cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කැන්බරා
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:අගනගර ප්‍රවර්ගය:ඕස්ට්‍රේලියාව
ඉඩ්
thumb|ප්‍රොයිඩ්ගේ රීතීන්ට අනුව - ඉඩ්
Id (අන්තර් ආශාවන්) යන්න ලතින් Groddeck's das Es, යන්නෙන් පරිවර්තනය වූවකි. ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාරයේ එය "it" ලෙස නම් කළ හැකි අතර super-ego හි ප්‍රතිවිරුද්ධ වචනය ද වෙයි. එය සතුටු දායක මූලධර්ම මත බල පතුරවයි.
අලුත උපන් ළදරුවකුගේ මනස Id මගින් මුළුමනින්ම පාලනය වෙයි. එනම් ළදරු සිත ඉබේ ඇති වූ සිතුවිලි මෙහෙයවීම් සහ ඉක්මන් සතුට සොයන ස්කන්ධයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙම මතයේ සිට කුඩා ළදරු මනස සහ Id මගින් පාලනය වන වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුගෙ මනස උපහාසාත්මක  දෙඅන්තයේම පාලනයක් හේ වගකීමක් නැති ආහාර මාර්ගයකට සම කළ හැක. අපගේ මූලික මෙහෙයවීම් වන ආහාර, ලිංගික අවශ්‍යතා , ආක්‍රමණශීලී ආවේගයන් සඳහා Id හේතු වේ. එය සාදාචාරාත්මක නොවන සහ ආත්ම කේන්ද්‍රීය වන අතර වෙයි. ප්‍රීතිය හා වේදනාව මගින් පාලනය වෙයි. එයට කාලය ගැන හැඟීමක් ද නොමැත. එමෙන්ම තර්කානුකූල නොවන අතර, මූලික ව‍‍ශයෙන් ලිංගිකත්වයට නැඹුරු වූ චිත්ත ආවේගයන් වර්ධනය නොමේරූ වන අතර නැත යන්න පිළි නොගනී. Id යනු කාමාශාවන් ‍හෝ ආදර ශක්තිය වෙන් කළ ගබඩාවක් ලෙස හැඳින්විය හැක.
දකුණු ආසියාව
සරක්ශතා අනුපාතය ඉහළ ම අගයක් ගන්නා රට දකුණු ආසියාව හෝ දක්ෂිණ ආසියාව යනු ඉන්දීය උප මහාද්වීපය  ආශ්‍රිත රටවල් පොදුවේ හැඳින්වීමට යෙදෙන වදනකි. එය සමන්විත වන්නේ උප-හිමාලයානු රටවල් සහ, සමහරක්  අධිකාරීන් අරභයා, අසබඩ බටහිරින් හා නැගෙනහිරින් පිහිටි රටවල් වලින්ද වෙති. භූලක්ෂණාත්මකව, එහි බහුතරයක්,  හිමාලය සහ  හින්දු කුෂ් කඳු වෙතට දකුණෙන් ඉන්දියානු අර්ධද්වීපය ලෙසින් මුහුදු මට්ටමෙහි සිට ඉහළට පැන නගින ඉන්දියානු  තලය වෙතින් සමන්විත වෙයි. දකුණු ආසියාව දකුණු දිශාවෙන් ඉන්දීය සාගරයෙන් සීමා වන අතර  භූමිය ඇති දිශාවෙන් ( බටහිර සිට දක්ෂිණාවර්තව) බටහිර ආසියාවෙන්, මධ්‍යම ආසියාවෙන්, නැගෙනහිර ආසියාවෙන්, සහ  අග්නිදිග ආසියාවෙන් මායිම්වී ඇත.
ප්‍රදේශයට අයත්වන්නේ කුමන රටවල්ද යන්න පිළිබඳව විවිධවූ මූලාශ්‍ර විවිධ ප්‍රකාශ නිකුත් කර සිටිති. නිදසුනක් ලෙසින්, එක්සත් ජාතීන්ගේ භූවිද්‍යාත්මක ප්‍රදේශ වර්ගීකරණය අනුව, දකුණු ආසියාව සමන්විත වන්නේ ඇෆ්ගනිස්තානය, බංග්ලාදේශය, භූතානය, ඉන්දියාව, මාලදිවයින්, නේපාලය, පකිස්තානය, සහ ශ්‍රී ලංකාව යන රටවලිනි. කෙසේවෙතත්, එක්සත් ජාතීන් සටහන් කොට දක්වන්නේ "විශේෂිතවු කණ්ඩායම් වලට රටවල් හෝ ප්‍රදේශ හෝ පැවරීම හුදෙක් සංඛ්‍යානමය පහසුව සඳහාම වන අතර රටවල් හෝ භූමිප්‍රදේශයන් හෝ අතර දේශපාලනමය හෝ වෙනත් හෝ අනුබැඳියක් හුවා නොදක්වයි."
ලොව ජනගහණයෙන් පහෙන් පංගුවකට පමණ නිවහන සපයන්නේ දකුණු ආසියාව වන අතර මෙය නිසාවෙන් එය ලොව වඩාත්ම ජනාකීර්ණ හා වඩාත්ම ගහන ලෙස ජනයා සහිත භූගෝලීය ප්‍රදේශය වෙයි. දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය යනු කලාපයේ පවතින ආර්ථික සහයෝගිතා සංවිධානයකි.
අර්ථදැක්වීම්
එහි ගැබ සැදුනු රටවල් කිහිප ගණනක් පැවතුනද, විවිධ කට්ටලගත කිරීම් ඔස්සේ විවිධ රටවල් අන්තර්ගත වීමෙන් දකුණු ආසියාව තැනෙන අතර, කලාපය තුල පූර්ව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙහි කොටස් වූ, ඉන්දියාව, පකිස්තානය, හා බංග්ලාදේශය යන රටවල වත්මන් භූමිප්‍රදේශ අනිවාර්යයෙන්ම මැදිය වශයෙන් පවතිමින්  ශ්‍රී ලංකාව සහ බුරුමය යන රටවල්ද එයට සමන්විත වෙති. ඒඩ්න් කොලනිය, බ්‍රිතාන්‍ය සෝමාලිලන්තය සහ සිංගප්පූරුව යන රටවල් විවිධ කාලයන්හිදී, රාජ් විසින් පරිපාලනය වුවද ඒවා දකුණු ආසියාවෙහි කිසියම් කොටස් විය යුතු යැයි යෝජනා වී නොමැත.
රාජ් විසින් සෘජුව පාලනය නොකෙරුනු රක්ෂිත තුමාර රාජ්‍යයන් 562 ක්ද රාජ් හා සමන්විත වූයේ යැයි සැලකුණු අතර, එයින් සමහරක් ඉන්දියානු ඒකාබද්ධ රාජ්‍යය වෙත සම්බන්ධවූ අතර තවත් සමහරක් පකිස්තානු ඩොමීනියන් රාජ්‍යය හා එක් වූහ.
දකුණු ආසියාතික කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය (සාක්), යනු සංලග්න රටවල් කිහිපයක එකමුතුවක් වන අතර, ආරම්භයේදී රටවල් හතක් සමගින්— බංග්ලාදේශය, භූතානය, ඉන්දියාව, මාලදිවයින, නේපාලය, පකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාව —1985 දී  පිහිටුවන ලද මෙය, අටවන සාමාජීකයා වශයෙන් ඇෆ්ගනිස්තානය ඇතුලත් කරගනු පරිදී  2006 දී සාමාජිකත්වය පුළුල් කරගති.
භූගෝලය
thumb|250px|right|[[ආසියාව සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ භූපරික්‍රමය. :
]]
ඉතිහාසය
thumb|300px| කලාපීය සංස්කෘතික ප්‍රාන්තයන්හී හා ප්‍රදේශයන්හී ස්ථායිතාවය සහ ඓතිහාසික නිත්‍යවාසය විදහාදක්වන දකුණු ආසියාවේ සිතියම.
දකුණු ආසියාවේ මානව ශිෂ්ටාචාරය පැවති බවට හමුවන පැරණිතම ‍සාක්ෂිය හමුවි ඇත්තේ පාකිස්ථානයේ මෙර්ගා (ක්‍රි.පූ. 7000 සිට ක්‍රි.පූ. 3200 දක්වා) ප්‍රදේශයෙනි. මෙය පිහිටා ඇත්තේ බොලාන් කපොල්ලෙහි, ඉන්දු නදියේ බටහිර නිම්නය වන ක්වෙටා, කලාවි හා සිබ් නම් වර්තමාන පාකිස්ථානු නගර අතරයි. මෙර්ගා සොයා ගන්නා ලද්දේ 1974 දී ප්‍රංශ පුරාවිද්‍යාඥයෙකු වන ජෝන් ෆැන් ඔයිස් ජැරිග් විසින් මෙහෙයවන ලද පුරාවිද්‍යා කණ්ඩායමක් විසිනි. එම කැණිම් කටයුතු 1974 - 1986 දක්වා නොවනත්වා සිදුවිය.
මෙර්ගා නග‍රයේ පැරණිතම ජනාවාසය වන්නේ ඊසාන දිග කෙළවරෙහි පිහිටා ඇති අක්කර 495 ක විශාලත්වයකින් (වපසරිය වර්ග කි.මී. 2ක්) යුත් කුඩා ගොවි ගම්මානයකි. (ක්‍රි.පූ. 7000 සිට ක්‍රි.පූ. 5500 ) පැරණි මොර්ගා වැසියන් ගඩොල් වලින් තැනු නිවාසවල වාසය කර ඇත. ඔවුන් විසින් වගාකළ ධාන්‍ය, ධාන්‍යාගාර වල තැන්පත් කරන ලදී. දේශිය තඹ නිධි වලින් ඔවුන් විසින්ම ඔවුනට අවශ්‍ය ආයුධ නිපදවන ලදී. ඔවුන‍්ගේ විශාල පැසි බදුන් (ධාන්‍ය ගබඩා) බිටුමන් (තාර විශේෂයක් ) වලින් ආවරණය කරන ලදී. ඔවුන් බාර්ලි, එක්කණිකාව, එමර ධාන්‍ය, ජුජුබ්ස්, රට ඉදි වගා කළ අතර බැටළුවන්, එළුවන්හා කිරි ගවයින් පාලනය කරන ලදී. පසුකාලීන ජනයාට තම කර්මාන්ත සදහා වැඩි වෙහෙසක් යෙදීමට සිදුවිය. (ක්‍රි.ප්‍ර. 55000 සිට ක්‍රි. පූ. 2600 ) සේද විවීම, සම් පදම් කිරීම, පබළු නිෂ්පාදන ය හා ලෝහ කර්මාන්තය මෙම කර්මාන්ත වලට ඇතුලත් විය. මෙම පරිශ්‍රය ක්‍රි.පූ. 2600 දක්වා ජනවාස ලෙස පැවතී තිබේ.
වර්ෂ 2006 අප්‍රේල් හිදි 'නේචර්'විද්‍යාත්මක සඟරාවේ පළවූ අන්දමට ප්‍රාණවත් මනුෂ්‍යයින්ගේ දත් සිදුරු කිරීම පිළිබඳ පැරණිතම සාක්ෂිය මෙර්ගා වලින් හමුව තිබේ. පුරාවිද්‍යාඥ කැණිම් කටයුතුවලට (1974 දී ජරිග් එට් අල් විසින්) අනුව මෙර්ගා දකුණු ආසියාවේ පැරණිතම ගොවි ජනාවාසය බවට ෙහලිවී ඇත. එහි සාක්ෂිය ක්‍රි.පු. 7000 දක්වා දිව යයි. ‍එලෙසම දකුණු ආසියාවේ පැරණිතම මැටි කර්මාන්තය පවතින‍්නේද මෙහි බවට නම් කර ඇත. පුරාවිද්‍යාඥයින් මෙම ජනාවාස කාලය කොටස් කීපයකට බෙදා ඇත. කෙසේවුවත් මේර්ගා යනු ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ පුරෝගාමී ප්‍රදේශයක් ලෙස පෙනීයයි.
මුතියංගණ රජ මහා විහාරය
මුතියංගන රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බදුල්ල නගරයේ පිහිටා ඇති පුරාණ රජ මහා විහාරයකි.
ඉතිහාසය
ගෞතම බුදුන් වහන්සේ සිය බුද්ධත්වයෙන් අටවන වස වෙසක් පුන් පොහොය දා පන්සියයක් මහ රහතන් වහන්සේලා සමගින් කැළණියට වැඩම කල අවස්ථාවේ ඌවේ නමුණුකුලට අධිපති ඉන්දික දෙවියන්ගේ ආරාධනාව මත මෙම භූමිය වෙතට වැඩම කල බව මූලාශ්‍රයන්ගේ සඳහන් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කබීර් බේඩි
කබීර් ‍බේඩි (උපත 16 ජනවාරි 1946) යනු ඉන්දියානු රූපවාහිනී සහ චිත්‍රපට නළුවෙකි. ඔහුගේ වෘත්තිය ඉන්දියාව, එක්සත් රාජධානිය සහ බොහෝ යුරෝපීය රටවල් ඇතුළු මහාද්වීප තුනක පැතිර පවතියි. ඔහු ප්‍රධාන වශයෙන්ම චිත්‍රපට, රූපවාහිනී සහ වේදිකා යන ක්ෂේත්‍රවල කටයුතු කරයි. ඔහු වඩාත් ප්‍රකට වූයේ ටාජ් මහල්: ඇන් එටර්නල් ලව් ස්ටෝරි චිත්‍රපටයේ ෂා ජහාන් අධිරාජයාගේ චරිතය නිරූපණය කිරීම හේතුවෙනි. යුරෝපය තුළ ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වූයේ සැන්ඩෝකන් සුප්‍රකට රූපවාහිනී කෙටි කතාමාලාවේ මුහුදු කොල්ලකරුවාගේ චරිතය සහ 1983 ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටයක් වූ ඔක්ටොපසිහි ගෝබින්දා නැමැති දුෂ්ට චරිතය නිරූපණය කිරීම නිසායි. ඉතාලිය තුළ ද ජනප්‍රිය මොහුට චතුර ලෙස ඉතාලි බස හැසිරවිය හැක. ඉන්දියාව පාදක කරගත් කබීර් බේඩි වාසය කරන්නේ මුම්බායිහි ය. 2017දී, ඔහු තෙලිඟු ඓතිහාසික චිත්‍රපටයක් වූ ගෞතමීපුත්‍ර සාතකර්ණි චිත්‍රපටයේ නාහපාන නැමැති බටහිර ක්ෂත්‍රප පාලකයාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය.
පෞද්ගලික දිවිය
බේඩි සිව් වරක් විවාහ වී ඇති අතර, ඔහුට දරුවන් තිදෙනකු වේ. පූජා, සිද්ධාර්ත් (මියගිය) සහ ඇඩම් එම දරුවන් තිදෙනා වේ. පළමුව ඔහු ඕදිසි නර්තන ශිල්පිනියක වූ ප්‍රොතිමා බේඩි සමග විවාහ විය. ඔවුනගේ දියණිය වන පූජා බේඩි සඟරා/ පුවත්පත් තීරු ලේඛිකාවකි. ඔවුන්ගේ පුත්‍රයා වූ සිද්ධාර්ත් එක්සත් ජනපදයේ කාර්නෙජී මෙලන් විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලද අතර, දිගු කාලයක සිට භින්නෝන්මාදයෙන් පෙළුණු ඔහු 1997 සියදිවි හානි කරගන්නා විට වයස 26කි.
ප්‍රොතිමා සමග ඔහුගේ විවාහය දෙදරා යාමත් සමග, ඔහු පර්වීන් බාබි සමග ප්‍රසිද්ධියේ සම්බන්ධයක් පැවැත්වී ය. ඔවුන් කිසිදින විවාහ වූයේ නැත. පසුව ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය සම්භවයක් ඇති මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පිනියක වූ සුසෑන් හම්ෆ්‍රීස් සමග විවාහ විය. ඔවුනගේ පුත්‍රයා වන ඇඩම් ජාත්‍යන්තර මෝස්තර නිරූපණ ශිල්පියකු වන අතර, ''හෙලෝ? කෝන් හේ!'' චිත්‍රපටය ඔස්සේ ඔහු හින්දි සිනමාට ද පිවිසියේ ය. මෙම විවාහය ද දික්කසාදයකින් කෙළවර විය.
1990 දශකයේ, බේඩි රූපවාහිනී සහ ගුවන්විදුලි නිවේදිකාවක වූ නිකී බේඩි හා විවාහ විය. ඔවුනට දරුවන් නොවූ අතර, 2005දී ඔවුහු දික්කසාද වූහ. ඉන් පසුව බේඩි බ්‍රිතාන්‍ය සම්භවයක් සහිත පර්වීන් දුසාන්ජ් සමග සම්බන්ධයක් පැවැත්වී ය.
2016 ජනවාරි 15 දින එනම්, ඔහුගේ 70වන උපන්දිනයට දිනකට පෙර කබීර් සිය ‍දිගු කාලීන පෙම්වතිය වූ 41 හැවිරිදි පර්වීන් දුසාන්ජ් හා විවාහ විය. කපීර් බේඩි මියන්මාර රජයට එරෙහි අරගලවලට සහාය දක්වන අතර, එක්සත් රාජධානියේ බුරුම ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයකු ද වේ. මීට අමතරව රොටරි ඉන්ටර්නැෂනල් සවුත් ඒෂියා සංගමයේ ඉගැන්වීම් වැඩසටහන සහ ඉන්දියාවේ හා දකුණු ආසියාවේ සමස්ත සාක්ෂරතා මෙහෙයුම සඳහා සන්නාම තානාපතිවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි.
වෘත්තිය
කබීර් බේඩි සිය වෘත්තිය ඇරඹූයේ ඉන්දියානු වේදිකාව තුළින් වන අතර, අනතුරුව ඔහු හින්දි චිත්‍රපට සමග සම්බන්ධ විය. හොලිවුඩ් චිත්‍රපට වෙනුවෙන් දායක වූ ප්‍රථම ඉන්දියානු අන්තර්ජාතික නළුවන්ගෙන් අයකු ලෙස ද බේඩි සැලකේ.
වේදිකා රංගනය
වේදිකා නළුවකු ලෙස කබීර් ෂේක්ස්පියර්ගේ ඔතලෝ මෙන්ම, ඓතිහාසික ඉන්දියානු රජකු පිළිබඳ කියැවෙන ටුඝ්ලක්, ද වල්චර්ස් වැනි වේදිකා නාට්‍යවල රංගනයෙන් දායක වී තිබේ. ලන්ඩනයේ දී ඔහු ෂැෆ්ටස්බරි රඟහලේ දී එම්. එම්. කේයිගේ නවකථාවේ බටහිර අන්ත සංගීතමය අනුවර්තනයක් වූ ද ෆා පැවිලියන්ස් සඳහා ද දායක විය. 2011දී කබීර් ජෝන් මරල් නම් කැනේඩියානු නාට්‍ය රචකා යිසින් රචිත ‘තාජ්’ වේදිකා නාට්‍යයේ ෂා ජහාන් අධිරාජයාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. මෙය ටොරන්ටෝවේ ලුමිනේටෝ උත්සවය සඳහා ඉදිරිපත් විය.‍ 2013දී මෙම නාට්‍යය නැවත සලකා බැලීමට ලක්වූ අතර, කැනඩාවේ සති 8ක් බහු-නගර සංචාරයක් සඳහා ද යොදාගැනිණි.
චිත්‍රපට වෘත්තිය
ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටයක් වන ඔක්ටොපසි තුළ ඔහු රොජර් මුවර් සමග අවසානය තෙක්ම සටන් වදින දුෂ්ට චරිතයක් වූ ගෝබින්දාගේ චරිතය නිරූපණය කළේ ය. කබීර් 60කට අධික ඉන්දියානු චිත්‍රපට සංඛ්‍යාවක රංගනයේ යෙදී ඇත. ඓතිහාසික වීරකථා චිත්‍රපටයක් වූ ටාජ් මහල්: ඇන් එටර්නල් ලව් ස්ටෝරි තුළ කබීර් විසින් ෂා ජහාන් අධිරාජයාගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී. ඔහු විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ සෙසු හින්දි චිත්‍රපට අතර රාජ් ඛෝස්ලාගේ කච්චේ ධාගේ, රාකේෂ් රෝෂන්ගේ ඛූන් භාරි මාන්ග් සහ ෆාරා ඛාන්ගේ මේන් හූන් නා යන චිත්‍රපට ප්‍රධාන වේ.
කබීර් කොලුම්බියා පික්චර්ස් විසින් ඇෆ්ගනිස්ථානයේ රුසියානු යුද්ධය අලලා නිර්මිත ද බීස්ට් ඔ‍ෆ් වෝ චිත්‍රපටයේ ද රංගනයේ යෙදුණේ ය. මෙය අධ්‍යක්ෂණය කළේ කෙවින් රෙනෝල්ඩ්ස් විසිනි. මීට අමතරව ඔහු ඩේවිඩ් ඩි ඩොනැටෙලෝ සම්මානලාභී මාර්කෝ පොන්ටිගේ Andata Ritorno නම් ඉතාලි චිත්‍රපටය සමග ද සම්බන්ධ විය.
රූපවාහිනී වෘත්තිය
කබීර් ඇමරිකානු රූපවාහිනිය තුළ ද චරිත නිරූපණය කොට ඇති අතර, හෝල්මාර්ක්ගේ අප්‍රිකානු වීර කතාවක් වන ෆෝර්බිඩ්න් ටෙරිටරි, සහ කෙන් ෆොලට්ගේ ඔන් වින්ග්ස් ඔෆ් ඊගල්ස් මෙන්ම රෙඩ් ඊගල් කතාමාලාවන්ට ඔහු දායක වී ඇය. ඔහු NBC නාළිකාවේ ද ලොස්ට් එම්බයර් කතාමාලාවේ ෆ්‍රයර් සෑන්ඩ්ස් නම් චරිතය නිරූපණය කළේ ය. මීට අමතරව කබීර් ඩයිනාස්ටි, මර්ඩර්, ෂී රෝට්, මැග්නම් පී. අයි., හන්ටර්, නයිට් රයිඩර් සහ හයිලෑන්ඩර්: ද සීරීස් යන කතාමාලා සඳහා ද සිය රංගන දායකත්වය සැපයී ය.
යුරෝපය තුළ, ඔහුගේ විශිෂ්ටතම සාර්ථකත්වය වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ විසූ සරාගී ආසියානු කොල්ලකරුවකුගේ ප්‍රේමයක් පිළිබඳ කියැවෙන සැන්ඩෝකන් නැමැති ඉතාලි-ජර්මන්-ප්‍රංශ රූපවාහිනී කතාමාලාවයි. මෑතක දී, කබීර් ඉතාලි රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ RAI ටීවී නාළිකාවේ Un Medico in Famiglia කතාමාලාවේ ද රංගනයේ යෙදුණේ ය.
වසරකට අධික කාලයක් කබීර් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණයෙහි යෙදුණු ද බෝල්ඩ් ඇන්ඩ් ද බියුටිෆුල් කතාමාලාව රටවල් 149ක බිලියනයකට අධික පිරිසක් නරඹා ඇත. මෙය ලොව දෙවන වඩාත් නැරඹූ රූපවාහිනී වැඩසටහන වේ.
ඉන්දියානු රූපවාහිනියේ ඔහු සතුව ඔහුගේම සිනමා සංවාද වැඩසටහනක් වන"Director's Cut" නැමැති කොටස් 13කින් යුත් විශේෂ වැඩසටහන තුළින් රටේ ප්‍රමුඛ අධ්‍යක්ෂකවරුන් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡා ඉදිරිපත් කෙරෙයි. රූපවාහිනියේ ඔහු ලද සාර්ථකත්වය 2013දී ඉන්දියාවේ හෙඩ්ලයින්ස් ටුඩේ සහ ආජ් තක් යන පුවත් කාළිකාවන්හි සම්මාන ලද වැඩසටහන් වූ “Guns and Glory: The Indian Soldier” සහ “වන්දේමාතරම්” තුළින් පෙනේ.
ඉන්දියානු බයිබල් රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන 'බයිබල් කි කහානියා' තුළ බේඩි විසින් යොවුන් සහ වියපත් ඒබ්‍රහම්ගේ චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.
ගුවන්විදුලි වෘත්තිය
2007දී ඔහු RAI රේඩියෝ2 නාළිකාවෙන් විකාශය වූ "Chat" වැඩසටහනේ සැන්ඩෝකන් චරිතය නිරූපණය කළේ ය. 2012දී ඔහු රේඩියෝ වන් වෙනුවෙන් ඉන්දියාවේ කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයේ ශූරයන් වෙනුවෙන් 'Women of Gold' සහ 'Men of Steel' යන වැඩසටහන් මෙහෙයවී ය.
රචනය
ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා සහ ටෙහෙල්කා වැනි පුවත්පත්වල රටේ සමාජ සහ දේශපාලන විෂයයන් පිළිබඳ දායකත්වයක් සපයන රචකයෙකි, බේඩි. මීට අමතරව ඔහු ඉන්දියානු ජාතික රූපවාහිනියේ එවැනි විෂයයන් පිළිබඳ විවාදයන්ට ද සහභාගී වේ.
සුබසාධන
2017 පෙබරවාරි මස, අනර්තර්ජාතික සංවර්ධන සංවිධානයක් වූ Sightsavers වෙනුවෙන් බේඩි නව ‘සන්නාම තානාපති’ ලෙස කටයුතු කරන බැව් නිවේදනය කෙරිණි. මෙහි කටයුතු භාර ගනිමින් බේඩි පැවසූයේ, "වර්තමානයේ ඉන්දියාව තුළ අක්ෂි සෞඛ්‍යය පිළිබඳ පුළුල් දැනුවත්භාවයක් පවතියි. සයිට්සේවර්ස් විසින් සුවිසල් රටක ජනයාට අක්ෂි ප්‍රතිකාර ක්ෂේත්‍රයේ ලද ජයග්‍රහණයන් වෙත මග පෙන්වයි" යනුවෙනි.
සම්මාන සහ නිර්දේශ
1982 සිට, කබීර් සල රූ කලා සහ විද්‍යා ඇකඩමියේ (ඔස්කා සම්මාන ප්‍රදානය කරන) සහ ස්ක්‍රීන් ඇක්ටර්ස් ගිල්ඩ් යන මණ්ඩලවල සාමාජිකයෙකි.
යුරෝපය සහ ඉන්දියාව තුළ ඔහු චිත්‍රපට, වෙළඳ දැන්වීම් සහ ජනප්‍රියතා සම්මාන ගණනාවක් දිනා ඇත.
ඉතාලි ජනරජයේ ජනාධිපතිගේ ආඥාව අනුව, 2010 ජූනි 2 දින කබීර් බේඩි හට නිල වශයෙන් නයිට් පදවියක් ප්‍රදානය කෙරිණි.
Shresht adikaranaya
shresht adikaranaya pilibada thorathuru
දේශබන්ධු තෙන්නකෝන්
ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති (බස්නාහිර පළාත බාර) දේශබන්ධු තෙන්නකෝන් (ඉංග්‍රීසි: Deshabandu Tennakoon) යනු ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකි.
දේශබන්ධු තෙන්නකෝන් කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ඇලොයිස් ඇන්ටොන් ෆියුහර්
ඇලොයිස් ඇන්ටොන් ෆියුහර්, ඇලෝයිස් ඇන්ටන් පුහ  ජර්මන් ජාතික පුරාවිද්‍යාඥයෙකි. 1895 දී සිදුහත් කුමරු උපත ලද ලුම්බිණිය සොයා ගත්තේ මොහු විසිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1853 උපත් ප්‍රවර්ගය:1930 මරණ
ටැස්මේනියා දූපත
(Tasmania) ඔස්ට්‍රේලියාවට අයත් වන, ප්‍රධාන දූපතට දකුණු දෙසින් පිහිටි දූපතකි. මෙය ඔස්ට්රේලියාවේ ප්‍රාන්තයක්ද වේ. අගනුවර: හෝබාර්ට්. ව.කි.මී. 67,800ක් තරම් වන මෙම ප්‍රාන්තයේ 1991දී 469,200ක් ජනයා විසූහ.
ඇබකසය
ඇබකසයේ ඉතිහාසය
පරිගණක යන්ත්‍රයේ මුල්ම නිමැවුම "ඇබකසය"යි. මේකෙ මුල්ම නිමැවුම කවදා වුණාදැයි හරියටම කියන්න බැරි වුණත් ක්‍රි.පූ. 3000 දී පමණ මැද පෙරදිග හි (දැන් ඉරාකය ආශ්‍රිතව) ඇබකසය පාවිච්චි කලා කියලා සාක්ෂි ලැබිලා තියනවා. අරාබියේ සිට පෙරදිග රට වලට වෙළදාමේ ආව වෙළෙන්දන්ගෙන් මේක ලැබුණ කියලයි සළකන්නේ.
ක්‍රි.ව. 1000 දී පමණ දෙවන සිල්වෙස්ටර් පාප්තුමා යුරෝපා රට වලට ඇබකසය යළි හදුන්වා දීලා තියෙනවා. ඒත් අරාබි ඉලක්කම්
ක්‍රමය ජනප්‍රිය වීමත් සමග ඇබකසයට ලැබුණු ජනප්‍රියත්වය අඩු වෙලා. මුලින්ම ඇබකසය කියලා පාවිච්චි කරලා තියෙන්නේ සියුම් වැලි අතුරපු පුවරුවක්. ඒ වැලි මත අදින ලද සටහන් මකා දමලා නැවත නැවතත් සටහන් කරමින් තමයි මේක පාවිච්චි කරලා තියෙන්නේ. පස්සේ පැමිණි ඇබකස‍යේ ලී රාමුවකට තිරස්ව සවිකරපු සිහින් කූරු හෝ තන්තුද ඒ මත ලේසියෙන් එහා මෙහා කරන්න පුළුවන් පබළු වලාන් තමයි හදලා තියෙන්නේ. ඒකේ පබළු තීරු 13ක් තිබිල තියෙනවා. මේ තීරු වලින් 1, 10, 100, 1000, 10 000,  යන ස්ථින නියෝජනය වෙන්නේ.
මේ ඇබකස‍යෙන් ඉතා වේගයෙන් එකතු කිරීම්, අඩු කිරීමේ හැකියාව තියෙනවා. හොදින් පුහුණු වුන පරිශීලකයෙක්ට නම් ගුණ කිරීම්, බෙදීම් වගේම වර්ග මූලය සෙවීමද මේ ඇබකසයෙන් කරන්න පුළුවන්.
වර්ෂ 1946 දී පමණ ජපානයේ ටෝකියෝ නගරයේදී එවකට පාවිච්චි කල හොදම හා දියුණුම කැල්කියුලේටරයත් ජපන් ඇබකසයත් අතර තරගයක් තියල තියෙනවා. පුදුමයකට ඒකෙන් ජය අරන් තියෙන්නේ ඇබකසයයි. වර්ථමානයේ ගණක යන්ත්‍ර, පරිගණක හා සසදද්දී මේ ඇබකසය ඉතා ප්‍රාථමික උපකරණයක් විදිහට පෙනුනත් චීනයේ,රුසියාවේ,ජපානයේ කඩ සාප්පු වල ගණනය කිරීම් වලට ඇබකසය පාවිච්චි කරනවා. කොච්චර පරණ තාක්ෂණයක් වුනත් තවමත් මේ ඇබකසයට ඉහළ වටිනාකමක්  තියෙන බව කියන්න ඕන....
සෙනරත් පද්මලාල් සඳුන්ගහවත්ත
නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති (උතුරු මැද බාර) පද්මලාල් සඳුන්ගහවත්ත (ඉංග්‍රීසි: Padmalal Sandungahawatta) යනු ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකි.
පද්මලාල් සඳුන්ගහවත්ත කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
නාලන්දා කීර්තී ශ්‍රී සම්මානය
වර්තමාන නාලන්දියය සිසු දරුවන්ගේ චිත්ත ධෛර්ය වඩ වඩාත් උනන්දු කරනු වස්, ඒ ඒ රැකියාවෙහි විශේෂඥ වූ කීර්තිමත් ආදි නාලන්දියයන් ශ්‍රී ලංකාව ඇතුලු මුළු මහත් ලොවට කරන්නාවු මහඟු සේවයට ප්‍රසංසාත්මක පිළිගැනීමක් වශයෙන් නාලන්දා විදුහල පුදන ගෞරව සම්මානය නාලන්දා කීර්තී ශ්‍රී ගෞරව සම්මානය (ඉංග්‍රීසි: Nalanda Keerthi Sri award) Nalanda Keerthi Sri නමින් හැඳින්වේ.
ආදි නාලන්දියය රුසියාවෙහි සෙන්ට් පීටර්ස්බර්ග් ජාත්‍යන්තර විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ජයවීරගේ සමන්ත මෙහි නිර්මාතෘ වරයායි. මෙය වසර දෙදහස් තුන හිදි ඔහු ආදි නාලන්දියය බාලදක්ශ සංගමයට එහි සාමාජිකයකු වශයෙන් සිටියෙදී කරන ලද යෝජනාවක ප්‍රතිපලයකි.
නාලන්දා කීර්තී ශ්‍රී ගෞරව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූ ආදි නාලන්දියයන් පහත දැක්වෙ:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ ප්‍රවර්ගය:කොළඹ වාර්ෂික උත්සව ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ආර්ථික විද්‍යාව පිලිබඳ නොබෙල් සමරු ත්‍යාගලාභී ලැයිස්තුව
ආර්ථික විද්‍යා නොබෙල් සමරු ත්‍යාගය, Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel (ස්වීඩන භාෂාවෙන්: Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne), හඳුන්වන අතර, එය වාර්ෂිකව පිරිනමනුයේ [Royal Swedish Academy of Sciences] විසින් ආර්ථික විද්‍යා ක්‍ෂේස්ත්‍රයේ පරීක්‍ෂකයන්ට ලබා දේ. ඇල්ෆර්ඩ් නොබෙල් [|Alfred Nobel] විසින් 1895දී නම් කරන ලද මුල් නොබෙල් ත්‍යාගයන්ට අන්තර්ගත නොවුව ද ඒවා සමඟම ස්ථිරවම හඳුනා ගැනේ. 1968 දී මෙම ප්‍රධානය පිහිටුවීම හා අරමුදල් ලබා දීම ස්වෙරිජස් රික්ස්බෑන්ක් ([Sveriges Riksbank]) නම් වන ස්වීඩනයේ ප්‍රධාන බැංකුව විසින් ඔවුන්ගේ 300 වෙනි සංවත්සරය වෙනුවෙන් ඇරඹුණු අතර ඉන් පසු වාර්ෂිකව එය ප්‍රධානය සිදු විය. ප්‍රථම ත්‍යාග ප්‍රධානය 1969දී ර්ග්නර් ෆිරිස්ච් ([Ragnar Frisch]) සහ ජැන් ටිම්බර්ගන්ට ([Jan Tinbergen]) ලබා දී ඇත. සෑම ප්‍රධානලාභියාටම පදක්කමක්, ඩිප්ලෝමාවක් හා වසරක් පාසා වෙනස් වන මුදල් ප්‍රධානයක් ලැබුණි. 1969දී ෆිරිස්ච් සහ ටිම්බර්ගන් දෙදෙනාටම ස්වීඩන මුදල් [SEK] 375,000, 2007 දෙසැම්බර් වන විට SEK 2,871,041 පමණ වන මුදලක් ලබා දී ඇත. 2011 දී මෙම ප්‍රධානය, තෝමස් ජේ. සාර්ජන්ට් ([Thomas J. Sargent]) සහ ක්‍රිස්තෝපර් ඒ සිම්ස්ට ([Christopher A. Sims]) දෙන ලදී. මෙය ස්ටොක් හෝම්හීදී ([Stockholm]), දෙසැම්බර් 10 වන දින නොබෙල්ගේ වාර්ෂික මරණ සංවත්සරයේදී ලබා දී ඇත.
2012දී, 44 වන ආර්ථික විද්‍යා නොබෙල් සමරු ත්‍යාගය පුද්ගලයින් 71ට පිරිනමන ලදී. අනෙක් වර්ගයන්ට වඩා, සාර්ව ආර්ථික විද්‍යා ක්‍ෂේත්‍රයේ දායකත්වයට ඉන් 7ක් ලබා දී ඇත. ත්‍යාග 26ක් ලද චිකාගෝ විශ්ව විද්‍යාලය ([University of Chicago]) ආර්ථික විද්‍යා නොබෙල් ත්‍යාගලාභීන් අතර ඉදිතියෙන්ම සිටී.
ගීසා පිරමීඩ සංකීර්ණය
ගීසා පිරමීඩ සංකීර්ණය යනු ඊජිප්තුවේ කයිරෝ නුවරට ආසන්නයේ පිහිටි ගීසා සානුවේ ඇති පුරාවිද්‍යා බිමකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පිරමීඩ ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තුව
බණ්ඩාරවත්ත පරාක්‍රම මහා විද්‍යාලය
නිවාස
දැනට විදුහලේ පවතින ක්‍රීඩා ඉසව්වන්.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
හුන්නස්ගිරිය
'හුන්නස්ගිරිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්මානයකි. එය මධ්‍යම පළාත තුළ පිහිටා ඇත. හුන්නසිගිරිය නකල්ස් කඳු වැටියට ඇතුළු වන එක් ස්ථානයකි. එය නකල්ස් කඳුවැටියේ දකුණු කොටසේ පිහිටා ඇත. ජීවත්වන ජනතාවගෙන් බහුතරය දෙමළ ය. වාර්ෂික සාමාන්‍ය වර්ෂාපතනය 2500mm වන අතර සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය 22C වේ'
ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංහැම්
ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංහැම් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පුරාවිද්‍යාඥයෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1814 උපත් ප්‍රවර්ගය:1893 මරණ
874
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ඉස්ලාම් - යුතුක‍ම් හා චාරිත්‍ර - නීති
ශරිආට (ලීඛිතව "දිය ලැමේ ස්ථානය සදහා මග පෙන්වනලද") යනු සාම්ප්‍රදායික ඉස්ලාමීය පණ්ඩිත්‍ය විසින් නිපදවනු ලබන ඉස්ලාමීය නීතියකි. ඉස්ලාමීහි, සරියාව යනු දේව කැමැත්ත පිළිබද කියමනක් වන අතර "මුස්ලිම්වරැ වෙන ආගමික විශ්වාසයේ ගුණයක් මගින් යුතුකමක් වශයෙන් ස්ථාපිත කරන ලද ක්‍රමයකි.
ඉස්ලමීය නීතිය ජීවිතේ හැම පැත්තක් ගැන සලකන අතර පාලන හා විදේශ සම්බන්ධතා වැනි යම් තත්ත්වය පිළිබද සමාන්‍ය ජීවිතයේ වාදනත් සලකයි. කුරානය, හුදුද් විස්තර කර ඇත්තේ කිසියම් අපරාධ පහකට දඩුවම් දීම සදහා : නීති විරෝධී සමාගම් පැවැත්වීම, නීති විරෝදි සමාගම් පැවැත්විම ගැන බොරැ චෝදනා කිරීම, මත්පැන් භාවිතය, සොරකම හා මහාමාර්ග මංකොල්ය කුරානය හා සුහානයේ උරැමය පිළිබද නීති, විවාහය හා මිණිමැරැම් හා තුවාල කිරිම් සහා වන්දි ගෙවිම මෙන්ම අපවාද පිළිබද නිති හා යාච්ඥා පිළිබද සදහන් වේ. කෙසේ නමුත් මෙම නියෝග හා තහංචි පුලුල් විය හැකි අතර ඒවායේ ප්‍රායෝගික අදාලත්වය වෙනස් විය හැක. ඉස්ලාම් ශාස්ත්‍රඥයන් (උලේමා ලෙස හදුන්වන) නොයෙක් විස්තර සහිත පද්ධති පිළිබද පදනම් ගැන නීති හා විවරණයක් ආරෝපණය කර ගෙන ඇත.
ෆික්න් හෝ "නීති විද්‍යාව", ආගමික පායෝගික නිති පිළිබද දැනුමගැන විස්තර කරයි. ඉස්ලාමික නීතිවේදීන් නීති හැදින්විම සදහා යොදා ගත් ක්‍රමය උසුල් අල් - වික්න්(නීතිමය කරැණු හොෝනිති විද්‍යාවට පිළිබද" මුලධර්ම) ලෙස හදුන්වයි. ඉස්ලාමිය නීතිමය නිත්‍යායන්ට අනුව නීතියට මුලික ධාතු සාතරක් ඇතත ඒ වා පිළිවෙලින් කුරානයේ නුනාත්හය (මුහ්ම්මද් පිළිබද ක්‍රියා හා කියමන්) මුස්ලිම් ජුරිය පිළිබද පොදු එකග තවය (ඉර්මා) හ සහෘදශ්‍ය හේතු (නියාස්) වේ. මුල් ඉස්ලාමීය ජුරිත්ව හට මුලධර්ම වලට වඩා නීතිවල ප්‍රායේලින වැදගත් විය. 9 වන සතවර්ෂයේ දි ඇග් ශෘෆි නැමැති නීතිඥයා ඉස්ලාමීය නීතිය පිළිබද මුලධර්ම වලට පදනමක් දුන් අතර එම නීති විද්‍යාව පිළිබද මුලදර්ම ඔහුගේ " අල් - රිසාලාහ්" නැමැති පොතේ සදහන් වේ. (මුලික ධාතු සතර පිළිබද ඇතුලත්වේ)
ආගම හා තත්ත්වය
මුස්ලිම් නීතියට අනුව රාජ්‍යය කරැණු හා පල්ලියට සම්බන්ධ කරැණු වෙනස් ලෙස නොසලකයි. උලේඛා උත්සවය වැනි ජුරි සභිකයින් හා දේවධර්මාචාර්යවරයා පිළිබද ප්‍රායෝගිකකම, ඉස්ලාම් නිතිය නිතර මගහැරයාම, ශරියා අදිකරනයේ "ර්‍ශ්‍රවන්ස් අධිකරණය" ලෙස හඑදුන්වන පද්ධතියේ සමාන්තව ඔවුන් අත්ම පාලනයක් ගෙන ගියේය. මුස්ලිම් ලෝකය, බටහිර ලෞකික කල්පිත පිළිබදව දැන නැත්මෙන් පසු, මුස්ලිම් සමාජ වෙනස් ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වන්නට පටන් ගත්හ. මුස්ථාස කෙමාල් අමාරැක්ගේ ප්‍රතිසංස්කරණ වලින් පසුව තුර්කිය ආරක්ෂිත රාජ්‍යයක් ලෙස පරිපාලනයේ වන ලදී. ඊට ප්‍රතිවිරද්ධ ලෙස අයටොල්ලා රැහුල්ලා ක්හෝමිනි විසින් ඉරාකීය විප්ලවය ඉතාමත් ආරක්ෂිත ආධිපත්‍ය ලෙස ආදේශ කරන ලදී.
ගීසා සානුව
ගීසා සානුව යනු ඊජිප්තුවේ ගීසා හි පිහිටා ඇති සානුවකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තුව
ඇල්කඩුව
ඇල්කඩුව යනු මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ගම්මානයකි. මාතලේ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 16 ක් පමණ දුරින් ඇල්කඩුව පිහිටා ඇත. 1848 මාතලේ කැරැල්ල මර්ධනය කළ පසු පලාගිය ගොන්ගාලේගොඩ බණ්ඩා සැඟව සිටියේ මෙම ප්‍රදේශයේ වූ ගල් ගුහාවක ය. 1848 සැප්තැම්බර් 21 වනදා මැලේ හමුදා භටයන් පිරිසක් විසින් ඔහු එහිදී අත් අඩංගුවට ගන්නා ලදී.
ලක්‍ෂ්මී (දෙවඟන)
ලක්ෂ්මී (දෙමළ: இலட்சுமி, IAST: lakṣmī ) /ලක්‍ෂ්මී යනු ධනයට, වාසනාවට සහ සෞභාග්‍යයට අධිපති හින්දු දේවතාවිය වේ. ඇය විෂ්ණු දෙවියන්ගේ පතිනිය (බිරිඳ) වේ. හින්දු ආගමේ සඳහන් ත්‍රී දේවීන්ට අයත් වන්නේ සරස්වතී දේවියත්, ලක්ෂ්මී දේවියත් සමඟ ගෞරී දේවියත් ය. ඇය ශිව සහ පාර්වතියගේ වැඩිමහල් දියණිය වන අතර බැතිමතුන් ධනය, වාසනාව සහ සමෘද්ධිය උදා කර ගැනීමට ලක්ෂ්මී දේවතාවියට වන්දනාමාන කරනු ලබන අතර හින්දු බැතිමතුන්ගේ විවාහ චාරිත්‍රවල ද විෂ්ණු දෙවියන් සහ ලක්ෂ්මී දේවිය සම්බන්ධ වී ඇත. එමෙන්ම ඇය විෂ්ණු දෙවියන්ගේ නිත්‍ය පතිනියයි.
ලක්ෂ්මී ගුණවාචකය (අන්වර්ථ නාම)
ලක්ෂ්මි දෙවඟන විවිධ ගුණ වායන්නන් විසින් විවිධ නම් වලින් හදුන්වනු ලැබේ. ඇය හා නෙළුම් මල අතර විශේෂ සම්බන්ධතාවයක් පවතින අතර ඇයගේ බොහෝ අන්වර්ථ නාම නෙළුම් මලට සම්බන්ධ වේ. උදාහරණ ලෙස පද්මා, කමලා, පද්ම ප්‍රිය, පද්මමාලාධරදේවී, පිද්ම මුකී, පද්මාන්කිෂ, පද්ම හස්ථ හා පද්ම සුන්දරී දැක්විය හැකිය. මීට අමතරව ඇයව රාමා, ඉන්ද්‍රා, මුනිශ්‍රී, චක්‍රිකා, කමලිකා, ලලිමා, නන්දිකා, හා රැජුලා යන නම් වලින්ද හදුන්වනු ලබයි.
පුරාවෘතය
හින්දු ධර්මයට අනුව ශ්‍රී ලක්ෂ්මි දේවිය පළමුව ශිව සහ පාර්වතියගේ වැඩිමහල් දියණිය වශයෙන් ජන්මය ලබන අතර ඇයට තවත් ජන්ම දෙකක් ඇත. එකක් සෘෂි බ්‍රිගු සහ ක්‍යාතිගේ දියණිය වශයෙන් ජන්මය ලැබීම සහ අනෙක ක්ෂීර සාගරයෙන් ප්‍රකට වීමයි. ඒ මෙසේය, කිපෙන සුළු චරිතයකින් යුතු දුර්වාස නම් ඉසිවරයා වරක් පරනොවන මල්වලින් ගොතන ලද මාලයක් දෙවියන්ගේ රජ වූ ඉන්ද්‍ර දෙවියන්ට තෑගි කරන ලදි. ඉන්ද්‍ර දෙවියන් මෙම මාලය අයිරාවන නම් ඔහුගේ රාජකීය හස්තියාට දුන් අතර එම හස්තියා මල් මාලය කකුලෙන් පාගා විනාශ කර දමන ලදි. මෙය දුටු දුර්වාස සෘෂිවරයා තමාට සිදුවු මෙම නොසැලකිල්ල නිසා මහත් ‍කෝපයට පත් වී සාප කළේය. ඔවුන් සතු බලය සහ සැප සම්පත් නිසා අතිශයින් අහංකාරයට පත්ව  ඇති සියලු දෙවිවරුන් ගේ බලය පහ වී යා යුතුය යයි දරුණු සාපයක් කළේය. මෙම සාපය නිසා අසුරයින් දෙවිවරුන් පරදවා ඔවුන් දෙව්ලොවින් පලවා හරිනු ලැබීය.
පරාජයට පත් ‍වූ දෙවිවරුන් ආරක්ෂාව පතා ලෝකය නිර්මාණය කළා වූ මහා බ්‍රහ්මයන් වෙත ගියේය. නැවතත් ජය ලැබීමට නම් අමරණියත්වයට පත් කරන “අමෘතය” ලබා ගත යුතු බවත් පැවසීය. මේ සඳහා ක්ෂීර සාගරය (කිරිමුහුද) කැළඹිය යුතු බවත් පැවසීය. මෙම කාර්යය සඳහා උදවු ලබා ගැනිම පිණිස දෙවිවරුන් මහා විෂ්ණු කරා ගියහ. විෂ්ණු, කුර්ම අවතාරය වේසයෙන් මන්ත්‍ර පර්වතය, දණ්ඩක් ලෙස ගෙන කිරිමුහුද කැළඹිමට උදවු කළේය. නාග රජු වූ 'වාසුකී' ද විශාල රැහැනක් බවට පත්ව මේ කාර්යයට ආධාර වුණි. ඉන්ද්‍ර දෙවියන්ගේ නායකත්වයෙන් දෙවිවරුන් සහ බලී රජුගේ නායකත්වය යටතේ අසුරයෝ ද එක්ව කිරි සයුර කළඹන්නට පටන් ගත්තේය.
විෂ්ණු පුරාණයේ දැක්වෙන අන්දමට ලක්ෂ්මී දෙවඟන භ්‍රිග්ගු සහ කසාතිගේ දියණිය වෙයි. ඇය ස්වර්ගයේ ජිවත් වුවද දුර්වාසගේ සාපය නිසා ඇය පසුව ක්ෂීර සාගරය ඇගේ වාසස්ථානය කරගත්තා. එහෙත් ක්ෂීර සාගරයේ කැළඹීම නිසා ලක්ෂ්මී දෙව්දුව නැවත පහළ වීමත්, පසුව විෂ්ණු හා විවාහ වීමත් සම්බන්ධ කතාව එහි ඒ ලෙසටම සඳහන් ව ඇත. ලක්ෂ්මී විෂ්ණුගේ ශක්තිය සහ මායා බලය වේ. මෙය "ශ්‍රී චෛශ්නිවිසම්" යන සංකල්පය සමඟ මැනවින් ගැල‍පේ. එහි අර්ථය වන්නේ ලක්ෂ්මී යනු හුදු ධනයට අධිපති දෙවඟන පමණක් නොව ඇය දෙවඟනන් අතර අග්‍රතම දෙවඟන ද වේ. thumb|දෙවියන් සහ අසුරයින් එක්ව [[සාගර මන්තනය (හින්දු පුරාවෘත්තය)|ක්ෂීර සාගරය කැළඹීම|alt=|මධ්‍යය|550x550පික්]]
හින්දු සමාජයෙහි ස්තූති පූජා පැවැත්වීම
හින්දුවරුන් බොහෝ ලෙසින් ලක්ෂ්මී වන්දනයෙහි යෙදෙන්නේ ආලෝක උත්සවය හෙවත් දීවාලීහිදීය. සම්ප්‍රදානුකූලව, දීවාලී දිනයෙහිදී ජනයා විසින් තම නිවෙස් පිටත කුඩා තෙල් පහන් දල්වා තබනු ලබන්නේ තමන් හට ආශිර්වාද කිරීමට ලක්ෂ්මී පැමිණෙතැයි යන බලාපොරොත්තු ඇතිවය.
ශ්‍රී යන උපසර්ගය විදහාපාන්නේ, ශ්‍රී ලක්ෂ්මී එනම් කුමන ආකාරයක හෝ ඓශ්චර්යයක්  "හේතුවෙන් ප්‍රමුදිතයට පත්වන්නාවූ තැනැත්තා" යන්නයි. සමෘද්ධිමත් විය යුතු යැයි සැලකෙන ඕනෑම දෙයක් සඳහා ලක්ෂ්මී, හෝ ශ්‍රී යන්නාවූ මංගල උපසර්ගය හෝ ප්‍රත්‍යය හෝ භාවිත වන්නේ රාජ්‍ය ලක්ෂ්මී (ආධිපත්‍ය සම්පත), ශාන්ති ශ්‍රී (සාම සම්පත), ආදී වශයෙනි. මහතා සහ මහත්මිය යන අභිධානයන් වෙනුවෙන් ඉංග්‍රීසියෙන් භාවිතා වන මිස්ටර් සහ  මිසිස් සඳහා නූතන ඉන්දියාවෙහි ශ්‍රී සහ ශ්‍රීමතී යෙදෙනුයේ,  නිදසුනක් ලෙසින් ගතහොත් ශ්‍රී දේසායි හෝ ශ්‍රීමතී ශාන්ති ආකාරයටය.
උත්තරඛාන්ද්හිදී, දීවාලී රාත්‍රියෙහිදී දේවතාවිය පිදීමෙන් පසුව, සංඛ, හෝ හක්ගෙඩිය, පිඹින්නේ නැත. මෙයට හේතුව වන්නේ දේවතාවිය මෙන්ම සංඛය ද සමුද්‍රයෙන්ම වන බැවින් එයට විවේකයක් ලබා දෙනු පිණිසය.
අම්බබායි ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, කරවීර නිවාසිනී මහාලක්ෂ්මී, මහාරාෂ්ඨ්‍රයෙහි කොල්හාපූර් නගරයෙහි ආරක්ෂක දෙවඟනයි.
බෙංගාලය
බෙංගාලයෙහි, ලක්ෂ්මී වන්දනය සිදුකෙරෙන්නේ සරත් සමයෙයි, වසරෙහි දීප්තිමත්ම රාත්‍රිය වන්නාවූ එක් පසළොස්වක රැයකදීය. පවතින විශ්වාසය අනුව, ඇය එම රාත්‍රියෙහිදී ඓශ්චර්යය ප්‍රසාද කරන්නීය. ඇයගේ වාහනය වන්නාවූ, මහා ධවල බකුසා සමගින් ඇය පෘථිවිය වෙත සැපත් වන්නේ, අපගේ ජීවිත අඳුරු කරන්නාවූ දරිද්‍රතාවය, අකර්මණ්‍ය බව, කෝපය, සහ කුසීත භාවය බැහැර කිරීමටය.
අෂ්ඨ ලක්ෂ්මී
අෂ්ඨ ලක්ෂ්මී යනු ලක්ෂ්මී දේවියගේ ස්වරූපයන් අටකි. එම අෂ්ඨ ස්වරූප ලක්ෂ්මී දෙවඟන බලපවත්වන දේ සමඟ සම්බන්ධ ව පවතී. එම අෂ්ඨ ස්වරූපයන් නම්:
ලක්ෂ්මි දෙවගනගේ අක්කා -අලක්ෂ්මී ...හොඳ ලක්ෂ්මි සහ නරක ලක්ෂ්මි
පැරැණි ඉන්දියානු ග්‍රන්ථවල සදහන් වී ඇත්තේ ලක්ෂ්මි දෙවගනට වැඩිමහල් සොහොයුරියක් සිටින බවයි. ඇයගේ නම ජේයෂ්ඪ ලක්ෂ්මි .අලක්ෂ්මී කියලත් ඇය හදුන්වනු ලබනවා.
ඇය දෙනවා දුප්පත්කම ,දැඩිශෝකය,අවාසනාව,බාධක,ගැටුම් ,අසතුට ,නින්දා අපහාස ,දුරාචාර ,අසමත්වීම්,අසාර්ථකවීම්,ප්‍රමාද දෝෂ ,දුෂ්ටකම ,වියසන.
ඔබගේ ජීවිතයේ ඉහත දේවල් බහුලයි නම් ඔබ ජේයෂ්ඪ ලක්ෂ්මියගේ බලපෑමට හසුවෙලා.
ඇය මූදේවී ,අලක්ෂ්මී ,ජේයෂ්ඪ ලක්ෂ්මි යන නම් වලින් හදුන්වනු ලබනවා.
අණවින,කොඩිවින වලට ඇය බහුලවම බැල්ම හෙලනවා.
ගුවේරා වාදය
ගුවේරා වාදය යනු,  කොමියුනිස්ට් විප්ලව සිද්ධාන්තයක් සහ කියුබානු විප්ලවයේ ප්‍රධාන චරිතයක් වූ මාක්ස්වාදී විප්ලවවාදියෙක් වූ  අර්නස්ටෝ "චේ" ගුවේරා හා සම්බන්ධිත  ගරිල්ලා යුද්ධ ක්‍රම හමුදාමය උපායමාර්ගයකි. සීතල යුද්ධය පැවති කාල පරිච්ඡේදයෙහි, එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය ප්‍රතියුක්ත යුද්ධ මාලාවක් ඔස්සේ ගැටුනු අතර, මේවා අතර විශේෂයෙන් කැපී පෙනුනේ, යටත්විජිත මුදවාගැනුම ඇතුලත්, තුන්වන ලෝකයේ සංවර්ධනය වන ජාතීන් හා සම්බන්ධිත අරගලයන් වෙති.
XIV වන දලයි ලාමා
thumb|
උපත
උන් වහන්සේ ඊසාන දිග ටිබෙටයේ මකසලර් නම් පිටිසරබද කුඩා ගමක 1935 ජූලි 06 වන දා උපත ලැබීය. එතුමා ට කුඩා කල නම් තැබුයේ ලාමෝ දොන් ඩුප් නමිනි. එතුමාගේ දෙමව්පියෝ සුළු ගොවීහු වූහ. thumb|
දරුවන් 16 දෙනෙක් විසූ පවුලක එතුමා සාමාජිකයෙක් වුව ද එයින් ජීවත් වූයේ 06දෙනෙක් පමණි.වයස අවුරුදු 02 වන විට ම ඔහුගේ උපත 13 වන දලයි ලාමා හෙවත් තැබ්ටෙක් ගියස්ටෝගේ පුනරුත්පත්තිය ලෙස සැලකින. දලයි ලාමාවරුන් අවලෝකිතේශ්වර හෙවත් ඩෙන්රෙසිග් නම් බෝධිසත්වවරයකු ලෙස මෙන් ම ටිබෙටය ට මගපෙන්වන සාන්තුවරයා ලෙස ද ප්‍රකටය. එතුමා අවුරුදු 06 ක් වැනි ළදරු අවධියක තම ආශ්‍රමික අධ්‍යාපනය අරඔන ලදී. එහිදී තර්ක ශාස්ත්‍රය, ටිබෙට් කලාව,සංස්කෘත භාෂාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව හා බෞද්ධ දර්ශනය යන විෂයන් හදාරණලදි. එතුමා 14 වන දලයි ලාමාවරයාවේ.එතුමා ගෞරව සහිතව ලරම්පා නම් බෞද්ධ දර්ශනය පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය ට සමාන උපාධියකින් ද පිදුම් ලැබීය.
thumb|
දේශපාලන වගකීම
|thumb|ටිබෙට් දේශය
1949 දී චීනය විසින් ටිබෙට් රට ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසු 1950 දී ටිබෙට් රට සම්බන්ධයෙන් සම්පූර්ණ දේශපාලන වගකීම එතුමා පිට පැටවිණ. 1959 දී ටිබෙට් ජනතා රැල්ල චීනය විසින් ඉතා ප්‍රචණ්ඩකාරී ලෙස මර්දනය කිරීම නිසා ඔහු ට තම රටින් බැහැරවීම ට සිදු විය. 1963 දී දලයි ලාමා තුමා විසින් ටිබෙට් රට සදහා ප්‍රජාත්‍රන්තවාදී ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්පාදනය කරන ලදී.එය ටිබෙටයෙන් බැහැර තිබ්බත තිබ්බත වාසීන් ගේ ප්‍රඥප්තිය ලෙස සැලකේ.
පස් වැදෑරම් වැඩපිළිවෙල
1987 සැප්තැමබර් 21 වන දින ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසය ඇමතූ දලයි ලාමා තුමා සාමය අරඹයා පස් වැදෑරම් වැඩපිළිවෙලක් ඉදිරිපත් කළේය. දලයි ලාමා තුමා සාමය උදෙසා ම කැපවූ නායකයෙකි. ප්‍රචණ්ඩකාරී ආක්‍රමණ හමුවේ පවා එතුමා දිගට ම අවිහිංසවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළේය. එතුමා රටවල් 62 ක සංචාරය කරමින් රාජ්‍ය නායකයන් ආගමික නායකයන් විද්‍යාඥයන් රැසක් ම හමුවී ඇත.
thumb| thumb| thumb|
ග්‍රන්ථ රචනා
එතුමා ග්‍රන්ථ 72ක ට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් රචනා කොට ඇත. දලයි ලාමාතුමා අවධාරණය කරන දෙයක් නම් එකමුතුකම මුලු හදවතින් ම ඇතිවිය යුත්තක් වන අතර එය තුවක්කු කටක් ඇතුලෙන් බිහිවිය නොහැකි බවයි. දලයි ලාමා හැම උදයක ම ටිබෙට් ජාතිකයන් ට පමණක් නොව චින සහෝදර සහෝදරියන් ට ද එක ලෙස ම ආශීර්වාද කරයි. බෞද්ධ භික්‍ෂුවක් වශයෙන් දලයි ලාමා තුමා සියළු ජනතාවගේ සිතීමේ හා කතා කිරීමේ මූලික අයිතිවාසිකම ගැන නිරායාසයෙන් පවසයි. ඒ නිසා ටිබෙට් ජනතාව දලයි ලාමා තුමා ජීවමාන දෙවි කෙනෙකු සලකති.එනිසා එතුමාග් පිංතූරයක් රැගෙනයාම පවා චිනයේ සිර දඩුවම් ලැබිය හැකි වරදකි. ඇතැම් අවස්ථා වල එතුමා ටිබෙට් වැසියන් ට පවසන්නේ බුදු දහම ඉගැන්වීමේ හැකියාව ඇති චීන ජාතිකයන් යටතේ වුවද බුදු දහම අධ්‍යයනය කරන ලෙසයි. තමන් මුල් බැසගත් ආගමික විශ්වාසය ඇතුලත ම අධ්‍යයනය කරනු මිස බුදු දහම වැළදගන්නැයි විදේශිකයන් ට නොපැවසීම ට තරම් එතුමා සුවිශේෂී නායයෙක් විය.
බුදු දහම ගැන උනන්දුවක් නොදක්වන පිරිසක් සිටින ස්ථානයක ට ගිය විට එතුමා ඔවුන් ට ඉදිරිපත් කරන්නේ වෛද්‍යවරයකු මෙන් ඕනෑ ම ආගමිකයකු ට එදිනෙදා ජීවතය ට ප්‍රයෝජනවත් වන සරල පිළිවෙත්ය. එතුමා ඔටුණු පැළදුවේ වයස අවුරුදු 04 ක් තරම් ළදරු වයසේදීය. වයස අවුරුද 07 වන විට දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය ට අවශ්‍ය අවි ටබෙට් දේශය හරහා ප්‍රවාහනය කිරීමේ ප්‍රශ්නය සාකච්ඡා කිරීම ට එතුමා රූස්වෙල්ට්ගේ රාජ්‍ය දුතයින් පිළිගැනීමට ද සමත් විය. වයස අවුරදු 15 වන විට මාවෝ සේතුංට එරෙහිව ජනතාව නම්මවා ගැනීම ට සාකච්ඡා කරන තරම ට මේරූ පූර්ණකාලීන දේශපාලන නායකයකු විය. ලාසා අගනුවර සටන් ඇවිල යන විට එතුමාගේ වයස අවුරදු 11ක් පමණ විය.
ලාසා වෙත චීනයේ ප්‍රචණ්ඩත්වය පැතිර යන විට දලයි ලාමා තුමා ට රට හැරදමා පලායාම ට සිදුවන විට එතුමාගේ වයස අවුරුදු 23 ක් පමණි. දලයි ලාමා තුමා 1959 සිට වාසය කරන්නේ උතුරු ඉන්දියානු කදුකරයේ ධරම්සාලා නම් ස්ථානයේය. ඉන් පසු එතුමා ට ඓතිහාසික ටිබෙට් සංස්කෘතිය ටිබෙටයෙන් පරිබාහිරව අලුතින් ම ගොඩනැගීම ට සිදු විය. ආගමක ට වඩා බුදු දහම මනස පිළිබඳ විද්‍යාවක් ලෙස එතුමා පෙන්වා දුන්නේය. එතුමා පවසන්නේ අප ලෝකය දෙස බලන ආකාරය වෙනස් කිරීමෙන් අප ට ලෝකය වෙනස්කළ හැකි බවය.
thumb| thumb|
එතුමා ඉල්ලා සිටියේ ටිබෙට් දේශයේ ආරක්‍ෂාව හා විදෙස් කටයුතු චීනයෙන් සිදු කෙරෙන අතර අන් සියලු දේ සදහා ටබෙට් ජාතිකයන් ට ස්වෛරීත්වය හිමිවන ස්වං පාලනයකි. 1908 දී ලෝකයේ තිබුනේ ටිබෙට් බෞද්ධ මධ්‍යස්ථාන 02 ක් පමණක් වුව ද මේ වන විට නිව්යෝක් නගරයේ පමණක් 40 ක් පමණ ඇත. ලෝකය වඩාත් යහපත් වීමට සැබෑ ලෙස ම උදවු වන විප්ලවය නම් අප ඇතුලතින් ම ඇතිවන විප්ලවය බව එතුමා ගේ අදහසයි. දලයි ලාමා තුමා පවසන්නේ බුදු දහම දියුණු කරන්න ට හොද ම තැන පවුල බවයි.
ටිබෙට් දේශයේ අසහාය ආගමික නායකයාණන් වූ දලයි ලාමා තුමා මුලු මහත් ලෝකයේ ම සම්භාවනාව ට පාත්‍ර වූආගමික නායකයෙකි. එතුමා සම්මන ගණනාවකින් ද පිදුම් ලැබීය. ලෝකයේ විවිධ විශ්ව විද්‍යාල හා වෙනත් ආයතන වලින් එතුමා ට පිරිනමන ලද සම්මාන හා ත්‍යාග ගණන 99 ඉක්මවා ඇත. ටිබෙටයේ නිදහස සදහා ගෙන යන අවිහිංසාවදී සටන අගයමින් එතුමා වෙත 1989 දී නොබෙල් සාම ත්‍යාගය පිරිනැමිණි. එතුමා 1959 වර්ෂයේ පිලිපීනයයේ රැමෝන් මැක්සේසේ සම්මානයෙන් ද පිදුම් ලැබීය. එතුමා සාමය වෙනුවෙන් සම්මාන 06 ක් ද මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් සම්මාන 05 ක් ද හිමිකරගෙන ඇත.
ටිබෙට් ජාතිකයන් තුළ එතුමා කෙරෙහි දැඩි භක්තියක් ඇත. දලයි ලාමා බීජිං පාලකයන් විසින් සලකන්නේ ටිබෙට් ජාතිකයන් ගේ සතුරකු හා බෙදුම් වාදියකු ලෙසය. එහෙත් එතුමා අදත් ටිබෙටයේ මිලියන 06 ක ට ආසන්න බෞද්ධ ජනතාවගේ ආධ්‍යාත්මික නායනයාණන් මෙන් ම ලෝක ආගමික නායකයෙක් ද වේ. දලයි ලාමා තුමා බුදු දහමේ ජාත්‍යන්තර ව්‍යාප්තිය වුදෙසා ඉටුකර ඇති මෙහෙය අති විශාලය.
මේ අඩවිත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු බෞද්ධයෝ
හෝබාර්ට්
හෝබාර්ට් යනු ඕස්ට්‍රේලියානු දිවයින් ප්‍රාන්තයක් වන ටැස්මේනියාවෙහි ප්‍රාන්ත අගනගරය සහ වඩාත් ජනාකීර්ණ නගරය වෙයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඕස්ට්‍රේලියානු අගනගර ප්‍රවර්ගය:ඕස්ට්‍රේලියාවේ මුහුදුබඩ නගර * ප්‍රවර්ගය:ඕස්ට්‍රේලියාවේ වරාය නගර ප්‍රවර්ගය:ටැස්මේනියාවේ නගර ප්‍රවර්ගය:1803දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිදුවූ නගර පිහිටවුම් ප්‍රවර්ගය:ටැස්මේනියාව
Zසීබ්‍රා
Zසීබ්‍රා සිව්පාවෙකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ හෝමාගම කලාපයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
හෝමාගම අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
{විද්‍යාදීප විද්‍යාලය, මත්තේගොඩ
!! පාසැල් ලිපිනය
මහින්ද රාජපක්ෂ විද්‍යාලය,පිටිපන
මල්ඛෙඩ
මල්ඛෙඩ, හෙවත් මල්ඛෙඩ්, ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ කර්ණාටකයේ පිහිටි නගරයකි. මෙය  a town in Karnataka, India. It is located on the banks of Kagina River in Sedam Taluk of Gulbarga district, around 40 km from Kalaburagi.
ගඩොල්
thumb|ගඩොල්
මල්ඛෙඩ
Originally known as Manyakheta (IAST: Mānyakheṭa, "Mannakheḍa" in Prakrit), it was the capital of the Rashtrakuta dynasty during 9th and 10th centuries. At Malkhed, there is historical Fort, the Restoration of the Fort is in progress based on a proposal submitted by HKADB (Hyderabad Karnataka Area Development Board).
ගඩොල්
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
තාප රසායනය
තාප රසායනය යනු රසායනික ක්‍රියාවලි හා භෞතික පරිවර්තනයන් (භෞතික වෙනස්කම්) වල ශක්තිය පිළිබදව හා තාපය පිළිබදව අධ්‍යයනය කිරීමයි. භෞතික පරිවර්තනයන් යනු පදාර්ථයේ ස්වභාවය (ඝන, ද්‍රව, වායු) එක් අවධියක සිට තවත් අවධියකට වෙනස් වීමයි.
බඹරගම දෙළුන්ගහකොටුව පුරාණ විහාරය
බඹරගම දෙළුන්ගහකොටුව පුරාණ විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයේ හඟුරන්කෙත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ බඹරගම ග්‍රාම නිලධාරි වසමේ පිහිටා ඇත.
පිහිටුම
රිකිල්ලගස්කඩ නගර මධ්‍යයේ තුන්මංසලින් හේවාහැට මාර්ගයේ කි.මි.1.5 පමණ ගිය විට හමු වන පොරමඩුල්ල හන්දියෙන් පහළට ඇති පොරමඩුල්ල මාර්ගයේ අකිරිය කිතුල්පේ ඔස්සේ කි.මි.10 පමණ දුරින් මෙම විහාරයට පිහිටා ඇත.
තාප රසායනය
පද්ධතිය
පද්ධති වර්ග 3 කි.
බඹරගම දෙළුන්ගහකොටුව පුරාණ විහාරය
විහාරය
විහාරයේ දැනට පැරණි විහාර ගෙයක් ඉතිරිව ඇති අතර එහි මහනුවර යුගයට අයත් කුඩා චිත්‍ර ප්‍රමාණයක් ඉතිරිව ඇත. අනෙක් විහාරයෙහි ඇති සියලුම චිත්‍ර ඇඳ නවීකරණය කොට ඇත. එහෙත් විහාර ගෙයි ඇති හිඳි පිළිමයන් දෙපස ඇති හිටි පිළිම දෙක මහනුවර යුගයට අයත් බව දැකගත හැකි වේ. මීට අමතරව මෙම ස්ථානයේ පැරණි දිවුරුම් බෝධියක් වූ බවට විශ්වාස කෙරේ. නමුත් එම දිවුරුම් බෝධිය පිහිටා තිබූ ස්ථානයේ මෑතකදී චෛත්‍යයක් ඉදි කොට ඇත.
තාප රසායනය
පද්ධතියක අවස්ථාව
පද්ධතියක,
බඹරගම දෙළුන්ගහකොටුව පුරාණ විහාරය
විහාරය
චෛත්‍යය අසල අත්තානි ලිපියක් දක්නට ලැබේ. අඟල් 9*9 ප්‍රමාණයේ කළුගල් කුලුණක් වන මෙහි උස 3 B" පමණ වේ‍. කුලුනේ ඉහළ ශ්‍රී අක්ෂරය හා ඉර හඳ කොටා ඇති අතර පහළම කපුටා සහ බල්ලාගේ සලකුණු කොටා තිබීමෙන් මෙය අත්තානි ලිපියක් යැයි බොහෝ දුරට අනුමාන කළ හැකිවේ. කණුවේ‍ සිව් පැත්තෙන්ම අකුරු කොටා තිබෙනු දක්නට ඇති අතර ඉහළ කොටසේ කෙටූ අකුරු කියවීමට අපහසු බවක් පෙන්වයි. පහළ කොටසේ අකුරු කියවීමට හැකි ආකාරයක් පෙන්වයි. 1886 ඔක්තෝබර් 20 වන දින ලිපිය නැරඹූ සී.ජේ.ආර්.ලැමෂර් මෙය බෝගමුවට කුඹුරක් දීම පිළිබඳ සටහන් බව ප්‍රකාශ කොට ඇත. ම්‍ෙ පිළිබඳව Ceylon Journal of Science (Section 02) දෙවන කලාපයේ ඇතුළත් කොට ඇති බවත් එය 11 වන සියවසට අයත් බවත් ප්‍රකාශ කරයි.
තාප රසායනය
විත්ති ගුණ හා ඝටනා ගුණ
යම්කිසි ද්‍රව්‍යයක් පවතින තත්ත්වය වෙනස් නොකොට, එය දෙකඩ කොට ඉන් එක් කොටසක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන්න. දැන් සලකා බලන යම් කිසි ගුණයක අගය මෙම කැබැල්ලේ මෙන්ම මුල් ද්‍රව්‍යයේ ද සමානවේ නම් එය ඝටනා ගුණයකි. අසමානවේ නම් විත්ති ගුණයකි.
බඹරගම දෙළුන්ගහකොටුව පුරාණ විහාරය
විහාරය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ විහාර ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ විහාර
තාප රසායනය
අවස්ථා ශ්‍රිත
යම්කිසි අවස්ථාවක පවතින පද්ධතියක ඇති යම්කිසි ගුණයක් පිළිබඳව සැලකූ විට (උදා :- උෂ්ණත්වය, පරිමාව, ඝනත්වය, ස්කන්ධය...) කිසියම් ක්‍රියාවලියක් මගින් පද්ධතියේ පවතින මෙම ගුණය වෙනස් කරන විට පද්ධතියේ අවස්ථාව ද වෙනස් වේ. මෙවිට, පද්ධතිය තුළ මෙම ගුණයෙහි සිදුවන වෙනස් වීම පද්ධතියේ අවසාන අවස්ථාව හා ආරම්භක අවස්ථාව මත පමණක් රදා පවතියි නම් එම ගුණය අවස්ථා ශ්‍රිතයක් ලෙස හැඳින්වේ. එනම් එම ගුණයයහි සිදුවන වෙනස්වීම විපර්යාසය සිදුකරන ලද්දේ කෙසේද යන්න මත හෙවත් විපර්යාසය සිදුකරන ලද මාර්ගය මත රදා නොපවතියි. එනම්, යම් අවස්ථාවක පවතින පද්ධතියක් තුළ පවතින අවස්ථා ශ්‍රිතයක අගය වෙනස් වන්නේ පද්ධතියේ අවස්ථාව වෙනස් වුවහොත් පමණි. එබැවින් නිෂ්චිත අවස්ථාවක පවතින පද්ධතියක් තුළ පවතින අවස්ථා ශ්‍රිත සියල්ලේ අගය පද්ධතියේ එම අවස්ථාව නිශ්චිතව පවතින තාක් නියතව පවතියි. උදා :-පරිමාව, උෂ්ණත්වය, ඝනත්වය, වර්තනාංකය, එන්තැල්පිය, එන්ට්‍රොපිය
කිසියම් පද්ධතියක් පවතින යම් අවස්ථාවක දී (අවස්ථාව I) යම් අවස්ථා ශ්‍රිතයක අගය Q1 ද එය වෙනත් අවස්ථාවකට (අවස්ථාව II) පත්කළ විට අවස්ථා ශ්‍රිතයේ අගය Q2 ද නම්, පද්ධතිය I අවස්ථාවේ සිට II අවස්ථාවට පත් වීමේදී අවස්ථා ශ්‍රිතයෙහි අගයෙහි සිදුවන වෙනස (∆Q) පහත සඳහන් සමීකරණයෙන් අර්ථ දක්වනු ලැබේ.
එන්තැල්පිය (H) හා එන්තැල්පි විපර්යාසය (∆H)
සියළුම රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවලදී පාහේ ප්‍රතික්‍රියාව සිදුවන අතරතුර දී තාපය පිට වීමක් හෝ තාපය අවශෝෂනය වීමක් සිදුවේ. එනම් රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවීමේ දී තාප විපර්යාසයක් සිදුවේ.
මෙලෙස, යම්කිසි ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවීමේදී නියත පීඩන තත්ත්ව යටතෙදී සිදුවන තාප විපර්යාසය එම ප්‍රතික්‍රියාව සඳහා එන්තැල්පි විපර්යාසය ලෙස හැදින්වේ.
එන්තැල්පි විපර්යාසයේ ඒකකය kJmol-1 වේ.
එන්තැල්පිය යනු අවස්ථා ශ්‍රිතයකි. එබැවින් මෙම ප්‍රතික්‍රියාවක එන්තැල්පි විපර්යාසය සඳහා පහත පරිදි සමීකරණයක් ඉදිරිපත් කළ හැක.
සම්මත එන්තැල්පි විපර්යාසය (∆H∅)
එන්තැල්පි වෙනස (∆H) යනු නියත පීඩන තත්ත්ව යටතේදී පද්ධතියකට සපයනු ලබන හෝ පද්ධතියෙන් පිටකරනු ලබන හෝ තාප ප්‍රමාණයයි. ප්‍රතික්‍රියාවක එන්තැල්පි වෙනස පීඩනය සමඟ වෙනස් වේ. සම්මත පීඩනය වශයෙන් සලකන්නේ 1 atm (101.325 kPa) හෝ 1 bar පීඩනය යි. සම්මත පීඩනය යටතේ මනිනු ලබන එන්තැල්පි විපර්යාසය සම්මත එන්තැල්පි විපර්යාසය නම් වේ. එය ∆H∅ වශයෙන් සංකේතවත් කෙරේ.
සම්මත උත්පාදන එන්තැල්පිය ∆Hf∅
සම්මත අවස්ථාවේ ඇති සංයෝග මවුල එකක් සම්මත තත්ත්ව යටතේ ඇති එහි සංඝටක මූලද්‍රව්‍ය වලින් උත්පාදනය කිරීමේදී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත ප්‍රතික්‍රියා එන්තැල්පිය ∆HR∅
සම්මත තත්ත්ව යටතේ තුලිත රසායනික සම්කරණයේන් දැක්වේන මවුල ප්‍රමාණ ප්‍රතික්‍රියා කරන විට සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත දහන එන්තැල්පිය (∆Hc∅)
සම්මත අවස්ථාවේ ඇති මූලද්‍රව්‍යක හෝ සංයෝගයක හෝ  මවුලයක් වැඩිමනත් ඔක්සිජන් තුල  පූර්ණ දහනය කිරීමේදී සිදුවන එන්තැල්පි විපර්යාසය යි.
සම්මත බන්ධන විඝටන එන්තැල්පිය (∆HD∅)
සම්මත අවස්ථාවේ ඇති වායුමය ප්‍රභේදයක බන්ධන මවුලයක් බිද වායුමය තත්ත්වයේ සංඝටක බවට පත්  කිරීමේ දී සිදුවන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
මෙය විශේෂිත කළ මූලද්‍රව්‍යයක හෝ සංගයනගයක හෝ විශේෂිත කළ බන්ධනයක් සම්බන්ධයෙන් ප්‍රකාශ කෙරේ.
සම්මත උදාසීනීකරණ එන්තැල්පිය (∆Hneut∅)
සම්මත අවස්ථාවේ ඇති ජලීය H+ අයන මවුලයක් සම්මත අවස්ථාවේ ඇති ජලීය OH- අයන මවුලයක් සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කර ජලය මවුලයක් සෑදීමේදී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත ජලීකරණ එන්තැල්පිය (∆Hhyd∅)
සම්මත අවස්ථාවේ ඇති වායුමය අයන මවුලයක් වැඩිමනත් ජලය ප්‍රමාණයක් සමඟ ද්‍රාවණ තත්ත්වයට පත් වීමේ දී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත ද්‍රාවණ එන්තැල්පිය (∆Hdis∅)
සම්මත අවස්ථාවේ ඇති යම් ද්‍රව්‍ය මවුලයක් වැඩිමනත් ද්‍රාවකයක දිය කර ද්‍රාවණයක් සෑදීයම් දී සිදුවන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත වාෂ්පීකරණ එන්තැල්පිය (∆Hvap∅)
සම්මත අවස්ථාවේ පවතින ද්‍රව සංයෝග/මූලද්‍රව්‍ය මවුලයක්, වායුමය සංයෝග/මූලද්‍රව්‍ය මවුලයක් බවට පත් කිරීමේ දී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත විලයන එන්තැල්පිය (∆Hfus∅)
සම්මත අවස්ථාවේ පවතින ඝන සංයෝග/මූලද්‍රව්‍ය මවුලයක්, ද්‍රව සංයෝග/මූලද්‍රව්‍ය මවුලයක් බවට පත් කිරීමේ දී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත තූකරණ එන්තැල්පිය (සම්මත පරමාණුකරණ එන්තැල්පිය) (∆Hat∅)
සම්මත අවස්ථාවේ පවතින මුලද්‍රව්‍යයක් වායුමය අවස්ථාවේ  ඇති පරමාණු මවුලයක් බවට පත් කිරීමේදී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත පළමු වන අයනීකරණ එන්තැල්පිය (∆HI 1 ∅)
සම්මත අවස්ථාවේ පවතින මූලද්‍රව්‍ය පරමාණු මවුලයකින් න්‍යෂ්ටියට ලිහිල්වම බැඳී ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝනය බැගින් ඉවත් කර වායුමය ඒක ධන අයන මවුලයක් සෑදීමේදී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
සම්මත ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබාගැනීමේ (ඉලෙක්ට්‍රෝනකරණ) එන්තැල්පිය (∆HEA∅)
සම්මත අවස්ථාවේ වායුමය තත්ත්වයේ පවතින පරමාණු මවුලයකට ඉලෙක්ට්‍රෝන ලබා දී වායුමය තත්ත්වයේ පවතින ඒක සෘණ අයන මවුලයක් සෑදීයම් දී සිදු වන එන්තැල්පි විපර්යාසයයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:තාප රසායනය
මෝතිලාල් නේරු
මෝතිලාල් නේරු (6 මැයි1861 – 6 පෙබරවාරි 1931) යනු ඉන්දියානු නීතිඥයෙක්, ක්‍රියාකරුවෙක් සහ  ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයට අයත් දේශපාලනඥයෙකි. 1919–1920 සහ 1928–1929 වශයෙන් ඔහු දෙවරක් කොංග්‍රසයෙහි සභාපති වශයෙන් සේවය කලේය. ඔහු නේරු-ගාන්ධි පවුලෙහි පීතෘමූලිකයා වූ අතර ඉන්දියාවෙහි පළමුවන අග්‍රාමාත්‍යවර ජවහර්ලාල් නේරුගේ පියා විය.
මුල් දිවිය සහ අධ්‍යාපනය
මෝතිලාල් නේරු, 1861 මැයි 6 දිනදී, ගංගාධාර් නේරු සහ ඔහුගේ බිරිඳ ඉන්ද්‍රානිගේ මරණාපර පුත්‍රයා ලෙසින් උපත ලදි. නේරු පවුල දිල්ලි නගරයෙහි පරම්පරා කිහිපයක් තුල විසූ අතර, ගංගාධාර් නේරු එම නගරයෙහි කොට්වාල්වරයෙක් විය. 1857 වසරෙහි ඉන්දියාවෙහි නිදහස් අරගලය තුලදී, ඔහුගේ පවුල සමග දිල්ලි නගරයෙන් ඉවත්වූ ගංගාධාර්, ඔහුගේ නෑදෑයන් සමහරක් ජීවත්වූ අග්‍රා නගරය වෙත පැමිණියේය. සමහරක් වාර්තා පරිදී, දිල්ලියෙහි නේරු පවුලෙහි නිවාසය කැරළිගැසීම තුලදී කොල්ලකෑමට ලක්ව ගිනි තබා විනාශ කෙරිණි. අග්‍රාහිදී, ගංගාධාර් විගසින් ඔහුගේ දියණියන් දෙදෙනාවූ පත්‍රණී සහ මහාරාණී කාශ්මීර බ්‍රාහ්මණ පවුල් වෙත විවාහ කොට දුනි. 1861 පෙබරවාරි 4 දිනදී ඔහු මිය ගිය අතර ඔහුගේ බාලම දරුවාවූ මෝතිලාල්, තෙමසකට පසුව උපත ලදි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:උත්තර් ප්‍රදේශ් වෙතින් එන ඉන්දියානු නිදහස් ක්‍රියාකාරීන් ප්‍රවර්ගය:කාශ්මීරි හින්දුවරු ප්‍රවර්ගය:කාශ්මීරි පණ්ඩිත්වරු ප්‍රවර්ගය:කාශ්මීරි ජනයා
පසුකාලීන සිල්ලා
පසුකාලීන සිල්ලා (668–935, හංගුල්: 후신라; හන්ජා: 後新羅; ප්‍ර.රෝ.: හුෂිලා, ) හෙවත් එක්සත් සිල්ලා (හංගුල්:통일신라; හන්ජා: 統一新羅, ) යනුවෙන් බොහෝ අවස්ථාවල හැඳින්වෙන්නේ කොරියාවේ තුන් රාජධානි අතුරින් එකක් වන සිල්ලා රාජධානියම ය. නමුත් මෙම නම භාවිතා වන්නේ සිල්ලා රාජධානිය විසින් 660දී බෙක්ජේ රාජ්‍යය සහ 668දී ගොගුර්යෝ රාජ්‍යය යටත් කරගෙන කොරියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණු සහ මධ්‍යම ප්‍රදේශ එක්සත් කළ පසුව බිහිවූ භූමියට ය. පසුකාලීන සිල්ලා රාජධානිය සමෘද්ධිමත් සහ ධනවත් රාජ්‍යයක් විය. එහි ජනාකීර්ණ අගනුවර වූ ග්යොංජු ලෝකයේ සිව්වන විශාලතම නගරය විය. රාජ්‍යයේ සමෘද්ධිමත් සමයේ එක්සත් සිල්ලාව උතුරුදිග ප්‍රදේශයේ අධිකාරීත්වය පවත්වා ගැනීමට ගොගුර්යෝ-මොහේ ජනයාගෙන් සැදුම්ලත් රාජධානියක් වූ බල්හේ රාජධානිය සමග තරග වැදුණේ ය. රාජධානිය පැවති සමය පුරා, ප්‍රධාන වශයෙන්ම යටත් වැසියන්ව සිටි බෙක්ජේ සහ ගොගුර්යෝ කැරලිකාර කණ්ඩායම්වල කුමන්ත්‍රණ නිසා දේශපාලන ව්‍යාකූල ස්වභාවයක් පැවතියේ ය. මේ නිසා පසුකාලීනව 9වන සියවසේ දී, පසුකාලීන තුන් රාජධානි යුගය නිර්මාණය විය.
දේශපාලන අතින් අස්ථාවර ස්වභාවයක් පැවතිය ද, පසුකාලීන සිල්ලාව තුළ සංස්කෘතිය සහ කලා අංශ දියුණුවට පත් විය. ටෑං රාජවංශය සමග පැවැත්වූ සමීප සම්බන්ධතා හේතුවෙන්, බුදු දහම සහ කොන්ෆියුසියානුවාදය විද්වත් ජනයාගේ ප්‍රධාන මූලධර්මීය දර්ශනයන් මෙන්ම යුගයේ ගෘහනිර්මාණ අංග සහ ලලිත කලාවන් සඳහා තේමාව බවට පත් විය. මෙහි අවසන් රජු වූ ග්යොංසුන් රාජ්‍යය පාලනය කළේ නාමිකව පමණක් වන අතර, 635දී ඔහු ගොර්යෝවට යටත් වූයේ රාජවංශය අවසන් කරමිනි.‍
සම්ප්‍රදායිකව පළමු එක්සත් කොරියානු රාජ්‍යය ලෙස එක්සත් සිල්ලාව සැලකුණ ද, වර්තමාන කොරියානු ඉතිහාසඥයන් පවසන්නේ සැබැවින්ම කොරියානු ජාතියේ පළමු සත්‍ය එක්සත් රාජධානිය පසුකාලීන ගොර්යෝව බවයි.
නම
වර්තමාන කොරියානු ඉතිහසඥයින් විසින් කොරියාව එක්සත් කිරීමක් ලෙස සම්ප්‍රදායිකව එක්සත් සිල්ලාව සලකා තිබීම පිළිබඳ නොයෙකුත් විවේචන නගා ඇත. මෙම දෘෂ්ටිකෝණය අනුව, කොරියාව එක්සත් කළ පළමු රාජධානිය වන්නේ ගොර්යෝවයි. එයට හේතුව වන්නේ "එක්සත් සිල්ලා"ව ස්ථාපනය කළ යුගයේම කොරියානු අර්ධද්වීපයට අයත් භූමියේ උතුරු පෙදෙසේ පාලනය බල්හේ රාජ්‍යය යටතේ පැවතීමයි.
එක්සත් කිරීම
660දී, සිල්ලාහි මුන්මු රජු සිය හමුදාවන්ට බෙක්ජේ රාජ්‍යයට පහර දීමට අණකළේ ය. ටෑං සේනාවල සහාය ලත් කිම් යු-ෂින් සෙන්පතියා විසින් ග්යේබෙක් සෙන්පතියාව පරාජය කොට බෙක්ජේ රාජ්‍යය යටත් කරග්නනා ලදී. 661දී ඔහු ගොගුර්යෝව ද ආක්‍රමණය කළ මුත්, එය අසාර්ථක විය. ගෝජොසොන්හි බිඳවැටීමෙන් පසු කොරියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණු පෙදෙස ඒකීය පාලනයකට ගෙන ඒමට සමත්වූ පළමු පාලකයා ද මුන්මු රජු ය. එසේ වුව ද, පශ්චාත්-668 සිල්ලා රාජධානිය ද බොහෝවිට හඳුන්වා ඇත්තේ එක්සත් සිල්ලා යන නාමයෙනි. එක්සත් සිල්ලාව වර්ෂ 237ක් පමණ පැවති අතර, 935දී ග්යොංසුන් රජ සමයේ එය ගොර්යෝවට යටත් විය.
සංස්කෘතිය
මධ්‍යකාලීන නැගෙනහිර ආසියාවේ ෆීනීෂියාව බඳුවූ බෙක්ජේ රාජ්‍යයේ නාවික පරාක්‍රමය පසුකාලීන සිල්ලාව සතු විය. 8වන සහ 9වන සියවස්වල දී, එය නැගෙනහිර ආසියාවේ මුහුදුවල ප්‍රමුඛත්වයට පැමිණි අතර චීනය, කොරියාව හා ජපානය අතර වෙළඳ සම්බන්ධතා දියුණුව පැවතිණි. මෙය විශේෂයෙන්ම ජං බොගෝගේ සමයේ සිදු විය. සිල්ලා ජනයා චීනයේ ෂැන්ඩොං අර්ධද්වීපය සහ යැංසි ගංගාවේ මුවදොර වැනි විදෙස් ප්‍රදේශවල සිය ජනාවාස ද පිහිටුවූහ.
පසුකාලීන සිල්ලාව එහි නගරවල ප්‍රමාණය සහ ජනගහනය මෙන්ම අශ්වයින්, එ‍ළදෙනුන් හා විශේෂ නිපැයුම් නිර්ණය කිරීමට ජන සංගණනයක් සිදු කොට තිබේ. මෙම දත්ත මින්ජොංමුන්සෝ (민정문서) හි ඇතුළත් කොට ඇත. මෙම වාර්තා තැබීම් සිදුකරන ලද්දේ සෑම නගරයකම ප්‍රධානීවරුන් විසිනි.
682දී ජාතික කොන්ෆියුසියානු ශාස්ත්‍රාලයක් ස්ථාපිත කෙරිණි. 750 අවට එය ජාතික කොන්ෆියුසියානු විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස යළි නම්කෙරිණි. මෙම විශ්වවිද්‍යාලය උසස් වංශවතුන්ට පමණක් සීමා විය.
ලී කුට්ටි මුද්‍රණය
බෞද්ධ සූත්‍ර සහ කොන්ෆියුසියානු කෘති ව්‍යාප්ති කිරීමට ලී කුට්ටි මුද්‍රණ ක්‍රමය (Woodblock printing) භාවිතා කෙරිණි. සෙවණැලි ඇතිනොවන ස්තූපයේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතුවල දී බෞද්ධ සූත්‍රයක පුරාතන මුද්‍රණ පිටපතක් හමු විය.මෙම මුද්‍රණ පිටපත ක්‍රි.ව. 751ට අයත් යැයි කාල නිර්ණය කොට ඇති අතර, මෙය ලොව මෙතෙක් සොයා ගෙන ඇති පැරණිතම මුද්‍රිත මාධ්‍යය ලෙස සැලකේ.
වෙස්ට්මිනිස්ටර් මාළිගය
අසබඩ පිහිටි වෙස්ට්මිනිස්ටර් ඇබේ වෙතින් ව්‍යුත්පන්නව ඇති එහි නම පහත ගොඩනැගිලි දෙකින් එකකට බැඳෙයි: 1834 වසරෙහිදී ගින්නක් නිසා විනාශවූ මධ්‍යතන ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයක්වූ පැරණි මාළිගය සහ, දැනට පවතින එය වෙනුවට තැනුනු නව මාළිගය. කිරීටයෙහි අයිතිවාසිකමක් වශයෙන් රජු විසින් මාළිගයෙහි අයිතිවාසිකම දරන අතර, උත්සවාකාර අවස්ථා වලට පමණක් සීමා වෙමින් රාජකීය නිවහනක් වශයෙන් එහි මුල් තත්ත්වය පවත්වා ගනියි. ගොඩනැගිල්ල කළමනාකරණය කරනු ලබන්නේ මන්ත්‍රී මණ්ඩල දෙකම විසින් පත්කෙරුණු කමිටු විසින් වන අතර, ඒවා  මහජන මන්ත්‍රී මණ්ඩලයෙහි කතානායකවරයා සහ කතානායක සාමිවරයා වෙත වාර්තා කරති.
පළමු රාජකීය මාළිගය මෙම ස්ථානයෙහි තැනුනේ 11වන සියවසෙහිදී වන අතර, 1512 වසරෙහිදී ගින්නක් නිසා සංකීර්ණයෙහි බොහෝ කොටසක් විනාශ වන තුරු,  එංගලන්තයෙහි රජවරුන්ගේ ප්‍රාථමික නිවහන ලෙසින් වෙස්ට්මිනිස්ටර් මාළිගය පැවතිණි.
වෛරසවේදය
වෛරසවේදය, ක්ෂුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේ හා ව්‍යාධි වේදයේ කොටසක් වන අතර වෛරස හා වෛරස වැනි දෙකාරකයන් සමඟ සම්බන්ධව අධ්‍යයනය කරන්නෙකි. එහි ව්‍යුහය වර්ගීකරණය, පරිණාමය, අසාදනය වන අයුරු, වෛරස නිෂ්පාදනයට සෛල යොදා ගන්නා ආකාරය, ඔවුන් සාදන රෝග, ඔවුන් වගා කිරීමට යොදනු ලබන ක්‍රම, සමීක්ෂණ හා ප්‍රතිකාර ක්‍රමවල ඔවුන් යොදා ගන්නා අයුරුද අධ්‍යයනය කරයි.
ව්‍යුහය හා වර්ගීකරණය
මෙහි ප්‍රධාන ශාඛාවක් වනුයේ වෛරස වර්ගීකරණයයි. ඔවුන් ආසාදනය කරනු ලබන සෛල, වර්ගය අනුව ද වර්ගීකරණය කරයි. ඒ සත්ත්ව වෛරස ශාඛ, දිලීර, බැක්ටීරියා භක්ෂක (ඉතා සංකීර්ණ වෛරස මෙසේ බැක්ටීරියා ද ආසාදනය කරයි) වෛරස ලෙසයි. අනෙක් වර්ගීකරණයක කැප්සිඩය නම් කොටසේ බාහිර හැඩය අනුව හෙලික්ස, ඉකසොකෙඩ්රන් ලෙසත්, ව්‍යුහය අනුව ලිපිඩ ‍කවරය ඇති ද නැත් ද යන්නත් ලෙස වර්ගීකරණය කරයි. 30mm සිට 450mm දක්වා ප්‍රමාණ පරාසයක් හි විහිදේ. එහි අරුත බොහෝ අය ආලෝක අන්වීක්ෂය යටතේ දැකිය නොහැකි බවය. ඉලෙක‍්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂය මඟින් හැඩය, ව්‍යුහය අධ්‍යයනය කළ හැක. තවද NMR ඉලෙක්ට්‍රොන අන්වීක්ෂය හා X - කිරණ ස්පඨිකරණ වලින් ද කළ හැක.
බොහෝ පුළුල් ලෙස යොදා ‍ගනු ලබන වෛරස වර්ගීකරණ ලෙස යොදා ගත හැක. වෛරස එහි ප්‍රවේනි ද්‍රව්‍ය ලෙස යොදා ගන්නා න්‍යෂ්ටික අම්ලය අනුවත් වෛරස හෙවත් ගුණනය වීමේ ක්‍රමයට ධාරක සෛල වෛරස නිෂ්පාදනය සඳහා වෙනස් කරනු ලබන න්‍යෂ්ටික අම්ල අනුව වෛරස වෙන් කරයි.
වෛරස වර්ගීකරණයේ ජාත්‍යන්තර සංගමය මඟින් නිකුත් කරන ලද අලුත්ම වාර්තාවලට අනුව වෛරස 5450 ක් ද විශේෂ 2,000 ක් ද 287 ක්ද පවුල් 73 ක් හා orders 3ක් ද හඳුනාගෙන ඇත.
තක්ෙසා්න වර්ගීකරණ සෑම විටම තනිවංශාත්මක නොවන අතර විවිධ වෛරස කණ්ඩායම් අතර ඇති පරිණාමික සබඳතා එතරම් පැහැදිලි ‍නොවන අතර ඒ සඳහා උපකල්පන 3ක් ඇත.
වෙන වෙනත් වෛරස කණ්ඩාම්වලට ඉහත වෙන වෙනත් ක්‍රම ඇත්තෙන්ම උපයෝගී වන්නට ඇත.
ඉතා උනන්දුවක් ඇති වෙන්නක් ලෙස මිමි වෛරස නම් ඇමීබාවන් ආසාධනය කරන බැක්ටීරියාවලට සමාන අණුක ක්‍රියාකාරීත්වයක් ඇති මහා වෛරස් හැඳින්විය හැක. ඇත්තෙන්ම එය ප්‍රෝකාරීයෝටා පරපෝෂිතයන්ගේ ඉතා සරල ආකාරයක් ද නැතහොත් සරල වෛරසයක් ලෙස ඇතිව ධාරක සෛලයෙන් ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍ය ලබා ගත්තේද?