරයින් පරාජය කරති. මිස් ස්වීටි තම පෙම්වතා සමඟ එකතු වී රෝහලෙන් පිටව යයි. වෛද්‍ය දුන්නොත් මලා මැඩම්ට රෝස මලක් පුදදෙන අතර නර්ස් කිටී මාමයිට්ගේ ආදරය දිනා ගනිමින් ඔහුව සිප ගනී.
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය - හේමසිරි හල්පිට, ආනන්ද පද්මසිරි
1992 - බිල් ක්ලින්ටන්ගේ ජනාධිපතිවරණ ඡන්ද ව්‍යාපාරය
thumb|හිලරි රොඩ්හැම් ක්ලින්ටන් 1992
1992 වර්ෂයේ ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයෙන් ජනාධිපතිවරනය සඳහා තරග වැදුණු අවස්ථාවේ ප්‍රථම වතාවට හිලරි ක්ලින්ටන් කෙරෙහි ජාතියේ අවධානය දැඩි ලෙස යොමු විය. නිව් හැම්ප්ෂයර් මූලික (තරඟ) වලට කලින් ටැබ්ලොයිඩ් ප්‍රකාශන මගින්, බිල් ක්ලින්ටන්ට ඔහුගේ විවාහයට පෙර ජෙනිෆර් ෆ්ලවර්ස් නම් ගායිකාවක් සමග අනියම් සම්බන්ධයක් තිබුණු බව හෙළි කරන ලදී. මෙම ප්‍රකාශවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා ක්ලින්ටන් යුවල '60 මිනිට්ස්' නම් රූපවාහිනී වැඩ සටහන ඉදිරියේ පෙනී සිටියහ. එහිදී බිල් ක්ලින්ටන් එම චෝදනාව බැහැර කළ නමුත් එම කරුණ ඔවුන්ගේ විවාහ ජීවිතයට කිසියම් වේදනාවක් එක් කළ බව ප්‍රකාශ කළේය. දෙදෙනා එසේ පෙනී සිටීමද ඔවුන්ගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාර කටයුතුවලට මහත් රුකුලක් විය. මෙසේ ප්‍රචාරක කටයුතු කර ගෙන යන අතරතුරේදී ටැමි වයිනෙට් සහ විවාහ ජීවිතය ගැන ඇගේ මතයද, ආහාර පිසිමින්, තේ බොමින් නිවසේම නැවතී සිටින කාන්තාවන් ගැනද හිලරි ක්ලින්ටන් සඳහන් කළාය. ඇගේ මතයට අනුව මෙම තත්වය නොසළකා හැරීම්ය. තමන්ගේ බිරිඳට අනාගතයේදී පැවරෙන වැදගත් වැඩ කොටස ගැන සඳහන් කරමින් බිල් ක්ලින්ටන් කීවේ තමන් තෝරා ගතහොත් එය එක් මිළට භාණ්‍‍ඩ දෙකක් ලැබුනා හා සමානය නැතහොත් එකක් ගත් විට එකක් නොමිලේ ලැබෙන්නේය යනුවෙන් සඳහන් කරමිනි. 1992 අගෝස්තුවේදී අමෙරිකන් ස්පෙක්ටේටර්හි පළ වූ ඩැනියල් වොටන්බර්ග් ගේ (The Lady Mcbeth of little Rock) නම් ලිපියෙන් ආරම්භ වුනු හිලරි ක්ලින්ටන්ගේම අතීත සංකල්පිත යහපත් තොරතුරු පැරණි මතධාරීන්ගේ විවේචනයට ලක් විය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Hillary_clinton#1992_Bill_Clinton_presidential_campaign
සමාන්තර පරිගණනය
[[ගොනුව:IBM Blue Gene P supercomputer.jpg|300px|thumb| ආර්ගොන් ජාතික පර්යේශනායතනයේ පිහිටි Blue Gene/P සුපිරි පරිගණකය. ]]
සමාන්තර පරිගණනය (Parallel Computing) යනු පරිගණක ආශ්‍රිත ගණනය කිරීම් විශාල සංඛ්‍යාවක් එකවිට එකිනෙකට සමාන්තරව දියත් කිරීමයි. . විශාල සහ සංකීර්ණ ප්‍රශ්නයක් කුඩා කොටස් වලට වෙන්කර ඒවා වෙන වෙනම සහ සමාන්තරව එක විට ගණනය කිරීම මගින් විසදා ගැනීම මෙහි ප්‍රධාන මූලධර්මයයි. සමාන්තර පරිගණනයේ ප්‍රභේද කීපයකි. ඒවා නම් බිටු මට්ටම (bit level), විධාන මට්ටම (instruction level), දත්ත (data) සහ ක්‍රියා අනුවර්තී වාදයයි (task parallelism). ක්‍රියා අනුවර්තී වාදය දැනට බොහෝ කලක සිට භාවිතයේ තිබුනද එය ප්‍රධාන වශයෙන් යොදා ගැනුනේ අධි ක්‍රියාකාරි පරිගණක (high-performance computing) සදහා පමණි. එහෙත් පසුකලක එහි භාවිතය වර්ධනය වන්නට වූයේ සංඛ්‍යාත පරිමාණනය (frequency scaling) සදහා භෞතික සීමා ඇතිවූ බැවිනි. පරිගණක සදහා වැය වන ශක්ති ප්‍රමාණය (ඒ නිසා ජනනය වන තාපය) මෑත කාලීනව විශාල ලෙස සැලකිල්ලට ලක්වූ නිසා සමාන්තර පරිගණනය පරිගණක නිර්මාණ ශිල්පයේ සහ විශේෂයෙන්ම බහු හර දත්ත සකසන (multicore processor) සදහා ප්‍රමුඛතම න්‍යායක් බවට පත්විය.
සමාන්තර පරිගණකවල දෘඩාංග, ක්‍රියා අනුවර්තීතාවය සදහා සහය දක්වන මට්ටම අනුව දළ ලෙස වර්ග කළහැක. පළමු වැන්න නම් බහු හර (milti-core) සහ බහු දත්ත සැකසුම් (multi-processor) ඒකක වැනි බහු දත්ත සැකසුම් මූලාශ්‍ර එක්කොට තනාඇති තනි පරිගණක වේ. දෙවැන්න නම් පොකුරු පරිගණක (clusters), විශාල ප්‍රමාණයේ සමාන්තර පරිගණනය (Massive parallel processing) සහ කොට්ටාශ පරිගණනය (grid computing) වැනි පරිගණන උපාංග රාශියක් එක්කොට තැනූ ප්‍රභල පරිගණක යන්ත්‍ර වේ. මීට අමතරව සමහර සාමාන්‍ය පරිගණන කටයුතු වේගවත්ව සිදුකරගැනීම සදහා සාම්ප්‍රදායික පරිගණක සමග විශේෂිත සමාන්තර පරිගණන නිර්මාණශිල්ප එක්කර ක්‍රීයාත්මක කිරීමද සිදුකරයි.
සමාන්තර පරිගණන වැඩසටහන් ලිවීම සාමාන්‍ය අනුක්‍රමික වැඩසටහන් ලිවීමට වඩා ඉතා අපහසු වේ. මෙයට හේතුව නම් සමාන්තර පරිගණනයේදී වියහැකි මෘදුකාංග දෝෂ කීපයක් හදුනාගෙන ඇති බැවිනි. උදාහරණයක් ලෙස තරඟකාරී තත්ත්වය (race condition) දැක්විය හැක. වෙන් කරන ලද කුඩා වැඩසටහන් කොටස්වල සන්නිවේදනය සහ සමමුහුර්තකරණය නිවැරදිව ඉටුකිරීම හොද සමාන්තර පරිගණන වැඩසටහනක් ලිවීමේ ප්‍රධාන අභියෝගය වේ.
සමාන්තර පරිගණනය සදහා ලියන ලද වැඩසටහනක ලබාගතහැකි උපරිම වේගය අම්ඩාල් (Amdahl) ගේ නියමයට අනුකූල වේ.
පසුබිම
සාමාන්‍යයෙන් පරිගණක වැඩසටහන් ලියනු ලබන්නේ ශ්‍රේණිගත (Serial) ආකාරයෙනි. ගණිත ගැටලුවක් විසදීම සදහා ඇල්ගොරිතම ලියනු ලබන්නේ ශ්‍රේණිගතව ගලායන විධාන (Instruction) මාලාවක් ලෙසිනි. මෙම විධාන පරිගණකයේ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේදී (Central Processing Unit) සකසනු ලබයි. මෙහිදී එකවිට එක් විධානයක් පමණක් සකසනු ලබන අතර එය නිම වූ පසු අනෙක් විධානය සැලකිල්ලට ගනී. අනෙක් අතට ගත්විට සමාන්තර පරිගණනයේදි සිදුවන්නේ විධාන මාලාවක් සමාන්තරව එකවර විසදීමයි. මෙය සිදුකරනු ලබන්නේ මූලික ප්‍රශ්නයෙහි කුඩා කොටස් වෙන්කර එම වෙන් වෙන් කොටස් එකවර අනෙක් සමගාමී කොටස් ද සමග සැකසීමයි. මේ සදහා යොදාගන්න සැකසුම් මූලිකාංග විවිධාකාර වියහැකි අතර බහු දත්ත සැකසුම් ඒකක සහිත තනි පරිගණක, ජාලගත කරනලද පරිගණක, විශේෂිත දෘඩාංග හෝ මේවායින් එකවර කීපයක් යොදා ගතහැකිය.
පරිගණකවල ප්‍රබලතාවය වැඩිකරගැනීම උදෙසා 1980 මැද භාගයේ සිට 2004 දක්වා වූ කාලයේදී ප්‍රමුඛ වූ ප්‍රධානතම සංකල්පය වූයේ සංඛ්‍යාත පරිමාණනයයි (Frequency scaling). පරිගණක වැඩසටහනක ධාවන කාලය (Runtime) එහි විධාන සං‍ඛ්‍යාවේ සහ එක විධානයක් සැකසීම සදහා ගතවන මධ්‍යන්‍ය කාලයෙහි ගුණිතයක් ලෙස සැලකේ. අනෙක් සියලු කරුණු නියතයක් ලෙස ගත් විට මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයේ සංඛ්‍යාතය වැඩි කරන විට ඒකක කාලයකදී සකස් කළහැකි විධාන ප්‍රමාණයද ඉහළ යයි. මේ නිසා සංඛ්‍යාතය වැඩිකිරීම මගින් පරිගණක වැඩසටහනක ධාවන කාල අඩුකරගතහැකිය. මෙය සියළුම පරිගණක සම්බන්ද වැඩසටහන් සදහා සත්‍ය වේ.
මූවර් ගේ නියමය (Moore's Law) යනු පරීක්ශණ සහ නිරීක්ශණ පාදක කරගෙන ඉදිරිපත් කරනලද සුප්‍රකට න්‍යායකි. එයින් කියවෙන්නේ සෑම මාස 18 ත් 24 ත් අතර කාලයකදී පරිගණක චිපයක අඩංගු කළහැකි ට්‍රාන්සිස්ටර ප්‍රමාණය දෙගුණයකින් ඉහළ යන බවයි. ශක්ති පරිභෝජනය සම්බන්දව ඉහත කීලෙස විවිධ ගැටලු ඇති වුවද 70 දශකයේදී ඉදිරිපත් කරනලද මුවර්ගේ නීතිය තවමත් එලෙසින්ම නොබිදී පවතී. සංඛ්‍යාත පරිමාණන සංකල්පය බිඳවැටීමත් සමගම දත්ත සැකසුම් ඒකක සදහා අළුතෙන් එක්කරන ට්‍රාන්සිස්ටර යොදා ගැනෙනුයේ සමාන්තර පරිගණනය සදහා අවශ්‍ය නව දෘඩාංග පරිගණක චිප වලට එක් කිරීම සදහායි.
අම්ඩාල් (Amdahl)ගේ නීතිය සහ ගුස්ටැෆ්සන් (Gustafson)ගේ නීතිය
[[ගොනුව:AmdahlsLaw.svg|right|thumbnail|300px|ආම්ඩාල් ගේ නීතිය (Amdahl's Law) ප්‍රස්ථාරික නිරූපණය. යම් වැඩසටහනක් කොපමන ප්‍රමාණයකින් සමාන්තරගත කළහැකිද යන්න අනුව එම වැඩසටහන සමාන්තර පරිගණනය මගින් කොපමණ වේගවත් කළහැකිද යන්න තීරණය වේ. උදාහරණයක් ලෙස යම් වැඩසටහනක් 90% කින් සමාන්තරගත කළහැකි නම්, සමාන්තරගත කළ නොහැකි වැඩසටහන් කොටස 10% නම් , එම වැඩසටහන වේගවත් කළහැකි උපරිමය කොපමන දත්ත සකසන ප්‍රමාණයක් භාවිතා කළද දස ගුණයකට වඩා වැඩි නොවේ. ]]
සමාන්තර පරිගණන වේදිකාව (parallel computing platform) සදහා විභව වේගවත් කිරීමේ සමීකරණය අම්ඩාල්ගේ නීතියයි. එය සූත්‍රකෘත කරනු ලැබූයේ 1960 දීයි. එමගින් කියවෙන ආකාරය අනුව ප්‍රධාන වැඩසටහනෙහි අඩංගු කුඩා සමාන්තරකරණය කළ නොහැකි කොටසක් නිසා සම්පූර්ණ වැඩසටහනේම වේගවත් කිරීම අඩාලවේ. විශාල ගණිතමය හෝ ඉන්ජිනේරුමය ගැටලුවක් විසදීම සදහා ලියනලද පරිගණක වැඩසටහන් වල සමාන්තරීකරණය කළහැකි වැඩසටහන් කොටස් මෙන්ම එසේ කළ නොහැකි කොටස් ද අඩංගු වේ. මෙසේ සමාන්තරගත කළනැහැකි කුඩා වැඩසටහනෙහි ධාවන කාල භාගය α නම්, එවිට
මගින් ලබාදෙනුයේ එම වැඩසටහනේ උපරිම සමාන්තරගතකරණ වේගයයි. වැඩසටහන සදහා අනුක්‍රමික කොටස 10% නම් එම වැඩසටහන සදහා ලබාගතහැකි වේගවත් බව දස ගුණයකට (‍x10) වඩා වැඩි කරගත නොහැක. එනම් ඉන්පසු කොපමන දත්ත සැකසුම් ඒකක තව තවත් එක්කලද ප්‍රතිඵලය එකම වේ. ඒ නිසා සමාන්තරගතව දත්ත සැකසුම් මූලිකාංග එක්කළ හැකි උපරිමයක් ඇත.
ගුස්ටැෆ්සන් (Gustafson)ගේ නීතිය තවත් පරිගණනය සම්බන්ද නීතියකි. මෙය අම්ඩාල්ගේ නිතිය හා සමීපව සම්බන්ද වේ. එයින් කියවෙන පරිදි P සංඛ්‍යාවක් දත්ත සැකසුම් ඒකක සමග වැඩසටහනක් වේගවත් කිරීමේදී
thumb|400px| යම් නියමිත කර්ත්ව්‍යයක් සදහා එකිනෙකට වෙනස් අනුකොටස් දෙකක් ඇතැයි සිතන්න. ඒවා A සහ B ලෙස ගනිමු. සම්පූර්ණ පරිගණනයෙන් B වල කොටස 25%කි. [[ක්‍රමලේඛන සම්පාදක|පරිගණක ක්‍රමලේඛන සම්පාදකයෙකුට (programmer) මෙම කොටස පස් ගුණයකින් වේගවත් කළහැක, එහෙත් ඉන් මුළු වැඩසටහන වේගවත් වන්නේ ඉතා කෙටි කලකින් පමණි(රූපය). එම නිසා වැඩසටහන වේගවත් කිරීමට නම් A කොටස දෙගුණයක් වේගවත් කළයුතුය. එය B වේගවත් කිරීමට වඩා බෙහෙවින් ඵලදායි වේ.]]
අම්ඩාල්ගේ නීතියේ ආකාරයට අනුව ගන්නා උපකල්පනයක් නම් වැඩසටහනේ සමාන්තරගත කළ නොහැකි අනුක්‍රමික කොටසෙහි ධාවන කාලය, යොදා ගන්නා දත්ත සැකසුම් සංඛ්‍යාවෙන් ස්වාධීනය යන්නයි. එහෙත් මෙම උපකල්පනය ගුස්ටැෆ්සන්ගේ නීතියෙහි භාවිතා නොවේ.
පරායත්තතාව (Dependencies)
සමාන්තර පරිගණනය සදහා ඇල්ගොරිතම (parallel algorithms) සකස් කිරීමේදී අවශ්‍ය මූලික කරුණක් ලෙස දත්ත පරායත්තතාවය (data dependencies) අවබෝද කරගැනීම දැක්වියහැක. කිසිම වැඩසටහනකට තම දීර්ඝතම පරායත්ත ගණනය කිරීම් ශ්‍රේණියට වඩා වේගවත්ව වැඩසටහන නිමා කළ නොහැක (Critical path method). කුමක් නිසාදයත් අනිත් ගණනය කිරීම් මත යැපෙන ගණනයකිරීම් පිළිවෙලින් එකිනෙක කළයුතු බැවිනි. එහෙත් බොහෝ ඇල්ගොරිතම වල මෙසේ එකිනෙකට දීර්ඝ ලෙස සම්බන්දිත ගණනය කිරීම් නොමැති නිසා ඒවා සමාන්තර ලෙස වෙන වෙනම ගණනය කළහැක.
Pi සහ Pj වැඩසටහනක කොටස් දෙකක් ලෙස ගනිමු. මේවා බර්න්ස්ටගේ කොන්දේසි (Bernstein's conditions) වලට අනුකූල වන්නේ එකිනෙකට ස්වාධීන හා සමාන්තරව ගණනය කළහැකිනම් පමණි. Pi, නම් Ii යනු සියලු ප්‍රධාන විචල්‍යයන්ද Oi යනු ප්‍රතිදානවේ. ඒ ආකරයෙන්ම Pj, P i සහ Pj එකිනෙකට ස්වාධීනවේ.
මෙහි පළමු කොන්දේසිය උල්ලංගනය කිරීම නිසා ප්‍රවාහ පරායත්තතාවය ඇතිවේ (flow dependency). පළමු ප්‍රකාශයේ පිළිතුරු දෙවැන්න මගින් භාවිතා කරයි. දෙවන ප්‍රකාශයෙන් ප්‍රති-පරායත්තතාවක් පෙන්නුම් කරයි. තුන්වන සහ අවසන් ප්‍රකාශයෙන් පෙන්වාදෙන්නේ ප්‍රතිදාන පරායත්තතාවයි. මෙම ප්‍රකාශ දෙක එකම ස්ථානයක සදහන් කළවිට අවසන් ප්‍රතිඵල ලැබිය යුත්තේ තර්කානුකූලව අවසානයේ සකසනය වූ ප්‍රකාශයයි.
පහත දැක්වෙන සමීකරණය බලන්න, එමගින් විවිධ වූ පරායත්තතාවන් ආදර්ශනයකරයි.
1: function Dep(a, b) 2:   c := a·b 3:   d := 3·c 4: end function
මෙහි තුන්වන කණ්ඩය දෙස බලන්න, එය දෙවන කණ්ඩය නොමැතිව ගණනය කළනොහැක (සමාන්තරව වුවද කළ නොහැක), එයට හේතුව නම් දෙවන කණ්ඩයේ පිළිතුර තුන්වන කණ්ඩය සදහා අත්‍යාවශ්‍ය බැවිනි. එනම් එය ඉහත සදහන් කළ පළමු කොන්දේසිය උල්ලංගනය කරමින් ප්‍රවාහ පරායත්තතාවය ඇතිකරයි (flow dependency).
මෙම උදාහරණයේදී කිසිදු පරායත්තතාවක් නොමැති නිසා මේවා සියල්ල එකවිට සමාන්තරව ගණනය කළහැක. බර්න්ස්ටෙන්ගේ කොන්දේසි අනුව දත්ත සකසන අතර මතකය හවුලේ බෙදාගැනීමක් සිදු නොකරයි. එහෙත් සමහර අවස්ථා වලදී එසේ බෙදාහැරීම වැදගත් වේ. උදාහරණ: semaphore (programming), barrier (computer science) සහ Synchronization (computer science) වැනි අවස්ථා.
තරඟකාරී තත්වය (Race conditions), පොදු බැහැර කිරීම (Mutual Exclusion), සමමුහුර්තකරණය (Synchronization) සහ සමාන්තර අඩපනවීම (Parallel Slowdown)
සමාන්තර පරිගණන වැඩසටහනක ඇති අනුකොටස් බොහෝ විට නූල් / Thread (computer science) නමින් හදුන්වයි. සමහර පරිගණක වැඩසටහන් මගින් ඊටත් වඩා කුඩා ඒකක වන තන්තු / Fiber (computer science) යොදාගනී. අනෙක් වැඩසටහන් වඩාත් විශාල අනු කොටස් වල්ගයක් වන සකසන Process (computing) යොදාගනී. එහෙත් බොහෝවිට සම්මතයක් ලෙස පරිගණක වැඩසටහන් වල අනුකොටස් ලෙස පිළිගන්නේ නූල් / thread ආකාරයෙනි. මෙම නූල් නිතරම ඒවා එකිනෙක හවුලේ තබාගන්නා විචල්‍ය / variable (programming) යාවත්කාලීන කිරීම සිදුකරයි. වැඩසටහන් දෙකක් අතර විධාන පහත ආකාරයෙන් විවිධ පිළිවෙලින් තිබියහැක.
1B විධානය 1A සහ 3A අතරදී දත්ත සැකසුවහොත් හෝ 1A විධානය 1B සහ 3B අතර දත්ත සකස් කළහොත් වැඩසටහන වැරදි දත්ත නිපදවයි. මෙය තරඟකාරී තත්වය (Race conditions) නමින් හැදින්වේ. වැඩසටහන් ක්‍රමලේඛකයා විසින් අනිවාර්යයෙන් අගුලක් / Lock (computer science) මේ සදහා සකස්කළ යුතුවේ. එමහින් පොදු බැහැර කිරීමක් (Mutual Exclusion) සිදුවේ. මෙසේ අගුලක් / lock යනු ක්‍රමලේඛන භාෂා ඉදිකිරීමක් වන අතර එමගින් එක් නූලකට පමණක් විචල්‍යයක පාලනය සියතට ගෙන අනෙක් නූල් වලට එම විචල්‍යය කියවීම හෝ ලිවීමෙන් වලක්වා එය අගුල් දැමීමක් සිදුකරයි. මේ එවැනි අගුල් භාවිතා කර නැවත ලියනලද වැඩසටහනයි.
මෙවැනි විචල්‍යයන් කීපයක් එකවර අගුලුලෑම සදහා යොදාගන්නා පරමාණුක නොවන (Atomic operation) වැඩසටහනක් සම්පූර්ණයෙන් ඇනහිටීමක් උවද වියහැක (deadlock). පරමාණුක අගුලුලෑමක් මගින් එකවර විචල්‍ය කීපයක් අගුලු ලෑම කළහැකි අතර එකදු විචල්‍යයක් හෝ එසේ අගුලු ලෑම කළනොහැකි නම් එය කිසිදු විචල්‍යයක් අගුලු ලෑමෙන් වැලකී සිටියි. මෙවැනි අවස්ථාවකදී නූලට තම කටයුතු සම්පූර්ණ කළනොහැකි නිසා සම්පූර්ණ වැඩසටහනම අඩපණ වේ.
බොහෝ සමාන්තර පරිගණන වැඩසටහන් සදහා ඒවායේ අනුකොටස් සමමුහුර්තකරණය අවශ්‍යවේ. මෙහිදී පරිගණන බාදකයක් (barrier) යෙදවීම කළයුතු වේ. මෙම බාදක බොහෝ විට මෘදුකාංග අගුලු භාවිතයෙන් ස්ථාපනය කරයි.
සියළුම සමාන්තරකරණයන් මගින් වේගවත් බව ලැබෙන්නේද නැත. සාමාන්‍යයෙන් යම් කාර්යයක් කොටස් වලට බෙදා වෙන්කළ විට ඒවා එකිනෙක සන්නිවේදනයේදී යොදාගන්නා කාලයද ඉහළ යයි. මේ නිසා සමහර අවස්ථා වලදී ගැටලු විසදීමට ගතවන කාලයට වඩා වැඩි කාලයක් මෙසේ සන්නිවේදන කටයුතු සදහා වැයවියහැක. මෙසේ අතිරේක සමාන්තරකරණය නිසා වැඩසටහන් වල සිදුවන අඩපනවීම සමාන්තර අඩපනවීම නමින් හදුන්වයි (Parallel Slowdown).
මෘදු මුහුණත (Fine-grained), රළු මුහුණත (coarse-grained) සහ අපහසුතා සමාන්තරකරණය (embarrassing parallelism)
පරිගණක වැඩසටහන් බොහෝ විට ඒවායේ අනුකොටස් එකිනෙක සමමුහුර්තකරණය කිරීම කොතරම් ඉක්මනින් කළයුතුද යන්න අනුව වර්ගීකරණය කරයි. මෘදු මුහුණත (Fine-grained) වර්ගයේ වැඩසටහන් වල අනුකොටස් අතර තප්පරයකට කීපවරක් සමමුහුර්ත කිරීම් කළයුතු අතර රළු මුහුණත (coarse-grained) වර්ගයේ වැඩසටහන් සදහා එසේ තප්පරයකට කීපවරක් සමමුහුර්තකරණය අවශ්‍ය නොවේ. අපහසුතා සමාන්තරකරණය (embarrassing parallelism) වර්ගයේ වැඩසටහන් ඉතා කලාතුරකින් සමමුහුර්තකරණය කරන අතර සමහරවිට එසේ කිරීමක් කිසිවිටෙකවත් අවශ්‍ය නොවේ.
සංස්ථිතික ආකෘති (Consistency models)
සමාන්තර පරිගණනය සදහා යොදා ගන්නා ක්‍රමලේඛන භාෂා සහ දෘඩාංග සදහා සංස්ථිතික ආකෘතියක් තිබීම වැදගත් වේ. මෙම ආකෘතිය මගින් පරිගණක මතකය මෙහෙයවිය යුතු ආකාරය පිළිබඳව සහ ප්‍රතිඵල දියයුතු ආකාරය පිළිබඳව නීති සහ කොන්දේසි සකසයි.
සංස්ථිතික ආකෘති අතර මුලින්ම පැමිණි ආකෘති වලින් එකක් ලෙස ලෙස්ලි ලැම්පෝර්ට්ගේ (Leslie Lamport) අනුක්‍රමික සංස්ථිතික ආකෘතිය (sequential consistency) හැදින්විය හැක. අනුක්‍රමික සංස්ථිතිය යනු සමාන්තර පරිගණන වැඩසටහනක කොටසක් වන අතර එමගින් ලැබෙන ප්‍රතිඵල අනුක්‍රමික පරිගණක වැඩසටහනක ප්‍රතිඵල වලට සමාන වේ.
මෘදුකාංග ගණුදෙණුකාර මතකය යනු සංස්ථිතික ආකෘතියෙහි බහුලව භාවිතාවන අකාරයකි. මෘදුකාංග ගණුදෙණුකාර මතකය මගින් දත්ත කළමනාකරණ පද්දතියෙන් (Database management system) තාවකාලිකව තොරතුරු ලබාගනී. මෙසේ තොරතුරු/ දත්ත ලබාගැනීම සදහා පරමාණුක ගනුදෙනු (atomic transactions) සදහා වූ සංකල්පය යොදාගනී.
ෆ්ලින්ගේ වර්ගීකරනය (Flynn's taxonomy)
සමාන්තර පරිගණක සහ අනුක්‍රමික පරිගණක සදහා මුලින්ම වර්ගීකරණයක් ඉදිරිපත් කරනලද්දේ මයිකල් ෆ්ලින් (Michael J. Flynn) විසිනි. එය ෆ්ලින්ගේ වර්ගීකරණය නමින් හැදින්වේ. ඔහු ඒවා වර්ගීකරනය කරන ලද්දේ ඒවා භාවිතයට ගන්නා විධාන ගණන අනුවයි. එනම් එම විධාන භාවිත කරන්නේ ඒකීය දත්ත කට්ටලද නැතහොත් බහු දත්ත කට්ටලද යන්න මතයි.
The single-instruction-single-data (SISD) යන වර්ගීකරණය අදාල වන්නේ මුල් කාලීන අනුක්‍රමික වැඩසටහන් සදහායි. The single-instruction-multiple-data (SIMD) වර්ගීකරණය අනුව එකම මෙහෙයුමක් පුන පුනා භාවිතයෙන් විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් සකසනය කිරීම මෙහිදී සිදුවේ. මේවා බහුලව භාවිතා වන්නේ ඒකීය සැකසුම් (signal processing) වැඩසටහන් වලයි. Multiple-instruction-single-data (MISD) යනු ඉතා කළාතුරකින් යොදාගන්නා වර්ගීකරණයක් වන අතර වැඩසටහන් කීපයක් මගින් පමණක් මෙය යොදාගනී. Multiple-instruction-multiple-data (MIMD) යන වැඩසටහන් සමාන්තර පරිගණනයේ බහුලවම යෙදෙන වැඩසටහන් වර්ගය වේ.
බිටු මට්ටමේ අනුවර්තී වාදය (Bit-level parallelism)
1970 සිට 1986 වනතෙක් කාලය තුළ VLSI (very-large-scale integration) පරිගණක චිප වල පැමිණීමත් සමග පරිගණක නිර්මාණශිල්පයේ දියුණු වීම පරිගණක වචන විශාලත්වය (computer word size) දෙගුණ කිරීම මත තීරණය විය. එනම් දත්ත සකසනයකට එක් චක්‍රයක් සදහා මෙහෙයවිය හැකි තොරතුරු ප්‍රමාණය මත තීරණය විය. වචනයක විශාලත්වය වැඩි කිරීමත් සමග එමගින් දත්ත සකසනය මගින් පිළිපැදියයුතු උපදෙස් ප්‍රමාණය අඩු විය.
අතීතයේ සිට බිටු 4 (4-bit) ක්‍ෂුද්‍ර දත්ත සකසන බිටු 8 (8-bit) සහ බිටු 16ත් (16-bit)ඉන්පසු බිටු 32ත් (32-bit) භාවිතා කරන ක්‍ෂුද්‍ර දත්ත සකසනත් භාවිතයට පැමිණිනි. මෙම නැඹුරුව බිටු 32 ක්‍ෂුද්‍ර දත්ත සකසන හදුන්වාදීමත් සමග අවසන් විය. බිටු 32 වචන විශාලත්වය ඉන්පසු දශක දෙකක් තිස්සේම සම්මතයක් ලෙස පරිගණනයේදී භාවිත කළද මෑතකාලීනව පැමිණි බිටු 64 (64-bit) තාක්ෂණය (x86-64 architectures) මගින් බිටු 32 තාක්ෂණය අභිබවනු ලැබීය.
විධාන මට්ටමේ අනුවර්තී වාදය (Instruction level parallelism)
පරිගණක වැඩසටහනක් යනු කෙටියෙන් ගත්කළ විධාන ධාරාවක් දත්ත සැකසුම් ඒකකයක් මගින් සකස් කිරීමයි. මෙම විධාන නැවත පෙලගැස්වීමත් එක් කිරීමත් කර ලැබෙන ප්‍රතිථල වල වෙනසකින් තොරව සමාන්තරව ක්‍රියාකරවීම විධාන මට්ටමේ අනුවර්තී වාදය ලෙස හැදින්වේ. 1980 දශකයේ මැද භාගයේ සිට 1990 දශකයේ මැදි භාගය දක්වා පරිගණක නිර්මාණශිල්පයේ කැපී පෙනෙන අංගයක් ලෙස මෙය හැදින්වියහැක.
නවීන දත්ත සකසන සතුව අදියර කීපයකින් යුතු විධාන නල මාර්ග (instruction pipelines) දැකියහැක. මෙසේ ඇති සෑම අදියරකදීම දත්ත සකසනය මගින් කරන කාර්යය අදාල නල මාර්ගය අනුව වෙනස් වේ. N අදියරේ නල මාර්ග වලට N සං‍ඛ්‍යාවක් වෙනස් විධාන සමාප්තියේදී සටහන් කළහැක. මෙසේ නලමාර්ගකරනය සදහා හොදම උදාහරණයක් ලෙස RISC දත්ත සකසනය හැදින්වියහැක. මෙහි ක්‍රියාවලි අදියර 5 කින් යුතු විය. ඒවා නම් විධාන කැඳවීම, විකේත කිරීම, ක්‍රියාකාරී කරවීම, මතකයට ඇතුල් කිරීම සහ නැවත ලිවීමයි.(instruction fetch, decode, execute, memory access, and write back). පෙන්ටියම් 4 වර්ගයේ දත්ත සකසන වල මෙසේ පියවර 35 අඩංගු විය.
අදියර 5ක නලමාර්ගික සුපිරි අදිශ දත්ත සකසන (superscalar) වලට එක් චක්‍රයක් සදහා විධාන දෙකක් නිකුත් කළහැක. මේ නිසා ඕනෑම අදියරකදී විධාන දෙකක් තිබියහැක. මෙලෙස විධාන 10 දක්වා එකවිට සකසනය කළහැක. නලමාර්ගකරණය මගින් මෙහෙයවන විධාන මට්ටමේ අනුවර්තී වාදයට අමතරව සමහර දත්ත සැකසුම් ඒකක වලට එකවරකට විධාන එකකට වඩා දියහැක. මේවා සුපිරි අදිශ දත්ත සකසන ලෙස හදුන්වයි. මෙහිදී දත්ත වල පරායත්තතාවක් (data dependency) නොමැති නම් විධාන කන්ඩායම් ගතකළහැක. මෙසේ අනුක්‍රමණයකින් තොර විධාන මට්ටමේ අනුවර්තී වාදය ගොඩනැගියහැකි බහුලව යොදා ගන්නා ක්‍රම ශිල්ප දෙකක් ලෙස Scoreboard සහ Tomasulo යන ඇල්ගොරිතම හැදින්වියහැක.
දත්ත අනුවර්තී වාදය (Data parallelism)
දත්ත අනුවර්තී වාදය යනු ලූප සහිත වැඩසටහන් සදහා වන සමාන්තරකරණයකි. මෙමගින් එකිනෙකට වෙනස් පරිගණන මාර්ග හරහා සමාන්තර දත්ත පරිවහනය ඉලක්ක කරයි. ලූප (program loops) සමාන්තරකරණය මගින් විශාල දත්ත ආකෘති සදහා එකිනෙකට සමාන මෙහෙයුම් අනුක්‍රමණ දියත් කිරීම සිදුකරයි. විශාල වශයෙන් විද්‍යාත්මක සහ ඉන්ජිනේරු වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කිරීම සදහා දත්ත අනුවර්තී වාදය යොදාගනී.
ලූපයක් මගින් ගෙනයනු ලබන පරායත්තතාවය යනු ලූපීය අනුශ්‍රේණියකක් පෙර ප්‍රතිඵල මත රදාපැවතීමයි. මේ නිසා ලූපයක් මගින් ගෙනයනු ලබන පරායත්තතාවය මගින් සමාන්තරකරණය අඩාල කරයි. පහත දැක්වෙන pseudocode දෙස බලන්න.
1:   PREV1 := 0 2:   PREV2 := 1 4:   do: 5:      CUR := PREV1 + PREV2 6:      PREV1 := PREV2 7:      PREV2 := CUR 8:   while (CUR < 10)
ක්‍රියා අනුවර්තී වාදය (Task parallelism)
ක්‍රියා අනුවර්තී වාදය යනු සමාන්තර පරිගණන වැඩසටහනක දැකියහැකි ගති ලක්ෂණයකි. එයින් කියවෙන්නේ එකම හෝ වෙන වෙනස් දත්ත කට්ටලයක් භාවිතයෙන් එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් ගණනය කිරීම් කළහැකි බවයි. මෙය දත්ත සමාන්තරකරණයෙන් වෙනස් වන්නේ ඒවායේ සිදුවන්නේ එකම දත්ත කට්ටලයේ එකම ගණනය කිරීම් සිදුවන බැවිනි. වැඩ සමාන්තරකරණය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රශ්නයේ විශාලත්වය සමග වැඩි නොවේ.
මතකය සහ සන්නිවේදනය
right|thumbnail|400px|A logical view of a [[Non-Uniform Memory Access (NUMA) architecture. Processors in one directory can access that directory's memory with less latency than they can access memory in the other directory's memory.]]
සමාන්තර පරිගණක ප්‍රභේද (Classes of parallel computers)
සමාන්තර පරිගණක ඒවායේ දෘඩාංග සමාන්තරකරණය සදහා දක්වන සගයෝගය මත වර්ග කීපයකට වෙන්කළ හැක. මෙම වර්ගීකරණය සාමාන්‍ය පරිගණක වර්ගීකරනයටද සමීප සබඳතා දක්වයි. උදාහරණ ලෙස කොට්ඨාශ පරිගණනය සමාන්තර පරිගණනයේ මෙන්ම සමමිතික පරිගණනයේදීද දැකියහැක.
බහු හර පරිගණනය (Multicore computing)
බහු හර දත්ත සකසනයක් තුළ දත්ත සැකසුම් ඒකක එකකට වඩා වැඩි ගණනක් එකම චිපයේ අඩංගු කර තනා ඇත. බහු හර (core) දත්ත සකසනයකට එකවර විධාන කීපයක් නිකුත්කළහැක. එමෙන්ම සෑම බහු හර දත්ත සකසනයකටම super-scalar උපාංගයක් ලෙසද ක්‍රියා කළහැක. එනම් සෑම හරයකටම එකම විධාන ගලායාමකින්ම විධාන කට්ටල කීපයක් නිකුතකළ හැක. බහුනූල් පරිගණනය මෙම තාක්ශණයට කලින් පැවති ව්‍යාජ බහු හර තාක්ෂණයයි. SonyPlayStation 3 ක්‍රීඩා උපාංගය සදහා සකසන ලද IBM සමාගමේ Cell ක්‍ෂුද්‍ර සකසනය මෙසේ සකසනලද බහු හර සකසනයකි.
සමමිතික බහුසකසනය (Symmetric multiprocessing)
සමමිතික බහුසකසනයක් යනු එකම මතකයක් හවුලේ භාවිතයට ගන්නා එක සමාන දත්ත සකසන රාශියක එකතුවකි. මෙහි තාක්ශණික ශිල්පයට (bus architectures) අනුව දත්ත සලසන 32 කට වැඩි ගණනක් එකිනෙක සම්බන්ද කළනොහැක. මෙසේ විශාල දත්ත සැකසුම් ගණනක් යොදා නොගන්නා නිසාත් විශාල පරිගණක මගින් ලබාගන්නා කලාප පළල අඩු නිසාත් මේවා වියදම් කරන මුදලේ ප්‍රමාණය අනුව ඉතා කාර්යක්‍ෂම වේ.
ව්‍යාප්ත පරිගණනය (Distributed computing)
ව්‍යාප්ත පරිගණක (නොහොත් ව්‍යාප්ත මතක බහු දත්ත සකසන) යනු දත්ත සකසනයන් එකිනෙක ජාලගත කරනලද ව්‍යාප්ත මතක පරිගණක පද්දති වේ. මේවා විශාල භූගෝලීය ප්‍රදේශයක පතුරවාලිය හැකිය.
පොකුරු පරිගණනය (Cluster computing)
[[ගොනුව:Beowulf.jpg|right|thumbnail|upright| Beowulf පරිගණක පොකුරු ]]
පරිගණක පොකුරක් යනු එකිනෙකට ලිහින්ව සම්බන්දිත එක්ව වැඩ කරන පරිගණක රාශියක එකතුවකි. පොකුරු පරිගණනයේදී ස්වාධීන පරිගණක කීපයක් එකිනෙක ජාලගත කර ඇති අතර ඒවාට යොදන භාරය නිසි ලෙස තුලනය කිරීමට (load balancing) නම් එම පරිගණක සමමිතික නොවියයුතුය. ප්‍රචලිතම පොකුරු පරිගණක වර්ගය Beowulf නම් පොකුරු පරිගණකයයි. වාණිජ පරිගණක කීපයක් (commercial off-the-shelf) TCP/IP Ethernet වර්ගයේ ප්‍රාදේශීය ජාලයකට (local area network) සම්බන්ද කිරීමෙන් මෙම ජාල තනා ඇත. මෙම තාක්ෂණය දියුණු කරන ලද්දේ Thomas Sterling සහ Donald Becker විසිනි. ලොව වේගවත්ම සුපිරි පරිගණක 500 (TOP500) අතරින් අති බහුතරය මෙසේ පොකුරු පරිගණක ලෙස සැකසූ සුපිරි පරිගණක වේ.
විශාලිත සමාන්තර පරිගණනය (Massive parallel processing)
[[ගොනුව:BlueGeneL cabinet.jpg|right|thumbnail|upright| Blue Gene/L සුපිරි පරිගණකයේ කැබුනෙට්ටුවක්, 2008 වසරේදී ලොව පස්වන ප්‍රභලතම සුපිරි පරිගණකය ලෙස මෙය නම් කෙරිනි. [[TOP500]] . Blue Gene/L යනු massively parallel processor වර්ගයේ සමාන්තර පරිගණන යන්ත්‍රයකි.]]
විශාලිත සමාන්තර දත්ත සකසනයක් යනු ජාලගත කරනලද දත්ත සකසන රාශියක් සහිත තනි පරිගණකයකි. පොකුරු පරිගණකවල ලක්ශණ රාශියක් මෙම පරිගණක විශේෂයේද දැකියහැක. එහෙත් පොකුරු පරිගණනයේදී මෙන් නොව විශාලිත සමාන්තර පරිගණකවල විශේෂිත වූ සම්බන්දක ජාල දැකියහැක. එමෙන්ම මේවා පොකුරු පරිගණන පද්දති වලට වඩා විශාල වේ. දත්ත සැකසුම් ඒකක 100 කට වඩා විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර සෑම දත්ත සකසනයක් සදහාම මෙහෙයුම් පද්දතියක් සහ වැඩසටහන් වෙන වෙනම අඩංගු වේ. මේවායේ සෑම උප පද්දතියක්ම එකිනෙකට අධිවේගීව සම්බන්ද වී ඇත.
කොට්ටාශ පරිගණනය (Grid computing)
කොට්ටාශ පරිගණනය යනු සමාන්තර පරිගණනයේ වඩාත්ම පැතිරුන අවස්ථාවයි. මෙහිදී සිදුවන්නේ යම් දෙනලද ගැටලුවක් නිරාකරණය සදහා අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පරිගණක රාශියක් ජාලගත වී සන්නිවේදනය කිරීමයි. එහෙත් අන්තර්ජාල පහසුකම් වල ඇති අඩු කලාප පළල නිසාත් අධික ගුප්තතාවය (latency) නිසාත් විශාල ප්‍රමාණයේ සමාන්තරික ප්‍රශ්න (embarrassingly parallel) සදහා පමණක් මෙම ක්‍රමය යොදාගනී. කොට්ටාශ පරිගණන වැඩසටහන් විශාල සංඛ්‍යාවක් අතරින් SETI@home සහ Folding@Home ව්‍යාපෘතීන් වඩාත් ප්‍රකට ඒවායි.
බොහෝ කොට්ටාශ පරිගණන වැඩසටහන් මගින් යෙදුම් සහ පද්ධති මෘදුකාංග අතර අතරමැදියෙකු ලෙස ක්‍රියා කරන මෘදුකාංග (middleware) තම කටයුතු පහසු කරගැනීමට යොදාගනී. මේවා පරිගණක මෙහෙයුම් පද්දතිය සහ වැඩසටහන් අතර අතමැදියෙකු ලෙස ක්‍රියා කරමින් ජාලගත සම්පත් කළමනාකරණය සහ මෘදුකාංග අතුරුමුහුණත් ප්‍රමිතිගත කිරීම සිදුකරයි. කොට්ටාශ පරිගණනය සදහා යොදාගන්නා බහුලතම middleware වැඩසටහන Berkeley Open Infrastructure for Network Computing (BOINC) නම් වේ.
විශේෂිත සමාන්තර පරිගණනය (Specialized parallel computers)
සමාන්තර පරිගණන ක්ෂේත්‍රයේ යම් කොටසකට පමණක් විශේෂිත වූ සමාන්තර පරිගණන උපකරණද ඇත. ඒවා තමන්ට විශේෂිත වූ විෂය පථයක ගැටලු නිරාකරණය සදහා විශේෂිත වී ඇත.
Reconfigurable computing with field-programmable gate arrays
නැවත සැකසියහැකි පරිගණනය (Reconfigurable computing) යනු field-programmable gate array (FPGA) හි භාවිතයකි. FPGA මගින් යම් ඉලක්කගත කර්යයක් සඳහා තමන් විසින්ම යලි තම පරිපථ සකසා ගැනීම සිදුකරයි.
FPGA උපකරණ ක්‍රමලේඛනය කිරීම සදහා VHDL හෝ Verilog වැනි දෘඩාංග විස්තරකරණ (hardware description languages) භාෂා යොදාගනී. කෙසේ වෙතත් එම ක්‍රමලේඛන භාෂා වලින් ක්‍රමලේඛනය කිරීම ඉතා වෙහෙසකාරී වියහැක. මේ නිසා සමාගම් කීපයක් මගින් C සිට HDL යා කරන ක්‍රමලේඛන භාෂා කීපයක් සාදනලදී. C ක්‍රමලේඛන භාෂාව බොහෝ දෙනාට හුරුපුරුදු නිසා මෙම නව භාෂාව මගින් ක්‍රමලේඛනය කිරීම පසු විය. මෙසේ සාදන ලද භාෂා අතරින් ප්‍රචලිත භාෂා අතර Mitrion-C, Impulse C, DIME-C, සහ Handel-C ප්‍රමුඛවේ.
AMD සමාගම මගින් එහි HyperTransport තාක්ෂණය තෙවන පාර්ශව සදහා විවෘත කිරීමත් සමගම අධි කාර්යසාධක නැවත සකස් කළහැකි පරිගණනය තවත් දියුණුවක් ලැබීය.
ග්‍රැෆික දත්ත සකසන භාවිතයෙන් පොදු අරමුණු සදහා පරිගණනය (GPGPU)
[[ගොනුව:NvidiaTesla.jpg|right|thumbnail| Nvidia Tesla GPGPU - ග්‍රැෆික් කාඩ්පත]]
ග්‍රැෆික දත්ත සකසන භාවිතයෙන් පොදු අරමුණු සදහා පරිගණනය යනු මෑතකාලීනව බෙහෙවින් ප්‍රකට වූ පරිගණක ඉන්ජිනේරු ගවේශණයකි. ග්‍රැෆික දත්ත සකසන විශේෂයෙන්ම සකසා ඇත්තේ ග්‍රැෆික දත්ත සකසනය සදහායි. දත්ත සමාන්තරව මෙහෙයවීමට, විශේෂයෙන්ම රේඛීය වීජ ගණිතයේ (linear algebra matrix)එන මෙහෙයුම් සඳහා ග්‍රැෆික දත්ත සකසන භාවිතවේ.
මුල්කාලීනව ග්‍රැෆික දත්ත සකසන භාවිතයෙන් පොදු අරමුණු සදහා පරිගණන වැඩසටහන් භාවිතා කළේ සාමාන්‍ය ග්‍රැෆික දත්ත සකසන භාවිත කරන වැඩසටහන් අතුරු මුහුණතයි. කෙසේ වෙතත් ග්‍රැෆික දත්ත සකසන වල භාවිතය සදහාම නව ක්‍රමලේඛන වැඩසටහන් සහ වේදිකා Nvidia (CUDA) සහ AMD (CTM) වැනි සමාගම් මගින් හදුන්වා දෙනලදී. අනෙක් ක්‍රමලේඛන භාෂා අතර BrookGPU, PeakStream සහ RapidMind ප්‍රමුඛ වේ. සාමාන්‍ය දත්ත සැකසුම් ඒකක සහ ග්‍රැෆික දත්ත සැකසුම් ඒකක සඳහා පොදු රාමුවක් (framework) consortium Khronos සමූහය මගින් OpenCL නමින් හදුන්වාදුන් අතර [http://en.wikipedia.org/wiki/Apple_Inc. Apple], Intel, Nvidia සහ අනෙකුත් සමාගම් එම සම්මතයට අනුව තම නිෂ්පාදන සිදුකරයි.
වැඩසටහන් විශේෂිත සංඝත පරිපථ (Application-specific integrated circuits)
වැඩසටහන් විශේෂිත සංඝත පරිපථ කීපයක්ම සමාන්තර පරිගණනය සඳහා යෙදවීම් කර ඇත.
ASIC (වැඩසටහන් විශේෂිත සංඝත පරිපථ - Application-specific integrated circuits) විශේෂයෙන්ම යම් වැඩසටහනක් සදහා සකසා ඇති නිසා ඒවා අදාල ක්‍රියාව සදහා උපරිම කාර්යක්‍ෂමතාවක් පෙන්වයි. කෙසේ වෙතත් ASIC සාදනු ලබන්නේ X කිරණ ලිතෝ මුද්‍රණය (X-ray lithography) මගින් වන අතර මෙය බෙහෙවින් මිල අධික තාක්ශණයකි. ASIC වල කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි උවද පොදු අරමුණු සදහා පරිගණනය මූවර්ගේ නීතියට අනුව වේගයෙන් දියුණු වන නිසා මෙම කාර්යක්ශමතාවය එතරම් ඵලදායි නැත. අධික මූලික වියදමත් පොදු අරමුණු සදහා පරිගණනය මගින් ASIC අභිබවනය කරන නිසාත් මේවා බහුලව දැකියහැකි නොවුවද වර්තමානයේ පෙටා ෆ්ලොප්ස් මට්ටමේ සුපිරි පරිගණක වලද (RIKEN MDGRAPE-3) මෙම තාක්ශණය දැකියහැක.
දෛශීය දත්ත සකසන (Vector processors)
[[ගොනුව:Cray 1 IMG 9126.jpg|right|thumbnail|The Cray-1 අතිශයින් ජනප්‍රිය වු vector පරිගණක වර්ගයකි.]]
දෛශීය දත්ත සකසන යනු එකම විධානය විශාල දත්ත කට්ටලයක සම්පූර්ණ කළහැකි වර්ගයේ පරිගණක වර්ගයකි. උපුටා ගැනීම: "Vector processors have high-level operations that work on linear arrays of numbers or vectors. An example vector operation is A = B × C, where A, B, and C are each 64-element vectors of 64-bit floating point numbers." They are closely related to Flynn's SIMD classification.
Cray පරිගණක පද්දති තම දෛශීය දත්ත සකසන හැකියාව නිසා 1970 සහ 1980 දශක වලදී මහත් ජනප්‍රියත්වයක් ලද්දේය. එසේ වෙතත් අද මෙම දෛශීය දත්ත සකසන භාවිතයේ නොමැත. නූතන දත්ත සකසන විධාන පද්දති (processor instruction sets) වලද යම් තරමකින් දෛශීය දත්ත සකසන විධාන එක්කර ඇත. AltiVec සහ Streaming SIMD Extensions උදාහරණ වේ.