cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සංස්ථාව - හිමිකාරීත්වය සහ පාලනය
පුද්ගලයන්ගෙන් සමන්විත පුද්ගල සහ වෙනත් නෛතික ආයතනවලට (සංවිධාන සහ වෙනත් සංස්ථා වැනි) ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමට සහ සංස්ථාවේ කොටස්වලින් ලබෙන ලාභය බෙදාගනීමට අයිතියක් ඇත. ඒ අනුව ලාභය මුල්කරගත් සංස්ථාවල කොටස් තොග පවත්වාගෙන යන මෙම ඡුන්දහිමියන් කොටස් හිමියන් හෝ තොග හිමියන් ලෙසට හඳුන්වයි. තොග හිමියන් නොමති විට සංස්ථාවක්, තොග නොවන සංස්ථාවක් ලෙසට පැවතිය හැකිය. ඒ වගේම එවන් වූ අවස්ථාවක තොග හිමියන් වෙනුවට, සංස්ථාවේ කටයුතු සඳහා ඡුන්දය ප‍්‍රකාශ කිරීමට අයිතිය ඇති සාමාජිකයන් පිරිසකගෙන් සංස්ථාව සමන්විත වේ. තොග නොවන සංස්ථාව ලාභය ලබීමේ අරමුණකින තොරව කටයුතු කරන්නේ නම් එය ලාභ නොලබන සංස්ථාවක් ලෙසට හඳුන්වනු ලබේ. නොඑසේ නම් ලාභය අරමුණු කර නොගත් සංස්ථා ලෙසට හඳුන්වනු ලැබේ. වෙනත් ආකාරයකින් සංස්ථාව යන්න හඳුනාගැනීමේදී, සංස්ථාව වූ කලී නිශ්චිත වූ නීතිමය තත්ත්වයක් සහිත සහ වෙනත් ස්ථාපිත නොවූ සාමාන්‍ය ව්‍යාපාරයකට, පුද්ගල කණ්ඩායමකට හෝ ස්වේච්ඡා සමාගමකට නොලැබෙන ආකාරයේ විශේෂ වරප‍්‍රසාදයන් ලැබෙන පුද්ගල සමූහයකි. ඊළඟ ඡේදවලින් කියවෙන කරුණුවලදී තොග සංස්ථාවල තොග හිමියන් හැඳින්වීමටත් තොග නොවන සංස්ථාව සාමාජිකයන් හැඳින්වීමටත් ”සාමාජිකයන්” යන පදය භාවිත කරනු ලැබේ. ලෝකය තුළ සංස්ථාපිත පාලන රටාවලියේ පුළුල්වූ පංති දෙකක් දක්නට ලැබේ. ලොව වැඩි ප‍්‍රමාණයක් තුළ, සංස්ථා පාලනය සිදුකරන්නේ එහි කොටස් හිමියන් විසින් ඡන්දයෙන් පත්කරගන්නා ලද අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයක් විසිනි. ජර්මනිය වැනි රටවල සංස්ථාවේ පාලනය කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබේ. එහිදී නෛතිකමය හෝ වෙනත් බල අධිකාරිමය බලයකින් තෝරා පත්කරනු ලබන අධීක්ෂක මණ්ඩලයක් සහ එම අධීක්ෂක මණ්ඩලය විසින් තෝරාගනු ලබන කළමනාකරණ මණ්ඩලයක් වශයෙන් කොටස් දෙකක් දක්නට ලැබේ. තවද ජර්මනියේ එයටම ආවේණික වූ පාලන ක‍්‍රමයක්ද දක්නට ලැබේ. භාගයක් සේවක නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත අධීක්ෂක මණ්ඩලයක් මගින් පාලනය කරනු ලබන එම ක‍්‍රමවේදය සම නීර්ණය (කෝ ඩිටර්මිනේෂන්) යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. සංස්ථා සම්බන්ධතා කළමණාකරණය සඳහා ප‍්‍රධාන විධායක නිලධාරි, සභාපති, භාණ්ඩාගාරික සහ වෙනත් පදවිලත් තනතුරු සාමාන්‍යයෙන් තෝරාගනු ලබන්නේ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයක් විසිනි. කොටස් හිමියන්ගේ බලපෑම්වලට අමතරව බංකුවල සිදුවන ආකාරයට ණය හිමියන්ද සංස්ථා කොටස් වශයෙන් පාලනය කිරීමට හැක. නැවත ලබාගැනීමේ අරමුණින් සංස්ථාවකට ණය මුදල් දීමෙන් පසුව, අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලයේ එක් අයෙක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇතුළත්ව තමාටද සංස්ථාවේ සාමාජිකයෙකු ලෙසට එහි පොලී අනුපාතය සමාන ලෙස පාලනය කිරීමට ණය හිමියාට ඉල්ලූම් කළ හැක. සමහර නෛතිකමය හෝ වෙනත් බල අධිකාරිමය සාධකයන් තුළින් ජපානය, ජර්මනිය වැනි රටවල විශේෂයෙන් බැංකු තමන්ගේ කොටස් සංස්ථාව තුළම රඳවා තබාගැනීමට කටයුතු කර තිබේ. අනෙත් අතට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය වැනි රටවල බැංකු, වෙනත් නෛතිකමය සාධකයන් හරහා තමන්ගේ කොටස් බාහිර සංස්ථාවලට ලබාදීම තහනම් කොට තිබේ. සමහර අය සංස්ථාවල සාමාජිකයන්ට (ලාභය අරමුණු කර නොගත් සංස්ථා) අවශේෂ පොලියක් ලබාගන්නට යැයි ද කියනු ලැබේ. තවද සංස්ථාවක පැවැත්ම අවසාන වන විට එහි ණය හිමියන්ට සහ සෙසු අයට අදාල පොලී ආදිය ගෙවා දැමීමෙන් අනතුරුව සංස්ථාවේ වත්කම් එහි සාමාජිකයන්ට ලැබිය යුතුයි. මේ ආකාරයට සංස්ථාවක් තුළ පමණක් ආයෝජනය කිරීම අවදානමක් සහිත විය හැකියි. නමුත් විවිධ ලෙසට විවිධ තැන්වල කරනු ලබන ආයෝජන කළඹක් තුළින් එම අවධානම අඩුකර ගත හැකිය. ඊට අමතරව වගකීම් සීමාසහිත නීති රීති පද්ධතියක් යටතේ කොටස් හිමියන්ට වාසි ලැබේ. තවද කොටස් හිමියන් වගකිව යුතු වන්නේ ඔවුන් විසින් දායකවී තිබෙන කොටස්වල වටිනාකමට පමණි. කෙසේ වුවද මෙම ක‍්‍රමය යොදාගත හැක්කේ ලාභය අරමුණු කරගත් සංස්ථාවලට පමණි. ලාභය මුල්කර නොගත් සංස්ථාවල සාමාජිකයන් හට අවශේෂ වාසීන් ලැබීමට අවසරයක් නොලැබේ.
ව්‍යාපාරික සංස්ථාවන්හි හැසිරීම් රටාවේ මුලික නෛසර්ගික ලක්ෂණ
මුලික නෛසර්ගික ලක්ෂණ පහත සඳහන් අයුරු වේ.
·	ලාභය - ලාභ ලැබීම ව්‍යාපාරයන්හි මුලික පරමාර්ථය  වේ. මහපරිමාණ ව්‍යාපාරික සංස්ථාවන් අවම වශයෙන් දීර්ඝ කාලීනවත් අඩු ලාභයක් වෙනුවට වැඩි ලාභයක් ලැබීමට කැමැත්තක් දක්වයි.
ලාභ ලැබීමේ පරමාර්ථය අත්‍යාවශ්‍යයෙන්ම සමාජයට සුභ සාධනයක් සැලසිම නොවුවත්, ලාභ නොලබන ආයතනයකට වඩා වැඩි සේවක සංඛ්‍යාවකට රැකියා සැපයීම එයින් ඉටුවේ. මෙම ව්‍යාපාරයන් පවත්වාගෙන යාමේ දී ව්‍යාපාරයට වාසිදායක වුවත්, පරිසරයට, සේවකයන්ට හා රාජ්‍යයට හානිකර නොවිය යුතු කරුණු සම්බන්ධයෙන් ගැටළු ඇති විය හැක.
තීරණ ගැනීමේ අයිතිය ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමණාකරණය හිමිව ඇති ආයතන වල ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමණාකරු සමහර අවස්ථාවලදී ලාභ ලැබීමේ පරමාර්ථ පසෙකලා සිය රැකියාව ආරක්ෂා කරගැනීමේ ක්‍රියා පිළිවෙතක් අනුගමනය කිරීමට පෙළඹේ. ව්‍යාපාරික සංස්ථාවන් සිය ව්‍යාපාරයන් පුළුල් කිරීමට කැමති වුවත්, සමහර අවස්ථාවලදී එසේ කිරීමට යෑමේ දී කොටස් වලට කැඩී ගිය අවස්ථාවද දැකිය හැක.
·	අනාචාර ධර්‍ම - ප්‍රාණියෙක් නොවන බැවින් සංස්ථාවන්ට ආචාර ධර්‍ම හෝ පරහිතකාමී අරමුණු ‍නොමැත. එසේ වුවත් ඒවා පවත්වාගෙන යන්නන් අදාල රාමුව තුල ආචාර ධර්‍මයන්ට නතුවේ.
·	ආධිපත්‍යය - ව්‍යාපාරික ආධිපත්‍ය විවිධ මට්ටම් වලින් ඇති අතර සීමිත ව්‍යාපාර කීපයක් තුල පමණක් කළමණාකරුවන් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී අයිතිවාසිකම් හිමිවී ඇත. බ්‍රසීලයේ ජිකාඩෝ සෙම්ලර් සිය සේවකයන්ට කළමණාකරුවන් සහ ක්‍රමෝපායන් සොයා ගැනීමේ අයිතිය පවරා ඇත. එපමණක් නොව ඔහුද ප්‍රධාන විධායක තනතුර සඳහා තරඟ වදියි. එය එවැනි ආයතනයකට හොඳ නිදසුනකි.
·	සංවිධානයේ ලාභ රාමුව - ලාභ ලැබීම අරමුණු කරගත් සංවිධානයක අරමුණු ලාභ ලැබීමය. එම ලාභ ලැබීම සඳහා උපකාර වනුයේ ඒවාහි නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලින් හා ක්‍රමෝපායන් පිටුපස සිටින සේවකයන්ය. ලාභය සහ ලාභ ලැබීම තීරණය වන්නේ ඔවුන්ගේ නිර්මාණ කෞෂල්‍ය, නව සොයා ගැනීම්, ජවය යොමුවීම සහ කැපවීම මතය.
එසේ වුවත් හොඳම සේවකයන් බඳවා ගැනීමෙන්ම පමණක් සාර්ථකත්වයක් නොලැබේ. එවැනි සමහරෙක් සේවයට පැමිණියත් ප්‍රධානීන්ගේ සහෝදර සේවකයන් සමඟ ගැටළු ඇතිවීම නිසා ඉවත්ව යති. නිසි මානව සම්පත් දායකත්වයෙන් පමණකි ආයතනයක සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ. ලාභ ලැබීමේ රාමුවක් තුල සාමුහික ක්‍රියාකාරීත්වය තුලින් සාර්ථකත්වය ලැබීම, මනෝ විද්‍යාව අවබෝධ කර ගැනීමත් සාර්ථක විය හැකි බව ලාභ රාමුවේ  නිර්මාතෘ  ජේමිස් ලියොන් චැන් ෂු ගේ අදහසයි.
ලාභ ලබන නෛසර්ගික ලක්ෂණයෙන් යුතු ආයතනයක සාර්ථකත්වය කෙරෙහි පහත කරුණු 6 බලපායි. 1.	විශාල අරමුණු
2.	ඒකාබද්ධ අනන්‍යතාවය
3.	වෙනසක් ඇති කළ හැකි ක්‍රම වේදයක්
4.	පොදු භාෂාවක්
5.	අනෝන්‍ය සහයෝගය ලබාගත හැකි පරිසරයක් 6.	මුල්‍යමය දැනුම
ව්‍යාපාරික වාසි
සංවිධානයක ස්වභාවය අනුව CSR  වාසි‍යේ   ප්‍රමාණය වෙනස්  ස්වරූපය ගනු ලැබේ. මුල්‍යමය වාසි  වලින් ඔබ්බට ගිය හැකි  වාසි  පිළිබඳ  උපදෙස්  ලබා  දෙන  මුද්‍රිත  ලිපි  විශාල  සංඛ්‍යාවක්  තිබුණත් එය  සංඛ්‍යාත්මක  ලෙස  ප්‍රකාශ කිරීම   අපහසු   කාර්යයකි. (උදා- ඩේමින්ගේ ඒකක 14 - සමබර  ලකුණු  කාඩ්  පත  )  Orlizy, Schmist සහ  Rynes  සමාජ  වාතාවරණය,  ව්‍යාපාරික  කටයුතු  සිදුකරන  ආකාරය   සහ  මුදල් කටයුතු   සිදුකරන  ආකාරයන්  අතර  සම්බන්ධතාවයක්   දුටුවහ. කෙසේ වුවත්  යම්  ව්‍යාපාරයක්  සිය CSR  උපාය   මාර්ගයන්   වැඩි දියුණු කරන   අතරදී   කෙටිකාලීන  මුල්‍ය  වාසි   ලැබීමට   අදහස්  නොකරණු  ඇත.
යම් සංවිධානයක  යොදා  ගන්නා  CSR  පිළිබඳ  අර්ථකතනය   එහි කොටස්කරුවන්ගේ බලපෑම, CSR  වෙනුවෙන්  පෙනීසිටින   කණ්ඩාය‍මේ  අදහස,   පරිත්‍යාග   ලබා  ගැනීමට   ගන්නා  උත්සාහයන්  හා ස්වේච්ඡා  කණ්ඩායම්  වල  ක්‍රියාකාරිත්වය   මත   වෙනස්වේ. CSR යම් සංවිධානයක  මහජන සම්බන්ධතා,  ව්‍යාපාර   සංවර්ධන,  ප්‍රජා සමබන්ධතා පිළිබඳ  දෙපාර්තමේන්තුවට  ඇතුළත්  විය  හැකිය. එසේ නොමැති නම්  ceo වට  බලපාන   වෙනම   දෙපාර්තමේන්තුවකට  ඇතුළත්  කොට  විශේෂ  තීන්දු  දීම  සෘජුවම  මණ්ඩලයට   යැවිය  හැකිය. සමහර සමාගම් කණ්ඩායමක්  හෝ  වැඩසටහනක්  නොමැතිවම    CSR    ආකාරයේ  අගයන්  පමණක්  යොදා ගනිමින්  කටයුතු  කරනු  ඇත.
යම්  සමාගමක  CSR  කටයුතු  පහත  සඳහන්  උපකල්පන   එකක්  හෝ  කීපයක්   මත  රඳා පැවතිය  හැක.
මානව සම්පත්
CSR වැඩසටහනක්  තරඟකාරී  උපාධීධාරී ශිෂ්‍ය වෙළඳපොල අවස්ථාවකට බඳවා  ගැනීමේ හා  රඳවා  ගැනීමේ  අධාරකයක්   ලෙසද  තබාගත  හැකිය. හැකියාව ඇති  ඉල්ලුම්කරුවන්  නිතර  ආයතනයේ   CSR   පිළිවෙත ගැන විමසන බැවින්  අවබෝධකරගත  හැකි  පිළිවෙතක්  තිබීම  වාසියක්  විය  හැකිය. විශේෂයෙන් සේවක  මණ්ඩලය  ප්‍රජා  සේවා කටයුතු,  අරමුදල්  තර කිරීමේ කටයුතු  හා   වැටුප්  ඉපයීම්  කටයුතු  වල  යෙදෙන  විට  ආයතනය පිළිබඳව  අවබෝධය   වැඩි  දියුණු  කර  ගැනීමට ද   CSR  ඉවහල්වේ.
අවදානම් කළමනාකරණය
විශාල සමාගමක  අවදානම්  කළමනාකරණය   ඉතා   වැදගත්   උපාය  මාර්ගයකි. දශක ගණනාවක්  තුළ  අත්කරගත්  ව්‍යාපාරික  කීර්තිය  දූෂිත විෂම  කටකතාවක්  හෝ  වාතාවරණික  හදිසි   සිදුවීමක්  නිසා  පැය කීපයකින්   බිඳ වැටිය  හැකිය.‍   මෙවැනි  සිදුවීම් නිසා  උසාවි,  ජනමාධ්‍ය, රාජ්‍ය  පාලකයන්, ආයතනයක  අඛන්ඩ  පවත්වා  ගැනීම්  අධ්‍යයනය  කරන  නිලධාරීන්  ආදී  අංශ  වල  අනවශ්‍ය   අවධානයක්   ඇතිවේ. “ සැමවිටම නිවැරදි  දේ  කිරී‍මේ ”  සංස්කෘතියක්   සිය  ආයතනය    තුළ  ඇති  කර  ගැනීමෙන්  අවදානම්   පි‍ටු  දැකිය  හැකිය.
වෙළඳ නාමය පවත්වා  ගැනීම
ව්‍යාපාරිකයන් බහුලව  සිටින  වෙළඳපොලක්  සහිත  සමාගම්  නිතරම  සිය  භාණ්ඩ  හා  සේවා  සඳහා  අද්විතීය  වෙළඳාම්  තත්වයක්  පවත්වා  ගැනීමට  දැඩි  උත්සාහයක  යෙදෙති. එමගින් පාරිභෝගිකයාට තරඟකාරී  මනසින් යුතුව සිය නාමය  වෙන්  කොට  තබා  ගැනීමට   හැකියාවක් ලැබේ. CSR මඟින්   කැපීපෙනෙන   සදාචා‍ර  අගයන්  මත පදනම්වී  ඇති  පාරිභෝගික  විශ්වාසය ගොඩ නැගීමෙහිලා  වැදගත්  භූමිකාවක්  ඉ‍ටු  කළ  හැකිය. The Co-operative Group  සහ  The Body Shop  වැනි  සුවිසල්  වෙළඳ  නාමයන් ගොඩනැගී  ඇත්තේ  සදාචාර  අගයන්  මතය. ව්‍යාපාරික සේවා   ආයතනයකට  සිය  අවංකත්වය  හා   උසස්තම  සේවාව  මඟින් ඇති කරගන්නා  කීර්තිය  තුළින්  මහත්  වාසි  අත්  කර ගත  හැකිය.
සටහන
{|
අවලංගු වාදය
thumb|200px|right|මම මනුෂ්‍යයෙක් හා සොහොයුරෙක් නොවේද?
අවලංගු වාදය යනු වහල් වෙළෙඳාම නවතා දමා හා බටහිර යුරෝපය හා ඇමරිකානු රටවල් තුල වහලුන් නිදහස් කරන මෙන්වූ ව්‍යාපාරයකි.
901
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ජයමංගල ගාථා
ජීවිතයේ මංගල සම්මත අවස්ථාවල දී "ජයමංගල ගාථා" සජ්ඣායනා කිරීම සම්ප්‍රදායක් ලෙස සිදුවේ. විශේෂයෙන් ම බෞද්ධ යුවලක් යුග දිවියට එළඹෙන විවාහ මංගල්‍ය උත්සවයක දී මෙය අනිවාර්ය අංගයක් ලෙස සිදුවේ. ජයමංගල ගාථා කීම සිදු කෙරෙන්නේ සත්‍යානුභාවය මුල්කොට ගෙන සෙත් පැතීම සඳහා ය. ජයමංගල ගාථාවල කියැවෙන්නේ බුදුන්ගේ අසිරිමත් වූ ගුණ තේජස සහ නොයෙක් අවස්ථාවල දී ජයගත් ආකාරය යි. එසේ ජය ගන්නා වූ ගෞතම මහා මුනීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ තේජසින් ඔබට ජය මංගලයක් වේවා (තං තේජසා භවතු තේ ජයමංගලානි) යනුවෙන් ඒ සෑම ගාථාවක් ම අවසානයේ සෙත් පතනු ලැබේ.
1
බාහුං සහස්ස මභිනිම් මිත සා යුධං තං දාසක්‌ මවාගෙන අතුත් අවියෙන් සමත් වූ ගිරි මේඛලං උදිත ඝෝර සසේන මාරං ගිරි මේඛලා ඇතු නැගී සිටි මාර සේනා දානාදි ධම්ම විධිනා ජිත වා මුනින්දෝ දානාදි දම් විදි බෙලෙන් දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
2
මාරාතිරේක මභියුජ් ජිත සබ්බ රත්තිං ඒ මාරයා හට වඩා නපුරක්‌ බිරම් වූ ඝෝරම්පනාලවක මක්ඛ මථද්ධ යක්ඛං බෝසත් අතින් හොර අලව් යකු කෝපවත් වූ ඛන්තී සුදන්ත විධිනා ජිත වා මුනින්දෝ මෙත් සිත් වඩා යස ලෙසින් දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
3
නාලාගිරිං ගජවරං අතිමත්ථ භූතං 	නාලාගිරි ඇත් රජා ඇතිතෙක්‌ම රා බී දාවග්ගිචක්ක මසනීව සුදාරු නන්තං 	සෝකා දෙමින් හෙණ හඬක්‌ ලෙස බෝ බිරම් වූ මෙත්තම්බුසේක විධිනා ජිත වා මුනින්දෝ මෙත්පැන් ඉසීමෙන් වහා දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
4
උක්ඛිත්ත ඛග්ග මතිහත්ථ සුදාරුනංතං උස්‌සා සියුම් කගපතක්‌ සුරතින් රැගත් වූ දාවන්තියෝ ජනපදංගුලිමාල වන්තං බෝසේ රකුස්‌යුරු අඟුල්මල් නම් සොරා ඒ ඉද්ධීභිසංඛතමනෝ ජිත වා මුනින්දෝ පාලා යසේ ඒ ඉඳු බෙලෙන් දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
5
කත්වාන කට්ඨමුදරං ඉවගබ්භිනීයා රාසේ බැඳන් බොරු බඩක්‌ ගැබිනි විලාසෙන් චිඤ්චාය දුට්ඨ වචනං ජනකාය මජ්ඣේ ආවේ නිගාකර සභාවට චින්චිමානා සන්තේන සෝම විධිනා ජිත වා මුනින්දෝ සන්සුන් ලෙසින් ගුණ වඩා දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
6
සච්චං විහාය මති සච්චක වාදකේතුං 	වාදෙන් සමත්කම් නැගු කොඩියක්‌ විලාසෙන් වාදාභිරෝපිතමනං අති අන්ධ භූතං 	ඇත්තෙත් වෙනස්‌ සිතැති සච්චකයා විවාදී පඤ්ඤා පදීප-ජලිතෝ ජිත වා මුනින්දෝ දල්වා පහන් ගුණ නැණින් දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
7
නන්දෝපනන්ද භුජගං විබුධං මහිද්ධිං නන්දොපනන්ද භුජගා ඉදුයෙන් සමත් වූ පුත්තේන ථේර භුජගේන ධම්මාපයන්තෝ 	සෑසී මුණි පුතු ලවා දැහැමින්ද දැමීමෙන් ඉද්ධූපදේස විධිනා ජිත වා මුනින්දෝ පාලා තෙදින් සිතු බෙලෙන් දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
8
දුග්ගාහදිට්ථි භුජගේන සුදට්ඨ හත්ථං දාසක්‌ ලොවේ බබළනා එළියෙන් දිමුත් වූ බ්‍රහ්මං විසුද්ධි ජුතිමිද්ධි බකාභිධානං බෝසේ පසන් මහබඹා වරදී වදාළා ඤාණාගදේන විධිනා ජිත වා මුනින්දෝ යහපත් උතුම් නැණ බෙලෙන් දිනුවේ මුනින්දා තං තේජසා භවතු (තේ) ජය මංගලානී ඒ තේජසින් ජය මඟුල් ඔබට ලැබේවා
අවසානය
ඒතා පි බුද්ධ ජය මංගල අට්ඨ ගාථා මේ ලෙස බුදුන් ජය මඟුල් අට මගී මතාසේ යෝ වාචකෝ දිනදිනේ සරතේ මතන්දී යම් ඒ කෙනෙක්‌ දින දිනේ සොඳසේ කියයි නම් හිත්‍වාන නේක විවිධානි-ඡුපද්දවානි නානා උපද්දාව නසා සිත දුක නොවීමෙන් මොක්ඛං සුඛං අධිගමෙය්‍ය නරෝ සපංඥෝ අක්‌වේ සැපත් අමපුරේ සව් දුක්‌ නසාලා
ඉම්රාන් හෂ්මි
Syed Emraan Anwar Hashmi (born 24 March 1979) is an Indian film actor, who appears in Hindi films. Initially known for performing bold scenes, Hashmi has since portrayed strong roles in films. One of the most unconventional actors of India, Hashmi has received three Filmfare Award nominations.
External links
ප්‍රවර්ගය:1979 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ලිස් කෙන්ඩෝල්
එලිසබෙත් ලුවීස් "ලිස්" කෙන්ඩෝල් (උපත 11 ජූනි 1971) යනු, 2010 සිට ලෙස්ටර් බටහිර  සඳහා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරිය  වන බ්‍රිතාන්‍ය කම්කරු පක්ෂ දේශපාලනඥයෙකි.
කෙඳි කදා (ෆයිබර්ග්ලාස්)
කෙඳි කදා හෝ ෆයිබර්ග්ලාස් හෝ (ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි: Fiberglass; පොදුරඳමඬුලු ඉංග්‍රීසි fibreglass; රුසියානු: Стеклопластик, //ස්ටික්ලාප්ලාස්ටික්//; චීන: 玻璃鋼, //පෝලීගාං ? //) යනු කදා කෙඳි ගෙනැ කෙඳි-වැරැකැවූ ප්ලාස්ටික පන්නයකි. කෙඳි අහඹු සේ සකසා, කැඩුණු නූල් පැදුරක් සේ හැඳින්වෙන පතකට සමතලා කැරුණු හෝ කදා රෙදිවලින් වියුණු හෝ වියැ හැකි. ප්ලාස්ටික් අනුකෘතිය තැප්සිටු බහු අවයවික අනුකෘතියක් වියැ හැකි - බොහෝ විට ඉපොක්සි, පොලියෙස්ටර රෙසින්, හෝ වයිනයිල් එස්ටර ෙරසින් හෝ තැප් ප්ලාස්ටික් හෝ ඈ තැප් සැකසුම් බහු අවයවක(?) මත පදනම් වේ.
කාබන කෙඳි වලට වඩා ලාභදායී හා නැමිහුරු, බරින් බොහෝ ලොහොවලට වඩා සවිමත්, නො-යකැති (non-  magnetic), නො-පිරියැවි, විදු-යකැති රවිසුරුම්වලට තරාදිසි (transparent) , ගැටමුසු (complex) හැඩයනට හැඩගැසියැ හැකි අතර බොහෝ තතු යටතේ රසායනිකව නො-සකුරු (නිෂ්ක්‍රීය) වේ. යෙදැවුම් අතර අහස් යාන්, බෝට්ටු, බමවන රිය (මෝටර් රථ), නාන තටාක හා පිරිවැසි (enclosures) , පිහිනුම් තටාක, උණුසුම් තටාක, සෙප්ටික් ටැංකි, දිය ටැංකි, සෙවිලි, නල, ආවරණ, විකලාංග වාත්තු, පෙනපිලුම් පුවරු (සර්ෆ්බෝඩ්) හා බැහැරි දොරු (?) හම් (door skins) වේ.
කෙඳි
thumb| කෙඳි කදා (ෆයිබර්ග්ලාස්) සඳහා ගන්නා කදා වැරැකැවුම් නන් භෞතික ආකාරවලින් සැපැයේ: ඉකුදුගුළා(?) (microspheres), කැඩුණු හෝ වියුණු හෝ කදා රෙදි.
නිවාස ඉදිකැරුම
දකුණ|thumb| කැලිෆෝනියාවේ ඩේවිස්හි කෙඳි කදා ගෝලාකාර නිවසක්
කෙඳි කදා යොදාගැනුම් පිළිබඳ නිදසුන්
thumb| කෙඳි කදා වලින් සෑදි කයාක්ස් thumb| කෙඳි කදා පිළිමය, බ්‍රෙසියාහි සැන්ටා ජියුලියා කටුගෙහි ඇති තටුලත් ජය පුරාණ රෝම ලෝකඩ පිළිමයේ අනුරුවක්.
නා
'  නා''' ගස ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික නිවර්තන වෘක්ෂයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වෘක්ෂය ද මෙය වෙයි. ''
මෙම ශාඛයේ දැව ඉතා දැඩි ස්වභාවයක් ගන්නා බැවින් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් "අයන් වුඩ්" ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සෙවණ සදන විසල් අතු පතරින් සහ සුවඳවත් මලින් ද යුක්ත මෙම ශාකය නිවර්තන දේශගුණ කලාපවල සරුවට වැඩේ. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වුව ද ඇසෑම්, දකුණු නේපාලය, ඉන්දු චීනය සහ මැලේ අර්ධද්වීපය වැනි ප්‍රදේශවල ද වගා කරනු ලැබේ.
අඩි 100 ක් පමණ උසට වැඩෙන නා ගසේ කඳේ පාදම බොහෝ විට රුකුල්වලින් යුක්ත වන අතර කඳේ විශ්කම්භය මීටර් 2 ක් පමණ වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 1500 ක උසක් දක්වා වූ තෙත් කලාපයේ බහුලව පවතී. 7 - 10 cm පමණ දිගින් යුතු සරළ, පටු සහ දිගටි ශාක පත්‍ර තද කොල පැහැති වන අතර පත්‍රයේ යටි පැත්ත සුදු පැහැතිය. අලුතන් මතු වන දළු, රතු පැහැති හෝ කහ පැහැයට හුරු රෝස පැහැති වන අතර එල්ලා වැටෙන ස්වභාවයක් දරයි. මලක විශ්කම්භය සෙන්ටිමිටර් 4 - 7.5 පමණ වන අතර පෙති 4 කින් යුතු සුදු පැහැති මල මැද කහ පැහැති රේණු විශාල ප්‍රමාණයක් වෙයි.
හෙක්ටයාර 96 (අක්කර 238) ක භූමි භාගයක් පුරා පැතිර පවතින ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික නාමල් උයන, මුළුමනින් ම පාහේ සමන්විත වන්නේ නා ගසිනි. පුරාවෘත්තයන්ට අනුව, හතරවන දප්පුල රජතුමාගේ කාල පරිච්ඡයේදී (ක්‍රි.ව. 8 වැනි සියවස) නාමල් උයන නිර්මාණය කරන ලද බවත්, අද පවතින නා ගස් පැවෙතෙන්නේ එදා තිබූ ගස්වල අතු රිකිලි වලින් බවත් විශ්වාස කෙරේ. එම නිසා, මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද ශ්‍රි ලංකාවේ පැරණිතම වනාන්තරය ලෙස මෙම වනාන්තරය සලකනු ලැබේ. උද්භිද විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ, වියලි කලාපය තුළ පිහිටි, තෙත් කලාපීය ශාක ගහණයක් පවතින එකම නා වනය මෙය බවයි.
භාවිත
.
=බාහිර සබැඳුම්=
ප්‍රවර්ගය:ජාතික සංකේත - ශ්‍රි ලංකා ප්‍රවර්ගය:ගස් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:මෙසුවෆ්
ෆ්ලොරන්ස් නයිටිංගේල්
thumb|right|ෆ්ලොරන්ස් නයිටිංගේල් ගේ මහ ගෙදර වූ, දැනට පාසලක් වන, [[එම්බ්ලි පාක්.]] thumb|right| [[වෙලෝ, හැම්ප්ෂයර්|ඊස්ට් වෙලෝ හි ශාන්ත මාගරට්ගේ දේවස්ථානයෙහි සුසාන භූමියෙහි ඇති ෆ්ලොරන්ස් නයිටිංගේල් ගේ සොහොන.]]
ෆ්ලොරන්ස් නයිටිංගේල්, OM, RRC (12 මැයි 1820 – 13 අගෝස්තු 1910), පසුව "පහනක් අතින් ගත් ආර්යාව" ලෙසින් හැඳින්වුනු, පුරෝගාමී හෙදියක, ලේඛිකාවක සහ  සුපතල  සංඛ්‍යානවේදියක වූවාය.
මුල් දිවිය
ටස්කනි මහා ආදිපාද දනව්ව හි, ෆ්ලොරන්ස්හි, විලා කොලොම්බයියා හි,  ධනවත්, ඉහළ-පෙලැන්තියෙහි, වැදගත් නෑදෑයන් ඇති,  බ්‍රිතාන්‍ය පවුලක ඉපදුනු ෆ්ලොරන්ස් නයිටිංගේල් නම් ලැබුයේ ඇය උපන් නගරය අනුසාරයෙනි. ෆ්ලොරන්ස්ගේ වැඩිමහල් සොහොයුරිය වූ පාර්තිනෝපේ (වැහැරෙන්නේ [pɑ:'θi:nəpɪ]) ද  මේ ආකාරයටම නම් තැබුණේ,  ග්‍රීක ජනපදයක් වන දැනට  නේපල්ස් හි කොටසක් වන, ඇය උපන් ස්ථානය අනුවමය.
පොන්නම්බලම් රාමනාදන්
මුල් අවධිය
පොන්නම්බලම් ‍රාමනාදන්ගේ පියා අරුනාචලම් පොන්නම්බලම්ය. මව සෙල්ලච්චි අමියියාය. රාජකීය විද්‍යා‍ලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබු හෙතෙම 1873 – 1886 වන තෙක් නීතිවේදියෙකු ලෙස කටයුතු කළේය.
දේශපාලනය
පොන්නම්බලම් ‍රාමනාදන් 1879 සිට 1892 කාලය තුළ ද්‍රවිඩ භාෂාව කතා කරන ජනයා නියොජනය කරමින් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ නිල‍නොවන සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කළේය. 1892 වර්ෂයේ ශ්‍රි ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් වූ අතර 1906 තෙක් එම තනතුර හෙබවිය. 1897 වික්ටෝරියා රැජිනගේ 50 වන සංවත්සරය සඳහා ශ්‍රී ලංකික නියෝජිතයා ලෙස රජය විසින් එංගලන්තයට යවනු ලැබුවේ පොන්නම්බලම් ‍රාමනාදන්වය. ‍එම උත්සවයේදී ඔහුට බ්‍රිතාන්‍ය රාජධානියේ පරිපූර්ණම දේශකයා වශයෙන් රැජිනගෙන් රන් සම්මානයක් හිමිවිය. 1911 වර්ෂයේදී ඔහු වැඩි මනාප සංඛ්‍යාවක් ලබා ගනිමින් ශ්‍රී ලංකා ව්‍යවස්ථාදායක මණ්ඩලයට තේරී පත්වුණි. ඔහු උඩුවිල් රාමනාදන් ගැහැණු පාසල හා යාපනයේ පරමේෂ්වරම් විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලද්දේද ඔහු විසිනි. 1917.12.04 දිනැති පාර්ලිමේන්තු හැන්සාඩ් වාර්තාවට අනුව නාච්චිදූවේ සිංහල පවුල් 50 ක් පදිංචි කිරීමට එරෙහිව එතුමා විරුද්ධ වුණි.
සිංහල මුස්ලිම් කැරැල්ල
1915 වකවානුවේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතිවාදී අරගලයක් ඇතිවිය. එහෙයින් බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරතුමා පැමිණ මාර්ෂල් නීතිය දියත් කළේය. සිංහල නායකයන් අත්අඩංගුවට ගෙන සිරකරන ලෙස පොලීසියට හා හමුදාවට ඔහු අණ කළේය. ඔවුන් අතර ඩී.එස්. සේනානායක, ඩී.ආර්. විජේවර්ධන, දෝසතර නේසියස් පෙරේරා, ඊ.ටී. ද සිල්වා, එෆ්, ආර්, ඩයස් බණ්ඩාරනායක, එච්. අමරසූරිය, ඒ.එච්. මොලමුරේ හා තවත් කිහිප දෙනෙක් වුහ. ඒ අතරින් සමහර දෙනෙකුට මරණ දණ්ඩනය හිමිවිය. පී. රාමනාදන් එයින් නිදහස් වී පැමිණ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුවට එරෙහිව සටන් කළේය.
ප්‍රවර්ගය:1851 උපත් ප්‍රවර්ගය:1930 මරණ
පකිස්ථාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1994
පාකිස්තාන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සාමාන්‍ය ක්‍රිකට් තරග සමයෙන් පිටත 1994 අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර් මාසවලදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ තරග තුනක ටෙස්ට් තරගමාලාවක් සහ එක්දින තරග 3 ක් සඳහා ය. නමුත් තරගමාලාව අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසු ඇඳිරි නීතිය පැනවීම නිසා දෙවන ටෙස්ට් තරගය අතහැර දැමීමට සිදු විය. එම නිසා එම ටෙස්ට් තරගය වෙනුවට අතිරේක එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග දෙකක් පැවැත්වීමට තීරණය කෙරිණි. පාකිස්තානය ටෙස්ට් තරගමාලාව 2-0 ලෙස ජය ගත් අතර එක්දින තරගමාලාව 4-1 ලෙස ජය ගත්තේය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
බැද්දේගම
බැද්දේගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ පිහිටි ග්‍රාමයකි.
කෙසෙල්
තවද බලන්න
කෙසෙල් නාමාවලිය
උද්භිත විද්‍යාත්මක - මියුසා විශේෂ
කෙසෙල් ගසේ සම්භවය වී ඇත්තේ මලයාසියාව ආශ්‍රිත අග්නිදිග ආසියාවේය. කෙසෙල් ජනප්‍රිය පළතුරක් මෙන්ම එළවළුවකි. දැනට ලෝකයේ වගා කරන වැදගත්ම බෝගයක් වන වී, තිරිගු සහ බඩඉරිගුවලට පසුව හතරවන වැදගත්ම බෝගය වශයෙන් සැලකෙන්නේ කෙසෙල්ය. එසේම ලෝකයේ වගා කරන පළතුරු අතරින් දෙවැනි වන්නේ දොඩම්වලට පමණි.
ශ්‍රී ලංකාවේ වගාකර ඇති මුළු භූමි වපසරියෙන් 54% ක්ම ඇත්තේ කෙසෙල්ය. අප ශරීරයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට අවශ්‍ය තන්තුමය කොටස් මෙන්ම පොටෑසියම් වැනි ලවණ වලින්ද පොහොසත්ය. එබැවින් කෙසෙල් ආහාරයට ගැනීම කෙනෙකුගේ නීරෝගී සෞඛ්‍ය තත්ත්වයක් පවත්වා ගෙන යාමට ඉවහල් වේ.
හැදින්වීම
ශ්‍රී ලංකාව කෙසෙල් වර් ග ගණනාවක් තියෙනවා. හැඩයෙන්, ප්‍රමාණයෙන්, පාටින්වගේම රසයෙනුත් වෙනස් කෙසෙල් ගෙඩි වර්ග ගණනාවක් තියෙන කෙසෙල් එක්ක පාරම්පරිකවම බැඳුණු දේශයක් තමයි ලංකාව. අපේ රටයි කෙසෙලුයි අතර තියෙන නෑකම ක්‍රි.ව. 341 දක්වා ඈතට විහිදෙනවා. ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරුන් අතරින් දක්ෂතම
වෛද්‍යවරයා විදිහට ප්‍රසිද්ධ බුද්ධදාස රජතුමා ලියපු සාරාර්ථ සංග්‍රහය කියන පොතේ කෙසෙල් ගසේ විවිධ කොටස් වල තියෙන ඖෂධීය ගුණ ගැන විස්තර දැක ගන්න පුළුවන්. පළමු කාරණය තමයි කෙසෙල් ගස. “ගස” කියලා කිව්වාට මේක ඇත්තටම ගහක්නෙවෙයි, මීටර් කිහිපයක් උසට වැවෙන පැළෑටියක්. මේ නිසා තමයි කෙසෙල් “ගසේ” කඳ කවදාවත් වෙනත් ගස් වල වගේ ලීයක් බවට පත් වෙන්නේ නැත්තේ. කෙසෙල් කඳ තනිකරම හැදිලා තියෙන්නේ තදට එතුණු කෙසෙල් කොළ වලින්.
වර් ගීකරණය හා නාමකරණය
රාජධානිය: Plantae
(unranked): Angiosperms
(unranked): Monocots
(unranked): Commelinids
ගෝත්‍රය: Zingiberales
කුලය: Musaceae
ගණය: Musa
විද්‍යාත්මක නාමකරණය Musa bulbaciana
රඹ, අලවතු, අලවතු කැන්
ප්‍රයෝජන
ඉදුණු කෙසෙල් ගෙඩි
* ආහාර දිරවීම පහසු කරයි.
* මළ බද්ධය නැති කර මළ හොඳින් පහ කරයි.
තැන ඉදුණු කෙසෙල් ගෙඩි තලපයක්‌ ලෙස ආලේප කළ හැකි ය.
* පාචනය ඇති වූ විට ඉදුණු ආනමාළු කෙසෙල් ගෙඩි කෑමට දීමෙන්
එය සුව වේ.
* ආහාර මාර්ග පද්ධතියේ අසාමාන්‍යතා නැති කරයි.
* අසාත්මිකතාව නැති කරයි.
අමු කෙසෙල් ගෙඩි
* මුත්‍රා මාර්ගයේ රෝග සුව කරයි.
* ඔසප් චක්‍රයේ අක්‍රමවත් බව නැති කරයි.
කෙසෙල්වල පෝෂ්‍ය ගුණය - කෙසෙල්වල පෝෂ්‍ය ගුණය ඒ ඒ විශේෂයට අනුව සුළු වශයෙන් වෙනස්‌ වුව ද පොදුවේ ගත් කලපෝෂ්‍ය ගුණය බෙහෙවින් සමාන ය. ඖෂධීය ගුණය ද එසේ ම ය. ඒ ඒ විශේෂයට අනුව සුවිශේෂී ඖෂධීය ගුණ තිබුණ ද කෙසෙල්වලින් ලබා දෙන පොදු ඖෂධිය ගුණ රාශියකි. පොටෑසියම් බහුල කෙසෙල් ගෙඩි කියන්නේ ස්වභාවිකව තියෙන හොඳම ශක්තිජනක ආහාරයක්. ක්ෂණික ශක්තිය ලබා ගන්න
පොටෑසියම් වලින් අපේ ශරීරයේ රුධිර පීඩනය නියාමනය කෙරෙනවා, ඒ නිසා හෘදයාබාධ සහ ආඝාත (stroke) වලින් ආරක්ෂා වෙන්න නිතර කෙසෙල් ආහාරයට ගැනීම ඉතා සුදුසුයි. කෙසෙල් වල ඇති පෝෂක ඇස් පෙනීම වැඩිදියුණු කිරීමටත්, වයසට යන විට සිදු වන මාංශ පේශී අඩපණ වීම අවම කිරීමටත්දායක වෙනවා. කෙසෙල් ආහාරයට ගැනීම ශක්තිමත් අස්ථි පද්ධතියක් පවත්වා ගැනීමට උදව් වෙනවා. කෙසෙල් කියන්නේ ආහාර ජීර්ණයට අත්‍යවශ්‍ය හිතකර බැක්ටීරියාවලට පෝෂණය ගෙන දෙන මූලාශ්‍රයක්.
(probiotic) මේ බැක්ටීරියාවන් තමයි අපේ ආහාර ජීර්ණයට අත්‍යාවශ්‍ය එන්සයිම වර්ග නිපදවන්නේ. මේ හිතකර බැක්ටීරියා පෝෂණය වීම ආහාර ජීර්ණයත්, ශරීරයට උරාගැනීමත්නිසි පරිදි සිදුවෙන්නට උදව් වෙනවා. විශේෂයෙන් විටමින් වර්ගත්, කැල්සියම් ඇතුළු ඛණිජ ලවණත් නිවැරදිව ශරීරයට ලබා ගන්න මේ ක්‍රියාවලිය ඉතා වැදගත්. කැල්සියම් නිසි ලෙස උරා ගැනීම අස්ථි වල ශක්තිමත්භාවයට ඍජුවම බලපානවා.
ව්‍යාප්තිය / රෝපනය
වගා කිරීම - ශ්‍රී ලංකාවේ ඕනෑ ම පළාතක වගා කළ හැකි ය. විශේෂයෙන් ගෙවතු භෝගයක්‌ ලෙසත් සුළු මධ්‍ය හා මහාපරිමාණ වශයෙන් සාර්ථක ආර්ථික භෝගයක්‌ ලෙසත් වගා කළ හැකි ය. වසරේ ඕනෑ ම කාලයක පල දරයි. තනි වගාවක්‌ ලෙසත්බහු භෝග වගාවක්‌ ලෙසත් මනා ජල සම්පාදනයක්‌ යටතේ හෝ වර්ෂා ජලයෙන් හෝ වගා කළ හැකි ය.කෙසෙල් වගාවක්‌ සරුවට පවත්වාගෙන යැම සඳහා ප්‍රශස්‌ථ උෂ්ණත්වයක්‌ තිබිය යුතු ය. සාමාන්‍යයෙන් අවශ්‍ය ප්‍රශස්‌ත උෂ්ණත්වය සෙල්සියස්‌ අංශක 22 සිට 31 දක්‌වා වූ පරාසයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ සෙල්සියස්‌ අංශක 25ත් 30ත් අතර පරාසයේ කෙසෙල්සරුවට වැවේ.
කෙසෙල් ගසක සරු වර්ධනයටත් මල්හටගැනීමටත් උෂ්ණත්වය බෙහෙවින් බලපායි. කෙසෙල්වලින්සාර්ථක අස්‌වැන්නක්‌ ලබාගැනීමට හිරු එළියත් සෙවණත් අවශ්‍ය වෙයි. මඳ හිරු එළියක්‌ ලැබුණත් ආහාර නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට බාධාවක්‌ නො වන අතර අඩුවක්‌ වුවත් අස්‌වැන්නේ අඩුවක්‌ වන්නේ නැත. කෙසෙල් වගාවෙන් ප්‍රශස්‌ත අස්‌වැන්නක්‌ ලබා ගැනීමට වර්ෂාව ද අත්‍යවශ්‍ය වෙයි. මෙහි දී අවශ්‍ය වන්නේ පැතිරී යන මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ වර්ෂාවකි. ගෙඩි හටගැනීමට සති 16කට පමණ පෙර පවතින වර්ෂාපතනය ගෙඩිවල වර්ධනයට බෙහෙවින්බලපායි. සාමාන්‍යයෙන් සතියකට අවම වශයෙන් මිලි මීටර් 2500ක හෙවත් වසරකට අවම වශයෙන් මිලි මීටර් 100ක පමණ වර්ෂාවක්‌ ලැබෙන විට සාර්ථක අස්‌වැන්නක්‌ ලැබේ.
තන්තු මුල් පද්ධතියකින්පස හා බැඳී පවතින කෙසෙල් ගසට සුළඟට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක්‌ ද ඇත. එහෙත් වේගවත් සුළඟට පත්‍ර ඉරී යන නිසා උත්ස්‌වේදනය වැඩි වන අතර ශාකයේ ස්‌වසන වේගයේ අඩු වීමක්‌ සිදු වෙයි. එබැවින් දිලීර රෝග පැතිරීමේ වැඩි බවක්‌ ද පෙන්වයි.
902
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
කාලීජ් ටයිම්ස් කුසලානය 2001
2001 කාලීජ් ටයිම්ස් කුසලානය යනු 2001 ඔක්තෝම්බර් මස අගදී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පැවති එක්දින ජාත්‍යන්තර (ODI) ක්‍රිකට් තරඟාවලියකි. එය පකිස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ සිම්බාබ්වේ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් අතර පැවති තුන්කොන් තරඟාවලියකි. අවසන් මහා තරගයේදී ශී‍්‍ර ලංකාව කඩුලූ 5 කින් පරාජයට පත් කරමින් පකිස්ථානුවෝ තරගාවලියේ ජය හිමිකර ගත්හ. සියලුම තරග සාජාහි සාජා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයේදී පැවැත්විණි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
903
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
බද්දේගම
බද්දේගම, ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන වාණිජ නගරයකි. බත් දුන් ගම බද්දේගම විය. බද්දේගම අතීතයේ "සල්ගමුව" ලෙස හඳුන්වා තිබේ. ඉතා ප්‍රියමනාපශීලී හා සමාජ ශීලි මිනිසුන් සිටියි.
කෘෂි කර්මාන්තය බහුතර ජනතාව⁣ගේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගයයි. වී, තේ, පොල්, කුරුඳු, රබර්, කෝපි, ගම්මිරිස් ඇතුළු අපනයන බෝග බද්දේගම බහුලව වගා කරයි.
හෙන්රි ජයසේන
කලා කීර්ති ආචාර්ය හෙන්රි ජයසේන යනු නවකථාකරුවෙක්, කවියෙක්, නාට්‍ය රචකයෙක්, පරිවර්තකයෙක්, නාට්‍ය නිෂ්පාදක‍යෙක් ආදී ලෙස නන්වෑදෑරුම් කුසලතා දක්වා ඇති අද්වතීය නාට්‍ය කරුවෙකි. කලා ‍ලෝකයේ ඔහු සුවිශේෂී පරාසයක් නියෝජනය කරන්නේ අග්‍රගන්‍ය නාට්‍ය රචකයෙක් හා නාට්‍ය නිෂ්පාදකයෙක් ලෙසය. ලොව මෙතෙක් පහළ වූ විශිෂ්ට ගණයේ නාට්‍යවේදියෙකු වන බර්ටෝල් බ්‍රෙෂ්ට් මෙරට ප්‍රේක්ෂකයාට හඳුන්වාදීමේ පුරෝගාමියා වූයේ හෙන්රි ජයසේන ය.
ඔහුගේ අතීතය.
1931 ජූලි 6වැනිදා ගම්පහ බ්‍රැන්ඩියමුල්ලේ උපත ලද හෙන්රි ජයසේනගේ මව නවගමුවගේ සිසිලියා පෙරේරාය. පියා බස්තියන් ‍කෝරලගේ ඇල්බට් රුද්‍රිගෝ ජයසේන විය. ඔහු වෙළෙඳ ව්‍යාපාරිකයෙකි. කුඩා හෙන්රි ජයසේන ඇතිදැඩි වුයේ මව් සෙනෙහස තුළ නොව කුඩම්මාගේ සෙනෙහස යටතේය හෙන්රි කුඩා කල ඔහුගේ පවුලේ උදව්යත් ගමේ උදව්යත් ගමේ යහලුවන් ඔහුව හැදින් වුයේ චන්ද්‍රසේම යන නම්නි. නිවසේදී සිංහල, ඉංග්‍රීසි, හා ගණිතය අධ්‍යාපනය ලැබූ හෙන්රි,  මුලින්ම පාසල් ගියේ ගම්පහ බ්‍රැන්ඩියමුල්ල රෝමානු කතෝලික පාසලට ය. කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයෙන් උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීය.
නාලන්දා ශිෂ්‍ය ජීවිතය
මෙතුමාගේ ජීව්තයේ තවත්වැදගත්ම සංසිද්දියක් වන්නේ 1945 න් පසු කොළඹ නාලන්දා වේදි ඔහු ප්‍රථම වරට වේදිකා නාට්‍යකට රංගනයෙන් දායක ව්මයි ඵ් ඉන්දියානු දේව කතාවල සත්‍යවාදි හරිෂ් තුලින්බ්හිවු හරිෂ්චන්දු නම් නාටකයේ පුංච් රෝහිත කුමරා ගේචරිතයට පණ පෙව්මයි ඵහිදි මෙතුමා ප්‍රථම වරට තම ජීව්තයේ දී ගුණපාල මලලසේකර මැතිතුමන් ගේ ආශිර්වාදයට පත්ව්ය පසු කාලීනව ඔහු නියත වේදිකාවට පැම්ණිමට මෙම සිදුව්ම බොහෝ සේ ඉවහල් ව්ය නාලන්දා විද්‍යාල‍යේ අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටි කාලයේදී,  සිරි පෙරේරා (යූ.එස්. පෙරේරා - සිරි අයියා) නිෂ්පාදනය කළ හරිස්චන්ද්‍ර නාpaka ට්‍යයේ රෝහණ කුමාරයාගේ චරිතය ඔහු නිරූපනය කළේය. එය ඔහුගේ වේදිකාවට තැබූ පළමු පියවර විය.
ආරම්භක සභාපති ලෝක අක්ෂි දාන සංගමය දේශබන්දු අක්ෂි ශල්‍ය වෛද්‍ය හඩ්සන් සිල්වා, කරුණාරත්න අබේසේකර, හිටපු දේශිය වෛද්‍ය ඇමති ගෞරවණීය වෛද්‍ය ධර්මසේන ආටිගල, හිටපු වැවිලි ඇමති ගෞරවණීය රුපා කරුණාතිලක, සිංහලයේ මහාසම්මත භූමිපුත්‍ර පක්ෂයේ නායක ආචාර්ය හරිශ්චන්ද්‍ර විජයතුංග, හිටපු සිලෝන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක හා එන්ගලන්ත ලැන්කශයර් ක්‍රීඩක ස්ටැන්ලි ජයසිංහ, වෛද්‍ය ගුණදාස අමරසේකර, ප්‍රවීන චිත්‍රපට නළු රවීන්ද්‍ර රූපසේන, කීර්තිමත් සිවිල් නිලධාරි රිජ්වේ තිලකරත්න  ජයසේනයන්ගේ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ සමකාලීනයෝය.
වසර 2003 දී ඔහු ඉගෙන ගත් නාලන්දා විද්‍යාලය ඔහුට නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය පිරිනැමුවේය.
නාට්‍ය නිර්මාණ
ඵතුමා කුඩා කල සිටම වේදිකාව පිළිබද සිහින මවම්න් ප්‍ර්‍වත් වු අයෙකි.ඵනම් ගම්පහ පාසැලට යම්න් අධ්‍යාපනය හදාරද්දීම ඔහු වේදිකාවට ඩැඩිව ඇළුම් කලේය ව්ශේෂයෙන් ම මේ සදහා අනුබල දෙම්න් ඔහුව ඒ දෙසට නැඹුරු කර ලද්දේ ඵරික් නම් ඥාති සොහොයුරකු ව්සිනි මේ අතැරින්සිදු වු  සුව්ශේෂි සිදුව්ම වන්නේ  බී ඵ් ජයමාන්නගේ මීගමුවේ ම්නර්වා කණ්ඩායමේ රුක්මණී දේව්ය ප්‍රමුඛකරගනිමින් සැගවුණු පිළිතුර නමින් වේදිකා නාට්‍යක් රඟ දැක්ව්මයි ඒදෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු සමයේය ළමා කල උන් හෙන්රි රුක්මණී දේව්ය දැක තම ජීවිතයේ සිහින අතරට වේදිකා සිහිනය ද ඵක්කර ගත්තේය
ඵහෙත් ඔහු තුළ මේ නාට්‍ය සදහා වන ඇල්ම පිළිබද ඔහුගේපවුලේ අයට මහත් බිය ගෙන දෙන්නක් විය ඵම අනියත බිය හේතු කොට ගෙන තම සොහොයුරකු වන නිශ්ශංක අයියාගේ මග පෙන්ව්ම යටතේ ගුවන් විදුලියට ඵක් විමට සිදු විය. ඵහිදි ඔහු ගුවන් විදුලියේ රෙඩියෝ සිලෝන් හි සිරි අයියා ගේ  ළමා තීරයට ඵක් විය. ‍මේ ගුවන් විදුලි වැඩසටහන ඔහුව කොළඹ විද්‍යලයකට ඇතුලත් කිරීමට ද හේතු ව්ය. ඵ් කෙසේ වුවද මෙම ගුවන් විදුලිය වැඩසටහන පසුකාලිනව ඔහුගේ වේදිකා රංගනයේදි Stage Fright හෙවත් වේදිකා භීතිය නැති කිරීමට සමත් වු බව වරෙක ඔහු ව්සින්ම පවසා තිබේ.
හෙන්රි, සිංහල වේදිකාව තුළ නොමැකෙන නමක් සනිටුහන් කළ නාට්‍ය රැසක් නිෂ්පාදනය කළේය. 1951 දී නිෂ්පාදනය කළ ජානකී ඔහුගේ පළමු නාට්‍යය විය. එය ඔහු එවකට සේවය කළ දෙහිපේ පදිය පැළැල්ල ප්‍රාථමික විද්‍යාලයේ සිසුන් හා ගුරු මණ්ඩලය සමඟ කළ නාට්‍යයකි. මීට අමතරව හෙන්රි ජයසේනගේ නාට්‍ය නිර්මාණ වන්නේ (පහත බලන්න) මෙතුමා විසින් පරිවර්තනය කරන ලද බ්‍රටෝල් බ්‍රෙෂ්ට්ගේ "ද කොකේසියන් චෝල්ක් සර්කල්" නම් නාට්‍ය හුණුවටයේ කතාව නමින් මෙරට ඉතා ප්‍රසිද්ධියක් ලැබීය.
විවාහය
1962 දී නාට්‍ය ශිල්පිනියක වන මානෙල් ජයසේන හා විවාහ වූ හෙන්රි, එක් දරු පියෙකි. සෞම්‍ය සුධාරක ජයසේන ඔහුගේ එකම පුතුය.
නාට්‍ය නිර්මාණ
1956 එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර මනමේ නිෂ්පාදනය කිරීමත් සමඟ, ලාංකීය නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රය තුළ එතෙක් පැවති නාට්‍ය සම්ප්‍රදාය කඩා වැටුනි. මනමේ ආභාශය ලබමින් ශෛලිගත ආකෘතියේ නාට්‍ය නිෂ්පාදනය වන්නට විය. මේ තුළින් නාට්‍ය කලාව මේ යුගයේ අර්බුදයකට පත්ව තිබුණි. නමුත් නිෂ්පාදන ශෛලිය අතින් මනමේ අනුකරණයට නොව ඊට පිටු පෑමට හෙන්රි ජයසේන උත්සාහ ගත්තේය. තමන්ගේ "කුවේණි" නාට්‍යය ශෛලිගත නාට්‍යයක් ලෙස හැඳින්වීමට මැළිවන ඔහු, 1961 නිර්මාණය කළ ' ජනේලය ' නම් නාට්‍යයද ඉහත නාට්‍ය රැල්ලට දුන් කදිම පිළිතුරකි. එම නාට්‍ය නිපදවා ඇත්තේ ශෛලිගත, තාත්වික යන සම්ප්‍රදායේ මනා සංකලනයකිනි. හෙන්රි සිය නාට්‍ය චාරිකාව අරඹන්නේ "මනමාලයෝ", "වැදගත්කම" වැනි පරිවර්තන නාට්‍ය නිෂ්පාදනය තුළිනි. 1959 දී නිර්මාණය කළ "පව්කාරයෝ" ඔහුගේ පළමු ස්වත්‍රන්ත්‍ර නාට්‍ය නිෂ්පාදනයයි. කෙසේ නමුත් හෙන්රි නාට්‍යකරුවෙක් ලෙස ස්ථාපිත වන්නේ කුවේණි නාට්‍යය තුළිනි. එය ප්‍රේක්ෂක විචාරක නොමද ප්‍රසාදයට පාත්‍ර වූ නාට්‍ය නිර්මාණයකි. ස්වත්‍රන්ත්‍ර, අනුවර්තන, පරිවර්තන නිර්මාණ රැසක් කරළියට ගෙන ආ ඔහු, ඒ හැම තැන්හිදීම ස්වකීය අනන්‍යතාවය සනිටුහන් කිරීමට සමත් වීය. ඒ අනුවර්තන හා පරිවර්තන නාට්‍ය කරුණු 2 ක් යටතේ වැදගත්ය.
1.ලොව විවිධ නාට්‍යකරුවන් තම රටවල සිතුම් පැතුම් අනුව නිර්මාණය කළ දැවැන්ත නාට්‍ය අප රටේ සංස්කෘතියට හා සභ්‍යත්වයට ගැලපෙන ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම.
2. අනුවර්තනයේදී හා පරිවර්තනයේදී සංයමයකින් යුතුව බස හසුරුවමින් මතු කළ දේශීය අනන්‍යතාවය පරිවර්තන හා අනුවර්තන නාට්‍ය නිෂ්පාදනයෙන් සිංහල වේදිකාවට එක් කළ නැවුම් අත්දැකීම් සම්භාරය හා ප්‍රේක්ෂකයාට ලබා දුන් උසස් රසවින්දනය. මීට දශක තුනකට පෙර ඔහු නිෂ්පාදනය කළ බර්ටෝල් බ්‍රෙෂ්ට්ගේ "ද චෝක් සර්කල්" (හුණු වටයේ කථාව) මෙරට පරිවර්තන නාට්‍ය කලාවේ මුදුන් මල්කඩ ලෙස පිළිගැනේ. හෙන්රිගේ හුණු වටයේ කථාව පරිපූර්ණ නාට්‍යයක් පමණක් නොව, නාට්‍යකරු‍වෙකු ලෙස හෙන්රි ජයසේන විකාශනයේ කූටප්‍රාප්තිය පමණක් නොව, එය නූතන සිංහල නාට්‍ය කලාවේ විකාශනයේ අතිශය වැදගත්බවක් ද ගෙන ඇත. ඔහු අනුගමනය කළ ශෛලිගත, ස්වභාවික හා මිශ්‍ර රංග රීතිය තුළ ගීතයද සුවිශාල මෙහෙවරක් කළේය. හෙන්රි කවදත් ගීතයට හා සංගීතයට ලොල් කළ නාට්‍යකරුවෙකි. ජනේලය, කුවේණි, තවත් උදෑසනක්, දිරිය මව, අපට පුතේ මගක් නැතේ, සරන සියොත් සේ පුතුනි හඹා යන ආදී නාටය ඊට නිදසුන්ය. ඔහුගේ ගීත ජනේලයේදී හාස‍්‍යය උපදවයි. කුවේණි නාට්‍යයේදී දාර්ශනික විය. තවත් උදෑසනක් හි සෞන්දර්යාත්මක විය. හුණු වටයේ කථාවේ දී නව නඑ රසයෙන් අනූන විය.
ආදී ගීත නොඇසූ ප්‍රේක්ෂකයෙකු සිංහල නාට්‍ය රසිකයන් අතර ‍නොමැති තරම්ය. ගීතරචකයෙකු කවියෙකු ලෙස පමණක් නොව වේදිකාව සිනමාව යන අංශ තුනේම ඔහු දස්කම් පාන ලදී.
හෙන්රි 1959 සිට 1996 දක්වා වසර 39 ක කාලය තුළ චිත්‍රපට 19 ක රඟ පා ඇත. ඔහු රඟ පෑ ගම්පෙරළියේ පියල්ගේ චරිතය ප්‍රේක්ෂකයන්ට කිසිදා අමතක නොවන චරිතයක් විය. චිත්‍රපටය රූපගත කිරීමට පෙර ඊට පාදක වූ 'ගම්පෙරළිය' 15 වරක් කිය වූ බව (චරිතය අවබෝධ කර ගැනීමට) හෙන්රි පවසයි.
1982 ආරම්භයත් සමඟ රුපවාහිනිය මෙරටට පැමිණී තැන් සිට සිනමා සහ නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ කුසලතා දැක්වූ ලාංකීය කලාකරුවෝ ක්‍රමයෙන් රුපවාහිනිය හරහාද ප්‍රේක්ෂකයන් ඇමතූහ. 1983-88 කාලයේ හෙන්රි ශ්‍රී ලංකා රුපවාහිනී සංස්ථාවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධුරය හෙබවූ අතර ඒ කාලය තුළ ඔහුගේ පරිපාලනමය හැකියාව ප්‍රත්‍යක්ෂ කරන්නට වු නිසා ඔහුගේ කලා දායකත්වය අඩු විය.
සිය දීර්ඝ නාට්‍ය චාරිකාවේ දී අවස්ථා කීපයකදීම ඔහු සම්මාන වලින් පිදුම් ලැබීය. 1963 දී කුවේණි නාට්‍යය රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම රචනය, හොඳම නිළිය, නිෂ්පාදනය, සංගීතය යන අංශ වලින් සම්මාන ලැබීය. 1979 'හඳයා' චිත්‍රපටයේ රංගනයට හොඳම සහය නඑවාට හිමි සරසවි සම්මානයද, හංස විලක්, බැද්දේගම යන චිත්‍රපටවල රංගනය උදෙසා සරසවි සම්මානත් ඔහුට ලැබී ඇත. 1988 වසරේ කලාශූරී සම්මානය ලැබූ ඔහු සුමති ටෙලි සම්මාන උළෙළේ දී ජීවිතයේ එක් වරක් කලාකරුවෙකුට හිමිවන සම්මානය දිනා ඇත.
හෙන්රි ජයසේන නම් නාට්‍යකරුවා පිළිබඳ තිස්ස අබේසේකර මහතා මෙසේ කියයි. ..."සිංහල නාට්‍ය කලාව උදෙසා තම ජීවිතයේ හොඳම කාලය වැය කළ හෙන්රිට හොඳ වැඩක් කළා යැයි හිත පුරාසතුටු විය හැක. මින් පසු එකම නාට්‍යයක්වත් බිහි නොකළත් හෙන්රිගේ නම නාට්‍ය වංශයේ ඉහළින්ම ලියවෙන්නට හුණු වටයේ කථාව පමණක් ප්‍රමාණවත් ය..." හුණු වටයේම එන පරිදි "දෙයක් වේ නම් එය සුදූස්සාටම අයිති විය යුතු..." යන්න සනාථ කළ පුද්ගලයෙක් ලෙස ඔහු හැඳින්විය හැකිය. හුණු වටයේ කථාවේ අසඩක්, ගම්පෙරළියේ පියල්, මනමේ නාට්‍යයේ මනමේ කුමරු, දු දරුවෝහි සුදු සීයා ලෙස මෙරට රසික මතකයේ නොමැකී රඳමින් හෙන්රි ජයසේන ‍අප අතර සදා සජීවී කලාකරුවෙක් ලෙස රඳනු ඇත.
මෙරට ජ්‍යෙෂ්ඨතම නාට්‍යවේදියකු වූ හෙන්රි ජයසේන මහතා 2009 නොවැ 12 දහවල් කළුබෝවිල රෝහලේ දැඩිසත්කාර ඒකකයේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටිය දී අභාවප්‍රාප්ත විය. මිය යන විට අසූ දෙවැනි වියේ පසු වූ ජයසේනයන් වේදිකාව, සිනමාව හා රූපවාහිනිය හරහා සිය කලා කෞශල්‍ය විදහා දැක්වු ජ්‍යෙෂ්ඨ කලාකරුවෙකි. ප්‍රවීණ රංගනවේදිනි මානෙල් ජයසේන ප්‍රිය බිරිඳගේ වියෝවෙන් දැඩි ලෙස කම්පාවට පත් ව නිහඬ ජීවිතයක් ගත කළ හෙන්රි ජයසේන මහතා නුගේගොඩ පදිංචිය අතහැර තම එකම පුතුණුවන් වන සුදාරක සහ දරු මුණුපුරන් සමඟ ගල්කිස්සේ කලාපුරයේ පදිංචිව සිටියේ ය.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
කුවේණී නාට්‍ය
කරලියේ පෙරළියක්
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1931 උපත් ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන් ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටි නළුවන් ප්‍රවර්ගය:කලාකරුවෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
කෝට්ටේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කෝට්ටේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය
ඩේවිඩ් කොන්ස්ටන්ට්
කොන්ස්ටන්ට් 1965 දී ලෙස්ටර්ෂයර් වෙත ගොස් 1968 දක්වා එහි ක්‍රීඩා කිරීමට පෙර 1961 දී කෙන්ට් සමඟ ඔහුගේ පළමු පෙළ ක්‍රිකට් දිවිය ආරම්භ කළේය. ඔහු පළමු පෙළ තරග 67ක් ක්‍රීඩා කළ මැදපෙළ පිතිකරුවෙකි. සමස්තයක් ලෙස ඔහු පළමු පෙළ ලකුණු 1,517ක් රැස් කළේ පිතිකරණ සාමාන්‍ය 19.20ක් හා ඉහළම ලකුණු 80ක් සමඟිනි. ටෝනි ලුවිස් 1965 දී ලෙස්ටර් හි දුෂ්කර තණතීරුවකදී ග්ලැමෝර්ගන්ට එරෙහිව ඔහුගේ ඉනිම විස්තර කළේ "මා දුටු නිර්භීත ඉනිමක්" ලෙසිනි.
1971 ජූලි මාසයේදී එංගලන්තය සහ පකිස්තානය අතර පැවති තුන්වන ටෙස්ට් තරගය විනිසුරුවරයා ලෙස ඔහුගේ පළමු ටෙස්ට් තරගය විය. ඔහු අවසන් වරට ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරගයකට පෙනී සිටියේ 2001 ජුනි මාසයේදී ලන්ඩනයේ ඕවල් හිදී ඕස්ට්‍රේලියානු කණ්ඩායම හා එංගලන්තයට කණ්ඩායම අතර එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගයකය. ඔහු ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ දීර්ඝතම කාලයක් සේවය කළ විනිසුරුවරයා වූ අතර වසර 38ක් පළමු පෙළ විනිසුරුවරුන්ගේ ලැයිස්තුවේ රැඳී සිටියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1941 උපත්
904
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
චාරිකාව
thumb|240px| [[ස්පාඤ්ඤය|ස්පාඤ්ඤයේ ඔවියඩෝ නගරයෙහි පිහිටි, චාරිකාවේ යෙදෙන්නා සඳහා කැපකෙරුණු ප්‍රතිමාවක්.]]
චාරිකාව යනු, භූගෝලීය ලෙසින්  සාපේක්ෂ වශයෙන් දුරස්තර ලෙසින් වන පිහිටුම් අතර ජනයා ගමනය වීම වන අතර, දෙපය, පාපැදිය, මෝටර් රථය, දුම්රිය, බෝට්ටුව, ගුවන් යානය හෝ, වෙනත් ක්‍රම භාවිතයෙන් හෝ ගමනෙහි යෙදීම විය හැකි අතර, මාර්ගෝපකරණ සහිතව හෝ නොමැතිව හෝ මෙන්ම, එක් පසකට ගමනක් හෝ වට ගමනක් හෝ විය හැකිය. අනුයාත ගමන්කිරීම් අතර කෙටි රැඳී සිටීම්ද චාරිකාවකට අයත් විය හැකිය.
අරමුන සහ පෙළඹවීම
thumb|[[දුම්රිය චාරිකාව – ඉන්දියාවෙහි තමිල්නාඩුවෙහි, මෙට්ටුපාලයම් සහ උට්ටකමෙන්ඩ් අතර,   නිල්ගිරි කඳු දුම්රිය මාර්ගයෙහි පාලමක් මත දුම්රියක චාරිකාවේ යෙදෙන මගීන්]]
විශ්‍රාන්තිය, දේශාටනය හෝ නිවාඩුව ගතකිරීම, පර්යේෂණ ගමන තොරතුරු රැස් කිරීම සඳහා, ජනතාව හමුවීම සඳහා නිවාඩු ගතකිරීම, අසරණසරණය සඳහා ස්වෙච්ඡා ගමනය, වෙනත් තැනක ජීවිතය ඇරඹුමට සංක්‍රමණය, ආගමික වන්දනා ගමන් සහ මෙහෙයුම් ගමන්, ව්‍යාපාරික ගමන්කිරීම, වෙළෙඳාම, මගියෙකු ලෙසින් ගමනය සහ, සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනුමට හෝ  යුද්ධයෙන් පලායෑම හෝ චාරිකාවෙන් වින්දනයක් ලැබීම වැනි අනෙකුත් හේතූන්, චාරිකාවෙහි අරමුණු අතර විය හැක. පාගමන හෝ පාපැදි පැදීම වැනි මිනිස්-ජවයෙන් වන ප්‍රවාහණය හෝ, පොදු ප්‍රවාහණය, මෝටර් රථ, දුම්රියන් සහ ගුවන් යානා වැනි වාහන උපකාරයෙන් හෝ, චාරිකාවන් සිදු විය හැක.
චාරිකා සුරක්ෂිත භාවය
thumb| [[බ්‍රිටිෂ් එයාවේස් 747 ගුවන්යානයක සිටින ගමන් මගීන්. ගුවන් ගමනාගමනය යනු පසිඳු ගමනාගමන ක්‍රමයකි.]]
චාරිකාවෙහි යෙදිය හැකි විවිධ ආකාරයන්හී සුරක්ෂිත භවය සංසන්දනය කිරීමට භාවිතා කල හැකි ප්‍රධාන සංඛ්‍යානයන් තුනක් ඇත (ඔක්තොම්බර් 2000 දී සිදුකෙරුණු ඩීඊටීආර් සමීක්ෂණය මත පදනම්ව):
රායි ආර්යාව
2009දී වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් විසින් සිදුකළ CAT පරිලෝකනයකින් පෙනීගියේ රායි ආර්යාව මහා ධමනි වක්‍රයේ රෝගී තත්ත්වයකින් පෙළී ඇති බවයි. ඒ අනුව, ඇතරොස්ක්ලෙරෝසිස් රෝගය පිළිබඳ සාධක සහිත පැරණිතම හඳුනාගත් මමිය ලෙස මෙය සැලකේ.
අහ්මෝස්-නෙෆටාරිගේ නැන්දණිය වූ 17වන රාජවංශයේ විසූ කුමරියක මෙන්ම රැජිනක ද වන අහ්මෝස් ඉන්හාපිගේ මමිය හමුවූයේ රායි ආර්යාවගේ බාහිර මිනීපෙට්ටිය තුළ තිබී ය.
ඩේවි ලාම්පුව
1815 දී ශ්‍රීමත් හම්ප්‍රි ඩේවි විසින් නිපැයුනු ඩේවි නිරාපද ලාම්පුව, ඩේවි ලාම්පුව, ඩේවි නිරාපද පහන එසේත් නැත්නම් සරලව නිරාපද පහන යනු  ඉටිපන්දමක් සහිත ආරක්ෂිත ලාම්පුවකි. මෙතේන් සහ පතල් වායු ලෙසින් හැඳින්වෙන  අනෙකුත්  දැවෙනසුළු වායුන් තිබියදී පවා,  ගැඹුරු ඉල්ලම් කැනීමට ඉඩ සලසමින්,  ගල්අඟුරු ආකරයන්හී භාවිතය සඳහා එය නිමැවුණි.
කිසියම් ඝනකමකින් යුතු දැලක් තුලවූ දැල්ලක් විසින් පතල් වායුව දල්වනු නොලබන බව ඩේවි සොයා ගත්තේය. කඩතිරය ක්‍රියා කරන්නේ ඇවිලීම් නිවාරකයක් ලෙසිනි; වාතය  (සහ පවතිනා කිසියම් පතල් වායුවක්) දැල තුලින් නිදහසේ ගමන් කරමින් දහනයට උපකාර විය හැකි නමුත්, සිදුරු ඉතා කුඩා බැවින් ඒවා තුලින් දැල්ල පිටතට ප්‍රචාරණය වී දැල පිටත ඇති පතල් වායුව ජ්වලනය කිරීම සිදු කල නොහැක. කම්බි පෙනේරයක් සහිත ඩේවිගේ ලාම්පුවෙහි පළමු අත්හදාබැලීම 1816 ජනවාරි 9 දී සිදුකෙරුනේ  හෙබ්බර්න් ගල් අඟුරු ආකරයෙහිදීය.
වායු අනාවරකය
වායුන් පවතීද යන වග පිළිබඳ රළු පරික්ෂණයක් ලෙසද මෙම ලාම්පුව භාවිතා කෙරිණි. දැල්වෙන සුළු වායු මිශ්‍රණ පැවතියේ නම්, ඩේවිගේ ලාම්පුවෙහි දැල්ල නිල් පැහැයක් සහිත උඩට දැල්විණි. වාතයට වඩා ඝනත්වයෙන් වැඩි බැවින් පතලෙහි පහත් තැන්හී එකතු විය හැකි, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වැනි, වායුන් අනාවරණය කරගැනුමටද පතල් කරුවන් විසින් ආරක්ෂිත ලාම්පුව බිමට කිට්ටු තැන්හි තැබිය හැකිය; පතල තුල වායුව ඔක්සිජන්-හීන (නිෂ්ඵූරණකාරී වායුව), නම් ලාම්පු දැල්ල නිවී යනු ඇත (ශ්වාසරෝධ වායුව).
ජියෝඩි ලාම්පුව සමග සංසන්දනය
ජෝර්ජ් ස්ටීවන්සන් විසින්ද,  1816 දී ජියෝඩි  ලාම්පුව නමින්,  මෙවැනි ආරක්ෂිත ලාම්පුවක් තැනූ බැවින් තරමක මතභේදකාරී තත්ත්වයක් පැන නැඟුනි.
මෙම පුද්ගලයන් දෙදෙනාගේ ආධාරකරුවන් දෙගොල්ලම විසින් චෝදනා කරනු ලැබුයේ අනෙකා විසින් තමන් නිවැරැදි යයි සිතන පුද්ගලයාගේ අදහස සොරකම් කල බවකි. ජියෝඩි ලාම්පුව ( දැල්ල වටා කම්බි දැලක් විරහිත) දීප්තිමත් ආලෝකයක් ලබා දුන් අතර එය පතල් කම්කරුවන් අතර ජනප්‍රිය විය. ඩේවිගේ ලාම්පුව සරල සහ ලාභ වූ අතර පතල් අයිතිකරුවන් අතර ජනප්‍රිය විය.
දෙවර්ගයෙහිම ආරක්ෂාව පිළිබඳ විතර්ක ඉදිරිපත් විය: මූලධර්මයක් ලෙසින් ගතහොත්, දුර්වල ලෙස නඩත්තු කල (හෝ  දුර්වල අන්දමට සැලසුම් කෙරුණු) ඩේවිගේ ලාම්පුවක කම්බි දැල, අධික සාන්ද්‍රණයක මෙතේන් හමුවේ අධි-උෂ්නත්වයකට රත්විය හැක. තෙත බරැති පතල් වලදී කම්බි දැල පහසුවෙන් මල කෑම නිසා ලාම්පුව උපද්‍රව සහිත විය හැක. ජියෝඩි ලාම්පුව ආරක්ෂා විරහිත විය හැක්කේ වීදුරුව බිඳී ගියහොත් ය. මුල් ලාම්පු දෙවර්ගයම දුර්වලතා සහිත වූ අතර, ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා දැරුණු උත්සාහයන් අතර, දැල්ලට උඩින් කම්බි දැල් කිහිපයක් භාවිතා කිරීම, සහ දීප්තිය වැඩි කිරීම සඳහා වටකර වීදුරුවක් භාවිතා කිරීම සිදු කරන ලදි. මේවා දුර්වල ආලෝක ප්‍රභවයන් වූ අතර, වික්ටෝරියානු සමයෙහිදී විදුලිමය හස්තීය ලාම්පු හඳුන්වාදෙන තුරුම තත්ත්වය යහපත් නොවුණි.
අනතුරු සිදුවීමේ සීඝ්‍රතාවය
ඩේවිගේ ලාම්පුව හඳුන්වාදීමත් සමගින්, ඇත්තවශයෙන්ම පතල් වල අනතුරු ඉහල යාමක් සිදුවූයේ, ආරක්ෂක හේතුන් මත පෙරදී වසා දමා තිබූ පතල් වල කැණිම් සිදු කිරීමට ලාම්පුව විසින් රුකුල් ලැබුනු බැවිනි.
නූතන ලාම්පු
ඩේවිගේ ලාම්පුවෙහි නූතන සමතුල්‍යය ප්‍රොක්ටර් ගාර්ෆෝර්ත්  GR6S ආරක්ෂිත දැල්ල ලාම්පුව වන අතර සියළු ll එරා ගල් අඟුරු පතල් වල පතල් වායුව පරික්ෂා කිරීමට එය භාවිතා කෙරේ. පන්දම කඩින් කඩ රැගෙන යෑමේදී ඔලිම්පික් දැල්ල රැගෙන යෑමට මෙම ලාම්පුවෙහි විකරිත අනුවාදයක් භාවිතා කෙරේ. සිඩ්නි, ඇතන්ස්, හා ටියුරින් පන්දම් කඩින් කඩ ගෙන යෑමට මෑතදී මෙය භාවිතා කර ඇති අතර බීජිං විශේෂ  ඔලිම්පික් කඩින් කඩ ගෙන යෑමටද භාවිතා කල අතර, ලන්ඩන්  2012 කඩින් කඩ ගෙන යෑමටද භාවිතා කරනු ඇත. ලාම්පු තවමත් එක්ලෙස් හි තනනු ලැබේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පතල් උපකරණ ප්‍රවර්ගය:ලාම්පු ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි නව නිපැයුම් ප්‍රවර්ගය:පතල් ආරක්ෂාව
Grubenlampe
කුමාරස්වාමි නන්දගෝපන්
කුමාරස්වාමි නන්දගෝපන් (1970 –14 නොවැම්බර් 2008), හෙවත් රඝු, යනු තමිල් මක්කල් විඩුතලයි පුලිකල් පක්ෂයේ (TMVP) හිටපු සභාපතිවරයා සහ සිවනේසතුරෙයි චන්ද්‍රකාන්තන්ගේ උපදේශකවරාය ලෙස කටයුතු කල පුද්ගලයා වේ. දැඩි පිල්ලෙයාන් හිතවාදියෙකු ලෙස සැළකෙන ඔහුව, ටීඑම්වීපී (TMVP)හී සභාපතිවරයා ලෙස පත්කිරීමේ තීරණයට කරුණා විසින් විරෝධය දැක්වූ බවද පැවසෙයි. 2008 නොවැම්බර් 14 වන දිනදී ඔහු සැකකටයුතු එල්ටීටීඊ තුවක්කුකරුවෙකු අතින් කොළඹදී ඝාතනයට ලක් විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:2008 මරණ
American family structure
ඇමෙරිකානු පවුල් ව්‍යුහය
ඇමෙරිකානු පවුල් ව්‍යුහයක් ලෙස සාමාන්‍යයෙන් සලකනු ලබන්නේ විවාහ වූ පුද්ගල දෙපලකින් යුක්ත වූ,තමන්ගේ දරුවනට ආරක්ෂාව සහ ස්ථායිතාව ලබාදෙන සාම්ප්‍රදායික පවුල නඩත්තු කරන පද්ධතියකි.කෙසේ වුවත්,මෙම දෙමාපියන් දෙපලකින් සමන්විත න්‍යෂ්ටිය පවුල එතරම් ව්‍යාප්ත නොවූ අතර, වෛකල්පිත පවුල් ආකෘති වඩා සුලභ විය. පවුලක ආරම්භය උපතකි,ඉන්පසු එය පරම්පරා ගණනාවක් ඒකාබද්ධ කරයි. එම පරම්පරා තුලින් නැන්දාවරුන්, මාමාවරුන්, ඥාති සහෝදර සහෝදරියන් ආදීන්ගෙන් සමන්විත වූ විස්තෘත පවුලක් තැනෙන අතර, ඔවුන් න්‍යෂ්ටික පවුලක වෙනුවෙන් සැලකිය යුතු භාවාත්මක සහ ආර්ථිකමය කාර්ය සංකේත දරයි.
කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, මෙම සාම්ප්‍රදායික ව්‍යුහයට දික්කසාදය ,ඒකල-දෙගුරු පවුල්, නව යොවුන් ගැබ් ගැනීම්, අවිවාහක අම්මාවරු, සමලිංගිකතාව, සම-ලිංගික විවාහ, සහ  දරුකමට හදාගැනීමේ උනන්දුව වැඩි වීම වැනි බලපෑම් ඇතිකරවන කාරණා හේතුකොටගෙන ඊට  අනුගත වීමට සිදුවිය.කාන්තා විමුක්ති සංවිධාන වැනි සමාජ  ව්‍යාපාර සහ පියා ගෙදර නැවති යුතු යන සංකල්ප මඟින් විකල්ප පවුල් ආකෘති ඇති කිරීමට,ඇමෙරිකානු පවුල් ව්‍යුහය තුල නව මතභේදයන් සහ  සැලකිල්ලක් ජනනය කිරීමට රුකුල් දේ.
පවුල
න්‍යෂ්ටික පවුල සලකනු ලබන්නේ  "සාම්ප්‍රදායික" පවුල ලෙසයි. න්‍යෂ්ටික පවුල මව, පියා සහ දරුවන්ගෙන් පමණක් සමන්විතය. ද්වී-දෙමාපිය න්‍යෂ්ටික පවුල එතරම් ව්‍යාප්ත නොවූ අතර, වෛකල්පිත පවුල් ආකෘති වඩා සුලභ විය. සම-ලිංගික සම්බන්ධතා, ඒකල-දෙමාපිය ගේදොර සහ තනිකඩයන් දරුවන්ව දරුකමට හදා ගැනීම වැනි දේ මීට අදාලය.වර්තමානයේ න්‍යෂ්ටික පවුල,අතීතයට වඩා අඩු දරුවන් සංඛ්‍යාවක්  තෝරා ගැනීමට පෙලඹී ඇත.2000 දී,  18 ට අඩු දරුවන් සහිත විවාහ-යුවළ ගෘහස්ථයන්  ප්‍රතිශතය, සියලු ගෘහස්ථයන්ගෙන් 23.5%  ක් දක්වා   පහල බැස ඇති අතර, එය 1990 දී 5.6%ක් ද, 1960 දී  45%  විය.
ඒකල-දෙගුරුන්
අනෙක් ජෛව පියෙකු හෝ මවක නොමැතිව තනිව ම දරුවන් තනන්නා ඒකල-දෙගුරුන් ලෙස හැඳින්වේ. දික්කසාද සහ පූර්ව-විවාහ ගැබ් ගැනීම්  නිසා ඒකල-දෙගුරු නිවෙස්  ඉහල ගොස් ඇත. පසුගිය දශක තුන තුල ඒකල-දෙගුරුන් නිවෙස්  ප්‍රතිශතය දෙගුණ වී ඇති අතර, ඒ නමුත් එම ප්‍රතිශතය  1900 සහ 1950 අතර කාලයේ තෙගුණ  වී ඇත.විවාහය  "සදාතන" යන  හැඟීම දුර්වල වෙමින් පවතින අතර,  පුද්ගලයන්ට විවාහය අතහැරීමට අතීතයට වඩා ඉඩ සකස් වී ඇත.
දෙවන විවාහ‍යකින් ඇතිවන පවුල
ඇමෙරිකාවේ දෙවන විවාහ‍යකින් ඇතිවන පවුල් සුලභ ලෙස දැකිය හැක. දික්කසාද වීමේ සීඝ‍්‍රතාව ඉහළ නගින අතර නැවත විවාහ වීමේ සීඝ‍්‍රතාව ඉහළ නගියි. එම නිසා දෙවන විවාහ‍යකින් ඇතිවන පවුල‍ බිහිවේ. සංඛ්‍යාලේඛණ වලට අනුව දෛනිකව  1,300 නව දෙවන විවාහ‍යකින් ඇතිවන පවුල් ජනිත වේ. ඇමෙරිකානු පවුල් වලින් අර්ධකට අධිකව  නැවත විවාහ වූවන් වේ.එනම් 75%  විවාහ   අවසන් වන්නේ දික්කසාදකිනි. ස්ටුවර්ට්,එස්.ඩී(2007) බ්‍රේව් නිව් ස්ටෙප් ෆැමිලීස්.තවුසන්ඩ් ඕක්ස් : සේජ්
විස්තෘත පවුල
විස්තෘත පවුල  නැන්දාවරුන්, මාමාවරුන්, ඥාති සහෝදර සහෝදරියන් ,පූර්වජනකයන්(සීයා හෝ අච්චි) ආදීන්ගෙන් සමන්විත වේ. උදා:-මව්පියෝ වයස්ගත වූ විට තම දරුවන් වෙත යාම. මෙහිදී විශේෂයෙන් ස්ත්‍රී නෑයන් තමන්ගෙන් සිදුවිය යුතු යුතුකම් ඉටු කිරීමට පෙළඹේ.
විවාහ වූ සහකාරයන්
විවාහ වූ යුවළක් නිර්වචනය කරනනේ "ස්වාමියා හා බිරිය ගණන් ගනු ලබන්නේ එකම ගෘහස්ථ සාමාජිකයන් ලෙසය"  යූ.එස්. සංගණනය රජයේ මණ්ඩලය මඟිනි. 1940 සිට ඇමෙරිකාවේ විවාහ සීඝ‍්‍රතාව අඩු වී ඇති අතර,දික්කසාද සීඝ‍්‍රතාව ඉහල ගොස් ඇත.
අවිවාහක සහකාරයන්
අවිවාහක සහකාරයන් ලෙස ජීවත් වීම  සහවාසය  නම් වේ. ඇමෙරිකාවේ විෂම ලිංගික අවිවාහක යුවළවල් ගණන දස ගුණයකින් ඉහල ගොස් ඇති අතර (එනම් 1960  දී  400,000,  2005 දී මිලියන පහකට වැඩි ). සම-ලිංගික සගයන් ඇතුළත් වූ විට මෙය අවම වශයෙන් තවත් 594,000 පමණ එකතු වේ. සියලු අවිවාහක යුවළ‍වල් සැලකූවිට, 9කින් 1 කෙනකු  (සියලු අවිවාහක යුවළ‍වල්ගෙන් 11.1%  ක්) සමලිංගිකයන්ය. වර්තමානයේ පරපුරේ, "සහවාස ජීවන චර්‍යාව" වඩා ජනප්‍රිය එකකි .එසේ විවාහ නොවී සිටීම ඉතා පහසුය, ඊට හේතුව එය ලාබදායී හා සරල වීමයි .සමාජ තුල දික්කසාද සීඝ‍්‍රතාව ඉහලයාමත් සමඟම , විවාහය පිළිබඳ වූ ආසාව  අඩු වී ඇත.
ගෘහණියන්
ගෘහණියක් යනු විවාහක කාන්තාවක් වන අතර නිවෙස හා දරුවන් බලා කියා ගන්නා නමුත් නිවෙසින් පිට නිවසට ආදායමක් සඳහා රක්ෂාවක් නොකරයි. . මීට ඉවුම්-පිහුම්, රෙදි සේදීම, පිරිසිදු කිරීම, යනාදිය දේ ඇතුලත් වේ. වෘත්තිය පසුපස්සේ  ලුහුබැඳීමට පටන්ගත් දා සිට නිවස තුල  ගේ භූමිකාව විශාල වශයෙන වෙනස් විය.නිවස තුල වැඩ සඳහා වැය කළ කාලය ,1965 දී  සතියට පැය 27 කි   1995  දී  පැය 16  අඩු කාලයකි .නමුත් තවමත් ගැහැනිය පිරිමියාට වඩා නිවස තුල වැඩ වල යෙදේ.
මව්පියෝ
මව්පියෝ ලෙස හඳින්විය හැක්කේ ජෛව මව හෝ ජෛව පියා, හෝ හදා ගත් දරුවන් සඳහා නම් නීතිමය භාරකාරු වේ. සාම්ප්‍රදායිකව, මව විසින් ළමයින් බලාකියාගන්නා අතර  පියා පවුලට අවශ්‍ය මූදල් සම්පාදනය කරයි. මව්පියන්ගේ වයස් පන්තිය නව යොවුන් වියේ  මව්පියන් සිට මුණුපුරන්  බලා ගන්නා සීයා/ආච්චී දක්වා විහිදේ. වයසක මව්පියන් තරුණ මව්පියන්ට වඩා බොහෝ විට ආර්ථිකමය ලෙස ශකතිමත් සහ සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රශ්න අඩු නිසා  ළමයි හැදීමට පෙලඹිම වැඩිය.
පවුලේ නඩත්තු කරන්නා
මොහු/මැය පවුලේ ප්‍රධාන මූල්‍ය ප්‍රතිපාදකයා වේ.අතීතයේ ස්වාමියා පවුලේ නඩත්තු කරන්නා විය; එම නැම්ම වෙනස් කරමින් භාර්ය්‍යාවන් තමන්ගේ මූල්‍ය ස්වාධීනත්වය ලබාගැනීමට ආරම්භ කලේ  කාන්තා ව්‍යපාර වලින් කල තල්ලුවද හේතහුකොට ගෙනය.නිව් යෝක් ටයිම්ස් සඟරාවට අනුව, " 2001 දී,විවාහ වූ රැකියාවක් කරන භාර්ය්‍යාවන්ගෙන් 1/3 තමාගේ ස්වාමියාට වඩා උපයයි. .තවමත්,  න්‍යෂ්ටික පවුල් තුල  දෙදෙනාම රක්ෂාවේ යෙදයි. එසේවුවත් තවමත්  බොහෝ පුරුෂ පක්ෂය ගේදොර වැඩ දරන්නේ අඩු  වගකීමකි.
පියා ගෙදර සිටීමේ සංකල්පය
එවැනි පියවරු රැකියාවක් නොකරන අතර ගෘහණියට සමතුල්‍යය පුරුෂයන් වේ.ඇමෙරිකානු සමාජය තුල මෙය එතරම් ප්‍රචලිත නොවූවකි. යූ.එස්. සංගණන ආයතනයට අනුව, "105,000 පමණ මෙවනි පුරුෂයන් සිටින බ‍වට තක්සේරු ගත කර ‍ඇත.  15 අඩු දරුවන් සිටින මෙවන්  විවාහක පියවරු තම  පවුලේ සාමාජිකයන් රැක බලාගැනීමට සිටින අතර ඔවුනගේ භාර්ය්‍යාවන් රැකියාවක යෙදේ.
තනි දරු පවුල්
එකම දරුවා සාමාන්‍යයෙන් නරක් වන, තමා ගැන ම පමණක් සලකන, සහ ආත්මාර්ථකාමී අය වන බවට සමාජයේ විශ්වාසයක් ඇත.කෙසේ නමුත්, මොවුන් විද්‍යාලය තුල හෝ වෘත්තිය තුල  අනෙක් දරුවන්  යමකින් විශිෂ්ටත්වය දක්වයි. ප්‍රසිද්ධ එකම දරුවන් ලෙස ලියනාඩෝ ඩා විනචි, ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්, එල්විස් ප්‍රෙස්ලි, සහ ජීන්-පෝල් සාට්‍රේ ගෙනහැර දැක්විය හැක.
හදා ගත් ළමයි
හදා ගත් ළමයි යනු උපත ලැබූ, නමුත් තම සැබෑ දෙමාපියන් විසින් අත්හළ හෝ රැකබලා ගැනීමට අපොහොසත් වූ දරුවන් වේ. ඔවුන් තම නිත්‍ය වාසස්ථානය සොයාගන්නා තෙක් ලමා නිවාස හෝ වෙනත් නිවාසයක හැදී වැඩේ. හදා ගත් ළමයින් ලමා නිවාස තුල හදාවඩා ගැනීම තරමක් දුෂ්කර කාර්‍යකි: 2001 දී හදා ගත් ළමයි ගණන 50,000 පමණ වේ. වයසේ සාමාන්‍යය වසර 7 කි. මෙමඟින් හදා ගත් ළමයින් ඉතා කුඩා වයසැති බව පෙනේ.
906
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
905
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
එස්. එල්. ලෝනි
සිඩ්නි ලක්ස්ටන් ලෝනි (ඉංග්‍රීසියෙන්: Sidney Luxton Loney), එම්. ඒ. (1860 මාර්තු 16 – 1939 මැයි 16) එංගලන්තයේ ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ රොයල් හොලොවේ කොලීජියේ ගණිතය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු මෙන් ම කේම්බ්‍රිජ් හි සිඩ්නි සසෙක්ස් කොලීජියේ ඡාත්‍රකයකුව සිටියේ ය. ඹහු විසින් රචිත ගණිත පාඨ ග්‍රන්ථ ගණනාවකි. ඒවා බොහෝ වරක් පුනර්මුද්‍රණය කර ඇති අතර, සමහරක් ලංකාවේ අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සිංහලයට පෙරළා ඇත. මෙම පොත් 1960, 1970 හා 1980 දශකවල අ.පො.ස. උසස් පෙළ ශිෂ්‍යයන් අතර බෙහෙවින් ජනප්‍රියව පැවතුණි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:1860 උපත් ප්‍රවර්ගය:1939 මරණ