cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අඟහරු ග්‍රහලොව
අඟහරුගේ ජල විද්‍යාව
දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැවති කාළගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් පැරණි ගංගා නිම්නවල ලක්ෂණ යටපත් වී ගොස් ඇති බවට යෝජනා ඉදිරිපත් වී ඇත. අඟහරු විශ්ව ගවේෂකයා වැනි අභ්‍යාවකාශ යානා මඟින් කරන ලද අධි විභේදන නිරීක්ෂණවලින් ආවාට හා ආගාධ බිත්තිවල ඇති ලක්ෂණ සිය ගණනක් සනාථ කොට තිබේ.
අඟහරු පෘෂ්ඨය මත කලක් ද්‍රව ජලය පැවති බවට තවත් සාක්ෂියක් වන්නේ හෙමටයිට් හා ගොයිතයිට් නමැති විශේෂිත ඛනිජ ලවණ දෙක එහි පෘෂ්ඨයෙන් සොයා ගැනීමය. මේවා ජලය ඇති ඇතැම් අවස්ථාවලදී සෑදෙන ඛනිජ ලවණ දෙකකි.
වායු ගෝලය
thumb|left|අඟහරු‍ගේ වායු ගෝලය, මෙම පහත් කක්ෂීය ඡායාරුවේ දිගන්තයේ දෘෂ්‍යමානව.
අවුරුදු බිලියන 4කට පෙර එහි චුම්බකගෝලය අඟහරු හට අහිමි වූ අතර එම නිසා සූර්ය සුළං කෙලින්ම අඟහරු අයන ගෝලයට බැලපෑම් ඇති කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය බාහිර ස්ථරයෙන් පරමාණු ඉවත් කරමින් වායුගෝලය වඩාත් තුනී බවට පත් කර ඇත. මෙම අයනීකරණය වූ වායුගෝලීය අංශු අඟහරු පිටුපසින් ඇදී යනු Mars Global Surveyor හා Mars Express යන 2ම මඟින් අනාවරණය කරගන්නා ලදී. අඟහරුගේ වායුගෝලය දැන් සාපේක්ෂව ඉතා තුනීව පවතී. ඔලිම්පස් මොන්ස් සිට හෙලාස් ප්ලැනිෂියාහි අභ්‍යන්තරය දක්වා පෘෂ්ඨය මත වායු ගෝල‍ පීඩනය 30 Pa (0.03 kPa) සිට 1155 Pa (1.155 kPa) දක්වා වෙනස් වේ. අඟහරුගේ මධ්‍යන්‍ය පෘෂ්ඨ වායුගෝල පීඩනය 600 Pa (0.6 kPa) පමණ වේ. මෙය පෘථිවි පෘෂ්ඨ වායුගෝල පීඩනයෙන් (101.3 kPa) සියයෙන් එකකටත් වඩා අඩු ප්‍රමාණයකි. අඟහරුගේ මධ්‍යන්‍ය පෘෂ්ඨ වායුගෝල පීඩනය පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් 35 km ඉහළ පවතින පීඩනයට සමාන වෙයි. වායුගෝලයේ පරිමානීය උස, 11 පමණ, පෘථිවියට වඩා වැඩි අතර (6 km) මෙයට හේතුව අඩු ගුරුත්වයයි. අඟහරුගේ වායුගෝලයේ 95% කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, 3% නයිට්‍රජන්, 1.6% ආගන් හා ඔක්සිජන්, ජලය අංශු මාත්‍ර වශයෙන් පවතී. වායුගෝලය දුහුවිලි සහිත වන අතර 1.5 µm පමණ විශ්කම්භයක් ඇති අංශුවලින් ගහනය. මෙම නිසා පෘෂ්ඨයේ සිට බලන කළ අඟහරු අහසට දුඹුරු වර්ණයක් ලැබී ඇත.අඟහරු වායුගෝලයේ පරිමාව අනුව 10 ppb(අංශු බිලියනයට) සාන්ද්‍රණයක් සහිතව මෙතේන් පවතින බවට සමහර පරීක්ෂකයන් ප්‍රකාශ කරති. මෙතේන් පාරජම්බුල කිරණ මගින් බිඳ වැටෙන, ආකෘතික වශයෙන් අවුරුදු 340 ක් අඟහරු වායුගෝලයේ ජීව කාලයක් පවතින, අස්ථායී වායුවක් නිසා එහි පැවැත්ම ග්‍රහලොව මත වර්තමාන හෝ මෑත කාලීන ප්‍රභවයක් පිළිබඳ ඉඟි කරයි. ගිනි කඳු ක්‍රියාකාරකම්, ධූමකේතු ගැටීම් හා මෙතේන් නිපදවන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ පැවැත්ම මෙලෙස පැවතිය හැකි ප්‍රභවයන්ය. පසු කාලීනව අඟහරු මත බහුලව ඇති ඛනිජමය ඔලිවයින්, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හා ජලය එක්ව සිදුවිය හැකි ජීව විද්‍යාත්මක නොවන සංසිද්ධියක් වන “සර්පන්ටයින්කරණය” නම් ක්‍රියාවලිය මගින් ද මෙතේන් නිපදවෙන බව පෙන්වා දෙන ලදී. ධ්‍රැව ශීත කාලවලදී මෙය දිගු අඳුරක පවතින අතර පෘෂ්ඨය සීතල කරමින් මුළු වායුගෝලයෙන් 25-30% පමණ ඝන CO2 (වියළි අයිස්) ඵලක බවට මිදීමට ලක්වේ. ධ්‍රැවය සූර්යාලෝකයට නැවත නිරාවරණය වූ පසු මිදුණු CO2 ඌර්ධවපාතනය වී ධ්‍රැව හරහා 400 km/h වේගයෙන් හමායන වේගවත් සුළං ඇති කරයි. මෙම සෘතුමය ක්‍රියාකාරකම් දූවිලි හා ජල වාෂ්ප විශාල ප්‍රමාණවලින් ප්‍රවාහනයකට ලක් කරන අතර පෘථිවියේ මෙන් තුෂාර හා කෙඳි වළාකුළු ඇති කරයි. ජල අයිස්වලින් සැදුම් ලත් වළාකුළු 2004 ඔපචුනිටි රෝවරය මගින් ඡායාරූපගත කරන ලදී.
දේශගුණය
සියලුම ග්‍රහයින්ගෙන් පෘථිවියට වඩාත් සමාන සෘතු විපර්යාස දක්වන්නේ අඟහරුය. ඒ ග්‍රහලෝක දෙකෙහි භ්‍රමණ අක්ෂ දෙකෙහි ඇලවීමෙහි ඇති සමානතාවය නිසාය. කෙසේ වුවද අඟහරුගේ සිට සූර්යයාට ඇති දුර, පෘථිවියේ සිට සූර්යයාට ඇති දුරට වඩා වැඩි නිසා අඟහරුගේ වසරක් පෘථිවි වසර දෙකක් පමණ වන අතර එම නිසා අඟහරුගේ ඍතු අතර කාල ප්‍රාන්තර පෘථිවියේ මෙන් දෙගුණයක් පමණ වේ. අඟහරුගේ මතුපිට උෂ්ණත්වය ධ්‍රැව ශීත කාලයේදී -1400C (-2200F) පමණ අඩු අගයක සිට ග්‍රීස්ම ඍතුවේදී 200C(680F) දක්වා වැඩි අගයකට විචලනය වේ. අඟහරුට පවතින එතරම් සූර්ය තාපය දරා ගත නොහැකි තුනී වායු ගෝලය, අඩු වායුගෝලීය පීඩනය, හා අඟහරුගේ පස සතු අඩු තාපධාරිතාව මෙතරම් පුළුල් පරාසයක උෂ්ණත්වය විචලනයකට හේතු වේ.
අප සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දක්නට ඇති විශාලතම ධූලිකුණාටු ඇත්තේ අඟහරු මතය. මේවා කුඩා පෙදෙසක් ආවරණය කෙරෙන ධූලි කුණාටුවක සිට සමස්ත ග්‍රහලොවම ආවරණය කෙරෙන කුණාටුවක් දක්වා පරාසයක විචලන‍ය වේ. අඟහරු සූර්යයාට සමීපවත්ම මේවා ඇති වීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇති අතර, ගෝලීය උණුසුම වැඩිකිරීමටද හේතුවන බව පෙනී ගොස් ඇත.
ධ්‍රැව ආසන්නව ඇති ධ්‍රැව ආවරණ මූලික වශයෙන් ජල අයිස්වලින් සමන්විතය. කෙසේ වුවද එහි මතුපිට වියළි අයිස් ද යම් ප්‍රතිශතයක් ඇත. උත්තර ධ්‍රැවයේ ශීත කාලයේදී පමණක් මිදුණු කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (වියළි අයිස්) මීටර් එකක් පමණ ඝනකම තුනී තට්ටුවක් ලෙස පැතිරෙන අතර දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ මීටර් 8 ක් ඝනකම ඇති නිත්‍ය අයිස් තට්ටුවක් ඇත. අඟහරුගේ උතුරු ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේදී උතුරු ධ්‍රැව වැස්මට 1000Km පමණ විශ්කම්භයක් ඇති අතර එහි අයිස් කියුබික් කිලෝමීටර මිලියන 1.6 පමණ ඇත. මෙම අයිස් ප්‍රමාණය වැස්ම පුරා සමානව ඇතිරුවහොත් 2km පමණ ඝනකම් වේ. (මෙය අයිස් කියුබික් කිලෝමීටර මිලියන 2.85 ක් සහිත ග්‍රීන්ලන්ත අයිස් තට්ටුව සමග සැස‍ඳේ) දක්ෂිණ ධ්‍රැව වැස්ම සතු මුළු අයිස් අයිස් පරිමාව හා යාබද අයිස් තට්ටු වල මුළු අයිස් පරිමාව කියුබික් ක්ලෝමීටර් මිලියන 1.6 බවට ගණන් බලා ඇත. ධ්‍රැව වැස්මවල් දෙකම සර්පිලාකාර නිම්න පෙන්වන අතර මෙයට හේතුව ලෙස සූර්ය තාපනයේ ඇති වෙනස්කම් සමගම අයිස් ඌර්ධවපාතනය හා ජල වාෂ්ප ඝණීභවනය බවට විශ්වාස කෙරේ. අඟහරු ඍතු විපර්යාසවල උෂ්ණත්වය උච්ඡාවචනය අනුව ධ්‍රැව වැස්ම දෙකම හැකිලීමකට හා වර්ධනයකට භාජනය වේ.
අඟහරුගේ කක්ෂය සහ භ්‍රමණය
අඟහරුගේ අක්ෂයෙහි අංශක 25.19 ක ආනතියක් ඇති අතර එය පෘථිවි අක්ෂයේ ආනතියට ආසන්න වශයෙන් සමාන වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අඟහරු ග්‍රහයාගේ ද පෘථිවියේ මෙන් සෘතු දක්නට ලැබෙන අතර අඟහරු ග්‍රහයාගේ වර්ෂය පෘථිවි වර්ෂයට වඩා දීර්ඝ බැවින් එහි සෘතු කාල පරාසයන් ද දීර්ඝ වේ. අඟහරු ග්‍රහයා සූර්යයාට සමීපතම ලක්ෂයට 2007 ජුනි මාසයේ දී පැමිණුන අතර සූර්යයාගෙන් දුරස්තම ලක්ෂයට පැමිණුනේ2008 මැයි මාසයේ දීය.
අඟහරු ග්‍රහයා සතුව 0.09 ක කක්ෂි විකේන්ද්‍රීයතාවයක් දක්නට ලැබෙන අතර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ අනෙක් ග්‍රහයන්ගේ මීට වැඩි විකේන්ද්‍රීයතාවයක් පෙන්නුම් කරන්නේ බුධ ග්‍රහයා පමණි. කෙසේ නමුත් අතිතයේ දී අඟහරු ග්‍රහයාගේ කක්ෂය දැනට වඩා වෘත්තාකාරව පැවති බව සොයා ගෙන තිබේ. පෘථිවි වර්ෂ මිලියන 1.35 කට පෙර එහි විකේන්ද්‍රීයතාවය 0.002 ක්ව පැවති අතර එය අද පෘථිවියේ දක්නට ලැබෙන විකේන්ද්‍රීයතාවයට වඩා අඩුය. අඟහරු පෘථිවි චක්‍රය වන වසර 100,000 සමඟ සසඳන විට අඟහරු ග්‍රහයාගේ විකේන්ද්‍රීයතා චක්‍රය පාථිවි වර්ෂ 96,000 ක් වේ. කෙසේ නමුත් අනෙක් ග්‍රහලෝක වල ගුරුත්වාකර්ෂණ බලපෑම නිසා අඟහරු ග්‍රහයාගේ විකේන්ද්‍රීය බව වැඩිවෙමින් පවතී. පෘථිවිය සහ අඟහරු ග්‍රහයා අතර ආසන්නතම දුර තවත් වසර 25,000 ක් ඇතුලත අඩු වී යනු ඇති බවට අනාවැකි පල වේ.
කක්ෂයේ ලක්ෂණ
ඉහත රූපයේ ෆෝබෝස් (Phobos) හා ඩෙයිමෝස් (Deimos) කක්ෂ පිහිටා ඇත. අඟහරුගේ උතුරු ධ්‍රැවයේ සිට එය දැකිය හැකය. (‘ෆෝබෝස්’ හා ඩෙයිමෝස්’යනු අගහරුගේ උපග්‍රහයන් 2කකි.) ෆෝබෝස් හි කක්ෂය අගහරුට ඉතා ආසන්නව පිහිටයි. මේ නිසා අසාමාන්‍ය ප්‍රතිඵල දැකිය හැකිය. අගහරුගේ සිට බලන විට ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයාගේ දර්ශනය පෘථිවියේ චන්ද්‍රයා පෙනෙන විශාලත්වය මෙන් 6400 ගුණයක් විශාලව පෙනේ. එමෙන්ම පෘථිවියේ චන්ද්‍රයා මෙන් 2500 ගුණයක් දීප්තිමත් වේ. අගහරුගේ අහසේ ¼ ක ප්‍රමාණයක් මෙම චන්ද්‍රයාගේ දර්ශනයෙන් වැසෙයි. ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයා පරිභ්‍රමණය වන්නේ අගහරු ග්‍රහයා භ්‍රමණය වන දිශාවටයි. නමුත් පරිභ්‍රමණ වේගය අගහරුගේ භ්‍රමණ වේගයට වඩා ඉතා වැඩි වේ. මේ හේතුවෙන් ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයා බටහිරින් පායා, පැය 4 කින් පමණ නැගෙනහිරින් බැස යයි. දිනකට දෙවරක් මෙය සිදුවේ. (පැය 11 විනාඩි 6 කට වතාවක්) ෆෝබෝස් අක්ෂය සමකයට ආසන්න වේ. මේ හේතුවෙන් අංශක 70.4 ට ඉහළ අක්ෂාංශයන්ට මෙම චන්ද්‍රයා දැකිය නොහැකිය. අගහරුගේ සමකයේ සිට ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයාගේ විෂ්කම්භය පෘථිවියේ සිට, පෘථිවිය චන්ද්‍රයා දකින ආනතියෙන් 1/3 ක වෙනසක් දක්වයි. අක්ෂාංශවල අගය ඉහළ වන විට මෙම ආනතිය අඩු වේ. මෙ හේතුවෙන් ෆෝබෝස් හි දර්ශනය වන විශාලත්වය 45% ක පරාසයක විචලනය වේ. දෘෂ්‍ය ආනතිය ෆෝබෝස් පායන විටදී 0.140 ද, බැස යන විට 0.200 ද වේ. සූර්යයාගේ ආනතිය අගහරුට 0.350 ක් වේ.
සූර්යග්‍රහන ෆෝබෝස් චන්ද්‍රයාගේ සමීප පිහිටීම නිසා නිරන්තර සූර්යග්‍රහන ඇතිවේ. නමුත් මේ සියල්ල අර්ධ සූර්යග්‍රහන වේ. පූර්ණ සූර්යග්‍රහණයක් සිදු කිරීමට තරම් ෆෝබෝස් විශාල නොවේ. මෙම අර්ධ සූර්යග්‍රහන අභ්‍යවකාශ යානාවලින් හා අගහරු මත ඇති රොබෝ යන්ත්‍ර වලින් ඡායාරූපගත කොට ඇත.
ෆෝබෝස් හි අනාගත ව්‍යසනය ෆෝබෝස් ගේ ඉතා සමීප කක්ෂගත වීම නිසා අගහරුගේ ගුරුත්වය මගින් කක්ෂය තව ලං කරමින් තිබේ. එය වසර 100 කට මීටර් 1.8 ක ප්‍රමාණයක් වේ. උදම් බලයන්ගෙන් තුලනය වන සීමාව (Roche limit) ඉක්ම වූ විට ෆෝබෝස් හි අභ්‍යන්තර කුහර හා බිඳවැටීම් ඇති වේ. ඉන්පසු මෙම කැබලි අගහරු වටා කක්ෂ ගත වේ. නමුත් එයට තව වසර මිලියන 30 – 80 අතර කාලයක් ගත වේ.
ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය
ප්‍රවර්ගය:අඟහරු ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
බැංකොක් පෝස්ට්
බැංකොක් පෝස්ට් තායිලන්තයේ බැංකොක් නුවර දී ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලබන ඉංග්‍රීසි-භාෂා දිනපතා පුවත්පතකි.පළමු ප්‍රකාශනය 1946 අගෝස්තු 1 දින අලෙවි කරන ලදී.එය පිටු හතරක හා පිරිවැය තායි බාට් 1ක් විය.අවුරුදු 67 පමණ වූ ඉතිහාසයක් සමග, එය ඕනෑම භාෂාවකින් තායිලන්තයේ පැරණිතම පුවත්පත විය.මාධ්‍ය වාරණය සෑම රටකටම පොදුය, බැංකොක් පෝස්ට් සාපේක්ෂව නිදහස් ලෙස ම නිරූපණය විය.තායි රාජකීය පවුලේ සාමාජිකයන් විවෘත විවේචන කිරීම තහනම් කරන රටේ දැඩි ලෙසේ-මජෙස්තේ නීතිය, ඇතුළු බලවත් පුද්ගලයන් සමග මතභේද හෝ ගැටුම් වළක්වා ගැනීමට ස්වයං වාරණයක් ඇති පුවත්පත බවට චෝදනා එල්ල වී ඇති බොහෝ අවස්ථා ඇත.තවත් නිදසුනක් ලෙස වියට්නාම යුද්ධය අතරතුර දී එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදා කඳවුරු වලින් සාදන ලද බෝම්බ පිළිබඳ වාර්තා කිරීමට සියළු දේශීය මාධ්‍ය අසමත් විය.
පුවත්පතේ කොටස්
ප්‍රවර්ගය: තායිලන්තයේ ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන දිනපතා පුවත්පත් ප්‍රවර්ගය: 1946 වසරෙහිදී සංස්ථාපනය කෙරුණු ප්‍රකාශන
රෙඩ් බ්‍රිගේඩ්ස්
රෙඩ් බ්‍රිගේඩ්ස් (, සමහරවිට BR ලෙසින් ලුහුඞුකරණය කෙරෙන) යනු, ඉතාලියෙහි පදනම්ව තිබූ,  මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී පෙරටුගාමී සටන්කාමී සංවිධානයක් වූ අතර, ඊනියා "මුඛ්‍ය වර්ෂයන්හිදී" බොහෝ ප්‍රචණ්ඩ සිද්ධින්, ඝාතන සහ සොරකම් වලට වගකිය යුතු වෙති. 1970 දී පිහිටවුනු මෙම සංවිධානයයේ අරමුණ වූයේ, සන්නද්ධ අරගලයක් ඔස්සේ, "විප්ලවීය " රාජ්‍යයක් බිහිකිරීම සහ උතුරු අත්ලාන්තික් ගිවිසුම් සංවිධානය වෙතින් ඉතාලිය බැහැර කර ගැනීම විය. කඩාකප්පල් කිරීම්, බැංකු කොල්ලයන් සහ, පැහැරගෙන යෑම් ක්‍රියාවන් ඔස්සේ ඉතාලිය අස්ථාවර කිරීමට ඔවුන් සිදු කල ප්‍රචණ්ඩ ව්‍යර්ථයන් නිසා 1970ගණන් වල මුල් භාගයේදී රෙඩ් බ්‍රිගේඩ්ස්  කුප්‍රකටභාවයට පත්විය.
ඔවුන් සඳහා භූමිකා ආකෘතීන් ලෙසින් රෙඩ් බ්‍රිගේඩ්ස් තෝරාගත් දේ අතර ලතින් ඇමරිකානු නාගරික ගරිල්ලා ව්‍යාපාර වූහ. ටුපාමරොස් පිළිබඳ ෆෙල්ට්‍රිනෙල්ලි විසින් ප්‍රකාශිත කාණ්ඩ  වැදගත් "මුල් රෙඩ් බ්‍රිගේඩ්වරුන්ට ගුරු අත්පොත් වැනි" වූ අතර 1943–45 අතරතුර  ඉතාලියානු  පක්ෂවාදි ව්‍යාපාරය පිළිබඳ කරුණුද, සාධාරණ දේවල් ඉටු කර ගැනුමට තරුණ සුළුතරයක් විසින්  ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රම  භාවිතා කිරීම ලෙසින් අර්ථදක්වන ලදි.
කණ්ඩායමෙහි මහත් කුප්‍රකට ක්‍රියාව 1978දී සිදුවූ අතර, එහිදී BR සංවිධානයෙහි දෙවන පෙළ කණ්ඩායම මෙහෙයවූ මාරියෝ මෙරෙට්ටි විසින්, හිටපු ක්‍රිස්තියානු ඩෙමොක්‍රැට් අග්‍රාමාත්‍යවර  අල්ඩො මෝරො පැහැර ගෙන ගියේ, කොමියුනිස්ට්වරුන් හා සමගින්  කොම්ප්‍රොමේසො ස්ටොරිකෝ, හෝ "ඓතිහාසික එකඟතාවයක්" වෙත එළඹීමට ඔහු උත්සාහ දරමින් සිටි විටය. පැහැරගෙන යෑම සිදු කල වුන් විසින් මෝරොගේ පිරිවර පිරිසෙහි සාමාජිකයන් පස් දෙනෙකු මරා දැමූ අතර, දින 54 කට පසුව මෝරො මරා දැමූහ.
සිංහල බසෙහි ඇති ලන්දේසි බසින් ඉල්ලාගත් වචන ලැයිස්තුව
ප්‍රවර්ගය:සිංහල බසෙහි ඇති ඉල්ලාගත් වචන ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය සහ පාකිස්තාන සංචාරය 2017-18
2017 අගෝස්තු මාසයෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් සභාපති තිලංග සුමතිපාල ප්‍රකාශ කලේ, ඔක්තොම්බර මාසයෙහිදී පැවැත්වෙන වි20ජා තරග තුන අතුරින් එකක් හෝ පකිස්තානයෙහි ලාහෝරයෙහිදී තරග වැදීමට ඔහු මනාප බවකි. 2009 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙත ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් එල්ලවූයේ ලාහෝරයෙහි ගඩාෆි ක්‍රීඩාංගණය වෙත ගමන් කරමින් සිටියදීය. එතැන් පටන් පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි යෙදුනු එකම ටෙස්ට් කණ්ඩායම වූයේ  2015 මැයි මාසයෙහි සංචාරයෙහි යෙදුනු සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම විය. 2017 සැප්තැම්බර මාසය වන විට තරග කාලසටහන තහවුරු කර තිබූ අතර අවසන් වි20ජා තරගය ලාහෝරයෙහි පැවැත්වීමට නියමිත විය. ලාහෝරයෙහි තරගයට සහභාගි වීමට ක්‍රිඩකයන්ට "ගිවිසුම්කර බැඳීමක්" ඇති බවක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පැවසුවද, පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි නොයෙදෙන ක්‍රිඩකයන් වෙත  දන්ඩනයන් පැනවෙන බවක් සිතිය නොහැක. වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමෙහි චාමර කපුගෙදර සහ සුරංග ලක්මාල් 2009 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයෙහිදී බස් රථය තුල සිටි අතර, ඔවුන් දෙදෙනාම වි20ජා සංචිතයට තෝරා ගැනීමට ඉඩ ඇත.
මව්බිම (පුවත්පත)
මව්බිම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සතිපතා ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන සිංහල භාෂා පුවත්පතක් වේ.
1944
1944 වසර (MCMXLIV) යනු, ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර ඉරිදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් සම්පූර්ණ දින දසුනම දක්වනු ඇත) වෙයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ ජනාවාස ලැයිස්තුව
පහත දැක්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ ජනාවාස ලැයිස්තුවකි.
අ
අඹසිංගම්මැද්ද, අධිකාරීගම, අගලකුම්බුර,අගලවත්ත,Agappola, Agrapatana, Agrapatna, Akarahaduwa, Akkarawatta, Akuramboda, Akurambodwatta, Akurana, Aladeniya, Alagalla Kondagama, Alagalla Pahalagama, Alagoda, Alakagama, Alakola-anga, Alakola-ela, Alakoladeniya, Alakolamada, Alakolamaditta, Alakolawewa, Alanduwaka, Alapalawala, Alapalawela, Alawattegama, Alawattegama, Alawatugama, Alawatugoda, Alayaya, Alhentennawatta, Alkemada, Alubendiyaya, Aludeniya, Alugolla (7°5'N 80°28'E), Alugolla (7°9'N 80°31'E), Alugolla (7°40'N 80°37'E), Alupotawela, Alutgama (7°19'N 80°31'E), Alutgama (7°31'N 80°35'E), Alutgama (7°42'N 80°35'E), Alutgama (7°22'N 80°39'E), Alutgama Mahakumburegammedda, Alutnuwara, Alutnuwara Town, Alutwewa, Aluvihare, Aluvihare Colony, Aluwihare, Alwatta, Ambadeniya, Ambagahahena, Ambagamuwa (7°1'N 80°28'E), Ambagamuwa (7°18'N 80°33'E), Ambagaspitiya, Ambagastenna, Ambakumbura, Ambalapitiya, Ambale, Ambaliyadda (7°10'N 80°46'E), Ambaliyadda (7°1'N 80°54'E), Ambanella, Ambanpola, Ambanwala (7°13'N 80°31'E), Ambanwala (7°13'N 80°31'E), Ambaoruwa, Ambatalawa (6°58'N 80°30'E), Ambatalawa (7°2'N 80°40'E), Ambatenna, Ambawa, Ambawela, Ambetenna, Ambewela, Ambokka,, [PPP) [ د[Ampitiya (7°5'N 80°31'E)]], Ampitiya (7°16'N 80°39'E), Ampitiya Pallegama, Ampitiya Udagama, Amuna, Amunewala, Amunugama, Amunumulla, Amunupitiya, Amunupura, Amunupure, Amupitiya, Andagala (7°22'N 80°30'E), Andagala (7°46'N 80°31'E), Andawala, Andawela, Andideniya, Andungama Palkumbura, Andurubebila, Angammana, Angoda, Angunawala, Angunawela, Anguruwela, Anguruwella, Ankande Colony, Ankendagolla, Ankumbura, Ankumbura Pallegama, Ankumbura Udagama, Appallagoda, Arambagama, Arambegama (7°16'N 80°32'E), Arambegama (7°20'N 80°34'E), Arambepola, Aranpitiya, Arattana (7°13'N 80°34'E), Arattana (7°22'N 80°43'E), Arawwawala, Arukwatta, Aruppola, Asgeriya, Asgiriya, Aswalapitiya, Asweddunwela, Atabage, Atabage Pallegama, Atirahapitiya, Attanakumbura, Attanayakagammedda, Attaragalla, Attaragama, Attaragama Hunnana-oya, Attaragama Hunnanoya, Awulbodale
හාමුදුරුවෝ
තමාට වඩා ඉත් උසස් පිරිම්න් සඳහා සිංහල වදනකි.
තනි තරුව
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය – කුලරත්න ආරියවංශ, උපාලි ධනවලවිතාන, කේ. ඩී. කේ. ධර්මවර්ධන, චන්ද්‍රරත්න මාපිටිගම
ද්‍රවාංකය
කිසියම් ද්‍රව්‍යයක ද්‍රවාංකය යනු එම ද්‍රව්‍යය සාමාන්‍ය පීඩනයේදී ඝන අවස්ථාවේ සිට ද්‍රව අවස්ථාවට පත්වන උෂ්ණත්වයයි. ජලය සඳහා, මෙය 0 °C (32 F, 273.15 K) වේ.
සමහරක් ද්‍රව්‍යයන් හෝ අපද්‍රව්‍ය එකතු කිරීම මගින් මිශ්‍රණයක ද්‍රවාංකය වෙනස් වේ: උදාහරණයක් ලෙස, සීනි හෝ ලුනු මගින් ද්‍රවාංකය අඩු වේ, මදයසාර මගින් ද්‍රවාංකය වැඩි වේ.
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:තාපගති විද්‍යාව
E02 අධිවේගී මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
කොළඹ පිටත වටරවුම අධිවේගී මාර්ගය ) ශ්‍රී ලංකාව තුල කොළඹ  වටා ඉදි කරමින් පවතින අධිවේගී මාර්ගයයි. 29 km දගැති මාර්ගය කොළඹ–මාතර අධිවේගී මාර්ගය, කොළඹ - කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය සහ  අපේක්ෂිත කොළඹ - කුරුණෑගල අධිවේගී මාර්ගය  සමග කක්ෂීය ලෙස සම්බන්ධ කර, රථ වාහන වලට කොළඹ නගරය මග හරිමින් ගමන් කිරීමටත් එමගින් කොළඹ නගරයේ රථ වාහන තදබදය අඩු කිරීමටත් හැකිවන පරිදි ඉදි කිරීමට නියමිතය. වයාපෘතිය ජපාන ජාතයන්තර සහයෝගීතා ඒජන්සිය (JICA) මගින් සිදු කරනු ලැබේ
2009 ඔක්තොම්බර් මස ඉදිකිරීම් ඇරඹි අතර වසර තුන හමාරක් තුල ඉදි කිරීම් නිම කිරීමට නියමිතය. "AA" වර්ගයේ මාර්ග සදහා අධිවේගය අන්තර්පිවිසුම් මගින් සම්බන්ධ කිරීමට අපේක්ෂිතය. අධිවේගයේ උපරිම වේගය 80 km/h වන අතර මාර්ගය මං තීරු 4ක් සහිතව සෑදීමටත් අවශ්‍ය වූ විට එය මං තීරු 6 දක්වා වැඩි කිරීමටත් හැකි වන පරිදි මාර්ගය සැකසේ.
ඉදි කිරීම්
ඉදිකිරීම්, 2009 ඔක්තොම්බර් ඇරඹීමට අදහස් කැරූ අතර වර්ෂ තුන හමාරක් තුල ඉදි කිරීම් නිම කිරීමට නියමිතය. මෙය ශ්‍රී ලංකාව තුල ඉදිවන වැය අධිකම මාර්ගය වන අතර km ක් සදහා ඇඩො මිලියන 57 ක් වැයවනු ඇතැයි අපේක්ෂිතය
පලමු අදියර
මාර්ගයේ ඉදි කිරීම් අදියර 3 ක් යටතේ සිදු වෙයි. පලමු අදියර ලෙස කොට්ටාව සිට කඩුවෙලට 11 km ක් ඉදි කෙරේ. 2013 ජනවාරියේදී, මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරිය විසින් කියා සිටියේ නව අන්තර් පිවිසුම් මාර්ගයක් අතුරුගිරියේ පිහිටුවන බවයි
මාර්ගයේ පළමු අදියර වූ කොට්ටාව සිට කඩුවෙල දක්වා වූ කොටස, ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා විසින් 2014 මාර්තු 8 වන දිනදී ජනතා අයිතියට පත් කරන ලදී.
දෙවන අදියර
මාර්ගයේ දෙවන අදියර ලෙස කඩුවෙල සිට කඩවත දක්වා 9.8 km ඉදි කරන අතර එම කටයුතු 2012 පෙබරවාරි 18 ඇරඹීමට අපේක්ෂිතයි.
කේප් වර්ඩ්
කේප් වර්ඩ් හෝ කබෝ වර්ඩේ , නිල වශයෙන් කබෝ වර්ඩේ ජනරජය, මධ්‍යම අත්ලාන්තික් සාගරයේ පිහිටි දූපත් සමූහයක් සහ දූපත් රටකි, එය වර්ග කිලෝමීටර් 4,033 (වර්ග සැතපුම් 1,557) ක ඒකාබද්ධ භූමි ප්‍රදේශයක් සහිත ගිනිකඳු දූපත් දහයකින් සමන්විත වේ. මෙම දූපත් මහාද්වීපික අප්‍රිකාවේ බටහිර දෙසින් පිහිටි කැප්-වර්ට් සිට බටහිර දෙසින් කිලෝමීටර් 600 සහ 850 (නාවික සැතපුම් 320 සහ 460) අතර පිහිටා ඇත. කේප් වර්ඩ් දූපත්, අසෝර්ස්, කැනරි දූපත්, මැඩෙයිරා සහ සාවේජ් දූපත් සමඟින් මැකරෝනීසියාව පරිසර කලාපයේ කොටසක් වේ.
ක්‍රි.පූ. 14
ක්‍රිපූ 14 වසර යනු, එක්කෝ,   ජූලියානු දින දසුන (මූලාශ්‍ර එකිනෙකට පරස්පර වෙති, වැඩි විස්තර සඳහා අධික අවුරුදු දෝෂය බලන්න) ප්‍රකාර  බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් හෝ  සිකුරාදා දිනයකින් හෝ ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් හෝ බදාදා දිනයකින්, බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් හෝ   සිකුරාදා දිනයකින් හෝ ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දර්ශනය දක්වනු ඇත) හෝ  ප්‍රලම්බිත ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර  අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් හෝ වෙයි.
E02 අධිවේගී මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
තෙවන අදියර
2013 ජනවාරියේදී, තෙවන අදියර ලෙස කඩවත සිට කෙරවලපිටිය දක්වා 9.2 km වූ මාර්ගයේ ඉදි කිරීම් කටයුතු චීනයේ China Metallurgical Group Corporation Limited වෙත කැබිනට් අනුමැතිය සහිතව ලබා දුන් අතර ගණුදෙනුවේ වටිනාකම Rs. 66.69 බිලියන පමණ වේ.
සම්බන්ධතා
කොට්ටාව පිවිසුමේදී මාර්ගය <abbr title="Outer Circular Expressway">OCE හයි ලෙවල් මාර්ගය හා කොළඹ–මාතර අධිවේගී මාර්ගය සමග සබැදේ. අතුරැගිරියේදී එය මාලබේ - අතුරුගිරිය මාර්ගය හා ඉදි කිරීමට අපේක්ෂිත ඔරුගොඩවත්ත - අතුරුගිරිය එසවුනු මාර්ගය හා සබැදීමට නියමිතය.
කේප් වර්ඩ්
1990 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට, කේප් වර්ඩ් ස්ථාවර නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් වූ අතර අප්‍රිකාවේ වඩාත්ම සංවර්ධිත හා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක් ලෙස පවතී. ස්වභාවික සම්පත් නොමැතිකම, එහි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකය බොහෝ දුරට සේවා-අභිමුඛ වන අතර සංචාරක ව්‍යාපාරය සහ විදේශ ආයෝජන කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කරයි. එහි ජනගහනය 483,628 (2021 සංගණනයට අනුව) බොහෝ දුරට මිශ්‍ර අප්‍රිකානු සහ යුරෝපීය උරුමයන් වන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් රෝමානු කතෝලිකයින් පෘතුගීසි පාලනයේ උරුමය පිළිබිඹු කරයි. සැලකිය යුතු කේප් වර්ඩින් ඩයස්පෝරා ප්‍රජාවක් ලොව පුරා පවතී, විශේෂයෙන් එක්සත් ජනපදයේ සහ පෘතුගාලයේ, දූපත් වල වැසියන්ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි ය. කේප් වර්ඩ් අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයකි.
E02 අධිවේගී මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
සම්බන්ධතා
කඩුවෙල පිවිසුමේදී මාර්ගය <abbr title="Outer Circular Expressway">OCE ලෝ ලෙවල් මාර්ගයටත් කඩවතදී නුවර මාර්ගය හා ඉදි කිරීමට අපේක්ෂිත නුවර අධිවේගී මාර්ගය සමගත් සබැදීමට නියමිතය.
කේප් වර්ඩ්
කේප් වර්ඩ්ගේ නිල භාෂාව පෘතුගීසි වේ. එය ඉගැන්වීමේ සහ රජයේ භාෂාවයි. එය පුවත්පත්, රූපවාහිනිය සහ ගුවන් විදුලියේ ද භාවිතා වේ. පිළිගත් ජාතික භාෂාව වන්නේ ජනගහනයෙන් අතිමහත් බහුතරයක් කතා කරන කේප් වර්ඩින් ක්‍රියෝල් ය.
E02 අධිවේගී මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
සම්බන්ධතා
මතුමගල හීදි <abbr title="Outer Circular Expressway">OCE ට මීගමුව මාර්ගයත් කොළඹ - කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය කෙරවලපිටියේදීත් <abbr title="Outer Circular Expressway">OCE ට සබැදේ.
භාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:අධිවේගී මාර්ග - ශ්‍රී ලංකා
කේප් වර්ඩ්
2021 සංගණනයට අනුව වඩාත්ම ජනාකීර්ණ දූපත් වූයේ ප්‍රියා අගනුවර පිහිටා ඇති සන්තියාගෝ (269370), සාඕ විසෙන්ටේ (74016), සැන්ටෝ ඇන්ටෝ (36632), ෆෝගෝ (33519) සහ සල් (33347) ය. විශාලතම නගර වන්නේ ප්‍රියා (137868), මින්ඩෙලෝ (69013), එස්පාර්ගෝස් (24500) සහ අසෝමදා (21297).
නිරුක්තිය
රට නම් කර ඇත්තේ සෙනගාලියානු වෙරළ තීරයේ ඇති කැප්-වර්ට් අර්ධද්වීපය අනුව ය. කැප්-වර්ට් යන නම පැමිණෙන්නේ පෘතුගීසි භාෂාව වන Cabo Verde ('හරිත කේප්') වෙතින් වන අතර, එම නම පෘතුගීසි ගවේෂකයන් 1444 දී දූපත් හරහා පැමිණීමට වසර කිහිපයකට පෙර කේප් හට ලබා දුන්නේය.
2013 ඔක්තෝම්බර් 24 දින, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වෙත රටේ නියෝජිත කණ්ඩායම දැනුම් දුන්නේ, වෙනත් රටවල් තවදුරටත් එහි නිල නාමයේ කොටසක් ලෙස කබෝ වර්ඩේ හෝ කබෝ වර්ඩේ හි වෙනත් පරිවර්තන භාවිතා නොකළ යුතු බවයි: සියලුම රටවල් රටේ නිල නාමය ලෙස කබෝ වර්ඩේ ජනරජය භාවිතා කළ යුතුය. ඉංග්‍රීසි කතා කරන්නන් දූපත් සමූහය සඳහා කේප් වර්ඩ් යන නම සහ 1975 නිදහසෙන් පසු රට සඳහා භාවිතා කර ඇත. 2013 දී කේප් වර්ඩීන් රජය තීරණය කළේ එතැන් පටන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇතුළුව ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කතා කරන විට හෝ ලිවීමේදී පවා පෘතුගීසි නාමය කබෝ වර්ඩේ භාවිතා කරන බවයි.
ඉතිහාසය
නූතන කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහය මීට වසර මිලියන 40-50 කට පමණ පෙර ඉයෝසීන යුගයේදී පිහිටුවන ලදී.
යුරෝපීයයන් පැමිණීමට පෙර, කේප් වර්ඩ් දූපත් ජනාවාස නොවීය. ඒවා 1456 දී පමණ ජෙනොයිස් සහ පෘතුගීසි නාවිකයන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. පෘතුගීසි නිල වාර්තාවලට අනුව, පළමු සොයාගැනීම් සිදු කරන ලද්දේ ජෙනෝවා හි උපන් ඇන්ටෝනියෝ ද නොලි විසිනි, පසුව ඔහු පෘතුගීසි රජු වූ V වන ඇෆොන්සෝ විසින් කේප් වර්ඩ් හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. අනෙකුත් නාවිකයින් කේප් වර්ඩ් දූපත් සමූහයේ සොයාගැනීම් සඳහා දායක වූවන් ලෙස සඳහන් වන්නේ ඩියෝගෝ ඩයස්, ඩියෝගෝ ඇෆොන්සෝ, වැනේසියානු අල්විස් කැඩමස්ටෝ සහ ඩියෝගෝ ගෝමස් (ඔහුගේ සොයාගැනීමේ ගමනේදී ඇන්ටෝනියෝ ද නොලි සමඟ ගිය සහ කේප් වෙත ප්‍රථමයෙන් ගොඩ බැස්සේ තමන් යැයි ප්‍රකාශ කළ අයයි. සන්තියාගෝ හි වර්ඩින් දූපත සහ එම දූපත නම් කළ පළමු ස්ථානය).
1462 දී පෘතුගීසි පදිංචිකරුවන් සන්තියාගෝ වෙත පැමිණ රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් නමින් ජනාවාසයක් ආරම්භ කළහ. අද එය Cidade Velha ("පැරණි නගරය") ලෙස හැඳින්වේ, එය වෙනත් කේප් වර්ඩින් දූපතක (සැන්ටෝ ඇන්ටාඕ දූපතේ රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ්) එකම නමකින් යුත් නගරයකින් වෙන්කර හඳුනා ගනී. මුල් රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් නිවර්තන කලාපයේ පළමු ස්ථිර යුරෝපීය ජනාවාස විය.
16 වන සියවසේදී, මෙම දූපත් සමූහය අත්ලාන්තික් සාගරයේ වහල් වෙළඳාමෙන් සමෘද්ධිමත් විය. මුහුදු කොල්ලකරුවන් විටින් විට පෘතුගීසි ජනාවාසවලට පහර දුන්හ. ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකු වූ ෆ්‍රැන්සිස් ඩ්‍රේක් 1585 දී (එවකට) රිබෙයිරා ග්‍රෑන්ඩ් අගනුවර අයිබීරියානු සංගමයේ කොටසක් වූ විට එය දෙවරක් නෙරපා හරින ලදී. 1712 දී ප්‍රංශ ප්‍රහාරයකින් පසු, 1770 දී අගනුවර බවට පත් වූ ප්‍රායා අසල නගරයට සාපේක්ෂව නගරය වැදගත්කම අඩු විය.
19 වන ශතවර්ෂයේ වහල් වෙළඳාමේ පිරිහීම ආර්ථික අර්බුදයකට හේතු විය. කේප් වර්ඩ් හි මුල් සමෘද්ධිය සෙමෙන් අතුරුදහන් විය. කෙසේ වෙතත්, මධ්‍ය අත්ලාන්තික් සාගරයේ නැව් මංතීරුවල දූපත් පිහිටීම කේප් වර්ඩ් නැව් සදහා සැපයීම් සැපයීමට සුදුසු ස්ථානයක් බවට පත් කළේය. එහි ඇති විශිෂ්ට වරාය නිසා, සාඕ විසෙන්ටේ දූපතේ පිහිටි මින්ඩෙලෝ නගරය, 19 වැනි සියවසේදී වැදගත් වාණිජ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික එඩ්මන්ඩ් රොබට්ස් 1832 දී කේප් වර්ඩ් වෙත පැමිණියා. කේප් වර්ඩ් යනු 1832 දී HMS බීගල් සමඟ චාල්ස් ඩාවින්ගේ මුහුදු ගමනේ පළමු නැවතුම විය.
ස්වභාවික සම්පත් ස්වල්පයක් සහ පෘතුගීසීන්ගෙන් ප්‍රමාණවත් තිරසාර ආයෝජනයක් නොතිබීමත් සමඟ, පළාත් පාලන ආයතනවලට වැඩි ස්වයං පාලනයක් ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කළ යටත් විජිත ස්වාමිවරුන් කෙරෙහි පුරවැසියන් වඩ වඩාත් අතෘප්තිමත් විය. 1951 දී පෘතුගාලය, වර්ධනය වන ජාතිකවාදය මොට කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස කේප් වර්ඩ් හි තත්ත්වය යටත් විජිතයක සිට එතෙර පළාතක් දක්වා වෙනස් කළේය. 1956 දී අමිල්කාර් කබ්රාල් සහ සෙසු කේප් වර්ඩියන් සහ ගිනියානුවන් පිරිසක් (පෘතුගීසි ගිනියාවේ) ගිනියාවේ සහ කේප් වර්ඩ් (PAIGC) නිදහස සඳහා වූ රහසිගත අප්‍රිකානු පක්ෂය සංවිධානය කළහ. එය කේප් වර්ඩ් සහ පෘතුගීසි ගිනියාවේ ආර්ථික, සමාජීය සහ දේශපාලනික තත්ත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීම ඉල්ලා සිටි අතර ජාතීන් දෙකේ නිදහස් ව්‍යාපාරයේ පදනම විය. 1960 දී එහි මූලස්ථානය ගිනියාවේ කොනක්‍රි වෙත ගෙන යමින්, 1961 දී පෘතුගාලයට එරෙහිව PAIGC සන්නද්ධ කැරැල්ලක් දියත් කළේය. කඩාකප්පල්කාරී ක්‍රියාවන් අවසානයේ පෘතුගීසි ගිනියාවේ යුද්ධයක් දක්වා වර්ධනය වූ අතර එය පෘතුගීසි සහ අප්‍රිකානු භටයින් 35,000කට එරෙහිව සෝවියට් කඳවුරේ සහය ලබන PAIGC සොල්දාදුවන් 10,000ක් ප්‍රහාර එල්ල කළේය.
1972 වන විට, PAIGC පෘතුගීසි භටයන් සිටියද පෘතුගීසි ගිනියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ පාලනය කළ නමුත් සංවිධානය කේප් වර්ඩ් හි පෘතුගීසි පාලනය කඩාකප්පල් කිරීමට උත්සාහ කළේ නැත. පෘතුගීසි ගිනියාව 1973 දී නිදහස ප්‍රකාශ කළ අතර 1974 දී ජූර් නිදහස ලබා දෙන ලදී. 1973 දී ඝාතනය කරන ලද අමිල්කාර් කබ්රාල් විසින් මුලින් මෙහෙයවන ලද අංකුර නිදහස් ව්‍යාපාරයක් - ඔහුගේ අර්ධ සොහොයුරා වන ලුයිස් කබ්රාල් වෙත ගොස් 1975 දී දූපත් සමූහය සඳහා නිදහස ලබා ගත්තේය.
ටර්බෝ ජනකය
ටර්බෝ උත්පාදක කට්ටලයක් හෝ ටර්බයින් උත්පාදක කට්ටලයක් යනු විදුලි බලය උත්පාදනය සඳහා වේගයෙන් ධාවනය වන විදුලි ජනක යන්ත්‍රයකට සම්බන්ධ කර ඇති වාෂ්ප ටර්බයිනය හෝ ගෑස් ටර්බයින පතුවළ සංයෝගයකි. විශාල වාෂ්ප බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ටර්බෝ උත්පාදක යන්ත්‍ර මගින් ලෝකයේ විදුලියෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සපයන අතර වාෂ්ප බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ටර්බෝ විදුලි නැව් ද භාවිතා කරයි.
ප්‍රවර්ගය:විදුලි ජනක ප්‍රවර්ගය:ටර්බයින
Sanija Dulmika
පින්නවල
අප්‍රිකානු අලියා(වර්ගීකරණය)
පින්නවල පින්නවල අලි අනාථාගාරය
පාලම්
thumb|right|250px|දැනට ලෝකයේ පවතින විශාලතම අවලම්බන පාලම වන [[ජපානය|ජපානයේ අකාෂි කයික්යෝ පාලම.]] පාලමක් යනු,  ජල ස්කන්ධයක්, නිම්නයක්, හෝ මාර්ගයක් වැනි භෞතික බාධකයක් පරායණය කෙරුමට තැනෙමින් එම බාධකය හරහා ගමනය සැලසීම සඳහා භාවිතා වන ව්‍යුහයකි
නෙබුකැඩ්නෙසර් II
නෙබුකැඩ්නෙසර් II (ܢܵܒܘܼ ܟܘܼܕܘܼܪܝܼ ܐܘܼܨܘܼܪ; Nəḇūḵaḏneṣṣar; පුරාතන ග්‍රීක: Ναβουχοδονόσωρ Naboukhodonósôr; අරාබි: نِبُوخَذنِصَّر nibūḫaḏniṣṣar; ක්‍රි.පූ. 634 – ක්‍රි.පූ. 562 පමණ) යනු ක්‍රි.පූ. 605 – 562 පමණ කාලයේ රාජ්‍ය කළ නව-බැබිලෝනියානු අධිරාජ්‍යයේ කැල්ඩියන් රජ කෙනෙකි. බැබිලෝනියාවේ එල්ලෙන උද්‍යාන ඉදිකිරීම මෙන්ම ජෙරුසලමේ දේවස්ථානය විනාශ කිරීම ද සිදුකළේ ඔහු විසින් යැයි සැලකේ. ඔහු පිළිබඳ ඩැනියෙල්ගේ ග්‍රන්ථය සහ බයිබලයේ පොත් කිහිපයක ද සඳහන් වේ.
අක්කාඩියානු නමක් වන නබූ-කුඩුරි-උසර් යන්නෙහි අර්ථය "නබු නබු දෙවියනි, මගේ පළමු පුත්‍රයා රැකගන්න" යන්නයි. මාර්ඩුක් දෙවියන්ගේ පුත්‍රයා වන නබු බැබිලෝනියානු ප්‍රඥාවේ දේවතාවා ද වේ. අභිලේඛනයක නෙබුකැඩ්නෙසර් තමන්ට ආමන්ත්‍රණය කොටගෙන ඇත්තේ නබුගේ "ආදරණීයයා" සහ "ප්‍රියතමයා" යන නාමයෙනි. මුලින් ඔහුගේ නම "නබු, මාගේ කුඩුරු රැකගන්න" ලෙස වරදවා අර්ථ දක්වා තිබිණි. එවිට කුඩුරු යනු දේපළවල අභිලේඛිත පාෂාණමය ඔප්පුවක් බඳු දෙයකි. කෙසේනමුත් පාලකයාගේ නමෙහි යෙදෙන විට කුඩුරු යන්නෙන් ආසන්න වශයෙන් "පළමුව උප්න පුත්‍රයා" හෝ "වැඩිමහල්ම පුත්‍රයා" යන්න අරුත් ගැන්වේ. හීබෲ නාමයේ ප්‍රභේද අතරට සහ  (Nəḇuḵaḏreṣṣar) යන නම් ද ඇතුළත් වේ. ඔහුව බඛාත් නසර් යනුවෙන් ද හැඳින්වෙන අතර එහි අර්ථය "දෛවය ජයගන්නා" යන්නයි.
සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය
පැරණි ඩොනමෝර් ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ පත්වූ ඇමති මණ්ඩලය විසින් 1943 දී සකස්කළ සංදේශ සඳහා සුළු ජාතීන් දැඩි විරෝදය පළකරමින් කියා සිටියේ අදහස් දැක්වීමේ අවස්ථාව තමන්ට ද ලබාදෙන ලෙසයි. එහි ප්‍රතිඑලයක් වශයෙන් 1944 දී ලංකාවේ සියලුම සුළු ජාතීන් සහ සියලුම පක්ෂ වල අදහස් විමසීම සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය රජය විසින් කොමිසමක් පත්කර එවන ලදී. නමුත් මෙම කොමිසම සඳහා එකල මෙරට සිටි අමාත්‍ය මණ්ඩලය විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කළහ. මෙම කොමිසම ඉදිරියේ සාක්ෂි දීම සිංහල නායකයින් සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලය විසින් ප්‍රතිෂේප කරන ලදී. කෙසේ වෙතත් එවකට රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සභාපති වූ ඩී.එස්. සේනානායක මහතා පෞද්ගලිකව යම් කරුණු පිලිබඳ සාකච්ජා කරන ලදී. මේ සමගම සුළු ජාතීහු බොහෝ දෙනෙක් මෙම කොමිසම ඉදිරියේ සාක්ෂි දුන්හ.
කොමිසම
එංගලන්තයේ කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයේ ඇමතිවරයෙකු වූ සෝල්බරි සාමි ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් සර් ෆෙඩ්රික් රීස් සහ සර් ෆෙඩ්රික් රෝස් ගෙන් සමන්විත කමිටුවකි.
නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය
මේ අතර සුළු ජාතීන් සඳහා පත්කළ මන්ත්‍රී වරු හයදෙනා අගමැති තුමාගේ උපදෙස් පරිදි ආණ්ඩුකාර තුමා විසින් පත් කරන ලදී. එකල දේශීය කටයුතු සම්බන්ධව පුර්ණ බලතල නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයට හිමි විය. මුදල්, අධිකරණ සහ රාජ්‍ය සේවාවන් පිලිබඳ බලතල ද එම මණ්ඩලයම සතු විය. මේ අතර ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු පිලිබඳ බලතල තවදුරටත් ආණ්ඩුකාරවරයා සතු විය.
ජන්ද කොට්ඨාශ වෙන්කිරීමේදී සීමාවන් වුයේ වර්ග සැතපුම් 1000 හෝ ජනගහනය 75000 යන දෙකෙන් එකකට අනුව වෙන්කළ යුතු බවය. 1947 ට පෙර එම ආණ්ඩු ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නම් පක්ෂ ක්‍රමයක් අවශ්‍ය වූ බව ආණ්ඩුකාරතුමා තීරණය කල බැවින් එක්සත් ජාතික පක්ෂය බිහිවිය.
ලක්බිම
ලක්බිම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සතිපතා ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන පුද්ගලික සිංහල භාෂා පුවත්පතක් වේ. පුවත්පත 1994 වර්ෂයේ පිහිටුවන ලද්දකි.
සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය
නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය
මේ වනවිට ලංකා සම සමාජ පක්ෂය, කොමිනියුස්ට් පක්ෂය සහ ද්‍රවිඩ සංගමය, පක්ෂ වශයෙන් බිහිවී තිබිණි.
කොමිනියුස්ට් පක්ෂය - 1943 දී සම සමාජ පක්ෂයෙන් කැඩී දොස්තර වික්‍රමසිංහ, ඇම්.ජී. මැන්දිස් සහ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පීටර් කෙනමන් සමග පිහිටුවනු ලැබීය
එක්සත් ජාතික පක්ෂය - ඩී.එස්. සේනානායක, එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක විසින් පිහිටුවනු ලැබීය.
උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය (සෙනෙට් සභාව)
එකල පාර්ලිමේන්තුව නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සහ සෙනෙට් සභාව යන මණ්ඩල දෙකින් සැදිණි. සෙනෙට් මණ්ඩලය, උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය ලෙසද හැඳින්වූ අතර එය මන්ත්‍රී වරු 30 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. මෙයින් 15 දෙනෙකු, අගමැති තුමාගේ උපදෙස් පරිදි ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කල අතර ඉතිරි 15 දෙනා නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය විසින් පත් කරන ලදී. සෙනෙට් සභිකයෙකු වීම සඳහා විවිධ අංශ වල දැනුම ඇති විද්වතුන් පමණක් පත් කරන ලදී. මෙයට හේතුව ව්‍යවස්ථා සම්පාදනයේදී උපදෙස් ලබාගැනීම සඳහායි. මුදල් පනත පිලිබඳ කිසිදු අයිතියක් මොවුන් හට නොතිබිණි.
සෙනෙට් සභිකයෙකු වීම සඳහා අවශ්‍ය සුදුසුකම්:
1935 දී බුරුමයට හදුන්වාදී තිබූ සෙනෙට් මණ්ඩලය ආදර්ශයට ගනිමින් මෙරටට මෙම සෙනෙට් මණ්ඩලය හදුන්වාදී තිබේ..
අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා
සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමය යටතේ අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමාගේ බලතල සීමා සහිත විය. නමුත් 1947 දී පුර්ණ ස්වරාජ තත්වයක් ලංකාවට ලබා නොදී ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු පිලිබඳ වගකීම තව දුරටත් ඔහු සතු විය. කැබිනට් මණ්ඩලයේ නායකත්වය අගමැති තුමා යටතට පත්වූ නිසා අග්‍රාණ්ඩුකාරතුමා ට අගමැති තුමාගේ උපදෙස් පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදු විය.
පරිශීලන
නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව
ෂානිවාර් වාඩා
ෂානිවාර්වාඩා (ෂනිවාරවාඩා) යනු ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍රයේ පූනේ නගරයේ පිහිටි බලකොටුවකි. 1732දී ඉදිවූ මෙය, 1818 තෙක්ම මරාඨ අධිරාජ්‍යයේ පේෂ්වාවරුන්ගේ ආසනයව පැවතිණි. 1818දී තෙවන ඇංග්ලෝ-මරාඨ යුද්ධයේ දී බ්‍රිතාන්‍ය නැගෙනහිර ඉන්දියානු වෙළඳ සමාගම යටතට පත් විය. මරාඨ අධිරාජ්‍යයේ නැගීමත් සමග, මෙම මාලිගය 18වන සියවසේ ඉන්දියානු දේශපාලනයේ කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත් විය.
1828දී විස්තර කළ නොහැකි අයුරින් අයුරින් ඇතිවූ ගින්නක් හේතුවෙන් මෙම බලකොටුවේ විශාල ප්‍රදේශයක් විනාශ විය. නමුත් ශේෂව ඇති නටබුන් සංචාරක ආකර්ෂණයක් බවට පත්ව ඇත.
දයාන් ජයතිලක
ආචාර්ය දයාන් ජයතිලක ශ්‍රී ලංකාවේ තානාපති නිළධාරියෙකි.එමෙන්ම ඔහු ප්‍රවීන දේශපාලන විචාරකයෙකු මෙන්ම කතෘ වරයෙකුද වේ.ඔහු ප්‍රංශයේ හිටපු ලංකා තානාපතිවරයාය.1988-1989 කාලයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම මෙන්ම අවසාන උතුරු-නැගෙනහිර පළාත් සභාවේ තරුණ කටයුතු පිළිබඳ අමාත්‍යවරයාද විය.එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ජිනීවාහි 2007 සිට 2009 දක්වා කාලයේ සිටි නිත්‍ය නියෝජිතයාද වූයේ ඔහුය.
අධ්‍යාපනය
ආචාර්ය දයාන් ජයතිලක ඔහුගේ කොළඹ ශාන්ත ජෝශප් විද්‍යලයේ ආදි සිසුවෙකි.පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ඔහු දේශපාලන විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රථම පන්තියේ උපාධියක් ලබා ඉන් පසු කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන්ද අධ්‍යාපනය ලබා ඇත.ආචාර්ය උපාධිය ඹ්ස්ට්‍රේලියාවේ බ්‍රිස්බේන්හි විශ්ව විද්‍යාලයකින් සම්පූර්ණකර ඇත.
දේව පාද නිවාස සැලසුම්
දේව පාද නිවාස සැලසුම්
එම්අයි6
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය බුද්ධිතොරතුරු කාර්යාංශ
ආසවනය
thumb|350px‎|පරීක්ෂණාගාර ආසවන උපකරණ ඇටවුම 1. තාපන මූලාශ්‍රය : 2. නිසල ආසවන හැලිය : 3.  නිසල ආසවන හිස, 4. උෂ්ණත්වමානය / තාපාංකය තෙක්  : 5 . කන්ඩෙන්සරය : 6. සිසිල් ජලය ඇතුළු කිරීම : 7. සිසිල් ජලය පිට කිරීම : 8. ආස්‍රැතය ලබා ගන්නා ප්ලාස්කුව : 9. වාෂ්ප / වායු ඇත්දොර : 10. ආසවන ග්‍රාහකය : 11. තාප පාලකය : 12. මන්තන වේග පාලකය : 13. මන්තය / තාප පාලකය : 14. තාපන ඔරුව (වැලි හෝ තෙල්) 15.කැලතුම් උපකරණ හිද ,කාන්දම්වල , ගැස්සෙමින් නටනා ගැටි හෝ යාන්ත්‍රික කලතනයෙන් : 16. සිසිලන ඔරුවක්.
ආසවනය යනු නටන හෝ පැසෙන ද්‍රව මිශ්‍රණයක සංඝටකයන්හී වාෂ්පශීලිතාවයන් ගේ වෙනස්කම් මත පදනම්ව ක්‍රියාත්මක වන මිශ්‍රණ වෙන් කිරීමේ   ක්‍රමයකි. ආසවනය, ඒකක ක්‍රියාවලියක්, හෝ භෞතික විභේදන ක්‍රියාවලියක් වන අතර, රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක් නොවේ.
ආසවනයේ භාවිතයන්
ආසවනයේ භාවිතයන් රළු වශයෙන් ප්‍රධාන කොටස් 4කට බෙදා දැක්විය හැක. ඒවා නම් පරීක්ෂණාගාර මිනුමක් ලෙස, කාර්මික ආසවනය , බෙහෙත් ආසවනය මගින් සුවඳ විලවුන්වලට හා ඖෂධවලට හා ආහාර සැකසුමේ දී වේ. පසුව සදහන් කළ දෙක පෙර සඳහන් කළ භාවිතයන් දෙක මෙන් පවිත්‍රකරණයට ලක් නොකරන ක්‍රම‍වේදයක් වන අතර සියළු වාෂ්පශීලී ආස්‍රැතයට මුල් ද්‍රාවණයෙන් ලබා ගනී.
පරීක්ෂණාගාර පරිමාණයේ හා කාර්මික පරිමාණයේ ආසවනයන්හි ප්‍රධානතම වෙනස නම් පරීක්ෂණාගාර ආසවනය කාණ්ඩ වශයෙන්  සිදු කරයි. නමුත් කාර්මික ආසවනය ‍නොනැවතී සිදු කරයි. කාණ්ඩ ආසවනයේ දී ආසවන ප්‍රභවය ආසවනය වූ සංයෝග හා ආස්‍රැතය අසාවන ක්‍රියාවලියේදී නිරතුරුව වෙනස් වේ. කාණ්ඩ ආසවනයේදී ආසවකය පිරුණු මිශ්‍රණයක් විශාල ප්‍රමාණවලින් එවීමට සළස්වයි. පසුව එය කුඩා කොටස්වලට කැඩුණු පසු වාෂ්පශීලීම සංයෝගයේ සිට අඩු වාෂ්පශීලීතාවයෙන් යුත් සංයෝගය වෙන් කර ගනී. (ඉතිරිවන සංයෝගය වාෂ්පශීලීතාව අවම හෝ වාෂ්පශීලී නොවන සංයෝගයකි) පතුලේ ඉතිරි වන වාෂ්පශීලීතාව‍යෙන් අඩුම සංයෝගය අවසානයේ දී එකතු කර ගනී. අසාවකය නැවත වෙනස් කරමින් ක්‍රියාවලිය නැවත ක්‍රියාත්මක වේ.
සන්තතික ආසවන ක්‍රියාවලියේ දී ආරම්භක ප්‍රභව, වාෂ්පය හා ආස්‍රැතය නියත සංයුතියක පවත්වා ගනී. මේ සදහා පරිස්සමෙන් ආරම්භක පරිස්සමින් ආරම්භක ප්‍රභවය නැවත පුරවමින් කැඩුණු සංයෝග වන වාෂ්පය හා ද්‍රවය පද්ධතියෙන් ඉවත් කරයි. මෙය සාර්ථක විභේදනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් පාලනය කිරීමට හේතු වේ.
අනෙක් අවස්ථාවල රවුල්ගේ හා වොල්ටන්ගේ නියමවලින් අපගමන දක්වයි. ප්‍රසිද්ධතම අපගමන පෙන්වනු ලබන්නේ එතනෝල් හා ජලය මිශ්‍රණයයි. මෙම ‍මිශ්‍රණය එක්ව ගෙන රත් කළ විට ඇසයොට්‍රෝපයක් නිර්මාණය වන අතර එම මිශ්‍රණයේ තාපාංකය සංරචක දෙකෙහිම තාපාංකවලට වඩා අඩු අගයක් පෙන්වයි. සැබැවින්ම සියළු ද්‍රවණ මිශ්‍ර කර රත් කළ විට ඇසයෝට්‍රෝෆික හැසිරීමක් පෙන්වයි. මෙසේ හැසිරීම් පෙන්වන සංයෝග සඳහා සංඛ්‍යාත්මක ගණය කිරීමේ ක්‍රම තිබුණ ද මේවායේ හැසිරීම් අනුමාන කිරීමට ඇති එකම ක්‍රමය වන්නේ වාෂ්ප - ද්‍රව සමතුලිත දත්ත පමණි.
තාපාංකය
thumb|ඩොමිනිකානු රාජ්‍යයේ උතුරා නටන විල කිසියම් ද්‍රව්‍යයක තාපාංකය යනු එම ද්‍රවය නටන උෂ්ණත්වය හෝ වේගවත් වාෂ්පීකරණ තත්වයකට ඇතුල් වන උෂ්ණත්වය වේ. පිරිසිදු ජලය සඳහා මෙය 100°C හෙවත් 212°F වේ. තාපාංකය යනු ලබන්නේ ද්‍රවයේ සංශුද්ධ වාෂ්ප පීඩනය එක් වායුගෝල පීඩනයකට (1 atm) සමානවන විට පවතින උෂ්ණත්වයයි.
ආසවනය
ආසවනයේ භාවිතයන්
ආසවනයෙන් පමණක් මිශ්‍රණයක් පිරිසිදු කිරීම සිදු නොවන්නකි. මෙය වීමට සංරචක මිශ්‍රණය තුළ ශූන්‍ය ආංශික පීඩනයක් පැවතිය යුතුවේ. අති සංශුද්ධ - ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීමට අරමුණු වේ. මේ වෙනත් රසායනික වෙන් කිරීමේ ක්‍රියාවලි අනුගමනය කළ යුතු වේ.
තාපාංකය
තාපාංක කිහිප ආකාරයකින් වෙනස් කළ හැක. ද්‍රවයට වෙනත් ද්‍රව්‍ය එකතු කිරීම මගින් සාමාන්‍යයෙන් තාපාංකය වෙනස් වේ. එමෙන්ම ද්‍රවයේ පීඩනය වෙනස් කිරීම මගින්ද තාපාංකය වෙනස් වේ.
ආසවනය
ඛාණ්ඩ ආසවනය
thumb|350px‎
පරිපූර්ණ වාෂ්පශීලී A හා B (A හි වාෂ්පශීලීතාවය වැඩිය තාපාංකය අඩු අගයකි) සංයෝග මිශ්‍රණය එම මිශ්‍රණය එහි වාෂ්පය එන තෙක් ඛාණ්ඩ ආසවනය රත් කරයි. (මුල් කොටස්වල මෙය වචනයෙන් විස්තර කොට ඇත) වාෂ්පයේ A හා B අතර අනුපාතය ද්‍රවයේ A හා B අතර අනුපාතයෙන් වෙනස් විය හැක. ද්‍රව මිශ්‍රණයේ A හා B අතර අනුපාතය එය පිළියෙල කළ අයුරු මත රදා පවතී. වඩාත් වාෂ්පය සංයෝගයෙන් වාෂ්පය සාරවත් වේ. (රවුල්ගේ නියමයට අනුව) කන්ඩෙන්සරය තුළින් වාෂ්පය යමින් පද්ධතියෙන් ඉවත් වේ. මෙයින් පෙනී යන්නේ ඉතිරි වන ද්‍රාවණයේ සංයුතියෙන් වෙනස් වන බවයි. (B ගෙන් වඩාත් සාර වේ)
තාපාංකය
සීනි, ලුණු හෝ වෙනත් අපද්‍රව්‍යය ජලයට එකතු කළ විට සාමාන්‍යයෙන් තාපාංකය ඉහළ වනු ඇත. ඇල්කොහොල් (මධ්‍යසාර) එකතු කිරීමෙන් තාපාංකය අඩු කර ගත හැකිය.
ආසවනය
ඛාණ්ඩ ආසවනය
ප්‍රතිඵලය වනුයේ ද්‍ර‍ාවණය තුළ ද්‍රාවණ මිශ්‍රණයේ අනුපාතය වෙනස් වී වඩාත් B ගෙන් ද්‍රාවණය සාරවත් වීමයි. මෙය ද්‍රව මිශ්‍රණයේ තාපාංකය ඉහළ යැවී‍මට හේතු වේ. වාෂ්ප මිශ්‍රණයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීමට ද හේතු වේ.
පරිසමාප්ත ආසවන ආකෘතිය
ද්‍රවයක් නටනු ලබන්නේ ද්‍රවයේ වාෂ්ප පීඩනය අවට පරිසරයේ පීඩනයට සමාන වන උෂ්ණත්වයේදීය. සාමාන්‍ය තාපාංකය යනු විශේෂ අවස්ථාවක් එනම් වාෂ්ප පීඩනය හා අවට වායුගෝලීය පීඩන සමාන වූ අවස්ථාවයි. බදුනක් තුළ ද්‍රවයක පීඩනය වායුගෝලීය පීඩනයට වඩා අඩු නම් එය සාමාන්‍ය තාපාංකයට වඩා අඩු උෂ්ණත්වයකදී නටන අතර බදුනක් තුළ ඇති ද්‍රවයක පීඩනය වායුගෝලීය පීඩනයට වඩා වැඩි නම් සාමාන්‍ය තාපාංකයට වඩා වැඩි උෂ්ණත්වයකදී නටයි. ද්‍රාවණ මිශ්‍රණයක් ගෙන එයට දුන් පීඩනයක් යටතේ නැටවූ විට අදාල සංයෝගය පමණක් තාපාංකයේදී දුන් පීඩනයට අනුව වාෂ්ප වූ විට එකතු කිරීමේ ක්‍රමයක් පොදු වැරදි වැටහීමක් තිබුණි. නමුත් මෙය පරිසමාප්ත පද්ධතියක පවා සිදු නොවන්නකි. පරිසමාප්ත ආසවන අකෘතිය පාලනය වන්නේ රවුල්ගේ නියමය හා ඩොල්ටන්ගේ නියමයයි.
රවුල්ගේ නියමයෙන් පෙන්වනු ලබන්නේ සංරචකයක් මුළු වාෂ්ප පීඩනයට දක්වන දායකත්වය එහි ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත් විට එය සංශුද්ධව ඇති විට දක්වන පීඩනය වේ. සංරචකයක් තවත් සංරචකය වාෂ්ප පීඩනයම වූවොත් හෝ සංරචකයක වාෂ්පශීලීතාව මිශ්‍රණය තුළ එහි ප්‍රතිශතය මත රදා පැවතුණහොත් නියමයට එකග නොවේ.
කතෝලික සභාව
කතෝලික සභාව හෙවත් රෝමානු කතෝලික සභාව, 2019 වන විට ලොව පුරා බව්තීස්ම වූ කතෝලිකයන් බිලියන 1.3ක් සිටින ලොව විශාලතම ක්‍රිස්තියානි සභාව වේ. ලොව පැරණිතම සහ විශාලතම අවිච්ඡින්නව ක්‍රියාත්මක වන ජාත්‍යන්තර ආයතනය වන අතර එය බටහිර ශිෂ්ටාචාරයේ ඉතිහාසය සහ සංවර්ධනයෙහි ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. කතෝලික සභාව, ලතින් සභාව සහ පෙරදිග කතෝලික සභා 23 ක් ඇතුළුව sui iuris සභා 24 කින් සමන්විත වන අතර ඒවා ලොව පුරා පිහිටි රදගුරු පදවි සහ eparchies 3,500 කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් සමන්විත වේ. රෝමයේ බිෂොප්වරයා වන පාප්තුමා සභාව ප්‍රධානියා වේ. ශුද්ධාසනය ලෙස හැඳින්වෙන රෝමයේ රදගුරු පදවිය සභාවේ මධ්‍යම පාලන අධිකාරිය වේ. ශුද්ධාසනයේ පරිපාලන ආයතනය, රෝමානු කියුරියාව ලෙස හදුන්වන අතර, එහි ප්‍රධාන කාර්යාල ඇත්තේ ඉතාලියේ රෝමයේ කුඩා පරිවාර භූමියක් වන වතිකානු නගරයේ වන අතර, එහි රාජ්‍ය නායකයාද පාප්තුමා වේ.
ආසවනය
පරිසමාප්ත ආසවන ආකෘතිය
ඩෝල්ටන්ගේ නියමයෙන් පෙන්වනු ලබන්නේ මුළු වාෂ්ප පීඩනය සංරචක එක එකක් ලෙස ගත් කළ දක්වන වාෂ්ප පීඩනයන්ගේ ඓක්‍යය බවයි. බහු සංරචක ද්‍රාවණයක් රත් කළ විට එක් එක් සංරචකයන්ගේ වාෂ්ප පීඩනයන් ඉහළ යයි. මෙලෙස මුළු වාෂ්ප පීඩනය ඉහළ යයි. මෙලෙස පීඩනය වැඩිවී අවට වාය‍ුගෝලයේ පීඩනය දක්වා ළගා වූ විට මිශ්‍රණය නැටීමට පටන් ගනී. ද්‍රාවණය නැටීමට ‍පටන් ගැනීමෙන් පසු ද්‍රාවණයෙන් විශාල වශයෙන් වාෂ්පය නිකුත් වීමට පටන් ගනී. අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් ද්‍රාව්‍ය මිශ්‍රණයකට දුන් පීඩනයකට ඇත්තේ එක් තාපාංකයක් බව සදහන් කරගන්න.
කතෝලික සභාව
කතෝලික ධර්මයේ මූලික විශ්වාසයන් නයිසීයානු විශ්වාස ලක්ශනයේ දක්නට ලැබේ. කතෝලික සභාව ස්ථාපිත කරනු ලැබුවේ ජේසුස් ක්‍රිස්තුන් වහන්සේ විසිනි. තවද කතෝලික සභාව එහි බිශොප්වරුන් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ ප්‍රේරිතයන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයින් වන අතර, පාප් වහන්සේ ජේසුස් ක්‍රිස්තුස් විසින් ප්‍රමුඛත්වය ලබා දුන් ශුද්ධ වූ පේදුරු තුමන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වේ. එය ප්‍රේරිතයන් විසින් ඉගැන්වූ මුල් ක්‍රිස්තියානි ඇදහිල්ල ක්‍රියාවට නංවන අතර, ශුද්ධ ලියවිල්ල සහ පූජනීය සම්ප්‍රදාය(ජීවන සභා සම්ප්‍රදාය) හරහා ඇදහිල්ල නොවරදින ලෙස ආරක්ෂා කරන අතර, සභා ගුරු අධිකාරීත්වය හරහා නොවරදිනසුලු ලෙස අර්ථකථනය කරයි.
ආසවනය
පරිසමාප්ත ආසවන ආකෘතිය
පරිසමාප්ත ආකෘතිය රසායනික වශයෙන් ද්‍රව්‍යයන් සම්බන්ධයෙන් නිවැරදි වේ. ඒවා නම් බෙන්සීන් හා ටොලුයීන් වැනි ඒවාය. මෙමගින් වාෂ්පය තුළ A:B සංයුතිය වෙනස් වීමට ද හේතුවේ. (ආසවනය ක්‍රියාත්මකවත්ම B හි වායුමය කලාපයේ වැඩිවීමක් දක්නට ඇත. මෙය ආස්‍රැතයේ A:B අනුපාතය වෙනස්වත්ම පවතින වෙනස විශාල ‍නම් (සාමාන්‍යයෙන් තාපාංකවල වෙනස සලකා බලයි.) ආරම්භක මිශ්‍රණය A ගෙන් සාරවත් අතර ආසවනය කළ පසු A ආසවනය වී අවසන් වන අතර නටන ද්‍රාවණය B සංරචකයෙන් සාරවත් වේ.
සන්තතික ආසවනය
සන්තතික ආසවනය යනු ආසවන මිශ්‍රණයක් නොකඩවා සපයමින් වෙන්වන සංරචක පිටාර ප්‍රවාහ ලෙස ඉවත් කරමින් ඉදිරියට යන ක්‍රියාවලියකි. සන්තතික ආසවනයක් අඩුම වශයෙන් ප්‍රතිදාන දෙකක් වන් නිෂ්පාදනය කරයි. වාෂ්පශීලී ආස්‍රැත සංරචකය, තාපාංකයේදී වාෂ්ප වූ වාෂ්පය එකතු කරගෙන ද්‍රවය දක්වා සාන්ද්‍ර කොටගත් ද්‍රවයෙන් අන්තර්ගතය. සෑම විටම පතුලේ සංරචකයක් (ඉතිරිව) තිබෙන අතර එය වාෂ්පශීලිතාවයෙන් අඩුවන අතර සාන්ද්‍ර කළ වාෂ්පයක් ලෙස එය එකතු කර නොගනී.
කතෝලික සභාව
එහි සක්‍රමේන්තු හතෙන්, දිව්‍ය සත්ප්‍රසාදය ප්‍රධාන එක වන අතර, එය දිව්‍ය පූජාවේදී පවත්වනු ලැබේ. කතෝලික සභාව උගන්වන්නේ පියතුමෙකු විසින් කැප කිරීම තුළින් පූජා කරන පූප සහ වයින් ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ ශරීරය හා රුධිරය බවට පත්වන බවයි. කතෝලික සභාව තුළ මරිය තුමිය සදාකාලික කන්‍යාවක්, දෙවියන්ගේ මව සහ ස්වර්ගයේ රැජින ලෙස ගෞරවයට පාත්‍ර වේ. තව ඇය එතෙක් මෙතෙක් හා මතුවටත් පහල වූ ශ්‍රේෂ්ඨතම කාන්තාව ලෙසද ඉහළ ගෞරවයක් ලබා දෙයි. කතෝලික සමාජ ඉගැන්වීම් මගින් දයාවේ ශාරීරික හා අධ්‍යාත්මික ක්‍රියාවන් තුළින් රෝගීන්, දුප්පතුන් සහ පීඩිතයන් සඳහා ස්වේච්ඡා සහයෝගයක් ලබාදීමට ජනතාව මෙහෙයවයි. කතෝලික සභාව ලොව පුරා කතෝලික පාසල්, විශ්ව විද්‍යාල සහ විද්‍යාල, රෝහල් සහ අනාථ නිවාස දහස් ගණනක් ක්‍රියාත්මක කරන අතර ලොව විශාලතම රාජ්‍ය නොවන අධ්‍යාපන සහ සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නා වේ. එහි අනෙකුත් සමාජ සේවා අතර බොහෝ පුණ්‍ය සහ මානුෂීය සංවිධාන වේ.
ආසවනය
පොදුවේ ලබා ඇති දියුණු වීම්
ඛාණ්ඩ සන්තතික යන ආසවන ක්‍රියාවලි 2 හිම ආසවන ප්ලාස්කුවට ඉහළින් විභාජක කුළුණක් සවි කිරීමෙන් කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි කළ හැක. විභාජක කුළුණ මගින් වාෂ්පය විශාල ප්‍රදේශයක ගැටෙමින් ඝනීභූත වීමට හැකියාව ලැබීමෙන් විභේදන ක්‍රියාවලිය දියුණු වේ. සමතුලිතතාවයට එළඹීමට ගතවන කාලය වැඩි කිරීම මගින් ද උදව් සැලසේ. විභාජක කුළුන ද්විතීක පද්ධතිවලින් ද සමන්විත විය හැක. (බදුන් හෝ තැටි) ඒවායින් නටන ද්‍රව මිශ්‍රණවලින් සාරවත්ව ඒවායේ වාෂ්ප - ද්‍රව සමතුලිතතාවයන් පැවතීම උපකාරී වේ.
කතෝලික සභාව
කතෝලික සභාව බටහිර දර්ශනය, සංස්කෘතිය, කලාව, සංගීතය සහ විද්‍යාව කෙරෙහි ගැඹුරින් බලපා ඇත. කතෝලිකයන් ලොව පුරා සක්‍රීයව විවිධ කටයුතු වල නිරත වන අතර, 20 වන සියවසේ සිට, බහුතරයක් දකුණු අර්ධගෝලයේ වාසය කරයි. ක්‍රි.ව. 1054දී මහා සභා භේදයෙන් පසුව පෙරදිග ඕතඩොක්ස් සභාව, කතෝලික සභාවෙන් වෙන් වූ අතර, විශේෂයෙන් පාප්තුමාගේ අධිකාරය ප්‍රතික්ශේප කළේය. ක්‍රි.ව. 431 දී එපීසස් කවුන්සිලයට පසුව පෙරදිග සභාවද(Church of the East), ක්‍රි.ව. 451 දී කැල්සිඩෝන් මන්ත්‍රණ සභාවට පසුව ඔරියන්ටල් ඕර්තඩොක්ස් සභාවද කතෝලික සභාවෙන් වෙන් වී ගියේය. ඒ ජේසුස් වහන්සේගේ ස්වභාවයන් සම්බන්ධයෙන් පැන නැගුන මත භේද නිසාය. ආසන්න වශයෙන් මිලියන 18 ක ඒකාබද්ධ සාමාජිකත්වයක් ඇති පෙරදිග කතෝලික සභාව නියෝජනය කරන්නේ, විවිධ ඓතිහාසික තත්වයන් මගින් මෙම භේදයන් අතරතුර හෝ පසුව පාප් වහන්සේගේ අධිකාරීත්වය පිළිගන්නා පෙරදිග කිතුනුවන්ය. 16 වන ශතවර්ෂයේදී, ප්‍රතිසංස්කරණය මගින්ද තවත් කොටසක් කතෝලික සභාවෙන් වෙන්ව ස්වාධීන සභාවන් ආරම්භ කරගත්තේය.
ආසවනය
පොදුවේ ලබා ඇති දියුණු වීම්
පරීෂණාගාර හා කාර්මික පරිමාණයේ විභාජක කුළුන යම් යම් වෙනස්කම් දක්නට ලැබුණ ද ඒවායේ භාවිතා වනුයේ එකම මූලධර්මයයි. උදාහරණ වශයෙන් කාර්මික පරිමාණයේ විභාජක කුළුන (සඵලත්වය වැඩීමට)
පරීක්ෂණාගාර පරිමාණයේ ආසවනය
පරීක්ෂණාගාර පරිමාණයේ ආසවනයේදී මුළුමනින්ම පාහේ ඛාණ්ඩ ආසවන සිදු කෙරේ. ආසවනයේ දී යොදාගන්නා උපකරණය ආසවකය ලෙස හඳුන්වයි. එය අවම වශයෙන් ප්‍රතිබොයිලේරුවකින් හෝ ප්‍රභවය ඇති බඳුන තාපනය කිරීම් ක්‍රමවේදයකින්, රත් වූ වාෂ්පය ද්‍රව අවස්ථාවට සිසිල් කරන කන්ඩෙන්සරයකින් සහ ඝනීභවනය කරන ලද  පිරිසිදු කළ ද්‍රවය එනම් ආස්‍රැතය ලබා ගැනීම් ක්‍රමවේදයකින් සමන්විත විය යුතුය. ආසවනය සඳහා පරීක්ෂණාගාර පරිමාණයේ තාක්ෂණික ක්‍රමවේද පවතී.
සාමාන්‍ය ආසවනය
සාමාන්‍ය ආසවනයේ දී සියළුම උණුසුම් වාෂ්පය කන්ඩෙන්සරයක් වෙත යොමු කර සිසිල් කර ඝනීභූත කර ගනී. එහෙයින් ආස්‍රැතය පිරිසිදු නොවන අතර එහි සංයුතිය එම උෂ්ණත්වය පීඩනයේ එහි අන්තර්ගත වාෂ්පවල සංයුති වන අතර ඒවා රවුල් නියමයෙන් ගණනය කළ හැකි වේ.
භාගික ආසවනය
බොහෝ අවස්ථාවලදී මිශ්‍රණය තුළ වන ‍බොහෝ සංයෝගවල තාපාංක ප්‍රමාණවත් තරම් ළගින් පිහිටන බැවින් රවුල්ගේ නියමය සැළකිල්ලට භාජනය කළයුතු වේ. භාගික ආසවනයේදී සංයෝග වෙන් කිරීමට වාෂ්පීකරණය - ඝනීභවනය යන ක්‍රියාවලි නැවත නැවත හොඳින් විභාජක කුළුනක සිදුකළ යුතුය.
පිරිසිදු කිරීමට අවශ්‍ය ද්‍රාවණය රත් කරයි. එවිට එහි වාෂ්පය විභාජක කුළුන දිගේ ඉහළට නගී. එය කුළුන දිගේ ඉහළට නැගිත්ම ඝනීකාරක බිත්ති දිගේ හා ඇහුරූ ද්‍රව්‍ය ඇති ප්‍රදේශවලට ගොස් සිසිල් ඝනීභවනය වේ. මෙහිදී සංඝනීභූතය ඉහළ යන උණුසුම් වාෂ්පය මගින් යලිත් තාපවත් වේ. එමගින් එය යලිත් වාෂ්පීකරණය වේ. කෙසේ වෙතත් රවුල්ගේ නියමයෙන් නැවුම් වාෂ්පයේ සංයුතිය නැවත තීරණය කරනු ලැබේ. එක් එක් වාෂ්පීකරණ - ඝනීභවන චක්‍රයක් පාසාම (සෛද්ධාන්තික තැටි) වඩාත් වාෂ්පශීලී සංයෝගයෙන් යුත් ඵලදාවක් ලබාදේ. සත්‍ය වශයෙන් දී ඇති උෂ්ණත්වයකි. එක් එක් චක්‍රයකදී හරියටම විභාජක කුළුණේ දී ඇති ස්ථානයක සිදු නොවේ. සෛද්ධාන්තික තැටි නිවැරදි පැහැදිලි කිරීමට වඩා සුදුසු සංකල්පයකි.
හුමාල ආසවනය
රික්තීය ආසවනය මෙන් හුමාල ආසවනය යනු තාප සංවේදී සංයෝග ආසවනය කිරීමේ ක්‍රමවේදයකි. තාපනය කළ අමුද්‍රව්‍ය මිශ්‍රණය තුළින් බුබුලන හුමාලයක් යැවීම ක්‍රියාවලියකි. රවුල්ගේ නියමයට ඉලක්ක කරගත් සමහර සංයෝග වාෂ්පීභවනය වේ. (එහි ආංශික පීඩනයට අනුව) වාෂ්පය සිසිල් කර ඝනීභවනය කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් තෙල් සහ ජලීය ස්තරයකින් සමන්විත වේ.
හුමාල ආසවනය මගින් සුගන්ධ ඖෂධ සහ මල් භාවිතයෙයන් නිෂ්පාදන 2ක් කරයි. සුගන්ධ තෙල් මෙන්ම ජලීය ඖෂධීය ආස්‍රැත මෙම සුගන්ධ තෙල් සුවද ද්‍රව්‍ය නිපදවන තැන්වල සහ ඇරෝමාතෙරපි ආහාර සකස් කිරීමේදී හා සමට සාත්තු කිරීමට භාවිතා කරයි.
thumb|350px‎
ඩයිමෙතිල් සල්ෆොක්සයිඩ් සාමාන්‍යයෙන් 1890C නටයි. රික්තයක් තුළ එය ආසවනය වී ග්‍රාහකයට 700C දී වැටෙයි.
thumb|350px‎|‎පර්කින් ට්‍රයිඇන්ගල් ආසවන සැලැස්ම 1. මන්ත දණ්ඩ / ගැස්සෙමින් නටන කුඩා ඇට : 2. ආසවක බදුන :  3. විභාජක කුළුන :  4. උෂ්ණත්වමානය / තාපාංකය තෙක් උෂ්ණත්වය මිනිය හැකි : 5. ටෙෆ්ලෝන් කරාම  : 6. සිසිල් ඇගිල්ලක් වැනි දැයක් : 7. සිසිල් ජලය ඇතුළු වීම : 8. සිසිල් ජලය පිටවීම : 9. ටෙ‍ෆ්ලෝන් කරාමය  : 10. වාෂ්පය හෝ වායුවේ ඇතුළු වීම. : 11. ටෙෆ්ලෝන් කරාමය
රික්ත ආසවනය
සමහරක් සංයෝග සතුව ඉහළ තාපාංක පවතී. එවැනි සංයෝග නැටවීමට උෂ්ණත්වය වැඩි කිරීම ‍පසෙකලා පීඩනය අඩු කිරීම වඩා යෝග්‍ය වේ. සංයෝගයේ වාෂ්ප පීඩනයට වඩා වරක් පීඩනය අඩු කළ විට (අදාල උෂ්ණත්වයේදී ) නැටීම සහ ආසවනයේ අනෙක් ක්‍රියාවලීන් ආරම්භ කළ හැකිය. මෙම තාක්ෂණය රික්ත ආසවනය ලෙස හඳුන්වන අතර පරීෂණාගාරයක් සුළභව දක්නට ලැබෙන බමන වාෂ්පීකරණය තුළ මෙය දක්නට ඇත.
මෙම තාක්ෂණය මගින් සංයෝග‍යක් වියෝජනය උෂ්ණත්වය ඉක්මවා වායුගෝලීය පීඩනය තුළ නැටවීමට ඉතා ප්‍රයෝජනවත් සහ වායුගෝලීය පීඩනයට අඩු පීඩනයේදී වියෝජනය කර නැටවීමට උත්සාහ කිරීමට ප්‍රයෝජනවත්ය.
වායු සංවේදී ආසවනය
සමහරක් සංයෝග සංවේදීව තිබී ඒවාට උච්ච තාපාංක පිහිටයි. සාමාන්‍ය රික්ත ආසවන පද්ධතියක් උදාහරණයක් ලෙස ඉහත අවස්ථාවට භාවිතා කළ හැක. ඒ මගින් රික්තය නිෂ්ක්‍රීය වායුවක් ආසවනයෙන් පසු ඇතුළු කිරීම සිදු කරයි. කෙසේ වෙතත් මෙය තෘප්තිමත් විය නොහැකි පද්ධතියකි. යමෙක් අඩු පීඩනයක් යටතේ කැඩුණු කොටස් එකතු කිරීමට සිතන්නේ නම් විග් ඇඩැප්ටරයක් කැන්ඩෙන්සරයේ අගට සවි කළ යුතු වේ. වඩාත් හොද ප්‍රතිඵල හෝ සංවේදී සංයෝග සදහා පර්කින් ට්‍රයිඇන්ගල් උපකරණ භාවිතා කළ හැක.
පර්කින් ට්‍රයිඇන්ගල් සතුව විවිධ උපක්‍රම පවතී. කැඩුණු සංයෝග ආසවකයෙන් වෙන් කිරීමට ටෙෆ්ලෝන් කරාම උපකාරී වේ. ඒ සඳහා ප්‍රධාන ආසවන කළ හෝ වාෂ්පය හෝ තාපන මූලාවයවය වෙන් කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය නොවේ. එය ප්‍රතිභාව වාෂ්පයෙන් වෙන්කර ගැනීමට කරාම භාවිතා කළ හැක. සාම්පලය තුළ වාෂ්පය නිෂ්ක්‍රීය වායුවක් (නයිට්‍රජන් හෝ ආගන්) මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය ඉවත් කළ හැක. නැවුම් සමුච්චයක් සහිත බඳුන දැන් පද්ධතියට සවි කළ හැක. ආසවන පද්ධතිය අත්හැර එය සවිකර කරාම මගින් දෙවනුව කැඩුණු කොටස් ගත හැක. මෙලෙස මෙය දිගට අවසානය තෙක් ......... සියළු කැඩුණු කොටස් එකතු කර ගන්නා තෙක් සිදු කළ හැක.
ලුහු මං ආසවනය
ගොනුව:Short_path_distillation_apparatus.png‎
ලුහු මං ආසවනය උපකරණ කට්ටලයේ සිරස්ව පිහිටි කන්ඩෙන්සරයක් සමන්විත වීමක් ආසවන මාර්ගය කෙටී වී ඇත.
1.මන්ත දණ්ඩක් සහිත ආසවක බදුන / ගැස්සෙමින් නටන කුඩා ඇට. : 2. සිසිල් ඇගිල්ලක් වැනි දෙයක් - කෙළින්ම ඝනීභූත කිරීමේ අභිප්‍රායට : 3. සිසිල් ජලය ඇතළු වීම : 5. වාෂ්පය / වායුව ඇතුළු වීම : 6. ආස්‍රැත ප්ලාස්කුව / ආස්‍රැතය
සාමාන්‍ය කාර්මික ආසවන කුළුණු
මහාපරිමාණ කාර්මික ආසවනය කාණ්ඩ වශයෙන් හෝ සන්තතව සිදු කරන නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලීන්හිදි භාවිත කෙරෙන අතර එහිදි භාගික ආසවනය, රික්තක ආසවනය, වාෂ්ප ආසවනය, නිස්සාරක ආසවනය සහ ඇසෙයෝට්‍රෝපික ආසවනය ආදි ක්‍රම වේද භාවිත වේ. සන්තතික අචල තත්ත්ව භාගික ආසවනය වඩාත් බහුලව භාවිත වන්නේ ඛණිජ තෙල් පිරිපහදුව ඛනිජ රසායනික සහ රසායනික කර්මාන්ත ශාලා සහ ස්වභාවික වායු සැකසුම් කර්මාන්ත ශාලා ආදිය තුළ වේ.
කාර්මික ආසවනය සඳහා ආසවන කුළුණු ලෙස හැඳින්වෙන විශාල සිරස් සිලිණ්ඩරාකාර කුළුණු භාවිතා වන අතර ඒවායේ විෂ්කම්භය සෙ.මි. 65 සිට මිටර් 16 ක් දක්වා විය හැකි අතර උස ප්‍රමාණය මීටර් 6 සිට 90 දක්වා වේ. ඇතැම් විට මිටර් 90 වටද වඩා උසින් වැඩි කුළුණු භාවිතා විය හැකිය. සැකසුම සඳහා කුළුණු තුළට ඇතුල් කෙරෙන ද්‍රවය ද්‍රව කිහිපයක මිශ්‍රණයකින් තැනි ඇති විට කුළුණුවල විවිධ උස ප්‍රමාණ වලින් පිහිටා ඇති පිටවුම් මං ඔස්සේ එකිනෙකට වෙනස් තාපාංක හා තාපාංක පරාස ඇති විවිධ භාගයන් නැතහොත් විවිධ නිෂ්පාදන වෙන්කර ගත හැකිය. මේ අතරින් වඩාත් සැහැල්ලුතම නිෂ්පාදන (අඩුම තාපාංක සහිත නිෂ්පාදන) කුළුණුවල ඉහළින්ම ලබාගෙන යන අතර වඩාත් බරින් වැඩි නිෂ්පාදන (වැඩිම තාපාංක සහිත නිෂ්පාදන) කුළුණුවල පහළම කෙළවරින් වෙන්කර ගැනේ.
විශාල පරිමාණ ආසවන කුළුණුවලදී වඩාත් පුර්ණ ආකාරයෙන් නිෂ්පාදන වෙන්කර ගැනීම සඳහා ප්‍රතිවාහ ක්‍රමය භාවිත කෙරේ. ප්‍රතිවාහ ක්‍රමයේදී ඉහත සාමාන්‍ය මහාපරිමාණ කාර්මික ආසවන කුළුණක දැක්වෙන පරිදි ආසවන හෝ විභාජක කුළුණකින් ලබාගත් ද්‍රවිත ඵලයන්වලින් කොටසක් නැවත එම කුළුණෙහිම ඉහළ කෙළවරින් ඇතුල් කෙරේ. කුළුණ තුලදී පහළට ගමන් කරන ප්‍රතිවාහ ද්‍රවය මගින් ඉහළට පැමිණෙන වාෂ්පය සිසිල් කිරීම සහ ඝනීභවනය කිරීම සිදු කෙරෙන අතර ඒ ඔස්සේ ආසවන කුළුණේ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළයයි. සෛද්ධාන්තිකව දෙන ලද විභාජක මට්ටම් ප්‍රමාණයක් සහිත ආසවන කුළුණකට මෙසේ ඇතුළු කළ හැකි ප්‍රතිවාහ ප්‍රමාණය වැඩිවන විට කුළුණ මගින් ඉහළ තාපාංක ඇති ද්‍රව්‍ය පහළ තාපාංක ඇති ද්‍රව්‍ය වලින් වෙන්කිරීමේ ක්‍රියාවලිය වඩාත් හොදින් සිදුවේ. කිසියම් නිශ්චිත විභාජනයක් සඳහා භාවිත කළ හැකි ප්‍රතිවාහ ප්‍රමාණය වැඩිවන විට ඒ සඳහා භාවිත කළ යුතු විභාජන මට්ටම් සංඛ්‍යාව පහළ යයි.
මේ ආකාර කාර්මික ආසවන කුළුණු වාතයෙන් ද්‍රවිත ඔක්සිජන්, ද්‍රවිත නයිට්‍රජන් සහ අතිශය සංශුද්ධ ආගන් වායු වෙන්කර ගැනීමේදී භාවිත කෙරේ. අර්ධ සන්නායක නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගන්නා අතිශය සංශුද්ධ සිලිකන් නිපදවීම සදහා ක්ලෝරෝසිලෙන් ආසවනය යොදා ගත හැකිය. කාර්මික ආසවන කුළුණක හරස්කඩ - මෙහි කුලුණේ විවිධ මට්ටම් සහ ඒවායේ ඇති බුබුලුවහන්තරා දැක්වේ.
ආසවන කුළුණු නිර්මාණය සහ ඒවා ක්‍රියාවේ යෙදවීම ආසවනය කළ යුතු ද්‍රව්‍ය සහ ඉන් ලබාගත යුතු නිෂ්පාදන මත රදාපවතී. ආසවනය කළ යුත්තේ සරල සංරචක යුගලකින් යුත් ද්‍රව්‍යයක් වේ නම් මැක්කේබ්-තීලේ ක්‍රමය හෝ ෆෙන්ස්කේ සමීකරණය වැනි විශ්ලේෂණ ක්‍රමයක් භාවිත කළ හැකිය. නමුත් ආසවනය කළ යුතු අමුද්‍රව්‍ය ද්‍රව්‍ය විශාල සංඛ්‍යාවකින් සමන්විත වේ නම් කුළුණු නිර්මාණය සහ භාවිතයේදී සමාකරණ ආදර්ශන ක්‍රමවේද භාවිත කළ යුතු වේ. තවද ආසවන කුළුණුවලදී භාවිතා වන වාෂ්ප - ද්‍රව ස්පර්ශක උපාංග (මට්ටම්) වල කාර්යක්ෂමතාව, සෛද්ධාන්තිකව ලැබෙන 100% සමතුලිත තත්ත්වයට වඩා අඩුවේ. එබැවින් ආසවන කුළුණක් සඳහා සෛද්ධාන්තිකව ලැබෙන වාෂ්ප - ද්‍රව සමතුලිතතා අවස්ථා ගණනට වඩා වැඩි මට්ටම් සංඛ්‍යාවක් පැවතිය යුතුය.
කාර්මික යෙදුම් වලදී ඇතැම් විට කුළුණ තුල - මට්ටම් වෙනුවට ඇසුරුම් ද්‍රව්‍යයක් භාවිත කෙරේ. රික්තක තත්ව යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අවස්ථා වැනි කුළුණ හරහා අඩු පීඩන පාතනයක් අවශ්‍ය වන අවස්ථා වලදී මෙය විශේෂයෙන් භාවිත වේ.