cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මාලන් වොන් හාට්
දෑබැඳි ක්‍රිකට් දිවිය
හේ 2020 පෙබරවාරියේ දකුණු අප්රිකාවේ පැවැති පනස් විය ඉක්මවූවනගේ ක්‍රිකට් ලෝ කුසලානය සඳහා වන ශ්‍රී ලංකා සංචිතයට නම් විණි. කෙ සේ වුව ද, කිරුළස් වයිරස වසංගතය හෙයින් තුන් වන වටයේ අතරතුර සිටැ තරගවැල ඉදිරියට නොපැවැත්විණ.
තැනැති දිවිය
වොන් හාට් මහනුවර ශාන්ත අන්තෝනි විදුහලේ ආදි සිසුවෙකි. හේ හිටපු සිරි ලක් ක්‍රිකට් නයු මාවන් අතපත්තුගේ නෑ සොයුරෙකි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1965 උපත්
ශෝභන මාලිගාව
සිංහල බෞද්ධ උරුමය හා අයිතිවාසිකම් රැක ගැනීමට පෙරමුණ ගැනීම නිසා ජනතාව සංවිධානය කොට ඔවුන්ට කරුණු අවබෝධ කරලීමට එතුමා ගම් දනව් පුරා සැරිසැරුවේ ය.එලෙස ගමන් කීරීම සදහා සකස් කළ 'ශෝභන මාලිගාව' නමින් හැදින්වුණු රථයෙහි නැගී දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල සංචාරය කළ එතුමා නිද්‍රෝපගත ව සිටි සිංහල බෞද්ධයන් දේශීය චාරිත්‍රවලට අනුව හැඩගස්වන්නට මහත් වෙහෙසක් දැරී ය.
තුඩුගල ඇල්ල
තුඩුගල ඇල්ල ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ තුඩුගල ප්‍රදේශයේ පිහිටා තිබේ. උස ප්‍රමාණය අනූව මෙම දියඇල්ල මෙරට 268වන උසම දියඇල්ල ලෙස සැළකේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දිය ඇලි
ඊජිප්තුවෙහි දෙවන රාජවංශය
පුරාතන ඊජිප්තුවේ දෙවන රාජවංශය (හෙවත් රාජවංශය II, ක්‍රි.පූ. 2890 පමණ - ක්‍රි.පූ. 2686 පමණ ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තු පෞරාණික යුගයේ පැවති රාජවංශ ද්විත්වය අතුරින් දෙවැන්නයි. මෙකල රජයේ සිහසුන තිනිස් වටා කේන්ද්‍රගත විණි. මෙහි අවසන් පාලකයා වූ ඛාසෙඛෙම්වි දක්වා කාලය තුළ මෙම යුගය පුරාතන ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ අප්‍රකටම කාල පරිච්ඡේදවලින් එකක් ලෙස සැලකේ.
මෙම රාජවංශය පිළිබඳ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අල්ප වුව ද, පළමු සහ තෙවන රාජවංශ හා සැසඳීමේ දී, දෙවන රාජවංශ සමය තුළ වැදගත් ආයතනික සහ ආර්ථික සංවර්ධනයන් සිදුව ඇති බව පෙනේ.
පාලකයින්
දෙවන රාජවංශයේ සැබෑ පාලකයින්ගේ නම් මතභේදයට තුඩු දී ඇත. මෙහි පළමු පාරාවෝවරුන් පස්දෙනා සඳහා සාක්ෂි මත සාධාරණ එකඟත්වයකට පැමිණ ඇත. ඊජිප්තු ඉතිහාසයේ මෙම රාජවංශයේ හඳුනාගත් පාලකයින් පහත දැක්වේ:
කෙසේනමුත්, අනතුරුව පැමිණි පාලකයින් දෙදෙනා හෝ තිදෙනාගේ අනන්‍යතාව අපැහැදිළි ය. ඇතැම්විට මේ ඔවුන්ගේ හොරස් නාමය හෝ නෙබ්ටි නාමය විය හැකි අතර නැතහොත් ඔවුන්ගේ උපන් නාමයන් විය හැක. මොවුන් වෙන් වෙන් පුද්ගලයින් හෝ ජනප්‍රවාදගත පාලකයින් ද යන්න පැහැදිළිව නොදනී. පහත වම්පස දැක්වෙන්නේ බොහෝ ඊජිප්තුවේදීන් විසින් මෙම රාජවංශයට අයත් යැයි සලකන පාලකයින් ය. දකුණු පසින් මැනතෝගේ ඊජිප්ටිකා ග්‍රන්ථයේ සඳහන් නම් දැක්වේ:
මෙහි අවසන් පාලකයා පිළිබඳ පහත පරිදි එකඟතාවයකට පැමිණිය හැක:
මැනතෝ විසින් මෙම රාජවංශයේ අගනුවර පළමු රාජවංශයේ අගනුවර වූ තිනිස්ම බව සඳහන් කළ ද, අවම වශයෙන් පළමු රජුන් තිදෙනාව සකාරාහි භූමදානය කොට ඇති හෙයින්, බලය මෙම්ෆිස්හි කේන්ද්‍රගතව තිබූ බව පෙනේ. මේ අනුව, මෙම යුගයේ සිදුවීම පිළිබඳ අල්ප වූ තොරතුරු සංඛ්‍යාවක් පැලර්මෝ පාෂාණයේ වාර්ෂික සටහන් අනුව පැවසිය හැක. මෙහි දැක්වෙන්නේ නෙබ්රාගේ රාජ්‍ය සමයේ අවසන් කාලයත් සහ නයිනෙට්ජෙර්ගේ රාජ්‍ය සමයේ ඇතැම් අවස්ථා පිළිබඳ ය. ඛාසෙඛෙම්වි රාජ්‍ය සමයේ එක් වැදගත් සිදුවීමක් පමණක් සිදුව ඇත. ඊජිප්තුවේදීහු ඔහුගේ නාමය වන ඛාසෙඛෙම්වි යන්න "ද්විත්ව බලයන්ගේ පිබිදීම" ලෙස අරුත් පහදති. මෙමගින් ඇතැම්විට ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ ඒකාබද්ධභාවය සංකේතවත් වනවා වන්නට හැක.
මහා පුනරුදය
හායි ඉඩීයට්ස්
මිත්‍රා වෙට්ටිමුනි
මිත්‍ර වෙත්තමුණි
ක්‍රිපූ 1770ගණන්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිපූ 18වන සියවස
කොලොන්න ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කොලොන්න ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, සබරගමුව පළාතේ,   රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
කොලොන්න ප්‍රාෙද්ශිය ලේකම් කොට්ධාශයට අයත් ග්‍රාමසේවා වසම් සංඛ්‍යාව 29ක් වන අතර කුඩා ගම්මාන 123කින් සමන්විත වේ.
ආර්ථිකය
205A බුත්කන්ද ග්‍රාමනිළධාරී වසමේ ප්‍රධාන ආර්ථික බෝගය වන්නේ තේ වේ. එසේම මොරවාඩිය හා දොරපනේ ග්‍රාමනිළධාරී වසම් වලද පවතිනුයේ තේ වගාව මූලික ආර්ථිකයකි. ඊට අමතරව කුරුදු වගාව හා ගම්මිරිස් වගාවද දැකිය හැකිය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර අධ්‍යාපන කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව  කඩුවෙල, කොලොන්නාව, නුගේගොඩ හා මහරගම ලෙස අධ්‍යාපන කොට්ඨාශ සතරකට අදාල වන අයුරින් වෙන් වෙන් වශයෙන් දැක්විය හැක. සමස්ත අධ්‍යාපන කලාපය පාසැල් 94 කින් යුක්ත ‍වේ. ‍ ‍‍‍‍‍කලාප‍යේ මුලු ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාව 90170ක් වන අතර ගුරුමණ්ඩලය 4073ක් ‍වේ.
හිම යුග
අතීතයේ පෘථිවිය මත අවම වශයෙන් හිමයුගයන් හතරක්වත් තිබී ඇත.මෙම යුගයන් හැර වෙනත් කාල වලදී පෘථිවියේ ඉහළ අක්ෂාංශ පවා පැවත ඇත්තෙ අයිස් වලින් තොරවය.මුල්ම හිමයුගය ඇතිවී ඇත්තේ මීට වසර බිලියන 2.4-2.1 අතර කාල වලදීය. පසුගිය කාලයේ ඇතිවු හොඳින්ම ලේඛනගත වු හිමයුගය ඇතිවුවා ලෙස සැලකෙන්නේ මීට වසර බිලියන එකකට ඉහත දීය. මෙහිදී ග්ලැසියර අයිස් තට්ටුව සමකය ආසන්නයට ලගාවීම හේතුවෙන් මුලු පෘථිවියම අයිස් බෝලයක් වැනි විය. බොහෝ දුරට මෙම හිමයුගය අවසන් වී ඇත්තේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් (Co2)වැනි හරිතාගාර වායුන් ගිණිකඳු පිපිරීම මඟින් ඇතිවීමෙනි. අවසාදිත වාර්තා පෙන්වන්නේ පසුගිය වසර මිලියන ගණනක ග්ලැසියරවල සහ ග්ලැසියර අතර උච්චාවචන අනුක්‍රමණයයි. තවදුරටත් හිමයුගයන් ඒවායේ පිහිටීම සහ කාලය අනුව වර්ග කල හැක.උදාහරණයක් ලෙස Alpine ප්‍රාන්තයේ පිහිටීම නිසා ඒවාට Riss සහ Wurm ලෙස නම් ලැබී ඇත.
සටහන
{|
Ice_age Major_ice_ages
තායිපේ
තායිපේ, (, වචනාර්ථයෙන් අදහස් වන්නේ "තායිවානයේ උතුර" යන්නයි) නිල වශයෙන් තායිපේ නගරය ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, තායිවානයේ අගනුවර හා විශේෂ මහ නගර සභාවක් වේ. තායිවානයේ උතුරු කෙළවරෙහි පිහිටා ඇත.
වර්ෂ 2009 වන විට 2,693,672ක ජනගණයක් වාර්ථා වී ඇති අතර නව තායිපේ හා කීලන්ග් වැනි ආසන්න නගර වල ජනගහණයද ඇතුළත්ව 6,900,273 පිරිසක් එහි ජීවත් වේ. එය ලෝකයේ 40 වැනි වැඩිම ජනාකීර්ණ නාගරික ප්‍රදේශය වේ.
තායිපේ යනු තායිවානයේ ඇති දේශපාලන, ආර්ථික, අධ්‍යාපන, හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් වන අතර, චීන භාෂාව කතා කරන ලෝකයේ ප්‍රධාන කේන්ද්රස්ථාන අතරින් එකකි. තායිපේ නගරය ගෝලීය නගරයක් ලෙස සලකන අතර, ප්‍රධාන අධි-තාක්ෂණික කාර්මික ප්‍රදේශයකි. දුම්රිය මාර්ග, අධිවේගී දුම්රිය, මහාමාර්ග, ගුවන් තොටුපළ, හා බස් රථ මාර්ග ආදිය දිවයිනේ සියලු කොටස් සමග තායිපේ නගරය සම්බන්ධ කරනු ලබයි. නගර තුළ ගුවන් තොටුපලවල් දෙකක් පිහිටා ඇත. ඒවා නම් තායිපේ සෝන්ග්ශන් ගුවන් තොටුපල හා තායිවාන් ටඕයුආන් ගුවන් තොටුපලයි. තායිපේ 101, චියැං කායි-ෂෙක් අනුස්මරණ ශාලාව, ඩාලොන්ග්ඩොං බැඔආන් විහාරය, හසිං ටියාං කොං, මෙංග්ජියා ලෝන්ග්ශන් පන්සල, නැශනල් පැලස් කෞතුකාගාරය, ජනාධිපති කාර්යාල ගොඩනැගිල්ල, තායිපේ ගෙස්ට් හවුස්, සිමෙන්ඩිංග් ඇතුළු නගරය පුරා විසිරි රාත්‍රී වෙළෙඳපොළ ඇතුළත්ව විවිධ ලෝක ප්‍රකට වාස්තු විද්‍යා හෝ සංස්කෘතික ස්ථාන සඳහා නිවහනක් වී ඇත.
ඉතිහාසය
හන් චීන ජාතිකයන් සැලකිය යුතු ලෙස ආගමනය වීමට පෙර, තායිපේ ද්‍රෝණි ප්‍රදේශය ප්‍රධාන වශයෙන් කේටගලන් මුල් ආදිවාසීහු විසින් ජනාවාස වී පැවතුනි. හැන් සංක්‍රමණිකයන් සංඛ්‍යාව ක්‍රමයෙන් 18 වන සියවසෙහි මුල් බාගයේදී ඉහළ යන ලදී. මෙය සිදුවූයේ ක්විං රාජවංශ පාලනය යටතේ ප්‍රදේශයේ සංවර්ධනය කටයුතු කිරීම සඳහා රජය අවසර ලබා දීමෙන් පසුවයි. 1875 දී, දිවයිනේ උතුරු කොටස නව තායිපේ ප්‍රාන්තයට ඇතුළත් කරන ලදී.
1886 දී චීන ක්විං රාජවංශය විසින්, තායිවානය ෆුජියාන් පළාතෙන් වෙන් වූ විට තායිපේ නගරය තායිවාන් පළාතේ තාවකාලික අගනුවර බවට පත් කරන ලදී. 1894 දී තායිපේ නිල වශයෙන් පළාත් අගනගරය බවට පත් කරන ලද කරන ලදී.
ජපානය පළමු චීන-ජපන් යුද්ධයෙන් පසු ශිමොනොසේකි ගිවිසුම යටතේ 1895 දී තායිවානය අත්පත් කර ගත්තේය. පසුව තායිවානය ඉම්පීරියල් ජපානයේ යටත් විජිතයක් බවට පත්විය, එහි අගනුවර වූයේ තායිපේ නගරයයි. එහිදී තායිපේ නගරය තයිහොකූ ප්‍රාන්තය යටතේ පාලනය කරන ලදී. දියුණු මට්ටමේ දුම්රිය මාර්ග නිර්මාණය කිරීම සදහා තායිවානයේ ජපන් පාලකයන් උසස් නගර සැලසුම්කරණ වැඩ පිළිවෙලක් ආරම්භ කලේ ය. තායිපේ වැදගත් ස්ථාන හා සංස්කෘතික ආයතන ගණනාවක් මෙම කාලය සිට දිව එයි.
මුල් ජනාවාස
තායිපේ ද්‍රෝණි ප්‍රදේශය ලෙස හඳුන්වන ප්‍රදේශයේ දහඅටවන ශතවර්ෂයට පෙර කේටගලන් මුල් ආදිවාසීහු ජීවත් වුනි. 1709 දී ෆුජියාන් පළාතේ ක්විං රාජවංශය විසින් හන් චීන ජාතිකයන් ප්‍රධාන වශයෙන් තායිපේ ද්‍රෝණි ප්‍රදේශයේ පදිංචි කරන ලදී.
ජපන් නීති පද්ධතිය
පළමු චීන-ජපන් යුද්ධය පරාජය වීම නිසා චීනය ශිමොනොසේකි ගිවිසුමේ කොටසක් ලෙස 1895 දී ජපාන අධිරාජ්‍යා තායිවානයේ බලය අත්පත් කරගන්නා ලදී. එයට පසුව තායිපේ නගරය තයිහෝකු යන ජපන් නාමයෙන් හදුන්වන ලදී. පසුව එය අගනුවර ලෙස රඳවා ගනු ලැබූ අතර ජපාන යටත් විජිත රජයේ දේශපාලන මධ්‍යස්ථානය ලෙස ඉස්මතු විය. මෙම කාලය තුල ජපානය විසින් හදුන්වා දෙන ලද නීති පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක විය.
යුධ නීතිය හා නූතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය
1947 දී චියැං කායි-ෂෙක් යටතේ කේඑම්ටී ආණ්ඩුව තායිපේ අනුභූති සිදුවීම් ආරම්භ වීමත් සමග චියැං පක්ෂපාත හමුදා විසින් දේශීය ජනගහනය දිවයින පුරා මර්ධනය කිරීමට තුඩුදුන් පෙබරවාරි 28 සිද්ධියට අදාල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තායිවාන දිවයින පුරා යුධ නීතිය ප්‍රකාශ කෙරුනි. වසර දෙකකට පසු, 1949 දෙසැම්බර් 7 දින, චීනය විසින් චියැං සහ කුවෝමිංටාන්ග් හට චීන සිවිල් යුද්ධය පැවති කොමියුනිස්ට්වාදී අර්ධද්වීපයෙන් පලා යාමට බල කරන ලදි.
1990 තායිපේ දිස්ත්‍රික්ක 16 වත්මන් දිස්ත්රික්ක 12 බවට පත්කර තහවුරු කරන ලදී. ලී ටෙන්ග්-හුයිගේ ජනාධිපතිත්වය තුළ, නීති සම්පාදකයන් විසින් නියමිත මැතිවරණයක් හරහා ජනාධිපතිවරුන් තෝරාගැනීමට නීති සැකසීමත් සමග නූතන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරම්භ විය.
භූ ගෝලීය පිහිටුම
තායිපේ නගරයේ උතුරු තායිවානයේ තායිපේ ද්‍රෝණියේ පිහිටා ඇත. නගරය දකුණින් සින්ඩියාන් නදියෙන් හා බටහිරින් ටම්සුයි නදියෙන් මායිම් වී ඇත. කදු මුදුන් දෙකක් වන, සීසින් කන්ද සහ ඩාටුන් කන්ද නගරයේ ඊසාන දෙසින් පිහිටා ඇත.
වායු ගෝලයේ ගුණාත්මකභාවය
ආසියාවේ අනෙක් නගර හා සසඳන විට, තායිපේ නගරයේ වායු තත්ත්ව කළමනාකරණය සඳහා "විශිෂ්ට" හැකියාවන් ඇත. එහි වැසි සහිත කාළගුණය, වෙරළ අසල ස්ථානය සහ දැඩි පාරිසරික නීති රෙගුලාසි අවම වශයෙන් අග්නිදිග ආසියාවේ කාර්මික අර්ධද්වීපයක් ලෙස චීනයේ නගර වලට සාපේක්ෂව සැලකිය යුතු සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් බවට පත් වෙමින් පවතින වායු දූෂණය වළක්වා ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015 ප්‍රවර්ගය:තායිවානය ප්‍රවර්ගය:නගර ප්‍රවර්ගය:අගනගර
ප්‍රවේණි ආබාධ
ප්‍රවේණි ආබාධයක් යනු ගෙනෝමයේ සිදුවන අසාමාන්‍යතා එකක් හෝ කිහිපයක් හේතුවෙන් ඇතිවන ප්‍රවේණි ගැටලුවකි. මෙය විශේෂයෙන්ම උපතේ දී දක්නට ලැබෙන තත්ත්වයකි. (සහජ) බොහෝ ප්‍රවේණි ආබාධ අතිශයින් විරළ වන අතර, ජනගහනයෙන් දහසකින් හෝ මිලියනයකින් එක් අයකු පමණ එම ආබාධවලට ‍ගොදුරු විය හැක.
ප්‍රවේණි ආබාධ ඇතැම්විට ආවේණිකව, දෙමව්පියන්‍ගේ ජානවලින් උරුම විය හැක. ඇතැම් ප්‍රවේණි ආබාධ DNAවල සිදුවන නව විකෘති හෝ වෙනස්වීම් නිසා ඇතිවන ඒවායි. එවැනි අවස්ථාවල දී, ආබාධය ඉදිරි පරම්පරාවලට ගමන් කළ හැක්කේ එය ජන්මාණු පථයේ සිදුවූවක් නම් පමණි. එලෙසම ඇතැම් පිළිකා ප්‍රභේද වැනි රෝග ඇතැම් පුද්ගලයින්ගේ ආවේණිකව උරුම වූ ජානමය තත්ත්වයක් නිසා හෝ නව විකෘති ඇතිවීම නිසා හෝ ඇතිවිය හැක. නමුත් බොහෝ පුද්ගලයින්ගේ එය ප්‍රධාන වශයෙන්ම පාරිසරික සාධක නිසා ඇති වේ. ප්‍රවේණි ආබාධය හෝ අසාමාන්‍යතාව කුමන කාලයක දී, කුමන ප්‍රමාණයකින් ඇතිවුව ද, සැබැවින්ම පාරිසරික සාධක සහ පුද්ගලයාගේ වර්ධනයේ දී ඇතිවන සිදුවීම් හේතුවෙන් ඊට බලපෑම් ඇතිවිය හැක.
ජානයේ එක් පිටපතක් පමණක් පවතින අවස්ථාවල, ඇතැම් ආකාරවල නිලීන ජාන ආබාධ ඇතැම් පරිසරවල දී වාසියක් හිමි කරගන්නා අවස්ථා ද ඇත.
තනි-ජාන ආබාධ
තනි-ජාන ආබාධ ඇතිවන්නේ තනි විකෘති ජානයක් හේතුවෙනි. තනි-ජාන ආබාධ නිසා 4000කට අධික මානව රෝග සංඛ්‍යාවක් ඇතිවන බව සොයාගෙන ඇත. තනි-ජාන ආබාධ අනුයාත පරම්පරාවලට සම්ප්‍රේෂණය වීම ආකාර කිහිපයකින් සිදුවිය හැක. කෙසේනමුත්, ගෙනෝමික කාවැද්දීම (Genomic imprinting) සහ ඒකදෙමාපීය එක් වර්ණදේහයක් ස්ථාන දෙකක දක්නට ලැබීමේ තත්ත්වය (uniparental disomy) මෙම ආවේණී රටා කෙරෙහි බලපෑ හැක. නිලීන සහ ප්‍රමුඛ ප්‍ර‍භේද ලෙස බෙදීම සෑමවිටම "නියත" නොවේ. නමුත් අලිංග වර්ණදේහීය සහ X-ප්‍රතිබද්ධ ප්‍රභේද ලෙස බෙදීම (මෙහි පසුව සඳහන් ප්‍රභේද හඳුනාගැනෙන්නේ ජානයේ වර්ණදේහීය පිහිටීම මත පදනම්වයි) එසේ විය හැක. උදාහරණයක් ලෙස එකොන්ඩ්‍රොප්ලේසියාව සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රමුඛ ආබාධයක් ලෙස සැලකුණ ද, එකොන්ඩ්‍රොප්ලේසියාව සඳහා ජාන ද්විත්වයක් සහිත දරුවන් තුළින් දරුණු සැකිලි ආබාධ දක්නට ලැබේ. මෙහි දී එකොන්ඩ්‍රොප්ලේසීය රෝගීන් වාහකයා ලෙස සැලකිය හැක. දෑකැති-සෛල රක්තහීනතාව ද නිලීන තත්ත්වයක් ලෙස සැලකුණ ද, විෂමයෝගී වාහකයන්ගේ මුල් ළමාවියේ මැලේරියාව සඳහා ඇති ප්‍රතිරෝධය ඉහළ යාම සිදුවේ. මෙය ද අදාළ ප්‍රමුඛ තත්ත්වයක් ලෙස සැලකිය හැක. දෙමාපියන් දෙදෙනකුගෙන් එක් අයකු හෝ දෙදෙනාම තනි-ජාන ආබාධයක වාහකයින් හෝ රෝගීන් වේ නම්, දරුවකු සෑදීමේ දී ඔවුනට නාළස්ථ (in vitro) සංසේචනය සිදුකොට, එනම් පූර්වඅධිරෝපණ ජාන පරීක්ෂාවක් මගින් කලලයට ප්‍රවේණි ආබාධ ඇත්දැයි සොයා බැලිය හැක.
අලිග වර්ණදේහ ප්‍රමුඛ
අලිංග වර්ණදේහ ප්‍රමුඛ ආබාධයක් ඇතිවීමට විකෘති ජානයේ එක් යුගලක් තිබීම ප්‍රමාණවත් ය. සෑම රෝගී පුද්ගලයකුටම සාමාන්‍යයෙන් එක් විකෘති දෙමාපියකු සිටිය හැක. දරුවකුට සිය දෙමාපියාගෙන් විකෘති ජානය උරුම වීමේ ස්මභාවිතාව 50%කි. අලිංග වර්ණදේහ ප්‍රමුඛ තත්ත්වයන් නිසා ඇතැම්විට නිවේධන හැකියාව අඩුවේ. මේ නිසා එක් විකෘති පිටපතක් පමණක් තිබීම ප්‍රමාණවත් වේ. නමුත් විකෘතිය උරුම වන සෑමදෙනා තුළම රෝගය වර්ධනය නොවේ. මෙම ආකාරයේ තත්ත්වයන්ට උදාහරණ ලෙස හන්ටිංටන්ගේ රෝගය, නියුරොෆයිබ්‍රොමේටෝසිස් වර්ගය 1, නියුරොෆයිබ්‍රොමේටෝසිස් වර්ගය 2, මාර්ෆන් සහලක්ෂණය, hereditary nonpolyposis colorectal cancer, hereditary multiple exostoses (අතිශයින් නිවේධනීය අලිංග වර්ණදේහ ප්‍රමුඛ ආබාධයකි), Tuberous sclerosis, වොන් විලිබ්‍රෑන්ඩ් රෝගය, සහ තීව්‍ර සවිරාම පෝර්ෆයිරියාව වැනි ආබාධ දැක්විය හැක. උපන් අසාමාන්‍යතාවන් ද, සහජ විෂමතාවන් ලෙස සැලකේ.
අලිංග වර්ණදේහ නිලීන
අලිංග වර්ණදේහීය නිලීන ආබාධ ඇතිවීමට නම් අදාළ පුද්ගලයා තුළ විකෘති ජානයේ පිටපත් යුගළක් පැවතිය යුතු ය. මෙහිදී රෝගය වැළඳුණු පුද්ගලයින් මෙන්ම, රෝගය නොපෙන්වන නමුත් විකෘති ජානයේ එක් පිටපතක් දරන පුද්ගලයින් (වාහකයින්) ද හඳුනාගත හැක. විකෘති ජානයේ එක් පිටපත බැගින් දරන ආසාදිත නොවූ (වාහක) පුද්ගලයින් දෙදෙනකු අතර විවාහයෙන් සෑම ගර්භනී අවස්ථාවකම, රෝගී දරුවකු බිහිවීමේ 25%ක සම්භාවිතාවක් ඇත. මෙම තත්ත්වයට උදාහරණ Acrodermatitis Enteropathica, ඇලි බව, මධ්‍යම-දාම ඇසිල්-CoA ඩිහයිඩ්‍රොජිනේස් ඌනතාව, සිස්ටික් ෆයිබ්‍රෝසිස්, දෑකැති-සෛල රෝගය, ටේ-සැච්ස් රෝගය, නියෙමාන්-පික් රෝගය, සුෂුම්නා පේශි ක්ෂය වීම, සහ රොබට්ස් සහලක්ෂණය වැනි ආබාධ දැක්විය හැක. තෙත් කන් ඉටි වැනි ඇතැම් රූපානුදර්ශයන් ද අලිංග වර්ණදේහ නිලීන තත්ත්වයන් ලෙස සැලකෙයි.
X-ප්‍රතිබද්ධ නිලීන
X-ප්‍රතිබද්ධ නිලීන තත්ත්ව සඳහා ද හේතුවන්නේ X වර්ණදේහයේ ජානවල ඇතිවන විකෘති ය. කාන්තාවන්ට වඩා පිරිමින් මෙම තත්ත්වයෙන් පෙළෙනු දක්නට ලැබේ. එසේම පුරුෂයින් සහ ස්ත්‍රීන් අතර මෙම තත්ත්වයන් සම්ප්‍රේෂණය වන ආකාරය ද වෙනස් ය. X-ප්‍රතිබද්ධ නිලීන රෝගී තත්ත්වයක් සහිත පියකුගේ පුතුන් නීරෝගී වනු ඇත. නමුත් ඔහුගේ දියණියන්ට විකෘති ජානයේ එක් පිටපතක් බැගින් උරුම‍වේ. X-ප්‍රතිබද්ධ නිලීන ආබාධයක වාහකයකු වන කාන්තාවකට (XRXr) රෝගී පුතුන් ලැබීමේ 50%ක සම්භාවිතාවකුත්, වාහක දියණියන් ලැබීමේ 50%ක සම්භාවිතාවකුත් පවතියි. X-ප්‍රතිබද්ධ නිලීන තත්ත්වයන් අතරට හීමොෆිලියාව A, ඩුෂෙන් පේශී දුෂ්තර්පණය, සහ ලෙෂ්-නයිහන් සහලක්ෂණය වැනි දරුණු රෝග මෙන්ම, පුරුෂ රටා මුඩුභාවය (pattern baldness) සහ රතු-කොළ වර්ණ අන්ධතාවය වැනි සුලබ තදබල නොවන තත්ත්ව ද ඇතිවිය හැක. කාන්තාවන් තුළ දක්නට ලැබෙන X-ප්‍රතිබද්ධ නිලීන ආබාධ අතර කුටික X-අක්‍රීයකරණය හෝ තනි X වර්ණදේහයක් පමණක් පිහිටීම (ටර්නර් සහලක්ෂණය) ප්‍රධාන වේ.
Y-ප්‍රතිබද්ධ
Y-ප්‍රතිබද්ධ ප්‍රවේණි ආබාධ හුදු පුං (holandric) ආබාධ ලෙස ද හැඳින්වේ. මේවා Y වර්ණදේහයේ විකෘති නිසා ඇතිවේ. මෙම ලක්ෂණ සම්ප්‍රේෂණය වන්නේ විෂමයුග්මක ලිංග (උදා. මිනිස් පිරිමින්) සතුන්ගෙන් එම ලිංගයේම ජනිතයන් වෙත ය. වඩාත් සරලව පැවසුවහොත්, මිනිසුන්ගේ Y-ප්‍රතිබද්ධ ආබාධ උරුම වන්නේ පියාගෙන් පුත්‍රයාට ය. ස්ත්‍රීන් සතුව Y වර්ණදේහ නොමැති බැවින් ඔවුන් මෙම ලක්ෂණ පෙන්වන්නේ නැත.
සාමාන්‍යයෙන් Y-ප්‍රතිබද්ධ ප්‍රවේණි ආබාධ විරළ ය. නමුත් වඩාත් ප්‍රකට තත්ත්වයන් හේතුවෙන් වඳභාවය ඇතිවිය හැක. එවැනි තත්ත්වවල දී, ප්‍රජනනයේ දී වෛද්‍ය මැදිහත්වීමකින් වඳභාවය මඟහැරවීමේ ප්‍රතිකාර ලබාගත යුතු වේ.
මයිටොකොන්ඩ්‍රීය
මෙම ආකාරයේ ප්‍රවේණිය මාතෘපාර්ශ්වීය ආවේණිය නම් වන අතර, එය මයිටොකොන්ඩ්‍රීය DNA වල සිදුවිය හැක. මෙහි දී ඩිම්බ සෛල මගින් වර්ධනය වන භ්‍රෑණයට මයිටොකොන්ඩ්‍රියා සැපයීම සිදු වේ. මෙලෙස මයිටොකොන්ඩ්‍රීයා ලබාදීම සිදුකළ හැක්කේ මව්වරුන් විසින් සිය දරුවන්ට පමණි. මෙම ආකාරයේ ප්‍රවේණි ආබාධයකට උදාහරණයක් ලෙස ලෙබර්ගේ ආවේණීය දෘෂ්ටික ස්නායුව්‍යථය (Leber's hereditary optic neuropathy) නැමැති තත්ත්වය දැක්විය හැක.
බහු ජාන
ප්‍රවේණි ආබාධ ඇතැම්විට සංකීර්ණ, බහුසාධකාත්මක, හෝ බහුජානික විය හැක. එනම් මෙහි දී බහුවිධ ජාන සමග හැසිරීම් රටා සහ පාරිසරික සාධකවල සංකලනයෙන් ආබාධ ඇතිවිය හැක. මෙම බහුසාධාත්මක ආබාධ අතරට හෘද රෝග සහ මධුමේහය ද අයත් වේ. සංකීර්ණ ආබාධ පවුල් වටා කේන්ද්‍රගත වී පැවතුණ ද, ඒවායේ පැහැදිළි ආවේණි රටාවක් දක්නට නැත. මේ නිසා මෙවැනි ආබාධ පුද්ගලයින්ට ආවේණිගත වීමේ අවදානම නිර්ණය කිරීම අපහසු වී ඇත. සංකීර්ණ ආබාධ අධ්‍යයනය කිරීම සහ ප්‍රතිකාර කිරීම අපහසු වී ඇත්තේ ඒවාට බලපාන නිශ්චිත සාධක තවමත් අනාවරණය කරගෙන නොමැති හෙයිනි. මෙවැනි සංකීර්ණ ආබාධවලට හේතූන් හඳනා ගැනීමට සිදුකෙරෙන අධ්‍යයනවල දී ප්‍රවේණිදර්ශ-රූපානුදර්ශ සම්බන්ධතාව හඳුනාගැනීමේ ක්‍රමවේද අනුගමනය කෙරේ. එක් ක්‍රමයක් වන ප්‍රවේණිදර්ශ-පළමු අභික්‍රමණය මගින් රෝගීන් අතර පවතින ප්‍රවේණි ප්‍රභේදන හඳුනාගැනීම සහ අනුකූල සායනික ස්වරූප හඳුනාගැනීම සිදුවේ. මෙය වඩා සම්ප්‍රදායික රූපානුදර්ශ පළමු අභික්‍රමණයට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ක්‍රියාවලියකි.
එක් පෙළවැලක, බහුජාන රෝග "පවුල් තුළින් දිවෙන" අතර එහි ආවේණිය මෙන්ඩලීය රෝග මෙන් සරල ආකාරයක් නොගනියි. නමුත් අදාළ ජානවල පිහිටුම ක්‍රමිකව අධ්‍යයනය කළ නොහැකි බව ඉන් නොකියවේ. ඒවායින් බොහෝමයක් සමග පරිසර සාධක (උදා. රුධිර පීඩනය) ද දැඩිව බැඳී පවතියි.
එරික් බැනා
1968 අගෝස්තු 09 වෙනි දින උපන් එරික් බැනා විවිධ රගපෑම් ආභාෂය ලද ඕස්ට්‍රේලියානු චිත්‍රපට සහ නාට්‍ය නළුවෙකි. ඕස්ට්‍රේලියානු චිත්‍රපට සහ නාට්‍ය වල තම රංගන ජීවිතයෙන් හරි අඩක්ම ගත කර එරික් බැනා තම රංගන හැකියව දියුණු කරගනිමින්, හොලිවුඩ් පුරවරයට ප්‍රථම වතාවට පිවිසුණේ 2001 දී "බ්ලැක් හැක් ඩෝව්න්" (Black Hack Down) චිත්‍රපටයේ ඇමරිකන් ඩෙල්ටා ෆෝස් හි සැරයන් නොම් "හුට්‌" (Norm "Hoot") හෝටන් ලෙස රගපාමින්ය. පසුව ඔහු 2003 දී ඈන් ලී නිෂ්පාදනය කළ "හල්ක්" (Hulk) චිත්‍රපටයේ ප්‍රදාන චරිතයට පණ පෙවූ අතර, ඊට පසු 2004 දී "ට්‍රෝයි" (Troy) චිත්‍රපටයේ හෙක්ටර් ලෙසද, 2005 දී ස්ටීවන් ස්පිහිල්බර්ග් ගේ "මුනිච්" (Munich) චිත්‍රපටයේ ප්‍රදාන භූමිකාව නිරුපනය කළ අතර, 2009 දී විද්‍යා ප්‍රබන්දන චිත්‍රපටයක් වන "ස්ටාර් ට්‍රැක්" (Star Trek) හි "නීරෝ" යන දුෂ්ට චරිතය නිරුපනය කෙරන ලදී.
ප්‍රවේණි ආබාධ
රෝග විනිශ්චය
වර්තමානයේ ප්‍රවේණි ආබාධ ගණනාවක් හඳුනාගෙන ඇති නිසා චිකිත්සක ක්‍රමය ආබාධයේ ස්වරූපය අනුව වෙනස් වේ. බොහෝ ප්‍රවේණි ආබාධ උපතේ දී හෝ මුල්කාලීන ළමාවියේ දී නිර්ණය කළ හැක. නමුත්, හන්ටිංටන්ගේ රෝගය වැනි ඇතැම් රෝග හඳුනාගැනීමේ දී රෝගියා පරිණත වියේ පසුවිය හැක.
ප්‍රවේණි ආබාධවල මූලික අංග ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍යයේ සම්ප්‍රේෂණය මත රඳා පවතී. පවුල් ඉතිහාසයේ ගැඹුරට සොයා බැලීමෙන්, කුඩා දරුවන්ගේ ආබාධ පූර්ව නිගමනය කළ හැකි අතර, මේ මත පදනම්ව සිදුකරන විශේෂිත පරීක්ෂා මගින් දෙමාපියන්ට සිය ජීවන චර්යා වෙනස් කරගැනීමට උපදෙස් ලබා දේ. එසේම මළ දරු උපත් හෝ මාරාන්තික තත්ත්ව පුරෝකථනය කරනු ලැබෙයි. පුරඃප්‍රසව රෝග විනිශ්චය මගින් භ්‍රෑණ වර්ධනයේ අසාමාන්‍යතාවන් නිර්ණය කිරීමේ දී අතිධ්වනි පරිලෝකනය හෝ ආක්‍රමණික ක්‍රමවේද අනුගමනය කෙරේ. ආක්‍රමණික ක්‍රමවේදවල දී ඇම්නියෝසෙන්ටෙසිස් ක්‍රමයේ මෙන් ගර්භාෂය තුළට ඒෂණ හෝ ඉඳිකටු ඇතුළු කරනු ලැබේ.
එරික් බැනා
ඉතා ප්‍රවීන නාට්‍ය නළුවෙක් සහ විකටයෙක් වූ ඔහු, තම "චොපර්" (Chopper), "ෆුල් ෆ්රෝන්ටෝල්" (Full Frontal) සහ "රෝමුලස්‌, මයි ෆාදර්" (Romulus, My father) යන චිත්‍රපට සදහා දැක්වූ විශ්ෂ්ට රංගනයට ඕස්ට්‍රේලියානු උස්සස්ම චිත්‍රපට සහ නාට්‍ය දායකත්ව සම්මානය (Australia's highest film and television awards) දිනා ගන්න ලදී. තවද, එරික් තම රංගනය විවිධ ගනයේ නිර්මාණ එනම්, චිත්‍රපටයක මුඛ්‍ය භූමිකාව, අඩු පිරිවැයකින් කළ නිර්මාණ, විචිත්‍ර හාසය උප්පාදවන චිත්‍රපට වල සහ නාට්‍ය හා ක්‍රියාදාම චිත්‍රපට ඔස්සේ ප්‍රේක්ෂකයන්ට ඉදිරියට ගියේය.
මුල් අවිධිය සහ පවුල
එරික් බැනා (එරික් බැනාදිනොවික්)වික්ටෝරියා ජනපදේ මෙල්බර්න් නගරයේ උපත ලැබූ අතර; ඔහු තම පවුලේ බාලයා විය; ඔහුට එක සහෝදරයෙක් වූ අතර ඔහුගේ නම ඇන්ටෝනි විය. ඔහු තම පියාගේ පරම්පරාවෙන් "ක්රෝටියන්" (Croatian) බව උරුම කරගත් අයෙකි. එරික්ගේ පියාගේ පියා එනම් ඔහුගේ සීයා වන "මැට් බැනාදිනොවික්" (Mate Banadinović), දෙවෙනි ලෝක යුද්ධයේන් පසුව ආජන්ටීනාවට ගිය අතර ඔහුගේ අත්තම්මා ජර්මනියට විගමනය කර පසුව කළෙක නැවතත් තම පුතා අයිවන් සමග (බැනාගේ පියා) ඔස්ටෙලියාවට ගියාය. එහිදී ඔහුගේ පියා "කාටර්පීලර් සංස්ථාවේ" (Caterpillar Inc.) ප්‍රවර්ධන කළමනාකරුවෙක් ලෙස රාජකාරි කළ අතර ඔහුගේ මව වන "එලනොර්" කොන්ඩ විලාසිතා සකසනියක් විය. එරික් බැනා ජීවත් වුයේ මෙල්බන් නගරයේ "Tullamarine" හි බටහිරට ආසන්නව පිහිටි ගුවන් තොටුපොලට ආසන්නවය. "ද මේල් ඉන් සන්ඩේ" (The Mail in Sunday) සගරාව සදහා ඔහු කතෘ "ඇන්ටෝනෙලා ගම්බෝට්ටෝ- බ්රුක්" එහිදී ඔහු මුහුණු දුන් වර්ගවාධ ගැටළු ගැන මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය: "Wog is such a terrible word; have always been proud of my origin, which had a big influence on my upbringing. I have always been in the company of people of European origin which had a big influence on my upbringing. I have always been in the company of people of European origin".
ඉතා කුඩා කාලයේ සිටම (එනම අවුරුදු 06 - 07 සිටම) එරික් තමාගේ හැකියාවන් මුලින්ම ප්‍රයෝජනයට ගත්තේ තම සියාගේ ගමන් විලාසය, කතා විලාසය අභිරුපනය කිරීමටය. ඒ මගීන් ඔහු තම පවුලේ සැමදෙනාගේම අවධානය දිනා ගත්තේය. එතනින් නොවතුනු ඔහු පාසල් අවිධ්යේද කරදර වලින් බේරීම සදහා තම ගුරුවරුන් අභිරුපනය කෙළේය. තරුණ වියේදී, එනම් 1979දී තිරගත වූ මේල් ගිබ්සන්ගේ "මැඩ් මැක්ස්" (Mad Max) චිත්‍රපටය නැරභිමෙන් පසුව එරික් විසින් තම ජීවිතය රංගනය ඔස්සේ ගෙන යාමට ප්‍රථම වතාවට තීරණය කරන ලදී. නමුත් 1991 වන තෙක් රංගනයට නොපිවිසුණු ඔහු, 1991 දී "මෙල්බන් කාසල් ආපන ශාලාවේ " (Melbourne's Castle Hotel) මත්පැන් හල් සේවකයෙක් ලෙස වැඩ කෙරන ලදී. එහිදී ඔහුව පලවෙනි සෑරේට "stand-up comedy" හී රගපෑමට බලෙන්ම නම්මවා ගත්තේය.
ආරමිභය
1993 "ස්ට්ව් වීස්අඩ්" (Steve Vizard) ගේ "ටූ නයිට් ලයිව්" (Tonight Live) යන වැඩසටහනින් ප්‍රථම වතාවට එරික් බැනා රුපවාහිනීයට අවතීර්ණය වුණේය. එහිදී ඔහුගේ රගපෑමට ආකර්ශනය වුන "ස්කෙච්-කොමඩි" (Sketch Comedy) මාලාවේ සහ "ෆුල් ෆ්රෝන්ටල්" චිත්‍රපටයේ නිෂ්පදකවරු, එරික්ට එම වැඩසටහනට රචකයෙක් සහ රගපන්නෙක් ලෙස දායක වීමට ආරාධානා කළහ. එහි රගපෑ අවුරුදු 04 තුල, එරික් විසින් තමාගේම නිර්මාණ කිහිපයක් එලි දැක වූ අතර එම නිර්මාණ බොහොමයකටම තම පවුල සහ එහි සාමාජීකයන් පදනම් කරගත්තේය. ඔහුගේ නිර්මාණ අතරින් කොලොම්බෝ (Columbo),Arnold Schwarzenegger, සිල්වෙස්ටර් ස්ටෑලෝන් (Sylvester Stallone), සහ ටොම් කෘස් (Tom Cruise) පදනම් කෙරගෙන කළ නිර්මාණ ප්‍රේක්ෂකයන් අතර ජනප්‍රිය විය. එම සාර්ථකත්වයත් සමග ඔහු "ඔයුට්‌ ඔෆ් බොව්න්ඩ්"(Out of Bound) නම් හාස්‍ය උපදවන ඇල්බමයක් තැටි ගත කළ අතර ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ "එරික්" නම් රුපවාහිනී වැඩසටහන 1996 දී විකාශනය කෙරන ලදී. " ද එරික් බැනා ශෝව්" (The Eric Bana Show) එදිනෙදා දකින චරිත වල දළ සටහන් වලින් නිර්මාණය කළ හාස්‍ය රසයෙන් යුක්ත එකක් විය. කෙසේවුවත්, 1997 දී එරික් බැනා "ද මොස්ට්‌ පොපුයලර් කොමඩි ප්‍රසනැලට්" (The Most Popular Comedy Personality) ලෙස තේරී පත්වීමෙන් "ලොජි" (Logie) සම්මානය දිනා ගත්තේය.
ප්‍රවේණි ආබාධ
ප්‍රතිකාර
ජාන චිකිත්සාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ රෝගියා තුළට නිරෝගී ජානයක් හඳුන්වා දීම සිදුකෙරෙන ප්‍රතිකාර ආකාරයකි. මෙමගින් දෝෂ සහගත ජානයෙන් ඇතිවූ අපහසුතාව මඟහැරවීම හෝ රෝගයේ පැතිරීම ප්‍රමාද කිරීම සිදුකෙරේ. නමුත් මේ සඳහා ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය නම්, ආබාධය නිසා බලපෑම් සිදුවූ අවයවය, පටකය සහ සෛලය වෙත ජානය රැගෙන යාමයි. දෝෂ සහගත පිටපත අන්තර්ගත ට්‍රිලියන ගණනක් වූ සෛල තුළට යමෙක් මේ ජානය ඇතුළත් කරන්නේ කෙසේ ද? මෙම ගැටලුව ප්‍රවේණි ආබාධ හඳුනාගැනීම සහ ප්‍රවේණි ආබාධය නිවැරදි කිරීමේ දී විශාල අභියෝගයක් බවට පත්ව තිබේ.
එරික් බැනා
ආරමිභය
එම වර්ෂයේදීම ඕස්ට්‍රේලියානු සිනමා නිර්මාණයක් වූ "ද කාසල්" (The Castle) චිත්‍රපටයේ මංගල දර්ශනයද පැවැත්විය; එම චිත්‍රපටයේ කතාවට පාදක වුයේ මෙල්බන් ගුවන් තොටුපොළේ තම ගෙදර පවත්වාගෙන යාමට අරගල කරන පවුලක් වටාය. එරික් බැනා මෙම චිත්‍රපටයේ සහාය චරිතයක් වන "Con Petropoulous" සදහා තොර ගන්නා ලදී. මෙම චිත්‍රපටයට අනුව Con Petropoulous, "කික්-බොක්සිං" ගණකාධිකරුවෙක් වන අතර, ඔහු කතාවට අනුව ගෙදර ස්වාමියාගේ බෑනාද වේ. "ද කාසල්" චිත්‍රපටය ඕස්ට්‍රේලියානු ඩොලර් 10,326,428ක සාර්ථක ආදායමක් ලබා ගනිමින් ඕස්ට්‍රේලියානු ඉහල බොක්ස් ඔෆිස් වාර්තා කරන ලදී.
1997-2005
මෙම චරිතය සදහා එරික් කොතරම් මහන්සි වුනාද කිවහොත් ඔහු චොප්ර් රීඩ් චරිතය සදහා තම මුළු කොන්ඩයම කැපු අතරම ඔහුගේ බර පවුම් 30කින්ද වැඩි කරගත්තේය. ඊට අමතරව, එරික් බැනා විසින් චොපර් ර්ඩ් සමග සම්පුර්ණ දවස 02 ක් රැදී ඔහුව අනුකරණය කළ යුත්තේ කෙසේද යන්න පෞද්ගලිකව වෙහෙස වී හොදින් ඉගෙන ගත්තේය. තවද, චිත්‍රපටය තිරගත කීරීම පටන්ගත් පසුවද, රුගත කරන ස්ථානයට පාන්දර 04ට යන එරික් බැනා පැය 05ක් පුරා චොපර් රීඩ්ගේ සිරුර පුරා ඇති පච්ච තම සිරුරේත් ඇදගැනීම සදහා නොසෙල්වී සිටිය. මෙම චිත්‍රපටිය ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ තවත් සීමිත රටවල් කීහිපයක පමණක් ප්‍රදර්ශනය වූ අතර එම චිත්‍රපටයහි තම රගපෑම් සදහා එරික් බැනාහට විශේෂ ඇගයුම් හිමිවිය. ඒ අතරින් ඇමෙරිකානු චිත්‍රපට විචාරකයෙක් වූ "රොජර් එබොට්" (Roger Ebort) එරික් බැනාගේ රගපෑම් ගැන මෙසේ ප්‍රකාශ කර ඇත: "නිෂ්පාදකවරුන් විසින් සොයා ගන්නා ලද එරික් බැනා නම් හාස්‍ය නළුවා දැනටමත් අනාගතයේ සිනමා තරු අතර බැබළේන තාරකාවක් වන බවට දැන් සිටම පෙර නිමිති පෙන්වයි. ඔහු අන් නළුවන් ළග නොමැති, කිසිම නාට්‍ය පාසලක උගන්නේ නැති අතිවිශේෂ රංගන හැකිය වලින් පරිපුර්ණ අයෙක්වේ.ඔහුගේ රගපම ඕනෑම කෙනුකුට ඇසපිය නොගෙසා බලාසිටීමට පලුවන්ය" මෙම ප්‍රකාශනය සනාථ කරමින් "චොපර්" චිත්‍රපටය අදායම් අතරින් ඉතා සාර්ථක චිත්‍රපටයක් වූ අතර 2001 වර්ෂයෙදි "ඕස්ට්‍රේලියානු ෆිල්ම් ඉන්ස්ටිටියුට් අවොර්ඩ්" (Australian Film Institute Award) උළෙලදි හොදම චිත්‍රපටය සදහා නිර්දේශ විය. තවද,"චොපර්" චිත්‍රපටයහි රගපෑම සදහා "හොදම නළුවා" සම්මානය එරික්හට එම සම්මාන උළෙලේදිම පිරිනමනලදී.
ඉන්පසුව 2001වසරේදී, නැවතත් එරික් බැනා ඇමෙරිකානු සොල්දාදුවෙක් ලෙස "බ්ලැක් හැක් ඩෝව්න්" (Black Hack Down) යන චිත්‍රපටයේ "රිඩ්ලි ස්කොට්"ගේ (Ridley Scott) ආරාධනය මත පෙනී සිටියේය. ඒ වන විටත් එරික්ගේ රගපෑම් ගැන පැහැදී සිටිය ස්කොට්ස්චොට්, ඔහුව තම චිත්‍රපටය සදහා කිසිදු කුසලතා පරීක්ෂණයක් නොමැතිව තෝරාගන්නා ලදී. එම චිත්රවපටියේ බැනා සුපිරි ඩෙල්ටා බලකායේ පළමු පංතියේ සැරයන් නෝම් “හුට්‌” ගිබ්සන් ලෙස රගපාන ලදි. සෝමාලියාවේ මොගදීපු නුවරේදී, යුධයෙකදී, යුධකම්යෙකුගේ පැනයන ලුතිනන්වරු 02කු අල්ලා ගැනීමේ මෙහුයුම අසාර්ථක වීම නිසා පැනයාමකි එම සිද්ධිය. එරික් බැනා සොල්දාදුවෙක් ලෙස මෙහි රගපෑම සදහා තම "චොපර්" ච්ත්‍රපටය සදහා වැඩි කෙර්ගත් සිරුරේ බර නැවතත් අඩු කරගන්නා ලදී. ඊට අමතරව, "ඩෙල්ටා ෆොස්හි මෙහෙයුම් ස්ථානය වූ "ෆෝට් බ්‍රරැග්" (Fort Bragg) වලට ගොස් වෙනම අවි ආයුධ භාවිතා කරන්නේ කෙසේද යන්න ඉගෙන ගත්තේය.
2004 අවුරුද්ද තුළ, එරික් බැනා විසින් අධික වියදමක් දරා නිම කළ "ට්‍රෝයි" චිත්‍රපටයේ "බ්‍රරැට් පිටි" සමග රගපාන ලදී. මෙම චිත්‍රපටයේ ඔහු පෙනී සිටියේ ග්‍රීක රණශුරයෙක් වූ "අකිලිස්ට" (Achilles) විරුද්ව "ට්‍රෝජන්" හමුදාවේ නායකයා වූ "හෙක්ටර්" කුමාරයා ලෙසය. අධක්ෂකවරයා වූ Wolfgang Petersen විසින් ඔහුට මෙම චරිතය ලබා දුන්නේ බ්‍රරැට් පිටි මුණගැසීමෙන් පසුවය, ඔහු චොපර් චිත්‍රපටයේ රසිකයෙක් විය. මෙම චිත්‍රපටිය ජාත්‍යන්තරය වශයෙන් සාර්ථකවූ අතර, ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 364ක දළ ආදායමක් ලබාගත්තේය. නමුත් උතුරු ඇමෙරිකාව තුළ එම චිත්‍රපටය සාර්ථක නොවූ අතර, එහි ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 133ක අඩු දළ ආදායමක් උපයගත්තේය.
2005 - අද දක්වා
thumb|right|150px|Bana at the premiere of [[Lucky You (film)|Lucky You in May 2007]]
එරික් බැනාගේ "හල්ක්" සහ "ට්‍රෝයි" චිත්‍රපට වල අසාර්ථකත්වයත් සමග, විචාරකයන් එරික් බැනාගේ රගපෑම අධික පිරිවැයක් වැයකර නිපදවූ චිත්‍රපට සදහා සුදුසුද යන්න ප්‍රශනයක් ඇතිවිය. මෙම ප්‍රශ්නවලට "එම්පයර්" සගරාව ඔස්සේ පිළිතුරු ධුන් එරික් බැනා ප්‍රකාශ කලේ: "මම හිතන්නේ නැහැ "හල්ක්" චිත්‍රපටය අසාර්ථකයි කියල. කෙනෙක් දීර්ඝ කාලයක් තිරගත කිරිමික යෙදෙනවා නම් එය ඔහුගේ දීර්ඝකාලින ආයෝජනයක්වේ. මම කරපු හැම චිත්‍රපටයකම අවසානය නරක නම් මම බලවත් ලෙස අපහසුතාවයට පත්වෙනවා; නමුත් හැම අවස්ථාවෙදිම මම අවසානයේදී ලැබුණු ප්‍රතිපලය ගැන සතුට පත්වුණා. "ට්‍රෝයි" ඩොලර් මිලියන 50ක් අඩුවෙන් උපයන්න ඇති එත මම ඒ ගැන දුක්වෙන්නේ නැහැ".
පසු අවුරුද්ද තුළ, එරික් බැනා ස්ට්වන් ස්ෆිල්බර්ග්ගේ (Steven Spielberg) "මුනිච්" (Munich) චිත්‍රපටයෙහි ඩැනියෙල් ක්‍රිග් සහ ජෙහ්රි රෂ් සමග රගපාන ලදී.ඔහු එහි රගපාන ලද්දේ “අවනර්” (Avenar)චරිතයවේ. චිත්රහපටයට අනුව අවනර් “මොසාඩ්” (Mosad) ඒජන්තවරයෙක් වන අතර ඔහුට පවිරි තිබුනේ, 1972 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගයට සහභාගී වූ එශ්රානයල් (Israeil)ක්රිතඩා කණ්ඩායම ඝාතනය කළ “කළු සැප්තැම්බර්” (Black September)ත්රුස්තවාදීන්ව විනාශ කිරීමටය. මෙම චිත්රිපටය අතිශයෙන් සාර්ථකවූ අතර “ඇකඩම් අවෝඩ්” සම්මාන 05ක් 2006දී දිනා ගන්නා ලදී. ලොස්ඇන්ජලීස් ටයිම්ස් සගරාව” අනුව ඔහ්ගේ රංගනය අතිවිශිෂ්ඨය.
2006දී එරික් බැනා සිනමා අක්ධිමියට බැදීමට ආරාධනා කෙරන ලදී. “ලකී යු” (Lucky you) චිත්ර)පටය 2007 ප්දර්සනය විය. එහි ඔහු “හුක් චිවර්” (Huck Cheever) නම් වුර්තිය සුදු අන්තුවෙක්ගේ චරිතය රග පෑවේය. ඔහුගේ ඊලග චිත්ර්පටය වූ “රෝමුලුස්, මයි ෆාධර්” (Romulus, My Father) ව්ය. එහි කතා වස්තුව වූයේ කරධර මැද පුතා හදාවඩා ගත් පවුලක් වටා ගෙතී ඇත. චිත්රsපටය සාර්ථකවිය. ඒ සදහා ඔහුට ඔසට්රූලියාවේ චිත්රහපට ආයතනයක හොදම නළුවා සම්මානය හිමි කරදෙන ලදී.
බනාගේ ඊලග ව්යාපපෘතිය එනම් චිත්ර පටය “ද අදර් බෝලින් ගර්ල්” (The other Boleyn Girl)(2007) විය. එහි ඔහු “ස්කාලට් ජොන්සන්” (Scarlett Jonson) සහ “නටාලි පොර්ට්මන්” (Natali Portman) සමග එංගලන්තයේ අටවැනි හෙන්රි රජු ලෙස රගපාන ලදී. මෙකි චරිතය ලැබීමෙන් පසු ඔහු පුදුමයට පත්විය. වෙන නමකින් ඉදිරිපත් කෙරුවේ නම් ඔහු එය ප්ර තික්ෂේප කිරීමට ඉඩ තිබු බව ඔහු කියා සිටියේය.
ඊලග වසරේදී ඔහු “ක්රිමස් පයින්” Chris Pine) සහ Zachary Quinto හා එක්ව" ස්ටාර් ට්‍රැක්" (Star Track) විද්යාර ප්ර්බන්ධන්යේ රගපවේය. තමාගේ ලෝකය සහ එහි වැසියන් විනාශ කල “ස්පාර්ක්” නමතාගෙන් පලිය ගන්නා “නීරෝ” නමැති නැව් කපිතගේ චරිතය ඔහු එහි රගපවේය. චිත්රුපටය සාර්ථක විය. ලැබූ අදායම ඩොලර් මිලියන 380 කී.
'''
පෞද්ගලික ජීවිතය
thumb|200px|left|Bana posing with fans at the 2009 [[Tribeca Film Festival]] 1995 වර්ෂයේදී එරික් බැනා "ෆුල් ෆ්රෝන්ටල්"හි රගපාන අතර තුර ඔහු රෙබෙකා ගිලිසන්, ඇය "සෙවන් නෙට්ව්ක්"හි අන්තරජාතීය නීති ලේකකයෙක් වූ අතර නව වේල්සයේ අගවිනිසුරු සහ අභාවප්‍රත්‍ර ඕස්ට්‍රේලියානු අගවිනිසුරු මුරේ ගිලිසන්ගේ (Murray Gleeson) දුව වුවාය. එරික් බැනා ඇයට ඇමෙරිකාවේදී තමා විවාහ කරගන්නා ලෙස යෝජනා කල අතර ඔවුන් 1997දී විවාහ විය. ඊට කලින් වර්ෂයේදී (එනම් 1996 දී) ඔහු "වසරේ හොදම තනිකඩයා" ලෙස "ක්ලියෝ" සගරාවෙන් නම් කෙරන ලදී. එරික් බැනා සහ ගිලිසන්හට දරුවන් දෙදෙනෙක් ඇති අතර, ඔවුන් පිළිවෙලින් පුතා "කලුවූස්" (Klaus) (උපන් දිනය අගෝස්තු මස 1999) සහ දුව "සොපියා" (Sophia) (උපන් දිනය අප්‍රේල් මස 1999) වේ. ඔවුන් සියලු දෙනා මෙල්බන් වල ජීවත්වේ. එරික්, බැනා ලෙස සැවෝම හැදින්වුවත්, ඔහුගේ සියලුම නීති ලියකියවිලි වල ඔහුගේ වාසගම "බැනාදිනොවික්" (Banadinović) ලෙස සදහන් වේ.
ඒරික් බැනා තමා පෞද්ගලික ජීවිතයදී "මොටෝර් රේසින්" ලෝලියෙකු වන අතර ඔහු ඕස්ට්‍රේලියාවේදී මොටෝර් රථ ධාවන තරග වලට සහභාගිවේ. ඔහු මොටෝර් රථ ධාවනයට කොතරම් කැමතිද කිවහොත් ඔහුට අවුරුදු 14දී පුර්ණකාලින මොටෝර් රථ කාර්මික ශිල්පයෙක් වීමට ආසාවක් ඇතිව්ය. නමුත් එයට අකමැතිවූ ඔහුගේ පියා තමාගේ විනොදන්සය තමාගේ රැකියාව කරනොගන්නා ලෙස අවවාද කරන ලදී. නමුත් එරික් තම පළමු මොටෝර් රථය මිලිදී ගනු ලැබුවේ තමාට අවුරුදු 15දීය, එය "1974 XB Ford Falcon coupé" මෝටර් රථය විය. ඔහු එය ගනු ලැබුවේ ඩොලර් 1100කට ආසන්නවය. ඔහුගේ ප්‍රථම මොටෝර් රථ ධාවන tharagaya සදහා ඔහු මෙම රථය භාවිත කළ අතර එය Tasmania දුපත වටා සතියක් පැවතුනි. (බැනා තම මෝටර් රථය අවුරුදු 25ක් භාවිතා කරන ලදී. 2009 වසරදී ඔහු විසින් තම පළමු ලේඛනගත චිත්‍රපටය වන "ලව් ද බිස්ට්" (Love The Beast) නිකුත් කළේය. විචාරක සමීක්ෂණ අනුව මෙම චිත්‍රපටිය මෝටර් රථ ධාවනය තරග වටා සහ එරික් බැනාගේ සමීප මිත්‍රයන් වටා ගෙතුණු එකක් විය.) 2004 වර්ෂයේදී, "Australia's Porsche Challenge" තරගය සදහා තරග වැදීම සදහා ඔහු විසින් "Porsche 944'' මෝටර් රථය මිලිදී ගනු ලැබිය.
තරුණ වයසේදී බැනා ප්රසිද්ධ පාපන්දු ලෝලියෙකි. ඔහු තරුණ වයසේදී තම සියා සමග නිතරම පාපන්දු තරග බැලීමට St Kilda Football Club වලට රැගෙන ගිය කාලයේ සිට පාපාන්දු තරග වලට ඔහුගේ ඇල්ම ඇතිවුනේය. එය ඕස්ට්රේදලියාවේ පපන්දු ක්රීඩා සංගමයේ ප්රිරයතම පපන්ධු ක්රීඩා සමාජය විය. නිවාඩු සමයේ හෝ චිත්රනපට පචාරක කටුයුතු වලිදී නිතරම පාපන්දු ක්රී ඩා තරග වලදී ඔහු දැක ගත හැකි විය. St Kilda Football Club හි කළ තිරගත කීරීම් “Funny People” (2009) චිත්රපටයේද දැක ගත හැක. එමෙන්ම NBC Late Night with Jimmy Fallon වැඩසටහන තුලදීද එවැනිම එරික් බනාගේ රගපෑම් දැක ගත හැක. 2010 දී එරික් බැනා නම් කෙරන ලද්දේ ප්රැවේශ පත්රැ දරන නොම්මර එකේ සාන්තුවරයා ලෙසය.
සුභ සාධක කටයුතු
thumb|190px|right|Bana with American service personnel in [[Kuwait during a screening of Star Trek]]
නිවහනක් නොමැති විදි දරුවන්ට කැපවූ පුජ්ය ක්රි්ස් ර්යිලිස්ගේ පුණ්යැ සමාගමේ එරික් බැනා තනොඅති කෙනෙක් විය. 2008 පුජ්යව ක්රිූස් (Father Chris Riley) සමග එම කටයුතු සදහා දන්විමිකටද පෙනී සිටියේය. එරික් බැනා විසින් ඕස්ට්රේකලියාවේ මානසික රෝග සංවිදානයේ ක්රි්යාකාරී සාමාජිකයෙක් විය. තවද, ඔහු ඕස්ට්රේලියාවේ ළමා පදනමේ ඇට මිදුළු පරිත්යාරග කිරීමේ සංවිධානයේ සාමාජිකයෙකුද විය. 1995 සිට මෙල්බන්යතුරුපැදි ධාවකයින්ගේ සංවිධානයේ නත්තල් උත්සවයට දිලිදු ළමුන්ට තෑගි දීම සදහා මුදල් රැස් කිරීමේ කටයුතු සදහා එරික් බැනා සහබග්හි විය.
2005 දී වදවීමේ තර්ජනයට ලක්වී ඇති “Terrors of Tasmania” සතා පිළිබද වාර්තා චිත්රතපටයක් සදහා එරික් විසින් විස්තර කතන්දරයක් කරනු ලැබිය. එය “Manganinnie” නම් Terrors of Tasmania ගැහැණු සතාගේ කතාව විය. මෙකි සතුන්ගේ ජීවිතයට අවධානම් මුහුනේ ඇතිවන පිළිකාවන් පිළිබද එයින් විස්තර කෙරේ. ඔහු “Royal society for the Prevention of Cruelty of Animals” හි වැඩ කේර ඇති අතර සත්ව ආරක්ෂාව සදහා ආරක්ෂණ නිවහන් තැනීමට මුද්ල් පරිතාගය කර ඇත.
චිත්‍රපටකාර්ය ලයිස්තුව
ප්‍රවර්ගය:1968 උපත් ප්‍රවර්ගය:නළුවන්
සමාන ගතිගුණ ඇති මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයන්හි සාමුහික නම්
සමාන ගතිගුණ ඇති මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයන්හි සාමුහික නම් යනු රසායනික මුලද්‍රව්‍යයන්  වර්ගීකරණය  සඳහා  නාමකරණය විස්තර කිරීමට  අයියූපීඒසී (ශුද්ධ හා ව්‍යවහාරික රසායන විද්‍යාඥයින්ගේ අන්තර් ජාතික සංගමය) විසින්  යොදා ගන්නා පදයයි.
අයියූපීඒසී විසින් අනුමත කෙරුණු නම් පහත දැක්වේ :
විසින් තම ආවර්තිතා වගු - සහ  රසායනික මූලදුව්‍ය -අනුසාර ලිපි වලදී පහත දෙමුහුම් ක්‍රමය භාවිතා කෙරෙයි:
මූලද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයන් සඳහා වෙනත් බොහෝ නම් සාමාන්‍ය භාවිතයෙහි පවතින අතර, තව බොහෝමයක් ඉතිහාසය පුරා භාවිතා කර ඇත. නිදසුන් සමහරක් වන්නේ:
මෙම කර්තව්‍යය සඳහා ඕනෑම ආවර්තිතා වගු කාණ්ඩයක් වුවද භාවිතා කල හැක. සමහරවිට, කාණ්ඩ 14 මූලද්‍රව්‍යය අයුරින්, කාණ්ඩ අංකය භාවිතා වන අතර, සමහරවිට,  කාබන් කාණ්ඩය හෝ කාබන්  පවුල අයුරින්,  කාණ්ඩයෙහි පළමු මූලද්‍රව්‍යයෙහි නම භාවිතා වේ.
ආශ්‍රිත
*
සඳේ පෘථීවියට නොපෙනන පැත්ත
ගවේශණය
ලුනා 3 මගින් ගන්නා ලද සඳෙහි ඈත පැත්තේ ප්‍රථම ඡායා රූප වලින් එකක්, දකුණු උඩ කෙලවරේ වන අදුරු පැහැති පැල්ලම් මාරේ මොස්කොවින්ස් වන අතර කේන්ද්රනය‍ට පහළින් හා වමෙන් වු අදුරු පැහැති ප්රලදේශ මාරේ මාගිනස් හා මාරේ සිමිති ලෙස හැදින්වෙයි.
1950 පසු බාගය වන තෙක් සදෙහි දුර පැත්තෙහි වූ ගති ගුණ ගැන දැන සිටියේ ඉතාමත් අල්ප ප්‍රමාණයකි. සඳ පිලිබදව වු දත්ත එකතු ස‍ඳෙහි දුර පැත්තෙහි චන්ද්‍ර බාහුව අසල වු ලක්ෂණ පිලිබදව සීමා සහිත තොරතුරු ප්‍රමාණයක් දැක්වීය. කෙසේ නමුත් මෙම අංග එතරම් පුළුල් කෝණයකින් නිරීක්ෂණය නොකරන ලද අතර එය වැදගත් නිරීක්ෂණ වලට බාධාවක් විය. ස‍ඳෙහි දුර පැත්තේ ඉතිරි 82% නොදන්නාසේ පැවතුණු අතර එහි ගුණ වඩාත් සාකච්ඡාවට (speculation) බදුන්විය.
දත්ත එකතුව හරහා දැකිය හැකි සදෙහි දුර පැත්තෙහි වු අංග වලට උදාහරණයක් වන්නේ මාරේ ඔරියන්ටෙල්ය. ගැටුම් බේසමක් වන මෙය කිලෝමීටර් 1000 ක් පමණ විහිදී පවතී. කෙසේ නමුත් මෙය 1906 දී ජුලියස් ෆ්‍රෑන්ක් මගින් නම් කරන තෙක් නම් කරවත් නොතිබිණි. බේසමෙහි සත්‍ය ස්වභාවය සොයා ගනු ලැබුවේ 1960 දී නිවැරදි කරන ලද ඡායාරූප හරහාය. මෙය බොහෝ විස්තර සහිතව 1967 දී ලුනා ඕබිටර් 4 මගින් ඡායාරූප ගත කෙරිණි.
1959 ඔක්තෝබර් 7 වන දා ලුනා 3 සෝවියට් රෝබය මුල්වරට සඳෙහි දුර පැත්තේ ඡායාරූප ගන්නා ලදී. එයින් 18 ක් සදෙහි නොපෙනෙන පැත්තෙන් 1/3 ක් ආවරණය කරයි. එම ඡායාරූප විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් පසු සදෙහි දුර පැත්තෙහි ප්‍රථම සිතියම USSR විද්‍යාව පිළිබදව වු ඇකඩමිය මගින් 1960 නොවැම්බර් 06 වන දා නිකුත් කරන ලදී. එයට භූ විෂමතාවේ විශේෂිත අංග 500 කින් යුත් අත්පොතක්ද ඇතුළත් විය. වසරකට පසුව පෘතුවියට නොපෙනෙන සදෙහි අංග ඇතුළත් ගෝලයක් USSR මගින් නිකුත් කරන ලදී. ඒ සදහා යොදා ගත්තේ ලුනා 3 මගින් ගන්නා ලද ඡායා රූපයි. 1965 ජුලි 20 වනදා තවත් සෝවියට් ප්‍රෝබයක් වන සොන්ඩ් 03 මගින් ලුනා 03 ට වඩා වැඩි විභේදක බලයකින් හා තත්ත්වයකින් යුත් සදෙහි දුර පැත්තේ ඡායා රූප සම්ප්‍රේෂණය කරන ලදී. එම ඡායාරූප මගින් 100 km සිය ගණන් දිග ආවාට දාම නිරූපණය කරන ලදී. 1967 දී සදෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ සිතියමෙහි දෙවන කොටස මොස්කවුහිදී සොන්ඩ් 03 හි දත්ත මත පදනම්ව නිකුත් කරන ලදී. එහි අළුතින් සොයාගත් සදෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ වු විශේෂ භූ ලක්ෂණ 4000 ක් අඩංගු වේ. එම වසරේදීම චන්ද්‍රයාගේ සම්පුර්ණ සිතියමක් හා චන්ද්‍රමතුපිටින් 95% ක් දක්වන සම්පුර්ණ ගෝලයක් සොවියට් එකමුතුවේදී නිකුත් කරන ලදී.
සදෙහි නොපෙනන පැත්තේ වු බොහෝමයක් වැදගත් භූ ලක්ෂණ සෝවියට් අභ්‍යවකාශ ප්‍රෝබ මගින් සොයාගන්නා ලද නිසා සෝවියට් විද්‍යාඥයන් ඒවා සදහා නම් තෝරාගන්නා ලදී. මෙය යම්තරමක සංවාදයකට බදුන් වු අතර අන්තර් ජාතික තාරකා විද්‍යා එකමුතුව එම නම් නොයිදුල්ව පැවතෙන ලෙස එම අර්ධ ගෝලයෙහි වු භූ ලක්ෂණ නම් කිරීමට ක්‍රමයක් හදුන්වා දෙන ලදී.
සදෙහි දුර පැත්ත ප්‍රථම වරට මිනිස් ඇසකින් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබුවේ 1968 දී ඇපලෝ 08 මෙහෙයුම අතරතුරදීය ගගන ගාමී විලියම් ඇන්ඩර්ස් දර්ශණය විස්තර කළේ The backiside looks like a sand pile my kids have played in for sometime. It is all beatup, no definition, Just a lot of bumps and Holes (එම පැත්ත මාගේ ළදරුවන් සෙල්ලම් කල වැලි පිට්ටෙනියක් මෙන් විය. එය කතිසිදු තේරුමක් නොතිබු ගැටිහා සිදුරුවලින් යුක්ත විය.)
මේවාත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍රයා ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
කිලිනොච්චි මැතිවරණ කොට්ඨාසය
කිලිනොච්චි මැතිවරණ කොට්ඨාසය  මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයේ,  කිලිනොච්චි නගරය අනුව යමිනි. මාර්තු 1960 හිදී චාවකච්චේරි මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ දකුණුදිග කොටස ඡේදනය කිරීමෙන් මෙම කොට්ඨාසය නිමවන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී කිලිනොච්චි මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කිලිනොච්චි දිගටම පවතියි.
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කය
ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලය
ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි නටබුන් වූ ශිව දේවාලයකි.
ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලයේ ඉදිකිරීම් ක්‍රි.ව. 900‍ට පමණ අයත් යැයි සැලකිය හැක. මෙය චෞසත් යෝගිනී දේවාලයෙන් පසුව ඛජුරාහෝවේ පවතින දෙවන පැරණිතම දේවාලය ‍වේ. මෙම දේවාල දෙකම තනා ඇත්තේ ග්‍රැනයිට්වලිනි. මෙම දේවාලය ඉදිවූයේ වැලිගල් (ඛජුරාහෝවේ සෙසු දේවාලවල භාවිතයට ගැනුණු) භාවිතය හඳුන්වා දුන් නමුත්, ග්‍රැනයිට් භාවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතී නොතිබූ යුගයක ලෙස සැලකේ.
ලාල්ගුවන් දේවාලය ඉදිකොට ඇත්තේ වර්තමානයේ ලාල්ගුවන් සාගර් යනුවෙන් හඳුන්වන ජලාශයේ ඉවුරේ ය. ඛජුරාහෝවේ ‍පසුකාලීන දේවාල හා සැසඳීමේ දී, මෙය ප්‍රමාණයෙන් කුඩා අතර සැලැස්ම ද චාම් ය. මෙහි බිම් සැලැස්ම සහ ආකෘතිය යාබද බ්‍රහ්ම දේවාලයට සමාන වේ. මෙහි පිරමිඩාකාර පියස්සක් වේ. දොරකඩෙහි ඇති එකම ‍කැටයම් වජ්‍ර හැඩැති මෝස්තරයන් ය.
වර්තමානය වන විට මෙම දේවාලය නටබුන් බවට පත්ව ඇත. මෙහි ගර්භගෘහයේ වක්‍රරේඛීය ශිඛරය ඇද වැටී ඇත. පිවිසුම් ද්වාරය දක්නට නැත. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම ගොඩනැගිල්ල ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස නම්කොට තිබේ.
අභිනිෂ්ක්‍රමණය
'''සිද්ධාර්ථ කුමාරයා හිස මුඩු කර ශ්‍රමන ජීවිතයට ඇතුලත් වෙයි. - අටවැනි සියවස - බොරෝ බුදූර් - ඉන්දුනීසියාව'''
ගිහිගෙය හැරයාම
වයස අවුරුදු 29 දී සිද්ධාර්ථ කුමරු තම රට වැසියන් හමුවීම සඳහා මාළිගයෙන් බැහැර ගියේය. ඔහු‍ෙග් පිය රජු මහල්ලන් සහ ලෙඩුන් දර්ශනය වීම වැලැක්වීමට පියවර ගෙන තිබුනු නමුදු සිද්ධාර්ථ කුමරු එම ගමනේදි මහල්ලෙකු දුටු බව කියනු ලැබේ. ඔහුගේ රථාචාර්යයා වූ චන්න විසින් “සියලු මනුෂ්‍යයන් කල් යාමේදි මහලු වන බව සිද්ධාර්ථට පහදා දුන් විට ඔහුගේ සිත කැළඹුනේය. මෙයින් පසු ඔහු මාළිගයෙන් බැහැරට ගිය තවත් අවස්ථා කීපයකදි රෝගියෙකු, මළමිනියක් සහ පැවිද්දෙකු දුටුවේය. මේවා දැකිමෙන් කළකිරුණු ඔහු වයස්ගත වීම, ලෙඩ රෝග සහ මරණය ජය ගැනීමට නැතහොත් එයින් වැළකීමේ මාර්ගයක් සොයා ගැනිම සඳහා පැවිදි දිවියට ඇතුලත් වීමට අපේක්ෂා කළේය. මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය, ගාන්ධාර - දෙවැනි සියවස.
සිද්ධාර්ථ තමන්ගේ රාජකීය ජීවිතය හැර දමා චන්න සහ කන්ථක නම් අසුද සමග පැවිදි දිවියට ඇතුළත් වීම සඳහා මාළිගාවෙන් පලා ගියේය. මෙම අවස්ථාවේදි රැකවලෙහි සිටි මුර භටයින්ට අශ්ව කුර හඬ නෑසෙනු පිනිස දෙවියන් විසින් කුර වැසෙන සේ ආවරණයක් යොදන ලදැයි කියති. මෙම සිද්ධිය “මහාභිනිෂ්ක්‍රමනය” යනුවෙන් හැඳින්වේ.
බුදුන් වහන්සේ ශ්‍රමණයෙකු ලෙසින් - ගාන්ධාර - 2-3 සියවස බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය
සිද්ධාර්ථ පළමුවෙන්ම රජගහනුවරට වැඩම කර එහි වීදි වල පිඬු සිඟා වඩිමින් තම ශ්‍රමණ දිවිය ආරම්භ කළේය. බිම්බිසාර රජු තම සේවකයින්ගේ මාර්ගයෙන් සිද්ධාර්ථ පිළිබඳව දැනගත්තේය. බුද්ධත්වයට පත් වීමට අපේක්ෂා කරන බව අසා තම සිහසුන භර ගන්නා ලෙස රජතුමා සිද්ධාර්ථගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. සිද්ධාර්ථ එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කළා වුවද බුද්ධත්වය ලබා ගත් පසු ප්‍රථම චාරිකාව වශයෙන් රජුගේ දේශය වූ මගධ දේශයට වඩින බවට ප්‍රතිඥා දුන්හ.
සිද්ධාර්ථයන් රජගහ නුවරින් නික්මී තවුසන් දෙදෙනෙකු යටතේ ධර්මය ප්‍රගුණ කළේය. ආලාරකාලාම නම් තවුසාගේ ධර්මය ප්‍රගුණ කිරීමෙන් අනතුරුව අලාරකාලාමගේ ස්ථානය භාර ගන්නා ලෙස කාලාම ඉල්ලා සිටි නමුත් ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ගැන සෑහිමකට පත් නොවූ සිද්ධාර්ථ එතැනින් නික්මුනේය. ඉන්පසු උද්දකරාම පුත්ත තවුසා වෙත ගොස් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස භාවනා ක්‍රම ගැන මැනවින් හැදෑරුවේය. උද්දකරාමපුත්තගෙන් පසු ඔහුගේ ස්ථානය ලබා ගන්නා ලෙස උද්දකරාම පුත්ත ඉල්ලා සිටියේය. එහෙත් ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ගැනද සෑහිමකට පත් නොවූ සිද්ධාර්ථ එතැනින්ද නික්මුනේය.
සිද්ධාර්ථ කොන්ඩඤ්ඤ තවුසා ප්‍රමුඛ පස්වග මහනුන් සමග තව දුරටත් උග්‍ර තපස් රැකීම සඳහා පිටත් විය. සියලු ලෞකික දේවල්, එනම්; ආහාර වලින් පවා වැළකෙමින් මෝක්ෂ සැපත ලබා ගැනීම සඳහා උග්‍ර තපස් දම් පිරූහ. දිනකට කොලයක් හෝ ගෙඩියක් වැනි දෙයක් පමණක් ආහාරයට ගනිමින් සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ නිරාහාරව ගත කළ ඔහු දිනක් ග‍ඟෙහි දිය නාමින් සිටියදි ක්ලාන්තව ඇද වැටී දියෙහි ගිලී මරණයට පත් වීමට ආසන්න තත්වයකට පත් විය. තමා යන මාර්ගය නිවැරදිදැයි නැවත කල්පනා කර බැලීමට සිද්ධාර්ථ සිතුවේය. සිද්ධාර්ථයන් එසේ ක්ලාන්ව සිටි අවස්ථාවේ අසලින් ගිය ඔරුවක සිටි සංගීත ශිල්පීන් දෙදෙනෙකුගේ දෙබසක් ඔහුට ශ්‍රවණය විය. එයින් එකෙකු කීවේ “මේ වර පට තදින් ඇද්දොත් එය කැඩි යාවී. එමෙන්ම බුරුල්ව තිබුනොත් සංගීතමය හඬක් මතු නොවේවි” යනුවෙනි. මෙය ඇසු සිද්ධාර්ථයන් අනන්තයට නොගොස් බුද්ධත්වය ලැබීමට නම් මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව අනුගමනය කළ යුතු යයි සිතුවේය. මෙම අවස්ථාවේදි තමන් කුඩා කල පියා කුඹුරක (වප් මගුල් උත්සවයකදි) සී සාමින් සිටි අවස්ථාවේ ඔහු තම සිත එකඟ කර ධාන්‍ය ගතව සිටි අයුරුත් එයින් ලැබුණු අධ්‍යාත්මික සුවයත් ඔහුට මෙනෙහි විය. එම ධාන්‍යයෙන් මිදුනු විට සුජාතා නම් ගැමි තරුණියක් ආහාර බඳුනක්ද අතැතිව එතුමා ඉදිරියේ පෙනී සිටියාය.
මක්කම
මක්කම (مكّة المكرمة) සවුදි අරාබියාවේ හිජාබ් ප්‍රාන්තයේ ඇති මුස්ලිම්වරුන්ගේ ශුද්ධවූ නගරයකි. මෙම නගරය ජිද්දා නගරයේ සිට කිලෝමීටර 73ක් දුරින්ද, රතුමුහුදේ සිට කිලෝමීටර 80ක් දුරින්ද, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 277ක් (අඩි 910ක්) උසින් පිහිටා ඇත්තේය.
ස්වයං වින්දනය
සාමාන්‍ය අයෙකු ලිංගික උත්තේජනයට සංවේදී පෙදෙස් උත්තේජනය කරමින් තෘප්තියක් ලැබීම අරඹන්නේ වයස අවුරුදු 2 - 4 පමණ කාලයේ පටන් ය​. නමුත් දෙමාපිය විරෝධය වැනි හේතු සාධක නිසා යටපත්ව යන එම ක්‍රියාකාරකම් වැඩිවිය පැමිණීමත් සමඟ ම නැවත ඉස්මතු වේ.
පිරිමි ස්වයං වින්දනය= "අතේ ගැසීම " නමද භාවිතා කරයි
කාන්තා ස්වයං වින්දනය = "අගිල්ල ගැසීම " නමද භාවිතා කරයි.
භාවිත වන ක්‍රම
කිසියම් තැනැත්තෙකු සිය ලිංගික ප්‍රදේශය ස්පර්ශ කිරීම, මිරිකීම, ඇතිල්ලීම හෝ සම්බාහනය කිරීම හෝ කොට්ටයක් වැනි යම්කිසි වස්තුවක් මත තෙරපීමෙන් ඒ සිදු කිරීමත් ගුදය තුළට හෝ යෝනිය තුළට ඇඟිළි හෝ යම්කිසි වස්තුවක් ඇතුළු කිරීම සහ ශිෂ්ණය හෝ භගය හෙවත් යෝනි මුව (vulva) විද්‍යුත් ස්ථන්දකයක් (electric vibrator) ආධාරයෙන් උද්දීපනය කිරීමත් (මෙය යෝනිය තුළට හෝ ගුදය තුළටද ඇතුල් කළ හැකිය.) ස්වයං වින්දනය සඳහා භාවිත වන ක්‍රමවේද ලෙස හඳුනාගත හැකිය. එමෙන් ම ස්වයං වින්දනය අතරතුර තනපුඩු හෝ වෙනත් ශෘංගාරෝද්දීපක කලාපයන් ස්පර්ශ කිරීම, ඇතිල්ලීම හෝ කෙනිත්තීම ද සිදු විය හැකි ය. ගැහැනු පිරිමි දෙපිරිස ම සංවේදනය වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ලිහිසි ද්‍රව්‍යයන් ද භාවිතා කරති.
සමහරු මූත්‍ර මාර්ගයට urethral sounds වැනි උපකරණ ඇතුළු කර ගැනීමෙන් ද ලිංගික වින්දනය අත් කරගනිති. අනතුරුදායක ක්‍රියාවක් වුවත් ඇතැම් විට බෝල් පොයින්ට් පෑන් සහ උණකටු ද භාවිත කළ හැකි ය. ලිංගික සංසර්ගය සමරූපණය කරන (ව්‍යාජ/මනහ්කල්පිත සංසර්ගයකට ඉඩ සලසන) යාන්ත්‍රික මෙවලම් ද ඇතැම් අය විසින් භාවිතා කරති.
පුරුෂයන්
ශිෂ්ණය ලිහිල් ව මිටින් ගෙන අත ඉහළ පහළ යැවීම පිරිමින් අතර වඩාත් ම ප්‍රචලිත ස්වයං වින්දන උපක්‍රමයයි. මෙයාකාරයෙන් උත්තේජනය කිරීමෙන් බොහෝවිට සුරතාන්තයත් ශුක්‍ර මෝචනයත් ළඟාකරගත හැකි ය. ශුක්‍ර මෝචනයට ආසන්න වත් ම හස්ත චලනයේ වේගය වැඩිවීම සහ ශුක්‍ර මෝචනයේ දී මෝචනය හේතුවෙන් ම වේගය බාල වීම සාමාන්‍යයෙන් සිදුවුවත් හස්ත චලනයේ වේගය විවිධ විය හැකි ය.
චර්මඡේදනය කර තිබීම හෝ නොතිබීම මත පිරිමින්ගේ ස්වයං වින්දන උපක්‍රම එකිනෙකාගෙන් වෙනස් විය හැකි ය. එකකුගේ උපක්‍රමයේ යෙදීම තවකකුට දුෂ්කර වීමට හෝ සුවපහසුවෙන් තොර වූවක් වීමටත් පුළුවන. චර්මඡේදනයට ලක් නොවූ පිරිමින්ගේ ශිෂ්ණය බොහෝවිට උත්තේජනය වන්නේ පෙරසම දිවවීමෙනි (pumping). එනම් ශිෂ්ණ මුණ්ඩය ක්ෂණික ව පෙරසමින් වැසීයාම සහ යළි නිරාවරණය වීම සිදුවන පරිදි පෙරසම ශිෂ්ණ මුණ්ඩය දිගේ අතින් ඉහළ පහළ යැවීම ය. පෙරසමේ දිග ප්‍රමාණය මත ශිෂ්ණ මුණ්ඩය මුළුමනින් ම හෝ අඩ වශයෙන් වැසී යාම සිදු විය හැකි ය. thumb| [[ශිෂ්නය අතින් ඉහළ පහළ පිරිමදිමින් පිරිමින් ස්වයං වින්දනයේ යෙදීම.]]
ස්ත්‍රීන්
දබරැඟිල්ල සහ මැදැඟිල්ල හෝ ඉන් එක් ඇඟිල්ලක් යොදාගනිමින් ගැහැනියක විසින් සිය බාහිර ලිංගික ප්‍රදේශය (විශේෂයෙන් ම ඇයගේ භගමණිය) සෙමෙන් පිරිමැදීම හෝ දැඩි ව ඇතිල්ලීම ස්ත්‍රී ස්වයං වින්දනයට අයත් වේ. ජී-ලපය පිහිටා තිබෙන යෝනියේ ඉදිරිපස බිත්තිය පිරිමැදීම පිණිස ඇඟිල්ලක් හෝ කිහිපයක් යෝනියට ඇතුල් කිරීම ද ඇතැම්විට දැකිය හැකි ය. ස්ඵන්දකයන්, ඩිල්ඩෝවන් හෝ Ben Wa balls වැනි ස්වයං වින්දන මෙවලම් ද යෝනිය සහ භගමණිය උත්තේජනය කිරීමට දායක කර ගත හැකි ය. බොහෝ ස්ත්‍රීන් ස්වයං වින්දනය අතරතුර සිය නිදහස් අතින් පියයුරු සුරතල් කිරීම හෝ තනපුඩුවක් උත්තේජනය කරගැනීම සේ ම සමහරු ගුදීය  උත්තේජනය තුළින් ආස්වාදනයට පත්වීම ද දැකිය හැකි ය.
ඇතැම්විට ස්වයං වින්දනයේ දී (වෙසෙසින් ම අන්තර්ග්‍රාහනයක් සිදුවන විට) ලිහිසි ද්‍රව්‍යයන්/ස්නේහකයන් භාවිත වේ. නමුත් මෙය සැමට පොදු නොවන අතර බොහෝ ස්ත්‍රීන්ට සිය ස්වාභාවික ස්‍රාවයන් ප්‍රමාණවත් වෙයි.
උඩුකුරු ව හෝ යටිකුරු ව දිගාවීම,  හිඳගැනීම, උක්කුටික ව සිටීම, දනින් වැටී සිටීම හෝ සිටගෙන සිටීම සාමාන්‍යයෙන් දැකිය හැකි ඉරියව් වෙයි. ස්නානය කිරීමේ දී ගැහැනුන් කරාමයෙන් හෝ ෂවරයෙන් නික්මෙන දියපහර සිය භගමණිය සහ බාහිර ලිංගික ප්‍රදේශය වෙතට විද ගනිති. යටිකුරු ව දිගා වී හිඳිමින් ස්වයං වින්දනයේ යෙදීමේ දී ඇතැම් අය කලවා අතර දෑත් ඔබා ගැනීම, කොට්ටයක් සිරකර ගැනීම, ඇඳෙහි මිට්ටමකට තදකිරීම, සහකරුවකුගේ පයක් හෝ ගුලිකරගත් රෙදි පොට්ටනියක් ඔබාගැනීමත් බාහිර ලිංගික ප්‍රදේශය සහ භගමණිය ඒ මත තෙරපීමෙන් සහ ඇතිල්ලීමෙන් ලිංගික වින්දනය ලබාගැනීමත් (Dry humping) සිදුකරති.
එවක මැහුම්කාරියන් පයින් පාගන මහන මැෂින් ක්‍රියාකරවන අතරතුර මහන යන්ත්‍රයට ආසන්න වන පරිදි සිය පුටුවල අද්දරින්  අසුන්ගනිමින් සුරතාන්තය ළඟාකරගත් බව හැව්ලොක් එලිස් 1920දී සඳහන් කළේය.
සිය දෙපා එකිනෙක තදින් පටලවා ගැනීමත් ලිංගික ප්‍රදේශයන් පීඩනයට ලක් වන පරිදි දෙපාවල මාංශ පේශී මිරිකීමට ලක්කිරීමත් තුළින් ගැහැනුන්ට ඒ සඳහා විශේෂයෙන් යොමුවීමකින් තොර ව ලිංගික ව උත්තේජනය විය හැකි ය. මෙමගින් අවට සිටින අයට නොපෙනෙන පරිදි ප්‍රසිද්ධ ස්ථානක දී වුව ද ඔවුනට ස්වයං වින්දනය ලැබිය හැකිය.
සිතුවිලි, විචිත්‍ර චින්තාවන් සහ පසුගිය අත්දැකීම් පිළිබඳ මතකයන් විසින් ලිංගික උද්දීපනයන් ඇතිවිය හැකි ය. සමහරු සිය අභිමතයකින් තොර ව හිටිවන ම සුරතාන්තයට පත්වුවත් ශාරීරික වශයෙන් උත්තේජනය කරගැනීමක් සිදු නොවන බැවින් මෙය ස්වයං වින්දනයක් ලෙස සැලකීම යුතු නැත.
අනෝන්‍ය ස්වං වින්දනය
thumb|අනෝන්‍ය ස්වං වින්දනය.ස්ත්‍රියක් විසින් පුරුෂයෙකුගේ ශිශ්නය පිරිමැදීමෙන් උත්තේජනය ලබාදීම. අනෝන්‍ය ස්වං වින්දනය යනු පුද්ගලයින් දෙදෙනකු හෝ ඊට වැඩි පිරිසක් එක්වී තම අත්වලින් අනෙකාගේ ලිංගික අවයව උත්තේජනය කිරීමයි.මෙය විරුද්ධ ලිංගිකයන් දෙදෙනකු අතර හෝ විරුද්ධ ලිංගිකයන් පිරිසක් අතර මෙන්ම සමලිංගික දෙදෙනකු හෝ පිරිසක් අතර වුවද සිදුවිය හැක.ඇතැම්විට එකිනෙකා සම්මුඛයේ එහෙත් එකිනෙකා ස්පර්ශ කිරීමකින් තොරව ස්වං විදනය කිරීම ද මෙයට අයත්ය.ස්ත්‍රියක හා පුරුෂයෙකු එකිනෙකාට සම්මුඛව හිදිමින් ස්වං වින්දනය සිදුකල හැකිය.කන්‍යාභාවය ආරක්ෂා කරගැනීම,ගැබ්ගැනීම් වළක්වා ගැනීම හා ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණය වන රෝග වලින් වැළකී සිටීමේ අරමුණින් බොහෝ විට මෙසේ එකිනෙකා ස්පර්ශයෙන් තොරව අනොන්‍ය ස්වං වින්දනයේ යෙදෙයි.කෙසේ වෙතත් එකිනෙකා ස්පර්ශ කරගනිමින් සිදුකරන ස්වං වින්දනයෙන් පවා කන්‍යාභාවයට ගර්භනීවීමකට හෝ ලිංගික රෝග ව්‍යාප්තියකට ඍජුව බලපාන්නේ නැත.මෙය ආරක්ෂාකාරී ලිංගික චර්‍යාවකි.
බුදුදහම
ස්වයං වින්දනය පවක් ලෙස නොසැලකේ. නමුත් උපසම්පදා භික්ෂූන්ට එය ඇවතක් වශයෙන් දක්වා ඇත.
හින්දු ආගම
හින්දු දහමට අනුව ගිහි සැප සෙවීම, මනුෂ්‍ය ජිවීතයේ ප්‍රධාන අරමුණු සතරෙන් එකකි.
කාම සූත්‍රය කිසි සේත්ම ස්වයං වින්දනය හෙළා දැක නොමැති අතර එය ස්වයං වින්දනයේ යෙදිය හැකි උපක්‍රම විස්තර කරයි.
සෞඛ්‍යමය බලපෑම
ස්වයං වින්දනය මගින් නොමේරූ ශුක්‍රාණු නිපදවීම සිදු නොකරයි.
එක්සත් ජනපද, අමෙරිකානු මනෝ චිකිත්සක සංගමයේ ඩයනොස්ටික් ඇන්ඩ් ස්ටැටිස්ටිකල් මැනුවල් ඔෆ් මෙන්ටල් ඩිසෝඩර්ස් (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM)) II (1968) යන ප්‍රකාශනය තෙක්, ස්වයං වින්දනය චිකිත්සාවට ලක් කල හැකි මානසික තත්වයක් විය. 1972 වර්ෂයේදී අමෙරිකානු වෙෙද්‍ය සංගමය විසින් ස්වයං වින්දනය කිරීම සාමාන්‍ය කරුණක් ලෙස ඒකමතිකව ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:පුරුදු ප්‍රවර්ගය:ලිංගිකත්වය ප්‍රවර්ගය:මනෝ වෛද්‍යවේදය ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව
ඉඟිණිමිටිය
ඉඟිණිමිටිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පලාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රදේශයකි.
ස‍ඳෙහි - විභවය
‍ස‍ඳෙහි අපට නොපෙනෙන පැත්ත පෘථිවියෙහි වූ රේඩියෝ සම්ප්‍රේශණවලින් ආරක්ෂා වී ඇති නිසා එය ගඟනගාමීන්ගේ භාවිතය සඳහා රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් ස්ථානගත කිරීමට සුදුසු ස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. කුඩා පාත්‍ර හැඩැති ආවාට Puerto Rico හි Arecibo ට සමාන ස්ථාවර දුරේක්ෂයක් සඳහා ස්වාභාවික නිපැයුම සපයයි. වඩා විශාල පරිමාණ දුරේක්ෂ සඳහා කිලෝමීටර් 100ක විෂ්කම්භයකින් යුත් ස‍ඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ කේන්ද්‍රය ආසන්නයේ පිහිටා ඇති ඩයිඩලස් ආවාටය හා ‍එහි කිලෝමීටර් 3ක් උස පිටත දාරය කක්ෂගත වී ඇති චන්ද්‍රිකාවලින් වන නොවැදගත් සන්නිවේදන නැවැත්වීමට උදව් වනු ඇත. රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් සඳහා තවත් සුදුසු අපේක්ෂකයකු වන්නේ සහා (Saha) අවාටයයි.
සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් ස්ථානගත කිරීමට පෙර විසඳීමට ප්‍රශ්න ගණනාවක් තිබේ. සඳෙහි වූ ඉතා කුඩා දූවිලි උපකරණවලට, වාහනවලට හා අභ්‍යාවකාශ ඇඳුම්වලට අපවිත්‍ර විය හැක. රේඩියෝ තැටි සඳහා යොදා ගන්නා පරිවාරක ද්‍රව්‍ය සූර්ය ගිනි දැල්වල ආචරණවලින් ද ඉතා සුපරික්ෂාකාරීව ආරක්ෂා කළ යුතුය. අවසාන වශයෙන් දුරේක්ෂය අවට ප්‍රදේශය අනෙකුත් රේඩියෝ ප්‍රභවවල සන්නිවේදනවලින් ආරක්ෂා කළ යුතුය.