cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කෝණය
ජාමිතියේ සහ කෝණමිතියේ කෝණයක් (සම්පූර්ණ ලෙස තල කෝණයක්) යනු කෝණයේ ශීර්ෂය යැයි හඳුන්වන පොදු අන්ත ලක්ෂයකින් බෙදී යන රේඛා දෙක වෙන්කරන මුළු භ්‍රමණ ප්‍රමාණයයි. එය එක් රේඛාවක් ශිර්ෂය වටා භ්‍රමණය වී අනෙක් රේඛාව සමග සමපාත වීමෙන් හටගන්නා වෘත්ත චාපයේ දිග සැලකීමෙන් මැනිය හැක. (“කෝණ මැනීම” බලන්න) ‘කෝණය’ යන පදය එහි ජ්‍යාමිතික වින්‍යාසය හා එහි කෝණික විශාලත්වය යන දෙක සඳහාම අන්තර් හුවමාරු කරමින් භාවිතා කිරීම ව්‍යාකූලතාවක් ඇති නොකරයි.(මෙය සරල සංඛ්‍යාත්මක අගයක් පමණි).
මුල්ලක් යන අර්ථය ඇති ලතින් භාෂාවේ angulus යන වචන‍ෙයන් කෝණය සඳහා angle යන වචනය යෙදී ඇත. Angulus යනු විකාශනය වූ වචනයකි‍. මෙය ලතින් භාෂාවේ දක්නට නොලැබෙන අති පුරාණ angus යන වචනයෙන් පැමිණ ඇත. මෙයට සමජාතිය වචන නම් ලතින්වලින් ‘angere’ යන‘නැම්මකට සම්පීඩ්‍ය කරන්න’ හෝ ‘අවහිර කරන්න’ යන අර්ථය ඇති වදන හා ග්‍රීක් වලින් ἀγκύλος (ankylos) යන වදනය “නැම්ම වක්‍රය” යන අර්ථය ලබාදෙන වදනය. මේ දෙකම PIE මූලය *ank සමග සම්බන්ධ කළ වී “නැම්ම” හෝ “චාපය” යන අර්ථය ලැබේ.
ෂකීබ් අල් හසන්
thumb|ෂකීබ් අල් හසන් ෂකීබ් අල් හසන් (බෙංගාලි: সাকিব আল হাসান; උපත 1987 මාර්තු 24) බංග්ලාදේශ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් සහ බංග්ලාදේශ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ටෙස්ට් සහ වි20ජා ක්‍රිකට් වල වත්මන් නායකයෙකි. ඔහු අයිසීසී එදිජා ක්‍රීඩකයින් ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල අංක 1 තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩකයා ලෙස ශ්‍රේණිගත කර ඇත. ඔහු මැද පෙළෙහි ආක්‍රමණශීලී වමත් පිතිකරණ විලාසයක් භාවිතා කරන අතර මන්දගාමී වමත් ඕතඩොක්ස් පන්දු යැවීම සිදු කරයි. ඔහු 2019 දී ESPN විසින් ලොව ප්‍රසිද්ධම ක්‍රීඩකයා ලෙස 90 වැනි ස්ථානයට පත් විය.
ෂකීබ් අල් හසන් 2007 වසරේදී ඉන්දියාවට එරෙහිව සිය මංගල ටෙස්ට් තරගයට පිවිසියේය. 2008 වසරේ නවසීලන්තයට එරෙහිව චිතගොං හි පැවති ටෙස්ට් තරගයේදී ඔහුගේ ඉදිරි ගමන සිදු විය. 2012 ආසියානු කුසලානයේ දී ශකීබ් අර්ධ ශතක තුනක් ඇතුළුව ලකුණු 237ක් රැස් කළ අතර කඩුලු 6ක් ද දවා ගත්තේය. බංග්ලාදේශය පළමු වරට තරගාවලියේ අවසන් මහා තරගයට පිවිසි අතර එහිදී පාකිස්තානය හමුවේ ලකුණු දෙකකින් පරාජයට පත්විය. ෂකීබ් අල් හසන් ක්‍රීඩාවේ දැක්වූ දස්කම් වෙනුවෙන් සම්මාන රැසකින් පිදුම් ලැබුවා. පිත්තෙන් සහ පන්දුවෙන් ඔහුගේ විශිෂ්ට දස්කම් නිසා 2019 ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරගාවලියේ වටිනාම ක්‍රීඩකයා විය. ඔහු මුළු ලකුණු 606ක් ලබා ගනිමින් තරඟාවලියේ වැඩිම ලකුණු ලාභීන් අතර 3වන ස්ථානයට පත්විය. ඔහු සියලු ආකාරවලින් තරගයේ වීරයා සම්මාන 31ක් සහ තරගාවලියේ වීරයා සම්මාන 16ක් ලබා ඇත. දැනට, ඔහු සචින් ටෙන්ඩුල්කාර් සහ විරාත් කෝලිට පසුව සියලුම ආකාරයේ තරඟාවලියන්හි 3 වන වැඩිම හොදම ක්‍රීඩකයා සම්මානයට හිමිකම් කියයි. 2022 ජූනි වන විට, ෂකීබ් පිරිමි වි20ජා කඩුලු 119ක් ද, වි20ජා ලෝක කුසලානවල කඩුලු 41ක් ද ලබා ගෙන එම ලැයිස්තුවල ප්‍රථම ස්ථානයේ වාර්තාවට හිමිකම් කියයි.
විකුණුම් බලකාය කළමනාකරණ පද්ධතිය
thumb|salesforce.com මගින් නිර්මාණය කෙරුනු විකුණුම් බලකාය කලමනාකරණ පද්ධතියක් ආයතනයක වෙළද හා කළමනාකරණ අන්ශයන්හි භාවිතය සදහා යොදා ගන්නා විකුණුම් බලකාය කළමනාකරණ පද්ධතිය, විකුණුම් කාර්යයන් යාන්ත්‍රනය කිරීම සදහා භවිතා වෙයි. බොහෝ අවස්තාවලදී වෙළද පද්ධතිය හා යා කිරීමෙන් මෙය පාරිභෝගික සම්බන්ධතා පද්ධතිය ලෙස නිර්වචනය කොට හැදින්වේ.
විකුණුම් බලකාය කළමනාකරණ පද්ධතිය, පාරිභෝගික සම්බන්ධතා පද්ධතියේ එක් අංගයක් ලෙස භාවිතා වන අතර එය මිනිස් හවුලකින් තොරව විකුණුම් ක්‍රියාවලියේ තොරතුරු සටහන් කරගනියි. පරිභෝගිකයා සමග පැවත්වූ සියලු ගණුදෙනු/ සම්බන්ධතා, එහි අරමුණ, පසු විපරම් ක්‍රියාවලි සටහන් කර ගන්නා මෙමගින් විකුණුම් ක්‍රියාවලියේ කාර්යක්ෂමතාව වැඩිදියුණු කිරීම තුලින් විකුණුම් ශ්‍රමය නාස්තිය අවම කිරීමත් පාරිභෝගික පහසුව සලසා දීමත් සිදුවේ. දුරකථන ලැයිස්තු මාර්ගයෙන් හා සමගාමි භාණ්ඩ හා සෙවාවන්හි පරිභෝගික ලැයිස්තු ආශ්‍රයෙන් අනාගත වියහැකි පාරිභෝගිකයින් පිළිබද තොරතුරු ලැයිස්තුගත කල හැකි විකුණුම් නියාමන ඉලියුම් පද්ධතියක් මෙහි අන්තර්ගත වේ. මෙම පද්ධතියේ අඩංගු අනෙකුත් අංගයන් ලෙස විකුණුම් පූර්වකථනය, ඇනවුම් කළමනාකරණය හා නිශ්පාදිතයන්හි තොරතුරු ඇතුලත්වන අතර වඩාත් දියුණු විකුණුම් බලකාය කළමනාකරණ පද්ධතියන්හි අන්තර්ගත විශේෂ අයිතමයක් ලෙස අන්තර්ජාලය හරහා භාණ්ඩ නිමයුම් පද්ධතිය හා සම්බන්ධවීමෙන් පාරිභොගිකයින් හට තම අවශ්‍යතා පරිදි භාණ්ඩ අනුරූපකරණය කල හක. මෙය මොටර් රථ කර්මාන්තයේ ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අතර අනුග්‍රාහකයින් හට තම මොටර් රථයේ වර්ණය, ආසන ස්වභාවය(උදහරණයක් ලෙස ලෙදර් හෝ ) වැනි අනුකූල අංගයන් තම අවශ්‍යතා පරිදි සකසා ගැනීමේ පහසුව මෙමගින් සැලසී ඇත.
විකුණුම් කළමනාකරුට අත්වන වාසි
•	අලෙවිකරණ සමීක්ෂන දත්ත ලබාගත හැක ( ජන විකාස චර්යා, භාණ්ඩ හා සේවා පිලිගැනීම, ගැටළු හා වෙළදපොල ප්රණවණතාවයන් ආදී).
•	වෙළදපොල සමීක්ෂණ දත්ත එක්-රැස් කිරීම ( කර්මාන්තයේ ගතික ස්වභාවය, තරගකරුවුන්, නව තරගකාරී භාණ්ඩ හා සේවාවන්, තරගකරුවන්ගේ ප්රරචාරන ව්යා්පාරයන් පිලිබද තොරතුරු හා සාර්ව ආර්තික ස්වභාවය පිරික්සීම හා ප්ර්වනතාවයන් හදුනා ගැනීම ආදිය ).
•	කාර්ය සාධන මිනුම් කිහිපයක් එකාබද්ධ කිරීමෙන් විකුණුම් ශ්ර්මයේ ඵලදායිතාව මැනීම ( විකුණුම් නිලධාරින් වශයෙන් හා භූගෝලීය වශයෙන් අදායම වර්ගීකරණය, පාරිභෝගික වර්ගීකරණයක් වශයෙන් ලාභය, දිනකට ඇමතුම්, ඇමතුම් කාලය හා වියදම, සම්බන්දතාවයන් සදහා සන්ග්රෙහ වියදම, කාලසීමාවක් තුලදී නව පාරිභෝගිකයින් ගණන, පාරිභෝගිකයින් ග්ර හණයට වියදම පාරිභෝගිකයකුගේ මුලු ආයු කාලයේ වටිනාකමින් ප්රගතිශතයක් ලෙස, ආපසු එවුම් ප්රවතිශතයක් ලෙස, පාරිභෝගික පැමිණිලි, කල් ඉක්මවූ අයවැය ගිණුම් ආදී ). පරාසුරමාන් හා ඩේගේ පෙයාර්ස් (PAIRS) හා ලෝඩිශ්ගේ අමතුම් සැලසුම් (Call Plan) වැනි සංකීර්ණ ආකෘති පද්ධතිය හරහා යොදා ගත හැක.
දීර්ඝකාලීන උපායක්‍රමික වාසි
මෙම පද්ධති මගින් තරඟකාරි වාසියක් නිර්මාණය කල හැකි වේ. ඒ සදහා පහත උදාහරණ දැක්විය හැක.
භාවිතය දිරිගැන්වීම
ඉහත සදහන් කල කරුණු අතරින් වර්තමාන ආයතන මුහුණපාන ප්‍රධාන ගැටලුව වන්නේ පද්ධතියට දත්ත අතුලත් කිරීමට විකුණුම් නියෝජිත්යින් පොළඹවා ගැනීමයි. මේ හේතුවෙන් පද්ධතිය සදහා යොදවන ආයෝජනයේ ඵලදායිතාව පිලිබද බොහෝදෙනා ප්‍රශ්න කරන අතර මෑත කාලීනව නිර්මාණය වුනු විකුණුම් බලකාය කළමනාකරණ පද්ධති තුල විකුණුම් නියෝජිත්යින්ට ඉක්මන් ප්‍රතිචාර ලබාදිය හැකි විකුණුම් ක්‍රියාවලි යාන්ත්‍රණයක් අතුලත් වේ. විකුණුම් නියෝජිතයින්හට විකුණුම් ක්‍රියාවලිය ඵලදායි ලෙස සැලසුම් කිරීමට හැකියාව ලැබීම මෙම පද්ධතිය භාවිතය දිරිගැන්වීමට උත්සුක වන කාරණයකි.
ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ඇල්පිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ,   ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය
දූවිලි මයිටාවෝ
thumb|ගෘහස්ථ දූවිලි මයිටාවන් (Dermatophagoides pteronyssinus) ගෘහස්ථ දූවිලි මයිටාවන් ( හෝ හුදෙක් දූවිලි මයිටාවන්) විවිධ වාසස්ථාන වල දූවිලි සමග බැඳුන මයිටාවන් වර්ග වේ.
ප්‍රධාන විශේෂ පහත ලෙස හඳුනාගෙන ඇත:
වර්ගීකරණය
දූවිලි මයිටාවන් Pyroglyphidae මයිටා (කීඩෑ) පවුලේ සාර්වභෞමික සාමාජිකයන් වේ.
ලක්ෂණ
thumb|දූවිලි මයිටා ගැහැණු සතෙක් ගෘහස්ථ දූවිලි මයිටාවන්  ඔවුන්ගේ ඉතා කුඩා ප්‍රමාණය හා පාරභාසක සිරුරු නිසා පියවි ඇසට පෙනෙන්නේ යන්තමින්ය. සාමාන්‍ය ගෘහස්ථ දූවිලි මයිටාවෙක්  0.2 - 0.3 mm පමණ දිගය. නිවැරදි හඳුනා ගැනීමක් සඳහා අවම වශයෙන් 10× විශාලනයක් වත් අවශ්‍ය වේ.
ආහාර
ඔවුන් මිනිසුන්ගේ සහ සතුන්ගේ සම් කැබලි හා සමහර පුස් වර්ග ආහාරයට ගනියි.
විලෝපිකයන්
දූවිලි මයිටාවන්ගේ විලෝපිකයන් වන්නේ වෙනත් මයිටාවන් (Cheyletiella), Silverfish හා pseudoscorpions වේ.
ප්‍රජනනය
ගෘහස්ථ දූවිලි මයිටා පිරිමි සතකුගේ සාමාන්‍ය ජීවන චක්‍රය දින 10–19 වේ. ගැහැණු සතෙකු දින 70ක් පමණ ජීවත්  වන අතර  අවසාන සති 5 තුල බිත්තර 60 සිට 100 දක්වා ප්‍රමාණයක් දමනු ලැබේ.
ගෘහස්ථ දූවිලි මයිටා ආසාත්මිකතා
මයිටාවන් තුල අඩංගු බලසම්පන්න ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම (විශේෂයෙන්ම Peptidase 1)  ඔවුන්ගේ අසූචිවල ද දිගටම රැඳී තිබේ. ඒවා ප්‍රධාන ලෙසම අසාත්මිකතාකාරක වේ.
Oral mite anaphylaxis
පිටිවල සිටින Dermatophagoides spp. විසින් oral mite anaphylaxis (පෑන්කේක් සින්ඩ්රෝමය) රෝග තත්වය ඇතිකරයි.
ඇඳ රෙදි
thumb|300x300පික්|Dust mite-proof encasements to mattress, pillow, and duvet, prevents chronic contact with allergens. සතිපතා වෙනස් ඇඳ රෙදි භාවිතා කිරීමෙන් දූවිලි මයිටාවන්ට නිරාවරණය වීමේ අවදානම අඩුකරගත හැක.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දූවිලි
වීරකැටිය
නගර මධ්‍යයෙහි වීරකැටිය පස්මං වටරවුම දැකගත හැකි වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
අර්ථ දැක්වීම
අර්ථ දැක්වීමක් යනු කිසියම් පදයක (වචනයක, වාක්‍ය කණ්ඩයක, හෝ වෙනත් සංකේත සමූහයක) අර්ථය ප්‍රකාශනය කිරීම වේ.
A31 මහා මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
A31 යනු ශ්‍රී ලංකාවේ තනා තිබෙන, A ශ්‍රේණියට අයත් මහා මාර්ගයකි. අම්පාර සහ කාරතීවු යන නගර සම්බන්ධ කරමින්, මෙම මාර්ගය ඉදි කොට ඇත.
මාර්ගය සමන්තුරේ නගරය හරහා ගමන් කරයි.
ප්‍රවර්ගය:මාර්ග - ශ්‍රී ලංකාව
බෙම්මුල්ලේ ධර්මසේන වෙද මහත්තයා
බෙම්මුල්ලේ ධර්මසේන වෙද මහත්තයා එසේත් නැත්නම් නාඩි වෙද මහත්තයා, ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන සිංහල වෙද මහතෙකි. අක්‍ෂි රෝග සඳහා විශේෂයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සිංහල වෙදකම
කුප්පියවත්ත බෝධානන්ද තෙරණුවෝ
කුප්පියවත්ත බෝධානන්ද තෙරණුවෝ (ඉංග්‍රීසි: Kuppiyawatta Bodhananda Thera) යනු බෞද්ධ භික්ෂුවක්, පඬිවරයෙකු සහ මිතුර මිතුරෝ සන්විධාන නිර්මාතෘ වන්නාහ.
සංක්‍ෂිප්ත විස්තරය
කුප්පියවත්ත බෝධානන්ද තෙරණුවෝ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. වසර 2009 හි තෙරණුවෝ, තම පාසැල් මෑණියන්ගෙන් නාලන්දාවේ වැදගත්ම ආදි සිසුවාට පිරිනමන නාලන්දා කීර්ති ශ්‍රී ගෞරව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූහ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ දාර්ශනිකයන් ප්‍රවර්ගය:නූතන බෞද්ධ ගත්කතුවරු ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:භික්‍ෂූහූ
නූගේගොඞ රේවත තෙරණුවෝ
නූගේගොඞ රේවත තෙරණුවෝ යනු බෞද්ධ භික්ෂුවක් වන්නාහ. බෙල්ලන්විල රජමහා විහාර වාසිව වැඩවසයි.
සංක්‍ෂිප්ත විස්තරය
නූගේගොඞ රේවත තෙරණුවෝ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ දාර්ශනිකයන් ප්‍රවර්ගය:නූතන බෞද්ධ ගත්කතුවරු ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
A32 මහා මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
මාර්ගය තිරුකදීස්වරම්, පල්ලමඩු, වේලන්කුලම, චුන්නාවිල්, පුනරින් සහ අරුකුවේලි යන නගර හරහා ගමන් කරයි.
ප්‍රවර්ගය:මාර්ග - ශ්‍රී ලංකාව
පුනර්භවය
පුනර්භවය යනු පුනුරුප්පත්තියට ආසන්න සංකීර්ණ බෞද්ධ සංකල්පයකි.. මීට බුදු දහමට අනුව ලෝකයේ යථා ස්වරුපය අනිත්‍ය දුක්ඛ හා අනාත්ම වේ. එනම් (ආත්ම) නමින් සදාකාලිකව පවතින දෙයක් නොමැත. එම නිසා සිත යනු ඇතිවෙමින් නැතිවෙමින් යන සිතුවිලි පරම්පරාවකි. එය විඥ්ඥාණය නම් වෙයි. විඥ්ඥාණය යනු පංචේන්දියන්ට ග්‍රහණය වන දෙයයි.
බුදු දහමට අනුව පුනර්භවයෙදී ඊලඟ භවයට ගෙන යන්නේ මෙම සිතුවිලි පරම්පරාවේ අවසාන විඥ්ඥාණ අවස්ථාව සහ රැස් කරන ලද කර්මයයි
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
අල්මසාන්
thumb|left|230px|Almazán අල්මසාන් (Almazán) යනු ස්පාඤ්ඤයේ Castile and León හි සෝරියා දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි නගරයකි.
2004 වර්ශයේ ජන සංගණනයට (INE) අනුව මෙම ප්‍රදේශයේ ජනගහනය 5,755 කි.
ප්‍රවර්ගය:Municipalities in Soria ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤය
මධ්‍යමක
නාගර්ජුන හාමුදුරුවන්ට අවශ්‍ය වූයේ පෘථග්ජන භික්‍ෂුන් වහන්සේ නමක ලෙස බුදු දහම තේරුම් ගැනීම ය. උන්වහන්සේ ආර්කිමිඩීස්‌, නිව්ටන්, අයින්ස්‌ටයින් යන බටහිර උසස්‌ ම යෑයි සැලකෙන බුද්ධිමතුන්ට වඩා බුද්ධිමත් වූහ. නාගර්ජුන හිමියන් ඉදිරියේ ඔවුහු හිරු දුටු කදෝ පැණියෝ වෙති.
එහෙත් මෙයින් කියෑවෙන්නේ නාගර්ජුන හිමියන් දෙසූ සියල්ල නිවැරදි බවත් උන්වහන්සේ කළ කී දෙයින් බුදු දහමට අනතුරක්‌ නොවීය යන්නවත් නොවේ. උන්වහන්සේගේ ශුන්‍යතාව නිවැරදි නොවීය. එය අවසානයේදී නිර්ගුණ්‌ බ්‍රහ්මන් නමැති සංකල්පය නිර්මාණය කිරීමටත් එමගින් බුදුදහම භාරතයෙන් අතුගා දැමීමටත් ශංකරාචාර්යයන්ට උපකාරි විය.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යමක
A33 මහා මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
මාර්ගය ගම්පහ නගරය හරහා ගමන් කරයි.
ප්‍රවර්ගය:මාර්ග - ශ්‍රී ලංකාව
රේඩියනය
රේඩියනය කලින් SI පරිපූරක ඒකකයක් ලෙස භාවිතා කළ නමුත් 1995 දී මෙම වර්ගීකරණය අවලංගු කළ අතර වර්තමානයේ රේඩියනය SI ව්‍යුත්පන්න ඒකකයක් ලෙස සලකනු ලැබේ. ඝන කෝණයක් මනින SI ඒකකය ස්ටරේඩියනය (steradian) වේ.
අර්ථ දැක්වීම
thumb|357px|right|රේඩියනවලින් මනින ලද සමහරක් පොදු කෝණ මෙහි දැක්වේ. සියලුම බහුඅස්‍ර සමාකාර බහුඅස්‍ර වේ. රේඩියන එකක් යනු, වෘන්තයේ අරයට සමාන දිගකින් පරිධිය ඔස්සේ වු චාප ඛාන්ඩයක් මගින් වෘත්ත කේන්ද්‍රයේ ආපාතනය කරන කෝණයයි.
වඩාත් සාධාරණ ලෙස “අර” දෙකකින් ආපාතනය කරන ඕනෑම කෝණයක රේඩියන් වලින් විශාලත්වය, සංවෘත වූ චාප කොට‍සේ දිග වෘත්තයේ අරයට දක්වන අනුපාතයට සමාන වේ. එනම්, θ = s /r වේ. මෙහි θ යනු රේඩියන වලින් ආපාතිත කෝණයද s යනු චාප දිගද r යනු වෘන්තයේ අරයද වේ. විලෝම වශයෙන්, රේඩියන් වලින් කෝණයේ අගය වෘන්තයේ අරයෙන් ගුණ කළ විට සංවෘත චාප කොටසේ දිගට සමාන වේ. එනම්, s = r θ
ප්‍රිස්මය
ප්‍රකාශ විද්‍යාවේදී, ප්‍රිස්මයක් යනු පැතලි, ඔප දැමන ලද මුහුණත් සහිත ආලෝකය වර්තනය කරදමන පාරදෘශ්‍ය ප්‍රකාශ වස්තුවකි. අවම වශයෙන් එහි පැතලි මුහුණත් දෙකක් අතර කොණයක් පැවතිය යුතුම වේ.
රේඩියනය
අර්ථ දැක්වීම
ඒ අනුව, පූර්ණ පරිභ්‍රමණයක (අංශක 360) රේඩියනවලින් විශාලත්වය යනු මුළු පරිධිය අරයෙන් බෙදු විට ලැබෙන අගයයි. එනම් 2 π r/r හෝ 2π මෙලෙස රේඩියන 2π   අංශක 360 කට සමාන වේ. එහි අදහස රේඩියන එකක් අංශක 180/ π ට සමාන වන බවයි.
ප්‍රිස්මය
ක්‍රියාකරන අයුරු
thumb|ත්‍රිකෝණාකාර ප්‍රිස්මයක් ආලෝකය අපකිරණය කරයි ආලෝකය එක් මාධ්‍යයක සිට තවත් මාධ්‍යයකට යාමේ දී එහි වේගය වෙනස් වේ. (උදාහරණ -වාතයේ සිට වීදුරු ප්‍රිස්මයක් තුළට යාමේ දී) එක් මාධ්‍යයක සිට තවත් මාධ්‍යයකට ආලෝකය ඇතුළු වීමේ දී වර්තනයට ලක් වී නව මාධ්‍යයට පතන කෝණයට වෙනස් කෝණයකින් ඇතුළු වීමට මෙම වේග වෙනස බලපායි. (හයිගන් සංකල්පය) ආලෝකයේ පථයේ අපගමන කෝණයත් ආලෝක කදම්භය පෘෂ්ඨය සමඟ සාදන පතන කෝණයත් අතර අනුපාතය සහ මාධ්‍ය දෙකෙහි වර්තන අංක අතර අනුපාතය (ස්නෙල්ගේ නීතිය) මත රඳා පවතී. බොහෝ ද්‍රව්‍යවල (වීදුරු වැනි) වර්තන අංකය ආලෝකයේ තරංග ආයාමය හෝ භාවිතාකරනආලෝකයේ වර්ණය අනුව වෙනස් වේ. මෙම සංසිද්ධිය අපකිරණය ලෙස හැඳින්වේ. මෙය ආලෝකයේ වර්ණ වි‍භේදනය වීමට හා වෙනස් කෝණවලින් ප්‍රිස්මයෙන් පිට වී දේදුන්නක ආකාරයේ වර්ණාවලියක් ඇති කිරීමට හේතු වේ.මෙම ආචරණය සුදු ආලෝකයේ වර්ණ වර්ණාවලියේ වර්ණවලට වෙන් කිරීමට භාවිතා කරයි. සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රිස්ම, විවර්තන ග්‍රේටිමවලට සාපේක්ෂව ඉහළ සංඛ්‍යාත පරාසයක් ආලෝකය අපකිරණය කරන නිසා ඒවා පුළුල් වර්ණාවලි වර්ණාවලීක්ෂය නිර්මාණයේදී යොදා ගනී. සියලු ග්‍රේටිමවලට පොදු වර්ණාවලි පෙළ අතිච්ඡාදනය වීමෙන් ඇතිවන සංකූලතා, ප්‍රිස්ම යොදාගත් විට ඇති නොවේ.
අපකිරණය වෙනුවට සමහර අවස්ථාවන්හි දී අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය කිරීම සඳහා ද ප්‍රිස්ම භාවිතා වේ. ආලෝකය(ගහණතර මාධ්‍යක සිට විරල මාධ්‍යයකට ගමන් කිරීමේදී) අධික ආනතියකින් ප්‍රිස්මයේ එක් මුහුණතක් හා ගැටීමේදී එම ගැටුණු ආලෝකය ප්‍රිස්මයෙන් ඉවතට වර්තනය නොවේ. නැවත ප්‍රිස්මය තුළටම ඇතුළු වීමෙන් පූර්ණ අභ්‍යන්තර පරාවර්තනය සිදුවන අතර එවිට සියලු ආ‍ලෝකය පරාවර්තනය වේ. මේ නිසා සමහර අවස්ථාවන්හි දී ප්‍රිස්ම දර්පණ සඳහා ආදේශක ලෙස ද වැදගත් වේ.
ප්‍රිස්ම සහ ආලෝකයේ ස්වභාවය
අයිසැක් නිවුටන්ගේ සමයේ දී ආලෝකය අවර්ණ බව හා ප්‍රිස්මයක් විසින් වර්ණ නිපදවන බව විශ්වාස කළහ. ආලෝකය තුළ විෂම ජාතීය ආකාරයෙන් වර්ණ පවතින බව සහ වෙනස් වර්ණ සහිත අංශු ප්‍රිස්මය තුළින් විවිධ වේගයන්ගෙන් ගමන් කරන නිසා ආලෝක (අංශු) අපකිරණය වන බව නිවුටන්ගේ පරීක්ෂණ මගින් ඔහුට පැහැදිලි විය. වර්ණයන් යනු ආලෝකයේ තරංග ආයාමය දෘශ්‍යමානව ප්‍රකාශ වීමක් බව පෙන්වීමට පසුව යං (young) හා ෆෙස්නෙල් (fresnel)  විසින් නිව්ටන්ගේ අංශු වාදය හා හයිජන්ගේ  තරංග වාදය සම්බන්ධ කරන ලදී.
එක් ප්‍රිස්මයක සිට එන රතු වර්ණය තවත් ප්‍රිස්මයක් තුළින් යවමින් නිව්ටන් ඔහුගේ නිගමනය කරා එළඹිණි. එසේ සිදුකළ විට වර්ණය වෙනස් නොවන බව සොයා ගත්තේය. ප්‍රදාන ආලෝකය තුළ දැනටමත් වර්ණය තිබෙන බවත් ප්‍රිස්මයක් වර්ණ නොසාදන අතර එමගින් දැනටමත් ආලෝකය තුළ ඇති වර්ණ වෙන් කරන බවත් මෙම පරීක්ෂණ තුළින් ඔහු නිගමනය කළේය. අපකිරණ වර්ණාවලිය නැවත සුදු ආලෝකය බවට පත් කිරීම සඳහා ඔහු කාචයක් හා ප්‍රිස්මයක් භාවිතා කරන ලදී. මෙම පරීක්ෂණය විද්‍යාත්මක විප්ලවය අතරතුර හඳුන්වා දුන් විධි ශාස්ත්‍රයේ ශ්‍රේෂ්ඨ නිදසුනක් බවට පත් විය. මෙම පරීක්ෂණයේ ප්‍රතිඵල ලොක්ගේ (John Locke's) ද්විතීකයට එරෙහි ප්‍රාථමික ගුණ විශිෂ්ටත්වයට මග පෙන්වමින් පාර භෞතික විද්‍යා ක්ෂේත්‍රයේ පෙරළියක් කිරීමට දායක විය.
නිවුටන් ප්‍රිස්ම අපකිරණය පිළිබඳ වැදගත් විස්තර ඔහුගේ 'Opticks' නැමැති ග්‍රන්ථයෙහි සාකච්ඡාවට ලක් කර ඇත. තවද, ඔහු අපකිරණය පාලනය කිරීම ප්‍රිස්ම එකකට වඩා වැඩි ගණනක් භාවිතා කරන ආකාරය ද ඉදිරිපත් කරන ලදී. ප්‍රිස්ම අපකිරණය පිළිබඳ ඔහු කළ පරීක්ෂණ ඔහුගේ විග්‍රහයක් ගුණාත්මක හා ඉතා ප්‍රිය උපදවන සුළු වේ. 1980 දී බහු ප්‍රිස්ම ලේසර් කදම්භ වර්ධක හඳුන්වා දෙන තෙක් බහු ප්‍රිස්ම විසිරීම් පිළිබඳ ප්‍රමාණාත්මක විග්‍රහයක් අවශ්‍ය නොවීය.
හේමා මාලිනී
හේමා මාලිනී ("හේමා මාලිනී චක්‍රවර්ති") (උපත 16 ඔක්තෝබර් 1948, අම්මන්කුඩි, තමිල් නාඩු, ඉන්දියාව) යනුවෙන් හැඳන්වෙන්නේ ඉන්දියානු නිළියක, අධ්‍යක්ෂකවරියක, නිෂ්පාදිකාවක, නර්තන ශිල්පිනියක සහ දේශපාලනඥවරියකි. 1963දී ඇය සිය රංගන දිවිය ඇරඹූයේ දෙමළ චිත්‍රපටයක් වූ "ඉදු සතියම්" හි නර්තන ශිල්පිනියකගේ සහාය චරිතයක් නිරූපණය කරමිනි. මාලිනී පළමුවරට ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කළේ සප්නෝ කා සෞදගර් (1968) තුළ වන අතර, ඇය බොලිවුඩ් චිත්‍රපට ගණනාවක ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කොට ඇත. ඉන් බොහෝ චිත්‍රපටවල ඇය ප්‍රධාන චරිත නිරූපණයෙහි යෙදුණේ ඇගේ සැමියා වූ ධර්මේන්ද්‍ර සමග හෝ රාජේෂ් ඛන්නා සහ දේව් ආනන්ද් යන නළුවන් සමග ය. මුලින් මාලිනීව ප්‍රවර්ධනය කරන ලද්දේ "සිහින යුවතිය"ක ලෙස වන අතර, 1977දී, එම නාමයම ඇති චිත්‍රපටයක ඇය ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළා ය. නර්තන දායකත්වයන්ට අමතරව ඇය ප්‍රහසව මෙන්ම නාට්‍යමය චරිත ද නිරූපණය කොට තිබේ. ඇය චිත්‍රපට 150කට අධික සංඛ්‍යාවක පෙනී සිට ඇත.
සිය රංගන දිවිය තුළ මාලිනී හොඳම නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානයට එකොළොස් වරක් නිර්දේශ වූ අතර, 1972දී එම සම්මානය දිනා ගැනීමට සමත් වූවා ය. 2000දී මාලිනී විසින් දිවියේ එක්වරක් පමණක් පිදෙන ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය හිමි කරගත් අතර, ඉන්දියානු රජ‍ය විසින් පිරිනමන සිව්වන ඉහළම ජනතා ගෞරවය වන පද්ම ශ්‍රී සම්මානයෙන් ද පිදුම් ලැබුවා ය. 2012දී, ඉන්දියානු සිනමාවට දැක්වූ දායකත්වය අගයනු වස් ඇයට ශ්‍රීමත් පාදම්පාත් සිංහානියා විශ්වවිද්‍යාලය විසින් ගෞරව ආචාර්ය උපාධියක් පිරිනමන ලදී. මාලිනී ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ සභාපති ධුරය ද උසුලා ඇත. 2006දී, මාලිනීහට දිල්ලියේ භජන් සෝපොරි වෙතින් සංගීත සහ අභිවාහ්‍ය කලා පිළිබඳ සෝපොරි ඇකඩමියේ (සාමාපා) විතස්ත සම්මානය පිරිනැමුණේ ඉන්දියානු සංස්කෘතිය සහ නර්තනය වෙනුවෙන් ඇය සිදුකළ දායකත්ය වෙනුවෙනි. 2013දී, ඉන්දියානු සිනමාව වෙනුවෙන් ඇය දැක්වූ දායකත්වය උදෙසා ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් රජය විසින් ඇයට NTR ජාතික සම්මානය පරිනමන ලදී.
2003 සිට 2009 දක්වා, මාලිනී පාර්ලිමේන්තුවේ උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලයේ රාජ්‍ය සභා සඳහා භාරතීය ජනතා පක්ෂයේ අපේක්ෂිකාවක ලෙස තරගවැදුණා ය. 2014දී, මාලිනී ලෝක් සභා සඳහා තේරී පත්වූවා ය. මාලිනී පුණ්‍යාධාර සහ සමාජ සේවා කටයුතු සඳහා ද දායක වී ඇත. මේ වනවිට මාලිනී ක්‍රිෂ්ණා විඥානය සඳහා අන්තර්ජාතික සංගමයේ (ISKCON) ජීවිතාන්තය දක්වා සාමාජිකාවක ද වේ. ඇගේ රංගන දිවිය තුළ ඉහළම සහ සාර්ථකම නිළිය වූයේ ද ඇයයි. ඇගේ රංගන සහ නර්තන කුසලතාව විචාරක පැසසුමට ලක්ව ඇත.
මුල්කාලීන දිවිය සහ පවුල
මාලිනී උපත ලැබූයේ දෙමළ පවුලක තෙවන දරුවා ලෙසයි. ඇගේ මව චිත්‍රපට නිෂ්පාදිකාවක වූ ජය ලක්ෂ්මී චක්‍රවර්තී වූ අතර, ඇගේ පියා වී. එස්. ආර්. චක්‍රවර්තී‍ විය. මාලිනී චෙන්නායිහි ආන්ධ්‍රා මහිලා සභා වෙත ඇතුළත් වූ අතර, ඇගේ ප්‍රියතම විෂය වූයේ ඉතිහාසයයි. මාලිනී DTEA මන්දිර් මාර්ග්හි අධ්‍යාපනය හදාළ අතර, 12වන පන්තියෙන් පසු ඇය රංගන වෘත්තියට ඇතුළත් වූවා ය.
ෆූල් ඕර් කාන්ටේ (1991), රෝජා (1992) සහ අන්නයියා (1993).යන චිත්‍රපටවල ප්‍රධාන නිළිය ලෙස කටයුතු කළ මධූ ඥාතීත්වයෙන් මාලිනීගේ ලේලියකි.
1960-1970 මුල්කාලීන කෘති
මාලිනී ඉදු සතියම් (1963) චිත්‍රපටයේ සහාය රංගනයෙහි නිරත වූ අතර, පාණ්ඩව වනවාසම් (1965) චිත්‍රපටයේ නාට්‍යාංගනාවකගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. 1968 සප්නෝ කා සෞදගර් චිත්‍රපටයේ මාලිනී සහ රාජ් කපූර් විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන ලදී මෙය "බොලිවුඩ් සිහින යුවතියක" ලෙස ඇගේ ප්‍රවර්ධනයේ ආරම්භයයි.
1970-1978 ප්‍රමුඛත්වයට පත්වීම සහ සාර්ථකත්වය
මාලිනී, ධර්මේන්ද්‍ර සමග චිත්‍රපට 28කට රංගනයෙන් දායක වී ඇත. මේ අතරට ෂරාෆත්, තුම් හසීන් මේන් ජවාන්, නායා සමානා, රාජා ජානි, සීතා ඕර් ගීතා, පට්ඨාර් ඕර් පායල්, දෝස්ත් (1974), ෂෝලේ (1975), චරස්, ජුග්නු, අසාද් (1978) සහ දිල්ලාගි (1978) වැනි චිත්‍රපට අයත් ය.
1980- 1990 ආර්ථික සාර්ථකත්වය
විවාහයෙන් පසුව චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කෙරෙහි යොමුවූ මාලිනී ක්‍රාන්ති, නසීබ් (1981), සත්තේ පේ සත්තා, රාජ්පුත්, සහ ඒක් නේ පහේලි (1984) යන චිත්‍රපට නිර්මාණය කළා ය. රාජේෂ් ඛන්නා සමග රංගනයෙහි යෙදුණු ඇය චිත්‍රපටයෙහි සම්භාව්‍ය නර්තන ශිල්පිනියකගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්ඩියා පුවත්පත ඒ සම්බන්ධයෙන් පැවසූයේ චිත්‍රපට යුවළවල් අතුරින් ඉහළම යුවළක් බවයි. ඇගේ කෘති අතරට ආන්ධි තූෆන්, දුර්ගා (1985), රාම්කාලි (1985), සීතාපුර් කි ගීතා (1987), ඒක් චාදර් මේයිලි සි (1986), රිහායි සහ ජමේ රාජා (1990) වැනි චිත්‍රපට ද ඇතුළත් ය.
මෙම යුගයේ දී මාලිනී ධර්මේන්ද්‍ර සමග අලිබාබා ඕර් 40 චෝර්, භගවත්, සම්රාත්, රෂියා සුල්තාන්, අන්ද කනූන් (1983), සහ රාජ් තිලක් (1984) යන චිත්‍රපටවල චරිත නිරූපණයෙහි නියැළුණා ය.
ඇය විසින් දිල් ආෂ්නා හේ චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කළ අතර, දිව්‍යා භාරති සහ ෂාරුක් ඛාන් විසින් එහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන ලදී. ඉන් අනතුරුව මාලිනී නර්තනය සහ රූපවාහිනී නිර්මාණ කෙරෙහි සිය අවධානය යොමු කරන්නට වූවා ය.
දේශපාලන වෘත්තිය
1999දී, මාලිනී භාරතීය ජනතා පක්ෂයේ (BJP) අපේක්ෂකයකු වූ හිටපු බොලිවුඩ් නළුවකු වූ විනෝද් ඛන්නාට සහයෝගය පල කරමින් මැතිවරණ ව්‍යාපාරය හා සම්බන්ධ වූවා ය. ඛන්නා පන්ජාබයේ ගුර්දාස්පූර් ඡන්ද කොට්ඨාසයෙන් ලෝක් සභා මැතිවරණයට සහභාගී විය. 2004 පෙබරවාරි මස මාලිනී නිල වශයෙන් BJP පක්ෂය සමග සම්බන්ධ වූවා ය. 2003 සිට 2009 දක්වා ඇය උත්තර මන්තී මණ්ඩලයේ හෙවත් රාජ්‍ය සභාවේ පාර්ලිමේන්තු සාමාජිකාවක (MP) ලෙස කටයුතු කළා යත ඇයව නිර්දේශ කරන ලද්දේ එවකට ඉන්දියානු ජනපති වූ ආචාර්ය ඒ. පී ජේ. අබ්දුල් කලාම් විසිනි. 2010 මාර්තු මස, මාලිනී BJP පක්ෂයේ සාමාන්‍ය ලේකම් පදවියට පත්කෙරුණු අතර, 2011 පෙබරවාරි මස අනන්ත් කුමාර් විසින් ඇයව පක්ෂයේ සාමාන්‍ය ලේකම් පදවිය නිර්දේශ කරන ලදී. 2014 මහමැතිවරණයේ දී මාලිනී, මථුරා අපේක්ෂක ජයන්ත් චෞධරිව (RLD) වැඩි ඡන්ද 3,30,743 කින් පරාජය කිරීමට සමත්වූවා ය. අනතුරුව මාලිනී ලෝක් සභාවට තේරී පත් විය.
සමාජ ගැටලුවල දී දායකත්වය
මාලිනී PETA ඉන්ඩියා නැමැති සත්ත්ව අයිතිවාසිකම් සංවිධානයේ ආධාරකාරිණියකි. 2009දී මුම්බායි මහනගර කොමසාරිස් වෙත ලිපියක් යවමින් ඔහුගෙන් ඉල්ලා තිබුණේ මුම්බා‍යේ තදබදකාරී මාවත්වල අශ්ව රථ ධාවනය තහනම් කරන ලෙසයි. 2011දී, පරිසර සහ වනාන්තර සඳහා ඒකාබද්ධ අමාත්‍යවරයා වූ ජයිරාම් රමේෂ් වෙත ලිපියක් ලියමින් ඇය ඉල්ලා සිටියේ ගොන් පොර (ජල්ලිකට්ටු) ක්‍රීඩාව තහනම් කරන ලෙසයි. ඇය පැවසූයේ, "ජල්ලිකට්ටු සිදුවීම් පිළිබඳ විමර්ශන දියත් කළ PETAහි මාගේ මිතුරන් වාර්තා කළේ ගවයන්ගේ නාස් වළලුවලින් තදින් අදින බවත්, ඔවුනට පහර දෙන බව හා තියුණු කෝටුවලින් තලන බවත් ය. එසේම එහාමෙහා චලනය වීමටවත් නොහැකි ලෙස ඔවුන්ව තදින් ට්‍රක් රථවලට පටවනු ලබයි". Malini won the title of "PETA Person of the Year". නිර්මාංශ පුද්ගලයකු වන ඇය පැවසූයේ, "මාගේ ආහාර තේරීම් මේ ග්‍රහලොවට සහ සතුන්ට උපකාරී වන බව වටහා ගැනීමෙන් මා සතුටට පත්වනවා" යනුවෙනි.
නර්තනය
මාලිනී යනු ප්‍රවීණ භරතනාට්‍යම් නර්තන ශිල්පිනියකි. ඇගේ දියණියන් වන ඊෂා දියොල් සහ අහානා දියොල් ප්‍රවීණ ඕදිසි නර්තන ශිල්පිනියන් වේ. ඔවුන් පුණ්‍යාධාර කටයුතු වෙනුවෙන් සැකසූ පරම්පරා නම් අංගයන්හි දී මාලිනී සමග එක්ව නර්තනයෙහි යෙදේ. මීට අමතරව ඇය ඇගේ දියණියන් සමග ඛජුරාහෝ නර්තන උළෙලේ දී ද සිය දක්ෂතා ප්‍රදර්ශනය කොට ඇත.
මාලිනී වෙම්පාටි චින්න සත්‍යම් වෙතින් කුචිපුඩි නර්තනය හදාළ අතර, කලාමණ්ඩලම් ගුරු ගෝපාලක්‍රිෂ්ණන් වෙතින් මෝහිනියට්ටම් හදාළා ය. ඇය විසින් නරසිංහ, තුලාසිදාස්ගේ රාම්චරිත්මානස්හි රාම වැනි නර්තන අංග ගණනාවක් නිරූපණය කොට ඇත. 2007දී, ඇය මයිසෝරයේ දුස්සෙරා සන්ධ්‍යාවෙහි දී, සති, පාර්වතී සහ දුර්ගා වැනි චරිත රඟ දක්වා ඇත.
නාට්‍ය විහාර් කලාකේන්ද්‍ර නර්තන පාසල මාලිනීගේ හිමිකාරීත්වය යටතේ පවතියි.
රූපවාහිනිය
මාලිනී විසින් පනීත් ඉසාර් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ ජායි මාතා කි (2000) නම් රූපවාහිනී කතාමාලාවේ චරිත නිරූපණය කොට තිබේ. මෙහි ඇය දුර්ගා දෙවඟනගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය. සහරා වන් නාළිකාවෙන් විකාශය වූ කාමිනි දාමිනි නැමැති රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ඇය විසින් නිවුන් සොයුරියන් දෙපළකගේ චරිත නිරූපණය කරන ලදී. මාලිනී විසින්ම අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද නූපුර් කතාමාලාවේ ඇය භරතනාට්‍යම් නළඟනකගේ චරිතය නිරූපණය කළා ය.
නිෂ්පාදනය සහ ප්‍රවර්ධන කෘති
මාලිනී විසින් New Woman නැමැති හින්දි කාන්තා සඟරාවේ සංස්කාරක ධුරය උසුලයි. 2000දී වසර තුනක කාලයක් සඳහා ජාතික චිත්‍රපට සංවර්ධන සංස්ථාවේ ප්‍රථම සභාපතිනිය ලෙස මාලිනී පත්වූවා ය.
2007දී, ඛනිජ ජල පිරිපහදු පද්ධතියක නිෂ්පාදකයින් වූ කෙන්ට් RO සිස්ටම්ස් සමග ප්‍රවර්ධන ගිවිසුමකට මාලිනී එළැඹියා ය. මීට අමතරව මාලිනී චෙන්නායිහි විලාසිතා ප්‍රදර්ශනාගාරයක් වූ පෝතයිස් වෙනුවෙන් සන්නාම තානාපතිනියක ලෙස කටයුතු කොට ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නිළියෝ
මිනිත්තු
මිනිත්තු කාලය මනින ඒකකයකි. ඔරලෝසු පැයකින් 1⁄60 මිනිත්තුවක් වේ. සාමාන්‍යයෙන් මිනිත්තුවකට තප්පර 60කි.
ජාතික දිනය (වියට්නාමය)
ජාතික දිනය යනු, 1945 සැප්තැම්බර් 2 දිනදී ප්‍රංශය වෙතින්  වියට්නාම නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිහිකරමින්,  වියට්නාමයේදී සැප්තැම්බර් 2 දිනදී සැමරෙන, ජාතික නිවාඩු දිනයකි. එය රටෙහි ජාතික දිනය වෙයි.
ඉතිහාසය
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහිදී ජපානය විසින් වියට්නාමය අල්ලාගෙන සිටි නමුදු එහි රැඳෙමින් කිසියම් බලපෑමක් යෙදීමට ප්‍රංශයට ඉඩ දුනි. 1945 අගෝස්තුවෙහිදී යුද්ධය නිමාවත් සමගම, වියට්නාමයේ බල රික්තයක් නිමැවිණි. මෙයින් ප්‍රයෝජනය ගත් වියට් මිං විසින් රට පුරා "අගෝස්තු විප්ලවය" දියත් කළේ, රජයේ කාර්යාල අල්ලා ගැනුමටය. 1945 අගෝස්තු 25 දිනදී, බවො ඩායි අධිරාජයා විසින් කිරුළ අත්හැරීම හා සමගම, ඌයෙං රාජ වංශය නිමාවට පත් විය. එක්සත් ජනපද නිදහස් ප්‍රකාශය සහ ප්‍රංශ විප්ලවයේ මිනිසාගේ සහ පුරවැසියාගේ අයිතිවාසිකම් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම සිහිපත්කරමින් පැවැත්වූ කථාවක් තුලින්, කොමියුනිස්ට් වියට් මිං සංවිධානයේ නායක හෝ චිං මිං විසින්,  1945 සැප්තැම්බර් 2 දිනදී, බා ඩිං චතුරස්‍රයේදී,  වියට්නාම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය (DRVN) යන නව නාමයෙන් වියට්නාමයේ නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
සංස්ථාපනය
වියට්නාම් යුද්ධය කෙළවර වීමට ආසන්නව තිබියදී හා එයට පසුව, වියට්නාම කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සහ ඉන්පසුව එක්සත් වියට්නාමයේ රජය විසින් ජාතික නිවාඩු දිනයන්හී ඒකිකෘත ලැයිස්තුවක් සංස්ථාපනය කෙරිණි. මෙම නව නිවාඩු දිනයන් අතර, මැයි මස පළමුවන දින ජාත්‍යන්තර කම්කරු දිනය, අගෝස්තු 19වන දින අගෝස්තු විප්ලවයේ සංවත්සරය, සැප්තැම්බර් 2වන දින වියට්නාමයේ ජාතික දිනය සහ, මැයි 19වන දින හෝ චිං මිං ගේ උපන්දිනය අඩංගු විය. චන්ද්‍ර නව වසර, ටෙට් නුයෙං ඩෑං සහ මධ්‍ය-ශරච්චන්ද්‍ර, ටෙට් ට්‍රැං තූ, යන දිනයන් සාම්ප්‍රදායික ලෙස සැමරීම දිගටම සිදු කෙරිණි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:වියට්නාමයේ රජයේ නිවාඩු ප්‍රවර්ගය:සැප්තැම්බරයේ පැවැත්වෙන සිහිකිරීම් ප්‍රවර්ගය:ජාතික දින ප්‍රවර්ගය:ස්ථාවර නිවාඩුදින
සොංදොක් රජුගේ ඝණ්ඨාරය
සොංදොක් රජුගේ ඝණ්ඨාරය යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ කොරියාවේ පිහිටි දැවැන්ත ලෝකඩ ඝණ්ඨාරයකි. මෙය කොරියාවේ වර්තමානයේ විද්‍යාමාන විශාලතම ඝණ්ඨාරය ද වේ. මෙහි සම්පූර්ණ කොරියානු නාමයෙහි අරුත වන්නේ "මහා සොංදොක් රජුගේ පූජනීය (හෝ දිව්‍යමය) ඝණ්ඨාරය" යන්නයි. මෙය වාත්තු කිරීම පිළිබඳ පුරාවෘත්තය හේතුවෙන් එමිලේ ඝණ්ඨාරය ලෙසත්, මෙය මුලින් පිහිටුවා තිබූ ස්ථානය ඇසුරෙන් බොංදොක්සා විහාරයේ ඝණ්ඨාරය ලෙසත් හඳුන්වනු ලබයි.
මෙම ඝණ්ඨාරය ඉදිකරවන ලද්දේ ග්යොංදොක් රජු විසින් සිය පියා වූ සොංදොක් රජුට ගෞරව පිණිස ය. කෙසේනමුත්, මෙම ඝණ්ඨාරය ඉදිකොට අවසන් වනු දැකීමට ග්යොංදොක් රජුට හැකිවූයේ නැත. ඔහු ක්‍රි.ව. 795දී මියගියේ ය. අවසානයේ ක්‍රි.ව. 771දී, ග්යොංදොක්ගේ පුත් හ්යේගොං රජු විසින් මෙය නිමවා අවසන් කරන ලදී.
වර්තමානයේ ග්යොංජුහි ජාතික කෞතුකාගාරයේ තැන්පත් කොට ඇති මෙම ඝණ්ඨාරය 1962 දෙසැම්බර් 12 දින 29වන කොරියානු ජාතික වස්තුව ලෙස නම්කෙරිණි. මෙම ඝණ්ඨාරයේ උස මීටර 3.33කි. මීටර 2.27ක විෂ්කම්භයෙන් යුත් මෙහි බිත්තියේ ඝනකම සෙන්ටිමීටර 11 සිට 25 දක්වා වූ පරාසයක විහිදී පවතී. 1997දී ග්යොංජු ජාතික කෞතුකාගාරය විසින් මෙහි ස්කන්ධය කිරා බැලූ අතර, එහි අගය ටොන් 18.9කි.
නාද වන විට, පැහැදිළි දිනයක මෙම ඝණ්ඨාරයේ හඬ සැතපුම් 40ක් ඈතට ශ්‍රවණය කළ හැකි වූ බැව් පැවසේ.
කලාත්මක ලක්ෂණ
මෙම ඝණ්ඨාරය එක්සත් සිල්ලා කලාවේ අග්‍රකෘතියක් ලෙස සැලකේ. සෙසු කොරියානු ලෝකඩ ඝන්ඨාර අතර මෙයට වැදගත් ස්ථානයක් හිමිවන්නේ එහි කොක්ක අසල කුඩා, කුහරයක් පිහිටි නාලයක් පිහිටි නිසාවෙනි. සැරසිලි අංග ද ඇතුළත්ව සම්පූර්ණ ව්‍යූහයම සැලකූ විට පුළුල් පරාසයක වූ ධ්වනි සංඛ්‍යාත උත්පාදනය කිරීමේ හැකියාවක් පවතියි. මෙහි නාලය මගින් උච්ච සංඛයාත තරංග අවශෝෂණය කර ගනියි. ‍මෙමගින් සුවිශේෂී ස්පන්දයක් ඇති වේ.
ඝණ්ඨාරයෙහි ඇති කොක්ක මකර හිසක හැඩයෙන් යුක්ත ය. ඝණ්ඨාරයේ විවිධ කැටම් රටා දැකගත හැක. මෙහි විල්ල සහ මුදුනෙහි මල් මෝස්තර ද වේ. මීට අමතරව නෙළුම් මල්, තෘණ රටා සහ අප්සරාවියන් දෙදෙනකුගේ කැටයම් දෙකක් ද දක්නට ලැබේ. ඝණ්ඨාරයේ පහර එල්ල කරන ස්ථානය (ද්වංජා) ද නෙළුම් මලක හැඩයෙන් යුක්ත අතර, එය අප්සරා රූ දෙක අතර පිහිටා ඇත. ඝණ්ඨාරයේ පත්ළ රොම්බසාකාර හැඩැති හෙයින්, එය පෙරදිග හමුවන සෙසු ඝණ්ඨාරවලින් සුවිශේෂී වේ.
හන්ජා අක්ෂර දහසකට අධික සංඛ්‍යාවකින් යුත් ඝණ්ඨාරයේ ඇති අභිලේඛන කොරියානු චාරුලේඛන කලාව සහ කැටයම් ශිල්පයේ විශිෂ්ටත්වය පෙන්නුම් කරයි. එමගින් ඝණ්ඨාරය පිළිබඳ සහ එය නිර්මාණය කිරීමට හේතුව පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක වාර්තාවක් සපයයි.
ඝණ්ඨාරය එල්ලා ඇති කුළුණ රළු ස්වභාවයක් ගනියි. එම විෂ්කම්භයෙන්ම යුතුව වර්තමානයේ දක්නට ඇති මිශ්‍ර ලෝහයකින් කුළුණක් තැනුවහොත් එය ඝණ්ඨාරයේ බරට නැවෙනු ඇත. නමුත් සියවස් ගණනාවක් පුරාවට මෙම පුරාතන කුළුණ තවමත් ඝණ්ඨාරය දරා සිටියි.
පුරාවෘත්තය
පුරාවෘත්තය අනුව, මුල් ඝණ්ඨාරය සෑදූ විට එයින් කිසිදු ශබ්දයක් නොනැගිණි. එය කිහිප වරක් ප්‍රති නිර්මාණයට උත්සාහ ගත්ත ද ඉන් ඵලක් නොවිණි. ඝණ්ඨාරය තැනීමට අවශ්‍ය වූ රජු එය නිම කිරීමට ප්‍රථම මියගියේ ය. සිහසුනට පත් ඔහුගේ ලාබාල පුතු සිය මව් බිසවගේ උපකාරයෙන් රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවී ය. පුත්‍රයා ද පිය රජුගේ කාර්යය නිම කිරීමට උත්සාහ දැරූ නමුත් එය ද සාර්ථක නොවිණි. පසුව, පූජකයකු සිහිනයක් දුටු අතර ඉන් කියැවුණේ කුඩා දැරියක ලෝහ මිශ්‍රණයට මුදා හැරියහොත්, ඝණ්ඨාරය නාදවනු ඇති බවයි. ආසන්න ගමක සිට කුඩා දරුවකු ‍රැගෙන ආ පූජකයා එම දැරියව ලෝහ මිශ්‍රණයට ඇතුළු කළේ ය. ඉන් අනතුරුව, ඝණ්ඨාරය සම්පූර්ණ විය. නාද වන විට ඉන් නැගුණු හඬ අතිශයින් අලංකාර විය.
අදාළ ලිපි මගින් මෙම ජනප්‍රවාදයට සමාන පුවතක් හෝ එම ජනප්‍රවාදයම වාගේ ඉදිරිපත් කොට ඇත. එයට උදාහරණ පහත දක්වා ඇත: එච්. එන්. ඇලන්, "Places of interest in Seoul - with history and legend"(The Korean Repository, 1895.4), එච්. බී. හල්බර්ට්, "The Korean Legend on the 'Spirit of the Bell'"(The Korean Review, 1901), කොන්ස්ටන්ස් ජේ. ඩී. කූල්සන්, "The Sight of Seoul"(Korea, 1910), ෆ්‍රෑන්ක් එලියස්, "Korea-chapter4(Places, Bells, and Dogs)"(The Far East(China, Korea, Japan), 1911), E. M. Cable, "Old Korean Bells"(Royal Asiatic Society XVI, 1925)
තාං හි නව ග්‍රන්ථය
තාං හි නව ග්‍රන්ථය (Xīn Tángshū), හෙවත් "තාං හි නව ඉතිහාසය", නැතහොත් "නව තාං ඉතිහාසය", යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වෙළුම් දහයකින් සහ පරිච්ඡේද 225කින් යුත් තාං රාජවංශයම ආවරණය වන නිල ඉතිහාස ග්‍රන්ථයයි. මෙය සම්පාදනය කරන ලද්දේ ඖයැං ෂියු සහ සොං චිගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් විද්වත් මඬුල්ලක් විසිනි.
18වන සියවස තෙක්ම මෙය සරලව හැඳින්වූයේ තාංෂු (තාං හි ග්‍රන්ථය) යනුවෙනි.
ආර්ථික ක්‍රමය
ආර්ථික ක්‍රමයක් යනු, හිමිකම හා ආර්ථික සම්පත් බෙදා හැරීම තීරණය කරණු ලබන හා සංවිධානය කරණු ලබන ක්‍රම වේදයන් සහ සම්මතයන් කාණ්ඩයකි. එක් අන්තයකින් සියලු සම්පත් පෞද්ගලික අංශයට හිමි වන අතර නිෂ්පාදනය පෞද්ගලික ව්‍යවසාය ව්‍යුහය මඟින් සිදු කරනු ලබයි. පෞද්ගලික රුචිය පමණක් අදහස් කළද සැමවිටම සමාජ රුචියම ප්‍රවර්ධනය කරමින් මෙය ඇඩම් ස්මිත් විසින් විස්තර කරන ලදී. අනෙක් අන්තයෙන්, අනෙකුත් සමාජ අරමුණු අතර ධනයේ විෂමතාවය අවම කිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් යුක්ත, සියලු සම්පත් සඳහා පොදු හිමිකාරීත්වයක් පවතින, කාල්මාක්ස් හා වැල්දිමීර් ලෙනින් අනුගමනය කරනු ලබන, ශුද්ධ කොමියුනිස්ට්වාදයයි. වෙනත් ආකාරයකින් දක්වතොත් සමාජයක් එහි නිෂ්පාදන හා පරිභෝජන තීරණ ගැනීම තුළින් සංවිධානාත්මක පිළියෙල කිරීම හා ක්‍රියාවලින්, ආර්ථික ක්‍රමය ලෙස අදහස් වේ. ආර්ථික ක්‍රමය නිර්මාණය කිරීමේ දි හා එහි වෙනස්කම් ඇති කිරීමේදී සැම සමාජයක් විකල්ප අරමුණු හා තීරණ අතරින් තේරීම් සිදු කරනු ලබයි. මේ බොහෝ අරමුණු, කාර්යක්ෂමතාවය, වර්ධනය, ස්වාධිනත්වය හා සමානත්වය වැනි ප්‍රියඋපදවන ඒවා ලෙස දැකිය හැකිය.
කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ
කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ යනු බෞද්ධ භික්ෂුවක් වන්නාහ. සාක්‍යමුනි සම්බුධ විහාරය මෙල්බර්න් ඕස්ට්‍රේලියාවහි වැඩවසයි.
ආර්ථික ක්‍රමය
සමාජ ක්‍රමයේ කොටසක් ආර්ථික ක්‍රමය, සමාජ ක්‍රමයේම කොටසක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර එහි දූරාවයික ලෙස නීති ක්‍රමය, දේශපාලන ක්‍රමය හා සංස්කෘතික ක්‍රමය යනාදියට සමාන වේ. ඇතැම් චින්තන, දේශපාලන ක්‍රම හා ඇතැම් ආර්ථික ක්‍රම, අතර නිරතුරුවම දැඩි සහසම්බන්ධතාවයක් පවතී. (උදාහරණයක් ලෙස කොමියුනිස්ට්වාදය යන පදයේ අර්ථය සලකන්න.) බොහෝ ආර්ථික ක්‍රම විවිධ අංශවලින් එකිනෙක මත ව්‍යාප්ත වේ. (උදාහරණයක් ලෙස "මිශ්‍ර ආර්ථිකය" යන පදය විවිධ ආර්ථික ක්‍රමවල අංග ඇතුළත් යයි තර්ක කළ හැකිය.) නොයෙක් අන්‍යෝන්‍ය බහිෂ්කාරක ධූරාවලී වර්ගිකරණද පවතී.
කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ
සංක්‍ෂිප්ත විස්තරය
කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආර්ථික ක්‍රමය
මූලික ආර්ථික ක්‍රම
කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ
ආශ්‍රිත
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු [[බෞද්ධ] භික්ෂූන්]
ආර්ථික ක්‍රමය
මූලික හා පොදු ආර්ථික ක්‍රම නම්,
ආර්ථික ප්‍රශ්න සතුටුදායක ලෙස විසඳීම උදෙසා පිළිතුරු සැපයිය යුතු මූලික ප්‍රශ්න රාශියක් ඇත. උදාහරණයක් ලෙස හිඟකම මඟින් කුමක් නිපදවිය යුතුද, කෙසේ නිපදවිය යුතුද, කවුරුන් සඳහා නිපදවිය යුතුද වැනි මූලික ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දිය යුතුය. ආර්ථික ක්‍රමයක් යනු මෙම මූලික ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු දෙන මාර්ගයකි. විවිධ ආර්ථික ක්‍රම විවිධ ආකාරයෙන් මේවාට පිළිතුරු ලබා දෙයි.
කඞවත සමින්ද තෙරණුවෝ
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ දාර්ශනිකයන් ප්‍රවර්ගය:නූතන බෞද්ධ ගත්කතුවරු ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:භික්‍ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ආර්ථික ක්‍රමය
ඇඩම් ස්මිත්ගේ දේශපාලන ආර්ථිකය
දේශපාලන ආර්ථිකය, එය දේශපාලන විශාරද විද්‍යාවක් ලෙස සැලකේ. එහි එක් කොටසක් ලෙස මහ ජනතාවට තමන් විසින්ම ප්‍රතිලාබ ලබා ගැනිමටත්,අනික් කොටස ලෙස යටිතල පහසුකම සැපයීම මඟින් ඉහල ප්‍රතිලාබ ලැබීමටත් පුළුවන. ස්මිත් ඔහුගේ ග්‍රන්ථ වල යොදා ගත් මෙම “දේශපාලන අර්ථිකය ”යන වචනය 1870 න් පසුව ආර්ථික විද්‍යාව බවට පත් විය.
ෆුල්ෆර්ඩ් සටන
එංගලන්තයෙහි, යෝර්ක් අසබඩ,  ෆුල්ෆර්ඩ් ගම්මානයෙහි  අවට ප්‍රදේශයෙහිදී 1066 සැප්තැම්බර් 20 දිනදී, ෆුල්ෆර්ඩ් සටන පිළිබඳ සටන් ඇතිවුනේ, හැරල්ඩ් හැඩ්රාඩා (පැරණි නෝර්ස් බසින් "හර්ඩරාඩි" යන්නෙහි අර්ථය වූයේ  "තද පාලකයා" යන්නයි) ලෙසින්ද හැඳින්වුනු, නෝර්වේහී තුන්වන හැරල්ඩ් රජ, සහ ඔහුගේ ඉංග්‍රීසි මිත්‍ර පාක්ෂික  ටොස්ටිග් ගොඩ්වින්සන් විසින්, උතුරුදිග අර්ල්වරුන් වූ එඩ්වින් සහ මොර්කාර් සමග සටන්වැදී ඔවුන් පරාජය කිරීමත් සමගය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:එංගලන්තය හා සබැඳි සටන් ප්‍රවර්ගය:නෝර්වේ හා සබැඳි සටන් ප්‍රවර්ගය:වයිකිංවරුන් හා සබැඳි සටන් ප්‍රවර්ගය:ඇංග්ලෝ-සැක්සන්වරුන් හා සබැඳි සටන් ප්‍රවර්ගය: නෝර්මන්වරුන් විසින් එංගලන්තය දික්විජය කිරීම ප්‍රවර්ගය:උතුරු යෝර්ක්ෂයර්හී ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:යෝර්ක්හී ඉතිහාසය ෆුල්ෆර්ඩ් ප්‍රවර්ගය: 1066 වසර තුල වූ ගැටුම් ප්‍රවර්ගය:1066 වසර තුල එංගලන්තය ප්‍රවර්ගය: 1066 සැප්තැම්බර් මස තුල වූ සිද්ධි
ලෝක ආහාර අර්බුදය
ගෝලීය ආහාර අර්බුදයේ බලපෑම්
උදා : කැමරන්, බුර්කිනා ‍ෆාසෝ, ඊජීප්තුව යනාදී රටවල් ඇතුලුව බොහෝ රටවල ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාම දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ උණුසුම් වාතාවරණයක් ඇතිකළ අතර හයිටියෙහි මෙම තත්ත්‍වය අගමැති ජැක්වීස් එඩුවාඩ් ඇලෙක්සිට තනතුර අත්හැර යාමට සිදුවන තරමටම උග්‍ර විය.
ලෝක ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාමට හේතු
මීට පෙර ලෝක ආහාර මිල ගණන් වල ඉහළ යාම බොහෝවිට කාලගුණය හා සම්බන්ධව පැවති අතර එසේ මිල ගණන් ඉහළ යෑම සෑම විටම පාහේ ඉතාමත් තාවකාලික හා කෙටිකාලීන වූවක් විය. එහෙත් වර්තමාන තත්වය ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්ය. මේ වන විට ලෝක ආහාර අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් සංවර්ධිත සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් අතර විවාදයක් ගොඩ නැගී ඇත. එනම් සංවර්ධිත රටවල ඇතැම් නායකයන් පවසනුයේ ඉතා විශාල ජනගහනයක් වෙසෙන සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා චීනය හා ඉන්දියාව වැනි රටවල මෑත කාලයේ ඇති වූ ආර්ථික සමෘද්ධියත් සමඟ දිළිඳුබවින් මිදුණු නව මධ්‍යම පාන්තික ජනග්‍රහණයේ පරිභෝජන රටාවේ ඇති වූ වෙනස් වීම් තුළින් ආහාර සඳහා ඉල්ලුම ඉහළ යාම මෙසේ ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාමට හේතු වූ බවය. අනෙක් අතට සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් මීට පිළිවදන් දෙමින් පවසනුයේ තෙල් මිල ඉහළ යාම හා සංවර්ධිත රටවල් ආහාර භෝග ජෛව ඉන්ධන නිෂ්පාදනය සඳහා යොදා ගැනීම ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාමට හේතු වූ බවයි.
මෙහිදී ලෝක ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යෑමට හේතු ලෙස ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් හඳුනාගත හැක. එනම් :
3.1 කාලගුණ ව්‍යසන සහ සිවිල් කෝලාහල නිසා සැපයුම් අංශය අඩපන වීම
මිල ගණන් ඉහළ යාමට අදාළ සැපයුම් අංශයේ සාධකය ලෙස බොහෝ දෙනෙක් දකිනුයේ කාලගුණ ව්‍යසන හේතුවෙන් නිෂ්පාදනය පහළ වැටීමයි. ධාන්‍ය අපනයනයේ මුල් තැනක් ගන්නා ඕස්ට්‍රේලියාවේ සහ දකුණු අප්‍රිකාවේ 2006/2007 වසර වල පැවති දැඩි නියං කාලගුණය, උතුරු අප්‍රිකාවට බලපෑ ගංවතුර, චීනයට පතිත වූ දැඩි හිම පතනය හා උතුරු යුරෝපයේ දැඩි උණුසුම් කාලගුණය ආහාර නිෂ්පාදනය කෙරෙහි තරමක් දුරට අහිතකර බලපෑම් ඇති කළත්, ආහාර මිල ගණන් වල ඉහළ යාම ආහාර හිඟය නිසාම ඇති වූවක් නොවන බව ලෝක ධාන්‍ය නිෂ්පාදනය සම්බන්ධ දත්ත විමසා බැලීමෙන් පැහැදිලි වේ.
ස්වභාවික විපත් සේම එක් එක් රටවල අභ්‍යන්තර ආරවුල්ද නිෂ්පාදනය ‍කෙරෙහි අහිතකර බලපෑම් ඇති කර ඇත. දේශිය පරිභෝජන අවශ්‍යතා ඉක්මවා ගිය සහල් අතිරික්තයක් නිෂ්පාදනය කරන පාකිස්ථානය, පිලිපීනය, ඉන්දුනීසියාව වැනි රටවල සිවිල් කෝලහල මෙසේ සැපයුම් අංශය අඩපනවීමට බලපා ඇත.
3.2 ජෛව ඉන්ධන නිපදවීම සදහා ආහාර භෝග යොදාගැනීම
1970 ගණන්වල ආරම්භ වූ හරිත විප්ලවයත් සමග කෘෂි නිෂ්පාදනය සාම්ප්‍රදයික දැනුමින් හා කාබනික පොහොර භාවිතයෙන් ඉවත්ව, නව යන්ත්‍රෝපකරණ, රසායනික පොහොර හා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතයට වඩා වඩාත් නැඹුරු විය. පොහොර හා වෙනත් කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය තුළින් සහල් අස්වන්නක් ලබාගනීමට මං සැලසුනද එහි අනිවාර්ය ප්‍රතිඵලය වූයේ ජාත්‍යන්තර වෙළද පොළේ යෙදවුම් වල මිල ගණන් ඉහළ යාම දේශීය කෘෂි අංශයේ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාමට ඉතා දැඩි ලෙස බලපෑමය. නිෂ්පාදනයේ ආරම්භක පියවරේ සිට අවසන් නිෂ්පාදනය පාරිභෝගිකයා අතට පත්වන තෙක් වන සකලවිද ක්‍රියාදාමයම විවිධාකාරයෙන් ජාත්‍යන්තර වෙළදපොළ හා බැදී පවතින නිසා මේ ගැටළුවෙන් ගැලවීගත නොහැකිය. එමනිසා ලෝක ඛනිජ තෙල් වෙළද පොළෙහි නිරතුරුවම සිදු වන මිල ඉහළ යෑම් කෘෂි අංශයේ නිෂ්පාදනය කෙරෙහි ඉතාමත් අහිතකර ලෙස බලපායි.
2008 මැයි මාසය වන විට ලෝක වෙළද පොළෙහි ඛනිජ තෙල් බැරලයක මිල US $ 129 ක් වූ අතර ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළ යෑම සෘජුවම ප්‍රවාහන පිරිවැයට බලපෑ අතර එය නිෂ්පාදනයේ විවිධ පියවර වල පිරිවැය ඉහළ යෑමෙන් ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යෑමට හේතු විය. තවද ඛනිජ තෙල් මිල ගණන් අඛණ්ඩව ඉහළ යෑම හේතුවෙන් එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලොව, විකල්ප බලශක්ති ප්‍රභවයන් වෙත යොමු විය. ඒ අනුව බඩඉරිඟු හා උක් වැනි ආහාර භෝග මගින් එතනෝල් නිෂ්පාදනය කිරීමත් සෝයා බෝන්චි හා ෆාම් ඔයිල් මගින් ජෛව ඩීසල් නිපදවීමත්ලොව ප්‍රචලිත විය. බඩඉරිඟු මගින් එතනෝල් නිෂ්පාදනය කිරීමෙහිලා ප්‍රමුඛස්ථානය ගනු ලබන්නේ එක්සත් ජනපදයයි.
ලෝක බඩ ඉරිඟු නිෂ්පාදනයෙන් 40% ක්ම නිෂ්පාදනය කරනු ලබන්නේද ලෝක බඩ ඉරිඟු නිෂ්පාදනයෙන් 70% ක්ම අපනයනය කරන්නේද එක්සත් ජනපදයයි. ජෛව ඉන්ධන නිෂ්පාදනය සදහා බඩ ඉරිඟු යොදා ගැනීමෙන් බඩ ඉරිඟු අපනයනය පහළ වැටුණු අතර එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 2007 වසරෙහි ලෝක ධාන්‍ය සංචිතය දින 57ක පාරිභොජනයට සෑහෙන පමණ පහළ වැටිණි. (වසර 37කට පසු වාර්තා වූ ඉතාම පහල අගයයි).
ලොව පොසිල ඉන්ධන භාවිතයට විකල්පයක් ලෙස ජෛව ඉන්ධන භාවිතයට ප්‍රවේශවීමේ දී එය පරිසර හිතකාමි වුවද, එය පොසිල ඉන්ධන භාවිතයටත් වඩාඅහිතකර ප්‍රතිඵල අද ලොව හමුවේ ඉස්මතු කර ඇත.
ජෛව ඉන්ධන නිශ්පාදනය සදහා යොදාගන්නා භෝග වගා කිරීම බොහෝ රටවල ග්‍රාමීය අංශයේ නව රැකියා අවස්ථා ජනිත කිරීමට හා ආදායම් මට්ටම ඉහළ නැංවීමට හේතු වී ඇත. තවද නිෂ්පාදනය සදහා වගා බිම් ලෙස වනාන්තර යොදා ගනීමෙන් සිදුවන වන විනාශය, තෙත් බිම් හා තණ බිම් විනාශය හේතුවෙන් ලොවට විශාල කාබන් ප්‍රමාණයක් මුදා හැරේ. ඉන්දුනීසියාව හා බ්‍රසීලය මේ සදහා ප්‍රධාන පෙළෙහි රටක් බවට පත් වී ඇත. තවද බ්‍රසීලය සෝයා බෝංචි මගින් ජෛව ඩීසල් නිෂ්පාදනයද සිදු කරයි. මේ හේතු කොට ගෙන ඇමසන් වනාන්තරය එළිකිරීම සීඝ්‍රයෙන් සිදු කෙරේ. මේ අනූව වර්තමානයේ ජෛව ඉන්ධන භාවිතය ලෝක තෙල් අර්බුදයකට පිළියමක් වනවාට වඩා, වෙනත් අර්බුද රාශියක් ඉස්මතු කර ඇත. ( උදා: ආහාර අර්බුදය, මන්දපෝෂනය, කෝලාහල, දිළිඳුකම). එය මිලියන 800ක් වන වාහන හිමියන් හා 850ක් වන සාගින්නෙන් හා මන්දපෝෂණයෙන් පෙළෙන ලොව දුගී ජනතාව අතර ගැටුමක් බවට පත් කර ඇත.( Sports Utility Vehicle එකක ඉන්ධන ටැංකියක් පිරවීමට අවශ්‍ය එතනෝල් නිෂ්පාදනය සදහා අවශ්‍ය ප්‍රමාණය එක් පුද්ගලයෙකුගේ වාර්ෂික ධාන්‍ය පරිභොජන අවශ්‍යතාවයට සමානය.
ලොව පොසිල ඉන්ධන භාවිතයට විකල්පයක් ලෙස ජෛව ඉන්ධන භාවිතයට ප්‍රවේශවීමේ දී එය පරිසර හිතකාමි වුවද, එය පොසිල ඉන්ධන භාවිතයටත් වඩාඅහිතකර ප්‍රතිඵ‍‍ල අද ලොව හමුවේ ඉස්මතු කර ඇත.‍
ආහාර මිල ගණන්වල ඉහළ යාම ප්‍රධාන වශයෙන් බලපෑ රටවල් වූයේ ඉරිඟු පදනම් කරගත් ආහාර ප්‍රධාන වන රටවල්ය. මෙවැනි රටවල් 20 කටත් අධික සංඛ්‍යාවක් ඇත. ආහාරොද්ධමනය හේතු කොට ගෙන එම රට වැසියන් මිල පාලනය ඇති කරන ලෙස රජයට බල කරමින් උද්ඝොෂණ වල නිරත වූ අතර, මෙසේ එක් එක් රටවල ජනතාව විදින පීඩනය දේශපාලන අස්ථාවරත්වයට බලපෑ අතර, සමාජ පීඩනය නොයෙකුත් අයුරින් අඬාලවීමට ද බලපා ඇත. තවද ධාන්‍ය ආනයනය කරන ඉන්දුනීසියාව, ඊජිප්තුව, මෙක්සිකෝව වැනි රටවල ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ආහාර කොල්ලකෑම් ඇති වීමට බලපා ඇත.වැඩිවන ජීවන වියදමට සරිලන ආකාරයට ආදායම් ඉපයීමට රැකියාවලට යෑමට සිදුවීමෙන් ඇතැම් රටවල පාසැල් ළමුන්ගේ අධ්‍යාපනය පවා කඩාකප්පල් වී ඇත.
3.3 ආසියාතික රටවල ඇති වූ ආර්ථික පිබිදීම හා ජනගහණ වර්ධනය
ආසියානු කලාපයේ චීනයේ හා ඉන්දියාවෙහි ඇති වූ නව ආර්ථික පිබිදීමත් සමග ආදායම් මට්ටම් ඉහළ යෑම හේතුවෙන් මිලියන ගණනාවක ජනගහණයක් දරිද්‍රතාවයෙන් මිදුණි.මෙම රටවල්වල් නව මධ්‍යම පන්තියක් බිහි වූ අතර ඔවුන්ගේ පරිභොජන රටාවද ආදායම් වර්ධනයත් සමග වෙනස් විය. මෙම පරිභෝජන රටා‍වේ වෙනස්වීම මිනිස් පරිභෝජනය සඳහා වන ආහාර ඉල්ලුම ඉහළ යාමටත් අනෙක් අතට සත්ත්‍ව නිෂ්පාදනය සඳහා අවශ්‍ය ධාන්‍ය ඉල්ලුම ඉහළයාමටත් බලපායි. මන්ද මස් කි.ග්‍රෑ. 1ක් නිශ්පාදනය කිරිම සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ධාන්‍ය කි.ග්‍රෑ. 8ක් පමණ අවශ්‍ය වන බැවිනි. කුකුල් මස් කි.ග්‍රෑ. 1ක් නිෂ්පාදනය කිරිම සඳහා ඉරිඟු හා සෝයා බෝංචි කිලෝ ග්‍රෑම් 2ක් පමණ අවශ්‍ය වන අතර ඌරු මස් කි.ග්‍රෑ. 1 ක් නිෂ්පාදනය කිරීමට සත්ත්‍ව ආහාර කි.ග්‍රෑ. 5-7 ක ප්‍රමාණයක්ද හරක් මස් කි.ග්‍රෑ. 1ක් සඳහා ආහාර කි. ග්‍රැ. 8ක ප්‍රමාණයක්ද අවශ්‍යවේ.
එමෙන්ම මස් සදහා වන ඉල්ලුම තුළින් ධාන්‍ය මිල ඉහළ යන සේම චීස් හා බටර් ඉල්ලුමෙහි ඉහළ යාම කිරි නිෂ්පාදනය ඉහළ යාමට හේතු පාදක වන අතර එයද අනෙක් අතට ධාන්‍ය මිල ගණන් ඉහළ යාමට බලපායි. මෙසේ පරිභොජන රටාව වෙනස්වීම මගින් ඉල්ලුම ඉහළ යාමද ලෝක ජනගහණයෙහි ඉහළ යාමට ප්‍රමාණවත් වන පරිදි නිෂ්පාදනය වැඩි නොවීමද ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාමට බලපා ඇත.
එහෙත් කෘෂි භෝග සදහා 2005 ට පෙර පැවති අඩු මිල ගණන් නිසා බොහෝ රටවල කෘෂිකර්මන්තය සදහා යොදා ගත හැකි ඉඩම් කෘෂි වගාවන්ගෙන් ඉවත්වීමේ ප්‍රවණතාවක් දක්නට ලැබිණි. නොඑසේ නම් එම බිම් කෘෂි නොවන වෙනත් කටයුතු සදහා යොදගෙන ඇත.
පසුගිය කාලයෙහි පරිභෝජන රටාවෙහි වෙනස්කම් හරහා ආහාර සදහා ඉල්ලුම වේගයෙන් වැඩි වූ චීනය සහ ඉන්දියාවෙහි ජනගහණය සහ ආදායම ඉහළ ගිය ද ඊට සාපෙක්ෂව නිෂ්පාදනය ඉහළ ගොස් නැත. කෙසේ වෙතත් අනෙකුත් සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල් මෙන් නොව චීනය හා ඉන්දියාව සහල් සහ තිරිගු අතින් ස්වයං පෝෂිත මට්ටමක පවතී. එහෙත් මස් පරිභොජනය සදහා චීනයේ ඇති නැමියාව දෙස බලන විට ඉදිරියේදී චීනය සත්ත්‍ව ආහාර සදහා ධාන්‍ය ආනයනය කරන්නෙකුගේ ත්ත්ත්‍වයකට පත්වීමට ඉඩ ඇත.
ලොව විශාලතම දිළිඳු ජනගහණය වෙසෙන්නේ ඉන්දියාවේය. එහෙත් මධ්‍යම පාන්තික ජනගහණයේ පරිභොජන රටාව වෙනස් වී ඇත. අනෙක් අතට වාර්ෂික ජනගහණ වර්ධන අනුපාතය සියයට දෙකක් වෙද්දී ඉන්දියාවේ කෘෂි නිෂ්පාදනය වර්ධනය වී ඇත්තේ සියයට එකකින් පමණි. එහෙත් වැඩි වන ඉල්ලුම දේශිය නිෂ්පාදනය වැඩි කර ගැනීම තුළින් සපුරාලීමේ ශක්‍යතාව ඉන්දියාව සතුව පවතී. එම නිසා ආහාර සදහා වැඩි වන දේශිය ඉල්ලුම දේශිය නිෂ්පාදනය වැඩි කර ගනීම තුළින් සපුරා ගැනීමට ඇතැම් විට ඉන්දියව සමත් වනු ඇත. චීනය සම්බන්ධයෙන් ගත් විට එහි වගා බිම් කාර්මිකරණයට හා ජනාවාසවලට ගොදුරුවීම අභියෝගයක්ව ඇත.
ඒ හරුණු විට 2008 වසරෙහි මුල සිදුවූ කාළගුණ ව්‍යසනයද මෙම අභියෝගය ජයගැනීමට එරෙහිව සිටී. ජනවාරි හා පෙබරවාරි මාස වල දකුණු චීනයේ පළාත් ගණනාවක් දැඩි සීතල, අයිස් වැසි සහ හිමපතනයට ලක් විය. මෙය එරට මිලියන 100 ක ජනගහණයකට බලපා ඇතැයි නිල වශයෙන් ගණන් බලා ඇත. මින් බොහෝ කෘෂිකාර්මික භෝග විනාශ වූ අතර චීන කෘෂිකර්ම අමාත්‍යංශයට අනුව ආහාර පිසීමට යොදාගන්නා තෙල් නිපදවීම සදහා වගාකරන රෙප්සීඩ් නම් වගාවෙන් හෙක්ටයාර මිලියන 410,000ක් මුලුමනින්ම විනාශ වී ඇත.
3.4 70 දශකයේ අරඹුණු හරිත විප්ලවය සහ රටවල් අතර නිදහස් වෙළදාම
70 දශකයේ අරඹුණු හරිත විප්ලවය සහ රටවල් අතර නිදහස් වෙළදාම ද ලෝක ආර්ථිකය ආහාර අර්බුදයකට ගෙන යාමට හේතු වී ඇත. මෙම ප්‍රවණතා දෙකෙහිදීම නිෂ්පාදනයේ සෑම පියවරකදීම හා බෙදාහැරීම් ක්‍රියාවලියේදී බලශක්ති, රසායනික යෙදවුම් හා විශාල ප්‍රවාහන පිරිවැයක් දැරිය යුතු වීම ඊට හේතුවයි. හරිත විප්ලවය හා නිදහස් වෙළදාම මගින් දේශිය වශයෙන් ස්වයංපෝෂිත ආර්ථික අන්‍යෝනය වශයෙන් එකිනෙකා මත යැපෙන ආර්ථික බවට පත් වූ අතර ඇතම් රටවල් අද ඔවුන්ගේ ආහාර අවශ්‍යතාවයෙන් 80% -90% ක ප්‍රමාණයක් ආනයන මගින් සපුරා ගනී. මේ නිසා ජත්‍යන්තර වෙළදපොළේ මිල උච්ඡාවචනයන්ගෙන් වියුක්තව සිටීමට බොහෝ රටවලට හැකියාවක් නැත.
3.5 ලෝක ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යෑමට හේතු වූ වෙනත් කාරණා
1. ලොව බොහෝ රටවල් අනාගත ආහාරෝද්ධමනය අපේක්‍ෂාවෙන්  දේශිය පරිභොජන අවශ්‍යතා සදහා දේශිය නිෂ්පාදන රඳවා තබාගනිමින්, අපනයන සීමාද පැනවීම. උදා : ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, වියට්නාමය, ඊජිප්තුව, බ්‍රසීලය, සර්බියාව, යුක්‍රේනය හා සැම්බියාව.
2. අඩු තොග මට්ටම් සහ දීර්ග කාලීන කෘෂි ආයෝජන අවම වීම.
3. ඉහළ යෙදවුම් මිල ගණන් සහ ලෝක තෙල් මිල ගණන් ඉහළ යෑමේ බලපෑම.
4. නාගරීකරණය.
5. මූල්‍ය සම්පේක්‍ෂණයන්.
6. දුර්වල වෙළඳ ප්‍රතිපත්තීන් සහ වෙළඳ නිර්බාධීකරණයේ බලපෑම.
මේ අඩවියත් බලන්න
ආහාර අසාත්මිකතාවය
ආහාර පිරමිඩය
භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර භාවිතය
භාණ්ඩාගාර බැඳුම්කර භාවිතය අනෙකුත් හුවමාරැ ක්‍රම සමග කොතෙක් දුරට සාර්ථකද
සාපේක්ෂ ප්‍රවේගය
ගති විද්‍යාවෙහිදී, සාපේක්‍ෂ ප්‍රවේගය යනු, එසේ නො‍වන බව පල කර නොමැති නම් සාමාන්‍යයෙන් අවස්තිථි සමුද්දේශ රාමුවක් වන්නාවූ එකම ඛණ්ඩාංක පද්ධතියක් තුලදී සිදුකෙරෙන,  වස්තූන් දෙකක ප්‍රවේගයන් අතර දෛශික වෙනස වේ.
නිදසුනක් ලෙස, A සහ B යන අංශූන් දෙකක ප්‍රවේගයන්, දී ඇති අභ්‍යන්තර ඛණ්ඩාංක පද්ධතිය අනුව, පිලිවෙලින්  සහ  නම්, B ට සාපේක්‍ෂව  A ගේ සාපේක්‍ෂ ප්‍රවේගය (B ට සාපේක්‍ෂව A ගේ ප්‍රවේගය හෝ  ලෙසද හැඳින්වේ) යනු
ප්‍රතිලෝම වශයෙන්., A ට සාපේක්‍ෂව B ගේ ප්‍රවේගය යනු
ගැලීලියානු ප්‍රගති විද්‍යාවේ දී (විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයේ ආචරණ නොසලකා හැරි විට) අංශු දෙකක් අතර සාපේක්ෂව ප්‍රවේගය ඕනෑම සමුද්දේශ රාමුවකදී සමාන වේ. මීට හේතුව එක් අවස්ථිතික කණ්ඩාංකයක පද්ධතියක සිට වෙනත් එකකට මාරු වීමේ දී ප්‍රවේග දෛශික යුගලටම පොදු වෘද්ධීය දෛශිකයක් පමණක් එක් වීම නිසාය. (ගැලිලියානු ප්‍රගති විද්‍යාවට අනුව) එබැවින් එහිදී ඕනෑම ප්‍රවේග යුගලක් අතර වෙනස වෙනස් නොවේ. කෙසේ නමුත් විශේෂ සාපේක්ෂතා වාදයේ ආචරණ ගණනයන් සදහා ගැනීමේ දී අංශු දෙකක් අතර සාපේක්ෂ ප්‍රවේගය එක් එක් ප්‍රවේගයක් විනිශ්චය කිරීම සඳහා සකනු ලබන අවස්ථිතික ඛණ්ඩාංක පද්ධති මත රඳා පවතී. එක් ආවස්ථික කණ්ඩාංක පද්ධතියක සිට තවෙකකට වන මාරුවීමේදී එහි සිදුවන වෙනස්වීම ද වෘද්ධි උදෙසා වෘද්ධිය දෛශිකයක් එකතුවීම වඩා සංකීර්ණ වන බැවිණි.
සංක්‍රමණයේ ආර්ථික ප්‍රථිඵල
සංක්‍රමණය මගින් ඇති කරන බලපෑම් ඌ අතරින් වැදගත්ම පැතිකඩ වන්නේ සංවර්ධනයට වඩාත් සම්බන්ධ, එමගින් ඇතිකරණු ලබන ආර්ථික ප්‍රථිඵලයි.
බුද්ධි ගලනය : බුද්ධි ප්‍රථිලාභය
අඩු භෞතික පහසුකම් මගින් සෑම දිනකම බොහෝ පුද්ගලයන්ව සංක්‍රමණය වීම සඳහා පොළඹවයි. ඹවුන් තම නිවාස අතහැර වඩා හොඳ, වැදගත් ජීවිතයක් ගතකිරීමට අවශ්‍ය, රැකියා බහුල, හා ඉහළ වැටුපක් ලැබිය හැකි, නව ස්ථාන වලට දේශසීමා හරහා සංක්‍රමණය කරති. ‍‍මෙම ශ්‍රම ධාරාවන්ගේ ප්‍රථිඵල ලෙස සංසිද්ධි දෙකක් ඇතිවේ, - බුද්ධි ගලනය හා බුද්ධි ප්‍රථිලාභය. පළමු වැන්න මුල් රටේ ඇතිවන අතර එමගින් එරටට උගත්, ශ්‍රමය හා බුද්ධිය අහිමිවේ. දෙවැන්න ධාරක රටට හෝ ශ්‍රමිකයන් ආපසු පැමිණිවිට මුල් රටට වාසිදායක වෙයි. තම රටවලින් අධ්‍යාපනය ලැබූ පුද්ගලයන් ධාරක රටෙහි සංවර්ධනයට දායක වෙමින් තම දැණුම හා හැකියාවන් ගෙන් අයුතු ප්‍රයෝජන ගනිති.
මුදල් හා හැකියා ධාරාව
සංක්‍රමණිකයන්, සම්ප්‍රේෂණ ලෙස තම රටට ප්‍රාග්ධන ධාරාවන් උපදවන නිසා, සංක්‍රමණය සංවර්ධනයට බලපායි. මෙහිදී, නීතිමය මාර්ග හරහා සිදුවූ මුදල් හුවමාරු වලට පමණක් පවතින දත්ත අදාල වන නිසා, හුවමාරු වන මුදල් ප්‍රමාණය මැණීම ඉතා අපහසු වේ. නමුත්, ඉතා විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් නීති විරෝධි මාර්ග හරහා යැවීම, ගෙන ඒම, හෝ ආපසු එවීම, සිදුවෙතැයි සැක කෙරේ (භාණ්ඩ ස්වරූපයෙන්ද). අභන්තර සම්ප්‍රේෂණ මගින් රටක් තුල සිදුවන මුදල් සැපයුමේ වර්ධනයට බලපෑම් එල්ල නොකරන නිසා, ජාත්‍යන්තර සම්ප්‍රේෂණ ආර්ථිකයකට ඉතා වැදගත්වේ.
උදාහරණයක් ලෙස, පාකිස්ථානයට වසරකට ලැබෙන සම්ප්‍රේෂණ ප්‍රමාණය, එහි දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 9% පමණ වන අතර, එය ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 2 සිට 3 දක්වා වෙනස් වෙයි. (1980 දශකය); එය ‍‍මෙක්සිකෝවේ වර්ෂයකට බිලියන 2 ට වඩා ඉහල වේ. ඇනලීස් සුමර්ස්ට අනුව, සම්ප්‍රේෂණ යවන පුද්ගලයන්ගේ සංඛ්‍යාව ජනගහනය මිලියන 500 ක් දක්වා එනම් ලෝක ජනගහනයෙන් අවම වශයෙන් 8% ක් දක්වා වර්තමානයේ ආසන්න වෙමින් පවතී. හැකියා ධාරාවන්ද, සම්ප්‍රේෂණ වර්ගයක් වන අතර, එය අනිවාර්යෙන්ම මැණිය නොහැකිය. නමුත් එය තවමත් සම්ප්‍රේෂණ වල වැදගත් කොටසක් නිරූපණය කරණු ලබයි.
පුද්ගල සම්ප්‍රේෂණ භාවිතය - වාසි හා අවාසි
පුද්ගලයන් මුදල් වැයකරණ ආකාරයේ, ඍණ මෙන්ම ධන ප්‍රථිවිපාකද ඇති බැවින්, පුද්ගලයන්ගේ සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු ඉතා වැදගත් වේ. පරිභෝජනය අරමුණූ කරගත් සම්ප්‍රේෂණ මගින්, ආනයන ඉහල දැමීමට, විදේශ විනිමය පහල දැමීමට හා සංවර්ධනය වෙනස් කිරීමට පිළිවන. ඉතිරිකිරීම් සම්ප්‍රේෂණ හා මුදල් ආයෝජන සංවර්ධනයට වාසිදායක වේ. ඉහල ආදායමක් මගින් පරිභෝජනය සීග්‍රයෙන් ඉහල යනවිට දේශීය නිෂ්පාදන හා සේවා සඳහා ඉල්ලුම වැඩිවන අතර, සේවා නියුක්තිය වැඩි කරමින් ඉතිරිකිරීම් සම්ප්‍රේෂණ ධන ක්‍රියාවලියකට හැරවිය හැකිය.
සම්ප්‍රේෂණ ලබන පුද්ගලයන්, විදේශ වල සිට මුදල් උපයන සංක්‍රමිනිකයන්ගේ යැපෙන්නන් බවට පහසුවෙන්ම පත්වීම මෙහි ඇති අවාසියයි. එසේම ආර්ථික ධාරාවන් ආයෝජන බවට පත් නොවී එකතැන පල්වන තත්වයක් ආර්ථිකය තුල ඇතිවීමටද පිළිවන. (AIV ට අනුව)
ව්‍යවසායකයන් හා සංචාරක කර්මාන්තය
සමහර විගමනිකයන් මුල් රටවල ආයෝජන වල වර්ධනයට දායක වෙමින් ධාරක රටෙහි ව්‍යවසායකයන් බවට පත්විය හැකිය. විදේශ රටවල ව්‍යාපාර පවත්වා ගැනීමෙන් තම මව්බිමේ සංවර්ධනයට දායක වීමට මොවුනට හැකිවේ. බහු ජාතික සමාගම් මගින් සංවර්ධනය වැඩිකරනවා පමණක් නොව සමාජ සංස්කෘතික තත්වයටද    බලපෑම් අතර ‍ ‍‍‍‍මෙවැනි අරමුණු මගින් සෑමවිටම එය පොලඹවයි.
සංචාරක කර්මාන්තය සංවර්ධනයට දායක වන්නාවූ, එක් ආකාරයක සංක්‍රමණයක් වන නමුත් එය කෙටිකාලීනවේ. මුල් රටෙහි ප්‍රවාහන නියෝජිතයන් විදේශ රටවල සංචාරය කිරීමේ පහසුකම් ජනතාවට ලබාදීමෙ‍‍න් සාර්ථකත්වයට පත්වේ. ඒ සමගම මිනිසුන් ගමන්ගන්නා රටවල්, හෝටල් ලබාදීමෙ‍‍න් හා නිවාඩු නිකේතන හා බොහෝ ආකර්ශනීය දේ ලබාදීමෙන්ද, ඹවුන් සංචාරකයන්ට සේවා සපයා මුදල් උපයනු ලබති. නිරන්තරයෙන්, මුල් ආගමනිකයන් ඔවුන්ගේම සංස්කෘතිය අනුව තම රටවල මිනිසුන් ආකර්ශනය කර ගැනීම සඳහා සංචාරක ව්‍යවසායන් ආරම්භ කරති.
අක්වෙරළ
විශාල සමාගම් තම ව්‍යාපාර ක්‍රියාවලීන් කොටසක් හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම නිෂ්පාදන පිරිවැය අඩු හා අඩු වැටුපක් ලබන ශ්‍රමිකයන් සිටින රටවල් තුල ප්‍රථිස්ථාපනය කිරීම මගින් පිරිවැය අඩුකිරීමට උත්සාහ දරයි. බොහෝ විට සමාගම් වල ප්‍රධාන කර්මාන්තශාලා, සාපේක්ෂව අඩු මුදලකින් මහා පරිමාන නිෂ්පාදනයක් කල හැකි ආසියානු රටවල පිහිටුවා ඇත. මෑතකදී ‍‍මෙවැනි නිෂ්පාදන අක්වෙරළ රටවල් වූයේ චීනය හා ඉන්දියාවයි. මේ දිනවල මතුවී එන රට වන්නේ පිලිපීනයයි.
උපකොන්ත්‍රාත්තු
මෙහි අදහස, ක්‍රියාවලිය එම රට තුලම සමාගමක ප්‍රථිස්ථාපනය කිරීම වුවද, එය අක්වෙරළට සමාන ක්‍රියාවලියකි.
අයිස් බකට් චැලෙන්ජ්
thumb|ඒඑල්එස් අයිස් බකට් චැලෙන්ජ් සිදු කරමින්