cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සුජිත් රත්නායක
මුල් විය
thumb|සුජිත් රත්නායක 1982 දී පමණ. හුංගම, තුඩුව නිවසේදී සිය සහෝදර සහෝදරියන් සමග. ඡායාරූපය [[විලී රත්නායක]] හෙතෙම 1971 දෙසැම්බර් 25 වන දින ලංකාවේ රන්න හිදී ඉපදිණි. ඔහුගේ පියා විලී රත්නායක ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරික කලා ශිල්පියෙකු වූ අතර පියාගේ මග පෙන්වීම හා ආභාසයෙන් ඔහු චිත්‍ර කලාවට අදාළ මුලික ශිල්පීය දැනුම ලබා ගත්තේය. පියා නියැලුණ ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු අතර සිනමා කටවුට් පින්තාරු කිරීම, පෝස්ටර් ඇඳීම, පිරිත් මණ්ඩප නිර්මාණය කිරීම, මගුල් පෝරු නිර්මාණය කිරීම, පිළි ගැනීමේ තොරණ නිර්මාණය කිරීම, බැනර් ඇඳීම, වෙළෙඳ නාම පුවරු ඇඳීම, වෙළෙඳ බිතු සිතුවම් පින්තාරු කිරීම, ආලේඛ්‍ය පින්තාරු කිරීම, සිනමා අත්කම් ග්‍රැෆික් සලය්ඩ් නිර්මාණය කිරීම, ස්ක්‍රීන් මුද්‍රණ කටයුතු කිරීම ආදී කටයුතු විය. පියා හැරුණු විට පියාගේ කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට සමානව වැඩ කළ එවකට සමකාලීන ප්‍රාදේශීය වෙනත් ශිල්පීහු කිහිප දෙනෙක් වෙති. ඔවුන් ජනප්‍රිය වී තිබුණේ ඔවුනගේ සැබෑ නමින් නොව ඔවුන් කලා ක්‍රියාකාරකම මත තබන අත්සනේ නමිනි. එම නාම සියල්ලක්ම පාහේ භාවිතා කරේ ඔවුනගේ මුල නම සමග ඔවුන් පදිංචි ප්‍රදේශයේ නම එකට දැක්වීමෙනි. ඒ අනුව 'කරූ  අම්බලන්තොට' 'සිරිසඳ අම්බලන්තොට' 'දයා අම්බලන්තොට' 'ජයා මිද්දෙනිය' 'දයා බෙලිඅත්ත' 'චන්ද්‍රා තංගල්ල' 'ටුටී හුංගම' 'සරා හුංගම' යන නාම වේ. සුජිත්ගේ පියා සිය කලා කටයුතුවල අත්සන් තැබුවේ 'විජයන්ති කලා හුංගම' යන නාමයෙනි. පියා ඇතුළු මොවුනට වෙනස් මගක් ගනිමින් පසුකාලීනව මූර්ති කලාව තුළද නියැලෙමින් ව්‍යවහාරික කලාවට අමතරව නිදහස් කලා කෘති නිර්මාණය කරමින් විශේෂ අවධානයක් ප්‍රාදේශීයව ලබා ගැනීමට ජගත් වන්නිආරච්චි යන අය උත්සුක විය. ප්‍රදේශයේ ඉහත කිසිවෙකුවත් කලා ප්‍රදර්ශන නොපැවැත්වූ අතර වන්නිආරච්චි 1985 දී ඒකපුද්ගල කලා ප්‍රදර්ශනයක් හුංගම නගරයේ පැවැත්වීමටද කටයුතු කළේය. ඔහුගේ කලා ආර එවකට සුප්‍රසිද්ධ ස්ටැන්ලි අබේසිංහ, තිලක් අබේසිංහ, ජයසිරි සේමගේ, මහින්ද අබේසේකර ආදී දෘශ්‍ය කලාකරුවන්ගේ නිර්මාණ ආභාසයෙන් කළ ප්‍රාදේශීයව අළුත් අද්දැකීමක් විය. පියාගේ කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට අනුගතව සිය සුහුඹුල් කාලය ගෙවූ සුජිත්, ජගත් වන්නි ආරච්චිගේ කලා මගට යොමු නොවී ය. ඔහු ඒ වෙනුවට පියාගේ කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට සපුරා වෙනස් ව්‍යවහාරික කලා වැඩ මාදිලියක් හැටියට පසු කලෙක  එනම් 1987, 1988 හා 1989 යන වර්ෂ වල ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට සම්බන්ධ දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු වලට ස්වකීය පෙර යොවුන් වියේදී සම්බන්ධ විය. දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ බොහෝ කලා කටයුතු කෙරුණේ චීන විප්ලවය පිළිබිඹු කළ චීන මූර්ති ආභාසයෙනි. thumb|1986 දී සුජිත් රත්නායක පිළි ගැනීමේ තොරණක් සදහා කරන ලද රෙජිෆෝම් ක්‍රාෆ්ට් අංගයක යටි ආලේපනය කරමින්.
ක්‍ෂාර ලෝහ
බොහෝ ක්ෂාර ලෝහ සඳහා විවිධ වෙනස්වූ නියැලුම් ඇත. ශුද්ධ මූලද්‍රව්‍යයන්ගේ බෙහෙවින් සුපතළ නියැලුම් අතරින් දෙකක් වන්නේ රුබීඩියම් සහ සීසියම් පරමාණු ඝටිකා යන්ත්‍ර වන අතර, ඒ අතරින් සීසියම් පරමාණු ඝටිකා යන්ත්‍රය, වේලාව නිරූපණය කිරීමේදී වඩාත්  නිරවද්‍ය සහ යථාතථ්‍ය වෙයි. සෝඩියම් සංයෝගයන්හී සුලබ නියැලුමක් වන්නේ සෝඩියම්-වාෂ්ප පහන වන අතර, එය විසින් ඉතා කාර්යක්ෂම ලෙසින් ආලෝකය විමෝචනය කරයි. මේස ලුණු හෝ, සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්, පුරාතනයේ සිට දැන සිටියකි. සෝඩියම් සහ පොටෑසියම්, අත්‍යවශ්‍ය මූලද්‍රව්‍යන් වන අතර, විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයන් ලෙසින් ප්‍රධාන ජීවවිද්‍යාත්මක භූමිකාවන් ඉටු කරන අතර, අනෙකුත් ක්ෂාර ලෝහ අත්‍යවශ්‍ය නොවුවද, වැඩදායක සහ හානිකර යන දෙයාකාරයෙන්ම, සිරුරට විවිධ බලපෑම් එල්ල කරති.
සුජිත් රත්නායක
මුල් විය
thumb|සුජිත් රත්නායක 1989 දී. ඡායාරූපය සේන ප්‍රභා ස්ටූඩියෝ, තංගල්ල.
ක්‍ෂාර ලෝහ
භෞතික සහ රසායනික
ක්ෂාර ලෝහයන්හී භෞතික සහ රසායනික ගුණාංග පහසුවෙන් පැහැදිලි කල හැක්කේ, ඒවා ns1 සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන වින්‍යාසයක් සහිත වන බැවින්, දුර්වල ලෝහමය බන්ධන සහිත වීම තුලිනි. එබැවින්, සියළු ක්ෂාර ලෝහ මෘදු වන අතර, අඩු  ඝනත්ව, ද්‍රවාංක සහ තාපාංක සහිත වන අතරම, ඒවායේ  ඌර්ධ්වපාතන, වාෂ්පිභවන සහ, විඝටන තාපයන්ද අඩු අගයන් ගනිති. ඒවා සියල්ල,  වස්තු-කේන්ද්‍ර ඝනක ස්ඵටික ව්‍යුහයක් සහිතව ස්ථටිකිකරණය වන අතර,  ඒවායේ බාහිර s ඉලෙක්ට්‍රෝනය ඉතා පහසුවෙන් සකොබවනු ලබන හෙයින් ප්‍රභින්න පහන් සිළු වර්ණ පෙන්නුම් කරයි. ns1 වින්‍යාසය නිසා, ක්ෂාර ලෝහ සතුව ඉතා විශාල පරමාණුක සහ අයනික අරයයන් මෙන්ම, ඉහළ තාපජ සහ විද්‍යුත් සන්නායකතාවන්ද පවතියි. ඒවායේ රසායන විද්‍යාත්මක චර්යාව සඳහා ප්‍රමුඛ සාධක වී ඇත්තේ ඒවායේ එකම සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝනය බැහැර කිරීමෙන්  +1 ඔක්සිකරණ තත්ත්වයක් නිමැවීමද, මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝනය අයනීකරණය කිරීමේ පහසුව සහ ඉතා ඉහළ දෙවන අයනීකරණ ශක්තිය යන්නද වෙති. රසායන විද්‍යාත්මක ගුණාංග බොහෝමයක් නිරීත්ෂණය කර ඇත්තේ කාණ්ඩයෙහි පළමු සාමාජිකයන් පහ සඳහා පමණි. ෆ්‍රන්සියම්හී රසායන විද්‍යාත්මක ගුණාංග පැහැදිලිව තහවුරු කර ගෙන නොමැත්තේ එහි අත්‍යන්ත විකිරණශීලතාව නිසාය;
සුජිත් රත්නායක
මුල් විය
සුජිත්ගේ මුල් පදිංචිය වන්නේ හුංගම, තුඩුව ග්‍රාමය ය. ඔහුගේ පදිංචිය මුල් වරට වෙනස් වන්නේ 1988-1989 භීෂණය හේතුවෙන් අනපේක්ෂිත සිදුවීමකිනි. ඔහු, ඔහුගේ පියාගේ නිවසේ වැසිකිලියට වැසිකිලි උපාංගයක් හැටියට අඟල් හතරේ පී.වී.සී. බට කැබැල්ලක් රැගෙන ඒමට අම්බලන්තොට නගරයට යන අතර එය රැගෙන බස් නැවතුමට  එන අතර ඒ වනවිට පාරේ ගමන කරමින් සිටි හමුදා ජීප් පෙළක් නතර කොට ඔහුව එක් ජීප් රථයක් වෙත නංවාගෙන අම්බලන්තොට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුරට භාර දී ඇත. දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරය වෙනුවෙන් පෝස්ටර්, බැනර්, කටවුට් තමන් පිළියෙළ කිරීම ගැන කණ වැකී තමන් හමුදා භාරයට පත් වූ බවට ඔහුගේ කල්පනාව වී ඇත. හුංගම නගර මධ්‍යයේ සවි කොට තිබූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ දේශපාලන බල මණ්ඩල සභික සුමිත් අතුකෝරල මරා දැමීම සිහි කරමින් දේශප්‍රේමී ජනතා ව්‍යාපාරයේ ඉල්ලීමට ඔහු විසින් පිළියෙළ කළ කටවුට් එකක් ගලවා රැගෙන විත් එම කඳවුරේ පැත්තක තිබෙන අයුරු පසුව ඔහුගේම ඇස ගැටී ඇත. නමුත් තමන් රැගෙන විත් ඇත්තේ අඟල් හතරේ පී.වී.සී. බට බිම් බෝම්බ හැදීමට ගන්නා බැවින් ඒ ගැන සැකයට ය. හමුදාව කඳවුර තුළදී ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කර ඇත්තේ එය නිමිති කරගෙන මිස ඔහු නියැලුණ බව කියන ජවිපෙ කලා කටයුතු සම්බන්ධයෙන් නොවේ. එහෙත් හමුදාවේ ප්‍රශ්න කිරීම් හමුවේ කොය් වෙලාවක හෝ රහස එලි වේය කියා බියෙන් සිටි ඔහුට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුරෙන් ගැලවී යාමට මාර්ගය පෑදෙන්නේ අනපේක්ෂිත ව ය. ඔහුගේ පියා එවකට සේවය කරේ කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් අඟුණකොළපෑලැස්ස, එරමිනියාය සේවා සංස්කරණ අභ්‍යාස ආයතනයේ අනියම් කලා ශිල්පියකු හැටියට ය. එවක කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවටම අයත් ගොවිපලක් හුංගම බටඅත තිබූ අතර එම ගොවිපලට අයත් ජීප් රථයක් රියදුරු සමගම අම්බලන්තොට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුර භාරයට ලබාගෙන ඇත. මෙම රියදුරු ඔහුව හඳුනාගෙන ඇති අතර ඔහුගේ නිවසට ආරංචිය රැගෙන ගොස් ඇත. සුජිත්ගේ පියා චිත්‍ර කලා කටයුතුවලට අමතරව සර්පිනාව වාදනය කිරීමේ හා ගායනයේ කුසලතාවෙන් යුක්ත අයකු වූ අතර එනිසා කොන්ත්‍රාත් පදනමින් ඉඳහිට ගුවන්විදුලි සංස්ථාවේ මාතර 'රුහුණු සේවය' පියාගේ සේවය ලබාගෙන  ඇති අයෙකි. පියා මේ සඳහා හඳුන්වා දී ඇත්තේ එවකට අම්බලන්තොට උදය රෙකොර්ඩ් බාර් හි හිමිකරු වන ජයන්ත සෙල්ලහේවා යන අය ය. ඔහු ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ  වෙළෙඳ සේවයේ හිටපු  සහන නිවේදකයකු  ය.
පියා තම පුතු ගැන දැන ගැනීමට අම්බලන්තොට ථෙරපුත්ත හමුදා කඳවුරට ගිය අවස්ථාවේ එහෙම අයකු කඳවුරට නොගෙනා බව කඳවුරෙන් දැනුම් දීමෙන් පසු ඔහු ඉන් අනතුරුව උදය රෙකොර්ඩ් බාර් හි සෙල්ලහේවා යන අය හමු වී පුවත සැළ කොට ඇත. හමුදා කඳවුරේ අණ දෙන නිලධාරී සමග දියතලාව හිදී උදය යන අය එකට ඉගෙන ගෙන ඇති සමකාලිකයෙකි. ඔහු කඳවුරට ගොස් අණදෙන නිලධාරී සමග සාකච්චා කිරීමෙන් අනතුරුව තමන් ඇප වන බවට අත්සන් කොට සුජිත් ගලවාගෙන ඇත. ඉන් නොබෝ කලකින් හුංගම ගුරුපොකුණ ප්‍රදේශයේ හුංගම පොලීසියේ ජීප් රථයක් ඉලක්ක කර ගනිමින් බිම් බෝම්බයක් පිපිරෙන අතර උපන්දා සිට හැදී වැඩුණු හුංගම, තුඩුව ග්‍රාමයෙන් පළමු වරට පිට වී පියාගේ ද අනුදැනුම හා මග පෙන්වීමෙන් හුංගම, බටඅත ට පලා යාම සිදු වේ. අනතුරුව සුජිත්ගේ කලා භාවිතයට අදාළ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂය වූයේ ගාල්ලේ සරත් වීරසිංහ අඳුනා ගැනීමට ලැබීමය. සරත් වීරසිංහ එවකට කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයෙන් ලලිත කලාවේදී උපාධි ලත් ප්‍රාදේශීයව ජනප්‍රිය වූ දක්ෂ ගුරුවරයකු විය.ස්ටැන්ලි අබේසිංහගේ කලා ආරේ ප්‍රකාෂනශීලී ගුණය සරත් වීරසිංහගේ චිත්‍ර වල තීව්‍ර ලක්ෂණයක් විය.
ක්‍ෂාර ලෝහ
භෞතික සහ රසායනික
වෙනත් ඕනෑම කාණ්ඩයක මූලද්‍රව්‍යයන් එකිනෙකට සදෘශ වීමට වඩා වැඩියෙන් ක්ෂාර ලෝහ එකිනෙකට සදෘශ වෙති. නිදසුනක් ලෙස, වගුවෙහි පහළට යන විට, ඥාත සියළු ක්ෂාර ලෝහයන් විසින් පරමාණුක අරයෙහි ඉහළ යාමක්ද,  විද්‍යුත් සෘණතාවයෙහි  පහළ බැසීමක්ද, ප්‍රතික්‍රියතාව ඉහළ යෑමක්ද සහ, දුවාංක සහ තාපාංක වල මෙන්ම විඝටන සහ වාෂ්පීභවන තාපයන්හි පහළ බැසීමක්ද දක්වයි. සාමාන්‍ය වශයෙන් ගත් කල, වගුවෙහි පහළට යෑමෙහිදී ඒවායේ ඝනත්ව ඉහළ යෑමක් පෙන්නුම් කරන මුත්, සෝඩියම් වලට වඩා පොටෑසියම් අඩුයෙන් ඝන වීම තුල ව්‍යතිරේකයක් දක්වයි. ඉතා සුමට උපනතියක් නොදක්වන ක්ෂාර ලෝහයන්හී ගුණාංග ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක් අතරින් එකක් වන්නේ ඒවායේ ඔක්සිහරණ විභවයන් වෙති: විෂමතාවයක් දක්වන ලීතියම්හී අගය, අනෙක්වායේ අගයයන්ට වඩා බෙහෙවින් සෘණ බවක් දක්වයි. මෙයට හේතුව, වායු කලාපයේදී Li+ අයනය සතුව ඉතා ඉහළ සජලන ශක්තියක් පවතින බැවිනි: ලිතියම් අයනය විසින් ජලයෙහි ව්‍යුහය සැලකිය යුතු තරම් කඩාබිඳ දමමින් විශාල එන්ට්‍රොපි වෙනසක් ඇති කලත්, වායු කලාපයේදී එය අයනීකරණය කිරීමට ඇති දුෂ්කරතාවය මධ්‍යයෙහි වුව, ඔක්සිහරණ විභවයන් තුලින් මෙය වඩාත්ම විද්‍යුත්-ධන ක්ෂාර ලෝහය බවට පෙන්නුම් කීරීමට මෙම විශාල සජලන ශක්තිය ප්‍රමාණවත් වෙයි.
සුජිත් රත්නායක
සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ශිෂ්‍ය අවධිය හා කලා ප්‍රදර්ශන කෙරෙහි උද්‍යෝගය
සුජිත් ශිෂ්‍යයකු හැටියට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ උපාධි පාඨමාලාව හදාරණ ගමන්ම කලා ප්‍රදර්ශනවලට ඉදිරිපත් විය. ඔහු සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ උපාධි පාඨමාලාව හැටියට හදාරනු ලැබූයේ මූර්ති පාඨමාලාව ය. එහෙත් ඔහු කලා ප්‍රදර්ශන සඳහා මුළුමනින්ම පාහේ දායක වූයේ චිත්‍ර හෝ හතරැස් රාමුගත මිශ්‍ර මාධ්‍ය කලා කෘති මගිනි.ඔහු එවකට ජෝර්ජ් කීට් පදනම මගින් සංවිධානය කරන ලද සෑම කලා ප්‍රදර්ශනයකට ම තෝරා ගනු ලැබිණි. එම පදනමෙන් පවත්වන ප්‍රදර්ශන සඳහා කලා කෘති තෝරා ගනු ලැබූයේ තේරීම් මණ්ඩලයක් විසිනි. එම මණ්ඩලය මහාචාර්ය '''එස්. බී. දිසානායක, මහාචාර්ය ඈෂ්ලි හල්පේ, තිස්ස දේවේන්ද්‍ර, විජය මලලසේකර, නිහාල් රොද්‍රිගු, හාන්ස්''' යන අයගෙන් සමන්විත විය. හෙතෙම 1999 දී ජෝර්ජ් කීට් පදනමෙන් ප්‍රදානය කළ 'වසරේ කලාකරුවා' සම්මානයට ද පාත්‍ර විය. මීට අමතරව තරුණ සේවා සභාව සංවිධානය කළ යව්වන සම්මාන උළෙල, රාජ්‍ය චිත්‍ර - මූර්ති උළෙල ආදී රාජ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශන හා උළෙලවල් ද ඔහු නියෝජනය කෙරීය.මෙම වපසරියට අමතරව ඔහු කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ 'බිහිදොර අබියස' කලා උළෙල, ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයේ 'වේදිකාවෙන් මහ පොළොවට' කලා උළෙල, පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ 'මාගේ දේශය අවධි කරනු මැන' කලා උළෙල, රුහුණ විශ්ව විද්‍යාලයේ කෘෂිකර්ම පීඨයේ 'අස්වැන්න' කලා උළෙල ආදී ශිෂ්‍ය කලා උළෙලවල් සඳහා නිර්මාණාත්මක ශිල්පීය සහාය ලබා දී ඇති අතර සමහර උළෙලවල් නියෝජනය ද කෙරිණි. ඊට අමතරව විදේශීය කලා ප්‍රදර්ශන සඳහා ද ලංකාවේ පැවැත් වූ ජාත්‍යන්තර කලා කඳවුරු, වැඩමුළු ආදිය සඳහා ද තෝරා ගන්නා ලදී. 1999 දී චිත්‍ර - මූර්ති අනු මණ්ඩලයේ සභාපති වූ සරත් සූරසේන යන අයද එවකට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යනාංශයේ අංශාධිපති සරත් චන්ද්‍රජීව යන අයද ඒ වගේම සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ මහාචාර්ය දයා එදිරිසිංහ යන අයද විසින් 2000 වර්ෂයේ ජපානයේ ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේ Winds of Artists in Residence වැඩසටහන සඳහා ඒකමතිකව ඔහුව නිර්දේශ කරන ලදී. ජෝර්ජ් කීට් පදනම පස්වන වරට සංවිධානය කළ  'නව කලාකාරුවෝ' ප්‍රදර්ශනය 1998 දී ජාතික කලා භවනේදී පැවැත්වූ අතර මේ එය නිමිති කර ගනිමින් Sunday  Leader දෙසැම්බර් පුවත්පතක ඒ පිළිබඳව පළ වූවකි. මෙහි සුජිත් රත්නායක සමග ඔහු  චිත්‍ර සහ මූර්ති සුසංයෝගයෙන් ඉදිරිපත් කළ 'නිරුත්තර සමූහය' යන කෘතිය දක්වා ඇති අතර  ඉහලින් දක්වා ඇත්තේ එම  අවුරුද්දේ 'වසරේ කලාකරුවා' ට හිමි සම්මානය ලැබූ ජගත් රවීන්ද්‍ර සහ ඔහුගේ කෘතිය ය.
ක්‍ෂාර ලෝහ
භෞතික සහ රසායනික
thumb|right|ඔක්සිකරණය වැලැක්වීමට [[ඛනිජ තෙල් යට ගබඩා කර ඇති ක්ෂාර ලෝහ මාලාවකි. ("නාත්‍රියම්" යනු සෝඩියම් සඳහා ජර්මානු නමයි.)]]
සුජිත් රත්නායක
සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ශිෂ්‍ය අවධිය හා කලා ප්‍රදර්ශන කෙරෙහි උද්‍යෝගය
ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරය 1999 දී ස්ථාපිත කරන ලද අතර වාර්ෂිකව තෝරා ගත් ආසියානු කලාකරුවන් හතරදෙනෙකුගෙන් සමන්විතව පවත්වන පළමු Winds of Artists in Residence වැඩසටහන සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් ඔහුට  සහභාගී වීමට හැකි විය. ඒ වනවිට ජගත් වීරසිංහ යන අය ෆුකොව්කා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරයේ නිත්‍ය කලා කෘති එකතුවට තෝරා ගත් කලාකරුවෙකු හා කලා ප්‍රදර්ශන අභිරක්ෂකයකු උවද උක්ත වැඩසටහන සඳහා තෝරා ගැනීමට අදාළ නිර්දේශ ලබා ගැනීමට   කෞතුකාගාරය කටයුතු කරන්නේ කෞතුකාගාරය සමග සෘජු සම්බන්ධයක් නොතිබුණ කලා ඇකඩමියට අදාළ බලධාරීන් හා චිත්‍ර - මූර්ති අනු මණ්ඩලයේ බලධාරියා මාර්ගයෙනි. සුජිත් විසින් පුරහල බෝම්බය කෘතිය නිර්මාණය වීමත්, Winds of Artists in Residence වැඩසටහනට තේරී පත් වීමත් අතරේ සුජිත් ද ඇතුලත් Made in IAS නමින් කඩිනම් ප්‍රදර්ශනයක් ජගත් වීරසිංහ විසින් සංවිධානය කරන්නේ මෙම පසුබිම තුළ ය.
ක්‍ෂාර ලෝහ
භෞතික සහ රසායනික
රන්වන් අනුවර්ණයක් සහිත සීසියම් හැර, ස්ථායි ක්ෂාර ලෝහ සියල්ලම රිදී-පැහැති වෙති: පැහැදිලි ලෙසින් වර්ණවත් ලෝහ තුන අතරින් මෙය එකකි (අනෙක් දෙක රත්රන් සහ කොපර් වෙති). වාතය හා ගැටීමේදී ඒවායේ දීප්තිය විගසින් මලිනවී යන්නේ ඔක්සිකරණය නිසාය. ඒවා සියල්ල ස්ථටිකීකරණය වන්නේ  වස්තු-කේන්ද්‍ර ඝනක ස්ඵටික ව්‍යුහයක් සහිතව වන අතර, ඒවායේ බාහිර s ඉලෙක්ට්‍රෝනය ඉතා පහසුවෙන්  සකොබවනු ලබන හෙයින් ප්‍රභින්න පහන් සිළු වර්ණ පෙන්නුම් කරයි.
thumb|right|අඩු උෂ්ණත්වයෙහි වුව සීසියම් ජලය හා සමගින් ස්ඵෝටක අයුරින් ප්‍රතික්‍රියා කරයි
සුජිත් රත්නායක
පුරහල බෝම්බය කෘතිය
ආන්දෝලනාත්මක 'පුරහල බෝම්බය' කෘතිය කලාකරු විසින් මහජන අවකාශයක් තුළ පෙන්වන්නේ ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි, මනෝරංජන හේරත් හා කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර යන තුන්දෙනා සමග පවත්වන හතරදෙනෙකුගේ සමූහ ප්‍රදර්ශනයක් හැටියට ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී 2000 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේදී ය. මෙම ප්‍රදර්ශනයේ කලාකරුවන් හතර දෙනා අතුරින් සුජිත්ගේ පුරහල බෝම්බය කෘතිය චිත්‍ර, මූර්ති, ග්‍රැෆික්, ස්ථාපන, ඩ්‍රෝවින්, මියුරල්, ඡායාරූප, මුද්‍රණ, කොලාජ් යන කිසිදු ප්‍රවර්ගයක් යටතේ හඳුන්වා දිය නොහැකි පසුබිමක් තුළ එම කෘතිය මුල් කරගෙන ප්‍රදර්ශනයේ කෘති පොදුවේ දෘශ්‍ය කලාව ලෙස ප්‍රවර්ග වී ඇති බව පෙනේ. එම ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් කිසිදු විශේෂණ නාමයක් යොදා නොගන්නා අතර එය නම් කරනු ලබන්නේ 'දෘශ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශනය' යන ප්‍රවර්ග නාමයක් හැටියට පමණකි. කලාගාර වල තබන ප්‍රදර්ශන ඊට පෙර හඳුන්වනු ලැබූයේ විශේෂණ පදයක් ඇතුව හෝ නැතුව 'කලා ප්‍රදර්ශන', 'චිත්‍ර ප්‍රදර්ශන' හා 'මූර්ති ප්‍රදර්ශන' යන ප්‍රවර්ග හැටියටය. දෘශ්‍ය කලා ප්‍රදර්ශනය හැටියට කලාගාරයක පවත්වන කලා ප්‍රදර්ශනයක් ශ්‍රී ලංකාව තුළ ප්‍රවර්ග කරනු ලබන්නේ පළමු වෙනි වතාවට මෙම ප්‍රදර්ශනය මගිනි. චිත්‍ර, මූර්ති, ග්‍රැෆික්, පිරි සැළසුම් ( Design ), මුද්‍රණ යන විෂය ප්‍රවර්ග පහක් යටතේ සිව් අවුරුදු උපාධි පාඨමාලාවන් පවත්වාගෙන ගිය සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයට අයත් ඊට අදාළ අධ්‍යනාංශයේ නාමය වූයේද චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යනාංශය මිස දෘශ්‍ය කලා අධ්‍යයනාංශය යන්න නොවේ. කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ ආයතනයක් හැටියට තිබුණ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය  එමගින් නිදහස් කොට  සෞන්දර්ය කලා විශ්ව   විද්‍යාලය යටතේ 2005 දී ප්‍රති ව්‍යුහගත වූ අතර ඉන් අනතුරුව චිත්‍ර - මූර්ති අධ්‍යනාංශය යන්න දෘශ්‍ය කලා පීඨය බවට පත් විය.
ක්‍ෂාර ලෝහ
භෞතික සහ රසායනික
සියළු ක්ෂාර ලෝහ බෙහෙවින් ප්‍රතික්‍රීයක වන අතර ස්වභාවයේදී මූලද්‍රව්‍ය ආකාරයෙන් කිසි විටෙක හමු නොවෙයි. මෙම හේතුව නිසා, ඒවා සාමාන්‍යයෙන් ගබඩා කෙරෙනුයේ ඛනිජ තෙල් හෝ භූමිතෙල් (පැරෆින් තෙල්) තුලය. ඒවා හැලජන සමගින් කලහකාරී ලෙසින් ප්‍රතික්‍රියා කරමින්   ක්ෂාරීය ලෝහ හේලයිඩ තනන අතර, ලිතියම් ෆ්ලෝරයිඩ් (LiF) හැර මෙම අනෙකුත් සුදු අයනික ස්ථටික සංයෝග සියල්ලම ජලයේ ද්‍රාව්‍ය වෙයි. ජලය හා සමගද ක්ෂාර ලෝහ ප්‍රතික්‍රියා කරමින් ප්‍රබල ක්ෂාරීය හයිඩ්‍රොක්සයිඩ තනන බැවින් භාවිතයේදී ඉමහත් ලෙසින් පරිස්සම් විය යුතුය. බැර ක්ෂාර ලෝහ, සැහැල්ලු ඒවාට වඩා ප්‍රබල ලෙස ප්‍රතික්‍රියා කරයි; නිදසුනක් ලෙසින්, ජලයට හෙළු විට, සීසියම් විසින් පොටෑසියම් වලට වඩා විශාල පිපිරීමක් ඇති කරයි. ඒවායේ පහළ සඵල න්‍යෂ්ටික ආරෝපණය නිසාවෙන් ආවර්තිතා වගුවෙහි ඒවායෙහි අදාළ ආවර්තයන්හී මූලද්‍රව්‍යයන් අතරින් පහළතම පළමු අයනීකරණ ශක්තීන් මෙන්ම එක් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් පමණක් අහිමි කර ගැනුමෙන් උච්ච වායු ලඟා කර ගැනුමෙහි හැකියාව,  ක්ෂාර ලෝහ සතුවෙයි.
සුජිත් රත්නායක
පුරහල බෝම්බය කෘතිය හා මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්. ප්‍රදර්ශනය (Mede in IAS ප්‍රදර්ශනය)
ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි, මනෝරංජන හේරත් හා කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර හා සුජිත් රත්නායක යන හතරදෙනාගේ ප්‍රදර්ශනයෙන් අනතුරුව එම අවුරුද්දේම ජූලි මාසයේ සුජිත් රත්නායකගේ 'පුරහල බෝම්බය' කෘතිය ද ඇතුලත්ව තවත් තරුණ -තරුණියන් 15 දෙනෙකුගේ කෘති'ඇතුලත් කොට ප්‍රදර්ශනයක් ‘Made in IAS’ නමින් එවකට පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ කථිකාචාර්යවරයකු මෙන්ම, සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ බාහිර කථිකාචාර්යවරයකු වූ ජගත් වීරසිංහ විසින් සංවිධානය කොට බෙයාර්ෆූට් කලාගාරයේදී ඉදිරිපත් කරන ලදි.එම ප්‍රදර්ශනයට ‘Made in IAS’ යන නාමය තබා ඇත්තේ ප්‍රදර්ශනයේ සියලු සහභාගීකරුවන් සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ ශිෂ්‍ය - ශිෂ්‍යාවන් වීම පදනම් කරගෙන ය. සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය යන්න ඉංගිරිසියට පෙරලෙන්නේ Institute of Aesthetic Studies යනුවෙන් වන අතර ඒ අනුව 'IAS' යන්න යොදාගෙන ඇත්තේ of යන්න හැර ඉතිරි වචන වල මුල් අකුරු හැටියට කෙටි කොට දැක්වීමක් හැටියට ය. සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය යන ආයතනයට එවකට සමහරකු කෙටියෙන් 'IAS' යනුවෙන්ද 'සෞන්දර්ය' යනුවෙන්ද ව්‍යවහාර කරන ලදී. 'ඔයා කොහේද ස්ටඩි කරන්නේ' යනුවෙන් කෙනෙකු විමසූ විට 'මම සෞන්දර්යෙ' යනුවෙන් සිය අධ්‍යයන ආයතනය එවක කෙටියෙන් හඳුන්වන ව්‍යවහාරයක් ද සමාජය තුළ  තිබිණ. 'Made in' යන්න ඉදිරියෙන් භාවිත කොට 'IAS' සමග  එකතු වූ  පසු තේරුම  ' සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ නිෂ්පාදනය කරන ලදි' යන තේරුමකි. ජගත් වීරසිංහ විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මෙම ප්‍රදර්ශනය සඳහා ‘Made in IAS’ ලෙස භාවිත කොට ඇති පදනම මේ අනුව සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයටම විශේෂ වන කෘති ඇතුලත් ප්‍රදර්ශනයක් ලෙස උක්ත ප්‍රදර්ශනය හුවා දැක්වීමක් බව ඒ අනුව සිතිය හැකිය.
‘Made in IAS’ - 90 දශකයේ ප්‍රවණතාවට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ දායකත්වය’ මැයෙන් ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයේ මුල් පිටුවේ එම ප්‍රදර්ශනයේ ස්වභාවය උධෘත කොට දක්වන අතර  ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයට අනුව ප්‍රදර්ශනය ඉදිරිපත් කරනු  ලබන්නේ 'Club Made in IAS' යන සංවිධානයක් මගිනි. එහි ලිපිනය ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයේ දක්වා ඇත්තේ ඉංග්‍රීසියෙන්   45/3, Temple road, Kalubowila, Dehiwala, Sri Lanka. හැටියට ය. 2000 වර්ප්‍ෂයේ මේ ප්‍රදර්ශනය ඉදිරිපත් කිරීම වෙනුවෙන් ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපය තුළ දක්වා ඇති 'Club Made in IAS' යන්න ඉන් අනතුරුව මෙය යාවත්කාලීන කරන 2020 පෙබරවාරි 04 වන අද දින දක්වා කිසිදු ක්‍රියාකාරීත්වයක් පෙන්වා නැත. සමරු කලාපයේ දක්වා ඇති අනු පිළිවෙලට සියලු සහභාගිකරුවන්ගේ නම් පහතින් ඉදිරිපත් කෙරේ. ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයේ Brief Biography යන ඉංගිරිසි යෙදුම යටතේ ඉංග්‍රීසියෙන් කෙටි විස්තරයක් දක්වා ඇති අතර එහි සහභාගිකරුවන්ගේ උපන් දිනය, ඉගෙන ගත් පාසල් හා තමන් අයත් ප්‍රදේශ දක්වා ඇත. ප්‍රස්තුතයට අදාළ අධ්‍යයන මුලාශ්‍රයක් හැටියට ගැනීම පිණිස සහභාගිවූවන්ගේ නම් සමග ඔවුනගේ  ප්‍රදේශද   මෙහිලා  දක්වනු ලැබේ.
ක්‍ෂාර ලෝහ
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ආවර්තිතා වගුවෙහි කාණ්ඩ ප්‍රවර්ගය:ආවර්තිතා වගුව ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
සුජිත් රත්නායක
පුරහල බෝම්බය කෘතිය හා මේඩ් ඉන් අයි.ඒ.එස්. ප්‍රදර්ශනය (Mede in IAS ප්‍රදර්ශනය)
1. සුජිත් රත්නායක - රන්න ( හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය ) 2.උපුල් චමිල බණ්ඩාර - තඹුත්තේගම ( අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 3.සුසිල් රෝහණ - බලංගොඩ ( රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 4. පාල පොතුපිටිය - දෙනියාය ( මාතර දිස්ත්‍රික්කය) 5.ඉන්ද්‍රචාපා රාජගුරු - ලේවැල්ල ( නුවර දිස්ත්‍රික්කය ) 6.චතුරි රාජපක්ෂ - ගම්පහ ( ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය ) 7. පල්ලියගුරුගේ අමරජීව - අම්පාර ( අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය ) 8. බන්දු මනම්පේරි - බණ්ඩාරගම ( කළුතර දිස්ත්‍රික්කය ) 9. සරත් ප්‍රේමසිංහ - ගම්පහ ( ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය ) 10. ප්‍රසන්න රණබාහු - දෙල්වල ( රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 11.මුදිතා අස්කින් - හැටන් ( නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය ) 12. ප්‍රියන්ති මග්ගොනගේ - අගලවත්ත ( කළුතර දිස්ත්‍රික්කය ) 13. නීල් රාජකරුණා - මල්වල ( රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ) 14. සරත් සමරවීර - වතුරේ ( කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය ) 15. අනුරාධ හේනක ආරච්චි - හෙට්ටිමුල්ල ( කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය ) 16. සුනෙත් බෝකුල - පල්ලෙකැලේ ( නුවර දිස්ත්‍රික්කය )
'Made in IAS' ප්‍රදර්ශනය අලලා ප්‍රදර්ශන  සමරු කලාපයෙහි   'Made in IAS'  යන ඉංගිරිසි මාතෘකාව යටතේ සිංහල හා ඉංගිරිසි යන භාෂා දෙකෙන්ම ප්‍රදර්ශනයේ අභිරක්ෂක ජගත් වීරසිංහ විසින් ලිපියක් සම්පාදනය කොට ඇති අතර  එම ලිපිය මේ ප්‍රදර්ශනය ගැන කෙරෙන  හැදින්වීම වේ. එහි 4 සහ 5 පිටුවල ඔහු විසින් මෙසේ දක්වා ඇත. ''මේ ප්‍රදර්ශනයේ මූලික අරමුණ වෙන්නේ ශ්‍රී ලාංකීය චිත්‍ර කලාවේ 90 දශකයේ ප්‍රවණතාවට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයෙන් මෑත කාලයේ බිහි වන තරුණ තරුණ සිත්තරුන් අතින් සිදු වන දායකත්වය සහ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනය තුළ නිෂ්පාදිත කලාත්මක ක්‍රියාවන්ගේ අධිබල පිපිරුම පාඨනය කළ හැකි පරිදි ගොනු කර තැබීමය්. ඒ වගේම ඊට අමතර වූත්, සුක්ෂම වූත් දේශපාලන අරමුණක් ද මේ ප්‍රදර්ශනය පිටුපස පවතී. එනම් ස්වදේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදිත ශ්‍රී ලාංකික බුද්ධිමය, චිත්තෝත්පාදක සම්පත්වල ශක්තිසම්පන්න භාවයත්, ජීවීභාවයත් ලෝකයට හඬ ගා ප්‍රකාශ කිරීමය්. ඒ වගේම බුද්ධිමය වශයෙන් දැනුවත් වූ නිර්මානශීලීත්වයකට නතු කරන ලද සහ පිළි ගැනීමකට ලක් කරන ලද තරුණ ජවයන්ගේ අප්‍රමාණ හැකියාවන් හා ශක්තිය විදහා දැක්වීමද මේ ප්‍රදර්ශනයේ මුඛ්‍යාර්ථයන්ගෙන් එකකි. එක් අතකින් බලන කල මේ තරුණ තරුණියන්ගේ ජීවිත ගෙවෙන්නේ භීෂණය, අහිමිවීම්, අපේක්ෂා භංගත්වය පිලිබඳ ස්මරණයන් අතරින්ද, අනෙක් අතින් නාගරික සංස්කෘතියේ වංචාකාරී, අපූර්ව සහ චපල ආකර්ෂණයේ ගොදුරු ලෙස යැය් ද යන අදහස මේ කලා කෘති තුළ ගැබ්ව ඇතය් සිතෙනු ඇත. එහෙත් මේ තරුණ ශක්තීන්ගේ ගාමක බලය වන්නේ හුදෙක් භීෂණය පිලිබඳ ස්මරණයන් සහිත වීම හෝ නාගරික සංස්කෘතියට අභව්‍ය ලෙස ආකර්ෂණය වීමත් හෝ නොව එවන් ස්මරණයන් සහ ආකර්ශනයෙන් උත්පාද කළ සමාජ දේශපාලනික අවකාශයේ පීඩිතයන් වීමත්, එනිසාම එම අවකාශය තුළ අවර වරප්‍රසාදිතයන් වීමත්, යන කරුණු ඒ සමාජ අවකාශය ජය ගැනීමට හෝ ඒ තුළ මානසිකව නොබිදී ජීවත් වීමට අවශ්‍ය ශක්තිය බවට පරිවර්තනය කිරීමේ අරගලය හෝ උත්සාහය යැය් ද කියාද තර්ක කළ හැකිය. වෙනත් අයුරකින් පවසන්නේනම් මොවුන් සමාජ දේශපාලන ව්‍යසනයන් ඉදිරියේ පීඩිත වීම සහ අපේක්ෂා භංගත්වයට පත් වීම, එවන් තත්වයන් බිහි කරන සමාජ අවකාශය තුළ ම ශ්‍රේෂ්ටත්වයට සහ උත්කෘශ්ටත්වයට පත් වීම සඳහා වන උපායන් බවට කලාව නමැති අදහස සහ ක්‍රියාකාරකම් හරහා පරිවර්තනය කරමින් සිටී.''
ඉහත සටහන මගින් ප්‍රදර්ශනයේ කෘති 'කලාත්මක ක්‍රියාවන්ගේ අධිබල පිපිරුමක' කෘති හැටියට සහ ප්‍රදර්ශනය අරබයා උධෘත වැකිය වන ‘Made in IAS’ - 90 දශකයේ ප්‍රවණතාවට සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ දායකත්වය’ යන වැකියට අනුව ගත් විට මෙම ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලාංකේය දෘෂ්‍ය කලා ඉතිහාසය තුළ සංධිස්ථානගත ප්‍රදර්ශනයකි !
Made in IAS ප්‍රදර්ශනය ශ්‍රී ලංකාවේ දෘෂ්‍ය කලාවටත් දෘෂ්‍ය කලා සංස්කෘතියටත් බලපෑමක් කරන ලද ප්‍රදර්ශනයක් වන අතර එම බලපෑම ඥානනය කර ගැනීමට එම ප්‍රදර්ශනයේ කෘති සහ සහභාගිකරුවන් අරබයා දෘෂ්‍යමාන කරුණු තවදුරටත් අධ්‍යයනය කළ යුතු වේ. ඒ අනුව එම ප්‍රදර්ශනය අරබයා නිරීක්ෂණ කිහිපයක් ඉදිරිපත් කළ හැකි ය.
‍විශේෂ ලක්ෂණ
1. සුජිත් රත්නායකගේ කෘතිය හැර සෙසු සියල්ලන්ගේ ම කෘති එවක සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ ශිෂ්‍ය - ශිෂ්‍යාවන් හැටියට අධ්‍යයනාංශයේ අධ්‍යයන පැවරුම් හා විභාග ව්‍යාපෘති වලට අයත් කෘති වීම. සුජිත් රත්නායක එවක සෞෟන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ චිත්‍ර මූර්ති අධ්‍යයනාංශයේ  උපාධි පාඨමාලාව හදාරන ලද අතර 'පුරහල බෝම්බය'  කෘතිය කිසිදු ආකාරයකින් මූර්ති පාඨමාලාව යටතේ වූ අධ්‍යයන පැවරුමක් හෝ අවම වශයෙන්  මූර්ති කලාව යටතේ වූ නිර්මාණයක් ද නොවූ අතර එය මුලුමනින් ම පාඨමාලාවෙන් පරිබාහිර නිදහස් නිර්මාණයක් වීම විශේෂත්වයකි. මෙම කලා කෘතිය එවකට සෞන්දර්ය අධයයන ආයතනයේ උපාධි පාඨමාලාව අවසන් කරන ලද  ප්‍රදීප් චන්ද්‍රසිරි, මනෝරංජන හේරත් හා කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර යන ජ්‍යෙෂ්ඨ විද්‍යාර්ථීන්  තුන්දෙනා සමග ඔවුනගේ ද නිදහස් කලා කෘති සමග සුජිත් ඇතුළු හතරදෙනකුගෙන්  සමන්විතව සමූහ ප්‍රදර්ශනයක් හැටියට 2000 වර්ෂයේ මාර්තු මාසයේදී  ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පවත්වන ලද ප්‍රදර්ශනයට ඉදිරිපත් කරන ලද කෘතියකි.
2. සුජිත් රත්නායකගේ කෘතිය අධ්‍යයන පැවරුමක් නොවන නිදහස් කලා කෘතියක් වන පසුබිමක සෙස්සන්ගේ කෘති හැටියට තෝරා ගත් අධ්‍යයන පැවරුම් විශේෂයෙන් විභාග ව්‍යාපෘති ආශ්‍රේය අධ්‍යයන පැවරුම් සදහා  අනුමැතිය ලබා ගැනීම අනීවාර්ය උවත්  ඒ වෙනුවෙන් කිසිදු අනුමැතියක් අධ්‍යයනාංශයෙන්  ලබා නොගෙන ශිෂ්‍ය-ශිෂ ්‍යාවන් 15 දෙනෙකු ප්‍රදර්ශනයට සහභාගි කර ගැනීම.
3.ප්‍රදර්ශනයේ සුජිත් රත්නායක හැර සියල්ලෝ ම ප්‍රථම වරට මේ ප්‍රදර්ශනය තුළින් කලඑලි බැසීම.
4.සියල්ලන්ගේ ම කෘති එකිනෙකට ශෛලිමය වශයෙන් වෙනස්  කෘති වීම.
‍විශේෂ පොදු ලක්ෂණ
1. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් කිසිවකුගේ කෘති කාය ව්‍යවච්ඡේදය, පර්යාවලෝකන සිද්ධාන්ත, එළිය-අදුර-සෙවණ-නියම පැහැය යන වර්ණ සාක්ෂරතාවයන් යනාදී ශාස්ත්‍රාලයීය කලා ශික්ෂණයට යටත් නොවුණ කෘති වීම.
3. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් සියල්ලෝ ම ඉංග්‍රීසි භාෂාව කතා කළ නොහැකි අය වීම
4. ප්‍රදර්ශනයේ සහභාගිකරුවන් එවක දෙවන අධ්‍යයන වර්ෂයේ සිට අවසන් අ ධ්‍යයන වර්ෂයේ සිසුන් දක්වා පැතිරුණ නියෝජනයකින් යුක්ත වීම. ඇතුළු ‘ස්ත්‍රී - පුරුෂ‘ ‘කණිෂ්ඨ - ජ්‍යෙෂ්ඨ‘, ‘පුහුණු - නොපුහුණු‘, ‘ක්ෂණීක - කාලානුධික‘ ආදී දෘෂ්‍යමාන සහ ප්‍රතිවිරුද්ධතාවන්  යුක්ත වීම සැළකිය හැකිය.
5. එවක ප්‍රදර්ශනය සංවිධානය කොට ඉදිරිපත් කරන ලද පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි ආයතනයේ නිත්‍ය කථිකාචාර්යවරයකු වන ජගත් වීරසිංහ යන අය එවක සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයේ අධ්‍ය්‍යන වර්ෂ දෙකක් සදහා ‘කලා ඉතිහාසය‘ ඉගැන්වීමට පැමිණි බාහිර කථිකාචාර්යවරයකු වීම ද විශේෂ ලක්ෂණයකි. ඒ වගේ ම 2000 වර්ෂයේම පිහිට වූ තීර්ථ ජාත්‍යන්තර කලාකරුවන්ගේ එකතුව යන සංවිධානයේ සභාපතිවරයා වීමත් පුරා විද්‍යා පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයන ආයතනයේ පුරා විද්‍යාවට අදාලව  ‘ සංකීර්ණ සමාජ අධ්‍යයනය‘  යන විෂය උගන්වන කථිකාචාර්යවරයකු වීම.
ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපයට අනුව Made in IAS  ප්‍රදර්ශනය  මගින් ජගත් වීරසිංහ විසින් අභිනවයෙන් හඳුන්වා දෙනු ලැබූ සුජිත් රත්නායක ඇතුළු 16 දෙනාගේ අවුරුදු 20 ක් තරම් එදා මෙදාතුර කලා භාවිතය සොයා බැලීමෙන් මේ ප්‍රදර්ශනය පිළිබඳව පරීක්ෂා කිරීමට හෝඩුවාවක් මතු කර ගත හැකිය. ඒ අනුව කලා ක්‍රියාකාරිත්වයේ දෘශ්‍යමාන තත්වයන් සලකා බලා ඔවුනගේ හැසිරීම මෙසේ වගුගත කොට දැක්විය හැකිය. 2000 වර්ෂයේ පවත්වන ලද 'Made in IAS' ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු සහභාගිකරුවන්ගේ තත්වය නිරීක්ෂණය කිරීමේදී සහභාගිතරුවන් තුන් දෙනෙකු සිය නම් භාවිතා කරන ලද ආකාරයේද වෙනසක් දැකිය හැකිය. ප්‍රදර්ශන සමරු කලාපය තුළ 'සරත් සමරවීර' යනුවෙන් දක්වන ලද 'සරත් ආරච්චි' ලෙසද  'නීල් රාජකරුණා' යනුවෙන් දක්වන ලද අය 'නීල් ගජනායක' ලෙසද අය  ‘පල්ලියගුරුගේ අමරජීව‘ යනුවෙන් දක්වන ලද අය   'ටී.පී.ජී. අමරජීව' ලෙසද ව්‍යවහාර කරන බව පෙනේ. ඒ වගේ ම ප්‍රදර්ශනයට පෙර අධ ්‍යයනාංශය තුළ ‘සෝමපාල පොතුපිටිය‘ යනුවෙන් ව්‍යවහාර කරන ලද අය ප්‍රදර්ශනය සමගින් ‘පාල පොතුපිටිය‘ ලෙස ව්‍යවහාර කරන ලද බවද දැක ගත හැකි ය.
අක්ෂර පාදක කලා  මාලාව
thumb|අකුරු අසපුව 2010, කඩදාසි මත තීන්තනූතනවාදී කලාවට පෙර ශ්‍රී ලංකාව තුළ පැවතුණ බෞද්ධ විහාරාරාම අශ්‍රේය බිතු සිතුවම් තුළ එම සිතුවම් වලට පහලින් එම සිතුවම කුමක්ද යන්න පින්තාරු කිරීමෙන් දක්වන ලද අතර එය හුදෙක් සිතුවම වචනයෙන් කුමක්ද යන්න පැහැදිලි කිරීමක් මිස අකුරු යන්න සිතුවමේ කොටසක් බවට පත් කර ගැනීමක් නොවී ය. ඒ වගේ ම ශ්‍රී ලංකාවේ නූතනවාදී කලා ව්‍යාපාරය තුළ ද සිතුවම් තුළ අක්ෂර භාවිතා නොකෙරිණි. දැනට ඇති තොරතුරු වලට අනුව  චිත්‍ර කලා කෘති තුළට අක්ෂර යොදා ගැනීම ශ්‍රී ලංකාව තුළ මුල් වරට කරනු ලබන්නේ සස්කියා පින්ටලොන් ය. ඇය සිය කෘති තුළ ඉංග්‍රීසි වචන මෙන් ම සිංහල වචන ද භාවිත කරන ලද අතර ඇයගේ කෘති තුළ සෞන්දර්ය ස්වභාවය වූයේ දුර්වලාකාර, ග්‍රැෆිටි ආකාර සහ  ග්‍රැෆික් ආකාර ස්වභාවයකි. ඇය සුලබ වශයෙන් අත් අකුරු සහ පින්තාරුමය අකුරු සිය කෘති තුළ භාවිත කළ අතර ඇය චිත්‍රණය සහ වචනාර්ථ උත්ප්‍රාසජනකව සංයෝග කළ බවක් පෙනේ. ඇයගෙන් පසු ජගත් වීරසිංහ අක්ෂර භාවිත කළ අතර ඔහුගේ අක්ෂර භාවිතයද සස්කියා පින්ටලොන්ගේ ම සෞන්දර්ය තථ්‍යාකාරයේ ම උප ප්‍රවිෂ්ටයක් මිස අනූපම සෞන්දර්ය ප්‍රවිෂ්ටයක් නොවී ය. ඒ වගේ ම සුජිත් රත්නායකද 90 දශකයේ අග භාගයේ සිය කලා කෘති සදහා අක්ෂර භාවිත කරන ලද අතර එය සස්කියා සහ වීරසිංහ යන කලාකරුවන්ගේ අක්ෂර භාවිතයට ශෛලිමය වශයෙන් ඉදුරා වෙනස් උවත් එකී සෞන්දර්ය තථ ්‍යාකාරයට අනුව සමරූපී ස්වභාවයක් ඉසිලී ය. ඉන් අනතුරුව අක්ෂර භාවිතය මුළුමනින්ම වෙනස් අනූපම නව සවුන්දර්ය ප්‍රවිශ්ටයක් බවට  වසර 2004 දී සුජිත් විසින් පත් කරන ලද අතර එහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ චිත්‍රය මුළුමනින්ම අක්ෂරවලින් සමන්විත වීමය. කියවිය හැකි වචන සහ  වාක්‍ය පමණක් ඇති කෘති හැටියටද කියවිය හැකි වචන සහ වාක්‍ය නැති අකුරු පමණක් ඇති කෘති හැටියටද සුජිත් මෙහිදී සිය කලා කෘති තුළ අක්ෂර භාවිත කරන ලදී.
මනෝභ්‍රාන්ති කලා මාලාව
thumb|සුජිත් රත්නායක, මනෝභ්‍රාන්ති IV, 2017, මිශ්‍ර මාධ්‍යය, ඡායාරූපය - කිත්සිරි කරුණාරත්නස්වභාවික විපත්, යුද්ධ ආදී ව්‍යසනයන් හා අධිපති රෙජිමයන්හි පීඩණය හමුවේ පශ්චාත් ව්‍යසන පසුබිමක මනුෂ ්‍යයාගේ විදවීම පෙන්නුම් කෙරෙන  මනෝභ්‍රාන්ති තත්වය දෘෂ්‍ය කලාව මගින් ඉදිරිපත් කරන ලද කලා මාලාවකි. එය එඩ්වර්ඩ් මුන්ච්  ශ්‍රී ලාංකේය සංදර්භයක නව සෞන්දර්යයක පිහිටවීමක් බව කලාකරු විසින් ‘මනෝභ්‍රානිති‘ මැයෙන් 2017 දී ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පවත්වන ලද ප්‍රදර්ශනය අරබයා නිකුත් කළ සමරු කලාපයේ දක්වා ඇත.
ආරාධිත ප්‍රසිද්ධ කලා කෘති සහ කලා ව්‍යාපෘති
thumb|රාජිත දිසානායකගේ වීරයා මැරිලා වේදිකා නාට්‍යයට සුජිත් රත්නායක කළ වේදිකා පසුතල නිර්මාණය. ඡායාරූපය - රාජිත දිසානායක දෘෂ්‍ය කලාකරුවන්ගේ කලාත්මක පරිකල්පනය ප්‍රසිද්ධ වාස්තු විද්‍යානුකූල ගොඩනැගිලි වල සෞන්දර්ය සමග ඒ වෙනුවෙන්ම ලත් ආරාධනයෙන් සංයෝග කිරීම වාස්තු විද්‍යාවේ ස්වභාවයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ නූතනවාදී වාස්තු විද්‍යාෙව් පුරෝගාමියකු වන ජෙෆ්රි බාවා ඔහුගේ වාස්තු නිර්මාණ සමග සංයෝග කිරීමට යොදා ගනු ලැබුයේ ලකී සේනානායක ය. බාවාගේ වාස්තු නිර්මාණ තුළ ඒ වෙනුවෙන්ම නිර්මාණය කරන ලද සේනානායකගේ කලා අංගයන් බාවාගේ වාස්තු අනන්‍යතාවයේ ම කොටසක් බවටද පත් විය. සුජිත් රත්නායකගේ කලාත්මක පරිකල්පනයද ද ප්‍රසිද්ධ වාස්තු නිර්මාණ සදහා යොදා ගන්නා ලද අතර පළමු වරට මේ සදහා සුජිත් ආරාධනා ලබන්නේ වාස්තුවේදී මහින්ද හේරත් විසින් සැළසුම් කළ වයඹ පළාත් සභා ගොඩනැගිල්ලේ  සභා ගර්භයේ පිවුසුම සුජිත්ගේ සුවිශාල චිත්‍ර කර්මයකින් සැරසීමට ය. මේ සදහා ‘කල්ප ව ෘක්ෂය‘ යන සංකල්පය සුජිත් විසින් විචිත්‍රකරණයට ලක් කරන ලදි. මේ ව්‍යාපෘතිය සදහා නිර්මාණාත්මක සහාය  ඔහුගේ සහෝදරයකු වන ප්‍රගීත් රත්නායක විසින් ලබා දෙන ලදි. මෙම ගොඩනැගිල්ලට අමතරව චන්න දාස්වත්තගේ වාස්තු හා ගෘහ අභ්‍යන්තරික සැළසුම්හි තේමා හා සෞන්දර්යයන් සමග ඒ වෙනුවෙන්ම ලැබූ ආරාධනයෙන් සුජිත් විසින් ව්‍යවහාරික කලා කර්ම කළ අතර හිල්ටන් - කොළඹ, අනන්තරා - කටුකුරුන්ද, සන්රයිස් - පාසිකුඩා, චායා බේ - හික්කඩුව, බෙන්තොට බීච් - බෙන්තොට ආදිය වේ. මීට අමතරව වේදිකා නාට්‍ය සදහා පසුතල නිර්මාණය සදහා සුජිත් ආරා ධනා ලබන අතර එහි ප්‍රථම සහ අවසාන දායකත්නය වන්නේ රාජිත දිසානායකගේ වීරයා මැරිලා වේදිකා නාට්‍යය සහදා පසුතල නිර්මාණය කිරීම ය. වීරයා මැරිලා නාට්‍යය ශ්‍රී ලංකාවේ නාට ්‍ය කලා ඉතිහාසය තුළ පරිභෝජන සමාජ යථාර්ථය තුළ සෑම දෙයක් ම විකිණෙන යථාර්ථය හා එය අභිබවා ආත්මීය පරමාර්ථයන්ගෙන් යුක්තව සුදීමතකු හැටියට පැවතීමට උත්සාහ දරණ සුදීමතුන්ගේ ඛේදවාචකය නිරූපණය කරන ලද නාට ්‍යයකි.
ඒකපුද්ගල කලා ප්‍රදර්ශන
1999 ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ.
2000 පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරය, කොළඹ.
2004 බෞද්ධාලෝක මාවත කලාගාරය, කොළඹ.
2005 ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ.
2009 Alliance Frances, කොළඹ.
2017 'මනෝභ්‍රාන්ති', ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය. කොළඹ.
2018 'තනි අඛණ්ඩ රේඛාව'පැරඩයිස් රෝඩ් කලාගාරය, කොළඹ.
2020 'කෙටුම්පත් තෘෂ්ණාව' බෙයාර්ෆූට් කලාගාරය, කොළඹ.
සමූහ කලා ප්‍රදර්ශන / නේවාසික කලා වැඩසටහන්
1995 තරුණ සම්මාන උළෙල,  චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජාතික තරුණ මධ්යස්ථානය, මහරගම, ශ්‍රී ලංකාව..
1997 "තරුණ සමකාලීන කලාකරුවෝ " ජාතික කලා භවන, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
1999 "නව කලාකරුවෝ " චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජාතික කලාභවන, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
1999 '9 වන බංගලාදේශ ආසියාතික ද්විවාර්ශිකය', ශිල්ප කලා ඇකඩමිය, ඩකා, බංග්ලාදේශය.
2000 චිත්‍ර ශිල්පීන්ගේ ප්රදර්ශනය, ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2000 "Winds of Artists in Residence ", ෆුකුඕකා ආසියානු කලා කෞතුකාගාරය, ෆුකූඕකා,ජපානය.
2001 OSAKA TRIENNALE, Contemporary Art Space, ඔසාකා, ජපානය.
2003 "Serendipity", 'ඔක්තෝබර් කලාගාරය, ලන්ඩන්,  එක්සත් රාජධානිය.
2004 හබරණ ජාත්‍යන්තර කලා කඳවුර, කලාකරුවන්ගේ කෘති ප්‍රදර්ශනය, හැරල්ඩ් පීරිස් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2006 බෙයාර්ෆුට් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2008 "ස්වාධීනත්වය පිළිබිඹු කිරීම", මොනා බිස්ස්මාර්ක් පදනම, පැරිස්, ප්රංශය.
2009 "රසවින්දනය: ශ්රී ලංකාවේ සිට නවීන පන්නයේ කලා". වංශ කථාව, වියානා, ඔස්ට්රියා.
2009 ‘යුද්ධය අතරතුර දී දර්ශනීය දර්ශන’ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2010 '14 වන බංගලාදේශ ආසියාතික ද්විවාර්ශිකය', ශිල්ප කලා ඇකඩමිය, ඩකා, බංග්ලාදේශය.
2015 සවුන්දර්ය කලා විශ්ව විද්‍යාලයේ  10 වන සංවත්සර චිත්‍ර ප්‍රදර්ශනය, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2016 'ශ්‍රී ලංකා කලාකරුවෝ', ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2017රාජ්‍ය චිත්‍ර හා මූර්ති කලා උළෙල (ආරාධිත කෘති  සහභාගීත්වය), ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2017 මානව හිමිකම් කලා උළෙල හා ප්‍රදර්ශනය, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2019 මැය් - Shades of Black  & White, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
2019 අගෝස්තු - One Won ( එකම  ජය ), පාර්ක් ස්ට්‍රීට් මෙව්ස්, කොළඹ.
2019 ඔක්තෝම්බර් - BE THE BREAK, ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා කලාගාරය, කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාව.
රචිත ලිපි
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:සමකාලීන දෘශ්‍ය කලා. ප්‍රවර්ගය:සිංහල සිත්තරු ප්‍රවර්ගය:1971 උපත් ප්‍රවර්ගය:90 දශකයේ දෘශ්‍ය කලාව
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:රැන්ඩම් කලා ප්‍රවර්ගය:මොන්ටාජ් කලා ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනික කලා ප්‍රවර්ගය:චිත්‍ර කලාව
මිං සොහොන්ගැබ්
යොංලෙ අධිරාජයාගේ සිට, 13 වන මිං රාජවංශයේ අධිරාජ්‍යයවරුන් එකම ප්‍රදේශයක භූමදාන කෙරුණි. ප්‍රථම මිං අධිරාජයා වූ හොංවූ අධිරාජයාගේ ෂිඔලිං සොහොන්ගැබ නැන්ජිං අගනුවර ආසන්නයේ පිහිටා ඇත. දෙවන අධිරාජයා වූ, ජිඈන්වෙන් අධිරාජයාව යොංලෙ අධිරාජයා විසින් පරාජයකරන ලද අතර ඔහුගේ සොහොන්ගැබ අතුරුදන්ව ඇත. "තාවකාලීන " අධිරාජ්‍යයෙකු වූ, ජිංතායි අධිරාජයාව, මෙම ස්ථානයේ භුමදානය කොට නොමැත. තියාන්ෂුන් අධිරාජයා විසින් ඔහුට රාජකීය භූමදානයක් සිදුකිරීමට ප්‍රතික්‍ෂේප කළනිසා; ඒ වෙනුවට, ජිංතායි අධිරාජයාව භූමදානකරන ලද්දේ බටහිර බීජීං වලය. අවසාන මිං අධිරාජයාවූ චොංෂෙන් අධිරාජයා, ගෙලවැලලා සියදිවි නසාගත් අතර (1644 අප්‍රේල් 25 දින), ඔහුව ඔහුගේ උප බිසවක්වූ තියාන්ගේ සොහොන්ගැබෙහිම භූමදාන කෙරුණි. පසුව එම සොහොන්ගැබ රාජකීය සී ලිං මොසෝලියම ලෙස කෙටිකාලීන රාජවංශයක්වූ ෂුන් රාජවංශයේ, රජකළ  ලී ෂීචෙං අධිරජු විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදි. මිං අධිරාජ්‍යයවරුන්ගේ අනෙකුත් සොහොන්ගැබ් හා සසඳන විට මෙම සොහොන්ගැබ ප්‍රමාණයෙන් කුඩා එකකි.
මිං රාජ සමය වනවිට සාමාන්‍ය ජනයා හට රාජකීය සොහොන්ගැබ් වලට ඇතුළුවීම පවා තහනම් විය.නමුත් 1644 දී ලී ෂීචෙං' ගේ හමුදාව එම සොහොන්ගැබ් කොල්ලකන ලද අතර එම වසරේ අප්‍රේල් වලදී බීජිං ආක්‍රමණය කොට යටත් කරගැනීමට ප්‍රථමයෙන් සොහොන්ගැබ් බොහෝමයකට ගිනිතබන ලදි.
1725දී, චිං රාජවංශයේ යොංෂෙං අධිරාජයා විසින් සොහොන්ගැබ් වල උරුමය පිළිබදව නීත්‍යානුකූල අයිතිය ෂූ ගෘහයේ මිං රාජවංශයේ රාජකීය පවුලේ, පාරම්පරික වංශාධිපති උරුමක්කරුවෙකු වූ  ෂූ ෂිලිඈං වෙත ප්‍රධානය කරන ලදි. මොහු විසින් චිං රජය වෙතින් වැටුප් ලැබූ අතර මොහුගේ කාර්යය වූයේ මිං සොහොන් ගැබ් සඳහා සාම්ප්‍රධායික චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සිදුකිරීමයි.එසේම චීන සාම්ප්‍රධායික ශ්වේත වර්ණ ධජ නිර්මාණය කොඩි අට ඇරඹීම සිදුවිය. පසු කාලීනව 1750දී චිංලොං අධිරාජයා විසින්  දීර්ඝ කාළීන වංශාධිපති වරප්‍රසාදය නම් තනතුර ෂූ ෂුලිඈං හට ඔහුගේ මරණින් පසු ප්‍රධානය කරන ලදි. අනතුරුව මෙම තනතුර චිං රාජවංශයේ අවසානය දක්වා සිටි දොළොස්වන පරම්පරාවේ මිං උරුමක්කරුවන් දක්වා හිමිවිය.
වත්මන වනවිට, මිං සොහොන්ගැබ් සහිත ප්‍රදේශය ලෝක උරුම ප්‍රදේශයක් බවට පත්කර ඇත. බීජිං සහ ලිඔනින්ග් පළාත්හි මිං සහ චිංග් රාජ වංශවල රාජකීය සොහොන්ගැබ්, පවතින ප්‍රදේශද මීට ඇතුළත් කර ඇත.
සැළැස්ම
මිං රාජවංශයේ රාජකීය සොහොන්ගැබ් පිහිටුවීමේදී ප්‍රවේසම් සහගතව ෆෙං ෂුයි (geomancy) මූලධර්ම භාවිතයට ගැණිනි. මෙයට අනුව, නරක ආත්ම සහ අශුභ සුළග සමපාතව උතුරු දිශාවට හරවන ලදි.මෙම නිසා දුනු හැඩැති නිම්න ප්‍රදේශ සහිත වූ ජුන්ඩු කන්දේ, බීජිං හි උතුරු ප්‍රදේශය ඒ සඳහා තෝරාගන්නා ලදි. මෙම වර්ග කිලෝමීටර් 40 ක භූමි ප්‍රදේශය පුරාතන කදු, කළු පැහැති බිමක් සහිත නිහඬ නිම්නයක්, නිශ්චල ජලය සහ වෙනත් අවශ්‍යතා වන මිං යුගයේ විශාල සුසානභූමියක් සඳහා වන ෆෙං ෂුයි මූලධර්ම වලින් ආවරණය විය. මෙහි 7 km සංකීර්ණය තෙක් දිවෙන "ආත්ම මග" නමින් හැඳින්වූ මාර්ගයන්හි, පේළියට පිහිටවූ උද්‍යාන සතුන් සහ නිලධාරීන්ගේ පිළිම ඇති අතර, ඉදිරි ද්වාරය හා සම්බන්ධ කරන ලද ආරුක්කු ත්‍රිත්වය සහිත රතු පැහැයෙන් වර්ණ ගැන්වූ ගේට්ටුව "ශ්‍රේෂ්ඨ රතු ද්වාරය " ලෙස හැඳින්වේ. ආත්ම මග හෙවත් පාරිශුද්ධ මාර්ගය ආරම්භ වන්නේ ඉදිරි ප්‍රදේශයේ ඇති සුවිසල් පාෂාණමය ආරුක්කු පේළියකිනි. 1540දී, මිං රාජවංශ සමයේදී ඉදිකරන ලද මෙම ආරුක්කු සහිත මාර්ගය අදටත් චීනයේ පවතින විශාලතම පාෂාණමය ආරුක්කු නිරූපිත මාර්ග වලින් එකකි.
තව දුරටත් මෙහි, ශෙන්ගොං ෂෙංඩේ ලේඛන සහිත ශිලා ස්තම්භ වලින් සමන්විත වන මණ්ඩපයක් දැකගත හැක. එහි අභ්‍යයන්තරයේ, මතක පුවරුවක් දරා සිටින ටොන් 50ක් පමණ බරැති ගල් පිළිමයක් වන බිෂි දැකගත හැක.සුදු කිරිගරුඬ ස්ථම්භ සතර [[හුආබිආඕ] (විජයග්‍රහණයේ ස්ථම්භ) පාෂාණමය මණ්ඩපයේ සෑම කොණකම පිහිටුවා ඇත. සෑම ස්ථම්භයකම මුදුනේ මිත්‍යාමය සතුන් නිර්මාණය කර ඇත. නැවතත් ස්ථම්භ දෙකක් මාර්ගය මත වේ.එහි මුහුණත වළාකුළු මෝස්තරයෙන් කැටයම් කොට ඇති අතර මුදුන්වල හැඩය ගෝලාකාර සිලින්ඩර් හැඩය ගනී. ඒවා සාම්ප්‍රධායික මෝස්තරයෙන් යුක්ත වන අතර ඒවා සාමාන්‍යයෙන් මළගිය ආත්මයන්ට මග පෙන්වන පහන් කණු ලෙස නිරූපිතය.මාර්ගයේ යුගල 18ක මිත්‍යාමය සතුන්ගේ ගල් ප්‍රතිමා පිහිටුවා ඇත.මේ සෑම ප්‍රතිමාවක්ම පූර්ණ පාෂාණයේම නිම කොට ඇති අතර ඒවා ජීව ප්‍රමාණයට වඩා විශාල වේ මේවා මකර සහ ෆීනීක්ස් ද්වාරය ලෙස හැඳින්වෙන ආරුක්කු ත්‍රිත්වයකින් යුක්ත ද්වාරයක් වෙත දිවෙයි. වර්තමානයවන විට, සොහොන්ගැබ් ත්‍රිත්වයක් පමණක් මහජන ප්‍රදර්ශණයට විවෘත කර ඇත. වර්ෂ 1989 වවන තෙක් මේවායේ කැණීම් සිදුනොවූ නමුත් නව පුරාවිද්‍යාත්මක ගවේෂණයන් සඳහා සැළසුම් සහ වැඩිදුර සොහොන්ගැබ් විවෘත කිරීමට අදහස් සංසරණය වෙමින් පැවතුණි.මේවා  Google earth හි දැකගත හැකිය: Chang Ling, the largest (40.30143°N, 116.24318°W); Ding Ling, whose underground palace has been excavated (40.29512°N, 116.21626°W); and Zhao Ling.
මිං සොහොන්ගැබ් UNESCO ලෝක උරුම ප්‍රදේශ යටතට ගොනුකරන ලද්දේ 2003වසරේ අගෝස්තු මාසයේදීය. මේවා "මිං සහ චිං රාජවංශවල රාජකීය සොහොන් ගැබ්"යන නිල නාමය යටතට තනිතනිව ඇතුළතකොට ඇත. .
රාජකීය සොහොන්ගැබ්වල ලැයිස්තුව
රාජකීය සොහොන්ගැබ් වර්ෂ ක්‍රමානුකූලව තනි තනිව දක්වා ඇත. භූමදානයන් :
මිං අධිරාජවරුන්ගේ ඉහත දැක්වූ සොහොන්ගැබ් දහතුනට පරිබාහිරව වෙනත් ස්ථාන වල භූමදාන කර ඇතැයි සැළකෙන අධිරාජවරුන් වන්නේ: හොංවූ අධිරාජයා, කං අධිරාජයා, ජිආන්වෙන් අධිරාජයා, ජිංතායි අධිරාජයාJ, සහ ෂිආන් අධිරාජයා යන අයයි.
ඩිංලිං සොහොන්ගැබ කැණීම
ඩිංලිං, යනු මිං රාජවංශයේ භූමදාන ප්‍රදේශයේ සොහොන්ගැබ් දහතුනෙන් එකකි. මෙම සොහොන් ගැබෙහි වන්ලී අධිරාජයා, ඔහුගේ අගබිසව සහ තායිචං අධිරාජයාගේ මව භූමදානකොට ඇත. මෙය දැනට කැණ ඇති එකම මිං සොහොන්ගැබයි. මෙහි ඇති නෂ්ටාවශේෂ සොයාගැනීම මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව,පිහිටුවීමෙන් අනතුරුව නොඉඳුල් රාජකීය සොහොන්ගැබක් කැණීමෙන් කරන ලද ප්‍රථම අනාවරණය කිරීමකි.
ඩිංලිං කැණීම ආරම්භ වූයේ 1956 දීය. ගුඔ මොරුඔ සහ වූ හැන් විසින් නායකත්වය ගත් විද්වතුන් ප්‍රමුඛ කැණීම් කණ්ඩායමක් බීජිං අසළ පිහිටි විශාලතම සහ පැරණිම සොහොන්ගැබ වන යොංලෙ අධිරාජයාගේ, චංලිං සොහොන්ගැබ කැණීමට පටන්ගත් අතර මේ සඳහා තිබූ විරෝධතාවය එවකට චීන අගමැති වූ චෞ එන්ලායිගේ අනුමැතිය හිමිවීමෙන් නැතිවිය. කෙසේ නමුත් මෙම සැළසුමට ,පුරාවිද්‍යාඥයන් විරෝධය දක්වන ලදි.ඇයිද යත් චැංලිං සොහොන්ගැබේ තිබූ වැදගත්කම සහ මහජන පැතිකඩ හේතුවෙනි. එහෙයින් චැංලිං සොහොන්ගැබ කැණීම වෙනුවට, තෙවන විශාලතම මිං සොහොන්ගැබ වූ ඩිංලිං කැණ අත්හදාබැලීමට තීරණය විය. වර්ෂ 1957දී කැණීම අවසන් වූ අතර කෞතුකාගාරය පිහිටුවනු ලැබුවේ වර්ෂ 1959දීය.
නොඉඳුල් සොහොන්ගැබ කැණී‍මෙන් අණාවරණය වූ පුරාවස්තු අතර දහස් ගණනින් සිල්ක්, රෙදිපිළි, දැව, පෝර්සිලේන්, වන්ලී අධිරාජයාගේ සහ ඔහුගේ බිසෝවරු දෙදෙනාගේ අස්ථීන් ආදිය හමුවිය. කෙසේ නමුත් කැණීම් කළ සමයේදී පුරාවස්තූන් සංරක්ෂණය හා පරිරක්ෂණය සදහා ප්‍රමාණවත් තාක්ෂණයක් නොතිබිණි. ආපදා තත්වයන්ට අත්හදා බැලීම් කීපයකින් අනතුරුව, විශාල සංඛ්‍යාවෙන් වූ සිල්ක් සහ වෙනත් රෙදිපිළි ගබඩා කාමරයක සියුම් ගොඩවල් ලෙස අසුරණු ලැබ ඇති අතර එහිදී සුළඟට නිරාවරණය සහ වතුර කාන්දු වීම්වලින් ඇතිවූ තෙත්වීම් වලට භාජනය වී ඇත. ප්‍රතිපලයක් ලෙස බොහෝමයක් පුරාවස්තූන් අදවන විට විනාශයට පත්ව ඇත. එහෙයින්අදවන විට කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශණය කරන බොහෝමයක් පුරාවස්තු අනුරූ වේ. තවදුරටත් කියතොත් කැණීම ඉක්මණින් සිදුකිරීමට දේශපාලන බලපෑමෙන් ඇතිවූ අනවශ්‍ය පීඩනයන් හේතුවිය. එම ඉක්මන්වීමෙන් කැණීමේ ගුණාත්මක සහ සවිස්තරාත්මක භාවය දුර්වල වී ඇත.
දැවැන්ත දේශපාලන ව්‍යාපාර කලින් කලට වෙනස් වීම නිසා ඇතිවූ අධික සේවක ගැටලුව ද මෙම ව්‍යාපෘතිය ඉක්මනින් බිදවැටීමට බලපෑවේය. වර්ෂ 1966දී සංස්කෘතික විප්ලවය වර්ධනයට මෙයද බලපාන ලදි. ඊළග වසර දහයේ දී, සියලුම පුරාවිද්‍යාත්මක කටයුතු නතර විය. වූ හැන් නම් මෙම ව්‍යාපෘතියට මූලිකවූ අයෙක් සංස්කෘතික විප්ලවයේ ප්‍රධාන ඉලක්කයක් බවට පත්වූ අතර ඔහුට ප්‍රසිද්ධියේ චෝදනාකොට සිරගත කළ අතර ඔහු 1969දී සිර ගෙදරදීම මිය ගියේය. රතු සෙබලුන් සිතාමතාම ඩිංලිං කෞතුකාගාරය වටලා ඒ තුළ තිබූ පුරාවස්තු සහ වන්ලී අධිරාජයා සහ ඔහුගේ බිසෝවරුන්ගේ නෂ්ටාවශේෂ සොහොන්ගැබ ඉදිරිපසට ගෙනගොස් මරණාපරව ‍චෝදනාකර ගිනිතබන ලදි.වෙනත් බොහෝ කෞතුක භාණ්ඩද ඒ සමඟ විනාශ විය.
එය වර්ෂ 1979 තෙක් අවසන් නොවුණි. මාඕ සේතුං ගේ මරණින් පසු මෙන්ම සංස්කෘතික විප්ලවය අවසානයත් සමඟම එම පුරාවිද්‍යාත්මක කටයුතු දැඩිව නිර්‍දේශ කළ අතර කැණීම් වාර්තාව අවසානයේදී සාදනු ලැබුවේ අරගලයෙන් පසු ඉතිරි වූ පුරාවිද්‍යාඥයන් විසිනි.
ඩිංලිං කැණීම්කිරීමෙන් උගත් පාඩම් හේතුවෙන් මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව රජය විසින් නව නීතියක් ගෙන ආවේය. එනම් ඕනෑම පුරාවිද්‍යාත්මක භූමියක් ගලවා ගැනීමේ මුවාවෙන් පමණක් කැණීම් සිදුකළයුතු බවත් අන් අවස්තාවලදී ඊට අවසර නොදෙන බවත්ය. විශේෂයෙන්ම, ඩිංලිං සිදුවීමෙන් අනතුරුව කිසිම ආකාරයක රාජකීය සොහොන්ගැබ් විවෘතකිරීමේ වාර්තා වලට අනුමැතිය දී නොමැත. පසුව අනපේක්ෂිත අයුරින් සොහොන් ගැබකට ඇතුළුවීමක් ක්වින්ලිං මොසෝලියම සම්බන්ධව දක්නට ලැබේ. චැංලිං හි කැණීම් කටයුතු සඳහා අත්හදා බැලීමේ අඩවියක් ලෙස ඩිංලිං භාවිතාකිරීමට වූ මුල් සැළැස්ම අත්හර දැමුනි.
නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව
thumb|නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව
උතුරු ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ මෙතෙක් සිදු වූ මාරාන්තික සුළි කුණාටුව අතුරින් ‘නර්ගීස්’ කුණාටුව දෙවැනි වී ඇත්තේ ‘නිනා’ කුනාටුවට පමණි. එහෙත් නම් නොකළ කුණාටුද ඇතුළත් වූ පසු ‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව 8 වන තැනට පත්වේ. නමුත් මියන්මාරයට බල පෑ සුළි කුණාටු අතුරින් එය 2006 දී හටගත් මාලා සුළි කුණාටුවට පමණක් දෙවැනි වේ.
2008 වසරේ උතුරු ඉන්දියානු මුහුදු සුළි කුණාටු කාලසීමාවේදී සිදු වූ මෙම ‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව එකී කාලය තුළ උතුරු ඉන්දීය මුහුදු කලාපයේ නම් කළ පළමු සුළි කුණාටුවයි. එය වර්ධනය වීම ඇරඹී ඇත්තේ අප්‍රේල් 27 වන දින බෙංගාල බොක්කේ මධ්‍යම ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතවයි. පසුව එය වයඹ දෙසට ගමන් කරනවාත් සමගම ක්ෂණිකව ඉතා බිහිසුණූ කුණාටුවකට පරිවර්තනය විය. අප්‍රේල් 29 වන විට තිබූ වියළි වායු තත්වය ‘නර්ගීස්’ සුළි කුණාටුව අඩපන කළ ද නැගෙනහිර දෙසට ගමන් ඇරඹීමත් සමග ක්ෂණිකව එය ඉතා තීව්‍ර වූ අතර පැයට කිලෝමීටර් 165 ක වේගයකින් ගමන් කළේ මැයි 02 වන දිනය. නමුත් එහි වේගය පැයට කිලෝමීටර් 215 පමණ වන බවට සුළි කුණාටු අවධානම් ඇඟවීමේ ඒකාබද්ධ මධ්‍යස්ථානය ගණනය කොට ඇත. මියන්මාරයට ආසන්න ‘අයියර්වාඩ්’ නම් වෙරළ සීමාවට ළඟා වෙද්දී සුළි කුණාටුව වඩ වඩාත් තීව්‍ර වූ අතර ‘රැන්ගූන්’ නගරය දෙසින් හමා ගිය පසු සුළි කුණාටුව දුර්වල වෙමින් මියන්මාර් හා තායිලන්ත දේශ සීමා ආසන්නයට වත්ම එය සම්පූර්ණයෙන්ම පහව ගියේය.
සුළි කුණාටුව හඳුන්වන ‘නර්ගීස්’ යන නාමය උර්දු නමක් වන අතර එහි අර්ථය ‘ඩැෆොඩිල්’ මල  යන්නයි. ඉතා දරුනු නර්ගීස් කුණාටුව - ඉතා දරුනු මට්ටමට වැටෙන සුළි කුණාටු 4ක් ඇති විය. (SSHS)
2008-04-27 වනදා ඇති වූ අතර 2008-05-03 වන දින පහව ගියේය. ඉහළම සුළං වේගයන් 165 km/h [විනාඩි 03 යි], 215 km/h [විනාඩි 01 යි] පහළම පීඩන තත්වයන් 962 hPa ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, බංග්ලාදේශය, මියන්මාරය යන රටවලට ද බලපාන ලදී.
කුණාටුවේ ගමන් මග
2008 අප්‍රේල් මාසයේ අග භාගයේ ඉන්දියාවේ නැගෙනහිර ගිණිකොන දිග බෙංගාල බොක්කෙන් චෙන්නායි ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ කුණාටු තත්වයක් වර්ධනය වෙමින් පැවතුනි. අප්‍රේල් 27 වැනි දින පෙ.ව.3.00 ට ඉන්දියාවේ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මෙම තත්වය අවපාතයක් ලෙස හැඳින්වූයේය. ඉන් පැය නමයකට පසු මෙම තත්වය දැඩි වී ගැඹුරු අවපීඩන තත්වයකට පත් විය. මෙම අවස්ථාවේදීම ඒකාබද්ධ සුළි සුලං අනතුරු ඇඟවීමේ මධ්‍යස්ථානය මෙය නිවර්ථන කලාපීය සුළි සුළඟක් (OIB) ලෙස වර්ග කළේය. අප්‍රේල් 28 ඉන්දියානු වේලාවෙන් පෙ.ව. 5.30 ට ඉන්දීය කාළගුණ දෙපාර්තමේන්තුව මෙම තත්වය සුළි සුළඟක් ලෙස වැඩි වෙමින් පවතින බව සොයා ගත්තේය. මෙම අවස්ථාව වන විට සුළි සුළං කලාපය තිබුනේ චෙන්නායි නගරයෙන් නැගෙනහිර දෙසට සැතපුම් 340 ක් දුරිනි.
අප්‍රේල් 28 දින 'නර්ගිස්' සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ නිශ්චල තත්වයක පැවතුනි. පසුව එදිනම කුණාටුව සුළි සුළඟක් බවට පත් විය. මෙම කාලසීමාව තුල ඉන්දියන් කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මෙම සුළි කුණාටුව ඉතා හානිකර සුලි කුණාටුවක් බව ප්‍රකාශ කළේය. අප්‍රේල් 29 දින උදේ JTWC (ආයතනය) නර්ගිස් කුණාටුවේ වේගය පැයට සැ. 100 කට ළං වී ඇති බව ප්‍රකාශ කරන ලදී. මුලදී ප්‍රකාශ කෙරුනේ සුළි කුණාටුව බංග්ලාදේශයට හෝ නැගෙනහිර ඉන්දියාවට කඩා වදිනු ඇත යනුවෙනි. පසුව සුලි කුණාටුව ගමන් මාර්ගය අපැහැදිළි බවත් පෙන්නුම් කළ අතර වාතය වියලි වීම සහ අඩු වීම නිසා දුර්වල බවට පත් වී තිබුණි. කුණාටුවේ මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ ගැඹුරු කේන්ද්‍රිය පෙදෙස බොහෝ අඩු විය. එම අවස්ථාවේම කුණාටුවේ ගමන් මග ඊසාන දෙසට හැරුණි. අප්‍රේල් 29 දින කුණාටුව නැවත වර්ධනය වීමක් පෙන්ණුම් කළේය.
නර්ගිස් කුණාටුව ගොඩ බිමට කඩා වැදීමට ආසන්නයේ:
මැයි 1 වැනි දින නැගෙනහිර දෙසට හැරීමෙන් පසු නර්ගිස් කුණාටුව වේගවත් වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළේය. මැයි 2 වෙනි දින බුරුමයේ වෙරළට සුළි කුණාටුව කඩා වදින විට එහි වේගය පැයට සැත 135 ක් දක්වා වැඩි වී තිබුනි. මෙම අවස්ථාවේදී ඉන්දියානු කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව සුළි කුණාටුවේ වේගය පැයට කි.මී. 165 (සැ. 105) කට ළං වී ඇති බව සොයා ගෙන තිබුනේය. මැයි 2 වැනි දින 1200 UTC වේලාව නර්ගිස් සුළි කුණාටුව බුරුමයේ අයෙයර්වඩි පෙදෙසට කඩා වැදුනේය. ගොඩබිමේදී කුණාටුවේ වේගය ක්‍රමයෙන් අඩු වූ අතර,අන්දමන් මුහුදු ප්‍රදේශයේදී වේගය අඩු වීමේ සීඝ්‍රතාවය අඩු විය. මැයි 3 දින ආරම්භවත්ම IMD ය සුළි කුණාටුව ගැන එහි අවසාන උපදේශය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. කුණාටුව බුරුම තායිලන්ත දේශ සීමාව අසල, කඩතොලු වූ බිම් පෙදෙස දක්වා ඊසාන දෙසට ගමන් කළ පසු ඉතා ඉක්මණින් දුර්වල වූ අතර, එය අවම නිවර්තන කලාපීය කුණාටු තත්වයක් දක්වා අඩු වීමෙන් පසු JTWC ය නර්ගීස් ගැන එහි අවසාන උපදේශය ප්‍රකාශ කළේය.
අන්තර්ජාතික සහන
thumb|බුරුමයේ සුලි සුළඟ වැඩි වශයෙන් බල පෑ ප්‍රදේශය අයෙයර්වඩි 2008 මැයි 6 වෙනි දින නිව්යොර්ක් හි සිටින බුරුම රජයේ නියෝජිතයින් එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයෙන් තමන්ට උදව් ලබා දෙන ලෙස විධිමත් ඉල්ලීමක් කළහ. ඒ සමගම අනෙක් අතට බුරුම රජය බොහෝ මූලික උදව් සම්බන්ධයෙන් දැඩි ස්ථාවරයක සිටියේය. 2008 මැයි 7 වැනි දින වන විට බුරුම රජය ජාත්‍යන්තර ආධාර සඳහා නිල වශයෙන් එකඟතාව පළ කර නොතිබුණි. එසේ වුවද "අන්තර්ජාතික උපකාර ලබා ගැනීමට කැමති වෙමු. එහෙත් වඩාත් යෝග්‍ය ක්‍රමය ද්වීපාර්ශික ක්‍රමයයි. ආණ්ඩුවෙන් ආණ්ඩුවට ආදී වශයෙනි" යැයි රජය කියා සිටියේය. ඒ වන විට බරපතලම ගැටලුව වී තිබුනේ රටට ඇතුලු වීම සඳහා වීසා ලබා ගැනීමයි.
තායිලන්තයේ තායි රාත් පුවත් පතේ 2008 මැයි 8 දින වාර්තාවකට අනුව එක්සත් ජාතින්ගෙන් ලැබුණු සහන සැපයුම් ද්‍රව්‍ය අඩංගු ඉතාලි ගුවන් යානාවලට හා පාරිභෝගික ද්‍රව්‍ය ටොන් 25 ක් මියැන්මාර් භූමියට ගොඩ බෑමට බුරුම ජුන්ටා පාලනය අවසර දී ඇත. බොහෝ රටවල් සහ සංවිධාන සහන සේවා නොපමාව සැපයීමට ඉතා කැමැත්තෙන් සිටියහ. මෙවැනි බොහෝ රටවල්වල නිලධාරින් සහ ද්‍රව්‍යය, තායිලන්තයේ සහ යැංගොන් ගුවන් තොටුපලේ අවසරය ලැබෙන තෙක් රැඳි සිටියහ. එයට හේතුව වූයේ බුරුම රජය ඔවුනට වීසා සැපයීමට අදි මදි කළ හෙයිනි. මෙම දේශපාලනමය ආරවුල හේතුවෙන් බුරුම ජුන්ටා රජය නිල වශයෙන් එම ද්‍රව්‍ය භාර ගන්නා තත්වයට එළඹෙන විට ඒවා ප්‍රයෝජනයට ගත නොහැකි තත්වයට පත් විය හැකිය යන ගැටලුව ඇති විය.
සහන සැපයීම් සඳහා තවත් උත්සාහයන්
2008 මැයි 8 දින වන විට "බුරුම ජනතාව සඳහා පදනම" අනාථ වූවන් දහස් ගණනකට ‍කලින්ම සහන සැලසීම සඳහා කණ්ඩායමක් සූදානම් කර ගෙන සිටියහ. මෙම සංවිධානය බෞද්ධ ස්වේච්ඡා සේවකයින්ගේ පාලනය යටතේ තිබුනු හෙයින් බුරුම රජයෙන් ඊට අවසරය ලැබුණි.
අන්තර් ජාතික රතු කුරුස ෆෙඩරේෂණය සහ රෙඩ් ක්‍රෙසන්ට් සොසයිටීස් නම් සංවිධාන ඇමෙරිකන් ඩොලර් 189000 ක් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වූහ. සුළි සුළඟට මැදි වී දිවි බේරා ගත් අයට සෑම සියලු දෙයක්ම අවශ්‍ය බව රතු කුරුස සංවිධානයේ ප්‍රකාශකයෙකු වූ මැට් කොච්‍රේන් කීවේය. ඔවුනට නොතෙමි සිටීම සඳහා තාවකාලික වාසස්ථාන අවශ්‍යය. ආහාර අවශ්‍යය. ඔහු තව දුරටත් කීවේ පල් වතුර රැඳි ස්ථාන මැලේරියා මදුරුවන් බෝවීමට කදිම පසු බිමක් බැවින් කෘමිනාශක බෙහෙත් ගැල් වූ මදුරු දැල් ද අවශ්‍ය බවයි.
සේව් ද චිල්ඩ්රන් ආයතනය සහන කටයුතු සඳහා අවසර ලැබුනු එක් ආයතනයකි. දුරස්ථ ප්‍රදේශවලට උදව් ලැබෙන විට පීඩාවට පත් වන අයගේ සංඛ්‍යාව බොහෝ දුරට වැඩි විය හැකි බව ඔව්හු කීහ.
නිෂ්පාදනයට සිදු වන බලපෑම
වී වගාව සඳහා ඉරවඩි ඩෙල්ටා ප්‍රදේශය ඉතා සශ්‍රීක බිම් කඩක් වන අතර “සහල් නැලිය” ලෙස ද හැඳින්වේ. මෙම ප්‍රදේශයෙන් ලැබුණු වී නිෂ්පාදන මඟින් බුරුම ජනතාවට ප්‍රමාණවත් තරම් (ආසියානු ප්‍රමිතීන්ට අනුව) සහල් සපයා ඉතිරිය අපනයනය කිරීමට ද බුරුමය සමත් විය. නාර්ගීස් චණ්ඩ මාරුතය අස්වනු නෙළන කාලයට ආසන්නව සිදු කළ බලපෑම හේතුවෙන් වී නිෂ්පාදනය අඩු වී සාගත තත්වයක් උද්ගත වීමේ හැකියාවක් පවතී. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ ගණනය කිරීම්වලට අනුව බුරුමයේ මුළු වී නිෂ්පාදනයෙන් 65%ක ප්‍රමාණයක් චණ්ඩ මාරුතය නිසා බලපෑමට ලක්ව ඇත. මේ තත්වය හේතුවෙන් අනාගතයේ සහල් හිඟයක් ඇති වුව හොත් තත්වය ඉතා භයානක විය හැකි බව ඔවුන්ගේ මතයයි. මෙම තත්වය නිසා දැනට උද්ගතව ඇති ආපදා තත්වය තවදුරටත් වර්ධනය විය හැකි බව ඔවුන් ප්‍රකාශ කර තිබේ. කෙසේ නමුත් යම් හෙයකින් සරත් සෘතුවේ සහ ගිම්හානය අවසානයේ ලැබෙන අස්වනු හොඳ තත්වක පැවතුණහොත් ආපදා අවම කරගත හැකි වනු ඇත.
වදන් කවි පොදු එන හෝඩිය
පළමුව බුදුන් වැඳ
දෙවනුව දෙසු දහම් වැඳ
මහ සඟ රුවන් වැඳ
පටන්ගනිමුව ගණදෙවිඳු වැඳ
ගණපති සුරන් වැඳ
ගුරුවර පහත් බැස වැඳ
දෙගුරුන් නැමී වැඳ
ඉඳුව වනගොත් දී පොතට වැඳ
බුත් සරණා වදනින්
දහම් සරණා වදනින්
සඟ සරණා වදනින්
මෙතුන් සරණා වදනින්
සම්මා සම්බුත් සරණා වදනින්
නව ලොව්තුරු දම් සරණා වදනින්
පිවිතුරු සව් සඟ සරණා වදනින්
පැවතුම් මේ තුන් සරණා වදනින්
උතුමා නිති බුත් සරණා වදනින්
ප‍වරා සදහම් සරණා වදනින්
සෙත දා යළි සඟ සරණා වදනින්
ස්වස්ති විභූෂණ කමලා වදනින්
සිඬමලඞ්කෘත විමලා වදනින්
අතුලිත මුනිවර චරණා වදනින්
ආභා භාසුර කිරණා වදනින්
ඉහ කුල පූජිත චරණා වදනින්
ඊශ නිශාකර භරණා වදනින්
උමා වධූපත් මහිමා වදනින්
ඌරු මනෝහර ජඞ්ඝා වදනින්
සෘණජ නයනා මෘතයා වදනින්
සෲකල්පායන කිරණා වදනින්
ඏකුල සන්තති භුවනා වදනින්
ඐපති මිහිපති මහිමා වදනින්
ඒක බාහු බල ජිතයා වදනින්
ඓරාවණ පූජිතයා වදනින්
ඕෂ්ට්‍ර මනෝහර ජඞ්ඝා වදනින්
ඖපගවස්මීකෘතයා වදනින්
අංප්‍රෙඩිත විධි කුසලා වදනින්
අඃකි අක්ෂර ෂෝඩශ වදනින්
සිඬම් වේවා ගණපති වදනින්
අස්තු නමෝජන තිලකා වදනින්