cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සුනිල් ශාන්ත
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
දිශා පටානි
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිනමාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු සිනමාව
(285263) 1998 QE2
යනු, ප්‍රමාණයක විෂ්කම්භයක් සහිත    පෘථිවි-යාබද ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකි. සොකෝරො, නව මෙක්සිකෝව අසබඩ පිහිටි,  ලින්කන් පෘථිවි යාබද ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහ පර්යේෂණාගාරයෙහි (ලීනියර්) වැඩසටහන විසින් 1998, අගෝස්තු 19 දිනදී,   එය සොයාගැනුනි. සතුව, වසර 14 ක නිරික්ෂණ චාපයක්  සහ මනාව-නිශ්චය-කෙරුණු  කක්ෂයක් සතුවෙයි.
ගුණාංග
හි පෘෂ්ඨය දැලි වැනි ද්‍රව්‍යයකින් ආවරණය වී ඇති අතර, එයින් ඇඟවෙන්නේ මෙම ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, පෙරදී ධූම කේතුවක්ව පැවතී  සූර්යයා හා සමග සමීප්‍ය සමාසදයක නිරතව ඇති බවකි. කෙසේවෙතත්, බ්‍රහස්පතීට සාපේක්ෂව ටිසරන්ඩ් පරාමිතිය (TJ=3.2) විසින්,  කිසිකළෙක ධූමකේතුවක් වූවාද යන්න පසක් නොකරයි. 0.06 ක ප්‍රභානුපාතයක් සහිත ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, ප්‍රකාශ වශයෙන් අඳුරු බවක් දක්වයි. අමෝර් ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයෙකු ලෙසින්, හී කක්ෂය, පූර්ණ වශයෙන්, පෘථිවියෙහි කක්ෂයට ඔබ්බෙන් වෙයි. ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයාගේ කක්ෂය හා සමගින් පෘථිවි අවම කක්ෂ අතිඡේදන දුර (E-MOID) 0.035 AU වෙයි. ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා වෙක, වසර 3.77 ක කක්ෂීය ආවර්තයක් සතු වෙයි.
චන්ද්‍රිකාව
2013, මැයි 29 දින සිදු කෙරුණු ගෝල්ඩ්ස්ටෝන් රේඩාර් නිරීක්ෂණ තුලින් සොයාගැණුනේ, දළ වශයෙන්  ක විෂ්කම්භයකින් යුතු   සුළු-ග්‍රහලෝක චන්ද්‍රයෙක්  වටා කක්ෂගතව ඇති බවයි. රේඩාර් රූප තුලදී, වටා දීප්තිමත් ලෙසින් චන්ද්‍රිකාව දිස්වන්නේ, එය සැලකිය යුතු තරම් සෙමෙන් භ්‍රමණය වන නිසාත් එම සෙමෙන් වන භ්‍රමණ වේගය විසින් චන්ද්‍රිකාව විසින් රේඩාර් අක්ෂය ඔස්සේ රේඩාර් කිරණ යළි එවීම සම්පීඩනය කරන නිසාත්ය. මේ නිසා, ට සාපේක්ෂව, චන්ද්‍රිකාව පටු සහ දීප්තිමත් ලෙසින් දිස් වෙයි. . චන්ද්‍රිකාවේ කක්ෂය පැහැදිලි ලෙසින් නිර්ණය කළ පසු, හී ස්කන්ධය හා ඝණත්වය තීරණය කිරීමට තාරකා විද්‍යාඥයින්ට හා  තාරකා භෞතික විද්‍යාඥයින්ට හැකි වනු ඇත.
පෘථිවිය වෙත ළඟාවීම්
2013, මැයි 31 දිනදී, 20:59 UT (4:59 පව EDT) වේලාවේදී,  0.039 AU ( චන්ද්‍ර දුර 15) දක්වා පෘථිවිය වෙත ළඟාවීමට  සමත් විය. අවම වශයෙන් ඊළඟ ශත වර්ෂ දෙක තුලදී හෝ, ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා විසින්, පෘථිවියට කිට්ටුවෙන්ම ළඟා වන අවස්ථාව මෙය විය. මැයි 30 දින සිට ජූනි 9 දින දක්වා ගෝල්ඩ්ස්ටෝන්හී ඉතා ප්‍රබල රේඩාර් ඉලක්කයක් වන මෙය, ජූනි 6 සිට ජූනි 12 දක්වා, ඇරිසිබෝහී  නිරික්ෂණයට ලක් වනු ඇත. එහි ආසන්නතම එළඹුමට කිට්ටුවෙන් පැවතියදී පවා ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා සතු වූයේ 11 ක දෘශ්‍ය විශාලත්වයක් වන අතර එය දැකීම සඳහා දුරදක්නයක් අවශ්‍ය විය.
කක්ෂීය විසඳුම අනුකලනය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ, 1975, ජූනි 8 දිනදී, ක්ෂුද්‍ර ග්‍රහයා, පෘථිවියෙන් 0.08 AU දුරකින් එය පසු කරගෙන ගිය බවත් එවිට එහි දෘශ්‍ය විශාලත්වය,  13.9 පමණ වූ බවත්ය. ඊළඟ ඥාත ආසන්න ළඟාවීම සිදුවන්නේ, 2221, මැයි 27 දිනදී වන අතර, එදිනදී එය පෘථිවියෙන්   දුරකින් එය පසු කරනු ඇත.
නොවැම්බර් 29
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
සසෙක්ස්හි ආචි කුමරු
සසෙක්ස්හි ආචි කුමරු දෙවන එලිසබෙත් මහ රාජෝත්තමාවියගේ හා ෆිලිප් කුමරුගේ මුණුපුරෙකු වන හැරී කුමරුගේ පලමු දරුවා හා එකම පුත්‍රයා වේ.දෙවන එලිසබෙත් රැජිනගේ මීමුනුබුරෙකු වේ.
උපත - 2019 මැයි 06
මාපියන් - හැරී කුමරු සසෙක්ස්හි ආදිපාදවරයා, මේගන් සසෙක්ස්හි ආදිපාදවරිය
නොවැම්බර් 30
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
සසෙක්ස්හි ආචි කුමරු
සීයලා සහ ආච්චිලා - තුන්වන චාල්ස් රජතුමා, ඩයනා වේල්සයෙහි කුමරිය , තෝමස් මාකල් මහතා , ඩෝරියා රැග්ලන්ඩ් ආර්යාව
සහෝදර සහෝදරියන් - සසෙක්ස්හි ලිලිබට් කුමරිය
හ'ස්ට් කාස්ල්
ක්‍රි.ව. 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ අ.එ.ජ. පුවත්පත් ව්‍යාපාරයේ සහ හරක් මස් ව්‍යාපාරයේ දැවැන්තයෙක් වූ විලියම් රැන්ඩොල්ෆ් හ'සට් ඉදිකල පුද්ගලික නිවස හ'ස්ට් කාස්ල් නම්වේ. මෙම නිවසේ අලංකාරය සඳහා යොදාගෙන ඇති බොහෝමයක් ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය සහ කලා නිර්මාණ වෙනත් රටවලින් ආනයනය කරඇත.
උද්‍යානය
200px|thumbnail|වම|හ'ස්ට් කාස්ල්හි මිදුලේ සවිකර ඇති යුරෝපයෙන් ආනයනය කල වතුර මලක්
මට සිහිනයක් තිබේ (මාටින් ලූතර් කිංග්ගේ දේශනය)
මාටින් ලූතර් කිංග් 1963, වොෂින්ටන් ඩී සී හි පැවති සිවිල් අයිතිවාසිකම් පාගමනේදී මෙම දේශනය පැවැත්වීය. මට සිහිනයක් තිබේ යනු 1963 අගෝස්තු 28 වන දින රැකියා හා නිදහස වෙනුවෙන් වූ පාගමනේදී, ඇමෙරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ක්‍රියාකාරික මාටින් ලූතර් කිංග් විසින් කරනු ලැබූ ප්‍රසිද්ධ දේශණයකි. එහිදී ඔහු මානව හා ආර්ථික අයිතීන් වෙනුවෙන් ඇමෙරිකාවේ වර්ණ භේද වාදයට තිත තැබීමටත් ඉල්ලා සිටියේය. වොෂින්ටන් ඩී සී හි ලින්කන් අනුස්මරණයේ පියවරයන්හි සිට 250,000 ට අධික සිවිල් අයිතිවාසිකම් ආධාරකරුවන් වෙත ලබා දෙන ලදී. තවද, එය සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයේ තීරණාත්මක අවස්ථාවක් වූ අතර ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන කතා අතර විය. 1863 දී මිලියන සංඛ්‍යාත වහලුන් නිදහස් කළ විමුක්ති ප්‍රකාශය ගැන සඳහන් කරමින් කිංග් පැවසූවේ "වසර සියයකට පසුවත් නීග්‍රෝවරැ තවමත් නිදහස් නැත" යනුවෙනි. කතාව අවසානයේදී කිංග් සිය දේශනය නතර කළේ "මට සිහිනයක් තිබේ" යන තේමාව මත අර්ධ ලෙස විග්‍රහ කරමිනි. ශ්‍රාවකයින්ව වඩාත් උද්දීපනය කර ඇති මෙම කොටසේදී වහල්භාවය හා වෛරයේ රටකින් පැන නගින නිදහස හා සමානාත්මතාවය පිළිබඳව සිහින ගැන කිංග් විස්තර කළේය. ජෝන් මීචම් මෙසේ ලියයි. "එක් වාක්‍යයකින් මාටින් ලූතර් කිංග් නූතන ඇමෙරිකාව හැඩ ගස්වා ඇති මිනිසුන් වූ ජෙෆර්සන් හා ලින්කන් අතරට එක් වූයේය". 1999 දී මහජන ඇමතුම් පිළිබඳ විද්වතුන්ගේ මත විමසුමකදී 20 වන සියවසේ ඉහලම තලයේ ඇමෙරිකානු කතාව ලෙස නම් කරන ලදී.
පසුබිම
රැකියා සහ නිදහස සඳහා වොෂින්ටන්හි පැවති පාගමනේ අරමුණ වූයේ, ජනාධිපති කෙනඩි විසින් ජූනි මාසයේදී යොජනා කරන ලද සිවිල් අයිතිවාසිකම් නීති සඳහා මහජන සහයෝගය පෙන්වීමයි. එබැවින් සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරයේ ලාංඡනය බවට පත්ව ඇති සිවිල් ගැටලු අවුලාලීම වළක්වා ගැනීම සඳහා මාටින් ලූතර් කිංග් සහ අනෙකුත් නායකයින් ඔවුන්ගේ කතා සන්සුනව තබා ගැනීමට එකඟ වූහ. කිංග් ප්‍රථමයෙන් සිය දේශනය නිර්මාණය කළේ ඒබ්‍රහම් ලින්කන්ගේ ගෙට්ස්බර්ග් ලිපිනයට උපහාරයක් වශයෙනි. එය විමුක්ති ප්‍රකාශනයේ සියවසට අනුරූප වේ.
කථන මාතෘකාව සහ ලිවීමේ ක්‍රියාවලිය
කිං 1960 සිට වර්ණ පිළිබඳ ජනතාවගේ අභිවෘද්ධිය සඳහා වූ ජාතික සංගමයට (එන්.ඒ.ඒ.සී.පී) "නෙග්‍රෝ සහ ඇමරිකානු සිහිනය" නමින් දේශනයක් කළ සිහින ගැන දේශනා කරමින් සිටියේය. මෙම කථාව ඇමරිකානු සිහිනය හා යථාර්ථය අතර පරතරය ගැන කතා කරමින්, සුදු සුදු අධිපතිවාදීන් සිහිනය උල්ලංගණය කර ඇති බවත්, “අපේ ෆෙඩරල් රජය ද උදාසීනත්වය හා කුහකකම තුළින් යුක්තිය පසිඳලීම මගින් සිහිනය කැළැල් කර ඇති බවත්” කියා සිටියේය. "ඇමරිකාවේ ආත්මය බේරා ගැනීම සඳහා නීග්‍රෝ දෙවියන්ගේ මෙවලම විය හැකිය" යනුවෙන් කිං යෝජනා කරයි. 1961 දී ඔහු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය සහ ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරීන්ගේ සමානාත්මතාවයේ සිහිනය ගැන කතා කළේය. ඇමරිකානු සිහිනය ... ජාතික කථන හා ප්‍රකාශ කිහිපයකම තවමත් ඉටු නොවූ සිහිනයක් වන අතර මෙම කථාවල කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙස “සිහිනය” ගෙන ගියේය.
නිව් යෝර්ක් නගරයේ රිවර්ඩේල් හි ස්ටැන්ලි ලෙවිසන් සහ ක්ලැරන්ස් බෙන්ජමින් ජෝන්ස් ගේ සහාය ඇතිව කථාව කෙටුම්පත් කරන ලදී. ජෝන්ස් පවසා ඇත්තේ, “පාගමන සඳහා සැපයුම්මය සූදානම කෙතරම් බරද යත්, කථාව අපට ප්‍රමුඛතාවයක් නොවූ” බවත්, “අගෝස්තු 27 වන අඟහරුවාදා සවස [පා ගමනට පැය 12 කට පෙර] මාටින් තවමත් එසේ නොකළ බවත් ඔහු කියන්නට යන්නේ කුමක්දැයි දැන ගන්න ". වොෂිංටනයේ මහා පාගමනේදි  කථාව ඉදිරිපත් කිරීමට පෙරාතුව, කිං සිය කතාවේ "මට සිහිනයක් තිබේ" යන ප්‍රකාශය ඩෙට්‍රොයිට් හි කෝබෝ ශාලාවේදී 25,000 කට අධික පිරිසකට පෙර ඩෙට්‍රොයිට් හි 125,000 ක් වූ මහා ඇවිදීමේ නිදහස ඩෙට්‍රොයිට් හි ජුනි 23 වන දින ඉදිරිපත් කළේය. 1963.   වොෂිංටන් ඩී. සී. මාර්තු වලින් පසුව, කිංග්ස් කෝබෝ හෝල් කතාවේ පටිගත කිරීමක් ඩෙට්‍රොයිට් හි ගෝර්ඩි රෙකෝඩ්ස් විසින් එල්පී ලෙස "නිදහස සඳහා පාගමන" නමින් නිකුත් කරන ලදී.
කථනය නිරුත්තර බවෙහි විශිෂ්ඨතම කෘතියක් ලෙස පුළුල් ලෙස ප්‍රශංසා කරන ලද කිංගේ කථාව ඇමරිකානු ප්‍රකාශනයේ නිදහස ප්‍රකාශ කිරීම, විමුක්තිය ප්‍රකාශනය සහ එක්සත් ජනපද ව්‍යවස්ථාව ඇතුළු වැදගත් ලියකියවිලි ඉල්ලා සිටී. සිය කතාවේ මුලදී, කිං ඒබ්‍රහම් ලින්කන්ගේ ගෙටිස්බර්ග් ලිපිනයට “වසර පහකට පෙර ...” යනුවෙන් සඳහන් කරමින් විමුක්තිය ප්‍රකාශනයේ දක්වා ඇති වහල්භාවය අහෝසි කිරීම ගැන සඳහන් කරමින් කිං මෙසේ පවසයි: “එය දිගු කලක් අවසන් කිරීම ප්‍රීතිමත් දිවා භෝජන සංග්‍රහයක් විය. ඔවුන්ගේ වහල්භාවයේ රාත්‍රිය. ” කථාව පුරාම ඇනෆෝරා (එනම් වාක්‍යයේ ආරම්භයේ දී වාක්‍ය ඛණ්ඩයක් පුනරාවර්තනය කිරීම) යොදා ගනී. සිය කතාවේ මුල් අවධියේදී, කිං සිය සබයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ මොහොත අල්ලා ගන්නා ලෙසයි; හයවන ඡේදයේ "දැන් කාලය" තුන් වතාවක් පුනරාවර්තනය වේ. ඇනෆෝරා පිළිබඳ වඩාත්ම පුළුල් උදාහරණය බොහෝ විට උපුටා දක්වන ලද "මට සිහිනයක් තිබේ" යන වාක්‍ය ඛණ්ඩයෙන් සොයාගත හැකිය. එය කිං සිය ප්‍රේක්ෂකයින් සඳහා ඒකාබද්ධ හා එක්සත් ඇමරිකාවේ පින්තූරයක් පින්තාරු කරන විට අට වතාවක් පුනරාවර්තනය වේ. තවත් අවස්ථා අතරට "අවුරුදු සියයකට පසුව", "අපට කිසි විටෙකත් සෑහීමකට පත්විය නොහැකිය", "මෙම ඇදහිල්ලෙන්", "නිදහස නාද වීමට ඉඩ දෙන්න" සහ "අන්තිමේදී නිදහස් වන්න". නිල වැඩසටහනට අනුව එදින කථා කළ දහඅට දෙනාගෙන් දහසය දෙනා කිං ය
කතාවේ වඩාත්ම උපුටා ගත් රේඛා අතර "මගේ කුඩා දරුවන් සිව්දෙනා කවදා හෝ දවසක ජීවත් වනු ඇතැයි මම සිහිනයක් දනිමි. ඔවුන්ගේ සමේ වර්ණයෙන් නොව ඔවුන්ගේ චරිතයේ අන්තර්ගතයෙන් විනිශ්චය කරනු නොලැබේ. මට ඇත අද සිහින දකින්න! ” ශිෂ්‍ය අවිහිංසාවාදී සම්බන්ධීකරණ කමිටුවේ සභාපතිවරයා ලෙස එදින කථා කළ එක්සත් ජනපද නියෝජිත ජෝන් ලුවිස්ට අනුව, “ලින්කන් අනුස්මරණයේ එම පියවර ස්මාරක ප්‍රදේශයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමේ බලය, හැකියාව සහ හැකියාව ආචාර්ය කිංට තිබුණි. සදහටම පිළිගැනීමට ලක්විය යුතුය.ඔහු කළ ආකාරයට කථා කිරීමෙන්, ඔහු අධ්‍යාපනය ලබා, ආනුභාව ලත් අතර, ඔහු එහි සිටි ජනතාවට පමණක් නොව, ඇමරිකාව පුරා සිටින මිනිසුන්ට සහ නූපන් පරම්පරාවන්ට දැනුම් දුන්නේය. ” කථාවේ අදහස් මගින් ජනවාර්ගික කේන්ද්‍රීය අපයෝජනය, කළු ජාතිකයින්ට අයුතු ලෙස සැලකීම සහ සූරාකෑම පිළිබඳ කිංගේ සමාජ අත්දැකීම් පිළිබිඹු වේ. සියලු මිනිසුන්ට නිදහස සහ යුක්තිය සැපයීම සඳහා පිහිටුවන ලද ජාතියක් ලෙස ඇමරිකාවේ මිථ්‍යාවන්ට ආයාචනා කිරීම මෙම කථාවෙන් උකහා ගන්නා අතර, එම වාර්ගික යුක්තිය ද දෙවියන්ගේ කැමැත්තට අනුකූල යැයි තර්ක කරමින් අධ්‍යාත්මික සන්දර්භයක් තුළ තැබීමෙන් එම ලෞකික මිථ්‍යා කථා ශක්තිමත් කරයි. මේ අනුව, කතාවේ නිරවද්‍ය බවඇමරිකාවට වාර්ගික ගැටළු සඳහා මිදීම සපයයි. කිං විස්තර කරන්නේ ඇමරිකාව දුන් පොරොන්දු ඇමරිකාව පැහැර හැර ඇති “පොරොන්දු සටහනක්” ලෙස ය. ඔහු පවසන්නේ "ඇමරිකාව නීග්‍රෝ ජනතාවට නරක චෙක්පතක් ලබා දී ඇති" නමුත් වොෂිංටන් ඩී.සී.
සමානකම් සහ යෙදුම්
කිංගේ කථාව ඔහුගේම කථා සහ වෙනත් භාෂා වලින් වචන සහ අදහස් භාවිතා කළේය. ඔහු වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිහින ගැන කථා කළ අතර සැමුවෙල් ෆ්‍රැන්සිස් ස්මිත්ගේ ජනප්‍රිය දේශප්‍රේමී ගීතය වන “ඇමරිකාව” (“මගේ රට“) උපුටා දක්වා ඇති අතර එය බොහෝ දුරට බයිබලයට යොමු කර ඇත. ව්‍යවස්ථානුකූල අයිතිවාසිකම් “ඉටු නොවූ පොරොන්දුවක්” ලෙස ක්ලැරන්ස් ජෝන්ස් විසින් යෝජනා කරන ලදී. කිංගේ කතාවේ අවසාන ඡේදය 1952 රිපබ්ලිකන් ජාතික සම්මේලනයට ආචිබෝල්ඩ් කේරි කනිෂ්ගේ දේශනයට සමීපව සමාන වේ: කථා දෙකම අවසන් වන්නේ "ඇමරිකාවේ" පළමු පදය පාරායනය කිරීමෙනි, සහ කථාවන් කඳු කිහිපයකින් එකක නම බෙදා ගනී. දෙදෙනාම අවවාද කරන්නේ "නිදහස නාද වේවා" යනුවෙනි.
ප්‍රතිචාර
මෙම සිදුවීමෙන් පසු දින කිහිපය තුළ කථාව පැසසුමට ලක් වූ අතර සමකාලීන නිරීක්ෂකයින් විසින් මාර්තු මාසයේ උච්චතම ස්ථානය ලෙස සලකනු ලැබීය. නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතට ලියූ ජේම්ස් රෙස්ටන් පැවසුවේ “ආචාර්ය කිං දවසේ සියලු තේමාවන් ස්පර්ශ කළේ අන් සියල්ලන්ට වඩා හොඳ බවය. ඔහු ලින්කන් සහ ගාන්ධිගේ සංකේතවාදයෙන් සහ බයිබලයේ කේඩන්ස් වලින් පිරී සිටියේය. සටන්කාමී මෙන්ම කනගාටුදායක මෙන්ම දිගු ගමන වටිනවා යැයි හැඟීමෙන් ඔහු සමූහයා පිටත් කර හැරියේය. ” ජනාධිපති කෙනඩිගේ සමාරම්භක දිනයේ සිට මෙහි පැවති ඕනෑම සිදුවීමකට වඩා රූපවාහිනී හා පුවත්පත් මගින් මෙම සිදුවීම වඩා හොඳින් ආවරණය වී ඇති බව රෙස්ටන් සඳහන් කළේය. බොස්ටන් ග්ලෝබ් හි ලිපියක් මේරි විසින් මැක්ග්‍රෝරි වාර්තා කළේ කිංගේ කථාව “මනෝභාවය ග්‍රහණය කර” ඇති අතර “දවසේ සමූහයා පෙලඹවූයේ” වෙනත් කිසිදු කථිකයෙකු ලෙස නොවන බවයි.වොෂිංටන් පෝස්ට් හි මාක්විස් චිල්ඩ්ස් ලිවූයේ කිංගේ කථාව “හුදු වාචාලයට වඩා ඉහළ ගොස් ඇති” බවයි. ලොස් ඇන්ජලීස් ටයිම්ස් පුවත්පතේ පළ වූ ලිපියක සඳහන් වූයේ, “අපේ යුගයේ අමතක නොවන තරමට දුර්ලභ වර්ගයක්” වන “උත්තරීතර කථිකයෙකු” වන කිං විසින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලද “අසමසම වාචාලකම” - වෙන්වීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන් ලජ්ජාවට පත් කරමින් “ ඇමරිකාවේ හෘදය සාක්ෂිය "සිවිල් අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් සාධාරණය ඉටු කිරීම."
සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2022
සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2022 ජනවාරි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරඟ තුනකට ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා ය. එදිජා තරඟමාලාව 2020-2023 අයිසීසී ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුපර් ලීගයේ කොටසක් විය.
මුලින්, සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම 2020 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කිරීමට නියමිතව තිබුණේ එක්දින තරග තුනක් සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරග දෙකකට ක්‍රීඩා කිරීමටයි. 2018 දී ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින් නිකුත් කරන ලද කාලසටහනේ කොටසක් ලෙස මෙම සංචාරය 2020 ඔක්තෝබර් මැද භාගයේදී තාවකාලිකව සැලසුම් කර තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, තරගමාලාව සිදු නොවූ අතර පසුව 2022 ජනවාරි සඳහා නැවත සැලසුම් කරන ලදී. මිකී ආතර්ගේ කොන්ත්‍රාත් කාලය 2021 දෙසැම්බරයේ අවසන් වූ පසු 2022 ජනවාරි 4 වන දින රුමේෂ් රත්නායක ශ්‍රී ලංකාව සඳහා අතුරු ප්‍රධාන පුහුණුකරු ලෙස නම් කරන ලදී. 2021 අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර් මාසවලදී අයර්ලන්තයේ සහ ස්කොට්ලන්තයේ කළ සංචාර සඳහා කණ්ඩායම මෙහෙයවීමෙන් පසුව, ක්‍රේග් අර්වින් නැවතත් සංචාරය සඳහා සිම්බාබ්වේ නායකයා ලෙස නම් කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකාව ආරම්භක තරගය කඩුලු පහකින් ජය ගත්තේය. සිම්බාබ්වේ පිලේ ෂෝන් විලියම්ස් ශතකයක් සමගින් වැඩිම ලකුණුලාභියා විය. දෙවැනි තරගය ලකුණු 22කින් ජයගත් සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම තරගමාලාව සම කිරීමට සමත් විය. ශ්‍රී ලංකාවේ දසුන් ශානක ද ශතකයක් රැස් කළ නමුත් පළමු තරගයේ දී ෂෝන් විලියම්ස් වාගේම ශතක ලාභියා පරාජයට පත් විය. තරගමාලාවේ අවසන් තරගයේදී සිම්බාබ්වේ පිල ලකුණු 70කට දැවී ගියේය. ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 184කින් ජයග්‍රහණය කරමින් තරගමාලාව 2-1ක් ලෙස ජය ගැනීමට සමත් විය.
සංචිත
2022 ජනවාරි 7 වන දින ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් (SLC) විසින් නිරෝෂන් දික්වැල්ල, ධනුෂ්ක ගුණතිලක සහ කුසල් මෙන්ඩිස් ගේ තරග තහනම ඉවත් කරන ලදී. 2021 ජූලි මාසයේ එංගලන්ත සංචාරයේදී කොවිඩ්-19 ජෛව බුබුලු නීති කඩකිරීමෙන් පසුව ක්‍රීඩකයින්ට ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන් වසරක තහනමක් පනවා තිබූ නමුත් ඔවුන්ගේ තහනම කලින් අවසන් වූ විට තේරීම සඳහා ලබා ගත හැකි විය.
තරගාවලියට පෙර, ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ උප නායක, ධනංජය ද සිල්වා ඔහුගේ පළමු දරුවාගේ උපතත් සමඟ සංචාරයෙන් ඉවත් විය. ජනිත් ලියනගේ, කමිල් මිෂාර සහ අවිශ්ක ප්‍රනාන්දු කොවිඩ්-19 සඳහා ධනාත්මක බව පරීක්‍ෂා කිරීමෙන් පසුව, සංචාරයෙන් ඉවත් කරන ලදී. ලහිරු කුමාර සහ කලණ පෙරේරා දුර්වල ශාරීරික යෝග්‍යතා ප්‍රමිතීන් හේතුවෙන් තෝරා නොගන්නා ලදී. සිම්බාබ්වේ පුහුණුකරු ලාල්චන්ද් රාජ්පුත් ද තරගාවලියට පෙර ධනාත්මක බව පරීක්‍ෂා කළ අතර එයින් අදහස් කරන්නේ ඔහුට අවම වශයෙන් පළමු එක්දින තරග දෙක අහිමි වනු ඇති බවයි.
ශ්‍රී ලංකාව අෂේන් බණ්ඩාර, පුලින තරංග, නිමේෂ් විමුක්ති, ආෂියන් ඩැනියෙල්, අසිත ප්‍රනාන්දු සහ විශ්ව ප්‍රනාන්දු පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස ද නම් කර ඇත. මිනෝද් භානුක ශ්‍රී ලංකා සංචිතයෙන් ඉවත් කරන ලද අතර, ඔහු වෙනුවට නිරෝෂන් දික්වැල්ල එකතු කරන ලද අතර, අශේන් බණ්ඩාර ද ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන සංචිතයට එක් කරන ලදී.
ස්පයිඩර්-මෑන්
ස්පයිඩර් මෑන් යනු ලේඛකයෙකු සහ සංස්කාරක ස්ටැන් ලී සහ ලේඛක කලාකරුවෙකු වන ස්ටීව් ඩිට්කෝ විසින් නිර්මාණය කරන ලද සුපිරි වීරයෙකි. ඔහු මුලින්ම පෙනී සිටියේ විකට පොත් වල රිදී යුගයේ විශ්මය ජනක ෆැන්ටසි #15 (අගෝස්තු 1962) නම් විකට ග්‍රන්ථයේ ය. මාර්වල් කොමික්ස් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඇමරිකානු විකට පොත් වල සහ මාර්වල් විශ්වය තුළ චිත්‍රපට, රූපවාහිනී වැඩසටහන් සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා අනුවර්තනයන්හි ඔහු පෙනී සිටී. ස්පයිඩර් මෑන් යනු ඔහුගේ දෙමව්පියන් වන රිචඩ් සහ මේරි පාකර් ගුවන් අනතුරකින් මිය යාමෙන් පසු නිව් යෝර්ක් නගරයේ ඔහුගේ නැන්දා සහ බෙන් මාමා විසින් හදා වඩා ගත් අනාථයෙකු වන පීටර් පාකර්ගේ අන්වර්ථ නාමයයි. නව යොවුන් වියේ සහ මූල්‍ය ගැටලු සමඟ ලී සහ ඩිට්කෝ චරිත ගණුදෙනු කළ අතර ඔහුට ජේ. ජෝනා ජේම්සන්, හැරී ඔස්බෝන්, මැක්ස් මොඩල්, ආදර අවශ්‍යතා වන ගුවින් ස්ටේසි සහ මේරි ජේන් වොට්සන් සහ වෛද්‍ය ඔක්ටෝපස් වැනි සතුරන් වැනි බොහෝ සහය චරිත ලබා දුන්නේය. , හරිත ගොබ්ලින් සහ විෂ. ඔහුගේ මූලාරම්භක කතාවේදී, විකිරණශීලී මකුළුවෙකුගෙන් දෂ්ට කිරීමෙන් මකුළුවාට අදාළ හැකියාවන් ඔහුට ලැබේ; මේවාට මතුපිටට ඇලීම, මානුෂික ශක්තිය සහ කඩිසරකම සහ ඔහුගේ “මකුළු හැඟීමෙන්” අනතුර හඳුනා ගැනීම ඇතුළත් වේ. ඔහු මැණික් කටුව මත සවි කර ඇති "වෙබ්-වෙඩික්කරු" උපාංග ද තනන අතර ඔහුගේම නිර්මාණයක් මඟින් කෘතිම මකුළු දැලකට වෙඩි තබයි.
1960 දශකයේ මුල් භාගයේදී ස්පයිඩර් මෑන් ප්‍රථම වරට පෙනී සිටි විට, සුපිරි වීර විකට පොත්වල නව යොවුන් වියේ පසුවන අය සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රධාන චරිතයට පැති කපන භූමිකාවට පහත් කරනු ලැබීය. ස්පයිඩර් මෑන්ගේ රහස්‍ය අනන්‍යතාවය පිටුපස ක්වීන්ස් හි උසස් පාසැල් සිසුවෙකු වූ පීටර් පාකර් සහ "ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, ප්‍රමාණවත් නොවීම සහ තනිකම" කෙරෙහි වූ ආත්ම අභිලාෂය සහිත තරුණ පාඨකයින්ට සම්බන්ධ විය හැකි ස්පයිඩර් මෑන් කතා මාලාව බිඳ වැටුණි. [9] බකී සහ රොබින් වැනි නව යොවුන් වියේ වීරයන් මෙන් නොව, ස්පයිඩර් මෑන් සගයාගේ සියලු ලක්‍ෂණ තිබුනද, කැප්ටන් ඇමරිකා සහ බැට්මෑන් වැනි සුපිරි වීරයෙකු ස්පයිඩර් මෑන් තුළ නොතිබුණි. "විශාල බලයක් ඇතිව විශාල වගකීමක් ද පැවරිය යුතු" බව ඔහුට තමාම ඉගෙන ගැනීමට සිදු විය-පළමු ස්පයිඩර් මෑන් කතාවේ අවසාන පුවරුවේ පෙළ පෙට්ටියක ඇතුළත් කර ඇති නමුත් පසුව එය ඔහුගේ භාරකරු වූ ඔහුගේ අභාවප්රාප්ත බෙන් මාමාට ආරෝපණය විය. පාකර්.
මාර්වල් විසින් විකට පොත් මාලා කිහිපයක මකුළු මිනිසා නිරූපණය කර ඇති අතර, එහි පළමු හා දීර්ඝතම කල්පැවැත්ම නම් විස්මිත මකුළු මිනිසා ය. වසර ගණනාවක් පුරා, පීටර් පාකර් චරිතය නිව් යෝර්ක් නගරයේ උසස් පාසැල් ශිෂ්‍යයෙකුගේ සිට කරදරකාරී එහෙත් ඉවත් වන විද්‍යාල ශිෂ්‍යයෙකුගේ සිට විවාහක උසස් පාසල් ගුරුවරයෙකු දක්වා 2000 දශකයේ අග භාගයේ තනි නිදහස් ඡායාරූප ශිල්පියෙකු දක්වා වර්ධනය විය. 2010 ගණන් වලදී ඔහු ඇවෙන්ජර්ස් සමඟ සම්බන්ධ වේ. පීටර් මිය යන බවක් පෙනෙන බොඩි හුවමාරු කුමන්ත්‍රණයක් අනුගමනය කරමින් 2012-2014 දක්වා දිවෙන කතන්දර චාපයක් සඳහා මකුළු මිනිසාගේ සතුරු ඩොක්ටර් ඔක්ටෝපස් ද අනන්‍යතාවය ලබා ගත්තේය. [10] අනාගතයේ මකුළු මිනිසා වූ මිගෙල් ඔහාරාගේ වික්‍රමාන්විත ගති ලක්ෂණ සහිත මකුළු මිනිසා 2099 ද ඇතුළුව මකුළු මිනිසාගේ විකල්ප අනුවාදයන් ඇතුළත් පොත් මාර්වල් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත; විකල්ප විශ්වයක නව යොවුන් වියේ පසුවන පීටර් පාකර්ගේ වික්‍රමාන්විතයන් ඇතුළත් අල්ටිමේට් ස්පයිඩර් මෑන්; සහ අල්ටිමේට් කොමික්ස් ස්පයිඩර් මෑන්, අල්මේට් පීටර් පාකර්ගේ මරණයෙන් පසු මකුළු මිනිසාගේ ආවරණ පැළඳ සිටින නව යොවුන් වියේ මයිල්ස් මොරාලස් නිරූපණය කරයි. සැතපුම් පසුව ප්‍රධාන ධාරාවේ අඛණ්ඩතාවයට ගෙන එන ලද අතර සමහර විට ඔහු පීටර් සමඟ වැඩ කරයි.
ස්පයිඩර් මෑන් වඩාත් ජනප්‍රිය හා වාණිජමය වශයෙන් සාර්‍ථක වීරයෙකු වේ. [11] සජීවිකරණ සහ සජීවී රූපවාහිනී කතා මාලා කිහිපයක්, සින්ඩිකේටඩ් පුවත්පත් විකට තීරු සහ චිත්‍රපට මාලාවක ඇතුළුව ඔහු ගණන් කළ නොහැකි තරම් මාධ්‍ය මාධ්‍යයන් සඳහා පෙනී සිටියේය. මෙම චරිතය ප්‍රථම වරට සජීවී නිරූපණය කළේ ඩැනී සීග්‍රන් විසින් 1974 සිට 1977 දක්වා දිවෙන විදුලි සමාගම් ස්කිඩී සුපර් ස්ටෝරිස් හිදී ය. [12] චිත්‍රපට වල ස්පයිඩර් මෑන් නිරූපණය කර ඇත්තේ නළු ටෝබේ මැගුයර්, ඇන්ඩrew ගාර්ෆීල්ඩ්, [13] සහ මාර්වල් සිනමාටික් යුනි තුළ යthumb thumb|link=Special:FilePath/Gen_Cody_Indy_2008_-_costumes_171_1.JPG Spider-Man (Peter Parker). Marvel Comics.
production by = Dumindu  Gihan  Kuruppuarachchi
Thanks by     =    Spider man ( Peter parker )
ඕසකා
ඔසාකා යනු ජපාන කැන්සායි කලාපයේ නම්කරන ලද නගරයකි. එය ඕසකා ප්‍රාන්තයේ අගනුවර සහ කෙයිහන්ශින් පුරවරය,ජපානයේ දෙවන විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශය සහ මිලියන 19 කට අධික වැසියන් සමඟ ලොව විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශයන්ගෙන් එකක් වන කෙයිහන්ශින් පුරවරයේ විශාලතම සංරචකය වේ. යෝඩෝ ගං මෝයේ ඔසාකා බොක්ක මත පිහිටි ඔසාකා, ටෝකියෝවේ විශේෂ වාට්ටු 23ට හා යොකොහාමා නගරයට පසු දිවා කාලයේ ජනගහනය අනුව ජපානයේ තෙවන විශාලතම නගරය වන අතර, ප්‍රධාන ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කටයුතු කරයි.
ඓතිහාසිකව වෙළඳ නගරයක් වන ඔසාකා, "ජාතියේ මුළුතැන්ගෙයි" ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබූ අතර ඉඩෝ කාලය තුළ සහල් වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස කටයුතු කර ඇත.
මෙම Kofun කාලය පූර්ව ඉතිහාසය [සංස්කරණය] මෙම Morinomiya නටබුන් (森 ノ 宮 遺跡 Morinomiya iseki?) ට ඕසකා ප්රදේශයේ මනුෂ්ය වාසයට ඉතා මුල් කාලීන සංඥා සමහර 5 වන-6 සියවස් ක්රිපූ පමණ සිට ෂෙල් එක් එක් පස් ගොඩැල්ලේ හැඩය, මුහුදු බෙල්ලන් හා තැන්පත් මිනිස් ඇට සැකිලි සමන්විත වේ. එය [කවුරුන් විසින්?] විශ්වාස කෙරේ දේ Uehonmachi ප්රදේශයේ නැගෙනහිර දී මිරිදිය මුහුදු සමග අර්ධද්වීපය ඉඩම් සමන්විත අද වන බව. වී ගොවිතැන ජනප්රිය වූ ලෙස Yayoi කාලය තුළ දී තැනිතලා මත ස්ථිර වාසස්ථාන වර්ධනය වී ඇත. [1]
මෙම Kofun කාලය වන විට, ඕසකා ජපානය බටහිර කොටසක් ලෙස කලාපයේ සම්බන්ධ කේන්ද්රස්ථානයක් වරාය බවට වර්ධනය විය. ඕසකා මිටියාවතේ සොයා වඩ වඩාත් විශාල සොහොන් එක් එක් පස් ගොඩැල්ලේ හැඩය ද විශාල සංඛ්යාවක් රාජ්ය ගොඩනැගීමට ප්රමුඛ දේශපාලන, විදුලි සාන්ද්රණය සාක්ෂි ලෙස දක්නට ලැබේ. [1] [5]
645 දී, අධිරාජයා Kōtoku [7] එය ජපානයේ එවකට අගනුවර බවට දැන් ඕසකා දේ ගැන ඔහුගේ Naniwa නගර-Toyosaki මාලිගය ඉදි කළේය. දැන් ඕසකා ලෙස හඳුන්වන මෙම නගරය Naniwa ලෙස සඳහන් මේ අවස්ථාවේ වූ අතර, එය මෙම නම හා ව්යුත්පන්න එවැනි Naniwa (浪 速) සහ Namba (難 波) ලෙස මධ්යම ඕසකා දිස්ත්රික්ක සඳහා තවමත් භාවිතා වේ. [8] අගනුවර වුවද 655 දී අද (නාරා ප්රාන්තය තුළ) Asuka වෙත ගෙන, Naniwa Yamato (නූතන නාරා ප්රාන්තය), කොරියාව, සහ චීනය අතර, ඉඩම් සහ මුහුදට, ඉතා වැදගත් සම්බන්ධයක් පවතී. [1] [9]
Naniwa අධිරාජයා Shōmu අනුපිළිවෙළින් 744 නැවත අගනුවර ප්රකාශ කරමින්, ඉම්පීරියල් අධිකරණය Heijō-kyō (දැන් නාරා) වෙත ආපසු යද්දී 745, තුරු එසේ බේරුනා. නාරා කාලය අවසන් වන විට Naniwa ගේ තොටුපොළක් චරිත ක්රමයෙන් අසල්වැසි ප්රදේශවල විසින් භාර ගෙන තිබේ, නමුත් එය Heian-kyō (කියොතෝ අද) සහ අනෙකුත් ගමනාන්ත අතර ගඟ, නාලිකාව, හා ඉඩම් ප්රවාහන ක සජීවී මධ්යස්ථානය පැවතුනි.
ඉඩෝ කාලය [සංස්කරණය] වෙත Heian 1496 දී, Jōdo Shinshū බෞද්ධ පැරණි Naniwa අධිරාජ්ය මාලිගයේ අඩවිය මත සෘජුවම පිහිටා ඇති දැඩි ආරක්ෂිත Ishiyama Hongan-ji, ඔවුන්ගේ මූලස්ථානය පිහිටුවන ලදී. නිල සංවර්ධන ආධාර Nobunaga අවසානයේ භික්ෂුන්ගේ යටත් මාලිගාවේ පසුව පුළුල් ඉටු වීමක් ප්රතිඵලය 1570 දේවමාලිගාව දශකය පුරා වටලා ව්යාපාරය ආරම්භ විය. Toyotomi Hideyoshi එහි ස්ථානයේ ඕසකා කාසල් ඉදි.
ඕසකා දිගු (සමාජයේ හතර කොට්ඨාශ බලන්න) වෙළඳ පංතිය අයත් ජනගහනයෙන් විශාල ප්රතිශතයක් [10], ජපානය මූලික ආර්ථික මධ්යස්ථානය ලෙස සලකන ලදී. මෙම ඉඩෝ කාලය (1603-1867) ක් පුරා, ඕසකා ජපානයේ ප්රධාන නගර එකක් බවට වර්ධනය වූ අතර, පසුව සජීව හා වැදගත් වරායක් ලෙස සිය පැරණි භූමිකාව ගියා. එහි ජනප්රිය සංස්කෘතිය [11] සමීපව ukiyo ඊ කිරීමට ඉඩෝ ජීවිතය පිළිබඳ වචනයෙන් විස්තර හා සම්බන්ධ විය. එහි ප්රසිද්ධ Kabuki හා Bunraku තිරගත ජනාධිපතිවරයා සිංගපූරුවේ පැවැත්වීමට ලෙස 1780 වන විට ඕසකා, විෂය කලා සංස්කෘතිය වගා කර ඇත. [12] 1837 දී Ōshio Heihachirō, අඩු පෙළේ සමුරායි, බොහෝ දුප්පත් සහාය නගරයේ අකැමැත්ත ප්රතිචාර ගොවි කැරැල්ල නායකත්වය දුන් හා ප්රදේශයේ පවුල් දුක්. Shogunal නිලධාරීන් Ōshio තමා ඝාතනය කල පසු, එම කැරැල්ල බිඳ දමා කලින්. [13] ඕසකා 1 දා ෂ්යෝගෝ (නූතන කෝබේ) ලෙස එම අවස්ථාවේ දී Bakufu රජය විසින් විදේශ වෙළඳ සඳහා විවෘත කරන ලදී නගරය ආසන්න වශයෙන් එක්-කාර්තුව සමතලා කරන ලදී හුදෙක් Boshin යුද්ධය පැමිණීමත් සහ මෙයිජි යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම පෙර ජනවාරි 1868,. [14]
ඕසකා පදිංචිකරුවන් අවම වශයෙන් 18 වන සියවසේ සිට ඉඩෝ සාහිත්යය ඒකාකාර කරන ලදී. 1802 දී Jippenisha Ikku පාහේ විශ්වාසය ඔබ්බට ලෝභ ලෙස Osakans නිරූපිත. 1809 දී පරිභව කාලීන "Kamigata zeeroku" ගණනය, ඥානය, සිවිල් බලය නොමැති වීම සහ ඔසාකා භාෂාව පිළිබඳ අශිෂ්ටත්වය ප්රකාරව ඕසකා කලාපයේ වැසියන් අසිරියක් ඉඩෝ පදිංචිකරුවන් විසින් භාවිත කරන ලදි. ඉඩෝ ලේඛකයන් සංස්කෘතිය Samurai නිදහසත්, සහ අධෛර්යසම්පන්න දුප්පත් නමුත් ත්යාගශීලී, පවිත්ර, හා මහජන තමන් දුටුවේ. ඊට වෙනස් ලෙස ඉඩෝ ලේඛකයන් රූකඩය ආධුනිකයන් ලෙස "zeeroku", ලෝභ, කෑදර, කෑදර, සහ නොයෙක් ආකාරයේ අසංවර දැක්කා. යම්තාක් දුරකට, ඕසකා පදිංචිකරුවන් තවමත් (大阪 は 食 倒 れ "ඕසකා wa kuidaore" "ඔවුන් බිඳ තෙක් ඕසකා ක ජනතාව ඔවුන්ගේ ආහාර ගිල" යන වැකිය සාධක, විශේෂයෙන් කෑදරකම අනුව, අද එකම විදිහට ටෝකියෝ නිරීක්ෂකයින්ගේ කිසිසේත් සමාජයෙන් කොන් වේ ?).
ප්‍රවර්ගය:ජපානය
අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සාහිත්‍යය
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ අන්තර්ගතය සකස් කරන ලද්දේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු පෙලපතේ රචකයින් විසිනි. මුලාර්ම්භයේ ප්‍රභේදයන් අනුසාරයෙන් 18 වැනි ශතවර්ෂයේ ුඅග භාගයේදී රචකයින් වන 'ෆිලිස් විටලි' සහ 'ඔලියුඩා ඉක්අහෝ' වහල් ජනතාවයේ කතන්දර සහ පුනරැදයන් තුලින් ඉහල ලකුණු ප්‍රමාණයක් ලබා ගනිමින් අදත් 'ටොන් මොරිසන්' ‍'මයා ඇන්‍ඩලෝ' සහ ‍'වෝල්‍ටර් මොස්ලි' වැනි කතුවරයන් ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන ලේඛකියින් අතර ශ්‍රේනිගත වි සිටි. ප්‍රවෘත්තින් සහ වාද පද අතරින් විශාල වශයෙන් ඇමරිකානු සමාජය තුල, අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන්ගේ කාර්යභාරය, සංස්කෘතිය, වර්ගවාදය, වහල් බව සහ සමානාත්මතාවය අප්‍රිකානු ඇමෙරිකාවනු සාහිත්‍යය ත්‍රලින් ගවේෂණය විය. අධයාත්මික දේශනා, ශුභාරංචි සංගිතය, බ්ලු සංගිතය සහ රැප් වැනි වාචික ආකාරයෙන්, අප්‍රිකානු ඇමරිකානු රචක නිතිගත කිරීමට මහගු ලෙස උපකාර විය.
ඇමරිකානු සමාජය තුල අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවනට හිමි ස්ථානය අවරුදු ගණනාවක් තුල වෙනසකට භාජනය වී ඇති අතර අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ කේන්ද්‍රය වී ඇත. 'සබ්ජර්න් ඔෆ් ස්ලේව් නැරටෙම්වස්' හි සදහන් කර ඇති ආකාරයට ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයට පෙර අප්‍රිකානු ඇමරි‍කානු සාහිත්‍යය මුලික වශයෙන් ඉලක්ක ගිත වුයේ වහල් ජනතාවයග් ප්‍රශ්න පිළිබදවය. 20 වැනි හතවර්ෂ‍යත් සමගම ඩබ්ලිව්. ඊ.බී ඩ්‍රබොයිස් සහ බ්‍රකර් ටී වොශින්ග්ටන් වැනි ලේඛකයින්ගේ ග්‍රන්ථ මගින් ඇමරිකන් ජනපදයේ වර්ගවාදය පිළිබිද හැගීම් අභියෝග කරනවාද හෝ සතුටු කරනවාද ය්න්න පිළිබද තර්ක ඉදිරිපත් කළේය. ඇමරිකන් සිවිල් ව්‍යාපාර තුළින් රිචඩ් රයිට් සහ ග්වෙන්ඩොලින් බ්‍රාක්ස් වැනි කතුවරැන් ජාතිවාද වෙන් කිරිම් පිළිබිදව හා කථා දේශානුරාගය පිළිබද රචනා කළේය. ඉතා ඉහළ අලෙවියක් සහ සම්මානය දිනු අලෙක්ස් හාලි විසින් රචිත 'ද සාග ඔෆ් ඇමරිකන් ෆැමිලි' ඇලිස් වෝකර් විසින් රචිත ද කලර් පර්ෂල් බ්ලවස් විසින් රචිත 'ටෝනි මැරිසන් ' යන ග්‍රන්ථ මගින්, වර්තමානයේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය, ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ වැදගත් කොටසක් බවට පිළිගෙන තිබේ.
මෑතකාලීන ඉතිහාසය
70 දශකයේ මුල්භාගයේදී අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෘතීන් සඳහා විශාල වශයෙන් ත්‍යාග හා සම්මාන පිරිනැමිණ. ඒ සමඟම ඇමෙරිකානු විද්වත් සමාජය විසින් අප්‍රිකානු-ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය නීත්‍යානුකුල සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයක් ලෙස පිළිගැණුනි.
මේ අතරතුර ටෝනි මොරිසන් ද කළු ජාතික සාහිත්‍ය කලාවේ සහ කළු ජාතික කතුවරුන්ගේ දියුණුව උදෙසා කටයුතු කළාහ. 1960 සිට 1970 දශකය තෙක් ඇය   Random House ප්‍රකාශනයන්හි සංස්කාරක ලෙස ටෝනි කාඩ් බාම්බරා හා ගුරිලි ජෝන්ස් වැනි කළු ජාතික කතුවරුන්ගේ කෘති සැකසුවාය. 20 වැනි සියවසේ සිට ප්‍රධානතම කළු ජාතික කතුවරුන්ගේ කෘති සැකසුවාය. පසුව ඇය 20 වැනි සියවසේ සිටි ඇය ප්‍රධානතම කළු ජාතික කතුවරියක ලෙස ප්‍රචලිත වූවාය. 1970 දී මුද්‍රණය වූ The Bluest Eye  ඇගේ ප්‍රථම කෘතිය විය. ඇය විසින් රචිත සම්මාන ලාභි කෘතීන් ලෙස Beloved සහ The song of solomon හැඳින්විය හැක. ටෝනි මොරිසන්, සාහිත්‍ය සඳහා වූ නොබෙල් ත්‍යාගය දිනු ප්‍රථම අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු කා‍න්තාවයි.
1970 දී කවියකු හා නවකතා රචකයෙකු වූ ඇලිස් වෝකර් ලියූ ගද්‍ය මාලාවකින් සෝරා නිලි හුස්ටන් සහ ඇගේ නවකතාවක් වූ  Their Eyes were watching God  ග්‍රන්ථය නැවතත් ඇගයීමට ලක්වන්නට විය. එසේම 1982 දී ඇය විසින් රචිත පුලිට්සර් සම්මානයෙන් පිදුම් ලද The colour purple  නවකතාව පසුකලෙක ස්ටීවන්  ස්පිල්බර්ග් විසින් අධ්‍යක්ෂිත චිත්‍රපටයක් ලෙස ජනප්‍රිය වුණි. 70 දශකයේදී අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෘතීන් එරට වැඩියෙන්ම අලෙවි වූ පොත් ලැයිස්තුවට ද එක් විය. එසේ එක්වූ පළමු කෘතියක් ලෙස ඇලෙක්ස් පෝලි රචනා කළ Roots The saga of an American Family හැඳින්විය හැක. එම කෘතිය සඳහා පුලිට්සර් සම්මානය පිරිනැමුණු අතර පසු කලෙක රූපවාහිනී ටෙලි නාට්‍යයක් ලෙස ද ජනප්‍රිය වුණි. හේලි විසින් රචිත තවත් කෘතියක් ලෙස The Autoviography of Malcolm X" හැඳින්විය හැක.
නූතන ඉතිහාසයේ සිටි තවත් වැදගත් කළු ජාතික කතුවරුන් ලෙස ගේල් පෝන්ස්, රෂීඩ් ක්ලාක්, ඉෂ්මයෙල් රිඩ්, ජමැයිකා කින්කේඩ්, රැන්ඩාල් කේතන් සහ ජෝන් රඩ්ගාර් වයිස්මන් නම් කළ හැක.
එලෙසම ජනාදරයට පත් කළු ජාතික පද්‍ය රචකයන් ලෙස මායා ඇන්ජලෝ, රීටා ඩව්. සයිරස් කැසල්ස්, තිලියාස් මෝස් සහ නටාෂා‍ට්‍රෙත්වේ හැඳින්විය හැක. එසේ‍ම න්ටොසාකේ ෂේන්ජ්, එඩ් බුලින්ස්, සුසැන් ලොරි පාක්ස්, එඩ්වර්ඩ් ජෝන්ස් හා ඕගස්ට් විල්සන් නූතන ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන කළු ජාතික නාට්‍ය රචකයන් වේ.
නූතන යුගයේ තරුණ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ගත් කතුවරුන් ලෙස එඩ්වඩ් ඩන්ට්කට්, ඩේවිඩ් ඇන්තනී ඩර්හැම්, ටයරි ජෝන්ස්, මැන් ජොන්සන්, සිසි පාකර් හා කොල්සන් වයිට් හෙඩ් හැඳින්විය හැක. අදටත් පවතින ලෙස අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය ප්‍රබන්ධ විශේෂයක් කිරීමෙහි ලා කටයුතු කළ පුරෝගාමියා ලෙස 1950 හා 1960 දශකයන්හි රහස් පරික්ෂක කථාමාලාවක් ලියූ චෙස්ටර් හයිම්ස් හැඳින්වේ. ඔහුපසු කලෙක ජනප්‍රිය අපරාධ පරික්ෂණ නවකාතාවක් ලියූ වෝල්ස්ටර් මො‍ස්ලි හා හියු හොල්ටන් වැනි කතුවරුන් සඳහා මග පාදා දුනි.
විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කල්පිතයන් මෙන්ම ත්‍රාස්‍යජනක සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයන් උදෙසා ද කළු ජාතික කතුවරුන් දායක වී ඇත. සැමුවෙල් ආර්. ඩෙලනි, ඔක්ටේවියා ඊ. බට්ලර්, ස්ටිව් බාන්ස්, ටනනාර්ව් ඩියු රොබට් ෆ්ලෙමින්, බ්‍රැන්ඩන් මාසි, චාර්ල්ස් ආර්. සෝන්ඩර්ස්, ජෝන් රිඩ්ලි, ඩෝන් එම්, ෆෝසෙ‍් ෂේර් තෝමස් හා නොලෝ හොප්කින්සන් එවැනි කතුවරුන් කිහිප දෙනෙකි.
අවසන් වශයෙන් ගත් කල අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය එක්තරා රූපවාහිනී වැඩසටහනකින් ද වැඩි ප්‍රේක්ෂක අවධානයක් දිනා ඇත. එනම් ඔප්ර් වින්ෆ්‍රි (Operh winfreey) වැඩසටහනේ  "Oprah's Book club විශේෂාංගය හේතුවෙනි. අප්‍රිකානු  ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය කෘතීන් විශාල ගණනකට ඉහල ජනප්‍රියතාවයක් ලබා දීමට ඇය දායක වී ඇත.
තේමාවන් සහ ගති ලක්ෂණ
එක්සත් ඇමරිකා ජනපදයේ අප්‍රිකානු ‍පෙළපතින් ජීවත් වන ජනතාවගේ ලේඛන මඟින් අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය පුළුල් ආකාරයෙන් අර්ථ දැක්විය හැකිය. කෙසේ වුව ද අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය ද අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු ඉතිහාසය සහ ජීවිතයන් මෙන්ම විවිධත්වයක් උසුලයි. මෙයින් ප්‍රකාශ වන්නේ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය සාමාන්‍යයෙන් පදනම් වී ඇත්තේ එක්සත් රාජධානියේ සිටින කළු ජාතික ජනතාවගේ ඇතැම් කැමැති තේමාවන්ට අනුව යන්නය. මෙයින් ගම්‍ය වන තේමාවන් වන්නේ අති විශාල ඇමෙරිකානු සමාජය තුල අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු වාගේ කාර්ය භාරය සහ ඇමෙරිකානූවෙක් වීමේ අර්ථය වැනිදේය. ප්‍රින්ස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය, ඇල්බර්ට් ජේ. රොබෙටෝ මෙසේ පවසා තිබේ. අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය ඇතුළුව සෑම අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු ඉගැන්වීමක්ම මෙම රාජ්‍ය තුළ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු පැවැත්මෙහි ගැඹුරු අර්ථය ප්‍රකාශ කරයි. මෙම පැවැත්ම ජාතියේ නිදහස, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, සමානාත්මතාවය ඇතුළු සෑම දෙයක්ම, සෑම විටම විභාග කර ඇත. ඒ ආකාරයෙන් අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය පිබිදීම මඟින් කළු ජාතිකයන්ගේ ප්‍රශ්න කතාබහට ලක්විය. ඔවුන්ගේ නිදහසේ හා සමානාත්මතාවයේ ගැටළු මෙන්ම, ඇමෙරිකානූ සංස්කෘතිය, ආගම, වහල් බව, නිවසේ ප්‍රශ්න සහ නොයෙක් තේමාවන් එහි අඩංගු විය.
අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය යුදෙව්වන්ගේ විසිරී යෑමේ සාහිත්‍යය සහ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය යන ඉතා වැදගත් ශාඛාවන්ගෙන් සමන්විත වේ. මේවා සඳහා අප්‍රිකානු යුදෙව්වන්ගේ උරුමයන්ගේ ආභාෂය ලැබී ඇත. මීට අමතරව අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය බොහෝ පශ්චාත් යටත් විජිත සාහිත්‍යයන්ගෙන් වෙනස් වන බව, සුළු ජාතික කණ්ඩායමක් විසින් ලියා තිබිණි යැයි පවසමින් පඬිවරයන් සුවිශේෂී රේඛාවක් නිර්මාණය කර ඇත. නමුත් පශ්චාත් යටත් විජිත වාදී රාජධානිය තුළ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය පවතී.
අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සංගීතය, බ්ලුස් සහ ‍රැප් යන ඒවායින් සමන්විත වෙමින් ඉතා පොහොසත් කාව්‍යයකට හිමිකම් කියනු ලබයි. ස්වර සංක්‍රමණය, ශබ්දලංකාරය සීතාවක පුනරාවරණය භාවිතා වන අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු ක්‍රිස්තියානු දේශනා සම්ප්‍රදායන් තුළ ද වාචික කාව්‍යය දක්නට ලැබේ. අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය -කාව්‍යන් විශේෂයෙන් රචනා කර තිබෙන නමුත් ගද්‍ය තුළ ද මේ සෑම ආකාරය යකම වාචික කාව්‍යයන් ඇතුළත් වීමේ ප්‍රභල සම්ප්‍රදායක් ඇත.
කෙසේ වෙතත් මෙම ගති ලක්ෂණ සහ තේමාවන් අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ බොහෝ මට්ටම් වල තිබෙන අතර මේවා ප්‍රභේදයන්ගේ අතිශය අර්ථ දැක්වීම් නොවන අතර මේවා ප්‍රභේදයන් තුළ සෑම කටයුත්තකම අන්තර්ගත නොවේ. මීට අමතරව අප්‍රිකානූ ඇමෙරිකානූ සාහිත්‍යය විශ්ලේෂණය කිරීමට බාහිර සාහිත්‍යය න්‍යායන් යොදා ගැනීමට ප්‍රතිවිරෝධයක් ඇත. අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ අති විශේෂ පඬිවරයෙක් වන කනිෂ්ඨ හෙන්රි ලුවිස් ගේටස් මෙසේ ප්‍රකාශ කර තිබේ. මාගේ ආශාව වුයේ, අනෙක් සම්ප්‍රදායන් ගෙන් ලබා ගත් සාහිත්‍යය න්‍යායන් කියවීම හෝ විශ්ලේෂණය කරනවාට වඩා කවි සම්ප්‍රදායන්ට තමන්ගේ ස්වභාවය හා වෙනත් කාර්යයන් පිළිබඳ කථා කිරීමට ඉඩ සැලැස්වීමය.
සිවිල් අයිතිවාසිකම් සංග්‍රාමික යුගය
එම කාලය තුළ බලවත් කළු ජාතිකයෙකු වූ ටොලම් රෙනෙයිඩන්ස් මෙම සංක්‍රමණය වූ කළු ජාතික ප්‍රජාවට නිදහසක් ලබා දුන් අතර නාගරික සංස්කෘතිය නඟා සිටුටවීමටද දායක විය. 1940 ගණන් වල 50 ගණන් මෙන්ම 60 ගණන් වල කළු ජාතික රචකයන්ගේ හැගීම් වලට තදින්ම බලපෑම් ඇති කල ඇමරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් සංවිධානයේ නැගී‍ම, මෙම සංක්‍රමණයන්ට උදව් විය. වර්ගවාදය හා ඔවුන් කොටු කර තැබී‍ම නැවැත්වීමට කළු ජාතිකයන් ගත් පියවර නිසා අලුත් කළු ජාතිවාදයක් හට ගත්හ. මේ අතර කළු ජාතික රචකයන් ද මෙම සිද්ධිය පිළිබඳව ඔවුන්ගේ පොත්පත් වල සටහන් කිරීමට උත්සහ කළහ.
එසේ කිරීමට උත්සහ කළ ප්‍රථම රචකයා ජේම්ස් බොල්ඩ්මින් වු අතර ඔහුගේ පොත් වල 'ජාතිය හා ලිංගිකත්වය' පිළිබඳව සඳහන් විය.ගැඹුරු පෞද්ගලික කථා රචකයෙකු වන බෝල්ඩ්වින් විසින් ලියන ලද ගෝ ටෙල් ඉන් ද මවුන්ටන් යන කෘතිය මිනිසුන් අතරට ගියේ 'කළු ජාතිකයෙකු හා සමලිංගික වීම' ලෙසය.බෝල්ඩ්වින් විසින් ආසන්න වශයෙන් පොත් 20 ක් පමණ රචනා කර ඇති අතර, 'අන්ඩර් කන්ට්‍රින් සහ 'ද වයර් නෙක්ස්ට් ටයිම් ඒවා අතරින් සම්භාව්‍ය කෘති කීපයකි.
චිකාගෝහි කළු ජාතිකයන් තමුන්ට පිළිගැනීමට වෙහෙස වූ ආහාර ගැන බිගර් තොම්ස්ගේ කථාව පිළිබිඹු කරන 'නේට්ව් සන්'' (1940) නවකථාවෙන් ජනතාව අතරට ගිය රයිට්, බෝල්ඩ්වින් ගේ මිත්‍රයෙකු මෙන්ම අනුගාමිකයෙකුද විය. බෝල්ඩ්වින් විසින් රයිට් හඳුන්වන්නේ තම ජිවිතයේ දුටු විශිෂ්ඨතම කළු ජාතික රචකයා ලෙසය.රයිට්ගේ තෝමස් ඔෆ් අ නේට්ව් සන්"' නැමති නවකථාව පිළිබඳ බෝල්ඩ්වින් බොහෝ පැහැදී සිටියහ.නමුත් 'නැට්වයිගේ පුතා' නවකතාවේ එන ඇදහිය හැකි චරිත වල ඌනතාවයත්, මානසික සංකීර්ණභාවය විවේචනයත් එවර්බොඩි ප්‍රොටෙස්ට් "නවකථාවේ එන චරිත හේතු කරගෙන ඔවුන‍්ගේ මිත්‍රත්වය බිඳ වැ‍ටුණි. ඔහු අතින් ලියැවුණූ වෙනත් පොත් වුයේ, තමන් විසින් ලියන ලද 'බිලැක් බෝයි' 91945) හා වයිට් මැනි ලිසන් (1957) යන ඒවාය.
1993 දී ''නැෂනල් බුක්' සම්මානයෙන් පිදුම් ලද ඉන්විසිබල් මෑන් යන නවකථාවෙන්  රැල්ෆ් එලිසන් මිනිසුන් අතරට ගිය විශ්ෂ්ඨ නවකතා රචකයෙකි. නමුත් ඔහුට තවත් නවකථාවක් ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුල ලියා සම්පුර්ණ කිරීමට නොහැකි විය. 'ඉන්විසිබල් මෑන්'' යන කෘතියෙන් ලැබුණු ජනප්‍රියත්ව‍ය ඔහුගේ ලේඛන ඉතිහාසයේ තම ස්ථානය රැක ගත්තේය. 1999 දී එලින්සන් මරණයට පත්විය. ඒ සමඟම පසුව අවුරුදු 40 ක් පුරාවට ඔහු විසින් ලියූ පිටු 2000 කට වඩා වැඩි 'ජුන්ටින්ත්' යන දෙවන නවකථාව කොටස් කර එළි දක්වන ලදී. 2008 වර්ෂයේදී ඔහු විසින් ලියන ලද අත්පිටපත් සියල්ලද එකතු කර 'ද ඩේමස් ‍බිෆෝ ද ශුමින්" යන නමින් එළි දක්වන ලදී. ඇමෙරිකාව තුළ සිවිල් අයිතින් සඳහා නැගී සිටි කාලයේ කළු ජාතික ලේඛිකාවන් බිහි විය.ඒ 1999 දී ඔහු විසින් ලියන ලද 'ඇනි ඇලන් නැමති කාව්‍යය සදහාය. 'පුලිට්සර්  සම්මානයෙන් පිදුම්ලද ප්‍රථම අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවා වූයේ ග්වෙන්ඩොලින් බ්‍රෘක්ස් ය. නිති ජියොවානි සහ සෝනියා සැන්චස් 1950-1960 වර්ෂ වල ජනප්‍රිය වූ තවත් ලේඛකයින් ‍දෙදෙනෙකි.
කාගෝවෙහි ජීවත් වූ දුප්පත් කළු ජාතික පවුල් පදනම් කර ගනිමින් 'ලොරොන් හැන්ස්බරි ' විසින් ලියූ 'අ රෙයිසින් ඉන් ද සන් ' නාටකය එම කාලය තුල රටවැසියන්ගේ අවධානයට ලක් විය. 1959 දී එම නාටකයට 'නිව් යෝක් ඩ්‍රාමා ක්‍රිටික්ස් සර්කල්' සම්මානය හිමි විය. 'ඇමිරි ඔරාක' යනු අවධානය දිනාගත් තවත් නාටක රචකයෙකි. ඕන් බ්‍රෝඩ්වේ නම් මතභේදයට තුඩු දුන් නාටකය රචනා කළ රචකයාගේ 'බැරැකා' සංගිතය හා කවි මෑත කාලයේදී විචාරකයන් අතර පවා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත.
මහජන ව්‍යාපාර වල නායකයන් විසින් ලියන ලද මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ පොත් හා රචනා වල වැදගත්කම වෙනත් කිසිදු රචනාවකට සමාන කළ නොහැකිය. මාර්ටින් ලුතර් කිං ගේ කණිෂ්ටයාගේ ලෙටර් ෆ්‍රෙච් ඔර්වින්ග්හැම් ජේල්'' මේ සඳහා ප්‍රමුඛ උදාහරණයකි.
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය සහ එහි සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිඳදැමීම
ඇමරිකානු ඉතිහාසය තුරාවටම අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් දැඩි වර්ග බේදයකට ලක්ව සිටී. අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ මුල් අවදියේ, එම අත්දැකීම් වලින් පෙලඹවුණු කළු ජාතික ලේඛකයින්, තමන් ද සුදු ජාතික කතුවරුන්ට සම බව සමාජයට විදහාපාන්නට විය. එනම්, හෙන්රි ලුවිස් ගේට්ස් (කනිෂ්ට) පවසන පරිදි, කළු ජාතික සාහිත්‍යයේ මූලික අරමුණ වන්නේ කළු ජාතිකයන් හට ලිඛිත සම්ප්‍රදායයක් නොමැති හෙයින් ඔවුන් අයත් පහත් සංස්කෘතියකටැයි යනුවෙන් පවතින යන මතය බිඳ දැමීමයි.
කෙසේ වුවද, ‍කළු ජාතික ගත් කතුවරුන් තම හැකියාවන් ‍විදහා දක්වමින් එම සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යය බිඳ දැමීමත් සමඟම ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ සාහිත්‍යමය සම්ප්‍රදායයන් ද වෙනස් විය.
මෙම මතධාරී විද්වතුන් පවසන ආකාරයට ලේඛන කලාව සුදු ජාතික පුරුෂයින්ට පමණක් යෝග්‍ය වූ ක්‍රියාකාරකමක් ලෙස එකල සමාජයේ පිළිගත් සම්ප්‍රදායක් විය. නමුත් එම පිළිගැනීම, එපැවති සාහිත්‍යමය ආධිපත්‍යයත් සමගම බිඳ දැමීමට අප්‍රිකානු හා ඇමරිකානු කතුවරුන්ට හැකිවූයේ අප්‍රිකානු ජන ජීවිතය හා වාචික සම්ප්‍රදායයන් තම කෘතින් වලට සංයුක්ත කිරීමෙනි. මෙසේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය, දේශපාලන හා සංස්කෘතිකමය විමුක්තිය උදෙසා මෙවලමක් ලෙස භාවිතා වු ආකාරය (විශේෂයෙන් ඩබ්ලියු.ඊ.බී.ඩුබොයිස් මඟින්) දශක ගණනක් පුරා ප්‍රකාශයට පත්වී ඇත.
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය - වහල් කතාන්දර
'සබ්ජන්' අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යයේ 19 ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ ආරම්භ වු වහල් කතාන්දරයකි. 'අන්කල් ටොම්ස් කැබින්' වැනි ග්‍රන්ථ තුළින් සාහිත්‍යයේ ඇති පැති දෙකක් කරා වහල් මතවාද වේගයෙන් පැතිරුණ අතර, මෙයින් දුෂ්ට වහල් බව අවලංගු කරවන දර්ශන නිරූපණය වන අතර දක්ෂිණ ලේඛකයින් වන 'විලියම් ග්ලිමෝ සිම්ස්, වයිට්' විසින් රචිත 'ඇන්ට් ටොම්' සාහිත්‍යය මඟින් පෙර වහල් බවේ අදහස් නිරූපණය විය.
සත්‍යය යථාර්ථය පෙන්නුම් කිරීමට පුරාණ වහලුන් වන 'හැවියන් ජෙකොබ්ස්' සහ 'ෆ්‍රෙඩ්රික් ඩග්ලස්' කතුවරයන් විසින් වහල් කතාන්දර රචනා කළ අතර, ඒවා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය මුඛය ප්‍රතිෂ්ඨාවට පත් විය. හය දහසකට පමණ අධික උතුරු ඇමරිකානු සහ කැරේබියානු පුරාණ වහලුන් ඔවුන්ගේ ජිවිතවල විස්තර රචනා කළ අතර ඒවායින් 15 ක් පමණ ග්‍රන්ථ ලෙස ප්‍රකාශ විය.
වහල් කතාන්දර ප්‍රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ 3 කට ගොනු කළ හැක. ධාර්මික, විමුක්තියේ කතාන්දර, සටන අවලංගු කිරිමට පොළඹ වන කතාන්දර, වැඩි දියුණුවේ කතාන්දර, තමන් විසින් රචනා කරන ලද හැඟීම් මහත් සේ ගෙන දෙන නිසා සටන අවලංගු කිරිමට ලියු කතාන්දර බොහෝ ප්‍රකට විය. අප්‍රිකානු ඇමරිකාවේ 19 වන ශතවර්ෂයේ රචනා අතුරින් සාහිත්‍යමය රචනා ලෙස මෙම 'ඔටෝග්‍රැෆි' යන හැමියට් ජේකොබස් (1861) ගේ 'ඉඩන්ටස් ඉන් ද ලයි‍ෆ් ඔෆ් අ ස්ලේව් ග්ර්ල්' (Incidents in the life of a slave girl) හැඳින්වේ.
අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය විචාරය
වසර ගණනාවක් පුරා අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන්ගේ සාහිත්‍යය පිළිබඳව විවේචනයන් එල්ල වී ඇත්තේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන්ගේ සමාජ තුළිනි. කළු ජාතිකයන්ගේ ධනාත්මක බව කළු ජාතිකයන්ගේ සාහිත්‍යයෙන් නිරූපණය නොවන බවට ඇතැමුන් විවේචනය කරනු ලබයි.
මෙම සෞන්දර්යය ක්ෂේත්‍රයේ ඝට්ටනය සහ ජාතිවාදී දේශපාලනයේ පටන් ගැන්ම පිළිබඳ අර්ථ කථනයක් ඩබ්ලිව්. ඊ.ඩී. ඩ්‍රබොයිස්ගේ එන්. ඒ. ඒ. සී. පී. ප්‍රකාශනයේ ඇතුලත් වේ. ‘ ද ක්‍රයිසිස්’ විසින් 1921 දී “අප විසින් පවසන හොඳම සහ උසස් සැම දෙයක්ම අපට කිව යුතු චිත්‍ර කලාව සහ ප්‍රතිචාරක කටයුතු ස්ථාවර එකක් බව’ සඳහන් කළේය. 1996 දී ‘භාෂා ශුද්ධ වාදිනියකගේ විලාපය නොසලකා කලාව ප්‍රමාණාත්මක විය යුතු බව’’ පවසමින් මෙයට තවත් යමක් එක්කළේය. සාහිත්‍යය අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන්ගේ දේශපාලන නිදහස් අරගලයේ ආයුධයක් වූ බව ඩ්‍රබොයිස් සහ ‘ද කුයිසිස්’ හි කතෘ නිත්‍ය වශයෙන්ම පවසා තිබේ. ‘ඩු බොයිස්‍’ ගේ කලාවේ ප්‍රචාරාත්මක හරය පිළිබඳ ඇදැහීම හොඳින්ම පිළිබිඹු වූයේ 1928 දී ඔහු අප්‍රිකානු ඇමරිකානු කතෘ ‘ ක්ලොරස් මැක්ගේ’ ඉතා හොඳින් අලෙවි වූ ‘හෝම් ටු හාර්ලම්’ නවකතාවට විරුද්ධ වීමෙනි. ‘ඩු බොයිස්’ ට නවකතා ඍජුව ලිංගිකත්වය සහ ‘හාර්ලම්ං හි සඳහන් රාත්‍රි ජීවිතය පිලිබඳ වචන දක්වමින් ‘පියුරියන්ට් ඩිමාන්ඩ්’ හි සුදු ජාති ක පාඨකයින්ට සහ ප්‍රකාශයකින් වන ‘ලයිසන්ශස්නස්’ නිරුපණය වන කළු ජාතිකයන්‍ආයාසන කරනු ලැබුවේය. තවද ‘ඩ්‍රයිබොස්’ මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය. ‘හෝම් ටු හාලන්’ හි බොහෝ කොටස් මට පිලිකුල ඇති කළේය. තවද අපවිත්‍ර දේ පිළිබඳ මට හැගෙන්නේ. ස්නානයෙන් ඉවත් කළ යුතු දේ වශයෙනි. 1929 දී ද 'බ්ලැකර් ද බෙරි ' කෘතිය වොල්ස් තර්මන් ප්‍රකාශයට පත් කල පසු නැවතත් මෙම දොස් පැවරීම අනෙක් කළු ජාතික සමාජයට ඉදිරිපත් කලේය. ඩර්ටි ලොන්ඩ්‍රි’ සංස්කෘතිය ප්‍රකට කිරීමට අකමැති වූවන් උමතුවට පත් කරමින් ලා පැහැති සහ කළු ජාතික සම අතර පුර්ව මතයන්, මෙම නවකතාවේ කේන්ද්‍රගත වී තිබුණි.
ස්වභාවයෙන්ම අප්‍රිකානු ඇමරිකානු ලේඛකයින් සෑම කළු ජාතිකයන්ගේම සාහිත්‍ය නිර්මාණ ප්‍රචාරණය වීම පිළිබඳ එකග නොවූ අතර ඒ වෙනුවට සාහිත්‍ය තුළින් මිනිස් ජිවිතය පිළිබඳ සත්‍ය ප්‍රකාශ විය යුතු බව සඳහන් කළේය. ‘ලැන්ග්ස්ටන් හියුජැසං 1926 ද නිරෝ ආටිස්ට් ඇන්‍ඩ් රේශල් මවූන්ටන්' රචනා කරමින් මෙම ප්‍රකාශනය සඳහන් කළේය. කළු ජාතික කලාකරුවන්, කළු හෝ සුදු ජාතික ප්‍රජාව කුමක් සිතුවත්, ඔවූන් පිලිබඳව නිදහසේ ප්‍රකාශ කිරීමට බලාපොරොත්තු වූ බව පැවසිය. ඇලිස් වෝකර් විසින් රචනා කල ද 'කලර් පර්පල්' නවකථාවේ අසාධාරණ ලෙස කළු ජාතිකයන් වෙත දොස් පැවරීම මගින්, කළු ජාතිකයින් ඔවුන් වෙතම දොස් පවරා ගැනිමේ සංසිද්ධියක් මෑතකදී ඇති විය. මීට අමතරව අප්‍රිකානු ඇමරිකානු කතෘ චර්ල්ස් ආර් ජෝන්සන්ගේ ’ ඔක්ස්හර්ඩින් ටේල් නවකතාව හඳුන්වා දුන් අවස්ථාවේ වෝකර්ගේ නවකතාවේ අප්‍රිකානු ඇමරිකානු පිරිමින් පිලිබඳ ඍණාන්විත නිරූපණය කිරීමට විවේචන එල්ල විය. එසේ විවේචනය කරනු ලැබුවේ විශ්වාසයෙන් මුසාවාදය හා දර්ශනය හමුවන ස්ථානය ප්‍රකාශ වී ඇත්තේ කුමන ග්‍රන්ථයෙන් ද යන්න තීරණය කිරීමට මග පාඨකයින්ට ඉඩ හරිමි යන්න ප්‍රකාශ කිරීමෙනි. පසු කාලිනව ග්‍රන්ථයේ වියදම් නිෂ්ප්‍රභා කළේය.
ඇලිස් වෝකර්' විසින් රචිත 'ද කලර් පර්පල්'
අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ අන්තර්ගතය සකස් කරන ලද්දේ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු පෙලපතේ රචකයින් විසිනි. එම සාහිත්‍යයේ 18 වැනි ශතවර්ෂයේ අග භාගය නියෝජනය කළ රචකයින් විසින් නව නිර්මාණයන්ගේ වස්තු විෂය සදහා වහල් ජනතාවගේ කතන්දර සහ පුනරුදයන් යොදාගත් නිසා ඔවුන් සමාජයේ ඉහළ පිළිගැනීමකට ලක්විය. එවැනි වස්තු විෂයන් යොදාගත් 'ටොන් මොරිසන්' ‍'මයා ඇන්‍ඩලෝ' සහ ‍'වෝල්‍ටර් මොස්ලි' වැනි කතුවරයන් අදටත් ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන ලේඛකයින් අතර ඉහළස්ථානයක් හිමිකරගෙන සිටී. එම අවධියේ එසේ සමාජ් පිළිගැනීමට ලක්වූවන් අතර ෆිලිස් විටලි සහ ඔලියුඩා ඉක් අහෝ වැනි රචකයින් තැනක් ගනු ලබයි. ඇමෙරිකානු සමාජය තුළ, අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානුවන්ගේ කාර්යභාරය, සංස්කෘතිය, වර්ගවාදය, වහල් බව සහ සමානාත්මතාවය ආදී අංශ පිළිබඳව ගවේෂණය කර ඇත්තේ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය තුළිනි. අධ්‍යාත්මික දේශනා, ශුභාරංචි සංගිතය, බ්ලු සංගිතය සහ රැප් සංගීතය වැනි වාචික අංග, අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු රචනා නීතිගත කිරීමට මහඟු දායකත්වයක් සපයා ඇත.
ඇමෙරිකානු සමාජය තුළ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානුවන්ට එතෙක් හිමිව තිබූ ස්ථානය වෙනසකට භාජනය වූයේ එරට සාහිත්‍යයේ කේන්ද්‍රය බවට අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය පත්වීමයි. 'සබ්ජර්න් ඔෆ් ස්ලේව් නැරටෙම්වස්' හි සඳහන් කර ඇති ආකාරයට ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධයට පෙර අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ මුලික ඉලක්ක ගීතවල වූයේ වහල් ජනතාවගේ ප්‍රශ්න පිළිබඳව කතා කිරීමය. 20 වැනි ශතවර්ෂයත් සමඟම ඩබ්ලිව්. ඊ.බී ඩ්‍රබොයිස් සහ බ්‍රකර් ටී වොශින්ග්ටන් වැනි ලේඛකයින්ගේ ග්‍රන්ථ මගින් ඇමෙරිකන් ජනපදයේ වර්ගවාදය පිළිබඳ හැගීම් අභියෝගයට ලක් කරනවාද එසේ නැත්නම් සතුටු කරනවාද යන්න පිළිබඳ තර්ක ඉදිරිපත් කළේය. ඇමෙරිකන් සිවිල් ව්‍යාපාර තුළින් රිචඩ් රයිට් සහ ග්වෙන්ඩොලින් බ්‍රාක්ස් වැනි කතුවරුන් ජාතිවාදය විනාශකිරීමත්,දේශානුරාගයත් මුල්කරගෙන රචනා ඉදිරිපත් කළේය. ඉතා ඉහළ අලෙවියක් සහ සම්මාන දිනු ඇලෙක්ස් හාලි විසින් රචිත 'ද සාග ඔෆ් ඇමෙරිකන් ෆැමිලි' ඇලිස් වෝකර් විසින් රචිත ද "කලර් පර්පල් " බ්ලවස් විසින් රචිත 'ටෝනි මැරිසන් ' යන ග්‍රන්ථ මගින්, වර්තමානයේ අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යය, ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේ වැදගත් කොටසක් බවට පිළිගෙන තිබේ.
ඇමෙරිකානූ සාහිත්‍යයේ බැල්කණිකරණය
මෙම අදහස් නොසලකා ඇතැම් සංස්කෘතික ශාස්ත්‍රාල සහ බුද්ධිමතුන් ඇමෙරිකානූ සාහිත්‍යය දශක ගණනාවක් සාහිත්‍ය‍යේ කොටසක් හෝ යුධ සංස්කෘතිය සාහිත්‍යට ව්‍යාප්ත වූ බවට විවාද කළෝය. විචාරකයින්ට අනුව එක්සත් රාජධානියේ දේශපාලිනක අනන්‍යතාව සහ ලෝකයේ අනෙක් කොටස් වල බලපෑම නිසා සාහිත්‍යය තුලට ගෙන ඒමට විරුද්ධ වන්නේ එමගින් කාන්තාවන් පිළිබඳ කාන්තාවන්ට ලිවිය හැක්කේ කාන්තාවන්ට හා කළු ජාතිය පිළිබඳව ලිවිය හැක්කේ කළු ජාතිකයින්ට පමණනක් බව අදහස් වන නිසාය.
ජනතාව මෙය මුළු මනුෂ්‍ය ස්වභාව සාහිත්‍යයට ගවේෂණය කිරීමේ හැකියාව සීමා කර ඇතැයි පැවසීම සහ විනිශ්චයකරුවන් පෙළපතට අනුව පමණක් ජනවාර්ගික ලේඛයින් බවට පාඨක වූ කණ්ඩායමට ජනතාව විරුද්ධ විය. මෙම විචාරකයින් මේ විනිශ්චයට විරුද්ධ වූ අතර, රැල්ෆ් එලිසන්ස් විසින් රචිත ඉන්විසිනබල් මෑන් හි චරිතය අදෘෂ්‍යමාන බැවින් මිනිසුන් දක්න්නේ මෙය කළු මිනිසෙකුට වඩා යමක් නොවන බවය. අනෙක් අය ජනවාර්ගික පාඨක වූ සාහිත්‍යයන්ට විශේෂ සැලකිල්ලක් දැක්විය යුතු බවට විවේචනය කරනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස පළමු අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානු පුස්තකාල සම්මේලනයේ උපදේශක හා සම්මානනීය කලාකරුවා වන රොබට් හේඩ්න් වරක් මෙසේ පැවසිය. (ජෑස් සංගීතය පිළිබඳ ඩියුක් එලින්ග්ටන්ගේ අර්ථකතනය අනුවාදනය කරමින්) කළු සාහිත්‍යය කියා යමක් නොමැත. ඇත්තේ හොඳ සහ නරක සාහිත්‍යයයි සහ එපමණයි.
කණ්ඩායම් ගවේෂණය සහ ජනවාර්ගික ගති විද්‍යාව මනුෂ්‍යා තේරුම් ගැනීමට නැඹුරු කරවන බවට යෝජකයින් විරුද්ධ වූ අතර පෙරාතුව සම්පුර්ණ ජනතා කණ්ඩායම් ඇමෙරිකානූ සාහිත්‍යයේ නැතිකම හෝ නොසලකා හරින ලදී.
සටහන්
{|
ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය {|
නොවැම්බර් 4
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
අයිවර් ඩෙනිස්
අයිවර් ඩෙනිස් (Ivor Dennis)
නොවැම්බර් 5
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ලක්ෂ්මණ දේවාලය, ඛජුරාහෝ
ලක්ෂ්මණ දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි හින්දු දේවාලයකි. මෙය ඉදිකරන ලද්දේ යශෝවර්මන් නැමැති චන්දේල පාලකයා විසිනි. මෙම දේවාලය විෂ්ණු දෙවියන්ගේ ස්වරූපයක් ලෙස සැලකෙන වෛකුන්ත විෂ්ණු වෙනුවෙන් පුද කොට ඇත. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම දේවාලය ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත. මෙම දේවාලය අයත් වන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කොට තිබේ.
පිහිටීම
මෙම දේවාලය පිහිටියේ ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණයේ බටහිර දේවාල සමූහය තුළ ය. ඛජුරාහෝ යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා ගම්මානයකි.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
මෙය පංචායතන ප්‍රභේදයෙන් යුතු සන්ධාර දේවාලයක් වේ. සම්පූර්ණ දේවාල සංකීර්ණයම ඉදි කොට ඇත්තේ “ජගති” නම් වූ උසැති වේදිකාවක් මත ය. (පින්තූරය බලන්න) මෙම දේවාල ගොඩනැගිල්ල හින්දු දේවාල වාස්තු විද්‍යාව තුළ එන සියලුම මූලික අංගවලින් සමන්විත ය. එහි ප්‍රවේශ ද්වාරමණ්ඩපයක් (අර්ධ මණ්ඩප), මණ්ඩපයක්, මහා මණ්ඩපයක්, අන්තරාලයක් සහ ගර්භගෘහයක් දක්නට ලැබේ.
ඛජුරාහෝවේ සෙසු දේවාල මෙන් නොව මෙහි ගර්භගෘහයේ බිම් සැලැස්ම (ඉහළින් බැලූ විට) පංචරථ ස්වභාවයෙන් යුක්ත ය. එහි ශිඛරය කුඩා උරුශෘංග සමූහයක් එක්වීමෙන් නිර්මාණය වී ඇත. (පින්තූරවල දේවාලයේ මුදුන, එනම් ශිඛරය බලන්න)
දේවාලයේ බිත්ති අලංකාර ගරාදි වැටවල් සහිත සඳලුතල ආකාරයේ කවුළුවලින් සමන්විත ය.
දේවාලයේ පිටත බිත්තියේ ප්‍රතිමාවලින් සමන්විත කැටයම් තීරු දෙකක් දැකගත හැක. (රූපයේ දේවාලයේ පිටත බිත්තිය බලන්න) මෙම කැටයම් අතර ‍දිව්‍යමය රූ, පෙම් යුවළවල් සහ ශෘංගාරාත්මක දර්ශන අන්තර්ගත වේ.
ගර්භගෘහයේ දොරකඩ සාඛා (සිරස් පනේල) හතකින් සමන්විත ය. එහි මධ්‍ය පනේලයේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ විවිධ ජන්මයන් නිරූපණය කොට කොට ඇත. උඩළිපතෙහි මධ්‍යයේ බ්‍රහ්ම සහ විෂ්ණු පිරිවරා සිටින ලක්ෂ්මී දේවියගේ රුව දැකගත හැක. දෙවොලේ ගර්භගෘහයෙහි අත් සතරක් සහිත විෂ්ණු ප්‍රතිමාවක් තැන්පත් කොට ඇත.
ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව
දේවාලයේ ගර්භගෘහයේ දක්නට ඇති ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව හිස් තුනක් සහ අත් සතරක් සහිත වෛකුන්ත විෂ්ණුගේ ප්‍රතිමාවකි.
මෙම ප්‍රතිමාවේ මධ්‍යයේ ඇති හිස මිනිස් හිසකි. දෙපස ඇති හිස් මගින් වල් ඌරකු (වරාහ සංකේතවත් කෙරෙන) සහ සිංහ (නරසිංහ සංකේතවත් කෙරෙන) හිස් නිරූපණය වේ.
නොවැම්බර් 6
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
2004 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
නොවැම්බර් 7
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
අරීසෙන් අහුබුදු
කලාසූරී අරීසෙන් අහුබුදු (1920 මාර්තු 18 – 2011 මැයි 26) සිංහල බස පිලිබද වියතෙකි. එතුමා ශ්‍රී ලංකාවේ කීර්තිමත් කතුවරයෙක්, කථිකයෙක්, ශාස්ත්‍රඥයෙක්, නාට්‍ය රචකයෙක්, ගුරුවරයෙක්, සිංහල ගීත රචකයෙක්, සහ කවියෙක් වීය. තව ද හෙළ හවුලේ කැපී පෙනෙන සාමාජිකයෙක් ලෙස ද ඔහු ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිළීය. ඔහු රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන තුනක් ද කලාශූරී නාමය ද හොඳම ගීත රචකයාට පිරිනැමෙන සරසවි සම්මානය ද හිමි කරගෙන ඇත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සිංහල සාහිත්‍යය ප්‍රවර්ගය:හෙළ හවුල ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:1920 උපත් ප්‍රවර්ගය:2011 මරණ
සමායෝත සාර්වත්‍ර වේලාව
සමායෝත සාර්වත්‍ර වේලාව (UTC) යනු, ලෝකයේ ඔරලෝසු සහ වේලාවන් නියාමනය කිරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන, ප්‍රාථමික වේලා සම්මතයයි. එය, ග්‍රිනිච් මධ්‍යන්‍ය වේලාව (GMT) හා සම්බන්ධී අනුප්‍රාප්තිකයන් කිහිපයක් අතුරින් එකකි. බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී, UTC යන්න GMT හා තුල්‍යාර්ථක වූද, විද්‍යාත්මක ප්‍රජාව විසින් GMT තවදුරටත් නිවැරැදිව අර්ථදක්වනු නොලැබේ.
ප්‍රවර්ගය:වේලා කලාප ප්‍රවර්ගය:වේලාව පිළිබඳ සම්මත
දක්ෂිණ සූර්ය නිවෘත්තිය
දක්ෂිණ සූර්ය නිවෘත්තිය පෘථිවියෙහි සූර්ය නිවෘත්ති දෙකින් එකකි. ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාරව බොහෝ විට සිදුවන දිනයන් වන්නේ දෙසැම්බර් 21 හෝ දෙසැම්බර් 22 වේ.
වෙනත් නම්
ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාරව මෙය දෙසැම්බර් මාසයේදී සිදුවන බැවින් බටහිර සංස්කෘතියෙහිදී එය, දෙසැම්බර් සූර්ය නිවෘත්තිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. අදාල ඍතුව සලකා දක්ෂිණ අනිවර්තනයෙහිදී එය ගිම්හාන සූර්ය නිවෘත්තිය ලෙසද, උත්තර නිවර්තනයෙහිදී එය ශිශිර සූර්ය නිවෘත්තිය ලෙසද හැඳින්වෙයි.
සිදුවීම්
දක්ෂිණ සූර්ය නිවෘත්තියෙහි දින සහ වේලාවන් සාර්වත්‍ර වේලාව
දින දසුන්
රේඛා සටහන් වල දැක්වෙන රූප තුලින් පෙන්නුම් කරනුයේ, දක්ෂිණ සූර්ය නිවෘත්තියෙහි සත්‍ය වාර්ෂික වේලාව විෂයයෙහි ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන හා පර්සියානු ජලාලි දින දසුන අතර වෙනස් කම් වෙති. දෝෂය වෙනස් වන්නේ වසරකට දින 1/4 කට මඳක් අඩුවෙනි; ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනෙහි මෙම දෝෂය නිවැරැදි කරනුයේ, සෑම  4වන වසරකට වරක්ම අධික අවුරුද්දක් භෘවිතා කිරීමෙන්, සෑම වසර 400 වරක් එවැනි නිවැරැදි කිරීම් තුනක් නොසලකාහැරීමෙන්, දින දසුන් වසරක සාමාන්‍ය දිග, දින 365 97/400 බවට පත් කරලීමෙනි; ඒ අතර පර්සියානු දින දසුනෙහිදී, සෑම අටවන අධික අවුරුදු -වක්‍රයක්ම වසර 5 දක්වා දිගු කරමින්, සාමාන්‍යය දින 365 8/33 බවට පත් කරලීමෙන්, ග්‍රෙගෝරියානු සාමාන්‍යයට වඩා, සෑම වසර 13200 වරක් එක් දිනකින් කෙටි කරලයි.
සූර්ය නිවෘත්තිය දිනය හා ප්‍රමාදතම හිරු නැගීම එකම නොවන අතර මේ දෙකම හා වේලාසනින්ම හිරු බැසීමේ දිනය එකම නොවෙති. පෘථිවිය එහි සූර්ය කක්ෂ පථයෙහි චලනය වන බැවින්, සෑම සූර්ය දිනයකට වරක් එක් සම්පූර්ණ භ්‍රමණයකට වඩා සිදුකිරීමට පෘථිවියට සිදුවෙයි. පෘථිවියෙහි කක්ෂය ඉලිප්සාකාර බැවින්, එහි කක්ෂය ඔස්සේ පෘථිවිය ගමන් කරන වේගය විචලනය වෙයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, වසර පුරාවට සූර්ය දවස් එකම දිග නොලබයි. මෙය නිවැරැදි කිරීමට, "මධ්‍යන්‍ය වේලාව" එක් ක්‍රමයක් වන අතර, සැම දිනකටම එකම දිගක්, එනම් පැය 24 ලබා දෙයි. උපරිම නිවැරැදි කිරීම (බලන්න වේලා සමීකරණය) සාමාන්‍යය මතට විනාඩි ± 15 වන නමුදු එහි අගය සූර්ය නිවෘත්තිය අබියස මහත් වේගයකින් වෙනස් වෙයි. මධ්‍යන්‍ය වේලාව නොව සූර්ය වේලාව භාවිතා කලේ නම්, ප්‍රමාදතම හිරු නැගීම සහ වේලාසනම හිරු බැසීම මෙන්ම කෙටිම දිනයද සූර්ය නිවෘත්තියෙහිදී සිදු වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:දිනදසුන්
කිම් ජොං-නම්
කිම් ජොං-නම් (, හෝ  ; 1971 මැයි 10 – 2017 පෙබරවාරි 13) උතුරු කොරියානු නායක කිම් ජොං-ඉල්ගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා විය. දළ වශයෙන් 1994 සිට 2001 දක්වා, ඔහු සිය පියාගේ තනතුරට උරුමක්කරු වී සිටියේ ය.
ජලය යන්නට සමාන පද
ජලය, දිය, පැන්, උදක, අඹ,