cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික සහල්
1980 වසරේ පටන්, 90% ක ප්‍රමාණයක වගා බිම් වල semi-dwarf යන නමින් කියනු ලැබූ අලුතින් වැඩිදියුණු කරන ලද වී වර්ගයක් වගා කරනු ලැබුහ. වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ 95% වී නිෂ්පාදනය දෙමුහුන් ප්‍රභේදයි. මෙම දෙමුහුන් ප්‍රභේද වී නිෂ්පාදනය සඳහා රසායනික ද්‍රව්‍ය, අකාබනික පොහොර සහ කෘමිනාශක ද්‍රව්‍ය යොදා ගනු ලබන්නේ අඩු මිලකට වැඩි අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමේ අරමුණින්ය. නමුත් වර්තමානයේ ගෝලීය ප්‍රවනතාවය අනුව කාබනික පොහොර යෙදු ආහාර භාවිතයේ ඇති ප්‍රතිලාභත්, කෘෂිරසායනික හා කෘමිනාශක තුල ඇති අවධානමත් සහ යටත් විජිත යුගයට පෙර ජිවත් වූ මිනිසුන්ගේ කායශක්තිය හා දිර්ගායුෂ පිළිබඳ සැලකිල්ලට ගෙන නැවතත් පාරම්පරික සහල් කෙරෙහි අවධානය යොමු කොට ඇත.
සුවඳැල්
මෙහි පරිවර්තක නාමයෙන් අදහස් වනුයේ සුවඳයි. රසැති සහ ප්‍රණීත සුදු වී වර්ගයකි. මෙම සහල් භාවිතයෙන් සමෙහි පැහැය වර්ධනයද, කටහඩෙහි ස්වභාවය වර්ධනයද, කායික ශක්තිය වර්ධනයද සිදු කර ගත හැකි අතර දියවැඩියාව වැනි රෝග පාලනය කිරීමේ හැකියාවක්ද ඇත. මේ අතර සමබර කායික වර්ධනයක් සඳහාද මෙවා බෙහෙවින් උපකාරී වේ.
මෙම සහල් වල ඇති කිරි රසය නිසා උත්සව අවස්ථාවන් සඳහා භාවිතයට ඉතාමත් සුදුසුය. සුවඳැල් වී වල පෝෂ පදාර්ථ වලින් 90% ක් කාබොහයිඩේ‍්‍රට්ද, 7% ක් අසංස්කෘත ප්‍රෝටීන්ද, 0.7% ක් අසංස්කෘත මේදයද සහ 0.1% ක ප්‍රමාණයක අසංස්කෘත තන්තුද වේ.
සුවඳැල් යනු පාරම්පරික වස්තුන්ගෙන් එකක් වන අතර මෙය ලංකාවේ දක්ෂිණ පහත බිම් ආශ්‍රිතව වගා කරනු ලබයි. මේ හේතුවෙන් මෙම වී වගාවන් සඳහා විශාල කාලයක් ගත වේ. අස්වැන්න නෙලීම සඳහා මාස 3 හෝ 3.5 ක කාලයක් ගතවේ.
කළු හීනටි
ඖෂධීය ගුණාංගයන්ගෙන් පෝෂිත තවද රතු කැකුළු සහල් වර්ගයක් ලෙසින් හඳුන්වන කළු හීනටි හාල් දිනපතා ආහාරයට සුදුසු වන අතර විශේෂයෙන් ගර්භනී හා කිරි දෙන මව්වරුන් සඳහා නිර්දේශිතය. කායික ශක්තිය වර්ධනය කරන අතර ආහාර දිරවීම සඳහා අවශ්‍ය තන්තු බහුලව ඇත. දියවැඩියාව පාලනය කිරීමට සහ සර්ප විෂ නැසීම සඳහාද උපකාරී වේ. කළු හීනැටි සහල් වලින් පිසින ලද කැඳ කහ උණ රෝගීන් සඳහා ඖෂධයක් ලෙස සැලකේ.
මා වී
මේවා ක්ෂය රෝගීන් සඳහා අනුමත වන අතර විරේකය සඳහා ඉතා පලදායි ප්‍රතිකාරයකි. එමෙන්ම මේවා දියවැඩියාව, ක්ෂය රෝගය, මලබද්ධය, අර්ශෂ් හා හෘද්වාහිනි රෝග සඳහා ඉතා යෝග්‍ය වන අතර තරබාරුකම පාලනය සඳහාද වැදගත් වේ. මා වී සහල් තැම්බීමට පෙරාතුව හොඳින් පෙඟවිම ඉතා සුදුසුය. සිහින්ව කපා ගත් ලුණුකොල, ලීක්ස් මිශ්‍ර කර පිසූ බත් සමග පිළිගන්වනු ලබන දියලබු ව්‍යංජනය (පොලිකිරි, කුළුබඩු හා ඉතා සුළු ප්‍රමාණයක තෙල් එක්කර පිසිනු ලබන)  සම්ප්‍රදායික කැම වර්ගයක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
ආගමික උත්සව කටයුතු සඳහා මා වී යොදා ගනු ලබන අතර ඉන් එහි ඓතිහාසික වැදගත්කම පිළිබිඹු කරනු ලැබේ.දාගැබ් වල කොත තුල අඩංගු පුජනිය ධාතු කරඬුව තුල මා වී ද තැන්පත් කරනු ලබන බව ජනප්‍රවාද වල කියැවේ.
පච්චපෙරුමල්
පච්චපෙරුමල් යන නාමයෙන් කියවෙන්නේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ වර්ණය යන්නයි. පාරම්පරික සිංහල සංස්කෘතිය දිව්‍යමය සහල් ලෙස සලකන්නේද මේවාය. මෙම සහල් බොහෝ විට දන් දීම සදහා යොදා ගනු ලැබිය. මේවා ගුණාත්මක රතු සහල් වර්ගයක් වන අතර පිසීමේදී ප්‍රංශයේ බර්ගන්ඩ් වයින් වල රතු පැහැය ගනු ලබයි. දිනපතා ආහාරය සඳහා ඉතා යෝග්‍ය වන මෙම සහල් පොෂ්‍යදයිත්වයෙන් සහ ප්‍රෝටීන් වලින් සපිරිය.
දියවැඩියා හා හෘද්වාහිනි රෝගීන්ට පච්චපෙරුමල් පරිපුර්ණ අහාරයකි.
කුරුළු තුඩ
මේවා ප්‍රෝටීන් හා මේදයන්ගෙන් සපිරි මනෝහර හා පොෂ්‍යදායි රතු සහල් විශේෂයකි. ඉතා කදිම රසයකින් හෙබි මෙම සහල් පිත්තාශ ක්‍රියාකාරීත්වය වර්ධනය කිරීමේ, පුරුෂ කාම ශක්තිය වැඩි කිරීමේ සහ බෙලහිනතාවය මඟහැරවීමේ හැකියාවන්ගෙන් යුක්ත වේ.
රත්දැල්
මෙය සිරෝසිස් රෝගයෙන් පීඩා විඳින්නන්ට සහනයක් ගෙන දෙනු ලබන ඉතා රසවත් රතු සහලකි. රත්දැල් වලින් සාදනු ලබන තලප සහ හොද්ද වයිරස් උණ රෝගීන් සඳහා ඉතා යෝග්‍ය වේ. මේවා මානසික ආතතිය නිසාවෙන් හට ගනු ලබන කුෂ්ඨ සඳහාද නිර්දේශිත වන අතර මුත්‍රාශ ආශ්‍රිත රෝගයන්ට සහනයක් ගෙන දීමේ හැකියාවක්ද මේවාට ඇත. එමෙන්ම මළපහ කටයුත්ත පහසුවෙන් සිදු කර ගැනීමටත් ශරීරය සිහිල්ව පවත්වා ගෙන යාමටත් මෙම සහල් උපකාරී වේ.
එළඟිතෙල් සමග පදම් කල, බඳින ලද හා කුඩු කරන ලද නිවුඩු රත්දැල් සහල් බඞ විරේකය සඳහා ඵලදායි ප්‍රතිකර්මයකි. මුත්‍රශ්‍ර ගල් සහ පිත්තාශ ගල් නිවාරණය කිරීමේ හැකියාවක් මෙම සහල් සතු බව ප්‍රත්‍යක්ෂ වී ඇත. රත්දැල් සහල්, සාරණ (Boerhavia diffusa), සීනි, වියළි මිදි සහ නැවුම් එළකිරි වලින් සාදන ලද තලප ක්ෂය රෝගීන් හා  පෙනහළු රෝගීන් සඳහා ඉතා යෝග්‍ය වේ.
ක්‍රියාකාරිත්වය පිලිබඳ වූ ගුණ
පහත සඳහන් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ශ්‍රී ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික සහල් වල අඩංගු බව ඉහත කරුණු සනාථ කිරීම සඳහා කරන ලද බොහෝ පරීක්ෂණ වලින් හෙළි වී ඇත.
1. අලෝහමය මුලද්‍රව්‍යන් (Selenium) - සහල් කෝප්පයක 27.3% ක දෛනික අගයක් වූ අලෝහමය මුල දව්‍ය වල ඇති වැදගත් සාධකයක් වන ඛනිජ වලින් සමහර පිළිකා සෛල, හෘද රෝග, දැවිල්ල අැතිකරන සාධකයන්, රක්තවාතාකාර, සන්ධි ඉදිමීම යනාදීය අඩු කිරීමේ ප්‍රබල හැකියාවක් ඇති බව දැන ගැනීමට ලැබේ. Brazil Nuts, Sunflower Seed, කෙලවල්ලා, halibut (මත්ස්‍ය වර්ගයක්), සාඩින්, flounder (මත්ස්‍ය වර්ගයක්), salmon (සැමන් මාලු වර්ගයක්), මස් (ගවමස්, පීකුදු, බැටළු පැටියන්ගේ මස්, ඌරුමස්), තිරිඟු ඇට, බාර්ලි, oats (ධාන්‍ය වර්ගයක්) අලෝහමය මුලද්‍රව්‍යන් වලින් හෙබි අාහාර සඳහා උදාහරණ වේ.
3. ස්වභාවිකව නිපදවෙන තෙල් (Naturally Occurring Oils) - මෙම හෘදයට හිතකර තෙල් වලින් LDL කොලෙස්ටරෝල් අඩු කරයි. මිට සමාන පෝෂ්‍ය ගුණය ඇති අාහාර වර්ග වනුයේ ඉරිගු, ඔලිව්, අලි ගැට පේර සහ පොල්ය.
4. ශාක රසායනයන් (phytochemicals) - අධ්‍යනයන් මගින් පෙන්වා දී ඇති පරිදි සතියකට සය වතාවක් ශාක රසායනයන් ප්‍රයෝජනයට ගැනීමෙන් ධමනි වල සිරවිම් අඩු කරන අතර හෘද රෝග වලට කාරක වන හයිකොලේස්ටරෝල් අඩු කිරීමේ ප්‍රවනතාවයක්ද ඇත. එයට හේතුව වන්නේ රෝග නාශක ශාක රසායනයන් අඩංගු වන හෙයිනි. මේ හා සමාන පෝෂ්‍ය ගුණය අඩංගු අාහාර වන්නේ ඕට්, බාර්ලි, ක්විනොන්, තිරිඟු, රයි සහ ඉරිඟුය.
5. ඔක්සිහාරක (Antioxidant) - ඔක්සිහාරක ගුණය අඩංගු අාහාර වනුයේ බ්ලුබෙරි සහ ග්‍රීන් තේ පමණක් නොවේ. කාර්මික තාක්ෂණික ආයතනය (ITI) (No.10715TG6) මගින් කරන ලද අධ්‍යනයකින් පෙන්වා දී ඇත්තේ පාරම්පරික සහල් වල ඉතාමත් උසස් ඔක්සිහාරක ගුණයන් අඩංගු වන බවයි.
6. තන්තු (Fiber) - එක් සහල් කෝප්පයක අඩංගු දෛනික තන්තු අගය 14.0 % කි. එහි අැති තන්තුමය වටිනාකම නිසා සෞඛය සම්පන්න අාහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලියකට මග පාදන අතර ශරීරයේ බර අඩු කිරීමට උපකාරී වේ. එක් බත් කෝප්පයක් ආහාරයට ගැනීමෙන් අනතුරුව, කුඩා ප්‍රමාණයක් වෙනුවට වැඩි අහාර ප්‍රමාණයක් ගැනීමට පෙලඔවීමක්ද අැති වේ. මේ හා සමාන ආහාර වර්ග වනුයේ තිරිඟු, ප්ලැක්ස් ඇට වර්ග, ධාන්‍ය, බෝංචි, දිවුල්, අලිගැට පේර සහ ගස්ලබු වේ.
7. අඩු සීනි දර්ශකය (Low glycemic index) - සුදු සහල් සහ සුදු පාන් වල මෙන් නොව මෙම පාරම්පරික සහල් වල ගුණයක් වන්නේ ශරීරයේ සීනි (ග්ලුකෝස්) මට්ටම ස්ථාවරව සහ ක්‍රමානුකුලව පවත්වා ගැනීමට උපකාරී විමයි. යම් පුද්ගලයෙක් දුඔුරු සහල් සතියකට දෙවරක්වත් පරිභෝජනය කරන්නේ නම් දියවැඩියාව හට ගැනීමේ ප්‍රවනතාවය 2% සිට 11 % දක්වා අඩු කර ගැනීමේ හැකියාවක් ඇති බව නව පර්යේෂණයකින් පෙන්වා දී ඇත. මේ හා සමාන අාහාර වර්ග වනුයේ ග්‍රීන් පිස්, ස්වීට් කෝන්, කැරට්, බ්‍රොකොලි, කොන් ෆ්ලවර් හා තක්කාලිය.
8. පොස්පරස් (Phosphorus) - සෛල ක්‍රියාකාරීත්වය, කැල්සියම් පාලනය, දත් සහ අස්ථි වල සවිමත් බාවය අැති කිරිමට සහ ATP (adenosine triphosphate) නිපද වීමට අවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථයකි. පොස්පරස් උණතාවය නිසා අහාර අභිරුචිය, ලේ අඩුවීම, මස්පිඩු වේදනාව, අවිදිමත් අස්ථි නිර්මාණය, හිරිවැටීම සහ ප්‍රතිශක්ති උෟණතාවය යනාදිය අැති විය හැකිය. ඕට් චීස් හා තල පොසප්රස් අඩංගු අාහාරයන් වේ.
9. යකඩ (Iron) - මෙය රුධිරයේ ඔක්සිජන් ගෙන යාමට උපකාරී වන හිමොග්ලොබින් හා මයෝග්ලොබින්, ශරීරයේ ප්‍රෝටීන් සහ එන්සයිම වලින් කොටසකි. පේශීන් වල වැදගත් සංරචකයකි යකඩ. සම්ප්‍රදායික සහල් සදහා අදේශකයන් ලෙස රතු මාංශ, බිත්තර කහ මදය, කොළ සහිත එළවළු වර්ග (නිවිති), වියළි මිදි සහ බෙල්ලන් යනාදිය ගත හැකිය. 10. විටමින් බී 6 (Vitamin B6) - සෞඛය සම්පන්න ස්නායු සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් අැති කරයි. සාමාන්‍ය සෛලීය වර්ධනයක් සහ පැහැපත් සමක් අැති කරයි. ආහාර, ශක්තිය බවට හැරවීමට උපකාරී වේ. අනෙකුත් උදාහරණ නම් තිරිඟු ඇට, මාංශ වර්ග, බිත්තර, මාළු, බ්‍රිවස්ට් යීස්ට්, කැරට්, නිවිති, සුරියකාන්ත ඇට සහ වොල්නට්ස් වේ.
11. ටි‍්‍රප්ටොපේන් (Tryptophan) - ප්‍රෝටීන් වල අඩංගු අත්‍යාවශ්‍ය ඇමයිනෝ අම්ලයකි. කොටේජ් චීස්, මාංශ, රට කජු සහ තල ඇට වල මෙම අම්ලය ඉතා අනර්ඝ ලෙස අඩංගුය.
14. විටමින් බී 3 (Vitamin B3) - සෞඛය සම්පන්න වූ ස්නායු පද්ධතියක්, සමක්, ජීර්ණ පද්ධතියක් ලබගනිමටද හොඳ රුධිර සංසරණයක් හා ශක්තිය ලබා ගැනීමටද විටමින් බී 3 උදව් වේ. එමෙන්ම අහිතකර( LDL) එල්ඩ්එල් කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම අඩු කරන අතර හිතකර එල්ඩ්එල් කොලෙස්ටරෝල් වර්ධනය කරයි. 15. Unsaponifiables - සන්ධි ඉදිමිමේ රොගීන් සඳහා ස්වභාවික වූ ප්‍රචලිත ප්‍රතිකාරයකි.අනෙකුත් උදාහරණ සෝයා බෝංචි සහ අලිගැට පේර වේ.
16. ශාක පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ප්‍රති ප්‍රදානය (phytonutrients) - අක්මාවේ ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා උපකාරී වේ. මේ හා සමාන පෝෂ්‍යදායි අනෙකුත් ආහාර වර්හ වනුයේ ඔොෂධිය ශාක, කුළුබඩු,  බ්ලැක්බෙරි, ගෝවා, කැරට්, තක්කාලි, ගස්ලබු සහ කොමඩුය.
18. ඇමයිලෝස් සහ ඇමයිලොපෙක්ටින් (Amylose and Amylopectin content) - උසස් තන්තු මූලාශ්‍ර සමග අඩු සීනි දර්ශකයක් සපයනු ලැබේ. අධික ඇමයිලොස් සීනි දර්ශකය අඩු කරයි.ඇමයිලෝන අධික ආහාරයන් දියවැඩියාව වලකාලයි. මහතන්ත්‍රයේ ඇතිවන පිළිකා සහ හෘද රෝග සඳහා ඇමයිලෝන අධික ආහාර වලින් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ සඳහා පර්යේෂණ පවත්වාගෙන යනු ලැබේ. මෙතෙක් දුරට ඒ හා සමාන ඇමයිලොස් අඩංගු ආහාර වර්ග ලෙස හඳුවනු ලබන්නේ අර්තාපල් සහ බාර්ලි වලටය.
19. පොටෑසියම් (Potassium) - ශරීරයේ විද්‍යුත් විච්ජේද සමබරතාවය සහ දියර ස්වභාවය පවත්වාගෙන යාම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථයකි. පොටෑසියම් හීනතාවය නිසා විඩාව, උද්දීපනය, සහ අධි රුධිර පිඩනය අැති කරයි. වියළි අැප්රිකොට්, සුදු බෝංචි, කෙසෙල්, මාළු, යෝගට් ආදිය පොටෑසියම් බහුල ආහාර වේ.
20. ගැමා ඔරිසනොල් (Gamma Oryzanol ) - රුධිර ප්‍රවාහකයේ ඇති සීනි දවාලීම සදහා උපකාරී වේ. එනිසා උදරයේ සහ උකුල ප්‍රදේශ වල මේදය තැන්පත් නොවේ. මේවාට එල්ඩ්එල් (LDL) කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම අඩු කිරීමේද, ඉහල මේද මට්ටම අඩු කිරීමේද, ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් මට්ටම ඉහල දැමීමේද, සිහින් මාංශ පේෂීන් වර්ධනය කිරිමේද හැකියාවක් පවතී. මේ හා සමාන පෝෂ්‍යදායි අනෙකුත් ආහාර වනුයේ තිරිඟු පිටි සහ ශාක පැළෑටිය.
21. පිෂ්ටය (amylum) - සම්ප්‍රදායික සහල් 54 g ක කෝප්පයක් තුල වැඩි ප්‍රමාණයක කාබොහයිඩේ‍්‍රට් අඩංගු වේ. එමෙන්ම සහල් යනු ශක්තිජනක හා පෝෂ්‍යදායි ආහාරයකි. අර්තාපල්, පාන්, ධාන්‍ය වර්ග සහ පැස්ටා කාබොහයිඩේ‍්‍රට් අඩංගු අාහාර සඳහා උදාහරණ වේ.
22. ප්‍රොටින් (protein) - ශරීර ඇට, පේශීන්, කෝමලාස්ථි, සම හා රුධිරය සඳහා අවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම මේවා එන්සයිම, හෝමෝන හා විටමින් නිශ්පාදනය කරීමේ මුලශ්‍රායකි. එනමුත්, එක් කිරි විදුරුවක අඩංගු 8 g ක ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණය සලකා බලා සමහරු සහල් වල ප්‍රෝටීන් අඩු බව නිශ්චය කරනු ලබනවා. නමුත් සම්ප්‍රදායික සහල් නිසැකයෙන්ම වඩා හොඳ තේරීමක් වේ. එමෙන්ම ප්‍රෝටීන් බහුල අාහාර ලෙස මස්, මාළු, කිරි, බිත්තර සහ ධාන්‍ය වර්ග සැලකිය හැකිය.
අනාගතය
බෞද්ධ, හින්දු හා මුස්ලිම් ජනවර්ගයන් අතර සහල් වලට පුජනීය ස්ථානයක් හිමිවෙි. එමෙන්ම පොල්කිරිත් සමඟ පිසූ සහල් (කිරි බත් ) ප්‍රථමයෙන්ම භාග්‍යවතුන් වහන්සේට බුද්ධ පූජාව ලෙස වෙන් කරන අතර අදටත් ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතියට අයත් පුජනිය උත්සව සහ වැදගත් අවස්ථාවන් වලදී කිරිබත් සඳහා හිමි වනුයේ විශේෂ ස්ථානයකි. එසේම එළඟිතෙල් හෝ පිරිසිදු ගිතෙල් සමඟ පිසින ලද සහල් මොහොමඩ් නබි තුමාගේ ප්‍රියතම ආහාරය බව කියැවේ.
වර්තමානයේ සම්ප්‍රදායික සහල් අපනයනය කිරීමද සිදු වේ. එ් අනුව පුරොගාමින් උත්සාහ කරනු ලබන්නේ සමහර තේ නාමයන් සඳහා පවතින අන්තර්ජාතික පිළිගැනීම් ශ්‍රී ලාංකීය සම්ප්‍රදායික සහල් සඳහාද ලබා ගැනිමටයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ආහාර
ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටුබේගෝ
ට්‍රිනිඩෑඩ් සමුහාණ්ඩුව සහ ටොබෑගෝ දකුණ කැරබියන්හි පිහිටි කොදෙව් රාජ්‍යයකි. එය පිහිටියේ ගිණිකොණින් දකුණු ඇමරිකන් ජනපදය වන වෙනුසිලාවේ සහ දකුණු ග්‍රෙනාඩාවටය. එය තම මුහුදුබඩ දේශ සීමා බාබඩෝස් ඊසාන දෙසින්, ගයනා ගිණිකොණින් සහ වෙනිසුවේලා දකුණට හා බටහිරට අනෙක් රාජ්‍යයන් හා බෙදා ගැනේ. ඒ රටේ වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 5,128 (වර්ග සැතපුම් 1980) වන අතර ප්‍රධාන ‍දුපත් 2 වන ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ටොබෑගෝ ඇතුළුව නොයෙක් කුඩා බිම් කොටස් ද ඇතුලත් වේ. ට්‍රිනිඩෑඩ් වඩා විශාල හා ජනාකීර්ණව දුපත වන අතර, ටොබෑගෝ වඩා කුඩා වන අතර මුළු වර්ග ප්‍රමාණයෙන් 6% හා මුළු ජනගහනයෙන් 4% වන මිලියන 1.3 අඩංගු වේ. මෙම රාජ්‍ය සුළි සුළං සීමාවෙන් පිටත පවතී. 1802 ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් කාලයේ ට්‍රිනිඩෑඩ් හා ‍ටොබෑගෝ ස්පාඤ්ඤ ජනපදයක් විය. බ්‍රිතාන්‍යයන් අත්හැර දැමු පසු එය 1962 නිදහස ලැබීය. රටේ ආර්ථිකය පෙට්ට්‍රොලියම් හා ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් මත මුලික වේ. එහි මහා පරිමාණ කර්මාන්ත ‍රාමුවක් තිබෙන අතර එහි ස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් එය පසුගිය අවුරුදු 5 තුල 7% වේගයෙන් වර්ධනය වී ඇත. මේ හේතුවෙන් එරට කැරබියානු රාජ්‍ය තුල එය මුලික ආර්ථික මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් වී ඇත. මෙරට සැණකෙළිවලට ප්‍රසිද්ධ අතර ස්ටිල්පන්, කැලිප්සෝ, සොකා සහ ලිම්බෝ නර්තන මෙහි උපත ලබා ඇත.
Systomus timbiri
Systomus timbiri, හෙවත් තිඹිරි පෙතියා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික පෙතියන් විශේෂයකි.
සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව
thumb|350px|right|Circulation in macroeconomics සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව  (ග්‍රීක උපසර්ඝයේ සිට" සාර්ව "-"විශාල"+"ආර්ථික") කාර්ය සාධනය, ආකෘතිය, හැසිරීම හා සාර්ව ආර්ථිකය පිළිබඳ තීරණ ගැනීම හා බැඳෙන ආර්ථිකයේ ශාඛාවකි. එය ජාතික, කලාපීය, හෝ ගෝලීය ආර්ථිකය විය හැක. ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකය සමඟ සාර්ව ආර්ථිකය ද ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයකි. සමස්ථ ආර්ථිකයේ ක්‍රියාකාරීත්වය සිදුවන ආකාරය අවබෝධ කරගැනීම සඳහා සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය, සේවා වියුක්ති අනුපාතය, හා මිල දර්ශක යන සමස්ථ දර්ශකයන් අධ්‍යයනය කරති. ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ ජාතික ආදායම, නිෂ්පාදනය, පරිභෝජනය, සේවා වියුක්තිය, උද්ධමනය, ඉතුරුම්, ආයෝජන, ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම හා ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය යන ඒකකයන්හි සම්බන්ධතාවය වැඩිදියුණු කරති.
සෙරන්ඩිබයිට්
ශ්‍රී ලංකාවේ අඹකොට්ටේ ප්‍රෙද්ශයේ ගඟපිටිය ගමෙන් හමුවන ඉතා විරලව සහ වටිනා මැණික් වර්ගයකි
සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව
මෙයින් වෙන්ව, ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකය මූලික වශයෙන් යොමු වනුයේ යම් නිශ්චිත වෙළඳපොළවන්හි මිල ගණන් හා ප්‍රමාණයන් නිශ්චය කිරීම කෙරෙහි ව්‍යාපාරයන්හි හැසිරීම හා පාරිභෝගිකයන්ගේ හැසිරීම වැනි තනි කාරකයන්ගේ හැසිරීම පිළිබඳව ය. සාර්ව ආර්ථිකය යනු පුළුල් විෂය පථයකි.ශික්ෂණය පිළිබඳ දුෂ්ටාන්ත සපයන ගවේෂණ අංශ දෙක ලෙස, ජාතික ආදායමේ කෙටිකාලීන බිඳවැටීම්(ව්‍යාපාර චක්‍ර), හි ප්‍රතිවිපාක හා එයට බලපාන සාධකයන් අවබෝධ කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම හා දිගුකාලින ආර්ථික වර්ධනයපිළිබඳ නිර්ණායකයන් (ජාතික ආදායමේ වර්ධනයන්) අවබෝධ කර ගැනීමට උත්සාහ කිරීම වේ. සාර්ව ආර්ථික ආකෘති හා ඒවායේ පුරෝකථනයන් රජය හා විශාල සමාගම් විසින් ඒවායෙහි වර්ධනය හා ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති සහ ව්‍යාපාර මූලෝපායන් ඇඟයිමට යොදා ගනු ලැබේ.
සෙරන්ඩිබයිට්
බාහිර යොමු
http://www.handbookofmineralogy.com/pdfs/serendibite.pdf
සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව
සාර්ව ආර්ථික න්‍යායේ වර්ධනය
සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව යන වචනය 1993 දී නෝර්වේජියානු ආර්ථික විද්‍යාඥ රග්නර් ෆ්‍රින්ච්ගේ ආර්ථික පද්ධති යන වචනයෙන් බිඳී ආවකි. මෙම ක්ෂේත්‍රයේ මූලිකාංග කිහිපයක් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා දිගුකාලීන පරිශ්‍රමයක් වූ බව විද්‍යාමාන විය. එනිසා පෙර වූ ව්‍යාපාර බිඳ වැටීම් හා මූල්‍ය ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ ඉගැන්වීම් වැඩි දියුණු විය. ආර්ථික චින්තනයේ කැපී පෙනෙන ඉතිහාසඥයකු වූ මාක් බැග්, සිය “කේන්ස්ට පෙර සිටි විශිෂ්ට ආර්ථික විද්‍යාඥයන් :1986” තුළින් හෙළිදරව් කරනුයේ ස්වීඩන් ජාතික ආර්ථික විද්‍යාඥ ක්නුට් වික්සෙල්”සුලුවෙන් හෝ විශාල වශයෙන් නව සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව සොයා ගත් බව ය.
සාර්ව ආර්ථික සංකල්පිත දර්ශන
සාම්ප්‍රදායික විශේෂත්වය ආර්ථිකය තුළ ප්‍රභේදයන් තුනක් අතර පවතී. ඉල්ලුම කෙන්ද්‍රගත වූ කේන්සියානු ආර්ථිකය, තාත්වික අපේක්ෂාවන් හා කාර්යක්ෂම වෙළඳපොළවල් මූලික කර ගත් නව සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාව හා නවෝතපාදනය තුළින් දියුණුව කෙන්ද්‍රකර ගත් නවෝත්පාදන ආර්ථික විද්‍යාව ඒ ප්‍රභේදයන් වේ. වෙළඳපොළයන්හි මිල සහ වැටුප් ආර්ථිකයේ බිඳ වැටීම් සමඟ ගැළපිය නොහැකිබව කේන්සියානු චින්තකයෝ තර්ක කරති.කිසිම දර්ශනයක් අන් අයගේ නිශේදයන් සම්පූර්ණ කිරීම නියමානුකූලව අනුමත නොකරති. නමුත් බොහෝ දර්ශනයන් විසින් ප්‍රවේශයන් එකක් හෝ කීපයක් න්‍යාත්මක පදනම ලෙස අවධාරණය කෙරේ.
සෙරන්ඩිබයිට්
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:මැණික්
සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව
... කේන්සියානු සම්ප්‍රදාය
කේන්සියානු ආර්ථිකය ජෝන් මයනර්ඩ් කේන්ස් නම් ආර්ථික විද්‍යාඥයාගෙන් විශාල ලෙස බලයලත් අධ්‍යාපනික න්‍යායක් ව තිබිණි. මෙම කාල සීමාව සේවා වියුක්තිය හා ව්‍යාපාර චක්‍රය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමට සමස්ත ඉල්ලුම කෙරෙහි යොමු විය. එය ව්‍යාපාර චක්‍රයේ බිඳ වැටීම පිස්කල් ප්‍රතිපත්තිය හා මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය හා මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තිය තුළින් අවම කිරීම ගැන ය. නව කේන්සියානුවන් විසින් නව සාම්ප්‍රදායික සංකලනයේ ඇති නව සාම්ප්‍රදායික මූලිකාංග කීපයක් සමඟ කේන්ස්ගේ චින්තනය හා සම්බන්ධ කරන ලදී. නව චිරන්තන ආර්ථිකයට අඩ වශයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට වැඩිදියුණු කරන ලද නව කේන්සියානු ආර්ථිකය විසින් නිර්මාණය කරන ලද නව ආකෘති පරම්පරාවන් විසින් නව කේන්සියානුවාදය පිරිහීමට හා ප්‍රතිස්ථාපනය වීමට ලක් විය. අසම්පූර්ණ ආර්ථිකයන්ට ඉල්ලුම් කළමණාකරණය සාධරණීය කරනුයේ කෙසේද යන්න පෙන්වා දෙමින් කේන්සියානු ආර්ථිකයට ක්ෂුද්‍ර ආර්ථික පදනමක් සැපයීමට නව කේන්සියානුවාදය උත්සහා දරයි. කෙටි කාලීන හා දිගු කාලීන ඉල්ලුමෙහි වැදගත්කම හා අවිනිශ්චිතාවය, ද්රවශිලතාවරණය හා ක්ෂුද්‍ර ආර්ථිකයෙහි ෙඑතිහාසික වර්ධනය පිළිඹිබු කරමින් පශ්චාත් කේන්සියානු ආර්ථිකය මූලික කේන්සියානු ආර්ථිකයන්හි කේන්සියානු විරුද්ධත්වය නියෝජනය කරයි.
සාර්ව ආර්ථික නීතීන්
විශාල ආර්ථික අවපාතයන් වැනි ප්‍රධාන ආර්ථික කැළඹීමි වලින් ඈත්ව සිටීමට රජය ගැළපීම් සිදුකරමින් ප්‍රතිපත්ති වෙනස් කිරීම තුළින් ආර්ථිකය ස්ථායිතාව බලාපොරොත්තු වේ. මෙම ගැළපීම්වල සාර්ථකත්වය ස්ථායිතාව හා චිරස්තීන වර්ධනයට අත්‍යවශ්‍ය බව රජය විශ්වාස කරයි. මෙම ආර්ථික කළමණාකරණය රාජ්‍ය උපාය මාර්ගයන් දෙකක් තුළින් ලබා ගෙන ඇත.
ඩේවිඩ් ෆින්කල්ස්ටයින්
ඩේවිඩ් ෆින්කල්ස්ටයින් යනු ජෝර්ජියා තාක්ෂණ ආයතනයේ භෞතික විද්‍යාව පිලිබඳ මහාචාර්ය වරයෙකි.
සිංහලයිට්
ශ්‍රී ලංකාවෙන් මුවන විරල මැණික් වර්ගයකි.
බාහිර යොමු
http://www.handbookofmineralogy.com/pdfs/sinhalite.pdf
ප්‍රවර්ගය:මැණික්
යසෝදරා දේවි බාලිකා මහා විද්‍යාලය
යසෝදරා දේවි බාලිකා මහා විද්‍යාලය, ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ නගරය තුල පිහිටා තිබෙන ජනප්‍රිය බාලිකා පාසලකි.
කුමාර පොකුණ
කුමාර පොකුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ පොළොන්නරුව නගරය තුල, ඇතුල් නුවර රාජ සභා මණ්ඩපයට ආසන්නව ප්‍රාකාරයෙන් පිටතට වන සේ ඉදිකොට ඇති පැරණි පොකුණකි. පැරණි වංශ කතා හී මෙම පොකුණ "ශිලා පොක්කරණී" යන නමින් හදුන්වා දී තිබේ.
විශාලත්වය
කුමාර පොකුණ දිගින් අඩි 44 ක් පමණ සහ පළලින් අඩි 38 පමණ වේ. පොකුණට බැසීම සදහා ශිලාමය පඩි පෙලක් නිර්මාණය කොට තිබෙන අතර පොකුණ මධ්‍යයේ කුඩා වෘත්තාකාර ගල් වේදිකාවක් දැකගත හැකි වේ. දෙපස වූ කැටයම් සහිත ගල් පිලී දෙකක් මගින් පොකුණට ජලය සැපයෙන අතර පොකුණේ වූ අපිරිසිදු ජලය ඉවත් කිරීම වෙනුවෙන් නිර්මාණය කෙරූ හතරැස් විවරයක්ද ඇත.
පොකුණට ආසන්නයෙන් සළු මණ්ඩපය නමින් හඳුන්වන කුඩා ගොඩනැගිල්ලක නෂ්ඨාවශේෂ දැකගත හැකි වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ගිතෙල්
සතත්‍ව කිරි වලින් වෙන්කරගන්නා ආහාරමය තෙල් වේ.
ගිතෙල් වර්ග
කිරි ලබාගන්නා සත්‍වයා අනුව ගිතෙල් වර රස, සුවඳ සහ ගුණ වෙනස්වේ.
එලඟිතෙල්
එල කිරි වලින්
දුංතෙල්
මී කිරි වලින්
ප්‍රවර්ගය:ආහාරමය මේද
ඔස්ට්‍රේලියාවේ කොඩිය
නිල් පැහැති පසුබිමේ ඉහළ දකුණු කොනේ (ඉහළ ඔසොව්වේ පළමු වම් හතරෙන් කොටස ) එක්සත් රාජධානියේ ධජයක් සහ පහත ඔසොව්වේ දෙවන වම් හතරෙන් කොටසේ පැති හතකින් සමන්විත විශාල සුදු පැහැති තාරකාව  මගින් පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය තාරකාවක් පෙන්වයි. ධජයේ දකුණු කොටස මගින් පෙන්නුම් කරනුයේ කුරුසයක ස්වරුපයේ සුදු පැහැති තාරකා පහකින් සැදුම්ලත් තාරකා මණ්ඩලයකි - එක් පැති පහකින් සමන්විත කුඩා තාරකාවක් සහ පැති හතකින් සමන්විත විශාල තාරකා හතරක්.
ධජයේ මුල් නිර්මාණය (පැති හයක් ඇති සමුහාණ්ඩුවේ තාරකාව සමඟ) තෝරාගෙන ඇත්තේ 1901දී සමුහාණ්ඩුකරණය නිමිති කරගෙන පැවති ලෝක ව්‍යාප්ත තරගයට ඇතුළත් වීමේදී, සහ ධජය ප්‍රථමයෙන්ම ලෙලවූයෙ 1901 සැප්තැම්බර් 3 වෙනිදා මෙල්බර්න්හිදීය. එම දිනය ඔස්ට්‍රේලියවේ ජාතික කොඩි දිනය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 1902 දී VII වන එඩ්වඩ් රජතුමා විසින් නිර්මාණයේ සුළු වෙනස්කම් අනුමත කරන ලදී. මීළග අවුරුදු කිහිපය තුල, ධජයේ නියම ස්වරුපය කිහිප වරක්ම අරමුනුගතව මෙන්ම වයාකුලයන් වල ප්‍රථිපලයක් ලෙසත් වෙනස් විය. දැන් පවතින ධජයේ ස්වරුපය 1934 දී විධිමත් ලෙස ගැසට් කිරීම, සහ 1954 දී 1953 වන ධජ පනත අනුව “ඔස්ට්‍රේලියාවේ ජාතික ධජය ” ලෙස නිතයානුකූලව හදුනා ගැනීම සහ නියම කිරීම සිදු විය.
මීට අමතරව, ඕස්ට්‍රේලියාව, එහි ජනතාව සහ ආණ්ඩුවේ ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරකම් නියෝජනය කරන වෙනත් නිල ධජයන්ද ඇත.
ලාංඡන
එක්සත් රාජධනියේ බ්‍රිතාන‍‍‍‍ය සහ අයර්ලන්තයේ ධජය ලෙස එක්සත් රාජධනියේ නියෝජියත රටවල් නිරූපනය කරමින් එම ඒකාද්ධතා ධජයම වංශාවලීන් තුනක් සම්බන්ධ කරමින් සකස් කර ඇත (1801 දී කල සංස්ථාපනයට අනුව).
•	එංගලන්තයේ සාන්ත ජෝර්ජ්ගේ රතු පැහැති කුරුසය
•	ස්කොට්ලන්තයේ සාන්ත ඇන්ඩ්රුගේ විකර්ණ කුරුසය
ඒකාබද්ධතා ධජයෙන් නිරූපිත අදහස වූයේ දේශීය වශයෙන් ඕස්ට්‍රේලියාවේ ඉතිහාසය බ්‍රිතාන‍‍‍‍‍ය ජනාවාස හයක් ලෙස ඕස්ට්‍රේලියානු සමුහාණ්ඩුවේ මූලධර්ම මත පදනම්ව සංකේතවත් කිරීමයි, එනමුත් බොහෝ ඉතිහාසගත දර්ශනයන් එහි නිර්මාණයේ අන්තර්ගතය දකිනුයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ‍‍‍යයේ පක්ෂපාතීත්වය පෙන්නුම් කිරීමක් ලෙසය.
පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය තාරකාවේ මූල් කාලයේ තිබී ඇත්තේ ඒකාබද්ධ වූ ජනාවාස හය නිරූණය කිරීමට පැති හයක් පමණි. කෙසේ නමුත් එය වෙනස්කරමින් 1908දී පැපුවාහි භූමිප්‍රදේශය සහ අනාගත භූමිප්‍රදේශයන් සංකේතවත් කරමින් සත් වන අග්‍රය එකතු විය.අනෙක් තාර්කික වෙනස් වීම වූයේ change was to match the star used on the Coat of Arms, which was created in the same year.මෙම තරුව සමුහාණ්ඩුවේ තාරකාව ලෙසද හැදින්වේ.පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය තාරකාව, එය පිහිටි ස්ථානය සහ දීප්තිය හැර නිළ වශයෙන් බීටා තාරකා මණ්ඩලයට කිසිදු සම්බන්ධයක් නොදක්වයි; කෙසේ නමුත් දකුණු ඕස්ට්‍රේලියා ධජයේ 1870දී සිදු වූ සංස්කරණයේදී ඇල්ෆා සහ බීටා තාරකා මණ්ඩලයේ තාරකා අග්‍රයන් විය.
දකුණු කුරුසය යනු දකුණු අර්ධගෝලයේ විශේෂ තාරකා මණ්ඩල වලින් එක් දෘශය තාරකා මණ්ඩල වලින් එකක් සහ බ්‍රිතාන‍‍‍‍‍‍ය ගිවිසුමේ මුල් අවධියේ සිට ඕස්ට්‍රේලියාව නිරූපණය කිරීමට යොදාගෙන ඇත.ධජයේ එක් නිර්මාණකරුවෙක් වන අයිවර් ඉවාන්ස් දකුණු කුරුසය මගින් අදහස් කර ඇත්තේ ඩේන්ටිගේ සදාචාරාත්මක ගුණාංගයන් සතර ප්‍රධාන තාරකා සතරට ආරෝපණය  කිරීමයි: යුක්තිය, ප්‍රඥාව, මත් පැනින් වෙන් වීම සහ ධෛර්යය. වත්මන් ඕස්ට්‍රේලියා ධජයේ, දකුණු කුරුසයේ ඇති තාරකා වල අග්‍රයන් ගණන, තරඟ ජයග්‍රහනය කල මුල් නිර්මාණයෙන් වෙනස් වන්නේ ඒවායේ අග්‍රයන් හැම එකක්ම පහත් නවයත් අතර පරාසයක පිහිටීමත්, රාත්‍රී අහසේ දිස් වන සාපේක්ෂ දීප්තියත් මතය.
නිර්මාණය කිරීම සරල කිරීම සඳහා බ්‍රිතාන‍‍‍‍‍ය නෞකා බලස්ථානය පිටත පිහිටි සෑම විශාල තාරකාවන් හතරෙහිම අග්‍රයන් හතක්ද, මැද පිහිටි කුඩා තාරකාවේ අග්‍රයන් පහක් තිබීමටද හැර සම්මතගත කර ඇත. මෙම වෙනස 1903 පෙබරවාරි 23 වන දින නිල වශයෙන් ගැසට් කරන ලදී. දැනට පවතින සම්පූර්ණ නිර්මාණයේ නියමාවලිය 1934දී පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ ගැසට් කර ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
නිර්මාණය කිරීම
Under the Flags Act, the Australian National Flag must meet the following specifications: <li> the Union Flag occupying the upper quarter next the staff; <li> a large seven-pointed white star (six representing the six states of Australia and one representing the territories) in the centre of the lower quarter next the pye and pointing direct to the centre of St George's Cross in the Union Flag; <li> 5 white stars (representing the Southern Cross) in the half of the flag further from the staff. </ol> ධජ පනත යටතේ, ඔස්ට්‍රේලියාවේ ජාතික ධජය පහත සඳහන් නියමාවලීන් අනුගමනය කළ යුතුයි;
a.the Union Flag occupying the upper quarter next the staff ඒකාබද්ධ ධජය; b. අග්‍ර හතක් ඇති සුදු පැහැති විශාල තාරකාවක් (හයක් මගින් ඔස්ට්‍රේලියාවේ රාජ්‍යන් හය සහ අනෙක මගින් භූමි ප්‍රදේශයද නිරූපනය කරයි) පහත හතරෙන් එකෙහි මධ්‍යයේ pye එකට පසුව සහ එක්සත් ධජයේ සාන්ත ජෝර්ජ්ගේ කුරුසයේ මධ්‍යට කෙලින්ම ස්ථානගත කර ඇත.;[15] c.ධජයේ අර්ධයක සුදු පැහැති තාරකා 5 [15]
තාරකාවල පිහිටීම පහත පරිදි වේ:[15]
•පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය තාරකාව - ඔසොව්ව මධ්‍යයේ ඇති අග්‍රයන් 7ක් ඇති තාරකාව. [15]
• ඇල්ෆා තාරකාව - පහළ කෙළවරේ සිට 1/6 ඉහලටද, කෙලින්ම මැද සිට පහලට පිහිටි තැනඇති අග්‍ර 7ක් ඇති තාරකාව. [15]
•බීටා තාරකාව - 1/4ක් වම් පැත්තට වූ සහ 1/16ක් මැද සිට ඉහලට පිහිටි තැන ඇති අග්‍රයන් 7ක් ඇති තාරකාව.[15]
• ගැමා තාරකාව - කෙලින්ම මැද සිට ඉහල සහ 1/6ක් ඉහල කෙළවරේ දක්වා පිහිටි තැන ඇති අග්‍රයන් 7ක් ඇති තාරකාව.[15]
•ඩෙල්ටා තාරකාව - 2/9ක් දකුණු පසට වෙන්නට සහ මැද සිට ඉහළට 31/240ක් ඇති ස්ථානයේ පිහිටා ඇති අග්‍රයන් 7ක් ඇති තාරකාව.[15]
• එප්සිලන් තාරකාව - 1/10ක් දකුණු පසට වෙන්නට සහ මැද සිට පහළට 1/24ක් ඇති ස්ථානයේ පිහිටා ඇති අග්‍රයන් 5ක් ඇති තාරකාව.[15]
සමුහාණ්ඩුවේ තාරකාවේ බාහිර විශ්කම්භය ,ධජයේ පළල මෙන් 3/10ක් වන අතරතුර 1/12ක භාගයක් සහිත එප්සිලන් හැර දකුණු කුරුසයේ ඇති තාරකා ධජයේ පළල මෙන් 1/7කි. හැම තාරකාවකගේම අතුළත විශ්කම්භය, පිටත විශ්කම්භයෙන් 4/9කි. ධජයේ පළල යනු ධජයේ ඔසොව්වේ මායිමයි (ඉහළ සිට පහළට ඇති දුර).
වර්ණයන්
කෙසේ නමුත්, ධජ පනත මගින් ධජයේ ඇති වර්ණයන් පිළිබඳ සඳහන් කර නැත, අග්‍රාමාත්‍ය සහ අමාත්‍ය මණ්ඩල දෙපාර්තමේන්තුවේ තීන්දු සහ සංස්කෘතික අංශය විසින් පැන්ටෝන් වර්ණ නියමාවලිය සඳහන් කර ඇත.
මඟ පෙන්වීමේ නීති
ධජය ලෙලවීමට අදාල මඟ පෙන්වීමේ නීති ඇත්තේ 1953 ධජ පනතේ සහ ඕස්ට්‍රේලියා රජය විසින් කලාතුරකින් ප්‍රකාශයට පත් කරන "ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජාතික ධජය" කුඩා පොතෙහිය. ඕස්ට්‍රේලියාවේ ජාතික ධජය වසරේ ඕනෑම දිනයක ලෙලවීමට හැකියවක් ඇති බව මෙම මඟ පෙන්වීමේ නීතිවල සඳහන් කර ඇති අතර "ජාතියේ වඩාත් වැදගත් සංකේතය වන බැවින් එයට අවශ්‍ය උපහාරය සහ ගෞරවය දැක්විය යුතුයි"
කේටි පෙරී
කේටි පෙරී යන වේදිකා නාමයෙන් වැඩි දෙනා හදුන්වන කැතරින් එලිසබෙත් "කේටි" හඩ්සන් යනු 1984 ඔක්තෝබර් 25 දින උපත ලැබූ ඇමරිකානු ගායිකාවක්, ගීත රචිකාවියක් සහ රියැලිටි තරඟ විනිසුරැවරියකි.
ළමා අවදියේදී පල්ලියේ ගී ගායනා කිරීමේදී තමාට ගායන ක්ශේත්‍රයෙන් ඉදිරියට යාමට හැකි බව තේරුම් ගත් කේටි පෙරී නව යොවුන් වියේදීම ආගමික ගීත ගායනයට යොමු වූවාය. ඇය රෙඩ් හිල් රෙකෝඩ්ස් සමග කොන්ත්‍රාත්තුවක් අත්සන් කර තම පලමු ඇල්බමය වන කේටි හඩ්සන් ඇල්බමය 2001 වසරේදී නිකුත් කලාය. නමුත් එම ඇල්බමය ආදායමෙන් අසාර්ථක ඇල්බමයක් බවට පත් විය.
ඇය රෙඩ් හිල් රෙකෝඩ්ස් සමග ඇති ගිවිසුම අවසන් වූ පසු මීලග අවුරුද්දේදී ලොස් ඇන්ජලිස් වෙත පැමිණියාය. ද අයිලන්ඩ් ඩෙෆ් ජෑම් මියුසික් කණ්ඩායම සහ කොලොම්බියා රෙකෝඩ්ස් යන පටිගත කිරීමේ ආයතන මගින් ඇයව අත්හැරීමෙන් අනතුරුව 2007 වසරේදී කේටි පෙරී කැපිටල් රෙකෝඩ්ස් සමග ගිවිසුමක් අත්සන් කරනු ලැබුවාය.
කේටි පෙරී 2008 වසරේදී සමලිංගික තේමාවක් යටතේ විවාදයට ලක් වූ "අයි කිස්ඩ් අ ගර්ල්" සහ ඇයගේ දෙවන පොප් රොක් ඇල්බමයක් වන වන් ඔෆ් ද බෝයිස්හි "හොට් ඇන්ඩ් කෝල්ඩ්" ගීත මගින් ජනප්‍රියත්වයට පත් විය. ඇයගේ තුන් වන ඇල්බමය වන ටීනේජ් ඩ්‍රීම් (2010) ඩිස්කෝවට ඇතුලත් කර ගන්නා අතර එහි "කැලිෆෝනියා ගර්ල්ස්", "ටීනේජ් ඩ්‍රීම්", "ෆයර්වර්ක්", "ඊ.ටී.", සහ "ලාස්ට් ෆ්රයිඩේ නයිට් (ටී.ජී.අයි.එෆ්.)" එක්සත් ජනපද බිල්බෝඩ් හොට් 100 ඇතුලත් විය. එමෙන්ම එහි "ද වන් දැට් ගොට් අවේ" ගීතය බිල්බෝඩ් වර්ගීකරණයට අනුව 3 වන ස්ථානයට පත් විය.
කේටි පෙරී විසින්, "හෙලෝ කේටි" (2009), "කැලිෆෝනියා ඩ්‍රීම්ස්" (2011-2012), "ප්‍රිස්මටික් වර්ල්ඩ් ටුවර්" (2014-2015) සහ "විට්නස්: ද ටුවර්"(2017-2018) ලෙස ප්‍රසංග ලෝක සංචාර 4ක් පවත්වා ඇත.
2015 වසරේදී පැවැත්වුණු, ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ වැඩිම පිරිසක් නරඹා ඇති රූපවාහිනී විකාශය ලෙස සැලකෙන 49 වන සුපර් බෝල් මහා පාපන්දු තරඟයේ අර්ධ-කාලය තුලදී පෙරී විසින් සිදුකල ඉදිරිපත් කිරීම, මිලියන 118.5 ක් සජීවීව නරඹන ලද අතර, එය සුපර් බෝල් අර්ධ-කාල ඉතිහාසයේ වැඩිම ප්‍රේක්ෂක පිරිසද වේ. 2013 සිට 2019 දක්වා ට්විටර් සමාජ ජාලය තුල වැඩිම අනුගාමික පිරිසක් සිටි ගිණුමද ඈ සතු වූ අතර ඒ සඳහා ගිනස් ලෝක වාර්තාවක් ද හිමිය.
2018 වසරේ වැඩිම ආදායමක් ඉපයූ ගායිකාව කේටි පෙරී වන අතර, මිලියන 18 කට වැඩි ඇල්බම ප්‍රමාණයක් අලෙවි කිරීමට සමත් වී ඇති ඇය සංගීත ඉතිහාසයේ සාර්ථකම ගායිකාවකි. කෙසේවෙතත් ඇය තවමත් එකදු ග්‍රැමී සම්මානයක් දිනා නොමැත. ලොවම හඳුනන සුපිරි තරුවක් බවට පත්වීම දක්වා ඇයගේ ජීවිත කතාව ඇතුලත් "කේටි පෙරී: පාට් ඔෆ් මී" වාර්තා චිත්‍රපටය 2012 ජූලි මස නිකුත් විය.
කේටි පෙරී දැඩි ක්‍රිස්තියානි ආගමික පවුලකින් පැවතෙන අතර, ඇගේ දෙමාපියන් ආගම් ප්‍රචාරණ කටයුතු වල නිරත වෙති. 2010 වසරේදී කේටි පෙරී, රංගන ශිල්පී රසල් බ්‍රෑන්ඩ් සමග විවාහ වුනු අතර පසුව 2012 දී ඔවුන් දික්කසාද විය. 2019 වසරේදී ඇය ලෝඩ් ඔෆ් ද රින්ග්ස්, පයිරේට්ස් ඔෆ් ද කැරිබියන් රංගන ශිල්පී ඕර්ලැන්ඩෝ බ්ලූම් සමග විවාහ ගිවිසගත්තාය. 2020 මාර්තු මසදී ඔවුන්ගේ පළමු දරුවා බලාපොරොත්තු වන බව 'නෙවර් වෝ(ර්)න් වයිට්' ගීතය හරහා ප්‍රකාශයට පත් කල අතර ඇයගේ හයවැනි ගීත ඇල්බමය නිකුත් වීමට දින දෙකකට පෙර, අගෝස්තු 26 දින "ඩේසි ඩව් බ්ලූම්" නමින් දියණියක් බිහි කළාය.
ප්‍රවර්ගය:අපරදිග ගායකයෝ
විශ්වවේදයේ විප්ලවය
1609 වසරේ අවසාන භාගය වන විට ගැලීලියෝ තම දුරේක්ශ නිරීක්ෂණයන් ආරම්භ කරන ලදී.ඉන් අනතුරුව 1610 මාර්තු වන විට The Strray messenger නමින් එතෙක් දර්ශනවාදයේ පවා සාකච්ජාකොත නොතිබුණු සොයාගැනීම් ඇතුළත් පොත් පිංච්ල් පළ කිරීමට පියවර ගත්තේය.චන්ද්රයාගේ කදු,බ්රහස්පතිගේ චන්ද්රයන් සහ සූර්යය ලප පිළිබදව පරිච්ජේදයක්ද ඊට ඇතුළත් විය.
නමුත් මෙම කිසිදු සොයා ගැනීමකින් පෘථිවිය භ්රමණය වන බවට ඔප්පු කිරීමට හෝ ක්රිස්තියානි මතවාද සෘජුව අභියෝගය ලක් කිරීමට හැකියාවක් නොලැබුණි.ගැලීලියානු මතවාද දැරූවන්ට දේවධර්මවාදීන්ගේ සහ ඇරිස්ටෝටලියානු මතවාද දැරූ ස්වභාවික දර්ශනවාදීන්ගෙන් නොයෙක් කරදර වලට මුහුණ දීමට සිදු වුණි.ඇරිස්ටෝටලියානු ඉගැන්වීම් බොහෝ සෙයින්ම කතෝලික පල්ලියේ ඉගැන්වීම් වලට සමපාත විණි.රෝමානු කතෝලික සභාවට අයත් තාරකාඥයන් කතෝලික පල්ලියේ ඉගැන්වීම් මෙන්ම ස්වභාවික දර්ශනවාදය පිළිබදවද දැනුම ඇත්තෝ වූහ.
කෙසේ හෝ තවත් වර්ශයක් හෝ දෙකක් ඇතුළත නවීන දුරේක්ශයන් පරිහරිණයට පැමිණීමත් සමගම අලුතින් නිරීක්ෂණයන්ට මග පෑදිණි.1912 දී රෝමානු කතෝලික සභාවට අයත් වූවන් ගැලීලියෝගේ නිරීක්ෂණයන් නැවත කර තිබූ අතර ගැලීලියෝ රෝමයේ රෝමානු පාසලට පැමිණි අවස්ථාවේදී ඔහුට ගරුත්වයෙන් සලකන ලදී.මෙහිදී රෝමානු කතෝලික සභාවේ ශිෂ්යත්ව ධාරියෙකුව සිටි "ක්රිස්ටොපර් ග්රෙයින්බර්ග් " නැමැත්තා ගැලීලියෝගේ මතවාද මැදිහත් සිතින් අධ්යනය කල අයෙකු විය. එහිදී ඔහු රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්රධාන පිය තුමා වූ, ක්ලෝඩියෝ ගෙනහැර දක්වාතිබූ මතවාද බිද හෙලනලෙස ඉල්ලා සිටියේය.කෙසේ හෝ ගැලීලියෝගේ මත සියල්ල පිළිගැනුනේ නැත.ඔහුගේ සමයේ සිටි අග්රගන්ය තාරකා විද්යාඥයෙකුව සිටි ක්රිස්ටොපර් ක්ලෝඩියස් පවා කිසි දිනක සදේ කදු ඇති බවට කී ගැලීලියානු මත වාද ය පිලිගත්තේ නැත.
මේ අතර රෝමානු පාසලෙන් පිටත පවා ඉහත නිරීක්ෂණවල සත්යතාව පිළිබද මතවාද ඇති විණි.1610 දී ගැලීලියෝ විසින් කෙප්ලර්ට යැවූ ලිපියක තම මතයට විරුද්ධවන ඇතැම් දාර්ශනිකයන් ඒවා ඉවත දමන්නේ දුරේක්ෂයකින් කිසිදිනෙක නිරීක්ෂණයක් පවා නොකර බවට චෝදනා කරයි.
මේ අතර දිගින් දිගටම රෝමානු කතෝලික සභාව සමග ගැටුම් ඇති විණි.සූර්යය ලප පිළිබදව රෝමානු කතෝලික සභාවේ ප්රමුඛයකුව සිටි ***** නැමැත්තා සමග වාදයකට පැටලුණු අතර,එය ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවටම පැතිරී ගිය ආරවුලක් විණි.නමුත් ඔවුන් දෙදෙනාම නිවැරදි නොවීය. ඩේවිඩ් හැබ්රිකන් සහ ඔහුගේ පුත්රයා වූ ජොහැන්නස්ගේ පළමු නිරීක්ෂණයන් අපැහැදිලි තත්වයක පැවතුණා විය හැකිය.
තවද මේ කාලය වන විට වස්තූන් ජලයේ පාවීම හෝ ගිලී යාම පිළිබදව  ආකිමිඩීස්ට එරෙහිව ඇරිස්ටෝටල් කල අරගලයට විරුද්ධවද ගැලීලියෝ තර්ක කලේය.මෙම වාදයන් මිත්රශීලෙ බවෙන් තොර විය.මෙම මොට සහ උපහාසාත්මක විවේචනයන් එකල විවාදයන් අනුව බලන විට අසාමාන්ය තත්වයක් නොවුනද,එය ඔහුට සතුරන් නිර්මාණය වීම සදහා හේතුවිය.මෙහිදී ගැලීලියෝගේ මිතුරන් කණ්ඩායමක් ඔහුට දක්වා සිටියේ, දර්ශනවාදී මහාචාර්යයවරුන් පිරිසක් ගැලීලියෝට එරෙහිව කතෝලික පල්ලියේ මරණීය චෝදනා ගොනු කරන බවයි.පසුව විස්තර වන කැසිනි දෙශ්නාවල ඒ බව විස්තර වේ.
ඊජිප්තුවේ සිව්වන රාජවංශයේ පවුල් ගස
ක්‍රි.පූ. 27වන සියවසේ සිට ක්‍රි.පූ. 25වන සියවස දක්වා පුරාතන ඊජිප්තුව පාලනය කළ ඊජිප්තුවේ සිව්වන රාජවංශයේ පවුල් ගස පහත පරිදි වේ.
ගල් පොත සෙල් ලිපිය
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ පොළොන්නරුව නගරයේ දළදා මළුවෙහි පිහිටි ගල් පොත ශිලා ලේඛනය මෙරට විශාලතම සෙල් ලිපිය සේ සැළකේ. එය නිශ්ශංක මල්ල රජු (1187-1196) විසින් කරවන ලද්දකි.මෙය පොළොන්නරු යුගයට අයත් වේ.
ශිලා ලිපිය දිගින් මීටර 8.2 ක් පමණ වන අතර මීටර 1.4 ක පමණ පළලකින් සමන්විත වේ. මීට අමතරව එය අඩි 2 ක පමණ ඝණකමකින්ද යුක්තය. පේලි 72 කින් සමන්විත වන එහි අක්ෂර 4300ක් පමණ වන බව ප්‍රකාශ වේ. සෙල්ලිපියේ ආරක්ෂාවට පියස්සක් තිබී ඇත. පසෙකින් කැටයම් කොට ඇති ඇතුන් දෙදෙනෙකු පිරිවරාගත් ස්ත්‍රී රූපයෙන් ගජ ලක්ෂ්මී දෙවඟන නිරූපණය කොට තිබේ.
අන්තර්ගතය
නිශ්ශංක මල්ල රජුගේ පරපුර, වීරක්‍රියා හා පිං කටයුතු අදිය පිළිබඳව මෙම ගල් පොත ලිපියේ විස්තර කොට තිබේ. මෙය නිර්මාණය කිරීමට යොදා ගත් විශාල ගල් කුට්ටිය, කිලෝ මීටර සිය ගණනක් දුරින් පිහිටි සෑගිරිය හෙවත් මිහින්තලේ සිට මෙහි රැගෙන ආවක් බැව් මෙම ලිපියේම සඳහන් කොට තිබේ. මීට අමතරව මෙහි වූ අකුරු සඳහා ලෝහමය දියරයක් පුරවා තිබූ බවටද සාධක වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
නල්ලූර් කන්දස්වාමි කෝවිල
thumb|තේරු කරත්තය භාවිතා නොවන අවස්ථා වලදී නවතා ඇති ස්ථානය. නල්ලූර් කන්දස්වාමි කෝවිල, ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයෙහි ඇති සුවිශේෂී හින්දු කෝවිලකි. එය නල්ලුර් නගරයෙහි පිහිටා ඇත. මෙම කෝවිලෙහි ප්‍රධාන දෙවියන් වන්නේ මුරුගන් දෙවියන්ය.
ඉතිහාසය
මුල්ම කන්දස්වාමි කෝවිල ආරම්භ කරන ලද්දේ 1948 දීය. යාල්පාන වෛපව මලෛට අනුව මෙම කෝවිල 13 වන සියවසේදී යාපනයේ කාලිංග මාඝ රජතුමාගේ ඇමතිවරයෙකු වූ පුවෙනක වාහු විසින් සංවර්ධනය කරන ලදී. තුන්වන නල්ලුර් කන්දස්වාමි කෝවිල ඉදිකිරීම හෝ අලුත්වැඩියා කිරීම යාපනය රාජධානිය පාලනය කල සපුමල් කුමාරයා විසින් කරන ලදී. නල්ලුර් කෝවිල ආසන්නයේ රජ මාලිගාව පිහිටා ඇති අතර නල්ලුර් යාපනයේ රජවරුන්ගේ අගනුවර ලෙසද සැලකේ. නල්ලුර් පිවිසුම් ගේට්ටු හතරකින් ඉදිකර ඇත.
වර්තමානයේදී මුල්ම නල්ලුර් කෝවිල තිබු ස්ථානයේ පෘතුගීසීන් විසින් ඉදි කරන ලද පල්ලි දක්නට ලැබේ. නගර මද්‍යය මුතිරෛ සන්ති වූ අතර එය වටා බලකොටුවක් පිහිටා ඇත. එහි රජවරුන්, බ්‍රහ්මණ පූජකයන්, සොල්දාදුවන් සහ වෙනත් සේවා සපයන්නන් සඳහා අලංකාර ගොඩනැගිලි තිබී ඇත. උස් බිත්ති සහිත පැරණි කන්දස්වාමි කෝවිල ආරක්ෂක බලකොටුවක්ද විය. ක්‍රි.ව. 1624 දී පෘතුගීසී කතෝලික යටත් විජිතයේ ඔලිවේරා විසින් තෙවන නල්ලුර් කෝවිල විනාශ කරන ලදී. වර්තමානයේ නල්ලුර් හි ශාන්ත ජේම්ස් පල්ලිය පිහිටා ඇති ස්ථානයේ මුල්ම නල්ලුර් කෝවිල පිහිටා ඇත.
ලන්දේසි යටත් විජිත යුගයේදී එකල කුරුක්කල් වලව් නම් ප්‍රදේශයක ලන්දේසි කච්චෙරියේ සරප් ලෙස සේවය කල 'දොන් ජූඅන් ' රගුනාථ මාපාන මුදලියර් විසින් හතරවන එනම් වත්මන් කෝවිල ක්‍රිස්තු වර්ශ 1734 දී ඉදිකර ඇත. කෝවිලේ ප්‍රථම වරට පුජකයෙකු ලෙස සේවය කර ඇත්තේ බ්‍රහ්මනයකු වු ක්‍රිශ්නෛයර් විසිනි.
ආරම්භයේදී කෝවිල ඉදිකර ඇත්තේ ගඩොල් සහ ගල් වලිනි. එහි වහලයට පොල් අතු භාවිතා කර ඇත. මුල්ම සිද්ධස්ථානයේ තිබී ඇත්තේ කුඩා ශාලා දෙකක් පමණි. අතීතයේ සියවස් ගණනාවක් පුරා කෝවිලෙහි පරිපාලන කටයුතු භාරව කටයුතු කරන ලද්දේ රගුනාථ මාපාන මුදලියර්ගෙන් පැවත එන්නන් විසිනි. අද වන විට තවත් බොහෝ අය කෝවිලෙහි වර්තමාන තත්වය දක්වා ගෙන ඒමට කටයුතු කර ඇත.
ස්වයං චරිතාපදානය
Kandasuridugama Sumitta himi
kandasuridugama sumitta thero was born on the 24th july 1998.
නල්ලූර් කන්දස්වාමි කෝවිල
ඉතිහාසය
මෙම කෝවිලේ ප්‍රධාන දොරටුව නැගෙනහිර දෙසට මුහුනලා ඇත. එහි ඇති කැටයම් ද්‍ර්‍රවිඩ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය අනුව කර ඇත. මෙම කෝවිලේ දක්ෂිණ ප්‍රදේශයේ ශුද්ධ වු පොකුණ හා තන්දයුධපානි සිද්ධස්ථානයක් දැක ගත හැකි ය. උතුරු පැත්තේ 'පුන්තෝට්ටම් ' ශුද්ධ උයන දැකගත හැකිය.
නව මහා රාජා ගෝපුර
දකුණ|thumb|දකුණු පැත්තෙහි අලුතින් ඉදිකරන ලද ගෝපුර 2011 අගෝස්තු මස 21 වන දින 'ශන්මුහ රාජා ගෝපුර' නමින්  මහල් නවයකින් යුත් රාජා ගෝපුර, 'ස්වර්ණ වාසල්' නම් ඇතුල්වීම් දොරටුවක් සහිතව දේශීය වේලාවෙන් පෙ.ව. 7:00 ට විවෘත කරන ලදී.
කෝවිල් පරිශ්‍රය සඳහා උතුරින් ඇතුලුවීම සදහා නව දොරටුවක් ලෙස තවත් නව රාජා ගෝපුරක් දේශීය වේලාවෙන් පෙ.ව. 7:00 ට 2015 සැප්තැම්බර් 4 වන දින විවෘත කරන ලදී. එය ගුබෙරා රාජා ගෝපුර ' ද ඇතුල්වීම් දොරටුව ' කුබෙරා වාසල් ' ලෙසද හැඳින්වේ. මෙම උතුරු ගෝපුර අද වන විට දිවයින තුළ ඇති විශාලතම ගෝපුර ලෙස වාර්තා වී ඇත.ධනය සඳහා දෙවියන් වන 'ගුබෙරන්' උතුරු දිශාව ආරක්ෂා කරයි. මෙම ගෝපුර නිසා යාපනය අර්ධද්වීපයේ ජනතාවට ධනය වැඩි වශයෙන් ලැබෙනු ඇතැයි දේශීය ජනතාව අතර විශ්වාසයක් ඇත.
උත්සව
මෙම කෝවිලෙහි වසරකට වරක් පැවැත්වෙන උත්සව ආරම්භ වන්නේ "කොඩියේට්‍රම් " උත්සවයත් සමගය. සියවස් ගණනාවක පටන් මෙයට අවශ්‍ය රෙදි පිළි "සෙන්ගුන්තර්" රාජ වංශයට අයත් කුඩා මංගල රථයකින් උත්සවාකාරයෙන් කෝවිල වෙත ගෙනඑනු ලබයි.
ශන්මුහර් දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමාව රැගත් රථය කෝවිල වටා ඇති වීදි දිගේ ගමන් කරයි. මෙම රථය කඹ යොදා ගනිමින් අදිනු ලබන්නේ දුප්පත් පොහොසත් බැතිමතුන් දහස් ගණනක් විසිනි. මෙය බැතිමතුන් මුරුගන් දෙවියන් කෙරෙහි වු ගෙෳරවය පෙන්වීම සඳහා වු කදිම අවස්ථාවකි.
බාහිර යොමුව
ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ හින්දු සිද්ධස්ථාන
රිටිපන්න ක්‍රමයට මසුන් ඇල්ලීම
රිටිපන්න ක්‍රමයට මසුන් ඇල්ලීම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සීමිත ප්‍රදේශ කිහිපයක පමණක් අනුගමනය කරනු ලබන සාම්ප්‍රදායික මසුන් ඇල්ලීමේ ක්‍රමයක් වේ. විශේෂයෙන් ගාල්ල, කොග්ගල, කතළුව, අහංගම, වැලිපැන්න, මිදිගම සහ දිවයිනේ ඒ ආශ්‍රිත වෙනත් දකුණු හා නිරිතදිග වෙරළබඩ ප්‍රදේශවලදී මෙම රිටිපන්න ක්‍රමයට ධීවර වෘත්තියේ යෙදෙන්නවුන් දැකගත හැකිවේ. රිටි මත සිට මසුන් ඇල්ලීම, ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක කර්මාන්තය ප්‍රවර්ධනයේදී බහුල වශයෙන් යොදා ගන්නා දේශයේ අනන්‍ය වූ සංඛේතාත්මක නිරූපකයක් ලෙසද වැදගත් වේ.
ඉතිහාසය
රිටිපන්න ක්‍රමයට මසුන් ඇල්ලීමේ ක්‍රමය සාම්ප්‍රදායික ජනයා අතර මුලින්ම භාවිතයට පැමිණියේ කුමන සමයේද යන්න අපැහැදිලි වේ. පැරණි ධීවරයන්ගේ තොරතුරු අනූව මෙම ක්‍රමය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව කාලයේදී ආරම්භ වී තිබේ.
රිටිපන්නය
මසුන් ඇල්ලීම සඳහා ධීවරයෝ විසින් මෙහිදී නොගැඹුරු මුහුදු පතුලේ ස්ථාවරව සිටුවන ලද කණුවක් හා ඊට තිරස්ව ගැටගසන ලද දණ්ඩක් භාවිතා කරනු ලබන අතර එය රිටිපන්නය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. කණුවට සම්බන්ධව තිරස්ව ජල මතුපිට සිට මීටර 2ක් පමණ උසින් පිහිටි දණ්ඩ නැතහොත් පෙත්ත ධීවරයාට රිටිපන්නයේ සමතුලිතව සිටීමට වැදගත් වේ. රිටිපන්නය බොහෝ විට කදුරු, කඩොල්, ඇට්ටෝනියා වැනි මුහුදු ජලයට ඔරොත්තු ලෙස ලී වර්ගයකින් සාදාගනු ලබනු අතර බිලී පිත්ත කිතුල් ලීයෙන් නිර්මාණය කර ගනු ලබයි.
මසුන් ඇල්ලීම
සාමාන්‍යයෙන් රිටිපන්න ක්‍රමය, කුම්බලාවන්, හුරුල්ලන් ආදී කුඩා මත්ස්‍යයින් ඇල්ලීම සඳහා යොදා ගනු ලබන අතර එලෙස අල්ලා ගනු ලබන මසුන් රිටිපන්නයේ හෝ ධීවරයාගේ ඉණ වටා ගැට ගසා ඇති කුඩා මල්ලකට එකතු කර ගනු ලබයි. මෝසම් සෘතුවේ මුහුද රළු දිනවලදී බොහෝ ධීවරයන් නොගැඹුරු මුහුදේ රිටි මත සිට මසුන් ඇල්ලීමට යොමුවන බැවින් එම සමයේදී රිටිපන්න මත සිට මසුන් අල්ලන්ගේ ප්‍රමාණය අනෙක් කාලයන්ට වඩා සාමාන්‍යයෙන් වැඩිය.
චාවකච්චේරි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
චාවකච්චේරි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  චාවකච්චේරි නගරය අනුව යමිනි. මෙම බලප්‍රදේශයෙහි දකුණු පෙදෙසින් කොටසක් කඩා වෙන් කොට මාර්තු 1960 හිදී කිලිනොච්චි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තනන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී චාවකච්චේරි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස චාවකච්චේරි දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
වී. එන්. නවරත්නම් මන්ත්‍රීවරයා 1983 ජූලි 21 දිනදී පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා අස් විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
කාශ්‍යප බුදුන් වහන්සේ
කාශ්‍යප බුදුන් වහන්සේ යනු අටවිසි බුදුවරුන් ගෙන් කෙනෙකි.
වේලක්කාර සෙල් ලිපිය
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ පොළොන්නරුව නගරයේ දළදා මළුවෙහි වේලක්කාර සෙල් ලිපිය දැකගත හැකිවේ. ශිලා ලිපිය පළමුවන විජයබාහු රජු සමයේ (ක්‍රිස්තු වර්ෂ 12 වන සියවසේ) නිමවන ලද්දක් වන අතර, සංස්කෘත මිශ්‍ර දෙමළ භාෂාවෙන් සහ දෙමළ, ග්‍රන්ථාක්ෂර හා සිංහල අක්ෂරයන්ගෙන් සමන්විත වේ.
කාශ්‍යප බුදුන් වහන්සේ
ප්‍රවර්ගය:බුදුවරු
වේලක්කාර සෙල් ලිපිය
විජයබාහු රජුගේ මරණයෙන් පසුව රටෙහි ඇතිවූ වියවුල් කාලය තුල මෙම වේලක්කාර සෙල් ලිපිය ස්ථාපනය කල බව පැවසෙයි. විජයබාහු රජුගේ මුල් සමයේදී රජු විසින් සිය පුද්ගලික ආරක්ෂකයින් වූ වේලයික්කාර භටයන්ට දළදා මැදුරේ ආරක්ෂාව භාර කොට තිබූ බැව් මෙහි සඳහන් වේ. කෙසේ නමුදු රජුගේ තිස්වැනි වසරේදී චෝලයන්ට විරුද්ධව යුද්ධ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කල වේලක්කාර භටයෝ රජුට විරුද්ධව කැරැල්ලක් ඇති කිරීම නිසා විජයබාහු රජු විසින් ඔවුනට දඩුවම් කල බව හා සේවයෙන් නෙරපූ බව ප්‍රකාශ වේ. රජුගේ මරණයෙන් පසු වියවුල් සහගත තත්වයක් ඇතිවූ හෙයින් දළදා මැදුරේ ආරක්ෂාව නැවත වේලක්කාර භටයින්ට පැවරීමට මුගලන් තෙරුන් වහන්සේ කටයුතු කර තිබේ. අනාගතයේ කවර තත්වයක් ඇතිවූවද තමන් විසින් ධාතූන් වහන්සේලාට ආරක්ෂාව සපයන බවට වේලක්කාර භටයෝ තඹ පත් ඉරුවක හා මෙම ශිලා ලිපියෙහි කොටා දිවිහිමියෙන් ශපථ කොට තිබීම ඊට හේතුව වී තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශිලා ලිපි ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
මං තනන්නො
මහගමසේකරයන් රචනා කළ 'මං තනන්නො'කෙටිකතා නූතන කෙටිකතා ලක්ෂණ පිළිබිඹු කරන කෘතියක් ලෙස සැලකිය හැකි ය.'මං තනන්නෝ'කෙටිකතාව එක් සුලු සිදූවීමක් විකාශනය කරමින් ගොඩනගා තිබෙනු දැකිය හැකි ය. එසේම එහි මහේන්ද නැමති එක් පුධාන චරිතයක් ද,එම එරිතයෙහි දක්නට ලැබෙන මානව දයාව නැමැති ගුණාංගය ඉස්මතු කර දක්වා තිබෙී.සංක්ෂිප්ත නිර්මාණයක් වන 'මං තනන්නෝ'කෙටි කතාවෙහි මුල,මැද,අග පිළිවෙළීන් ඉදිරිපත් කරන කතාන්දරය ලක්ෂණ දකින්නට නැත.එහි එන සිදුවීම් හා චරිත ලක්ෂණ ද අනාවරණය වන පරිදි මනා හේතුඵල සමීබන්ධතාවයනකින් යුක්තව ඉදිරිපත් කර තිබෙි. මෙහි දැක්වෙන කරත්තයේ බැදි ගොනා නිර්ධන පංතියේ පීඩිතබව සංකේතවත් කරයි.එසේම කමීකරැවන් කපන පාර එකමුතු බවින් තැනෙන නව මාවතක් සංකේතවත් කරයි.වැඩ කරන ජනතාව කෙරෙහි කතුවරයගේ මානව දයාව පිළීබිඔු කරන මෙම කෙටිකතාව අප මහ පොළොව බරක් නොවී ජීවත් විය යුතුය යන සංකල්පය ද පාඨකයා වෙත ගෙන නිර්මාණයක් ලෙස ඇගයීමට කළ හැකි ය.
ජනාවර්ගික ජාතිවාදය
දේශපාලනික වශයෙන් පිළිගත් ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ සියලුම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ස්වයං නිර්ණය සිදු කරන බවයි. ස්වයං නිර්ණය කිරීමේ ප්‍රතිවිපාක ස්ථාපිත සමාජයක් තුළ සිදුවන ස්වයං පාලනයේ විපාක වලින් වෙනස් වේ. එමෙන්ම එය සමාජය තුළ වු ස්වතන්ත්‍ර සමාජයෙන් ඉවත් වූ කල ශ්‍රේෂ්ඨ රජයක් දක්වා වෙනස් වේ.අන්තර් ජාතික සම්බන්ධතා වලදී ජනවාර්ගික ජාතික වාදය, රටේ පොදු සම්පත් සඳහා ඇති ‍රැකවරණය සහ ව්‍යපාර මෙහෙයවන අතර එමඟින් පොදු ජාතියක් ස්ථාපනය වෙයි. ප්‍රජා ජාතිවාදය සහ ජනවාර්ගික ජතිවාදය තුළ ඇති වෙනස්කම් දියුණු සාහිත්‍ය තුළින් කියාපායි. ජාතියේ ආවේණික පරපුරක් තුළ වු ජනාවර්ගික ජාතිවාදය එහි සාමාජිකයන් තුළ රඳා පවතී. එමෙන්ම සමහර අවස්ථාවන් වලදී ලේ නෑකම් මත හෝ ඥාති සම්බන්ධකම් මත එය රඳා පවතින අතර, දේශපාලන සමාජිකත්වය මත එය රඳා නොපවතී. ජනවාර්ගික ජාතිවාදය ගැන ප්‍රබල සම්ප්‍රදායන් ඇති රටවල් Jus Sagunis (රුධිරයේ නීතිය) මඟින් ජාතිය අර්ත දක්වයි. ප්‍රජා ජාතිවාදය ගැන ප්‍රබල සම්ප්‍රදායයන් ඇති රටවල් Jus Soli (පොළවේ නීතිය) මඟින් ජාතිකත්වය හෝ පුරවැසිභාවය අර්ථ දක්වයි. එමනිසා ජනවාර්ගික ජාතිවාදය ප්‍රජා ජාතිවාදයට වඩා විශේෂිත වේ. පොදු ජනතාවගේ පරමාදර්ශ වලට පක්ෂපාත වනවාට අමතරව පොදු සංස්කෘතියක් සහ වෘත්තීන් අවධානය කිරීමක් ජනවාර්ගික ජාතිවාදය මඟින් සිදුවේ. උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනියේ ඇති ජනවාර්ගික ජාතිවාදය පෙන්වා දිය හැක. ජනවාර්ගික ජර්මානුවන්ටද ජර්මනියෙ පුරවැසිභාවය හිමිවේ.
භූගෝලිය සාධක මත පදනම් වු ජාතිය ගැන බටහිර අර්ථ දැක්වීමට පටහැනිව ජාතිවාදය ගැන බටහිර නොවන සංකල්පයන් සඳහා න්‍යායාචාර Anthony D. Smith යුදෙව්වන්ගේ විසිරයාම ගැන අධ්‍යයනයෙහි යෙදෙන උගතුන් මෙම භූගෝලිය නොවන සංකල්පය යුදෙව්සමාජයන් තුළ පතුරවා ඇති අතර "මානව ජාතිය" "මානව ජාතිවාදය" වැනි පද මඟින් ජනවාර්ගිකත්වයේ සංකල්ප සමුහයක් විස්තර කරයි. ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක වාස භූමිය මඟින් ඔවුන්ගේ දේශපාලන නීත්‍යානු කූලභාවය ඇතිවන අතර කොලොනියකරණයට හෝ වර්ගවාදයට එරෙහිව ඇති ඔවුන්ගේ ආරක්ෂක ක්‍රියාවන් හා සංස්කෘතිය හා සමාජමය ජීවිතවලට පහසුකම් සැපියීමේ ක්‍රමයන් මඟින්ද එය තහවුරු වෙයි. ජනවාර්ගික සුළු ජාතීන් ලෙස පැවති තත්ත්වය මත පෙර අයට මෙලෙස කල නොහැකි විය. Nazi Gemany වැනි අවස්තාවන් වලදී වර්ගවාදය සහ ජාත්‍යන්තරයට පත්වේ. අන්තර්වාදීන් විසින් ජනවාර්ගික ජාතිවාදය යොදාගත් නිසා එයට බොහෝ විචාරණ එල්ල වී ඇත. Holocaust හිදි යුදෙව්වන් සහ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් මිලියන ගණනින් විනාශ කිරීමද මෙයට තවත් උදාහරණයකි. 1994 දී රුවන්ඩානු ජනාඝාතනය 1995 Srebrenica  ජන ඝාතනය (බෝපිනියාව සහා Herzegorina) වැනි අවස්ථාවන් වලදී ජනවාර්ගික පවිත්‍රකරණයද ඇතුලුව ජනවාර්ගික ජාතිවාදය හිංසාකාරි ක්‍රියාවක් ලෙස යොදා ගෙන ඇත.
සටහන්
{|
සීමා නොවු ජනවාර්ගික කඛ්ඩායම්
සීමා නොවු ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් වු, වෙනත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් වල සමාජිකයන්ට තම කණ්ඩායමේ සාමාජිකත්වය ලබාදෙන ජනවාර්ගික කණ්ඩායමකි. ඉතිහාගත වාර්තා වලට අනුව සීමා රහිත පළමු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම වුයේ හබිරැ (Habiru) නම් ජනවාර්ගික කණ්ඩායමටයි. මීට අමතරව යුදෙව්වන් (Jews) හා කොස්ක්වරැන්ද (Cossaks) ඇතුලත් වේ. මෑත කාලයේදී ඇමරිකාව වැනි ස්වාධිපත්‍ය පාලනයක් ඇති රටවල් ද තම ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවයක් පිහිටුවීමට උත්සහ දැරෑහ. කෙසේ වුවුද, ජූ ඇන් ලින්ස් (Juan  Linz) හා ඇල්ර්ෆ්‍රඩ් (Alfred stepan) වැනි දේශපානන විද්‍යාඥයින් (1996) ඇමරිකාව ජාතික රජ්‍යයක්‍‍නොව "රාජ්‍ය - ජාතියක්" ලෙස වර්ගීකරණ කළහ. එයට හේතුව සාමාන්‍ය විශ්වාසය අනුව ඒකාබද්ධභාවයට හේතුව පුද්ගලයන්ගේ පොදු ගති ලක්ෂණ නොව ව්‍යවස්ථාව හා ආණ්ඩුව නියෝජය කිරීමේ ආකෘතියයි.
හිරු
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ කේන්ද්‍රයේ ඇති තරුව හිරු හෙවත් සූර්යයායි. ( ලතින් භාෂාවෙන් හැදින්වෙන්නේ සොල් යනුවෙනි) පෘථිවිය ඇතුලු ‍අනෙකුත් වස්තුන් (අනෙක් ග්‍රහලෝක, ග්‍රහක,උප ග්‍රහයන්,වාමන ග්‍රහයන්) සූර්යයා වටා ගමන් කරන අතර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ස්කන්ධයෙන් 99.8% කට පමණ වගකියන්නේ සූර්යයායි. සූර්ය ශක්තිය, හිරු එළිය සහ තාපය ලෙස පෘථිවිය මත වෙසෙන සියලුම ජීවින්ට අත්‍යාවශ්‍ය වේ. සූර්යාලෝකය ප්‍රධාන වශයෙන් අවශ්‍ය වන්නේ ප්‍රභාසංස‍්ලේෂණ ක්‍රියාවලියටය. ‍එසේම සූර්යයා මගින් පෘථිවියේ දේශගුණය හා කාලගුණය පාලනය කරයි. සූර්යයා පෘථිවිය මෙන් 109 ගුණයක් විශාල වේ.
සූර්යයා ගේ මතුපිට සංයුතිය හයිඩ්‍රජන් (එහි ස්කන්ධයෙන් 74% ක් පමණ හෝ එහි පරිමාවෙන් 92% ක් පමණ ) හීලියම් (ස්කන්ධයෙන් 24 – 25% ක්, පරිමාවෙන් 7% ක් )සහ යකඩ , නිකල්, ඔක්සිජන්, සිලිකන්, සල්ෆර්, මැග්නීසියම්, කාබන්, නියෝන්, කැල්සියම්, සහ ක්‍රෝමියම් යන මුලද්‍රව්‍ය ඉතා සුළු ප්‍රමාණ වලින් ද සමන්විත වේ.
එහි වර්ණාවලිය සතුව අයනීකරණය වු සහ උදාසීන ලෝහ රේඛා මෙන්ම ඉතා දුර්වල හයිඩ්‍රජන් රේඛාද වේ. වර්ණාවලි පන්තියේ V යන්නෙන් අදහස් වන්නේ බොහෝ තාරකා මෙන්ම සුර්යයාද ප්‍රධාන අනුක්‍රමයේ තරුවක් බවයි. එනම්, එමගින් ශක්තිය නිපදවන්නේ හයිඩ්‍රජන් න්‍යෂ්ටි හා හීලියම් න්‍යෂ්ටි විලයනයෙනි. අපගේ ගැලැක්සියේ G2 පන්තියේ තාරකා මිලියන 100 කට අධික සංඛ්‍යාවක් තිබේ. කුඩා සහ සාපේක්ෂව වැදගත් නොවන තරුවක් ලෙස සැලකණු සූර්යයා ගැලැක්සියේ ඇති තාරකා (රතු කුරුමිට්ටන්) 85% කටත් වඩා දීප්තිමත් බවක් පෙන්නුම් කරයි.
ක්ෂිරපථය මධ්‍යයේ සිට සූර්යයා‍ට ඇති දුර ආලෝක වර්ෂ 26,000 ක් පමණ වන අතර සූර්යයා එය වටා කක්ෂගත වේ. එහි උපරිම කක්ෂ වේගය තත්පරයට කි.මී. 220 ක් පමණ වේ. එනම් සෑම වසර 1400 කටම එක් ආලෝක වර්ෂයක් ද සෑම දින 8 කට ම තාරකා විද්‍යා ඒකකයක් ද (සූර්යයා සහ පෘථිවිය අතර ඇති දුර තාරකා විද්‍යා ඒකකයක් වේ) ගමන් කරයි. දැනට සොයා ගෙන ඇති කරුණු අනුව මෙම දුර ප්‍රමාණයන් නිවැරදි වන නමුත් නව දැනුම සමඟ මෙම අගයන් වෙනස් වීමට ඉඩ ප්‍රස්තාව ඇත.
පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 17 ක් ඇතුලත පිහිටි ආසන්නම තාරකා පද්ධති 50 අතරින් දීප්තිමත් බවින් 4 වැනියට වැඩිම තාරකාව ද සූර්යයා වේ.
ලක්ෂණ
thumb|left| සූර්යයා විසින් C3-පංතියේ සූර්ය ලෙළසිළුවක් (උඩු වම් කෙළවරෙහි සුදු කොටස), සූර්ය සුනාමියක් (උඩු දකුණු කෙළවරෙහි තරංග-වැනි ව්‍යුහය) සහ සූර්ය පෘෂ්ඨයෙන් පැන නගිනා චුම්කත්ව බහු කේසර විදහා පාමින්. thumb|සූර්යයාගේ ව්‍යුහය දක්වන නිදර්ශනයක්: 1. [[සූර්යය ගර්භය|ගර්භය 2. විකිරණ කලාපය 3. සංවාහී කලාපය 4. ප්‍රභාගෝලය 5. වර්ණගෝලය 6. රැස් වළල්ල 7. සූර්ය ලපය 8. කැටිති 9. නෙරුම |left]]
සූර්යයා යනු G-වර්ගයේ ප්‍රධාන අනුක්‍රමණ තාරකාවක් වන අතර සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ සම්පූර්ණ ස්කන්ධයෙන් 99.8632% ක් පමණ ප්‍රමාණයක් සඳහා සම්මාදම් වෙයි. එය පරිපූර්ණත්වයට කිට්ටු ගෝලයක් වන අතර, එහි විපිටත්වය ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ මිලියනයෙන් පංගු 9 ක් පමණ ලෙසින් වන අතර, මෙයින් අදහස් වන්නේ එහි ධ්‍රැවීය විෂ්කම්භය හා නිරක්ෂීය විෂ්කම්භය අතර වෙනස 10km පමණක් බවයි.
භ්‍රමණය
සූර්යයා සමන්විත වන්නේ ප්ලාස්මාවකින් වන අතර එය ඝන වස්තුවක් නොවන බැවින්, එහි ධ්‍රැවයන්හිදීට වඩා වේගයෙන් එය  එහි නිරක්ෂයේදී භ්‍රමණය වෙයි. මෙම ආචරණය හැඳින්වෙන්නේ ආන්තර භ්‍රමණය ලෙසින් වන අතර, එය එසේ වන්නේ සූර්යයා තුල ඇති වන  සංවහනය නිසා සහ එහි ගර්භයෙහි සිට ඉවතට පවතින තියුණු උෂ්ණත්ව අනුක්‍රමණයන් නිසාවෙන් ඇති වන ස්කන්ධ ගමනය හේතුවෙනි. ක්‍රාන්තිවලමය උත්තර ධ්‍රැවයෙහි සිට බලන කල්හී සූර්යයාගේ වාමාවර්ත කෝණික ගම්‍යතාවයෙහි කොටසක බැර මෙම ස්කන්ධය විසින් දැරෙන අතර, එනයින් කෝණික ප්‍රවේගයෙහි විබෙදුම යළි සිදුකෙරෙයි. මෙම සත්‍ය භ්‍රමණයෙහි කාලාවර්තය දළ වශයෙන් නිරක්ෂයෙහිදී දින 25.6 ක් හා ධ්‍රැවයන්හී දින 33.5 පමණ වෙයි. කෙසේවෙතත්, සූර්යයා වටා පරිභ්‍රමණය නිසාවෙන් අප විසින් පෘථිවියෙහි සිට සූර්යයා නැරඹුම් ලක්ෂ්‍යය නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන බැවින්, එහි නිරක්ෂයෙහිදී තාරකාවෙහි දෘශ්‍ය භ්‍රමණය දින  28 ක් පමණ වෙයි. මෙම ලැසි භ්‍රමණයෙහි කේන්ද්‍රාභිසාරී ආචරණය සූර්යයාගේ නිරක්ෂයෙහිදී පෘෂ්ඨික ගුරුත්වයට වඩා 18 මිලියන ගුණයක් දුර්වල වෙයි. ග්‍රහ ලෝකයන්හී උදම් ආචරණය මෙයටත් වඩා දුර්වල වන අතර, සූර්යයාගේ හැඩය සැලකිය යුතු තරම් වෙනස් නොකරයි.
පෘෂ්ඨය
ශිලාමය ග්‍රහලෝකයන්හී මෙන් නිශ්චිත මායිමක් සූර්යයාට නොමැති අතර කේන්ද්‍රයෙහි සිට දුර වැඩි වන විට එහි පිටස්තර කොටස්හීදී ඇති වායූන්ගේ ඝනත්වය ඝාතීය ලෙසින් පහළ බසියි. කෙසේවෙතත්, පහත විස්තර කෙරෙන පරිදී, සුවිශද අභ්‍යන්තර ව්‍යුහයක් එය සතුව ඇත. සූර්යයාගේ අරය මනිනු ලබනුයේ එහි කේන්දුයෙහි සිට ප්‍රභාගෝලයේ කෙළවර වෙතටය. සරල වශයෙන් පවසතොත් මෙම ස්ථරයට ඉහළින් පිහිටි වායුව සිසිල් වැඩි හෝ සිහින් වැඩි බැවින් සැලකියයුතු තරම් ආලෝක ප්‍රමාණයක් නිකුත් කිරීමට අසමත් වෙන බැවින් පියවි ඇසට ඉතා පහසුවෙන් දිස්වන පෘෂ්ඨය එය වෙයි.
සූර්යය අභ්‍යන්තරය සෘජු ලෙසින් නිරික්ෂණය කළ නොහැකි අතර සූර්යයා විද්‍යුත්චුම්භක විකිරණයන්ට පාරාන්ධ බවක් දක්වයි. කෙසේවෙතත්, භූමිකම්පා විසින් ජනනය කරනු ලබන තරංග විසින් පෘථිවියෙහි අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය අණාවරණය කිරීමට භූකම්පන විද්‍යාව ඉවහල් වනවා මෙන්ම, සූර්ය භූකම්පන විද්‍යාව නම් ශික්ෂාව විසින් සූර්ය අභ්‍යන්තරයෙහි ගමන් ගන්නා පීඩන තරංග (අවධ්වනිය) උපයෝගී කොට ගෙන තාරකාවේ අභ්‍යන්තර ව්‍යුහය මැනීම හා දෘශ්‍යකරණය සිදු කෙරෙයි. සූර්යයාගේ පරිගණක නිරූපකරණය ද එහි ගැඹුරු ස්ථර විමර්ශනය කිරීම සඳහා සෛද්ධාන්තික මෙවලමක් ලෙසින් භාවිතා වෙයි.