cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2022 ශ්‍රී ලංකාවේ විරෝධතා
නෝ ඩීල් ගම
අරලියගහ මන්දිරය ඉදිරිපිට සහ ගාලුමුවදොර ඉදිරිපිට පැවති සාමකාමී විරෝධතාවයකට ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට සාපරාධී බිය ගැන්වීම් සහ ආධාර අනුබල දීමේ කුමන්ත්‍රණය යටතේ මැයි 9 ප්‍රහාරයට වගකිව යුතු පුද්ගලයින් හත් දෙනෙකු වහා අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙස ඉල්ලා කොළඹ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයට පෞද්ගලික පැමිණිල්ලක් ද ඉදිරිපත් කෙරුණා. එම පුද්ගලයන් හත්දෙනා නම් මහින්ද රාජපක්ෂ, ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු, සංජීව එදිරිමාන්න, සනත් නිශාන්ත සහ බස්නාහිර පළාත භාර ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය පොලිස්පති දේශබන්දු තෙන්නකෝන් සහ පොලිස්පති චන්දන වික්‍රමරත්න යන සමන් ලාල් ප්‍රනාන්දුය.
2009 වසරේ අවසන් වූ ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේදී ඝාතනයට ලක් වූ හෝ අතුරුදහන් වූ සියලු දෙනා සිහිපත් කිරීම සඳහා මැයි 18 වන දින GotaGoGama හි විරෝධතාකරුවන් අනුස්මරණ උත්සවයක් පැවැත්වීය.
ජොන්ස්ටන් ප්‍රනාන්දු අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙස බලකරමින් මැයි 9 වැනිදා ‘කළු සඳුදා’ ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු (CID) මූලස්ථානය ඉදිරිපිට විරෝධතාවක් පැවැත්විණි. බොහෝ විරෝධතාකරුවන් රාජපක්ෂ හිතවාදීන්ගේ ප්‍රහාරවලට ගොදුරු වූ අතර තවමත් විරෝධතාවලට පැමිණියේ වෙළුම් පටි පැළඳගෙනය.
ජූනි
ජූනි 9 වැනිදා හිටපු මුදල් අමාත්‍ය බැසිල් රාජපක්ෂ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රී ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වූ නමුත් නැවත තරග කර නැවත පැමිණෙන බවට පොරොන්දු විය. රාජපක්ෂලාට ඡන්දය දීම සම්බන්ධයෙන් ඡන්දදායකයින් හට ආර්ථික අර්බුදයට දොස් පැවරූ ඔහු රාජපක්ෂ පවුල දේශපාලනයෙන් ඉවත් වන බව ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර රාජපක්ෂ පවුලට ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළ නොහැකි නම් ඔවුන් ආණ්ඩුකරණයට බලපෑම් කිරීමට වෙනත් ක්‍රම භාවිතා කරන බව ප්‍රකාශ කළේය.
ශ්‍රී ලංකාවේ ඕස්ට්‍රේලියානු ක්‍රිකට් සංචාරය අතරතුර LPG ගෑස් සිලින්ඩර ලබා ගැනීමට පෝලිමේ සිටි ගාල්ලේ පදිංචිකරුවන් තමන්ට නව සිලින්ඩර ලබා දෙන තුරු පිටව නොයන බව පවසමින් පාවිච්චි කරන ලද සිලින්ඩර් රැගෙන ගාලු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණය වට කළහ. මහජනතාවට බැනර් සහ පුවරු අල්ලාගෙන සිටීමට අවසර දී තිබියදීත්, ගාල්ලේ පිටිය දෙසට පෙනෙන කොටුව බලකොටුවෙන් ආණ්ඩු විරෝධී විරෝධතාකරුවන් ඉවත් කිරීමට පොලිසිය සහ හමුදාව යොදා ගන්නා ලදී. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාට ඉල්ලා අස්විය යුතු බව සඳහන් පුවරු. ESPNcricinfo වෙත අනුව, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා විකාශකයින්ට පවසා ඇත්තේ විරෝධතාවල කිසිදු දර්ශන පෙන්වීමෙන් වළකින ලෙසයි. BASL විරෝධතාකරුවන් ඉවත් කිරීම විවේචනය කළේ ඔවුන් ඉවත් කිරීමට ගත් තීරණයට ශ්‍රී ලංකා නීතියේ පදනමක් නොමැති බැවිනි.
ජූලි
ජුලි 6 වැනිදා හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී හිරුණිකා ප්‍රේමචන්ද්‍ර මහත්මිය ජනාධිපති මන්දිරය අසල විරෝධතාවයේ නිරත වීම හේතුවෙන් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය. මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම පොලිසියේ කඳුළු ගෑස් ප්‍රහාරයට ලක්වූ තවත් විරෝධතාවක් ඇති කළේය.
ජුලි 8 වන දින පොලිස්පති චන්දන වික්‍රමසිංහ විසින් "පොලිස් ඇඳිරි නීතිය" ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, එවැනි ඇඳිරි නීතියක් සඳහා ප්‍රතිපාදන නොමැති බැවින් එය නීති විරෝධී සහ ව්‍යවස්ථා විරෝධී බව නීති විශාරදයින් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී එම්.ඒ. සුමන්තිරන්, ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ විරාන් කෝර්ස් සහ BASL ප්‍රකාශ නිකුත් කරමින් "පොලිස් ඇඳිරි නීතිය" පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීමක් වන සාමකාමී විරෝධතාවයේ අයිතිය තහනම් කිරීමේ නීති විරෝධී ක්‍රියාවක් ලෙස හෙළා දකියි.පොලිස්පතිවරයා පසුදා ඇඳිරි නීතිය ඉවත් කළේය.
ජූලි9 : මහජනතාව ජනපති නිවසට කඩාවැදීම
ජුලි 9 වැනි දින, ජනාධිපතිවරයා වහාම ඉල්ලා අස්වන ලෙස බලකරමින්, කොළඹ චැතම් වීදියේ, ජනාධිපති මන්දිරය අසලට රැස්ව සිටි විරෝධතාකරුවන් විශාල සංඛ්‍යාවක් පැමිණීමට පෙර, ජනාධිපතිවරයා කොළඹ පිහිටි ඔහුගේ නිල නිවසින් පලා ගියේය. පොලිස් බාධක සහ කඳුළු ගෑස් ප්‍රහාර නොතකා ජනාධිපති මන්දිරයට කඩා වැදීමට ඔවුන්ට හැකි විය. විරෝධතාකරුවන් ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයට සහ අගමැති නිල නිවස වන අරලියගහ මන්දිරයටද කඩා වැදුණු අතර අගමැති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතාගේ පෞද්ගලික නිවස වටා රොක් වූහ. වික්‍රමසිංහ පසුව ප්‍රකාශ කළේ තමන් සිය තනතුරෙන් ඉවත් වීමට කැමැත්තෙන් සිටින බවයි. විරෝධතා බොහෝ දුරට සාමකාමී වුවද, 55 දෙනෙකු කොළඹ ජාතික රෝහලේ රෝහල් ගත කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය, පොලිසියේ විශේෂ කාර්ය බළකාය සමඟ එක්ව අගමැතිගේ නිවස අසල ප්‍රචණ්ඩ ප්‍රහාරයක් දියත් කළ අතර, මාධ්‍යවේදීන් ඇතුළු විරෝධතාකරුවන්ට පහර දුන්නේය. නිවුස් ෆස්ට් හි වරුණ සම්පත්, සරසි පීරිස් ඇතුළු මාධ්‍යවේදීන් සිව් දෙනෙකුට පහර දුන්නේ මාධ්‍ය හඳුනාගෙන පහර නොදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිමින් සජීවී රූපවාහිනියෙන් එය විකාශය කරමිනි. ප්‍රහාරයෙන් පසු මාධ්‍යවේදීන් රෝහල් ගත කරන ලදී. ජ්‍යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී රොමේෂ් ලියනගේ මාධ්‍යවේදීන්ට පහරදීමට අණ දුන් තැනැත්තා ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. රනිල් වික්‍රමසිංහ මෙම ප්‍රහාර සම්බන්ධයෙන් "කණගාටුව ප්‍රකාශ කළේය".
2022 ජූලි 13 වැනි දින ජනාධිපති රාජපක්ෂ මහතා සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායකවරයා එදින රාත්‍රියේ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කළේය. අග්‍රාමාත්‍ය වික්‍රමසිංහ මහතාද තමන් ඉල්ලා අස්වීමට කැමති බව ප්‍රකාශ කර, නව රජයක් පිහිටවූ පසු එසේ කරන බව පවසමින්. පසුව එදින සවස විරෝධතාකරුවෝ අගමැතිතුමාගේ කොළඹ පිහිටි පෞද්ගලික නිවසට කඩා වැදී එයට ගිනි තැබූහ.
ජනාධිපති මන්දිරය, අරලියගහ මන්දිරය සහ ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය බිඳ දැමූ ඇතැම් විරෝධතාකරුවන් අගමැති සහ ජනාධිපතිවරයා ඉල්ලා අස්වන තුරු එම පරිශ්‍රයෙන් පිටවීම ප්‍රතික්ෂේප කරමින් රාත්‍රිය එහි ගත කළහ. ජුලි 10 වන දින, අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ නිවසට ගිනි තැබීම සම්බන්ධයෙන් පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.
ජුලි 10 වැනිදා වන විට ජනාධිපති මන්දිරය සංචාරක ආකර්ෂණය දිනාගත් ස්ථානයක් බවට පත්ව තිබූ අතර, ආර්ථික අර්බුද මධ්‍යයේ වුවද ජනාධිපතිවරයා භුක්ති විඳින සුඛෝපභෝගි දේ නැරඹීමට ශ්‍රී ලාංකිකයන් විශාල පිරිසක් පැමිණෙමින් සිටියහ. වාසස්ථානය තුළ ඇති ගෝර්ඩන් උද්‍යානය ද පවුල් විසින් විනෝද චාරිකා සඳහා භාවිතා කරන ලදී. ආරක්ෂක හමුදා තවමත් පැමිණ සිටි නමුත් විරෝධතාකරුවන්ගෙන් ස්වේච්ඡා සේවකයන්ට ශ්‍රී ලාංකිකයන් විශාල වශයෙන් ගලා ඒම පාලනය කිරීමට ඉඩ සලසමින් ඔවුන්ගේ දුරස්ථභාවය පවත්වා ගත් අතර සමහර අවස්ථාවල ආරක්ෂකයින් සංකීර්ණය තුළ සෙල්ෆි ගනිමින් විරෝධතාකරුවන්ට එක් විය. අමුත්තන්ට කියවීම සඳහා සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂාවලින් පොත් 8,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහිත තාවකාලික පුස්තකාලයක් බවට ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය පත් කරන ලදී. ජුලි 9 සහ 10 යන දිනවලදී, ජනාධිපතිවරයා සිටින ස්ථානය නොදන්නා විය. ජුලි 11 වන දින BBC ප්‍රවෘත්ති වාර්තා කළේ, ශ්‍රී ලංකා හමුදා මූලාශ්‍ර උපුටා දක්වමින් ජනාධිපතිවරයා ශ්‍රී ලංකා මුහුදු සීමාවේ නාවික හමුදා යාත්‍රාවක සිටි බවයි. ගෝඨාභය රටින් පිටව ගොස් බදාදා වන විට පැමිණෙන බව කථානායකවරයා ප්‍රකාශ කළ නමුත් පසුව ප්‍රකාශ කළේ තමන් කළ ප්‍රකාශය වැරදි බව කියමින් ජනාධිපතිවරයා තවමත් රටේ සිටින බවයි.
ජූලි 13: වැඩ බලන ජනපති පත් කිරීම
ජුලි 13 වෙනිදා උදෑසන ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා සිය බිරිඳ සහ ආරක්ෂකයින් දෙදෙනෙකු සමඟ මාලදිවයිනට පලා ගිය අතර, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට මාලදිවයින බලා පිටත්ව යාමට ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවට අයත් යානයක් ලබා දුන් බව තහවුරු විය. පසුව ඔහු "පෞද්ගලික සංචාරයක් සඳහා ඇතුල් වීමට අවසර ලබා දී ඇති" බැවින් ඔහු සෞදියා ගුවන් සමාගමක් වන බෝයිං 787 ඩ්‍රීම්ලයිනර් යානයකින් චැංගි ගුවන් තොටුපළ වෙත සිංගප්පූරුවට පියාසර කළේය.ඉල්ලා අස්වීමෙන් ඔහුගේ ජනාධිපති මුක්තිය අවසන් වන බැවින් ඔහු පලා ගියේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත සිටියදී ඉල්ලා අස්වීම ඔහු රඳවා තබා ගැනීමේ අවදානම ඉවත් කරයි.
රාජ්‍ය රූපවාහිනී නාලිකාවක් වන ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවේ කාර්යාල පරිශ්‍රයට කඩා වැදුණු විරෝධතාකරුවෝ රජයට එරෙහි විරෝධතා පිළිබඳ ප්‍රවෘත්ති විකාශනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. නාලිකාව විකාශනය නවතා මද වේලාවකින් සජීවී විකාශනය පසුව නැවත ආරම්භ කරන ලදී. රජයට අයත් තවත් රූපවාහිනී නාලිකාවක් වන ස්වාධීන රූපවාහිනී ජාලය ද විකාශනය නතර කර පසුව සජීවී විකාශනය නැවත ආරම්භ කරන ලදී. සවස් වරුවේ, විරෝධතාකරුවන් පාර්ලිමේන්තුවට පිවිසෙන මාර්ගය දිගේ තබා ඇති පොලිස් බාධක බිඳ දැමීමට උත්සාහ කළ බව වාර්තා වේ.පසුව එදින රාත්‍රියේ වැඩබලන ජනාධිපති වික්‍රමසිංහ මහතා විසින් පසුදින (ජුලි 14) අලුයම 5.00 දක්වා දිවයින පුරා ඇඳිරි නීතිය ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
ජූලි 15
ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීම කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධන මහතා විසින් නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර පසුව උදෑසන කථානායකවරයා නිවේදනය කළේ රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා වැඩ බලන ජනාධිපතිවරයා ලෙස සතියක කාලයක් දිවුරුම් දෙන බවයි.
ජාත්‍යන්තර විරෝධතා
ඕස්ට්‍රේලියාවේ මෙල්බර්න් නුවර ෆෙඩරේෂන් චතුරශ්‍රයේ සහ නවසීලන්තයේ ඕක්ලන්ඩ් හි මවුන්ට් වෙලින්ටන් හිදී ද විරෝධතා පැවැත්විණි. ඕස්ට්‍රේලියාවේ, පර්ත්, බ්‍රිස්බේන් සහ සිඩ්නි වැනි අනෙකුත් නගරවලද විරෝධතා සංවිධානය කරන ලදී.ගෝඨාභය රාජපක්ෂට ආරක්‍ෂිත තෝතැන්නක් ලබා නොදෙන ලෙස රජයට බලකරමින් එරට සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් ජූලි 13 වැනිදා මාලදිවයිනේ මාලේ නගරයේ විරෝධතාවක් පැවැත්විණි.
References
විරෝධතා ප්‍රවර්ගය:2022 වසරෙහි විරෝධතා
ස්වර්ණවාහිනී
අධ්‍යක්ෂක මණ්ඩලය
සභාපති. සෝමා එදිරිසිංහ
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
නැපෝලියන් බොනපාට්
නැපෝලියන් බොනපාට් 1769 දී කෝර්සිකා දුපතේ උපත ලැබීය. ඉතාලි ජාතික දෙමවුපියන්ගෙන් උපන් ඔහුට ප්‍රංශ භාෂාව මැනවින් හැසිරවිය හැකි විය. බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ පැරීසියේ හමුදා පාසල් වල ඉගෙන ගත් ඔහු දුප්පත් පවුලකින් පැවත ආ බැවින් එම පාසල් වල ඉගෙනුම ලැබූ සෙසු ප්‍රංශ ප්‍රභූ පවුල් වල දරුවෝ ඔහුට අවමන් කළහ. වයස අවුරුදු 16 දී ප්‍රංශ හමුදාවට බැඳුනු නැපෝලියන් විප්ලවය ආරම්භ වීමෙන් පසුව ජකොබියන්වරුන්ට සහයෝගය දැක්වීය. ඔහු පැරණි ප්‍රංශ රාජ වංශයේ පැවති වැඩවසම් ක්‍රමය වෙනුවට නව පරිපාලන ක්‍රමයක් ඇති කරන ලදී.එනිසා එතෙක් ලෝකයේ විසූ අධිරාජ්‍යන්ගෙන් ඔහු වෙනස් වේ.ඔහු සලකනු ලබන්නෙ ප්‍රංශ විප්ලවයේ දරුවෙකු ලෙසය.
ආසියානු කුසලානය 1997
1997 ආසියානු කුසලානය (1997 පෙප්සි ආසියානු කුසලානය ලෙසද හැඳින්වෙන) හයවන ආසියානු කුසලාන තරඟාවලිය වන අතර ශ්‍රී ලංකාවේදී පැවැත්වෙන දෙවැන්නවේ. 1997 ජූලි 14-26 අතර තරඟාවලිය පැවැත්විණි. මෙම තරඟාවලිය සඳහා කණ්ඩායම් 4 ක් සහභාගී වූහ. එනම් ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය.
1997 ආසියානු කුසලානය සෑම කණ්ඩායමක්ම එක් වරක් අනෙක් කණ්ඩායම් ක්‍රීඩා කළ රවුන්ඩ් රොබින් තරඟාවලියක් වූ අතර අවසන් මහා තරඟය සඳහා ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව සුදුසුකම් ලැබූ අතර එහිදී ශ්‍රී ලංකාව කඩුලු 8 කින් ජයග්‍රහණය කරමින් දෙවන ආසියානු කුසලානය ජයග්‍රහණය කළ අතර ඉන්දියාව අඛණ්ඩව දිනාගත් ශූරතා තුන අවසන් කළේය.
බාහිර සම්බන්ධක
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
අධිකාරී පාලනය
අධිකාරී පාලනය (ඉංග්‍රීසි: Authority control) යනු විකිපීඩියාවේ ලිපි සඳහා හඳුනාගැනීමේ අංකයක් ලබාදෙන ආකාරයක් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පුස්තකාලමය සුචිකරණය සහ වර්ගීකරණය
ප්‍රවර්ගය:තොරතුරු ප්‍රවර්ගය:තොරතුරුවේදය
වෙදනලාව
thumb|නූතන වෙදනලාව
වෙදනලාව යනු (EN=Stethoscope) ධ්වනික වෛද්‍ය උපකරණයක්වන අතර එය මිනිසුන්ගේ හෝ සත්වයන්ගේ සිරුර අභ්‍යන්තරයෙහි ඇති වන්න‍ා වූ නොයෙකුත් ශබ්දයන් ශ්‍රවණය කිරීම සදහා භාවිතා කරනු ලබයි. මෙය බොහෝ අවස්ථාවල දී හෘද ස්පන්දනයේ දී ඇති වන ශබ්ද සහ ශ්වසනයේදී ඇතිවන ශබ්ද ශ්‍රවණය කිරීම සදහා භාවිතා කරනු ලබයි. තවද එය බඩවැල්වල ඇතිවන ශබ්ද සහ ධමනි හා ශිරා තුළින් රුධිරය ගමන් කිරීමේදී ඇති වන ශබ්ද ශ්‍රවණය සදහා ද යොදා ගනී. දුලබ වශයෙන් භාවිතාවන කාර්මික වෙදනලාවක් මගින් ‍යන්ත්‍රෝපකරණවල අභ්‍යන්තරයෙහි ඇතිවන ශබ්ද ශ්‍රවණය සදහා භාවිතා කරනු ලබයි. උදාහරණ - අභ්‍යන්තර කොටස්වලින් නිකුත් කරන ශබ්දවලට සවන් දීමෙන් නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක නොවන එන්ජිමක් හදුනාගත හැකිය. එය විද්‍යාත්මක අවශ්‍යතාවයන් සදහා රික්තකයන් තුළ කාන්දුවීම් පරීක්ෂා කිරීම සදහා ද යොදා ගනී.
ධ්වනික වෙදනලා
thumb|ධ්වනික වෙදනලාවක්
මේවා බොහෝ පුද්ගලයන් සදහා වඩාත් සුපුරුදු වන අතර පපුව මත තබන ලද වෙදනලාවෙහි කොටස මගින් හදුනාගන්නා ශබ්දය වාතය පිරුණු නල ඔස්සේ ගමන් කර අවසානයේදී ශ්‍රවණය කරන්නාගේ කණ දක්වා ගමන් කරනු ලබයි. වෙදනලාවෙහි පපුව මත තබන කොටස පැති දෙකකින් යුතු වන අතර එය විවිධ වූ ශබ්ද සංවේදනය සදහා රෝගියා මත තබනු ලබයි. එය ප්‍රාචීරයකින් සහ සීනුවක් වැනි කොටසකින් සමන්විත වේ. (Diaphragm and Bell) මෙම ප්‍රාචීරය වැනි ‍කොටස රෝගියා මත තැබුව ‍හොත් සිරුරෙන් නිකුත්වන ශබ්ද මගින් ප්‍රාචීරය කම්පනය වී ධ්වනික පීඩන තරංග නල හරහා ගමන් කොට ශ්‍රවණය කරන්නා‍ගේ කණ වෙත ලගාවේ. සීනුව වැනි කොටස රෝගියා මත තැබු	වහොත් නිකුත්වන ශබ්ද තරංග මගින් සමෙහි ඇතිවන කම්පනයන් මගින් සෘජුවම ධ්වනික පීඩන තරංග ශ්‍රවණය කරන්න‍ාගේ කණ වෙතට ගමන් කරයි. සීනුව වැනි කොටස මගින් අඩු සංඛ්‍යාත තරංග පරිවහණය කරන අතර ප්‍රාචීරය මගින් අධි සංඛ්‍යාත තරංග පරිවහණය කරනු ලබයි. මෙම පැති දෙකකින් සමන්විත වෙද නලාව සොයා ගනු ලැබුයේ 20 වන ශතවර්ෂයේ මුල් අවධිවල දී විසූ Rappaport සහ Sprague විසිනි. ධ්වනික වෙදනලාවන් මගින් ඇති කරන ලද එක් ගැටළුවක් වූයේ ඇති වූ ශබ්දවල මට්ටම අතිශය කුඩාවීමයි. මෙම අසීරු අවස්ථාවන් 1999 දී ස්ථරීභූත අඛණ්ඩ අභ්‍යන්තර කුහරයක් සහිත වෙදනලාවක් සහ 2002 දී චාලක ධ්වනික ක්‍රියාවලියක් සහිත වෙදනලාවක් නිෂ්පාදනය මගින් ජයග්‍රහණය කරන ලදී. ධ්වනික වෙදනලාවන් බහුලවම භාවිතා කෙරේ.
ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලා
ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවන් මගින් සිරුරෙන් නිකුත්වන ශබ්දයන් ඉලෙක්ට්‍රොනික ක්‍රමෝපායන් භාවිතා කර ගැනීම මගින් වර්ධනය කරනු ලබයි. මෙමගින් අඩු ශබ්ද මට්ටම් ද නිසි පරිදි ශ්‍රවණය කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත. කෙසේ නමුත් ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවලින් මෙලෙස ශබ්දය වර්ධනය කර ගැනීමේ ක්‍රමෝපායන් භාවිතා කර ගැනීමේදී ඇතැම් අවස්තාවල දී යම් යම් දෝෂ ඇති වූ අතර ඇතැම් ශබ්ද මට්ටම් ඉවත් කරනු ලැබීමක් සිදුකරනු ලබයි. මෙමගින් මධ්‍යම පරාසයේ ශබ්ද වර්ධනය කරන අතර උච්ච සහ අඩු සංඛ්‍යාත පරාසයන් සහිත ශබ්ද දුර්වල කිරීමක් මගින් ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙද නලාවල සමස්ත ක්‍රියාකාරිත්වය සීමා කරනු ලබයි. මේවන විට බොහොමයක් වූ සමාගම් මගින් ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවන් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන නිසා කෙටිකාලය් තුළදී ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවන් මගින් ධ්වනික වෙදනලාවන්වල පැවැත්මට අවදානමක් එල්ලකරනු ඇතැයි බලාපොරොත්තු වේ.
ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවන්වල දී සිරුරෙන් නිකුත් කරන ධ්වනික ශබ්දයන් ප්‍රශස්ත මට්ටමින් ශ්‍රවණය කළ හැකි ඉලෙක්ට්‍රොනික සංඥා බවට වර්ධනය කොට සකස් කරනු ලබයි. එකම භෞතික විද්‍යාවක් මත පදනම්ව නිෂ්පාදනය කර ඇති ධ්වනික වෙදනලාවන් මෙන් නොව ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවන්හි පාරනායකයන් පුළුල් වශයෙන් විවිධ වේ. ශබ්ද ග්‍රහණය කර ගැනීම සදහා බාවිතා කළ හැකි සරලතම සහ අවම ඵලදායි ක්‍රමය වනුයේ පපුව මත තබන කොටසෙහි මයික්‍රෝෆෝනයක් සවිකිරීමයි. මෙම ක්‍රමෝපාය මගින් විවිධාකාර ශබ්දයන් නිසා බාදාවන් ඇතිවන අතර එය පසු කාලීනව භාවිතයෙන් ඉවත් කරන ලදී. Welch – Allyn’s Meditron නම් වෙදනලාවෙහි භාවිතා කරන ලද වෙනත් ක්‍රමයක් නම් ලෝහ දණ්ඩෙහි හිසෙහි පීඩ විද්‍යුත් ස්ඵටිකයක් තැන්පත් කිරීම සහ කදෙහි පතුළ ප්‍රාචීරය සමග ස්පර්ශ වන පරිදි පවත්වා ගැනීමයි. 3M හිද ඝන රබර්වැනි ප්‍රාචීරය පිටුපස තබන ලද පීඩ විද්‍යුත් ස්ඵටිකයක් භාවිතා කරයි. ක්ලයිව් ස්මිත් විසින් ධාරිත්‍රක සංවේදකයක් සෑදීම සදහා විද්‍යුතයෙන් සන්නයනය වන අභ්‍යන්තර පෘෂ්ඨයක් සහිත ප්‍රාචීරයක් අන්තර්ගත වෙද නලාවක් භාවිතා කරයි. මෙම ප්‍රාචීරය මගින් ධ්වනික වෙදනලාවෙහි ක්‍රියාකාරිත්වයේ දී සිදුවන වායු පීඩනයෙහි වෙනස්වීම් විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍රයක් මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇති අතර ධ්වනික වෙදනලාවක මෙන් ප්‍රාචීරය ශබ්ද තරංගවලට ප්‍රතිචාර දක්වයි. මෙමගින් ධ්වනික වෙදනලාවෙහි ඇතිවන ශබ්ද තරංගයන් වර්ධනය කරනු ලබයි.
ඉ‍ලෙක්ට්‍රොනික වෙදනලාවෙහි ශබ්දයන් ඉලෙක්ට්‍රෝනිකව පරිවහණය කරන බැවින් එය වයර් රහිත උපකරණයක් විය හැකි අතර එය දත්ත පටිගත කරන උපකරණයක් ලෙස ද ඇති කරන ශබ්ද අඩුකරගත හැකි උපකරණයක් ලෙස ද භාවිතා කළ හැකිය. තවද ඇතිවන සංඥා වර්ධනය සහ ඒවා ශ්‍රව්‍ය හා දෘෂ්‍ය ප්‍රතිඵලයන් ලෙසට ලබාගැනීම ද සිදුකළ හැකිය. 2001 වසරේදී වෙදනලාවන් නිෂ්පාදනය කරන පුද්ගලයන් විසින් හෘද හා ශ්වසන ශබ්ද ප්‍රස්තාරික නිරූපණයක් වන පරිදි සහ ඒ හා සම්බන්ධ ඇල්ගෝරිතමයක් මගින් විස්තර කළ හැකි පරිදි මෘදුකාංගයක් හදුන්වා දෙන ලදී. මෙම සියළුම ලක්ෂණයන් එම ශබ්ද පිළිබදව ශිෂ්‍යයන් හට ඉගැන්වීමේ දී උපකාරී වුණි.
ශබ්ද ලඝුකරණය
වඩා මෑතක දී ඇතැම් ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙද නලාවල්වල හාත්පස පවතින ශබ්දයන් පෙරීමකට ලක් කළ හැකි ක්‍රමෝපායන් භාවිතා‍ වේ. 3M’s Littmann 3000 සහ Thinklabs ds32a යන වෙදනලාවල ද හාත්පස ශබ්දයන් පලවා හැරීම සදහා ඉහත කී ක්‍රමෝපායන් භාවිතා වේ. ධ්වනික වෙද නලාවල මෙලෙස හාත්පස ශබ්ද පෙරනයට ලක් කරන ක්‍රමෝපායන් අන්තර්ගත වන්නේ DRG බාහිර ශබ්ද ලඝුකරණ ආකෘති සහ Magna Fortis ධ්වනික ශබ්ද අවලංගු කිරීමේ වෙදනලා ආකෘති වලය.
පටිගත කරන වෙදනලා
ඇතැම් ඉලෙක්ට්‍රෝනික වෙදනලාවලට සෘජුවම ශ්‍රව්‍ය ප්‍රතිදානයක් ලබාදිය හැකි අතර ඒවා බාහිර පටිගත කිරීමේ උපකරණ වන ලැප්ටොප් පරිගණක හෝ MP3 පටිගත කිරීමේ යන්ත්‍ර මගින් පටිගත කළ හැකිය. මෙම සම්බන්ධතාවයම මින් පෙර පටිගත කරන ලද ශබ්දයන් හෙඩ්ෆෝන් භාවිතා කරමින් ශ්‍රවණය කිරීමෙන් ඒවා සවිස්තරාත්මකවම පරියේෂණවල දී අධ්‍යයනය කළ හැකි අතර අදාල රෝගියාගෙ‍් තත්ත්වය පිළිබදව වෙනත් රටක හෝ වෙනත් දුරින් පිහිටි රෝහලක සිටින විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකුට ඒවා ශ්‍රවණය කිරීම මගින් නිර්ණයකට එළඹිය හැකිය. මෙය Telemedicine නම් වේ.
කළලයන් හි ශබ්ද ශ්‍රවණය කිරීම සදහා බාවිතා කරන වෙද නලා
මෙය ට්‍රම්පටයක් වැනි හැඩයක් සහිත ධ්වනික වෙද නලාවකි. එය ගර්භණී කාන්තාවකගේ උදරය මත තබා කළලයෙහි හෘද ශබ්ද ශ්‍රවණය කරනු ලබයි. මෙම වෙද නලාව එය සොයා ගත් ප්‍රංශ ජාතික ප්‍රසව වේදියෙකු වූ ඇඩෝල්ෆ් පිනාඩ් (1844 – 1934) ගේ නමින් පිනාඩ් වෙද නලාව හෝ පිනාඩ් ලෙස හදුන්වනු ලබයි.
පළමුවන පක්ෂ ක්‍රමය
පළමුවන පක්ෂ ක්‍රමය යනු දළ වශයෙන් 1792 හා 1824 අතර කාලයේදී එක්සත් ජනපදයෙහි පැවති දේශපාලන පක්ෂ යුග බෙදීමට දේශපාලන විද්‍යාඥයින් හා ඉතිහාසඥයින් විසින් භාවිතා කරන ඇමරිකානු දේශපාලන ආකෘතියකි. මෙම කාල සීමාවෙහිදී ජනාධිපතිධූරය, කොංග්‍රස් මණ්ඩලය, සහ ජනපද ආණ්ඩු යන්නෙහි පාලන බලය නතු කර ගැනුමට ජාතික පක්ෂ දෙකක් යත්න දැරූ බව පෙනෙයි:  බොහෝ ලෙසින් ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන්ගේ පරිශ්‍රමයෙන් තැනුනු ෆෙඩරලිස්ට් පක්ෂය සහ, තෝමස් ජෙෆර්සන් සහ ජේම්ස් මැඩිසන් විසින් පිහිටුවුනු  ඩිමොක්‍රටික්-රිපබ්ලිකන් පක්ෂය මෙම පක්ෂ දෙක වූහ. 1800 දක්වා ෆෙඩරලිස්ට්වරුන් ආධිපත්‍යක වූ අතර, 1800 න් පසුව රිපබ්ලිකන්වරු ආධිපත්‍යක වූහ.
පෙප්සි කුසලානය 1997
1997 පෙප්සි නිදහස් කුසලානය යනු ඉන්දියාවට නිදහස ලැබී වසර 50 ක් පිරීම නිමිත්තෙන් 1997 මැයි මාසයේදී පැවැත්වූ සිව්කොන් එක්දින ක්‍රිකට් තරඟාවලියකි. නවසීලන්තය, පකිස්ථානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ සත්කාරක ඉන්දියාවේ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් එහි ඇතුළත් විය. මෙම තරගාවලිය ජයග්‍රහණය කළේ අවසාන තරග 3 කින් හොදම ප්‍රථිඵලය ලද, පාකිස්ථානය පරාජය කළ ශ්‍රී ලංකාව විසිනි. (මුල් තරග 2 ශ්‍රී ලංකාව ජයග්‍රහණය කල බැවින් 3 වන තරගය නොපැවැත්වුනි.)
ඉන්දියානු නිදහස් සැමරුම
මෙම තරඟාවලිය සංවිධානය කරන ලද්දේ ඉන්දියානු ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය (බීසීසීඅයි), පෙප්සිකෝ සමාගමේ අනුග්‍රහය යටතේය. 1997 දී යටත්විජිත පාලනයෙන් ඉන්දියාවට නිදහස ලබා වසර 50 ක් පිරීම නිමිත්තෙන් පැවති ජාතික උත්සව බොහෝමයක කොටසක් විය. නිදහස් කුසලාන කුසලානයේ 1930-31 ලුණු සත්‍යග්‍රහයට සහභාගී වූ ඉන්දියානු නායක මහත්මා ගාන්ධි සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයින්ගේ රන් අකුරින් ලියන ලද රුවක් ඇතුළත් විය. පසුව 1998 දී නිදහස ලබා වසර 50 ක් සපිරීම නිමිත්තෙන් නිදහස් කුසලාන තරගාවලියක් පැවැත්වූ ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙම තරඟ සංකල්පය අනුකරණය කරන ලදී. දුර්දර්ෂාන් හි විකාශය වූ ඉන්දියානු ක්‍රිකට් ඉතිහාසය පිළිබඳ රූපවාහිනී වාර්තා චිත්‍රපටයක් සමඟ ඉන්දියාවේ එවකට 86 හැවිරිදි ලාලා අමර්නාත්ගේ සිට ඉන්දියාවේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් නායකයින්ට ගෞරව සම්මාන පිරිනමන ලදී. වත්මන් නායක, 24 හැවිරිදි සචින් තෙන්ඩුල්කාර් ඇතුළු සියලුම නායකයන් ජීප් රථයකින් ඊඩ්න් උද්‍යානය වටා වටයක් ගමන් ගත් අතර 75,000 ක් වූ රැස්ව සිටි පිරිසගේ නොමද පිළිගැනීමක් ලැබූහ. සෑම අයෙකුටම රිදී සැමරුමක් ලැබුණු අතර විජය හසාරේට, සීකේ නායාඩු කුසලානය හිමි විය. මේ අවස්තාවට පොලි උම්රිගර්, දත්තා ගයික්වාඩ්, පංකජ් රෝයි, ගුලාබ්‍රායි රාම්චන්ද්, නාරි කොන්ත්‍රාත්කරු, චන්දු බෝර්ඩ්, අජිත් වඩේකර්, බිෂේන් සිං බෙඩි, ශ්‍රීනිවාසරාඝවන් වෙන්කටරාඝවන්, සුනිල් ගවස්කාර්, කපිල් දේව්, රවි ශාස්ත්‍රි, ක්‍රිෂ්ණමාචාරි ශ්‍රීකාන්ත් සහ මොහොමඩ් අසරුදීන් යන අයද සහභාගී වූහ.
සංචිත
තරඟාවලියේ ඉන්දීය කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු සහ කළමනාකරු වූයේ මදන් ලාල් ය. සැලකිය යුතු වෙනස්කමක් වූයේ හිටපු නායක මොහොමඩ් අසරුදීන් ඉවත් කිරීමයි. උරහිසේ ආබාධයක් හේතුවෙන් ප්‍රමුඛ වේග පන්දු යවන ක්‍රීඩක ජවගල් ශ්‍රීනාත් තරගාවලියේ පළමු භාගයෙන් ඉවත් විය. එංගලන්තයේ ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරමින් සිටි පාකිස්තාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට නිත්‍ය වේග පන්දු යවන්නන් වන වසීම් අක්‍රම්, වකාර් යූනිස් සහ දඟ පන්දු යවන මුෂ්තාක් අහමඩ් ට තරගාවලිය මඟ හැරුණි. අර්ජුන රණතුංගගේ නායකත්වයෙන් 1996 ලෝක කුසලානය දිනූ කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ සුළු වෙනස්කම් තිබුණි.
තරග
රවුම් රොබින් ආකෘතිය භාවිතා කරමින් සෑම කණ්ඩායමක්ම අනෙක් කණ්ඩායම් සමඟ එක් වරක් ක්‍රීඩා කළහ. නවසීලන්තය තරඟාවලියේ ආරම්භක තරඟයේදී පාකිස්තානය පරාජය කළ නමුත් අනෙක් තරඟ සියල්ල පරාජයට පත් විය. එලෙසම ඉන්දියාව නවසීලන්තය සමඟ පැවති ආරම්භක තරඟයෙන් ජයග්‍රහණය කළ නමුත් ශ්‍රී ලංකාව සහ පකිස්ථානයට පරාජය වීය. නවසීලන්තයට පරාජය වීමෙන් පසු පාකිස්තානය, ශ්‍රී ලංකාවට සහ ඉන්දියාවට එරෙහිව ලැබූ ජයග්‍රහණයන්ගෙන් අවසන් මහා තරඟයට සුදුසුකම් ලැබීමට හැකි විය. පාකිස්තානය සමඟ පැවති තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව ඉහළ පරාජයක් ලැබූ නමුත් නවසීලන්තය සහ ඉන්දියාව පරාජය කරමින් අවසන් මහා තරඟයට සුදුසුකම් ලැබීය.
අවසන් තරඟ
පාකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාව තරග තුනෙන් සමන්විත අවසන් තරගාවලිය සඳහා සුදුසුකම් ලැබීය. පළමු අවසන් තරගය චන්දිගාර් හිදී පැවැත්වූ අතර දෙවන අවසන් තරගය (සහ අවශ්‍ය නම් තුන්වන තරගය) කල්කටා (දැන් කොල්කටා) හි ඊඩ්න් උද්‍යානයේදී පැවැත්විණි. කෙසේ වෙතත්, තුන්වන අවසන් මහා තරගය පැවැත්වීමට අවශ්‍යතාවයක් නොමැතිව තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කරමින් ශ්‍රී ලංකාව පළමු හා දෙවන අවසන් තරඟ දෙකම ජයග්‍රහණය කළේය.
වාර්තා සහ සම්මාන
තරගාවලියේ ක්‍රීඩකයාට හිමි සම්මානය ශ්‍රී ලංකා තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩක සනත් ජයසූරිය විසින් දිනා ගන්නා ලද අතර එම තරගාවලියේ වැඩිම ලකුණු 306 ක් වාර්තා කළ අතර එක් ශතකයක් සහ අර්ධ ශතක 2 ක් සමඟින් කඩුලු 5 ක් දවා ගැනීමට සමත් විය. පාකිස්තානයේ සක්ලේන් මුෂ්තාක් තරගාවලියේ වැඩිම කඩුලුලාභියා විය. ඒ කඩුළු 14 ක් දවාගනිමිනි. පකිස්ථානු පිතිකරු සහීඩ් අන්වර් ඉන්දියාවට එරෙහිව චෙන්නායි හිදී ලබාගත් ලකුණු 194 ඉනිම එක්දින ක්‍රිකට් පිටියේ එක් පිතිකරුවෙකු විසින් ලබා ගත් වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව ලෙස වාර්තා අතරට එක් විය. මෙම වාර්තාව 2010 වසර වන තෙක් පැවති අතර, දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව ග්වාලියර්හිදී එක්දින තරග ඉතිහාසයේ නොදැවී ලකුණු 200 ක් රැස් කළ ප්‍රථම පිතිකරුවා බවට ඉන්දියාවේ සචින් තෙන්ඩුල්කාර් පත්විය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ජැක්සනියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය
වඩාත් පුළුල් ලෙසින් ගත් කල, දෙවන පක්ෂ ක්‍රමය (1830 ගණන් වල මැද භාගය–1854) කාලසීමාව මෙම පදයෙන් අදහස් වන්නේ, එම යුගයේ භාවාර්ථය ලෙසින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආකල්ප පැවතුනු නිසාය. ජෙෆර්සනියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙහි ගති ලක්ෂණ හා සමග සැසඳූ කල මෙහි පැහැදිලි වෙනස්කම් දැකිය හැකි විය. ප්‍රභූ පිරිස් විසින් රාජ්‍ය පාලනයේ "ඒකාධිකාරයක්" පවත්වා ගෙන යෑම යැයි ඔහු විසින් සඳහන් කල දේ නිමා කිරීම හා සමගම ජැක්සන්ගේ තුලිත දේශපාලන ප්‍රතිපත්තිය "ජැක්සනියානු  ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය" ලෙසින් හැඳින්වීම ඇරඹිණි. පරවේණි ප්‍රභූන් කෙරෙහි ජෙෆර්සනියානුවන්ගේ විරුද්ධත්වය පලවුවද අධ්‍යාපනය ලද්දන් කෙරෙහි ඔවුන් වැඩි රුචිකත්වයක් දැක්වූ අතර ජැක්සනියානුවන් අධ්‍යාපනයට එතරම් බැරක් නොයෙදුහ. පාසැල් හා විද්‍යාල සඳහා ප්‍රමුඛතාවය දැක්වීම අතින් සැලකූ කල ජේෆසර්නියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයෙහි උරුමක්කාරයන් ලෙසින් විග් වරුන් සැලකිය හැකි වෙයි. ජැක්සනියානු යුගය තුලදී, සමස්ත (පමණ) සුදු පුරුෂ වැඩිහිටි පුරවැසියන් ආවරණය වන පරිදි ඡන්ද බලය ව්‍යාප්ත කෙරිණි.
දෙවන පක්ෂ ක්‍රමය
දෙවන පක්ෂ ක්‍රමය යනු, පළමුවන පක්ෂ ක්‍රමයෙන් පසුව, 1828 සිට 1854 දක්වා පමණ කාලය තුලදී  එක්සත් ජනපදයෙහි පැවැති  දේශපාලන පක්ෂ ක්‍රමය නම් කිරීමට ඉතිහාසඥයින් හා දේශපාලන විද්‍යාඥයින් භාවිතා කරන  යුග බෙදීමෙහි පදයකි. මෙම ක්‍රමය විසින් විදහා දැක්වුනේ 1828න් ඇරඹී විගසින් වර්ධනයක් පෙන්වූ ඡන්දදායක උද්යෝගය වන අතර, එය ප්‍රදර්ශනය කෙරුනේ මැතිවරණ දිනයෙහි ඡන්දය දුන් ප්‍රතිශතය, මැතිවරණ රැළි, පක්ෂවාදී පුවත්පත්, සහ පක්ෂය වෙත පැවති ඉහළ මට්ටමෙහි පුද්ගලික  පක්ෂපාතිත්වය යන්නෙනි.
ජැක්සනියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය
ජෙෆර්සනියානු යුගයට හාත්පසින්ම විරුද්ධ අයුරින් ක්‍රියා කල ජැක්සනියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විසින් කොංග්‍රස් මණ්ඩලයෙහි බලය අඩු කරමින් ජනාධිපතිගේ හා විධායක කොටසෙහි බලය ඉහළ දැමූ අතරම රාජ්‍ය පාලනය තුල මහජන සහභාගිත්වය පුළුල් කිරීමට යත්න දැරීය.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජනපදයෙහි දේශපාලන ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රවර්ගය:ඇන්ඩෲ ජැක්සන් ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන සිද්ධාන්ත ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනඥයින් විසින් ඉදිරිපත් කෙරුණු දේශපාලන දර්ශනය * ප්‍රවර්ගය:දෙවන පක්ෂ ක්‍රමය ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු දේශපාලන දර්ශන විද්‍යාව
ශ්‍රීමත් ඉන්ද්‍රජිත් ලියනගේ
ශ්‍රීමත් ඉන්ද්‍රජිත් ලියනගේ යනු ශ්‍රී ලංකාවවේ ගුවන් විදුලි, රූපවාහිනී නිවේදකයකු, පුවත්පත් කලාවේදියකු, ග‍්‍රන්ථ කර්තෘවරයකු, චිත්‍රපට හා ටෙලි නාට්‍ය නළු, හඬකැවීම් ශිල්පියෙකුදවේ.
ශ්‍රීමත් ඉන්ද්‍රජිත් ලියනගේ පියා ප්‍රසිද්ධ ජන මාධ්‍යවේදියකු වූ ගුණදාස ලියනගේය. මෑණියන් චන්ද්‍රලතා ලියනගේය.
ශ්‍රීමත් ජනමාධ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සෑම පැතිකඩක්ම (ලේඛනය, රංගනය, නිවේදනය, ගායනය, චිත්‍ර කලාව, හඬ කැවීම) දක්ෂයෙකි.
ඔහු ගුවන් විදුලියේ පැටිකිරිය වැඩසටහන, රූපවාහිනියේ මුහුණට මුහුණ වැඩසටහන, ප්‍රවීණා ටෙලි නාට්‍යයේ රිෂබා බාලාජී චරිතයට හඬ කැවීම අතින් ඉතා ප්‍රසිද්ධ විය.
ජනමාධ්‍ය වේදීන් පුහුණු කිරීමේ කටහඬ නිවේදන ඇකඩමියේ හිමිකරු සහ ප්‍රධාන විධායක අධ්‍යක්ෂක ශ්‍රීමත්ය.
ශ්‍රීමත් ඉන්ද්‍රජිත් ලියනගේ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් ජාතික පෙරමුණ
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් ජාතික පෙරමුණ  යනු ශ්‍රී ලංකාවේ  දේශපාලන පක්ෂයකි. මෙම පක්ෂය 2004 අප්‍රේල් 2 දිනදී පැවැත්වුනු ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණයේදී, ජනප්‍රිය ඡන්දයෙන් 45.6% සහ ආසන 225 අතුරින් ආසන 105 ක් දිනා ගත්  එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙහි කොටසක් විය.
මිනිසාගේ දේහ උෂ්ණත්වය යාමනය
මිනිසාගේ සාමාන්‍ය දේහ උෂ්ණත්වය සෙන්ටිග්‍රේඩ් අංශක 37ක් (ෆැරන්හයිට් අංශක 98.4ක්) පමණ වේ. මිනිසා අචලතාපි ජීවීයෙක් නිසා බාහිර පරිසරයේ උෂ්ණත්වයෙන් ස්වාධීනව දේහ උෂ්ණත්වය පවත්වා ගත හැක. මේ සඳහා දේහයේ ඇති පහත සඳහන් අවයව සහ ක්‍රියාවලීන් ඉවහල් වේ.
දේහ උෂ්ණත්වය සාමාන්‍ය දේහ උෂ්ණත්වයට වඩා වැඩි වූ විට,
සමේ ඇති උෂ්ණත්ව ප්‍රතිග්‍රාහක වන රෆ්නි දේහාණුව සහ නිදහස් ස්නායු අන්ත උත්තේජනය වේ. (ක්‍රවුස් අන්ත බල්බ සංවේදී වන්නේ අඩු උෂ්ණත්ව වලටයි). එවිට ඇතිවන ආවේග නිසා හයිපොතලමසයේ තාප යාමන මධ්‍යස්ථානය උත්තේජනය වේ. එවිට තාප යාමන මධ්‍යස්ථානයෙන් ඇතිවන ආවේග නිසා තාප හානි මධ්‍යස්ථානය උත්තේජනය වේ. එවිට දේහයේ තාපය හානි වීමේ යාන්ත්‍රණ උත්තේජනය කරන අතර තාපය නිපදවීමේ යාන්ත්‍රණ නිෂේධනය කරයි. මේ නිසා පහත ක්‍රියාවලි සිදුවේ.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සන්ධානය (ශ්‍රී ලංකාව)
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජාතික සන්ධානය යනු 2010 මහා මැතිවරණය තරග කරනු වස් විශ්‍රාම ලත් ජනරාල් සරත් ෆොන්සේකා සහ ඔහුගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් විසින් පිහිටුවාගන්නා ලද ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන සන්ධානයකි. සන්ධානය ප්‍රධාන වශයෙන් සැදී ඇත්තේ ෆොන්සේකා මහතාගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් සහ පහත දැක්වෙන පක්ෂ වලිනි
ලීනා ද සිල්වා
ලියනගේ දොන් ලීනා පියසිලි ද සිල්වා (උපත 1936 ඔක්තෝබර් 30), ජනප්‍රිය ලෙස ලීනා ද සිල්වා, ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාව, රංග කලාව සහ රූපවාහිනියේ නිළියකි. ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ ආදිතම කුළුණු අතුරින් එකක් වන ද සිල්වා දශක හයකට වැඩි කාලයක් පුරා දිවෙන වෘත්තීය ජීවිතයක් සමඟ ඇගේ පරම්පරාවේ විචාරක පැසසුම් ලත් චිත්‍රපට රැසකට දායක වී ඇත.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ද සිල්වා උපන්නේ 1936 ඔක්තෝබර් 30 වැනිදා කොළඹ මාලිගාකන්දේදීය. ඇගේ පියා දොන් සයිමන් ද සිල්වා ලංකා කාගෝ බෝඩ් සමාගමේ අධීක්ෂකවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඇගේ මව ඇලිස් සිල්වාය. ඇයට ට්‍රිලීෂියා කුසුම සහ මර්ලින් තිලක යන සහෝදරියන් දෙදෙනෙකු සහ ජයම්පත් සෑම් නම් සහෝදරයෙක්ද සිටී. ඇය කෝට්ටේ ආනන්ද බාලිකා විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කළාය.
ඇය 1960 නොවැම්බර් 11 සිට 1978 දී ඔහුගේ මරණය දක්වා සෙසු නළු රවීන්ද්‍ර රූපසේන සමඟ විවාහ වූවාය ඇයට රූපසේන මුණගැසුණේ ඇගේ මංගල චිත්‍රපටය වන අහංකාරා ස්ත්‍රී චිත්‍රපටයේදී වන අතර පසුව මෙම යුවළ සුරතලී, සොහොයුරෝ, සුන්දර බිරින්ද, සුනීතා සහ නළඟන ඇතුළු බොහෝ චිත්‍රපටවල එකට පෙනී සිටියහ. මෙම යුවළට එක් පුතෙකු සහ එක් දියණියක් සිටී. ඇගේ පුත් බිමල් යෝග ශ්‍රී 1961 සැප්තැම්බර් 13 දින උපත ලැබූ අතර දියණිය පූර්ණා ප්‍රියදර්ශනී 1963 ජුනි පූර්ණා දක්ෂ ගීත රචකයෙකි.
රූපසේනගේ බාල සොහොයුරිය විවාහ වී සිටියේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදක ස්ටැන්ලි ද සිල්වා සමඟය. රූපසේනට එක් සහෝදරයෙක් සිටී, ඩබ්ලිව් ඒ කීර්තිසේන. රූපසේන 1978 අප්‍රේල් 15 වැනි දින වයස අවුරුදු 49 දී හෘදයාබාධයකින් මිය ගියේය. මිය යන විට ඔහු කොළඹ වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවේ සැලසුම්කරුවෙකු ලෙස සේවය කරමින් සිටියේය. ලීනා 1991 දී කැනඩාවට ගිය අතර දැනට ඇගේ දරුවන් සමඟ ඔන්ටාරියෝ හි පිකරිං හි ජීවත් වේ.
වෘත්තීය
ඇගේ සැමියා ඇයව අබේරත්නට හඳුන්වා දුන් අතර ඇය එම වසරේ අගභාගයේදී ඔහුගේ චිත්‍රපටයේ රඟපෑවාය. ඇයව ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ට හඳුන්වා දුන්නේ ගුරු පලිහක්කාර විසින් ඔහුගේ රේඛාව චිත්‍රපටයේ රඟපෑමටය. කෙසේ වෙතත්, පාසලේ විදුහල්පතිවරයාගේ සහ පියාගේ අමනාපය නිසා ඇය චිත්‍රපටයේ රඟපෑම ප්‍රතික්ෂේප කළාය. කෙසේ වෙතත්, ඇගේ සැමියාගේ හදිසි අභාවය හේතුවෙන් ද සිල්වා වසර දෙකක් රංගනයෙන් ඉවත් වී 1980 ගංගා අද්දර චිත්‍රපටයෙන් නැවත පැමිණියේය. ඇය සුන්දර බිරින්ද, කැලේ මල්, අවරගිර සහ යහළු යෙහෙළි වැනි ජනප්‍රිය චිත්‍රපට රැසක රඟපෑවාය. නාලංගනා චිත්‍රපටයේ රුක්මණී දේවි සමඟ රඟපාන්න ලීනාට වාසනාව ලැබුණා.
ද සිල්වා සිනමාවට අමතරව තත්තු ගෙවල්, දොළොස්වෙනි රාත්‍රිය සහ ජුලියස් සීසර් වැනි වේදිකා නාට්‍ය කිහිපයක ද රඟපෑවේය. ඇය සැළලිහිණි ගම්මානය, සුදු පරෙවියෝ, හිමි නැති සහ උදා ගිර යන රූපවාහිනී කතාමාලාවල ද පෙනී සිටියාය. ද සිල්වා කැනඩාවේ සිටියදී රටකින් රටකට ටෙලි මාලාව අධ්‍යක්ෂණය කළේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1936 උපත්
2019 ටජූරා සංක්‍රමණික මධ්‍යස්ථාන ගුවන් ප්‍රහාරය
ට්‍රිපොලි, ලිබියාව වෙතින් පිටත පිහිටි ටජූරා රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානය තුල ජනයා සිය ගණනක් රැඳී සිටියදී,  ජනරාල් කලීෆා හෆ්ටාගේ  ලිබියානු ජාතික හමුදාව විසින් 2019 ජූලි 3 දිනදී එය වෙත ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන ලදි. යුරෝපය වෙත ළඟා වීමට උත්සාහ කරන සංක්‍රමණිකයන් සහ අනාථයින් සඳහා ධාරණ පහසුකමක් ලෙසින් මෙම රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානය භාවිතා කරමින් සිටින ලද අතරදී නේවාසික පහසුකමක් ලෙසින් භාවිතා කෙරුනු ඇහුරුම් අංගනයක් අහසින් බෝම්බ හෙලීම නිසා විනාශ විය. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය ප්‍රකාශ කලේ පහසුකම තුල "ජනයා 600 දෙනෙකු ජීවත්වූ බව දැන සිටි" බවයි. අවම වශයෙන් ජනයා 53 දෙනෙකු මිය ගිය අතර 130 දෙනෙකු තුවාල ලදහ.
ස්පාඤ්ඤයේ හයවන පිලිපේ රජ
thumb හයවන පිලිපේ රජ (ස්පාඤ්ඤ: Felipe VI), ස්පාඤ්ඤයේ වත්මන් රජතුමායි. 2014 ජූනි 19 වන දින පිය රජ වූ පළමුවන ජුවාන් කාලෝස් රජ ස්ව-කැමැත්තෙන් සිහසුන අතහැරීමෙන් පසු මෙතුමා රාජ්‍යක්වයට පත්විය
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1968 උපත් ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤය ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ගම්පහ (වක්‍රෝත්තිහරණය)
ගම්පහ යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
ෆෙරර් පාර්ක් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානය
thumb|right| ෆෙරර් පාර්ක් දුම්රිය ස්ථානයෙහි ඇතුළත දසුනක් thumb|right|ෆෙරර් පාර්ක් දුම්රිය ස්ථානයෙහි පිටත දසුනක්
ෆෙරර් පාර්ක් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානය (NE8) යනු  උතුරු නැගෙනහිර මාර්ගය මත    බහු සිඝ්‍ර මාර්ගස්ථ දුමිරිය මාර්ගයේ පිහිටි දුම්රිය ස්ථානයකි. මෙම දුම්රිය ස්ථානය සිංගප්පූරුවෙහි ලිට්ල් ඉන්ඩියා සහ බූන් කෙන් දුම්රිය ස්ථාන අතර පිහිටියේය. ලිට්ල් ඉන්ඩියා හී උතුරු කෙළවරෙහි කිචනර් පාරෙහි එය පිහිටා ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රෝචර් ප්‍රවර්ගය:2003 වසරේදී විවෘත කෙරුණු දුම්රිය ස්ථාන ප්‍රවර්ගය:බහු සීඝ්‍ර මාර්ගස්ථ (සිංගප්පූරුව) දුම්රිය ස්ථාන
කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා අතර වෙනස සහ එම ශාඛ ගැන සිංහල සාහිත්‍යයේ සඳහන් වෙන අවස්ථා
කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා අයත් ශාඛ පවුල:
'''කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා යන ශාඛ වර්ග තුනම පැන්ඩනේසියා (Pandanaceae) පවුලට අයත් ශාඛ 1000කට පමණ ආසන්න ප්‍රමාණය අතුරෙන් තුනක් (16). මෙම ශාඛවලට ඉංග්‍රීසි බසින් “Screw pine” කියන පොදු නම සහ සිංහලෙන් “කේ” කියන නම භාවිතා වෙනවා. අහාර රසවත් කිරීමට ගන්නා රම්පෙත් (Pandanus amaryllifolius) මෙම ශාඛ පවුලට අයත් අපි හොඳින් දන්නා තවත් ශාඛයක් (50). කේතකී, වැටකෙයියා වගේම දුනුකෙයියා මල් සහ ගස් සුළු සුළු වෙනස් කම් සහිත වුනත් බොහෝ දුරට සමානයි.'''
සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ එන කේතක / කේතකී මල:
'''මේ මලේ කේතුවක ආකාර හැඩය නිසා සංස්කෘත බසින් කේතක හෝ කේතකී කියලා නම් කළා කියලා හිතන්න පුළුවන් (1). සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ කේතකී ශාඛය (Pandanus odoratissimus - kētakī, Ketaki, Kevada, Keya) ගැන සඳහන් වෙන තැනක් තමයි ශ්‍රී ජයදේව ගෝස්වාමි ලියූ “ගීත ගෝවින්දයේ” “විගලිත ලජ්ජිත ජගදවලෝකන තරුණ කරුණ ක්‍රිත හාසේ - විරහි නික්‍රතන කුන්ත මුඛාක්‍රිති [කේතක දන්තුරිතාසේ]” කියන තැන (2). මේ කියන කොටසේ අර්ථය වෙන්නේ “විරහිනියන් කාමාසක්ත බවින් උමතුවී, ලැජ්ජාශීලී කම පසක තබා කරනා කාම රංගනයන්, සුපිපුණු ළපටි කරුණා මල් දුර සිට අවලෝකනය කර ඔවුන්ට සිනාසෙනවා වැනිය. [දිගු කුන්තායුධ මුහුණත් ස්වරූප දරන කේතක මල්] සෑම දිශාවකින් ම සුපිපී බලා සිටිනුයේ විරහිනියන්ගේ හදවත් ආදරයෙන් පසාරු කිරීමට මානන අනංගයාගේ අවි පරිද්දෙනි” කියන එක. කේතකී මල්වල සුවඳ ඉස්මතු කරමින් “ඉහ හි දාහති කේතවූ කේතකි ගන්ධ බන්ධූ” කියලා ගීත ගොවින්දයේ තවත් තැනෙක සටහන් වෙන්නේ “කේතකී මල් වල සුවඳින් බර වුනු වසන්ත මන්ද මාරුතය එම සුවඳ වනය හාත්පස පතුරුවයි” කියන තේරුම ඇතිව (2). රාධා රන්වන් කේතකී මල් මාලයක් පැළඳ සිටින බවත් සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ පෙන්වනවා. මෙවන් එක උදාහරණයක් තමයි ශ්‍රී රඝුනාත් දාස ගෝස්වාමිගේ මාන ශික්ෂා ග්‍රන්ථයේ සඳහන් “[කණක කේතකේ] රායි - ෂ්‍යාම මරකත කායි - දරප දරප කොරු චූරා [Sri Rädhikä’s complexion resembles a golden Ketaké-flower and Syämasundara’s complexion crushes the pride of an emerald gem] කියන ශ්ලෝකය. ඒ වගේම රාධාගේ බාල සොයුරිය අනංග මංජරීගේ සමේ පැහැය වසන්ත සමයේ පිපෙන රන්වන් පැහැ වසන්ත කේතකී පැහැයට සමාන බව ශ්‍රී භක්ති විනෝද් ඨකූර් ලියූ “ජයිව ධර්ම” නම් පොතේ සඳහන් වෙනවා (21).'''
වැවෙන පරිසරය අනුව (කඩොලාන ශාඛ ප්‍රජාවක් ලෙස දිය සීරා අසළ):
කේතකී ශාඛය වගේම වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා ශාඛත් යම් ප්‍රදේශයක් වසා පැතිරෙන (sprawling plant) කැළෑ ආශ්‍රිත මිරිදිය ආසන්නයේ හෝ මුහුදු ආශ්‍රිත කරදිය කිට්ටුව වැඩෙන කඩොලාන (Mangrove) ශාඛ.
ගැහැණු මල, පිරිමි මල, සහ පලය
'''කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා මල් සහ පලය ගැන එම පවුලේ ඊට සමාන ශාඛයක් ගැන ලියැවුණු පහළ විස්තරය ප්‍රයෝජනවත් (18). මෙම ගස් වර්ග තුනේම පිරිමි සහ ගැහැණු පුෂ්ප වෙන වෙන ගස් වල හටගන්නා නිසාත්, ඒවා එකිනෙකට ඉතා වෙනස් නිසාත් ඒකලිංගික පුෂ්ප (uni-sexual) හෝ ද්විගෘහී (dioecious) කියලා වර්ග කෙරෙන්නේ (23). ඒ වගේම මේ වර්ග තුනේම පිරිමි මලේ අලංකාරවත් පුෂ්ප මංජරිය ඉතා සුවඳවත් වෙන අතරම කේතු ආකාර හැඩයක් ගන්නවා. පිරිමි පුෂ්පය ඒකාක්ෂ හෙවත් raceme ලෙස හඳුන්වන්නේ එක වෘන්තයකට නැටිවලින් සම්බන්ධ වූ මල් රැසක් කියන අදහසින් (51). මෙම මල් කුඩා මල් තුන බැගින් එකතු වී ලොකු පොකුරක් ලෙස එක්වෙලා විශාල ඇත් දළ පැහැති උප මනිපත්‍ර (bracts) වලින් වට වෙලා තමයි අඩියක් පමණ දිග සමස්ත පුෂ්පය හැදෙන්නේ. පිරිමි මල් සාපේක්ෂව දවසක් වැනි අඩු කාලයක් තමයි ජීවත් වෙන්නේ.'''
'''ගැහැණු පුෂ්පය අන්නාසි ගෙඩියක හැඩය ඇති පලයක් වගේ එකක්. ගැහැණු මල මුල දී කොළ පැහැති වුවත් එය පරාගණය වී ඵලයක් ලෙස ඉදුණු විට තැඹිලි පැහැයක් ගන්නවා (4). ගැහැණු ශාඛයේ හටගන්නා සෙන්ටි මීටර් 4 සිට 20ක පමණ විෂ්කම්භයක් සහ සෙන්ටි මීටර් 8-30 දක්වා දිගකින් යුතු බිත්තරයක්, ඉලිප්සයක්, ගෝලාකාර, හෝ අර්ධ ගෝලාකාර හැඩයක් ගන්නා මෙම පලය මදුළු වශයෙන් බෙදුණු එකක්. එක එක ශාඛ වර්ගය අනුව එක පලයක මදුළු 40ක සිට 80ක් විතර ප්‍රමානයක් තියෙන්න පුළුවන්. පලයේ පාට කහ, තැඹිලි, හෝ රතු වෙන්න පුළුවන්. දළ වශයෙන් එක මදුලක බීජ දෙකක් විතර තියෙනවා. මේවා වතුරේ ඉපිලෙන හෝ පාවෙන සව්රූපයෙන් (buoyant) හැදිලා තියෙන්නේ ඒවායේ අන්තරගත බීජ මුහුදු රැළි හෝ ගඟක් ඔස්සේ පාවෙලා ගොස් මාස කීපයකට පස්සේ වුනත් පැල විය හැකි පුළුවන් වෙන විදියට.'''
වැටකෙයියා (Pandanus kaida) සහ දුනුකෙයියා (Pandanus thwaitesii) අතර වෙනස්කම්:
වැටකෙයියා (Pandanus kaida - පැන්ඩේනස්  කයිඩා) සහ දුනුකෙයියා (Pandanus thwaitesii පැන්ඩේනස් ත්වෙයිටේසි) ශාඛ වර්ග දෙකක් වුනත් ඒවා අතර ඇත්තේ සුළු වෙනස් කම් කීපයක්.
වැවෙන පරිසරය අනුව වෙනස්කම්:
'''රුහුණු විශ්වවිද්‍යාලය සහ බාර්බේරියන් ආයුර්වේදික් රිසෝට් එක පවත්වා  ගෙන යන ලංකාවේ ඖෂධ ශාඛ වෙබ් අඩවිය අනුව වැටකෙයියා ලංකාවට ආවේණික දේශීය ශාඛයක් (23). දුනුකෙයියා ඉන්දියාවේ සහ ලංකාවේ පහත රට තෙතමනය සහිත පරිසරයක වැවෙන ශාඛයක් වෙන අතර කුඹුරුවල වැටවල් ලෙස වගා කරන ශාඛයක් (3). වැටකෙයියා මුහුදුබඩ ලවණ සහිත පරිසරයක වැඩෙන ආධාරක මුල් සහිත කඩොලාන ශාඛ ප්‍රභේදයක් කියලා කිව්වොත්  දුනුකෙයියා මිරිදිය ආශ්‍රිතව වෙල් හෝ ඇළවල් ළඟ දියසීරාව සහිත පහත් බිම්වල වැඩෙන එවැනිම ශාඛයක් කියලා කියන්න පුළුවන් (7).'''
උසේ සහ මුල් පද්ධතියේ ප්‍රමාණාත්මක වෙනස්කම්:
'''මේ දෙකේ මූලිකම වෙනස් කම ඇත්තේ ප්‍රමාණයේ. වැටකෙයියා මීටර 2 සිට 4ක් දක්වා උසකට වැඩෙන අතර (23) දුනුකෙයියා ශාඛය මීටර් 1 සිට 1.8ක් නොහොත් මීටර් 1.5ක් පමණ උසට වැඩෙනවා (10). වැටකෙයියාවල, ඝනව පැතිර නැති, කඳෙන් පහලට ඇදෙන ආධාරක මුල් හෙවත් කරු මුල් (Prop-Roots), දුනුකේ ශාඛයට සාපේක්ෂව කෙටියි. ඒ වගේම වැටකෙයියා මුල් සාපේක්ෂව අඩු සංඛ්‍යාවකින් සැදුනු පාදස්තයක් (basal) සහිතව පොළවට සම්බන්ධ වී තිබෙන ශාඛයක් (23).'''
පත්‍ර දාරවල කටු සහ පැහැය අනුව වෙනස් කම්:
'''වැටකෙයියා මෙන්ම දුනුකෙයියා පත්‍රයේ අයින් දාර දෙකේ සහ යට මැද දාරයේ කටු තිබුනත් තහවුරු කර ගත නොහැකි වූ මූලාශ්‍ර අනුව මිරිදිය ආශ්‍රිතව වැඩෙන දුනුකෙයියා ශාඛයේ කටු වැඩියි (7). විද්‍යාචක්‍රවර්තී ලියූ බුත්සරණ පොතේ “කටු ඇතිවද ඇතුන්ට මිහිරි වූ වැටකෙහෙ කොළක් සේ” කියලා උපමා දෙමින් සඳහන් කරන්නේ කටු සහිත වැටකෙයියා පත්‍රය ගැන (8). වැටකෙයියා මුළු කොළයම තද කොළ පාට බවකුත් දුනුකේ කොළය ඊට වඩා ළා පැහැයක් ගන්නා බවත් තහවුරු කළ නොහැකි මූලාශ්‍ර වලින් දැන ගන්න ලැබුනා (7). වැටකේ, දුනුකේ කොළවල පැහැය පිළිබඳව “සිංහල බෝධි වංසයේ” අර්ථ විවරණයේ යම් දුර්මතයක් ඇති බව පේනවා. එහි “කහ වන් කොළයෙහි නිල් වන් ඉරි ඇති කේ ගස් ජාතිය දුනුකේ නමින් හැඳින්වේ” සහ “මුළු කොළය මැ තද කොළ පාට වර්ගය වැටකේ නමි” කියලා කිව්වත් දුනුකේ ශාඛයේ ඉරි ඇති බවක් සඳහන් වෙන්නේ නැහැ (9).'''
ප්‍රයෝජන
මේ ශාඛ දෙකම ලංකාවේත් ඊටත් වඩා ඉන්දියාවේත් ප්‍රයෝජන රැසකට භාවිතා වෙනවා.
ලිවීමට පත්‍රයක් ලෙස:
'''ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමුවන සියවසේදී වළගම්බා රජු තම හිතවත් භික්‍ෂුන් වහන්සේ නමකට කේතකී පත්‍රයක ලියා ගම්වරයක්‌ ප්‍රදානය කිරීමේ පුවත අනුව මේ පත්‍ර අතීතයේ දී තල් කොළ වගේම ලියන්න පාවිච්චි කරලා තියෙන බව පේනවා. සෙංකඩගල නුවර මල්වතු විහාරයෙහි ස්ථවීරයන් වහන්සේනමක් 1834 දී රචනා කළ “නරෙන්ද්‍ර චරිතාවලොකන ප්‍රදීපිකාවේ” සඳහන් වෙන විදියට “සඟනට බත් ගම් කොට වටනා පසට දුනුකේ පතෙහි සන්හස ලියා දී” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ පත්‍ර සන්නස් ලියන්න රජවරු භාවිතා කළ බවට සාක්ෂියක් දෙමින් (24).'''
බුදුන් පුදට:
වැටකෙයියා මල් බුදුන්ට පූජා කිරීම වැඩි ආනිශංශ සහිතයි කියලා මතයක් ජනතාව අතර තියෙන්නේ කටු පඳුරක පිපෙන අමාරුවෙන් නෙළා ගත යුතු  සුවඳවත් මලක් වීම නිසා වෙන්න පුළුවන්.
කුඹුරුවල වැටක් ලෙස
ඉන්දියාවේ වගේම ලංකාවෙත් දුනුකෙයියා ශාඛය කුඹුරු වල මායිම් ළකුණු කෙරෙන වැටවල් හැටියට වවනවා (10)
මෙතැන් සිට එන යොදා ගැනීම් ඉන්දියාව හෝ  රටකට හෝ මෙම වර්ගයේ වෙනත් ශාඛයක ප්‍රයෝජන වෙන්නත්, ඒවා ලංකාවට එතරම් අදාළ නැති වෙන්නත් පුළුවන්.
ඖශධයක් ලෙස
'''අපේ ඔසු පැල  අඩවිය අනුව වැටකේ ශාකයේ මුල්, මල්, දඬු, ගෙඩි, ඇට ආදිය “උණ, අපස්මාරය, ශ්‍රවණ ආබාධ, අක්ෂි රෝග, අජීර්ණය, කුසගිනි මදිකම, ඉරුවාරදය, දියවැඩියාව, මානසික රෝග, අර්ශස්, කුෂ්ඨ රෝග, වණ, ආමවාතය, මුත්‍ර අඩස්සිය, කැඩුම් බිඳුම්” ආදී රෝග තත්වයන් සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමට ආයුර්වේදය ක්‍රමයේ දී යොදා ගන්න බවක් සඳහන් වෙනවා. ඒ වගේම වැටකෙයියා මොලයට හිතකර බවත්, රුධිරය පිරිසිදු කරන බවත්, වාජීකරණය සහ ස්වේද ජනක බවත්, වේදනා සමනය කරන බවත් එහි සඳහන්.'''
සුවඳවත් කිරීමට
මෙම වර්ගයේ පිරිමි මල් වලින් ඉන්දියානුවන් සුවඳ තෙල් වර්ගයක් හිඳින බව පේනවා  (kevda oil / otto / kewra water) (11), (16).
පාපිසි, පන් මලු පෙට්ටි ආදිය විවීමට
'''දුනුකේ ශාඛයේ කොළ පාපිසි, බුරුසු ආදිය තැනීමට අවශ්‍ය කෙඳි ලබා ගැනීමට ඉන්දියාවේ භාවිතා වෙන බව සඳහන් වෙනවා (10). ඒ වගේම මෙහි පත්‍රවලින් ලණු වියන බවත් සඳහන් වෙනවා (11).'''
සිංහල සාහිත්‍යයේ කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් ගැන සටහන්
කේතකී, වැටකෙයියා සහ දුනුකෙයියා මල් තුනම එකම අර්ථයකින් සිංහල සාහිත්‍යයේ යෙදිලා තියෙන බව පෙනුනත් වැඩි සඳහන් ඇත්තේ දුනුකෙයියා මල ගැන.
දුනුකේ මල කාන්තා තුනු සපුවට උපමාවක් ලෙස:
අපි ඉහතින් සඳහන් කරපු ““දුර එන කොට දුනුකෙයියා මලක් වගේ - ළඟ එන කොට වැටකෙයියා මලක් වගේ” කවිය හැරුණු කොට ඔළිඳ කෙළි කවියක “දහසක් දීලා වලලු තනාලා දැතේ අතලා බලයි කලූ - [දුනුකේ මල] සේ උළු ගෙයි ඇඳ පිට ඔලිඳ කෙළින සැටි බලන් කලූ” කියන කොට අපිට මේ තරුණිය දුනුකේ මලට සමාන කරලා ලස්සන මානසික සිත්තමක් ඇඳගන්න පුළුවන්.
දුනුකේ මල් කෙණ්ඩා වලට උපමා කිරීම:
'''වෙස්සන්තර ජාතක කාව්‍යයේ දුනුකේ මල උපමා කරන්නේ ශක්‍රයාගේ කෙණ්ඩාවලට. ඒ “වන්ට දෙබැම බිගු වැලසේ මනනඳ - කෙන්ඩද දුනුකේ කැකුළු සේම සොඳ - තුන්ඩ පතුල් රන් පියුම‍ෙස මනනඳ - වන්ට මෙසේ සමුදෙන් සක්දෙව් රඳ” කියලා (36). කෙණ්ඩා දුනුකෙයියා මලට සමාන කරන තවත් කවියෙක් තමයි ගලගම දෙවමිත්ත හිමි සිසුවර දික්වැල්ලේ සාමණෙරයන් ලියූ කහකුරුළු සන්දේශයේ දී. ඒ කතරගම මහසෙන් දෙවියන් ගේ “පරසිදු දියත මහසෙන් සුර රජුගෙ තොස - පැහැබඳු රුවන් යුග දඟ වැනියැකි කෙලස - සිකිනිඳු කර තැඹිලි දුනුකේ කැකුළු ලෙස - කොයිබඳු වීද උවමට ඒ කියන බස” කියන කවියෙන් මොනර කරක්, නොපිබිදුනු තැඹිලි මල් දෙකක් සහ දුනුකේ මලක් වැනි දෙවියන්ගේ කෙණ්ඩා යුවල, ඔහුගේ රන්වන් ශරීරයේ සහ ඔහු පැළඳ සිටින ස්වර්ණාභරණ වල රන්පැහැය නිසා ඇතිවිය හැකි වස් දොස් හැර පිරිසිදු කිරීමට තබපු උඩු යටිකුරු කර තැබූ කෝව දෙකක් වගේ කියලා (37). දුනුකේ මලක ඇත් දත් කේතු හැඩය මටසිලිටි කෙණ්ඩා යුවලකට හොඳින් ගැළපෙන නිසා වෙන්නැති පියදාස සිරිසේනත් “කෙණඩා දුනුකේ කැකුළු සිරින් දිලුනේ” කියලා ලියන්නේ (38). තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හාමුදුරුවෝ පරෙවි සන්දේශයේ දුනුකේ මල් කෙණ්ඩා වලට සම කරන්නේ “මුල් මේ ලොවට ඔහු දඟ යුවලට බැබළු - පුල් නූ තැඹිලි මල් හිසවුරු වැටුපුසිළු - නිල් ගෙළෙ ගෙළේ ලෙහෙළුන් දුනුකේ කැකුළු - තුල් කළ කල උවම් කිරි සයුරට හොවැළු” කියලා (25). ‘සිංහල විමානවස්තු ප්‍රකරණයේ’ත් මුගලන් මහ තෙරුන්වහන්සේ විසින් දෙව් දුවක ගේ රූප ශ්‍රියාව කුමන පිනකින් ලැබුනේ දැයි විචාරණ පාඨයක් වෙන “රඹකඳක් සේ දික්ව වට වූ මහත් ඌරු යුගලයෙන් ද, [දුනුකේ කැකුළු] වැනි කෙණ්ඩා සඟලින් ද, රන් මිරිවැඩි සඟලක් වැනි වූ පතුල් යුගලයෙන්දැ යි මෙසේ බබලන්නා වූ රූප ශ්‍රීයකින්” යන්නෙහිත් කෙණ්ඩා දුනුකේ මල්වලට සමාන කරනවා (39).'''
දුනුකේ මල බඹරුන් ඇදෙන සුවඳක් සහ රොන් සහිත මලක් ලෙස:
'''ඒ වගේම තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් පරෙවි සන්දේශය “පෙත් මග දකුණු දිග - රන්තැඹිලි රන් නරඹා - දුනුකේ කුසුම් රොණ තුළ - එතරව යා මො‍ලපුවෙන්” කියලා පරෙවියාට උපදෙසක් දෙන්නේත් (25), රාජාධිරාජසිංහ ලියූ අසදෘශ ජාතක කාව්‍යයේ “නිබඳ බිඟු රදනා - දුනුකේ කැකුළු සොබනා - සැදි නිවෙස එ වනා - දිලෙයි සහඳුන් වැටුප් ලෙසිනා” කියලා කියන්නෙත් දුනුකේ මලේ රොන් රස සහ ඊට මීමැස්සන් ඇදෙන බවට සාහිත්‍යමය සාක්ෂි සපයමින් (26). මේ වගේම තොටගමුවේ ශ‍්‍රී රාහුල හිමියන්ගේ සැළලිහිණි සන්දේශයේ කවි දෙකක වන වර්ණනා කිරීමේ දී දුනුකේ ගැන සඳහන් කරන්නේ “වනසිරි පියුම්රා බඳ රනබරණ යුරු - වටසිරි සුපුල් ‘දුනුකේ මල්’ මුරුත තුරු - බිඟු පිරිවැරූ ඔලුපුලැඹුලවල තඹුරු - හිම සරි සිහිල් දිය හෙබ දැක යන් මිතුරු” කියලාත් “අවට සුපිපි සපු දුනුකේ සලළාන - හඬන තැනින් තැන විලිකුළු කිරළාන - පැසී නැමි කරල් රත් හැල් සහළාන - වඩින මැනවි මහ වෙල මැද වෙරළාන” කියලත් (27). මලේ සුවඳ සහ ලාලිත්‍ය ගැන කියවෙන තවත් අවස්තාවක් තමයි පණ්ඩිත පැරකුම්බා රජු  ජාතකය මුල් කරගෙන ලියූ කව්සිළුමිණේ “මී කපුරු ගරු දුමින් සපු දුනුකේ ලඹ දුන් - මලිගිය මල්දම්ලැල් නරඟ රඟ බිම් වූ හල්” කියන කවිය. මේ කියන්නේ “මී, කපුරු, අගිල් ආදියෙහි දුමින් සුවඳවත් වුනු, එල්වන ලද සපු, වැටකේ මල්වලින් හා මාලතී මල් වැල්වලින් ද හෙබි ආපානශාලාව අනංගයාගේ නැටුම්හලක් මෙන්  විය” කියන එක (28). තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හාමුදුරුවෝ පරෙවි සන්දේශයේ “පෙත් මග දකුණු දිග - රන්තැඹිලි රන් නරඹා - දුනුකේ කුසුම් රොණ තුළ - එතරව යා මො‍ලපුවෙන්” කියලා කළරැව්වා ට කියන්නේ දුනුකේ මලේ සුවඳ වඩවමින් (25).'''
කාන්තා වරලස සැරසීමට:
'''කෝට්ටේ විහාරයක හිමිනමක් ලියූ ගිරා සන්දේශයට අනුව එකල කාන්තාවන් කොණ්ඩය සැරසීමට සුනුකේ මලේ පෙති යොදා ගෙන තියෙනවා. ගිරාව ඒ බව අපට කියන්නේ “දුන‍ුකේ පෙති ගොතා වරල ඉතායා - පිපි මල් රොන් ගතා තවර ගතායා - වියොවග යුද පතා එවන පෙතායා - එන වනසර කතා නොකර කතායා” කියලා (29).'''
වනාන්තර වල වැවෙන ශාඛයක් බව:
'''දුනුකේ කැළෑ වල වැවෙන බවට ඉඟියක් සඳහන් වෙන්නේ තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් සේනක පඬිතුමා වටා ඇති සක්තුභස්ත්‍ර ජාතකය ඇසුරෙන් ලියූ කාව්‍යශේඛරයේ. ඒ “දුනුකේ තැඹිලි තුරු - වට කළ මුහුළු සහයුරු - නාලිය රැඳි මහරු - පුවක් ළැහැබින් සැදුණු විසිතුරු” සහ “තරු බරිනි දෙරණට - බට නුබිනඩක් විලසට - මල්පුල් එක ලෙසට සුනිල් කැලයක් අතර මඟැ       දිට” කියලා (30). දුනුකේ වෙනුවට වැටකෙයියා මලක් ගැන සඳහන් වෙන උපමාවක් දෙන්නේ ගුරුළුගෝමී ගේ මුණුපුරු කවීශ්වර ලියූ මයුර සන්දේශයේ “ගුවන් මණිහු කර නොපැවියැ දුන් බිමට - නුවන් පිනන පුල් වැටකේ පහන් වැට - ගෙවන් සුනිල වන සැප වන පැමිණි හට - ගෙවන් සෙමෙන් සිටැ මා වතැ යටත් යට” කියන කවියේ (31). මේ කවියේ තේරුම තමයි “ගගන මිණේ හෙවත් සූර්යයාගේ රශ්මිය බිමට වැටෙන්න නුදුන්නා වු, පිපී ඇති වැටකේ මල් සහිත වැටකේ ගස් දුටු විට පහන් වැටක් දුටු කලක  මෙන් ඇස් ‍ පිනා යන, ආව අයට සැප දෙන ඉතා නිල් ගෙයක් වැනි වූ, වනයේ ගස් යට නතර වී විවේක ගනිමින් හදිස්සි නොවී වනය පසු කර යන්න කියලා (31). මේ අනුව වැටකෙයි ගස් ඝනව පඳුරු ලා වැඩෙන බව විතරක් නෙවෙයි ඒවා යට සෙවණ සුවදායක බවත් පෙන්නුම් කරනවා. කෝකිල සන්දේශය - දෙවිනුවර ඉරුගල් කුලයට අයත් තිලක පිරුවන් හිමි “නද දුනුකේ මල් රොන් ඉවුරතේ - සෙද සැලුණෙන් නිලුපුල් සියපතේ - සොඳ විලඹුව දුන් තම නෙත වතේ - සඳ සුනු සඳ සුනු එක සිරි සුතේ” කියලත් “පැසුණු රස දොළුඹාන මහදඹාන - හැසුණු කනකරඹාන බඹරඹාන - දුනුකේ සලළ ලෙළාන මල් සළාන - වැනුකේ යුවළ කොළාන තල් තළාන” කියලත් දුනුකේ මල් ගැන සටහන් කරනවා (32), (33).'''
ජලාශ්‍රිත ශාඛයක් බව:
'''කුඩලිගම රචනා කර අයිවෝ ඩෙනිස් ගයන “කේතකි පාටලි ගස් නටවා පිපි මල් බරවී” ගීතයේ ත් ලුහුඬින් කේතකී මල් ගැන කියවෙන්නේ එය ජලාශ්‍රිත ශාඛයක් බව දක්වමින්. අජන්තා රණසිංහ ලියලා සරත් දසනායක තනුවෙන් වික්ටර් රත්නායක ගයන චූඩා මාණික්‍යය චිත්‍රපටයේ “මල් ලියකම් රැඳි” ගීතයේ “රත්තරනින් සැදි කේතකි මං පෙත - අත්වැල් බැඳ යමු රත්තරනේ” යනුවෙනුත් සටහනක් එනවා.'''
චයිනාටවුන් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානය
thumb|250px|චයිනාටවුන් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානයෙහි ප්‍රවේශ ශාලාව thumb|250px|චයිනාටවුන් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානයෙහි උතුරු නැගෙනහිර මාර්ග වේදිකාව
කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා අතර වෙනස සහ එම ශාඛ ගැන සිංහල සාහිත්‍යයේ සඳහන් වෙන අවස්ථා
ගසේ සහ මලේ පාට ගැන:
'''දුනුකෙයියා මලේ වගේම ගසේත් පාට ගැන සඳහන් වෙන සස ජාතක කාව්‍යයේ තවත් කවියක් තමයි “සුනිල් වුව සිකි පිල් – ගල රන් ‍වනෙ ‘පැහැ සිරින් - බිඡී කැකුළු දුනුකේ – ගන නිල් පත ‘තුරින් පත්” කියන එක. මොනරාගේ පිල්වල තද නිල් පැහැය ද, මොනර කර හෙවත් බෙල්ලේ රන් පැහැය ද නිසා පත්‍ර තද කොළ (නිල්) පැහැති, රන්වන් පාට මල් කැකුළක් ඇති දුනුකේ ශාඛයේ “නිල් වන් කොළ සහ නිල් පත් අතුරින් ඇදුණු රන්වන් දුනුකේ කැකුල” මොනරෙකුට සමාන කරනවා (34).'''
චයිනාටවුන් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානය
චයිනාටවුන් එම්ආර්ටී දුම්රිය ස්ථානය (NE4/DT19) යනු, සිංගප්පූරුවෙහි  උතුරු නැගෙනහිර මාර්ගයෙහි සහ ඩවුන්ටවුන් මාර්ගයෙහි පිහිටි බහු සීඝ්‍ර සංක්‍රමණ (එම්ආර්ටී) දුම්රිය ස්ථානයකි.
කේතකී, වැටකෙයියා, සහ දුනුකෙයියා අතර වෙනස සහ එම ශාඛ ගැන සිංහල සාහිත්‍යයේ සඳහන් වෙන අවස්ථා
බඹරුන්ට රිද්දන මලක්
'''කේතකී මල් ගැන සංස්කෘත සටහනකින් කියන්නේ කේතකී මල “ඉතා මිහිරි සුගන්ධයක් ඇති රෝස පඳුරක කටු වගේ, කටු මල් පෙත්ත මත ඇති” බවත්, රොන්  ගන්න බඹරුන් ගිය විට උන්ගේ තටු ඒ කටුවලට ඉරෙන බවත්. සිංහල ගීත සාහිත්‍යයේ කේතක කටු සහිත බව අඟවමින් මීට සමානව සඳහන් වන එක තැනක් තමයි වසන්ත බණ්ඩාර දිසානායක ලියලා ගුණදාස කපුගේ තනු යොදලා ගයන “දොඹ මල් කැලෑවේ” ගීතයේ “රෑ පිණි පොදේ සීත මිටියාවතේ මේ [කේතකී මල් වනේ] - සඳ සේ උදාවූ සෙනෙහේ නිමාවේ ද” කියන කොටසත්, “කඩු තුඩු මතින් එන්න කුර ගාව ගාවා - හිනැහී දෙතොල් ඉරි තලා”කියන කොටසත් (5). ඒ වගේම ධර්මසිරි ගමගේ ලියා ප්‍රේමසිරි කේමදාස තනු රචනා කර නිරංජලා සරෝජිනී සහ අබේවර්ධන බාලසූරිය ගයන “බඹරෙකු හැඬුවා” ගීතයේ   “ලන්ද එහා ඇති ඕවිට පාමුල, කේතකි මල මට බහ දුන්නා” කොටසෙත් කියැවෙන්නේත් රූමත් වුවත් රිදවන මලක් ගැන (6). ප්‍රත්‍යය ශතකය "සුගන්ධං කේතකී පුෂ්පං කණ්ටකෛඃ පරිවේෂ්ඨිතම් - දුෂ්ටාමාත්‍යා යථා රාජා කණ්ටකෛඃ පරිවේෂ්ඨිතං" ලෙස කියන්නේ "මිහිරි සුවඳ වහනය කරන්නා වූ කේතකී පුෂ්පයෝ කටු සමූහයෙන් ගැවසීමෙන් නෙළා ගත නොහැකිව නිෂ්ප්‍රයෝජන වේ ද, එමෙන්ම දුෂ්ට අමාත්‍යයන් විසින් පිරිවරන ලද රජු ද, ලෝකයාට නිෂ්ප්‍රයෝජන වන්නේ ය" කියලා (53).'''
උල් සහිත බව:
'''ගීත ගොවින්දයේ ජයදේව ගෝස්වාමි කේතකී මල් දුටුවේ විරහිනියන් ගේ හදවත පසාරු කරන්න බලා සිටින අනංග කුන්තායුධ වගේ කියලා (2). සස දා කාව්‍යයේත් දුනුකේ මල විරහිනියන්ට සම්බන්ධ කරනවා. ඒ “ගෙනැ සුපුල් දුනුකේ – පෙති රන් ඔඩම් සුවහස් - ගල ලේ බොන්නට වනන් – දැවැ වන් මේ මහ රකුස්” කියලා (35). මේ කියන්නේ එකිනෙකා හමු විය නොහැකි නිසා විරහි විරහිනියන්ට මේඝ හෙවත් වැසි කාලය එතරම් හොඳ නැති බවත්, ඒ නිසා පිපුණු දුනුකේ මලේ මනිපත්‍ර මේඝ නමැති රකුසා විරහීන් ගේ ගෙළ රුධිරය බොන්න දික් කරපු දිවක් වගේ කියලා.'''
දුනුකේ වතු වංශය:
එළු අත්තනගලු වංශය “දුනුකේ වතු වංශයෙහි උපන්නා වූ” දේව ප්‍රතිරාජයන ගැන සඳහන් කිරීමෙන් මෙනමින් වංශයක් තිබුණු බවත් පේනවා (40).
“මී හං” වලින් (?) “මී ග‍ඟෙහි” දුනුකේ මල් හට ගන්නා බව:
'''ධර්මසේන හිමියන් ලියූ “සද්ධර්ම රත්නාවලියේ”, “මට්ටකුණ්ඩලී වස්තුවේ” වෙන සඳහන අනුව පේන්නේ “මී හං” (?) වලින් දුනුකේ හටගන්නා බවට විශ්වාසයක් පැවති බව. අදාළ කොටස තමයි “මුන්දෑ මහණ වෙලා මෙසේ නුවණ නැතිවන්ට කාරණ කවරේ ද යත්: මේ චුල්ලපන්ථක සාමණේරයන් දෑ කසුප් බුදුන් සමයෙහි මහණ ව මහා නුවණැති ව නුවණ මඳ නමෙක් පාළි උගන්නා නියාව අසා, සමහර නුවණැති කෙණෙකුන්ට ඇති නුවණ නිසා [මී හං වලින් දුනුකේ ගස් නැගෙන්නා සේ], දි ලාපු තැන් හී තණ නැගෙන්නා සේ, තල මුරුවට ල තැනින් හත් තන ගස් නැගෙන්නා සේ, එබඳු උද්දාම ගුණයක් ඇතිවන හෙයින් අන්ධ ගතික සම් රජ්ජා වන තරම් ව සිනාසී වේසා ලූ දෑය” කියන එක (41). මෙවැනිම අදහසක් විද්‍යාචක්‍රවර්තී ලියූ “බුත්සරණ” ග්‍රන්ථයේ සඳහන් වෙන්නේ “මීග‍ඟෙහි නැඟ ද [දුනුකේ මල්] රජදරුවන් හිසින් පලඳනා සේ, මිනිස් ලොවැ මිනිස් කුසින් උපන ද තමන්ගේ ශ්‍රී පාදය දෙවි බඹුන් මුදුනෙහි පලඳවන ගුණ සුවඳින් සියලු ලොව එක සුවඳ කළ බුදුන්” කියලා (42). මෙම “මී හං” සහ “මී ග‍ඟ” කියන්නේ මොනවා ද කියා අවබෝධයක් නැතත් “මහනෙල් නෙලුම් මඩෙන් ඉපදුනත් හිසේ පළඳිනවා” වගේ අර්ථයක් දෙන බව පේනවා.'''
කේතකී යන්න වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කළ හෝ ඊට සමානව යොදපු අවස්ථා:
කේතකී යන්න සිංහලෙන් වැටකෙයියා ලෙස පරිවර්තනය කරපු එක අවස්ථාවක් තමයි ජානකීහරණයේ සිංහල පරිවර්ථනයේත් එහි 76 වන කවියේ එන “නවවිබෙොධමනොහර [කේතකී කුසුම] ගර්හගතඃ සහ කාන්තයා - අවිදිතානිලවෘෂ්ටිභයාගමඃ සුඛමශෙත චිරාය ශිලී මුඛඃ” සංස්කෘත පාඨය සිංහලට නගන්නේ “නව [වැටකේ කුසුම] - තුළැ වන් පියඹ හා තම සපදි නොම දත් වැසි බිය - හොත්තේ සුව සෙ බෝ කල්” කියලා (22).
කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණ:
'''කේතක සහ දුනුකෙයියා දෙවර්ගයක් හැටියට යොදපු උදාහරණයක් “මහාබෝධිවංශ ග්‍රන්ථ පදයේ” “කෙතක, දුනුකේ; අසොක, හෝපලු” සහ “කෙතකි ධූලි, දුනුකේ භළුයෙන්” ලෙස සටහන් කිරීමෙන් පේනවා (43). ඩී.ඊ. හෙට්ටිආරච්චි වෙසතුරු දා සන්නෙ ලියමින් “පිපී සිටි කෙතකා” සහ “දුනුකේ ගස් ද” කියලා සටහන් කිරීමත් ඒ වගේ උදාහරණයක් (44). රාජාවලිය, පූජාවලිය, ථූපවංසය වගේ ග්‍රන්ථ “දුනුකේ, වැටකේ” දෙකම ගැන එක තැන සඳහන් කිරීමෙන් මේ දෙක වර්ග දෙකක් බව පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරනවා.'''