cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කන්‍යාභාවය
පුරුෂයන්
ඉතිහාසයේ මෙන්ම වර්තමාන සමාජයේද බොහෝවිට ස්ත්‍රීන්ගේ කන්‍යාභාවය පමණක් අවධාරණය කලද ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල පුරුෂයන්ගේ ලිංගික පවිත්‍රත්වය පිළිබදවද අවධාරණය කරඇත.කෙසේ වෙතත් බොහෝ සමාජවල පුරුෂයන් සතු ලිංගික බලපරාක්‍රමය මත පුරුෂයින්ගේ ලිංගික හැසිරීම් පාලනයවී නැත. ඉස්ලාම් දහමට අනුව ගැහැණියට මෙන්ම පිරිමියාටද විවාහයට පෙර ලිංගික සබදතා පැවැත්වීම තහනම්ය.ඇතැම් ඉස්ලාමීය සංස්කෘතීන් තුල ස්ත්‍රියක් විවාහයට පෙර ලිංගික සබදතා පැවැත්වීම හෝ දූශනයට ලක්වූ විට ඇය තම පවුලේ ගෞරවය නැතිකල අයකු ලෙස සලකා මරා දමනු ලබයි.ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල ස්ත්‍රියක් විවාහයට පෙර ලිංගික සබදතා පැවැත්වූ විට ඇයව තවදුරටත් ලිංගික හැසිරීම් සිදුකිරීමට යොසු කරයි.එහෙත් පුරුෂයන්ට හැකිපමණ විවාහයට පෙර ලිංගික අද්දැකීම් ලබාගන්නට ඉඩදෙයි.. එහෙත් මෙසේ වැඩිදුර ලිංගික අද්දැකීම් ලැබීමට යන පුරුෂයන් අන් පුරුෂයන්ගේ සරදමට හා හොරෙන් බැලීමේ ක්‍රියාකාරකම්වලට ලක්වේ. බොහෝ පර්යේෂණයන්ට අනුව පුරුෂයන් වැඩි දෙනෙක් විවාහයට පෙර ලිංගික අද්දැකීම් ලබනබව සනාථවී තිබේ.මෙය සෑම සංස්කෘතියකටම වගේ පොදු ධර්මතාවකි.
ව්‍යාප්තිය
කන්‍යාභාවය පිළිබද සංකල්පය සංස්කෘතියෙන් සංස්කෘතියට විසරණයවී ඇත.එනම් එක් සංස්කෘතියක සිට තවත් සංස්කෘතියකට ව්‍යාප්තවී ඇත.ඒ අනුව බොහෝ සාම්ප්‍රදායික සංස්කෘතීන් තුල විවාහයට පෙර ස්ත්‍රියක් ලිංගික සහවාසයක යෙදී නොසිටිය යුතුය.විවාහ දිනයේදී රුධිර පරික්ෂාව මගින් එය සනාථ කරගතයුතුය.රුධිර පරීක්ෂණයෙන් අසමත් වුවහොත් ඇයට විවාහවිය නොහැකිය.
ඇතැම් සංස්කෘතීන් අධ්‍යනයේදී හෙළිවී ඇත්තේ එම සංස්කෘතීන් තුල ගැහැණු දරුවකු වැඩිවියට පැමිණි සැණින් විවාහ කරදීමේ සම්ප්‍රධායක් පවතින බවයි.ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල ගැහැණු දරුවකු වැඩිවිය පැමිණීමට පෙරද විවාහය සිදු කරයි.උප සහරා මහද්වීපය හා සහ ඉන්දියානු උප මහද්වීපය හා අරාබි රටවල මෙම තත්වය දැකිය හැකිය..
ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල ස්ත්‍රියකගේ විවාහවීමේ වයස වැඩිය.එනම් ප්‍රමාධවී විවාහය සිදුවේ.විවාහය කල් ගියද විවාහයට පෙර ලිංගික අද්දැකීම් ලැබීම තහංචිය.එහෙත් පුරුෂයන්ට හැකිතාක් ලිංගික අද්දැකීම් ලබන්නට අවසර ඇත.පුරුෂයින් ගණිකාවන් හා අනියම් භාර්‍යාවන් කරා ගොස් ලිංගික අද්දැකීම් ලබයි.මෙවන් සංස්කෘතීන් දකුණුදිග යුරෝපා රටවල හා ලතික් ඇමරිකානු රටවල දක්නට ලැබේ.ඇතැම් අසියාතික රටවලද මෙම තත්වට පවතී..
ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල ස්ත්‍රී පුරුශ දෙපාර්ශවයටම විවාහයට පෙර ලිංගික අද්දැකීම් ලැබිය හැකිය.එහෙත් විවාහය බොහෝවිට ප්‍රමාදව සිදුවේ.උතුරු හා නැගෙනහිර යුරෝපා රටවල් ස්විස්ටර්ලන්තය ජර්මනිය චෙස් ජනරජය වැනි රටවල් මෙයට උදාහරණ වෙයි.
යුනිසෙෆ් සංවිධානය විසින් 2001 දී සිදුකල සමීක්ෂණයකින් පෙන්වා දෙන්නේ බටහිර රටවල තරුණ තරුණියන් 2/3 ක්ම නවයොවුන් වියේදීම ලිංගික අද්දැකීම් ලබන බවයි.ජර්මනිය අයිස්ලන්තය නෝර්වේ එක්සත් ජනපදය ඔස්ට්‍රේලියාව එක්සත් රාජධානිය යන රටවල් මෙයට අයත්වේ.අවුරුදු 15ත් 17 ත් අතර වයසේ පසුවන තරුණ තරුණියන්ද විවාහ පූර්ව ලිංගික අද්දැකීම් ලබයි.. 2002 වසරේදී සිදුකල සමීක්ෂණයකට අනුව බටහිර රටවල් 24ක තරුණ සිසු සිසුවියන් 33,943 ම ලිංගික අද්දැකීම් ලබා ඇත.ඔවුන් වැඩි දෙනෙක් උපත්පාලන ක්‍රම අනුගමනය කරමින් අනවශ්‍ය ගැබ්ගැනීම් වළක්වාගෙන ඇත. 2005 දී සිදුකළ සමීක්ෂණයකට අනුව ඇමරිකානු තරුණ තරුණියන්ගෙන් සියයට 29% දෙනා ලිංගික අද්දැකීම් ලබන බවයි.තරුණ තරුණියන් ගෙන් 33% පමණ පමණටත්ත් වඩා ලිංගික අද්දැකීම් ලබා ඇති බවයි.ඇතැම් දෙනා පවසා ඇත්තේ තමාට ලිංගික අද්දැකීම් ලබන්නට අනවශ්‍ය වුවද විරුද්ධ ලිංගිකයන්ගේ බලකිරීම් මත තමාට එවන් අද්දැකීම් ලබාගැනීමට සිදුවූ බවයි.. ඇතමුන් පවසා ඇත්තේ අනෙක් තරුණ තරුණියන් ලිංගිකව හැසිරෙනවා දැකීමෙන් තමාද එට පෙළඹුන බවයි.
සමීක්ෂණයන්ට සහභාගීවූ බොහෝ සිසුන් පවසා ඇත්තේ පෙර පරම්පරාවට වඩා වර්තමාන පරම්පරාව ලිංගික අද්දැකීම් අඩු වයසේදීම ලබන බවයි. එහෙත් ලෝකයේ මේ තත්වය පිළිබද අවදානය යොමු කිරීමේදී තවමත් දියුණු වෙමින් පවතින රටවල කන්‍යාභාවය පිළිබද ආකල්පය නිසා ප්‍රථම ලිංගික අද්දැකීම ලැබීම විවාහය තුලට සීමාවී ඇත.. ඇතැම් බටහිර රටවල පවා ඇතැම් තරුණ තරුණියන් ප්‍රථම ලිංගික අද්දැකීම විවාහයට සීමාකරගෙන ඇත.එහෙත් මෙය ප්‍රතිශතයක් ලෙස ඉතා අවම අගයක් ගනී.උදාහරණ ලෙස මහා බ්‍රිතාන්‍ය යේදී 2008 කල සමීක්ෂණයකට අනුව තරුණියන්ගෙන් 6% පමණ ප්‍රථම ලිංගික අද්දැකීම ලබා ඇත්තේ විවාහය තුලය.
වර්ෂ 2011 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේදී සිදුකල සමීක්ෂණයකට අනුව වයස අවුරුදු 15 ත් 19 අතර පිරිමි ළමුන්ගෙන් 43% දෙනාටවිරුද්ධ ලිංගික සහකරුවකු නොමැති බව පවසා ඇත.එම වයසේම පසුවන ගැහැණු ළමුන්ගෙන් 48% කටද විරුද්ධ ලිංගික සහකරුවන් නොසිටි බව පවසා ඇත..
අප්‍රිකානු රටවල ගැහැණු ළමුන් 14.3% දෙනකු ළමා මවුවරුන් බවට පත්වෙයි.එනම් ළමාවියේදීම මවුවරුන් බවට පත්වේ.දකුණු කොරියාවේ ළමා වියේ ගැබ්ගැනීම් ප්‍රතිශතයක් ලෙස 0.29%.කි.අැමරිකාවේ ළමාවියේදී ගැබ්ගැනීම් ප්‍රතිශතය 5.21%කි.. ළමාවියේ ඇතිවන මෙම දරු උපත් පාලනය කිරීම සදහා බටහිර රටවල පාසැල්තුල ලිංගික අධ්‍යාපනය නිවැරදි ලෙස ලබාදීමට කටයුතු යොදා ඇත.
සමාජ මනෝවිද්‍යාව
ඇතැම් සංස්කෘතික මානව විද්‍යාඥයන්ට අනුව ප්‍රේම සම්භන්ධතා හා ලිංගික ඊර්ෂ්‍යව යනු සෑම සංස්කෘතියකම පාහේ දක්නට ලැබෙන පොදු විශ්වීය තත්වයකි. කන්‍යාභවය වැනි සංකල්ප බිහිවීමට මිනිසා සතු මෙම ලිංගික ඊර්ෂ්‍යාව වැනි සංකල්ප හේතුවන්නට ඇතිබව මානව විද්‍යාඥයන් පැහැදිළි කරයි.
1965ත් 1985 අතර කාලය තුල ඇමරිකාවේ විවාහවූ කාන්තාවන් තුල කන්‍යාභාවය අහිමිවී තිබීම දික්කසාදයට හෝ විවාහ දිවියේ නොයෙක් ප්‍රශ්න ඇතිවීමට හේතුවේයැයි විශ්වාසයක් තිබුනබව පර්යේෂකයන් පෙන්වාදී ඇත.
සමාජ අචාර ධර්ම හා නීතිමය තත්වය
ලිංගික වර්‍යායනු සත්ව ලෝකයට පොදු ධර්මතාවකි.එය තම වර්ගයාගේ අඛණ්ඩ පැවැත්ම උදෙසා සොබාදම් මාතාව විසින් ලබාදුන් අපූරු ක්‍රියාවලියකි.එහෙත් මානවයා විසින් නිර්මාණය කරගත් සංස්කෘතිය මත මිනිසා ලිංගික වර්‍යාවට නොයෙක් තහංචි දමාගත්හ.මුල් යුගයේදී මිනිසා සමූහ ලෙස ලිංගික චර්‍යාවන් සිදු කලද පසුව ක්‍රමයෙන් ආගම හා සංස්කෘතිය බිහිවීම සමග ඇතිවූ පරිවර්තනය නිසා සමූහ ලිංගික චර්‍යා වෙනුවට ඒක විවාහක්‍රම බිහිවිය.විවාහයෙන් පිට ලිංගික චර්‍යා තහංචිවිය.එපමණක් නොව විවාහයට පෙර ලිංගික චර්‍යා සිදුකිරීමද තහනම්විය.මෙහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස කන්‍යාභාවය වැනි සංකල්ප ඇතිවිය.විශේෂයෙන් බොහෝ ආගම් තුල කන්‍යෘභාවයට වැඩි අගයක් ලබාදීම සිදුවිය.පසුව ආගම හා රාජ්‍ය අතර ඇති සම්භන්දය මත නීතිරීති පැනවීමද සිදුවිය.
බොහෝ රටවල්වල විවාහය සදහා අවම වයස් සීමාවක් නීතිගතකර ඇත.මෙලෙස ඇති වයස් සීමාවන් ලෙස වයස අවුරුදු 16-18 අතර වයස් සීමාවන් දැක්වේ.එහෙත් ඇතැම් රටවල මෙම නීති ලිහිල්කර ඇති අවස්තා දක්නට ලැබේ.උදාහරණ ලෙස විවාහ සහකාරිය ගැබ්ගෙන ඇතිනම් අවම වයස්සීමාව නොතකා විවාහවීමේ අයිතිය ඇතැම් රටවල පවතී.මීට අමතරව ලිංගික අද්දැකීම් ලැබියහැකි අවම වයස් සීමාවන්ද නීතිගතකර ඇත.අතීතයේ 19 වන සියවසට පෙර ඇතැම් බටහිර රටවල විවාහවීමේ අවම වයස් සීමාව ලෙස දක්වා තිබුනේ වයස අවුරුදු 10-13 අතර වයස් සීමාවන්ය., 19 වන සියවසෙන් පසු විවාහවීමේ අවම වයස් සීමාව වයස අවුරුදු 16 ත් 18 අතර කාලය දක්වා වෙනස්විය.. වර්තමානයේ ලිංගික අද්දැකීම් ලැබියහැකි හොදම වයස් සීමාව ලෙස වයස අවුරු 12 සිට 21 දක්වා කාලය ලෙස දැක්වේ.ඇතැම් රටවල විවාහයෙන් පෙර සිදුවල ලිංගික සබදතා අනුමත කරයි.
අතීතයේ මෙන්ම වර්තමානයේ පවා ඇතැම් රටවල විශේෂයෙන් ස්ත්‍රීන්ට විවාහයට පෙර ලිංගික අද්දැකීම් ලැබීම තහංචිය.ස්ත්‍රියක් විවාහයට පෙර ලිංගික සබදතා පැවැත්වීම බරපතල වරදක් ලෙස සළකයි.එවන් ස්ත්‍රියකට විවාහයක් සිදුකරගැනීමටද නොහැකිය.ස්ත්‍රියක් දූශනයට ලක්වුහොත් ඇයටද විවාහයක් සිදුකරගත නොහැක.ඇතැම් රටවල එවන් ස්ත්‍රීන් මරාදමයි.එවන් මිනී මැරුම් ගෞරවය උදෙසා සිදුකරන මිනීමැරුම් ලෙස සලකනු ලැබේ.ඇතැම් රටවල ස්ත්‍රියක් දූශනය කරනු ලැබූවිට දූශකයා විසින්ම එම ස්ත්‍රිය විවාහකරගත යුතුය.නැතිනම් ඇය සදාකාලිකව අවිවාහකව සිටිය යුතුය.එවන් දූශනයකින් උපන් දරුවන්ට පියාගේ වාසකම ලෙස දූශකයාගේම වාසකම ලබාදියයුතුය.එසේත් නැතිනම් දරුවන් මරාදැමිය යුතුය.ඇතැම් සංස්කෘතීන් තුල දූශනයකට ලක්වුවද ස්ත්‍රියට තමා කැමති වෙනත් අයකු හා විවාහවීමේ හැකියාව ඇත.එහිදී ඇය දූශකයාගෙන් ගැබ්ගෙන සිටියද වර්තමාන විවාහක සැමියාගේ වාසකම දරුවන්ට ලබාදිය හැක..
ඉල්ලුම සහ සැපයුම
thumb|240px|භාණ්ඩයක මිල (මි ) තීරණය වන්නේ නිෂ්පදකයා එක් එක් මිල ගණන් වලදී නිෂ්පාදනය කරන ප්‍රමාණය (සැපයුම 'සැ' ) හා එක් එක් මිල ගණන් වලදී ගැණුම්කරුවන්ගේ ක්‍රය ශක්තිය හා කැමත්ත තුලනය වන අවස්තාවේදීය. මෙම රූප සටහන මගින් පෙන්නුම් කරනුයේ ඉල්ලුම (ඉ1 ) සිට (ඉ2 ) දක්වා වැඩිවීම හේතුවෙන් මිල (මි ) හා ප්‍රමාණය (ප්‍ර ) වැඩිවෙන බවයි. ඉල්ලුම සහ සෑපයුම යනු වෙලඳපලක මිල තිරණය කරන අර්ථික අකෘතියකි. තරගකාරී වෙළදපොලක යම් භාණ්ඩයක් හෝ සේවාවක් පාරිභෝගිකයින් විසින් ඉල්ලුම් කරන ප්‍රමාණය හා සැපයුම්කරුවන් විසින් සපයන ප්‍රමාණය තුලනය වන අවස්ථාවේදී මිල තීරණය වන අතර එම අවස්තාවේ මිල හා ප්‍රමාණය අතර වෙළදපොල සමතුලිතයක් ඇතිවෙන බව මෙමගින් දැක්වේ.
සැපයුම් ලැයිස්තුව
සැපයුම් ලැයිස්තුව ප්‍රස්ථාරිකව දැක්විම සැපයුම් වක්‍රය ලෙස නිරුපණය වන අතර එමගින් නිෂ්පාදකයා එක් එක් මිල ගණන්හිදි විකිණීමට කැමති හා හැකි භාණ්ඩ ප්‍රමාණය දැක්වෙන අතර මෙහිදි භාණ්ඩයේ මිලට අමතරව අනෙකුත් විචල්‍යයන් නියත බව සැලකේ. සැපයුම ආන්තික පිරිවැය යටතේ තිරණය කරන බව පුර්ණ තරඟකරිත්වයේදි තිරණය කරනු ලැබේ. භාණ්ඩයක අමතර පිරිවැය එය විකිණීමෙන් ලැබෙන අදායමට වඩා අඩුවන්නේ නම් පමණක් අයතනයක විසින් අමතර නිෂ්පාදන සිදුකරයි.
ඉල්ලුම් ලැයිස්තුව
ඉල්ලුම්ලැයිස්තුව ප්‍රස්ථාරිකව දැක්විම ඉල්ලුම් වක්‍රය ලෙස නිරුපණය වන අතර එමගින් ගැනුම්කරුවන් ඒක් ඒක්මිලගණන්හිදි මිලදි කැමති හා හැකි භාණ්ඩ ප්‍රමාණය දැක්වෙන අතර මෙහිදි භාණ්ඩයේ මිලට අමතරව අනෙකුත් සාධක නියත බව සැලක (උදාහරණයක් ලෙස පරිභෝගික අදායම, පෞද්ගලික රුවිකත්වය, අදේශක භාණ්ඩවල මිල, අනුපුරක භාණ්ඩහි මිලගණන් අදී). ඉල්ලුම් න්‍යායට අනුකුලව භාණ්ඩ අඩුවිමත් සමග භාණ්ඩයට ඇති පාරිභෝගිකයන් ඉල්ලුම් වැඩිවේයැයි සලකා වක්‍රය පහලට ගමන්කරනසේ නිරුපණය කෙරේ.
ආන්තික පිරිවැය වක්‍රය සැපයුම් වක්‍රය හරහා විදහාපාන්නාසේ ඉල්ලුම් වක්‍රය ආන්තික උපයෝගිතා වක්‍රය මගින් නිර්ණය කරයි. පාරිභෝගිකයන් විසින් භාණ්ඩයක් එක්තරා ප්‍රමාණයට හා මිලකට මිලදිගැනිමට පෙලඹේන්නේ එහි අමතර පරිභෝජනය සදහා වැයවන ආන්තික පිරිවැය, මිලෙන් එලඹේන ආවස්ථීක පිරිවැය නැතහොත් විකල්ප පාරිභෝගික තේරිමෙහි ආන්තික උපයෝගිතවයට සමාන වන්නේනම් පමනි.
එක්තරා කාලයකදී එක්තරා භාණ්ඩයක් මිලදී ගැනීමට පාරීභෝගිකයකුගේ ඇති හැකියාව හා කැමත්ත ලෙස ඉල්ලුම් ලැයිස්තුව අර්ථ දැක්විය හැක. ඉහත සදහන් පරිදි ඉල්ලුම් වක්‍රය සාමාන්‍යයෙන් නිරූපණය වන්නේ පහලට ගමන් කරන්නා සේය. කලාතුරකින් දැක්වෙන ඉහළට ගමන් කරන ඉල්ලුම් වක්‍ර සහිත සමහර භාණ්ඩද ඇත. මේ සදහා උපකල්පිත උදාහරණ දෙකක් ලෙස ගිෆන් භාණ්ඩ (බාල භාණ්ඩ ), වෙබ්ලන් භාණ්ඩ (විලාසිතාකාරී ඉහළ මිලක් සහිත භාණ්ඩ ) දැක්විය හැක.
සමතුලිතතාවය
ඉල්ලුම් වක්‍රය හා සැපයුම් වක්‍රය ඡේදනය වන ලක්ෂ්‍යය සමතුලිතතාවය ලෙස අර්ථකතනය කල හැකිවන අතර මෙහිදී ඉල්ලුම් ප්‍රමාණය හා සැපයුම් ප්‍රමාණය සමාන වේ.
ඉල්ලුම් වක්‍රය විතැන් වීම
thumb|225px|left|ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමෙන් සමතුලිත මිල හා ප්‍රමාණයේ වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කරයි. පාරිභෝගිකයින් නියත මිලකදී ඉල්ලුම් කරන ප්‍රමාණයෙහි වැඩිවීමක් ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීමක් ලෙස හදුන්වයි. මෙය ප්‍රාස්ථාරිකවද නිරූපණය වන්නේ ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමක් ලෙසය. මෙහිදී මූලික ඉල්ලුම් වක්‍රයට (ඉ1) සාපේක්ෂව නව ඉල්ලුම් වක්‍රය (ඉ2) මගින් එක් එක් මිලගණන් වලදී ඉහළ ප්‍රමාණයන් ඉල්ලුම් කරන බව නිරූපණය වේ. (උදාහරණයක් ලෙස අධික උෂ්ණ කාලවලදී අයිස්ක්‍රීම් සදහා ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීමක් දක්නට ලබේ ). මෙහිදී සමතුලිත මිල (මි1) සිට (මි2) දක්වාද සමතුලිත ප්‍රමාණය (ප්‍ර1) සිට (ප්‍ර2) දක්වාද වැඩිවී ඇත.
ඉල්ලුම් වක්‍රය ඔස්සේ සිදුවන වෙනස්වීම ඉල්ලුම් ප්‍රමාණයේ වෙනස් වීමක් ලෙසද වක්‍රය විතැන් වීම ඉල්ලුමෙහි වෙනසක් ලෙසද අර්ථකතනය කල හැක. ඉහත උදාහරණයේදී ඉල්ලුමෙහි වැඩිවීම නිසා සමතුලිත ප්‍රමාණයෙහිද වැඩිවීමක් සිදුවී ඇත.
මෙයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස ඉල්ලුමෙහි අඩුවීම ඉල්ලුම් වක්‍රය වමට විතැන් වීම ලෙස පෙන්නුම් කරයි. මෙහිදී පලමු වක්‍රය (ඉ2) ලෙස සැලකූවිට ඉල්ලුම (ඉ1) දක්වා අඩුවීම හරහා මිල හා ප්‍රමාණයෙහි අඩුවීම පෙන්නුම් කරන්නේ යැයි සැලකිය හැක. මෙය ඉල්ලුමෙහි වෙනස්වීමකි.
මිලට අමතරව වෙනත් විචල්‍යන්ගේ වෙනස්වීමක් නිසා ඉල්ලුම් වක්‍රයේ විතැන්වීමක් සිදුවේ. ප්‍රස්ථාරයන්හි මෙය x අක්ෂයේ වෙනස්වීමක් ලෙස දැක්වේ.
මිලට අමතරවූ වෙනත් විචල්‍යන්ගේ වෙනස්වීමක් හරහා ඉල්ලුමෙහි වෙනසක් ඇතිවීමෙන් වෙළඳපොල අසමතුලිතතාවයක් නිර්මාණය වේ. එනම් ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමෙන් අධි ඉල්ලුමක් ජනනය වන අතර එමගින් යම් මිලකදී සැපයුමේ ඌනතාවයක්ඇතිවේ. ඉල්ලුම් වක්‍රය වම්පසට විතැන් වුවහොත් යම් මිලකදී ඉල්ලුමට සාපේක්ෂව සැපයුමේ අතිරික්තයක් ඇතිවේ.
සැපයුම් වක්‍රය විතැන් වීම
thumb|225px|right|සැපයුම් වක්‍රය දකුණට වීමෙන් සමතුලිත මිල අඩුවීමක් හා සමතුලිත ප්‍රමාණයේ වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කරයි.
සැපයුම් වක්‍රය විතැන් වීම යනුවෙන් අදහස් වනුයේ සැපයුම් වක්‍රය වමට හෝ දකුණට වෙනස් වීමයි. උදාහරණයක් ලෙස යල හෝ මහ කන්න වලදී සැපයුම්කරුවන් හා දේශගුණික විපර්යාස ආදී සාධක හේතුවෙන් සැපයුම ඉහළ යන අතර සැපයුම් වක්‍රය දකුණට විතැන් වීමක් සිදුවේ. එනම් (සැ1) සිට (සැ2) දක්වා සැපයුම ඉහළ යෑමෙන් සමතුලිත මිල (මි1) සිට (මි2) දක්වාත් සමතුලිත ප්‍රමාණය (ප්‍ර1) සිට (ප්‍ර2) දක්වාත් වැඩිවේ. සැපයුම් වක්‍රය විතැන් වීමකදී මිල වෙනස්වීමට ප්‍රතිවිරුද්ධව ප්‍රමාණයෙහි වෙනස් වීම සිදුවේ. යම් මිලකදී සැපයුම අඩුවීම ඉහත තත්වයට ප්‍රතිවිරුද්ධ හැසිරීමක් ලෙස නිරීක්ෂණය කල හැක. මුල් සැපයුම් වක්‍රය (සැ2) නම් (සැ2) සිට (සැ1) දක්වා වෙනස් වීමකදී ඉල්ලුම සංකෝචනය වීමත්, සමතුලිත මිල වැඩිවීමත් හා සමතුලිත ප්‍රමාණය අඩුවීමත් සිදුවේ. මෙහිදී සැලකිය යුතු වන්නේ ඉල්ලුම් වක්‍රයේ වෙනසක් සිදු නොවන බවත් සැපයුම විතැන් වීමෙන් වෙළදපොල සැපයුමෙහි වෙනසක් සිදුවන බවය.
ඉල්ලුම හා සැපයුම විතැන් වීමකදී ඉල්ලුම් වක්‍රය දකුණට හෝ වමට වෙනස් වීමක් හා සැපයුම් වක්‍රය වමට හෝ දකුණට වෙනස් වීමක් ලෙස චලන හතරක් නිරීක්ෂණය කල හැකි වේ.
ප්‍රීතිමත් සඳුදා ක්‍රමය
යනු ජාතික නිවාඩු කිහිපයක් සඳුදා දින වලට මාරු කිරීමට හා එමගින් සාමාන්‍යයෙන් පස්-දින වැඩ සතියක් ඇති අයවළුන් හට දින-තුනක සතිඅන්තයක් නිර්මාණය කිරීමට ජපාන රජය විසින් ගත් තීරණයකි.
පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු වීර කාව්‍ය
පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු වීර කාව්ය ය
වැදගත් ඓතිහාසික මූලාශ්රුයක් වීම හැරුණු විට එය පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු වීර කාව්යායකි. කදිම ගීතවත් භාෂාවකින් ලියැවුණු මතක තබා ගත හැකි කථා, එනම් යුද්ධ, ආක්ර මණ රජ පවුලේ කුමණ්ත්රයන, මහා ථූප සහ ජලාශ ගොඩනැංවීම පිළිබඳ කථා, කාලීන බෞද්ධ ලෝකයේ අවධානය දිනා ගත්තේය. එකල රුවන්වැලි සෑය මුළු ලෝකයේම උසම ගොඩනැගිල්ල විය. පරාක්රදමබාහු රජතුමාගේ ඉංජිනේරු ක්ර ම එකල ලෝකයේ තිබුණු මහා වාරි ව්යාකපාර විය. පුරාණ කාලයේ ලියැවුණු අනෙකුත් ලේඛණ මෙන් නොව එය සාමාන්ය ජන ජීවිතයේ බොහෝ පාර්ශවයන් ගැන සාකච්ඡා කර ඇත. රජුගේ හමුදාවට බැඳුණේ කෙසේද නැතහොත් ගොවිතැන් කළේ කෙසේද යනාදී වශයෙනි. (පරිච්ඡේද xxii – xxviii බලන්න) මෙපරිදි මහාවංශය සේද මාවත දිගේ බොහෝ බෞද්ධ රටවල්වලට ගෙන යන ලදී. එහි කොටස් වෙනත් භාෂාවලට එක්කෝ පරිවර්තනය කර නැතහොත් එහි අඩංගු කාරණා වෙනත් භාෂාවලින් නැවත කියා ඇත. බුරුමයේ හා තායිලන්තයේ එහි අගනා පිටපත් තිබේ. වෙනත් වංශ කථා වර්ගයේ පාලි කෘතීන්වල දියුණුව කෙරෙහි මහාවංශය බොහෝ සේ බලපෑවේය. එහි ප්රටථිපලයක් වශයෙන් එකල පාලි කාව්ය්ය පිළිබඳ ලෝකයේ ප්ර ධාන මධ්යඑස්ථානය බවට සමහර විට ලංකාව පත් වන්නට ඇත.
දේශපාලනික වැදගත් සිදුවීම්
දේශපාලන තොරතුරු අඩංගු ලේඛනයක් ලෙස වර්තමාන ශ්රී ලංකාවේද මහාවංශයට විශේෂ ස්ථානයක් හිමි වේ. බ්රිුතාන්ය ඉතිහාසඥයෙකු වූ ජෝන් රසල් 1930 දී මහාවංශයට පහර දීමේ ක්රිවයාවලියක් ගැන විස්තර කළේය. විශේෂයෙන් එසේ සඳහන් කර ඇත්තේ දෙමළ ජාතිවාදී ව්යා පාරය ගැනයි. මහාවංශය සිංහල බෞද්ධ ඉතිහාසය අඩංගු ලේඛනයක් වීම නිසාම සිංහල ජාතීවාදීන්ට මෙන්ම දෙමළ ජාතිවාදීන්ට ද එය පෙනුණේ අග්රඅගණ්යේයේ සිංහල වීර කාව්ය යක් පරිද්දෙනි. 1930 දී දෙමළ ජාතිකාභිමානයෙන් යුතු ජී.ජී.පොන්නම්බලම් එයට පහර දුන්ණේය. ඔහු ප්රාකාශ කර සිටියේ විජය, කාශ්යළප, පරාක්රනමබාහු ආදී බොහෝ රජවරු දෙමළ ජාතිකයන් වූ බවයි. 1939 දී ජි.ජි.පොන්නම්බලම් විසින් නාවලපිටියේදී සිංහල ජනතාවට සහ මහාවංශයට පහර එල්ල කරමින් කළ උද්වේගකාරී දේශනය පළමු සිංහල-දෙමළ කැරලි කෝළාහලවලට වස්තු බීජය විය. මෙම කැරලි කෝළාහලවලට නාවලපිටිය, පස්සර, මස්කෙළිය සහ යාපනය ද ගොදුරු විය. මෙම කැරැල්ල ද බ්රිහතාන්ය් යටත් විජිත පාලකයන් විසින් ඉතා ඉක්මණට මැඩ පවත්වන ලදී.
බොහෝ ලේඛකයෝ මහාවංශයේ සදාචාරය ගැන ප්ර ශ්න කරති. දුටුගැමුණු රජු එළාර සහ ඔහුගේ හමුදාව ඝාතනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් දුක් වී යයි මහාවංශයේ එන විස්තර ගැන සැකයෙන් බලති. ආක්රයමණිකයන් ඝාතනය කිරීම "පව්කාරයින් සහ වන සතුන් මැරීම " හා සමාන යයි මහාවංශය කියයි. එසේ කියා රජුගේ දුක සහ සන්තාපය සමනය කර තිබේ. සමහර විවේචකයන් මෙය සලකා ඇත්තේ ආචාර ධර්ම විද්යාදවේ වැරැද්දක් ලෙසිණි. බුදු දහමේ පාපී ක්රිමයාවන්ගේ ප්ර ථිපලවල අනුපිළිවෙලක් පෙන්වා දී ඇත. එයට අනුව රහතන් වහන්සේ නමක් මැරීම සාමාන්යී පුද්ගලයෙකු ඝාතනයට වඩා පාපී ක්රිඅයාවකි. බෞද්ධාගම අදහන්නෝ ප්ර කාශ කරන්නේ කූඹීයෙකු මැරීමට වඩා අලියෙකු මැරීමෙන් පව වැඩි වන බවයි. මේ ආකාරයේ සිතිවිලි හින්දු මනු නීතියේ ද තිබේ. එහිදී බ්රාවහ්මණයෙකුට හිරිහැර කිරීමත්, චණ්ඩාලයෙකුට එසේ කිරීමත් අතර ප්රීථිපලයේ විශාල පරතරයක් ඇත. එසේම බිලි පූජා සඳහා සතුන් මැරීම හින්දු චාරිත්රීවලට එකඟය. ඒ අනුව මහාවංශය බෞද්ධ ආචාර ධර්මවලට සාධාරණය ඉටු කර ඇත. දුටු ගැමුණු රජු ඔහුගේ ක්රි‍යාවන් ගැන දුක් විය. අශෝක අධිරාජයා ද බිහිසුණු යුද්ධවලින් පසු යුධ විරෝධියෙකු වූ බව  පෙන්වා දීම අනුව දුටුගැමුණු ද  එසේ කිරීම අවශ්යච විය.
මහාවංශය වෙනුවෙන් කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට ඉදිරිපත් වූ කැපී පෙණුනු ඉතිහාසඥයෙකු නම් කාර්තිගේසු ඉන්ද්රුපාලයි. මහාවංශය සිංහල බෞද්ධ දේශානූරාගී කරුණු අඩංගු කෘතියකැයි යන ජනප්රිුය මතය වැරදියයි ඔහු තර්ක කළේය. එසේම මහාවංශය ලේඛකයා ඔහුගේ ඉදිරිපත් කිරීමේදී පුදුමාකාර ලෙස සාධාරණ වී ඇති බවද කියයි. කෙසේ වෙතත් ශ්රීේ ලාංකික දේශපාලඥයින් ඔවුන්ගේ පටු අරමුණු සඳහා එය තවදුරටත් හොඳ අතට හෝ නරක අතට පාවිච්චි කරනවා ඇත.
කොන්-ටිකි
කොන්-ටිකි යනු නෝර්වේජියානු ගවේෂකයෙකු  සහ ලේඛකයෙකු වන තෝර් හෙයඩාල් විසින්,  ශාන්තිකර සාගරය හරහා, දකුණු ඇමරිකාවේ සිට පොලිනීසියානු දිවයින් වෙත දිවුණු,  ඔහුගේ 1947 ගවේෂණයේදී භාවිතා කල පහුර වෙයි. ඉන්කා හිරු දෙවි, විරාකෝචා අනුව යමින් මෙය නම් කර තිබූ අතර, "කොන්-ටිකි" යනු එම දෙවියාට භාවිතා කල පැරණි නමක් බව කියති. හෙයඩාල්ගේ වික්‍රමාන්විතයන් වාර්තාකෙරුණු ඔහු විසින් රචිත ග්‍රන්ථය සහ සම්මාන-ලාභී වාර්තා චිත්‍රපටය ද කොන්-ටිකි යන නම දරයි.
සමාලෝචනය
කොන්-ටිකි ගවේෂණය සඳහා අරමුදල් සැපයුණේ, පුද්ගලික ණය වලට අමතරව, එක්සත් ජනපද යුද්ධ හමුදාව විසින් ප්‍රදානය කෙරුණු උපකරණ වෙතිනි. හෙයඩාල් සහ කුඩා කණ්ඩායමක් පෙරු රාජ්‍යය වෙත ගිය අතර, එහිදී, පෙරුවියානු බලධාරීන් විසින් සැපයුණු තටාකාංගන පහසුකම් උපයෝගී කොට ගෙන, ස්පාඤ්ඤ ආක්‍රමණික‍යන් විසින් වාර්තා කර තිබූ රූපසටහන් ආදර්ශනය කොට ගත් දේශීය ශෛලීයකට, බැල්සා ලී කඳන් හා අනෙකුත් දේශීය ද්‍රව්‍යයන් භා‍විතයෙන් පහුර තැනූහ. 1947 අප්‍රේල් 28 වන දිනදී සංචාරය ඇරඹුනි. 1947 අගෝස්තු 7 වන දිනදී, ටුවාමොටු දිවයින් හි රාරොයියා අසබඩ ගල්පරයක් වෙත එය හැපීයන තෙක්,  හෙයඩාල් සහ සහචරයන් පස්දෙනා පහුර භාවිතයෙන් දින  101 පුරා  සැතපුම් 4,300 කට වැඩි දුරක් ශාන්තිකර සාගරය හරහා ‍යාත්‍රා කලහ. නාවික පිරිස සාර්ථක ලෙස ගොඩබිමට සේන්දු වූ අතර සියළු දෙන නිරුපද්‍රිතව යලි පැමිණියහ.
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාග්-කොලොම්බසියානු අන්තර්-සාගර සම්බන්ධ ප්‍රවර්ගය:රුවල් බෝට්ටු ප්‍රවර්ගය:කෞතුගාරයන්හී සංරක්ෂණය කර ඇති යාත්‍රා ප්‍රවර්ගය:පුරාතන සංචාරයන් ප්‍රතිකරණය ප්‍රවර්ගය:ශාන්තිකර ගවේෂණ ප්‍රවර්ගය:යාත්‍රා ගවේෂණ
ප්‍රාණියෝ (බුදු දහම)
400px|thumbnail|දකුණ|ප්‍රාණියෝ සහ ජීවියේ හඳුනාගැනීම සඳහා සටහනක් බුදු දහමට අනුව ප්‍රාණියෝ විවිධාකාරය. මොවුන් මරණින් මතු වෙනත් ඕනෑම ප්‍රාණී ආකාරයකට ප්‍රතිසන්ධි වනු ඇත. බුදු දහමට අනුව ප්‍රාණියෙකුගේ ප්‍රාණය නිරුද්ධ කිරීම පාපකර්මයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාණියෝ ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ඩයස්පෝරාව
ශ්‍රී ලංකාවෙන් එපිට ජීවත්වන ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ජනයා ශ්‍රී ලංකා සම්භවයක් සහිත දෙමළ ඩයස්පෝරාව වේ. මොවුන් බහුතරය ක්‍රි.ව. 1983 වසරෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව හැරගිය පුද්ගලයන් හෝ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් වන අතර තමන් ජීවත්වන රටේ පුරවැසිභාවය ලබාගෙන ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ ඩයස්පෝරා
සාන්ත.බෙනඩික් විදුහල,කොළඹ
ශ්‍රී ලංකාවේ කොලඹ කොටහේන ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති රෝමානු කතෝලික පාසලකි.මෙම පාසල 1865 වර්ශයේ ගොඩනගන ලද අතර එය එවකට පාලනය කරන ලද්දේ ගරු.හෙන්රි දිසානායක සහෝදරතුමන් විසිනි.මෙම පාසල ශ්‍රීලංකාවේ ප්‍රමුකතම පාසලක් වන අතරම මෙය ශ්‍රීලංකාවේ පැරාණිතම කතෝලික පාසලයි.මෙම පාසල අවරුදු 150 වඩා පැරණි ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියයි.
ඉතිහාසය
මෙය ශ්‍රීලංකාවේ පැරාණිතම කතෝලික පාසල වන අතර 1865 වසරේදි බෙනදික්ටයින් මිෂනාරිවරුන් (Benedictine Monks) විසින් ගොඩනගන ලදි. ආරම්භයේදි පන්ති කාමර කිහිපයක් හා සුළු කාර්යමණ්ඩලයකින් මෙය සමන්විතවී ඇත.1868දි මෙහි පාලන කටයුතු ඩිලාසල් සහෝදරවරුන් යටතට ගෙන ඇත. එතන් සිට මෙය ඩිලාසාල් සහෝදරවරුන් (La Sallian) ව්සින් මහෙවනු ලබයි.
ගරු.ඔස්ටින් ඇන්තනී සහෝදරතුමා,ග්ලාස්ටියන් ඔලිවර් සහෝදරතුමා,ඇල්බැන් පැට්රික් සහෝදරතුමා,ඇතන්ස් චාර්ල්ස් සහෝදරතුමා,ඔස්මන්ඩ් ග්‍රේගරි සහෝදරතුමා,ග්‍රැන්විල් සහෝදරතුමා සහ ඇන්සෙල්ම් කැලිස්ටස් සහෝදරතුමා මෙහි සිටි විදුහල්පතින් කිහිපදෙනෙකුවේ.
වර්තමානයේ පාසලේ තත්වය
වර්තමානයේ මෙම පාසල ඩිලාසාල් සහෝරතුමන්ලා විසින් මෙහෙවනු ලබයි.මෙය ලමයින් 3000කට පමන අධ්‍යාපන පහසුකම් සපයන අතරම මෙහි කාර්යමණ්ඩලය 200 පමණ වේ. ලමයින් සදහා 1 වසරේ සිට 13වසර දක්වා ඉංග්‍රීසි,සිංහල සහ දෙමළ මධයන් තුනෙන්ම අධ්‍යාපනය සපයයි. මෙම පාසල පසුගිය වසර කහිපයන් තුලදි 5 වසරශිෂ්‍යත්වය,සාමාන්‍ය පෙළ, උසස් පෙළ විභාගවල උසස් ප්‍රථිපල වර්තාකර ඇත. මෙම පාසල ඉතා උසස් මට්ටමේ, විධිමත් අධ්‍යාපනයක් පවත්වාගෙන යමින් සිසුන්ගේ අධ්යාපන ජීවීත සාර්ථක කරගැනීමට උපකාරීවේ.
මෙහි ගොඩනැගිලි අතරට ප්‍රධාන ශාලාව,ගරු.ජේම්ස් සහෝදරතුමා, ගරු.ඇලෙක්සැන්ඩර් සහෝදරතුමා සහ ගරු.ලූක් සහෝදරතුමා නමින් නම්කර ඇති ගොඩනැගිලි,පුස්තකාලය,පරිගණක විදයාගාර දෙක,දේශන ශාලාව,භෞතික විද්‍යා,රසායනික විද්‍යා,ජීව විද්‍යා විද්‍යාගාර, සංගීත හා චිත්‍ර පන්තිකාමර තුන භාෂා මාධ්‍යසථානය අයත් වේ.
මීට අමතරව වෙනත් පහසුකම් පාසල විසින් සපයයි.
විද්‍යාලය(ද්විතීක අධ්‍යාපනය)
හය වසරේ සිට දහතුන වසර දක්වා මෙම ප්‍රදේශයේ ප්‍රධාන ස්ථානයක් වන ශාන්ත. ලුසියා ආසන දෙව්මැදුරට යාබදව පහිටා ඇත(විද්‍යාලය ලෙස හැදින්වන්නෙ මෙයයි).ඔරලෝසුකණු ගොඩනැගිල්ල, ප්‍රධාන ශාලාව,ගරු.ලූක් සහෝදරතුමා අනුස්මරණ ශාලාව, ගරු.ඇලෙක්සැන්ඩර් සහෝදරතුමා අනුස්මරණ ශාලාව, ගරු.ජේම්ස් සහෝදරතුමා අනුස්මරණ ශාලාව,ගරු. ග්‍රැන්විල් සහෝදරතුමා නමින් නම්කර ඇති පිහිනුම්තටාක සංකිර්ණය සහ ප්‍රධාන ශාලාව එහි පිහිටා ඇත. විෂයයට අදාළ හා විෂයන්ට පරිභාහිර අධ්යාපන කටයුතු පහසුකම් සපයමින් සිසුන්ගෙ ජීවීත ඉහළ නැංවීමට මෙම පාසල කටයුතු කරයි.
වර්තමානයේ මෙම පාසලෙහි 120 ගුරු කාර්යමණ්ඩලයක් සහ සිසුන් 2800 පමණ සිටී.
සෑම අංශයකම දක්ෂයතා පෙන්වන හා පාසලෙහි උන්නතිය උදෙසා කැපවන සිසුන් 50දෙනකුගෙන් සමනිවිත ශිෂ්‍යනායක මණ්ඩලය මෙහි ඇත. ඔහුන් ප්‍රධාන උත්සවවලට,ප්‍රධාන රැස්විම්වලට සහ පාසලෙහි විනය පාලනයට උපකාරවේ
ප්‍රථමික අධ්‍යාපනය
ගරු.බෙනඩික් බොනවිස්ටා සහෝදරතුමා විසින් මෙහෙවනු ලබන ප්‍රථමික අoශය දිවීතීක අංශයෙන් වෙන්ව පවතී.මෙහි 60දෙනකුගෙන් පමණ සමන්විත ගුරු කාර්යමණ්ඩලය විසින් සිසුන් 1000 පමණ අධ්‍යාපනය, ,ක්‍රීඩා,චිත්‍ර හා සංගීත කටයුතු සලස්වයි.
මෙම අංශය ප්‍රධාන ගොඩනැගිලි දෙකකින්ද, පන්තිකාමර හතලියකින් පමණද, පුස්තකාලයක් හා භාෂා මාධ්‍යස්ථානයකින්ද සමනිවිතය.මෙහිද බටහිර තූර්යවාදන කණ්ඩායමකින්ද,අපරදිග තූර්යවාදන කණ්ඩායමකින්ද, ගීතිකා කණ්ඩායමක්ද සහ බාලදක්ෂ කණ්ඩායමක් තිබේ.එමෙන්ම උත්සව කටයුතු සදහා සහ පාසලෙහි විනය පාලනයට සදහා සිසුන් 20ගෙන් සමන්විත ශිෂ්‍යනායක මණ්ඩලයක්ද මෙහි ඇත.
පැසිපන්දු ක්‍රීඩාපිටියකින් සමන්විත ලංකාවේ ප්‍රථම ප්‍රථමික අංශයට හිමිකම් කියන මෙහි මිට අමතරව මේසපන්දු,ටෙනිස්,ක්‍රිකට් සහ පිහිනුම් යන ක්‍රිඩාද ඇත.
අධ්‍යාපනය කටයුතු
2800ක් පමණ ළමයින් දක්ෂ, පළපුරුදු හා සුදුසුකම් ඇති ගුරුවරුන් යටතේ අධ්‍යාපනය ලබයි.
ළමයි ආරම්භකාලයේදි ඉගෙනුම ලබන්නේ ද්විතික අංශයෙන් වෙන්ව පවතින ප්‍රාථමික අංශයෙදීය..එහි ළමයින් 1000ක් පමණ ගුරුවරුන් 60 දෙනෙකුගෙන් පමණ මෙහෙවනු ලබයි. ප්‍රථමික අංශයෙ පන්ති කාමර, පුස්තකාලයක, පරිගණක විදයාගාර ,චිත්‍ර හා සංගීත උගන්වන පන්ති කාමර ඇත. ප්‍රාථමික අංශයේ ළමයින්ටද බාල දක්ෂ, කැඩෙට් සහා ක්‍රිකට්,පැසිපන්දු,පහිනුම්ක්‍රිඩා සහ පෙරදිග මෙන්ම අපරදිග තූර්යවාදන කණ්ඩායම් වලට සහභාගී වීමේ අවස්ථාව හිමිවේ.
The College Section consists of Grades 6-13. There are also 2 Computer Laboratories, a Library, Music, Dancing and Arts rooms, Physics, Biology and Chemistry Laboratories and a Lecture Hall.
ක්‍රීඩා කටයුතු
1865 ආරම්භ කරනලද සාන්ත.බෙනඩික් විදුහල ආරම්භයේ පටන් ක්‍රීඩාකටයුතු වලින් දිවයිනේ ඉදිරියෙන් සිටි පාසලකි.විශේෂයෙන් පාපන්දු හා පැසිපන්දු සදහා ජාත්‍යාන්තර ක්‍රීඩකයින් බිහිවී ඇත.මෙම පාසල දශක ගනනාවක් පුරා ක්‍රීඩාකටයුතු වල පුරෝගාමීන් හා ප්‍රමුකයන් වේ. රගර් ක්‍රීඩාව ලංකාවේ පාසල් මට්ටමට රැගෙන ආ මෙම පාසල,1964/65 වසරේ සමස්ථ ලංකා ක්‍රිකට් ශූරතාව දිනා ගත්තේය.ඊට අමතරව මෑත කාලීනව 2008 වසරේ සමස්ථ ලංකා මලල ක්‍රීඩා ශූරතාවය,2006,2007,2008 යන වසර වල පාපන්දු සමස්ථ ලංකා ශූරතා,2007 සහ 2008 වසර වල පැසිපන්දු සමස්ථ ලංකා ශූරතා සහ 2007 වසරේ හොකී සමස්ථ ලංකා ශූරතා දිනාගෙන ඇත.පහත ක්‍රීඩාවන් සාන්ත.බෙනඩික් විදුහලේ ඇත.
මෙම පාසලෙහි ජිම්නාස්ටික් ක්‍රීඩාගාරයක් හා ක්‍රීඩා විවේකාගාරයක් ඇති අතර විදුහලේ ක්‍රීඩාපිටිය පිහිටා ඇත්තේ බ්ලුමැන්ඩල් වීදියේය. ක්‍රිකට් සදහා ක්‍රීඩාතණතිලි, රගර්, පාපන්දු හා හොකී ක්‍රීඩා සදහා අවශ්‍ය ක්‍රීඩාපිටි පහසුකම් මෙන්ම මළලක්‍රීඩා සදහා පහසුකම්ද එම ක්‍රීඩාපිටියේ ඇත.
ආදි ශිෂ්‍යන් (ආදි ශිෂ්‍ය සංගමය)
1904 පටන් ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යන් විද්‍යාලයේ කටයුතුවලට සහ කර්තව්‍යයන්ට විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. පාසලෙන් නික්ම යන සෑම ලමයකුටම ‘පාසලට යමක් නැවතලබා දියයුතුයි’ යන හැගීම ඇත. පාසල පළිබද ඇල්මක් ඇති ආදි ශිෂ්‍යන් මෙහි ව්‍යාපෘති,උත්සව සහා විවිධ ප්‍රධාන කටයුතු සදහා සහභාගීවන අතරම එහිදී තම අදහස් හා පළපුරුදු හුවමාරුකර ගනී. එමෙන්ම ඔහුන් හැකි සෑමවිටම ඔහුන්ගේ නොමසුලු දායකත්වය පාසලට ලබාදෙයි. ආදි ශිෂ්‍ය සංගමයට මෙහි ඇති සුභසාධක සමිතිය, ආදි ශිෂ්‍යක්‍රීඩා සංගමය හා සංවර්ධන අරමුදලට අනුබද්ධිත වේ.
ශිෂ්‍ය නායක මණ්ඩලය
ශාන්ත බෙනඩික් විද්‍යාලයේ ශිෂ්‍ය නායක මණ්ඩලය, විද්‍යාලයේ වඩාත් කැපී පෙනෙන සංගමයකි. වසර 150ක් පුරා ශිෂ්‍ය නායක මණ්ඩලය මෙම පාසලටසේවය කර ඇත.විද්‍යාලයේ වර්තමාන ප්‍රධාන ශිෂ්‍යනායකයා වන්නේ රවීන්ත පෙරේරා සිසුවාය.2016 වර්ෂය සඳහා රවින්ද පෙරේරා (ප්‍රධාන ශිෂ්‍යනායක), ආකාෂ් රේන් (උප ශිෂ්‍යනායක), රන්දුල් පෙරේරා (උප ශිෂ්‍යනායක) තනතුරු හොබවයි.
ආදිශිෂ්‍ය සංගමයේ විදේශීය ශාඛාජාලය
පාසලේ උන්නතිය උදෙසා ආදිශිෂ්‍යන් විසින් ලෝකයේ විවිධ රටවල ආදිශිෂ්‍ය සංගමයේ ශාඛා පිහිටා ඇත.ඔහුන් පාසල්මතාව සදහා දායකවීමට මෙසේ පිහිටුවා ඇත.
ආදිශිෂ්‍ය සංගමයේ ශාඛා
නිකදළුපොත
ශ්‍රී ලංකාවේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රිකයෙහි නිකදළුපොත තැපැල් කාර්යාලය නමින් තැපැල් කාර්යාලයක් ඇත. එනමුත් නිකදළුපොත නමින් ගමක් නොමැතිවීම විශේෂත්‍වයකි.
107
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	සූරාගේ	 සහ 	සෙනිකෝගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	860	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
භ්‍රිංගේස්වර ශිව දේවාලය
භ්‍රිංගේස්වර ශිව දේවාලය භුබනේස්වර්හි ගිනිකොනදිග ප්‍රදේශයේ ඛාටුවපාදා ගම්මානයේ ධෞලි කඳු අසල දායා ගංගාවේ වම් ඉවුරේ ය. බටහිරට මුහුණලා පිහිටි මෙම දේවාලයේ වන්දනාවට ලක්වූ ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව වන්නේ මධ්‍යයේ සිදුරක් ඇති වෘත්තාකාර යෝනි පීඨයයි. මෙය ලා අළු පැහැ වැලිගලින් නිර්මාණය කොට ඇත. මෙම දේවාලය එහි පැරණි අමුද්‍රව්‍ය යොදා ගනිමින් පහළ සිට ඉහළට නවීකරණය කොට ඇත. වර්තමානයේ මෙම දේවාලය ඔරිස්සා ප්‍රාන්ත පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ ආරක්ෂාව යටතේ පවතියි. මෙම දේවාලය අතීතයේ භෛරංගේස්වර දේවාලය ලෙස ද හැඳින්විණි.
ශිවරාත්‍රී, කාර්තික් පූර්ණිම, රාජ සංක්‍රාන්ති, ජාලසය උත්සවය වැනි විවිධාකාර චාරිත්‍ර සහ වතාවත් මෙම දේවාලයේ දී සිදු කෙරේ. එසේම නූල් උත්සවය, මුන්දන, විවාහ මංගල්‍ය වැනි උත්සව ද මෙම දේවාලයේ සිදු කෙරේ. එපමණක් නොව ගම්මානයේ මහජන රැස්වීම් සඳහා මෙම දේවාලය යොදා ගැනේ.
රාහ නිකේතන සහ පාර්ශ්ව දේවතා
තල ජංඝ කොටසේ වූ රාහ පාග අංගයේ උතුරු, බටහිර සහ දකුණු යන පැති තුනෙහි පාර්ශ්වදේවතා නිකේතන දැකගත හැක. මේ සෑම එකක්ම උස 1.06 m, පළල 0.57 m සහ ගැඹුර 0.39 m යන මිනුම්වලින් යුක්ත ය. මෙහි දකුණු නිකේතනයේ ගනේෂ රප්‍රතිමාවකුත්, උතුරු නිකේතනයේ මහීෂාසුරමර්දිනී රුවකුත් දැකගත හැක. පද්ම පීඨයක් මත ත්‍රිභංග ඉරියව්වෙන් සිටගෙන සිටින ගනේෂ සිය පහළ දකුණතින් අක්ෂමාලාවකුත්, පහළ වමතින් සෙංකෝලයකුත් දරා සිටියි. ප්‍රතිමාවේ ඉහළ අත් යුගල කැඩී ගොසිනි. මෙහි ඔහු ජටාමකුටයක් හිසෙහි පැළඳ සිටින අතර, පූජනීය නාග හුයක් (නාගෝපබිත) ද පැළඳ සිටියි. ඔහුගේ හිසට පසුපසින් ත්‍රිපත්‍ර චෛත්‍ය මෝස්තරයක් දැකගත හැකි අතර, සහායකයන් දෙදෙනකු වරකා පූජා කරන අයුරුත්, පියාඹන විද්‍යාධරයන් මල් මාලා දරා සිටින අයුරුත් දැකගත හැක.
වන්නිය
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
ශ්‍රී ලංකාව සඳහා තාරකාවිද්‍යාත්මක දත්ත
අමාවක
2017 ජනවාරි 28 පෙ.ව. 5.36
පුර අටවක
2017 පෙබරවාරි 4 පෙ.ව. 9.48
අව අටවක
2017 පෙබරවාරි 19 පෙ.ව. 1.03
කොළඹ
දිනය: 2017 ජනවාරි 29
හිරු නැගුම
පෙ.ව. 6.29 උද්දිගංශය 108.00
මහනුවර
දිනය: 2017 ජනවාරි 29
හිරු නැගුම
පෙ.ව. 6.26 උද්දිගංශය  108.00
හිරු බැසීම
ප.ව. 6.15 උද්දිගංශය 252.20
යාපනය
දිනය: 2017 ජනවාරි 29
හිරු නැගුම
පෙ.ව. 6.32 උද්දිගංශය 108.00
සර්දා විජේසෝම
මහාචාර්ය සර්දා විජේසෝම (ඉංග්‍රීසි: Sardha Wijesoma) යනු අධ්‍යක්ෂ වැඩසටහන් නැනියැං තාක්ෂන විශ්ව විද්‍යාලය සිංගපූරුව හා හිටපු මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලය පරිගණක පීඨාධිපති මහාචාර්ය වරයායි. ඔහු වරලත් පරිගණක ඉංජිනේරුවරයෙකි.
සර්දා විජේසෝම කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්යවරු - ශ්‍රී ලංකා
පිරමීඩ
thumb|right| [[කෆ්රා හි පිරමීඩය]] thumb|right|[[චන්ද්‍ර-මානන පිරමීඩය, ටියෝටිහුවකාන්]] thumb|right|[[ගූඅයිමාර් පිරමීඩ]]
පිරමීඩයක් (ග්‍රීක "πυραμίς" - පිරිමිස් ) යනු, එක් ලක්ෂ්‍යයකට අභිසාරී වන ලෙසට වූ ත්‍රිකෝණාකාර බාහිර පෘෂ්ඨයන් සහිත ව්‍යුහයකි. පිරමිඩයක පාදම ත්‍රිපාර්ශවික, චතුර්පාර්ශවික හෝ ඕනෑම බහු-අස්‍ර හැඩයක් ගත හැකි අතර, එයින් අදහස් වන්නේ පිරමිඩයකට අවම වශයෙන් ත්‍රිකෝණාකාර පෘෂ්ඨයන් තුනක්වත් (පාදමද සහිතව අවම වශයෙන් මුහුණත් සතරක් වත්) තිබිය යුතු  බවය. චතුරස්‍ර පාදමක් සහ ත්‍රිකෝණාකාර බාහිර පෘෂ්ඨයන් සතරක් සහිත චතුරස්‍ර පිරමීඩය, සුලභ ප්‍රවාචයකි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:පිරමීඩ
වින්ඩෝස් 7
වින්ඩෝස් 7 යනු මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් වල නවතම නිකුතුවයි. මෙය පෞද්ගලික පරිගණක සදහා මයික්‍රොසොෆ්ට් සමාගම විසින් ඉදිරිපත් කරනලද මෙහෙයුම් පද්ධතිවලින් එකකි. වින්ඩෝස් 7 නිකුත් වූයේ 2009 ජූලි 22 දා නිෂ්පාදනය අවසාන කිරීමෙන් පසුවය. එහෙත් එය සිල්ලරට විකිණීම සදහා නිකුත් වූයේ 2009 ඔක්තෝබර් 22 දාය. මෙහි පූර්වගාමියා වූ වින්ඩෝස් විස්ටා නිකුත් වීමෙන් තෙවසරකට පසු මෙය නිකුත් කෙරිණි.
නව සහ වෙනස් වූ ලක්ෂණ
වින්ඩෝස් 7 වල  යම් සංඛ්‍යාත්මක අලුත් ලක්ෂණ තිබේ, උදාහරණ ලෙස අතථ්‍ය දෘඩ ඩිස්ක සදහා සහය දැක්වීම, වැඩිදියුණු කල බහු-ලක්ෂ සකසනවල ක්‍රියාකාරිත්වය වැනි දෑ වින්ඩෝස් 7 වල දැකිය හැක.
දෘඩාංග අවශ්‍යතා
125px|thumb|right| Recent PCs meeting the minimum hardware requirements or that run Windows 7 may feature this sticker.
සමහර ලක්ෂණ භාවිතය සදහා අවශ්‍ය අමතර අවශ්‍යතා:
භෞතික මතක සීමා
Maximum limits on භෞතික මතකය (RAM) that Windows 7 can address vary depending on both the Windows version and between බිටු-32 and බිටු-64 versions. The following table specifies the maximum physical memory limits supported:
බාහිර සැබැදි
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති ප්‍රවර්ගය:වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති
සරත් ගුණපාල
1994 දී නාසා ආයතනයෙන් අඟහරු ලොවට යැවු ටෙරස්ටිසල් ප්ලැනට් ෆයින්ඩර් යානයටත් ස්පෙස් ඉන්ටෆෙරෝ මීටර් (PATHFINDER යානය) නම් චන්ද්‍රිකාවටත් අධෝරක්ත කිරණ කැමරාවේ නිර්මාතෘවරයා, ආචාර්ය සරත් ගුණපාලය.
2012 දී නාසා ආයතනය විසින් අඟහරු ග‍්‍රහයා වෙත ගොඩ බස්වනු ලැබූ කියුරියෝසිටි රොබෝ යානයට සෑම් නම් උපකරණයේ ඇති ලේසර් නිර්මාණය කර ඇත්තේ සරත් ගුණපාලගේ නායකත්ව කණ්ඩායම විසිනි.
වසර 2006 දී ඔහු ඉගෙන ගත් නාලන්දා විද්‍යාලය ඔහුට නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී සම්මානය පිරිනැමුවේය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකීය විද්‍යාඥයන්
Zoonosis
zoonosis (බහුවචනය zoonoses හෝ zoonotic diseases) යනු යම් ව්‍යාධිජනකයෙක් (බැක්ටීරියා, වෛරස, පරපෝෂිතයකු වැනි) සතෙකුගේ සිට (බොහෝවිට පෘෂ්ඨවංශිකයෙක්) මිනිසුන් වෙත පැන ඇතිකරනු ලබන බෝවන රෝගයක් වේ.
එන්නත් වලදී භාවිතය
1800 දී Edward Jenner විසින් smallpox සඳහා නිපදවන ලද ප්‍රථම එන්නත cowpox නමින් හැඳින්වුන zoonotic bovine virus ආසාදනය හා බැඳී ඇත. Jenner ගේ නිරීක්ෂණයකට අනුව smallpox රෝගය milkmaids ලා හට නොසෑදෙයි. එයට හේතුව වන්නේ ඔවුන් හට හරකුන් ගෙන් රෝගයේ සෞම්‍ය ආකාරයක් වැළඳෙන අතර ඒ මගින් මානව රෝගයට ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනැගෙයි. ජෙනර් විසින් cowpox රෝගය භාවිතා කොට මිනිසුන් smallpox සඳහා ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනගන ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වසූරිය මෙලොවින් තුරන් කිරීමට හැකිවිය. එසේම 1981 දී වසූරියට එරෙහිව එන්නත් කිරීම නවතා දමන ලදී.
දඹුල්ල රජමහා විහාරය
thumb|321x321පික්|game play
right|thumb|300px|රන්ගිරි දඹුළු උයන්වත්ත රජමහා විහාරයේ ගල් ලෙනක නිර්මිත පුරාණ පිලිමගෙය පිටතින් පෙනෙන අයුරු
දඹුල්ල රජමහා විහාරය , ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පෙදෙසෙහි මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති රජමහ විහාරයකි. මෙම අඩවිය කොළඹට කි.මී 148ක් ඊසාන දෙසින් හා මහනුවරට කී.මී 72ක් උතුරු දෙසින්, පිහිටා ඇත. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම හා හොඳින්ම සංරක්ෂණය කෙරුණු ලෙන් විහාර සංකීර්ණය වෙයි.හාත්පස පිහිටි තැනිතලාවෙන් මතුවන ගිරිශිඛරය මී160 ක් අහස උසට පැන නගියි. මෙහි අවට ප්‍රලේඛගත ලෙන් 80 කට වැඩිගණනක් ඇත. මේ අතුරින් පිළිම හා සිතුවම් අඩංගු ලෙන් 5ක් තුල ප්‍රධාන ආකර්ෂණ අඩංගු වී ඇත. මෙම සිතුවම් හා පිළිම බුදු රජාණන් වහන්සේ හා උන්වහන්සේගේ දිවිය හා බැඳුනු ඒවා වෙති. මුළුමනින් බුදු පිළිම වහන්සේ 153 ක්ද, ශ්‍රී ලාංකික රජවරුන් 3 දෙනෙකුගේ පිළිමද හා දේවතා සහ දේවිතාවන්ගේ පිළිම 4ක්ද මෙහි වෙති. පසුව සඳහන්වූ 4 අතර, විෂ්ණු හා ගණ දෙවි යන හින්දු දෙවිවරුන්ගේ පිළිම දෙකක් ද වෙති. බිතු සිතුවම් 2,100 මී² ක වර්ග ඵලයක් සහිත පෙදෙසක පැතිර පවතී. බිත්ති වල දක්නට ඇති සංවර්ණන අතර මාර යකු විසින් බුදු රදුන් පෙලඹවීමට ගත්තැත හා බුදු රජාණන්ගේ පළමු ධර්ම දේශනාව දැක්වේ.
දඹුල්ල ලෙන් සංකීර්ණය අසබඩ ඉබ්බන්කටුව ප්‍රදේශයෙහි වසර 2700 නට වඩා පැරැණි (ක්‍රි.පූ 700) මානව ඇටසැකිලි සහිත සුසාන භූමි සොයාගෙන ඇති බැවින්, බුදුසහම ලංකාවට අවතීර්ණ වීමට පෙරාතුව, මෙම ලෙන් සංකීර්ණ තුල, ප්‍රාග්-ඓතිහාසික ශ්‍රී ලාංකිකයන් දිවි ගෙවූ බව අනුමාන කල හැක.
ඉතිහාසය
දඹුල්ල ලෙන් සංඝාවාසය අදටත් කෘත්‍යාත්මකව පවතින අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතාමත් හොඳින් සංරක්ෂිත පුරාතන ප්‍රාසාදය වෙයි. මෙම සංකීර්ණය ක්‍රි.පූ 3වන හා 2වන සියවස් පමණ ඈත අතීතයෙහිදී අති දැවැන්ත හා ඉතා වැදගත් සංඝාවාසයක් ලෙස ස්ථාපනය කරන ලදි. වළගම්බා රජු විසින් ක්‍රි.පූ 1වන සියවසෙහිදී ලෙන් සමූහය විහාරයක් බවට පරිවර්තනය කල බව සාම්ප්‍රදායික විශ්වාසයයි. අනුරාධපුරයෙන් පිටුවහල්ව සිටි ඔහුට, වසර 15ක් තිස්සේ දකුණු ඉන්දියානු ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් ගැලවුම සඳහා ආරක්ෂා සැපයුනේ මෙහිදීය. නැවත ඔහුගේ අගනුවර දිග්විජය කල රජතුමා, කෘතඥ ගෞරවසම්ප්‍රයුක්තව මෙහි විහාරයක් කරවීය. පසුකාලීන රජුන්ද මෙහි සංවර්ධනයට දායකව නවාංග එකතු කල අතර 11වන සියවස වන විට ලෙන් සමූහය ප්‍රධාන ආගමික මධ්‍යස්ථානයක් ව වත්මන් තත්ත්වයට පත් වුනි. නිශ්ශංක මල්ල රජ වසර 1190 දී ලෙන් හි රන් ආලේපිත කොට බුදු පිළිම වහන්සේලා 70 නමක් පමණ එකතු කලේය. 18වන සියවසෙහිදී, උඩරට රජවරුන් විසින් මෙම ලෙන් අළුත්වැඩියා කොට පින්තාරු කරවන ලදි.
භාරකාරීත්‍වය
දඹුල්ල රජමහා විහාරයේ භාරකාරීත්වය පහත සඳහන් පන්සල් 4ට හිමිය.
රන්ගිරි පිළිම ගෙවල් පහ
right|thumb|250px| පිළිම ගෙවල් බවට පරිවර්තනය කරන ලද ලෙන් පහකින්, විහාරය සමන්විත වේ. අනුරාධපුරය (ක්‍රි.පූ1වන සියවස සිට ක්‍රි.ව 993 දක්වා) සහ පොළොන්නරුව අවදීන්හීදී (1073 සිට 1250), මී150 උසැති පර්වතයෙහි පාදමෙහි තනවා ඇති ලෙන්, ශ්‍රී ලංකාව තුල දක්නට ලැබෙන බොහෝ ලෙන් විහාර අතුරින් අතිශය චමත්කාර ජනක වැන්නය. කිමී 19 ඔබ්බෙහි පිහිටි සීගිරිය පර්වත බලකොටුවෙහි හා, අවට තැනිතලා භූමින් හීද සිරි නරඹමින්, දඹුල්ල පර්වතයෙහි මඳ බෑවුම කරණය කිරීමෙන්, මෙයට ප්‍රවිෂ්ඨ විය හැක්කේය. ගොම්මං වේලාව එළඹෙත්ම, සියගණනින් හෙබි, වැහි ලිහිණි කඩා පනින හමුදාව ලෙන් පිවිසුම් දොරටුව වෙත සැපත් වනු දැකිය හැක. විශාලතම ලෙන නැගෙනහිර සිට බටහිරට මී52ක්ද, පිවිසුමෙහි සිට පසුපසට මී23ක්ද ලෙස විශාලත්වයක් දක්වන අතර මෙම මනස්කාන්ත ලෙන එහි මුදුන් තැනෙහිදී මී7ක් උසක් දරයි. වළගම්බා රජු සහ නිශ්ශංක මල්ල රජ යන රජුන්, සහ බුදුන්වහන්සේගේ අග්‍ර උපස්ථායක ආනන්ද තෙරණුවන්ට අමතරව, හින්දු දෙවිවරුන්ද මෙහි පෙන්නුම් කර ඇත.
දේවරාජ ලෙන
පළමු ලෙන හැඳින්වෙන්නේ දේවරාජ ලෙන හෙවත්, "දිව්‍යමය රජුගේ ලෙන" ලෙසටය. සංඝාවාසය ස්ථාපනය කිරීම පිළිබඳ විස්තරයක්, පළමු-සියවස් බ්‍රාහ්මී අක්ෂර උපයෝගී කොටගෙන, පළමු ලෙනෙහි පිවිසුමට ඉහලින් කොටා දක්වා ඇත. පිහිටි ගලෙහි අඹා ඇති, මීටර-14 බුද්ධ ප්‍රතිමාව අනෙකුත් සියල්ල අභිබවමින් චිත්තාකර්ෂණීය අයුරින් ලෙන තුල වැජඹෙයි. එහි ඉතිහාසයෙහි ‍නොයෙකුත් අවදීන්හිදී, නොගිනිය හැකි වාර ගණනකදී, මෙය යළි යළිත් පින්තාරැ කොට ඇති බවත්, අවසන් පින්තාරුව බොහෝ විට 20වන සියවසෙහිදී ලබන්නට ඇති බවද පෙනේ. බුදු පිළිමවහන්සේගේ පා මුල වැඩ වසන්නේ, බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රියතම ශිෂ්‍ය, ආනන්ද තෙරණුවන්ය; ශීර්ෂයෙහි දක්වා ඇත්තේ, මෙම ලෙන් තැනවීමෙහිදී සිය දිව්‍යමය බල නොමසුරුව යොදවූ බවට සැලකෙන විෂ්ණු දෙවියන්ය.
මහා රජුන්ගේ ලෙන
right|thumb|200px| දෙවන හා විශාලතම ලෙනෙහි, හිටි බුදු පිළිම වහන්සේලා 16 නමක් සහ හිඳි බුදු පිළිම වහන්සේලා 40 නමකට අමතරව, මල් මාලා පූජා වලින් වන්දනාකරුවන්ගේ නිරන්තර ප්‍රණාමයට බඳුන් වන සමන් හා විෂ්ණු දෙවිවරුන්ගේ පිළිමද, අවසන, ක්‍රි.පූ පළමු සියවසෙහිදී මෙම විහාරය පූජා කල වළගම්බා රජුගේ හා, විහාර ප්‍රවිෂ්ඨය අබියස පිහිටුවා ඇති ශිලා ලේඛනයෙහිදී දැක්වෙන අයුරු, 12වන සියවසෙහිදී පිළිම වහන්සේලා 50 නමක් රනින් ආලේප කොට පූජා පැවැත්වූ නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ පිළිමද පිහිටුවා ඇත. මේ අනුව යමින්, මෙම ලෙන මහාරාජ ලෙන, "මහා රජුන්ගේ ලෙන" යන නම් වලින් හැඳින්වේ. කුටියෙහි වම් පස පිහිටි ගලින් අඹා ඇති බුද්ධ ප්‍රතිමාවට පරිවාර වශයෙන්, මෛත්‍රීය බෝධිසත්ත්වයාණන් වහන්සේ සහ අවලෝකිතේශ්වර හෝ නාථ දැවමුවා පිළිම දක්නට ඇත. මෙහි දාගැබක් හා ශෛලමය පියස්සෙහි පැල්මකින්, රෝ සුවකිරීමේ බල ඇති බවට විශ්වාස කෙරෙන ජල බින්දු වස්සවන ජල බුබුලක්ද පිහිටයි. මෙම ජල බුබුලෙහි දිය, පියස්සෙහි බෑවුම ඉහළට ගමන් කර (සොබා දහමට පටහැනිව), ඉන් පසු පහළට පතිත වන බවක් බැලූ බැල්මට පෙනෙන බැව් දුටු පැරැන්නෝ එදෙසට මසුන්ගේ රූ පින්තාරු කොට එබව හුවා දක්වා ඇති බව පෙනේ. මහමායා දේවියගේ සිහිනයෙහි සිට ‘‘මාර දිව්‍ය පුත්‍රයා'' විසින් බුදුන් වහන්සේ පෙළඹවීමට තැත් කිරීම දක්වා බුදු සිරිතෙහි විවිධ දර්ශන, 18වන සියවස දක්වා කාල නිර්ණය කරැති සායම් සිතුවම් භාවිතා කරමින්, මනස්කාන්ත අයුරින් මුළු පියස්ස සිසාරා වර්ණවත් කර ඇති අයුරු පෙනේ. රටෙහි ඉතිහාසයෙහි වැදගත් අවස්ථා පිළිඹිබු කෙරෙන් තවද සිතුවම්ද දක්වට ඇත.
මහා අළුත් විහාරය
තෙවන ලෙන වන, එනම් මහා අළුත් විහාරය, සමන්විත වන්නේ, බුදු දහමේ පුනරුදයකට පණ පෙවූ වකු ලෙස කීර්තියට පත්, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ (1747-1782) රාජප්‍රාප්තිය අතරතුර, එකතුවූ සිවිලිම (පියස්ස) හා මහනුවර මාදිලියට අයත් බිතු සිතුවම් වලිනි. බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේලා 50 නමට අමතරව රජුගේ පිළිමයක්ද මෙහි දක්නට ඇත.
පිළිම
මේ සියළු පිළිම ගෙවල් සිසාරා, බුදු සසුන හා රටේ ඉතිහාසය පිළිඹිබු කෙරෙන පිළිම එකසිය පනහක් පමණ පිහිටුවා තිබෙනු දැකිය හැක. මෙම පිළිම හා සිතුවම් සිංහල මූර්ති ශිල්පයේ හා සිංහල කලාවේ බොහෝ යුග පරිච්ඡේද නිරූපණය කරයි. බුදු පිළිම වහන්සේලා පමණින් හා ඉරියව් අතින් විවිධාකාරය - විශාලතමය මීටර 15ක් දිගුය. එක් ලෙනක ශෛලමය පියස්ස (සිවිලම) සිසාරා බුදු සිරිත දැක්වෙන සිත්තම් 1,500 කට වඩා දක්නට ඇත.
ලෙන්හි සිතුවම් හා පිළිම
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක උරුම අඩවි ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ලෙන් විහාර ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
108
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	ට්‍රෙබෝනියස්ගේ	 සහ 	බ්‍රාඩුවාගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	861	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:108 ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන්
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන් නොහොත් නෙදියවන් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මකව තිබූ ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් වූ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ වත්මන් නායකයා ලෙස හඳුන්වාගන්නා පුද්ගලයා වෙයි.
මුල් අවධිය
1970 අග කාලයේ මෙරටදී උපත ලත් නෙදියවන්, වයස අවුරුදු 18 දී දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයට එක්වුණු බව පැවසෙයි. කෙටිකලකින්ම කොටි සංවිධානයේ ත්‍රස්ත නායකයා වූ වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්ගේ සමීපතමයෙකු බවට පත්වූවා යැයි කියන නෙදියවන්, සිය අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා රුසියාවට සංක්‍රමණය වූ බවත්, නමුත් උපාධියක් හිමි නොකරගත් බවත් සඳහන් වෙයි.
සිය බිරිඳ ශිවගෞරි ශාන්තමෝහන්ගේ, මාමා කෙනෙකු වූ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ මුල් සාමාජිකයෙකු ලෙස හඳුන්වන රන්ජන්ලාල් ඥානේන්ද්‍රමෝහන්ගේ මාර්ගයෙන්, දෙමළ කොටි සංවිධානයේ නායක වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන් ඇතුළු ඊට අයත් අනෙකුත් ත්‍රස්තවාදී කවයන් සමග, නෙදියවන් එකල සම්බන්ධතා පැවැත්වාගෙන ගිය බව සඳහන් වෙයි.
දෙමළ ඩයස්පෝරාව අතරේ එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත අරමුණු ප්‍රවර්ධනය කිරීමට පෙරිම්පනායගම් ක්‍රියාකරන අතරතුර ඔහුට නෙදියවන් ("උස මිනිහා") යන යෙදුම පටබැදුනු බව කියැවේ.
වෛරස
වෛරසයක් යනු (ලතින් භාෂාවෙන් විෂ හෝ ධුලක යන තේරුම ඇත) අන්වීක්ෂීය රෝග කාරක ද්‍රව්‍යයක් වන අතර එය දාරක සෛලයකින් පිටත ප්‍රජනනය හා වර්ධනයට අපොහොසත් වේ. වෛරස අංශුවක් හෝ Virion කොටසක ආරක්ෂිත ප්‍රෝටීන සිවියක් වු කැප්සිඩය තුළ පිහිටි ඩී.එන්.ඒ. හෝ ආර්.එන්.ඒ. ප්‍රවේනි ද්‍රව්‍ය ඇත. මෙම කැප්සිඩයේ හැඩය සරල හෙලිප්සීය සහ විසංතිතල හැඩවල සිට වඩාත් සංකීර්ණ ව්‍යුහයක් ඇති දිගු වලිගයක් සහ ආවරණ කවරයක් සහිත විය හැකිය. මෙම වෛරස වලට සතුන්, ශාක, බැක්ටීරියාවන් ආසාදනය කළ හැකිය.
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන්
කේපී සමග ගැටුම
කළු වෙළෙඳපොල තුල ගණුදෙණු කිරීම හරහා මුදල් හා බලය රැස්කරගනිමින් සිටි නෙදියවන් සහ එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයේ ප්‍රධාන ආයුධ ගණුදෙණුකරු වූ කේපී (කුමරන් පත්මනාදන්) අතර ක්‍රමයෙන් අර්බුධයක් ගොඩනැගුණු බව පැවසේ. ඒ අතරේ දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදය ශ්‍රී ලංකාව තුලදී පරාජය වීමත් සමග, නෙදියවන්ගේ ප්‍රධානියා බව කියන කැස්ත්‍රෝ, එල්ටීටීඊ ඩයස්පෝරාවේ සියළුම කළමනාකරණ කටයුතු නෙදියවන් යටතට පත්කරන ලදී.
වෛරස
ජීව විද්‍යාඥයින්ට අනුව වෛරසයක් යනු ජීවි විශේෂයක් ද නැද්ද යන්න තවමත් මතභේදාත්මකය. ඇතමුන් මෙය අජීවි ද්‍රව්‍යයක් ලෙස සලකනුයේ ජීවි යයි විග්‍රහ කිරීමට අවශ්‍ය අංගයන් සම්පූර්ණ නොකරන බැවිනි. උදාහරණයක් ලෙස අනෙකුත් බොහෝ ජීවි විශේෂයන් මෙන් වෛරස සඳහා සෛල නොමැත. කෙසේ වුවත් වෛරස වලට ජාන පිහිටා ඇති අතර ඒවා ස්වාභාවික වරණය මගින් පරිණාමය වෙමින් පවතී. ඇතමුන් විග්‍රහ කරන අන්දමට වෛරස ජීවී බවේ එළිපත්තේ ඇති විශේෂයක් වේ. බොහෝ අවස්ථාවෙහි සිරුරේ ප්‍රතිශක්තිකරණය මගින් වෛරස සම්පුර්ණයෙන්ම විනාශ කරනු ලබයි. ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වෛරස සඳහා ප්‍රයෝජනවත් නොවේ. නමුත් ඇතැම් අවස්ථා වලදී ජීවිතයට අවධානමක් එල්ල කරන ආසාදන වලට ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස ප්‍රති වෛරස ඖෂධ භාවිතා වේ. ජීවිත කාලය මුළුල්ලේම ප්‍රතිශක්තියක් ලබාදෙන එන්නත් මගින් එම අදාල වෛරස ආසාදනය ඇතිවීම වැළැක්විය හැකිය.
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන්
කේපී සමග ගැටුම
ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේදී ප්‍රභාකරන් මරණයට පත්වීම පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කල නෙදියවන්, ඔහුගේ පාලනයක් සහිත දෙමළ වෙබ් අඩවි හරහා පද්මනාදන් අපකීර්තියට පත්කරවීමේ වැඩසටහනක් පවත්වාගෙන යන ලදී. ප්‍රභාකරන්ගෙන් පසු එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයේ නායකත්වය පත්මනාදන්ට පැවරීම කෙරෙහිද, නෙදියවන් ප්‍රසිද්ධියේ විරුද්ධ වූ බව සඳහන් වෙයි. 2009 වසරේ මැදදී පත්මනාදන් අත්අඩංගුවට පත් වූවේ, නෙදියවන් විසින් සිදුකල පාවාදීමකින් යැයි පැවසේ.
වෛරස
සම්භවය
නුතන වෛරසවල සම්භවය මුළුමනින්ම පැහැදිලි නැත. මෙයට හේතුව වන්නේ ඒවායෙහි සම්භවය විග්‍රහ කෙරෙන තනි යාන්ත්‍රණයක් නොමැති වීම විය හැකිය. ඒවා හොදින් පොසිලකරණය නොවන නිසා අණුක තාක්ෂණය භාවිතාකර ගනිමින් ඒවා හටගත් ආකාරය පිළිබදව සංකල්පයක් ඇති කර ගැනීමට උපකාරී වේ. ක්ෂුද්‍ර පොසිල හදුනා ගැනීම සහ අණුක ජෛව තාක්ෂණය පිළිබදව ඇති සමීක්ෂණ මගින් පොසිල පිළිබදව සාක්ෂි ආකියන් හෝ ප්‍රොටෙරෝසොයික් යන යුගවලට විහිදී යන්නක් බවට තවමත් සාක්ෂි නැත. මේ සදහා ප්‍රධාන කල්පිතයන් දෙකක් මේ වන විට පවතී.
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන්
වරෙන්තු නිකුත් කිරීම
ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවන් සිදුකිරීමට ගොස් ශ්‍රී ලංකා හමුදාවන් සමග ඇති වූ ගැටුමකදී ජීවිතක්ෂයට පත්වූ ගෝපි, අප්පන් හා තේවියන් වැනි පුද්ගලයින් හරහා, ශ්‍රී ලංකාව තුළ නැවතත් එල්.ටි.ටි.ඊ. ත්‍රස්ත සංවිධානයට පණ දීමට උත්සාහ කිරීම හේතුවෙන්, ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය 2014 අප්‍රියෙල් මසදී, ජාත්‍යන්තර පොලීසිය හරහා නෙදියවන් වෙත රතු වරෙන්තු නිකුත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.
වෛරස
සම්භවය
ඉතාකුඩා ප්‍රමාණයක ජීනෝමයක් සහිත කුඩා වෛරසවල ජීනෝමය හටගෙන ඇත්තේ ජීවි සෛලවලින් බවට විශ්වාසයක් ඇත. ඒවායෙහි ජානමය ද්‍රව්‍ය හටගෙන ඇත්තේ හුවමාරු කරගත හැකි ජානමය ද්‍රව්‍යයන්වන ප්ලාස්මිඩ හෝ ට්‍රාන්ස්පෝසෝන වලිනි. ඒවා ජීනෝමය වෙතට ඇතුළුවීම පිටවීම හෝ එය තුළ ගමන්කිරීමක් සිදුවිය හැකිය. අළුතෙන් නව වෛරස ප්‍රභේදයන් ඇති වෙමින් පවතින නිසා වෛරස සදහා බොහෝ අවස්ථාවන් වලදී මුතුන් මිත්තන් ඇත.
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන්
වරෙන්තු නිකුත් කිරීම
මීට පෙරද දෙමළ ඩයස්පෝරාවට මුදල් එක්රැස් කිරීමේ චෝදනා මත 2011 වසරේ ඔස්ලෝ නුවර දී නෙදියවන් අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණත්, ඔහු කොන්දේසී ඇප මත නිදහස්ව, ඒ සම්බන්ධයෙන් එරට පොලීසිය නැවතත් වෙත ඉදිරිපත් වී නොමැති බව සඳහන් වෙයි.
වෛරස
සම්භවය
විශාල ජීලෝමයක් සහිත පොක්ස් වෛරසය වැනි වෛරස මුලදී කුඩා සෛලවලට පසුකාලීනව විශාල ධාරක සෛලවල ද පරපෝෂීව ජීවත් වේ. කාලයක් මුළුල්ලේ මෙම ජාන සදහා ඒවායෙහි පරපෝෂී ජීවන රටාව අවශ්‍ය නොවන අතර එය ප්‍රත්‍යාවර්ති පරිණාමය හෝ ආපස්සට සිදුවන පරිණාමයක් මගින් අනුකූලනය වේ. රිකට්සියා සහ ක්ලැමීඩියා යන බැක්ටිරීයාවන් ජීවි සෛල සදහා වෛරස මෙන් දාරක සෛල තුළ පමණක් ප්‍රජනනය විය හැකිය. මෙම බැක්ටීරියාවන්ගේ ධාරක සෛලවලින් පිටත ප්‍රජනනය වීමේ හැකියාව නොමැතිවීමේ පරපෝෂි ජීවන රටාව මගින් වෛරස ඇතිවීම පිළිබද නව සංකල්පයන් බිහිවී ඇත.
පෙරින්පනායගම් සිවපාරන්
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1976 උපත්
වෛරස
සම්භවය
වෛරස ස්වයං විභේදනය විය හැකි පුරාතන ඩී.එන්.ඒ. වලින් සමන්විතවන අතර මේවන විට විග්‍රහකර ඇති අන්දමට ඒවා ජීවය සදහා මූලික වූවන් වේ. වෛරසවල ආකෘතියට වඩා සරළ ආකෘතියක් සහිත ද්‍රව්‍යයන් වනුයේ වයිරොයිඩ, සැටලයිට සහ ප්‍රියෝනයි.
ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1: රොස්වෙල්
රොස්වෙල් යනු සොනී ව‍යි‍ට්ලෝ සහ ජෙනි‍ෆර් ෆැ‍ලන් විසින් රචිත සහ ෆැන්ඩේමෝනි‍යම් විසින් ප්‍රකා‍ශයට ‍පත් කරන ලද ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1 න‍වකථාවකි.
වෛරස
වෛරසවල සොයාගැනීම්
ජල භීතිකා‍, කහ උණ සහ වසූරිය යන රෝග ඇති කරන වෛරස දශක ගණනාවක් මුළුල්ලේ මිනිසුන් හට බලපෑම් ඇති කර ඇත. පොලියෝ රෝග ඇති කිරීම සදහා හේතුව එවකට පැහැදිලිව නොතිබුණ ද පුරාතන ඊජිප්තු වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයෙහි රූපාක්ෂර සාක්ෂි මගින් එකල ද පෝලියෝ රෝගය පිළිබදව අවබෝධයක් තිබූ බව පැහැදිලි වේ. 10 වන ශතවර්ෂයේදී මොහොමඩ් ඉබන්සකාරියා රාසි විසින් රචිත වසූරිය සහ සරම්ප පිළිබදව වූ නිබන්ධන වලින් එම රෝග දෙක පිළිබදව මුල්ම පැහැදිලි විස්තරාර්ථ කතනයක් දෙන ලදී. 1020 දී ඇවිසෙනා විසින් රචිත The Canon Of Medicine නම් ග්‍රන්ථයෙහි ඔහු ක්ෂය රෝගය සහ ලිංගාශ්‍රිත රෝග වැනි රො‍්ගවල බෝවන සුළු ස්වභාවය පිළිබදව විස්තර කරන ලද අතර ස්පර්ශයෙන් හෝ ජලය සහ පස් මගින් සහ සිරුරෙන් නිකුත්වන නොයෙකුත් ස්‍රාවයන් මගින් එම රෝගවල බෝවීමේ හැකියාව පිළිබද විස්තර කරන ලදී. තවද ඔහු මෙම රෝග බෝවීම වැළැක්වීමට සහ සීමාකිරීම සදහා රෝග නිරෝධායන ක්‍රම හදුන්වා දෙන ලදී.
ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1: රොස්වෙල්
මෙම කථාව ආරම්භ වන්නේ රූපවා‍හිනී කථාමා‍‍ලාවේ ද‍ස‍වන අදි‍යර අවසාන‍‍යේදී වන අතර ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1 මෙහිදී කණ්ඩායමේ නිත්‍ය සාමාජිකයන් සතර (4) දෙනා‍ට අමතරව කර්න‍ල් කැමරන් මිචෙල් සහ ‍වාලා මැල් ඩෝරන් යන නව සාමාජිකයන් දෙදෙනාද කරළියට පිවිසෙති. එක්දහස් නවසිය අනූ හත වසරේදී නිව් මෙක්සිකෝවේදී සිදුවූ රොස්වෙල් සි‍‍දුවීම වැනි විසිවන සියවසේ සි‍දුවූ කුමන්ත්‍රණ සමහරක් කෘතියේ අන්තර්ගත වේ. එම යුගයේ විද්‍යා‍ ප‍‍්‍රබන්ධ කතුවරු සමහරක්ද මෙම කථාවේ සඳහන් වේ.
වෛරස
වෛරසවල සොයාගැනීම්
14 වන ශතවර්ෂයේදී කාල මෘත්‍ය හෙවත් මහාමාරිය වසංගත රෝගය අල්-අන්ධාලුස් ප්‍රදේශය කරා ලගා වූ අවස්ථාවේදී ඉබන් කාටිමා විසින් මෙම රෝගය ඇති වනුයේ මිනිස් සිරුරට ඇතුළු වන ක්ෂුද්‍ර ජීවියෙකු මගින් බව සොයා ගන්නා ලදී. මහා මාරිය රෝගය ඇති කිරීමට හේතු කාරක වන ජීවියා බැක්ටීරියාවක් වන බව පසුකාලීනව හදුනා ගන්නා ලදී. තවත් 14 වන ශතවර්ෂයේ විසූ වෛද්‍යවරයෙකුවන ඉබන් අල්-කාටි (1313 – 1374) විසින් රචිත මහාමාරිය පිළිබදව වූ නිබන්ධනයෙහි ඔහු සදහන් කර ඇත්තේ ස්පර්ශයෙන්, ඇදුම්වලින් සහ භාවිතා කරන උපකරණ මගින් එම රෝගය පැතිර යන ආකාරය පිළිබදවයි. ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයෙහි විසූ ඉංග්‍රීසි ජාතික තානාපතිවරයෙකුගේ බිරිද වූ මේරී මොන්ටෙගු විසින් 1717 දී එම ප්‍රදේශයෙහි කාන්තාවන් තම දරුවන් වසූරිය රෝගයට එරෙහිව අත් එන්නත් කරන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන ලදී. 18 වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේදී එඩ්වඩ් ජෙනර් විසින් කරන ලද නිරීක්ෂණයකට අනුව ගව වසූරිය රෝගය වරක් වැළදී තිබු සාරා නේල්ම්ස් නම් කිරිදොවන්නියක් හට පසු කාලීනව වසූරිය රෝගය සෑදීමට එරෙහිව ප්‍රතිශක්තිකරණයක් ඇති වී තිබුණි. ගව වසූරිය රෝගය ඇති කරන වෛරසය වසූරිය ඇති කරන වෛරසයට සමාන නමුත් එය වඩාත් හානිකර වෛරසයකි. මෙම සොයාගැනීම් මත පදනම්ව ජෙනර් විසින් වසූරිය සදහා එන්නතක් සොයා ගන්නා ලදී. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් කාලයක් මුළුල්ලේ සිදුකරන ලද එන්නත්කරණ වැඩ සටහන් නිසා 1979 දී වසූරිය රෝගය මුළු ලොවින්ම තුරන් කරන ලද්දක් බවට ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1: රොස්වෙල්
සිදුවීම් මාලා සංක්ෂිප්තය
ස්ටාර්ගේ‍ට් ක‍්‍රියාවිරහිත වීම හේතුවෙන් කර්න‍ල් කැමරන් මිචෙල්, ආචාර්ය ඩැනියල් ජැක්සන් සහ කර්න‍ල් සෑම් කාටර් අතීතය‍ට යවන ලද අතර එහිදී ‍ඔවුන්‍ට ජීවත් වීමට ඉතිරිව තිබූයේ මිනිත්තු කිහිපයක් පමණි. ජෙනරල් ජැක් ඕනිල් ‍සහ වාලා මැල් ඩෝරන් යන දෙදෙනා විසින් ඔවුන්ව බේරාගනු ලැබූ පසුව මුහුණ දීමට සිදූවූ කරදර මාලාව ආරම්භ වූවා පමණි.
වෛරස
වෛරසවල සොයාගැනීම්
19 වන ශතවර්ෂය අග භාගයේදී චාල්ස් චැන්බර්ලන්ඩ් විසින් වර්ධක මාධ්‍යයක වගා කරන ලද බැක්ටීරියාවන් ‍ෙපරා ඉවත් කිරීමේ හැකියාව ඇති කුඩා සිදුරු සහිත පෝසිලෙන් පෙරනයක් නිෂ්පාදනය කරන ලදී. ඩිමිත්‍රි අයිවර්නොව්ස්කි මෙම පෙරනය භාවිතා කරමින් දුම්කොළ ශාකයක ඇති වන Tobacco Mosaic Virus නම් වෛරසය පිළිබදව අධ්‍යයනය කරන ලදී. ඔහු ආසාදිත දුම්කොළ ශාකයක කොළ ඉතා හොදින් පොඩිකර මෙම පෙරනය මගින් පෙරීමකට ලක්කර ලැබෙන කොටස වෙනත් දුම්කොළ ශාකයක් ආසාදනය කිරීමට භාවිතා කරන ලදී. එමගින් රෝග කාරක ද්‍රව්‍ය බැක්ටීරියාවක් නොවන බවට හදුනා ගන්නා ලදී. වෙනත් පර්යේෂකයන් මගින් ද මේ හා සමාන පර්යේෂණ සිදුකොට එවන් ප්‍රතිඵල ලබා ගන්නා ලදී. මෙම පරීක්ෂණ මගින් සොයාගන්නා ලද්දක් වනුයේ වෛරස බැක්ටීරියාවන්ට වඩා ප්‍රමාණයෙන් ඉතාමත්ම කුඩා බවයි. වෛරස යන වචනය ප්‍රබන්ධ කරන ලද්දේ ලන්දේසි ජාතික ක්ෂුද්‍ර ජීවි විද්‍යාඥයෙකු වූ මාටිනස් බිජරින්ක් විසිනි. ඔහු අයිවනොස්කි විසින් සිදුකරන ලද අත්හදා බැලීම් භාවිතයට ගනිමින් දුම්කොළ ශාකයට රෝග ඇති කරන රෝග කාරක ද්‍රව්‍ය බැක්ටීරියාවකට වඩා ඉතා කුඩා වූවක් බවට හදුන්වන ලදී. ඔහු ලතින් බසින් Contagium vivum fluidum (දියවන සුළු රො‍්ග කාරක ජීවි ද්‍රව්‍ය යන තේරුම් ඇති) යන්න වාක්‍යයෙහි භාවිතා කිරීම මගින් වෛරස පිළිබදව මුල්ම අදහස ඇති කරන ලදී. මුලින්ම හදුනා ගන්නා ලද මනුෂ්‍ය වෛරස වර්ගය වනුයේ කහ උණ වෛරසයයි.
ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1: රොස්වෙල්
අධෝලිපි
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නවකතා
වෛරස
වෛරසවල සොයාගැනීම්
20 වන ශතවර්ෂයේ මුල භාගයේදී ෆෙඩ්රික් ට්වොට් විසින් වෛරස මගින් බැක්ටීරියාවක් ආසාදනය කළ හැකි බව සොයා ගන්නා ලදී. ෆිලික්ස් ඩි හෙරල්ඩ් විසින් කරන ලද සොයා ගැනීමකට අනුව ඒගාර් මාධ්‍යයක ව්‍යාප්ත කරන ලද තුනී ‍ෛසල වර්ධනයක සෛල මරණයක් ඇති කිරීමට වෛරසවලට හැකිබව සොයා ගන්නා ලදී. මරණයට පත් වූ සෛල ඇති ප්‍රදේශයන් ගණන් කිරීම මගින් එම ද්‍රවකයෙහි අන්තර්ගත වූ වෛරස් පිළිබදව අදහසක් ලබාගැනීමට ඔහුට හැකියාව ලැබුණි. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයෙහි සොයාගැනීමත් සමගම වෛරස නිරීක්ෂණය කිරීමට මුල්මවරට අවස්ථාව පෑදුනි. 1935 දී වෙන්ඩල් ස්ටැන්ලි විසින් Tobacco Mosaic වෛරසය ස්පටිකීකරණය කිරීම මගින් එය සෑදී ඇත්තේ බහුතරයක් ප්‍රෝටීන් මගින් වන බව සොයාගන්නා ලදී. ඉන් කෙටි කාලයකට පසු වෛරස ප්‍රෝටීන සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල යන කොටස් වලට බෙදන ලදී. 1939 දී මැක්ස් ඩෙල්බෘක් සහ E.L එලිස් විසින් කරන ලද සොයා ගැනීමකට අනුව අනෙකුත් ජීවී සෛලවලට වඩා බැක්ටීරියා භක්ෂකයන් වඩා වේගවත් ලෙස ප්‍රජනනය කරන බව සොයා ගන්නා ලදී.
ස්ටාර්ගේට් එස්.ජී.-1: රොස්වෙල්
අධෝලිපි
en:Stargate SG-1: Roswell