cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මියොංසොං අධිරාජිනිය
වෛද්‍යවිද්‍යාව, ආගම සහ සංගීතය
1885 අප්‍රේල් මස, ප්‍රොතෙස්තන්ත මිෂනාරීන් රැළක්ම ජෝසොන් රාජ්‍යය වෙත ඇදී එන්නට විය. අවසානයේ අගබිසව විසින් තමන්ව පරාජය කොට ඇති බව මින් බියපත් වූ හුදකලාවාදීහු වටහා ගත්හ. අදහස්, තාක්ෂණය, සහ සංස්කෘතීන් වෙත පමණක් නොව කොරියාවේ දොරටු ආගම්වලට ද විවෘත විය. හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන් (ඒ වන විටත් චීන රැඳවුම් භාරයේ පසු වූ) සහ බලය අහිමි වූ හුදකලාවාදීනය බලා සිටීම හැර කළ හැකි වෙනත් කිසිවක් කොවී ය. 1885 මැයි මස හොරේස් ග්‍රාන්ට් අන්ඩර්වුඩ් හා ඔහුගේ බිරිඳ, විලියම් බී. ස්ක්‍රැන්ටන් හා ඔහුගේ බිරිඳත්, ඔහුගේ මව වූ මේරි ස්ක්‍රැන්ටන් යන පිරිස කොරියාව සිය නව නිවහන බවට පත්කර ගත්හ. ඔවුහු සෝල් නුවර තුළ සහ ගම්බද පෙදෙස්වල ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථාන ඉදිකළහ. ඉන් මඳ කලකට පසු, හ්‍යුංසොන් දේවොන්ගුන්ගේ පාලන සමයේ 1866දී හිංසාවට ලක්කෙරුණු කතෝලික මිෂනාරිවරුන් ද කොරියාව වෙත පැමිණෙන්නට විය.
සංගීත ක්ෂේත්‍රයේ ද ප්‍රබල වෙනස්කම් රැසක් ඇති විය. සම්ප්‍රදායික පෙරදිග සංකල්ප විස්ථාපනය කරමින් බටහිර සංගීත න්‍යායන් ප්‍රචලිත විය. ප්‍රොතෙස්තන්ත මිෂනාරිවරුන් විසින් හඳුන්වා දුන් ක්‍රිස්තියානි ගීතිකා සහ බටහිර ගීත, සංගීතය පිළිබඳ කොරියානු අදහස්වල ප්‍රගමනයට හේතු විය. 1890දී ඕර්ගනය සහ වෙනත් බටහිර සංගීත භාණ්ඩ හඳුන්වා දෙන ලදී. එසේම අගබිසවගේ අවසරය මත 1893දී කොරියානු බසින් ක්‍රිස්තියානු දේව සේතෝත්‍ර සංග්‍රහයක් මුද්‍රණය කරන ලදී. කෙසේනමුත් අගබිසව කිසිදින කිතුසමය වැළඳ ගත්තේ නැත. ඇය ‍ෂමනවාදී සහ කොන්ෆියුසියානුවාදී අදහස් ඇති සැදැහැති බෞද්ධ කාන්තාවක වූවා ය. ඇගේ ආගමික ප්‍රතිපත්ති වක්‍රාකාරයෙන් බොහෝ නූතන කොරියානුවන් සතු බහුවිධතා සහ ආගමික සහනශීලී සංකල්පයන්ට හේතු වූයේ ය යන්න අතිශයෝක්තියක් නොවේ.
යුධ ක්ෂේත්‍රය
1883දී ජපානයෙන් සහ එක්සත් ජනපදයෙන් නූතන ආයුධ ආනයනය කරන ලදී. 1884දී පළමු යුධ කර්මාන්තශාලා ස්ථාපනය සහ නව හමුදා නිල ඇඳුම් නිර්මාණය සිදු විය. ගෝජොං සහ අගබිසවගේ හවුල් අනුග්‍රහය මත කොරියාවේ යුධ අංශය නූතනකරණය වේගවත් කිරීම පිණිස තවත් ඇමරිකානු යුධ උපදේශකවරුන් කොරියාවට එවන මෙන් එක්සත් ජනපදයෙන් ඉල්ලීමක් කෙරිණි. සෙසු ව්‍යෘපෘතිවලට සමගාමීව යුධ ව්‍යාපෘතිය සඳහා දිගු කාලයක් ගතවන බව පෙනෙන්නට විය. මෙවැනි සමගාමී ව්‍යාපෘති රැසක් ක්‍රියාත්මක කිරීම රාජ්‍යයකට විශාල අභියෝගයකි. ජපානය පවා ජොසොන් රාජ්‍යය තරම් වේගයෙන් නූතනකරණය නොවිණි. එසේම එහි මෙවැනි ව්‍යාපෘති රැසක් එක්වර ක්‍රියාත්මක කෙරුණේ නැත. 1960-1980 දශකය වන විට නැගෙනහිර ආසියාවේ ශීඝ්‍ර සංවර්ධනයේ දැවැන්තයකු වීමට කොරියාවට හැකි වූයේ මෙම ප්‍රතිපත්ති නිසායි.
1883 ඔක්තෝබර් මස, ඇමරිකානු අමාත්‍යවරයකු වූ ලුෂියස් ෆූට් පැමිණියේ බටහිරකරණය අරඹා නොතිබූ ජෝසොන්හි පැරණි හමුදා ඒකක නූතනකරණය මෙහෙයවීම සඳහායි. 1888 අප්‍රේල් මස, එක්සත් ජනපදයේ සිට ජනරාල් විලියම් මැක්එන්ටයර් ඩයි සහ වෙනත් යුධ උපදේශකවරුන් දෙදෙනකු ද, මැයි මාසයේ දී තවත් සිව්වන උපදේශකයකු ද පැමිණියේ ය. ඔවුහු ශීඝ්‍ර යුධ සංවර්ධනයක් රැගෙන ආහ.
"‍යොන්මු ගොංවොන්" නැමැති නව යුධ පාසලක් ඇරඹුණු අතර, එහි නිලධාරීන් පුහුණු වැඩසටහනක් ද ක්‍රියාත්මක විය. කෙසේනමුත් හමුදාව චීන සහ ජපන් හමුදා හා සම තත්ත්වයට පත්වන විට නාවික හමුදාවක් පිළිබඳ අදහස නොසලකා හැරිණි. නමුත් මෙලෙසින් නාවික හමුදාව වැඩිදියුණු කිරීම අතපසු වන විට ජොසොන් රාජ්‍යයේ මුහුදු සිමා ආක්‍රමණ සඳහා විවෘත විය. මෙය ප්‍රබල අතපසු වීමක් ලෙස සැලකෙන්නේ වසර 300කට පමණ පෙර ජොසොන්හි නාවික හමුදා නැගෙනහිර ආසියාවේ ශක්තිමත්ම හමුදාව ලෙස සැලකුණු නිසායි. මේ වන විට කොරියානු නාවික හමුදාව සමන්විත වූයේ පැරණි නෞකාවලිනි. ඒවාට නූතන නාවික හමුදාවලින් තමන්වවත් ආරක්ෂා කරගත හැකි වී ද යන්න සැකසහිත ය.
කෙසේනමුත්, මඳ කාලයකට කොරියානු යුධ සේවය පිළිබඳ ඉමහත් විශ්වාසයක් ගොඩනැගෙන්නට විය. මෙම ක්‍රියාදාමය නතර කරන්නට මැදිහත් නොවුවහොත් ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන කොරියානු හමුදා හේතුවෙන්, තම රජයට තර්ජනයක් එල්ල වේ යැයි ජපානය බියට පත් විය.
ආර්ථිකය
1888දී සියලු කොරියානු වරායයන් ජපන් සහ බටහිර වෙළඳුන්ට විවෘත කිරීමෙන් පසු, විදේශ වෙළඳාමට බාහිර සහභාගීත්වය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළගියේ ය. 1883දී, අගබිසවගේ අනුග්‍රහය සහ එක්සත් රාජධානියේ සර් රොබට් හාර්ට්, 1වන කනිෂ්ඨ සාමිවරයාගේ මෙහෙයවීම අනුව සමුද්‍රීය රේගු සේවාවක් ස්ථාපිත කෙරිණි. මෙම සමුද්‍රීය රේගු සේවාව මගින් විදේශ වෙළඳාම මෙහෙයවුණු අතර තීරු බදු අයකර ගැනීම සිදු විය.
1883 වන විට, ආර්ථිකය තවදුරටත් ජපන් ඒකාධිකාරය යටතේ පැවතුණේ නැත. එහි බහුතරයක් පාලනය කරන ලද්දේ කොරියානුවන් විසිනි. සෙසු කොටස බටහිර ජාතීන්, ජපානය සහ චීනය අතර බෙදී ගියේ ය. 1884දී, දේදොං සහ චංදොං සමාගම වැනි මුල්ම කොරියානු වාණිජ සමාගම් ආරම්භ විය. කොරියානු මුදල් භාවිතය සුරක්ෂිත කරමින්, කාසි අච්චු ගැසීමේ කාර්යාංශය විසින් 1884දී "තංගොජොන්" නැමැති නව කාසි විශේෂයක් හඳුන්වා දෙන ලදී. 1886 වන විට බටහිර ආයෝජන මැනවින් ව්‍යාප්තව පැවතිණි.
අගබිසව විසින් නූතන කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු කිරීම සඳහා ලබා දුන් විශාල භූමිවල, ඒ. එච්. මේටර්න්ස් නම් ජර්මන් ජාතිකයා, එක්සත් ජනපද කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ ආධාර ඇතිව "ඇමරිකානු ගොවිපළ" නැමැති ව්‍යාපෘතිය ඇරඹී ය. ගොවි උපකරණ, බීජ, සහ කිරි ගවයින් එක්සත් ජනපදයෙන් ආනයනය කෙරිණි. 1883 ජූනි මස, යන්ත්‍රෝපකරණ කාර්යාංශයක් ස්ථාපිත කෙරුණු අතර වාෂ්ප එන්ජින් ආනයනය කෙරිණි. ගෝජොං සහ අගබිසව විසින් කොරියානු ආර්ථිකය බටහිර වෙත පිළිගත හැකි මට්ටමකට රැගෙන ආව ද, දේශපාලන බාධා, විශේෂයෙන්ම අගබිසවගේ ඝාතනය හේතුවෙන් නූතන නිෂ්පාදන පහසුකම් සංවර්ධනය වූයේ නැත. එය එසේවුවත්, 1883 සහ 1885 අතර කාලයේ සන්නිවේදන පහසුකම් සංවර්ධනය කරමින්, ජොසොන්, චීනය සහ ජපානය අතර ටෙලිග්‍රාෆ් මාර්ග ඉදි විය.
මුල් වර්ෂ
මින් අගබිසව පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තා කොරියාවේ ජාතික පර්ෂද පුස්තකාලයෙන් සහ ලිලියාස් අන්ඩර්වූඩ් විසින් තබන ලද වාර්තාවලින් ලැබේ. ලිලියාස්, මින් අගබිසවගේ සමීප සහ විශ්වාසවන්ත ඇමරිකානු මිතුරියක වූ අතර 1888දී මිෂනාරිවරියක ලෙස කොරියාවට පැමිණි ඇය, අගබිසවගේ වෛද්‍යවරිය ලෙස පත්කෙරිණි.
මෙම මූලාශ්‍ර දෙක මගින්ම විස්තර වන්නේ අධිරාජිනියගේ පෙනුම, කටහඬ, සහ පොදු පැවතුම් පිළිබඳ ව ය. ඇයගේ මුහුණ ප්‍රබල ලක්ෂණවලින් යුතු මෘදු මුහුණකි. ඇගේ පෞද්ගලික වාග් විලාසය මෘදු සහ උණුසුම් ය. රාජ්‍ය කටයුතු මෙහෙයවන විට, ඇය සිය අදහස් දැඩි ස්ථාවරයකින් යුතුව ප්‍රකාශයට පත් කරන්නී ය. ඇගේ පොදු හැසිරීම් විලාසය චාරිත්‍රානුකූල වූ අතර, ඇය මාලිගයේ ආචාරධර්ම සහ සම්ප්‍රදායික නීති දැඩිව අනුගමනය කළා ය. අන්ඩර්වුඩ් අගබිසව පිළිබඳ මෙසේ සඳහන් කරයි:
"මා හට, අගබිසව ඇගේ විශිෂ්ටතම අයුරින් නිරූපිත සැබෑ රූපයක් මහජනතාවට ලබා දිය හැකි වේ යැයි පතමි. නමුත් අගබිසව ඇගේ ඡායාරූපයක් ගැනීමට අවසර දුන්න ද එය මා හට සිදු කළ නොහැකියි. එසේ කළහොත් කතාබහේ යෙදෙන විට ඇය සතු මනහර හැසිරීම, ඇගේ චරිතය සහ බුද්ධිය එවිට අනාවරණය නොවේවි. එවිට ඔවුනට තැන්පත් ස්වභාවයෙන් සිටින විට ඇගේ මුහුණ පමණයි දැකගත හැකි වන්නේ. ඇය සියලු කොරියානු ස්ත්‍රීන් මෙන් ඇගේ කෙස්කළඹ මැදින් බෙදා තදින් එහෙත් ඉතා මෘදු අයුරින් මුහුණෙන් පිටුපසට ඇද හිසෙහි පිටුපස මඳක් පහළින් ගැටගැසුවා ය. ඇය පටු කළු පැහැ පටියකින් ගැටගැසූ කුඩා ආභරණයක්... හිස මුදුනේ පැළඳියා ය. උත්තමාවිය ආභරණ පිළිබඳ යොමු කරන්නේ මඳ අවධානයක් බව පෙනෙන අතර, ඇය පැළඳියේ ආභරණ ස්වල්පයක් පමණි. කොරියානු කාන්තාවන් කර්ණාභරණ නොපැළැඳි හෙයින් ඇය ද ඒවා පැළඳියේ නැත. එසේම ඇය මාලයක්, හාරිච්චියක්, හෝ වළලු පවා පළඳිනු කිසිදින මා දැක නැත. ඇයට මුදු බොහෝ ප්‍රමාණයක් තිබිය හැකියි. නමුත් ඇය යුරෝපීය නිෂ්පාදන පැළඳ සිටිනු මා දැක ඇත්තේ වරක් හෝ දෙවරක් පමණයි...
කොරියානු සම්ප්‍රදාය අනුව, දිගු සේද පටිවලින් අලංකාර කරන ලද, විසිතුරු රන් ආභරණ ගණනාවක්ම ඇය පැතිවලින් දරා සිටියා ය. ඇය අර්ධව ශිෂ්ටාචාරගත වූ යැයි පැවසෙන ජාතියක අයකු ලෙස සිතීම බෙහෙවින් අපහසු ය...මඳක් පැහැපත් සහ සිහින්, තියුණු ලක්ෂණ සහ දීප්තිමත් තියුණු ඇස්වලින් යුත් ඇය ඇගේ රූමත්බව හේතුවෙන් එක්වරම මා දෙස බැලූයේ නැත. නමුත් කිසිවකුට එම මුහුණේ ඇති ධාරණ ශක්තිය සහ චරිතාත්මක බලයට ආධාර විය නොහැකියි..."
සිය විවාහයේ ආරම්භක සමයේ තරුණ අගබිසව සහ ඇගේ සැමියාගේ අදහස් එකිනෙක ගැළපුණේ නැත. ඔවුහු දෙදෙනාම එකිනෙකාගේ හැසිරීම් පිළිකුල් කළහ. ඇය සිය කුටිය තුළ රැඳී සිට අධ්‍යයන කටයුතුවල නියැලෙන්නට ප්‍රියකළ අතර, ඔහු ප්‍රියකළේ රාත්‍රියේ පානය කරමින්, රාජකීය සාද සහ භෝජන සංග්‍රහවලට සහභාගී වෙමින් විනෝද වන්නටයි. සැබැවින්ම රාජ්‍යයේ කටයුතු පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ අගබිසව, යැංබැන් පිරිමින් සඳහා සාමාන්‍යයෙන් නිර්දිෂ්ට දාර්ශනික, ඉතිහාස සහ විද්‍යා ග්‍රන්ථ කියවන්නට යෙදුණා ය. වරක් ඇය සිය සමීප මිතුරියකට පවසා ඇත්තේ, "ඔහු මාව අප්‍රිය කරයි" යනුවෙනි.
අගබිසව විසින් තමන්ට විශ්වාසය තැබිය හැකි අය පිළිබඳ සොයා බලන බව මාලිග නිලධාරීන්ට දැනගන්නට ලැබිණි. මාලිග සම්ප්‍රදාය අනුව ඇයට යෝජිත පරිදි, විවාහ රාත්‍රියේ සිය විවාහය සම්පූර්ණ කරගැනීමට ඇය උත්සාහ නොදැරුවා ය. නමුත් පසුව, නිරෝගී උරුමකරුවකු බිහි කිරීමේ දී ඇයට බෙහෙවින් දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දෙන්නට සිදු විය. විවාහයෙන් වසර පහකට පළමු ගැබ් කාලයේ, ඇය විශාල අපකීර්තියකට මුහුණු දුන්නේ ඇයගේ බිළිඳු පුතු ඉපදී මඳ කලෙකින් මියයාම නිසායි. ඇගේ දෙවන පුත්‍රයා වූ සුන්ජොං කිසිදින නිරෝගී දරුවකු නොවී ය. ඔහු නිතර රෝගී වෙමින් සති ගණන් ඇඳට වී විවේක ගනිමින් සිටි අයෙකි. මුල්කාලයේ මින් අගබිසවට සැබෑ වශයෙන්ම ගෝජොං සමග එකඟත්වයට පැමිණීමට නොහැකි වුවත්, අවසානයේ ඔවුනට එක් වීමට හැකි විය.
පසුකාලීන වර්ෂ
පසුකාලීන වර්ෂවල දී, අගබිසව හා රජු අතර සහයෝගය වර්ධනය විය. ගෝජොංගේ උපදේශකයන් විසින් ඔහුට රජයේ පාලනය භාර ගෙන ජාතියේ පරිපාලනය මෙහෙයවීමට බලකරන ලදී. කෙසේනමුත්, අයකු ඔහුට සිහිපත් කර දුන්නේ ගෝජොංව සිහසුනට තෝරාගැනුණේ ඔහුගේ නිපුණතාවවත් (ඔහු කිසිදින විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොලද අයෙකි), ඔහුගේ රුධිර පෙළපත (සාමාන්‍ය රුධිරය සමග මිශ්‍ර වූවෙකි) නිසාවත් නොවන බවත්, හුදෙක්ම ඔහුගේ පියාගේ මාර්ගයෙන් ඔහුව මෙහෙයවීමට පුංග්යෑං ජෝ වංශිකයන්ට අවශ්‍ය වූ හෙයින් පමණක් බැවින් ය. රාජ්‍යයේ වගකීම් භාරගැනීමට සුදුසු වයසට පත් වූ විට ගෝජොං අභ්‍යන්තර කටයුතු මෙහෙයවීමට සිය බිරිඳගේ සහාය ලබා ගත්තේ ය. මෙහි දී  ගෝජොං සිය බිසවගේ ඥානය, විදග්ධභාවය සහ ඉක්මණින් ඉගෙනීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ පැහැදීමට පත් විය. රාජධානියේ ගැටලු ක්‍රමයෙන් විශාල වන විට, ගෝජොං නිරතුරු අගබිසවගේ උපකාර පැතී ය. මෙලෙසින් ඇය අපහසු අවස්ථාවල ඔහුගේ පසුපස පර්වතයක් මෙන් රැඳීසිටියා ය.
ජොසොන් රාජ්‍යය නූතනකරණයට ලක්වන කාලයේ, ‍ගෝජොං සිය බිසව සමග ප්‍රේමයෙන් පසු වූ බව පැවසීම සාධාරණ ය. ඔවුහු පෞද්ගලිකව මෙන්ම නිල වශයෙන් ද එකිනෙකා සමග වැඩි වේලාවක් ගත කළහ. ඔවුහු එකිනෙකාගේ ගැටලු හුවමාරු කර ගත් අතර, එකිනෙකාගේ සතුට, වේදනාව තමන්ගේම කොට ගත්හ. අවසානයේ ඔවුන් බිරිය සහ සැමියා ලෙස කල්ගත කළහ.
ඔහු තුළ ඇය කෙරෙහි ඇති සෙනෙහස කිසිදා නොමියෙන බව අගබිසවගේ මරණින් පසු රජු වරක් ප්‍රකාශ කොට තිබේ. අගබිසවගේ මරණින් පසු රජු කුටියක් තුළට වී අගුළු ලා ගෙන, සිය රාජකාරි ප්‍රතික්ෂේප කරමින් සති ගණනක් සිටි බව පැවසේ. අනතුරුව ඔහුට සිය කැමැත්ත පරිදි කටයුතු කළ නොහැකි වූ අතර, ජපනුන් විසින් යෝජනා කළ ගිවිසුම් එකකට පසු අනකක් වශයෙන් අත්සන් කරමින් ජපනුන්ට විශාල බලයක් ලබාදුන්නේ ය. අගබිසවගේ මරණින් පසු ඔහුගේ පියා නැවත දේශපාලන බලය ලබා ගෙන, ජපන් නිලධාරීන්ගේ ආධාර ඇතිව සිය ලේලියගේ (මින් අගබිසවගේ) තත්ත්වය මරණාපරව අගබිසව සිට සාමාන්‍ය වැසියකු දක්වා පහත හෙළීමට යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කළේ ය. සෑමවිටම අන්‍යන් විසින් යොදා ගැනුණු, තමන් වෙනුවෙන් හඬක් නොනැගූ ගෝජොං විසින් මෙසේ පැවසූ බව විද්වතුන් සඳහන් කොට ඇත. "රාජධානිය බේරා ගත් කාන්තාවට අවමන් කිරීමට වඩා, මා විසින් මාගේ මැණික්කටුව කපාගෙන රුධිරය ගලායාමට සැලැස්වීම යහපත් ය". ගෝජොං සිය පියා සහ ජපනුන් විසින් සිදුකළ යෝජනාවට අත්සන් තැබීම ප්‍රතික්ෂේප කොට ඔවුන්ව නැවත හරවා යැවී ය.
ඝාතනය
කොරියාව තුළ ඉයුල්මි සිද්ධිය (을미사변, 乙未事變) යනුවෙන් හඳුන්වන මින් අගබිසවගේ ඝාතනය සිදු වූයේ 1895 ඔක්තෝබර් 8 දින මුල් හෝරාවන්හි දී, ගොන්චොංගුං (건청궁, 乾淸宮) හි ඔඛො-රු (옥호루, 玉壺樓) මණ්ඩපයේ දී ය. මෙම ගොන්චොංගුං යනු ග්යොංබොක්ගුං මාලිගයේ පසුපස පෞද්ගලික රාජකීය නිවහනයි.
ඔක්තෝබර් 8දින මුල් හෝරාවන්හි දී, මියුරා ගොරෝ යටතේ සිටි ජපන් නියෝජිතයන් විසින් මෙම ඝාතනය සිදුකරන ලදී. මියුරා මෙම සිදුවීමට ඔකමොටෝ ර්යූනොසුකේ (岡本柳之助), සුගිමුරා ෆුකාෂි (杉村 濬), තුනිමොටෝ ෂිගියාකි (國友重章), සසේ කුමටෙට්සු (佐瀨熊鐵), නකමුරා ටටෙ‍යෝ (中村楯雄), හිරයාමා ඉවහිකෝ (平山岩彦), සහ පනහකට අධික ජපන් මිනිසුන් පිරිසක් හවුල් කරගන්නා ලදී. එසේම ජපන්-හිතවාදී නිලධාරීන් වූ ලුතිනන් සෙන්පති වූ බොම්-සොන් (우범선, 禹範善) සහ ලුතිනන් සෙන්පති යි දු-හ්වැං (이두황, 李斗璜) යන නිලධාරීන් ද ආධාර වූහ. මෙම සෙන්පතීන් දෙදෙනා ජපනුන් විසින් පුහුණු කළ රාජකීය හමුදා ඛණ්ඩයක් වූ "හුල්ල්‍යොන්දේ"හි අණදෙන නිලධාරීන් විය. වූ බොම්-සොන් සෙනපතියා සහ යි දු-හ්වැං සෙන්පතීන් මෙහෙයවන ලද හුල්ල්‍යොන්දේ කොරියානු සෙබලුන් 1,000ක් පමණ දෙනා මාලිගය වටලා එහි දොරටු විවෘත කරන ලද්දේ, ජපන් රොනින් ඝාතකයින්ට ඇතුළු වීම සඳහායි.
ග්වංග්හ්වාමුන් ඉදිරිපස දී, ‍වූ බොම්-සොන් විසින් මෙහෙයවන ලද හුල්ල්‍යොන්දේ සෙබලුන් සහ හොං ග්යේ-හුන් (홍계훈, 洪啓薰) සහ අන් ග්යොං-සු (안경수, 安駉壽) විසින් මෙහෙයවූ කොරියානු රාජකීය සෙබලුන් අතර සටනක් ඇති විය. මෙම සටනේ දී හොං ග්යේ-හුන් සහ යි ග්යොං-ජික් (이경직, 李耕稙) අමාත්‍යවරයා මරණයට පත් විය. අනතුරුව රොනින් ඝාතකයෝ ගොන්චොංගුං තුළ පිහිටි ඔඛොරු (옥호루, 玉壺樓) වෙත ඇතුළු වී අධිරාජිනිය මරා දැමූහ. අවතුරුව අධිරාජිනියගේ දේහය පුළුස්සා භූමදාන කරන ලදී.
ජපන් ඉතිහාසඥ පීටර් ඩ්‍යූස් විස්තර කරන්නේ මෙම ඝාතනය "භයානක, නොහික්මුණු සහ සාහසික ක්‍රියාවක්" බවයි. අගබිසව "අහංකාර සහ දූෂිත ස්ත්‍රියක" ලෙස හඳුන්වන ඩොනල්ඩ් කීන් ඇයව මරා දැමූ ආකාරය පිළිබඳ පවසන්නේ "වචනයෙන් කිව නොහැකි තරමේ ම්ලේච්ඡ" ආකාරයක් බවයි.
ඇසින් දුටු වාර්තාවක්
ඝාතනය සිදු වූ භූමියේ වූ බොම්-සොන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් යුතු කොරියානු සෙබලුන් දුටු බව කිරුළහිමි සුන්ජොං කුමරුන් විසින් ප්‍රකාශ කොට තිබේ. අනතුරුව වූ හට "මවගේ ඝාතකයා" යන චෝදනාව ඉදිරිපත් කරන ලදී. මෙම චෝදනාවට අමතරව, වූ ඝාතනය කරනු පිණිස සුන්ජොං විසින් ඝාතකයින් දෙදෙනකු පිටත් කර හරින ලදී. 1903 ජපානයේ හිරෝෂිමාහි දී මෙම සැලසුම සාර්ථක විය. ඒ වන විට වූ ජපන් කාන්තාවක් සමග විවාහ වී, පසුව ප්‍රකට උද්භිදවිද්‍යාඥයකු සහ කෘෂිකර්ම විද්‍යාඥයකු වූ වූ ජං-චූන් (禹長春 우장춘) උපත ලබා තිබිණි.
දකුණු කොරියාව තුළ මෙම ලේඛනය මුදා හැරීමට අවුරුදු පහකට පමණ පෙර, එහි පරිවර්තිත පිටපතක් එක්සත් ජනපදය තුළ භාවිතයේ පැවතිණි. මෙය කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයේ කොරියානු පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් 1995 ඔක්තෝබර් 6 දින ඉයුල්මි සිද්ධියේ 100වන සංවත්සරය සිහිපත්කිරීමට මුදා හැර තිබිණි.
මෙම වාර්තාවේ සෙරෙඩින්-සැබටින් මෙසේ විස්තර කරයි:
"අගබිසවගේ අංශය පිහිටි මාලිග අංගණය ජපනුන්ගෙන් පිරීගියේ ය. ඇතැම්විට එහි 20ක් හෝ 25 වැනි සංඛ්‍යාවක් සිටින්නට ඇත. ඔවුන් අසාමාන්‍ය ගවොම් හැඳ, අසිපත් දරා සි‍ටි අතර, ඉන් සමහරක් පිටතට දිස් විය. ... ඇතැම් ජපනුන් මාලිගයේ සහ විවිධ ගෘහයන්හි සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම පරීක්ෂා කරමින් සිටි අතර, සෙස්සන් අගබිසවගේ පෙදෙස වෙත පැමිණ එහි වූ කාන්තාවන් වෙත කඩාපනින්නට විය. ... මම ... ජපනුන් විසින් අගබිසවගේ මාලිගයේ භාණ්ඩ උඩුයටිකුරු කරනු දුටුවෙමි. ජපන්නු දෙදෙනෙක් එක් මාලිග ස්ත්‍රියකව අල්ලා ගත් අතර, ඇයව එම ගෘහයෙන් පිටතට රැගෙන ගොස් තරප්පු පෙළ දිගේ පහළට ඇදගෙන ගියහ. ... මීට අමතරව එක් ජපනෙකු ඉංග්‍රීසි බසින් මාගෙන් විමසූයේ, "අගබිසව කොහේ ද? අගබිසව අපට පෙන්වන්න!" යනුවෙනි... ප්‍රධාන සිංහාසන ශාලාව පසුකරන විට, මා දුටුවේ උරෙනුර ගැටෙමින් ජපන් සෙබලුන් සහ නිලධාරීන්, හා කොරියානු මැන්ඩරින්වරුන් එය වටකොට සිටින බවයි. මෙහි සිදුවන්නේ කුමක් දැයි මට නොවැටහිණි."
දායක වූ පාර්ශ්ව
මින් අගබිසවගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ජපානයේ දී, මිනිසුන් 56 දෙනකුට චෝදනා පැවරිණි. හිරෝෂිමා අධිකරණය විසින් මේ සියලු දෙනාවම නිදහස් කරන ලද්දේ සාක්ෂි හිග වූ නිසායි.
ඔවුන් අතර පහත පුද්ගලයන් වේ කොරියාව තුළ, 1896 පෙබරවාරි 11 දින ගෝ‍ජොං රජු විසින් පහත පුද්ගලයින් ඉයුල්මි සිව් ද්‍රෝහීන් ලෙස නම් කරන ලදී:
ප්‍රතිඵලය
ගැබෝ ප්‍රතිසංස්කරණය සහ මියොංසොං බිසවගේ ඝාතනය කොරියාව තුළ ජපනුන්හට කළුපැල්ලමක් ඇති කළේ ය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කොරියානු අර්ධද්වීපයේ කොරියානු නිදහස උදෙසා, ඇතැම් කොන්ෆියුසියානු විද්වතුන්, ගොවීන් ආදීන් එක් වී 60කට අධික ධාර්මික හමුදා සංවිධානය විය.
ඝාතනයෙන් පසු, ගෝජොං රජු සහ කිරුළහිමි කුමරු (පසුව සුන්ජොං අධිරාජයා) 1896 පෙබරවාරි 11 දින රුසියානු තානාපතිවරයාගේ රැකවරණය පතා පලාගියහ. එසේම එහිදී ගෝජොං විසින් ඉයුල්මි සිව් ද්‍රෝහීන් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. කෙසේනමුත්, විදේශ බලපෑම් සහ නිදහස් සංවිධානවල ජනතා අදහස් හේතුවෙන් 1897දී, ගෝජොං ග්යොංගුංගුං (නූතන දොක්සුගුං) වෙත පැමිණියේ ය. එහි දී ඔහු කොරියානු අධිරාජ්‍යය ප්‍රකාශයට පත්කළේ ය. කෙසේනමුත්, චීන-ජපන් සහ රුසියානු-ජපන් යුද්ධ හමුවේ ජපානය ජය ලැබීමත් සමග, 1910දී කොරියාව ජපන් යටත් විජිතයක් බවට පත් විය.
අවමංගල පෙරහැර සහ සොහොන්ගැබ
1897දී, රුසියානු සහාය ඇතිව ගෝජොං රජු යළි සිහසුනට පත් වූ අතර, ඔහු සිය ආදරණීය මින් අගබිසවගේ ශේෂයන් ගෞරවාන්විතව භූමදානයට පියවර ගත්තේ ය. ඇගේ ශෝක පෙරහැර සෙබලුන් 5,000ක්, පොලිස් නිලධාරීන් 650ක්, ලන්තෑරුම් 4,000ක්, ඇයට ගෞරව වශයෙන් ලියැවුණු ලේඛන සිය ගණනක් සහ මරණින් මතු දිවියේ දී භාවිතයට ගැනීමට සංකේතයක් ලෙස විශාල දැව අශ්ව ප්‍රතිමා ආදියෙන් සමන්විත විය. මින් අගබිසවගේ අවමංගල්‍යය වෙනුවෙන් ගෝජොං රජු විසින් ස්ථාපිත උපහාරයන් හි, ජපනුන්ට එරෙහිව ඇගේ විදග්ධ සහ වික්‍රමාන්විත ක්‍රියාවන් සහ ඇය කෙරෙහි තමන් තුළ ඇති නොමියෙන ප්‍රේමය පිළිබඳ සඳහන් ය. මින් අගබිසවගේ ශේෂයන් දකුණු කොරියාවේ ග්යොංගිහි, නම්යංජු පෙදෙසේ භූමදානය කරන ලදී.
විපාකය
2005 මැයි මස, කුනිටොමෝ ෂිගියාකිගේ මුණුපුරා වූ, 84 වියැති ටට්සුමි කවානෝ (川野 龍巳) විසින් දකුණු කොරියාවේ, ග්යොංගිහි, නම්යංජු ස්ථානයේ පිහිටි මියොංසොං අධිරාජිනියගේ සොහොනට ගෞරව බුහුමන් දැක් වී ය. සිය මුත්තණුවන් වෙනුවෙන් ඔහු මියොංසොං අධිරාජිනියගේ සොහොන ඉදිරියේ සමාව ඉල්ලා සිටියේ ය.
2009 සිට, කොරියානු සංවිධාන, ජපන් රජය විසින් සිදු කළ මින් අගබිසවගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් විනිශ්චයක් ඉල්ලා සිටියි. ඔවුන් ප්‍රකාශ කරන්නේ "1910 කොරියා-ජපන් ඈඳගැනීමේ ගිවිසුම හරහා වසර 35ක් පුරාවට ඝාතනය වූ කොරියානු ජනයා වෙනුවෙන් වසර 100ක් ගත වීමෙන් පසුත් ජපන් රජය නිල වශයෙන් සමාව ඉල්ලා නොමැති බව"යි. ජපන් රජය අගෝස්තු 15 දින අධිරාජයාගේ සමාව ඉල්ලීමේ ප්‍රකාශයක් සමග, ඝාතන සිද්ධි සම්බන්ධව අදාළ ලිපිගොනු ඉදිරිපත් නොකළහොත් නීති මාර්ගයෙන් කටයුතු කරන බව ඔවුහු පවසති.
පදවි නාමයන්
සිය දිවිය පුරා මින් අගබිසව නොයෙකුත් පදවි නාමයන් දැරුවා ය: යැංබැන් වංශවත් පවුලක සාමාජිකාවක ලෙස, අගබිසව ලෙස, සහ කොරියානේ උපරාජයා ලෙස ඇය තනතුරු දැරුවා ය. ඇගේ මරණින් පසු කොරියානු අධිරාජ්‍යය බිහිවීමත් සමග ඇයට තවත් නාමයන් ප්‍රදානය කෙරිණි. මෙම මරණාපර නාමයන් අතර ඇය වඩාත් ප්‍රචලිත “මියොංසොං අධිරාජිනිය” යන නාමය ද වේ.
ඡායාරූප සහ සිතුවම්
ඇය නිල රාජකීය පවුල් ඡායාරූපයක සිටි බවට වාර්තාවල සඳහන්ව ඇත. එවැනි රාජකීය පවුල් ඡායාරූපයක් අදවන විට සොයාගන්නට නැත. නමුත් ඇගේ මරණින් පසු ගත් ගෝජොං, සුන්ජොං, සහ සුන්ජොංගේ බිරිඳ වූ කිරුළ හිමි කුමරුගේ බිසෝ කුමරිය නිරූපිත පවුල් ඡායාරූපයක් දක්නට ඇත.
වෙනත් ඡායාරූප
2003 KBS නාළිකාවේ ප්‍රවෘත්ති විකාශය මගින් වාර්තා කෙරුණේ අධිරාජිනියගේ යැයි සැලකෙන ඡායාරූපයක් අනාවරණය වී ඇති බවයි. මින් සූ-ග්යොංගේ මුත්තණුවන් විසින් විශාල මුදලක් ගෙවා මෙම ඡායාරූපය මිලට ගන්නා ලද්දේ එය සිය පවුලේ උරුමයක් ලෙස සලකායි. මෙම ඡායාරූපයේ කාන්තාවක් හා ඇයට පසුපසින් පරිවාර ජනයන් වේ. ඇතැම් විශේෂඥයින් පවසන්නේ මෙම ඡායාරූපයේ නිරූපිත කාන්තාව පැහැදිළිවම උසස් නිලයක් දරන්නියක් බවත්, ඇයගේ වස්ත්‍ර රාජකීය පවුලේ පුද්ගලයින් පමණක් විසින් හැඳි වස්ත්‍ර බව හඳුනාගත හැකි බවත් ය. කෙසේනමුත්, ඇගේ වස්ත්‍රවල අධිරාජිනියගේ වස්ත්‍රවල පැවති මෝස්තර අල්ප බව පැවසේ.
ජපන් සිතුවම
2005 ජනවාරි 13 දින, සෝල් ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාස අංශයේ මහාචාර්යවරයකු වූ ලී තේ-ජින් (이태진, 李泰鎭) විසින් ටෝකියෝවේ පැරණි පොත් වෙළඳසැලකින් ඔහු සොයාගත් සිතුවමක් ප්‍රසිද්ධියට පත්කළේ ය. 1895 ජනවාරි 25 දින ප්‍රකාශිත ෆූසොකුගහෝ (風俗畫報) ජපන් පුවත්පතේ ‍මෙම 84 වන සංස්කරණයේ ගෝජොං රජු සහ අගබිසව විසින් ජපන් නියෝජ්‍ය තානාපතියා වූ ඉනෝයි කඔරු පිළිගන්නා අයුරු නිරූපිත සිතුවමක් ඇත. මෙම සිතුවමේ 1894 දෙසැම්බර් 24 දිනය සහ ඉෂිසුකා (石塚 ) නැමැති චිත්‍ර ශිල්පියාගේ අත්සන සමග, "අපගේ කාරුණික ‍උපදේශයෙන් සලිත වූ [කොරියානු] රජු සහ රැජින, පළමුවරට ස්ථිර ප්‍රතිසංස්කරණයක අවශ්‍යතාව වටහා ගත්හ" යන පාඨය සඳහන්ව ඇත. ලී පවසන්නේ මෙහි වස්ත්‍ර සහ පසුබිම විස්තරාත්මකව දක්වා ඇති හෙයින්, එය එම සිදුවීම සිදු වූ අයුරෙන්ම ඇඳ ඇති බවයි. මෙහි රජු මෙන්ම ඉනෝයි ද අගබිසව දෙස බලා සිටින බැවින්, මෙම සංවාදය අගබිසව සහ ඉනෝයි අතර සිදු වූ බවත් රජු එය අසා සිටි බවත් පැවසේ.
ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ
එම්ප්‍රස් මියොංසොං යන රූපවාහිනී කතාමාලාව තුළ සහ මියැසිය තුළ ඇගේ නාමය මින් ජා-යොං (민자영; 閔紫英) ලෙස දක්වා ඇත. නමුත් ලිඛිත මූලාශ්‍රවල මේ බවට කිසිදු සාක්ෂියක් නැත.
2009 වර්ෂයේ චිත්‍රපටයක් වූ ද ස්වෝර්ඩ් විත් නෝ නේම් යන්න මියොංසොං අධිරාජිනිය වටා ප්‍රබන්ධ කළ ප්‍රේම කථාවකි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අධිරාජිනියෝ
ප්‍රවර්ගය:කොරියානු රාජකීය බිසෝවරු ප්‍රවර්ගය:කොරියානු අධිරාජිනියෝ
ඇසිඩ් රොක්
Psychedelic rock සංගීත ගණයට වැටෙන සංගීත ශෛලයක් ලෙස ඇසිඩ් රොක් (Acid rock) හැඳින්විය හැකිය. දීර්ඝ තනි වාදන රටා, අවම පද්‍ය ගායනය, සහ ක්ෂණික සංගීත රිද්ම නිර්මාණකරනය හෙවත් musical improvisation, Acid rock සංගීතයේ මූලික ලක්ෂණ ලෙස උපුටා දැක්විය හැකිය. Ken Kesey සහ ඔහු විසින් සංවිධානය කරන ලද Acid Tests නමැති ප්‍රියසාද සමුහය ගැන සඳහන් වන The Electric Kool-Aid Acid Test නමැති ග්‍රන්ථය ලියූ Tom Wolfe තම ග්‍රන්ථයෙන් Acid rock සංගීතය LSD නමැති මත් ද්‍රව්‍ය ආභාශයෙන් පැවත එන සංගීත ශෛලයක් ලෙස විස්තර කරයි. The Jimi Hendrix Experience, Pink Floyd, The Doors, Iron Butterfly, Big Brother & The Holding Company, Cream, Jefferson Airplane, Ultimate Spinach, New Riders of the Purple Sage, Blue Cheer, Quicksilver Messenger Service, The Great Society, Stone Garden සහ Grateful Dead යනාදිය Acid rock සංගීත කණ්ඩායම් ලෙස ඔහු හැඳින්විය.
1960 දී සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නගරයේ පැවති San Francisco Sound සංගීත සාජ්ජ්‍යට සහභාගි වූ psychedelic rock ආභාශිත සංගීත කණ්ඩායම් සමුහය හැඳින්වීමට ද "Acid rock" නම භාවිතා කරයි. ඝෝෂාකාරි, සංකීර්ණ හා දීර්ඝ තනි ක්ෂණික වාදන රටාවන් වලින් මෙම සංගීත සාජ්ජ්‍ය සමන්විත විය.
ඉතිහාසය සහ යෙදීම්
ඇසිඩ් රොක් යන නාමය එයට පටබැඳීමට, පොළව යට සැමරු ප්‍රියසාද වල දි acid trips නමැති මත් ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් හටගත් මානසික තත්වයට රුකුලක් වන පරිදි වාදනය කල පසුතල සංගීතය හේතු ඵල විය. (උදා: the Merry Pranksters' "Acid Tests"). ( මෙහි "Acid" යනු LSD මත් ද්‍රව්‍යට පටබැඳි තවත් නාමයකි ). Rolling Stone සංගීත කණ්ඩායමේ Jerry Garcia සමඟ පැවත්වු සම්මුඛ සාකඡ්ඡාවක දී සිය කණ්ඩායමේ මියගිය සාමාජික Phil Lesh කල වැදගත් ප්‍රකාශයක් ලෙස “acid rock යනු acid මත් ද්‍රව්‍ය භාවිතා කල අයෙකු සවන් දෙන සංගීත ශෛලයකි" යන්න උපුටා දැක්විය හැකිය. Garcia තවදුරටත් සඳහන් කල අන්දමට සත්‍ය වශයෙන්ම psychedelic rock කියා දෙයක් නැත. එනමුත් එලෙස ප්‍රේක්ශකයන් සවන් දෙන්නේ Indian classical music සහ Tibetan music සම්මිශ්‍රණයකටය. එමඟින් acid භාවිතයෙන් ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක මඟ හරවා සිහි කල්පනාව වර්ධනය කරගත හැකි බව ඔහුගේ මතයයි. "acid rock", psychedelic rock සංගීතයට සමාන බව පොදුවේ පිළිගත් මතයකි. Pink Floyd සංගීත කණ්ඩායමේ පෙර අවධියේ ගායනා කල ගීත "acid-rock" ලෙස Rolling Stone සඟරාවේ සඳහන් විය. 1967 ජූනි මස Time Magazine සඟරාව මෙලෙස සඳහන් කලේය, "From jukeboxes and transistors across the nation pulses the turned-on sound of acid-rock groups: Jefferson Airplane, The Doors, Life'' සඟරාව, The Doors සංගීත කණ්ඩායම, Acid Rock රජවරු ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කලේය.
1960 හා 1970, ඇසිඩ් රොක් සංගීත ශෛලය සඳහා සෞභාග්‍යමත් අවධියකි. වර්තමානයේ එය එතරම් ප්‍රසිද්ධ නැත. 1970 පෙර හා මධ්‍යම භාගය හාඩ් රොක් හා හෙවි මෙටල් සංගීත ශෛලිය උන්නතිය ලැබු අවධියකි. මෙකල එම ශෛලයන් "ඇසිඩ් රොක්" ලෙස අසත්‍ය ලෙස වර්ගීකරණයට ලක් විය. කාලයත් සමඟ heavy metal ලෙස නිවැරදි ආකාරයට එය වර්ගීකරණය කරන ලදී. acid rock සංගීත කණ්ඩායම් ලෙස අසත්‍ය ලෙස වර්ගීකරණයට ලක් වූ සමහරක් hard rock සංගීත කණඩායම් ලෙසAlice Cooper, Vanilla Fudge, සහ Deep Purple. හැඳින්විය හැකිය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:Rock music genres ප්‍රවර්ගය:Psychedelic rock
චිත්‍රය---ඉතිහාසය- දිය සායම්
සිතුවම් කිරීම සඳහා දිය සායම් යොදාගැනීම අලූත් සොයාගැනීමක් නොවේ. එය පැලියෝලිතික යුරෝපයේ ගුහා චිත‍්‍ර දක්වා දිවයන්නකි. ඊජිප්තු යුගයේදී මෙන්ම යුරොපීය මධ්‍යතන යුගයේදීද එය යොදාගනු ලැබ ඇති අතර සිතුවම් කිරීමේ මාධ්‍යක් ලෙස එහි අඛණ්ඩ ඉතිහාසය අරම්භ වන්නේ පුනරුදයෙනි. ජර්මානු චිත‍්‍ර ශිල්පියකු වූ ඇල්බෲෂ් ඩුරේ(ර්) (1471-1528) උද්භිද විද්‍යාත්මක ශාක සහ වනසතුන් රැසක්ම දියසායමෙන් ඇඳිනු ලැබූ අතර ඒවා එම මාධ්‍යයේ මුල්කාලීන ප‍්‍රකාශන ලෙසින් සලකනු ලැබේ. ජර්මනියේ බිහිවූ ප්‍රමුඛතම දිය සායම් චිත‍්‍ර ගුරුකුලයක් හෑන්ස් බොල් (1532-1593) විසින් මෙයෙවනු ලැබිණී.
බැරක් ඊසල් සිත්තරුන්ද දිය සායම් සිය කටු සටහන්, පිටපත් කිරීම්, විකට චිත‍්‍රයන් ආදිය සඳහා යොදාගෙන ඇත. මුල් කාලීන දිය සායම් සිත්තරුන් අතරින් වෑන් ඩයික්, ක්ලෝඞ් ලොරේන්, ජියෝවානි බෙනඩිටෝ කැස්ටීගිලියොන් වැනි සිත්තරු ඉදිරියෙන්ම වෙති. කෙසේවෙතත් දිය සායම් සිතුවම් කලාවේ පැරණිතම සහ වඩාත් වැදගත් සම්ප‍්‍රදාය වන්නේ උද්භිද විද්‍යාත්මක හා වනසත්ව සිතුවම්ය. පුනරුද යුගයේදී උද්භිද විද්‍යාත්මක සිතුවම් ජනපි‍්‍රය වූ අතර ඒවා නිර්මාණය කළ අය වඩාත් නිවැරදි සහ පරිපූර්ණ සිත්තරු වූහ. අදද දිය සායම් එහි පවතින ඊටම සුවිශේෂී වූ සාරාංශ කිරීමේ හැකියාව, පැහැදිලිභාවය සහ පූර්ණ වර්ණ පරමාදර්ශී බව හේතුකොටගෙන විද්‍යාත්මක හා කෞතුකාගාර ප‍්‍රකාශනයන්හි උදාහරණයන් ඇඳීම සඳහා යොදාගනු ලැබේ. 19 ව සියවසේදී වනසතුන් ඇඳීම එහි හිණිපෙත්තට ළගාවූ අතර එහිදී ජෝන් ජේම්ස් ඔඩුබන් වැනි සිත්තරු ඉදිරියෙන්ම වූහ. වර්තමානයේදීද බොහෝ ස්වභාවික ක්ෂේත‍්‍ර මාර්ගෝපදේශයන්හි දියසායම් සිතුවම් දැකගත හැක.
පත්‍රකලාවේදී අපරචාරය.
විමර්ශන වලදී හා වාර්තා කරනයේ දී පත්‍රකලාවේදීන් විසින් පිළිපැදිය යුතු පත්‍රකලාවේදී සම්මතයන් ඇත. මේවා ලිකිතව හෝ චාරිත්‍රානු කැබලිව විය හැක. බොහෝ විට අවංක බව,, මාධ්‍ය වේදීන් නැඔුරුවෙන් තොරවීම, වගකිම, පුද්ගලකත්වය සහ මහජන අවශ්‍යතාව අතර තූලනනය ෙෙනයතික මූලාස්ත්‍ර භාවිතය ආදිය මෙයට අයත්වේ.
පත්‍රකලාවේදය අපරාචරය යනු පත්‍රකලාවේදීන් මෙම සම්මතයන් කඩ කල ඇතැයි යම් පාර්ශවයකට හැගෙන ඇතිවන අපචාරිත තත්වයය. බොහෝ විට පිළිගත් සම්මතයන්ට හා සදාචාරයන්ට පරිභාහර ක්‍රියාවන් හෝ පත්‍රකලාවේදයේ පරමාදර්ශි කරුනු කඩකරන ක්‍රීරිකයාවන් නිසා නිවෙරදි හා සාදාරන ලෙස වාර්තා කිරීමට නොහැකවීමෙන් මෙවෙන තත්වණ ඇතවේ.
පොදුලක්ෂණ.
රචනා සොරකම ,මිත්‍යා ගෙතිම, තොරතුරු මග හැරීමවැනි නිතිය හෝ සධාචාරය කඩකරන ක්‍රියාවන්, ලේඛණයට කෙරෙන සිදුවීමක් වෙනස් කිරීම , වාර්තා කරනයේ හෝ පරීක්ෂනයේ දී සිදුවන විශාල දෝශ , අප කිරීර්තය වඩවන දෝශ ආදිය මේ යට ගෙනේ.
මෙම අපචාර වල පොදු ලක්ෂණය නම් අවංකව හා සත්‍ය වාදීව ප්‍රශ්න කිරීමය. මේවා නිසා ජනතා අවදානය මාධ්‍ය වෙත යොමුවේ. අවංක බාවය පත්‍රකලාවේදනණ සදහා අත්්‍යඅවශ්‍ය බැවින් බොහෝ ජනමාධ්‍ය දැඩි විනය නීති හරහා සිය පත්‍රකලාවේදීන් ගේ හැසිරීම පාලනය කරන අතර, කර්තෘ සුපරීක්ෂනය විවිධ මට්ටම් වලදී ක්‍රියාවට නන්වයි.
එහෙත් පහස සදහන් බොහෝ අවස්ථා වලදී එහි වී ඇත්තේ සම්ප්‍රදායක පත්‍රකලාවේදීන් “ ආවරණ හා තූලන ක්‍රමය ” අසාර්ථක වී ඇති බවය. සමහර අවස්ථාවල දී වැරදි සොයාගැනිමට සංස්කාරක වරුන්ට නොහැක වූ අතර තවත් අවස්ථා වලදී ආවරණ හා තූලන පිළිබද වැඩි අවදානයක් යොමු නොකෙරුනේ ප්‍රධාන පුවත් පල කිරීමට ඇති දැඩි උනන්දුව නසාය.
තොරතුරු යුගය.
සම්ප්‍රධායිකව පුවත් පත් හැසිරවූයේ,සංස්කරනය කෙළ් හා බෙදා හැරියේ මාධ්‍ය සංස්ථාවන්‍ය. එහෙත් 20 වන සියවසේ අග භාගයේ සහ 21 වන සියවසේ මූල දී මෙම ක්‍රමය අන්තර්ජාලයේ අභියෝගයට ලක්විය. මේ අනුව ප්‍රවෘත්ති හැසිර වීම සදහා. අන්තර්ජාලය යොදා ගනා ලදි.අන්තර්ජාලය තුල තරු ක්ෂනිකව පාඨකයන්ට ලබා දුන් අතර වි්‍යාප්තයට පැවතියේ සුළු භාදා කර කිපයක් පමණ. එසේ මේ හරහා විමර්ශන, පක්ෂග්‍රාහි පුවත් පත් මෙන්ම පුද්ගලික සිදුවීම්ද වාර්තා කෙරිනි.
අන්තර්ජාලකරණයේ මුල්ම බලපෑමක් එල්ල කෙරුෙණ් 2002 ක අැමරිකා එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සහික ෙට්‍රන්ට් ලොට් ට ජාතිවාදී චෝදනා එල්ල වීමත් සමගය. ලොට් ගේ කේථාව පොදු උත්සවයක දී කෙරුනත් එහි විවාධාත්මක කොටස් පිළිබදව කිසදු ප්‍රධාන මාද්‍ය ආයතනයක් අවදානය යොමු නොකල අතර අන්තර්ජාල වෙබ් අඩවිවල පමණ අවදානය යොමු විය. මේ නිසා බහුතර නායක තනතුරෙන් ඉවත්වීමට මොහුට සිදුවිය.
පුවත් මැවීමට,හැඩ ගැස්වීමට සහ බිදීමට ඇති හැකියාව නිසා 2002 සිට වෙබ් අඩවි වල භුමිකාව අවාදනය දිනා ඇත. ඉරාක යුද සමයේදී සම්ප්‍රදායික වම දකුණ දෘෂ්ටියෙන් මිදී මොවුන් පුවත් පත් ඉදිරිහපත් කලහ. ඇතැම් දේශපාලනඥයන් ඡන්ද අපේක්ෂකයන් ද සිය අදහස් පල කිරීම සදහා වෙබ් අඩවි යොදා ගණී. මේ නිසා ගැබුරු විශ්ලේෂ සදහා මූලාස්ශ්‍රයක් බවට වෙබ් අඩවි පත්ව ඇත. ඉරාක යුද්ධයේ සේවය කල සොල්දාදුවන් ද වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කලති. මෙවෙන වෙබ් අඩවි යුද්ධය පිළිබදව පරස් පර විරෝදි අදහස් ඉදිරිපත් කර ඇත. අප්‍රකට පුවත් වලට ජනතාව වෙත ළංවීම ද ඒවා මුලාස්ශ්‍රයක් විය.
ජාති
ජාති යනු සංසාරයේ නැවත උපත ලැබීමයි.
උපත ලැබීමේ ක්‍රම
උපත විවිධ ක්‍රම වලට අනුව සිදුවිය හැකිය. බුදුදහමට අනුව උපත ලැබිය හැකි ආකාර 4 කි.
දුක් විඳීමේ චක්‍රය
පටිච්ච සමුප්පාදයේ එකොළොස්වන අංගය ජාති වේ. එය භවය නිසා හටගන්නා අතර එමඟින් ජරා, මරණ ඇති වේ. එනම් උපත ලැබූ සෑම කෙනෙක්ම මහළු වියට පැමිණ අවසානයේ මරණයට පත්වේ.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ සංකල්ප
{|
ස්ටීව් වුඩ්වර්ඩ්
ස්ටීවන් ජෝන් වුඩ්වර්ඩ් (උපත 1947) යනු නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවරයෙකි, ඔහු ටෙස්ට් තරඟ 24 ක් සහ එක්දින තරඟ 30 කදී පෙනී සිටියේය.
නවසීලන්තයේ උපත ලද ඔහුගේ පළමු ටෙස්ට් තරගය වූයේ 1979 දී නේපියර්හිදී නවසීලන්තය සහ පාකිස්තානය අතර පැවැති ටෙස්ට් තරගය වන අතර ඔහුගේ අවසන් තරගය වූයේ 1991 වසරේ වෙලින්ටන්හිදී පැවැති නවසීලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකා ටෙස්ට් තරගයයි. ඔහු එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග 30 කට සහභාගි වූ අතර නවසීලන්ත දේශීය ක්‍රිකට් තරග විනිශ්චය කළේය. විනිසුරුවරයෙකු ලෙස ඔහු අසාමාන්‍ වන්නේ ඔහුට පළමු පෙළ මට්ටමේ ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස අත්දැකීම් තිබුණේ නැතිකමය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1947 උපත්
යුරෝපයේ නීතිය
යුරෝපයේ නීතිය වර්තමානයේ විවිධ වන අතර වේගයෙන් වෙනස්වෙමින් පවතී. පුද්ගලික නීතියේ ප‍්‍රධාන ප‍්‍රවර්ගයන් දෙකක් වන සිවිල් නීතියේ හා පොදු නීතියේ පදනම වූ රෝම අධිරාජ්‍යයේ උපත සහ බි‍්‍රතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ උපතද යුරෝපය තුල සිදුවූවක් විය. ඉතිහාසය
යුරෝපයට විෂමවූ ඉතිහාසයක් ඇත. ජස්ටීනියන්ගේ කෝපුස් ජූරිස් සිවිලිස් මගින් රෝම නීතිය විශාල සංගෘහිත කිරීමකට ලක්විය. පසුකාලීනය මධ්‍යතන යුගයේ ශාස්ත‍්‍රඥයින් විසින් එය වර්ධනය කරනු ලැබින. මධ්‍යතන යුගයේ එංගලන්තයේ විනිසුරුවරු යුරෝපා මහාද්වීපයේ අනෙකුත් විනිසුරන්ට වඩා වැඩි බලයකට හිමිකම් කී අතර ඔවුහු පූර්වාදර්ශී දේහයක් වර්ධනය කිරීමට පටන්ගත්හ. යුරෝපයේ වැඩි ප‍්‍රදේශයක සාමාන්‍ය නීති පද්ධතිය සිවිල් නීතිය වූ අතර 17 වන සියවසේදී නෝඩික රටවල ජාතිකවාදයේ නැගීම සහ ප‍්‍රංශ විප්ලවය කාළයේ එය වෙනස් ජාතික පද්ධතීන් දෙකක් බවට වෙන්වී ගියේය. මෙය සිදුවූයේ වෙනම ජාතික නීති සංග‍්‍රහයන් නිර්මාණයවීම තුලිනි. මෙහිදී ප‍්‍රංශය නැපෝලියානු නීති සංග‍්‍රහය සහ ජර්මන් හා ස්විස් සංග‍්‍රහයන් වඩාත් බලපෑම් සහගත විය. මේ කාළය වන විට සිවිල් නීතිය පුනරුද සංකල්පයන්ද සිවිල් නීතිය තුලට පැමිණ තිබිනි. යුරෝපා සංගමයේ නීතිය සම්මුතීන් විසින් පනවනු ලැබූ සංගෘහිත කරනු ලැබූ නීති එකතුවක් මත පදනම් වෙයි. යුරෝපා සංගමයේ නීතිය යුරෝපා සාධාරණත්ව අධිකරණයේ අධිකරණ පූර්ව නිදර්ශනයන්ද අන්තර්ගත කොට ගත්තකි.
ප්‍රවර්ගය: නීතිය
834
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
දාන
දානය යනු නිර්ලෝභීත්වය හෙවත් දීමයි. එය බුදුදහමේ නිර්ලෝභීත්වය පුහුණු කිරීමේ මාර්ග‍යකි. එසේම දානය දස පාරමිතාවේ සඳහන් පළමුවන පාරමිතාවයි. බැඳිමක් හෝ බලාපොරොත්තුවක් රහිතව යමක් අතහැරීම වේ.
දළුගම
දළුගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ කොළඹ නගරය ආශ්‍රිතව පිහිටා ඇති නාගරික ප්‍රදේශයකි. දළුගම ශ්‍රී ලංකාවේ සීග්‍රයෙන්ම දියුණු වෙමින් පවතින ප්‍රදේශයකි.සම්පූර්ණ ජනගහනය ( වසර 2010 දි ) 74,428 විය.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
ෙවළඳ ලකුණු පිලිබඳ නීතිය
වෙළඳ ලකුණු පිලිබඳ නීතිය
වෙළඳ ලකුණක් යනු කිසියම් පුද්ගලයකු ව්‍යාපාර සංවිධානයක් හෝ නෛතික ආස්ථීත්‍යයක් විසින් සිය නිෂ්පාදනයන් සහ/ හෝ සේවාවන් පාරිභෝගිකයන්ට හඳුන්වාදීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන සලකුණකි. වෙළඳ ලකුණක නාමය, වචන, යෙදුම්, ලාංඡනය. සංකේත, සැලසුම, රූපය හෝ මෙම අංගයන්ගේ සංයෝගය බුද්ධිමය දේපලක් ලෙසින් සැලකේ. මෙම ප්ව‍රමිතිගත වර්ගීකරණයන්ට නොවැටෙන සලකුණු අන්තර්ගත වන්නාවූ සාම්ප්න‍රදායික නොවන වෙළඳ ලකුණුද පවතී.
Spanish flu
1918 ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා මහා වසංගතය (ජනවාරි 1918 - 1920 දෙසැම්බර්; පොදුවහරේ දී Spanish flu ලෙස හැඳින්වේ) අසාමාන්‍ය ලෙස මාරාන්තික ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා මහා වසංගතයක් වන අතර එය H1N1 ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා වෛරසය සම්බන්ධ මහා වසංගත (pandemic) දෙකෙන් පළමුවැන්නයි. දුරස්ථ පැසිෆික් දූපත් වල සහ ආක්ටික් ප්‍රදේශයේ මිනිසුන් ද ඇතුළුව ලොව පුරා මිලියන 500 ක ජනතාවකට එය ආසාදනය විය. මිලියන 50 ක් හා සමහර විට මිලියන 100 ක් තරම් ඉහළ අගයක් (එකල පෘථිවියේ ජනගහනයෙන් සියයට තුනක් හෝ පහක්) මිය ගිය අතර එය මිනිස් ඉතිහාසයේ මාරාන්තික වසංගතයක් බවට පත්විය. වසංගතයේ භූගෝලීය සම්භවය නිශ්චිතවම හඳුනා ගැනීමට ඓතිහාසික හා වසංගත දත්ත ප්‍රමාණවත් නොවේ.
ෙවළඳ ලකුණු පිලිබඳ නීතිය
ලියාපදිංචි වෙළඳ ලකුණක හිමිකරුවකුට අවසරයක් නොමැතිව එකී වෙළඳ ලකුණු භාවිතා කිරීමට එරෙහිව නෛතික පියවර ගතහැක. කෙසේවෙතත් ලියාපදිංචිය අනිවාර්යයක් නොවේ. පොදු නීතිය යටතේ වෙළඳ ලකුණකට හිමිකම් කියන්නකුටද වෙළඳ ලකුණු පිලිබඳ නඩුවක් පැවරීමේ හැකියාව ඇත. කෙසේවෙතත් ලියාපදිංචි නොකල වෙළඳ ලකුණකට ආරක්‍ෂාව හිමිවන්නේ එය භාවිතා කරනු ලැබ ඇති හෝ සාධාරණ ලෙස එය භාවිතා කිරීම ව්‍යාප්ත කරනු ලැබිය හැකියැයි සිතිය හැකි භූගෝලීය ප්ි‍රදේශය තුල පමණකි.
Spanish flu
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඉන්ෆ්ලුවෙන්සා මහා වසංගත
හමුදා නීතිය
හමුදා නීතිය යනු ආරක්‍ෂක හමුදා සාමාජිකයන්ට අදාල වන්නාවූ විශේෂ නීති ක‍්‍රමයකි. බොහෝ රටවල් සිය පුරවැසියන්ට අදාල නොවන නමුත් හමුදාවට පමණක් අදාලවන විශේෂ අතිරේක නීතීන්ගෙන් සමන්විත නීති ක‍්‍රමයකට හිමිකම් කියයි. හමුදා විනය, නීත්‍යානුකූල අණදීමක් ලෙස සැලකිය හැක්කේ හා සැලකිය නොහැක්කේ කුමක්ද සහ හමුදා සේවයේ නිරත අයකුගේ බැඳිම් යනාදිය සම්බන්ධයෙන් හමුදා නීතිය කටයුතු කරයි.
හමුදා නීතිය හමුදා යුක්තිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි. එය සිවිල් අධිකාරයට ආදේශකයක් ලෙස සිවිල් පුරවැසියන් මත හමුදා ආධිපත්‍යය පැනවීමද සමහර අවස්ථාවන්හිදී සිදුවිය හැකි අතර  මෙම තත්වය යුද්ධ නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ. හදිසි අවස්ථාවන්, යුධ හෝ සිවිල් නොසන්සුන්තාවයන් පවත්නා අවස්ථාවලදී යුධ නීතිය පනවනු ලැබිය හැක. යුධ නීතිය පනවනු ලබන අවස්ථාවන්, එය පැනවීම සහ එය කෙතෙක් කාළයක් පවත්වාගෙන යා හැකිද ආදිය සම්බන්ධ සීමාවන් බොහෝ රටවල්වල නීතියේ දක්වා ඇත.
යුධ නීතිය ප‍්‍රකාශයට පත්කිරිම සිය පාලනයන් බලාත්මක කිරීම සඳහා බොහෝ අවස්ථාවන්හිදී ඒකාධිපති පාලකයෝ, විශේෂයෙන්ම හමුදා පාලකයෝ සිදුකරති.
හමුදාමය සංවිධානය
රටක හමුදා බලකායක් යනු එරට රජයට අනුග්‍රහය දක්වන ආරක්ෂක සහ සටන් බලකායන් වන අතර ඔවුන් රජය වැඩි දුරටත් බලාපොරොත්තුවන අභිප්‍රායන් සාක්ෂාත් කර දෙති. සමහර රටවල ජාතික හමුදා බලකායන් තුළ යුධ හමුදා බල ඇණිවලට සම‍ාන බලකායන් ද ඇතුළත්ය.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ අනෙක් බොහෝ ආණ්ඩු ක්‍රම පවත්නා රටවල හමුදාවන් සිවිල් රාජ්‍යය දෙපාර්තමේන්තුවක් හරහා රජයන්‍ට සම්බන්ධිතය. බොහෝ විට මෙම දෙපාර්තමේන්තු, ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, යුධ දෙපාර්තමේන්තුව හෝ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
ප්‍රවර්ගය: නීතිය ප්‍රවර්ගය:හමුදා
රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ
රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ (උපත 1953 ජුනි 2) සම්මානලාභී ශ්‍රී ලාංකික ගීත රචකයෙකි. 80 දශකයේ පුරෝගාමී කවියකු වූ මොහු සිංහල කාව්‍ය ක්ෂේත්‍රයට මෙන් ම සිංහල ගීත ක්ෂේත්‍රයට වඩා ප්‍රබල නිර්මාණ දායකත්වයක් සැපයූ ගී පද රචකයෙකි. පරිභෝජනවාදී ආර්ථිකය අබිමුව ආතතිය හා තරගකාරිත්වය මත දිවි ගෙවන මානව ජීවිතවල භෞතික හා ආධ්‍යාත්මික යථාර්ථයත් මානව ප්‍රේමය ප්‍රමුඛ සකලවිධ පුද්ගල සබඳතාත් ඔහුගේ තියුණු විමසුමට ලක් වෙයි. ප්‍රචාරකවාදී ප්‍රවණතා අන්තර්ගත කලාවෙහි නිමග්න නොවූව ද සමාජ සාධාරණත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු හා පෘථුල දෘෂ්ටියක් මොහුගේ නිර්මාණ වෙතින් ප්‍රකට වෙයි. සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යය තුළින් ලත් ශික්ෂණයත් ජන සාහිත්‍යයෙන් උකහාගත් හෘදයග්‍රාහී බවත්එ ක්තැන් වූ සංයමශීලී ප්‍රබල කවියකු ලෙස මොහු සහෘදයාට සමීප වෙයි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
පුවත්පත් කවි පිටු ගණනාවක් සංස්කරණයෙහි යෙදෙමින් ආධුනික කවීන්ට ගුරු උපදේශ හා ධෛර්යය සපයන රත්න ශ්‍රී රූපවාහිනී හා ගුවන්විදුලි වැඩසටහන් සම්පාදකයකු ලෙස ද පරිචයක් ලැබී ය. තීරු ලිපි රචනයෙන් සහ විශේෂාංග ලිපි සම්පාදනයෙන් රත්න ශ්‍රී පුවත්පත් කලාවට ද විශේෂ දායකත්වයක් සපයයි.
කාව්‍ය කෘති
මේ සියලු සාහිත්‍ය කර්තව්‍යයන් අතරේ රත්න ශ්‍රී විජේසිංහයන් වඩාත් ම ජනප්‍රිය
වූයේ කාව්‍ය හා ගී පද රචනයෙනි. 1975 දී පළ කළ බිය නොවන් අයියණ්ඩි ඔහුගේ
ප්‍රථම කාව්‍ය සංග්‍රහයයි. පසුව පාඨක විචාරක නොමඳ අවධානය දිනූ වස්සානේ කාව්‍ය
කෘතිය පළ විය. සුබ උදෑසන (රාජ්‍ය සම්මාන) සල් ගහ යට, තරු ලකුණ, මධ්‍යම යාමය,ඔහුගේ අනෙකුත් කාව්‍ය කෘති අතර වේ. රත්න ශ්‍රීගේ ගීත සංග්‍රහයන් වශයෙන් වංකගිරි අරණේ (රාජ්‍ය සම්මාන) සුදු නෙ`ඵම (රාජ්‍ය සම්මාන), ගංගා ගීතය, ඉර බටු තරුව,නෙත නිලුපුල් (රාජ්‍ය සම්මාන), ආලකමන්දා (රාජ්‍ය සම්මාන) යන කෘති හඳුන්වාදිය හැකි ය.
ළමා කෘති
සැළලිහිණියෝ, රන්කිරිකට, රතු කිකිළි, සින්දු කියන උණ පඳුර (රාජ්‍ය
සම්මාන) යන කෘති ඔහුගේ ළමා කෘති අතර වේ.
ලේඛන කාර්යයන්
ලස්සනම අහස හා මතක සිතුවිලි,කටුගහයට, ලියවැල, අත් පසුර යන ලිපි සංග්‍රහයන් හා මහගම සේකර හා සමාජ යථාර්ථය(මහාචාර්ය සුචරිත ගම්ලත් සමග) විමර්ශන කෘතිය රත්න ශ්‍රීගේ ලේඛන කාර්යයන් අතර වේ.
ගී පද රචනා
"මගේ බිසව්නේ අසාපන්”,  "කිරුළ මුතු ලිහී”,  "චන්ද්‍ර මණ්ඩලේ සැතපුණ පුංචි සාවියේ”, බිම්බරක් සෙනග ගැවසුණ”,  "ලෙන්චිනා මගේ නංගියේ”, වැනි ජනප්‍රිය ගී සිය ගණනක් රත්න ශ්‍රී ලියා ඇත.
සම්මාන
රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ සාහිත්‍යධරයාගේ නිර්මාණ මෙහෙවර විමර්ශනය කරමින් රචිත විද්වත් ලිපි රැසකින් සමන්විත රත්න ශ්‍රී නවකවියේ චන්ද්‍රෝදය කෘතිය ඔහුගේ නිර්මාණ දිවිය පිළිබඳ මාහැඟි විවරණයකි. රාජ්‍ය සම්මාන රැසකින් පිදුම් ලත් මෙම නිර්මාණකරුවා ජපන්  "බුන්කා” සම්මානයෙන් ද ඇගයීමට ලක් කෙරිණි.
අද දවසේත් රත්න ශ්‍රී විජේසිංහ සිංහල සාහිත්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ පෝෂණයට නිබඳ ව දායක වෙමින් සිටියි.
ප්‍රවර්ගය:1953 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකික කවියෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
සිංහල මහා සභා
සිංහල මහා සභා යනු, 1934-35 කාලය තුලදී, සොලමන් වෙස්ට් රිජ්වේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක විසින් ඇරඹුනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි (එකල ලංකාව) දේශපාලන පක්ෂයක් වූ අතර එහි අභිලාෂය වූයේ සිංහල සංස්කෘතිය සහ ප්‍රජා අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් කටයුතු කිරීම විය. 1946 වසරෙහි සිට එක්සත් ජාතික පක්ෂයට සහය දුන් එය, බණ්ඩාරනායක මහතා සමගින් 1951 වසරෙහිදී එජාපයෙන් ඉවත් වූයේ  ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය පිහිටුවීම සඳහා වෙයි.
දළදා මාලිගාවේ සිතුචම්
හැඳින්වීම
මහනුවර පිහිටි දළදා මාලිගාව සිතුවම් කලාව හදාරන්නාට හොඳ මූලාශ්‍රයක් වෙයි.උඩරට සිතුවම් කලාව යනුවෙන් කලා විචාරකයන් හඳුන්වන චිත්‍ර සම්ප්‍රදායේ අංග ලක්ෂණ හොඳින් හඳුනා ගැනීමට මෙ‍ම සිතුවම් ඉවහල් වෙයි.මෙම සිතුවම්වලින් මතු වන්නේ සිංහල සිත්තරාට ආවේණික වූ සරල,නිර්ව්‍යාජ,ගැමි චිත්‍ර සම්ප්‍රදායකි.දළදා මාලිගාවේ සිතුවම් ස්ථාන තුනකින් හමුවෙයි. 01)මාලිගාවට පිවිසෙන තැනම පිහිටි අඹරාවෙහි 02)දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයෙහි හා උඩු මාලයෙහි බිත්තිවල හා සීලිමෙහි 03)පහල් මාලෙ බිත්තිවල
දළදා මාලිගාවේ සිතුවම්
බුද්ධ චරිතය දක්වන සිතුවම් අතරෙහි සත් සතිය,බුද්ධ වංශය දක්වන සිතුවම් අතරෙහි සූවිසි විවරණය,ජාතක කථා අතුරෙහි වෙස්සන්තර ජාතකය,බුද්ධ ශාසන ඉතිහාසය දක්වන සිතුවම් අතුරෙහි‍ සොළොස්මස්ථාන හා අටමස්ථාන,බෞද්ධ පුරාණෝක්ති දක්වන සිතුවම් අතුරෙහි හිමාලය හා දිව්‍ය ලෝක මුල්තැන ගනී.බෞද්ධ ජීවන මාර්ගයත් සදාචාරයත් පිළිබඳ කරැණු වටහා ගැනීමට අනුබල දුන්නේ අපාය පිළිබඳ සිතුවම්ය. නුවර යුගයේ මුල්ම බිතු සිතුවම් දක්නට ලැබෙන්නේ දළදා මාලිගාවේ ඇතුල් මාලිගයෙහිය. මහනුවර බිතුසිතුවම් කිරීම පටන් ගත්තේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ සමයේය.(1747-1786)
බුද්ධ රෑපය
මෙම බුද්ධ රෑපය ඇඳ තිබෙන්නේ සමාධි මුද්‍රාව නම් ඉරියව්වෙනි.මෙහි දෙපා නිරෑපණය කොට ඇත්තේ වම් සිරිපතුල මත දකුණු සිරිපතුල පිහි‍ටා සිටින ආකාරයෙනි.මෙම ආසනය වීරාසනය නමිනි.දෑත් නිරූපණය කොට ඇත්තේ වම් අත මත දකුණු අත සිටින ආකාරයෙනි.කන් ලම්බකර්ණ වන අතර හිස මුදුනේ සිරස්පතක් ද වෙයි. බුදුන් වහන්සේ හිඳගෙන සිටින්නේ මකර තොරණක් යටය.මෙම බුද්ධ රූපය ඇත්තේ හඳුන්කුඩමේ බිතුසිතුවම් අතරය.
සූවිසි විවරණය
මෙම සිතුවම් ඇත්තේ හඳුන්කුඩමේ බිත්තිවල ඉහළම තීරුවෙහිය.මෙහි දක්නට ලැබෙන්නේ බෝසතුන් අතුල නම් දිව්‍ය නාග රාජව සිටි කල විපස්සී බුදුන්ගෙන්ද,අරින්ද නම් රජව සිටි කල සිඛී බුදුන්ගෙන්ද විවරණය ලැබූ පුවතයි.බුද්ධ රූපවල දෑත් නිරූපණය කොට ඇත්තේ විතර්ක මුද්‍රාවෙනි.
මහා බ්‍රහ්ම රාජයා
මෙම සිතුවම් ඇත්තේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ ඉදිරිපස දොරටුව අසල සීලිමේ දකුණු කෙළවරය.මෙහි දැක්වෙන්නේ මුහුණු තුනක් පමණකි.අත් සතරකි.ඉන් තුනක වස්තු තුනකි.ඉදිරියෙහි ඇති දකුණු අතෙහි කිසිඳු වස්තුවක් නැත.ඉදිරිපසින් ඇති වම් අතෙහි චක්‍රයකි.පිටිපසින් ඇති එක් අතක පුස්කොළ පොතක්ද එක් අතක චත්‍රයක්ද වෙයි.
ශක්‍ර දිව්‍ය රාජයා
මෙම සිතුවම ඇත්තේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ ඉදිරිපස දොරටුව අසල සීලිමේ වම් කෙළවරය.මෙම රූපයේ ඇස් දහසක් දක්වා නැත.එහි දකුණු අත්ල උඩු පැත්තට හරවා ඔ‍ඩොක්කුවේ තබාගෙන ඇති අතර වම්අත ආශීර්වාද කෙරෙන මුද්‍රාවෙන් නිරූපිතය.
දේව රූප
මෙම රූපවල දෙවිවරුන් අතුරෙහි ප්‍රධානීන් හඳුනා ගනු පිණිස යම්යම් වස්තු හෝ ආභරණ ඔවුන්ගේ අත්වල දැක්වේ.හක්ගෙඩි,චක්‍ර ආදිය මේ වස්තු අතරෙහි දක්නට ලැබේ.හිස් ඔටුනු වලින් සරසා ඇත.
විමලධර්මසූරිය රජතුමා
වැඩසිටින මාලිගාවට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවට දකුණු පැත්තේ සීලිමෙහි මෙම රූපය දක්නට ලැබේ.වම් අතෙහි සැරයටියකි.දකුණු අතෙහි මලකි.
කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමා
වැඩ සිටින මාලිගාවට පිවිසෙන ප්‍රධාන දොරටුවට වම් පැත්තේ සීලිමෙහි මෙම රූපය දක්නට ලැබේ.
වෙස්සන්තර ජාතකය
පූජක බමුණා ලියමනක්ද සහිතව වංකගිරියෙහි ගමන් කරන විට දඩ බල්ලන් දෙදෙනෙකුට හා දඩයම්කරුවෙකුට මුහුණදුන් ආකාරය එක් සිතුවමකින් දැක්වේ.මෙය ඇත්තේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ වම් පැත්තේ බිත්තියේ මුදුනෙහිය. වෙස්සන්තර රජු අත පැන් වත්කොට දරුවන් දෙදෙනා පූජක බමුණාට පැවරූ ආකාරයත් බමුණා දරුවන් කැටුව යන ආකාරයත් අනික් සිතුවමෙහි දැක්වේ.එය ඇත්තේ පල්ලෙ මාලයෙහිය.
මනුෂ්‍ය රූප
දළදා වහන්සේ වැඩ සිටින දෙමහල් මන්දිරයේ යටි මාලය වටා ඇති ගල් කුලුණු වල ඉහළම කොටසෙහි මෙම රූප දක්නට ලැබේ.ප්‍රභූවරුන් හා සාමාන්‍ය පුද්ගලයන් ‍මෙම රූපවලින් නිරූපිතය.
චතුර්නාරි පල්ලැක්කිය හා නව නාරි කුංජරය
මෙම රූප වැඩ සිටින මාලිගාවෙහි උඩුමාලේ පිහිටි හඳුන්කුඩමට පිටින් ඇති බරාදිවලය.චතුර්නාරි පල්ලැක්කිය යන රූපයෙන් නිරූපණය වන්නේ පල්ලැක්කිය ඔසවාගෙන යන ආකාරයයි.නව නාරි කුංජරය යන රූපයෙහි ඇතාගේ සතරපාද සඳහා කාන්තා රූප හතරක්ද,හොඬවැල සඳහා එක් කාන්තාවකගේ කකුලක්ද,දළ සඳහා එක් කාන්තාවකගේ දිගුකළ දෑත්ද,වල්ගය සඳහා එක් කාන්තාවකගේ කේශ කලාපයද යොදාගෙන ඇත.
සප්ත නාරි රථය
මෙය හඳුන්කුඩමට පිටින් ඇති බරාඳයෙහි දක්නට ලැබෙන්නකි.මේ සිතුවමෙහි නිරූපිත රථයෙහි රෝද දෙක වශයෙන් දක්වා ඇත්තේ එක් අතකින් පයක් අල්ලාගෙන සිටින සේ කවාකාරව නැමුණු කාන්තාවෝ දෙදෙනෙකි.රථය මැද පිරිමි රූපයකි.ඒ අනංගයාය.ඔහුගේ අත්වල දුන්නක්ද හීතලද වෙයි.
පංච නාරි රථය
මෙය වැඩ සිටින මාලිගාවෙහි උඩු මාලයෙහි හඳුන්කුඩමට පිටින් ඇති බරාඳයෙහි දක්නට ලැබේ.මෙහි ඉහළින්ම සිටින කාන්තාව දෑතින් මල් දෙකක් රැගෙන සිටී.පහළින්ම සිටින කාන්තාව තවත් කාන්තාවන් තිදෙනෙකු හිසින් හා දෑතින් දරා සිටී.
මල්ලව පොරකාරයෝ
මෙය වැඩ සිටින මාලිගාවෙහි යටි මහලේ දෙපැත්තේ ඇති දොරටු දෙකට ඉහළින්ඇති සීලිමෙහි දක්නට ලැබේ.එක් සිතුවමක මොවුහු සිය දෑත් එකට පටලවා ගෙන සිටිති.අනිකෙහි මොවුහු එක් අතකින් අනෙකාගේ කෙස් කළඹ අල්ලාගෙන සිටින අතර අනික් අතින් අනිකාගේ අත පටලවාගෙන සිටී.
සඳ කිඳුරියෝ
සද කිඳුරියන් සතර දෙනෙකු සහිත මේ සිතුවම හමුවන්නේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමෙහිය.මොවුන්ගේ උඩුකය මිනිසෙකුගේද යටිකය සත්වයෙකුගේද හැඩයෙන් යුක්තය.
නාරිලතා වැල
එක් සිතුවමක් වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටිමාලේ බිත්තියකද අනික යටිමාලේ සීලිමෙහිද දක්නට ලැබේ.ලියවැලක් අතින්ගත් කාන්තාවකගේ උඩුකය පමණක් ඇඳීමෙන් මෙය සිත්තම් කර ඇත.
සිංහ රූප
වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ පිට බිත්ති සරසා ඇත්තේ අඹන ලද සිංහ රූප වලිනි.එක් සිත්තමක එකිනෙකා දෙස බලාගත් සිංහයෝ දෙදෙනෙකි.දෙදෙනාටම ඇත්තේ එක් මුහුණකි.සිනාසෙන ආකාරයෙන් නිරූපිත මේ මුහුණු වටා කේශර ඇති හෙයින් එය කේශර සිංහයෙකුගේ මුහුණක් බව පැහැදිලිය.ඔහුගේ කටේ දෙකෙළවර දළ දෙකක්ද වෙයි. වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමට පහළින් ගජසිංහ රූපය සිතුවම් කර ඇත.මෙය සිංහයෙකුගේ කඳකින්ද ඇතෙකුගේ හිසකින්ද යුතුය.ඇතා ආපසු හැරී බලන විලාසයෙන් නිරූපිත මෙහි සොඬය මදක් හකුලුවා ‍ගෙන ඇති අතර දළ දෙක උඩට විහිදුවා ඇත.වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමට මදක් පහළින් මේ සිතුවම හමුවේ.
වෘෂභ කුංජරය
මෙම සිතුවම දක්නට ලැබෙන්නේ වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමට මදක් පහළිනි.ගවයෙකුත් ඇතෙකුත් සටනකට මෙන් එකිනෙකාට මුහුණලා සිටිති.ගවයා පිට මෙන්ම ඇතා පිටද මිනිසෙක් සිටී.එවුන් දෑත් එක්කොට වඳින ස්වරූපයක් සිතුවම් කොට ඇත.
හංස පූට්ටුව හා කුරුලු පූට්ටුව
වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමේ ඇති හංස පූට්ටු සිතුවම් දෙවර්ගයක් නිරූපණය කරයි.එහි එකක මැදම ඇති චක්‍රයෙහි හංසයෝ හතර දෙනෙකි.මේ චක්‍රයට පිටින්ද හංස පූට්ටු හතරකි. වෙනත් පක්ෂීන්ගෙන් සැදුණු පූට්ටු මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමෙහි සිතුවම් අතරෙහි ඇත.
මල් රූප
මල් රූප අතරෙහි අන්නාසි මල්,කඩුපුල් මල්,දෙලුම් මල්,කතුරු මල්,මානෙල් මල්,නෙලුම් මල්,දෑසමන් මල්,සපු මල් බහුලව හමුවේ.එහි පෙති ගණන,පෙති විහිද යන ආකාරය,ඒ හා සම්බන්ධ වැල් ආදිය පැහැදිලි ජ්‍යාමිතික රටාවකට අනුගතය.
ඇසළ පෙරහැර
වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ සීලිමට මදක් පහළින් ඇති පේකඩ වල මෙම රූප දක්නට ලැබේ.අලි ඇතුන්,බෙරකාරයන්,නැට්ටුවන්,බොරුකකුල්කාරයන්ද සිතුවම් කර ඇත.
මිනිස් පූට්ටු
අත් පා පටලවා ගත් මිනිස් රූප කිහිපයක් සංයෝගයෙන් සැදුණ පූට්ටු විශේෂයක් මාලිගාවේ සිතුවම් අතර හමුවෙයි.ක්‍රීඩාවෙහි යෙදී සිටින අය බව ඇඳුම් වලින් හෙළි වේ.
නව ග්‍රහ මණ්ඩලය
වැඩ සිටින මාලිගාවේ යටි මාලයේ වම් පැත්තේ සීලිමේ මුලම සිතුවමේ දක්වා ඇති සැටියට රවි ග්‍රහයා අශ්වයෙකු පිට ගමන් කරයි.චන්ද්‍ර ග්‍රහයා ඇතෙකු පිට ගමන් කරයි.නව ග්‍රහ මණඩල සිතුවම ඇඳ තිබෙන්නේ මැද පිහිටි ලක්ෂයකින් පිටතට විහිද යන මල් පෙති වැනි කොටස් තුළ මේ නව ග්‍රහයන් සතුන් පිට ගමන් ගන්නා විලාසයෙනි.ඔවුන්ගේ අත්වල ආයුධ වේ.
පැරණි දොරටු සිතුවම්
දළදා මාලිගාවේ දොරවල්වල සිතුවම් සමහරක් පැරණි ගොඩනැගිලි වලට අයත්ය.පුන් කලස්,මල් හා ලියවැල් රටා මෙහි දක්නට ලැබේ.නිල්,රතු,කහ,සුදු වැනි සියුම් රේඛාත් යොදාගෙන තිබේ.
නව බුදු මැදුරේ චිත්‍ර
නව බුදු මැදුරේ ඵලකවල ඇඳ ඇති චිත්‍ර නව සිතුවම් රීතියක් පිළිබිඹු කරයි.දළදා වහන්සේ පිළිබඳ වංශ කථාව කියාපාන මේ චිත්‍ර උපසේන ගුණවර්ධනගේ නිර්මාණයි.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
සිත්තර මහිම-ජේ.බී.දිසානායක(2000)
ලංකා බිතු සිතුවම්
මධ්‍යකාලීන සිංහල කලා-ආනන්ද කුමාරස්වාමි
835
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
බ්‍රැනිස්ලාව් මැලිනොවුස්කි
බ්්‍රැනිස්ලාව් මැලිනොවුස්කි
චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය
thumb|347x347පික්|සඳ පෘතුවියට පෙනෙන අයුරු
බ්‍රැනිස්ලාව් මැලිනොවුස්කි
බ්්‍රැනිස්ලාව් මැලිනොවුස්කි උපත 		: 1884 අපේ්ම‍රල් 7 බ්රාකවු, පෝලන්තය ඔස්ටි්්‍රයන් හන්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය මරණය 	: 1942 මැයි 16 නිව් හෙවන්, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අධ්‍යාපනය 	: දර්ශනය සඳහා දර්ශනසූරී උපාධිය, භෞතික රසායන විද්යා ව පිලිබඳ දර්ශනසූරී උපාධිය සමාජීය මානව විද්යා වේ පියා වශයෙන් හඳුන්වනු ලබයි
බ්ා‍රැනිස්ලොව් මැලිනොව්ස්කි දැනට පෝලන්තයේ කොටසක් ලෙස පවතින ඔස්ට්්රතයානු හංගේරියවේ උපත ලද පෝලන්ත ජාතික මනව විද්යා ඥයකු වන අතර ඔහුගේ මානව වංශ ක්ෂේත්ය‍ර අධ්‍යනයන් හේතුකොටගෙන 20 වන සියවසේ බිහිවූ වඩාත්ම වැදගත් මානව විද්යා්ඥයා ලෙසින් සැලකෙයි. මෙලනීසියා පිලිබඳව අධනයන් සහ පරස්පරතාවය පිලිබඳව ඔහුගේ අධ්‍යනයන්ද ඉතාමත් වැදගත් වේ.
චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය
01‍ . උප ග්‍රහයෝ
තා රකා විද්‍යාවට අනුව උපග්‍රහයෙකු යනු ග්‍රහලා්කයක් හෝ තාරකාවක් වටා භ්‍රමණය වන ද්විතීයික වස්තුවකි. ඒවිට මූලික වස්තුව වන්නේ ඒම ග්‍රහලෝකය හෝ තාරකාවයි. අප වඩාත් හොදින් දන්නා උපග්‍රහයා වන්නේ අපගේ පෘතුවියට අයත් උපග්‍රහයා වන චන්ද්‍රයායි. සූර්යයාගේ උපග්‍රහයෙකු ලෙස පෘතුවිය ක්‍රියාකරනවාක් මෙක් ඒය පෘතුවියේ උපග්‍රහයා ලෙස ක්‍රියා කරයි. නමුත් චන්ද්‍රයාගේ හා පෘතුවියේ විශාලත්වයේ අැති සමිපතාවය නිසා ඒවා සමහර වෙලාවට ද්විත්ව ග්‍රහලෝක පද්ධතියක් ලෙස ක්‍රියා කරන බවට ද සලකනු ලැබේ.
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ හඳුනාගෙන අැති බොහෝමයක් උපග්‍රහයින් ඒවායේ මව් ග්‍රහයා පරිභ්‍රමණය වට දිශාවටම ඒනම් බටහිර සිට නැගෙනහිරට භ්‍රමණය වේ. විශාල පිටත ග්‍රහලෝකවල උපග්‍රහයන් ස්වල්පයක් පමණක් මෙහි විරුද්ද අතට ඒනම් නැගෙනහිර සිය බටහිරට භ්‍රමණය වෙන බව සොයාගෙන අැත. සමහර ඒවා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය නිර්මාණය වූ පසුව ඒම ග්‍රහලෝකවල ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂ්‍ෙත්‍රයට අසුවූ ඒවා විය හැකිය. වෝයෙජර් යානයෙන් ලැබුන තොරතුරු අනුව ප්ලූටෝ ග්‍රහයා සූර්යයා වටා නොව වෙනත් කක්ෂයක ගමන් කරන ප්ලූටෝ ග්‍රහයා යනු වාමන (කුරු) ග්‍රහයෙකි. මේම කුරු ග්‍රහයාට චාරොන් නම් උපග්‍රහයෙකු අැති බවද සොයාගෙන අැත.
thumb|290x290පික්|අභ්‍යවකාශගත කර අැති කෘතිම චන්ද්‍රිකාවක්
02 . ක්‍රෘතිම උපග්‍රහයෝ (චන්ද්‍රිකා)
චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණයේ මූලාරම්භය
1945 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ගෞවරවණීය පුරවැසියෙකු වූ ආතර් සී ක්ලාර්ක් මහතා විසින් The future of World Communication නම් විද්වත් හමුවේ දී ප්‍රථමවරට චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කරමින් කියා සිටියේ අභ්‍යවකාශයේ කක්ෂගත කරන ලද චන්ද්‍රිකා තුනක් මගින් මුළු ලොවටම එක්වර පණිවිඩ යැවිය හැකි බවයි.ඔහුගේ එම අදහස් යථාර්තයක් බවට පත්වන්නේ 1957 ඔක්තෝම්බර් 04 වෙනිදා සෝවියට් රුසියාව ලොව ප්‍රථම චන්ද්‍රිකාව, එනම් ස්පුට්නික් 1 කක්ෂ ගතකිරීමත් සමඟයි.
ඉන් ඇරඹුණු සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය අද වනවිට ශීඝ්‍රයෙන් දියුණුවට පත්වෙමින් පුළුල් විශ්වීය අවශ්‍යතා ඉටුකරන මෙවලමක් බවට පත් වී ඇත. දුරකථන, රූපවාහිනී, කාලගුණ, සන්නිවේදන ජාල ආදී ලෝකය විශ්ව ගම්මානයක් බවට පත්කිරීමෙහිලා පුරෝගාමී වූ සියලු ක්ෂේත්‍රයන්හි සම්බන්ධිකාරකයා වන්නේ ද සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකාය. පෘථිවියට 35768km ඉහළින් අභ්‍යවකාශයේ කක්ෂයක ස්ථානගතකර ඇති මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික් උපකරණ පිහිටි කක්ෂය හඳුන්වන්නේ ක්ලාර්ක් කක්ෂය ලෙසයි. ඒ මෙම සංකල්පය මුලින්ම ඉදිරිපත් කළ ආතර් සී ක්ලාර්ක් මහතාට ගෞරව කිරීම පිණිසයි
චන්ද්‍රිකාවක් යනු
කුමක් හෝ අරමුණක් උදේසා මිනිසා විසින් සූර්යයාගේ හෝ පෘතුවියේ හෝ වෙනත් ග්‍රහලෝකයට කක්ෂයකට ස්ථාන ගත කරන ලද වස්තුවක් කෘත්‍රිම චන්ද්‍රිකා ලෙස හදුන්වයි. 1957 වසරේ ලොව ප්‍රතම කෘතිම චන්ද්‍රිකාව යැවූ කාලයේ සිට මෙවැනි "මිනිසා විසින් නිපදවනු ලැබූ චන්ද්‍රයින් සිය දහසකටත් වැඩි ගණනක් පෘථිවි කක්ෂයට යවා ඇත. වර්තමානයේදි තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණයේදී, යුද තොරතුරු ලබා ගැනීමේදී, පෘථිවිය හා පිටත අභය්‍යකාෂයේ තොරුතුරු ගවේෂණයේදී සහ විද්‍යාත්මක අධ්‍යනවලදි ඉතා වැදගත් කාර්යයක් මෙවැනි කෘත්‍රිම චන්ද්‍රිකා මගින් ඉටු කරනු ලබයි.
විවිධ චන්ද්‍රිකා වර්ග
ඉංජිනේරුවන් හා විද්‍යාඥයින් විසින් විවිධ වර්ගවල චන්ද්‍රිකා නිර්මාණය කර තිබේ‍. මේවා ඒක් ඒක් ඒවා විශේෂීත වූ අරමුණු හෝ කාර්යයන් සදහා නිපදවා අැත. උදාහරණයක් ලෙස විදුලි සංදේශ හා රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි විකාශන ව්‍යාපාරවලදී, රේඩියෝ, රූපවාහිනී දුරකතන සහ අනිතර්ජාල හරහා දත්ත හුවමාරුවේදි සංඥා අාදිය රැහැන් රහිතව හෝ නැවතීමක් (බාදාවක්) නැතිව ( මේවා නියමු නොවන මාධ්‍ය ලෙස හදුන්වයි ) ගෙන යාමට සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකාවන් යොදා ගැනෙයි. ගමනාගමන කටයුතුවලදී යොදා ගන්නා චන්ද්‍රිකාවලට පොළොවේ ඉතා සියුම් තැන් පවා පෙනවා දීමේ හැකියාව අැත. කාලගුණ චන්ද්‍රිකා මගින් කාලගුණ විද්‍යාඥයින්ට කාලගුණය පිලිබද දත්ත ලබා ගැනීමේ හැකියාව ලැබී අැත. අැමරිකා ඒකසත් ජනපද රජය රුසියානු චින රජයන් ද නිරීක්ෂන චන්ද්‍රිකා යොදා ගනිමින් යුද ක්‍රියාකාරීත්වයට වැදගත් වන තොරතුරු රැස්කර ගනී. විද්‍යාත්මක චන්ද්‍රිකා, පෘථිවිය නිරීක්ෂනය, පිටත ග්‍රහලෝක, සූර්යයා, ධූමකේතු උල්කාපාත සහ මන්දාකිණි නිරීක්ෂණය, වැනි අභ්‍යවකාෂයේ මූලික කාර්යයන් බොහොමක් සදහාත් යොදා ගනී.
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය
836
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු