cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ජනගහණ ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව
ජනගහණ ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව යනු ඇලීල සංඛ්‍යාතය ව්‍යාප්තිය සහ ප්‍රධාන පරිණාමීය ක්‍රියාවලීන් සතරෙහි බලපෑම නිසා එහි ඇතිවන වෙනස් කම් පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි: ස්වභාවික වරණය, ජානමය ප්ලාවිතය, විකෘතිය සහ ජාන ගැල්ම. එය විසින් ප්‍රතිසංයෝජනය, ජනගහණ අනුබෙදුම සහ ජනගහණ ව්‍යුහය යන සාධක ද සැලකිල්ලට ගනියි. ඒ අනුව එය අනුවර්තනය සහ විහේෂිකරණය වැනි ප‍්‍රපංචයන් විස්තර කිරිමට වැයම් කරයි. ජනගහණ ප‍්‍රවේණි විද්‍යාව නුතන විකාශනාත්මක සංහ්ලේෂනයෙහි වැදගත් කොටසක් විය. එහි මුලික ආරම්භකයන් වුයේ මිට සම්බන්ධ හික්ෂනයක් වු ප‍්‍රමානාත්මක ප‍්‍රවේනි විද්‍යාවට ද පදනම දැමු සෙවෝල් රයිට්, ජේ.බී.එස්. හැල්ඬේන් සහ ආර්.ඒ.ෆිෂර් ය.
විෂය පථය හා න්‍යායාත්මක විමර්ශනය
නුතන විකාශනාත්මක සංශ්ලේෂනයෙහි ඉතාමත් වැදගත් විධිමත් ජයග‍්‍රහනය වුයේ ගණිතමය ජනගහන ප‍්‍රවේනි විද්‍යාවේ රාමුව සැකසිමයි. අනුක ප‍්‍රවේණි විද්‍යාවෙන් හෙලිකරන ලද මෙන්ඩෙලියානු නොවන පැතිකඩ මොහොතකට බැහැර කල ද මෙය පැහැදිලිවම යෝධ කාර්ය භාරයකි. මෙම පරිවර්තනය පහත දැක්වෙන අන්දමින් ක‍්‍රමානුරුපව දැකිය හැකි.
== සටහන්
=
{|
සමාජ මානව විද්‍යාව
හවායි පැසිෆික් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරයෙක් වන රොබට් බොරොෆ්ස්කි ට අනුව සමාජ මානව විද්‍යාව විසින් "මානව විද්‍යාවට හා මානව විද්‍යාඥයන්ට අපේ කාලයේ සමාජයීය ප‍්‍රශ්න දෙසට ආලෝකය විහිදුවමින් එමෙන්ම සමාජයීය වෙනසක් සඳහා අනුබල දීමේ පැහැදිලි අරමුණින් යුක්තව ඒවා පිළිබඳව පුළුල් මහජන සංවාදයක් ධෛර්යමත් කරමින් විෂය ඉක්මවා ගොස් ගැටළුවලට සාර්ථකව මුහුණදීම සඳහා ඇති හැකියාව ප‍්‍රදර්ශනය කෙරේ." (බොරොෆ්ස්කි 2004).
මෙරිල් සින්ගර් සමාජ මානව විද්‍යාව යන සංකල්පය විවේචනයට ලක් කළේ එය විසින්  ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාව නොසලකා හැර ඇතැයි යන පදනම මත සිටිමිනි. බොහෝ ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාඥයින් විසින් සමාජ මානව විද්‍යාව යැයි දැන් විස්තර කරනු ලබන දේ දැනටමත් කරනු ලබන හෙයින් සමාජ මානව විද්‍යාඥයින් ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාඥයින්ගෙන් දුරස් කිරිමේ උපක‍්‍රමයක් මිස නව ලේබලයක් අවශ්‍යවන්නේ මන්දැයි තේරුම් ගැනීමට දුෂ්කරයැයි ඔහු ලියයි. (ඩන්ගර්-2006) ‘‘එමෙන්ම තමන් ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාවෙන් සිතාමතා වෙන්කොට දකින අළුතින් බිහිවන ලේබලයන්හි අරමුණ කුමක්දැයි ප‍්‍රශ්න කළ යුතුව ඇත. ඉන් ඒවා ගොඩනංවන්නන් හෝ පෞද්ගලික අභිමතාර්ථයන් ඉෂ්ඨ වන අතර විෂයයෙහි වඩා පුළුල් ශුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් ඉන් ඉටුවන සේවය කුමක්දැයි දැකීම දුෂ්කර‘‘ යැයි රිල්කෝ බෝවර් විසින් ලියා ඇත. (රිල්කෝ- බෝවර් 2000) සින්ගර් ගේ ප‍්‍රකාශයට ප‍්‍රතිචාර දක්වන එරික් හැන්ස්ටාඞ් සමාජ මානව විද්‍යාව හේතුකොට ගෙන අවශයයෙන්ම ප‍්‍රායෝගික මානව විද්‍යාව බැහැර කිරිමක් සිදු නොවන බව තර්ක කරයි. (හැන්ස්ටාඞ් 2001) එක් වැදගත් කාරණයක් හේතුකොට ගෙන "එය ප‍්‍රයෝජනවත් අර්ථාලංකාරයක් වේ යයි ද සමාජ හා ශාස්ත‍්‍රීය අවබෝධය අතර වෙනසක් ඇතැයි යන කාරණයට එය අවධානය යොමු කරයි" ද යනුවෙන් පවසන ඇලන් ජෙෆ්රි ෆීල්ඞ්ස් (ෆිල්ඞ්ස් 2001) සමාජ මානව විද්‍යාව යන සංකල්පය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි.
පැරසිටමෝල්
පැරසිටමෝල් වේදනා දුරු කරන බැවින් නිර්වේදනික කාණ්‌ඩයට ද, ශරීර උෂ්ණත්වය වැඩි වූ අවස්‌ථාවල පහත හෙළන බැවින් ප්‍රතිජ්වරක ඖෂධ කාණ්‌ඩයට ද අයත් වේ.
අඩංගු සංඝටක
ඖෂධය පෙති, දියර, බින්දු ලෙස කුඩා ළමයින්ට දිය හැකි ෙඩ්‍රාපරයක්‌ සහිත ලෙස විවිධ ආකාරයෙන් නිපදවේ. පැරසිටමෝල් දියර (syrup)වල ඖෂධීය සංයෝගයට අමතරව වර්ණකාරක, ද්‍රාවනකාරක සංයෝග, රසගන්වන ද්‍රව්‍ය (flavouring agents) හා කල් තබාගැනීමේ ද්‍රව්‍ය ද අන්තර්ගත ය.
ඖෂධය ක්‍රියා කරන ආකාරය
පැරසිටමෝල් මඟින් මධ්‍ය ස්‌නායු පද්ධතියට අයත් මොළයෙහි (brain) ප්‍රොස්‌ටොග්ලැන්ඩින් (Prostoglandin) නමැති ජෛවරසායනිකය සැදීම නිශේධනය කරයි. ඒ Cyclooxygenase නම් එන්සයිමය නිශේධනය කිරීම මඟිනි.
Prostoglandin මඟින් වේදනාව දැනීම ද, ශරීර උෂ්ණත්වය ඉහළ යැම ද සිදු වෙයි. එබැවින් පැරසිටමෝල් ගත් විට වේදනාව දුරු වන අතර උණ (Pyrexia) ගත් අවස්‌ථාවල දී ශරීර උෂ්ණත්වය ද පහත හෙළයි.
පැරසිටමෝල් මඟින් මොළයෙහි Prostoglandin නිපදවීම නිශේධනය කළ ද පර්යන්ත පටකවල එම ජෛවරසායනිකය සැදීම නිශේධනය නො කරයි. එබැවින් පැරසිටමෝල් මඟින් NSAID ඖෂධ මෙන් ප්‍රදාහය (Inflammation) වළක්‌වා ලනු නො ලැබේ.
වෙනත් බොහෝ වේදනා නාශක ඖෂධ මඟින් ආමාශයේ ද Prostoglandin සැදීම නිශේධනය කරන බැවින් ආමාශයික වණ, හෝ එවන් වේදනාකාරී තත්ත්ව ඇති වෙයි. එහෙත් පැරසිටමෝල් මඟින් ආමාශය වැනි පර්යන්ත පටකවල ප්‍රොස්‌ටොග්ලැන්ඩින් සැදීම නිශේධනය නො කරන බැවින් ආමාශයික වණ හෝ උදරයේ අපහසුතා ඇති වීමක්‌ සිදු නො වේ. එබැවින් පැරසිටමෝල් උදරයට සෞම්‍ය වූ වේදනානාශකයක්‌ ලෙස නම් කළ හැකි ය.
අතුරු ආබාධ
නියමිත මාත්‍රාවෙන් පැරසිටමෝල් ගත් විට අතුරු ආබාධ ඇති වීම සිදු නො වන තරම් ය. එහෙත් කලාතුරකින්, සමේ පලු දැමීම හා වෙනත් ආසාත්මිකතා ලක්‌ෂණ ඇති විය හැකි ය.
පැරසිටමෝල් මාත්‍රාව
පැරසිටමෝල් මාත්‍රාව වන්නේ කිලෝග්රෑමයට මිලිග්රෑම් 15කි. (15mg/kg) දිනකට දිය හැකි උපරිම මාත්‍රා ගණන 4කි. (පැය 6කට වරකි). එබැවින් පැය 24ක්‌ තුළ දී 60 mg/kg ඖෂධ ප්‍රමාණයක්‌ නියමිත අගය වෙයි.
පැරසිටමෝල් අධි මාත්‍රා වීම
පැරසිටමෝල් ඖෂධය වෛද්‍ය අනුමැතියකින් තොර ව ද භාවිතයට ගැනෙන නිසා සාමාන්‍ය වේදනා හා උණ රෝග අවස්‌ථාවල දී - (මෙය නිවැරැදි ඖෂධ භාවිතය නො වේ.) විවිධ වෙළෙඳ නම්වලින් එහෙත් එක ම පැරසිටමෝල් ඖෂධය අඩංගු ඖෂධ නිපැයුම් කිහිපයක්‌ එක විට ගැනීමක්‌ සිදු විය හැකි ය. එවිට ඖෂධය අධිමාත්‍රා වීම සිදු වේ. එනිසා සාමාන්‍ය වේදනා හා උණ රෝග අවස්‌ථාවල දී ද වෛද්‍ය නියමයට අනුව ම පැරසිටමෝල් ඖෂධය ගැනීම ඥානාන්විත ය. එමෙන්ම පැරසිටමෝල් කුඩා දරුවන්ට හසු වන ලෙස තැබූ විට ඔවුන් එම පැරසිටමෝල් දියර හෝ පෙති වැඩි ප්‍රමාණයක්‌ ගිල දැමීම නිසා ද කුඩා දරුවන්ට එය අධි මාත්‍රා විය හැකි බැවින් ඖෂධ ගබඩා කර තැබීමේ දී සැලකිලිමත් වන්න.
පැරසිටමෝල් අධි මාත්‍රා වීමේ දී වමනයට එන ස්‌වභාවය හා වමනය, ආහාර අරුචිය, උදරයේ වේදනාව, අවරුධිර පීඩනය දහඩිය දැමීම හා ඇඟ සුදුමැලි වීම වැනි ලක්‌ෂණ ඇති වේ. අක්‌මා සෛලවලට ද හානි පැමිණේ. මේ ලක්‌ෂණ ඇති වන්නේ නම් වෛද්‍ය උපදෙස්‌ නොපමාව ලබාගන්න. මේ අධිමාත්‍රා වීම ප්‍රතිකර්ම මඟින් සමනය කළ හැකි ය.
'සැ.යු(- වෛද්‍ය උපදෙස්‌වලින් තොරව පැරසිටමෝල් ඖෂධය දින තුනකට වඩා නො ගැනීමට වග බලාගන්න. ඔබට අක්‌මාරෝග හෝ වකුගඩු ආබාධ ඇත්නම් එය වෛද්‍යවරයාට දන්වන්න.'
මිද්දෙනිය
මිද්දෙනිය හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරයකි. කටුවන ප්‍රාදේශීය සභාවට අයත් වන මෙම නගරය වීරකැටිය, කටුවන හා ඇඹිලිපිටිය නගර වලට මැදිව පිහිටා ඇත. ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, ගල්කිස්ස
ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය යනු ඇන්ග්ලිකානු ක්‍රිස්තු සභාවට අයත් පාසලකි. ප්‍රාථමික සහ ද්විතීක අධ්‍යාපනය සපයන්නාවූ ශ්‍රී ලංකාවේ කීර්තිමත් නාමයක් හිමි ප්‍රථම පෙළේ පාසලකි.
කොත්මලේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කොත්මලේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:නුවර එළිය දිස්ත්‍රික්කය
වහරක අභයරතනාලංකාර හිමි
දෙමාපිය සෙවණේ හැදී වැඩෙන මෙම දරුවා පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබීමට සුදුසු වයස එළඹෙද්දී වහරක මහා විද්‍යාලයට ඇතුළත් වෙයි. එම විද්‍යාලයේ පූර්ව ජ්‍යෙෂ්ඨය හොඳින් සමත් වූ ඔහු වයස අවු: 18 දී "තුල්ටෙක්ස්" නමින් හැඳින් වූ තුල්හිරිය පේශකර්ම ආයතනයේ සේවා නියුක්තිකයෙකු වෙයි. 1985 වසර දක්වා ම පූගොඩ පේශකර්ම ආයතනයේ සේවාවෙහි යෙදී ඇති අතර, ඒ කාලසීමාව තුළ යම් යම් භාවනා ම ය අත්දැකීම් තුළින් නැගුණු අධ්‍යාත්මික ශක්තියක් ද ගොඩනැගී තිබූ බැවින්, 1985 වසරේ දී තම රැකියාවට සමුදීමට තීරණය කැර ඇත.
1986 වසර තම මනෝමය ශක්තිය උපයෝගී කැරගෙන අධ්‍යාත්මික භෞතික වශයෙන් විද්‍යමානකැර ලොවට හෙළි දක්වන කාලසීමාවේ ආරම්භය යැයි කීවොත් එය නිවැරැදි ය.
ඒ අනුව තවමත් ගිහිවතේ සිටින, අපේ කථාවේ නායක අබේරත්න මහතාණන් වෙතින් ද යම් යම් ගුප්ත හැකියාවන් ක්‍රමයෙන් බලගැන්විණි. එයට ම තවත් හේතුපාදක වූ ජන්ම කුශල මූලයන් ද බලපා ඇත.
එයට හේතු පාදක වූ කථා මූලයේ අතීතාවර්ජන කථා සාරාංශය මෙසේ ය.
ඒ අනුව කෙනෙකු සක්විති රාජ්‍යත්‍වය බලාපොරොත්තුවෙන් ද, කිසියම් රටක රාජ්‍ය නායක තනතුර ලබාගැනීමට ද පෙරුම් පුරන්නෝ සිටිය හැකි වෙත්. ඒ අතර, ලෝකෝත්තර පැතුම් අරමුණු කරගෙන ලොව්තුරා සම්මා සම්බුද්ධ වීමටත්, පච්චේක බුද්ධ වීමටත්, අග්‍රශ්‍රාවක වීමටත්, අසූමහා ශ්‍රාවක වීමටත්, පෙරුම් පුරන උතුමෝ ද ලෝ සතුන් අතර වෙති.
එසේ ම බුද්ධ ශාසනයක් පිරිහී යන කාලයක නිර්මල බුදුදහම ලොවට මතුකර නැවැත නගා සිටුවන්නට ශ්‍රාවක පාරමිතා පිරූ උත්තමයින් ද වරින් වර ලොව පහල විය හැකි ය.
වර්තමානය වන විට ද බුදුදහමේ යම් යම් අර්ථ විපරිතයන් ට ලක්වීමෙන් නිර්මල බුදුදහම යටපත් වී ඇත. එසේ යටපත් වී ඇති නිර්මල බුදුදහම නැවත මතුකරලීමේ උතුම් අභිලාශයෙන් වහරක අබේරත්න මහතාණන්ටත් අනන්ත වූ සසර ගමනේ පින් රැහැන තුළ එක්තරා අවධීන් 2 ක දී එවැනි උතුම් ප්‍රාර්ථනාවන් දෙකක් පහල වී ඇති අතර, එය දැනට අප කියවා ඇති ත්‍රිපිටකාශ්‍රිත හෝ වෙනත් ග්‍රන්ථයකින් උපුටාගත නොහැක්කේ ඒ සියලු දත්ත භාවනාවේ සමාධි අවස්ථාවේ එක්තරා කඩඉමක දී මනසට ගෝචර වූ අත්දැකීමක් නිසාවෙනි.
පළමු ප්‍රාර්ථනාව දිගහැරෙන්නේ දීපංකර බුදුපියාණන්වහන්සේගෙන් ගෞතම බුදුපියාණන්වහන්සේ සුමේධ නම් තාපස ව ඉපි ද නියත විවරණ ගන්නා කාලසීමාවේ දී තමන් (අබේරත්න මහතාණන්) තම යහළුවෙකුත් සමඟ ගොවිතැන් කටයුතු කරන ගොවියන් ලෙස ඉපැදීමෙනි.
සුමේධ තාපසතුමා ගෞතම බුදුන් ලෙස බුද්ධත්වය ලැබීමට දිපංකර බුදුරජාණන්වහන්සේගේ පාදමූලයේ බිම දිගාවී නියත විවරණ ගන්නා ලෝ කම්පනයවන ඒ උතුම් මොහොතේ තමන් සහ තම යහළුවා ද එය දැක මහත් සතුටින් ප්‍රමෝදයට පත් ව තමන් හා දෙදෙනා ම අනාගත ප්‍රර්ථනාවක් කරන්නෙ මැ යි සිතමින් ප්‍රාර්ථනාවන් කැර ඇති අතර, එය දීපංකර බුදුපියාණන්වහන්සේ දැනගෙන ඒ මොහොතේ විස්තර කැර තිබෙන්නේ දෙදෙනා ම අනාගත බුද්ධ ශාසනයක දී විශේෂ පුද්ගලයින් වන බව යි.
දෙවන අවධිය දිග හැරෙන්නේ, එනම්, ගෞතම බුදුරජාණන්වහන්සේගේ සිට ආපසු පසු පසට ගත්විට එනම්, කාශ්‍යප, කෝණාගමන ආදී වශයෙන් බුද්ධාන්තර 10 ක දී හෝ අටවිසි බුදුවරුන්ගේ නාමයෙන් තණ්හංකර බුදුපියාණන්වහන්සේගෙන් ආරම්භ ව මේධංකර, සරණංකර ආදී බුද්ධාන්තර 18 කට පසු ව 19 වැනි බුද්ධාන්තරයේ දී කිණිහිරි බෝධියට පිට දී සම්මා සම්බුද්ධත්‍වයට පත්වූ සිද්ධාර්ථ නම් සම්මා සම්බුදුපියාණන්වහන්සේගේ කාලයේ දී ප්‍රාර්ථනා පරිදි ලබාගත් ශ්‍රාවක පාරමිතාවක් වශයෙනි.
ඒ කාලසීමාවේ දී මහා සිටුවරයෙකු වශයෙන් ඉපිද සිටිය දී සිද්ධාර්ථ බුදුපියාණන්වහන්සේ ප්‍රමුඛ ශ්‍රාවක මහරහතන්වහන්සේ ලෝක සත්‍වයාට කරන මහා සේවාව දැක තමන්ටත් ශාසනය වෙනුවෙන් මෙවැනි අති උදාර සේවාවක් කිරීමට හැකිනම් යනුවෙන් අදහස් පහල වී, ඒ අනුව ලොව්තුරා බුදු කෙනෙකුගේ දහම පිරිහී යටපත් ව යන කාලයක එය නැවත නගා සිටුවීමේ අදහසින් සුදු නෙළුම් මලේ හැඩයට සෑදූ කිරිබත් කැට ලක්‍ෂයකින් සමන්විත කිරිපිඬු දානයක් නෙළුම් මල් සුවඳින් සාදා සිද්ධාර්ථ බුදුහිමියන් ප්‍රමුඛ මහරහතන්වහන්සේ වෙනුවෙන් පුරා දින හතක් තිස්සේ මෙම ප්‍රාර්ථනාව හිතේ තබාගෙන දානය පිළිගන්වා ඇත.
එසේ සත් දින අවසානයේ කිරිපිඬු දානය පූජා කැර තම අභිමත ප්‍රාර්ථනාව හිතේ තබාගෙන බුදු සිරිපා පියුමට පසඟ පිහිටුවා වඳිනවාත් සමඟ ම "දරුව ඔබේ ඔය ප්‍රාර්ථනාව ඉටුවන කාලයක් මතු උදාවෙයි., ඒ සඳහා වීර්යය, බලය ගන්නාවිට සිතිවිලි වැඩෙන්නේ යැ" යි කියමින් මහා බුද්ධාශිර්වාදයක් සිදුකොට ඇත.
ඒ පාරිශුද්ධ වූ ප්‍රාර්ථනය මල්ඵල ගැන්වීමේ අදහසින් ප්‍රථම මංගල බෝධි පූජාව පොල්ගහවෙල උඩපනලිය ගෝඨාභය රජමහා විහාරයේ දී ආරම්භ විය. ඒ අනුව ආම්ර්භ වූ මෙම සෙත් ශාන්ති බෝධි පූජා ම ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ක්‍රමයෙන් ගිජිදාගම, මීරිගම කලුගල්ලෙන ආරණ්‍යය, මීරිගම කලුඅග්ගල විහාරය යන ස්ථානවල දී ද හුණුමුල්ල ආදී තැන්වලට ද ව්‍යාප්ත විය.
මෙම සෙත්ශාන්ති ක්‍රමයත් සමඟ පහල වූ විශේෂ ශක්තීන් 4 ක් බලගැන්වී ඇත. එසේ බලගැන්වුණු ශක්තීන් වනුයේ,
1. ලෝකයේ පරිණාමය 2. සත්ත්වයාගේ පරිණාමය 3. සත්ත්වයාගේ ලෙඩරෝග 4. සත්ත්වයාගේ කර්ම ශක්තිය යන්න යි.
සමාධිගත ව සිටින අවස්ථාවක දී මෙම කරුණු 4 ට අදාළ ව පොත්ගුල් 4 ක් නියෝජනය කරමින් යතුරු 4 ක් තම සුරත මත දෘශ්‍යමාන වී ඇත.
සත්ත්වයාගේ කර්ම ශක්තිය ලෙස දෘශ්‍ය වූ යතුර මගින් ලෙඩරෝග සෑදීමට නිධානය වූ හේතු සාධක ඉස්මතු වීම ද දැක්විය හැකි ය.
සත්ත්වයාගේ පරිණාමය යන යතුරින් සංකේත වූයේ සත්ත්වයා පෙර භවයක යම් අවස්ථාවක ආරම්භ ව මේ භවයේ මරණය කරා යාමේ දී හා ඉන් අනතුරු ව කෙසේ සිදුවෙමින් ගලා යන්නේ ද යන්න දැකීමේ හැකියාව යි.
ලෝක පරිණාමය යන පොත්ගුලට අදාල යතුරින් සංකේතවත් කරන්නේ ලෝකයේ පෙර සිට වර්තමානය දක්වාත් ඉන් අනතුරුවත් පෙළගස්වා දැකීමේ හැකියාව යි.
සත්ත්වයාගේ ලෙඩරෝග හා සත්ත්වයාගේ කර්ම ශක්තිය සංකේතවත් කරමින් දෘශ්‍යමාන වූ යතුරු දෙකෙන් එයට අදාළ ව සමාධි බෙහෙත් ඹෟෂධ හා එයට කළයුතු වත්පිළිවෙත් අළලා කෙරෙන විශේෂ බෝධි වන්දනා ක්‍රමයකින් සෙත සැලසීමේ සේවාවක් ලෙස ආම්රභ වූ මෙම ශාසනික කර්තව්‍යය සැදැහැවත් පින්වතුන් අතර සීඝ්‍රයෙන් ප්‍රචලිත වන්නට වූයේ කිසිවෙකු නොසිතූ පරිද්දෙනි.
1977 වර්ෂයේ දී චන්‍ද්‍රලතා නැමැති තරුණිය සමඟ අතිනත ගත් අබේරත්න මහතාණන්ට ලසන්ති ප්‍රියදර්ශනී වීරසිංහ ලෙස දුවෙකුත් කපිල වීරසිංහ නමින් පුතෙකුත් ලබන්නෝ ය.
දුව හා පුතා අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටින අතර වාරයේ තම අධ්‍යාත්මික සේවාව ද නොකඩවා කරගෙන යමින් සිටි අබේරත්න මහතාණන්ට 2004 වර්ෂයේ දී කිසියම් වූ පෙරළියක් ඇතුළතින් සිදුවන බවක් දැනී ඇත.
මෙම අත්භවයට අත්බැව් 4 කට පෙර පැවිදි වී එහිදී දහම් ඇස පහල වී මේ අත්භවයේ උත්පත්තිය ලබන්නේ ජාත සෝතාපන්න උතුමෙකු වශයෙනි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් එය නැවත මල්ඵල ගැන්වීමේ උදාර හෝරාව 2004 දී ඉස්මතු විය.
ඒ අනුව 2004 වසරේ දී සිය ගුරු පූජෝත්තමයාණන්වහන්සේ ලෙස සියම් මහ නිකායයේ දඹදෙණි හත්පත්තුවේ ද්විතීය සංඝනායක සද්ධර්ම කීර්ති ශ්‍රී රේවත පූජ්‍ය දියකෙළිනාවල මේධංකර නායක ස්වාමීන්වහන්සේ යටතේ උතුම් පැවිදි දිවියට පත්වූයේ "වහරක අභයරතනාලංකාර හිමියන්" ලෙසිනි.
තමන් වහන්සේ පැවිදි වී නොබෝ දිනකින් තම ගිහි කළ බිරිඳ වූ චන්‍ද්‍රලතා මහත්මිය වහරක චන්‍ද්‍රකාංචනා සිල්මාතාව ලෙසත්, ලසන්ති ප්‍රියදර්ශනී දියණිය, වහරක සඳුනි කාංචනා සිල්මාතාව ලෙසත්, කපිල වීරසිංහ පුතු වහරක කලණ රතනාලංකාර හිමි ලෙසත් සියල්ලෝ ගිහි බන්ධනයෙන් මිදී උතුම් පැවිදි දිවියට පත්වූහ.
ගිහි කල තමන්ට උරුමයෙන් ලද ඉඩම වර්තමානය වන විට උතුම් පුණ්‍ය භූමියකට දායාද කොට ඇති අතර, එය නමින් වහරක ගෝනගල්දෙණිය අරියචින්තාශ්‍රම බෞද්ධ විහාරස්ථානය ලෙස හඳුන්වයි.
නායක ස්වාමීන්වහන්සේ මේ වන විට රාජ්‍ය අංශයේ මෙන් ම පෞද්ගලික අංශයේ රූපවාහිනී නාලිකා මෙන් ම ගුවන්විදුලි නාලිකා තුළින් ද විවිධ මාතෘකා ඔස්සේ ධර්‍මදේශනා පවත්වා ශ්‍රාවක හදවත් නව මාවතකට යොමුකැර ඇත. එසේ ම වහරක මූලස්ථාන කේන්‍ද්‍රයේ දී මෙන් ම ඉන් පරිබාහිර ස්ථානවල දී ද පවත්වා ඇති ධර්‍මදේශනා දහස් ගණනකි.
එවැනි දේශානාවලින් බොහොමයක් අඩංගු සංයුක්ත තැටි "නිවන් වඩන සිරි සදහම්" ලෙසින් අංක 105 ක් ද., චේතෝ විමුක්තිය, ප්‍රඥා විමුක්තිය., සුවදායක ජීවිතය, සජීවී දහම ලෙසින් තවත් සංයුක්ත තැටි පෙළක් ද නිකුත් වී ඇත.
එසේ ම කියවීමේ රුචිය ඇති අය සඳහා "ශ්‍රී සද්ධර්මයෙන් බිඳක්", සැඟවුණු බොදු මග කල එළි දකී. පෙරදා දෙසූ දහම්, අධ්‍යාත්මයේ විද්‍යාව පිළිබිඹු කරන බුද්ධ වන්දනාව, ආර්ය මෛත්‍රී භාවනාවෙන් ලබන සැනසීම, අපි නිවන් දකිමු., කරණීය මත්ත සූත්‍රය හා තවත් කිහිපයක් දහම් ග්‍රන්ථ ලෙස ද නිකුත් වී ඇති අතර ඒ දහම් ග්‍රන්ථ 3 න් බොහෝ දහම් පිපාසිත සිත් සතන් හි දහම් විඩාව නිමවී ඇත.
ඒ වගේ ම නායක ස්වාමීන්වහන්සේ ගේ ධර්‍ම දේශනා ඇසුරින් සකස් කරන ලද හරවත් ලිපි ඇතුළත් දහම් සඟරාවක් "හෙළ බොදු පියුම" නමින් සෑම මසකම පුන් පොහෝ දින ඉතා අඩු මිලට නිකුත් වේ.
මේ සියල්ල වහරක අභයරතනාලංකාර ස්වාමීන්වහන්සේ ගේ පුණ්‍ය මහිමයේ ප්‍රතිඵල යැ යි ලොවට හඬගා කියන්නට ඇවැසි නොවේ.
දුලානි අනුරාධා
දුලානි අනුරාධා ශ්‍රී ලාංකික සිංහල චිත්‍රපට නිළියක් සහ වෘත්තියෙන් නර්තන ශිල්පිනියකි. ඇය වඩාත් ජනප්‍රිය වන්නේ අබා, විජය කුවේණි සහ ඇහැලේපොල කුමාරිහාමි යන චිත්‍රපටවල චරිත සඳහාය.
රූපවාහිනී භූමිකාවන්
ඇය රූපවාහිනී කතාමාලා කිහිපයක රඟපෑ අතර බොහෝ සෝප් ඔපෙරා ප්‍රතික්ෂේප කළ බව දන්නා කරුණකි. ඇය වහින්න මුතු වැස්සක් කතා මාලාවේ පබළු ලෙස රඟපෑවාය. ඇය සුමිත්‍රා රාහුබද්ධගේ පිනිබර යාමය (උදාතාරි මනමේන්ද්‍ර ලෙස) සහ මහ පොළව අපේ නෙවේයි යන චිත්‍රපටවලද චරිත නිරූපණය කළාය. ඇය ඔබා ආයෙමත් අවිදින් නාට්‍යයේ ඍණාත්මක චරිතයක් රඟපෑවාය.
ලාෆ්ස් ඔන් ස්ටේජ් සීසන් I, දෙරණ සිටි ඔෆ් ඩාන්ස් සහ දෙරණ ලිට්ල් ස්ටාර් වැනි රියැලිටි වැඩසටහන් රැසක විනිශ්චයකරුවෙකු ලෙස අනුරාධා නියෝජනය විය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people) ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
මොංගෝලියානු ඛාටුන්වරියන් ලැයිස්තුව
ඛාටුන් යන්නෙහි අරුත මොංගෝලියානු භාෂාවෙන් රැජින, අධිරාජයා‍ගේ බිසව සහ ඉහළ-නිලධාරී වංශවත් කාන්තාව යන්නයි. (නූතන මොංගෝලියානු බසින් ඛාටන්) විවිධ කාල වකවානුවල මොංගෝල රාජ්‍ය සමයයන්හි ඔර්ඩෝහි (මාලිගයේ) ඔවුහු වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකළහ.
යෙලෝස්ටෝන් ජාතික වනෝද්‍යානය
යෙලෝස්ටෝන් ජාතික වනෝද්‍යානය ඇමෙරිකාවේ Wyoming, Montana, සහ Idaho ප්‍රාන්ත පුරා පැතිරී ඇති  ජාතික වනෝද්‍යානයකි. මෙය ඇමෙරිකාවේ ප්‍රථම ජාතික වනෝද්‍යානය වන අතර බොහෝ විට ලෝකයේ ද ප්‍රථම ජාතික වනෝද්‍යානය ලෙස සැලකේ.
එස්. එස්. රාජමෞලි
'''එස්. එස්. රාජමෞලි (උපන් නාමය කෝඩුරි ශ්‍රීසෛල ශ්‍රී රාජමෞලි''') යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම තෙලිඟු සිනමාව සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන ඉන්දියානු චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයකු සහ තිර රචකයෙකි. මුඛ්‍යධාරා මාධ්‍ය තුළ කටයුතු කළ ද, ඔහුගේ චිත්‍රපට සුවිශේෂීභාවයට පත්ව ඇත්තේ ඒවායේ ඇති තාක්ෂණික උපායයන් සහ කුසලතාව නිසාවෙනි. ඔහු ප්‍රචලිතව ඇත්තේ මගධීරා (2009), ඊගා (2012), කොටස් දෙකකින් යුත් බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙලේ ප්‍රදර්ශනය කෙරුණු බාහුබලි: ද බිගිනිං (2015) සහ බ්‍රිතාන්‍ය චිත්‍රපට ආයතනයේ දී මංගල දර්ශනය ඇරඹි බාහුබලි 2: ද කන්ක්ලූෂන් (2017) වැනි අධි ෆැන්ටසි සෙලියුලොයිඩ් නිර්මාණ හේතුවෙනි. මින් බාහුබලි චිත්‍රපට ද්විත්වය ලොවපුරා සර්වකාලීන ඉහළම ආදායම ලබන ඉන්දියානු බහුභාෂා චිත්‍රපට මාලාව බවට පත්වූයේ ආසන්න වශයෙන් inr 19000000000ක ඉහළම ආදායමක් උපයා ගනිමිනි. එම තෙලිඟු චිත්‍රපට මාලාවේ පළමු කොටස හොඳම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය හිමි කරගත් අතර, ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට පිළිබඳ ඇකඩමිය වෙතින් ලබාදෙන හොඳම ෆැන්ටසි චිත්‍රපටය සඳහා සැටර්න් සම්මානය සඳහා ද නිර්දේශ විය.
ඔහුගේ සෙසු නිර්මාණ අතරට ක්‍රීඩා නාට්‍යමය චිත්‍රපටයක් වන ස්යේ සහ ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ දී මුඛ්‍යධාරා අංශයෙන් තිරගත වූ සමාජ ගැටලු චිත්‍රපටයක් වන වික්‍රමාර්කුඩු වැනි චිත්‍රපට අයත් ය. ඔහුගේ උද්වේග නාට්‍යමය චිත්‍රපට වූ මරියාද රාමණ්ණා, වික්‍රමාර්කුඩු සහ ඡත්‍රපති සාර්ථක ප්‍රතිචාර සමගින් නොයෙකුත් ඉන්දියානු භාෂාවලින් ප්‍රතිනිර්මාණය විය. රාජමෞලි විසින් සම්මාන ගණනාවක් හිමි කරගෙන ඇති අතර, එයට ජාතික චිත්‍රපට සම්මාන දෙකක්, ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන ‍තුනක්, ප්‍රාන්ත නන්දි සම්මාන තුනක්, IIFA සම්මානයක් සහ 2012දී ලද ස්ටාර් වර්ල්ඩ් ඉන්ඩියාහි "වසරේ විනෝදාස්වාදකයා" යන සම්මාන ඇතුළත් ය. 2016දී, ඔහුට ඉන්දියාවේ සිව්වන ඉහළම සිවිල් ගෞරව සම්මානය වූ පද්ම ශ්‍රී සම්මානය පිරිනැමුණේ කලා ක්ෂේත්‍රයෙන් ඔහුගේ දායකත්වය අගය කරමිනි.
ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 1988
1988හී ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන ජනාධිපතිවරයා  තේරීම සඳහාවූ මැතිවරණය  විය.
එස්. එස්. රාජමෞලි
පෞද්ගලික දිවිය
රාජමෞලි උපත ලැබූයේ කර්ණාටකයේ රායිචූර්හි ය. කෙසේනමුත්, ඔහුගේ ස්වදේශික භූමිය වන්නේ ආන්ධ්‍රා ප්‍රදේශ්හි බටහිර ගෝදාවරී දිස්ත්‍රික්කයේ කොව්වූර් ය. ඔහු IVවන පන්තිය දක්වා කොව්වූර්හි අධ්‍යාපනය ලද අතර, එතරන් සිට අන්තර්මධ්‍ය පන්තිය තෙක් එලූරුහි අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ය. ඔහුගේ පියා සහ සොහොයුරා ද චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ නියැළුණු අය වූහ. මේ නිසා මඳ කාලයකට ඔහු කෝටගිරි වෙන්කටේස්වරා රාඕ සමග සහාය සංස්කාරකවරයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය. ඔහු රාමා සමග විවාහ වූ අතර ඔවුනට දරුවන් දෙදෙනෙකි. එම දරුවන් දෙදෙනා වන්නේ රාමාගේ කලින් විවාහයේ දරුවා වන එස්. එස්. කාර්තිකේයා සහ පසුව ඔවුන් හදාගත් දියණියක වන එස්. එස්. මයූඛා ය. මේ දරුවන් දෙදෙනාම ඔහුගේ ජීව විද්‍යාත්මක දරුවන් නොවේ. ඔහු අදේවවාදියෙකි.
අන්තර්ජාතික පිළිගැනීම
රාජමෞලිගේ 2012 අත්හදාබැලීමේ ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයක් වූ, ඊගා ලේ’එස්ට්‍රේන්ජ් චිත්‍රපට උළෙලේ දී විචාරක පැසසුමට භාජනය විය. මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදය වූ නාන් ඊ 10වන චෙන්නායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය 8වන වාර්ෂික ටොරන්ටෝ ආෆ්ටර් ඩාර්ක් චිත්‍රපට උළෙලේ දී වඩාත් නියම චිත්‍රපටය, හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග, හොඳම ප්‍රහසනය, හොඳම සටන්, සමූහයක් සමග නැරඹිය හැකි හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම සංස්කරණය, හොඳම දුෂ්ටයා සහ හොඳම වීරයා සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය. තෙලිඟු ප්‍රභේදය 2013 කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල, 16වන ෂැංහයි ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ පැනොරාමා අංශය සහ පුචොන් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙලේ දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. බ්‍රසීලයේ ෆැන්ටාස්ටෝආ චිත්‍රපට උළෙලේ දී මෙම චිත්‍රපටයට හොඳම කලා අධ්‍යක්ෂණය සම්මානය හිමි විය. මැඩ්‍රිඩ් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ දී මෙය හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම සිනෙමාරූපකයා, හොඳම විශේෂ ප්‍රයෝග, හොඳම සංගීත නිර්මාපකයා, හොඳම සංස්කාරක සහ හොඳම සහාය නළුවා ඇතුළු සම්මාන හයක් දිනාගත්තේ ය.
2015දී, ඔහු විසින් බාහුබලි: ද බිගිනිං අධ්‍යක්ෂණය කළ අතර, මෙය දෙවන ගෝලීය ඉහළම සර්වකාලීන දළ ආදායම ලබන ඉන්දියානු චිත්‍රපටය බවට පත් විය. එසේම මෙය ඉන්දියාව තුළ ඉහළම සර්වකාලීන දළ ආදායම වාර්තා කළ චිත්‍රපටය ද වේ. මෙම වීරකථා චිත්‍රපටය නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳ ඉන්දියානු සිනමාව වසර 100ක් සම්පූර්ණ වීම නිමිත්තෙන් සංජීව් භාස්කර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ BBC වාර්තා වැඩසටහනට ද ඇතුළත් කෙරිණි. චිත්‍රපටය රූගත කෙරුණේ ඇරී ඇලෙක්සා XT කැමරාවක් භාවිතයෙන් වන අතර, මෙය රාජමෞලි විසින් ඩිජිටල් කැමරාවක් භාවිතයෙන් රූගත කළ පළමු චිත්‍රපටය ද විය. රාජමෞලිගේ නිර්මාණ The Hollywood Reporter, The Guardian, සහ The Huffington Post මගින් ඇගයීමට ලක් කරන ලදී. මෙම චිත්‍රපටය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලොස් ඇන්ජලීස්හි විද්‍යා ප්‍රබන්ධ, ෆැන්ටසි සහ සංත්‍රාස චිත්‍රපට ඇකඩමියේ 42වන සැටර්න් සම්මාන උළෙලේ ප්‍රවර්ග හතරකින් නිර්දේශ විය. බාහුබලි: ද බිගිනිං චිත්‍රපටය බුසන් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ විවෘත සිනමා ධාරාවෙන්, හේග් ඉන්සියානු චිත්‍රපට උළෙල, ස්පාඤ්ඤයේ සිට්ගේස් චිත්‍රපට උළෙල, ප්‍රංශයේ යුටෝපියේල්ස් චිත්‍රපට උළෙල, තායිවානයේ තායිපේහි ගෝල්ඩන් හෝර්ස් චිත්‍රපට උළෙල, එස්තෝනියාවේ ටැලීන් බ්ලැක් නයිට්ස් චිත්‍රපට උළෙල, පැරීසියේ ලේ’එස්ට්‍රේන්ජ් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙල, පෝලන්තයේ ෆයිව් ෆ්ලේවර්ස් චිත්‍රපට උළෙල, හොනලුලුහි හවායි අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල, බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස්හි බ්‍රසල්ස් අන්තර්ජාතික මනඃකල්පිත චිත්‍රපට උළෙල, සහ කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙලේ දී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.
මුඛ්‍යධාරාව
කේ. රාඝවේන්ද්‍ර රාඕගේ මගපෙන්වීම යටතේ ඊනාඩු රූපවාහිනිය වෙනුවෙන් රාජමෞලි තෙලිඟු සෝප් ඔපෙරා අධ්‍යක්ෂණය කිරීම ඇරඹී ය. ඔහු විසින් රූගත කළ පළමු තෙලිඟු චිත්‍රපටය වූයේ 2001දී තිරගත වූ Student No.1 චිත්‍රපටයයි. ඔහුගේ Jr. NTR දැවැන්ත සාර්ථකත්වය ලැබී ය. රාජමෞලිට සිය දෙවන චිත්‍රපටය තිරගත කිරීමට වසර දෙකක් ගතවූ අතර, සිංහාඩ්රි නම් එම චිත්‍රපටය බ්ලොක්බස්ටරයක් විය. Student No.1 සහ සිංහාඩ්රි අතර වසර දෙකක කාලය තුළ රාජමෞලි මලයාලම් සුපිරි තරුවක වූ මෝහන්ලාල් සමග සිය ප්‍රථම මිත්‍යා චිත්‍රපටය නිර්මාණය සැලසුම් කළ නමුත් එය ක්‍රමයෙන් අතපසු විය. 2015දී, පසුව බාහුබලිහි කලා අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කළ සහාය කලා අධ්‍යක්ෂක මනු ජගත් විසින් අත්හැර දැමූ මෝහන්ලාල් ව්‍යාපෘතියට තමන් නිර්මාණය කළ දළ සටහන් කිහිපයක් මුදාහළේ ය. රාජමෞලිගේ තෙවන චිත්‍රපටය වූ ස්යේහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ නිතින් සහ ජෙනීලියා ඩි’සූසා විසිනි. රග්බි ක්‍රීඩාව පාදක කරගත් මෙම චිත්‍රපටය ටොලිවුඩයේ එම ප්‍රභේදයේ පළමු චිත්‍රපටය විය. මෙම චිත්‍රපටය රාජමෞලි සහ කේ. කේ. සෙන්තිල් කුමාර් එක්ව කටයුතු කළ ප්‍රථම අවස්ථාව ද විය. ඔහුගේ ඊළඟ නිර්මාණය වූ ඡත්‍රපති තුළින් රාජමෞලි ප්‍රේක්ෂක හැඟීම් පුබුදුවාලීමට සමත් විය. මෙහි එම්. එම්. කීරවානිගේ සංගීත නිර්මාණය සහ සෙන්තිල් කුමාර්ගේ සිනෙමාරූපණය චිත්‍රපටයේ සාර්ථකත්වයට ඉවහල් විය.
සිය ඊළඟ චිත්‍රපටය වූ වික්‍රමාර්කුඩු තුළ රාජමෞලි රවිතේජා සමග කටයුතු කළේ ය. මෙම චිත්‍රපටය දැවැන්ත සාර්ථකත්වයක් ලද අතර, එය හින්දි බසින් රවුඩි ‍රතෝර් ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය වූයේ ප්‍රභූ දේවා සහ අක්ෂේ කුමාර් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරමිනි. දෙමළ බසින් මෙය සිරුතෛ ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය වූ අතර, මෙහි කන්නඩ ප්‍රතිනිර්මාණය වූ වීර මදාකාරිහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කළේ සුදීප් විසිනි. අනතුරුව ඔහු සමාජ-ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයක් වූ යමඩොංගා චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කළේ ය. මෙය විචාරක පැසසුමට ලක් විය. ඔහුගේ ඊළඟ චිත්‍රපටය වූයේ එතෙක් තෙලිඟු සිනමාවේ දැවැන්තම චිත්‍රපටය වූ මගධීරා චිත්‍රපටයයි. රාම් චරන් තේජා විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ මගධීරා තෙලිඟු සිනමාවේ ඉහළම ආර්ථික සාර්ථකත්වයක් ලද චිත්‍රපට අතුරින් එකකි. මෙම චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඔහු හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා නන්දි සම්මානය සහ හොඳම අධ්‍යක්ෂක සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය - තෙලිඟු යන සම්මාන හිමි කරගත්තේ ය. මෙම චිත්‍රපටය හොඳම නර්තන රචනය සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සම්මානය ද හිමි කරගත්තේ ය. ඔහුගේ ප්‍රහසන සංත්‍රාස චිත්‍රපටක් වූ මරියාද රාමණ්ණා (2010) හින්දි බසින් "සන් ඔෆ් සර්දාර්" ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය විය. මා ටීවී නාළිකාවේ ජනප්‍රිය වැඩසටහනක් වන මී ස්ටාර් වැඩසටහනේ දී රාජමෞලි පැවසූයේ තමන් අධ්‍යක්ෂණය කළ සියලු චිත්‍රපට අතුරින් තමන් පෞද්ගලිකව වඩාත්ම ප්‍රිය කරන චිත්‍රපටය මරියාද රාමණ්ණා බවයි. ඉන්දියානු චිත්‍රපට ඉතිහාසය තුළ ඔහු මහා අධ්‍යක්ෂකවරයකු ලෙස සැලකේ.
වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලිය
thumb|right වංශ ප්‍රවේණික නාමාවලිය යනු ඒකාන්තරික ශ්‍රේණි ගත වූ නාමාවලියකි. එහි ප්‍රධාන අංග ද්විත්වය වන්නේ වංශ ප්‍රවේණික හැඳින්වීම් සහ ආනිවාර්ය ශ්‍රේණි ගත කිරීම්වලින් ඈත් වීමය. මෙය දැනට නියාමනය වී නැති නමුත් ඉදිරියේදී ක්‍රියාත්මක වීමට බොහෝ ඉඩ ඇත්තේය.
සිඟාලෝවාද සූත්‍රය
භොග විනාශයට හෙතු
ඇළ අකුරු පෙළ=== සූත්‍රයෙහි සිංහල තේරුම === 1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදි.'ඇළ අකුරු පෙළ'
එක් සමයෙක්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ රජගහ නුවර නිසා කලන්දක නිවාප නම් වූ වෙළුවන අරමැ වැඩ වසන සේක. එ කල්හි සිගාලක නම් ගැහැවි පුත් කලින් ම (උදාසනක් සේ ම) නැඟී සිට, රජගහ නුවරින් නික්මැ ගොස්, තෙත් රෙදි ඇත්තේ, තෙත් කෙහෙ ඇත්තේ, දොහොත් මුදුනැ තබා ගත්තේ පෙර දෙස ද, දකුණු දෙස ද, අවර දෙස ද, උතුරු දෙස ද, යට දෙස ද, උඩ දෙස ද යන බොහෝ දිශාවන් ''වඳී.
''2. එ කල්හි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පෙරවරු සමයෙහි හැඳ පෙරෙවැ, පා සිවුරු ගෙන, රජගහ නුවරට පිඬු පිණිස පිවිසි සේක. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ, කලින් ම නැඟී සිට රජගහ නුවරින් නික්මැ, තෙත් වස්ත්‍ර ඇති ව, තෙත් කෙහෙ ඇතිව, දොහොත් මුදුනැ තබා ගෙන, පෙර දෙස ද, දකුණු දෙස ද, අවර දෙස ද, උතුරු දෙස ද, යට දෙස ද, උඩ දෙස ද, දකුණු දෙස ද, අවර දෙස ද, උතුරු දෙස ද, යට දෙස ද, උඩ දෙස ද, වඳනා සිගාලක ගැහැවි පුතු දුටු සේක් ම ය. දැක, ඔහු බණවා, ‘ගැහැවි පුත, කවර හෙයින් තෙපි කල් තබා ම නැඟී සිට රජගහ නුවරින් නික්මැ, තෙත් වස්ත්‍ර ඇත්තෙහි, තෙත් කෙහෙ ඇත්තෙහි, දොහොත් මුදුන් තබාගෙන, පෙර දෙස, දකුණු දෙස, අවර දෙස, උතුරු දෙස, යට දෙස, උඩ දෙස යන බොහෝ දිශාවන් වඳිවු දැ?” යි අසා වදාළ සේක.
“වහන්ස, මා පියා කලුරිය කරනුයේ, ‘දරුව, දිශාවන් වඳුව’ යි මට මෙසේ කී ය. වහන්ස, ඒ මම් පියාගේ වචනයට සත්කාර කරනුයෙම්, ගරුකාර කරනුයෙම්, බුහුමන් කරනුයෙම්, පූජා කරනුයෙම්, කලින් ම නැඟී සිට රජගහ පුරයෙන් නික්මැ, තෙත් රෙදි ඇති ව, තෙත් කෙහෙ ඇති ව, දොහොත් මුදුනැ තබාගෙන, පෙර දෙස … උඩ දෙස වඳිමී’ යි (සිගාලක තෙමේ) කී ය.
‘ගැහැවි පුත, ආර්‍ය්‍ය විනයයෙහි ස දෙස්හු මෙසේ නො වැන්ද යුත්තාහ’ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.
‘වහන්ස, කෙසේ නම් ආර්‍ය්‍ය විනයයෙහි ස දෙස්හු වැන්ද යුත්තාහු ද? වහන්ස, ආර්‍ය්‍යවිනයයෙහි යම්සේ ස දෙස්හු වැන්ද යුත්තාහු නම්, එසේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මට දහම් දෙසන සේක් වා’ යි ගැහැවි පුත් කී ය.
3. ‘ගැහැවි පුත, එසේ වී නම් අසව, මොනොවට මෙනෙහි කරව, කියන්නෙමි’ යි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වදාළ සේක.
එසේ ය, වහන්සැ’ යි ම සිගාලක ගැහැවි පුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පිළිවදන් දුන.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක: “ගැහැවි පුත, යම් හෙයෙකින් ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවකයාගේ සතර කර්මක්ලේශයෝ ප්‍රහීණ වෙත් ද, යම් හෙයෙකින් ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙම සතර කරුණෙකින් පව්කම් නො කරයි ද, යම් හෙයෙකින් භෝගයන්ගේ විනාශමුඛ සයත් නො සෙවී ද, හෙ තෙමේ මෙසේ තුදුස් ලාමක කම්වලින් පහ වූයේ ස දිසාවන් වසාලනුයේ, දෙලෝ ජය ගැන්ම පිණිස පිළිපන්නේ වෙයි. ඔහු විසින් මෙලොව ද ආරාධිත වෙයි, පරලොව ද ආරධිත වෙයි. හේ කාබුන් මරණින් මතු මනාප ගති ඇති ස්වර්ග ලෝකයට පැමිණෙයි.
කර්ම ක්ලේශ
4. ඔහුගේ කවර සතර දෙනෙක් කර්ම ක්ලේශයෝ (අත්බව කිලිටි කරන කර්ම) ප්‍රහීණ වෙත් ද? ගහැවිපුත, ප්‍රාණඝාතය වනාහි කර්ම ක්ලේශයෙකි, අදත්තාදානය කර්ම ක්ලේශයෙකි, කාමයන්හි වරදවා හැසිරීම කර්ම ක්ලේශයෙකි, මෘෂාවාදය කර්මක්ලේශයෙකි. ඔහුගේ මේ ක්ලේශයෝ ප්‍රහීණ වෙත්. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා, ශාස්තෘ වූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නැවැත ගාථා බන්ධන වශයෙන් අනෙකක් වූ මෙය වදාළ සේක:
පණීවා ද, අයිනාදන් ද, මුසවා යැ යි යමෙක් කියනු ලැබේ නම් එය ද, පරඹුන් කරා යෑම ද යන මේ දෑ නුවණැත්තෝ නො පසසත්.
අගති ගමන
5. (ආර්‍ය්‍ය ශ්‍රාවක තෙමේ) කවර සතර කරුණෙකින් පව්කම් නො කෙරේ ද යත්: (පුහුදුන්තෙමේ), ඡන්දයෙන් අගතියට යනුයේ (කො කටයුත්තක් කරනුයේ) පව්කම් කරයි, ද්වේෂයෙන් අගතියට යනුයේ පව්කම් කරයි, බියෙන් අගතියට යනුයේ පව්කම් කරයි, මෝහයෙන් අගතියට යනුයේ පවකම් කරයි. ගැහැවිපුත, යම් හෙයෙකින් ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක තෙමේ ඡන්දයෙන් අගතියට නො ම යන්නේ ද, ද්වේෂයෙන් අගතියට නො ම යන්නේ ද, බියෙන් අගතියට නොම යන්නේ ද, මෝහයෙන් අගතියට නො ම යන්නේ ද, හේ මේ සතර කරුණින් පව්කම් නො කෙරෙයි. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක, ශාස්තෘ වූ සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා, නැවත ගාථාබන්ධන වශයෙන් අනෙකක් වූ මේ වචන ද වදාළ සේක:
‘ඡන්දයෙන් ද ද්වේෂයෙන් ද බියෙන් ද මෝහයෙන් ද යමෙක් යුක්තිධර්මය ඉක්මැ යේ ද, කළුවර පසැ සඳුහු මෙන්, ඔහුගේ යශස පිරිහෙයි.’
අපායමුඛ සය
6. හේ භෝගයන්ගේ කවර විනාශමුඛ සයක් නො සෙවි ද යත්: ගැහැවි පුත, මත් බවට ප්‍රමාදයට කරුණු වූ රහමෙර පීමෙහි යෙදීම භෝගයන්ගේ විනාශ මුඛයෙකි. නොකල්හි වීථිසංචාරයෙහි යෙදීම භෝගයන්ගේ විනාශ මුඛයෙකි. උත්සව දර්ශනය පිණිස යෑම භෝගයන්ගේ විනාශ මුඛයෙකි. ප්‍රමාදයට කාරණයක් වූ දූකෙළියෙහි යෙදීම භෝගයන්ගේ විනාශ මුඛයෙකි. පාපමිත්‍රයන් හා පුන පුනා එක් වීම භෝගයන්ගේ විනාශ මුඛයෙකි. අලසබව්හි නැවත නැවත යෙදීම භෝගයන්ගේ විනාශ මුඛයෙකි.
මද්‍යපානාදීනව
ගැහැවි පුත, මත්බවටත් ප්‍රමාදයටත් කාරණ වූ රහමෙර පීමෙහි පුන පුනා යෙදීමෙහි මේ දොස් සයෙකි: මෙ ලොවැදීම වන ධන හානිය, කලහ වැඩීම, රෝගයනට කෙතක් වීම. අපකීර්ති ඉපැදැවීම, කයෙහි ගුහ්‍යස්ථාන විවෘත කොට හැසිරීම, නුවණ දුර්වල කිරීම යන සවැනි කාරණය ද වෙයි. ගැහැවි පුත, මදයට ප්‍රමාදයට කාරණ වූ රහමෙර පීමෙහි මේ දොස් සය වේ.
සමද්‍යාභිචරණාදීනව
ගැහැවි පුත, උත්සව දර්ශනයට යාමෙහි මේ දොස් සයෙකි: කොහි නැටුම් ඇද්ද? කොහි ගැයුම් ඇත්ද? කොහි වැයුම් ඇද්ද? ආඛ්‍යාන (රාමායණාදී කථා කීම) කොහි ඇද්ද? අත්තාලම් ඈ ගැසීම කොහි ඇද්ද? කළ පිඹීම් ආදිය කොහි ඇද්ද? යි සොයා හැවිදිත්. උත්සව දර්ශනයට යෑමෙහි මේ ආදීනව සය ය.
ද්‍යුතප්‍රමාදාදීනව
ගැහැවි පුත, ප්‍රමාදයට කාරණ වූ දූ කෙළියෙහි යෙදීමෙහි මේ දොස් සයෙකි: දිනනුයේ (පැරැදුණුහු තුළ) වෛර උපදවයි, පැරැදුණේ (නටුවාවූ) වස්තුව අනු සොවී. තමා දැක්කැදී ම ධනහානිය වේ. සභාවට ගිය ඔහුගේ වචන නො නැඟේ. මිත්‍රාමාත්‍යයන් විසින් පිරිහෙලන ලද්දෙක් වෙයි. ‘මේ පුරුෂපුද්ගල තෙමේ අක්ෂධූර්තයෙකැ’ යි අඹුදරුවන් රක්නට නො සමත් වේ යැ’ යි ආවාහක විවාහකයන් විසින් නො පතන ලදුයේ වෙයි. ගැහැවි පුත, මොහු ප්‍රමාදයට කාරණ වූ දූකෙළියෙහි පුනපුනා යෙදුම්හි දෝෂයෝ සදෙන වෙත්.
පාපමිත්‍රානුයොගාදීනව
ගැහැවි පුත, පාපමිත්‍රානුයෝගයෙහි (ලාමක මිතුරන් ඇසුරු කැරැම්හි) මේ දෝෂ සයෙකි: අක්ෂධූර්ත (දූකෙළියෙහි යෙදුණු) යම් කෙනෙක් වෙත් ද ඔහු ඔහුට මිත්‍ර වෙත්, සහාය වෙත්, යම ඉතිරි සොඬ ආදි සොඬහු වෙත් ද, ඔහු ඔහුට මිත්‍ර වෙත්, සහාය වෙත්, බීමෙහි ලොල්වූ යම් කෙනෙක් වෙත් ද, ඔහු පාපමිත්‍රානුයුක්තයාට මිත්‍ර වෙත්, සහාය වෙත්, යම් නෛකතික (බොරුරන් ආදිය දී රවටන) කෙනෙක් වෙත් ද, ඔහු ඔහුට මිත්‍ර වෙත්, සහාය වෙත්, යම් වංචනික (සම්මුඛ වචනයෙන් රවටන) කෙනෙක් වෙත් ද, ඔහු ඔහුට මිත්‍ර වෙත්, සහාය වෙත්, ගම් පැහැරීම් ආදි සාහසික කර්මයන්හි යෙදුණු යම් කෙනෙක් වෙත් ද, ඔහු පාපමිත්‍රානුයෝගියාට මිත්‍ර වෙත්, සහාය වෙත්. ගැහැවි පුත, පාපමිත්‍රානුයෝගයෙහි මේ දොස් සය ය.
ආලස්‍යාදීනව
ගැහැවි පුත, අලසබව්හි යෙදීමෙහි මේ දෝෂයෝ ස දෙනෙක් වෙත්. ඉතා ශීත යැයි කර්මාන්ත නො කෙරෙයි, ඉතා උෂ්ණයැ යි කර්මාන්ත නො කෙරෙයි. ඉතා සවස් කාලය වී යැ යි කර්මාන්ත නො කෙරෙයි. ඉතා උදාසන යැ යි කර්මාන්ත නො කෙරෙයි, ඉතා බඩ සා ඇත්තෙමි යි කර්මාන්ත නො කෙරෙයි, ඉතා වැඩියක් අහර ගතිමි යි කර්මාන්ත නො කෙරෙයි. මෙසේ කටයුතු අතපසු කිරීම බහුල කොට ඇති ඔහුට නූපන් භෝගයෝ නො උපදිත්; උපන් භෝගයෝ ද විනාශයට යෙත්. ගැහැවි පුතුනි, මේ අලසබව්හි යෙදීමෙහි දොස් සය ය.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. ශාස්තෘ වූ සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා යලි ගාථා බන්ධන වශයෙන් අනෙකක් වූ මෙය වදාළ සේක.
7. පානසඛ නම් (මත් පැන් බොන තැනැදී පමණක් යහලු වූ) යහලුවෙක, සම්මීය සම්මීය නම් (හමු වූ තැනදී පමණක් මිතුරු කම් අඟවන) යහලුවෙක, වැඩ ඇති වූ කල්හි යමෙක් යහලු වේ ද එසේ වූ යහලුවෙක් ඇත.
ඉරු උදා වන තෙක් නිදීම ය, පරඹුවන් සෙවීම ය, වෛර බහුල බව ය, අවැඩ කරන බව ය, පාප මිත්‍රයෝ ය, තද මසුරු බව ය යන මේ කරුණු සය පුරුෂයා වනසයි.
ලාමක මිතුරන් ඇති, ලාමක යහලුවන් ඇති, ලාමක වූ ආචාර ගෝචර ඇති මිනිස් තෙමේ මොලොවින් ද පරලොවින් ද යන දෙපසින් ම වැනැසෙයි.
දූ කෙළීම ය, පරඹුවන් කරා යෑම ය, මත්පැන් පීම ය, නැටුම් ගැයුම් සොයා යෑම ය, දහවල් නිදීම ය, නොකල්හි වීථි සංචාරය ය, පාප මිත්‍රයෝ ය, දැඩි මසුරු බව ය යන මේ කරුණු සය මිනිසා වනසයි.
පසැටින් කෙළිත්, රො බොත්, අනුන් ප්‍රාණ සම ව රක්නා අඹුවන් කරා යෙත්. පිරිහුණවුන් සෙව්නාහුයැ වැඩුණවුන් නො සෙව්නාහු ය. ඔහු කළුවර පසැ සඳු සෙයින් පිරිහෙත්.
ධනය නැති දිළිඳු වූ යමෙක් මත්පැන් බොනුයේ පොකුණක් වෙත් ගියක්හු පැන් බොන්නා සේ මත්පැන් බීමෙහි ගිජු වූයේ ද, හේ ණය ගැති බවට බැසගනී. වහා සිය කුලය අකුලයක් (පිරිහුණු කුලයක්) කරන්නේ ය.
දහවල් නිදන සුලු, රෑ පිබිදැ සිටීම නොරිසියෙන, නිතර මත් වූ. සොඬ වූ තැනැත්තහු විසින් ගෙහි වසන්නට නො හැක්ක.
ධනයෝ ‘දැන් ඉතා ශීත ය, ඉතා ඌෂ්ණ ය, ඉතා සවස් යැ’ යි හරන ලද කර්මාන්ත ඇති මිනිසුන් ඉක්මැ යෙත්.
මෙහි යමෙක් ශීතයත් උෂ්ණයත් තණපතකට වැඩියෙන් නො තකා ද, පුරුෂ කාර්යයන් කරන හෙ තෙමේ සැපය අත් නො හරී.
මිත්‍රප්‍රතිරූපකයෝ
8. ගැහැවිපුත, මිත්‍ර ප්‍රතිරූපක වූ (මිතුරු වෙසින් පැනෙන) සතර අමිත්‍රයෝ දත යුතු හ. මිත්‍රප්‍රතිරූපක අඤ්ඤදත්ථුහර අමිත්‍රයා දතයුතු, මිත්‍රප්‍රතිරූපක වචීපරම අමිත්‍රයා දත යුතු. මිත්‍රප්‍රතිරූපක අනුප්‍රියභාණී අමිත්‍රයා දත යුතු. මිත්‍රප්‍රතිරූපක අපායසහාය අමිත්‍රයා දත යුතු.
ගැහැවිපුත, සතර කරුණෙකින් මිත්‍රප්‍රතිරූපක වූ අඤ්ඤදත්ථුහර (ඒකාන්තයෙන් කිසිවක් හැරගෙන ම යන) අමිත්‍රයා දත යුතු:
ඒකාන්තයෙන් සිය මිතුරා ගෙන් කිසිවක් හැරගෙන ම යන්නේ වෙයි. අල්ප දැයෙකින් (ස්වල්ප දැයක් දී) බොහෝ දෑ ලබන්නට පතයි. තමාට බියක (උවදුරක්) උපන් කලහි පමණක් මිතුරාගේ කටයුතු කෙරෙයි. තමාගේ වැඩ ම කරුණු කොට මිතුරා සෙවී. ගැහැවි පුත, මේ සතර කරුණින් මිත්‍රප්‍රතිරූපකවූ අඤ්ඤදත්ථුහර අමිත්‍රයා දත යුතු.
ගැහැවිපුත, මේ සතර කරුණින් මිත්‍රප්‍රතිරූපක වචීපරම (වචනය ම පරම කොටැති) අමිත්‍රයා දත යුතු: අතීතයෙන් සඞ්ග්‍රහ කෙරෙයි, අනාගතයෙන් සඞ්ග්‍රහ කෙරෙයි. නිරර්ථක කථායෙන් සඞ්ග්‍රහ කෙරෙයි. වර්තමාන කාර්‍ය්‍යයන්හි ව්‍යසන දක්වයි. ගැහැවිපුත, මේ සතර කරුණින් වචීපරම වූ මිත්‍රප්‍රතිරූපක අමිත්‍රයා දත යුතු.
ගැහැවි පුත, සතර කරුණෙකින් අනුප්‍රියභාණී (අනුකූල වූ පිය බස් කියන) මිත්‍රප්‍රතිරූපක අමිත්‍රයා දතයුතු: (පවක් කරමි යි කී කලැ ඒ) ඔහුගේ පාප ක්‍රියාව ද (මැනැවැ යි) අනුදනී, (පිනක් කරමැ යි කී කලැ ඒ) ඔහුගේ පින් කිරිය ද අනුදනී, සම්මුඛයෙහි ඔහුගේ ගුණ කියි, අසම්මුඛයෙහි ඔහුගේ අගුණ කියි. ගැහැවිපුත, මේ සතර කරුණින් මිත්‍රප්‍රතිරූපක වූ අනුප්‍රියභාණී අමිත්‍රයා දත යුතු.
ගැහැවිපුත, සතර කරුණෙකින් මිත්‍රප්‍රතිරූපක වූ අපායසහාය වූ (වස්තු විනාශ කිරීමෙහි යහළු වූ) අමිත්‍රයා දතයුතු: මත් බවට ප්‍රමාදයට කරුණු වූ රහමෙර පීමේ යෙදීමෙහි යහළු වෙයි, නොකල්හි වීථි සංචාරයේ යෙදීමෙහි යහළු වෙයි. නෘත්‍යගීතාදිය දකිනු අසනු පිණිස යෑමෙහි යහළු වෙයි, ප්‍රමාදයට කාරණ වූ දූකෙළියේ යෙදීමෙහි යහළු වෙයි. ගැහැවිපුත, මේ සතර කරුණින් අපාය සහාය වූ මිත්‍ර ප්‍රතිරූපක අමිත්‍රයා දත යුතු.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. ශාස්තෘ වූ සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා, අනතුරු වැ ගාථාබන්ධන විසින් අනෙකක් වූ මේ වචන වදාළ සේක:
“යමෙක් අඤ්ඤදත්ථුහර මිත්‍ර නම් වේ ද යමෙක් වචීපරම මිත්‍රනම් වේ ද, යමෙක් අනුප්‍රියභාණී වේ ද, යමෙක් ධන විනාශක ක්‍රියාහි යහලු වේ ද, මෙසේ මේ සතර අමිතුරන් නුවණැත්තේ දැන, උවදුරු ඇති මාර්ගයක් සේ දුරින් ම දුරු කරන්නේ ය.”
සුහෘන්මිත්‍රයෝ
9. ගැහැවි පුත, මේ සුහෘද වූ සතර මිතුරෝ දත යුතු හ: උපකාරී වූ සුහද මිතුරා දත යුතු. සමාන සුඛ දුඃඛ වූ සුහද සුමිතුරා දත යුතු. අර්ථාඛ්‍යායී (වැඩට නිසි කරුණු ම කියන) සුහද මිතුරා දත යුතු. ආනුකම්පක (අනුකම්පා කරන) සුහද මිතුරා දත යුතු.
ගැහැවි පුත, සතර කරුණෙකින් උපකාරී වූ සුහෘද මිත්‍රයා දතයුතු: මත් වැ වැදැහෙන මිතුරා රැකගනී, මත් වැ වැදැහෙන්නාහුගේ ධනය රැක දෙයි, බියට පැමිණි මිතුරාට පිහිට වෙයි, කළයුතු කාර්‍ය්‍යයක් උපන් කලැ අවශ්‍ය ප්‍රමාණය මෙන් දෙගුණයක් ධනය දෙයි. ගැහැවි පුත, ම සතර කරුණින් උපකාරී වූ සුහෘද මිතුරා දත යුතු.
ගැහැවි පුත, සතර කරුණෙකින් සමාන සුව දුක් ඇති (සැප දුක් දෙක්හි ම සමාන වැ හිතෛෂී ව පවත්නා) මිතුරා දත යුතු: සැඟෙවියැ යුතු රහස් සිය මිතුරාට නොසඟොවා කියයි, ඒ මිතුරාගේ සැඟෙවියැ යුතු රහස් සඟොවා රකියි, විපත්තීන්හිදී නො අත්හරී, මිතුරා විසින් ඔහු පිණිස සිය දිවි වුව ද පරිත්‍යක්ත වෙයි (සිය දිවි ද නො තකා මිතුරාගේ කටයුතු කැරැදෙයි). ගැහැවිපුත, මේ සතර කරුණින් සමාන සුඛ දුඃඛ සුහද මිතුරා දත යුතු.
ගැහැවි පුත, සතර කරුණෙකින් අර්ථාඛ්‍යායී (දෙලෝවැඩ පවසන) සුහද මිතුරා දත යුතු: පවින් වළක්වයි, පිනෙහි යොදාලයි, පෙරැ නො ඇසූ දහම් අස්වයි, සුගතියට මඟ කියා දෙයි. ගැහැවිපුත, මේ සතර කරුණින් අර්ථාඛ්‍යායී සුහද මිතුරා දත යුතු.
ගැහැවි පුත, සතර කරුණෙකින් ආනුකම්පක සුහෘද මිත්‍රයා දත යුතු: ඔහුගේ පිරිහීමෙන් නො සතුටු වෙයි, ඔහුගේ අභිවෘද්ධියෙන් සතුටු වෙයි, මිතුරාගේ අගුණ කියන්නහු වළක්වයි, මිතුරාගේ ගුණ කියන්නහු පසසයි, ගැහැවි පුත, මේ සතර කරුණින් ආනුකම්පක (අනුකම්පා කරන) සුහද මිතුරා දත යුතු.
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළසේක. ශාස්තෘ වූ සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා, අනතුරු වැ (ගාථාබන්ධන විසින්) අනෙකක් වූ මේ වචන වදාළ සේක:
10. “යම් උපකාරී මිතුරෙක් වේද, සුවදුක් දෙක්හි ම යමෙක් යහළු ද, යම් මිතුරෙක් දෙලෝ වැඩට මඟ කියන්නේ ද, යම් මිතුරෙක් අනකම්පා කරන්නේ ද,
මෙසේ නුවණැත්තේ මේ සතර මිතුරන් ම දැන, මව ළෙහි දා පුතක්හු සෙයින් සත්කාර කොට ඇසුරු කරන්නේ ය,
(සැබෑමිතුරන් ඇසුරු කරන) නුවණැති සිල්වත් තැනැත්තේ දිලියෙන ගින්නක් සේ බබලයි. (මල නො පෙළා) මල් පැණි රැස් කොට මි බඳින බමරක්හු සෙයින් (මෙරමා නො පෙ ළා) භෝග රැස් කරන්නහුගේ භොගසම්පත්හු වැඩීමට යෙත්. ක්‍රමයෙන් සුඹසක් පස්කැට රැස් කොට බඳිනු ලබන්නාක් මෙනි.
මෙසේ භෝගයන් එක්රැස් කොට ගිහිගෙහි වසන්නට සමර්ථ වූ ගෘහස්ථ තෙම භෝගයන් සතර කොටසක් කොට බෙදන්නේ ය. හේ ඒකාන්තයෙන් මිතුරන් බැඳගනී (බිඳී යනු නොදී රැකගන්නට සමත් වෙයි).
එක් කොටසෙකින් භෝගසම්පත් වළඳන්නේ ය, කොටස් දෙකෙකින් (කෘෂි වණික්කර්මාදි) කර්මාන්ත යොදන්නේ ය, විපතක් පැමිණි කල්හි ප්‍රයෝජන පිණිස වන්නේ යැ යි සලකා සතර වන කොටස නිදහන් කොට තබන්නේ ය.”
සදිසා වැඳීම
11. ගැහැවි පුත, කෙසේ නම් ආර්‍ය්‍යශ්‍රාවක තෙමේ සදිසා හවුරන්නේ වේ ද? ගැහැවි පුත, මේ ස දිසා දත යුතු: මාපියෝ පෙර දිසාව යැ යි දත යුතු. ආචාර්යයෝ දකුණු දෙස යැ යි දත යුතුහ. අඹුදරුවෝ පැසිම් දෙස යැ යි දත යුතු හ. මිත්‍රාමාත්‍යයෝ උතුරු දෙස යැ යි දත යුතු හ. දැසි දස් කම්කරුවෝ යට දෙසැ යි තද යුතු හ. මහණ බමුණෝ උඩ දෙස යැයි දත යුතු හ.
12. ගැහැවිපුත, දකුණ දිග වූ ආචාර්යයෝ අතවැස්සා විසින් පස් කරුණෙකින් උපස්ථාතව්‍ය වෙත් (උවතන් කළ යුතු වෙත්): ඇදුරුහු දැක හුනස්නෙන් නැඟී සිටීමෙන් ද, උවටන් කිරීමෙන් ද, උගන්වන දෑ අසනු කැමැතිවීමෙන් ද (නොහොත් හදහා ඇසීමෙන් ද), වතාවත් කිරීමෙන් ද උගන්වන ශිල්ප සකසා පිළගැනීමෙන් ද යන මේ කරුණු පසිනි.
ගැහැවිපුත, අතවැස්සා විසින් මේ කරුණු පසින් දක්ෂිණදිශා සංඛ්‍යාත ආචාර්යයෝ උපස්ථිත වූහු, කරුණු පසෙකින් අතවැස්සාට අනුග්‍රහ කරත්: අතවැස්සා මොනොවට හික්මවත්, ඔහුට මොනොවට උගන්වත්, තමන් අසා ගත් සියලු ශිල්ප (අතවැස්සාට) මොනොවට කියන්නාහු වෙත්. මිත්‍රාමාත්‍යයන් කෙරෙහි පිහිටුවති, දිශාවන්හි ආරක්ෂාව සලස්වත්. ගැහැවිපුත, මේ කරුණු පසින් උපස්ථිත වූ (උවටන් කරනු ලැබූ) ආචාර්යයෝ කරුණු පසෙකින් අතවැස්සාට අනුකම්පා කරත්. මෙසේ ඔහු විසින් මේ දක්ෂිණ දිශාව උපද්‍රව රහිත කොට, ප්‍රතිභය රහිත කොට හවුරන ලද්දේ වෙයි.
13. ගැහැවිපුත, කරුණු පසෙකින් සැමියා විසින් පැසිම් දෙස වූ භාර්‍ය්‍යාව උපස්ථාතව්‍ය (උවටන් කළ යුතු) වෙයි: සම්භාවන වචනයෙන් ද අවමන් බස් නොකීමෙන් ද, පරඹුවන් කරා නො යෑමෙන් ද, ගෙහි කටයුතුවල අධිපති බව ඇයට බාර දීමෙන් ද, තමන් පහොසත් පරිදි ඇඳුම් පැලැඳුම් සපයා දීමෙන්ද යන කරුණු පසිනි. ගැහැවි පුත, මේ කරුණු පසින් සැමියා විසින් පශ්චිමදිශා සංඛ්‍යාත භාර්‍ය්‍යාව උවටන් කරනු ලැබුවා, කරුණු පසෙකින් සැමියාට අනුකම්පා කෙරෙයි: (කැඳබත් පිසීම් ඈ විසින් කලට වේලාවට) මනා කොට කරන ලද කර්මාන්ත ඇත්තී ද වෙයි, මොනොවට සංග්‍රහ කරන ලද පරිවාර ජනයා ඇත්තී ද වෙයි, සැමියා හැර අන් පුරුෂයකු සිතිනුදු නො පතන්නී වෙයි, සැමියා විසින් ගෙනෙන ලද ධනය රකියි, සියලු කටයුත්තෙහි දක්ෂ ද නොමැලි ද වෙයි. ගැහැවිපුත, මේ කරුණු පසින් සැමියා විසින් පශ්චිම දිශාසංඛ්‍යාත භාර්‍ය්‍යාව උපස්ථිත වූවා (උවටන් කරන ලද්දි) මේ පසුවැ කී කරුණු පසින් සැමියාට අනුග්‍රහ කෙරෙයි. මෙසේ ඔහු විසින් මේ පැසිමදෙස නිරුපද්‍රැත ව, ප්‍රතිභය රහිත ව හවුරන ලද්දේ වෙයි.
14. ගැහැවි පුත, කුලපුතු විසින් කරුණු පසෙකින් උත්තර දිශා නැමැති මිත්‍රමාත්‍යයෝ (මිත්‍රයෝ ද සැප දුක දෙකෙහි එක් වැ කටයුතු කරන්නෝ ද) උවටන් කළයුතු හ: දානයෙන් ද ප්‍රිය වචනයෙන් ද අර්ථචර්‍ය්‍යායෙන් ද සමානාත්මතායෙන් ද නොරවටන බැවින් ද යන පසිනි. ගැහැවි පුත, මේ පස් කරුණින් කුලපුතු විසින් උත්තර දිශාව වූ මිත්‍රාමාත්‍යයෝ උවටන් කරන ලද්දාහු, කරුණු පසෙකින් කුලපුතුට අනුකම්පා කරත්: රහමෙරින් මත් වූවහු රැකගනිත්, මත් වැ හොත්තහුගේ වස්තුව රැක දෙත්, උවදුරකට පැමිණියාහට පිහිට වෙත්, විපත්හි දී අත් නො හරිත්, ඔහුගේ දරුමුනුබුරනට ද මමත්වයෙන් සංග්‍රහ කරත්. ගැහැවිපුත, මේ කරුණු පසින් කුලපුතු විසින් උත්තරදිශා සංඛ්‍යාත මිත්‍රාමාත්‍යයෝ උවටන් කරන ලදුවෝ, පසු වැ කී කරුණු පසින් කලුපුතුට අනුග්‍රහ කෙරෙත්. මෙසේ ඔහු විසින් මේ උතුරු දෙස නිරුපද්‍රැත කොට, ප්‍රතිභය රහිත කොට, හවුරන ලද්දේ වෙයි.
15. ගැහැවි පුත, කරුණු පසෙකින් ස්වාමියා විසින් යට දිසාව යැ යි කියන ලද දැසි දස් කම්කරුවෝ උවටන් කළ යුතු හ: ඔවුන්ගේ ශක්තියට අනුරූප ලෙස කර්මාන්ත විධාන කිරීමෙන් ද බත් වැටුප් දීමෙන් ද, ගිලන් වූ කල ඔවුනට නිසි උපස්ථාන යොදාලීමෙන් ද, මිහිර රස බොජුන් (තමා හුදෙකලාව නො වළඳා) ඔවුනටත් දීමෙන් ද සුදුස කාලයන්හි වැඩෙන් මුදා හැරීමෙන් ද යන පසිනි. ගැහැවි පුත, මේ කරුණු පසින් ස්වාමියා විසින් යට දෙස යැ යි කියන ලද දැසි දස් කඹුරෝ උවටන් කරන ලද්දාහු මේ කරුණු පසෙකින් ස්වාමියාට අනුග්‍රහ කරත්: ස්වාමියාට පළමුවෙන් ම නැඟී සිටින්නාහු ද වෙත්, ස්වාමියාට පසු ව නිදන්නාහු ද වෙත්, (කිසිත් හොරා නොගන්නාහු) ස්වාමියා දුන් දැය ම ගන්නා සුලු වෙත්, මනා කොට කරන ලද කර්මාන්ත ඇත්තාහු ද වෙත්, ස්වාමියාගේ ගුණ කථාව පතුරුවන්නාහු ද වෙත්. ගැහැවිපුත, මේ පස් කරුණින් ස්වාමියා විසින් යට දෙස නැමැති දැසි දස් කඹුරෝ උවටන් කරනු ලැබුවාහු, පසු වැ කී කරුණු පසින් ස්වාමියාට අනුග්‍රහ කරත්. මෙසේ ඔහු විසින් මේ යට දෙස නිරුපද්‍රැත කොට ප්‍රතිභය රහිත කොට හවුරන ලද්දේ වෙයි.
16. ගැහැවි පුත, කරුණු පසෙකින් කුලපුතු විසින් උපරිම දිශාසංඛ්‍යාත මහණ බමුණෝ උවටන් කළ යුතු හ: මෛත්‍රී සහගත කායකර්මයෙන්, මෛත්‍රී සහගත වාක්කර්මයෙන්, මෛත්‍රී සහගත මනඃකර්මයෙන්, නො වැසූ දොර ඇති බැවින්, ආහාරපාන සැපයීමෙන් යන පසිනි. ගැහැවිපුත, මේ පස් කරුණින් කුලපුතු විසින් උඩ දිසාව යැ යි කියන ලද මහණ බමුණෝ උපස්ථිත වූවාහු, කරුණු සයෙකින් කුලපුතුට අනුග්‍රහ කෙරෙත්: පවින් වළකාලත්, පිණෙහි යොදාලත්, කලන සිතින් අනුග්‍රහ කෙරෙත්, නො ඇසූ විරූ දහම් අස්වත්, අසා ඇති දහම් (සැක දුරැලැවීමෙන්) පිරිසිදු කරවත්, සුගතියට මඟ කියත්. ගැහැවිපුත, මේ කරුණු සයින් කුලපුතු විසින් උපරිම දිශාසංඛ්‍යාත මහණ බමුණෝ උවටන් කරන ලද්දාහු, මේ කරුණු සයින් කුපුතුට අනුග්‍රහ කෙරෙත්. මෙසේ ඔහු විසින් මේ උඩ දෙස නිරපද්‍රැත කොට, ප්‍රතිභය රහිත කොට, හවුරන ලද්දේ වෙයි.”
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙය වදාළ සේක. ශාස්තෘ වූ සුගතයන් වහන්සේ මෙය වදාරා ගාථා බන්ධන විසින් අනෙකක් වූ මේ වචන වදාළ සේක:
මා පියෝ පෙර දෙස ය. ආචාර්යයෝ දකුණු දෙස ය, අඹුදරුවෝ පැසිම් දෙස ය, මිත්‍රාමාත්‍යයෝ උතුරු දෙස ය.
දැසි දස් කඹුරෝ යට දෙස ය, මහණ බමුණෝ උඩ දෙස ය. කුලයෙහි (කුලය රැක්මෙහි) සමර්ථ ස්වභාවය ඇති ගෘහස්ථ තෙමේ මේ ස දිසා නමඳනේය.
පණ්ඩිත වූ, සිල්වත්, සියුම් අරුත් දන්නා, වැටැහෙන නුවණැති, යටත් පැවැතුම් ඇති, හැඩි දැඩි නොවූ, එබඳු තැනැත්තේ යශස් ලබයි.
නැඟී සිටුනා (උට්ඨානවීර්ය යුක්ත) අලස නො වූ තැනැත්තේ ආපදාවන්හිදී නො සැලෙයි. අඛණ්ඩ වෘත්ති ඇති, ස්ථානොචිත ප්‍රඥා ඇති, එ බඳු තැනැත්තේ යශස් ලබයි.
සිවු සඟරාවතින් සංග්‍රහ කරන, මිතුරන් සොයන, වදාන්‍ය වූ, පහ වූ මසුරු බව ඇති, කරුණු දක්වා මඟ පෙන්වන, හික්මවන, පුන පුනා මඟ පෙන්වන, එබඳු තැනැත්තේ යශස් ලබයි.
දානය ද ප්‍රිය වචන ද මෙහි යම් අර්ථචර්‍ය්‍යාවෙක් වේ නම් එය ද, ඒ ඒ පුඟුලා කෙරෙහි සුදුසු පරිදි, ධර්මයන්හි සුදුසු පරිදි සමානාත්මතාව ද, යන මොහු යන්නාවූ රියකට එහි ඇණය මෙන් ලොවැ සඞ්ග්‍රහයෝ ය. මේ සංග්‍රහයෝ නො මැත්තාහු නම්, පුතුගේ කරුණින් මව හෝ පුතුගේ කරුණින් පියා හෝ බුහුමනක් හෝ පූජාවකේ හෝ නොලබන්නේ ය.
යම් හෙයෙකින් පණ්ඩිතයෝ මේ සඞ්ග්‍රහයන් මොනොවට දක්නාහු ද, එහයෙින් මහත්ත්වයට පැමිණෙත්. ඔහු සෙසු ලෝ වැස්සා විසින් පැසැසියැ යුත්තෝ ද වෙත්.”
18. මෙසේ වදාළ කල්හි ගැහැවිපුත් සිගාලක තෙමේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට, “වහන්ස, අභිකාන්ත යැ, වහන්ස, අභිකාන්ත යැ. වහන්ස, යම්සේ යටිකුරු කළ දැයක් උඩුකුරු කරන්නේ හෝ වේ ද, වැසුණු දැයක් විවෘත කරන්නේ හෝ වේ ද, මුළා වූවක්හට මඟ කියන්නේ හෝ වේ ද, ‘ඇස් ඇතියන් රෑප දකිති’ යි අඳුරෙහි තෙල් පහනක් දරන්නේ හෝ වේ ද, එ පරිද්දෙන් ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් නොයෙක් කාරණයෙන් ධර්මය පැවැසිණ. වහන්ස, ඒ මම් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සරණ යෙමි, ධර්මය ද භික්ෂුසඞ්ඝයා ද සරණ යෙමි. වහන්ස, භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මා අද පටන් කොට යව්දව් සරණ ගිය උවසක්හු කොට සලකන සේක් ව’ යි මේ වචන කී ය.
අට වැනි සිගාලක සූත්‍රය නිමියේ යැ.
ප්‍රවර්ගය:දීඝ නිකාය
රේමන් ඩාට්
[[File:Raymond Dart with Taung.jpg|thumb||
]]
වර්ෂ 1924 දී දකුණු අප්ප්‍රිකාවේ කාවේ වයඹ පළාතේ ‘ටාඋන්ග්’ හි ඔස්ට්‍රෝලොපිතිකස් මානවයාට ළගින් ඥාති වු 'ඔස්ට්‍රලෝපිතකස් ඇෆ්‍රිකානිස්' ගේ ෆොසිලයක් සොයාගැනිම නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත් ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ව්‍යච්චේද විද්‍යාඥයෙක් සහ මානව විද්‍යාඥයෙක් විය. ගොවියකු සහ වෙළෙන්දකු වුවකුගේ පුත්‍රයකු වු ඔහු දෙවරක් විවාහ වු අතර ඔහුට දරුවන් දෙදෙනෙකු විය.
මුල් ජිවිත කාලය
ඔහු ඕස්ට්‍රේලියාවේ වින්ස්ලන්තයේ ටුවොන්ග්හි උපත ලැබිය, වර්ෂ 1992 දකුනු අප්ප්‍රිකාවේ ජොහැන්නස්බර්ග්හි ඩිට්වෝටර් ස‍්‍රැන්ඞ් විශ්ව විද්‍යාලයේ අභිනවයෙන් පිහිට වු ව්‍යච්චේද විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන තනතුර භාරගැනිමට පෙර ඉප්ස්විච් භාෂා පාසැල. ක්වින්ස්ලන්ත විශ්ව විද්‍යාලය, සිඞ්නි විශ්ව විද්‍යාලය හා ලන්ඩන් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යපනය ලැබිය.
ඩාට්ගේ සොයාගැනිම් සහ ඩාට්ව ද ආරම්භයේදි සමකාලින කිර්තිමත් මානව විද්‍යාඥයින් විසින් දැඩිව විවේචනය කරනු ලැබිය. ඒ අතරින් ඉතාම විශේෂ වුයේ ටාඋන්ග් දරුවා බාල ගොරිල්ලකුට වඩා වැඩි යමක් නොවන බව පැවසු ශ්‍රීමත් ආතර් කික්ය. නිදර්ශනය ඇත්ත වශයෙන් ළදරු වයසේ වු නිසා විවිධ අරුත් දැක්වීමට බොහො ඉඩකඩ තිබිණි. මිනිස් වර්ගයාගේ අප්ප්‍රිකානු මුලයන් සහ මානව ස්වභාවය සහිත මොළයත් පෙර දෙපාවලින් ඇවිදිම පිළිබද වර්ධනය ද යන කාරණා දෙකම ඒ සමයේ පැවතුණු විකාශනාත්මක සංකල්පයන් හා නොගැලපුණි. එම නිසා ඩාට් සහ ඔහුගේ ළදරුවා බොහෝ පහරදිම්වල ඉලක්ක බවට පත්විය. ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ ප්‍රවර්ගය:මානව විද්‍යාව
භාරතීය බ්රාහ්මණ අධිකාරිය සමාජය ක්රිපූ 6 වන සියවස
''' ක්‍රි. පූ 06 වන සියවසේ ආගමික තත්වය '''
* ඉන්දීය ඉතිහාසයේ ප්‍රභවය ඉන්දු නිම්න
ශිෂ්ටාචාරයෙන් ඇතිවිය.
ඇදහිලි රාශියක් විය.
* වෛදික ශිෂ්ටාචාරයේ මුල් අවධිය ඍග්
වෛදික යුගය වූ අතර මෙකල ස්වභාවික
බහූදේවවාදී ස්වරූපයක් නිරූපිත යුගයක්
විය.
* පශ්චාද් වෛදික යුගයේ බහූදේවවාදී
ස්වරූපයෙන් මිදී සියල්ල එක් දෙවියෙකු
යටතට හෙවත් බ්‍රහ්මන් මුල්කොටගත් ඒක
* ක්‍රි.පූ 6 වන සියවසේ පළමුව බමුණු දහම
ප්‍රචලිතව පැවති අතර එය බ්‍රාහ්මණ අවධිය
නමිනි.
* මේ අවධියට ප්‍රතිවිරුද්ධව පරම සත්‍ය සොයා
පිරිස් වනගත වූ අවධිය අරණ්‍යක අවධිය
* පරම සත්‍ය සොයාගත් ශාස්තෘන් වෙත ගොස්
අන්තේවාසිකව හිඳිමින් සිප් සතර
ඉගෙනගත් අවධිය උපනිශද් අවධිය නමිනි.
* සංකීර්ණ ආගමික පසුබිමක් පැවති මේ
යුගය බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රයට අනුව ආගමික
දෘෂ්ටි 62 ක් විය.
* ඒ අතුරින්,
> බමුණු දහම.
> බුදු දහම.
වඩාත් ප්‍රචලිත විය.
* මෙම දර්ශනයන්ට අමතරව,
> ආජීවක.
> පරිබ්‍රාජක.
> අචේලක.
> සචේලක.
> ජටිල.
යන අවශේෂ දර්ශනද
වැදගත්වේ.
* තතු අධ්‍යනයේදී ඍග්, යජූර්, සාම, අතර්වන්
වැනි චතුර්වේද, බ්‍රාහ්මණ, අරණ්‍යක,
උපනිශද් ග්‍රන්ථ, භාගවතී සුත්ත, සාමවතී
සුත්ත වැනි ජෛන ග්‍රන්ථ සහ මහා වග්ග
පාලි,චුල්ල වග්ග පාලි, දීඝ නිකාය, මජ්ඣිම
නිකාය, සංයුක්ත නිකාය, අංගුත්තර නිකාය
වැනි බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ද වැදගත් වේ.
මතු සම්බන්ධයි෴
බලංගොඩ සරණ හිමි.
M.Jinarathana
2021 ගොට්කි දුම්රිය අනතුර
2021 ජුනි 7 වන දින දකුණු පාකිස්තානයේ සින්ද් පළාතේ ගොට්කි දිස්ත්‍රික්කයේ දහාර්කි අසල දුම්රිය දෙකක් එකිනෙක ගැටීමෙන් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 50 දෙනෙකු මිය ගොස් 120 ක් පමණ තුවාල ලැබීය. සී express ්‍රගාමී දුම්රියක් ප්‍රතිවිරුද්ධ ධාවන පථයට පීලි පැන ඇති අතර දෙවන සී express ්‍රගාමී දුම්රිය පළමු ගුවන් යානයට කඩා වැටුණි. ව්‍යාජ හයක් හෝ අටක් පමණ “සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වී” ඇත.
පසුබිම
පාකිස්තානයේ දුම්රිය පද්ධතිය දශක ගණනාවක් තිස්සේ දිරාපත් වී ඇති ගැටළු වලින් පීඩා විඳිති. දූෂණය හා වැරදි කළමනාකරණය හේතුවෙන් පද්ධතිය නිරන්තරයෙන් අනතුරු දකින අතර ආයෝජන හිඟකම ගැටළු උග්‍ර කරයි. ආණ්ඩු ගණනාවක් පද්ධතිය පිරිසිදු කිරීමට පොරොන්දු වී ඇතත්, මේ දක්වා කිසිවෙකු එය කිරීමට සමත් වී නැත. අගමැති ඉම්රාන් ඛාන් ද දුම්රිය නවීකරණය කරන බවට පොරොන්දු වී ඇති නමුත්, 2018 දී අගමැති ධුරයට පත්වූ දා සිට මේ දක්වා අනතුරු සිදුවෙමින් පවතී.
මෙම පද්ධතිය මෑත වසරවලදී එතරම් නඩත්තු කර නොමැති අතර පාකිස්තාන දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ සභාපති හබීබර් රෙහ්මාන් ගිලානි ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ අනතුර සිදු වූ ස්ථානය වටා ඇති ධාවන පථ පැරණි ඒවා බවත් ඒවා ප්‍රතිස්ථාපනය කළ යුතු බවත්ය. හිටපු නිලධාරියෙකු ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ සමහර දුම්රිය කොටස් තවමත් 1947 දී බෙදීමට පෙර තැබූ පීලි භාවිතා කරන බවයි.
මිල්ලට් එක්ස්ප්‍රස් යනු කරච්චි, සින්ද් සහ පන්ජාබ් හි මලක්වාල් අතර දිනපතා ධාවනය වන දුම්රියකි. එය මුලින් කරච්චි සිට පන්ජාබ්හි ෆයිසලාබාද් දක්වා දිව ගිය නමුත් පසුව එය මලක්වාල් දක්වාත් පසුව පන්ජාබ්හි ලලමූසා දක්වාත් ව්‍යාප්ත විය.