cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මී මැසි පාලනය
ආරක්ෂක ආවරණ
ආරක්ෂක ඇඳුම් සාමාන්‍යයෙන් ලා පාටින් සහ මෘදු අමු ද්‍රව්‍ය යොදා සකස් කරනු ලැබේ. මී මැසි ජනපදයක ස්වභාවික සතුරන් වූ වලස්සු, උගුඩු ආදි සතුන්ගේ තද පාට සහ ලොම් වලට වඩා පැහැදිලි වෙනසක් මෙම ආරක්ෂක ඇඳුම් නිසා ලැබේ.
දුම් පිඹින උපකරණය
දුම් පිඹීම යනු මී මැසි පාලකයින්ගේ තෙවැනි ආරක්ෂක උපක්‍රමයයි. ඔව්හු බොහෝ විට දුම් පිඹින උපකරණයක් පාවිච්චි කරති. මෙම උපකරණය විවිධකාර දහන ද්‍රව්‍ය යොද‍ා ගිණි ඇවිලිමට ඉඩ නොදීමෙන් දුම් උපදවා ගනු ලැබේ. දුමෙන් මී මැස්සන් අක්‍රීය වේ. එමෙන්ම ආරක්ෂක මැස්සන්ගේ අනතුරු අඟවන ෆෙර‍ෙමාන් ක්‍රියාකාරීත්වය දුම නිසා අඩපන වේ. මී මැස්සන් පත් වන මෙම ව්‍යකූල තත්වය මී මැසි පාලකයන්ට මී වදය විවෘත කර තමන්ගේ වැඩ කටයුතු කර ගැනීමට උපකාරි වේ. මීට අමතරව මී මැස්සකු පැණි බිව් විට උගේ උදරය ඇදෙන බැවින් දෂ්ඨ කිරීමට අවශ්‍ය නම්‍යශීලි බව නැති වේ. මෙය විද්‍යානූකූලව පරික්ෂා කර නැත.
දුම් ගැසීම සඳහා ස්වභාවික ද්‍රව්‍ය යොදා ගත හැකි සේම ඒවා විෂ සහිත ද්‍රව්‍ය නොවිය යුතුය. දුම් ගැසීම සඳහා යොදා ගන්නා ඉන්ධනවලට හෙස්සියන්, පයින් කටු, කොරුගේටඩ් කාඩ්බෝඩ්, දිරාගිය දැව ආදිය යොදනු ලැබේ. මී මැසි පාලනයට අවශ්‍ය උපකරණ නිෂ්පාදකයෝත් මෙම කටයුතු සඳහා වාණිජ වශයෙන් පල්ප් කළ කඩදාසි, කැටි කළ පුළුන් ආදිය විකුණති.මේ සියල්ලටම වඩා පිරිසිදු කරගත් (කෘෂිරසායන හෝ වෙනත් රසායනික ද්‍රව්‍ය නොතැවරුණු ) වියළි පොල්මුඩු භාවිත කිරීම ඉතා සුදුසුවේ.එය මීමැස්සන්ට අහිතකර නොවන අතර අධිකව දුම් ගැසීම කුමන තත්වයක් යටතේ වුවද සිදු නොකල යුතුය.
=නව මී මැසි ජනපද ඇති කිරීම=
සියලුම මී මැසි ජනපද සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පවතින්නේ රැජින මතයි. බිත්තර දමන්නේ ඇය පමණී. කෙසේ වුවත් ඉතාම හොඳ තත්වයේ රජ මැස්සියක් පවා ජීවත් වන්නේ වසර කීපයක් පමණී. අවුරුද්දක් හෝ දෙකක් ජිවත් වීම සාමාන්‍ය නියමයයි. බිත්තර දමන අතරවාරයේදී ම එම බිත්තර සරු භාවයට පත්කරන්නේද නැද්ද යන්න තෝරා ගැනීමට රජ මැස්සියට හැකියාව තිබේ. එසේ කළහොත් එම බිජු වලින් වැඩකාර මැස්සියන් බිහි වේ. ඇය සරු බවට පත් නොවූ බිජුවක් දැමුවහොත් එයින් බිහි වන්නේ පිරිමි මැස්සෙකි. කුටියේ ප්‍රමාණය සළකා බලා කුමන ආකාරයේ බිත්තරයක් දමන්නේදැයි තීරණය කිරීමට රජ මැස්සියට පිලිවන. කුඩා කුටියක ඇය දමන්නේ සරු බිත්තරයකි. ඇයට විශාල කුටියක් හමු වුවහොත් ඇය එයට දමන්නේ සරු නොවූ පිරිමි මී මැස්සෙකු පිහි වන බිජුවකි.
රජ මැස්සිය සරු බවට පත් වී බිත්තර දමන සෑම අවස්ථාවකම ඇය ‍අනෙකුත් මැස්සන්ගේ හැසිරීම් රටාව පාලනය කරන ෆෙරමොන් නිෂ්පාදනය කරයි. විවිධාකාර ෆෙරමෝන් වර්ග තිබෙන අතර ඒවායින් විවිධාකාර සේවාවන් බලාපොරොත්තු වේ. රජ මැස්සිය වයසට යත්ම ඇය ගබඩා කර ගෙන තිබෙන ස්තීර බීජ ප්‍රමාණය අඩු වන අතර ෆෙරමොන් නිෂ්පාදනයටද ඇය අසමත් වන්නීය. කිසියම් අවස්ථාවකදී රජ මැස්සිය දුර්වල වුවහොත් ජනපදයේ මී මැසි කැල එම රජ මැස්සියගේම වැඩකාර මැසි බීජයකින් තවත් රැජිනක් නිර්මාණය කිරීමට තීරණය කරති. රජ මැස්සියට අනතුරක් සිදු වී (පාදයක් අහිමි වූ විට හෝ සංවේදක වලට හානි වූ විට) ඇයගේ බීජ නිපදවීම අඩු වී සරු බිත්තර දැමීමට නොහැකි වූ විට මෙන්ම ඇයගේ ෆෙරමොන් නිෂ්පාදනය දුබල වී ජනපදයේ මී මැස්සන් පාලනය අපහසු වූ විට මෙසේ කරනු ලබයි.
මෙම තීරණාත්මක අවස්ථාවේදී මී මැස්සෝ දැනට පවතින වැඩකාර මැස්සන්ගේ කුටියක් නවීකරනය කර රජ මැස්සියක් සඳහා කුටි එකක් හෝ දෙකක් නිර්මාණය කරති.ස මෙම කුටි තුල තිබෙන්නේ සාමාන්‍ය ගැහැණු බිජුවකි. කෙසේ වෙතත් මෙහිදී මී මැස්සන් අනුගමනය කරන විශේෂිත හැසිරීම් රටාවන් දෙකක් තිබේ.
1.	ජනපදයෙන් පිට නොගොස් ජනපදය තුලම රජ මැස්සියක් ඇති කර ගැනීම.
2.	ජනපදය රංචු දෙකක් වශයෙන් බෙදීම.
ඇපිස් මෙලි‍ෆොරා වර්ගයේ උප විශේෂයන් යුරෝපා මහාද්වීපයේ එක් එක් කලාප තුළ දී ඔවුන්ගේ පරිනාමයට අදාළව විවිධාකාරයේ හැසිරීම් රටාවන් ප්‍රදර්ශනය කරති. සාමාන්‍යයෙන් වඩාත් උතුරේ සිටින කලු වර්ගය රංචු ගැසී ඉවත් වීම අඩුවෙන් කරන අතර රජ මැස්සිය ඉවත් කිරීම වැඩියෙන් කරති. එපරිදිම වඩා දකුණු ප්‍රදේශවලට වන්නට කහ සහ අලු පැහැති වර්ගයා රංචු වශයෙන් ඉවත් වීම වැඩි පුර කරති.
මී මැසි පාලකයින් විසින් රජ මැස්සිය ඉවත් කිරීමේ හැසිරීම් රටාව අගය කරති. එසේ වන්නේ රජ මැස්සිය ඉවත් කළ මීයක් පියඹා නොගොස් නව රජ මැස්සියක් නිර්මාණය කර ගන්නා හෙයින් එහි කලින් රජ මැස්සිය දුර්වල වී යාමට ඉඩ හරිති. එසේ නැතහොත් අලුත් රජ මැස්සිය පැමිණි වහාම පරණ රජ මැස්සිය මරා දමනුලබේ. මෙහිදී අලුත් රජ මැස්සිය සඳහා රැජින කුටි එකක් හෝ දෙකක් නිර්මාණය කෙරේ.
මී මැසි ජනපද ඇති වීම ඉක්මන් කිරීමේ සාධක
මී මැසි ජනපදයක්, ජනපදය තුල සියලු වද, බිත්තර, පිලව්, ළදරු මැස්සන්ගෙන් පිරී අවසාන වනතෙක් වෙනත් ස්ථානයක් කරා නොයයි. මෙය සාමාන්‍යයෙන් සිදු වන්නේ වසන්ත ඍතුව අවසානයේදී මී මැසි ජනපදයේ අනෙක් කොටස් සීග්‍රයෙන් මී පැණි වලින් පිරෙන අවස්ථාවේදිය. වෙනත් ස්ථානයකට යාමට හේතු වන තවත් සාධකයක් නම් ම‍ව් රැජිනට බිත්තර දැමීමට ඉඩකඩ තව දුරටත් නොමැති වීම සහ ජනපදයේ මැස්සන්ගේ ගහණය අධික වී තදබදයක් ඇති විමයි, රජ මැස්සිය යන අලුත් ජනපදයේ පිලවු, බිත්තර ආදිය නොමැති නමුත් තරුණ මී මැස්සන් යුහුසුලු වී ඒ සඳහා කෙටි කාලයකින් වද නිර්මාණය කරති.
තවත් සාධකයක් වන්නේ රජ මැස්සියගේ වයසයි. වයසින් වැඩි රැජිනියන් මී මැසි ජනපදයට බොහෝ ලැදියාව දක්වද්දී, ජනපදයේ තදබදය තිබේනම් මිස වයස අවුරුදු එකට අඩු මී මැස්සන් ජනපදය අතහැර නොයති.
මී මැසි පාලකයෝ වසන්ත කාලයේ ඔවුන්ගේ මී මැසි ජනපද ඉතා ප‍රෙස්සමින් බලා ගන්නේ රැජිනන්ගේ කුටි පෙනෙන්නට තිබේද යන්න ගැනයි. එය නව ජනපදයක් ආරම්භ කිරීම සඳහා යාම නිශ්චය කිරීමට ප්‍රබල සළකුණකි.
මී මැසි ජනපදයක් නිර්මාණය කිරීමට තීරණය කරන විට රැජින සඳහා කුටි දොළහක් හෝ ඊට වැඩියෙන් තනනු ලැබේ. මෙම රැජින පිලවුන්ට ආහාර සපයා දින 8 කට පසු පිලව් කෝෂ වසනු ලැබේ. ඉන් පසු නව රැජින කෝෂ අවස්ථවට පැමිනේ. ඉනුත් දින 7 කට පසු කුටියෙන් ඉවතට පැමිනේ. වෙනත් ස්ථානයක් කරා යාමට පළමුව මී මැස්සෝ උන්ගේ කුස මී පැණි වලින්පුරවා ගනිති. මෙසේ කරනුලබන්නේ නව ස්ථානයක අලුත් මී වද නිර්මාණය කිරීමට සූදානම් වීමක් වශයෙනි. මෙසේ මී පැණි රැගෙන යන අවස්ථාවේ උන් දෂ්ට කිරීමට පෙළඹෙන්නේ අඩුවෙනි. පැය 24 ක් යන තෙක් උන් මෘදු බවක් දක්වති. අත් වැසුම් හෝ මුහුණු වැසුම් නොමැතිව උන් සමග කටයුතු කිරීමට පාලකයාට පුලුවන.
මුල් මී මැසි ජනාවාසයකින් පළමු රැජින කෝෂ අවස්ථාවෙන් ඉවතට පැමිණි විට පළමුවෙන් කරනු ලබන්නේ කෝෂ වලින් පිටට ඒමට සූදානමින් සිටින අනෙක් තරඟකාරී මී මැසි ළදරු රැජිනියන් විනාශ කිරීමයි. එහෙත් අනෙකුත් මී මැස්සෝ ඇයගේ මෙම ක්‍රියාව කිරීමට ඉඩ නොහරිති. එවැනි අවස්ථාවක ඇය එම මී වදයෙන් පිට වී යාමට කටයුතු කරයි. මෙසේ පිට වී යන මී මැසි රංචු අනුප්‍රාප්තික රංචු (After swarms) වශයෙන් හඳන්වනු ලැබේ. මෙවැනි කණ්ඩායම් ඉතා කුඩාය. ප්‍රධාන ජනපදයක 10000 සිට 20000 ක් පමණ මී මැස්සන් සිටිති.
මෙවැනි මී මැසි කණ්ඩායම් වලට දිගු කල් පැවැත්මේ ඉඩකඩ ඇත්තේ සුලු වශයෙනි. එහෙත් ඒවා ප්‍රධාන මී මැසි ජනපදයටද තර්ජනයක් වෙමින් එහි ප්‍රමාණයද අඩු කරන්නේය. මී මැසි රංචුවක් ඉවත් වී යාම වැලැක්වීමට මී මැසි පාලකයා උත්සාහ ගනිමින් සිටියදී එසේ වැලැක්වීමට නොහැකි වූයේ නම් එම අවස්ථාවේදී කළ යුතු වන්නේ බිත්තර සහිත රාමු කිහිපයක් එහි තැබීමයි. මේ මගින් සිදු වුනු පාඩුව ඉක්මණින් යථා තත්වයට පත් වන අතර රැජිනක් ඇති කර ගැනීමට තවත් අවස්ථාවක් ලබා දෙයි.
මී මැසි උප විශේෂ හෝ එක් එක් වර්ගයාට ඔවුන්ටම ආවේනික එංචු වශයෙන් ඉවත් වී යාමේ ගති සිරිත් තිබේ. ඉතාලි මී මැස්සන් තම වර්ගයා බෝ වීම අතින් උසස් තත්වයක සිටින අතර, අලුත් ජනාවාස සොයා යාමට වැඩි නැඹුරුවක් දක්වති. උතුරු යුරෝපීය “කලු මී මැස්සන්” ඔවුන්ගේ පරණ රජ මැස්සිය ඉවත් කර නව රජ වැස්සියක් බිහි කිරීමේ වැඩි නැඹුරුවක් තිබෙන බව පෙන්වති.
කෘත්‍රිම ජනපද
කිසියම් ජනපදයක රජ මැස්සිය හදිසියේ අහිමි වන අවස්ථා තිබේ. කම්කරු මැස්සන්ට ඒ බව පැයකටත් අඩු කාලයකදී දැනෙන්නට පටන් ගනී. එසේ වන්නේ රජ මැස්සියගේ ෆෙරමොන් වල බලය අඩු වීම හේතුවෙනි. රජ මැස්සියක් විසින් පිලවුන් බෝ කිරීමකින් තොරව මී මැසි ජනපදයක් පවත්වන්නේ නැත. මෙවිට වැඩකාර මැස්සන් දින 3 කට වඩා අඩු වයසක් ඇති බිජු තිබෙන කුටියක් තෝරා ගෙන එය විශාල කරති. මෙය “හදිසි රැජින කුටිය” ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. මෙය විශාල රටකජු කෙඩියක හැඩය ගනි. අඟලක් පමණ දිගය. මෙය අනෙක් ළදරු මී මැස්සන් සිටින ප්‍රදේශයේ මැද හෝ කොනක එල්ලී තිබේ. මේතුල සිටින ළදරු මී මැසි රැජිනට අනෙකුත් සාමාන්‍ය ළදරු මැස්සන්ට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක ආහාර සපයනු ලැබේ. ඊට අමතරව රෝයල් ජෙලි නම් විශේෂ ආහාරයක් දෙනු ලැබේ. ඒ අනුව මෙහි සිටින පිලවා පසුව කෝෂ අවස්ථාවට පැමිණ කුටියෙන් ඉවතට එන්නේ මි මැසි රැජිනක් විලසිනි. මී මැසි ජනපදයක ඩිම්බ කෝෂයක් තිබෙන්නේ රජ මැස්සියට පමණී. ඇය ෆෙරමොන් නම් රසායන වර්ගයක් නිකුත් කරන අතර ඒ මගින් අනෙකුත් මැස්සියන්ගේ ඩිම්බකෝෂ වර්ධනය වීම අඩපණ කරයි.
මී මැසි පාලකයින් ඔවුනට අලුත් ජනපදයක් ඇති කර ගැනීමට අවශ්යෙ වූ විට මී මැස්සන් සතු නව රැජිනක් බිහි කර ගැනීමේ හැකියාව ප්‍රයෝජනයට ගනිති. මෙහිදී කරන්නේ බිජු සහ පිලවුන් සහිත වද කිහිපයක් නව ස්ථානයක තැබීමයි. ඒ සමග පැණි වද ද තබනු ලැබේ. මෙම වද සමග වැඩකාර මැස්සන්ද සිටින අතර උන් ළදරු මැස්සන් බලා කියා ගැනීම හා ඔවුන් උණුසුම් කිරිම ආදී සාත්තු සේවා වැඩ කරති. නව ස්ථානයේ රැජිනක් නොමැති බව වටහා ගන්නා වැඩ කාර මැස්සේ ඒ වන විට තිබෙන බිජු වලින් නව රජ මැස්සියක් ඇති කර ගැනීමට ක්‍රියා කරති.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මී මැසි පාලනය
කාටීසියානු ඛණ්ඩාංක පද්ධතිය
කාටීසියානු ඛණ්ඩාංක පද්ධතියක් යනු, අචල සහ එකිනෙකට ලම්බක ලෙසින් දිශාගත රේඛා දෙකකට ලක්ෂ්‍ය‍යෙහි සිට ඇති දුරවල්  එකම දි‍ගෙහි ඒකකයක් භාවිතයෙන් මැනීමෙන් ලබාගන්නා  ලකුණුවත් දුරවලින් සැදෙන, සංඛ්‍යාත්මක ඛණ්ඩාංක යුගලයක් අනුසාරයෙන්,  සෑම ලක්ෂ්‍යයක්ම,  අනුපම ලෙසින්,  තලයක් මත නිරූපණය කෙරෙන, ඛණ්ඩාංක පද්ධතියකි. මෙම එක් එක් සමුද්දේශ රේඛාව හැඳින්වෙන්නේ, පද්ධතියෙහි ඛණ්ඩාංක අක්ෂයක් හෝ සරල ලෙසින් අක්ෂයක් ලෙසින් වන අතර, ඒවා හමුවන ලක්ෂ්‍යය, ඒවායේ මූල ලක්ෂ්‍යය වන අතර, සාමාන්‍යයෙන් පිහිටන්නේ (0, 0) යන පටිපාටිත යුගලයෙහිය. මූල ලක්ෂ්‍යයෙහි සිට ඇති ලකුණුවත් දුරවල් ලෙසින් දැක්වෙන, ලක්ෂ්‍යයෙහි සිට අක්ෂයන් දෙකට ඇති ලම්බක ප්‍රක්ෂේණයන්හී ස්ථානයන් අනුසාරයෙන්ද ඛණ්ඩාංක නිරූපණය කල හැක.
දාති සංස්කරණෙය් සාහිත්‍යය
දාති සංස්කරණෙය් සාහිත්‍යය
ප්‍රතිසංස්කරණ සාහිත්‍යය තුළ 'පැරඩයිස් ලොස්ට්' සහ 'අර්ස් ඔෆ් රොචෙස්ටර්ස්' සැඩ්මන්, ඉතා මහත් උනන්දුවක් ඇති ලිංගික හාස්‍ය ඇති ' ද කන්ට්‍රී වයිෆ්' සහ '‍ෆිල්ජිර්‍ෙග්' 'මොරෙල් විස්ඩම්' යන ඒවා ඇතුළත් වේ. එහි දක්නට ලැබෙන්නේ, 'ලෙ‍ාකේස්‍' ගේ 'ට්‍රිප්ස් ඔන් ‍ගවර්මන්ට්' රාජකීය සමාජයේ සොයා ගැනීම, 'රොබට් බෙයිල් ගේ' පරික්ෂණ, ඩ්‍රයිඩ්න්ගේ විවේචනයන්ට පුරෝගාමී වු සාහිත්‍යය යන පලමු පුවත් පතය. සමීක්ෂණ සහ අන්තගාමී වන 'ක්‍රෙම්වෙල්ස් පුරිට්න් ගෝ සදාචාරාත්මක පිළිවෙත්හි ආධිපත්‍ය මගින් ඇති කල සාහිත්‍යය සම්ප්‍රදායේ ඇති කළ හිඩස මගින් සාහිත්‍යමය සංස්කෘතියේ විරාමයක් ඇති කළේ, ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් පසු සාහිත්‍යයේ සෑම ආකාර‍යකම නැවුම් ආරම්භයකි. අරාජිත කාලය තුලදී ෂ චාර්ල්ස් රජුට ඇදුනු බලකායක් විසි හැවරිදි චාර්ල්ස් ෂස සමග විවාසනයකට යොමු විය. එම නිසා චාල්ස් (ෂෂ) සමග ගමන් කළ රදලයා මහද්විපයේ සාහිත්‍යමය සිද්දියක් මධ්‍යයේ දශකයක පමණ කාලයක් නැවති සිටියේ ය. චාර්ල්ස් ප්‍රංශ නාට්‍යයන්ට යොමු විමෙන් කාලය ගත කල අතර ස්පාඥ්ඤ ජාතිකයන්ට රැචි නාට්‍යමය කලාවක් සංවර්ධනය කලේය. පෝලන්‍තයේ ජිවත් වු ‍ෙශ්‍රෂ්ඨයින් වාණිජ ගනුදෙණු කිරීම් මෙන් සාධාරණත්වය පිළිබදව ඉගෙනීමට යොමු වු අතර, බුද්ධිවාදී ගද්‍ය මගින් නිල සාධාරණ ජාතිය බේදී යෑම පිළිබද තර්ක කළේය.
ඉතා වැදගත් සහ විශාලමය කාව්‍යයමය ආකාරය වුයේ හාස්‍යය. සාමානයයෙන් හාස්‍යය ප්‍රකාශයට පත් කලේ නිර්නාමික ආකාරයෙනි. හාස්‍ය හා බැදුණු ඉතා බරපතල කාරණාවන් විය. අනෙක් අතින් අපහාස නීතිය ඉතා පුළුල් ජාලයක් බැවින් ාස්‍ය උත්පාදකයෙකුට ශ්‍රේෂ්ඨයෙක් පිළිබදව විවේචනය කළ බවට ඔප්පු වුව හොත්, අභිචෝදනා වලින් මිදීමට නොහැකි විය. අනෙක් අතින් පොහොසත් පුද්ගලයින් සැකකරැවන්ට ශාරිරික පහර දීම් දුෂ්ඨයින්ගෙන් බොහෝ දුරට සිදු නොවුනේය. 'ජෝන් බ්‍රයිඩ්න්" සැන්ටයර් ඔන් මෑන් කයින්ඩ්' රචනා කිරීම සම්බන්දයෙන් හුදෙක්ම සැක කරැවෙකු විය. නිර්ණාමිකත්වයේ ප්‍රතිපලයක් වුයේ විශ්ඨත්වයෙන් හා කුසලතාවයෙන් පිරි කාව්‍යයන් ප්‍රසිද්ධියට හෝ ප්‍රකාශණය නොවීමය.
ඉංග්‍රිසි නවකතාවේ ආරම්භක දිනය ප්‍රකාශ කිරිම් දිගු ප්‍රබන්ධ කථා සහ කල්පිතමය ජීවිත කතා, ප්‍රතිසංස්කරණ අවධිය තුළදී අනෙක් ආකාරයනට වඩා පැහැදිලිවම වෙනස් විය. ප්‍රංශයේ සහ ස්පාඥ්ඥයේ පැවති ප්‍රේම ප්‍රභන්ධ කථා එංගලන්තයේ ප්‍රසිද්ධ විය. ප්‍රේම කථාවක් ස්ත්‍රීන් ආකාර‍යේ සම්බන්ධ වු අතර, මෙය කියැවීම දුරාචාරයක් බැවින් ගැහැනුන්ට තිරැ බදු අය කලේය. ප්‍රතිසංස්කරණ අවධියේ නවකාථා නැග්මේ සුවිශේෂි අංගයක් වුයේ 'ඇල්ෆ්‍රා බෙහෙන්' ඇය වෘත්තියේ කාන්තා නවකතාකරැවන්ගේ පළමුවා පමණක් නොව, එංගලන්තයේ ප්‍රධාන වෘත්තිය නවකතාකරැව්‍න් අතරේද ඇය සිටිය හැක. 'බෙන්' ගේ සුප්‍රසිද්ධ නවකතාව වුයේ 'ඔරැනොකෝ' 1688 දී මෙහි පාදක වී ඇත්තේ සුරැනේම් යටත් කර ගත් කල්පිත රජවරයෙකුගේ ජිවිත කතාවය. ‍'බෙන්ගේ' නවකතා තුල ඛේදජනක බලපෑම් ක්නට ලැබෙන අතර නාට්‍යා රචකයෙකුගේ පරිණත බාවය දක්නට ඇත.
අසභ්‍ය දේ පිළිකුල් කරන ලද රාජ්‍ය පාලනය පොදු වේදිකාවන් තුල සංදර්ශන තහනම් කිරිමෙන් පසු නාට්‍යයන් අධික ලෙස සහ ඉතා වේගයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කරන ලදි. ප්‍රතිසංස්කරණ ආරම්භක අවධියේදී බොහෝ ප්‍රසිද්ධ, 'ජෝන් ඩ්‍රයිඩ්න්', 'විලියම් විචර්ලි" සහ ‍'ජොර්ජ් එතර්ප්' ගේ රසාත්මක නොවන හෝ 'ගැඹුරැ' හාසය, උසාවි වටපිටාව සහ අනවර්ත ලිංගික කුමන්ත්‍රණ සහ දිනුඹ් ඇති 'මචෝ' ශිෂ්ඨ ජිවිත ක්‍රමය මින් නිරැපණය විය. විලියම් කොන්ග්‍රේව් ගේ ලව් ෆො ලව් (1965) සහ 'ද වේ ඔ‍ෆ් ද වර්ල්ඩ්" (1700) සහ 'ජෝන් වෙන්බ්‍රග්ස්' ගේ 'ද ෆියලැප්ස්' ' ද ප්‍රාවොක්ඩ් වයිෆ් ' වැනි හාස්‍යයන් සැහැල්ලු සහ විසිවන ශතවර්ශයේ ආරම්බයේ වංශවත් චිත්‍ර කලාවට වඩා වෙනස් වු බොහෝ මාධ්‍යම පන්තියේ ශිලයක් සහ පුළුල් නරඹනන් පිරිසක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය. 1690 දී නාට්‍යයන් තුල බොහෝ සමාජිය සම්ශ්‍ර නරඹන්නන් සහ ප්‍රභල මධ්‍ය පංති අංගයන් සහ ස්ත්‍රී නරඹනන් විය. උදාහරණයක් ලෙස ලිංගිකත්වය තුල වු හැල හැප්පීම් තුල සිට විවාහය දක්වා මාරැ විම, තරැණ ආදරවන්තියන් තුල හාස්‍ය පිළිබද අවධායනය අඩු අතර, වයසක පරම්පරාවේ අවධානය 'වෙඩ්න් බෙල්ස්' වලින් පසු විවාහ සම්බන්ධතාවයන් කෙරෙහිය.
දින චර්යා සම්පාදක 'ජෝන් එලියන්' සහ 'සැමැවෙල් පෙරිස්' සැමදා ලන්ඩන් ජිවිතය සහ කාලයෙ සිද්ධින් පිළිබදව වචනයෙන් විස්තර කලෝය.
භාෂා භාවිත කරන්නන්ගේ මුළු සංඛ්‍යාව අනුව නාමාවලිය
පහත දැක්වෙන්නේ භාෂාවල ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික භාෂාව භාවිත කරන්නන්ගේ සංඛ්‍යාව අනුව නාමාවලියයි. කෙසේවෙතත්,විශේෂයෙන්ම ද්විතීයික භාවිතා කරන්නන්ගේ ඇස්තමේන්තු වල අවිනිශ්චිතතාවක් ඇති නිසා, එවැනි නාමාවලි සියල්ලම පරෙස්සම් සහගතව භාවිතා කරන්න. විශේෂයෙන්ම, පහත නාමාවලි සියල්ලම තාවකාලික බව සලකන්න.
ජෝර්ජ් එච්.ජේ වෙබර් ඇස්තමේන්තුව
වෙබර් විසින් ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික භාවිතා කරන්නන්ගේ  ඇස්තමේන්තුව 1997 දෙසැම්බර් මස පල කරන ලදී.
මූලාශ්‍ර
*
ක්‍රීඩාව "කියමන්" "දිනීම යනු සියලුම දේ නොවේ, එකම දෙයයි".
'දිනීම සියලුම දේ නොවේ. එය එකම දෙයයි' මෙම කියමන ක්‍රීඩාවේදි ප්‍රචලිත කියමනකි. මෙම කියමන ඇමෙරිකන් ක්‍රීඩාව තුල ප්‍රචලිත වී තිබෙන, බාධා නැති තරඟ කිරීම් වලට උදාහරණයක් යයි ඇතැමෙක් කල්පනා කරති. දිනීමේ වැදගත්කම අදහස් වන එම ප්‍රකාශය ඇමරිකන් ක්‍රීඩාවේ පිළිගැනිම් තුල මූලික ප්‍රතිපත්තියක් ලෙස තැරැව් කෙරෙමින් පවති. ඒ සමගම තරඟකාරී ක්‍රීඩාවන්හි නියම අරමුණ විය යුත්තේ කුමක්දැයි කැටිකොට පෙන්වා දෙයි. මෙම මතය ඉතා ප්‍රසිද්ධ මනෝභාවයකට අත්වැලක් ලෙස උපයෝගී කර ගෙන තිබේ. ඒ ක්‍රීඩා ලේඛක ග්රැන්ට්ලන්ඩ් රයිස් විසිනි. ඔහු කියන්නේ "එය ඔබ දිනීම හා පැරදීම ගැන නොවේ. ඔබ ක්‍රීඩා කළේ කෙසේද" යනුවෙනි. එපමණක් නොව වර්තමාන ඔලිම්පික් පිළිගත් මතයේ නිර්මාතෲ පියරෙ ඩි කුබර්ටින් කියන්නේ " වඩාත් වැදගත් දෙය....දිනීම නොවේ. සහභාගී වීමයි) යනුවෙනි.	මෙම කියමන පෘතුල ලෙස අදාල වූයේ ඇමරිකන් පාපන්දු පුහුණුකරු වින්ස් ලොම්බාර්ටි ටයි. 1959 තරම් ඈත කාලයේ මෙම කියමන පැකර්ස් පුහුණු කඳවුරේදි සඳහන් කිරීමෙන් ඔහු වාර්තා තබා ඇත. 1960 වර්ෂ වලදි පැකර්ස් කණ්ඩායමේ පුහුණු කරු ලෙස ලොම්බාර්ඩිගේ සාර්ථක සේවා කාලය තුල මෙම කියමන ඇමරිකන් ජනතාවගේ අවධානය දිනා ගත්තේය. කල්යාමේදී මෙම වචන ලෝකර් කාමර වල පැති අලංකාර කළේය. මියගිය ජේම්ස් මිචනර්ගේ 'ස්පොර්ට්ස් ඉන් ඇමරික‍ා' ග්‍රන්ථයේ "ලොම්බාර්ඩි වැරදි ලෙස කියමන ඉදිරිපත් කළ බවක්" ප්‍රකාශ කර ඇත. ඔහු කිමට අදහස් කරන්නට ඇත්තේ 'දිනුම යනු හැම දෙයක්ම නොවේ. දිනීමට ඇති අධිෂ්ඨානය එකම දෙය'' (යයි මිච්නර් නිවැරදි කරන්නට
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Winning_isn%27t_everything;_it%27s_the_only_thing
කෘෂිකර්මයේ සහ ආහාර තාක්ෂණයේ කාල රේඛාව
·	කි.පූ.12000 - ලෙවන්ට්හි (මධ්‍යධරනි සයුරේ නැගෙනහිර පිහිටි දූපත් හා රටවල්) නැටුෆියන්ස් වරුන් කැලෑ තණ කොල අස්වැන්න නෙලා ගැනීම.
·	කි.පූ.9800 - ලෙව්න්ට්හි PPNA ප්‍රදේශ වල ගෘහස්ථ තිරිඟු ගැන පළමු සාක්ෂි
·	කි.පූ. 8500 - ෆර්ටයිල් ක්රෙසන්ට් (Fertile crescent) ප්‍රදේශයේ PPNB බිම් වල තිරිඟු, බාර්ලි, කඩල, බෝංචි, හණ සහ ගවයින් සඳහා මෑ වර්ග වගා කිරීම.
·	කි.පූ.7000 - දකුණු යුරෝපයේ කෘෂි වගා පැවතුනි. බාර්ලි, තිරිඟු, වගාවන්, එළුවන්,බැටලුවන් හා ඌරන් ඇති කිරීම පිළිබඳ සාක්ෂි ඇත. ආහාර නිෂ්පාදන තාක්ෂණය, ග්රීසියෙන් ලබා ගන්නට ඇතැයි අනුමාන කෙරේ.
·	කි.පූ. 7000 - තිරිඟු, තල,බාර්ලි සහ වම්බටු වගාව (පකිස්ථානයේ සහ ඉන්දියාවේ මෙහෙර්ගාර් හි)
·	කි.පූ. 7000 - ගෘහස්ථ හරකුන් සහ කුකුලන් ඇති කිරීම.(ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ මෙහෙගාර්හි)
·	කි.පූ. 6800 - ගෘහාශ්‍රිත වී වගාව - ගිණි කොන ආසියාව
·	කි.පූ.6000 - අයිබීරියන් අර්ධද්වීපයේ විවිධ ප්‍රදේශ වල කෙරුණු පුරා විද්යාත්මක කැණීම් වලින් ගෘහාශ්රිත වගාවන් හා සතුන් ඇති කළ බව අනුමාන කෙරේ.
http://www.metmuseum.org/toah/ht/02/eus/ht02eus.htm
·	කි.පු.6000 - අතිරේක ආහාර ගබඩා කිරීම සඳහා මෙහෙර්ගාර් හි ධාන්‍යාගාර ඉදි කර ඇත.
·	කි.පූ. 5500 - අයර්ලන්ත යේ සෙයිද් කුඹුරු (Ceide ) නම් ලෝකයේ පැරණිම කුඹුරු ක්රමය - මෙම බිම් පෙදෙස ගල් බැමි වලින් වට වී තිබුණු විශාල ප්‍රදේශයකි.
http://www.Museum sofmayo.com/ceide.htm
ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය
ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගණේමුල්ල නගරයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ.
කෘෂිකර්මයේ සහ ආහාර තාක්ෂණයේ කාල රේඛාව
·	කි.පූ.5000 - යුක් රේන්හි අශ්වයින් ඇති කිරීම.
ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය
පිහිටීම
ගණේමුල්ල නගර මධ්‍යයේ ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය ආසන්නයෙන්ම ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා තිබේ. ගණේමුල්ල කමාණ්ඩෝ යුධ හමුදා කදවුරට ඇත්තේ කිලෝ මීටර් හතරක් වැනි කෙටි දුරකි. එසේම කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 13 ක් පමණ දුරකින් මෙම දුම්රිය ස්ථානය පිහිටයි. ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයේ 13 වැනියාට හමුවන දුම්රිය ස්ථානය වන අතර එය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 09.45 ක උන්නතාංශයකින් යුතුව පිහිටා තිබේ.
ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය පහල දුම්රිය මාර්ගයේ කොළඹ පැත්තට බුළුගහගොඩ දුම්රිය ස්ථානයටත් ඉහල දුම්රිය මාර්ගයේ පොල්ගහවෙල පැත්තට යාගොඩ දුම්රිය ස්ථානයටත් අතර මැද පිහිටා ඇති ප්‍රධාන දුම්රිය ස්ථානයකි.
කෘෂිකර්මයේ සහ ආහාර තාක්ෂණයේ කාල රේඛාව
·	කි.පූ.4000 - මෙහ්ර්ගාර්හි ගෘහාශ්රිතව නොයෙක් වගාවන් කිරීම. තල, කව්පි, රට ඉඳි, ගෘහාශ්රිත සතුන්, මී හරක්.
ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය
ඉතිහාසය
බස්නාහිර පලාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රීක්කයට අයත් වන ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා ඇති ගණේමුල්ල නගරය ඉතිහාසය අතින් මෙන්ම භුගෝලිය සාධකයන් අතින්ද ඉතාමත් වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා ඇත. යාගොඩ සුගතානන්දාරාම රජ මහා විහාරය මෙම දුම්රිය ස්ඨානයට නිලෝ මීටර් 02.09 ක් වැනි ආසන්න දුරකින් පිහිටා ඇති අතර තිබ්බොටුගොඩ පුරාණ සුගතාරාම රජ මහා විහාරය කිලෝ මිටර් 02.9 ක් වැනි දුරකින්ද, කොස්සින්න රජ මහා විහාරය කිලෝමීටර් 03.6 කි න්ද පිහිටා ඇත. එසේම ශ්‍රී ගංකා යුධ හමුදාවට අයත් ක්මාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව කිලෝ මීටර් 4.9 ක් වැනි දුරකින් පිහිටා ඇත. එසේම ජනප්‍රීම පාසැලක් වන ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට ඇත්තේ මිටර් 800 ක් වැනි කෙටි දුරකි. තවද දිනපතා රාජකාරින් සදහා කෙළඔට විශාල වශයෙක් ජනතාවක් දිනපතා මෙම දුම්රිය ස්ථානයෙන් ගමන් ගන්නා බැවින් ඉතාමත් කාර්ය බහුල දුම්රිය ස්ථානයක් වශයෙන් හදුන්වා දිය හැක.
කෘෂිකර්මයේ සහ ආහාර තාක්ෂණයේ කාල රේඛාව
·	කි.පූ.4000 - යීස්ට් උපයෝගි කර ගෙන පාන් සාදා ගන්නා අයුරු ඊජීප්තු වාසීන් සොයා ගනි.
·	කි.පූ.4000 - වයඹ දිග තායිලන්තයේ ‘කොරත්’ ප්‍රදේශයේ වී වගාවන් පිළිබඳ සාක්ෂි.
ගණේමුල්ල දුම්රිය ස්ථානය
ජීවත් වන ජනතාව
බොදු ජනතාවක් දිවි ගෙවන පරිසරයක් වශයෙන් සදහන් කළ හැකි වුවද සාමාන්‍ය වශයෙන් රෝමානු කතෝලික අයවලුන්ද දිවි ගෙවීම් කළද වෙනත් කිසිදු ජාතියකට අයත් අයවලුන් නොමැති ගැමි පරිසරයෙන් නගරයක් වශයෙන් සදහන් කල හැක.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ දුම්රිය ස්ථාන
කෘෂිකර්මයේ සහ ආහාර තාක්ෂණයේ කාල රේඛාව
·	කි.පූ.4000 - මෙසපොතේමියාවේ සැහැල්ලු නගුලු භාවිතා වෙයි. ·	කි.පූ. 3500 - මෙසපොතේමියාවේ වාරි ක්‍රම භාවිතා වේ.
·	කි.පූ.3500 - ඇමෙරිකා මහාද්වීපයේ පළමු කෘෂි වගාව - ඉක්වදෝරයේ හෝ ඇමසෝනියා ප්‍රදේශ අවට.
·	කි.පූ.3000 - පාන් පිටි පිපීම සහ පළතුරු ධාන්‍ය යුෂ භාවිතය තිබි ඇත.
·	කි.පූ.3000 - ඉන්දියාවේ සීනි නිෂ්පාදනය කෙරේ.
·	කි.පූ. 2600 - ලෙබනනයේ සීඩර් දැව විශාල මට්ටමේ වාණිජ කර්මාන්තයක් ලෙස කෙරි ඇත. මේවා ඊජීප්තු හා සුමේරියාවට අපනයනය කර ඇත. මේ සමාන දැව කර්මාන්තයේ දකුණු ඉන්දියාවේ තිබුනි.
·	කි.පූ.1700 - බැබිලෝනිනයන්වරු සුළං මෝල් වලින් කෘෂි බිම් වලට ජලය සපයා ගනි.
·	කි.පූ. 1300 - නයිල් ඩෙල් ටාවේ සිට රතු මුහුද සම්බන්ධ කරමින් ඇල මාර්ග තැනීම.
·	කි.පූ. 691 - නිනෙවේ (Nineveh) වෙත ජලය ගෙන ඒමට (දළ වශයෙන් සැ 50 ක් දිග) ඇලක් කැපීම.
·	කි.පූ.500 - යකඩ නගුල චීනයේ සොයා ගැනේ.
·	කි.පූ.500 - චීනය තුල පේලි වගා ක්‍රමය බිහිවිම මෙයින් උපකරණ භාවිතා කර වල් පැල නෙලීමට හැකි වීම හා තෙතමනය  ආරක්ෂා වීම සිදු විය.
·	කි.පූ.200 - චීනයේ සී සෑම කාර්යක්ෂම කිරීම සඳහා කරපටි යෙදු සන්නාහයක් සොයා ගැනීම.
·	කි.පූ.100 - චීනයේ, පරිභ්‍රමණය වන ධාන්ය හුළං කිරීමේ උපකරණ සොයා ගැනීම.
·	කි.පූ.100 - බහු නල ඇට සිටවීමේ ක්‍රමය චීනයේ සොයා ගැනීම.
·	කි.ව.200 - මාලු ඇල්ලීමට යොදා ගන්නා රෝදය චීනයේ සොයා ගැනීම.
·	600 - චීනයේ මත් පැන් පෙරීම.
·	607- චීනයේ කහ ගඟ සහ යැංග්සි නදි යා කිරීමට විශාල ඇල මාර්ග පද්ධතියක් ගොඩනැගීම.
·	644- පර්සියානු නව නිෂ්පාදකයින් සුළං බල මැෂිමක් සංවර්ධනය කරයි. මෙය බැබිලෝනියන් වරුන්ගේ එවැනි යන්ත්‍රයට වඩා දියුණුය.
·	850 - අරාබියේ කෝපි ප්‍රයෝජනයට ගැනේ.
·	1809 - ප්‍රංශ රස කැවිලි නිෂ්පාදකයෙකු වූ නිකොලස් ෆ්‍රාන්ස්වා ඇපර්ට් ටින් කිරීමේ ක්‍රමය සොයා ගනි.
·	1837 - ජෝන් ඩියර් වානේ නගුල සොයා ගනි.
·	1863 - විවිධ රටවල් වල ඉරිඟු (කෝර්න්) වලින් සමන්විත කෝර්න් ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත් වීම.
·	1895 - එක්සත් ජනපදය සහ එක්සත් රාජධානිය පිළිවෙලින් ගෘහස්ථ හා වාණිජ ආකාර වලට ශීත කිරීම හඳුන්වා දෙන ලදි.
·	1930 - භූවිද්යා සහ කෘෂිකර්මය පිළිබඳ පළමු ගුවන් ඡායා රූප ප්‍රයෝජනයට ගැනීම.
·	1944 - මෙක්සිකෝවේ හරිත විප්ලවය ආරම්භ වෙයි.
·	2000 - ලෝකය පුරා ජාන තාක්ෂණයෙන් නවීකරණය කරන ලද වගාවන් කෙරේ.
·	2005 - එක් එක් නැවුම් පළතුරු හඳුනා ගැනීම සහ ආහාර මත ඇලවු ස්ටිකර් ඉවත් කර ඒවාෙය් සම්භවය ෙසායා ගත හැකි වන පරිදි ලේසර් කිරන සටහන් යොදා ගැනීම.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_agriculture_and_food_technology
Falck (Denmark)
අසීරු ආරම්භය - Tough beginnings
සෝෆස් ෆැල්ක් මහතාගේ මගපෙන්වීම යටතේ කෝපන්හේගන් ෆ්‍රෙඩ්රින්ස්බර්ග් යන නගරයෙහි ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායමක් ස්ථාපිත කළේය. මෙහි නිළ නාමය ලබාගත හැකි වූයේ වසර 22කට පසු බෙන්මාර්ක් ඉතිහාසයේ ඇතිවූ භිහිසුණුම ගින්නෙන් පසුවයි. 1884 ක‍්‍රිස්ටියන්බර්ග් මාලිගයේ ඇතිවූ ගින්නෙන් පසුව දිවි ගැලවී සහ අනෙකුත් බඩු බාහිරාදිය මුදවා ගැනීමට ජනතාව දැරූ අසීරු ප‍්‍රයත්නෙන් සෝෆස් ෆැල්ක් සියැසින් දුටුවේය. එහිදී වයස 19 නොයික්වූ සෝෆස් ෆැල්ක ගේ අධිශ්ඨානය වූයේ මනා ලෙස පුහුණු වූ කණ්ඩායමේ හදිසි අවස්ථාවන් වලදී සහය වීමට යෙදවීමයි. 1906 ඔක්තෝම්බර් 03 වන දින කෝපන්හෙගන් නගරයේ හදිසි ප‍්‍රතිකාර සේවාවක් ආරම්භ කලේය.
උපකාරක සේවා- Assistance
සෝෆස් ෆැල්ක් ඔහුගේ ගලවා ගැනීමේ හමුදාවේ සේවය වෙනුවෙන් මුදල් උපයාගැනීමේ මාර්ග දෙකක් ඇති බව ආරම්භයේදීම හදුනා ගන්නා ලදි. පලමු මාර්ගය වූයේ, ගින්නක් ඇතිවූ ස්ථානයට ගොස් සහය දීමෙන් පසු රක්‍ෂණ ආයතන වලින් මුදල් අයකර ගැනීමයි. සන්නිවේදනයේ පහසුව සදහා ඩෙන්මාර්ක් ගිනි නිවන මධ්‍යස්ථානයේ සිට ඔහුගේ මධ්‍යස්ථානයට සෘජු බාදක රහිත දුරතකන මාර්ගයක් සෝෆස් සතුවිය. දෙවන මාරගය ලෙස පෞද්ගලක ගනුදෙනුකරුවන්, ධනවතුන හා මැධුරු සදහා සේවා සැපයිනි. ගිනි අනතුරු පමණක් නොව කුනාටු ආදී අනෙකුත් ස්වාභාවික අනතුරු වලදීද ෆැල්ක් ඔහුගේ සහය ජනතාව වෙත ලබාදෙන ලදි. ඒ සදහා මුදල් අය කරගැනීමට ඔහු වාර්ෂික දායක මුදලක් හදුන්වාදුනි. එය ඉතා සාර්ථක ව්‍යපාරික මාර්ගයක් විය.
හදිසි අවස්ථා - Emergency
කෝපන්හේගන් හි සිවුවෙන ටෑම් සහ දුම්රිය අනතුරු වලදී තමාට සහය දක්වන ලෙස සෝෆස් ෆැල්ක් මෙට්‍රෝ දුම්රිය සමාගම සමග එකගත්වයක් ඇතිකරගන්නා ලදි. ඉන්පසුව 1907 සහ 1908 යන වර්ශ තුල පමණක් ෆැල්ක් 250 වාරයකට වඩා අනතුරු වලදී මෙට්‍රෝ දුම්රිය සමාගමට සහය සහය දී ඇත. ඔහුගේ ඊලග පියවර වූයේ ගිලන් රථ සේවයක් හදුන්වා දීමයි. 1907 ස්කැන්ඩිනේවියා හීදී ෆැල්ක් ඔවුන්ගේ මුල්ම ගිලන්රථය මිලදී ගන්නා ලදි. ඉන් පසුව 1908දී උතුරු කෝපන්හේගන් හීදී ජෙන්ටොෆ්ටෙ පලාත් පාලන අයතනය සමග ෆැල්ක් තම මුල්ම හදිසි සේවා ගිවිසුමට අත්සන් තබන ලදි. එමෙන්ම මුලු ඩෙන්මාර්කයේම 46 වෙනි රියදුරු බල පත‍්‍රය ලෙස ෆැල්ක් තම ගිලන්රථ බලපත‍්‍රය අත්පත් කරගන්නා ලදි. ගලවා ගැනීම් කණඩායම් සාර්ථක් වුවත්, ව්‍යපාරය මුල් වසර 15තුළ සාර්ථක නොවීය.
Vigerslev ආපදා - The Vigerslev disaster
1190 වර්ෂයේ ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් වලට වෙනස් වීමක් වූයේ ඩෙන්මාර්ක් ඉතිහාසයේ භිහිසුනුම දුම්රිය මාර්ග අනතුරෙනි. කෝපන්හේගන් නගරයේ අධිවේගී දුම්රිය දෙකක් ගැටීමෙනි. ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් අඛංඩව ජනතාව ගලවා ගැනීමට වෙර දැරීය. 40 දෙනෙකුගේ ජීවිත අහිමි වූ අතර ඩෙන්මාර්ක් රජය මෙම ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් වලට මූල්‍යමය ආධාර සැපයීමට එකග විය. ඔවුන් ප‍්‍රසිද්ධ වු අතර මූල්‍යමය ආධර සහ බඩු භාහිරාදිය අවශ්‍ය විය.
සොෆොස් සමාගම් උරුමය - The legacy from Sophos
සෝෆස් ෆැල්ක් පුත‍්‍රයන් වන රුඩොල්ෆ් හැරී සහ විලියම් මෙම ව්‍යපාරයට මහත් සේ හවුල් වී සිටීයි. 1926 සෝෆස්ගේ අභාවයෙන් පසුව ඔවුන් මෙම ව්‍යපාරය භාර ගත්තේය. වැඩිමහල් පුතණුවන් වූ රුඩෝල්ෆ් සහ විලියම් පොරමුණ ගත් අත්ර රුඩොල්ෆ් 1933 දී මරණයට පත්විය. විලියම් කළමණකරු වී සිටියේ 1966 ඔහුගේ මරණය සිදු වන තෙක් ෆැල්ගේ අවධානය විශිෂ්ඨ ගණයේ පාරිභෝගිකයන් සහ මහා පරිමාණ කාර්යාල දෙස යොමු වූ අතර, ඔහුගේ පුත‍්‍රයා මෙම ව්‍යපාර වෙනත් මාර්ගයක් ඔස්සේ ක‍්‍රියා කිරීමට පෙලඹින. රුඩෝල්ෆ් ෆැල්ක් වන පුත‍්‍රයා මාර්ග අනතුරු වලට, ගිනි ගැනීම්, ජලාශිත අනතුරු, හදිසි අනතුරු වලට සහය වීමට ක‍්‍රියා කල අතර මූල්‍යමය අර්බුද සහිත පවුල් ව්‍යපාර සහ කාර්යාල වලටද සහය විය. මෙම සියල්ල වාර්ෂික දායක මුදලින් පමණක් ස්ථාපිත විය.
1930 සිට 1950 තෙක් ෆැල්ක් ආයතනයේ අභිලාශය වුයේ ගිණි නිවීම් සහ ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් ස්ථාපිත කිරීමයි. මේ සදහා මූල්‍ය ආධාර ලබාදීම සිදුකරනුයේ රජයේ සහ පෞද්ගලික අංශ මගිනි. 1956 වර්ෂයේ ගිනි නිවීමේ අංශ 100ක් ඩෙන්මර්කය පුරා ආරම්භ විය. පසුව ගිලන් රථ සහ ගිනි නිවීම් අංශයන් වලින් ෆැල්ක් ආයතනය ප‍්‍රසිද්ධ විය. සාර්ථක පැවැත්මක් තිබූ ෆැල්ක් ආයතනය 1970 වර්ශයේ තෙල් අර්බුදයෙන් පීඩාවට පත්වූ ආර්ථික තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය. ෆැල්ක් ආයතනය කිසි විටෙක කිසි කෙනෙකු පොහොසත් කලේ නැත. එහෙත් එම ආයතනයේ ගුණවත් බවන දිනෙන් දින හීන වී. 1975 ආදාමය සාර්ථක වුවත් එය ප‍්‍රමාණවත් නොවීය. කුන්වන සහ හතරවන ෆැල්ක් පරම්පරාවෙන් ජනතාවට සහය වූ අතර මූල්‍යමය ආධාර සදහා අවම අවධානයක් කෙමු කෙරිණ.
Falck ආයතන අලෙවි - Falck sold
1988 වර්ශයේ බැල්ටිකා රක්‍ෂණ සමාගම ෆැල්ක් ආයතනය මිලදී ගත්තේය. මෙම රක්‍ෂණ සමාගමට උවමනා වී තිබුනේ මෙවැනි ප‍්‍රසිද්ධ සමාගමක නාමය තමන් සතු වීමයි. 1991 වර්ශයේ නෝර්වේ හි මර්ග සහය සදහා සමාගමක් ආරම්භකල ෆැල්ක් ආයතනය ස්වීඩනය ඇතුලූ යුරෝපා මහද්වීපයම තුල මෙවන් සේවාවක් ආරම්භ කිරීමට අධිශ්ඨාන කර ගත්තේය.
Falck 2004 නව පිබිදීම - The new Falck 2004
2000 වර්ශයේ ෆැල්ක් ආයතනය හමුදාවන් සමග සබදතා ඇති කර ගත්තේය. කණ්ඩායම් 4 නමින් හැදින්වූ මෙම ආයතනය ලොව දෙවන විශාල ආරක්‍ෂාව සැපයීමේ ආයතනය විය. එහි අදහස වූයේ ආරක්‍ෂාව සහ මුදවා ගැනීම යන අංශ දෙකෙන්ම එකවර ක‍්‍රියා කිරීමයි. එය සාර්ථක වූයේ මෙම දෙඅංශ වල පරමාර්ථ විවිධාකාර වීමයි. ෆැල්ක් ආයතනය විස්වාසය සහ ජනතාවට සහය වීම පදනක් කරගත් අතර ආරක්‍ෂක අංශය පාලනය සහ නිරීක්‍ෂණ මමත මත පදනම් විය.
Falck ආයතනයේ මූලික රටවල් - Major Falck countries
ඇමෙරිකාවේ 2015 අපේ‍්‍රල් වන විට සේවකයින් 4700 කට අධික සංඛ්‍යාවක් බදවා ගෙන ඇත. පෝලකන්තයේ සේවකයන් 3200ක් ස්ලොවැකියාවේ සේවකයින් 2500ක් ස්වීඩනයේ සේවකයින් 2000ක් සහ අසල්වැසි නෝර්වේ රාජ්‍යයේ සේවකයන් 400කය අධික පිරිසක් බදවාගෙන ඇත. ජර්මනියේ සේවකයන් 1700 කට අධික සේවක සංඛ්‍යාවක් සේවයේ ඇත. ලතින් ඇමරිකාවේ කොලොම්බියා, පැනමා, වෙනිසියුලා, උරුගුවේ, එල් සැල්වදෝර් සහ බ‍්‍රසීලය යන රටවල සේවකයන් 3000කට අධික පිරිසක් බදවා ගෙන ඇත.
ෆැල්ක් සමාගම ස්ථාපිත වී අති සියළු රටවල විස්තර පහත ලිගුව ඔස්සේ ලබාගත හැකිය. https://www.falck.com/en/global-presence/ මෙම Falck ආයතනය විවිධ කොටස් හතරකට බෙදා ඇත. හදිසි (ගිනි සේවා, ගිලන් රථ සේවා ආදිය), උපකාර (මාර්ගය අසබඩ සේවා, ආදිය), සුවය සේවා (සායන, වෛද්ය සහායකයන්, වෛද්යවරුන්) සහ ආරක්ෂාව සේවා (මුහුදේ හා සුළං විදුලි බලාගාරයක් අංශය සඳහා මූලික වශයෙන් ආරක්ෂාව පුහුණු).
සීමිත ඕවර් ක්‍රිකට්
සීමිත ඕවර් ක්‍රිකට් එක් දින ක්‍රිකට් ලෙසද හඳුන්වන අතර ඉතා සුළු වෙනසකින් පමණක් එය ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන් වෙනස් වේ. ටෙස්ට් සහ පළමු පන්තියේ ක්‍රිකට් තරඟ සඳහා දින පහක් පමණ ගත වේ. නමින් සඳහන් වන පරිදිම එක් කණ්ඩායමකට බෝලය පිරිනමනු ලබන්නේ සීමිත පන්දු වාර ගණනකි. කෙටි හෝ දීර්ඝ වශයෙන් එය ක්‍රීඩා කිරීමේදී පන්දු වාර ගණන 20 ත් 50 ත් අතර වේ. වැදගත් එක්දින තරඟ අන්තර්ජාතික සහ ගෘහස්ථ ක්‍රිකට් දින 2 ක් පවත්වයි. දෙවන දින අමතර දිනයක් වන අතර එදින තරඟ වාරය සම්පූර්ණ කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙනුයේ පළමු දින ප්‍රතිඵල නිකුත් කිරීමට නොහැකිවුව හොත්ය.
ඉතිහාසය
එක් දින ක්‍රිකට් 1962 මාර්තු දෙවන දින ඉංග්‍රීසි රටවල කණ්ඩායම් අතර ආරම්භ විය. ‘ලෙසෙස්ටෂයර්’, කණ්ඩායම විසින් ‘ඩ’ බිෂයර් කණ්ඩායම පරාජය කොට ම්ඩ්ලන්ඩ් නොක් අවුට් කප් තරගයේදී පන්දු වාර 65 දී ‘නෝර්දැම්ප්ටන්ෂයර්’ කණ්ඩායම විසින් නොටිගේ ‘හැම්ෂයර්’ කණ්ඩායම පරාජය කොට, ඉන්පසු ‘නෝර්දැම්ප්ටන්ෂයර්’ කණ්ඩායම විසින් සතියකට පසුව ජයග්‍රහණය කරන ලදී. ඊළඟ අවුරුද්දේදී මුල් පන්තියේ කණ්ඩායම් අතර ප්‍රථම පූර්ණ පරිමාණ එක්දින තරගය පැවැත්වුණ අතර නොක් අවුට් ජිලට් කුසලානය ‘සසෙක්ස්’ කණ්ඩායම විසින් ජයග්‍රහණය කරන ලදී. 1969 දී ක්‍රීඩක ජෝන් ‘සන්ඩේ ලීග්’ ආරම්භ කරමින් ලීග් එක් දින ක්‍රිකට් එංගලන්තයේදී ආරම්භ විය. අනුග්‍රාහකත්වය මාරුවුවත් මෙම තරග දෙකම මූලාරම්භයේ සිට සෑම තරග වාරයක්ම නොනවත්වා පවත්වා ඇත‍. ‘ නොක් අවුට් කුසලානය දැන් ‘ෆෙන්ඩිස් ප්‍රෝවිඩන්ඩ්’ කුසලානය ලෙස හැඳින්වේ. ලීග් තරගය ඉරිදා දිනවලට පමණක් සීමා වී නොමැති අතර පන්දු වාර 40 ට වැඩි තරගයක් වන මෙය වර්තමානයේදී ‘නැටිවෙස්ට් ප්‍රෝ 40’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
පළමුවන සීමිත පන්දුවාර ජාත්‍යන්තර තරගය (LOI) හෝ එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගය (ODI) 1971 දී මෙල්බර්න් හිදී පවත්වන ලද අතර සිවු වාර්ෂික ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන තරගාවලිය 1975 දී ආරම්භ විය. ලෝක ක්‍රිකට් තරගාවලියේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වර්ණවත් ඇඳුම් වැනි බොහො‍් නව්‍යකරණයන් එකතු විය. ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ව්‍යවසායක කෙරී පැකර් විසින් ක්‍රිකට් සංස්ථාවෙන් පිටත “rebel” ශ්‍රේණියක් ද පවත්වන ලදී. වැඩි විස්තර සඳහා ‘ක්‍රිකට් ඉතිහාසය බලන්න. ‘Twenty 20’ ලෙස හැඳින්වෙන එක් කණ්ඩායමකට පන්දුවාර 20 බැගින් ලැබෙන එක් දින ක්‍රිකට් තරගාවලිය ප්‍රථම වරට 2003 වර්ෂයේදී එංගලන්තයේදී පවත්වන ලදී. එය බොහෝ සෙයින් ජනප්‍රිය වූ අතර, ‘Twenty 20’ තරග කිහිපයක්ම ජාතික කණ්ඩායම් අතර පවත්වන ලදී.මෙය සාමාන්‍යය ක්‍රිකට් නීති රීතිවලට වෙනස්කම් කීපයක්ම සිදු කොට ඇත. ඒ අතර සමාන ලකුණු ලැබූ තරගවල ප්‍රථිඵල තීරණය කිරීම සඳහා එකතු කළ ‘බෝල් අවුට්’ නීතිය (පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ දඬුවම් පහරට සමාන වේ) දැක්විය හැක.
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
බුදු දහමට සබැදි ලිපි
ඉන්දියාවේ බුදු දහම
බෞද්ධ ඉතිහාස
තාරාදේවි පිළිමය
බුදුදහම පීළිබද විද්‍යාඥයින් ඉදිරිපත් කරන ලද මත බෞද්ධ පුණර්ජීවනය සහ 1915 කෝළාහලය
https://si.wikipedia.org/wiki/බෝධිඝර_හෙවත්_බෝධිගර
බවය
මහා බෝධි විහාරයේ ඉතිහාසය
සොළොස් නිධාන | Twelve Nidanas
මහා බෝසත් භූමි
https://en.wikipedia.org/wiki/Christian_symbolism#Early_Christian_symbols
Heraclitus
පට්ඨානය
සකස්කඩ
සූවිසි බුදුවරු
මූලාශ්‍ර
මනස  විඤ්ඤාණය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරණ
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත්කරගැනීම සඳහා ඡන්ද විමසීම් කෙටියෙන් ජනාධිපතිවරණ ලෙස හැඳින්වේ. විධායක ජනාධිපති වරයා තෝරාගැනීම සඳහා පවත්වන මෙය ඍජුව ජනතා පරමාධිපත්‍ය ප්‍රකාශකිරීමක් වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති
ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරණ - ශ්‍රී ලංකා
ඌර්ධවහනුක කෝඨරකය
පිරමිඩ-හැඩැති ඌර්ධවහනුක කෝඨරකය (හෝ හයිමෝ ගහ්වරය) යනු පාරනාසික කෝඨරක අතුරින් විශාලතමය වන අතර, නාසයේ  මධ්‍ය ආයනය වෙතට අපවහනය වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:හිසෙහි සහ බෙල්ලෙහි අස්ථි
මහාභාරත් (2013 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
මහාභාරත් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවෙන් විකාශය වූ ඉන්දියානු හින්දි-භාෂා මිත්‍යාමය රූපවාහිනී මාලා නාට්‍යයකි. සංස්කෘත වීර කාව්‍යයක් වන මහාභාරතය ඇසුරෙන් නිර්මිත මෙය එම නාමයම සහිත 1988 රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් ලෙස සැලකේ. මෙය විකාශය වූයේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවේ 2013 සැප්තැම්බර් 16 සිට 2014 අගෝස්තු 16 දින දක්වා ය.
මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ස්වස්ති පොඩක්ෂන්ස් සීමාසහිත පෞද්ගලික සමාගම විසිනි. මෙහි ප්‍රධාන නළු නිළියන් සැලකූ විට සෞරාභ් රාජ් ජායින් විසින් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණාගේ චරිතයත්, ෂාහීර් ෂෙයික් විසින් අර්ජුනගේ චරිතයත්, පූජා ෂර්මා විසින් ද්‍රෞපදී ලෙසත්, අහම් ෂර්මා කර්ණා ලෙසත්, ආරව් චෞධරි භීෂ්ම ලෙසත් සහ අර්පිත් රන්කා විසින් දුර්යෝධනගේ චරිතයත් නිරූපණය කරනු ලබයි.
කථාපුවත
මහාභාරත් මගින් හස්තිනාපුරයේ සිහසුන පිළිබඳ කථාපුවතක් නිරූපණය වේ. කුරු වංශිකයින් විසින් පාලනය කළ මෙම රාජධානියේ රාජ්‍යත්වය සඳහා කෞරව සහ පාණ්ඩව සොහොයුරන් අතර අරගලයක් ඇති වේ. දුර්යෝධන් සහ යුධිෂ්ඨීර් යන දෙදෙනාම සිහසුනට පළමු උරුමකරුවන් ලෙස සමසමව අයිතිවාසිකම් දක්වති. වැඩිමහල්ම පාණ්ඩවයා වන යුධිෂ්ඨිර් දුර්යෝධන්ට වඩා වයසින් වැඩි ය.
දුර්වාස ඍෂිවරයා විසින් කුන්ති හට වරයක් ලබා දෙයි. මෙම වරය අනුව ඇයට ඕනෑම දේවතාවකු වෙනුවෙන් යැදීමෙන් එම දේවාතාවාට දාව දරුවකු ලබාගත හැකි ය. කුතුහලයෙන් යුතුව මෙම වරය අත්හදා බැලීමට සිතන කුන්ති සූර්ය දෙවියන් වෙනුවෙන් යාඥා කරමින් මන්ත්‍රය පවසයි. එවිට ඇයට කර්ණා නම් පුත්‍රයකු හිමි වේ. මේ වනවිටත් අවිවාහක තරුණියක වූ හෙයින් කුන්ති, එම දරුවාව ගංගා නදියේ පා කර හරින්නේ දැඩි සිතකින් යුතුව ය. එසේ සිදුකරන්නේ විවාහයට පෙර දරුවකු සිටීමෙන් ඇයට සිදුවන නින්දාව වළක්වා ගැනීමට ය. පණ්ඩු සමග විවාහ වීමෙන් පසු, කුන්ති සෙසු දෙවිවරුන්ට යාඥා කොට ඔවුන්ගෙන් යුධිෂ්ඨීර්, භීම, අර්ජුන්, නකුල් සහ සහදේව් යන පුතුන් ලබාගත්තා ය. කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයේ අවසානය වනතෙක්ම කිසිදු පාණ්ඩවයකු හෝ කර්ණ හෝ කර්ණගේ සැබෑ අනන්‍යතාව දැනසිටියේ නැත. සිය දිවිය පුරාම අවාසනාව වෙනුවෙන් කර්ණ සටන් වැදුණු අතර, ඔහුව යුධ රිය ධාවකයකුගේ පුත්‍රයකු ලෙස සලකා අපහාස කිරීම සිදු විය. (ගංගා නදියේ පාවෙමින් සිටි කර්ණ බිළිඳාව තමන්ගේම දරුවකු ලෙස හදාවඩාගන්නා ලද්දේ ආදිරථ නැමැති රිය ධාවකයා සහ ඔහුගේ භාර්යාව වූ රාධා විසිනි) කර්ණහට උපකාර කළ එකම පුද්ගලයා නම්, පාණ්ඩවයන්ගේ පරම සතුරා වූ දුර්යෝධන් ය. පාණ්ඩවයින් පවා ඔහු දක්ෂ දුනුවායකු නමුත් පහත් ජන්මය සලකා පරිභව කොට තිබේ. මේ නිසා කර්ණ සිය දිවිය ඇති තෙක් දුර්යෝධන්ව ආරක්ෂා කිරීමට ප්‍රතිඥා දෙයි. ඔහු කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයේ දී පාණ්ඩවයන්ට එරෙහිව සටන් වැදුණේ ය.
මැරතන්
thumb|නුතන - දවස මැරතන් ධාවකයින්
මහාභාරත් (2013 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
කථාපුවත
තමන් රැවටුණු බව ශකුණිහට හැඟී ගියේ ය. මේ නිසා ඔහු තමන් කුරු වංශය විනාශ කරන බවට දිවුරාගත්තේ ය. ඔහු නව යොවුන් වියේ පසුවූ ඛෞරවයන් (ධ්‍රැතරාෂ්ට්‍රගේ පුතුන්) සහ පාණ්ඩවයින් (පණ්ඩුගේ පුත්‍රයින්) අතර කුඩා කලසිටම ද්වේශයේ බීජ වපුරන්නට වූයේ දුර්යෝධන්ගේ මනසට විෂ පොවමිනි. මෙලෙසින් ඔහු වැඩිමහල්ම කෞරවයා පාණ්ඩවයන්ට එරෙහිව විරසක කළේ ය.
මැරතන්
මැරතන් යනු දීර්ඝ දුරක් ධාවනය කරන ඉසව්වකි. ඒ සඳහා සම්මත දුර වනුයේ මීටර් 42195කි. (සැතපුම්26 යාර 385) සාමාන්‍ය‍යෙන් මෙය මාර්ග ධාවන තරඟයකි. පුරාවෘත්තයට අනුව මෙම ධාවන තරඟයට මැරතන් යන නම ලැබුනේ පණිවිඩ කරුවකු ලෙස මැරතන් යුද්ධයේදී ක්‍රියාකල ග්‍රීක සොල්දාදුවකු වන "පිහිඩිපීඩ්" නිසාය. ප්‍රථමයෙන්ම 1896 දී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවලට මැරතන් ධාවන තරඟය එක් වූ නමුත් මේ සඳහා දුර ප්‍රමාණය ප්‍රමිතිගත කරන ලද්දේ 1921 දීය. අවුරුද්දක් තුළ දී මැරතන් ධාවන තරඟ 800කට වඩා ලොව පුරා පවත්වනු ලබයි. ඒවාට තරඟකරුවන් විශාල ප්‍රමාණයක් විනෝදය පිණිස සහභාගී වේ. විශාල මැරතන් තරඟ සඳහා දස දහස් ගණන් පිරිසකට වුවද සහභාගී විය හැක.
මහාභාරත් (2013 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
කථාපුවත
කුරුක්ෂේත්‍ර යුද්ධයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් ශ්‍රී ක්‍රිෂ්ණා සිය පාණ්ඩව මස්සිනා වූ අර්ජුනහට භගවද් ගීතාව බෙදා දෙන ලදී. මෙම සටනේ දී භීෂ්ම, කර්ණ ඇතුළු බොහෝදෙනකු මරණයට පත් විය. ධ්‍රැතරාෂ්ට්‍ර සහ ගන්ධාරිගේ සියලුම පුතුන් මියගියේ ය.
මැරතන්
ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
මහාභාරත් (2013 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
නිෂ්පාදනය සහ ප්‍රවර්ධනය
ස්ටාර් ආයතනය විසින් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 100ක (ඇ.ඩො. මිලියන 15) මුදලක් සහ මෙහි අලෙවිකරණය සඳහා තවත් ඉන්දියානු රුපියල් කෝටි 20ක (ඇ.ඩො. මිලියන 3.1) මුදලක් වැය කළේ මෙය ඉන්දියාවේ වියදම් අධිකම රූපවාහිනී කතාමාලාව බවට පත්කරමිනි.
උබුන්ටු
උබුන්ටු ලෙස හැඳින්වෙන්නේ:
මහාභාරත් (2013 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
නිෂ්පාදනය සහ ප්‍රවර්ධනය
නිෂ්පාදක සිද්ධාර්ත් තිවාරි අනුව තිවාරි විසින් අධ්‍යක්ෂනය කළ ද්‍රෞපදී චීර් හරන් (සළු ඉවත් කිරීමේ) දර්ශනය රූගත කිරීමට දින විස්සක් ගත විය.
පිළිගැනීම සහ බලපෑම
Rediff වෙනුවෙන් නිෂි තිවාරි රචනා කොට ඇත්තේ, "මෙමගින් රචකයාගේ ගුණාත්මකභාවය නිරූපණය වන අතර, ප්‍රවීණ රංගන ශිල්පීන් විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කිරීමත් නිසා අප අතර තවත් ජයග්‍රාහකයකු වේ". DNA විසින් මෙහි වස්ත්‍ර, දර්ශන සහ රාජ් මෝහන් සිංහා විසින් ලබාදුන් ක්‍රිෂ්ණාගේ බටනලා තේමාව අගය කොට ඇත. එසේම CGI විශේෂ ප්‍රයෝග බොහෝමයක් අගය කොට ඇතිමුත්, කථාවේ වේගය වැඩි බව පවසා තිබේ.
Iමෙහි ආරම්භක දර්ශනය ජනයා මිලියන 8.4ක පමණ පිරිසක් විසින් නරඹා තිබේ. මෙම කතාමාලාව ඉන්දියාවේ පසුගිය වර්ෂ තුන තුළ ඉහළ ප්‍රතිචාර ලත් සතියේ මිත්‍යාමය වැඩසටහන බවට පත් විය.
2013 දෙසැම්බර් 1 සතියේ මෙය ලද ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිචාර ප්‍රමාණය 9,801 TVTs වේ. දාදු කැට ක්‍රීඩාව සහ ද්‍රෞපදීගේ සළු හරණය විකාශය වූ කථාංග මහාභාරත්ව උච්චතම ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිශතය හිමි කරගත්තේ ය. (10TVTs.4 TVM)
2013 ස්ටාර් ගිල්ඩ් සම්මාන උළෙලේ දී හොඳම නාට්‍යයට හිමි සන්නාමය ඇතුළු සම්මාන ගණනාවක් මෙයට හිමි විය. 2014 ඉන්දියානු ටෙල්ලි සම්මාන උළෙලේ දී සහාය චරිතයක හොඳම නළුවා (නාට්‍ය) සම්මානය මෙහි කර්ණාගේ චරිතය නිරූපණය කළ අහම් ෂර්මාට හිමි විය. එසේම ඍණාත්මක චරිතයක නළුවා සම්මානය ප්‍රණීත් භාට් හට හිමි විය. මීට අමතරව මෙහි නිර්මාණ කණ්ඩායම රූපවාහිනී වැඩසටහනක් සඳහා හොඳම වස්ත්‍ර, හොඳම රංග රචනා ශිල්පී සහ හොඳම මෝස්තර නිර්මාණ ශිල්පී යන සම්මාන ද හිමිකරගත්තේ ය.
මෙම කතාමාලාව බෙංගාලි, මරාථි, ඕරියා, මලයාලම්, දෙමළ සහ තෙලිඟු ඇතුළු භාෂා ගණනාවකින් හඬකැවිණි.
ඉන්දුනීසියාව තුළ ඉන්දුනීසියානු බසින් හඬකවන ලද මෙම නාට්‍යය 2014 මාර්තු මාසයේ සිට antv නාළිකාවෙන් විකාශය විය. මහාභාරත්හි රංගන ශිල්පීන්හට ජකර්තා සහ බාලි යන ප්‍රදේශවල රසික හමුවක් පැවැත්වීමට ද ආරාධනා කෙරිණි. 2014දී ද ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා පුවත්පත වාර්තා කළේ මෙහි ප්‍රධාන රංගන ශිල්පීන් ඉන්දුනීසියාව වෙත පැමිණීමටආරාධනා කිරීමට තරම් සුවිසල් රසික අනුගමනයක් පැවති බවයි. මහාභාරත්හි ප්‍රධාන රංගන ශිල්පීන් 2014 වර්ෂයේ දී "Mahabharat Show: Fan Meeting Tour" නම් ප්‍රසංගයක් ද පවත්වා ඇත.
2015 දෙසැම්බර් 6 සිට ඉංග්‍රීසි උපසිරැසි සමග මෙහි මුල් සංස්කරණය මොරිෂස්හි MBC Digital 4 නාළිකාවෙන් සෑම ඉරිදා දිනකම විකාශය විය. 2014 වර්ෂයේ දී සිංහල බසින් හඬකවන ලද මෙම කතාමාලාව මහාභාරත් යන නාමයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වර්ණවාහිනී නාළිකාව මගින් සතියේ දිනවල විකාශය කරන ලදී.
තායිලන්තයේ දී තායි බසින් හඬකවන ලද මෙම මාලානාට්‍යය චැනල් 5 නාළිකාව ඔස්සේ 2016 ජනවාරි 2 සිට විකාශය වීම ඇරඹිණි.
ඒ. එච්. ද සිල්වා
'''ඒ. එච්. ද සිල්වා''' ලංකා නීතීඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් විය. ඔහු 1960 සිට 1964 දක්වා පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් සහ ලංකා නීති විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු බලපිටියේ සහ ගාල්ලේ ප්‍රොක්ටර්වරයෙකු ලෙස තම පියාගේ පුහුණුව භාර ගත්තේය. ඔහු සී.පී. ද සිල්වා සහ මෙරිල් ද සිල්වාගේ සහෝදරයා මෙන්ම කොල්වින් ආර්. ද සිල්වාගේ ඥාති සොහොයුරා ද විය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Date of death missing
යි යි
යි යි ( කොරියානු: 이이; හන්ජා: 李珥 ; දෙසැම්බර් 26, 1536 - පෙබරවාරි 27, 1584) යනු ජොසොන් රාජවංශයේ කොරියානු දාර්ශනිකයෙක්, ලේඛකයෙක් සහ කොන්ෆියුසියානු විශාරදයෙකි. යී යි බොහෝ විට ඔහුගේ පෑන නම යුල්ගොක් (" චෙස්ට්නට් නිම්නය") මගින් හඳුන්වනු ලැබේ. ඔහු දේශපාලකයෙකු ද වූ අතර  ජෝ ග්වං-ජෝගේ ශාස්ත්‍රීය අනුප්‍රාප්තිකයා ද විය.
ජීවිතය
මාස්ටර් යී 1536 දෙසැම්බර් 26 දින ගංග්වොන් පළාතේ ගංනියුං හි ඩියොක්සු යි වංශයේ (덕수 이씨, 德水 李氏) උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා සිව්වන රාජ්‍ය මන්ත්‍රීවරයෙක් ( jwachanseong, 좌찬성) Yi Won-su, සහ ඔහුගේ මව, ෂින් සයිම්දම්, දක්ෂ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු සහ අක්ෂර වින්‍යාස ශිල්පිනියකි. ඔහු 1549 සිට 1551 දක්වා අගමැති වූ යී ගීගේ මුණුපුරා විය. ඔහුගේ මුල් අවදියේදී ඔහු ජෝ ග්වං-ජෝගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ බේක් ඉන්-ජියෝල්ගේ ශිෂ්‍යයෙකි. වයස අවුරුදු හත වන විට ඔහු කොන්ෆියුසියස් සම්භාව්‍ය පිළිබඳ පාඩම් අවසන් කර ඇති අතර වයස අවුරුදු 13 දී සිවිල් සේවා සාහිත්‍ය විභාගය සමත් වූ බව කියනු ලැබේ. යී මම ඔහුට වයස අවුරුදු 16 දී ඔහුගේ මවගේ අභාවයෙන් පසු කුම්ගං-සාන් හි හුදෙකලා වී වසර 3 ක් නැවතී බුදුදහම ඉගෙන ගත්තෙමි. ඔහු වයස අවුරුදු 20 දී කඳුකරයෙන් පිටව ගොස් කොන්ෆියුෂියානුවාදය හැදෑරීමට කැප විය.
ඔහු වයස අවුරුදු 22 හමාරක දී විවාහ වූ අතර, ඊළඟ වසරේ යි හ්වාන්ග් හමුවීමට ඩොසාන් වෙත ගියේය. ඔහු Cheondochaek (hangul:천도책, hanja: 天道策, "Book on the Way of Heaven") නම් වූ ජයග්‍රාහී නිබන්ධනය සමඟින් විශේෂ විභාග ඉහළ ගෞරව සහිතව සමත් විය, එය ඉතිහාසය සහ ඔහුගේ දැනුම ප්‍රදර්ශනය කරමින් සාහිත්‍ය විශිෂ්ට කෘතියක් ලෙස පුළුල් ලෙස සැලකේ. දේශපාලනය පිළිබඳ කොන්ෆියුෂියානු දර්ශනය, සහ තාඕවාදය පිළිබඳ ඔහුගේ ගැඹුරු දැනුම පිළිබිඹු කරයි. ඔහු අඛණ්ඩව 9 වතාවක් සිවිල් විභාග සඳහා ඉහළම ගෞරව ලබා ගත්තේය. ඔහුගේ පියා වයස අවුරුදු 26 දී මිය ගියේය. ඔහු වයස අවුරුදු 29 සිට රජයේ විවිධ තනතුරු වල සේවය කළ අතර, 1568 දී seojanggwan (hangul: 서장관, hanja: 書狀官, ලේඛන නිලධාරි) ලෙසින් මිං රාජ්‍යයට ගියේය. ඔහු Myeongjong Anals ලිවීමට ද සහභාගී වූ අතර, 34 දී, ධර්මිෂ්ඨ රජයක් සාක්ෂාත් කර ගත හැකි බවට ඔහුගේ විශ්වාසය පැහැදිලි කිරීම සඳහා කැප වූ ලිපි එකොළහකින් යුත් දේශපාලන අනුස්මරණයක් වන Dongho Mundap ලියා ඇත.
වසර ගණනාවක් පුරා විවිධ කාර්යාලවල ඔහු ලැබූ අතිවිශාල අත්දැකීම් හේතුවෙන්, දේශපාලනය පිළිබඳ පුළුල් දැක්මක් ලබා ගැනීමට යී මට හැකි වූ අතර රජුගේ ගැඹුරු විශ්වාසය සමඟ, වයස අවුරුදු 40 වන විට දේශපාලනයේ කේන්ද්‍රීය චරිතයක් බවට පත්විය. ඔහුගේ බොහෝ ලියකියවිලි සහ නිබන්ධන රාජකීය අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලද නමුත් 1576 දී දේශපාලන ගැටුම් උත්සන්න වූ විට, ඔහුගේ උත්සාහය අසාර්ථක වූ අතර ඔහු ආපසු නිවසට පැමිණියේය. ආපසු පැමිණීමෙන් පසු, ඔහු තම ගෝලයන්ගේ අධ්‍යයනයට හා අධ්‍යාපනයට තම කාලය කැප කළ අතර පොත් කිහිපයක් ලියා ඇත.
පුරාවෘත්තයට අනුව, ඔහු තම ජීවිත කාලය තුළ ඉම්ජින් ගඟේ බලකොටුව අසල මණ්ඩපයක් ඉදිකර ඇති අතර, රජුට මඟ පෙන්වන ආලෝකයක් සැපයීම සඳහා සෝල් සිට උතුරට පලා යාමට සිදු වූ විට එය ගිනිබත් කරන ලෙස ඔහුගේ උරුමක්කාරයින්ට උපදෙස් දුන්නේය. මෙය සිදු වූයේ ඉම්ජින් යුද්ධයේදී Hideyoshi ගේ කොරියාවේ ආක්‍රමණ වලදීය.
ඉගැන්වීම්
මාස්ටර් යී මම දාර්ශනිකයෙකු ලෙස පමණක් නොව සමාජ ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකු ලෙසද ප්‍රසිද්ධ විය. ඔහු යි හ්වාං විසින් අනුගමනය කරන ලද ද්විත්වවාදී නව-කොන්ෆියුෂියානු ඉගැන්වීම් සමඟ සම්පුර්ණයෙන්ම එකඟ නොවීය. ඔහුගේ නව-කොන්ෆියුසියස්වාදය පිළිබඳ පාසල වඩාත් සංයුක්ත, ද්‍රව්‍යමය මූලද්‍රව්‍ය කෙරෙහි අවධාරණය කළේය. අභ්‍යන්තර අධ්‍යාත්මික සංජානනයට වඩා, මෙම ප්‍රායෝගික හා ප්‍රායෝගික ප්‍රවේශය බාහිර අත්දැකීම් සහ ඉගෙනීම අගය කළේය. දේශපාලනයේ නියැලීමෙන් සතුටක් නොලැබූ යි හ්වාං මෙන් නොව, යි මම රජයේ පරිපාලනයට කොන්ෆියුෂියානු සාරධර්ම සහ මූලධර්ම ක්‍රියාත්මක කිරීම වැදගත් යැයි සිතූ ක්‍රියාකාරී නිලධාරියෙකි. නිසි පරිපාලනයේ පදනම ලෙස ඔහු ඍෂි ඉගෙනීම සහ ස්වයං වගාව අවධාරණය කළේය.
යී යි ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ ඔහුගේ දුරදක්නා නුවණින් සිදුවිය හැකි ජපන් ප්‍රහාරයකට එරෙහිව හමුදාව කෙටුම්පත් කර ශක්තිමත් කිරීමට ඔහු යෝජනා කළේය. ඔහුගේ යෝජනාව මධ්‍යම රජය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ඉම්ජින් යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර ඔහු පසුව මිය ගියේය.
තෝරාගත් කෘති
මේවා යී යි ගේ ප්‍රකාශිත ලේඛන කිහිපයකි :
උරුමය
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/5000_won_serieV_obverse.jpeg/250px-5000_won_serieV_obverse.jpeg|දකුණ|thumb|250x250පික්| දැනට සංසරණය වන 5,000 වොන් නෝට්ටුවේ Yi I මධ්‍යම සෝල් හි පිහිටි වීදියක් වන යුල්ගොංනෝ ඔහුගේ නමින් නම් කර ඇත,  ඔහු දකුණු කොරියානු වොන් 5,000 නෝට්ටුවේ නිරූපණය කර ඇත. ටයිකොන්-ඩෝ රටාව යූල්-ගොක් ද ඔහුට ගෞරවයක් ලෙස නම් කරන ලදී. නිල් ටැගය සහිත 5 වන කුප් හරිත තීරයේ සිට 4 වන කුප් නිල් පටිය දක්වා ඉදිරියට යාමට අවශ්‍ය රටාව මෙයයි. මෙම රටාවේ චලනයන් 38 ක් 38 වන අංශක අක්ෂාංශ මත ඔහුගේ උපන් ස්ථානයට යොමු කරයි. දකුණු කොරියානු හමුදාවේ නවීකරණ ව්‍යාපෘතියක් වන "යූල්ගොක් ව්‍යාපෘතිය" ඔහුගේ නමින් ද නම් කර ඇත.
ධ්‍රැපද්
- ගෞඩි වාණි - නෞභාර වාණි -ඩාගුර් වාණි -ඛණ්ඩාර් වාණි නම් කුලයන් ය.
කියුබා දූපත
කියුබාව සහ ඇ.එ.ජනපදයට අයත් ග්වන්ටානමෝ බොක්ක ප්‍රදේශය මෙම දූපතේ පිහිටා ඇත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:කියුබාව ප්‍රවර්ගය:බටහිර ඉන්දීය කොදෙවු
හොන්ඩූරස්
හොන්ඩූරස් යනු මධ්‍යම ඇමරිකාවේ පිහිටි ජනරජයක් වේ. (වර්තමානයෙහි බෙස්ලි නමින් හඳුන්වනු ලබන) බ්‍රිතාන්‍ය රාජ්‍යය, හොන්ඩූරස් රාජ්‍යයෙන් වෙන්ව හඳුනාගැනීමට හැකි වනු පිණිස අතීතයෙහි එරට නම් කරන ලද්දේ 'ස්පාඤ්ඤය හොන්ඩූරස්" යනුවෙනි. මෙරටෙහි දේශසීමාවන් වනුයේ බටහිරින් ගෝතමාලාව, නිරිත දිගින් එල් සැල්වදෝරය, ගිණිකොණට නිකරගුවාව, දකුණින් පැසිපික් සාගරය, ෆොන්සේකා බොක්ක, (Gulf of  fonseka) සහ උතුරින් කැරිබියන් මුහුදෙහි විශාල මුහුදු තුඩුව වන හොන්ඩූරස් බොක්ක යනාදි වශයෙනි.
මෙරටෙහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි‍.මි. 1 12,000 ට මදක් වැඩි වේ. ඇස්තමේන්තු ගත ජනගහනය මිලියන 8 කට ආසන්න වේ. මෙහි අගනුවර ‍'ටෙගුසිගල්පා' (Tegusigalpa) නම් වේ.
සූරිය අරණ (චිත්‍රපටිය)
සූරිය අරණයනු 2004 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ, සෝමරත්න දිසානායක විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සිංහල චිත්‍රපටයකි. මෙරට පවත්වන ජනාධිපති සම්මාන උළෙලදී (Presidential Film Awards), සූරිය අරණ චිත්‍රපටිය සම්මාන 10කින් පිදුම් ලත් බව සඳහන් වෙයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2004 චිත්‍රපටි ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටි-ශ්‍රී ලංකා
රාම් මෝහන් රායි
රාජා රාම් මෝහන් රායි (1772  මැයි 22 - 1833 සැප්තැම්බර් 27) යනු ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ සමාජ-ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ ව්‍යාපාරයක් වන බ්‍රහ්ම සමාජයේ පූර්වගාමියා වූ 1828 දී බ්‍රහ්ම සභාවේ නිර්මාතෘවරයෙකු වූ ඉන්දියානු ප්‍රතිසංස්කරණවාදියෙකි. මෝගල් අධිරාජ්‍යයා වූ II අක්බර් විසින් ඔහුට රාජා පදවිය ලබා දෙන ලදී. ඔහුගේ බලපෑම දේශපාලනය, රාජ්‍ය පරිපාලනය, අධ්‍යාපනය සහ ආගම යන ක්ෂේත්‍රවල දක්නට ලැබිණි. සති සහ ළමා විවාහ තුරන් කිරීමට ඔහු ගත් උත්සාහයන් සඳහා ඔහු ප්‍රසිද්ධ විය. රායි බොහෝ ඉතිහාසඥයින් විසින් "ඉන්දියානු පුනරුදයේ පියා" ලෙස සැලකේ.
2004 දී, රායි BBC හි සර්වකාලීන හොඳම බෙංගාලයා පිළිබඳ ඡන්ද විමසීමේ අංක 10 ස්ථානයට පත්විය.
ගාමිණි විද්‍යාලය, තිබ්බොටුගොඩ
තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණි විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, තිබ්බොටුගොඩ ගණේමුල්ල නගරයේ සිට 278 ජා ඇල බස් මාර්ගයේ කිලෝ මීටර් එකහමාරක් පපමණ දුරකින් පිහිටා ඇති මිශ්‍ර කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයකි.
පිහිටිම
ගණේමුල්ල නගරයේ සිට 278 ජාඇල බස් මාර්ගයේ කිලෝ මිටර් එකහ මාරක් පමණ දුරකින් ගිබ්බොටුගොඩ ග්‍රාමය මධ්‍යෙය් මෙම පාසැල පිහිටා ඇත.
අධ්‍යාපන පලාපය
බස්නාහිර පලාතට අයත් ගම්පහ අධ්‍යාපන කලාපයේ ගම්පහ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයට අයත් මිශ්‍ර පාසැලක් වේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
වලස්මුල්ල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
ජාතික ක්‍රීඩාව
ජාතික ක්‍රීඩාවක් යනු සංස්කෘතිය තුළ අන්තර්ගත ජනප්‍රිය කොටසක් හෝ රටක හෝ ජාතියකට වඩාත්ම ජනප්‍රිය ක්‍රීඩාව ලෙස සලකනු ලැබේ. ඇමෙරිකානු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි ‘ජාතික විනෝදාංශය’ යන යෙදුම බහුලව භාවිතා වේ.
රජය නිල නියෝගයක් නිකුත්කිරීම නිසා
සමහර රටවල කිසියම් ක්‍රීඩාවක් රජයේ නියෝගය පරිදි නිල ජාතික විනෝදාංශය බවට පත්විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව මෙන්ම කැනඩාවේ ලැක් රෝස් හා අයිස් හොකී ක්‍රීඩා දැක්විය හැකිය.
(1994) ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ බේස්බෝල් ක්‍රීඩාව සහ ජපානයේ සුමෝ පොර වැනි දීර්ඝ ඉතිහාසයකින් යුත් ක්‍රීඩා ඇති අනෙකුත් රටවල එම ක්‍රීඩාව නිළ නොවන “නිල” ජාතික විනෝදාංශය ලෙස සාමාන්‍යයෙන් සලකනු ලැබේ. මෙම ලිපිය සාමාන්‍යයෙන් සියලුම රටවල ක්‍රීඩාවට ඇති ජනප්‍රියත්වය සලකා නිර්මණය කරන ලදී.
සැප්ලින් ගුවන් නැව
thumb|right| [[ලුෆ්ට්ෂිෆ්බව් සැප්ලින් |සැප්ලින් සමාගම විසින් තැනුනු එජ නාවුක හමුදා ගුවන් නැවක්වූ යූඑස්එස් ලොස් ඇන්ජලීස්]] සැප්ලින් ගුවන් නැවක් යනු, 20 වන සියවස මුල් භාගයේදී දෘඩ ගුවන් නැව් ප්‍රවර්ධනය පිළිබඳ පුරෝගාමී වූ  ජර්මානු සිටුවරයෙක් වූ ෆර්ඩිනැන්ඩ් වොන් සැප්ලින් අනුව යමින් නම් කෙරුණු දෘඩ ගුවන් නැව් වර්ගයකි. සැප්ලින්ගේ අදහස් මුලින්ම ක්‍රමවත්ව එළිදැක්වුනේ 1874දී වන අතර සවිස්තර ප්‍රවර්ධනය සිදුවූයේ 1893 වසරෙහිදීය. ජර්මනිය තුල ස්වාධිකාර (පේටන්ට්) බලපත්‍ර 1895දී නිකුත් කෙරුණු අතර එක්සත් ජනපදය තුල 1895 දී නිකුත් කෙරිණි. සැප්ලින් සැලසුමෙහි කැපී පෙනෙන සඵලත්වයෙන් පසුව, දෘඩ ගුවන් නැව් හැඳින්වීමට පොදු වචනයක් ලෙසින් සැප්ලින් යන පදය භාවිතා වීම ඇරඹිණි.වාණිජ වශයෙන් සැප්ලින් ගුවන්ගත කෙරුම 1910දී පළමුව සිදු කළේ  ඩොයිච ලුෆ්ට්ෂිෆාර්ට්ස්-අගීව් (DELAG) සමාගම විසින් වන අතර, එය ලොව පළමු ආදායම් ලැබූ ගුවන්ගමන් සමාගම විය. 1914-මැද භාගය වන විට, DELAG විසින් ගුවන්ගමන් 1,500  තුල ගාස්තු-ගෙවූ මගීන් 10,000 අධික සංඛ්‍යාවක් රැගෙන ගොස් තිබුණි. පළමු ලෝක යුද්ධය තුලදී ජර්මානු හමුදාව විසින් බෝම්බ හෙලීමේ සහ ඔත්තු බැලීමේ ගුවන් නැව් ලෙසින් පුළුල් භාවිතයක සැප්ලින් යෙදවූ අතර, බ්‍රිතාන්‍යය වෙත සිදු කල ගුවන් ප්‍රහාර තුලදී  500 අධික ජනයා මරණයට පක් විය.
කුර්සුස් ඔනෝරුම්
කුර්සුස් ඔනෝරුම් (ලතින්: "නිල අනුක්‍රමය") රෝමානු ජනරජයෙහි සහ මුල්-කාලීන රෝමානු අධිරාජ්‍යයෙහි නැගී ආ දේශපාලනඥයන් විසින් දැරූ රජයේ නිලතල පිළිබඳ අන්‍රප්‍රාප්තික පිළිවෙල විය. එය සැලසුම් කර තිබුණේ සෙනෙට් මන්ත්‍රීමය තරාතිරම දැරූ පිරිමින් සඳහාය. කුර්සුස් ඔනෝරුම් සමන්විත වී තිබුණේ හමුදාමය සහ දේශපාලනමය පරිපාලන තනතුරු මිශුණයක් වෙතිනි. සෑම නිලයක් සඳහාම තෝරා පත් කර ගැනීම සඳහා අවම වයසක් කිබුණි. අනුක්‍රමික නිලයන් දැරීම අතර ගත විය යුතු අවම කාල පරාසයන්ද යම් නිලයක් කිහිපවිටක් දැරීම තහනම් කෙරුණු නීතිද තිබුණි.
ශ්‍රී ලංකාවේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව දැක්වීමේදී එය මාතලේ, ගලේවල, නාඋල හා විල්ගමුව යන අධ්‍යාපන කලාප වලට අදාල රජයේ පාසැල් ලැයිස්තු වශයෙන් වෙන් වෙන් වශයෙන් දැක්විය හැකිය.
මාතලේ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 30 කින් සමන්විත වන මාතලේ අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
යටවත්ත අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 17 කින් සමන්විත වන යටවත්ත අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
උකුවෙල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
පාසැල් 36 කින් සමන්විත වන උකුවෙල අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
ගලේවල අධ්‍යාපන කලාපය
මෙම කලාපය ගලේවල, දඹුල්ල හා පල්ලෙපොල යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 101 වෙයි.