cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බෙලාරස්
බෙලාරුස් මායිම් වන්නේ උතුරින් රුසියාවට හා නැගෙනහිරින් හා යුක්රේනයටද, දකුණින් පෝලන්තයද, බටහිරින් ලිතුවේනියාවට සහ උතුරින් ලැට්වියාවටත් වන අතර එය ඊසානදිග යුරෝපීය භූමියකට අයත් රටකි. මින්ස්ක් එහි අගනුවරයි. අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර වන්නේ බිරෙස්ට්, ප්‍රොඩ්නෝ, හරඩ්නා, ගෝමෙල් (හොමෙයිල්), මොගිලෙම් (මහිල්යෝව්) සහ පිටෙබ්ස්ත් (විසෙබ්ස්ත්) වේ. වර්ග කි.මී. 207600 කින් සියයට 40 ක්ම වනාන්තරයයි. එහි ප්‍රධානම ආර්ථික අංගය වන්නේ කෘෂිකර්මය සහ ඒ ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනයන් ය. 20 වැනි ශතවර්ෂය තෙක් බෙලාරුසියානුවන්ට නිෂ්චිත ජාතික අනන්‍යතාවයක් ගොඩනංවා ගැනීමට නොහැකිවුයේ ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ එරට විවිධ ජාතීන්ට අයත් රටවල පාලනයට නතුවී බැවිනි. එවැනි රටවල් අතර පෝලෙස්ත්ට්, ලිතුවේනියාව, රුසියානු රාජ්‍ය, පෝලන්ත ලිතුආනියන් පොදුරාජ්‍ය වේ. කෙටි කලකට පැවැති බෙලාරුසියන් මහජන සමූහාණ්ඩුව (1918 – 19) පසු බෙලාරස් ඡන්දදායක පදනමෙන් සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව වන බයිලොරුසියන් SSR විය. බෙලාරුසියන් බිම එහි වර්තමාන මායිම් ගම අවසන් එක්සත් කිරීම 1939 දී සිදු වු අතර, දෙවන පෝලන්ත සමූහාණ්ඩුව විසින් අත්පත් කරනු ලැබු බෙලාරුසියන් රුසියානු වාර්ගික බිම් මොලොටෙව් රිබෙන්ට්‍රොප් පනත මඟින් එහි කොන්දේසි හා වරප්‍රසාද මත සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවට බද්ධ කරන ලදී. එහි ප්‍රාදේශිය ජාතීන් දෙවන ලෝක සංග්‍රාම සමයේ විනාශ වූ අතර, බෙලාරුස්හි ජනගහනයෙන් 30% හා එහි ආර්ථික සම්පත් වලින් භාගයක් පමණ විනාශ විය. යුද්ධයෙන් පසු වර්ෂවලදී මෙම සමූහාණ්ඩුව නැවත ගොඩනගන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා රටවල්
Spermatophyte
spermatophytes, ශාක වර්ගීකරණයේ දී භාවිතාවන පදයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශාක
සමාජ දුරස්ථ කරණය
thumb|upright=1.6|සමාජ දුරස්ථකරණය වෛරසයක් පැතිරීම ප්‍රමාද කරන අතර සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ ධාරිතාව ආරක්ෂා කරයි.
සමාජ දුරස්ථ කරණය යනු බෝවන රෝග පාලනයට යොදාගන්නා ආසාදන පාලන ක්‍රියාමාර්ග සමූහයකි. . මෙහිදී වෛරසයක් වැනි රෝග කාරකයක් පැතිරීම පාලනය කල හැක. සමාජය තුල බෝවෙන රෝග පැතිරීම ගාතීය ස්‍රිතයකට සිදු වන නිසා ආසාදිත එක් පුද්ගලයෙක් නිසා තවත් පුද්ගලයින් දස දහස් ගණනකට මෙය ව්‍යාප්ත වේ. එම නිසා රටක සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ ධාරිතාවයට යටත්ව ආසාදිත රෝගීන් මට්ටම තබා ගැනීමෙන් මරණ අනුපාතය අඩු කරගත හැකි නිසා මෙය වෛරසයක් වැනි වසංගත තත්වයක දී රටක පුරවැසියක් වශයෙන් අනුගමනය කල යුතුම ක්‍රමවේදයකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:බෝවන රෝග ප්‍රවර්ගය:නිරෝධායනය ප්‍රවර්ගය:වසංගත ප්‍රවර්ගය:වසංගතවේදය
නාම්කරණ්
නාම්කරණ් (සිංහල: නාමකරණය) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු හින්දි ප්‍රේම වෘත්තාන්ත නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. 2016 සැප්තැම්බර් 12වන දින විකාශය ඇරඹි මෙම කතාමාලාව මේ වන විට ඉන්දියාවේ ස්ටාර් ප්ලස් රූපවාහිනී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කෙරෙමින් පවතියි. සඳුදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා ඉන්දියානු සම්මත වේලාවෙන් ප.ව. 9:00ට මෙම කතාමාලාව විකාශය වේ. මේ සඳහා පාදක වී ඇත්තේ මහේෂ් භාට්ගේ ජීවන කථාව ඇසුරෙන් නිමවූ 1998 චිත්‍රපටයක් වූ සාඛ්ම් චිත්‍රපටයයි.
කථා පුවත
මෙම කථාව ආව්නි නැමැති නීත්‍යානුකූල නොවන දැරියකගේ කථාවයි. ඇගේ පියා වන අශිෂ් සහ මව වන ආශා/අයේෂා විවාහ වී නොමැති මුත්, ඔවුන් සැමියා සහ බිරිඳ ලෙස සලකති. විවාහ වී නොමැති මුත්, සමාජයේ ප්‍රශ්නවලින් බේරීම සඳහා ආශා සිය න‍ළලේ සින්දූර් තවරන්නී ය. ආශා සහ අශිෂ් තවමත් එකට ජීවත් වුවත්, මේ පිළිබඳ සෙසු ලෝකයා නොදනී. විශේෂයෙන්ම අශිෂ්ගේ පවුලේ සාමාජිකයන් සහ මව ද මේ පිළිබඳ නොදනී. කෙසේනමුත්, ඇගේ පියාගේ නොපැමිණීම හේතුවෙන් පුංචි ආව්නිට සෙස්සන්ගේ උසුළු විසුළුවලට ලක් වන්නට සිදු වේ. ඇයට අවශ්‍ය වන්නේ සිය පවුල 'සාමාන්‍ය' පවුලක් වනු දැකීමටයි. නමුත්, ඇගේ පියාට නිතරම නිවසින් පිට රැඳී සිටීමට සිදු වන්නේ, ඇගේ මිත්තණිය වන දයාවන්කි ඇගේ පුත්‍රයාට තවත් පවුලක් සිටින බව නොදත් නිසායි. අශිෂ් මේ පිළිබඳ මුහුණලා හෙළි කිරීමට බිය වන හෙයින්, දයාවන්ති ඊමේල් පණිවිඩයක් මාර්ගයෙන් සිය පුත්‍රයා සහ අයේෂාගේ සම්බන්ධය පිළිබඳ දැන ගනියි. නමුත් මේ වන විටත් දයාවන්ති සිය පුත්‍රයාව සිය මිතුරකු වූ හේමන්ත්ගේ දියණිය වන නීලාට විවාහ කරදෙන බවට වචනයක් ලබා දී තිබිණි. නීලා ද රහසේම අශිෂ්ට ප්‍රිය කරන අතර, පසුකලෙක ඇය දුරකථනයෙන් ඔහුට මේ පිළිබඳ හෙළි කරයි. කෙසේනමුත් පසුව හේමන්ත් (භායි) හට මොළයේ ගෙඩියක් හට ගෙන ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසුව සිය වචනය ඉල්ලා අස් කර ගැනීමට නොහැකි වන දයාවන්ති අශිෂ්හට නීලා සමග විවාහ ගිවිස ගන්නා ලස බල කරයි. එපමණක් නොව පසුගිය කාලයේ මුස්ලිම්වරුන් පිරිසක් විසින් සිය පැරණි නිවස ගිනිබත් කොට විනාශ කළ හෙයින්, දයාවන්ති මුස්ලිම්වරුන් කෙරෙහි පිළිකුලක් දක්වයි. එසේම අයේෂා යනු මුස්ලිම් කාන්තාවක බැවින් ඇය, අයේෂාව සිය ලේලිය ලෙස පිළිගැනීමට මැලි වෙයි. අශිෂ්ට අවශය වන්නේ සිය මවගේ ආශිර්වාදය ඇතිව විවාහය සිදු කර ගැනීමටයි. ඔහු පසුගිය වසර 11 පුරාවටම අවිවාහකව සිටියේ ද මේ නිසායි. සිය මව දිගින් දිගටම ආශා සහ අව්නිට අපහාස සිදු කිරීම හේතුවෙන් කෝපයට පත් වන අශිෂ් නිවසෙන් පිට වී ආශා සහ අව්නි සමග ජීවත් වීමට තීරණය කරයි. සිය පවුල නැවත 'සාමාන්‍ය' පවුලක් බවට පත් වීම පිළිබඳ අව්නි දැඩි සතුටකින් පසු වෙයි. අශිෂ් පෞද්ගලික කාර්යයක නියුතුව සිටින විට ඔහුට නීලාගෙන් දුරකථන ඇමතුමක් ලැබෙයි. මෙයට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ අව්නියි. නීලා සමග කුඩා සංවාදයකින් පසු නීලා සහ අශිෂ් විවාහ ගිවිසගෙන ඇති බව අව්නිට දැන ගන්නට ලැබෙයි. මෙය වැරදි අංකයක් බව පවසන ඇය දුරකථනය තබයි. මේ අතර නිවාස සංකීර්ණයේ ටියා සහ ඇගේ මව සිය ව්‍යාජ දියණියට අඬ ගසයි. අශිෂ්, ආශාව විවාහ කරගැනීමට තීරණය කරයි.
මේවාත් බලන්න
මහේෂ් භාට්‍ගේ විශේෂ් ෆිල්ම්ස් ඊළඟ නිෂ්පාදිත හින්දි චිත්‍රපටය බෙගම් ජාන්.
පොළොන්නරුව කිරි වෙහෙර
කිරි වෙහෙර ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාතන ස්ථූපයක් වේ. එය ලංකාතිලක ප්‍රථිමා මන්දිරයට උතුරු දෙසින් වන්නට ඉදිකොට තිබේ. අඩි 80ක් පමණ උසැති ස්ථූපය පොළොන්නරුවේ ආලාහන පිරිවෙනට අයත්ය.
ස්ථූපය
උස ප්‍රමාණය අනූව කිරි වෙහෙර පොළොන්නරුවේ පිහිටි දෙවැනි උසම ස්ථූපය සේ සැළකේ. එසේම එය වසර 900 ක පමණ කාලයක් ස්වභාවික බලපෑම් යටතේ, මුල් ඉදිකෙරූ ස්වරූපයෙන්ම බදාම ආලේපිත තට්ටුව ඉතිරිව පවතින ස්ථූප අතුරින් එකක් සේ සැළකේ. මීට අමතරව කිරි වෙහෙර වටා කුඩා ස්තූප ප්‍රමාණයක් දැකගත හැකි වන අතර එම ස්තූප, හිමිවරුන් හා රාජකීයයන් වෙනුවෙන් ඉදිකෙරූ ඒවා බැව් තහවුරුකොට තිබේ. කෙසේ නමුදු කිරි වෙහෙර ඇතුළුව, මෙහි වූ ස්තූප බොහොමයක් නිදන් හොරුන් විසින් විනාශ කොට තිබූ බවද සඳහන් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්
පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්
පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම්,භූමිය නොපුරුඩු අයගේ බලප්‍රදේශයක්ව පවතිද්දී පවා පැවති අතර බොහෝ ව්‍යාපෘති වලින් අනාවරණය කරගත් බහුතරයක් තොරතුරු වල ප්‍රභව ඉතිරිව භූස්තරය පිලිබඳ අධ්‍යයනය සහ ත්‍රිමාණ නිර්මාණ ආදී සමීක්ෂණ වලට සාමාන්‍යයෙන් පිවිසිය නොහැකිය,විවිධ වර්ගයේ තොරතුරු අනාවරණය කරගැනීමට එයට පුලුවන්. නවීණ කැනීම් ශිල්ප ක්‍රම වලට,ලැබෙන සම්බවය වාර්තා කරගැනීමට සියුම් ලෙස ලක්ෂණ සහ වස්තු පිහිටි ස්ථාන අවශ්‍යය වේ.මෙමඟින් තිරස් පිහිටීම මෙන්ම සිරස් පිහිටීමද තීරණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ.අවට තිබෙන වස්තූන් සහ ලක්ෂණ සමඟ ඒවායේ පවතින සම්බන්ධතාද පසුව කරන විග්‍රහ සඳහා වාර්තා කර ගනු ලැබේ.මෙමඟින් පුරාවිද්‍යාඥාට,කුමන මානව කෘති හා ඒවා පැවතියද යන්න ආදිය නිගමනය කිරීමට ඉඩ ලැබේ.උදාහරණයක් ලෙස භූමිය කණීමේදී එහි භූ ස්තරය පිලිබඳව අධ්‍යයනයට ඉඩ ලැබේ.භූමිය විවිධ සංස්කෘතීන් ගෙන් යුක්තව තිබුනි නම් බොහෝ පැරණි කාලයේ පැවති එම සංස්කෘතීන්ගෙන් එන මානව කෘති මත මෑත කාලයේ සංස්කෘතීන්ගෙන් එන මානව කෘති පවතී.
පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණ වලදී වඩාත්ම වියදම් සහිත අවස්ථාව කැණීම් අවස්ථාවයි.ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සමහර භූමි කැණීම් කරන ප්‍රතිශතය රඳාපවතින්නේ එම රට අනුවයි.බොහෝ විට එය 90% කි.කැණීම් වලදී සමීක්ෂණයට වඩා සාම්පල් ලබාගැනීම වඩා වැදගත් වේ.මෙම ක්‍රියාවලිය වඩා පරිස්සමෙන් කල යුතු උවත් විශේෂයෙන් මතුපිට පස ඉවත් කිරීමට විශාල යාන්ත්‍රික උපකරණ (බැකෝ යන්ත්‍ර )කැනීම් වලදී භාවිතා කරයි.සියලුම ලක්ෂණ පැහැදිලිව පෙනෙන බව නිශ්චය කිරීමට මෙම ප්‍රදේශය උඩහ්ලු සහ මේසන් හැඳි භාවිතා කරමින් පිරිසිදු කරයි.
ඊලඟ කාර්ය්‍යය භූමිසැලැස්මක් නිර්මාණය කිරීමයි.එය කැණීම් වල තීරණ ගැනීම සඳහා භාවිතා කරයි.වාර්තා ගැනීම සඳහා විවිධ කොටස් වෙනවෙනම ස්වභාවික යටිපස කැණීම් වලට භාජනය කරයි.උදාහරණයක් ලෙස අගලක් කොටස් 2 කින් යුක්ත වේ.පිරවුම හා විවරය ලෙස වේ.විවරය යනු ස්වභාවික පස හමුවන ලක්ෂණ ඇති මායිම වේ.එය ලක්ෂණ සහිත මායිම වේ. පිරවුම යනු ස්වභාවික පසට වඩා සම්පූර්නයෙන් වෙනස් ලක්ෂණ සහිත වීමයි.
පරිමාණයට අඳිනලද සැලැස්ම හා භූමියේ එක් එක් ලක්ෂණ වල ඒකක අඳිනු ලැබේ.ඒවායේ චායා රූප ලබාගෙන (කලු සුදු හා වර්ණ )අන්තර්ගතය වාර්තා කරනු ලැබේ.දැනට විනාශ වීගිය පුරා වස්තූන් ගේ වාර්තා ,ඒවායේ තොරතුරු සපයා දෙන අතර එම භූමි විස්තර කිරීමට හා තේරුම් ගැනීමටද යොදාගනී.
අප්‍රිකාව
මෑත කාලයේදී සිදුකල පුරාවිද්‍යා කැණීම්මකදී ලාස් ගාල් නම්වූ ගල් කුහරයක සිතුවම් කල සිත්තමක් සොයාගෙන ඇත. මින් පැහැදිලි වනුයේ මෙම ආදී වාසින් එළදෙනුන්ට ආගමික වශයෙන් ඉහළ වැදගත්කමක් ලබා දී තිබු බවයි.
ක්‍රි.ව.23000-25000 අතර වූ කාලයකට අයත් යැයි සැලකෙන ගල් කුහරයක ඇද ඇති සිතුවමක් නැම්බියාවෙන්ද සොයාගෙන ඇත.
ඕස්ටේ්‍රලියාව
මෙවැනි පර්වත කුහරයන් තුල ඇඳ ඇති සිතුවම් ඕස්ටේ්‍රලියාවේ කාකඩු ජාතික උද්‍යානයේද දැකගත හැක. මෙම උද්‍යානයේම ඕකර් නම් වූ මැටියෙන් නිර්මාණ්‍ය කරන ලද සිතුවම් ඇති අතර, ඕකර් අකාබනික ද්‍රව්‍යයන් නිසා මේවායේ වයස හරියාකාරව නිර්ණය කල නොහැක.
ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමුවිය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ හදිසි තත්ත්වයක්
ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමුවිය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ හදිසි තත්ත්වයක් යනු ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (World Health Organization, WHO) විසින් ප්‍රකාශයට පත්කරන හදිසි තත්ත්වයකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය
සංගීතා වීරරත්න
සංගීතා වීරරත්න (1973 දෙසැම්බර් 13) ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රිය සහ සම්මානනීය, සිනමා හා ටෙලි නාට්‍ය රංගන ශිල්පිනියකි. වයස අවුරුදු 16දී, එනම් 1990 වසරේදී ඇය රෝයි ද සිල්වා මහතාගේ ඉට්'ස් අ මැටර් ඔෆ් ටයිම් චිත්‍රපටියේ රඟපාමින් මුල්ම වරට ශ්‍රී ලාංකික රිදී තිරයට පිවිසුනාය. පසුව 1993 වසරේදී කමල් අද්දරාරච්චි සමග රඟපෑ එච්. ඩී. ප්‍රේමරත්න මහතාගේ සප්ත කන්‍යා චිත්‍රපටියෙන්, සංගීතා මෙරට සිනමා ක්ෂේත්‍රය තුල ඉමහත් සාර්ථකත්වයක් හිමිකරගත්තාය. වර්ථමානය වන විටදී, චිත්‍රපටි 50 කට වඩා සංඛ්‍යාවකට රංගනයෙන් දායක වී තිබෙන සංගීතා, ලාංකික සිනමා ක්ෂේත්‍රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.
පුද්ගලික දිවිය
මෙරට චිත්‍රපටි කලාකරුවෙකු වූ තිමති වීරරත්න මහතාට දාව, පවුලේ දෙවන දියණිය ලෙස සංගීතා උපන්නාය. ඇය සිය මූලික අධ්‍යාපන කටයුතු පානදුර ශාන්ත ජෝන් පාසලෙන්ද, ද්විතීක අධ්‍යාපන කටයුතු කොළඹ වැස්ලියන් විද්‍යාලයෙන්ද හැදෑරුවාය.
2002 වසරේදී ඇය, ව්‍යාපාරිකයෙක් වූ රොෂාන්ත කාරියප්පෙරුම මහතා (සියත ටීවී හිමිකරු) සමග විවාහ වූවාය.
කලා දිවිය
1991 වසරේදී රෝයි ද සිල්වා මහතාගේ ඉට්'ස් අ මැටර් ඔෆ් ටයිම් චිත්‍රපටියේ රඟපාමින් සංගීතා මෙරට සිනමා ක්ෂේත්‍රය තුල මුල් වරට පා තැබුවාය. ශ්‍රී ලංකා සිනමාව තුල එකල බැබලෙමින් සිටි ජනප්‍රිය තාරකාවන් වූ, මාලිනී ෆොන්සේකා, විජය කුමාරතුංග, සහ ගාමිණී ෆොන්සේකා වැනි දැවැන්තයින් සමග රංගනයේ යෙදීමේ අවස්ථාවද, එහිදී ඇයට හිමිවිය.
2001 වසරේ තිරගත වූ, බෙනට් රත්නායක මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද අස්වැසුම චිත්‍රපටියේ සිදුකල විශිෂ්ඨ රංගනය හේතුවෙන්, එම වසරේ සරසවිය සම්මාන උළෙලේදී හොඳම නිලිය සම්මානය සම්මානය දිනාගැනීමට සංගීතාට හැකිවිය. එම සම්මාන උළෙලේම 2001 සිට 2003 වසර දක්වා ජනප්‍රියම නිලිය සම්මානය හිමිකරගත්තේද ඇයයි. ඇගේ රංගන දිවියේ වැදගත්ම චිත්‍රපටි ලෙස සප්ත කන්‍යා, නොමියෙන මිනිසුන්, මාරුතය, දුවට මවක මිස, දොරකඩ මාරාව, කිණිහිරියා මල්, අස්වැසුම, සළෙලු වරම සහ ධීවරී යන චිත්‍රපට හැඳින්විය හැක.
මීට අමතරව 2006 වසරේ තිරගත වූ වසන්ත ඔබේසේකර මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කල, සෙව්වන්දි චිත්‍රපටිය නිෂ්පාදනය කලේ සංගීතා මහත්මියයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1973 උපත් ප්‍රවර්ගය:රංගන ශිල්පීන්
බර්මා
බුරුමය, නිලවශයෙන් මියන්මා එක්සත් රාජ්‍ය ලෙස හඳුන්වන ඉන්ඩෝචයිනා (ගිනිකොන ආසියාවේ මුල් භූමිය) තුළ භූගෝල විද්‍යාත්මකව පිහිටි විශාලම රටයි. එහි මායිම් ලෙස චීනය ඊසාන හා වයඹ දිගින්ද, නැගෙනහිරින් ලාඕසයද, තායිලන්තයේ දකුණු ගිණිකොන දෙසින්ද, බංගලාදේශයේ බටහිර දෙසින්ද, ඉන්දියාවේ ඊසාන වයඹ සහ බෙංගාල බොක්ක, අන්දමන් සමුද්‍රයේ ගිණිකොන හා දකුණු පරිධිය අතරද වේ. බුරුමයෙහි තුනෙන් එකක් කි.මී. 1930 සමන්විත වනුයේ ස්වාභාවික මුහුදු තීරයකිනි. රටෙහි සංස්කෘතිය මඟින් අසල්වැසියන් හා බොහෝ සේ බැදේ. එහි මූලික වශයෙන් ථේරවාදී බුදු දහම තිබෙන අතර වෙනත් ආගම් ද අන්තර්ගතය. එහි දේශපාලනය සඳහා බුරුමයේ සිටිනා විවිධ ජනවර්ග මූලික වී ඇත. ඒ සමගම එහි පවතින්නා වූ වාර්ගික අර්බුදය නිසා නිරන්තර සටන් ඇතිවේ. 1962 ජෙනරාල් ෆී වීන් හමුදාවත් මෙහෙයවීමෙන් පසු මෙහි ආණ්ඩුව හමුදාමය පාලනයකට ගන්නා ලදී. බුරුමයේ දැඩි හමුදාමය පාලනයක් පවතින අතර, රාජ්‍ය සාමය හා සංවර්ධන මණ්ඩලද ක්‍රියාන්විතයි.
වෘෂභ රාශිය
thumb|වෘෂභ රාශියේ සංකේතය ගවයා වෘෂභ Taurus (Latin for "the Bull"; symbol: 15x15පික්, Unicode: ♉) රාශිය යනු රාශි චක්‍රෙය් දෙවන රාශියයි.මෙය රාශි චක්‍රෙය් අංශක 30 ත් 60 අතර ස්ථානගතව පවතී.සූර්‍යයයා අප්‍රියෙල් 21 ත් මැයි 21 අතර වෘෂභ රාශිය මගින් ගමන් කරනබව තාරකා විද්‍යාඥයන් පවසයි බටහිර ජොතිෂ්‍ය මත අනුව හිරු වෘෂභ රාශියේ ගතකරන්නේ මැයි 16 ජුනි 16 වෙද්දී පෙරදිග වෛදික මත අනුව මැයි 14 ජුනි 14 අතරවෙයි ජෝතිෂ්‍ය මත අනුව නැගෙනහිර කිෂිතිජයෙන් වෘෂභ රාශිය උදාවී ඇති මොහොතක උපන් අයකු වෘෂභ රාශියෙන් උපන්නකු ලෙස සලකයි.
ඉතිහාසය
thumb|වීනස් දෙවගන මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ටාචාරවාසීන් විසින් මුල්වරට මෙම තරු රටාව හදුනාගෙන ඇත. මෙම තරුරටාව දෙවියන් විසින් එවූ ගවයා යන අරුතින් මෙම තරුරටාව නම් කළේය.එයට හේතුව සූර්‍යයයා මෙම රාශියට පැමිණෙන විට වසන්ත ඍතුවේ සුන්දරම කාලය උදාවන නිසාය.මෙම අවධියේ ගස්වැල් මලින් බරවී සමෘධිමත්වේ.පරාණ ඊජිත්තුවාසීන් වෘෂභ රාශිය හාතර් නම්වූ සුන්දරත්වය ආදරය හා සතුටට අධිපති දෙවගන ලෙසින් දිටීය., රෝමානු ජොතිෂ්‍යෙව්දීන්ට අනුව වෘශභ රාශියේ අධිපතීක්වය ඔවුන්ගේ සුන්දරත්වයට අධිපති දෙවගත වූ වීනස් දෙවගනට අයත්ය..පෙරදිග වෛදික ජෝතිෂ්‍ය මත අනුව ද වෘෂභ රාශියේ අධිපතීත්වය සුන්දරත්වයට හා ආදරයට අධිපති ලෙස සැලකෙන සිකුරු ග්‍රහයාට අයත්ය.ග්‍රීක බසින් වීනස් නමින් හදුන්වන්නේ ද සිකුරු ග්‍රහයාමය.මෙම තරු රටාවට තාරකා 23 අන්තර්ගතය.හද්දින්නත් තරු රටාව පිහිටියේද මෙම වෘෂභ තාරකා රාශිය තුලය.
බාහිර සබැදුම්
ප්‍රවර්ගය:රාශි චක්‍රය
කාබන් හිලවු කිරීම
කාබන් හිලවු කිරීමක් යනු, වෙනත් තැනෙක සිදු කෙරෙන විමෝචනයක් වෙනුවෙන් හිලවු කිරීම සඳහා, කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හෝ හරිතාගාර වායු හෝ විමෝචනයෙහි සිදු කෙරෙන අවපාතයකි.
කාබන් හිලවු කිරීම් මනිනු ලබන්නේ  කාබන් ඩයොක්සයිඩ්-සමක (CO2e) මෙට්‍රික් ටොන් වලින් වන අතර එය වෙතින් ප්‍රාථමික හරිතාගාර වායුන් ප්‍රවර්ග හයක් නිරූපණය විය හැකිය: කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (CO2), මෙතේන් (CH4), නයිට්‍රස් ඔක්සයිඩ් (N2O), පර්ෆ්ලූරෝකාබන (PFCs), හයිඩ්‍රෝෆ්ලූරෝකාබන (HFCs), සහ සල්ෆර් හෙක්සාෆ්ලෝරයිඩ් (SF6). එක් කාබන් හිලවු කිරීමක් වෙතින් නිරූපණය කෙරෙන්නේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හෝ එයට සමක අනෙකුත් හරිතාගාර වායුන්ගේ හෝ මෙට්‍රික් ටොන් එකක අවපාතයකි.
කාබන් හිලවු කිරීම් සඳහා වෙළෙඳපොල වර්ග දෙකක් ඇත. වඩාත් විශාල අනුකූලතා වෙළෙඳපොලෙහිදී, සමාගම්, රජයයන් හෝ අනෙකුත් ස්ථිතියන් විසින් කාබන් හිලවුකිරීම් මිලදී ගනු ලබන අතර, එසේ කරනුයේ ඔවුන් විසින් විමෝචනය කල හැකි සම්පූර්ණ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය ලෙසින් අනුමැතිය ලබා දී ඇති ප්‍රමාණයෙහි වහන්තරාව හා සමගින් අනුකූලතාවය ලබා ගැනීම සඳහාය.
පුරා විද්‍යාවේ අතීතය
පුරා විද්‍යාවේ අතීතය
සොයාගන්නා ලද නටඹුන් පිළිඹදව විධිමත් ලෙස අධයනය 19 වැනි ශතවර්ෂයෙදි පමණ ආරම්භ කරන ලදි. රෝමයේ ඉතා ඉපැරණි විශිෂ්ට වු නිරමාණයන් පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳ ලිපි හුවමරු ආයතනයේ  Eduard Gerhard සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම මගින් 1829 දි සොයාගන්න ලදි.
පුරාවිද්‍යාවේ ක්‍රමවේද කලාකාමී සහ වෘත්තිමය යන ආකර දෙකටම දියුණුව පවතින අතර මෙම ක්‍රියාවලිය Mortimer Wheeler වැනි පුද්ගලයන් ඉහළ සංයමයකින් යුතු මාර්ගයන් මගින් කරන ලද විශිෂ්ට ගවේශන නිසා 20 වැනි ශතවර්ශයේ සිට නොනවත්වා  දියුණු වෙමින්  පවතී.
නාගරික පුරාවිද්‍යාවේ සහ ගලවාගැනිමේ පුරාවිද්‍යාවේ දියුණුව පුරාවිද්‍යා දියුණුව කෙරෙහි ඉතා වැදගත් තොරතුරු ප්‍රමාණයක් ලබා දෙයි. ප්‍රාග් තාරක විද්‍යාව යනු පුරාවිද්‍යාව නොවන අතර වැඩිදුර අධ්‍යනයේදී අතීත ගැමි සංස්කෘතියට සම්බන්ධව පවතින බවට සාධක ඇත
ප්‍රවර්ගය:පුරාවිද්‍යාව
පිරනීස් කඳුවැටිය
පිරනීස් (, , ,  , ,   හෝ  ) යනු නිරිතදිග යුරෝපයෙහි පිහිටි  කඳු වැටියක් වන අතර, එය විසින් ප්‍රංශය සහ ස්පාඤ්ඤය අතර ස්වභාවික දේශසීමාවක් තනයි. ඇනෙතෝ ශිඛරයෙහිදී 3,404 මීටර (11,168 අඩි) තරම් උස උන්නතාංශයක් දක්වා සම්ප්‍රාප්ත වන මෙම කඳු වැටිය විසින්, ඉතිරි මහාද්වීපික යුරෝපය වෙතින් අයිබීරියානු අර්ධද්වීපය වෙන් කරන අතර, බිස්කේ බොක්ක (හිගර් තුඩුව) සිට මධ්‍යධරණී මුහුද (ද ක්‍රෙවුස් තුඩුව) දක්වා 491 කිමී (305 සැත) පමණ පරාසයක් තුල විහිදෙයි.
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය
ජාතික සම්මේලන මධ්‍යස්ථානය
ජාතික සම්මේලන මධ්‍යස්ථානය ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වර්ජිනියා ප්‍රාන්තයේ, ලීස්බර්ග් නගරයෙහි පිහිටා ඇත. එය මසකට 14,000කටත් වැඩි දෙනෙකුට පහසුකම් සපයන අතර, වර්ග අඩි 265,000ක සභා පරිශ්‍රයකින් සමන්විත වේ. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම සම්මේලන මධ්‍යස්ථාන අතරින් එකක් ලෙස මෙය සැලකෙයි. මෙම මධ්‍යස්ථානය සම්මන්ත්‍රණ ශාලා 250කින්ද, ක්‍රීඩාගාර පහසුකම් හා ආගන්තුක කාමර 917කින් ද සමන්විතයි.
මෙහි මුල් නම "Xerox Conference Center" වූ අතර 1974 දී ඩොලර් මිලියන 55ක වියදමකින් ඉදිකරවන ලදී. එය සැලසුම් කරවන ලද්දේ ආයතනික සේවා නියුක්තිකයන්ගේ, පිටපත් කිරීමේ තාක්ෂණික පුහුණුවීම් සදහාය. "Vincent G. Kling & Partners" නම් ආයතනය විසින් නිර්මාණය කරන ලද මෙය ආරම්භ කරන ලද දින සිට පාලනය කරන ලද්දේ "ARAMARK Harrison Lodging" නම් සමාගම විසිනි. ඔවුන් මෙම ගොඩනැගිල්ල අනෙකුත් සමාගම් වල පරිහරණ සදහාද ලබා දුනි. මෙම මධ්‍යස්ථානය 2000 වසරේදී "Oxford Capital Partners" ආයතනය විසින් මිලට ගන්න ලදී. දෙවසරක් අවසානයේ මෙය ඩොලර් මිලියන 29ක් වැය කරමින් අලුත්වැඩියා කරන ලද්දේ පුහුණුවීම් ක්‍රියාදාමයන් වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණෙනි. නව නිර්මාණය "දිවිපෙවෙත ඉගෙනීමේ ආකෘති ", වර්ණ සංකේතිත ගොඩනැගිලි, උමං මාර්ග, බෝල්රූම් උත්සව ශාලාවක් හා පදික වේදිකා වලින් සමන්විතය.
ඉතිහාසය
1974 දී Xerox ආයතනය විසින් "Xerox Document University" යන නාමය යටතේ ආරම්භ කරන ලද්දේ පුහුණු ශ්‍රමිකයනට පිටපත් කිරීමේ තාක්ෂණය හා උපකරණ පිළිබදව පුහුණුවක් ලබා දීම උදෙසාය.1994දි  Xerox ආයතනය, අනෙකුත් සමාගම් වලටද මෙහි පහසුකම් පරිශීලනයට ඉඩ දුන් අතර 2000 වසරේදී "Oxford Capital Partners" ආයතනයට මෙහි අයිතිය පැවරුවේය. 1974 ආරම්භ කරන ලද දිනයේ සිට එහි පාලන කටයුතු ගෙන ගියේ "ARAMARK Harrison Lodging" නම් කළමනාකරණ ආයතන විසිනි.
පිළිසකර කිරීම
ඩොලර් මිලියන 29ක පිළිසකර කිරීමකින් පසු 2002දි එය නැවත විවෘත කලේ, පුළුල් පරාසයක් දක්වා විහිදුනු ඒකාබද්ධ පුහුණු අවශ්‍යතාවයන් සදහාය. මධ්‍යස්ථාන වර්ණ සංකේතිත ගොඩනැගිලි වලින් (නිල්, දම්, රතු, තැඹිලි හා කහ) සමන්විත වුවේ "දිවිපෙවෙත ඉගෙනීමේ ආකෘති " සංකල්පයට අනුවය. උමං මාර්ග පද්ධතියක් ප්‍රධාන ගොඩනැගිල්ලට සම්බන්ද වූ අතර 2007දි ඉදිකළ "වෙස්ට් බෙල්මන්ට්" බෝල්රූම් උත්සව ශාලාවටද බද්ධ විය.
පහසුකම්
මෙම මධ්‍යස්ථානය වර්ජිනියා ප්‍රාන්තයේ, ලීස්බර්ග් නගරයෙහි අක්කර 2265ක භූමි භාගයක පැතිරී ඇත. නමුත් වර්තමානයේදී පසු විකිණුම් හා කොටස් කිරීම් වල ප්‍රතිපලයක් ලෙස අක්කර 110කට සීමා වී ඇත. වර්ග අඩි 265,000ක මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන්, බෝල්රූම් උත්සව ශාලාව සදහා  වර්ග අඩි 16,500 ප්‍රමාණයක්ද,  වර්ග අඩි 16,500 ප්‍රමාණයක් සම්මන්ත්‍රණ ශාලා  හා ක්‍රීඩාගාර සදහාද, ඉතිරි  වර්ග අඩි 16,500කට ආසන්න භුමි භාගය ආගන්තුක කාමර 917 හා පොදු කටයුතු සදහාද වෙන් කර ඇත. මේ පහසුකම් ඇති කරන ලද්දේ මුලින් තිබූ නාන කාමර වලින් සමන්විත වූ නිදන ශාලා වෙනස් කිරීම මගිනි. නමුත් මෙම මධ්‍යස්ථානය Xerox ආයතනය මගින් මුල් යුගයේ නිර්මාණය කරන ලද ව්‍යාකූල සැලැස්ම, තවමත් එලෙසෙම තබා තිබෙන්නේ කණ්ඩායම් ඉදිකිරිම් සදහා අනුබල දීම සදහාය. විශිෂ්ට "බ්රුටලිස්ට්" ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
මෙර්නයිත්
මෙර්නයිත් (මෙරිට්නයිත් සහ මෙරිට්-නයිත් ලෙස ද ලියනු ලැබේ) යනු පුරාතන ඊජිප්තුවේ පළමු රාජවංශ සමයේ විසූ බිසවක සහ රාජ්‍යාධිකාරිණියකි. ඇතැම් නිල වාර්තා අනුව ඇය ඇගේම අයිතිය අනුව ඊජිප්තුවේ පාලකයා ලෙස ද කටයුතු කරන්නට ඇත. මෙය සත්‍ය වන්නේ නම් සහ පෙර විසූ නයිත්හොටෙප් බිසව ස්වාධීන රාජ්‍යාධිකාරිණියක ද නොවේ නම්, ඇතැම්විට මෙර්නයිත් පුරාතන ඊජිප්තුවේ ප්‍රථම පාරාවෝවරිය මෙන්ම, වාර්තාගත ඉතිහාසයෙහි හමුවන පැරණිතම රාජ්‍ය පාලනය කළ රැජින ලෙස ද ඇය වර්තාගත වේ. ඇගේ පාලනය ක්‍රි.පූ. 2950 අවට කාලයේ සිදුවන්නට ඇත.
ටෙඩී විද්‍යාලංකාර
ටෙඩී විද්‍යාලංකාර ශ්‍රී ලාංකික සටන් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු සහ නළුවෙකු ද වේ. සිංහල සිනමාවට ඔහු පිවිසෙනුයේ 1977දී ය. සිංහල චිත්‍රපට උදෙසා සටන් අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු ලෙස චිත්‍රපට 532ක සටන් අධ්‍යක්ෂණය කොට ඇත. ඒ අතර සිංහල සිනමාවේ සටන් කලාව උදෙසා වෙනසක් කරමින් ප්‍රථම වරට කණ්ඩායම් සටන් සම්ප්‍රදාය ගෙන ආවේ ද ඔහු ය. ටෙඩී රඟපෑ සෑම චිත්‍රපටයකම පාහේ සටන් අධ්‍යක්ෂක වූයේ ද ඔහුය. ඔහු විසින් සිනමාව උදෙසා සටන් නළුවන් දෙදහසක් පමණ සිනමාව හරහා බිහි කර ඇත.
පෙර අවධිය
1958දී මීගමුව හි උපත ලද ටෙඩී තම අධ්‍යාපන කටයුතු කොළඹ කේරි විද්‍යාලයෙන් සපුරා ගැනී ය. කුඩා කල සිට ම ආත්මාරක්ෂක සටන් ශිල්පය සඳහා යොමු වූ ටෙඩී කරාතේ, ජූඩෝ, ජිම්නාස්ටික්වල වැනි කායික ශක්තිය වඩවන ක්‍රියාකාරකම් කෙරෙහි යෙදවී ය. පාසල් අවධියේ බොක්සිං ක්‍රීඩාවට උනන්දුවක් දැක්වීය. කහ බළල්ලු, කරාටේ කීලස් චිත්‍රපට නැරඹීමෙන් ඔහු කරාතේ කෙරෙහි හිත යොමු විය. එම කල දී ම හෝප් නැව ලංකාවට පැමිණියේ ය. එවක ඔබ්සවර් පුවත්පතේ පළ වූ විවෘත ආරාධනය කර තුබූ විදෙස් මාෂල් ආර්ට්ස් (Martial Arts) පුහුණුකරුවන් විසින් පැවැත් වූ පාඨමාලාව කොළඹ වයි. එම්. බී. ශාලාවෙහි පැවැත්වී ය. එම ආරාධනය අනුව ටෙඩී එම පැවැත් වුණු පුහුණු පන්තියකට ගියේ ය. තව ද ටෙඩී වරාය අධිකාරිය අසල වූ වෙල්ගම මාස්ටර්ගේ කරතේ පන්තියට ද ගියේ ය. එහි දී ඔහු හට කීයකුෂන් කායි ශෛලිය ඉගෙනීමට හැකි විය. එම කල දී ම තෙන්නකෝන් මාස්ටර් යටතේ ජූඩෝ ක්‍රීඩාව හි ද නියැලුණේ ය. ජයවීර මාස්ටර් යටතේ ජිම්නාස්ටික් ඉගෙන ගනු ලැබීය. ටෙඩී ජාතික ජිම්නාස්ටික් සංගමයේ තේරීම් කමිටුවේ සභාපති ලෙස අවුරුදු 12ක් පුරා කටයුතු කරනු ද ලබයි. ඊට අමතරව ද ජිම්නාස්ටික් පුහුණුකරුවකු ලෙසින් ද සෙවය කරනු ලබයි.
එන්ටර් ද ඩ්‍රැගන් චිත්‍රපටය ජනප්‍රිය වූ සමයේ ඔහුගේ මිතුරෙක් වූ දේවින්ද මාක්ස් සමඟ උත්සවවල සටන් ජවනිකා ඉදිරිපත් කිරීමට ගියේ ය. ඔවුන්ගේ මෙම ක්‍රියාවලිය ජනප්‍රිය වීම නිසාවෙන් දිනෙක ශාන්ත කුලතුංග නම් ඔහුගේ හිතවතෙකු විසින් කළුතර නගර ශාලවේ හි උත්සවයක් සංවිධානය කොට ඔවුන් හට ආරාධනා කරනු ලැබීය. 1976 දී එම උත්සවයට පැමිණ සිටි දයානන්ද රොඩ්රිගෝ විසින් ඔවුන් ගේ දක්ෂතා දැක චිත්‍රපටයක දර්ශනයකට පෙනී සිටීමට පැමිණෙන ලෙස ආරාධනා කිරී ය. ඒ වන විට ඔහු ජීවන ගංගා චිත්‍රපටය තිස්ස විජේසුරේන්ද්‍ර යොදවා රූගත කොට නිමා කර තිබිණ. එනමුදු ඔහු විසින් ඔවුන් දෙදෙනා වෙනුවෙන් ම සටන් ජවනිකාවක් එක් කරවා ටෙඩී සහ ශාන්ත කුලතුංග, දේවින්ද මාක්ස් තිදෙනාම ඒ චිත්‍රපටයට ඇතුල් කරනු ලැබීය.
පසුව ජීවන ගංගා චිත්‍රපටයේ හඬකැවීම්වලට සරසවි චිත්‍රාගාරයට ගිය අවස්ථාවේ දී එහිදි එතැන වූ අනෙක් හඬකැවීම් වලට එක් වූ ලෙනින් මොරායස්, දයානන්ද ජයවර්ධන වැනි නළුවන් හඳුනා ගැනීමට ඔහුට ඉඩ ලැබුණි. ඉන් පසු එක සැනින් චිත්‍රපට අටක රංගනය සඳහා ඔහුට ආරාධනා ලැබුණි. දයානන්ද රොඩ්රි ගේ ගේ අනූෂා චිත්‍රපටයෙන් සටන් අධ්‍යක්ෂණය කරමින් සහ රංගනයෙන් මුලින්ම එක් වීමට හැකි වුණි.
සිනමාව
ටෙඩී 1977 දී සිනමාවට පැමිණියේ ය. ඒ වන විට ඇලෙක්සැන්ඩර් ප්‍රනාන්දු, බන්දු මුණසිංහ, රොබින් ප්‍රනාන්දු ක්ෂේත්‍රයේ සිටි සිනමාවේ නම් දැරූ සටන් නළුවන් වූයේ ය. එවක සටන් නළුවන් අතර තිරයේ දුෂ්ටකම් අතරේ ඉහළින් වැජඹුණු සේනාධීර රූපසිංහ, ඔස්වල්ඩ් ජයසිංහ, වොලී නානායක්කාර, ලයනල් දැරණියගල, තිස්ස විජේසුරේන්ද්‍ර වැනි නළුවන් රැසක් සමඟ ඔහු ද එදා කරට කර රංගනයේ නියැලිය.
ඔහු විසින් චිත්‍රපටයක භාවිත කරනු ලැබූ ශිල්ප ක්‍රමය බොහෝ දුරට බොලිවුඩ්, හොලිවුඩ් සිනමාවන්ට ද පරයා ගියේ ය. ඔහු සටන් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ චිත්‍රපට හි තාක්ෂණය එය තිරගත වන සමය හා ගැලපෙන සේ ඉදිරිපත් කර තිබුණි. එයට හොඳම උදාහරණයක් ලෙස හොලිවුඩ් හි නිපදවූ ඔන් බැක් චිත්‍රපටයේ යොදා ගත් තාක්ෂණය ඊට පෙර ඔහුගේ චිත්‍රපටයකට යොදා තිබුණි.
ඔහු සිනමාවට පැමිණි 1977ටත් පෙර සිට 2010 දක්වා සිනමාපට සඳහා භාවිත වූයේ දළ සේයා පටයන් ය. එදා කල සටන් දර්ශනයක් සඳහා ඔවුන් හට රිහසල් ගණනාවක් කර රූගත කිරීමට යොමු විය යුතුය. ටේක් එකට යෑමට කලිනුත් ද සැකයක් මතුවී නම් නැවතත් රිහසල් කළේ ය. බොහෝ විට ටේක් වන් හිදී එම දර්ශනය නිම වෙයි. ඊටත් අපහසු වුණහොත් ටේක් ටූ වලට ගිය ද ටේක් ත්‍රී වලට ගිය හොත් නම් විහිලුවට හෝ පසු දා පැමිණෙනකොට නෙගටිව් කෑන් එකක් ගෙන එන්න යැයි කියති.
ටෙඩී දුෂ්ට රංගනයෙන් අත් මිදුණ අවස්ථා ලෙස පෙරලිකාරයෝ, රන්දෙනිගල සිංහයා, සත්‍යා, දෙමෝදර පාලම, ජොලි හලෝ, ජොලි හලෝ 2, ලව් ඉන් ලන්ඩන්, අන්තිම රැය චිත්‍රපට ඒ ඒකාකාරී රැල්ලට වෙනසක් එක් කළේය.
රජ දරුවෝ චිත්‍රපටයේ සටන් අධ්‍යක්ෂකවරයා වූයේ ද ටෙඩී ය. සනත් ගුණතිලක හට සටන් කියා දුන්නේ ඔහු වුවද එක් ජවනිකාවක් රූගත කිරීමේ දි සනත් ගැසූ පහරකින් ඔහුගේ නාස්පොල්ල කැඩී ගියේ ය.
විදෙස් සිනමාව
ටෙඩී විසින් සටන් අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට අතර විදෙස් චිත්‍රපට, ඉංග්‍රීසි චිත්‍රපට 22 ක්, පකිස්තාන් චිත්‍රපට 14 ක්, ඉන්දියන් දෙමළ සහ හින්දි චිත්‍රපට 12 ක සටන් අධ්‍යක්ෂණය කර ඇත. හොලිවුඩ් හා බොලිවුඩයේ ද සුපිරි නළුවන් හා කරට කර සටන් කළ නළුවන් අධ්‍යක්ෂණය කළ ටෙඩී ලංකාවේ රූ ගත කළ හවුල් චිත්‍රපට නිෂ්පාදන කීපයක ම දායක වනු ලැබූවේ ය. එම චිත්‍රපටවල ලංකාවේ නියෝජනය ලෙස ටෙඩී සටන් අධ්‍යක්ෂණයේ නියමුවා වූයේ ය. වෝටර්, මිඩ්නයිට් චිල්රන්, බ්ලඩ් ස්පෝට්, ජංගල් හීට්, තී වැනි විදෙස් චිත්‍රපට රැසක් වෙනුවෙන් විශාල දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.
හොලිවුඩ් හා බොලිවුඞ් හවුල් නිෂ්පාදනයන් හි නියමුවන් වූ සේන සමරසිංහ සහ චන්ද්‍රන් රත්නම්ගේ චිත්‍රපටවල ඔහු සටන් අධ්‍යක්ෂකවරයා වූයේ ය. ඔහුට විදෙස් චිත්‍රපටවලට දායක වීමට හැකි වීම නිසාවෙන් විදෙස් සටන් තාක්ෂණයේ නවීණ ක්‍රම ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට හැකි විය. තව ද බ්ලඩ් ස්පෝට් හි සටන් සඳහා සටන් ශිල්පීන් 15 ක් පමණ ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවේ දි ඒ අයගේ නිර්මාණශීලී අත්දැකිම් පවා එක පැත්තකින් ජීවිතයට එක් කර ගැනීමට ලැබුණා.
තී නම් දමිළ චිත්‍රපටයේ සටන් දර්ශන සඳහා ශ්‍රී ලංකාව පැමිණි අවස්ථාවක දි ටෙඩී එහි ද සටන් අධ්‍යක්ෂණය සඳහා යොමු වීය. හාබර් හි අසල දි එම දර්ශනය ගැනීමට සූදානම් කිරීය. තී හි ප්‍රධාන නළුවා වූ රැජිනි කාන් දකුණු ඉන්දීය නළුවා හට විරුද්ධව දුෂ්ට චරිතයේ නියැලුනේ ය. එහිදී සටන් ජවනිකාව පෙර සූදානම් වත් දී නළුවා ආසන්නව පරයා යන පහර එල්ල කළේය. එහි දි එම පහර තමන් හට වැදෙතැයි කියා නළුවා බොහෝ සෙයින් බිය වූයේ ය. ඔහුට ද වඩා ඔහුගේ ආරක්ෂකයන් බිය වැදිණ. පසුව රූගත කිරිම් වලදී ද ආසන්න පහර එල්ල කිරීම් රූගත කිරීය. රැජිනි එම දර්ශනයට නිර්භීතව මුහුණ දුන්න ද ආරක්ෂයන්ට යම් සැනසීමක් ලබා ගත හැකි වූයේ එම සටන් ජවනිකාව ගත් පසුව ය.
වරෙක පකිස්තාන් චිත්‍රපටයක් වූ බේටාබ් අභියෝගාත්මක රංගනය නිසාම විටෙක අනතුරුවලට ද පවා පත් වූයේ ය. ලංකාවේ රූගත කළ එම චිත්‍රපටය රඟපෑමට ගොස් එක වරක දි ඔහුගේ කකුල කැඩුණේ ය. ඔහුට තිබු ජාවනිකාවේ පරිදි නානුඔයේ පාලමේ සිට ධාවනය වන කෝච්චියට පැන සටන් කිරීමට තිබුණි. ටෙඩී එම කෝච්චියේ රියදුරු හට විස්සට විතර වේගයෙන් කෝච්චිය ධාවනය කරන ලෙස පැවසූව ද කෝච්චියේ වේගය එන්න එන්න ම වැඩි වී ටෙඩීහට පැනීමට යෝජිත වූ ස්ථානය ලඟා වන විට එහි වේගය පනහ ද ඉක්මවා තිබුණි. කෙසේ හෝ ඉලක්කයට පිම්මක් පැන කෝච්චිය මත පතිත වුවද ඔහුගේ කකුලක ඇටය පිපිරුණි. පසුව සටන් ජවනිකාව නිම කළේ ය. පසුව ඔහුට බරපතළ වූ හෙයින් ඔහුව නානුඔය රෝහලට ඇතුළත් කරනු ලැබීය. එදින රෝහල් සේවය කාර්‍යක්ෂම වූ බැවින් ද ඔහු නළුවෙකු බව දැනගත් ඔහු පරීක්ෂා කල වෛද්‍යවරයා ඔහුගේ කකුලෙ හි එක්ස්‍-රේ (X-ray) එක පෙන්වා එහිදී ප්‍රතිකාර ලැබිය නොහැකි තත්ත්වයක සිටින බැව් දැනුම් දුන්නේ ය. කොළඹින් ප්‍රතිකාර ලබාගත හැකි බව දන්වා ටිකට් කපාගත් ඔහු හොරිවිල වෙද මහතාගෙන් මාස දෙකල් ප්‍රතිකාර ලබා සුව අතට පත් වූයේ ය. ඔහු රෝගාතුර වූ අතරවාරයේ සියලුම රූගත කිරීම් නිමවා ඔවුන් ටෙඩී ගැනවත් නොබලා ම පිටව ගොසින් තිබුණි.
ලොව ප්‍රකට නළුවකු වූ බෙන් කිංස්ලි සමඟ කොමන් මෑන් රඟපෑවේ ය. එහිදි අලුත්කඩේ උසාවිය පිටුපස වූ තට්ටු පහක බිල්ඩිමක සිට පාරට පනින්න තිබුණේ ය. මුලින් ඔහු සූදානම් වූයේ තට්ටු තුනකින් පැනීමට වුවද ඔහු තට්ටු පහෙන්ම පැනීමට තීරණය කළේ ය. පෙරදී පෙර සූදානම් හිදි නිවරදිව ම ආරක්ෂක මෙට්ටය මත පතිත වුවද රූගත කිරීමේ දි දුවගෙන ආ වේගයෙන්ම පැන බල්ටියක් ගසා බිමට ආවද ආරක්ෂක මෙට්ටය පැන කකුල වැදීම නිසාවෙන් ඔහුගේ කකුල් දෙකේම ඇට පුපුරා ගියේ ය.
තිස්ස දේවේන්ද්‍ර
තිස්ස දේවේන්ද්‍ර (ඉංග්‍රීසි: Tissa Devendra) යනු හිටපු  සභාපති සමාජ සේවා කොමිසම.
ජීවන සටහන්
තිස්ස දේවේන්ද්‍ර කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1929 උපත්
තර්ජනයට ලක්වූ විශේෂ
Sampath
සිංහල ඉතිහාසය
සිංහල ඉතිහාසය
සිංහල ඉතිහාසය ගැන නොයෙකුත් ප්‍රවාද ඇත. මෙයින් ප්‍රධාන වන්නේ විජයගේ පැමිණීම හා සිංහබාහු කතාවයි. නමුත් ඊට පෙර සිටම ලංකාවේ උසස් සංස්කෘතියක් තිබී ඇත. බුදු රජුන් තෙවතාවක් ලංකාවට පැමිණ ධර්මය දේශනා කර ඇත. ලංකා ඉතිහාසය ගැන ලියවී ඇති චූලවශය හා මහාවංශය ඉතා චටිනා සාක්‍ෂි සපයයි. මහාවංශයේ සඳහන් පරිදි ලංකාවට විජය පැමිණි විට හමුවූ කුවේණිය යකිණියක බව කියා අැතත් යකුන් යනුවෙන් කොට්සඨාසයක් නොවන බැවින් අැය මෙරට විසූ ජන කොටසකට අයත් බව සිතාගත හැකිය. මහාවංශ කතු වරයා විජය පැමිණීම වන අවස්ථාවේ මෙරට ජනාවාස නොවූ බව කීමට උත්සාහ දරා ඇතත් මහාවංශයේම බොහෝ තැන්වල ඇති කරුණු මගින් මෙරට ඉතා දියුණු සංස්කෘතියක් සහිත ජනතාවක් සිටි බව ඔප්පුවේ.
මහා රාවණා රජතුමා
රාවණා යනු ක්‍රි.පූ.පන්දහස් ගණන් වල ලංකාවේ රජ කළ බලවත් අධිරාජයෙකි.ඔහුගේ සම්භවය පිලිබඳව එන විස්තර අද්භූත රසය මිශ්‍රව ඇත.ඔහුගේ මව සුමාලි රජුගේ හා කේතුමතී බිසවගේ දියණියක වූ කෛකසිගේ සහ පුලස්ති ඍෂිගේ පුත් විශ්‍රවන් ඍෂිගේ වැඩිමහල් පුතු වේ.ඔහුගේ අගමෙහෙසිය මය නම් දානව අසුර කුලයේ අසුරයකු හා හේමා නම් අප්සරාවියකගේ දුව වූ මන්දෝදරි නම් අප්සරාවියයි.
නාග ගෝත‍්‍රය
නාග ගෝත්‍රය යනු කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව විවිධ මත පවතී. නාගයන් වන්දනා මාන කල මිනිස් කොටසක් යන්න වඩා පිළිගත් සහ විශ්වාස කල හැකි මතය වේ. මහා වංශයේ සඳහන් චුලෝදර මහෝදර නා රජුන් මැණික් පුටුවට ඇති කරගත් ගැටුම විසදීමට බුදුරජානන් වහන්සේ පැමිණීම එයට සාක්ෂි දරයි. අසු කෙළක් නාගයින්ට එහිදී ධර්මය දෙසු බව සඳහන්වේ.
කව්රුන්ද මේ නාගයෝ – නාගයන් ගැන බුදුදහමේ සදහන් වී ඇති කරුණු         දානපාරමිතා මුහුණු පොත ඇසුරිණි.
අප වෙසෙනා පෘථිවියේ තුනෙන් දෙකක් ජලයෙන් යට වී පවතී. ඒ සුවිසල් ජලස්කන්ධය පුළුල් පරාසයකට පැතිර ගිය මහා සාගරයන්ගෙන් නිර්මිත ය. මහ සයුර අද්භූත තැනක් ලෙස මානව ගවේෂණයන්ට ලක් වූයේ අද ඊයේක සිට නො වේ. ඒ අද්භූත බව තීව‍්‍ර කරවමින් වරින් වර මහ සයුර දෙබෑ කොට මතු වී ක්ෂණයකින් නො පෙනී යන යෝධ ශරීරයන් ඇති සත්වයන් ගැන යම් යම් අවස්ථාවන්වල වාර්ථා වී තිබුණි. සාගර ජලකඳ දෙබෑ කර අඩි තිහ හතළිහක් ඉහළට එසැවී, අඩි විස්සකට වඩා පුළුල් වූ මහා පෙන ගොබයේ ඇති ගිනි පුළිඟු වන් දෑස් සහ තියුණු උල් දත් ඇති මුඛය විවර කර, ඇසිපිය හෙළන සැණෙකින් යළි නො පෙනී යන දැවැන්ත මුහුදු උරගයා ගැන පුවත ද ලෝකය හමුවට ගෙන ආවේ උභතෝකෝටිකයකි. වරෙක ප‍්‍රංශ ගවේෂකයන් දෙදෙනෙකු මේ සත්වයාගේ ඡායාරූපයක් ගන්නට සමත් වූහ. මහ සයුර මැද ගල්වැටියකට බර දී සිටි දැවැන්ත සත්වයා දෙස දුරදක්නයෙන් බැලූ ඔවුහු ගොඩබිම වෙසෙනා නාගයෙකුගේ ස්වරූපය ම සහිත පළල් වූ පෙන ගොබය, දිදුලන නෙත් සඟල, ලා රතුවන් මුඛය, තියුණු උල් දත්, සහ කළු සුදුවන් විශාල සිරුර පැහැදිලි ව දැක ගත්හ. අඩක් පමණ ජලයෙහි ගිලී ගත් සිරුරේ දිග අඩි සියය ඉක්මවන්නට ඇති බව ඔවුන්ගේ නිගමනය විය. සබ්මැරීන උපකාරයෙන් මරියානා ආගාධය අසල ගවේෂණයක නියැළුන තවත් පිරිසක් කැමරා තුළින් දුටුවේ සාගර පත්ලෙහි අඩි 200 -250ක් පමණ වූ ආලෝක ධාරා විහිදුවන උරගයෙකු සිටින බව ය. සැණෙකින් එම ආලෝකය නිවී ගිය අතර සාගර පතුලේ මහා කැළඹීමක් ඇති කරවමින් උරගයා සැණින් නො පෙනී ගියේ ය. මෙවන් වූ වාර්ථා ගණනාවක් නිසා විද්‍යාඥයින් සරණ ගිය වත්මන් ලෝකය අවසානයේ පැමිණි නිගමනය වූයේ මේ සත්වයා කිසිසේත් ම මිනිස් ග‍්‍රහණයට හසු කර ගත නො හැකි, පියවි ඇසට පෙනුන ද මොහොතින් නො පෙනී යන, මහ සයුරේ සිරස් සහ තිරස් අතට සැණෙකින් කිමිදිය හැකි, ශබ්දයේ වේගයට වැඩි වේගයෙන් ගමන් කරන අද්භූත ජීවියෙකු බව ය. ලොවට අබිරහසක් වූ මේ මුහුදු නාගයන් අපට සිහිපත් කළේ දෙදහස් හයසිය වසරකට එපිට ලොව පහළ වී වදාළ ගෞතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බුද්ධ රාජ්‍යය තුළ ඉස්මතු වූ, අප නො දකිනා ලොවෙහි අසිරිමත් හෙළිදරව්වයි. බුදු සසුනට නාගයන් යනු ආගන්තුක ජීවි කොටසක් නම් නො වේ.
‘‘ආකාසට්ඨා ච භුම්මට්ටා – දේවා නාගා මහිද්ධිකා පුඤ්ඤං තං අනුමෝදිත්වා – චිරං රක්ඛන්තු බුද්ධ සාසනං”
මෙලෙසින් අහසේ ද පොළවේ ද වෙසෙන්නා වූ දෙවියන්ටත්, නාගයන්ටත් පුණ්‍යානුමෝදනා කොට සම්බුද්ධ ශාසනය බොහෝ කාලයක් සුරක්ෂිත කරවන්නට යැයි පැවසීම ඇරඹුණේ ද මෑතක දී නො වේ. සම්බුදු සසුන හා සබැඳි දේව පිරිසක් සේ ම නාග පිරිසක් ද වෙසෙන බව අපි දන්නෙමු. එසේ ම සම්බුදු සසුනට නම් නාගයන් යනු හුදු සංකල්පයක් හෝ මනුෂ්‍ය ගෝත‍්‍රයක් හෝ නො වේ.
පෙනෙනා නාගයෝ සහ දන්නා නාගයෝ
‘‘මහා සක්වළ වසන්නා වූ සියලූ ලෝ වැසි නාගයෝ සපිරිවර සහ එක්ව සැදැහෙන් රකිනු මැන ලොව සෙත් පතා”
ආටානාටිය සූත‍්‍රයේ දී නාගයෙක් හෝ නාගිනියක් හෝ නාග පැටවෙක් හෝ නාග පැටවියක් හෝ නාග මහාමාත්‍යයෙක් හෝ නාග පිරිසට අයත් කෙනෙක් හෝ නාග සේවකයෙක් හෝ සිව්වනක් පිරිසට දුෂ්ට, නපුරු සිතින් යුතු ව උවදුරු කිරීමට ඉඩ තිබෙන බව ඉතා පැහැදිලි ව ප‍්‍රකාශ කෙරේ. ඔවුන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම පිණිස ආටානාටිය ආරක්ෂාව සේ ම ඛන්ධ පිරිත ද එක සේ ම උපකාරී වේ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ඛන්ධ පිරිත දේශනා කරන්නට යෙදුණේ සර්පයෙකු දෂ්ට කිරීම නිසා එක් ස්වාමීන් වහන්සේ නමක් අපවත් වූ අවස්ථාවක ය. විරූපාක්ෂ, ඒරාපථ, ජබ්‍යාපුත්ත හා කණ්හාගෝතමක යන සර්ප කුලයන්ට මෙත් සිත පැතිරවීමෙන් ඇරඹෙන ඛන්ධ පිරිත නුහුගුණයන්ගෙන් පිරි තිරශ්චීනයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම පිණිස අනන්ත ගුණයන්ගෙන් පිරී ගත් උතුම් තුනුරුවනේ ආශීර්වාදය සලසා දෙන උතුම් සුතුරකි. මේ සූත‍්‍ර සජ්ඣායනය කිරීමෙන් හා අපමණ මෙත් සිත ම පැතිරවීමෙන් අමනුෂ්‍ය උවදුරු මැඩ පවත්වන්නට හැකි ය. එසේ ම පින් අනුමෝදන් කිරීමේ දී ‘සසුනෙහි පැහැදුණු සිත් ඇත්තා වූ නාගයන්’ කෙරෙහි පමණක් පුණ්‍යානුමෝදනා කිරීම ප‍්‍රමාණවත් බව පැවසිය යුතු ය. ඒ සැදැහැති නාගයන් සම්බුදු සසුන සුරකින්නට හැකි පමණින් ඇප කැප වනු ඇත.
දිවි පුදා සිල් රැකි බෝසත් නාගයෝ
අප මහ බෝසතාණන් වහන්සේ නා ලොව උපත ලබා සිටිය දී පවා සිල් ගුණ දම් වර්ධනය කළ ආකාරය ජාතක කථා කිහිපයකින් ම හෙළිදරව් වේ. වරෙක බෝසතාණන් වහන්සේ භූරිදත්ත නමින් නා ලොව උපන් සේක. පිය රජු සමඟ විරූපාක්ෂ වරම් මහ රජුගේ උපස්ථානයට චාතුම්මහාරාජික දෙව් ලොවට ගොස් එහි වූ දිව්‍ය සම්පත් දැක, මණ්ඩුකයන් අනුභව කෙරෙනා මේ නාග යෝනියෙන් කවර ඵලයක් ද යැයි සිතූ භූරිදත්ත නා රජු මිනිස් ලොවට විත් තුඹසක් මත්තේ දරණ වැල ලාගෙන පෙහෙවස් රැක්කේ ය. අහිකුණ්ටිකයෙකු ඒ නා රජු අල්වාගෙන තලා පෙළා හිංසා කරද්දී පවා ‘‘මා කිපුණේ නම් මොහු සුණු විසුණු වන්නේ ය. එයින් මාගේ ශීලයට හානි වන්නේ ය.” යැයි සිතා නො කිපී ම සිටි නා රජු දිවි දෙවැනි කොට ශීලය රැක ගත්තේ ය. මෙලෙස ම වරෙක චම්පෙය්‍යය නමින් නා ලොව උපන් බෝසතාණන් වහන්සේ නාග සම්පත් කෙරෙහි ලොබ නො වී චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය අවබෝධ කළ හැකි සුගති උපතක් ලබන්නට සිතා මිනිස් ලොවට පැමිණ පෙහෙවස් රැක්කේ ය. එවර ද අහිකුණ්ඨිකයෙකු කළ හිංසා පීඩා විඳ දරාගෙන සිල් ආරක්ෂා කළේ එක විෂ ධූමයක් පිට කර නගරය ම අළු කළ හැකිව තිබිය දී ය. තවද මේ ජාතක කථාවන්ගෙන් හෙළිවන සුවිශේෂී කරුණක් වන්නේ නාගයන් පෙණ ගොබ ගණනාවක් මවා පෑමේ සෘද්ධි බලයකින් යුතු බව යි. පෙණ ගොබ පහක්, හතක්, නවයක් හෝ වැඩි ගණනක් සහිත වූ නාගයන්ගේ ලාංඡන පුරාණ හෙළ කලාකරුවන් අතින් පණ ලබන්නට ඇත්තේ මේ බැව් ඔවුන් මැනැවින් දැන සිටි නිසා විය යුතු ය. එය බල සම්පන්න නාගයන් සතු වූ සෘද්ධියකි. නාගයන් සතු මහානුභාව සම්පන්න බව නිසා ඇතමුන් නාග උපත ප‍්‍රාර්ථනා කරති. කවර ආකාරයකින් උපත ලැබුව ද කවර ලෙසින් බලසම්පන්න වූව ද කවර අයුරක සම්පත් ලැබූව ද නාග උපත යනු තිරිසන් උපතක් ම ය. එවන් තිරිසන් යෝනියක උපතකින් කවර සැපතක් ද? චම්පෙය්‍යය ජාතකයේ දී උග්ගසේන නම් රජු විසින් චම්පෙය්‍යය නා රජු නිදහස් කරවූ පසු නා රජු ප‍්‍රත්‍යුපකාරයක් ලෙස උග්ගසේන රජුව නා ලොවට රැගෙනවිත් මහත් හරසරින් යුතුව සංග‍්‍රහ කළේ ය. නා ලොව පවත්නා ශී‍්‍ර විභූතිය දුටු උග්ගසේන රජු, නා රජුගෙන් විමසුවේ මෙතරම් සැපවත් දිවි පෙවතක් හැර දමා කුමක් නිසා මනු ලොව විත් උපෝසථ ආරක්ෂා කරන්නේ ද කියා ය. එවිට නා රජු පැවසුවේ, ඉන්ද්‍රිය දමනය කොට කෙලෙස් සතුරන් පරදවා ජරා, මරණයෙන් මිදී නිවන් සාදා ගනු කැමැත්තෙන් මෙසේ කරන බව යි. තිරිසන් යෝනියේ හිඳීමෙන් ඒ ක්ෂණ සම්පත්තිය අහිමි වී යන බව දන්නා නිසා ඔවුහු සුගතිය පතා සිල් ගුණ දම් රැකියහ. ඉදින් අප ද කළ යුත්තේ ලද මේ සුගතිගාමී උපතින් ඵල ලබා මේ ගෞතම බුදු සසුන තුළ ම කෙලෙස් සතුරන් පරදවාලීම නො වේ ද? ගෞතම සසුනෙහි සිත පහදවා ගත් සියලූ දෙව් බඹුන් ද මිනිසුන් ද නාගයන් ද වහ වහා කෙලෙස් සතුරන් පරදවා අම නිවන සාක්ෂාත් කර ගනිත්වා!
මිණි කැට වන් ඇස් ඇති නා රජුනේ අනුමෝදන් වේවා මේ පින්!!!
සම්බුදු සසුන කෙරෙහි මහත් වූ ප‍්‍රසාද චිත්තයකින් යුතු ව සසුනේ චිරස්ථිතිය උදෙසා කැප වන්නා වූ නාග රාජයන් අතුරෙන් මණිඅක්ඛිත නා රජුන්ට හිමි වන්නේ අග‍්‍ර ස්ථානයකි. හෙතෙමේ ගෞතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ ව සරණ ගියේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දෙවන ලංකාගමනය සිදු වූ අවස්ථාවේ දී ය. උතුම් තිසරණ සරණෙහි පිහිටි, මිණි කැට වන් ඇස් ඇති හෙයින් මණිඅක්ඛිත නම් වූ ඒ නා රජු තමන්ගේ රාජධානිය වෙත වැඩම කරන ලෙස භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මහත් සැදැහැයෙන් ආරාධනා කිරීමේ මහඟු ප‍්‍රතිඵලය වූයේ ඒ උතුම් සම්බුදු පා කමල් ස්පර්ශයෙන් තෙවන වරටත් ලක්දිව පාරිශුද්ධත්වයට පත් වීම යි. නා ලොව නාගයෙකු ව ඉපිද මිනිස් වෙස් ගෙන ලක්දිව කැලණි නදිය අසබඩ රාජධානිය ගොඩ නගා ගත් මණිඅක්ඛිත නා රජුන්ට පුණ්‍යානුමෝදනා වන්නට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටි සොඳුරු මැණික් ආසනය නිදන් කොට තැනවූ කැලණි සෑ රජුන් දැනුදු අපි මහත් බුදු බැතියෙන් වන්දනා කරන්නෙමු. එසේ ම පැන් පහසු වීම පිණිස භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිවුරු ගලවා තැන්පත් කොට තැබූ, ඒ භාග්‍යවත් අරහත් ධජයේ සුපින්බර පහස ලැබුවා වූ ‘සිවුරු ගල’ ද අපි වන්දනා කරන්නෙමු. ඒ මොහොතේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ පරිභෝජනය කළ ‘ජල සාටිකා ධාතූන් වහන්සේ’ වැඩ සිටිනා එගොඩ කැලණිය සෑ රජුන්ව ද අපි වන්දනා කරන්නෙමු. ඒ පාරිභෝගික ධාතූන් වහන්සේලා වැඩ සිටින්නා වූ, බුදු සිරි පා සිප ගත්තා වූ, ඒ පරම පූජනීය බුද්ධ භූමිය අපගේ වන්දනාමානයට පාත‍්‍ර වන වාරයක් වාරයක් පාසා මණිඅක්ඛිත නා රජුගේ ජීවිතයට පුණ්‍ය ගඟුලක් ගලා යන බව නිසැක ය. මහ සයුර යට පිහිටි නාග භවනේ සිට සුවඳැති කඩුපුල් මල් නෙළා ගෙනවිත් කැලණි නදියෙන් ගොඩ වී දැනුදු ඒ සුපින්වත් නා රජු තම ශාස්තෘන් වහන්සේ වැඩ සිටි පින්බිම පුද දෙනවා විය යුතුය. පින්වත් නා රජුනේ, ඔබ, අප සරණ ගියා වූ ඒ ශාක්‍යමුනීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේ උදෙසා අප සිදු කරන ආමිෂ, ප‍්‍රතිපත්ති පූජාවන්ගෙන් රැස් වන්නා වූ සියලූ කුසල ධර්මයන් එක සේ ම ඔබට ද අනුමෝදන් වේවා! තිරශ්චීන උපතින් නිදහස් ව සුගතිගාමී උපතක් ලබා මේ ගෞතම බුදු සසුනේ දී ම සදාතන පිළිසරණ සලසා ගැනීමට ඔබට ද මේ සම්බුදු සසුන් කෙතෙහි හිත පහදවා ගත් අනෙකුත් සියලූ නාගයන්ට ද වාසනාව උදා වේවා!
සියලු හිමි කම් දානපාරමිතා සතුය
විජයගේ පැමිණීම
විජය රජු ලංකාවට ඇතුළු වී ඇත්තේ තම්බපන්නියෙනි. මෙහිදී කුවේණි නම් සිංහල රැජිනියක් කපුකටිමින් සිටින අයුරු විජය රජු දෙක ඇත. අසවානයේ කුවේණිය මේ විජය රජු ඇතුළු පිරිස ජීවග්‍රහයෙන් අල්ලාගෙන ඇත. නමුත් පසුව විජය රජු කුවේණිය සමග ආදරයක් ආරම්භාකරමින් කපටි ලෙස ලංකාව වටලා ලංකාවේ ප්‍රථම රජු ලෙස ලිඛිත සාහිත්‍යයේ රජ වී ඇත. මහාවංශ කතුවරයා විජය රජුගෙන් හෙළයා ආරම්භ වූ බව පැවසීමට බොහෝ උත්සාහ දරා ඇතත් එහි ඇති බොහෝ කරුණු මගින් එකල ලංකාවේ ඉතා දියුණු ජනතාවක් සිටි බව තහවුරු වේ.
පරංගින්ගේ පැමිණීම
1505 දී මොවුන් ලංකාවට පෑමිනිනි.
ඉංග්රීසින්ගේ ලැබුණු නිදහසෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාව
ක්‍රි ව 1948 දී ස‍ෝල්බරි ප්‍රතිසංස්කරණය යටතේ හෙළයින්ට ඩොමීනියන් තත්වෙය් නිදහසක් ලැබිණි. මෙහිදී ආණ්ඩුකාරවරයෙක් පත්කළ අතර රජයේ නාමමාත්‍රික ප්‍රධානියා එංගලන්තයේ රජු හෝ රැජිණ විය. මෙම තත්වයෙන් මිදී නියම නිදහස 1972 ජනරජ ආණ්ඩු ක්‍රම ව්යවස්ථාව මගින් හෙලයින්ට ලැබුණි.යටත් විජිත සමයේ නිදහස වෙනුවෙන් ඉල්ලීම් කළ ලාංකිකයින් යට අධිරාජ්යවාදී පාලකයින් කියා සිටියේ රටක් පාබනය කිරීමට තරම් දැනුමක් පාලකයින් හට නොමැති බවයි. 2019 වනතුරු රට පාලනය කළ ලාංකියින් ඒ බව මොනවට ඔප්පු කර ඇත්තේ රට දිනෙන් දින අගාධයට යවමිනි.
ජීව විද්‍යාව
ජීව විද්‍යාව යනු ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනය සඳහා විශේෂ අවධානයක් සහිත විද්‍යාව යි. ජීව විද්‍යාව නම්, Biology ය. Biology යන වචනය සෑදී ඇත්තේ Bios (ජීවය) හා Logos (අධ්‍යනය) යන වචන දෙක මඟින් ය. 'ජීවය' යන සංකල්පය අර්ථ දැක්වීම දුෂ්කර ය. විද්‍යාඥයන් ජීවය පිළිබඳ පිළිගත් නිර්වඡනයක් ලබාදීමට අපොහොසත් වී ඇත. 'ජීවය' යනු විශේෂ හා අද්විතීය දෙයකි. එය රසායන විද්‍යා හා භෞතික විද්‍යා නියම භාවිත කර පැහැදිලි කළ නොහැකි ය. ජීව විද්‍යාව ප්‍රධාන ශාඛා තුනක් යටතේ සැකසී ඇත. එනම් සත්ත්ව විද්‍යාව (සතුන් පිළිබඳ අධ්‍යනය), උද්භිද විද්‍යාව (ශාක පිළිබඳ අධ්‍යනය), ක්ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව (ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳ අධ්‍යනය) වේ.
මේ ජීව විද්‍යාව මගින් ජීවීන්ගේ ව්‍යුහය, කෘත්‍ය, වර්ධනය, සම්බවය, පරිනාමය සහ ව්‍යාප්තිය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ. එමගින් ජීවින් පිළිබඳව විග්‍රහ කරන අතර ඔවුන්ගේ කෘත්‍ය, ජීවින් ඇති වු ආකාරය සහ ස්වාභාවික පරිසරය සමග සහ එකිනෙකා අතර ඇතිවන අන්තර් ක්‍රියා පිළිබඳව හදාරනු ලැබේ. නූතන ජීව විද්‍යාවෙහි පදනම සෑදෙනුයේ එයට ආවේනික මූලධර්ම හතරකිනි. ඒවා නම් සෛලවාදය, පරිනාමය, ප්‍රවේනිය සහ සමස්ථිතියයි.
ජීව විද්‍යාව වෙනමම විද්‍යාවක් ලෙස සංවර්ධනය වුයේ 19 වන ශතවර්ෂයේ දී විදයාඥයන් විසින් ජීවීන් මූලික ලක්ෂණයන් හුවමාරු කරගන්නා බවට සොයා ගැනීමත් සමගය. ජීව විද්‍යාව මේ වන විට පාසල් වල සහ ලොව පුරා විශ්ව විද්‍යාල වල සම්මත විශයක් බවට පත්ව ඇත. ලොව පුරා වර්ෂිකව ජීව විද්‍යාව සහ වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳව විවිධ පර්යේෂණ පත්‍රකා ප්‍රකාශයට පත්වේ.
බොහෝ ජීව විද්‍යාත්මක හැදැරීම් විශේෂණය වු උප කොටස් වේ. සම්ප්‍රදායිකව ඒවා හදාරනු ලබන ජීවි විශේෂය අනුව වර්ගී කරණය කරනු ලබයි. එනම් උද්භිද විද්‍යාවේදී ශාක පිළිබඳව ද සත්ත්ව විද්‍යාවේදී සතුන් පිළිබඳවද ක්ශුද්‍ර ජීව විද්‍යාවේදී ක්ශුද්‍ර ජීවීන් පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. ජීව විද්‍යාව තුලද එහි ක්ෂේත්‍රයන් අධ්‍යයනය කරනු ලබන ජීවින් සහ ඒවා හැදැරීම සඳහා භාවිතා කරන ක්‍රමෝපායන් අනුව තවදුරටත් බෙදීම් වලට ලක්වේ. ජෛව රසායන විද්‍යාවේදී ජීවයෙහි මූලික රසාහයනය පිළිබඳවද, අනුක ජීව විද්‍යාවෙහිදී ජීවි අනු අතර ඇති සංකිර්ණ අන්තර් ක්‍රියා පිළිබඳවද, සෛල ජීව විද්‍යාවේදී සියළු ජීවීන්ගේ මූලික නිර්මාපක ඒකකය වන සෛලය පිළිබඳවද අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. භෞත වේදය මගින් ජීවීන්ගේ භෞතික සහ රසායනික ක්‍රියාකාරීත්වයන් පිළිබඳවද පරිසර විද්‍යාව මගින් විවිධ ජීවීන් ඔවුන්ගේ බාහිර පරිසරය සමග අන්තර් ක්‍රියා සිදු කරන ආකාරය පිළිබඳවද හදාරනු ලැබේ.ජීව විද්‍යාව මගින් මිනිස් දේහයේ කුුියාකාරිත්වය පිළිබඳවද හදුනාගැනීමට හැක
අතීතය
thumbnail|එර්නස්ට් හැකල්ගේ ජීවයේ වෘක්ෂය (1879) ජීව විද්‍යාව තනි සංගත ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසට යන සංකල්පය ඇති වුයේ 19 වන ශත වර්ෂයේ වුවද ආදි ග්‍රීක සහ රෝම ඉතිහාසයෙහි විසු ගැලන් සහ ඇරිස්ටෝටල් ගේ සම‍යෙහි වු සම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ ස්වාභාවික ඉතිහාසය යන යුග වලදී පවා ජීව විද්‍යාව පැවතී ඇත. මේවා මධ්‍ය යුගයේදී විසු මුස්ලිම් ජාතික වෛද්‍ය වරුන් වු අල්-ජාහිස්, ඇවිසෙනා, ඇබෙන්සෝ සහ ඉබන් අල්-නෆීස් විසින් තවදුරටත් සංවර්ධනය කරන ලදී. යුරෝපීය පුනරුද සමයෙහි සහ මුල් නූතන අවධි වලදී ජීව විද්‍යාත්මක සංකල්පයන් වඩාත් විප්ලවකාරි ලෙස යුරෝපයෙහි ඇති වු අතර එමගින් අනුභවෛකවාදය හා බොහෝ නව ජීවීන් සොයා ගැනීම පිළිබඳව උනන්දුවක් ඇති වුණි. මෙකී ක්ෂේත්‍රයෙහි පුරෝගාමීන් වුයේ වෙසාලියස් සහ හාවිය. ඔවුන් භෞත විද්‍යාව පිළිබඳව පරීක්ෂණ සිදු කරන ලද අතර ඒ පිළිබඳව ඉතා සැලකිල්ලෙන් අධ්‍යයනය කරන ලදහ. ලිනෙයස් සහ බෆන් යන ස්වාභාවික වාදීන් ජිවයෙහි විවිධත්වය පිළිබඳව, පොසිල සාක්ෂි සහ ජීවීන්ගේ වර්ධනය හා හැසිරීම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළහ. අන්වීක්ෂීය සොයා ගැනීම් මගින් මින් පෙර හදුනානොගත් ක්ෂුද්‍ර ලෝකය පිළිබඳව හෙලිදරවු වු අතර එමගින් සෛල වාදය සදහා මූලික අඩිතාලම වැටුණි. ස්වාභාවික දේව ධර්ම ශාස්ත්‍රය පිළිබඳව වු වැදගත්කම මගින් කාර්මික චින්තනය. පිළිබඳව සොයා ගැනීම් සිදුවු අතර එමගින් ස්වාභාවික ඉතිහාසයෙහි වර්ධනය ශක්තිමත් කරන ලදී.
18 සහ 19 වන ශත වර්ෂ වලදී සිටම උද්භිද විද්‍යාව සහ සත්ව විද්‍යාව විද්‍යාත්මක ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස පිලිගැනීමට ලක්වුණි. ලැවොයිසියර් සහ අනෙකුත් භෞතික විද්‍යාඥයින් භෞතික විද්‍යාව හා රසායනික විද්‍යාව හරහා සජීවි සහ අජීවි ලෝකය එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ ගත්හ. ඇලෙක්සැන්ඩර් වොන් හම්බෝල්ට් වැනි ගවේශණාත්මක ස්වාභාවික වේදීන්කු විසින් ජීවින් සහ ඔවුන‍්ගේ බාහිර පරිසරය අතර අන්තර් සම්බන්ධ‍තාවය පිළිබඳව පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී. තවද භූගෝලීයව මේවා අතර වු සම්බන්ධතාවය විග්‍රහ කිරීමට ජෛව භූ ගෝල විද්‍යාව, පරිසර විද්‍යාව සහ චර්යා විද්‍යාව සදහා මූලික පදනම ඇති කරන ලදී. ස්වභාව වාදින් විසින් සාරාත්ම වාදය පිළිබඳව මත බැහැර කිරීමට පටන් ගත් අතර ඔවුන් විසින් ජීවින්ගේ න්‍යෂ්ඨ වීම සහ අනිත්‍යතාවය පිළිබඳව සලකා බැලීමේදී ඇති වැදගත්කම පෙන්වා දුන්හ. සෛල වාදය මගින් ජීවයෙහි මූලික ව්‍යුහය පිළිබඳව නව අර්ථ කථනයක් ලබාදෙන ලදී. මේවායෙහි වර්ධනයත් සමග සහ කලල විද්‍යාව හා පාෂාණ ධාතු විද්‍යාව මගින් චාල්ස් ඩාවින් විසින් ස්වාභාවික වරණය මගින් පරිණාමය සිදුවීම පිළිබඳව සංකල්පය ඉදිරිපත් කරන ලදී. 19 වන ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී ස්වාභාවික ජනන වාදයෙහි නිමාව දුටු අතර රෝග ඇති වීම සදහා විෂබීජ වල ඇති දායකත්වය පිළිබඳව සංකල්පය බිහිවුණි. නමුත් උරුම වීම පිළිබඳව ඇති ක්‍රියා පටිපාටිය තව දුරටත් අබිරහසක් බවට පත්ව ඇත.
20 වන ශතවර්ෂයෙහි මුලභාගයේදී මෙන්ඩල්ගේ ක්‍රියාකාරකම් නැවත සොයා ගැනීමත් සමගම තෝමස් හන්ට් මෝගන් සහ ඔහුගේ ශිෂ්‍යයන් විසින් ප්‍රවේනි විද්‍යාවෙහි සීඝ්‍ර සංවර්ධනයක් සිදු කරන ලදී. 1930 දී නව ඩාවින් වාදයෙහි ජනගහනයක ප්‍රවේනි විද්‍යාව සහ ස්වාභාවික වරණය මගින් මෙකී වර්ධනය සිදුවුණි. වොට්සන් සහ ක්‍රික් විසින් DNA වල ව්‍යුහය පිළිබඳව යෝජනා කිරීමත් සමගම මෙකී නව සංකල්පයන් වඩාත් සීඝ්‍රව වර්ධනය වුණි. ජාන කේත වල සොයා ගැනීමත් සමගම ජීව විද්‍යාව සියළුම ජීවීන් සහ ජීවී කාණ්ඩ පිළිබඳව විග්‍රහ කෙරෙන්නක් ලෙස ද සෛල සහ අනුක ජීව විද්‍යාව පිළිබඳව විග්‍රහ කෙරෙන ක්ෂේත්‍රයක් ලෙසද බෙදීමකට ලක්වුණි. විසිවන ශතවර්ෂයෙහි අග භාගයේදී ජීනෝමය සහ Proteomic යන ක්ෂේත්‍ර වල සොයා ගැනීමත් සමගම මෙකි රැල්ලෙහි වෙනස්වීම් ඇති වුණි. මෙහිදී ජීවින් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන විද්‍යාඥයින් අණුක තාක්ෂණය පිළිබඳවද අණුක සහ සෛල ජීව විද්‍යාඥයින් ජාන හා බාහිර පරිසරය අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳවද අධ්‍යයනය කළහ. තවද ජීවීන්ගේ ස්වාභාවික ගහනයක ජාන පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරන ලදී.
නූතන ජීව විද්‍යාවෙහි පදනම
ජීව විද්‍යාවෙහි එයට ආවේනික වු මූලධර්ම 4 ක් පවතී.
ව්‍යුහාත්මක
thumb|300px|Schematic of typical animal [[cell (biology)|cell depicting the various organelles and structures.]]
අණුක ජීව විද්‍යාව මඟින් ජීව විද්‍යාවේ අණුක මට්ටමින් හදාරයි. ජීව විද්‍යාවේ අනෙකුත් පැති කඩවල වන ප්‍රවේනිය හා ජීව රසායන විද්‍යාව සමඟ මෙය සමපාත වේ. අණුක විද්‍යාවෙන් සෛලවල පවතින විවිධ අන්තර් ක්‍රියා (DNA, RNA, ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනය, අණුක මට්ටමින් හදාරන අතර මෙම අන්තර් ක්‍රියා පාලනය වන අයුරු ද අධ්‍යනය කරයි.
සෛල ජීව විද්‍යාවෙන් සෛලවල කායික ක්‍රියා අධ්‍යයනය කරන අතර හැසිරීම්, අන්තර්ක්‍රියා පරිසරය (සෛලික) ගැන අධ්‍යයනය කරයි. මෙය අන්වීක්ෂ හා අණුක මට්ටමින් කෙරේ. සෛලික ජීව විද්‍යාව තනි සෛලික ජීවී ආකාර වන බැක්ටීරියාත් විශේෂිත වූ බහු සෛලික ජීවී ආකාර වන මානවයන් ගැන පරීක්ෂණ කරයි. ජීව විද්‍යාවට සෛලවල සංඝටක හා ඒවා කෙසේ ක්‍රියා කරයි ද යන්න අධ්‍යයනය කිරීම ප්‍රධාන තැනක් ගනී. සෛලික හා අණුක ජීව විද්‍යාවෙන් සෛල ආකාරවල සමානතා හා අසමානතා එක්සත් කේටාවක් උත්පාදනය කරන අතර එක් සෛල ආකාරය ඉහත ක්‍රියා අධ්‍යයනය කිරීමෙන් ඒවා තවත් සෛල ආකාරවල එම ක්‍රියා වන ආකාරය පිළිබඳ තක්සේරුවක් ගත හැක.
ජාන විද්‍යාව ජාන ප්‍රවේණිය, එක් එක් ජීව ආකාරවල විශමතා පිළිබඳ විද්‍යාවයි. ජානවල ප්‍රෝටීන නිෂ්පාදනය සඳහා තොරතුරු අඩංගු වන අතර එම ප්‍රෝටීන මඟින් බොහෝ දුරට, (කලින් සම්පූර්ණයෙන්ම තීරණය නොවූ අවසාන රූප ආකාරය තීරණය කරයි. නවතම පරීක්ෂණවලට අනුව ජාන විද්‍යාව, ජානයක ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ පරීක්ෂණ හා ජාන අන්තර් ක්‍රියාවල සංස්ලේෂණවලට උපකරණ සපයයි. ජීවීන්ගේ ප්‍රවේණි ද්‍රව්‍යවල ප්‍රවේණිය සඳහා අවශ්‍ය තොරතුරු DNA අණුවල රසායනික ව්‍යුහයේ අඩංගු වී ඇත. සංවර්ධනය වීම පිළිබඳ ජීව විද්‍යාවේ ජීවීන් වර්ධනය හා ජීවීන් ප්‍රමාණය වැඩිම හා වර්ධනය වන ආකාරය අධ්‍යයනය කරයි. මෙය කළල විද්‍යාවෙන් පටන්ගෙන සෛලවල වර්ධනය විකිරණය වීම රූපාකාර බවට පත් වීම් ජාන මඟින් පාලනය වන ආකාරය අධ්‍යයනය කරයි. රූපාකාර බවට පත්වීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ පටක, ඉන්ද්‍රිය, බවට පත්වීමයි. වර්ධක විද්‍යාවට යොදා ගන්නා ආකෘතික ජීවීන් වන්නේ පට පණුවා, පළතුරු මැස්සා, සීබ්‍රා මාළුවා, මීයා සහ වල් පැලෑටියක් වන ඇබිඩෝප් චීස් තැලියානා යොදා ගනී.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
අනෙඩ්ජිබ්
අනෙඩ්ජිබ්, හෙවත් වඩාත් නිරවද්‍ය ලෙසින් අඩ්ජිබ් නැතහොත් හෝර්-අනෙඩ්ජිබ්,හෝර්-අඩ්ජිබ් සහ එනෙසිබ් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ පළමු රාජවංශ සමයේ විසූ මුල්කාලීන ඊජිප්තු රජකෙනකුගේ හොරස් නාමයයි.
Vascular plant
Vascular plants යනු ශාක වර්ගීකරණයේ දී භාවිතාවන පදයකි.
එර්වින් ජයසූරිය
ආචාර්ය එර්වින් ජයසූරිය (ඉංග්‍රීසි: Irwin Jayasuriya) යනු හිටපු  සභාපති සභාපති ලංකා ගමනා ගමන මංඩලය.
ජීවන සටහන්
එර්වින් ජයසූරිය කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
දෙවස සියවසේ සිට පස් වන සියවස දක්වා ඉතිහාසය
දියෝනිසිස් පෙරිගේට්ස් දෙවන ශතවර්ශයේ කැස්පියන් මුහුද ආසන්නයේ ජීවත් වූ හන්වරුන් විය හැකි මිනිසුන් කොටසක් විස්තර කරනවා. ක්‍රි වර්ශ 139 දී යුරෝපීය භූගෝල විද්‍යාඥ ටොලමි විසින් ඩනිපර් නදියේ "කුනි” නම් ගෝත්‍රය ”සුනි” නම් ගෝත්‍රයට පසු ප්‍රදේශය පාලනය කල බව ලියා තිබෙනවා. මොවුන් හන් වරුන්ද යන්න නිශ්චිත නෑ. පස් වන ශතවර්ශයේ ඇමරිකානු ඉතිහාසඥ මෝසස් ඔහුගේ "ඇමරිකාවේ ඉතිහාසය” නම් කෘතියේ වර්ශ 194 සහ 214 අතරදී "බල්ක්” නම් නගරය ආක්‍රමණය කර අල්ලා ගත් "හුන්නි” නම් ජාතියක් පිළිබඳව සඳහන් කරනවා. ග්‍රීක වරුන් එම නගරය "හනක්” ලෙස හැඳින්වුවේ ඇයි දැයි පෙර ප්‍රවෘත්තිය සාකිෂි සපයනවා.
පසුව හන් වරුන් අතින් පරාජය වූ ක්සියොගුනු වරුන්ගේ ඉතිහාසය තවත් ශතවර්ෂයක් පමණ යනතුරු අප්‍රකටව පැවතුනා. පසුව දකුණු ක්සියොගුනු තයිෆ්‍රහි ලියු නම් පවුල බටහිර චීනයේ ජනාවාස පිහුටුවීමේ උත්සාහයක යෙදුනා. වර්ශ 320 දී ජින් සුනු ලියු කැන් පරාජය කිරීමෙන් පසුව ක්සියොගුනු වරු වෙරළ බව ප්‍රදේශ වලට පලා ගිය අතර චියෝනිට්ස් නම් ගෝත්‍රය ට්‍රානසොක්සියානා ප්‍රදේශයට පැමිණියා.
බටහිර ප්‍රදේශයේ ඔස්ට්‍රොගෝත්ස් වරු හන් වරු සමහ ක්‍රි.ව. 358 දී සම්බන්ධ වනවා. කැයුකැසුස් ප්‍රදේශය පාලනය කල වුන්ඩු ඇමරිකාවෙන් වාර්තා වන ප්‍රථම හන් නායකයා වනවා. වසර 261 දී රෝමවරු විසින් හන්වරුන්ට නැගෙනහිර යුකරේනයට එන ලෙස ආරාධනා කරන්නෙ පැන්නෝනියා ප්‍රදේශය ස්ථාවර කිරීම සඳහායි. 372දී ඔවුන් බටහිර තණබිම් ආක්‍රමණය කර ඇලන් වරු පරාජය කරන්නේ බැල්මියර් නම් නායකයා යටතේ. පස් වන ශතවර්ශයේදී නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ තයිෆු ක්සියා බටහිර චීනයේ ක්සියොගුනු රාජ වංශයයි. මෙවිට ඇල්චොන්/හුනා දැන් ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ පකිස්ථානය යන ප්‍රදේශයට පැමිණෙනවා. හොඳින් ලේඛන ගත කල නැගෙනහිර රෝම අධිරාජ්‍ය, ඇමරිකානු, පර්සියානු ඉන්දියානු සහ චීන මූලාස්‍ර නිසා හන් ඉතිහාසය ව්‍යාඛ්‍යාන කිරීම බහු භාෂා වේදීන්ට පහසු වෙනවා
ජර්මනිය විසින් පෝලන්ත ජාතිකයන් නෙරපාහැරීම
ජර්මනිය විසින් පෝලන්ත ජාතිකයන් නෙරපාහැරීම යනු, ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ භීතිය-දනවන ක්‍රමවේද භාවිතයෙන් අඩ සියවසක පමණ දිගු කලක් තුල පැවති  වාර්ගික විශුද්ධිකරණ  පෝලන්ත-විරෝධී මෙහෙයුමකි. 19වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහි ප්‍රවර්ධනය කෙරුණු සාර්ව-ජර්මානුවාද සංකල්පය හා සමගින් ඇරඹුනු මෙය, ආර්ය වර්ගයෙහි උත්තරීතරත්වය නිර්ධාරණය කළ නාසි ජර්මනියෙහි වාර්ගික ප්‍රතිපත්තිය වෙතින් උච්චස්ථානයට පත්විය. ජර්මනිය විසින් පෝලන්ත ජාතිකයන් නෙරපාහැරීම, ප්‍රසාරණික ජාතිකවාදී ඓතිහාසික අදහස් තුලින් ජනිත විය. අනුයාත ජර්මානු රජයන් විසින් විවිධ මට්ටම්වලින් සහ විවිධ අදියරවලින් එය ක්‍රියාත්මක කර ඇත. 1945 වසරෙහිදී නාසි ජර්මනිය පරාජයවීම හා සමගින් එය අවසන් විය.
පෝලන්තය බෙදා වෙන් කිරීම හේතුවෙන් 18වන සියවසෙහිදී ස්වෛරී පෝලන්ත රාජ්‍යයක පැවැතීම අහෝසි විය. 19වන සියවසෙහි මැද භාගය සමගම ජර්මානු ජාතිකවාදයෙහි නැගීමත් සමගම, පූර්ව පෝලන්ත භූමීන් තුල වැඩිවන වෙනස්කම් කිරීම් වලට පෝලන්ත ජාතිකයෝ ගොදුරු වූහ. ජර්මානු අධිරාජ්‍යය විසින් පාලනය කරනු ලැබූ භූමිප්‍රදේශ වෙතින් පෝලන්ත ජාතිකයන් 30,000 පිටුවහල්කිරීම ලෙසින් සමූහ පිටුවහල්කිරීමක් පළමුවෙන් සිදුවූයේ 1885 වසරෙහිදීය. 19 වන සියවසෙහි ජර්මානු දේශපාලන කතිකාව  තුල, පෝලන්ත ජාතිකයන් නෙරපාහැරීමෙහි අදහස ගැබ්වී තිබුණද, මෙම අදහස මුහුකුරාගොස් ජායමාන සැලසුම් ජර්මානු දේශපාලනඥයන් විසින් අධවාචනය කිරීම දක්නට ලැබුනේ පළමුවන ලෝක යුද්ධය අතරතුරදී වූ අතර, එහිදී ඉල්ලා සිටිනු ලැබුනේ බෙදිම් තුලදී මුලින් රුසියානු අධිරාජ්‍යය විසින් සහ අනතුරුව ජර්මනිය විසින් ඈඳාගනුලැබූ පෝලන්ත භූමි ප්‍රදේශ තුලින් පෝලන්ත ජනගහණය ඉවත් කිරීමය. 1939 වසරෙහි පෝලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමට පෙර සහ පසුව  නාසිවරුන් මෙම අදහස් වලින් උපරිම ප්‍රයෝජන ගත්තේ ඔවුන්ගේ ලේබන්ස්රෝම් නම්වූ භෞමික ප‍්‍රහරණ සංකල්පය නිර්මාණය කිරීමෙහිදීය. අධිවාසිත සහ නාසි ජර්මනිය වෙතට විධිමත් ලෙසින් ඈඳාගනුලැබූ පෝලන්ත ප්‍රදේශයන්හී මහා පරිමාණ පෝලන්ත ජාතිකයන් නෙරපාහැරීම දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර සිදුවූයේ, නාසි ජර්මනිය විසින් ජෙනරාල්ප්ලාන් ඔස්ට් මෙහෙයුම නම් වාර්ගික විශුද්ධිකරණය ඇරඹූ විටය. යුද්ධයෙහි නැමියාවන් නිසා ජෙනරාල්ප්ලාන් ඔස්ට් මෙහෙයුම සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක කරන්නට නාසිවරුන්ට නොහැකි වුවත්, යුද්ධකාල නෙරපාහැරීම් නිසා මිලියන 2 ක් තරම් පෝලන්ත ජාතිකයන් අගතියට පත්වූ අතර, තවත් මිලියනයක් අවතැන් හෝ ඝාතනයට ලක්වූ හෝ වූහ.
පසුබිම
1871 වසරෙහිදී එය නිර්මාණය කිරීමෙන් පසුව, ජර්මානු අධිරාජ්‍යය තුල පෝලන්ත ජාතිකයෝ විශාලතම සුළුතරය දැරූහ.
රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
Advisor/Anti-corruption Front (2015 - to date)
E mail: rajith_tennakoon@yahoo.com
Tel 00 94 777791225
රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්  (තෙන්නකෝන් මුදියන්සේලාගේ රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්)  Rajith Keerthi Tennakoon  (උපත 1970 ජූනි 16) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයෙකි. රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ප්‍රධානියෙකි. ලේඛකයෙකි.
මුල් කාලීන ජීවිතය