cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ රබර් වගාව
රබර් කර්මාන්තය හා ආර්ථිකය
පසු කාලීනව රබර් කර්මාන්තය සමග විශාල රැකියා අවස්ථා වතු කර ජනතාවට හා ග්‍රාමීය ජනතාවට ලැබිණ. දැනට ගත් කළ 20,000 ක් පමණ රැකියා අවස්ථා රබර් කර්මාන්තය වටා බැඳී පවතී. මෙම රැකී රක්‍ෂා කිරි කැපීමේ සිට අපනයනය දක්වා ක්‍රියාවලිය තුලින් බිහි වී ඇත.එමෙන්ම මෑත කාලීන රබර් නිපයුම් සඳහා පැවති ආකර්ෂණීය මිල ගණන් තත්ත්‍වය හේතුවෙන් කුඩා හා විශාල වතු හිමියන්ට විශාල ආදායමක් අත්කර ගතහැකි විය. රබර් වගාව හේතුවෙන් රටේ පැවති රැකී රක්‍ෂා ප්‍රශ්නයට යම් විසඳුමක් වූ අතර රටේ ආර්ථිකයට හා ආදායම් විෂමතාවය අඩු කිරීමට එය ඉවහල් විය.
කුමන ජාතික උද්‍යානය
කුමන ජාතික උද්‍යානය කීර්තිමත් වන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම එහි පැමිණෙන විවිධ සංක්‍රමණික පක්ෂීන් නිසාය.මෙය කොළඹ සිට කිලොමීටර් 391 පමණ දුරින් ගිනිකොණ මුහුදු තීරයට වන්නට පිහිටා ඇත.කුමන, යාල ජාතික උද්යානයට යාබදව පිහිටා ඇත.කුමන පෙරාතුව නැගනහිර යාල ජාතික උද්‍යානය ලෙස හැඳින්වුනු නමුත් 2006 සැප්තැම්බර් 9 වන දින වර්තමාන නමට වෙනස් කරන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති සිවිල් යුද්ධය නිසා උද්‍යානය 1985 සිට 2003 මාර්තු දක්වා වසා තිබුනි.මෙයට 2004 ඇතිවු සුනාමි තත්වය නිසාද දැඩි බලපෑම් ඇති විය.
භෞතික ලක්ෂණ
කුඹුක්කන් ඔය උද්‍යානයේ දක්ෂිණ සීමාව ලෙස නිර්මාණය වී ඇත.මෙහි ඇති ඇතැම් කලපු සහ වැව් 20 පමණ පෘතුල පක්ෂී ගහණයේ පැවැත්මට උපකාර වේ. කලපු මීටර් 2 (අඩි 6.6)පමණ ගැඹුරකින් යුක්ත වේ.කුමන විල්ලු මුහුදු ජලය නිසා වරින් වර ඇති වන ජල ගැලීම් වලට භාජනය වේ. මධ්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 27.30(ෆැරන්හයිට් අංශක 81.14) පමණ සහ මධ්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිලීටර් 1,300 (අඟල් 51.18) පමණ වේ.
ශාක ප්‍රජාව
උද්යානයේ වගුරු බිම් නිවර්තන කලාපීය වන ලැහැබ වලින් ආව්‍රැත වී ඇත.කාශ්ඨි ශාක එනම් Manilkara hexandra ( "පලු"), Hemicyclea sepieria, Bauhinia racemosa, Cassia fistula ("ඇහැළ"), Chloroxylon swietenia ("බුරුත"),සහ Salvadora persica වැනි ශාක වර්ග වලින් ඝහනය.කුමන විල්ලුවේ ආක‍්රමණික ලැහැබ Typha angustifolia වන අතර ආක‍්රමණික ශාඛය වන්නෙ Sonneratia caseolaris. කුඹුක්කන් ඔය දිගේ ඇති ඉවුර ආක‍්රමනය ක‍ර ගෙන ඇත්තේ Terminalia arjuna ශාඛයයි. Ludwigia spp., Nelumbo nucifera, Nymphaea pubescens, Aponogeton spp. සහ Neptunia oleracea.වගුරු බිමේ සුලභව පවතින වර්නවත් ජලජ ශාඛ වේ.
සත්ව ප්‍රජාව
කුමන ජාතිකඋද්‍යානය ඇතුලත්වම පිහිටන ප‍රිදි කුමන කුරුලු අඹභය භූමියක් ලෙස 1938 දී ප‍්රකාශයට පත් ක‍රන ලදී. ශ‍්රී ලංකාවී ප‍්රධානතම වාස භූමියක් සහ අභිජනන ප‍්රදේශයක් ලෙස කුමන හැඳින්විය හැක.මෙම ජාතික උද්‍යානයෙන් පක්ෂීන් විශේෂ 255 පමණ වාර්තා වී ඇත.වාර්ෂිිකව අප්‍රේල්-ජූලි මාස වලදී පක්ෂීන් දස දහස් ගනනින් කුමන වගුරු ප‍්රදේශයට සංක‍්රමණය වේ.දුර්ලබ විශේෂයන් වන Black-necked Stork, Lesser Adjutant, Eurasian Spoonbill සහ Great Thick-kneeඋද්‍යානයට සංක‍්රමණය වන පක්ෂීන් අත‍ර කොකුන් වර්ග,ලිහිණි වර්ග,තාරාවුන් ව‍ර්ග, වටුවන් වර්ගද බොහෝ වේ. තිලාපියා සහ ගල් මාලු නිත‍රදැකිය හැකි මත්ස්යයන් අත‍ර වේ.උද්යානයේ වාසය ක‍රන උරගයන් අත‍ර කිඹුලන් සහ කැස්බෑවන් නිත‍ර දැකිය හැක.හිවලා,ඌරා, අලියා,බිලාල වර්ගයට අයත් ක්ෂීරපායීන් ද වගුරැ පෙදෙසට ආහාර සොයාගෙන පැමිණේ. කුමන උද්‍යානයේ ගැවසෙන අලි ඝහනය 30-40 පමණ වේ.
සංස්කෘතික වැදගත්කම සහ සංරකෂණය
කුමන 3 වන ශතවර්ශයට පමණ අයත් පුරාණ ශිෂ්ඨාචාරයක් පිහිටි ප්‍රදේශයක කොටසකි.1වන සහ 2වන ශතව‍ර්ශයන්ට අයත් ශිලාලේඛන මෙම ප්‍රදේශය අවටින් සොයාගෙන ඇත.කුමන ජාතික උද්‍යානය පිහිටා ඇත්තේ වාර්ශිකව සම්ප‍්රදායික පාද වන්දනාවේ යන කත‍රගම හින්දු කෝවිල පිහිටි මාර්ගයේමය.දෙමළ සහ සිංහල ජාතීන් දෙපිරිසම මෙම වන්දනාවට සහභාගී වේ. පසු ගිය අවුරැදු කිහිපය තුලදී පක්ෂීන්ගේ අඩුවක් දක්නට ඇත.කිරින්ද සිට පානම දක්වා උද්යානයේ සමුදුරැ තීරය දීගේ ඉදිකිරීමට යෝජිතව ඇති මාර්ගය පිළිබඳව පරිසරවේදීන්ගේ් සහ සොබා සෞන්දර්යවේදීන්ගේ අවධානය යොමුවී ඇත.
මාපලගම විපුලසාර හිමි
thumb|right|200px|[[නිශ්ශංක විජයරත්න|ආචාර්ය නිශ්ශංක විජයරත්න මහතා සමග ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය ලාංඡනය නිර්මාණය කළ අතිපූජ්‍ය මාපලගම විපුලසාර හිමියන්]] අතිපූජ්‍ය මාපලගම විපුලසාර හිමියන් (1925 මාර්තු 3 – 2000 ඔක්තෝබර් 28) බෞද්ධ භික්‍ෂුවකි, කලාකරුවකු වශයෙන් ලද සුවිශේෂ ගෞරවය වූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජන රජ ලාංඡනය නිර්මාණය කිරීමට අවස්ථාව ලැබීම යි. මෙය රටක කලාකරුවකුට ලැබෙන පරම භාග්‍යයකි. ඉතා අර්ථපූර්ණ ව නිමවන ලද එය ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍යතාව, ප්‍රෞඩත්වය මැනැවින් විදහා දක්වයි.
පූර්ව අවධිය හා අධ්‍යාපනය
ශ්‍රී ලංකාවේ නිදහස් අරගලයේ හා භාෂා ශාස්ත්‍ර අධ්‍යාපනයේ මූලස්ථානයක් ලෙස සැලකෙන රත්මලානේ පරමධම්ම චේතිය පිරිවෙනින් පැවිදි උපසම්පදාව ලබා පසු කාලීනව එහි අධිපතිත්වය ඉසිලීමට තරම් වාසනාවත් වූ මාපලගම විපුලසාර හිමියෝ, අගලවත්ත ප්‍රතිරාජ පිරිවෙනින් හා මාලිගාකන්ද විද්‍යොදය පිරිවෙනින් ශාසනික වත් පිළිවෙත් හා ධර්‍ම විනය ශබ්ද ශාස්ත්‍ර පිළිබඳ ප්‍රවීණත්වය ලබා ගත්හ. උපතින්ම උරුම කරගෙන ආ හැකියාවන් රැසක් විපුලසාර හිමියන් සතුව පැවතියේය. මෙම හැකියාවන් මැනවින් නිරීක්‍ෂණය කළ මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මහතා ඒ කුසලතා වර්ධනය කර ගැනීමට හා ඒ කුසලතාවන්ගෙන් රටට සේවාවක් ලබාදීමේ අරමුණ ඇතිව රජයේ කලායතනයේ අධිපති ජේ.ඩී.ඒ. පෙරේරා මහතාට විපුලසාර හිමියන් හඳුන්වා දුන්නේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් වසර තුනක් මුළුල්ලේ රජයේ කලායතනයේ අධ්‍යාපනය ලැබූ විපුලසාර හිමියෝ කලාකරුවකු ලෙස සමාජයේ ඉහළ පිළිගැනීමට ලක්වූහ.
රාජ්‍ය ලාංඡනය නිර්මාණය
එවක රාජ්‍ය ලාංඡනය හා ශ්‍රී ලංකා ජාතික ධජය නිර්මාණ කමිටුවේ සභාපතිවරයා වූ ආචාර්ය නිශ්ශංක විජයරත්න මහතාගේ මගපෙන්වීම මත 1972 වර්ෂයේදී මාපලගම විපුලසාර හිමි විසින් ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ රාජ්‍ය ලාංඡනය නිර්මාණය කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ රාජ්‍ය ලාංඡනයේ නිර්මාණකරු
කලාකරුවකු වශයෙන් ලද සුවිශේෂ ගෞරවය වූයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ජන රජ ලාංඡනය නිර්මාණය කිරීමට අවස්ථාව ලැබීම යි. මෙය රටක කලාකරුවකුට ලැබෙන පරම භාග්‍යයකි. ඉතා අර්ථපූර්ණ ව නිමවන ලද එය ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍යතාව, ප්‍රෞඩත්වය මැනැවින් විදහා දක්වයි.
කලාශූරී ගෞරව නාමය
1984 වසරේදී රජය මගින් කලාශූරී ගෞරව නාමය විපුලසාර හිමියන් වෙත පිරිනැමීය.
අපවත්වීම
2000 ඔක්තෝබර් මස 28 දින අපවත් වන විට උන්වහන්සේ 75 හැවිරිදි වියේ පසු විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1952 උපත්
__DISAMBIG__
බෙන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
බෙන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ, ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ජනගහනය
පවුල් ගණන 13,130 ගැහැණු 26,614 පිරිමි 25,088 මුළු ජනගහනය 51,702
ජාතීන් සිංහල 50,461 දෙමළ 36 ඉන්දියානු දෙමළ 14 මුස්ලිම් 1145 බර්ගර් 17 වෙනත් 29 මුළු ජනගහනය 51,702
ආගම් බෞද්ධ 50,397 හින්දු 32 රෝමානු කතෝලික 72 ඉස්ලාම් 1170 වෙනත් 31 මුළු ජනගහනය 51,702
ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි
thumb|එක්සත් ජනපදයෙහි ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි ව්‍යාප්තිය. තද නිල් පැහැයෙන් දැක්වෙන්නේ අදාළ ප්‍රාන්තයන්හී අධික සංකේන්ද්‍රණයකින් ඉංග්‍රීසි බස කථා කරනුවන් සිටින බවයි.
බෙන්තොට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය
ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි
ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි යනු බොහෝවිට එක්සත් ජනපදයෙහි භාවිතා වන්නාවූ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙහි උපභාෂා කට්ටලයකි. දේශිය කථනය සඳහා ඉංග්‍රීසි භාවිතා කරන ලොව ජනයා අතුරින් තුනෙන්-දෙකක් වෙසෙන්නේ එක්සත් ජනපදයෙහිය.
එක්සත් ජනපදයෙහි වඩාත් පොදු භාවිත භාෂාව ඉංග්‍රීසි වෙයි. එ.ජ. ෆෙඩරල් රජය සතුව නිල භාෂාවක් නොමැති වුවද, ෆෙඩරල් රජය විසින් භාවිතා කෙරෙන පොදු භාෂාව ඉංග්‍රීසි වන අතර එහි පුළුල් භාවිතය නිසාම එය එක්සත් ජනපදයෙහි තත්වාකාර භාෂාව ලෙසින් සැලකෙයි.
එක්සත් ජනපදයෙහි ඉංග්‍රීසි භාෂා භාවිතය බ්‍රිතාන්‍ය ජනපදීකරණයෙහි ප්‍රතිඵලයකි. ඉංග්‍රීසි-කථක පදිංචිකරුවන්ගේ පළමු රැල්ල උතුරු ඇමරිකාව වෙත පැමිණියේ 17වන සියවසෙහිදී වන අතර 18වන හා 19වන සියවස්හිදී තවද සංක්‍රමණ සිදු විය. එතැන් පටන්, බටහිර අප්‍රිකාවෙහි, දේශීය ඇමරිකානු ජනගහනයෙහි, අයර්ලන්ත, ස්පාඤ්ඤ, සහ සංක්‍රමණිකයන්ගේ භාෂාවන් වෙතින් ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි භාෂෘව ආභාෂය ලැබීය.
ශබ්ද විද්‍යාව
එංගලන්තයේ කථා කරන ආකාරයට ඉංග්‍රීසි භාෂාව හා සමගින් සසඳන කල, උතුරු ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි භාෂාව වඩාත් සමජාතීය වෙයි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි උපභෘෂා ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉංග්‍රීසි ප්‍රවර්ගය:උතුරු ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි
ස්කැන්ඩියම්
දැනට ස්කැන්ඩියම් ලෝහය බොහෝ තැන්පතු දුලබව පාංශු සහ යුරේනියම් සමග සම්මිශ්‍රණය වී පවතී. නමුත් ලෝපස් වලින් මෙම ලෝහය වෙන්කරගනු ලබන්නේ ලෝකයේ ඉතා සුළු පතල් සංඛ්‍යාවකිනි. මක්නිසාදයත් එය ඉතා දුලබ වීමත් ස්කැන්ඩියම් ලෝහය වෙන්කර ගැනීමට ඉතා දුෂ්කර වීමත් නිසාය. එය මුලින්ම කරනලද්දේ 1937 දී වන අතර ස්කැන්ඩියම් වල භාවිතයන් දියුනු වීමටත් පෙර, 1970 වන තුරුම එය කරන ලදී. ස්කැන්ඩියම් සොයගැනීමේ සුබවාදී ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් 1970 දී ඇලුමීනියම් මිශ්‍ර ලෝහය සොයාගන්නා ලදී.
ස්කන්ඩියම් ලෝහය සාදන සංයෝග වල ගුණ සැලකීමේදී එය ඇලුමීනියම් සහ යිට්‍රියම් සාදන සංයෝග අතර මධ්‍යස්තව පවතී. ස්කැන්ඩියම් සහ මැග්නීසියම් ලෝහය අතර හැසිරීමෙහි හරස් සම්බන්ධයක් පවතින අතර එය බෙරලියම් සහ ඇලුමීනියම් අතර පවතින්නාක් මෙනි. 3 වන කාණ්ඩයේ මූලද්‍රව්‍ය සාදන සංයෝග සැලකීමෙදී ස්කැන්ඩියම් වල ප්‍රධාන ඔක්සිකරණ තත්වය වන්නේ +3 ය.
මූලද්‍රව්‍යයේ රසායනික ලක්‍ෂණ
ස්කැන්ඩියම් ලෝහය රිදීපැහැති පෙනුමක් ඇති මෘදු ලෝහයකි. එය වාතය සමග සාදන ඔක්සිඩය තරමක් කහ පැහැති හෝ රතු පැහැති වර්ණයක් ගනී. එය වාතයේ ස්ථායි වන අතර තනුක අම්ල වල යන්තමින් දියවේ. එහි නිර්මාණය වී ඇති විනිවිද නොයන නිෂ්ක්‍රීය පටලය හේතුවෙන් එය නයිට්‍රික් අම්ලය (HNO3) 1:1 මිශ්‍රාණය හයිඩ්‍රොෆ්ලුඔරික් අම්ලය (HF) සමග ප්‍රතික්‍රියා නොකරයි.
සමස්ථානික
ස්කැන්ඩියම්හි ස්වාභාවිකවම 7/2 න්‍යෂ්ටික සැකැස්ම සහිතව S45 සමස්ථානිකය පවතී. අර්ධ ආයුකාලය දින 83.8 වන Sc46 සමස්ථානිකය සහිත, අර්ධ ආයුකාලය දින 3.35 වන Sc47 සමස්ථානිකය සහිත, අර්ධ ආයුකාලය පැය 43.7 වන Sc48 සමස්ථානිකය සහිත වඩාත්ම ස්ථයි විකිරණශීලී සමස්ථානික දහතුනක් හදුනගෙන තිබේ. ඉතිරි සියලුම විකිරනශීලී සමස්ථානික සඳහා පැය 4 කටත් වඩා අඩු අර්ධ ආයු කාලයක් පවතින අතර ඉන් බහුතරයක්ම සඳහා මිනිත්තු 2 කටත් වඩා අඩු අර්ධ ආයු කාලයක් පවතී. තවද මෙම මූලද්‍රව්‍යය සඳහා මිතස්ථායීතාවයන් පහක් පවතින අතර ඉන් වඩාත් ස්ථායි වන්නේ Sc44m (t1/2 = 58.6 h).
ස්කැන්ඩියම්හි සමස්ථානික පරාසය Sc36 සිට Sc60 දක්වා පවතී. Sc45 ස්ථායී සමස්ථානිකයට වඩා පහත් ස්කන්ධයේ මූලික ක්ෂය අවස්ථාව ඉලෙක්ට්‍රෝන ග්‍රාහක වන අතර ඉහළ ස්කන්ධ අවස්ථාව බීටා විමෝචනය වේ. Sc45 වඩා පහළ පරමාණුක ස්කන්ධයක් ඇති ආරම්භක ක්ෂය නිෂිපාදිත කැල්සියම් සමස්ථානික වන අතර ඉහළ පරමාණුක ස්කන්ධයක් ඇති ආරම්භක ක්ෂය නිශ්පාදිත ටයිටේනියම් නිෂ්පාදක වේ.
සුලභත්වය
පෘථිවියේ කබොල්ලෙහි ඇති සුලභව ඇති කෝබෝල්ට් ප්‍රමානණය සමග සසඳන කල (20-30 ppm) ස්කැන්ඩියම් ප්‍රමාණය ඉතා දුලබ නොවේ. එය ගණන් බලා ඇති අයුරින් 18 පා.ප.මි සිට 25 පා.ප.මි අතර පරාසයක පවතී. පෘථිව්යේ පනස්වන ප්‍රධානතම මූලද්‍රව්‍යය ( පෘථිවි කබොල්ලෙහි තිස්පස්වන සුලභතම මූලද්‍රව්‍යය, නමුත් සූර්යාගේ විසිතුන්වන ප්‍රධානතම මූලද්‍රව්‍යය ) ස්කැන්ඩියම් වේ. කෙසේනමුත්, ස්කැන්ඩියම් ව්‍යාප්තව පවතින අතර එය ස්වල්ප වශයෙන් බොහෝ ලෝහ තුල එකතුව පවතී. ස්කැන්ඩිනේවියා සහ මැඩගස්කර් ප්‍රදේශ වල ඇති දුලබ ලෝහ වන තෝර්ට්වීටයිට්, යුක්සෙනයිට් සහ ගැඩොලිනයිට් යන ලෝහ ප්‍රභව වල පමණක් මෙම ලෝහය අන්ත්‍ර්ගත බව හඳුනාගෙන ඇත. තෝර්ට්වීටයිට් තුළ ස්කැන්ඩියම්, ස්කැන්ඩියම්(ΙΙΙ) ඔක්සයිඩය ලෙස 45% දක්වා ප්‍රමාණයකට අඩංගු විය හැක. ස්කැන්ඩියම් වල ස්ථායි අවස්ථාව supernovas තුළ r-process මගින් සාදනු ලබයි.
නිෂ්පාදනය
ස්කන්ඩියම් හි ස්කැන්ඩියම් ඔක්සයිඩය ලෝක නිෂ්පාදනය වසරකට ටොන් 2ක් පමණ වේ. මූලික නිෂ්පාදනය කි.ග්‍රෑම් 400 වන අතර ඉතිරිය සීතල යුද්ධය සමයේදී රුසියාවේ තොග ලෙස රැස්කර තැබීය. 2003 වර්ෂයේ දී ස්කැන්ඩියම් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබුවේ පතල් තුනක පමණි. යුරේනියම් සහ යකඩ පතල් යුක්‍රේනයේ ස්වෝටි වූඩි හි ද, දුලබ භූ පතල් චීනයේ බයන් ඔබෝ වල සහ ඇපටයිට් පතල් රුසියාවේ කෝලා පෙනිසියුලියා වල ද විය. සෑම අවස්ථාවකම ස්කැන්ඩියම් අනෙක් මූලද්‍රව්‍ය නිස්සරණයේ දී ලැබුන අතුරු ඵලයක් වන අතර එය ස්කැන්ඩියම් ඔක්සයිඩ් ලෙස විකුණන ලදී.
ස්කන්ඩියම් ලෝහයේ වසරක නිෂ්පාදිත ඇණවුම කි.ග්‍රෑම් 10 ක් වේ. ඔක්සයිඩය ස්කැන්ඩියම් ෆ්ලුඔරයිඩ් බවට පරිවර්තනය කරන අතර ලෝහ කැල්සියම් සමග ඔක්සිහෘත කරනු ලබයි. ඉහළ ස්කැන්ඩියම් අන්තර්ගතයක් ඇති තෝර්ට්වීටයිට් (Sc,Y)2(Si2O7) සහ කෝල්බෙකයිට් (ScPO4.2H2O) ලෝහ තැන්පතු මැඩගස්කර් සහ නෝර්වේ ඊව්ලන්ඩ් ඊව්ජ් ප්‍රදේශ අවට පවතින අතර නමුත් ඒවා විනාශ වී නැත.
ස්කන්ඩියම්හි වානිජ භාවිතයන් නිසා එහි විශ්වාසවන්ත බව, ආරක්ශාකාරී බව, ස්ථායී බව සහ දිගුකාලීන නිෂ්පාදනය සීමා වී ඇත. පහත් තත්වයේ භාවිතයන් තිබියදීත් ස්කන්ඩියම් හි සැලකියයුතු ප්‍රතිලාභ සැලසේ. විශේෂයෙන්ම අලුමීනියම් මිශ්‍ර ලෝහය තුළ 0.5% තරම් කුඩා ප්‍රමාණයක් ස්කැන්ඩියම් පවතී. ස්කැන්ඩියම්- ස්ථායී සර්කෝනියා ඝන ඔක්සයිඩ ඉන්ධන කෝෂ වල ඉහල කාර්යක්ෂම තාවයකින් යුත් විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍යයක් ලෙස භාවිත කරන බැවින් වෙළඳ පළ ඉල්ලුම ඉහළ නැග ඇත.
සංයෝග
රසායනවිද්‍යාවේ දී සම්පූර්නයෙන්ම වාගේ Sc3+ වැනි ත්‍රිසංයුජ අයණ ප්‍රමුඛ තැනක් ගනී. පහත දැක්වෙන වගුව දක්වන පරිදි රසායනික ගුණ වලට අනූව M3+ අයණ වල අරය සැලකීමේදී ස්කැන්ඩියම් අයණයේ අරය ඇලුමීනියම් වලට වඩා යිට්‍රියම් අයණයේ අරයට වඩා සමාන වේ. මෙම සමානතාවය හේතුවෙන් ස්කැන්ඩියම් බොහෝ විට ලැන්තනයිඩ ශ්‍රේණියේ මූලද්‍රව්‍යයක් ලෙස වර්ග කරනු ලැබේ.
ඔක්සයිඩ සහ හයිඩ්‍රොක්සයිඩ
ඔක්සයිඩ Sc2O3 සහ හයිඩ්‍රොක්සයිඩ Sc(OH)3 උභයගුණී වේ.
Sc(OH)3 + 3OH+ + 3H2O →[Sc(H2O)6]3+
ස්කන්ඩියම් ඔක්සයිඩ් හිඩ්‍රොක්සයිඩ් (ScO(OH)) වල α සහ γ අවස්ථාවන් වල සහ ඇලුමීනියම් ඔක්සයිඩ් හිඩ්‍රොක්සයිඩ් ප්‍රතිපූර්ණ සමාන ව්‍යුහයන් පවතී. Sc3+ ජලීය ද්‍රාවනයක් ජල විච්ඡේදනය වීම හේතුවෙන් ආම්ලික වේ.
හේලයිඩ සහ ව්‍යාජහේලයිඩ
හේලයිඩ ScX3 (X= Cl, Br,I) ජලයේ ඉතා ඉක්මනින්ම දියවේ. නමුත් ScF3 ජලයේ දිය නොවේ. සියලු හේලයිඩ හතරෙහිම ස්කැන්ඩියම් හි සංයුජතාව 6 වේ. මෙහි හේලයිඩ ලුවිස් අම්ල වේ. උදා: ScF3 වෙඩිපුර ෆ්ලුඔරයිඩ් ඇති ද්‍රාවණයක දිය වී [ScF6]3- සාදයි. Sc(ΙΙΙ) හි නියම සංයුජතාව 6 වේ. සංයුජතා අංකය 8 සහ 9 විශාල ‍Y3+ සහ Li3+ අයණ වලට පොදු වේ ස්කැන්ඩියම්(ΙΙΙ) ට්‍රිෆ්ලේට් සමහර අවස්ථා වලදී කාබනික රසායනයේ දී ලුවිස් අම්ල උත්ප්‍රේරක ලෙස භාවිත කෙරේ.
කාබනික ව්‍යුත්පන්න
ලැන්තනයිඩ වල ක්‍රියාකාරීත්වයට සමානව ස්කැන්ඩියම් ද සයික්ලොපෙන්ටඩිනයිල් ලිගන්ඩ (Cp) සමග ලෝහ-කාබනික ශ්‍රේණියක් සාදනු ලබයි. උදාහරණයක් වශයෙන් පෙන්ටමෙතිල්සයික්ලොපෙන්ටඩිනයිල් ලිගන්ඩයේ ව්‍යුත්පන්නයට අදාලව ක්ලෝරීන්-bridge dimer, [ScCp2Cl]2 ගත හැක.
දුර්ලභ ඔක්සිකරණ තත්වයන්
ස්කන්ඩියම් +3 ඔක්සිකරණ අවස්ථාවෙදී හැරුනුකොට අනෙක් ඔක්සිකරණ අවස්ථා වලදී සාදන සංයෝග ඉතා දුලබ වන නමුත් ඒවා විශේෂ ගතිලක්ෂණ වලින් යුක්ත වේ. නිල්-කලු සංයෝගය CsScCl3 ඉන් සරළම එකකි. මෙම ද්‍රව්‍යයෙහි ව්‍යුහය සැලකීමේ දී ස්කැන්ඩියම් (ΙΙ) වටා බන්ධන විසිරී පවතින ආකාරයෙන් දිස්වේ. ස්කැන්ඩියම් හයිඩ්‍රයිඩ් පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැති වුවද එය ස්කැන්ඩියම් (ΙΙ) හි සැලීන් හයිඩ්‍රයිඩය මෙන් නොපෙන්වයි. බොහෝ මූලද්‍රව්‍යයන් ඊට අනුරූපව හැසිරුනද, පරමාණු දෙකක් ඇති ස්කැන්ඩියම් හයිඩ්‍රයිඩ් වර්ණාවලීක්ෂයට අනූව වායු අවස්ථාවේ දී ඉහළ උෂ්නත්වයක පවතී. ස්කැන්ඩියම්හි බෝරයිඩ සහ කාබයිඩ ස්ටොයිකියෝමිතියක් නොපෙන්වයි. මක්නිසාදයත් එය යාබදව පිහිටි මූලද්‍රව්‍යයන් දෙකක් නිසාවෙනි.
ඉතිහාසය
ආවර්තිතා වගුවේ නිර්මාතෘ වන දිමිත්‍රි මැන්ඩලීව් 1869 දී පරමාණුක ස්කන්ධය 40 ත් 48 ත් අතර වන ඒක-බෝරෝන් මූලද්‍රව්‍යයක් පවතින බව අනාවැකි පළ කරන ලදී. ලාස් ෆෙඩ්‍රික් නීලසන් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම විසින් යුක්සෙනයිට් සහ ගැඩොලිනයිට් ලෝහ තුළ තිබී මෙය අනාවරනය කරගන්නා ලදී. නීල්සන් විසින් ඉතා පිරිසිදු ස්කැන්ඩියම් ඔක්සයිඩ් ග්‍රෑම් 2ක් පිළියෙල කර ගන්නා ලදී. ඔහු ලතින් භාෂාවේ එන "ස්කැන්ඩිනේවියා" අර්ථය ඇතිව එම මූලද්‍රව්‍යය ස්කැන්ඩියම් ලෙස නම්කරන ලදී. නීලසන්ට මැන්ඩලීව් ගේ අනවැකිය පිළිබඳ හරිහැටි අවබෝධයක් නොවිනි. නමුත් පර් ටියෝඩෝ ක්ලීව් එහි අනුරූපතාවය හඳුනාගෙන මැන්ඩලීව් හට දැනුම්දෙන ලදී.
භාවිතයන්
thumb|right| මිග්-29 යානයේ[[Mikoyan-Gurevich MiG-29|MiG-29 සමහර කොටස් ඇලිමීනියම්-ස්කැන්ඩියම් මිශ්‍ර ලෝහයෙන් තනා තිබේ.]] ඇලුමීනියම් ලෝහය සමග ස්කැන්ඩියම් මිශ්‍ර වී තිබීම හේතුවෙන් ඌෂ්නාදික කලාප වල භවිත කරන වෙල්ඩින් කරන ලද ඇලුමීනියම් උපකරණ වල සිදුවන අතිරිත්ත grain growth සීමාකරනු ලබයි. මේහේතුවෙන් සුබදායී ප්‍රතිඵල දෙකක් ලැබේ. අනෙක් ඇලුමීනියම් මිශ්‍ර ලෝහ පවතින අවස්ථාවයන්ට වඩා Al2Sc අවක්ෂේපය කුඩා ස්ඵටික ආකාරයෙන් පවතින අතර age-hardening ඇලුමීනියම් මිශ්‍ර ලෝහයේ grain සීමාවේ පවතින අවක්ෂේපිත නොවූ පරිමාව අඩුකරනු ලබයි. මෙම් ප්‍රතිපල දෙකම මිශ්‍ර ලෝහයේ භාවිතය වැඩිකිරීමට හේතු වේ. කෙසේ නමුත්, ටයිටේනියම් මිශ්‍ර ලෝහ සැහැල්ලුබවින් හා ශක්තිමත් බවින් සමතැනක් ගන්නා අතර ලාභ දායක මෙන්ම පුළුල්ව භාවිතා කරනු ලබයි.
ස්කැන්ඩියම් හි ප්‍රධාන භාවිතයක් වන්නේ එය ඇලුමීනියම් සමග තනන මිශ්‍ර ලෝහය සැහැල්ලු බවින් යුක්ත නිසා ගුවන්යානා නිෂ්පාදනය කරන කර්මාන්තයේ දී ඒවායේ කොටස් තැනීමට යොදගනී. මෙම මිශ්‍ර ලෝහයේ ස්කැන්ඩියම් ලෝහය 0.1% ත් 0.5% ත් අතර ප්‍රමාණයක් පවතී. විශේෂයෙන්ම මිග්-21 සහ මිග්-29 වැනි රුසියානු යුද්ධමය අහස් යානා සඳහා ඔවුන් මෙම මිශ්‍ර ලෝහය භාවිත කරන ලදී.
ආසන්න වශයෙන් 20 කි.ග්‍රැ. (SC2O3 වශයෙන්) පමණ වාර්ශිකව විසර්ජන ලාම්පු නිපදවීම සඳහා ස්කැන්ඩියම් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය තුළදී යොදාගනු ලැබේ. ස්කැන්ඩියම් අයඩයිඩ් සමගින් සෝඩියම් අයඩයිඩ් යොදගෙන රසදිය-හුමාල පහන නවීකරණය කර ලෝහ-හේලයිඩ පහන නිපදවන ලදී. ටීවී කැමරා සමගින් ප්‍රමාණවත්පරිදි සමානව හිරුඑළිය ට හොඳ වර්ණ- අභිජනනයක් ලබා දෙන මෙම ලාම්පුව ඉහළ වර්ණ පරිවර්තක දර්ශකයක් සහිත සුදු ආලෝක ප්‍රභවයකි. ලෝක ව්‍යාප්තව වසරකට 80 කි.ග්‍රැ. පමණ ස්කැන්ඩියම් ලෝහ හේලයිඩ/ආලෝක බල්බ සඳහා යොදා ගනු ලබයි. ප්‍රථම ස්කැන්ඩියම් යොදගෙන සාදන ලද ලෝහ හේලයිඩ ලාම්පුව සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍රය හිමි වූයේ General Elecric වෙතට වන අතර ආරම්භයේ දී උතුරු ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ දී නිපදවන ලදුවද ඔවුන් දැන් සියලුම ප්‍රධාන කාර්මික රටවල නිපදවයි. Sc46 විකිරණශීලී සමස්ථානික ඉන්ධන පිරිපහදුවේ දී tracing agent ලෙස යොදා ගනී. ස්කැන්ඩියම් ට්‍රයිෆ්ලේට් කාබනික රසායනයේදී ලිවිස් අම්ල උත්ප්‍රේරකයක් ලෙස භාවිත කෙරේ.
සෞඛ්‍යය සහ ආරක්ෂාව
මූලද්‍රව්‍යයමය ස්කැන්ඩියම් විෂ නොමැති ද්‍රව්‍යයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර කුඩා සතුන් යොදගෙන ස්කැන්ඩියම් සහිත සංයෝග මගින් කුඩා පරීක්ෂන සිදුකර ඇත. මීයන් සඳහා මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ පන නසන බෙහෙතක් (LD50) වන ස්කැන්ඩියම් (ΙΙΙ) ක්ලෝරයිඩ් සොයාගෙන ඇති අතරඑය 4 මි.ග්‍රැ/කි.ග්‍රැ ප්‍රමාණයක් intraperitoneal සඳහා ද 755 මි.ග්‍රැ/කි.ග්‍රැ ප්‍රමාණයක් ඔරල් ඇඩ්මිනිස්ට්‍රේෂ්න් සඳහාද වේ. මෙම ප්‍රතිඵලයන්ට අනූව වැටහෙන පරිදි ස්කැන්ඩියම් වල සංයෝග මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ විෂ සහිත සංයෝග ලෙස සැලකිය යුතුය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ආන්තරික ලෝහ * ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
ෆල්ෂියෙම්යේගා
ෆල්ෂියෙම්යේගා යනු,  දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර සහ එයට පෙර, ජර්මානු ලුෆ්ට්වාෆර් හී පැරචුට් භට   ඛණ්ඩය විය. ඔවුහූ, මහා-පරිමාණයෙහි වාසර මෙහෙයුම් තුල යෙදවුනු පළමුවන ජර්මානු පැරචුට් භටයන් වූහ. දෙවන ලෝක යුද්ධය පුරාවටම, ෆල්ෂියෙම්යේගා ආඥාපති වූයේ කොට් ස්ටූඩන්ට් විය.
ද වර්ල්ඩ් විතවුට් අස්
අපෙන් තොර ලෝකය යනු ඇමෙරිකානු මාධ්‍යවේදියෙකු වන ඇලන් වෙයිස්මන් විසින් රචිත, ශාන්ත මාටින් තෝමස් ඩූන් පොත් ප්‍රකාශකයන් විසින් එළිදක්වන ලද මිනිස් සංහතිය ලෝකයෙන් ක්ෂණිකව අතුරුදහන් වූ කල ස්වභාවික සහ නිර්මිත පරිසරයට සිදුවන දේ අලලා සැකසුනු අප්‍රබන්ධ ග්‍රන්ථයකි.
චිත්‍රපට නිර්මාණය
චිත්‍රපටයක් සඳහා ආරම්භක කතා සංකල්පයක නැතහොත් පිටපත් නිර්මාණය කිරීමේ පටන් පටිගත කිරීම, සංස්කරණය සහ අවසානයේ ග්‍රාහකයන් වෙත බෙදා හැරීම් දක්වා වූ ක්‍රියාවලිය චිත්‍රපට නිර්මාණය නම් වේ. සාමාන්‍යයෙන් මේ සඳහා පුද්ගලයන් විශාල සංඛ්‍යාවකගේ දායකත්වය ලබාගත යුතු අතර නිර්මාණ ක්‍රියාවලිය අවසන් කිරීම සඳහා මාස කිහිපයක සිට වසර කිහිපයක් දක්වා කාලයක් ගත විය හැකිය. ලෝකය පුරා ආර්ථික සමාජීය හා දේශපාලනික ආදී පසුබිම් රාශියක් පදනම් කොට ගෙන චිත්‍රපට නිර්මාණය සිදු වන අතර එහිදී විවිධ තාක්ෂණයන් සහ ක්‍රමවේද භාවිතා වේ.
චිත්‍රපට තැනීම - සංවර්ධනය
මෙම අදියරේදී අදහසක් ජීව්‍ය පිටපතක් බවට පත්කිරීම සිදුවේ. චිත්‍රපටියේ නිෂ්පාදක විසින් පොතක කථාවක් මඟින්, නාටකයක් මඟින්, වෙනත් චිත්‍රපටයක් මඟින්, සත්‍ය කථාවක් මඟින් හෝ ජනිත වූ අදහසක් මඟින් කථාවක් සොයාගනු ලැබේ. කථ‍ාවෙහි තේමාව හෝ ඊට පාදක වූ පණිවිඩය හඳුනාගත් විට සාරාංශයක් සකස් කරනු ලැබේ. නාට්‍යමය ව්‍යුහය සලකා බලමින් කථාව එක් පරිච්ජේදයක ජවනිකා ලෙසට බෙදා‍ වෙන් කරන බාහිර සීමාවල් මඟින් මෙය අනුගමනය කරනු ලැබේ. ඉන්පසු පිරියම් කිරීම සකස් කරනු ලැබේ.
ඉන්පසු තිර රචනය මාස කිහිපයක් මුළුල්ලේ ලියනු ලැබේ. ඇතැම්විට මෙය නාට්‍ය රෝපණය, පැහැදිල කම, ව්‍යුහය, චරිත, දෙබස් සහ සමස්ථ ශෛලිය වඩා වර්ධනය කිරීමට කිහිප වතාවක්ම නැවත නැවත ලියනු ලැබේ. කෙසේවෙතත් බොහෝවිට නිෂ්පාදක වරුන් ඉහත අදියරයන් මගහරිනු ලබන අතර පිටපත් වැසුම් සරිය (Script coverage) යනුවෙන් හඳුන්වන ක්‍රියාවලියක් මඟින් අගයකරනු ලබන තිර පිටපතක් සංවර්ධනය කරනු ලැබේ. සුදුසු වෙළඳපලක් හා ඇතිවිය හැකි මූල්‍යමය වාසීන් ඇගයීම සඳහා චිත්‍රපට බෙදා හරින්නන් විසින් ඉහත මූලික අදියරයන්ද සිදු කල යුතුය. හොලිවුඩයේ බෙදා හරින්නන් ඉක්මනින් කලබල නොවන සුළු ව්‍යාපාර ප්‍රවේශයන් තෝරාගනු ලබන අතර චිත්‍රපට ප්‍රබේද, ඉලක්ක ප්‍රේක්ෂකාගාරය, සමාන චිත්‍රපට අතීතයේ සාර්තක වී ඇති ආකාරය, චිත්‍රපටියට පෙනී සිටින නළුවන් සහ චිත්‍රපටය සඳහා නළුවන් සහ චිත්‍රපටය සඳහා භාව්‍ය අධක්ෂක වරුන් වැනි සාධක සලකා බලනු ලබයි. මෙම ඉහත සාධක මඟින් අදහස් කරනු ලබන්නේ චිත්‍රපටයේ කොතෙක් සිටිය හැකි ප්‍රේක්ෂකයන් ප්‍රමාණය ආකර්ෂණය කරන්නේද ඒ නිසා චිත්‍රපට දැක්ම නිකුත්කල විට කෙතරම් හිස් ආසන ගණනක් තිබිය හැකිද යන්නයි. සිනමා ශාලාවක් තුළ සිනමා දැක්ම සිදුකිරීමෙන් පමණක් සෑම චිත්‍රපටයම ලාභ උපයන අතර එමනිසා DVD අලෙවිය හා ලෝකය පුරා බෙදා හැරීමේ අයිතිය ගැන සලකා බැලිය යුතුය.
චිත්‍රපට පෙර නිෂ්පාදනය
පෙර නිෂ්පාදනයේ දී, චිත්‍රපටය නිර්මාණය සහ සැලසුම් කිරීම සිදුවේ. නිෂ්පාදන ආයතනයක් මඟින් ච්ත්‍රපටය නිර්මාණය කරන අතර නිෂ්පාදන කාර්යාලයක් ද පිහිටුවනු ලැබේ. නිර්මාණයේ කතා ආකෘතියකට නඟන අතර එය චිත්‍ර නිර්මාණකරුවන් සහ සංකල්ප නිර්මාණකරුවන් ආධාරයෙන් දෘශ්‍ය රූපයට නගනු ලැබේ. චිත්‍රපටයේ වියදම බැලීම සඳහා නිෂ්පාදන අයවැයක් ද සටහන් කරගනු ලැබේ. නිෂ්පාදකයා විසින් මුදල් ගෙවා සේවක කණ්ඩායමකගේ සහාය ලබා ගනී. චිත්‍රපටයේ ස්වභාවය සහ වියදම මත, චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය අතරතුර යොදා ගනු ලබන කණ්ඩායමේ ප්‍රමාණය සහ වර්ගය තීරණය කෙරේ. හොලිවුඩ්හි අති දැවැන්ත නිර්මාණයන්හි නළුනිළි සහ සහාය කණ්ඩායම් පිරිස ලෙස දහස් ගණනක් කටයුතු කරන අතර, අඩු වියදමින් නිපදවන චිත්‍රපට, අට දෙනෙක් හෝ නව දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක ආධාරයෙන් නිර්මාණය කරනු ලැබේ. නියමාකාර වශයෙන් කණ්ඩායමකට අයත් කාර්යයන් වන්නේ,
චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය
thumb|right|තල වැඩමුළුවක පිරිස Sesame විදියේ අනුප්‍රතිපාදිත කොටස චිත්‍රපටයට නැගූයේ නිව්යෝර්ක් නගරයේ වොෂිංටන් චතුරස්‍රය නම් ස්ථානයේ සිට ළමා චිත්‍රපට මාලාවක් ලෙසය. චිත්‍රපටයක් තැනීම නිර්මාණය කිරීම හා දර්ශන ඛණ්ඩ ගැනීම දේපල හිමිකරුවන්, පිටපත් අධ්‍යක්ෂකයින්, සහාය අධ්‍යක්ෂකවරුන්, අචල රූප ඡායාරූප ශිල්පීන්, රූප සංස්කාරකවරුන් හා ශබ්ද සංස්කාරක වැනි බොහෝ පිරිස් බඳවා ගන්නේ මෙම අදියරේදීය. චිත්‍රපට තැනීමට පොදු වූ කාර්ය සංකේත බොහෝ ඇති අතර නිෂ්පාදනය කාර්යාලයට චිත්‍රපටයට ගැළපෙන සේ මෙම කාර්ය සංකේත මිශ්‍ර කර එමටම ආවේණික වූ කාර්ය සංකේතයන් ගොඩනැඟීමේ නිදහස හිමිය.
බොහෝවිට දිනයක රූ ගත කිරීම් ආරම්භ වන්නේ සහාය අධ්‍යක්ෂ විසින් දවසේ රූ ගත කිරීමේ න්‍යාය පත්‍රය සඳහන් කිරීමෙනි. ඉන් පසු චිත්‍රපට පසුතලය ගොඩනඟනු ලබන අතර අවශ්‍ය දේපල සූදානම් කරීම සිදු කරයි. ආලෝකකරණය සිදු කරනු ලබන අතර කැමරා සහ ශබ්ද පටිගත කිරීමේ උපකරණ සකස් කරනු ලැබේ. මෙම වේලාවෙහිම නළුනිළියන් ඇඳුම් ආයිත්තම් පළඳින අතර හිසකෙස් හා වේශ නිරූපණ අංශයට පැමිණෙනු ඇත.
රංගන ශිල්පීන් තිරපිටපත පෙරහුරු කරනු ලබන අතර අධ්‍යක්ෂකවරු සමඟ නිවැරදි කිරීම් කරගනු ලැබේ. ඉන්පසු රූප සහ ශබ්ද සමූහය සමඟ පෙරහුරුවක් රංගන ශිල්පීන් සිදු කරනු ලබයි. අවසානයේ අධ්‍යක්ෂකගේ බලාපොරොත්තුව අනුව ගැනුම් කීපයකින් රංගනය රූගත කරනු ලැබේ.
සෑම රූගත කිරීමක්ම ලෝහ පතුරු ක්‍රියාවලියක් අනුගමනය කරන අතර ටකපෝරුවක් (Clapper board) මත සළකුණු කරයි. එය පසු නිෂ්පාදනයේදී අදාළ පථය තුල සංස්කාරකවරයා තැබීමට උපකාරී වේ. ටකපෝරුව දර්ශනය, රූගත කිරීම්, අධ්‍යක්ෂක, ඡායාරූප අධ්‍යක්ෂක, දිනය සහ ඉදිරිපස ලියන ලද චිත්‍රපටයේ නම ව‍ාර්තා කරනු ලබන අතර කැමරාවට දර්ශනය කරනු ලබයි. රූගත කිරීමේදී හා ශබ්ද ගැනීමේදී ඉතා අත්‍යාවශ්‍ය ශ්‍රිතයක් ලෙස ටකපෝරුව සලකුණු සපයනු ලබයි.ශබ්දය චිත්‍රපටයෙන් වෙන්වූ වෙනම උපකරණයකින් පටිගත කරනු ලබන අතර පසු නිෂ්පාදනය අවධියේදී එකට ගලපන් ලබයි.
ජවනිකා රූගත කිරීම් අවසන් වූ විට අධ්‍යක්ෂ විසින් අවසානය කියාපායි. ඉන්පසු පිරිස වැඩ නවත්වා ජවනිකාවට අදාළ පසුතලයේ කොටස් ගලවනු ලබයි. අධ්‍යක්ෂක ඊළඟ දිනයේ න්‍යාය පත්‍රය අනුමත කරන අතර දෛනික දියුණුව පිළිබඳ වාර්තාවක් නිෂ්පාදන කාර්යාලයට යවනු ලබයි. මෙහි අඛණ්ඩව කැමරා හා ශබ්ද කණ්ඩායම්වල වාර්ථා පත්‍රිකා ඇතුළත් කරනු ලබයි. මීළඟ රූගත කිරීම් සඳහා දිනය හා වේලාව සඳහන් කරමින් කැඳවීමේ පත්‍රිකා නළුනිළියන්ට බෙදාදෙනු ලබයි. සම්ප්‍රදායික ඡායාරූප කරුණු සිනමා චිත්‍රපටයන් භාවිතා කරන නිෂ්පාදනයන්හි අදාළ දිනයෙහි සකස් නොකළ දල සේයාපට රාත්‍රිය පුරා සකස් කිරීමට චිත්‍රපට රසායනාගාරයට යවනු ලැබේ. සකස් කිරීමෙන් අනතුරුව රසායනාගාරය විසින් ඊට අදාළ දිනපතා විස්තර පත්‍රිකාවක් ලෙස එවනු ලබන අතර අධ්‍යක්ෂකවරයා, පිරිස හා ඇතැම් විට නළු නිළියන් මඟින් සවස් යාමයේදී මෙය බලනු ලැබේ. ඩිජිටල් තාක්ෂණය භාවිතා කරනු ලබන නිෂ්පාදනයන්හි දර්ශන ඛණ්ඩ භාගත කරනු ලබන අතර පරිගණකයෙහි දිනපතා දර්හනය වන ලෙස සංවිධානය කරනු ලබයි. සමස්ත චිත්‍රපටයේ සමස්ත නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය අවසන් වූ වි‍ට නිෂ්පාදන කාර්යාල‍ය සාමාන්‍යයෙන් අවසන් කිරීමේ සාදයක් පවත්වා නළුනිළියන් හා අනෙකුත් පිරිසට ඔවුන්ගේ කැපවීම පිළිබඳව ස්තූති කරනු ලැබේ.
චිත්‍රපට පසු නිෂ්පාදනය
මෙහිදී චිත්‍රපට සංස්කාරක විසින් චිත්‍රපටය එකලස් කරනු ලබයි. චිත්‍රපට නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලි‍ෙය් වීඩියෝ කිරීමේ නවීන භාවිතයන් කාර්ය ගලායෑමේ ප්‍රභේද ප්‍රතිඵල 2 ක් ඇති කරයි. එකක් සම්පූර්ණයෙන්ම චිත්‍රපටය භාවිතා කරයි. අනෙක චිත්‍රපටයේ හා වීඩියෝවේ මිශ්‍රණයක් භාවිතා කරයි. චිත්‍රපට කාර්යය ගලා යෑමේදී යාන්ත්‍රික සංස්කරණ යාන්ත්‍රයකින් සංස්කරණය සඳහා මුල් කැමරා චිත්‍රපටය (ප්‍රතිවිරුද්ධ) එක් සැහැල්ලු (one-light) වැඩ මුද්‍රණයකට සංවර්ධනය සහ පිටපත් කිරීම සිදු කරයි. පින්තූර රාමුවේ ස්ථානය දැක්වීම සඳහා ගැට්ටෙහි පිහිටි කේතයක් චිත්‍රපටය සඳහා සටහන් කරයි. ඇවිඩ් (Avid) කොන්ටෙල් (Quantel) හෝ ෆයිනල් කට් ප්‍රෝ (final cut pro) වැනි රේඛාමය නොවන සංස්කරණ පද්ධතීන් සංවර්ධනය වූ දා සිට චිත්‍රපට කාර්යය ගලා යෑම යොදා ගත්තේ කිහිපයක් නිෂ්පාදනයන් සඳහා පමණි.
වීඩියෝ කාර්යය ගලා යෑමේදී කැමරාවේ මුල් පිටපත වීඩියෝ කිරීමට සංවර්ධනය කළේ පරිගනක සංස්කාරක මෘදුකාංගයක් සමඟ සංස්කරණය සඳහාය. කාලකේතයක් වීඩියෝ පටයේ පටිගත කරනුයේ පින්තූර රාමුවේ පිහිටීම නිශ්චය කිරීම සඳහාය. වීඩියෝ පින්තූර රාමුවල නිෂ්පාදන ශබ්දයක් ඇතිවීම මෙම ක්‍රියාවලිය අතරතුරේදී සිදුවේ.
චිත්‍රපට සංස්කාරවරයෙකුගේ මුල්ම කාර්යය වන්නේ තනි දර්ශන මත පදනම්ව අනුපිළිවෙලට දළ කොටසක් (rough cut) ගොඩනැඟීමයි. දළ කොටසෙහි අරමුණ වනුයේ හොඳ දර්ශන තෝරා ගැනීම හා පිළිවෙළට සකස් කිරීමය. ඊළඟ පියවර වනුයේ සෑම දර්ශනයක්ම බාධාවක් රහිත කතාවක් ලෙස ප්‍රසන්නව ගලායෑමට ඉඩදී අලංකාර කොටසක් (fine cut) නිර්මාණය කිරීමයි. දර්ශන මිනිත්තු, තත්පර හෝ රාමුවලට පවා කෙටි කිරීම නොහොත් චිත්‍රපට දර්ශන හැඩ කිරීම මෙම පියව‍රේදී සිදු කරනු ලබයි. අලංකාර කළ කොටස තිරගත කිරීමෙන් හා අධ්‍යක්ෂක විසින් අනුමත කිරීමෙන් පසු චිත්‍රපටය අඟුළු දමනු ලබයි. මෙහි අර්ථය වන්නේ වැඩිදුර වෙනස් කිරීම් නොමැති බවයි. ඉන්පසු ඍණාත්මක දර්ශන ලේඛනයක් (සීමාවෙහි වූ කේතයන් භාවිතයෙන්) හෝ සංස්කරණ තීරණ ලේඛණයක් (කාලකේතයන් භාවිතයෙන්) අතින් හෝ ස්වයංක්‍රීයව සංස්කාරක විසින් ගොඩනඟනු ලබයි. මෙම සංස්කරණ ලේඛන අලංකාර කොටසෙහි (fine cut) වූ සෑම මූලාශ්‍රයක්ම හා චිත්‍රපට රාමුවක්ම හඳුනාගනු ලබයි. ‍
චිත්‍රපටය වැඩිදුර වෙනස්කම් කිරීම්වලින් තොරවූ විට සංස්කාරකගෙන් ශබ්දාගාරය වෙත ස්වරමාලා නිර්මාණය සඳහා යවනු ලබයි. ශබ්ද පටිගත කිරීම් සමකාලීන කිරීමෙන් පසු අවසන් ශබ්ද මිශ්‍රය සාදනු ලබයි. ශබ්ද බලපෑම, වටපිටාවෙහි ශබ්ද, ADR දෙබස්, Walla සහ සංගීතය ශබ්ද මිශ්‍රය මඟින් සංයෝග කරනු ලබයි.
චිත්‍රපට බෙදාහැරීම
මෙය චිත්‍රපට නිර්මාණයේ අවසන් අදියර වන අතර මෙහිදී චිත්‍රපටය සිනමා ශාලා හෝ කලාතුරකින් DVD, VCD හෝ VHS (VHS පට වර්තමානයේ එතරම් භාවිත නොවන අතර වැඩිදෙනෙක් සතුව DVD ධාවක යන්ත්‍ර පවතී.) ඔස්සේ බෙදාහරිනු ලැබේ. චිත්‍රපටි සිනමාමය බෙදාහැරීම සඳහා අවශ්‍ය පරිදි පිටපත් කරගනු ලැබේ. මාධ්‍ය සඳහා විශේෂිත කට්ටලයන් ලබාදෙන අතර පොස්ටර් සහ අනෙකුත් ප්‍රචාරක ද්‍රව්‍යය පළකිරීම මගින් චිත්‍රපටය පිළිබඳව ප්‍රචාරය කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් චිත්‍රපටය උත්සවාකාරයෙන් ප්‍රදර්ශණය ආරම්භ කෙරෙන අතර මාධ්‍ය සාකච්ඡා සිදු කිරීම සහ ප්‍රකාශ නිකුත් කිරීමද සිදුකෙරෙයි. තවද ඇතැම් විට නිර්මාණයෙහි පෙරදසුනක් මාධ්‍ය වෙත ලබාදෙන අතර චිත්‍රපටය සිනමා උත්සව වෙතද ඉදිරිපත් කෙරෙයි. චිත්‍රපටය පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් වෙබ් අඩවියක් ද නිර්මාණය කිරීම බොහෝ විට සිදුවේ. තෝරා ගනු ලැබූ සිනමා ශාලාවල චිත්‍රපටය ප්‍රදර්ශණය කෙරෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් මාස කිහිපයකට පසු DVD පිටපත් නිකුත් කෙරෙයි. සාමාන්‍යයෙන් චිත්‍රපටය සහ DVD පිටපත් ලොව පුරා ප්‍රචාරණය සඳහා අලෙවි කිරීමේ බලතල අලෙවි කෙරෙයි. ලැබෙන ලාභය බෙදාහැරීමේ ආයතනය සහ නිෂ්පාදක ආයතනය අතර බෙදා ගනු ලැබේ.
දෝලන සඳහා නිදසුන්
thumb|සරළ අවලම්භයක් පරිමන්දිත නොමැති හා කුඩා විස්තාර සහිත තත්ව යටතේ සරළ අනුවර්තීය චලිතයක් දක්වයි
සරල අවලම්භය
පරිමන්දිත නොමැති බව සහ කුඩා විස්තාර උපකල්පනය කරමින් සරළ අවලම්භයක චලිතය විස්තර කරන අවකල්‍ය සමීකරණය
මෙම සමීකරණයේ විසඳුම
මෙහි \theta_0  යනු අවලම්භය දෝලනයවන විශාල ම කෝණයයි. ආවර්ත කාලය යනු පුර්ණ දෝලනයක් සිදුවීම සඳහා ගතවන කාලයයි. එය 2\pi යන්න ඉහත කොසයින සමීකරණය තුළ වූ කාලය සමග ගුණ කරන කොටස  මගින් බෙදීමෙන් ලැබේ.(මෙහි  )
බමරුවට ඉහළින් අවලම්භයේ පැද්දුම
සරළ අනුවර්තීය චලිතය සමහර අවස්ථාවල දී ද්විමාන වෘත්ත චලිතයක ඒකමාන ප්‍රක්ෂේපණයක් ලෙස සැලකිය හැක. පටිගත ධාවකයක වූ (record player) බමරුවට ඉහළින් පැද්දෙන දිග අවලම්භයක් සලකන්න. බමරුවෙහි එක් කොනක වස්තුවක් ඇත. වස්තුව, බමරුව සමග වූ එකම මට්ටමක සිට දිස්වන විට වස්තුවේ චලිතයෙහි ප්‍රක්ෂේපණය, ඍජු රේඛාවක් දිගේ ඉදිරියට හා පසුපසට චලිත වීමක් සේ පෙනෙයි. අවලම්භයේ චලිතය සමග නියම ලෙසම සම මුහුර්තකරණයක් වන පරිදි බමරුවෙහි භ්‍රමණ සංඛ්‍යාතය වෙනස් කළ හැකිනම්,
බමරුවේ කෝණික වේගය යනු අවලම්භකයේ ස්පන්දනයයි.
පොදුවේ, සරල රේඛීය සරල අනුවර්ත චලිතයේ ස්පන්දනය කෝණික සංඛ්‍යාතය ලෙස ද හදුන්වන, අනුරූප වෘත්තාකාර චලිතයේ කෝණික වේගය වේ.
එම නිසා කාලාවර්ථය T හා සංඛ්‍යාතය f = 1 / T වන චලිතයක ස්පන්දනය
පොදුවේ ස්පන්දනය හා කෝණික වේගය යනු එකම රාශියක් නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස අවලම්භයක ස්පන්දනය යනු අවලම්බයේ කෝණික වේගය නොවේ. නමුත් එය අනුරූප  වෘත්ත   චලිතයෙහි කෝණික  වේගය වේ.
දුනු ස්කන්ධ පද්ධතිය
thumb|දුනු ස්කන්ධ පද්ධතිය සමතුලිතව (A),  සම්පීඩ්‍ය (B)  සහ ඇදුනු (C)  තත්ව යටතේ පවතී දුන්නක් ස්කන්ධයක් මගින් ඇදුනු විට හෝ සම්පීඩ්‍ය වූ විට දුන්න මගින් ප්‍රතිස්ථාපන බලයක් ඇති කරයි. දුන්න යම් කිසි දිගක් සඳහා සම්පීඩ්‍ය වූ විට හෝ ඇදුන විට ඇතිවන බලය සදහා සම්බන්ධතාවයක් හුක් ගේ නියමයෙන් ලබාදේ.
මෙහි F යනු බලය ද K  යනු දුනු නියතය ද x යනු සමතුලිත පිහිටීමට සාපේක්ෂව ස්කන්ධයේ විස්ථාපනයද වේ.
මෙම සම්බන්ධතාවය මගින් දුන්නේ දිග නිතරම දුන්නේ බලයට ප්‍රතිවිරුද්ධ බව පෙනෙයි.
බල තුලනයක් හෝ ශක්ති සංස්ථිතිය භාවිතයෙන් මෙම පද්ධතියේ චලනය පහත අවකල්‍ය සමීකරණයෙන් දෙනු බව පහසුවෙන් පෙන්විය හැක.
මුල් විස්ථාපනය A නම් සහ ආරම්භක ප්‍රවේගයක් නොමැති නම් මෙම සමීකරණයේ විසඳුම
පරිමන්දිත දුනු පද්ධතියක ශක්ති විවිධත්වය
සියලු පද්ධතිවලට ශක්ති ආකාර දෙකක් පවතී. එනම්, විභව ශක්තිය හා චාලක ශක්තියයි. දුන්නක් ඇදුනු විට හෝ සම්පීඩ්‍ය කළ විට එය ප්‍රත්‍යස්ථ විභව ශක්තියක් ගබඩා කරගනී. ඉන්පසුව එය චාලක ශක්තිය බවට පරිවර්තනය වේ. දුන්නක් තුළ විභව ශක්තිය    U  =  1/2kx2  යන සමීකරණය මගින්  නිර්ණය කරනු ලබයි.
දුන්න ඇදුනු විට හෝ සම්පීඩ්‍ය කළ විට, ස්ක්නධයේ චාලක ශක්තිය දුන්නෙහි විභව ශක්තිය බවට පරිවර්තනය වේ. එහි විභව ශූන්‍ය ලක්ෂ්‍ය සමතුලිත පිහිටීමේ ඇතැයි උපකල්පනය කළ විට ශක්ති සංස්ථිතිය මගින්, දුන්නෙහි උපරිම විභව ශක්තිය ගබඩා කර ගන්නා විට  ස්කන්ධයෙහි වූ චාලක ශක්තිය ශූන්‍ය වේ. දුන්න නිදහස් කළ විට එය නැවතත් සමතුලිත වීමට උත්සාහ කරන අතර එහි  සියලු විභව ශක්තිය ස්කන්ධයේ වූ චාලක ශක්තිය බවට පරිවර්තනය කරයි.
Input device IWSI Creation
ආදාන උපාංග (Input device)
පරිගණකය මගින් යම් කිසි කාර්යක් ඉටු කර ගැනීමේදි ඒ සදහා අවශ්‍ය මූලික දත්තයන් පරිගණකයට ඇතුලත් කිරීම සදහා උපයෝගී කර ගනු ලබන ඒකක මේ නමින් හදුන්වයි
උදා :
·      යතුරු පුවරුව (Key Board)
·      මූසිකය    (Mouse)
·      ස්කැනරය (scanner)
·      වෙබ් කැමරාව (web camera)
ප්‍රතිදාන උපාංග (output device)
·      මොනිටරය (Moniter)
·      ප්‍රින්ටරය (Printer)
·      ප්‍රොජෙක්ටරය (projecter)
IWSI Creation – B.L Dilshan Viranjana
සිංහල දෙවිවරු සහ හින්දු දෙවිවරු අතිපිහිත වීම
සිංහල දෙවියෙක් සහ සමාන චරිත හෝ ශාරීරක ලක්‍ෂණ සහිත හින්දු ‍දෙවියෙක් සමග අතිපිහිතව හඳුනාගන්නා අවස්ථා මෙම ලිපියට විශය වේ.
කතරගම දෙවියෝ සහ මුරුගන් දෙවියෝ
ප්‍රවර්ගය:හින්දු දෙවිවරු ප්‍රවර්ගය:තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ
නෝර්මන්වරුන් විසින් එංගලන්තය යටත්කිරීම
thumb|upright=1.9|1066 වසරෙහි සිදුවූ නෝර්මන්වරුන් විසින් එංගලන්තය යටත්කිරීමෙහි ප්‍රධාන සිදුවීම් සිදුවූ ස්ථාන
ශ්‍රී ලංකාවේ ඩෙංගි උණ
thumb|325x325පික්|dengue mosquito
== In 2017 1 January to july 7 for 7232 people had been got this sick and 215 had been dead.2010 to 2016 at this period more than normal number it had been gone upto 4.3x.And 43% in western province and most of the people are in Colombo (18186),Gampaha (12121),Kurunagele (4889),Kalutara (4589),Madakalapuwa (3946),Rathnapura (3898) and Kandy (3853) ==
හින්දෝල්
හින්දෝල් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කල්‍යාණ් ථාටයට අයත් හින්දුස්තානී ශාස්ත්‍රීය රාගයකි.
භාරතීය ශාස්ත්‍රීය ගායක පණ්ඩිත් ජස්රාජ් පවසන පරිදි, හින්දෝල් යනු වසන්ත ඍතුව හා සම්බන්ධ පෞරාණික රාගයක් වන අතර, එය දහවලෙහි ප්‍රථම භාගයේ ගායනා වන්නකි.
අංකනය හා නිර්වචනය
න්‍යාසයක පවතින තිරස් රේඛා පේළි ලෙස ද සිරස් රේඛා තීරු ලෙස ද හැඳින්වේ. m හා n එම න්‍යාසයේ මාන ලෙස හැඳින්වේ. න්‍යාසයක මාන ප්‍රකාශ කරනුයේ හැමවිටම පළමුව පේළි සංඛ්‍යාව සහ දෙවනුව තීර සංඛ්‍යාව වශයෙනි. m ‍එදිරියේ n  ආකාරයේ න්‍යාසයක ගණය m x n ලෙස පොදුවේ ලියනු ලැබේ. (ගණනය මගින් විශාලත්වය හැ‍ඟේ. එකම ගණයට අයත් වූ ද අනුරූප දත්තයන් සමාන වූ ද න්‍යාසයන් යුගලක් එකිනෙක සම වේ යැයි සැලකේ.)
සැමවිටම පාහේ න්‍යාසයන් ඉංග්‍රීසි කැපිටල් අකුරු මගින් දක්වනු ලබන අතර න්‍යාසයන්ට අදාල සටහන් නිරූපණය සඳහා අනුරූප ඉංග්‍රීසි සිම්පල් අකුර සමග දර්ශක යුගලක් භාවිතා කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස A න්‍යාසයේ i වැනි පේළියේ j වැනි තීරුවේ පවතින ලක්ෂය aij මගින් සංකේතවත් කෙරෙන අතර එය i,j සටහන හෙවත් (i,j) වැනි සටහන ලෙස නම් කෙරේ. මෙම සටහන ඇතැම් විට A(i,j) හෝ A(i,j) ලෙසද ලියනු ලැබේ. හැමවිටම පළමුව අදාල පේළියත් තීරුවත් ලියනු ලැබේ. තවද යටිකුරු රහිතව A පමණක් යෙදීම මගින් මුළු න්‍යාසයම සංකේතවත් කෙරේ. වෙනත් විචල්‍යවලින් න්‍යාසයන් වෙන්කර දැක්වීම සදහා ඉංග්‍රීසි කැපිටල් අකුරු භාවිත කිරීමට අමතරව මුද්‍රණයේ දී එම අකුරු තද පැහැයෙන් මුද්‍රණය කිරීම කරනු ලැබේ. (ඇලකුරු ලෙස මුද්‍රණය නොකෙරේ) මෙම සම්මුතියට අනුව A යනු න්‍යාසයක් සංකේතවත් කරන අතර A අදීශයක් සංකේතවත් කරයි.
විකල්ප සම්මුතියක් වන්නේ න්‍යාසයේ මාන න්‍යාසය දක්වන සලකුණට යටින් කුඩා අකුරින් මුද්‍රණය කිරීමයි. එනම් r එදිරියේ c න්‍යාසයක්  ලෙස සංකේතවත් කළ හැක.
A නම් m x n න්‍යාසය් දැක්වීම සදහා අප බොහෝ විට   හෝ   වැනි අංකනයක් යොදා ගනී. මෙහිදී 1 ≤ i ≤ m හා 1 ≤ j ≤ n ලෙස ai,j  ට අදාල සියලුම සටහන් සියලු පූර්ණ සංඛ්‍යා සදහා වෙන වෙනම නිර්ණය කර ඇති සමහර ප්‍රකමණ භාෂාවලදී පේළි හා තීර අංකන ශූන්‍යයේ සිට ඇරඹේ. එබැවින් එවන් භාෂාවන්ට අදාල වන ග්‍රන්ථ භාවිතා කරන සම්මුතිය තරමක් වෙනස් වේ. එවන් විටෙක 0 ≤ i ≤ m-1 ද 0 ≤ j ≤ n-1 ලෙස ලියනු ල‍ැබේ.කිසියම් න්‍යාසයක එක් මානයක් “1” ට සමවන්නේ නම් එය දෛශිකයක් ලෙස නම් කෙරෙන අතර එවිට එය තාත්වික ඛණ්ඩාංක අවකාශයේ අංශු මාත්‍රයක් ලෙස අර්ථ දැක්වේ. m × 1 (තනි තීරුවක් හා m පේළි සංඛ්‍යාවක් ඇති) ආකාරයේ න්‍යාසයක් තීර දෛශිකය ලෙසත් 1 × n  (එක් පේළියක් හා n තීර සංඛ්‍යාවක් ඇති) න්‍යාසයක් පේළි දෛශිකයක් ලෙසත් හැඳින්වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Matrix_%28mathematics%29#Definitions_and_notations
ප්‍රවර්ගය:ගණිතය ප්‍රවර්ගය:න්‍යාස
A24 මහා මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
A24 යනු ශ්‍රී ලංකාවේ තනා තිබෙන, A ශ්‍රේණියට අයත් මහා මාර්ගයකි. මාතර සහ අකුරැස්ස යන නගර සම්බන්ධ කරමින්, මෙම මාර්ගය ඉදි කොට ඇත.
ප්‍රවර්ගය:මාර්ග - ශ්‍රී ලංකාව
ආර්ථික විද්‍යාවේ උපකල්පන හා නිරීක්ෂණ
උපකල්පන හා නිරීක්ෂණ
ආර්ථික විද්‍යාවට එල්ල වන බොහෝ විවේචන එහි අඩංගු මූලික දෑ ප්‍රත්‍යක්ෂ මූලික සාධක වලින් තොර, ප්‍රශ්න කළ නොහැකි උපකල්පන මත පදනම්වේය යන විශ්වාසය වටා ගොඩ නැඟී ඇත. ආර්ථික විද්‍යාවේ "සිද්ධාන්ත" ලෙස සලකනු ලබන සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල නිරීක්ෂණ සමඟ සංගත වන සංකල්ප මඟින් උදාහරණ දෙමින් විවිධ ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ මේ සඳහා පිළිතුරු ලබාදෙති. (පහත සඳහන් උදාහරණ තුන බලන්න.) කෙසේ වුවද මෙම නිරීක්ෂණ හා එකඟවීම මඟින් මූලික උපකල්පන බොහෝ දුරට අනවශ්‍ය ලෙස සරල බව භෙළි කරයි. බොහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයන්ට අනුව උපකල්පන වල සිට ප්‍රත්‍යක්ෂ මුල පදනම තෙක් පරිනාමය වූ එවැනි සංකල්ප පිළිබඳ උදාහරණ කිහිපයක් නම්: ප්‍රධාන ගුරුකුලයේ බොහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පිළිගන්නා තාර්කිකත්වය මඟින් ස්වකැමැත්ත හඟවයි හා ස්වකැමැත්ත මඟින් තාර්කිකත්වය හඟවයි යන පොදු සිද්ධාන්තය හෝ විශ්වාසය මෙයින් දැක්වේ. කෙසේ වුවත් මෙය පරාර්ථකාමීත්වයේ පූර්ව ලක්ෂණයක් නොවේ. අන් අයට යහපතක් කිරීමට පුද්ගලයන් තුළ ඇති කැමැත්ත පරාර්ථකාමීත්වය ලෙස දැක්විය හැකිය. අනෙකුත් අදහස් මඟින්ද මෙය පරාර්ථකාමීත්වයට එතරම් ඉඩක් නොදෙන හා එය අධෛර්යමත් කරන බව දක්වයි. එනම් තාර්කික මිනිසුන් පරහිතකාමී නොවේ නම් තමන්ද එක්කෝ පරහිතකාමී විය යුතුයි නැත්නම් අන්තවාදී විය යුතුයි.
කෙසේ වුවත්,මෙම සිද්ධිය බොහෝ පර්යේෂණ වලට ලක්ව ඇති අතර සියලු සමාජ පීඩාවන් සලකන විට පරාර්ථකාමීත්වය ස්ව කැමැත්තෙහි වර්ගයක් ලෙස ආකෘති කරණය කල හැකිය. මිනිසුන් පරිභෝජනය කරනවිට සතුටින් සිටී හා පරිභෝජනය නොකරන විට අසතුටින් සිටි යන ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පිළිගන්නා සිද්ධිය හෝ විශ්වාසය ලෙස මෙය සැළකේ. අස්ථාවරත්වය පිළිබඳ පොදු උපකල්පනවලින්, මෙමඟින් මිනිසුන්ට සැමදා සතුටින් සිටිය නොහැකි බව හඟවයි. මෙම මූලික විශ්වාසය අනවශ්‍ය තරම් සරල වුවද (ඇතැම්විට බොහෝ ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ වර්තමානයේ සැබෑ විශ්වාසය පෙන්නුම් නොකරන) සමෘද්ධිය හා ආදායම වැනි සාධක අතර සම්බන්ධතාවය ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල නිරීක්ෂණ මඟින් වර්තමානයේ තහවුරු කර ඇත.
එනම් ඔවුන්ගේ වරණයන් ස්වාධීනය, යන්න මෙයින් අදහස් වේ.
මෙය ආර්ථිකයේ වෙනත් සරල කිරීමක් හා ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ විශේෂ විශ්වාසවල වෙනත් සරල කිරීමකි. නියෝජිත පදනමේ ආකෘතිකරණය හා පර්යේෂණ ආර්ථික විද්‍යාව මඟින් මෙම න්‍යාය මඟින් දක්වන ප්‍රතිඵල පෙන්වා දේ.
ඉහත සිද්ධීන් මඟින් පාලනය කළ හැකි ප්‍රශ්න ඇති කරන බව ඒවා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා භාවිතා කරන පොදු කරුණයි. ආර්ථික විද්‍යාවේ විවිධ පාලිත පරීක්ෂණ වලදී ලබාගත් විශේෂ විස්තර නිරීක්ෂණය කළ පසු, මූලික උපකල්පන තවදුරටත් අඩුකරමින් පවතින අතර, ඒවා තවදුරටත් ප්‍රධාන ආර්ථික විද්‍යාවේ තාක්ෂණික සිද්ධීන් නොවේ.
සටහන්
{|
NTSC රූපවාහිනි-තීරූ හා නැවුම්කරන සීඝ්‍රතා
NTSC රූපවාහිනි-තීරූ හා නැවුම්කරන සීඝ්‍රතා
NTSC වර්ණ කේනීකරණය M ආකෘතිය සමග භාවිතා වන අතර එය 25.57% පමණ අකුරු ලියු වීඩියෝ රාමු/තප්පරයට සිඝ්‍රතාවයකින් යුක්ත වේ. හැම රාමුවක්ම 525 ක ප්‍රස්තාර තීරු සහිත වන අතර ඉන් 486 ක් දෘෂ්ටි කලාපය නිරූපණය කරයි. ඉතිරි කොටස සමමුහුර්තකරණයට හා සිරස්ව නැවත ප්‍රතිස්ථාපනය කිරිමට භාවිතා වන අතර එයට වැහුණු ශීර්ෂ දත්ත හා සිරස් ප්‍රාන්තර කාල දත්ත අඩංගු වේ. PAL පද්ධති 625 තීරු (576 ක් දෘෂ්ටි කලාපයට) හා අධි සිරස් විභේදන හා NTSC වලට වඩා අඩු කාල විභේදන (තප්පරයට රාමු 25 හෝ ක්ෂේත්‍ර 50) භාවිතා කරයි.
NTSC ක්ෂේත්‍ර නැවුම්කරණ සංඛ්‍යාතය පලමුව කලු සුදු පද්ධති සදහා 60 හට්ස් විය. මෙයට හේතුවුයේ එය ඇමරිකාවේ භාවිතා කල 60 හට්ස් ප්‍රත්‍යවර්ත විදුලියට සැසදීමයි. මෙම සැසදිම මගින් තරංග බාධා අවම වූ අතර රූපවාහිනි තිරයේ රැලි ගැසීම් අවම විය.
525 තීරු පද්ධති යොදාගන්නා ලද්දේ එවකට රිත්තක නල පදනම් වූ තාක්ෂණයේ තිබු අඩුපාඩුකම් නිසාය. එකල පැවති රූපවාහිනි පද්ධතිවල ප්‍රධාන වොල්ටීය පාලක දොලක තිරස් තීරු සංඛ්‍යාතය මෙන් දෙගුණයක අගයක මෙහෙයවන ලදී. මෙම සංඛ්‍යාතය තීරු ගණනෙන් (525 තීරු) බෙදන ලදී.මෙම සංඛ්‍යාතය ඉන් අනතුරුව 60 හට්ස් ප්‍රබල-තීරු සංඛ්‍යාතය හා සැසදු අතර විෂමතාවයන් පසුව සංඛ්‍යාතය ප්‍රධාන දොලකය හා සැසදීමෙන් සංශෝධනය කරන ලදී.
එම කාලයේ පැවති එනම් ප්‍රායෝගික සංඛ්‍යාත බෙදන ක්‍රමය වූයේ බහුකම්පක භාවිතා කිරීමයි. අකුරු ලියු සුපිරික්සිම සදහා රාමුවක් තීරු ඔස්සේ ගණනක් අවශ්‍ය විය.
වර්ණ රූපවාහිනි පද්ධතිවල වර්ණ වාහක වල නිශ්චල තිත් රටා නැතිකිරීමට නැවුම්කරණ සංඛ්‍යාතය මදක් අඩුකරන ලදී. (59.94 හට්ස් දක්වා)
ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍රය
ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍රය යනු අවකාශයේ ඕනෑම ස්ථානයක ඇති ඒකක ස්කන්ධයක් මත ඇතිවන ගුරුත්වජ බලය පැහැදිළි කරන දෛශික ක්ෂේත්‍රයකි. මෙම අගය එම අවස්ථාවේ ඇති ගුරුත්වර ත්වරණයට සමාන වේ.
මෙය වස්තූන් දෙකකට වඩා වැඩි ගණනක් භාවිතා වන විට (පොළව හා චන්ද්‍රයා අතර පවතින රොකට්ටුවක් මෙන්) අවශ්‍ය වන දෛශික ආකාරයෙහි සාධාරණීකරණය කළ ආකාරයකි. වස්තූන් දෙකක් සඳහා (පළමු වස්තුව වශයෙන් පොළවද, දෙවැනි වස්තුව වශයෙන් ‍රොකට්ටුව ද) r12 වෙනුවට r වශයෙන් ද m2 වෙනුවට m ව‍ශයෙන් ද යොදා ගෙන ගුරුත්වජ ත්වරණය g(r) ලෙස පහත සඳහන් ලෙස අර්ථ දක්වයි.
එනිසා
ලෙස දැක්විය හැක.
මෙම සමීකරණය ක්ෂේත්‍ර සාදන වස්තූන් මත පරායත්ත වේ. ක්ෂේත්‍රයේ ඒකක ත්වරණයේ ඒකක වේ. SI ඒකකවලින් ms-2 වේ.
ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍රය ද සංස්ථිතික වේ. එනම් යම් ස්ථානයක සිට වෙනත් ස්ථානයකට ගුරුත්වජ බලය මගින් කෙරෙන කාර්ය එහි ගමන් මාර්ගයෙන් ස්වායත්ත වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස V(r) වශයෙන් ගුරුත්වජ විභව ‍ක්ෂේත්‍රයක් පවතී.
m1 යනු ලක්ෂීය ස්කන්ධයක් හෝ ඒකාකාරී ලෙස ස්කන්ධ ව්‍යාප්තියක් සහිත ගෝලයක් නම් ගෝලයෙන් පිටත බල ක්ෂේත්‍රය g(r) සමාවර්තනික වේ. එනම් ගෝලයේ කේන්ද්‍රයේ සිට වූ දුර (r) මත පමණක් රඳා පවතී.
ප්‍රවර්ගය:ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යා‍ව
මායා රෝගය
මායා රෝගය (Hysteria)  යනු මැඩ පැවැත්විය නොහැති චිත්තවේගී පුතිචාරයක් ලෙස සාම්ප්‍රධායිකව හඳුන්වයි.මෙහිදී රෝගියා තමාට විවිධ ආබාධ ඇතිබව පවසතත් ඒහා බැඳුන කිසිදු ශාරීරක හේතුවන් සායනිකව නොපෙන්වයි.මෙම රෝගය සම්පූර්ණයෙන්ම මනෝ මූලික හේතූන් මත හටගන්නා රෝගයකි.
ඉංග්‍රීසි බසින් මායා රෝගය හදුන්වන හිස්ටීරියා (hysteria) යන වචනය ග්‍රීක බසින් ගර්භාෂය හැදින්වීමට භාවිත කරන  hystera යන වචනයෙන් බිඳී ආවකි.මෙම රෝගය කාන්තාවන්ට පමණක් වැළදීමත් විශේෂයෙන් අවිවාක ස්ත්‍රීන්ට මෙය වැළදීම හා බොහෝවිට විවාහයෙන් පසුව රෝග ලක්ෂණ ඉවත්වීයාම යන හේතු මත අතීතයේ මෙම රෝගය හා ගාර්භාෂය අතර සම්භන්දයක් ඇතැයි පැරැන්නන් විශ්සිවාස කළහ. මෙහි රෝග ලක්ෂණ ලෙස කාංසාව,හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා,ක්ලාන්තය,නින්ද නොයාම,සැක කිරීම ආදී විවිධ ආබාධ පෙන්වයි. මෙම රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීම කෙරේ බලපාන කිසිදු කායික විද්‍යාත්මක හේතුවක් වෛද්‍යවරුන්ට සොයාගත නොහැක. විසිවන සියවස දක්වා මායා රෝගය මානසික හා කායික ආබාධවල එකතුවක් ලෙස පිළිගත්තද පසුව ඒය සම්පූර්ණයෙන්ම මනෝමූලික ආබාධයක් බව හඳුනාගත්හ.
18 සහ 19 වැනි සියවස්වල යුරෝපය පුරා ඉතා බහුල ලෙස මායාරෝගී කාන්තාවන් හමුවිය.මෙම තත්වය එකල වෛද්‍යවරුන්ටද ප්‍රබල හිසරදයක්වී පැවතිණ.කායික වශයෙන් කොපමණ ප්‍රතිකාර කලද ඔවුන්ට සුවපත් කිරීම අපහසුවිය.මේ අතර ප්‍රාන්ස් මෙස්මර් නම් වෛද්‍යවරයා විසින් චුම්භක ප්‍රතිකාරයක් ලෙස නව ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සොයාගත් අතර එයින් බොහෝ මායා රෝගී ස්ත්‍රීන් සුවය ලැබීය.එහෙත් මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රමයේ විද්‍යාත්මක පදනම මෙස්මර් හරිහැටි දැන නොසිටි අතර මෙම ප්‍රතිකාරය අවිද්‍යාත්මකබව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දුන්හ.පසුව මෙම ක්‍රමය ස්වාප්න ප්‍රතිකාරය හෙවත් මෝහන ප්‍රතිකාරය බව ජින් මාටින් චාගොට් වැනි වෛද්‍යවරුන් පෙන්වා දුන්හ.පසුව මායාරෝගයට ඉතා සාර්ථකව ස්වාප්න ප්‍රතිකාරය භාවිත කළහ.පසුව සිග්මන් ෆ්‍රොයිඩ් හා පියරේ ජෙනට් වැනි මනෝ විද්‍යාඥයන් මෙම ප්‍රතිකාර තවදුරටත් වර්ධනය කළහ.ස්ත්‍රීන්ට පමණක් නොව පුරුෂයන්ටද මායාරෝගය වැළදෙනබව සිග්මන් ෆ්‍රොයිඩ් පෙන්වා දුන්හ.නිදහස් සංඝටනය නම් නව ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක්ද මායා රෝගීන් සදහා පළමුවෙන්ම අත්හදා බැලුවේද ඔහුය.
මායාරෝගය සදහා සම්ප්‍රධායිකව විවිධ ප්‍රතිකාර පවතී.මෙම ප්‍රතිකාර බොහෝමයක් ආගමික හා අභිචාර ලෙස පවතී.මායා රෝගය යනු ශාරීරික හේතුවක් නොමැතිව මානසික හේතුමත ඇතිවන ආබාධ නිසා මෙම අභිචාර ක්‍රම මගින් සුවය ලැබිමේ හැකියාව වැඩිය.අමනුෂ බලපෑම් මගින් මෙම රෝග ඇතිවන්නේය යන්න සාම්ප්‍රධායික සමාජවල පිළිගැනීමයි.උදාහරණ ලෙස කලුකුමාර දෝෂය තනිකම් දෝෂ ආදිය දැක්විය හැක.
හිස්ටීරියාව හෙවත් මායා රෝගයට හේතුව ලෙස සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ් පෙන්වා දුන්නේ ආගමික හා සංස්කෘතික හේතුමත පුද්ගලයාගේ ලිංගික ආවේගයන් නිදහස් කිරීමට ඉඩ නොදී යටපත් කිරීම නිසා බවයි.මෙසේ බලහත්කාරයෙන් යටපත් කරගන්නා ලිංගික ආවේගයන් අවිඥානය තුල තැන්පත්වේ.මෙම ආවේගයන් මගින් විඥානය වෙත ඍණාත්මක යෝජනා ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.එමගින් විවිධ ශාරීරික ආබාධයන් හටගනී.මෙම ආබාධයන් ශාරීරික හේත මත නොව මනෝමූලිකවම හටගනී.එබැවින් කිසිදු භෞතිකමය ඖෂධීය ප්‍රතිකාරයකින් මෙම රෝගය සුවපත් කල නොහැකිවේ.මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රතිකාර මගින් පමණක් සුවකල හැකිය.
ඉතිහාසය
අතීත ඊජිත්තු වාසින් විශ්වාස කළේ ගර්භාෂය එක් ස්ථානයක පවතින ඉන්ද්‍රියක් නොව ශරීරය පුරා ගමන් කරන අවයවයක් බවයි.විවාහයෙන් පසු එය නිවැරදි ස්ථානයේ ස්ථානගත වන බවයි. මීට සමාන අදහසක් අතීත ග්‍රීකවරුන් අතරද පැවතිණ.ග්‍රීක දාර්ශනික ප්ලේටෝ පවා කියා සිටියේ ස්ත්‍රීන්ගේ ගර්භාෂය ශරීරය තුල වෙන්ව පවතින බවයි. පැරණි ක්‍රීකයන්ගේ මතයක්වූයේ ගර්භාෂය ශරීරය පුරා ගමන් කරන අවයවයක් බවත් ලිංගික සංසර්ගයේදී යෝනියට යෙදෙන පීඩනය මත එය නිවැරදි ස්ථානයට පැමිණෙන බවයි.එමගින් දරු උපතකට සුදුසු අයුරින් ගර්භාෂය සැකසෙන බවයි.
ගර්භාෂය සිරුර පුරා ගමන් කරන්නේය යන මතය හිපොක්‍රටීන් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.කෙසේ වෙතත් ලිංගික සංසර්ගයෙන් පසු මෙම මායා රෝගය සුවපත්වන බව ඔහුද පිළිගෙන ඇත.
මධ්‍යතන යුගය
මධ්‍යතන යුගයේද ස්ත්‍රීන්ගේ ගර්භාෂය ශරීරය පුරා ගමන් කරන්නේය යන මතය පිළිගැනුණි.ඒ මතය තුල පිහිටා ප්‍රතිකාර නියම කෙරිණි.ඒ අනුව මායා රෝගී කාන්තාවන්ගේ යෝනි මාර්ගයෙන් ස්‍රාවයන් පිටවීම මගින් ගර්භාෂය නිවැරදිව ස්ථානගත වනබව විශ්වාස කළහ.මේ සදහා මායා රෝගී කතුන්ට ස්වං වින්දනයේ නිරතවන ලෙස උපදෙස් ලැබිණ.එහෙත් ඇතැම්විට ස්වං වින්දනය ආගමික හා සාම්ප්‍රධායික මත හා ගැටුන අවස්ථ ඇත.මේ අනුව ස්වං වින්දනය මේ සදහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස පිළිගැනීමට සාම්ප්‍රධායික සමාජ ප්‍රතික්ෂේප කළහ.ඔවුන් ඉක්මනින් විවාහකරදීම වඩාත් සුදුසු බව සාම්ප්‍රධායික මතය විය.ඇතැම් ආගම්වල ස්වං වින්දනය පාපයක් ලෙස හදුන්වා ඇත.එහෙත් ඇතැම් වෛද්‍යවරු මේසදහා විකල්ප වෛද්‍යක්‍රම අනුගමනය කරඇත.
මායා රෝගය සදහා නට්‍යමය ප්‍රතිකාර ක්‍රමද පැවතිණ.මෙම රෝග යක්ෂයන් විසින් ඇතිකරන රෝග බවත් එම අමනුෂ්‍ය බලවේගයන් පලවා හැරීම මගින් සුවය ලැබියහැකි බවත් ඇතැම් සංස්කෘති තුල විශ්වාසයන් පැවතිණ.අමනුෂ්‍ය බලවේග පලවා හැරීම සදහා විවිධ ආගමික හා අභිචාර ක්‍රම පැවතිණ.ඇතැම් අභිචාර මනෝ විද්‍යාත්මක ක්‍රමවෙද සාර්ථකව යොදා ගනිමන් සකස්කරගෙන තිබිණ.මායා රෝගය යනු මානසික බලපෑම් මත ඇතිවන රෝගයක් බැවින් මෙවැනි අභිචාර මගින් පහසුවෙන් සුවය ලැබීය.
16 හා 17 වන සියවසයන්හිද මායා රෝගයට හේතුව ගර්භාෂය ශරීරය පුරා ගමන් කිරීම බව පිළිගත්හ.නිරන්තරයෙන් යෝනි මාර්ගයෙන් තරලයන් පිටවීම.ලිංගික ආසාවන් ඉටුකර ගැනීමට නොහැකිවීම මෙයට හේතු ලෙස සළකන ලදී.විවාහයෙන් පසු ලිංගික සංසර්ගයේදී යොනි මාර්ගයට ඇතිවන පීඩනය හරහා ගර්භාෂය නිසි පරිධි ස්ථානගත වන බවත් පුරුෂයන්ගේ ශුක්‍රාණු මායා රෝගයට ඖෂධයක් ලෙස ක්‍රියාත්මකවන බවත් පැරැණ්නන් විශ්වාස කළහ.ස්ත්‍රිය සුරාන්තයට පත්වීම මගින් පිටවන යෝනි ස්‍රාව මගින් මායා රෝගයට සුවය ලැබෙන බවත් විශ්වාසයක් පැවතිණ.එහෙත් ඇතැම් වෛද්‍යවරු පුරුෂයන්ගේ ශුක්‍රාණු මායා රෝගය සුවවීමට හේතු නොවන බව පැවසූහ.කෙසේ වෙතත් ආගමික හේතුමත මයා රෝගී කාන්තාව වැන්දඹුවක් හෝ කන්‍යා සොයුරියක් නම් ඇයට නැවත විවාහ වීමට හෝ විවාහයක් සිදුකර ගැනීමට නොහැකිවිය.එම නිසා වෛද්‍යවරුන්ට විකල්ප ප්‍රතිකාර සොයා ගැනීමට සිදුවිය.ආගමික විශ්වාසයන් මත විවාහ පූර්ව ලිංගික සම්භන්දතා හෝ විවාහක පුරුෂයා මියගිය ස්ත්‍රීන්ට හෝ කන්‍යා සොයුරියන්ට ලිංගික සතුට ලැබීම තහංචි විය.කෙසේ වෙතත් මෙවැනි ස්ත්‍රීන් වැඩි වශයෙන් මායා රෝගයට ගොදුරුවිය.වික්ටොරියානු සංස්කෘතිය පැවති 16 හා 17 වන සියවස් තුල ඉතා සුලභ රෝගයක් ලෙස මායා රෝගය දක්නට ලැබිණි.එයට හේතුව ලෙස පසුකාලීන මනෝ විද්‍යාඥයන් වූ ජින් මාටින් චාගොට් සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ් වැනි මනෝ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දුන්නේ එකළ කාන්තාවන්ට දැඩිලෙස තම ලිංගික ආසාවන් යටපත් කරගැනීමට ආගමික හා සංස්කෘතික අංශයෙන් ඇතිවූ බලපෑම බවයි.
ලිංගිකව තෘප්තිමත් නොවීම හිස්ටීරියාව හෙවත් මායා රෝගයට ප්‍රමුඛ හේතුවකි.යම් ස්ත්‍රියක් ලිංගික ඇසුර නොලැබීම හෝ ඇය නිසි පරිදි සුරාන්තයට පත් නොවන විට මයා රෝගය වැළදීමේ ප්‍රවණතාව වැඩිවේ.
කාර්මික යුගය
18 හා 19 වන සියවස් වලදී මායා රෝගයට නිසි ප්‍රතිකාර සොයා ගැනීමට වෛද්‍යවරුන්ට හැකියාව ලැබිණ. පියරේ රූස්වෙල් හා ජීන් ජැක්ෂන් රූසෝ වැනි දාර්ශනිකයන් ස්ත්‍රීත්වය හා ඇගේ චිත්තාවෙගයන් වල ස්වභාවය පෙන්වා දුන්හ.ඔවුන් ලිංගික ආවේගයන් යනු ස්වාභාවික හේතු බවත් එම ආවේග අනවශ්‍ය ලෙස යටපත් කිරීමට පෙළඹවීම නුසුදුසු බවත් පෙන්වා දුන්හ.බටහිර යුරෝපයේ සාම්ප්‍රධායික කතොලික ආගම බිදවැටී ප්‍රොතෙස්තන්තවාදය වර්ධනය වීමත් පැවති වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමය බිදවැටී ධනවාදී අර්ථ ක්‍රමය බිහිවීමත් සමග යම් කිසි ආකාරයකින් දැඩි ආගමික විශ්වාස තරමක් ලිහිල්විය.මෙම අවධියේදී හිස්ටීරියා රෝගී කතුන්ට ස්වං වින්දනය සිදු කිරීමට ඇතැම් වෛද්‍යවරු අනුමත කළහ.මීට අමතරව ඇතැම් කාන්තාවන් තම සිරුරේ සුවද විලවුන් තවරා ගැනීම සිදු කළහ.එමගින් ගර්භාෂය නිසි පිහිටීමට ස්ථාපනය වන බව විශ්වාස කළහ.මෙම මතය හිපොක්‍රටිස් නම් දාර්ශනිකයාද පෙන්වාදී තිබිණ.
කාර්මික යුගයේ ප්‍රතිකාර
කාර්මික යුගයේදී මායා රෝගය සදහා සම්භාහන ප්‍රතිකාරය ජනප්‍රිය විය.ඇතැම් වෛද්‍යවරු සම්භාහනය සදහා යොදාගතහැකි කම්පනයවන යන්ත්‍ර භාවිත කර ඇත.මීට අමතරව අධි පීඩන ජල ප්‍රහාරයක් උදරයට එල්ල කිරීම වැනි ප්‍රතිකාරද පැවතින.මෙම ප්‍රතිකාරද අතීතයේ පැවති ගර්භාෂය සිරුර පුරා ගමන් කරන්නේය යන මතය අනුව ගොඩ නැගී තිබිණ.මෙම ප්‍රතිකාර මගින් ගර්භාෂය නිසි ස්ථානයට ස්ථානගතවීම සිදුකලහැකි බව විශ්වාස කළහ
වර්තමාන තත්වය හා කාන්තාවාදී න්‍යාය
ප්‍රංශ ජාතික ස්නායු විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකු වූ ජීන් මාටින් චාකොට් ඇන්ටන් මෙස්මර් විසින් හදුන්වාදුන් චුම්භක ප්‍රතිකාර ක්‍රමය පිළිබද පර්යේෂණ සිදුකරමින් මෙම ප්‍රතිකාර ක්‍රමය මගින් සිදු වන්නේ මනසට පණිවුඩ යැවීම මගින් ප්‍රතිකාර කිරීම බවත් මෙම ප්‍රතිකාරය ස්වාප්න හෙවත් මෝහන ප්‍රතිකාරය ලෙස හදුන්වා දුන්හ.ස්වාප්න ප්‍රතිකාර ක්‍රමය භාවිත කරමින් මායා රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමේදී ඔහුට නිරීක්ෂනය කිරීමට හැකිවූයේ මායා රෝගය හෙවත් හිස්ටීරියාවට හේතුව යටපත් කරගත් ලිංගික ආශයන් බවයි.මෙම මායා රෝගය මුළුමනින්ම කායික හේතු මත නොව මානසික හේතූන්මගින් ඇතිවනබව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.චාගොට්ගේ සිසුවකුවූ සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ් තවදුරටත් මෙම මායාරෝගය පිළබද පර්යේෂණ පවත්වමින් හිස්ටීරියාව යනු ස්ත්‍රීන්ට පමණක් නොව පුරුෂයන්ටත් වැළදෙන බව පෙන්වා දුන්නේය.තම ලිංගික ආශාවන් බලවත් ලෙස යටපත්කර ගැනීම හේතුවෙන් මෙම රෝගය හටගක්නාබව ෆ්‍රොයිඩ්ද පෙන්වා දුන්හ. සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ් මායා රෝගය හා ලිංගික ආශාවන් අතර සම්බන්දය පෙන්වා දීමට ඊඩිපස් සංකීර්ණය හා ඉලෙක්ට්‍රා සංකීර්ණය වැනි න්‍යායන් ඉදිරිපත් කළේය.පූර්ව ලිංගික අවධින් තුලදී තෘප්තිමත් නොවූ ආශයන් හේතුවෙන් වැඩිහිටි වියේදී අසාමාන්‍ය චර්‍යාවන් පෙන්වන බව ෆ්‍රොයිඩ් පෙන්වා දෙයි.උදාහරණ ලෙස මුඛ ලිංගික අවධියේදී නිසියාකාර තෘප්තියක් නොලබව දරුවා වැඩිහිටි වියේදී නියපොතු සැපීම,දුම්පානය වැනි චර්‍යා වලට අවිඥානිකවම යොමුවේ.ලිංග රූප අවධියේදී නිසියාකාරව තෘප්තිමන් නොවද දරුවන් වැඩිහිටි වූවිට තම ලිංගික අවයව අන් අයට ප්‍රදර්ශනය කිරීමට හෝ අන් අයගේ ලිංගික අවයව දෙස හොරෙන් බැලීමට හුරුවිට හැක.නව යෞවන අවධියේදී ගැහැණු දරුවන් පිරිමි දරුවන් වෙතත් පිරිමි දරුවන් ගැහැණු දරුවන් වෙතත් ආකර්ශනය වේ.විරුද්ධ ලිංගිකයන් සමග කතා කිරීම ඔවුන්ගේ අසුරේ වඩි වේලාවක් සිටීමට ඔවුන් හා ක්‍රීඩා කිරීමට ආසාවක් ඇතිවේ එහෙත් ආගමික හා සංස්කෘතික බාධක නිසා තම ආශාව් යටපත් කරගැනීමට ඇතැම් විට සිදුවේ.ලිංගික ආශයන් යටපත් කරගැනීමේ ප්‍රථිපලයක් ලෙස මායා රෝගය හැතිවේ.ගැහැණු දරුවන්ට මෙය ශාරීරික ආබාධ ලෙසත් පිරිමි දරුවන්ට අසාමාන්‍ය ලිංගික චර්‍යාවන් ලෙසත් ඇතිවේ.
හිස්ටීරියාව හෙවත් මායා රෝගය සදහා සාර්ථකම ප්‍රතිකාර ක්‍රම සොයාගනු ලැබුවේ මනෝවිශ්ලෙෂණවාදී මනෝ විද්‍යා ගුරුකුලය මගිනි.ෆ්‍රොයිඩ් විසින් ඇනා නමින් හැඳින්වූ හිස්ටීරියා රෝගී තරුණියක් සුවපත් කර ගැනීමට හැකිවිය.එය ඔහු විසින් මුල්වරට නිදහස් සංඝටනය නම් ප්‍රතිකාරය අත්හදා බැලූ ප්‍රථම අවස්තාවයි.මීට අමතරව ඩෝරා එළිබෙත් වොන් ආර් වැනි සිද්ධි අධ්‍යනයන්ද ෆ්‍රොයිඩ්ගේ අධ්‍යනයන් අතර ප්‍රමුකය.මේ ආකාරයෙන් හිස්ටීරියා රෝගීන් රැසක් ෆ්‍රොයිඩ්ගේ ප්‍රතිකාර හමුවේ සුවය ලබා ගත්හ.