cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අනුරාධපුර මහා විහාරය
ලක්දිව මුල් අවධියේ විසූ සියළුම භික්ෂූන් වහන්සේලා කොතැනක විසූව ද, අනුරාධපුරයේ මහා විහාරයට ආගමික වශයෙන් සම්බන්ධ වූහ.
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
අවදානමට ලක්වීම
ප්‍රමාණයෙන් සාපේක්ෂව කුඩා වීම සහ වෙන්ව පිහිටීම නිසා හක්ගල රක්ෂිතය තරමක විනාශ වී යෑමේ තර්ජනයකට මුහුණ පා තිබෙයි. අනවසර ලෙස කැලෑ එලි කිරීම, අනවසර ලෙස භූමිය අත්පත් කර ගැනීම, ශාක හා සත්ව ප්‍රජාව අවලෙස භාවිත කිරීම සහ දඩයම් කිරීම වැනි මානව ක්‍රියාකාරකම් මීට ප්‍රබල ලෙස බල පා තිබේ. මෙම රක්ෂිත භූමිය තුල සමහරක් අධ්‍යයන සහ පර්යේෂණ කටයුතුද සිදු කර ඇති අතර, පසට වීශ ද්‍රව්‍ය එකතු වීම නිසා වනාන්තරයට හානි සිදුවිය හැකි බව, සිදු කල එක් පරික්ෂණයකදී හෙලි විය
සිරිල් මුණසිංහ
විදුහල්පති වරයෙක්, සමාජ සේවකයෙක්, අනුශාශක වරයෙක් මෙන්ම ප්‍රාදේශීය සභා මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙසද කෑගල්ල ප්‍රදේශය තුල සියලුම දෙනා අතර ජනාදරයක් ලබාසිටින මුණසිංහ අරච්චිල්ලාගේ සිරිල් මුණසිංහ නම්වූ ගුරු මහතා තම මුළු ජීවිතයම ප්‍රදේශයේ පොදු ජනතාවගේ යහපත සඳහා කැපකළ රට තුල බොහෝ දෙනෙක් නොදන්නා චරිතයකි.
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
යාල ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිතය
ශ්‍රී ලංකාවේ නිරිත දිගට වන්නට විශාල භූමි ප‍්‍රමාණයක පැතිර ඇති ප‍්‍රධානම රක්ෂිතයකි. ඌව හා දකුණු පළාත් දෙකටම අයත් වන මෙම රක්‍ෂිතය වර්ග ප‍්‍රමාණයෙන් වර්ග කිලෝමීටර 979 ක් වුවද මහජනයාට විවෘතව ඇත්තේ වර්ග කිලෝමීටර 141 ක භූමි භාගයකි. ජනතාවට විවෘත නොවන වර්ග කිලෝමීටර් 838ක විශාල ප්‍රදේශය යාල දැඩි ස්වභාවික රක්ෂිතය ලෙස පවත්වාගෙන යයි.
සිරිල් මුණසිංහ
මුදලට සහ බලපුලුවන් කාරකමට කුළල් කාගන්නා දේශපාලකයන් බහුල සමයක එකදු පෝස්ටරයක් වත් නොඅලවා අනවශ්‍ය ලෙස මුදල් වියදම් නොකර පා ගමනින් ම ගෙයින් ගෙට තනිවම ඇවිද යමින් තම ජන්ද ප්‍රචාර කටයුතු කරන සහ අඛණ්ඩව වසර 20 කටත් වැඩියෙන් කෑගල්ල ප්‍රාදේශීය සභාව නියෝජනය කරන සැම මැතිවරණයකදීම වැඩිම මනාප ලබාගන්නා මුල් පස්දෙනා අතර සිටින ශ්‍රී ලංකාවේ අවම  මුදලක් වියදම් කර මැතිවරණයක් ජයගන්නා මන්ත්‍රීවරයා ද  සිරිල් මුණසිංහ මහතායි.
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
පිහිටිම
උද්‍යානයේ උතුරු, වයඹ, බටහිර සහ ඊසාන දිග ප්‍රදේශ ඌව පළාතේ මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වේ. දකුණු නිරිතදිග ගිනිකොණ දිග හා නැගෙනහිර කොටස් දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයට අයත් වන අතර දකුණු දිග සිට නැගෙනහිර මායිමි දක්වා ප්‍රදේශ ඉන්දියානු සාගරයට මුහුණලා පැතිර පවති.
ඉතිහාසය
යාල වානෝද්යානය 1983 පෙබරවාරි මස 25 වැනි දින මෙය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබිය. අප රටෙහි ප්‍රකටම වනෝද්‍යානය වන්නේ ද යාලයි. එසේම දේශ දේශාන්තරවල පවා ශ්‍රී ලංකාවෙ මෙම වනෝද්‍යානය ඉතා හොදින් ප්‍රකටව පවති. යාල වනාන්තරය 1900 පමණ සිට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන්ගේ දඩයමි බිමක් ලෙස භාවිතයට ගැණිනි.එය 1900 දි දඩයමි රක්ෂිතයක් ලෙස නමි කොට ඇත. 1908 දි මෙය අභයභූමියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබිය. පසුව යාල වානාන්තරය කලාප පහකට බෙදා එහි කලාප අංක එක කොටස 1938 පෙබරවාරි මස 25 වැනි දින මෙය ජාතික වනෝද්‍යානයක් බවට නීතියෙන් උසස් කරන ලදි. පසුව ඉතිරි කලාප හතර ද යාල වානෝද්‍යානයට අනුබද්ධව ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබිය.
අනුරාධපුර මහා විහාරය
ඉතිහාසය
මුල් සමයේ මුටසීව රජු විසින් රජවරුන්ගේ උයනක් සේ සම්පාදනය කොට තිබූ මහාමේඝ වනෝද්‍යානය, පසුව දේවානම්පිය තිස්ස රජු විසින් මිහිඳු හිමියන් ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා වෙත පූජා කරන ලදී. උන්වහන්සේලාගේ වාසය වෙනුවෙන් දේවානම්පිය තිස්ස රජු තැනූ විහාරය, මහමෙවුනා තිසරම් රද්මහ වෙහෙර ලෙස සෙල්ලිපි වල සඳහන් වේ.
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
භූවිශමතා හා ශාඛ ව්‍යාප්තිය
රක්‍ෂිතයෙන් වැඩිප‍්‍රමාණයක් පතන් බිම් වශයෙන් පවතිනමුත් මෙය වනභූමි වෙරලාශ‍්‍රිත ප‍්‍රදේශ, දිය උල්පත්, ගංඟා සහ ලඳු බිම් වලින් ආදි විවිධ පරිසර තත්ත්වයන්ගෙන් ගහණ වූ වනෝද්‍යානයකි. මෙම ලඳු බිම් තැන තැන විසිර පවතින පාෂාණමය ශේෂ කඳු වලින් ගහණය. වනෝද්‍යානය විශාල සත්ව විශේෂ ප‍්‍රමාණයකට වාස භූමිය සපයයි.
සිරිල් මුණසිංහ
සමාජයීය පසුබිම
කෑගල්ල සිධාර්ථ විදුහලේ විදුහල්පති තුමා
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
උද්‍යානයේ වැව් හා දියවලවල්
කලාප අංක එක තුළ බුතව, හින්වැව, ගෝනගල, කොමාවැව, පටනංගල වැව, පළටුපාන, බන්දු වැව, දර්ශන වැව, වශයෙන් ප්‍රධාන වැව් රැසකි. තව ද විලපලා වැව හා මෙනටි වැව ලෙස කුඩා වැව් දෙකක් ද රුක්විල, පටිටියවිල, දෙබරගස්වල, ඛරවිගස්වල, රනිවල වශයෙන් දියවළවල් ද රැසකි. බුතවල, ගෝන ලැහැබ හා කුඩා සිලව ලෙස කලපු තුනක් ද මෙහි වේ. කලාප අංක දෙක තුළ අතුරු මිතුරු වැව හා මහවැව ප්‍රචලිත ය. වළස්කෙම ලෙස ප්‍රකට දිය වළකි. කලපු ලෙස පිළිනන්නාව, ඉහළ පොත්තන, පහළ පොත්තන, මහිරාව, ගජබාව ප්‍රකට ය. මැණික් ගඟ මෝය, කටුපිළ ආර, කඩොලාන පරිසර පද්ධති මෙහි වැදගත් ස්ථාන ය. මැණික් ගඟ හා කුඹුක්කන් ඔය උද්‍යානය තුළින් ගලා යන ප්‍රධාන ජලාධාර දෙකකි .කලාප අංක පහ තුළ හෙක්ටයාර් 1500 කින් සමන්විත වෙහෙරගල ජලාශය ඉදිවෙයි. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල යාල යනු තැනිතලා වනබද උද්‍යානයකි.
අනුරාධපුර මහා විහාරය
මහා විහාරික භික්‍ෂුන්ගේ කෘති
==
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
ජෛව විවිධත්වය හා වන සතුන්
යාල රක්‍ෂිතය ලෝකයේ විශාලතම දිවි ගහණයෙන් සමන්විතය. එසේ වුවත් රාති‍්‍රයේ හැසිරෙන විශාල ප‍්‍රමාණයේ මාංශභක්ශක සතුන්ට තම ගොදුරු සොයා ගැනීමට දැඩි වෙහෙසක් දැරීමට සිදු වී ඇති අතර ගොදුරක් ලැබීම බොහෝ විට වාසනාව මත රඳා පවතී. මෙහි වෙසෙන විශාල ප‍්‍රමාණයේ සත්වයින් අතර ආසියානු අලි, කිඹුලන්, වල් ඌරන්, කුළු හරකුන් සහ අළු රිලවුන් සිටිති.තවද මල් කොහා, ලංකා වලි කුකුලා සහ ඉන්දියානු මොණරා මෙම වනෝද්‍යානයේ බහුලව ගැවසෙති.පතන් බිම් වලට ගිජු ලිහිණියන්, ගෙල සුදු මුහුදු ලිහිණියන් ආකර්ශනය වන අතර අලිමානාවන් සහ ලතුවැකියන් තෙත් බිම් කරා ඇදී එයි.
සිරිල් මුණසිංහ
සමාජයීය පසුබිම
සාමවිනිසුරු වරයෙකි
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
ජෛව විවිධත්වය හා වන සතුන්
ලොකු කුඩා සෑම ක්ෂීරපායි විශේෂ 40 දිවි ගෙවයි. අලි-ඇතුන් සඳහා මෙන්ම කොටි වළසුන් සඳහා ද මෙතරම් ප්‍රචලිත වනෝද්‍යානයක් සිරිලක නැති තරම් ය. කලාප අංක එක තුළ පමණක් වාර්ෂිකව අලි-ඇතුන් 150 ක් පමණ ද කොටියන් 40 ක් පමණ ද දැකගත හැකිය. මූවා, ගෝනා, ඌරා, නරියා, වල්හාවා, හෝතඹුවා වැනි සතුන්ගෙන් යාලට අඩුවක් නැත. කුරුල්ලන් අතරින් නේවාසිකයන් 130 ක් පමණ ද සංක්‍රමණිකයන් 30 ක් පමණ ද දැකගත හැකිය. ජලාශ්‍රිත මෙන්ම වනබද කුරුල්ලන් රැසකට යාල හොඳ නවාතැනකි. ජලාශ්‍රිත කුරුල්ලන් පළටුපාන වැව, හීන් වැව ආශ්‍රිතව ප්‍රධාන ලෙසම කැදලි තනයි. ඇඔල කොකුන්, ලවිවරතුඩුවන්, ලහැදි ආලාවන්, සුදු කොකුන්, අඑ කොකුන්, පිදිලි මානාවන්, බහුරු මානාවන්, සිලිබිල්ල ඔලෙවියන් ජලාශ්‍රිත ප්‍රදේශවල බහුල ය. වළිකුකුළා, මොණරා බහුල වනබද බිමි සැරයෝ වෙති. කිඹුලන්, පිඹුරන්, නයින්, පොළඟුන් ඇතුඑ උරගුන් රැසකගේ වාසස්ථානයකි.
ඉබ්බන් විශේෂ පමණක් නොව කැස්බෑවන් ද, වැලි පොළඟා, වැලි පිඹුරාද යාලෙන් වාර්තා වී ඇත. කිඹුලන් 1000 ක් පමණ මෙහි වෙසෙති. මත්ස්‍යයන්, උභයජිවින්, කෘමීන්, මොලස්කාවුන් වැනි සංවේදී සතුන් අතින් ද යාල පොහොසත් ය. ගමේ හැරෙන්නට යාල ජාතික වනෝද්‍යානය මුහුදු රාජලියා, වැව් රාජලියා, සර්ප රාජාලියා, බමුණු පියා උකුස්සා, ලකලු උකුස්සා, කොණ්ඩ රාජලියා වැනි මාංශ භක්ෂකයන්ගේ ද නිවහනක් වෙයි.
අනුරාධපුර මහා විහාරය
ශීර්ෂ පෙළ
==
ශ්‍රී ලංකා ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිත
ශාක විවිධත්වය
මෙහි ප්‍රධාන ලෙස පවතින්නේ වියළි මිශ්‍ර සදාහරිත වනාන්තරයකි. එමෙන්ම කටු පඳුරු ආශ්‍රිත ළඳු කැලෑ ද බහුල ය. මේවා බොහෝ විට හේන් ගොවිතැන් නිසා බිහි ව ඇත. දඹකොටේ ප්‍රදේශයේ වියළි මිශ්‍ර ගණ වනාන්තර පවති. තෘණ බිම් ද පිහිටයි. සමස්තයක් ලෙස මෙහි ද්විතීයික වානාන්තර ආකාර පිහිටයි. ඒවායේ බුරුත, වීර, පලු, මයිල, මලිත්තන්, කුඹුක්, හල්මිල්ල, තිඹිරි වැනි ශාක බහුල ය. පඳුරු අතර මයිල, කටුපිල බහුලව ඇත. වෙරළබඩ ශාක ප්‍රජා හා වැලි කඳු පරිසර පද්ධති පවතී.
==== වසර 5000ක් පමණ පැරණි සත්ව ෆොසිල ==== යාල ජාතික වනෝද්‍යානය තුල නියං කාළයට ඇතිවන දැඩි ජල හිඟයට පිලියමක් වශයෙන්, එහි ඇති කුඩා පොකුණු ගැඹුරු කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් 2016 ඔක්තෝම්බරයේ නියං සමයක සිදුවූ අතර, යාල කළාප 1 (Yala Block 1) ප්‍රදේශයේ ඇති "වල්මල් කෙම" ලෙසින් හැඳින්වෙන ස්වභාවික ගල් පොකුණක් (natural rock pool) ගැඹුරු කිරීම අතරතුරේ දී වසර 5000ක් පමණ පැරණි සත්ව ෆොසිල විශාල ප්‍රමාණයක් හමුවුනා.
පුරා-ජීව විද්‍යාඥ කැළුම් මනමේන්ද්‍ර-ආරච්චි ගේ මග පෙන්වීම යටතේ කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පස්චාත්-පුරාවිද්‍යා අධ්‍යයන ආයතනයේ සිසුන් එම ස්ථානයේ පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ කටයුතු සිදුකල අතර ඇතුන්, කුළුමීමන්, මුවන්, ඉදිබුවන් ආදී වනසතුන් විශාල ප්‍රමාණයක ඇටකටු හමුවී තිබෙනවා.
මීට වසර දහස්ගණනකට පෙර නියං සමයන්හිදී මෙහි දියබීමට පැමිණ මඩෙහි එරී මියගිය සතුන්ගේ ඇටකටු බව පර්යේෂකයින් පවසනවා.
මීට පෙරද තණමල්විල ප්‍රදේශයේ ගල් පොකුණකින් ට්‍රක් රථ 4ක් ඉන් ගෙනයා යුතු තරමේ සත්ව ඇටකටු හමුවූ බව පවසන කැලුම්-මනමේන්ද්‍ර මහතා, එහි තිබූ ඇටකටු අතර ඇතුන් 100කගේ, කුළුමීමුන් 150කගේ, මුවන් 200කගේ, වල්-ඌරන් 150කගේ හා ගෝනුන් 50දෙනෙකුගේ අස්ථි හමුවී තිබෙනවා.
රිටිගල ස්වාභාවික දැඩි රක්‍ෂිතය
උතුරු මැද පළෘතේ,අනුරධපුරයට නුදුරින් රිටිගල කන්ද පිහිටා ඇත. පලුගස් වැව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයටත් කැකිරාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයටත් මායිම්ව රිටිගල පිහිටා ඇත. හබරණ අනුරාධපුර මාර්ගයේ ගලපිටිගල හා ගනේවල්පොල අතර දකුණු පසින් අක්කර 7200ක පමණ රමණීය භූමි භාගයක් මෙම වනපියසින් වැසී ඇත්තේය.
විදේශීකයන්ගේ පවා අවධානයට ලක්ව ඇත. රිටිගල කඳුකරය කඳු මුදුන් හතකින් සමන්විත වේ.ඒවා නම්, ආසියා කන්ද, බට කන්ද, කොඩිගල, උණ කන්ද, අඹරාපති කන්ද, පටලීය හින්න, කිරිවැල් හින්න ආදිය වේ. 600mක් (අඩි 2000ක්) පමණ උසින් යුත් රිටිගල වියළි කලාපයේ ඉහළම ස්ථානය ද වේ. කිරිය ගස් වැව, කළුඑබේ, මොරගොඩ, මූරියා, කඩවල, බමුණුගම, උල්පත, හීනුක්කිරියාව, ගලපිටිගල ආදි ගම්මාන 14කින් වටව මෙම වන පියස පිහිටා ඇත.
රිටිගල කන්දට පිවිසෙන්නට මුලින්ම ඇත්තේ කුඩා ගල් කුළු කිහිපයක් උඩිනි. ඒ සමඟම හමු වන්නේ තරමක දිග පළලකින් යුතු ගැඹුර අඩි 30ක් තරම් වූ ගරා වැටුණු "බන්දා පොකුණ" නම් වූ සුවිශාල පොකුණයි. ඉන් පසුව තැනින් තැන විසිරී පැතිරී ඇති ගල් පාලම්, පියගැට පේළි, කවාකාර වූ ‍ශෛලමය වේදිකා, ඔපමට්ටම් කරන ලදවිශාල ගල් පුවරු, සෙල්මුවා පහන්, තටාක, බෙහෙත් ඔරු, සල පතල මළු, සක්මන් මළු, කටාරන් කෙටූ ගල් ලෙන්, පධානගර හා ගල් කුළුණුය.
වසර 1500ක පමණ කාලයක් අද්විතීය වටිනාකමකින් යුක්ත ආරාමික සංකීර්ණයක් වශයෙන් පැවති රිටිගල 11 සියවසේදීචෝළ ආක්‍රමණයත් සමඟ ක්‍රමයෙන් නටඹුන් වන්නට විය. වනගත වීම නිසා වන සතුන්ගේ වාසස්ථානයක් බවට පත් වූ රිටිගල කන්දවර්තමානයේදී වනාන්තරයෙන් වැසී පවතී. මහාවංශයේ "අරිට්ඨ පබ්බත" යනුවෙන් දැක්වෙන්නේ රිටිගල බව ඉතිහාසඥයන්ගේ මතයයි. භාවනානුයෝගි භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා යෝග‍්‍ය වූ නිසසල වනගත පෙදෙසක් වශයෙන් රිටිගල වැදගත්කම එහි දක්නට ලැබෙන නටඹුන් වලින්ද හෙළි වේ.
රිටිගල ලෙස හැඳින්වීම
මෙය රිටිගල ලෙස හැඳින්වීමට හේතු ගණනාවක් බලපා ඇත.
ගවේෂණය කිරීම
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරා විද්‍යාත්මක ගවේෂණ වල පුරෝගාමියෙක් වශයෙන් සැලකන එච්.සී.පී.බෙල් රිටිගල පිළිබඳ අවධානය යොමුකළ ප්‍රථම පුරා විද්‍යාඥයා වෙයි. රිටිගල කන්ද මුළුමනින්ම ගවේෂණය කොට එහි පැවති ලෙන් හා ශිලා ලිපි හඳුනා ගැනීමත්, නටඹුන් සොයා ගැනීමත් ඔහුගෙන් සිදු වුණු කාර්යන්ය. එම සියලු පුරා විද්‍යාත්මක තොරතුරු ඇතුලත් කොට සැලසුම් හා රූ සටහන් සහිතව බෙල්මහතා විසින් 1893 දී පළ කරන දී.
යන වාර්තා, රිටිගල පිළිබඳ අධ්‍යයනයකදී ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වන මූලාශ්‍ර වේ. එච්.සී.පී.බෙල් මහතා සොයා ගත් සෙල් ලිපියකට අනුව ක්‍රි.පූ. 119-109 සද්ධාතිස්ස රජුගේ දෙටු පුත් ලජ්ජිතිස්ස රිටිගල විහාරයක් සාදා ඇති බව සඳහන්ව ඇති අතර තවත් සෙල් ලිපියක වළගම්බා රජු විසින් රිටිගල අසල කුඹුරු යායක් කරවා භික්ෂු ශාසනයට පූජා කළ බව සඳයක් වේ.
දැනට අවුරුදු 2434ක් පමණ (ක්‍රි.පූ.437) දක්වා පැහැදිලි අතීතයක් කරා දිවෙන රිටිගල මෙරට ඉතිහාසයේ මුල්ම රාජධානිය වන අනුරාධපුරයටත් පෙර පණ්ඩුකාභය කුමරුගේ සටන් මධ්‍යස්ථානයක්ව පැවතුණි. ඔහු සිය මාමාවරුන් සමඟ කළ සටනට මධ්‍යස්ථානය කර ගත්තේ මෙම කඳවුරයි. එමෙන්ම මීටත් පෙර විජය කුමරු තම්මැන්නාවේ සිට ආ ගමනේදී ඒ ගමන් මඟ රිටිගල අසලින් වැටී තිබුණුබව ද කියවේ.
මහා වංශයේ සඳහන් වන පරිදි ක්‍රි.පූ.833-835 පළමු වන සේන රජු පාංශුකූලික භික්ෂූන්ට මෙහි ආරමයක් කරවා දී ඇති බව දසඳහන් වේ.
ජනප්‍රවාද
රාම-රාවණ යුද්ධයේදී තුවාල ලත් රාමට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා හනුමාන් විසින් භාරත දේශයේ සිට ඔසවාගෙන එන ලද බෙහෙත් පර්වතයෙන් කොටසක් රිටිගල මතට කඩා වැටී ඇතැයි යන්නද ජන ප්‍රවාදයේ එන්නකි. රිටිගල පුරා ඉරරාජ, සඳරාජ, බිං කොහොඹ, වැනි දුර්ලභ ගනයේ බෙහෙත් පැළෑටි අද මෙම වනයේ ඇති බව පැවසේ.
රක්ෂිත වනයක් වීම
1942 දී රිටිගල දැඩි රක්ෂිතයක් ලෙස නම් කෙරුණු අතර, එහි ශාක හා සත්ව විශේෂ රැක ගැනීම කෙ‍රෙහි විශේෂ අවධානයයොමු වන්නට විය. පුරා විද්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා රිටිගල සංරක්ෂණය කිරීම නැවත වරක් ආරම්භ වූයේ 1960දී පමණ ආචාර්ය රාජා ද සිල්වා මහතාගේ මූලිකත්වය යටතේය.
වැදගත්කම
තෙත් කලාපීය දේශගුණ රටාවට සමීප දේශගුණික තත්වයක් ඇත. අවුරුද්ද පුරාම නොසිඳී ගලා එන සියුම් ජල උල්පත් ඇත.
නූතන යුගයේ රිටිගල වැදගත්කම වඩාත් ඉස්මතු වූයේ එහි ඇති බ්‍රාහ්මි ශිලා ලිපි හේතු කොට ගෙනය. මිහින්තලේ, වෙස්සගිරිය, යන ස්ථාන වල දක්නට ලැබෙන ලෙන් ලිපි වලට නොදෙවෙනි වැදගත්කමක් රිටිගල සෙල්ලිපි වලටද හිමි වේ. මෙරට සෙල් ලිපි අධ්‍යයනයේ ප්‍රමුඛයකු වූ සෙනරත් පරණවිතාන වැනි විද්වතුන්ගේ අවධානය ද රිටිගල කෙරෙහි යොමු වීමත්සමඟ මෙම ස්ථානයේ වටිනාකම තවත් වැදගත් වන්නට විය. වර්ෂ 1980 සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණයේ කටයුතු ආරම්භ වීමත් සමඟ,ඊට අයත් පෞරාණික ස්ථානයක් වශයෙන් රිටිගල වැදගත්කම යළිත් වරක් ඉස්මතු වූ අතර, පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ කැණීම් හා සංරක්ෂණ කටයුතු දැනට සිදු කරගෙන යනු ලැබේ.
අනුරාධපුර මහා විහාරය
වැඩිදුර කියවීම්
ප්‍රවර්ගය:මහා විහාරය
සිරිල් මුණසිංහ
සමාජයීය පසුබිම
කෑගල්ල දිස්ත්‍රික් පාපන්දු ලීගයේ අනුශාසක
කෑගල්ල දිස්ත්‍රික් මලල ක්‍රීඩා සංගමයේ අනුශාසක
කෑගල්ල ප්‍රවීනයන්ගේ මලල ක්‍රීඩා සංගමයේ සභාපති
දේශපාලන පසුබිම
1973 සිට 1976 දක්වා මාවතපත්තු ගම්සභාවේ උප සභාපති දුරය දැරීම
1974 සිට 1977 දක්වා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ, කෑගල්ල ආසනයේ මධ්‍යම සංවිධානයේ ලේකම් දුරය දැරීම
1976 සිට 1977 දක්වා පී බී ජී කලුගල්ල ඇමතිතුමාගේ දේශපාලනික අංශයෙහි සම්බන්ධීකරණ ලේකම් දුරය දැරීම
1974 සිට 1977 දක්වා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික් තරුණ සංවිධානයේ සංවිධායක දුරය දැරීම
1991 සිට 2010 දක්වා අඛණ්ඩව කෑගල්ල ප්‍රාදේශීය සභාව නියෝජනය කිරීම
ටිමූරීය කලාව
ටිමූරීය කලාව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ටිමූරීය අධිරාජ්‍ය (1370-1507) යුගයේ සම්භවය වූ කලා සම්ප්‍රදායයයි. ටිමූරීය කලාව එහ දක්නට ලැබෙන පර්සියානු සහ චීන කලා ශෛලීන් නිසා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත. එසේම එහි මධ්‍ය ආසියාවේ අනෙක් ශිෂ්ටාචාරයන්ට අයත් කලාවන්ගේ ද ආභාසය දක්නට ලැබේ. ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ පරිහානියෙන් පසුව, ශිෂ්ටාචාරයේ කලාව බටහිර සහ මධ්‍ය ආසියාවේ වෙනත් සංස්කෘතීන්ගේ කලාවන්ට අවශෝෂණය විය.
ඉතිහාසය
ටිමූරීය අධිරාජ්‍යය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ කොර ටිමෝර් නම් අධිරාජයා විසින් 1370දී ඉල්ඛානේට් අනුප්‍රාප්ති රාජ්‍ය ගණනාවක් යටත් කරගැනීමෙන් පසුවයි. නගරයක් යටත් කරගැනීමෙන් පසුව, ටිමූරීයයෝ එහි වූ ප්‍රාදේශීය කලා ශිල්පීන් හුදකලා කොට සමර්කාන්ඩ්හි ටිමූරීය අගනුවර වෙත රැගෙන ගියෝ ය. මුල්කාලීන 15වන සියවසේ දී ටිමූරීයයන් විසින් පර්සියාව ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, එම සංස්කෘතියේ පැවති බොහෝ කලා ලක්ෂණ එවකට පැවති මොංගෝල කලාව සමග මුසු විය. දිවියේ පසුකාලීනව ටිමෝර් විසින් ඉස්ලාමය වැළඳගැනීම නිසා, සමර්කාන්ඩ් නගරය ඉස්ලාමික කලාවේ මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. 15වන සියවසේ මැද කාලයේ දී, අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර හේරාට් වෙත මාරු වූ අතර, එය ටිමූරීය කලාවේ තීරණාත්මක අවස්ථාවක් විය. සමර්කාන්ඩ් සේම පර්සියානු කලා ශිල්පීන් සහ විද්වතුන් හේරාට්හි ස්ථාපිත වෙමින් එය සංස්කෘති‍යේ සහ කලාවේ නව මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත් විය. නොබෝ කලකින්ම, බොහෝ ටිමූරීයයෝ පර්සියානු සංස්කෘතිය වැළඳ ගත්හ.
චිත්‍ර කලාව
ටිමූරීය කලාව තුළ සම්ප්‍රදායික පර්සියානු "ග්‍රන්ථයේ කලාව" නම් සංකල්පය අනුගමනය කරන්නට වූ අතර, එය ප්‍රගමනයට ද ලක් විය. ටිමූරීය කලාවේ දී අධිරාජ්‍යයේ කලා ශිල්පීන් විසින් සිතුවම් කළ කඩදාසි (පාර්ච්මන්ට් මෙන් නොව) අත්ලිපි නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම සිතුවම් ඒවායේ ඇති වර්ණවලින් පොහොසත් බව සහ අලංකාර මෝස්තර හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. මෙම අත්ලිපිවල ඇතුළත් ක්ෂුද්‍රරූපී සිතුවම්වල ඇති ගුණාත්මක භාවය හේතුවෙන් මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ සූසන් යෝමන් සඳහන් කොට ඇත්තේ "හේරාට් [අත්ලිපි සිතුවම්] ගුරුකුලය නිතරම පාහේ පර්සියානු චිත්‍ර කලාවේ උච්ච ස්ථානය ලෙස සැලකේ" යනුවෙනි. සිතුවම්කරණය අත්ලිපි සඳහා පමණක් සීමා නොවී ය. බොහෝ ටිමූරීය චිත්‍ර ශිල්පීහු අලංකෘත බිතු සිතුවම් නිර්මාණකරණයේ ද නියැළුණහ. මෙම බිතු සිතුවම් අතුරින් බොහෝමයක්, පර්සියානු සහ චීන චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදායයන්ගේ ආභාසය ලද භූමි දර්ශන සිතුවම් වේ. මෙම සිතුවම්කරණය සඳහා වු තේමාවන් වෙනත් සංස්කෘතීන්ගෙන් උකහා ගත් ඒවා වුව ද, ටිමූරීය බිතු සිතුවම් ක්‍රමිකව තමන්ටම ආවේණික සිතුවම් සම්ප්‍රදායයක් ලෙස වර්ධනය විය. මොංගෝල චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදායයන් සම්පූර්ණයෙන්ම ගිලිහී ගියේ නැත. එයට හේතුව 15වන සියවසේ ටිමූරීය කලාවේ දක්නට ලැබෙන අතිශයින් ශෛලීකෘත මිනිස් රූ මෙම සංස්කෘතියේ ආභාසය ලබා තිබීමයි.
ලෝහ කර්මාන්තය, සෙරමික්, සහ කැටයම්
ටිමූරීය අධිරාජ්‍යය තුළ ගුණාත්මයෙන් ඉහළ ලෝහ කෘති රැසක් නිර්මාණය විය. මෙහි දී වානේ, යකඩ, පිත්තල, සහ ලෝකඩ යන ලෝහ වර්ග ‍මාධ්‍යයන් ලෙස බහුලව භාවිතා විය. ටිමූරීය රිදී-එබ්බවූ වානේ නිරන්තර පැසසුමට ලක් වූයේ එහි ඇති ඉහළ ගුණාත්මකභාවය හේතුවෙනි. ටිමූරීය අධිරාජ්‍යයේ බිඳ වැටීමෙන් පසුව, ඇතැම් ඉරානියානු සහ මෙසපොතේමියානු සංස්කෘතීන් ටිමූරීය ලෝහ කර්මාන්තයේ ආභාසය ඉදිරියට පවත්වාගෙන ගියේ ය.
චීන ශෛලියේ ආභාසය රැගත් සෙරමික් නිර්මාණ ටිමූරීය කලා ශිල්පීන් විසින් නිර්මාණය කොට තිබේ. ජේඩ් කැටයම් කලාව ද ටිමූරීය කලාව තුළ පැවතී ඇත.
ශ්‍රී දළදා මාලිගාවට පහරදීම, 1989
ක්‍රි.ව.1989දී ශ්‍රී දළදා මාලිගාවට අවිගත් සාමාජික පිරිසක් විසින් ප්‍රහාරයක් සිදුකරන ලදී. ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වැදගත් යැයි සැලකෙන්නේ, බුදුන්වහන්සේගේ ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ මෙහි තැන්පත් කර ඇති හෙයින්ද, එය  යුනෙස්කෝ නාමෝද්දේශිත ලෝක උරුම අඩවියක් නිසාත්ය. 1989 පෙබරවාරි 8 දිනදී එයට ප්‍රහාරය එල්ලකෙරුණේ, ශ්‍රී ලංකාවේ මාක්ස්වාදී-ලෙනින්වාදී කොමියුනිස්ට් දේශපාලන පක්ෂයක වන අවිගත් සාමාජික පිරිසක් විසිනි.
Roddi: Sag mal, Militant, wo sind wir hier?
Militant: 1. Rainer Bischoff hätte das nicht gewollt. Wir sind in einer art Parallelwelt, die von einer art zionistischen Avantgarde kontrolliert wird, Maxi-Roddi. Wir sind sowas von pwned.
(Militant versucht seine hoffnungslose Situation zu ignorieren, indem er Roddi ,,Hitler Memes '' zeigt)
Roddi: Na, Patrick, haben sie dich eigentlich von der Schule geschmissen?
Militant: Ich entziehe Team Ulm das Vertrauen, da die Mamaa Gruppe weg ist. Ich entziehe einem Gästebuch das vertrauen, das meine Beiträge öffentlich macht. Ich entziehe einem Friedrich Engels das Vertrauen, der Nationalsozialismus ablehnt.
පසුබිම
1980 ගණන් වල අග භාගයේදී, ත්‍රස්තවාදි කල්ලි දෙකක් විසින් රටෙහි උතුරු සහ  දකුණු ප්‍රදේශ  විනාශ කරමින් තිබුණි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කෝලහාල හා සිවිල් කැළඹීම් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය ප්‍රවර්ගය:1989දී ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:1989දී සිදුවූ අපරාධ
නර්තනයේ ආරම්භය හා ඉතිහාසය
සියෙට්ට්‍රෝ ලොන්ගී (නර්තනයේ අභ්‍යාසය)
නර්තනය කලා ආකෘති ලෙස සලකුණු නොතබන අතර එය මිනිස් සංස්කෘතිය තුල ඇති වු කාලය නිශ්චිතව කිව නොහැකිය. එය නිසැකවම උත්සව චාරිත්‍ර, සැමරුම් උත්සයව හා විනෝදාංශ්වාද සදහා මුල් ම මානව ශිෂ්ඨාචාර බිහිවීමට පෙර ද පැවති ඇත. පුරාවිද්‍යාව නර්තනයේ සලකුණු ආදිකල්පිත යුගවන ඊජිප්තුවානු සොහොන් කොත් තුල සටහන් කොට ඇත. සිනා නර්තන රෑප (3300 BC) සහ බිම්බෙන්න්ටා ගල් ආවරණ මත ඉන්දියාව තුල සටහන් කොට ඇත. නර්තනයේ මුල්ම හැඩගැසීම රග දැක්වීම සමහර අවස්ථාවල විරුද්ධ පක්ෂය කෙරෙහි හැගිම් පලකිරීමට ද යොදා ගෙන ඇත. එය 'ආලය කිරීම' මුල් ආරම්භ ප්‍රකාශ කරන අතර ලිඛිත භාෂාව භාවිතයට පෙර මෙම කතන්දර පරම්පරිකව පැවත එන්නට ඉවහල් වී ඇත. නර්තනය භාවිතා කර ඇති තවත් අවස්ථාවක් වන්නේ චාරිත්‍ර නාමාවලදී පුරෝගාමියෙකු ලෙස කටයුතු කිරීමයි. මෙම ක්‍රමය තවමත් නොයෙක් සංස්කෘතින් වන බ්‍රසිලියානු වැසිවනාන්තර හා කලහාරි තනාන්තරයේ භාවිතා කරයි. ශ්‍රී ලංකික නර්තනය සතුන් පිලිබද විද්‍යාමතය දරණ කාලය දක්ව දිවයයි. සිංහල පුරාවෘතතයක් වන උඩරට නර්තනය වර්ෂ 2500 පරෙ මායාකාර රංජතුන් විද්‍යාමාන වු චිරිත්‍රයකින් පැවත එන්නක් ලෙස පිලිගැනේ. බොහෝ සමකාලීන නර්තන විශාලයන් ‍ඓතිහාසික, සාම්ප්‍රදායික උත්සව හා ජනවර්ගින දක්වා පැතිරේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ගණන 47කි. එ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ 19ක් මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ 16ක් සහ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ 12ක් ලෙසය.
‍‍මැන්චෙස්ටර් හි මමිය
හැනා බෙස්වික් (1688 - පෙබරවාරි 1758) එංගලන්තයේ, බ්‍රිචින් බවර්, හොලින්වූඩ්, ඕල්ඩ්හැම් හි පදිංචිව සිටි ධනවත් කාන්තාවකි. ඇය යම් දිනක තමා අකල්හි භූමිදානයකට ලක්වෙතැයි නිරන්තර අනියත බියකින් පෙලෙන්නියක වුවාය. එය එක්තරා අන්දමක මානසික ව්‍යාධියක ස්වභාවය ගත් බියක් විය. 1758 දී ඇය මිය ගිය විට, කල් තබා ගැනීමට සකසන ලද ඇගේ මෘත ශරීරය මිහිදන් නොකර තබා ගන්නා ලද අතර විටින් විට ජීවය පිළිබඳ සලකුණු ඇත්දැයි පරීක්ෂාවට ද ලක්කරන ලදී.
හැනාගේ මෘත ශරීරය කල් තබා ගන්නට භාවිතා කරන ලද ක්‍රම වේදය පිළිබඳ කිසිදු තැනක සටහන් කොට නොතිබිණ. බොහෝ විට එය මෘත ශරීරයේ වූ රුධිරය ඉවත්කොට ඒ වෙනුවට ටර්පන්ටයින් සහ සාදිලිංගම් එන්නත් කිරීමෙන් සිදුකරන ලද බවට විශ්වාස කෙරේ. ඉන්පසුව ඇගේ දේහය පැරණි ඔරලෝසු ආවරණයක බහා බෙස්වික් පවුලේ වෛද්‍යවරයා වූ වෛද්‍ය චාර්ල්ස් වයිට් මහතාගේ නිවසේ තැන්පත් කර තබන ලදී. පැහැදිලිවම බෙස්වික්ගේ මේ විකාර හැසිරීම ඇය සිය ප්‍රදේශය තුල ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත් කාන්තාවක් බවට පත් කිරීමට සමත්විය. එපමණක් නොව අමුත්තන්ට ඇගේ මෘත ශරීරය දැක ගැනීමේ පහසුකම ද වෛද්‍ය වයිට්ගේ නිවසේ දී ලබා දී තිබිණ.
අවසානයේ බෙස්වික් මහත්මියගේ මමිකරණය කරන ලද මෘත ශරීරය ස්වාභාවික ඉතිහාසය පිළිබද මැන්චෙස්ටර් සංගමයට අයත් කෞතුකාගාරය වෙත භාරදිමට කටයුතු කරන ලදී.බෙස්වික් මහත්මියගේ සිරුර කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබන ලද අතර කෙටිකලකින්ම එය වෙත මැන්චෙස්ටර් හි මමිය යන සුරතල් නාමය පටබැදින. මීට අමතරව බ්‍රිචින් බවර් හි මමිය යන නාමයෙන්ද එය අමතන ලදී. පසුකලක ස්වාභාවික ඉතිහාසය පිළිබඳ මැන්චෙස්ටර් සංගමයට අයත් කෞතුකාගාරය සතු කෞතුක භාණ්ඩ එකතුව මුලුමනින්ම මැන්චෙස්ටර් විශ්වවිද්‍යාලයට භාරදෙන ලදී. ඉන්ඉක්බිති මැන්චෙස්ටර් හි බිෂොප්වරයාගේ අවසරයද ඇතිව බෙස්වික් මහත්මියගේ මෘත ශරීරය මිහිදන් කරන්නට යෙදුනි. 1868 ජුලි 22 වැනි දින ඇගේ අවමංගල උත්සවය හාපර්හේ සුසානභූමියේ දී පවත්වන ලද අතර ඒ වන විට ඇය අභාවයට පත්වී වසර 110 ක් පමණ ඉක්ම ගොස් තිබිණ. ඇයගේසොහොන සළකුණු කිරීමට කිසිදු සිහිවටනයක් හෝ ඉදිනොකරන ලදී.
පසුබිම
18 වැනි සියවස මැද භාගයේදී අත්වැරදීමකින් තමන් පණ පිටින් මිහිදන් කරාවියැයි යන හැගීමක් මහජනයා තුල ඇතිවිය. එමෙන්ම මරණය නිශ්චය කර ගැනීමට එවකට භාවිතා කරන ලද සලකුණුවල අවිනිශ්චිත භාවය පිළිබඳව ද සමාජයේ විවිධ තර්ක විතර්ක පැවතුණි. මිහිදන් කිරීමට මත්තෙන් ජීවය ඇත්දැයි නිශ්චය කර ගැනීම සඳහා කල යුතු පරීක්ෂාවන් පිළිබඳ විවිධ යෝජනා ද ඉදිරිපත් විය.මෘත ශරීරයේ මුඛයට විනාකිරි සහ ගම්මිරිස් වත්කිරීමේ සිට පාදවලට සහ අධෝමාර්ගයට ගිනියම් වු උදුන් කූර ඇල්ලීම දක්වා වු පරාසයක් මේ ක්‍රම අතර විය. 1895 දී ලිපියක් පල කල වෛද්‍ය ජේ. සී. ඔසලේ සෑම වසරකම එංගලන්තයේ සහ වෙල්ස් හී 2700 ක් පමණ දෙනා සැබෑ ලෙසම මියයන්ට පෙර වැරදීම් නිසා මිහිදන් කෙරෙන බව ප්‍රකාශ කර සිටියේය. නමුත් අනෙක් බොහෝ දෙනා ප්‍රකාශ කර සිටියේ එම ගණන 800 කට ආසන්න වන බවයි‍.
හැනා බෙස්වික් උපත ලද්දේ 1688 වසරේ දීය. ඇය සිය පිය උරුමයෙන් සැලකියයුතු ධනස්කන්ධයකට උරුමකම් කීවාය. ඇගේ පියා ෆෙල්ස්වර්ත් හි ජෝන් බෙස්වික් නම් විය. ඇයගේ මරණයට වසර කිහිපයකට පෙර ඇයගේ එක් සහෝදරයෙකු වූ ජෝන් නමැත්තා මිය ගිය අතර ඔහුගේ සිරුර බහාලන ලද මිනී පෙට්ටියේ පියන වැසීමට මොහොතකට පෙර ඔහු වෙතින් ජීවය පිළිබද සලකුණු දක්නට ලැබිණ. ජෝන්ගේ දේහය අසල වැලපෙමින් සිටි අයෙක් ඔහුගේ ඇසිපිය සැලෙන ආකාරය දැක තිබුණි. එවකට බෙස්වික් පවුලේවෛද්‍යවරයා වූ වෛද්‍ය චාර්ල්ස් වයිට් විසින් ජෝන් පරීක්ෂා කරන ලදුව ඔහු තවමත් ජීවත්වන, මිය නොගිය පුද්ගලයෙකු ලෙසට හදුනා ගන්නා ලද අතර දින කිහිපයකට පසුව ප්‍රකෘති සිහිය ලැබූ හෙතෙම ඉන් පසු වසර ගණනාවක් සුවසේ විසීය.
එංගලන්ත ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන්ගේ රාජකීය විද්‍යාලයේ කෞතුකාගාරයේ වාර්තා තබන්නිය ලෙස කටයුතු කල ජෙසී ඩෙබ්සන් ප්‍රකාශ කර සිටියේ බෙස්වික් මහත්මියගේ මරණයෙන් පසු ඇතිවූ සිද්ධි දාමයෙහි පවා අකාර්යක්ෂම විසංවාදාත්මක කරුණු රැසක් වූ බවයි. බොහෝ දෙනෙකු ප්‍රකාශ කලේ බෙස්වික් මහත්මිය ඇගේ පවුලේවෛද්‍යවරයා වූ වෛද්‍ය චාර්ල්ස් වයිට් වෙත ස්ටර්ලින් පවුම් 25,000 ක මුදලක් ‍(2011 වසර වන විට එම මුදල ස්ටර්ලින් පවුම් මිලියන 3 ක පමණ වටිනාකමකින් යුක්ත විය.) එක් කොන්දේසියක් මත ලබා දෙන ලද බවයි.ප්‍රසව විද්‍යාව පිළිබද විශේෂඥයෙකු වූ වෛද්‍ය වයිට් එවකට ආරම්භ කරන ලද මැන්චෙස්ටර් රාජකීය ගිලන් සේවාවේ ප්‍රාරම්භක සාමාජිකයෙකු ද විය. වෛද්‍ය වයිට් වෙත බෙස්වික් මහත්මිය පැනවූ කොන්දසිය වූයේ ඇගේ මෘත ශරීරය මිහිදන් නොකොට වෛද්‍ය වයිට් භාරයේ තබා ගත යුතු බවත් එසේ තබාගෙන වරින්වර ජීවය පිළිබද ලක්ෂණ ඉන් දිස්වේ දැයි පරීක්ෂා කොට බැලිය යුතු බවටත්ය. කෙසේ වෙතත්1757 ජුලි 25 දාතමින් වූ (ඇය මියයන්නට වසරකටත් වඩා අඩු කාලයකදී) බෙස්වික්ගේ අන්තිම කැමති පත්‍රයේ සඳහන් කර තිබුනේ වෛද්‍ය වයිට් වෙත ඇය සතු වත්කමින් ස්ටර්ලින් පවුම් 100 ක් (2011 වසර වන විට වටිනාකම අනුව ස්ටර්ලින් පවුම් 11,000) හිමිවිය යතු බව පමණි. මීට අමතරව ස්ටර්ලින් පවුම් 400 ක් (2011 වසර වන විට ස්ටර්ලින් පවුම් 45,000 ක්) ඉන් ඇයගේ අවමංගල කටයුතු සඳහා වෙන්කර තිබිණ. සමහර ලේඛනයන් පෙන්වා දී තිබුනේ බෙස්වික් සිය අන්තිම කැමති පත්‍රයෙන් වෛද්‍ය වයිට්ව නම් කර තිබූ බවත් ඒ නිසා ස්ටර්ලින් පවුම් 400 ඔහුට ලැබෙන්නට ඇති බවත්ය‍.එසේම ඒ, ඇයගේ අවසන් කටයුතු අවසන් වීමෙන් ඉතිරිවන මුදලක් තමා සන්තකයේ තබා ගැනීමට වෛද්‍ය වයිට් හට අන්තිම කැමති පත්‍රයෙන් ඉඩ සලසා තිබිම නිසා යැයි ද මතයක් විය. මෙම මතයෙන් තව දුරටත් කියවුනේ ඉතිරිවන කොටස තබා ගැනීම වෙනුවට බෙස්වික් මහත්මිය සිය අන්තිම කැමති පත්‍රයෙන් අවමංගල කටයුතු සඳහා වෙන් කල මුළු මුදලම වියදම් නොකොට තමා සතු කර ගැනිම සඳහා වෛද්‍ය වයිට් ඇයගේ මෘත ශරීරය එම්බාම් කොට තම නිවසේ තබාගත් බවයි. මීට විරුද්ධ මතයකින් කියැවුනේ බෙස්වික් මහත්මියට වෛද්‍ය වයිට් ණය වී තිබුණ බවත් අවමංගල්‍ය කටයුතුවලින් පසුව එම ණය මුදල ආපසු ගෙවිය යුතු වූයෙන් එයින් වැලකීම සඳහා වෛද්‍ය වයිට් බෙස්වික් මහත්මියගේ සිරුර මිහිදන් නොකර තමා සන්තකයේ තබාගත් බවයි. එහෙත් බෙස්වික් සිය අන්තිම කැමති පත්‍රයෙන් තම උරුමකරුවන් ලෙස මේරි ග්‍රැහැම් සහ එස්තර් රොබින්සන් නම් කොට තිබූ අතර එහි වෛද්‍ය වයිට් සම්බන්ධයෙන් කිසිදු සඳහනක් නොවීය‍. ඇය මියගොස් වසර සියයකට වඩා කල් ගතවු වර්ෂ 1866 වන විට පවා ඇගේ අවසන් කැමති පත්‍රය සම්බන්ධයෙන් විවිධ විවාදාත්මක මත පළ වෙමින් පැවතිණ.
මෘත ශරීරයට බෙහෙත්කැවීම
1757 දී බෙස්වික් විසින් ලියන ලද ඇගේ අවසන් කැමති පත්‍රය තුල ඇගේ මෘත ශරීරය බෙහෙත් ගල්වා කල්තබා ගතයුතු යැයි කිසිදු සටහනක් නොමැත. එය වයිට් මහතා විසින් කරන ලද යෝජනාවක් වූ අතර ඔහු විසින් බෙස්වික් මහත්මියගේ මළ සිරුර ඇය සත්‍ය වශයෙන්ම මරණයට පත් වී ඇද්ද යන්න පිළිබඳව සැකහැර දැනගැනීම සඳහා මිහිදන් නොකර තබා ගැනීමට පවසන ලදී. නමුත් ඔහුට සිය "වෙට් ඇන්ඩ් ඩ්‍රයි" ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩ එකතුව තුලට මමියක් එක්කර ගැනීමට පැවති අසීමිත ආශාවට ප්‍රතිරෝදයක් දැක්වීමට නොහැකි වු නිසා වෙන් ඇගේ සිරුර එම්බාම් කිරීමට අවසානයේදී තීරණය කරන ලදී. වයිට් ලන්ඩනයෙහි වෛද්‍ය විද්‍යාව පිළිබඳ හදාරමින් සිටි අවදිය තුල ඔහු කාය විච්ඡේද විද්‍යාව පිළිබඳ යම්තරමක ඇල්මක් දැක්වීය. එසේම ඔහු "කියුරියෝසිටීස් " නමින් හැඳින්වුනු භාණ්ඩ එකතුවක් ද පවත්වාගෙන යන ලද අතර ඔහු මියයන විට එම භාණ්ඩ එකතුව තුලට තෝමස් හිගින්ස් නම් වූ සුප්‍රසිද්ධ මංපහරන්නාගේ ඇටසැකිල්ලද එමෙන්ම හැනා බෙස්වික්ගේ මමිය ද ඇතුලත් වූහ.
වයිට් විසින් මළ සිරුරු කල්තබා ගැනීම සඳහා භාවිතා කරන ලද ක්‍රමවේදය පිළිබඳව කිසිදු සටහනක් නොමැති නමුත් 1748 දී ඔහු විලියම් හන්ටර් නම් වූ කාය විච්ඡේදකයා යටතේ ඉගෙනුම ලැබූ අතර ඔහු ධමනි හා  සම්බන්ධ මළ සිරුරු කල්තබා ගැනීමේ ක්‍රමයක් අනුගමනය කරන ලද්දෙක් විය. එහෙයින් බොහෝ දුරට වයිට් ද මෙම ක්‍රමය අනුගමනය කරන ලදැයි සිතිය හැක. මෙහිදී පළමුව සියලු ධමනි සහ ශිරා තුලට ටර්පන්ටයින් සහ සාදිලිංගම් සහිත මිශ්‍රණයක් එන්නත් කල යුතුව තිබු අතර පපු ප්‍රදේශයෙහි සහ උදරයෙහි වූ ඉන්ද්‍රීයයන් ඉවත්කොට ගැනීමෙන් අනතුරුව ඒවා පිරිසිදු කිරිමට සහ ඉදිමීම වැළැක්වීම සඳහා ජලයෙහි බහා තැබිය යුතු විය. එසේම මෘත ශරීරය තුල පවතින රුධිරය හැකිතරමින් මිරිකා හැරිය යුතු වූ අතර පසුව මුළු සිරුරම ඇල්කොහොල් යොදා සේදිය යුතු විය. මීලගට සිදුකලයුතු වන්නේ නැවතත් මෘතශරීරය තුලට ඉන්ද්‍රීයයන් බහා නැවත ටර්පන්ටයින් සහ සාදිලිංගම් මිශ්‍රණය එන්නත් කිරීමයි. පසුව මෘත දේහය මැසීමට පෙර ශරීරය තුල පවතින සියලු කුහරයන් කපුරු, වෙඩිලුණු සහ දුම්මල යොදා පිරවිය යුතුවන අතර සියලු විවරයන් ද කපුරු වලින් පිරවිය යුතු විය. අවසාන සේදීමෙන් අනතුරුව මෘතශරීරය ප්ලාස්ටර් ඔෆ් පැරිස් අඩංගු වූ පෙට්ටියක් තුල බහාලිය යුතු වන්නේ මෘත ශරීරය තුල තවදුරටත් තෙතමනයක් පවතී නම් එය අවශෝෂණය කරගැනීමට වන අතර ඉක්බිති එය මත තාර තට්ටුවක් ආලේප කරනු ලබන්නේ වැඩිදුර ආරක්ෂාව සඳහාය.
ප්‍රදර්ශනය
බෙස්වික්ගේ මමීකරණය කරන ලද මෘත ශරීරය පළමුව බෙස්වික් පවුලේ තවත් සාමාජිකයෙකුගේ නිවසක් වන ඇන්කෝට්ස් නැමැති ශාලාවේ තැන්පත් කර තබන ලද නමුත් එය ඉතා ඉක්මනින් වෛද්‍ය වයිට්ගේ සේල් නම් නගරයෙහි පිහිටි ඔහුගේ නිවසෙහි කාමරයක් තුලට ගෙනයන ලද අතර එහිදී එය පරණ ඔරලෝසු ආවරණයක බහාලන ලදි. පැහැදිලිවම බෙස්වික්ගේ මේ විකාර හැසිරීම ඇය සිය ප්‍රදේශය තුල ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත් කිරීමට සමත් වූ බව ඇගේ සිරුර නැරඹීම සඳහා වයිට්ගේ නිවසට ගිය පුද්ගලයන් අතරින් එක් අයෙකු වූ තෝමස් ඩ් ක්වින්සි නම් වූ ලේඛකයා විසින් පවසා ඇත.1813 දී වයිට්ගේ මරණයෙන් අනතුරුව බෙස්වික්ගේ මෘත දේහය ආචාර්ය ඔලිවර් වෙත භාර කල අතර 1828 දී ඔහුගේ මියයාමෙන් පසුව දේහය ස්වාභාවික ඉතිහාසය පිළිබඳ මැන්චෙස්ටර් සංගමයට අයත් කෞතුකාගාරය වෙත භාරදීමට කටයුතු කරන ලදී. එහිදී ඇය මැන්චෙස්ටර් හි මමිය යන විරුදාවලිය ලද අතර බ්‍රිචින් බවර් හී මමිය ලෙසද හඳුන්වනු ලැබීය. එසේම ඇය පේරුවියන් සහ ඊජිප්තු මමීන් අසලින්ම කෞතුකාගාරයට ඇතුලුවන ශාලාව තුල ප්‍රදර්ශනයට තබා තිබූ අතර ඇයගේ ඥාතීන් හට ඇය නැරඹීම සඳහා ඔවුනට අභිමත පරිදි පැමිණීමට ද අවස්ථාව සලසා දෙන ලදි.1844 දී කෞතුකාගාරය නැරඹීමට පැමිණියෙකු ඇය පිළිබඳව විස්තර කර ඇත්තේ "කෞතුකාගාරය තුල තිබෙන්නාවූ විශිෂ්ඨ ගණයේ වස්තූන් අතරින් එකක්" ලෙසය.එසේම ඊඩිත් සිට්වෙල් නම් ලේඛිකාවට අනුව 18 වන ශතවර්ශයේ මැද භාගයේදී ඇයගේ මමියෙහි සීතල අඳුරු සෙවනැල්ල මැන්චෙස්ටරය පුරා සැරිසැරූ බව කියැවේ.
කොන්ටිකි
සම්පූර්ණ අන්තර් ජාල සමුති ස්තරයන් සහිත බහු කාර්ය මෙහෙයුම් පද්ධතියක් වුවත් කොන්ටිකි සදහා අවශ්‍ය වන්නෙ කිලෝ බයිට 10ක සසම්භාවී-ප්‍රවේශ මතකය (RAM ) සහ කිලෝ බයිට 30ක කියවීමට පමනක් හැකි මතකය (ROM) පමනි. චිත්රක පරිශීලක අතුරුමුහුණත (Graphical User Interface) සහිත පද්ධතිය සදහා අවශ්‍ය වන්නෙ කිලෝ බයිට 30 පමණ වූ RAM මතකය පමනි.
‍‍මැන්චෙස්ටර් හි මමිය
ප්‍රදර්ශනය
හැනා බෙස්වික්ගේ කිසිදු ඡායාරූපයක් මෙතෙක් හමුවී නොමැති අතර දේශීය ඉතිහාසඥයෙකු වන පිලිප් වෙන්ට්ව්‍රෝත් විසින් ඇය පිළිබඳ තොරතුරු මෙසේ ඉදිරිපත් කර ඇත.
"ශරීරය ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා වී පැවතුණු නමුත් ඇගේ මුහුණ ඇකිලී රැලි වැටී කළු පැහැගැන්වී තිබිණ.දෙපා සහ බඳ මෙට්ට කවර සඳහා යොදා ගනු ලබන ශක්තිමත් රෙදි කඩකින් තදින් බැඳ තිබූ අතර මෙම කුඩා මහළු කාන්තාවගේ මළ සිරුර වීදුරු වලින් තනන ලද මිනී පෙට්ටියක හැඩය ගත් ආවරණයක් තුල බහා තිබිණ".
කොන්ටිකි
දෘඩාංග
කොන්ටිකි නිර්මාණය කර ඇත්තෙ ඉතා සීමිත වූ මතකය (memory), සැකසීමේ බලය, ජාල ධාරිතාව, සහ බලය (power) සහිත දෘඩාංග මත ධාවනය වීමට හැකි අයුරිනි. සාමාන්‍ය කොන්ටිකි පද්ධතියක කිලො බයිට ගනනක මතකයක් ඇති අතර එය මිලි වොට් ගනනක විදුලි බලය භාවිතා කරයි. එසෙම එවැනි ප්ද්ධතියක සැකසීමේ වෙගය මෙගා හර්ට්ස් මගින් දැක්විය හැකි අතර තත්පරයකට කිලො බිට් ගනනක වෙගයකින් සන්නිවෙදනය කරයි. කොන්ටිකි භාවිතා කරන මෙවැනි පද්ධති අතර කාවැද්දූ පද්ධති සහ බිට් 8 ක පරිගණ්ක ද ඇත.
‍‍මැන්චෙස්ටර් හි මමිය
ප්‍රදර්ශනය
කෙටිකලකින් එනම් 1867 දී කෞතුකාගාරය මැන්චෙස්ටර් සරසවියට පවරා දීමෙන් අනතුරුව බෙස්වික් ස්ථිරවම සහ ඉතා පැහැදිලි ලෙසම මරණයට පත්වී ඇති බව නිශ්චය කොටගත් හෙයින් ඇයව භූමදානය කිරීමට කාලය එළඹ ඇතිබවට තීරණය කරන ලදි. නමුත් 1837 සිට බ්‍රිතාන්‍ය නීතියට අනුව භූමදානය කිරීමට පෙර වෛද්‍ය පරීක්ෂකයෙකු විසින් මරණ සහතිකයක් නිකුත් කල යුතු වූ අතර එහෙයින් ඇය මියයන ලද්දේ 1758 වසරෙහි බැවින් ඇයගේ භූමදාන කටයුතු සිදුකිරීමට අවසර ලබාගැනීම සඳහා රාජ්‍ය ලේකම්වරයාට අභියාචනයක් ද ඉදිරිපත් කිරීමට සිදුවිය. ඉනික්බිති මැන්චෙස්ටරයෙහි බිෂොප්වරයාගේ අවසරය ද ඇතිව 1868 හි ජූලි මස 22 වැනි දින එනම් ඇගේ මරණයෙන් වසර 110 කටද පසුව හාපර්හේ නම් වූ සුසානභූමියෙහිදී ඇය මිහිදන් කරනු ලැබුවේ බෙස්වික් මහත්මියගේ සොහොන සලකුණු කිරීම සඳහා සිහිවටනයකුදු ඉදිනොකරමිනි.
කොන්ටිකි
ජාල
කොන්ටිකි මගින් තුන් අයුරකින් ජාල නිමවිය හැක. IPv4 ජාල සදහා වන uIP TCP/IP ඇසිරුම භාවිතා කිරීම එක් ක්‍රමයකි. uIPv6 ඇසිරුම හාවිතයෙන් IPv6 ජාල තැනිය හැක. අඩු බලැති රැහැන් රහිත ජාල සදහාම වු සැහැල්ලු සම්මුති එකතුවක් වු රයිම් (Rime) ඇසිරුම භවිතා කිරිම තුන්වන ක්‍රමයයි. IPv6 ඇසුරුම කොන්ටිකි සදහා ලබා දෙන ලද්දෙ Cisco සමාගම වන අතර එම වකවානුව වන විට IPv6 සදහා සුදානම් බවට සහතිකලත් (IPv6 Ready) කුඩාම IPv6 ඇසිරුම විය. The IPv6 ඇසුරුම තුල RPL යනුවෙන් දක්වන දුබල IPv6 ජාල සදහා වන මංහැසුරුම් සම්මුතිය ද,    6LoWPAN ශීර්ෂ හැකිලුම් ක්‍රමයද,   IEEE 802.15.4 සබැඳි සදහා අනුවර්තන ස්ථරයක් ද ඇතුළත් වෙ.
‍‍මැන්චෙස්ටර් හි මමිය
නිධානය සහ අවතාරය
1745 දී බොනී ප්‍රින්ස් චාර්ලි සිය ආක්‍රමණික හමුදා මෙහෙයවමින් මැන්චෙස්ටර් ප්‍රාන්තය වෙත ඇතුලු විය. මෙම ආක්‍රමණයේදී සිය මුදල් ආක්‍රමණිකයන් අතට පත්වෙතැයි බියටපත් බෙස්වික් මහත්මිය තමන් සන්තකයේ වූ මුදල් වලින් වැඩි කොටසක් යම් ස්ථානයක සගවන ලදි‍. මිය යන්නට ඉතා කෙටිකලකට ඉහත දී තමන් විසින් ධනය සගවන ලද ස්ථානය සිය ඥාතීන්ට පෙන්වන බවට ඈ ප්‍රතිඥා දුන්නාය. නමුත් අවාසනාවකට සගවන ලද ධනය ඇති ස්ථානය සිය ඥාතින්ට පෙන්වන්නට තරම් කාලයක් ජීවත් වීමට ඇය වාසනාව නොලැබුවාය. ඇගේ අභාවයත් සමගම ඈ විසූ බ්‍රිචින් බවර් නිවස, සේවක කුලී   නිවස්නයක් බවට පරිවර්තනය කෙරිණ. ඉන් පසු එම නිවස්නයේ විසූ කිහිප දෙනෙකුම කළු සිල්ක් ගවුමකින් සහ සුදු පැහැති තොප්පියකින් සැරසුන කාන්තාවක් බ්‍රිචින් බවර් හි ආලින්දය හරහා පාවී විත් එහි වූ එක් පැතලි ගලක් අභියස දී අතුරුදන්ව යනු තමන් දුටු බව පැවසූහ‍. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකුගේම අදහස වූයේ ඒ අන්කවරෙකුවත් නොව හැනා බෙස්වික් මහත්මියම බවය. පසු කලෙක බ්‍රිචින් බවර් හී විසූ රෙදි වියන්නෙක් නව රෙදි වියන යන්ත්‍රයක් සවිකිරීම සඳහා එහි පොළොව කනින අවස්ථාවකදී අහම්බෙන් හැනා බෙස්වික්ගේ පැරණි රන්කාසි තොගය සොයා ගත්තේය. ඒ කලින් කියු අවතාරය නොපෙනී ගිය පැතිලි ගල යට තිබිය දීය‍. ඔලිපන්ට්ස් නම් මැන්චෙස්ටර් රත්‍රරන් ව්‍යාපාරිකයෙක් එක් රන් කහවනුවක් සඳහා වියන්නා හට ස්ටර්ලින් පවුම් 3 කුත් සිලිම් 10 ක මුදලක් ගෙවන ලදී. එය 2011 වර්ෂයේ මුදලින් එක් රන් කහවනුවක් වෙනුවෙන් ස්ටර්ලින් පවුම් 460 ක් ලෙස ගණනය වියයුතුය. අවසානයේදී බ්‍රිචින් බවර්, ෆෙරන්ටි නම් කර්මාන්තශාලාවක් තැනීම සඳහා කඩා බිඳ දමන ලදී. එහෙත් අදටත් හැනා බෙස්වික්ගේ අවතාරය එම බිමෙහි සැරිසරනු දුටු බවට වාර්තා පළවේ.
කොන්ටිකි
ජාල
IPv4 හො IPv6 ඇසිරුම් යොදා ගැනීමේ බරපැන වැඩි වන අවස්ථාවලදී රයිම් ඇසිරුම විකල්පයක් ලෙස භාවිතා කල හැක. එය අඩු බලයක් සහිත රැහැන් රහිත ජාල තුල සන්නිවෙදනය සදහා පහසුකම් සපයයි. රයිම් හී ඇතී පෙරනිමි සන්නිවෙදන පහසුකම් අතර එක් අදියරකින් එක් ග්‍රාහකයකු වෙත විකාශනය ද (single-hop unicast), එක් අදියරකින් සියලු මංසල් වෙත විකාශනය ද (single-hop broadcast), අදියර කිහිපයකින් එක් ග්‍රාහකයකු වෙත විකාශනය ද (multi-hop unicast), ජාලය සිසාරා ගලා යන ලෙස විකාශනය ද (network flooding), මංසල් නම් නොකර එම මංසල් වෙතින් දත්ත එක් තැනකට එකතු කිරිම ද (address-free data collection) ඇත. මෙම පහසුකම් තනි තනි ව හො එකිනෙක හා එකතු කර නිම්වූ සංකීර්ණ සම්මුති ලෙස හො භාවිතා කල හැක.
අඩු බලයක් අවශ්‍ය ක්‍රියාකාරිත්වය
කොන්ටිකි යොදාගන්නා බොහො පද්ධති බල ගැන්වෙන්නෙ ඉතා සිමිත වූ බල සැපයුම්වලිනි. බැටරි බලයෙන් ක්‍රියාකරන රැහැන් රහිත සංවේදක වසර ගනනාවක් පුද්ගල මැදිහත්වීමකින් තොරව සේවාව ලබා දිය යුතුය. මෙවැනි සංවේදකයන්හී බැටරි මාරු කිරීම හො නැවත ආරොපනය කිරීම ඉතා අපහසු කටයුත්තකි. මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරක් ලෙස බල ශක්තිය අඩුවෙන් සහ අරපරිස්සමින් යොදා ගැනිමට යාන්ත්‍රණයක් කොන්ටිකි තුල ඇත. ගුවන් විදුලි පද්ධතිය භාවිතා කරන බලය අවම කිරීමට යොදා ගන්නා යාන්ත්‍රණය ContikiMAC නම් වෙ. ContikiMAC භාවිතා කිරීමෙන් අඩු බලයක් වැයකොට පනිවුඩ හුවමාරු කර ගැනීමෙ හැකියාව මංසල්වලට ලැබෙ.
අනුරූපනය
කොන්ටිකි පද්ධතිය තුල ජාල අනුරූපනය කිරීමට Cooja නම්වූ වැඩසටහනක් ඇත. Cooja යොදාගනිමින් කොන්ටිකි මංසල්වලින් යුතු වූ ජාලයක් පරිගණකයක් තුල අනුරූපනය කල හැක. මෙහිදී සිදුවන්නෙ සත්‍ය ලෝකයෙ පවතින හො පැවතිය හැකි ජාලයක අනුරුවක් මෘදුකාංග උපකාරයෙන් පරිගණකයක් තුල නිමවීමයි. Cooja තුල වර්ග තුනක මංසල් අනුරූපනය කල හැක. එක් වර්ගයක් මංසල් දෘඩාංග සම්පූර්නයෙන්ම අනුකරණය කරයි ( emulated nodes). දෙවන වර්ගය වන්නෙ අනුරූපනය ධාවනය වන පරිගණකය සදහාම කොන්ටිකි ක්‍රම ලේඛනය සම්පාදනය කිරීමයි. එවැනි මංසල් Cooja nodes ලෙස හැදින්වෙ. මංසලෙ ක්‍රියාකාරිත්වය ජාවා පංතියක් (Java Class) මගින් නැවත ගොඩනැගීම (Java nodes) තුන්වන ක්‍රමයයි. Cooja අනුරූපනයක් තුල මෙම තුන් වර්ගයම පැවතිය හැක. කොන්ටිකි නොවන මංසල් ද අනුකරණය කිරීමෙ ක්‍රමය තුලින් අනුරූපනයක තිබිය හැක.
කොන්ටිකි 2.6 තුල TI MSP430 සහ Atmel AVR ක්‍ෂුද්‍රපාලක සදහා අනුකරණ ඇත.
වැඩසටහන් සම්පාදනය කිරීමෙ ආකෘතිය
ඉතා අඩු මතකයක් සහිත පද්ධති තුල කාර්යක්ෂමව ධාවනය වීම සදහා කොන්ටිකි protothreads යොදාගන්නා වැඩසටහන් සම්පාදනය කිරීමෙ ආකෘතියක් භාවිතා කරයි. එකිනෙකින් ස්වායත්තව සහ සමගාමීව ධාවනය කිරීම සදහා තෝරා ගතහැකි ක්‍රියාවලි (පොට) කොන්ටිකි තුල දක්වන්නෙ protothread මගිනි. බහුපොට හා සිද්ධි ධාවිත ආකාරය මුහුන් වූ ආකාරයකට අඩු මතකයක් යොදාගෙන කාර්යක්ෂම ලෙස ක්‍රමලේඛණය කිරිමට සහය protothread ලබා දෙයි. බාහිර හෝ අභ්‍යන්තර සිද්ධි සඳහා ප්‍රතිචාරයක් ලෙස මෙභෙයුම් පද්ධතිය ක්‍රියාවලියකට අදාල protothread පොට ක්‍රියාත්මක කරයි. අභ්‍යන්තර සිද්ධි සඳහා උදාහරන ලෙස මුහුර්තකයක් ක්‍රියා කිරීම සහ වෙනත් ක්‍රියා වලියකින් පනිවුඩයක් ලැබීම දැක්විය හැක. බාහිර සිද්ධි සඳහා උදාහරන ලෙස සංවේදක ක්‍රියා කිරීම සහ අසලක ඇති මංසලකින් පනිවුඩයක් ලැබීම දැක්විය හැක.
Protothread කිහිපයක් එකිනෙක හා සහයෝගීව වරින් වර ස්වේච්ඡාවෙන් මෙහෙයුම් පද්ධතියට පාලනය බාර දෙමින් වැඩ කරයි. කොන්ටිකි ක්‍රියාවලියක් යම් සිද්ධියක් බලාපොරොත්තු වන්නෙනම් ඒ සඳහා විශෙෂ Protothread පොටක් අරඹා එම සිද්ධිය වන තුරු මෙහෙයුම් පද්ධතියට පාලනය බාර දෙයි.
විවිධ් පද්ධතිවලට සුදුසු සේ යලි සැකසීම් (Ports)
කොන්ටිකි මෙහෙයුම් පද්ධතිය පහත සඳහන් පද්ධති සඳහා සකස්කොට හෝ සකස්කෙරෙමින් හෝ පවති.
බටහිර ඉවුර
ජෝර්දාන් ගංගාවේ බටහිර ඉවුරු ප්‍රදේශය වසා පැතිර ඇති පලස්තීන රටේ ප්‍රධාන බිම් කඩයි. එම රටටම අයත් ගාසා නමැති බිම් තීරුවෙන් මෙම කොටස වෙන්ව පවතින අතර, ඒ අතර මැද ඊශ්‍රායලය පවතී. බටහිර මළ මුහුදේ වෙරළ තීරයේ සැලකිය යුතු කොටසක්ද බටහිර ඉවුරේ පිහිටා ඇත. විවිධ අර්බූදවලට දිගු කලක් පුරා සිට ලක්ව ඇති ප්‍රදේශයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියානු රටවල්
අයිසැක් නිව්ටන්
ශ්‍රීමත් අයිසෙක් නිව්ටන් රා.ස.ස. පා.ම. (1642 දෙසැම්බර් 25 – 1726 මාර්තු 20)ඉංග්‍රීසි ජාතික භෞතික විද්‍යාඥයෙකු, ගණිතඥයකු, තාරකා විද්‍යාඥයෙකු, ස්වභාවික දර්ශනවාදියෙකු, (alchemist) හා ආගමික මතවාදියෙකු විය. එසේම එදා මෙදා තුර බිහිවූ විශිෂ්ටතම සහ ඉතා වැදගත් විද්‍යාඥයකු ලෙසින් මොහුව සලකයි. ඔහු විසින් 1687 පළ කළ [Philosophiae Naturalis Principia Mathematica] ග්‍රන්ථය විද්‍යාත්මක චින්තනයට අද දක්වාම වැදගත්ම දායකත්වය දැක්වූ තනි ග්‍රන්ථය ලෙස සැලකේ. මෙම ග්‍රන්ථය ඔස්සේ නිව්ටන් ප්‍රතිෂ්ටික යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට පදනම වූ සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමය හා චලිතය පිළිබද නියම තුන ඉදිරිපත් කළ අතර ඔහුගේ එම අදහස් එ‍තැන මෙන් සියවස් තුනක් යනතුරු භෞතික විශ්වය පිළිබද අධ්‍යයනයේ පදනම විය. අදටද ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ පදනම නිව්ටන්ගේ නියම වේ. කෙප්ලර්ගේ ග්‍රහලෝකවල චලිතය පිළිබද නියම සමග සිය සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණ නියමයේ ගැළපීම පෙන්වාදීම ඔසසේ පෘථිවිය මත හෝ ඉන් බැහැර වස්තූන්ගේ චලිතය එකම ස්වභාවික නියමයන් කීපයක් මත පදනම් වන බව නිව්ටන් විසින් පෙන්වා දෙන ලද අතර ඒ ඔස්සේ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය පිළිබද තිබූ සියලු සැකයන් ඉවත්කර විද්‍යාත්මක පුනරුදයේ ප්‍රගමනයට ඉඩ සැලසීය.
ඔහු විසින් රචිත Principia ග්‍රන්ථය තුල ඊට අදාල භෞතික නියමයන් සම්පූර්ණ වශයෙන් විස්තර කර ඇති නිසාත් වර්තමානයේ විද්‍යාත්මක ලිපි ලිවීමේදී භාවිතා කරන සම්මතයන් ඇති කරලීමට එම ග්‍රන්ථයේ ලිවීම් ශෛලිය මූලික වූ නිසාත් එම ග්‍රන්ථය එදා මෙදා තුල බිහිවූ ඉතාම වැදගත් විද්‍යාත්මක ප්‍රකාශනයක් ලෙස සැලකේ.
යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ දී කෝණික ගම්‍යතාවය හා ගම්‍යතා සංස්ථිතිය පිළිබද නියමයන් නිව්ටන් විසින් පැහැදිලිව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. පරාවර්තක දුරේක්ෂය නිර්මාණය කිරීමත් ප්‍රිස්මයක් මගින් සුදු ආලෝකය එහි සංඝටක වර්ණවලින් යුත් වර්ණාවලියක් බවට වෙන් කිරීම නිරීක්ෂණය කර ඒ මත පදනම්ව වර්ණවාදය නිර්මාණය කිරීමක් ප්‍රකාශ විද්‍යාවට නිව්ටන් දැක්වූ දායකත්වයට අයත් වේ. තවද ඔහු ප්‍රත්‍යක්ෂ මූල සිසිලන නියමය ගොඩනැගූ අතර ශබ්දයේ වේග‍ය පිළිබදව ද අධ්‍යයනය කළේය.
ගණිතයේ දී කලනය සංකල්ප ගොඩනැගීමේ ගෞරවය නිව්ටන් හා ගොට්ෆ්‍රිඩ් ලිබ්නිට්ස් (Gottfried Leibniz) අතර බෙදී යයි. නිඛිල නොවන දර්ශක සඳහා ද යොදා ගත හැකි සාධාරණීකෘත ද්විපද ප්‍රමේයය ආදර්ශනය කිරීමත් ශ්‍රිතයක ශූන්‍යයක් සන්නිකර්ෂණය සඳහා “නිව්ටන් ක්‍රමය” ගොඩනැගීමත්, බල ශ්‍රේණිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයන්ට දායකත්වය දැක්වීමත් නිව්ටන් විසින් ගණිතයට දක්වන ලද දායකත්වයට අයත්ය. 2005 වසරේ රාජකීය සංගමය විසින් පැවැත්වූ සමීක්ෂණයකට අනුව විද්‍යාවේ ඉතිහාසය කෙරෙහි නිව්ටන්ගේ බලපෑම ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්ගේ බලපෑමට බොහෝ සෙයින් වැඩි බව ජනතාව අදහස් කරන බව හෙළි විය.
මුල් සමය
ශ්‍රීමත් අයිසෙක් නිව්ටන් ඉපදී ඇත්තේ (ඒ සමයේ එංගලන්තයේ භාවිත වුනු ජුලියානු දින දර්ශනයට අනුව.) 1642 දෙසැම්බර් මස 25, එනම් නත්තල් දිනකදී ය. ඔහු ඉපදෙන්නට මාස තුනකට පෙර ඔහුගේ පියා මිය ගොස් තිබිනි. පියාගේ නමද අයිසෙක් නිව්ටන් වූ අතර ඔහු වෘත්තියෙන් හොඳ ගොවියෙක් විය. නිව්ටන් අඩු වයසින් ඉපදුනු දරුවෙක් වූ නිසා සිරුරින් කුඩා විය. ඒ ගැන ඔහුගේ මව, හැනා ඇස්කෆ්, පවසා ඇත්තේ නිව්ටන්ව පුංචි ජෝගුවක වුව පහසුවෙන් දැමිය හැකි වූ බවයි. නිව්ටන්ට වයස අවුරුදු තුනක් වන විට ඔහුගේ මව නැවත විවාහ වී නිව්ටන්ව ඔහුගේ මිත්තනියට භාර කර නව සැමියා සමඟ වාසය කරන්නට ගියාය. නිව්ටන් තම සුළු පියාට අකමැති වූ අතර එම විවාහය කර ගැනීම ගැන මව කෙරෙහිද අමනාපයෙන් පසුවිය. නිව්ටන් පසුකලෙකදී තමන් වයස 19ට පෙර කල වැරදි මතකයට නගද්දී ඒ බව සඳහන් කරයි. නිව්ටන් විවාහ ගිවිසගැනීමක් සිදුකල බව ඇතැමුන් පැවසුවත් නිවිටන් මුලු දිවියම තනිකඩව ගත කලේය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
හගුරන්කෙත පොත්ගුල් විහාරය
මෙය හගුරන්කෙත පැවති රජමාලිගාවෙහි කොටස් භාවිතා කරමින් ගොඩනගන ලද විහාරස්ථානයකි. මහනුවර රාජධානි සමයෙහි රජවරුන් විසින් ආරාක්ෂිත නගරයක් ලෙස හගුරන්කෙත භාවිතා කර ඇත. එකල සතුරු ආක්‍රමණවලින් බේරා ගැනීමට දළදා කරඬුවද මේ චෙෙත්‍ය තුල සඟවා තැබූ බව සඳහන් වේ. මෙහි පැවති රජමාළිගාව ඇතුළු අනෙකුත් ගොඩනැගිලි වරින්වර සතුරු ප්‍රහාරයන්ට ලක්ව වර්ෂ 1818 දී අවසන් වරට විනාෂකරන ලද බව සදහන් වේ. එහි පැවති ශිලාමය නිමාණ භාවිතා කරමින් වර්ෂ 1830 දී පමණ මෙය ඉදිකිරීම් පොහොලියද්දේ හිමි නමක් විසින් ආ⁣රම්භ කර ඇති අතර පසුව දොරටියාවේ අත්ථදස්සි හිමි විසින් මෙය වර්ෂ 1880 දී පමණ පරිපූර්ණත්වයට පත්කර ඇත. මෙම විහාරය ගොඩනගන ලද්දේ පොළොන්නරු අවධියේ පටන් පැවති දෙව්රම් වෙහෙර පැවති ස්ථානයේ බවට මතයක් පවතී.
සංඝාවාසය ශෙෙලමය වාහල්කඩ සිරිපතුල සහිත ගෘහය මෙන්ම පැරණි පුස්කොලපොත් තැන්පත් කර ඇති පොත්ගුල් විහාරය ප්‍රතිමා ගෘහය මෙහි ප්‍රධාන වාස්තු විද්‍යාත්මක අංගයන්ය‍. පොත්ගුල තුළ ත්‍රිපිටකය, පැරැණි සාහිත්‍ය හා ශාස්‌ත්‍රීය ග්‍රන්ථ, සියම් දේශයෙන් ගෙන ආ බෞද්ද පොත්පත් ඇතුත් විශාල පුස්‌ කොළපත් ප්‍රමාණයක් තිබේ. පොත්ගුල් විහාරයෙහි වහලය සෙවිලි කිරීම සදහා තඹපත් හා ගල් ලෑලි උපයෝගි කර ගැනීම විශේෂත්වයකි. ප්‍රතිමා ගෘහයෙහි මහනුවර සම්ප්‍රදාය පිලිඹිබු කරන කැටයම් සිතුවම්, මූර්ති, කලාත්මක වශයෙන් විශිෂ්ට නිර්මාන වන අතර විහාර මන්දිරය මධ්‍යයෙහි සිතුවම් සහිත කුඩා ස්තූප වාස්තු විද්‍යාත්මක නිර්මාණ අතර වැදගත් තැනක් ගෙන ඇත.
ඇඩ්වාන්ස්ඩ් මයික්‍රෝ ඩිවයිසර්ස් ඉන්කෝපරේෂන්
ඇඩ්වාන්ස් මයික්‍රෝ ඩිවයිසස් සමාගම (AMD) බහු ජාතික ඇමරිකානු අර්ධ සන්නායක නිපදවන සමාගමක් වන අතර එය කැලිෆෝනියාවේ, සනීවැලේ හි පිහිටා ඇත. මෙම සමාගමින් පාරිභෝගික වෙළඳ පොළට පරිගණක සකසන සහ ඒ ආශ්‍රිත තාක්ෂණයන් වැඩි දියුණු කර එලි දක්වයි. එහි නිෂ්පාදිත ප්‍රධාන නිෂ්පාදන ලෙස මයික්‍රොප්‍රොසෙසර, මවු පුවරු චිප් පද්ධති, එබුණු සකසන සර්වර් හා පෞද්ගලික පරිගණකවලට අවශ්‍ය ග්‍රැෆික් සකසන සහ අතේ රැගෙන යා හැකි උපාංග, ඩිජිටල් රූපවාහිනී සහ ඩිජිටල් ක්‍රීඩා උපාංග සඳහා අවශ්‍ය වන සකසන (Processor) තාක්ෂණයන් දැක්වේ. AMD සමාගම x86 නිර්මාණ ශිල්පය යටතේ මයික්‍රොප්‍රොසෙසර නිපදවන ලොව දෙවන විශාලතම සැපයුම්කරු වන අතර ඔවුන් දෙවැනි වනනේ Intel සමාගමට පමණි. එසේම ග්‍රැෆික් සැකසුම් පද්ධති සපයන ලොව තෙවන විශාලතම සමාගම ලෙස AMD සමාගම හැඳින්වේ. එමෙන්ම ඉක්මනින් වෙනස් නොවන ක්ෂණික මතක සපයන්නෙකු ලෙස AMD සමාගම 21% ක කොටසක් හිමිකර ගෙන සිටී. 2007 දී අර්ධ සන්නායක නිපැයුම්කරුවන් අතරේ 11 වන ස්ථානයට AMD සමාගම පත්විය.
ජේසුගේ මව වන මරියා
මරියා (מִרְיָם; مريم; Μαρία; Maria); යනු විවිධ මාතෘකා, ශෛලීන් සහ ගෞරව නාම වලින් ද හඳුන්වනු ලබන 1වන සියවසේ නාසරෙත්හි ජීවත්වූ කාන්තාවකී. ඇය සාන්ත ජෝසප්ගේ භාර්‍යාවද, ජේසුගේ මවද විය. බයිබලයේ නව ගිවිසුම, කුරානය, මෝර්මන්ගේ පොත, සහ කිටාබ්-ඉ-අක්දාස් මරියා කන්‍යාවක් ලෙස විස්තර කරයි. ක්‍රිස්තියානි දේවධර්මයට අනුව, මරියා කන්‍යාවක්ව සිටියදීම ශුද්ධාත්මයාණන් කරණකොටගෙන ජේසුස්ව පිළිසිඳ ගත්තේය.
යොර්දාන් ගංගාව
මැද පෙරදිග පළාතේ ගංගාවකි. ලෙබනනයේ කන්දකින් ඇරඹී ගලීලයේ මුහුද නම් මිරිදිය විලට ගලා ගොස් ඉන්පසුව තවත් දකුණු දිශාවට ගලා ගොස් මළ මුහුදට එක් වේ.
ජේසුගේ මව වන මරියා
Mary has been venerated since early Christianity, and is considered by millions to be the holiest and greatest saint for being chosen by God to bear and raise Jesus. The Eastern and Oriental Orthodox, Catholic, Anglican, and Lutheran churches believe that Mary, as mother of Jesus, is the Theotokos (Mother of God; Θεοτόκος). There is significant diversity in the Marian beliefs and devotional practices of major Christian traditions. The Catholic Church holds distinctive Marian dogmas, namely her status as the Mother of God, her Immaculate Conception, her perpetual virginity, and her Assumption into heaven. Many Protestants minimize Mary's role, because of the alleged lack of biblical support for any beliefs other than the virgin birth.
Mary also has the highest position in Islam among all women. She is mentioned in the Quran more often than in the Bible, where two of the longer chapters of the Quran are named after her and her family.
According to Catholic and Eastern Christian teachings, at the end of her earthly life, God raised Mary's body into heaven; this is known in the Christian West as the Assumption of Mary, and in the East as the Dormition of the Mother of God. She is said to have miraculously appeared to believers many times over the centuries.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මරියා
නවලෝක රෝහල
නවලෝක රෝහල ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති පෞද්ගලික රෝහලකි.
අතීතය
දේශමාන්‍ය එච්. කේ. ධර්මදාස විසින් ක්‍රි.ව. 1985 වසරේදී මෙම රෝහල පිහිටුවන ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ රෝහල් ප්‍රවර්ගය:පෞද්ගලික රෝහල් - ශ්‍රී ලංකා
ගංගා (2017 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
ගංගා (දෙමළ: கங்கா) යනු 2017 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා අධිස්වාභාවික ෆැන්ටසි සංත්‍රාස සෝප් ඔපෙරාවකි. මෙහි පළමු කථාවාරයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ පියාලි, මෞනිකා, ප්‍රදීප්, අනුරාධා සහ යුවරාණි විසිනි. මෙය 2016-2017 වර්ෂවල ජෙමිනි ටීවී ඔස්සේ විකාශය වූ තෙලිඟු රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන සප්ත මාත්‍රිකාහි ප්‍රතිනිර්මාණයකි. පාසමලර් කතාමාලාව විස්ථාපනය කරමින් මෙය සන් ටීවී ඔස්සේ 2017 ජනවාරි 2 දින සිට, සඳුදා සිට සෙනසුරාදා දක්වා ප.ව. 6:30ට (IST) විකාශය වේ. මෙහි දෙවන කථාවාරයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ප්‍රදීප් බෙනටෝ රයන්, මෞනිකා, කල්‍යාණි, විමල් වෙන්කටේසන්, ගීර්තනා, අරවින්ද් සහ ශ්‍රී පද්මා විසිනි.
නළුවරණය
නිළි පියාලි පී. මුන්සි මෙහි ප්‍රධාන චරිතය වන අභිරාමි සඳහා තෝරාගැනිණි. ඇගේ ප්‍රථම දෙමළ-භාෂා කතාමාලාව මෙයයි. ඇය මින් පෙර සියා කේ රාම්, සසුරාල් සිමර් කා, සන්තෝෂි මා සහ සාව්ධාන් ඉන්ඩියා වැනි හින්දි කතාමාලාවල රංගනයෙන් දායක වී ඇත. තෙලිඟු නිළි මෞනිකා‍ගේ ප්‍රථම දෙමළ කතාමාලාව ද මෙයයි. මෙහි ප්‍රධාන චරිතයක් වන ශිවාගේ චරිතය සඳහා ප්‍රදීප් තෝරාගැනිණි. හෝම් මූවි මේකර්ස්හි රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ පාසමලර්හි රංගනයෙන් දායක වූ නිළි යුවරාණි මෙහි ශිවාගේ මවගේ චරිතය නිරූපණය කරයි. මංජු භාර්ගවී මෙහි ඍණාත්මක චරිතයක් වන අලංගාරා නාචියාර්ගේ චරිතය නිරූපණයට ‍තෝරාගැනුණු නමුත්, පසුව කථාංගය 44 සිට ඒ ‍සඳහා අනුරාධා ආදේශ කෙරිණි.
2වන කථාවාරය ප්‍රේම වෘත්තාන්ත පවුලේ කථාවකි. මෙහි නව චරිතය වූ මලර් සඳහා පූර්ණිතා නිළිය තෝරාගැනිණි. ඇය වඩාත් ප්‍රකට වූයේ අන්නමලෛ, පිරිවෝම් සන්තිප්පෝම්: වාරය 1, තායුමාණවන් සහ අන්ඩල් අලගර් වැනි කතාමාලා තුළිනි. පළමු කථාවාරයේ විසූ ප්‍රදීප් බෙනටෝ රයන්, මෞනිකා, විමල් වෙන්කටේසන්, ගීර්තනා, අරවින්ද් සහ ශ්‍රී පද්මා වැනි නළු නිළියන් ද මෙහි දක්නට ලැබේ.
තේමා ගීතය
මෙය රචනා කරන ලද්දේ පද රචක කිරුතියා විසිනි. මෙහි සංගීත නිර්මාණය සංගීත අධ්‍යක්ෂ ශ්‍රීකාන්ත් දේවා විසින් සිදුකළ අතර ගායනය සිදු කරන්නේ අනන්තු විසිනි.
ප්‍රමාණන
2017 විකාශන කාලය තුළ ගංගා ඉහළ ප්‍රේක්ෂක ප්‍රතිශතයක් හිමි කරගත්තේ ය. 2017 අගෝස්තු වන විට මෙම කතාමාලාවේ නිල නාළිකාව වෙත ‍පැමිණෙන්නන් පිරිස ඉහළ ගොස් තිබිණි.
අන්තර්ජාතික විකාශය
මෙම කතාමාලාව 2017 ජනවාරි 2 සිට සන් ටීවී ඔස්සේ මුදාහැරුණු අතර, එය සන් ටීවී HD තුළින් ද විකාශය වේ. මෙය නාළිකාවේ අනර්තර්ජාතික බෙදාහැරීම ඔස්සේ විදේශයන්හි ද විකාශය කෙරේ. එය ශ්‍රී ලංකාව, අග්නිදිග ආසියාව, මැද පෙරදිග, එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, යුරෝපය, ඕෂනියාව, දකුණු අප්‍රිකාව සහ උප සහරානු අප්‍රිකාව තුළ සන් ටීවී ඔස්සේ විකාශය කෙරේ. වැඩසටහනේ කථාංග හෝම් මූවි මේකර්ස් යූටියුබ් නාළිකාව තුළින් ද මුදාහැරිණි.
ජාතික රණවිරු ස්මාරකය
' ජාතික රණවිරු ස්මාරකය '
(National Ranaviru Monument)
කුරිරු යුද්ධයෙන් මවුබිම මුදාගනු පිණිස ජීවිත පරිත්‍යාගයෙන් සටන්වැදි දැයේ උදාර රණවිරුවන් සිහි කරනු වස් ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික රණවිරු ස්මාරකය ඉදිකර ඇත. මධ්‍යය|thumb|ජාතික රණවිරු ස්මාරකය, බත්තරමුල්ල
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ පාර්ලිමේන්තු සංකීර්ණය ඉදිරිපිට,පාර්ලිමේන්තු පිටියට යාබදව වර්ෂ 2008 ජූනි මස 07 වන දින ජාතික රණවිරු ස්මාරකය පිහිටුවූ අතර එහි උස අඩි 80 කි.
මෙහි පිවිසුමේ ඇති සිංහ දොරටු මගින් දේශයේ මුළුමහත් ජාතියත්,
සිවු දිශාවේ ඇති සිවු කුළුණු මගින් යුද, නාවික, ගුවන් යන ත්‍රිවිද හමුදාවන් සහ ශ්‍රී ලංකා පොලිසියත්, සංකේතවත් කරයි.
ස්මාරක ටැඹ වටකොට පිහිටි දිය පොකුණ මගින් මවුබිම උදෙසා සටන්වැදුණු දැයේ රණවිරුවන්ගේ පරම පිවිතුරු බව සංකේතවත් කරන අතර,
රණවිරු ස්මාරක ස්ථම්භය මගින් රණවිරුවන්ගේ උතුම් කැපවීම, උදාර බව සහ ඔවුන් ලබාදුන් උසස් ජය සංකේතවත් කෙරේ.
මවු බිමේ නිදහස වෙනුවෙන් දිවිපිදූ ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදාවේ රණවිරුවන් 23321 දෙනෙකුගේ, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාවේ රණවිරුවන් 1140 දෙනෙකුගේ, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ රණවිරුවන් 426 දෙනෙකුගේ, ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ විරුවන් 2575 දෙනෙකුගේ සහ කාන්තා සෙබලියන් 24 දෙනෙකුගේ වශයෙන් අභීත රණවිරුවන් 27486 දෙනෙකුගේ නාමයන් ජාතික රණවිරු ස්මාරකය අභියස පිහිටුවා ඇති අනුස්මරණ ඵලකවල සඳහන් වේ.
මෙලෙස රට ජාතියේ උස් නිදහස වෙනුවෙන් දිවිපිදූ ජාතියේ රණවිරුවන් අගයමින්, ඔවුන් සිහිකෙරෙන සැමරුම් පාඨය ජාතික රණවිරු ස්මාරකයේ රණවිරු අනුස්මරණ ස්ථම්භයේ පහළ කොටසේ සටහන් කර තිබේ.
එක ලෙස ම සලකමින්
මවු බිමෙහි එක් බව ම
සුරැක්මට ඇප කැප වැ
අතීතය විමසමින්
ඉන් උගත් පාඩමින්
අනාගතයට දැයෙහි
රන් දොරටු විවර කොටැ
සතර බළ මුළු සියලු
සුනු විසුනු කොටලමින්
නැගූ දැඩි එඩි කොඩිය
සතර බළ මුළුවෙහි ම
අබිරු රණවිරුවනට
වර්ෂ 1975 සිට 2009 මැයි 19 දක්වා පුරා වසර තිහකට අධික කාලයක් ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති ත්‍රස්තවාදී ‍යුද්ධයෙන් ත්‍රස්තවාදීන් පරදා මවු බිමට සාමය උදාකරමින් ලැබූ විජයග්‍රහණය සැමරුම හා සමගාමීව වාර්ෂිකව මැයි මස 19 වන දින පවත්වන රණවිරු අනුස්මරණ උත්සවය, යුද්ධයේ දී දිවිපිදූ රණවිරුවන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයින්ගේ ද සහභාගීත්වයෙන් රාජ්‍ය නායකත්වය ප්‍රධාන කොට ගනිමින් මෙම පරිශ්‍රයේදී වාර්ෂිකව පැවැත්වේ.
සංරචක වීඩියෝව
දකුණ|thumb| YPbPr ඇනලොග් සංරචක වීඩියෝ රැගෙන යාම සඳහා කේබල් තුනක්, දෙපැත්තේම RCA පේනු සහිත කේබල් තුනක් බොහෝ විට භාවිතා වේ. සංරචක වීඩියෝ යනු සංරචක නාලිකා දෙකකට හෝ වැඩි ගණනකට බෙදා ඇති ප්‍රතිසම වීඩියෝ සංඥාවකි. ජනප්‍රිය භාවිතයේ දී, එය වෙනම සංඥා තුනක් ලෙස සම්ප්‍රේෂණය වන හෝ ගබඩා කර ඇති සංරචක ප්‍රතිසම වීඩියෝ (CAV) තොරතුරු වර්ගයකි. සියලු ම වීඩියෝ තොරතුරු ඇනලොග් රූපවාහිනියේ භාවිතා කරන තනි සංඥාවක් බවට ඒකාබද්ධ වී ඇති සංයුක්ත වීඩියෝව සමඟ සංරචක වීඩියෝව ප්‍රතිවිරුද්ධ විය හැක. සංයුක්ත මෙන්ම, සංරචක-වීඩියෝ කේබල් ශ්‍රව්‍ය රැගෙන නොයන අතර බොහෝ විට ශ්‍රව්‍ය කේබල් සමඟ යුගල කර ඇත.