cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අන්තර්ජාතික ගණිත ඔලිම්පියාඩය
thumb|right|අන්තර්ජාතික ගණිත ඔලිම්පියාඩයේ නිල ලාංඡනය. අන්තර්ජාතික ගණිත ඔලිම්පියාඩය (International Mathematical Olympiad: IMO) යනු ‍අවුරුදු 20ට පහළ සිසුන් සඳහා වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන ගණිත ලෝක ශූරතාවයයි. මුළු ලකුණු 42ක් ලබා ගත හැකි ගණිත ගැටලු 6කින් සමන්විත වන මෙය අන්තර්ජාතික විද්‍යා ඔලිම්පියාඩ අතරින් ආදිතම එක වෙයි. මුල්ම අන්තර්ජාතික ගණිත ඔලිම්පියාඩය 1959 දී රුමේනියාවේ දී පැවැත්වුණු අතර එතැන් පටන් සෑම වසරකදීම (1980 දී හැර) පැවැත්විණි. 1959දී රටවල් කිහිපයක සහභාගීත්වයෙන් ඇරඹුණු මෙයට අද රටවල් 100කට වඩා සහභාගී වෙයි. මෙම සෑම රටකටම තරගකරුවන් 6 දෙනෙකු, නායකයෙකු, උප නායකයෙකු සහ නිරීක්‍ෂකයන්ගෙන් සමන්විත කණ්ඩායමක් තරගාවලියට ඉදිරිපත් කළ හැකිය.
බාලචන්ද්‍රන් ප්‍රභාකරන්
බාලචන්ද්‍රන් ප්‍රභාකරන් (01 ඔක්තෝම්බර් 1996 – 18 මැයි 2009) යනු දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානයේ ආරම්භකයා සහ නායකයා ලෙස ක්‍රියාකල, වේළුපිල්ලේ ප‍්‍රභාකරන්ගේ තෙවන පුත්‍රයා වේ.
ඔහුගේ මරණය ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධයේ අවසන් අදියර වූ 2009 වර්ෂයේ මැයි මසදී සිදුවිය. ශ්‍රී ලංකා හමුදාව විසින් ඔහුගේ මරණය, යුද්ධය අතරතුර සිදුවූ වෙඩි හුවමාරුවකදී සිදුවූ බවට ප්‍රකාශ කරන ලදී. 2013 වසරේදී හෙළිදරවු කෙරූ ඡායාරූපයක බාලචන්ද්‍රන් ශ්‍රී ලංකා හමුදා භාරයේ වන්නට ඇතැයි සැකකෙරන ස්ථානයක සිටින අයුරුත් තවත් ඡායාරූපයක පපුවෙහි වෙඩි සළකුණු පහක් සහිතව මියගොස් සිටින අයුරුත් දක්වා තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාව යුධ අපරාධ කල බවට චෝදනා එල්ල කරමින් රට ජාත්‍යන්තරය ඉදිරියේ අපකීර්තියට පත් කිරීමට බොහෝ අවස්ථාවල කුමන්ත්‍රණ පැවති අතර අදටත් සමහර ltte හිතවාදීන් ඒ සඳහා උත්සහ ගනිමින් සිටියි. ඔවුන් බොරු චෝදනා සිදු කරමින් අහිංසක දෙමළ ජනයා ජාතිවාදය වෙත තව තවත් ගෙන යමින් ඔවුන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු කරගනිමින් සිටියි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1996 උපත් ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ
1737
1737 වසර (MDCCXXXVII) යනු,    ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුන ප්‍රකාර, අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් සම්පූර්ණ දින දසුන දක්වනු ඇත) වූ අතර දින-11 ක් මන්දගාමී ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,  සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් විය.
වළලු
වළලු යනු මැණික් කටුව වටා පැළඳ සිටින ස්වර්ණාභරණයකි. වළලු ආභරණයක් ලෙස පැළඳීම වැනි විවිධ අකාරයෙන් සිදු කළ හැකිය.වළලු,අසාත්මිකතා රෝහල් රෝගීන් හඳුනාගැනීමේ ටැග් සහ අලුත උපන් බිළිඳුන් සඳහා වළලු ටැග් වැනි සමහර වළලු වල වෛද්‍ය සහ අනන්‍යතා තොරතුරු සලකුණු කර ඇත.
සංස්කෘතික හා ආගමික වැදගත්කම
ඊජිප්තු වළලු වල ඉතිහාසය ක්‍රි.පූ. 5000 තරම් පැරණි ය. ආගමික හා අධ්‍යාත්මික අවශ්‍යතා ඉටු කිරීම සඳහා ඇටකටු, ගල් හා ලී වැනි ද්‍රව්‍ය වලින් ආරම්භ කරන ලදී.
විකල්ප සෞඛ්‍යය
අයනීකෘත වළලු, කර්මා වළලු, චුම්බක වළලු, බල ශේෂ හොලෝග්‍රෑම් වළලු වැනි විකල්ප සෞඛ්‍ය වළලු ආදිය දැකිය හැකිය.
වළලු
සාමාන්‍යයෙන් ලෝහ, දැව හෝ ප්ලාස්ටික් වලින් සාදන ලද තද වළලු. ඒවා සුමට, වයනය හෝ ගල් වලින් සකස් කළ හැකිය. ඉන්දියාවේ වීදුරු වළලු බහුලව දක්නට ලැබේ.සාමාන්‍යයෙන් ලෝහ, දැව හෝ ප්ලාස්ටික් වලින් සාදන ලද තද වළලු දැකිය හැකිය. ඒවා සුමට, වයනය හෝ ගල් වලින් සකස් කළ හැකිය. ඉන්දියාවේ වීදුරු වළලු බහුලව දක්නට ලැබේ.
පබළු
සාමාන්‍යයෙන් මධ්‍ය සිදුරක් සහිත ලිහිල් පබළු වලින් සාදා ඇති අතර සිදුරු හරහා නූල් හෝ ප්‍රත්‍යාස්ථ පටියකින් සම්බන්ධ වේ.
ලාලිත්‍යය
ලාලිත්‍යය වළලු එකක් පුද්ගලික ආභරණයක් දරයි: සැරසිලි පෙන්ඩන්ට් හෝ ටින්කට්, ඒවා වැදගත් දේවල්, රුචිකත්වයන් / විනෝදාංශ සහ පැළඳ සිටින අයගේ මතකයන් සංකේතවත් කරයි.
ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩා වළලු නිෂ්පාදනය සඳහා ද්‍රව්‍යයක් ලෙස වර්ණ සිලිකොන් රබර් භාවිතය 2003 මැයි මාසයේ සිට යෙලෝ ලයිව්ස්ට්‍රෝං අත් ඔරලෝසුව හරහා නයික් සහ ලාන්ස් ආම්ස්ට්‍රෝං විසින් ජනප්‍රිය කරන ලදී.
ටෙනිස්
ටෙනිස් වළලු යන නාමයේ මූලාරම්භය පැමිණෙන්නේ 1987 එක්සත් ජනපද විවෘත (ටෙනිස්) | 1987 යූඑස් ඕපන් ක්‍රිස් එවර්ට් ඇගේ වළල්ල්ල පිටියේදී සහ තරඟයට දැමූ බැවිනි.
කිරිබත් වෙහෙර
මෙය පිහිටා තිබෙන්නේ අනුරාදපුර නගරයේ තිබෙන ගල් පාලමට ආසන්නවය.මෙය දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් ඉදිකළ උත්තර මේඝගිරි විහාරය බවට විශ්වාස කෙරේ.මෙහි තිබූ ස්තූපයේ උස අඩි 30ක් වූ අතර පරිධිය අඩි 425ක් විය.
තම්බපණ්ණිය
ඉන්දියාවෙන් පිටුවහල් කළ විජය ප්‍රමුඛ ඔහුගේ පිරිවර ශ්‍රී ලංකාවට ගොඩබසිනුයේ මල්වතු ගගට උතුරින් විල්පත්තු ඝණ වනාන්තරය මැද අදද දැකිය හැකි තම්බපණ්නිය නම් වූ ස්ථානයටයි.
විජය ඇතුළු පිරිස මෙහිදි අත් බිම තබා පසුව බැලුවිට එය තඹ පැහැ වීම නිසා තම්බපණ්නිය වුවා යයි සැලකේ....
මාධ්‍ය කලමනාකරණය
මාධ්‍ය කළමනාකරණය
පුෂ්පය
පුෂ්පයක් යනු විකරණය වූ ප්‍රරෝහයකි .එනම් අංකුරයක් වැඩී ප්‍රරෝහයක් ඇති කරනු වෙනුවට එය විකරණය වී මලක් සාදයි.පුෂ්පය ශාක කඳට සවි වන්නේ වෘන්තය හෙවත් නැතුව මගිනි.වෘන්තයේ පුෂ්පයට සවිවන අග්‍රය තරමක් විශාල වී ඇත.මෙය ග්‍රාහකය ලෙස හදුන්වනු ලැබේ.පුෂ්පයෙහි සියලු කොටස් ග්‍රාහක මත වලයාකාරව පිහිටයි. thumbnail|පුෂ්ප කොටස් වර්ග හතරක් වලයන් හතරක පිහිටා ඇති අයුරු හඳුනා ගත හැකිය.ඒවා නම් මනිය,මුකුටය,පුමන්ගය හා ජායාන්ගය වේ.
ප්‍රවර්ගය:ශාක
කුමාරසිංහ හස්තානේ
සෙනරත් රජුට දාව කුසුමාසන දේවි බිහිකළ වැඩිමහල් පුුත් කුමරු ය. සෙනරත් රජු විසින් ඌව ප්‍රදේශයේ උප රජෙකු ලෙස පත් කරන ලදී. අඩු වයසෙදී ම මිය ගියේ ය.
විජයපාල
සෙනරත් රජුගේත් කුසුමාසන ⁣දේවිි රැජිනිය ගේත් දෙවන පුුතුය. සෙනරත් රජතුමා විසින් මාතලේ රජ බවට පත් කරන ලදීී. දෙවන රාජසිංහ රජු විසින් මරා දමන ලදී.
හමුදා හෙලිකොප්ටර සමුද්‍රාසන්න හෙලි කොප්ටර
හමුදා හෙලිකොප්ටර සමුද්‍රාසන්න හෙලි කොප්ටර
රාජකිය නාවික හමුදාවටය අයත් Lynx HAs.8හෙලි‍ෙකාප්ටරයක්, ඉදිරිපස නාසයේ සවිකර ඇති අවශ්‍ය සංවේදක ගෝලය හා ඉදිරිපස ‍යටින් සවිකර ඇති‍ රේඩාර් රේඩෝමය දක්නට ලැබේ.
LAMps Sh-60b සියොග් හෙලිකොප්ටරයක් ඉහත Lynx ඡායාරෑපය සම සසදන්න රේඩාර් හා අවශය සංවේදක වලට අමතරව ය MAD bird ද දැක ගත හැක.
Random Air Show 2005 දි පුදර්ශනය කර ඇත පෝලනත් නාවික හමුදාවේ Mil-Mi-14Pl
නෙසුකාගත රැසියානු කමොන්Ka-27 හෙලිකොප්ටර අ‍ාවේනික ප්‍රතිවිරැද්ධව භ්‍රමණය වන භ්‍රමණ කළ පද්ධතිය හා ගෝලාකාර රේඩාර් රො‍ඩෝමය දැක ගත හැක.
ඇමරකනු හා බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවන්ට R4 හාR5 භාවිතයට ලැබුන විට එය හෙලිකොප්ටර වලින් තිබු පළමු ප්‍රයෙ‍ා්ගික යෙදා ගැනිම වුයේ මධ්‍ය ප්‍රමාණයේ යුධ නෞකා හා විශාල ‍යුධ නෞකා වල සිටි ස්ථානගත විමත්, කාලපෝල කුමයට දියත් කරන ලද නිරික්ෂක ගුවන් යානා වලට ආධාර විමත් පසුව ඒවායේ කාර්යභාරය සම්පුර්ණටෙයන් ඉටු කිරිමත්ය. මෙම මුල්ලකාලින හෙලිකොප්ටර් වල හැකියාවන් අතර ගුව්න් යානා පවාහක නෞකාවල සිටි ආරක්ෂක ගුවන් ‍යානා ලෙස ක්‍රියාකරමනි් ජලයට පැන දිවිබේරා ගැනිමට සිදුවු ගුවන් නියමුවන්ට ‍නිරැපද්‍රිතව නැවත ගෙන ඒමය.
හෙලිකොප්ටර තාක්ෂණය දියුණු විමත් සමගම හා එහි බර ප්‍රවාහනය හා දරාගැනිමේ හැකියාව දියුණි විමත් සමගම ඒවායේ කාර්යභාරය ප්‍රති සබ්මැරින යුධමය ක්‍රියා ද ඇතුලත් විය. මුලින්ම හෙලිකොප්ටර තමාගේ මව් නෞකාව හා වෙනත් යුධ නෞකා වලින් සැපයු දත්ත වලන අනුව අහසේ සිට නිකුත් කන ටොපලිඩො‍ හා ගැඹුරට සං‍ේදි පුපුරණ දුව්‍ය මගින් පහර දෙමන් ආයුධ ප්‍රවාහන කාර්ය සිදුකලේය. 1960 දශකයේදි එන්ජින් හා ඉතා කුඩා පරිමාණමෙන් නිපදවිම යන කාරණා මගින් සංවර්ධන මාවත් 2 ක් ඇතිවිය. මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ යුධ නෞකාවල සිට ක්‍රියාත්මක විය හැකි තරම් කුඩා එහෙත් පැරණි පිස්ටන් එන්ජින් හෙලිකොප්ටර වල ක්‍රියාවෙන් සමාන වැනි හෙලිකෝටරත්, මව් නෞකාවෙන් ස්වායත්තව ක්‍රියාත්මක විය හැකි වන පරිදි චුම්භක විචළ්‍යතා සංවේදක රේඩාර්, සෝනාර ්වල එකතුවක් වැනි අංග තිබු වැනි හෙලි කොප්ටර ‍මේ මාවත් 2 විය.
වර්තමානයේදිත් සමුදාසන්න හෙලිකොප්ටර කුඩා විවිධ කාර්ය මාදිලි හා විශාල මධ්‍යම මාදිලි වයලට වෙන් කෙරේ හා වැනි කුඩා මාදිලි නිර්මාණය කර ඇත්‍තේ කුඩා හා මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ යුධ නෞකා විල සිට හැසිර විමටහැකි වන ලෙසය. මෙම හෙලිකොප්ටර වල ප්‍රයෝජනාත්මක භාවය හා මෙවන් හෙලිකොප්ටර 2 ක් රදවා ගැනිමට හා හැදිරවිමට ඇති කැමැත්ත (කුඩා හා මධ්‍ය පුමාණයේ යුධ නෞකාවල සිට) මෙම හෙලිකොප්ට වල උපරිම ප්‍රමාණය හා මෙම නෞකාවල අවම ප්‍රමාණය කෙරෙහි බලපා ඇත. කුඅඩා පරිමාණයේ ගොඩනැංවිමත්, ඉහත තත්වයේ එන්ජින් හා නවීන යුධ නෞකා පදනම් ව ඇති හෙලිකොප්ටර වලින් පුති නෞකා ප්‍රවාහන, හා ඔත්තු බලිමේ කාර්යයන් වලිදි ස්වායත්තව ක්‍රියාකිරිමේ හැකියාව ලැබි ඇත. බොහෝ හෙලිකොප්ටර ැවල ස්ථාවර දෘශ්‍ය ‍සංවේදක ගෝල තුල ඇති දෘශය සංවේදක සංකලන දැකිය හැක.
සමහර නාවික හමුදාවල මධ්‍යම හා විශාල ප්‍රමාණයේ හෙලිකොප්ටර ඉවත් කර ඇත. සමහර නාවික හමුදාවලිදි ගුවන් යානා පුවාහන නෞකා හා ගොඩබිම පදනම්ව සිදුවන ක්‍රියාන්විත සදහා ඒවා තබා ගෙන ඇත. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය, ස්පාඥච ඉතාලියානු ගුවන් යානා ප්‍රවාහනක නෞකාවල පුධාන ප්‍රති - සබ්මැරින ශක්තිය මේවායින් සමන්විත වේ. හමුදා ාවරායන් අවට සිටින සතුරැ සබ්මැරින වලින් ආරක්ෂාවට ආරක්ෂක වලල්ලක් ලෙස මෙම මධ්‍ය ම හා විශාල පුමාණයේ හෙලිකොප්ටර ගොඩබිම් කදවුරැ වල සිට ක්‍රියාකිර‍ිමේදි යොදා ගනි. මෙම මධ්‍යම හා විශාල ප්‍රමාණයේ හෙලිකොප්ටර තවමත් රදවා ගෙන ඇත්තේ කුඩා පුමාණයේ ඒවාට වඩා ඒවායේ දරා ගැනිමේ හැකියාවත් අවිබර රැගෙන යාමේ හැකියාවත් ඉහල බැවිනි. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රති-නෞකා කාර්යයේ නියැලෙන හෙලිකොප්ටර වල ගෙනයා හැක්කේ කුඩා බර හා කුඩා පරාසයක් ඇති පමණක් වුව ද එම කාර්යයයේම නියැලෙන හෙලිකොප්ටර වලට අධි බරැති මිසයිල ගෙන යා හැක.
‍තම යුධ නෞකාවල සිට ක්‍රියාත්මක වු සෝවිට් හෙලිකොප්ටර වල සිට යුධ නෞකාවල තිබු දිගු දුර පරාස ප්‍රති නෞකා මිසලිය වල සම්පුර්ණ දුර ප්‍රමාණයම භාවිතා කළ හැකිවන පරිදි ප්‍රහාර මාර්ගය අතරමගදි නිරතුරැව ‍තොරතුරැ ලබා දෙන ගුවන්යානායක් ලෙසත් මගපෙන්විම ලෙසත් අමරත කාර්යභාරයක් ‍තිබින.
බලෙන් මුහුදෙහි දමායාමටත්, යුධ නෞකාවේ සංකිර්ණ ඉලෙක්ට්‍රෙනික පද්ධතියට ගැලපෙන ලෙස තම ඉල්‍ක්ට්‍රොනික පද්ධතිය නියම ලෙස සකස් කර තිබිමත්, අභ්‍යන්තර කොටස් වල ජලය කාන්දු විම වැලැක්විමත් (ලවණ, ජලය බැහැර කිරිම සදහා සාමාන්‍ය ජලයෙන් සේදිමේදි) ලවණ ජලයෙන් සිදුවන බලපෑම වැලැක්විමට සිදුකර වැඩි දියුණු කල ක්‍රමවේදයෙනුත් ඇතුලත්ව මෙම හෙලිකොප්ටර් සමුද්‍රාසන්නයේ ක්‍රියාකිරිමට ‍විශේෂයෙන් සකස් කර ඇත.
ද නේෂන් (ශ්‍රී ලංකාව)
ද නේෂන්  යනු ශ්‍රී ලංකාවේ රිවිර මීඩියා කෝපරේෂන් පුද්ගලික සමාගම විසින් සතිපතා ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන ඉංග්‍රීසි භාෂා පුවත්පතක් වේ. එය 2006 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලදි.
සූරිය දේවී
Iවන විමලධර්මසූරිය රජ ගේ සහ දෝන කැතරිනා හෙවත් කුසුමා දේවීයගේ දෙවන දියණිය සූරිය දේවී හෙවත් සූර්ය අස්ථාන කුමරියයි. පසුව සෙනරත් රජගේ නිල අගමෙහෙසිය විය.
උසස් පෙළ භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රවර්ගය: අ.පො.ස උසස් පෙළ විෂයන් ප්‍රවර්ගය: ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය
දිවි ගෙවුමට ඉඩ සලසන නගර දිනය
thumb|right|350px|සහභාගි වන නගර විසින්, "දිවි ගෙවුමට ඉඩ සලසන නගර දිනය" සැමරීමට, [[රෝමය |රෝමයේ කොලසියම් වැනි සංකේතාත්මක ස්මාරකයක් ආලෝකමත් කරති]]
දිවි ගෙවුමට ඉඩ සලසන නගර දිනය යනු, මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීමට අනුබල සපයන ලෝක ව්‍යාප්ත උත්සවශ්‍රීයකි. එය සැම වසරකම නොවැම්බර් 30 දිනදී සැමරෙයි.
පර්ල් වී පූරි
පර්ල් වී පූරි යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු නළුවකු සහ හිටපු නිරූපණ ශිල්පියෙකි. ඔහු වඩාත් ප්‍රචලිත වූයේ ෆීර් භි නා මානේ...බද්තමීස් දිල් හි අබීර් සහ නාගින් 3 හි මහීර්ගේ චරිත නිරූපණය නිසායි.
දැඩිමුණ්ඩ දෙවියෝ
|thumb|දැඩිමුණ්ඩ දෙවියෝ සිංහලයන් වන්දනා කරන ප්‍රාදේශීය දෙවි කෙනෙකි.
ආයුධය
වේවැල / හැරමිටිය
ප්‍රධාන දේවාලය
මාවනැල්ල අලුත්නුවර දැඩිමුන්ඩ දේවාලය thumb|අලුත්නුවර ඓතිහාසික ශ්‍රී දැඩිමුණ්ඩ දේවාලය
මාලදිවයින් රජ බවට මතය
විකුණ්ඨ භද්‍රව ලෙස යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් හදුන්වන මෙතුමා මාලෝස් දිවයින නම් මාලදිවයිනේ රජු විය. මෙතුමාගේ පියා වන යක්ෂ ගෝත්‍රික පුර්ණක නම් යක්ෂයා ‍එරන්දිකා නම් කැලණියේ නාග ගෝත්‍රික කාන්තාව හා විවාහ වූ බව පැවසේ. එරන්දිකා දැඩිමුණ්ඩ දෙවියන්‍‍ගේ මවයි. යක්ෂ ගෝත්‍රක පුර්ණක හා නාග ගෝත්‍රික එරන්දතියගේ දරුවා ලෙස දුනුමන්ත හෙවත් දැඩිමුණ්ඩ උපත ලබයි. මොහුගේ මුල්නම දැඩිමුණ්ඩ නොවේ. ගෞතම බුදුන් බුදු වන කාලයේ බුදුන්ව ආරක්ෂා කරන ලෙස වෙසමුණි රජු එනම් (පූර්ණකගේ අම්මාගේ අයියා) මොහුට පවසා ඇත. පසුකාලීන ජනප්‍රවාදයන්ට අනුව දසබිම්බර මාරයන් එන අවස්තාවේ බෝසතානන් හැරදමා සියලු දෙවිවරුන් පලායද්දී දුනුමන්ත පමණක් දුන්නත් අතැතිව නොසැලීසිටියි. (ඇතැම් තැනක ආයුධ කුමට වේවැලෙන් තලමි කියා වේවැලක් අතැතිව සිටි බව සදහන් වේ.) මාරයන් පරාජය කල බෝසතානන් තමන් හැර නෙගිය මේ 16 හැවිරිදි කුමරාට දැඩි මුෟග්ඝ (දෘඩ මුණ්ඩ) පුද්ගලයා යන අරුතින් දැඩිමුණ්ඩ යන ගෞරව නාමය දෙන ලදී.
සටන් හැකියාව
කුඩා කල සිටම දැඩිමුණ්ඩ අංගං සටනට දක්ෂයකි. නිසියාකාරව දුන්න යොදාගෙන ඉල්ලය වෙත හී පහර එල්ල කිරිමට හැකි නිසා දුනුමන්තා යන නාමයද දරයි, මුණ්ඩ (දෘඩ මුණ්ඩ) නම් වූ එතුමා "දැඩි මුණ්ඩ. " වන්නේ, ගෞතම බුදුන්ගේ මාර පරාජයේදී අනෙක් අය දුවන නමුත් මුණ්ඩ පමණක්  නොබියව නොසෙල්වී සිටි නිසා  බව පැවසේ. යක්ෂ වෙස් මුහුණට නයිපෙණ එකතුවන්නේ එරන්දතිය නාග ගෝත්‍රික නිසාවෙනි. මුණ්ඩ ලංකාවට පැමිණ අංගං සටන් ඉගෙන ගනී.
ලංකාවේ රජු
මෙකල ලංකාවේ පාලනය අරාජික වේ. මේ ගෞතම බුද්ධ කාලයයි. මෙම අරාජිකත්වය නිසා මුණ්ඩ ලංකාවේ රජ බවට පිළිගැණින. එකල ලංකාවේ දේව මණ්ඩලයෙන් මොහුට රාජ්‍යත්වය ලබා දෙයි.
උග්ගල් නුවර දේවාලය (බලංගොඩ), මාලිගාවක් වන අතර මැවනැල්ල අලුත් නුවර දෙවැනි මාලිගාවක් තිබී ඇත. අද අලුත් නුවර දේවාලය මෙම දෙවැනි මාලිගයයි. මන්ත්‍ර බලයෙන් උක්ගස් ගල් කරන නිසා උක්ගල් නුවර වී ඇත. මේ බලංගොඩ හා නුවරයි අතර ඇත්තකි. මෙතුමා අමුණු 60ක් නගර 18ක් බිහිකර ලංකාවේ ප්‍රථම වාරි කර්මාන්තය බිහි කළ අතර පොල්තෙල් පහන නිර්මාණය වන්නේ මෙකල ය.
බලංගොඩ - මාවනැල්ල මතය
මොහු දකුණු ලක උපුල්වන් දෙවියන්ගේ අධිකාරම් ලෙස දෙව්න්දර වැඩ සිටි එතැනින් අද බලංගොඩ ලෙස හැදින්වෙන තැනට පැමිණ උක් මුං හේනක් ගල් වෙන්ට වරම් දෙයි. දැඩිමුණ්ඩ කන්නලව්වේ මෙය සදහන්ය. එම තැනට උග්ගල්අළුත්නුවර යන නමක් පටබැද එතැනින් අළුත්ගම අද දැඩිමුණ්ඩ දේවාලය ඇති තැන මාලිගාවේ අධිකාරම් ලෙස පත්වී සේවය කරයි. ඒ අවදියේ වඩිග රටින් වහලුන් ගෙන්නවා මහ වේවැල් වලින් දේවාලය ඉදිරියේ ගල කප්පවා උඩ මලුව, පල්ලෙ මලුව, ... ආදී ලෙස නිර්මාණයන් කරයි. මාලෝස් වල රජු හදුන්වන ඇතැමුන් කියන්නේ මාලෝස් යනු මාලදිවයින බවයි. මාලෝස් යනු අදත් දැඩිමුන්ඩ දේවාලය තිබෙන මාවනැල්ලයි.
සංකේතය
දැඩිමුණ්ඩ දෙවියන්ගේ සංකේතය කුකුලා ය. මේ නිසාම අදටත් බොහෝ දැඩිමුණ්ඩ දේවාලවලට ප්‍රාණයට ප්‍රාණයක් දීමට පොරොන්දු වන බැතිමත්හු කුකුලෙකු දේවාලයට බාර කිරීමට උත්සුක වෙති. එසේ බාර කරන සැවුලන් වෙනත් අය විසින් ගෙන ගොස් සුරතලුන් සේ ඇතිකරන සම්ප්‍රදායක් අලුත් නුවර දේවාලය තුළ දක්නට ඇත.
සපුමල් කුමාරයා හා දැඩිමුණ්ඩ දේව ඇදහිල්ල
කෝට්ටේ හයවන පරාක‍්‍රමබාහු මහ රජතුමා, තමන් මෙහෙය වූ යාපනය යුද්ධයට එතුමාගේ පුත් තනතුරෙහි වැඩුණු සපුමල් කුමාරයාව ‘බල සේනානායක’ තනතුරට පත් කොට යාපා පටුන (යාපනය) ජය ගැනීම සඳහා යැව්වේ ය. දක්‍ෂ සෙන්පතියෙකු වූ සපුමල් කුමාරයාට මුහුණ දීමට සිදු වූයේ සේනා බලයෙන් සහ අර්ථ බලයෙන් උසස් වූ ආර්ය චක‍්‍රවර්තී නම් බලසම්පන්න ප‍්‍රදේශාධිපතියෙකුට ය.
කෙසේ වුවත් සපුමල් කුමරු ගමන ආරම්භ කිරීමට පෙර, යුද්ධයෙන් ජය ලබා ගැනීමේ අධිෂ්ඨානය ඇති ව කෝට්ටේ රජමහා විහාරයේ දැඩිමුණ්ඩ මහ දේවාලයේ (වර්තමාන සපුමල් බණ්ඩාර – දැඩිමුණ්ඩ මහ දේවාලය) ප‍්‍රධාන දොරටුවෙහි පඬුරක් ගැටගසා දැඩිමුණ්ඩ දෙවියන්ට භාරයක් වූ බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙයි. කුමාරයාගේ ඒකායන ප‍්‍රාර්ථනය වූයේ නියත වශයෙන් ම යුද්ධය ජය ගැනීමයි.
එය එසේ ම ඉෂ්ට වෙමින්, යාපනය පාලනය කළ කනගසූරිය සිංගෙයි ආර්යචක‍්‍රවර්තී රජු පරාජය කොට සපුමල් කුමරු නියත වශයෙන් ම යාපා පටුන ජය ගත්තේ ය. හෙතෙම එහි වූ ද්‍රවිඩ බලය සම්පූර්ණයෙන් ම අහෝසි කළේ ය. ජයග‍්‍රහණයෙන් පසු කුමාරයා කළ ප‍්‍රථම කාර්යය වූයේ දැඩිමුණ්ඩ දෙවියන්ට තමා වූ භාරය ඉෂ්ට කිරීම ය. ඒ සඳහා සපුමල් කුමාරයා නැවත කෝට්ටේ රාජධානියට පැමිණ තමා යුද්ධය සඳහා භාවිතා කළ රන් අසිපත දැඩිමුණ්ඩ දෙවියන්ට පූජා කළේ ය.
කලා නිර්මාණ
වන මෙතුමන් ගැන කියවෙන කවියක් පහත පරිදි වේ.
බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයින් විසින් සිංහලයන් සංහාරය කරන ලද අවස්ථාවේදී උඩරට විසූ ශික්ෂුන් වහන්සේ කෙනෙකු විසින් රචිත යයි සැලකෙන ඉහත කවිය, පුරාණ පුස්කොළ පොතක් මුලාශ්‍ර කර ගත්තකි. බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වන අවස්ථාවේදී මාර සෙනඟ පලායද්දී නොසෙල්වුණ ගුණයෙන් යුක්තව රැඳී හුන් එකම පුද්ගලයා වූයේ මෙතුමන් බවට ඇති මතය ද වක්‍රාකාරයෙන් මෙම කවිවලින් සනාථ වේ. මේ අතර යක්ෂ ගෝත්‍රික සෙන්පතියෙකු වන බවද මෙම කවියෙන් සනාථ වේ. මේ අතර බුදුන් සමයේ මෙම දේවතාවා ජීවත් වූ බවත් කියවේ.
තථාගත බුදුපියනම්වහන්සේ මාරපරාජය කරනා අවස්ථාවේදී.. වසවර්ති මාරයා ඇතුළු යක්ෂ සේනා දැක රැස්වසිටි සියලු දෙවිවරු පලගියමුත්.... බුදුරදුන්ගේ' ආරක්ෂාව පතා තදමුගුරක් අතින් දරා රැදිසිටි හෙයින්.. දැඩිමුගුරුක් අතින් ගත් ... යන්න දැඩිමුන්ඩ ලෙස වියවහර වීය .. නමුත් මෙම සංකල්පය තේරවාදි ත්‍රිපිටක ධර්මය තුළ සඳහන් නොවේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සාම්පදායික සිංහල දැණුම ප්‍රවර්ගය:සිංහලයන් විසින් වන්දනාකරන දෙවිදේවතාවෝ ප්‍රවර්ගය:තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ ප්‍රවර්ගය:දැඩිමුණ්ඩ දෙවියෝ
ශිව තාණ්ඩව ස්තෝත්‍රය
ශිව තාණ්ඩව ස්තෝත්‍රය යනු රාවණරජු විසින් ශිව දෙවිඳුන් වර්ණනා කිරිම උදෙසා ගායනා කරා යැයි සැලකෙන ස්තෝත්‍රයකි. ජනප්‍රවාද වලට අනුකූලව තාණ්ඩව ස්තෝත්‍රය ශ්‍රවණය කිරිමෙන් රාවණ කෙරෙහි පැහැදුනු ශිව දෙවිඳුන් ඔහුට චන්ද්‍රහාස් අසිපත පිරිනමයි.
මරිය හමුදාව
මරිය හමුදාව (ලතින් බසින්්් : Legio Mariae / ඉංග්‍රීසි බසින්්් : Legion of Mary ) - සභාවට ස්වේච්ඡාවෙන් සේවය කරන කතෝලිකයන්ගෙන් සමන්විත, කතෝලික ගිහි සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානය ආරම්භ වූයේ 1921 සැප්තැම්බර 7,  අයර්ලන්තයේ ඩඛ්ලින් නුවරේ  දී වූ අතර, මෙහි ලෝක ව්‍යාප්ත ක්‍රියාකාර ීසාමාජිකත්වය මිලියන තුනකට වඩා අධිකවේ.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:කතෝලික ගිහි සමිති/සංවිධාන
රංජිත් සියඹලාපිටිය
බස්නායක රාළලාගේ රංජිත් සියඹලාපිටිය, පා.ම (දෙමළ: ரஞ்சித் சியம்பலாபிட்டிய, ඉංග්‍රීසි: Ranjith Siyambalapitiya; උපත 1 මැයි 1961 ), යනු ශ්‍රී ලංකික දේශපාලඥයෙක්. ෂෙහාන් සේමසිංහ සමග, ඔහු සැප්තැම්බර් 8 2022 සිට වත්මන් මුදල් රාජ්‍ය අමාත්‍ය වේ. සියඹලාපිටිය කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය නියෝජනය කරමින් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙක්. ඔහු හිටපු ශ්‍රී ලංකාවෙහි පාර්ලිමේන්තුවෙහි නියෝජ්‍ය කථානායකවරයා, විදුලිබල හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති අමාත්‍ය, ආපදා කළමනාකරණ අමාත්‍ය, විදුලි සංදේශ හා තොරතුරු තාක්ෂණ අමාත්‍ය සහ අනෙකුත් තනතුරු ද වේ.
මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
ඔහුගේ පියා කෑගල්ල ප්‍රදේශයේ පුද්ගලයෙකු වන නැසීගිය සිරිල් සියඹලාපිටිය වන අතර මව රුවන්වැල්ල වැන්දල ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවකු වන අතපත්තු මුදියන්සේලාගේ කුසුමාවතීය.පාසල් අධ්‍යාපනය ලබා ඇත්තේ රුවන්වැල්ල ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන් හා කොළඹරාජකීය විද්‍යාලයෙනි.1985 දී ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ව්‍යාපාර පරිපාලනය පිළිබඳ උපාධියක් ලබා ඇත.
උසස් පෙළ රසායන විද්‍යාව
අපොස උසස් පෙළ විද්‍යා විෂය ධාරාව යටතේ ඇති එක් විෂයකි. රසායන විද්‍යාවේ අංශ ගනනාවක් පිලිබද න්‍යායාත්මක හා ප්‍රායෝගික දැනුමක් මින් ලබාදේ. අ⁣.පො.ස උසස් පෙළ ජීව විද්‍ය හෝ භෞතිය විද්‍යා විෂය ධාරාවන් හැදැරීමේදි මෙම විෂය අන්තර්ගත වේ. මූලික ලෙස මෙහි පහත ක්ෂේත්‍ර අන්තර්ගතවේ.
ප්‍රවර්ගය: අ.පො.ස උසස් පෙළ විෂයන් ප්‍රවර්ගය: ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය
ටයිටේනියම්
පරමාණුක ක්‍රමංකය 22 වු d ගොනුවේ මූලද්‍රව්‍යයය ටයිටේනියම් වේ. පරමාණුක ස්කන්ධය 47.867 වේ. එය රිදී පැහැය, අඩු ඝනත්වය සහ ඉහළ ශක්තියක් සහිත දිලිසෙන සංක්‍රාන්ති ලෝහයකි, මුහුදු ජලය, ඇක්වා රෙජියා සහ ක්ලෝරීන් වල විඛාදනයට ප්‍රතිරෝධී වේ.
ටයිටේනියම් යකඩ, ඇලුමිනියම් වැනේඩියම් සහ මොලිබ්ඩිනම් සමඟ මිශ්‍ර කර සාදන සැහැල්ලු ශක්තිමත් ලෝහය, අභ්‍යවකාශ (ජෙට් එන්ජින්, මිසයිල, සහ අභ්‍යවකාශ යානා), යුධ, කාර්මික ක්‍රියාවලි (රසායනික සහ පෙට්‍රෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය, ලුණු ඉවත් කිරීමේ පැලෑටි, පෙළ ඉවත් කිරීමේ යොදාගනී.
බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රය
බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රය දීඝ නිකායේ (බුදුන් වහන්සේගේ දීර්ඝ දේශන) සූත්‍ර 34 න් පළමුවැන්නයි. රජගහනුවර සහ නාලන්දා නුවර අතර පිහිටි අම්බලට්ඨිකා උයනෙහි රාජාගාරකයෙහි (රජුන් විසින් කරවන ලද ශාලාවෙහි), මණ්‌ඩලමාලා නම් රැස්‌වීම් ශාලාවේදී සුප්පිය පිරිවැජියා හා ඔහුගේ ශිෂ්‍යයකු වන බ්‍රහ්මදත්ත නම් තරුණයාත් අතර බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ යන තුන් රුවන පිළිබඳ ඇති වූ ගුණ, නුගුණ විවාදය මුල්කරගනිමින් මෙම සූත්‍රය බුදුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලදී.
මෙම සූත්‍රය ප්‍රධාන මාතෘකා දෙකක් පිළිබඳ සාකච්ඡා කරයි.
මෙම විශ්වාසයන් බොහොමයක් නූතන ලෝකයට තවමත් අදාළ වන අතර එම නිසා මෙම සූත්‍රය බෞද්ධ විද්වතුන්ට බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් ගැන මෙනෙහි කිරීමට බොහෝ තොරතුරු මෙම සූත්‍රයෙන් සපයා ගත හැක.
නමේ තේරුම
'''ඒවං වුත්‌තේ ආයස්‌මා ආනන්‌දෝ භගවන්‌තං ඒතදවෝච. අච්‌ඡරියං භන්තේ අබ්භූතං භන්තේ ඛෝ නාමායං භන්තේ ධම්‌මපරියායෝති?'''
''මෙසේ වදාළ විට ආයුෂ්මත් ආනන්ද තෙරුන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට මෙකරුණ පැවසුවා. “ස්වාමීනී, ආශ්චර්යයයි! ස්වාමීනී, පුදුම සහගතයි! ස්වාමීනී, මේ ධර්ම ක්‍රමයට කියන නම මොකක්ද?”''
''“එහෙම නම් පින්වත් ආනන්ද, මේ ධර්ම ක්‍රමය ‘අර්ථජාලය’ කියලා මතක තබාගන්න. ‘ධර්මජාලය’ කියලත් මතක තබාගන්න. ‘බ්‍රහ්මජාලය’ කියලත් මතක තබාගන්න. දෘෂ්ටිජාලය කියලත් මතක තබාගන්න. ‘අනුත්තර සංග්‍රාම විජය (දෘෂ්ටි යුද්ධයෙන් ලැබූ උත්තරීතර ජයග්‍රහණය)’ කියලත් මතක තබා ගන්න.''
මේ දැල කුමක් සඳහා එලුවේ ද මිත්‍යාදෘෂ්ටික මත්ස්‍යයන් ඇල්ලීම සඳහාම එලුවේ ය.
බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රය සහ අර්ථය
1. '''ඒවං මේ සුතං. ඒකං සමයං භගවා අන්‌තරා ච රාජගහං අන්‌තරා ච නාළන්‌දං අද්‌ධානමග්‌ගපටිපන්‌නෝ හෝති මහතා භික්‌ඛුසංඝේන සද්‌ධිං පඤ්‌චමත්‌තේහි භික්‌ඛුසතේහි. සුප්‌පියෝපි ඛෝ පරිබ්‌බාජකෝ අන්‌තරා ච රාජගහං අන්‌තරා ච නාළන්‌දං අද්‌ධානමග්‌ග පටිපන්‌නෝ හෝති සද්‌ධිං අන්‌තේවාසිනා බ්‍රහ්‌මදත්‌තේන මාණවේන.'''
මා හට අසන්නට ලැබුණේ මේ විදිහටයි. ඒ දිනවල භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ පන්සියයක් පමණ මහත් වූ භික්ෂු සංඝයා සමඟ රජගහ නුවරටත්, නාලන්දා නුවරටත් අතරේ දිගු ගමන් මාර්ගයකට පැමිණ වදාළා. එහිදී සුප්පිය නම් වූ පිරිවැජියාත්, ඔහුගේ ශිෂ්‍යයකු වන බ්‍රහ්මදත්ත නම් තරුණයාත් සමඟ රජගහ නුවරටත්, නාලන්දා නුවරටත් අතරේ දිගු ගමන් මාර්ගයට පැමිණුනා.
'''තත්‍ර සුදං සුප්‌පියෝ පරිබ්‌බාජකෝ අනේකපරියායේන බුද්‌ධස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති ධම්‌මස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති සංඝස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති; සුප්‌පියස්‌ස පන පරිබ්‌බාජකස්‌ස අන්‌තේවාසී බ්‍රහ්‌මදත්‌තෝ මාණවෝ අනේකපරියායේන බුද්‌ධස්‌ස වණ්‌ණං භාසති ධම්‌මස්‌ස වණ්‌ණං භාසති සංඝස්‌ස වණ්‌ණං භාසති. ඉතිහ තේ උභෝ ආචරියන්‌තේවාසී අඤ්‌ඤමඤ්‌ඤස්‌ස උජුවිපච්‌චනීකවාදා භගවන්‌තං පිට්‌ඨිතෝ පිට්‌ඨිතෝ අනුබද්ධා හොන්‌ති භික්‌ඛුසංඝඤ්‌ච.'''
එහිදී සුප්පිය පිරිවැජියා නොයෙක් ආකාරයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට අපහාස කරන්නට වුනා. ශ්‍රී සද්ධර්මයටත් අපහාස කරන්නට වුණා. ආර්ය සංඝ රත්නයටත් අපහාස කරන්නට වුනා. එනමුත් සුප්පිය පිරිවැජියාගේ ශිෂ්‍යයා වන බ්‍රහ්මදත්ත තරුණයා නොයෙක් ආකාරයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කරන්නට වුනා. ශ්‍රී සද්ධර්මයේ ගුණ වර්ණනා කරන්නට වුනා. ආර්ය සංඝරත්නයේ ගුණ වර්ණනා කරන්නට වුනා. ඉතින් ඔය විදිහට ගුරු ශිෂ්‍ය දෙදෙනා එකිනෙකාට හාත්පසින්ම විරුද්ධ වූ වාද ඇතිව භාග්‍යවතුන් වහන්සේත්, භික්ෂු සංඝයාත් පිටුපසින් ගමන් කරන්නට වුනා.
2. '''අථ ඛෝ භගවා අම්‌බලට්‌ඨිකායං රාජාගාරකේ ඒකරත්‌තිවාසං උපගඤ්‌ඡි සද්‌ධිං භික්‌ඛුසංඝේන. සුප්‌පියෝපි ඛෝ පරිබ්‌බාජකෝ අම්‌බලට්‌ඨිකායං රාජාගාරකේ ඒකරත්‌තිවාසං උපගඤ්‌ඡි සද්ධිං අන්‌තේවාසිනා බ්‍රහ්‌මදත්‌තේන මාණවේන. තත්‍ර පි සුදං සුප්‌පියෝ පරිබ්‌බාජකෝ අනේකපරියායේන බුද්‌ධස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති ධම්‌මස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති සංඝස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති. සුප්‌පියස්‌ස පන පරිබ්‌බාජකස්‌ස අන්‌තේවාසී බ්‍රහ්‌මදත්‌තෝ මාණවෝ අනේකපරියායේන බුද්‌ධස්‌ස වණ්‌ණං භාසති ධම්‌මස්‌ස වණ්‌ණං භාසති සංඝස්‌ස වණ්‌ණං භාසති. ඉතිහ තේ උභෝ ආචරියන්‌තේවාසී අඤ්‌ඤමඤ්‌ඤස්‌ස උජුවිපච්‌චනීකවාදා විහරන්‌ති.'''
එතකොට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අම්බලට්ඨිකා උයනෙහි රාජාගාරකයෙහි (රජුන් විසින් කරවන ලද ශාලාවෙහි) එක් රැයක් භික්ෂු සංඝයා සමඟ නවාතැන් ගන්නට වැඩම කළා. එකල්හි සුප්පිය පිරිවැජියාත් තම ශිෂ්‍යයා වූ බ්‍රහ්මදත්ත තරුණයා සමඟ ඒ අම්බලට්ඨිකාවේ රාජාගාරකයටම එක් රැයක් නවාතැන් පිණිස පැමිණියා. ඉතින් එතැනදීත් සුප්පිය පිරිවැජියා නොයෙක් ආකාරයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේට අපහාස කරන්නට වුනා. ශ්‍රී සද්ධර්මයටත් අපහාස කරන්නට වුනා. ආර්ය සංඝරත්නයටත් අපහාස කරන්නට වුනා. එනමුත් සුප්පිය පිරිවැජියාගේ ශිෂ්‍යයා වන බ්‍රහ්මදත්ත තරුණයා නොයෙක් ආකාරයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ගුණ වර්ණනා කරන්නට වුනා. ශ්‍රී සද්ධර්මයේ ගුණ වර්ණනා කරන්නට වුනා. ආර්ය සංඝරත්නයේ ගුණ වර්ණනා කරන්නට වුනා. ඉතින් ඔය විදිහට ගුරු ශිෂ්‍ය දෙදෙනා එකිනෙකාට හාත්පසින්ම විරුද්ධ වූ වාද ඇතිවයි වාසය කළේ.
3. '''අථ ඛෝ සම්‌බහුලානං භික්‌ඛූනං රත්‌තියා පච්‌චූසසමයං පච්‌චුට්‌ඨිතානං මණ්‌ඩලමාළේ සන්‌නිසින්‌නානං සන්‌නිපතිතානං අයං සංඛියාධම්මෝ උදපාදි. අච්‌ඡරියං ආවුසෝ අබ්‌භූතං ආවුසෝ යාවඤ්‌චිදං තේන භගවතා ජානතා පස්‌සතා අරහතා සම්‌මාසම්‌බුද්‌ධේන සත්‌තානං නානාධිමුත්‌තිකතා සුප්‌පටිවිදිතා. අයං හි සුප්‌පියෝ පරිබ්‌බාජකෝ අනේකපරියායේන බුද්‌ධස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති ධම්‌මස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති සංඝස්‌ස අවණ්‌ණං භාසති; සුප්‌පියස්‌ස පන පරිබ්‌බාජකස්‌ස අන්‌තේවාසී බ්‍රහ්‌මදත්‌තෝ මාණවෝ අනේකපරියායේන බුද්‌ධස්‌ස වණ්‌ණං භාසති ධම්‌මස්‌ස වණ්‌ණං භාසති සංඝස්‌ස වණ්‌ණං භාසති. ඉතිහමේ උභෝ ආචරියන්‌තේවාසී අඤ්‌ඤමඤ්‌ඤස්‌ස උජුවිපච්‌චනීකවාදා භගවන්‌තං පිට්‌ඨිතෝ පිට්‌ඨිතෝ අනුබද්ධා හොන්‌ති භික්‌ඛුසංඝඤ්‌චාති.'''
වේලිකෝ ටර්නෝවෝ
වේලිකෝ ටර්නෝවෝ යනු, බල්ගේරියානු:Велико Търново බල්ගේරියාව මෙන්ම එහි වඩාත් ජනාකීර්ණ ෆෙඩරල් විෂයය වෙයි (1185-1393).
බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රය
බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රය සහ අර්ථය
ඉතින් රෑ පාන්දරින් අවදි වෙලා රැස්වීම් ශාලාවේ එකතුවෙලා සිටි බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර මේ කතාබහ ඇතිවුනා. “ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, ආශ්චර්යයයි! ප්‍රිය ආයුෂ්මතුනි, පුදුම සහගතයි! දත යුතු සියල්ල දන්නා වූත්, දැක්ක යුතු සියල්ල දක්නා වූත්, ඒ භාග්‍යවත් අරහත් සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සත්වයන්ගේ එකිනෙකා අතර ඇති මේ වෙනස් අදහස් ඇති බව මොනතරම් පැහැදිලි ලෙසද තේරුම් අරගෙන තියෙන්නේ. මේ සුප්පිය පිරිවැජියා නොයෙක් අයුරින් බුදුරජාණන් වහන්සේට අගුණයක්ම කියනවා. ශ්‍රී සද්ධර්මයටත් අගුණයක්ම කියනවා. ආර්ය සංඝයාටත් අගුණයක්ම කියනවා. ඒ වුණාට සුප්පිය පිරිවැජියාගේ ගෝලයා වන බ්‍රහ්මදත්ත තරුණයා නම් බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්‍රශංසාවක්මයි කරන්නේ. ශ්‍රී සද්ධර්මයට ප්‍රශංසාවක්මයි කරන්නේ. ආර්ය සංඝරත්නයට ප්‍රශංසාවක්මයි කරන්නේ. ඔය විදිහට ගුරු ගෝල දෙදෙනා එකිනෙකාට හාත්පසින්ම විරුද්ධ වාද ඇතිව භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේත්, භික්ෂු සංඝයාගේත් පස්සෙන්ම ආවා නෙව” කියලා.
වේලිකෝ ටර්නෝවෝ
ප්‍රවර්ගය:රුසියාව
බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දීඝ නිකාය
අම්පාර මැතිවරණ බලප්‍රදේශය (1960-1989)
අම්පාර මැතිවරණ බලප්‍රදේශය මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  අම්පාර නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුනු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී අම්පාර මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුල ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස අම්පාර දිගටම පවතියි
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුනු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුනු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුනු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුනු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුනු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය: අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නෙදර්ලන්ත තරග සංචාරය 2006
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2006 ජූලි 4 සිට 6 දක්වා නෙදර්ලන්තයේ සංචාරය කළේය. මෙම සංචාරය ශ්‍රී ලංකාව සහ නෙදර්ලන්තය අතර එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරග දෙකක් සඳහා විය.
1 වන එදිජා තරගය
මෙම තරගමාලාවේ පළමු තරගය වන මෙම තරගය එදින වන විට එදිජා තරගයක වාර්තා වූ ඉහළම ඉනිමේ මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව විය.
2 වන එදිජා තරගය
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
අභ්‍යවකාශ යානා
බාහිර අභ්‍යවකාශය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ කාර්මන් රේඛාවට (Kármán line) ඔබ්බෙන් ඇති අවකාශයයි. එනම් පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් කිලෝමීටර් 100කට (හැතැප්ම 62) එහා ඇති ඕනෑම දෙයකටය (ඇතැම් විට ඇමරිකාව විසින් මෙය කිලෝමීටර් 80 ක් එනම් හැතැප්ම 50 ක් ලෙස අර්ථ දක්වනු ලබයි).
හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර
හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර යනු අජන්ත මහන්තආරච්චි  විසින් රචිත ලංකාවේ  සිංහලයන්ගේ ඉපැරණි සටන් කලාව වන අංගම් ශාස්ත්‍රය හෙවත් අංගම්පොර සම්බන්ධව ලියැවුණ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයකි. 2013 09 07 වන දින එලිදක්වන්නට යෙදුණි.
අභ්‍යවකාශ යානා
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ යානා ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව
හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර
මෙම ග්‍රන්ථය රචනා කිරීම පිළිබඳව කතුවරාගේ අදහස් මෙසේ ය. “සිංහලයේ අංගං සටන් ශිල්පයට මා අතිශයින්ම භක්තිමතෙකි. එය මට ප්‍රාණ සමානය. මම අංගං සටනට හා සිංහලයේ ඉතිහාසයට දැඩිව ආදරය කරන්නෙක්මි. ඒ පිළිබඳව කකියන ලේ කැක්කුමක් ඇත්තෙක්මි. ඒ නිසාම මේ උත්තරීතර කලාවට ගරහන්නන්, කෙලෙසන්නන් නිරායාසයෙන්ම මාගේ සතුරන් බවට මා පත්කර ගනිමි. එනිසාම මේ ‘හෙළයේ සටන් රහස අංගම්පොර‘ කෘතියද එයට හිමි සැබෑ අයිතිය වෙනුවෙන් නැගූ හඩක් ලෙසට හඳුන්වන්නට හැකි ය. අපට අහිමිව යන අපේ උරුමය සුරකිනුවස් ශිල්පය ප්‍රායෝගිකව හැදෑරීමෙන් නොනැවතී ඒ පිළිබඳව ගවේෂණයේ යෙදෙන්නටත් ඒ දැනුම ලේඛනගත කරන්නටත් අවැසි වූ විට ඒවා සිතුවම් කරන්නටත් මා පෙළඹිණ. හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර නම් වූ මෙම කෘතිය එලෙස සිදුකළ ගවේෂණයේ ප්‍රතිඵලයයි.“
මෙම ග්‍රන්ථය අවසන් වන්නේද අපූරු මෙරට හෙළ ශාස්ත්‍රයන් හා හෙළ භාෂාව සම්බන්ධයෙන් මහඟු පිටුවහලක් හෙබවූ අරීසෙන් අහුබුදු මහතා විසින් රචිත පසුවදනෙනි.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
අභිශවෙර දේවිය
අභිශවෙර දේවිය යනු විහාරමහා දේවිය යි.
අජන්ත මහන්තආරච්චි
හෙළ සටන් කලාවේ සාහිත්‍යාත්මක තොරතුරු ඇතුළත් ග්‍රන්ථයක් වන හෙළයේ සටන් රහස අංගංපොර නම් ග්‍රන්ථයේ ගත් කතුවරයා වේ. එම ග්‍රන්ථයේ පසුවදන තුළ අජන්ත මහන්තආරච්චි සම්බන්ධයෙන් අරීසෙන් අහුබුදු පහත සඳහන් පද පෙළ හා පැදිය ලියා ඇත.
“''ඇඟේ මැඬිල්ල රණපිල මුහන්දිරම් තැනැගෙ මෙ දහිරියැ දැයේ නව උදාවක් බව ආසිරි පෙරටුවැ කිය යුතු ය.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:අංගම්පොර
මෙහෙයුම් පද්ධති- ඉතිහාසය
ප්‍රථම පරිගනකයෙකි මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නොුනි 60 දශකය මුල් භාගය වන විට පරිගණක වෙළදාම්කරැන් කාණ්ඩ සැකසුම් ප්‍රවර්ධනය කිරිමේ ක්‍රමවේදයන්, මේ සදහා උදාහරණ ලෙස UNIVAC මා control Date ආයතන මගින් නිපදවන ලදි. සංවිධිත කිරිම සදහා තරමක් පුළුල් මෙවලම් සැපයීමට ක්‍රියා කලහ. ලැයිස්තුගත කිරිම හා කාර්ය ක්‍රියාත්මක කිරිමේ ක්‍රම වේදයන් ඵී-ෘධි එමගින් මෙහෙයුම් පද්ධතියක ආකාර ලක්ෂණ බොහොමයක් ඉදිරිපත් කරනු ලැබෙන හැටි ප්‍රවේශය වේ මේ සදහා නිදසුනකි. කෙසේ වුවත් බොහොමයක් මෙහෙයුම් පද්ධති මෙය සම්පුර්ණයෙන්ම මගහැර කෙලින්ම දෘඩාංග මත ක්‍රියාත්මක වීමට ඉඩකඩ සකසා දිනි.
මෙහෙයුම් පද්ධති මුලින්ම යොදා ගෙව තිබුනේ මහා පරිගණක වලදීය එහෙත් පසුව මුලික හුදු පරිගණක මෙහෙයුමහ් පද්ධති කළමනාකරණයෙන් ලැයිස්තුගත වු වරකට එක් වැඩසටහන් පමනක් ක්‍රියාකිරිමට අවකාශ සලසා දිනි. සෑම වැඩසටහනක්ම එය ක්‍රියාත්මක වන කාල පරිචච්චේදයකදි ප්‍රධාන එම පරිගනකය කෙරේ පුර්ණ පාලනයකින් යුක්ත විය. බහුකාර්යකරණය (කාල සම්භාවිත කිරිම) මනා පරිගණකවල භාවතයට මුලින්ම පැමිණියේ 60 දශකයේදිය.
1969-70 කාල පරිච්ඡේදයේදි ප්‍රථම වතාවත මුලින්ම ඡෘච-7හා පසුව ඡෘඡ-11 මගින් ඉදිරිපත් විි. එය ඉතා ඉක්මණින් වේදිකා කිහිපයක් හරහා කාල සමන්විතයි. ක්‍රියාත්මක විමේ සාර්ථකම් පෙන්වුයේ ‍පුර්වක්‍ර බහුකාර්යකරණය උසස් මත කළමනාකරණය මතක ආරක්ෂණය සහ අනෙකුත් අසස් ලක්ෂණ සදහා සග්‍රාහකයෙක් ලෙස ක්‍රියා කරමිනි. ඹභෂඃ ඉතා ඉක්මනින් මනා පරිගණක හා මධ්‍ය පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධයත් ලෙස ජනප්‍රියත්වට පතවිණි.
1980 මුල භාගයේ ෂඊඵ-ඡඣ හා ෂඊඵඣඡඣඃඑ ඇතුළු ක්ෂ්දු පරිගණක කිහිපයක් ආකාර මෙහෙයුම් පද්ධතියක් වන ධාවනය කිරි‍ෙම් හැකියාව පෙන්විය. තවද ආයතනය විමත්ඒක පරිශිලක මෙහෙයුම් පද්ධති වෙනුවට බදු පරිශිලක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙස ඉතා අදික අලෙවිකරණ ව්‍යාපෘතියකට බදුන් වින. නමුත් මෙම පුද්ගලික මගින් එහි කරන කාර්ය මතක ආරක්ෂණය හා ද්විත්ව ‍මාධ්‍ය මෙහෙයුම් ක්‍රියාකිරිමට අවස්ථාව සලසා දදිම අනෙකයන් විය. එම ිසා සහයෝගික බහුකාර්යකරණය මත විශ්වාසය තැබු අතර ආරක්ෂිත සැකටයන්ද එහි නොවීය.
Windos NT හදුනා පාදක වු මෙහෙයුම් පද්ධති කාර්යාලය Digital eqment corparatra හි VMS නිර්මාණය කළ කණ්ඩායම  විසින් නිමවන ලද්දකි. මෙම මෙයෙුම් පද්ධති ආකාර වු අතර එය සියලු වැඩසටහන් සදහා වු ආරක්ෂිත මාධ්‍ය මෙහෙයුම්. කාර්ය මාතක ආරක්ෂණ්‍ය පුර්වක්‍ර බහුකාර්යකරණය අතථ්‍ය ගොනු පද්ධති සදහා සහයෝගය හා අනොයෙකුත් ආදි සේවා සපයන්නෙකු ලෙස නිර්මිතය.
සම්භාවනිය හා යන මෙහෙයුම් පද්ධති සකසුන් මගින් ධාවන කාලයේදි ආදේශනය කරන ලද සම්පත් නියමාකාර ලෙස සලකුණු කර ගැනිමට අසමත් විය. එක් පහසුවක් අවසන් කිරිමට සිදු වු විට එය මගින් එතෙක් භාවිතවෙමින් තිබු සම්පත් වෙනස් වැඩසටහන් ‍නවනුනේ නිදහස් කිරිම නැවත පරිගණක පණගන්වන තෙක් සිදුකල නොහැකි විය.
සිල්වර්
රිදී යනු (ලතින් ආර්ජන්ටර්ජ්-යුරෝපීය-යුරෝපයේ හෝ "සුදු") සහ පරමාණුක ක්රමාංකය 47 වන මූලද්‍රව්‍යයයි. ඉහල විද්‍යුත් සන්නායකතාවය, තාප සන්නායකතාවය සහ පරාවර්තකත්වය සහිත ලෝහයකි. මෙම ලෝහය පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ පිරිසිදු, නිදහස් මූලද්‍රව්‍ය ආකාරයෙන් ("ස්වදේශික රිදී"), රන් සහ අනෙකුත් ලෝහ සමග මිශ්‍ර ලෝහයක් ලෙස සහ ආර්ජන්ටයිට් සහ ක්ලෝරාගයිරයිට් වැනි ඛනිජ වල දක්නට ලැබේ. බොහෝ රිදී නිපදවනු ලබන්නේ තඹ, රන්, ඊයම් සහ සින්ක් පිරිපහදු කිරීමේ අතුරු ඵලයක් ලෙසය.
රිදී දිගු කලක් වටිනා ලෝහයක් ලෙස අගය කර ඇත. රිදී ලෝහ බොහෝ බුලියන් කාසි වල භාවිතා වේ, සමහර විට රත්‍රන් සමඟ:එය රත්‍රන් වලට වඩා බහුල වන අතර, එය ස්වදේශික ලෝහයක් ලෙස ඉතා අඩු බහුලතාවකි. එහි සංශුද්ධතාවය සාමාන්‍යයෙන් මනිනු ලබන්නේ එක් සැතපුම් පදනමක් මත ය;  94%-පිරිසිදු මිශ්‍ර ලෝහයක් "0.940 දඩයක්" ලෙස විස්තර කෙරේ. පෞරාණික ලෝහ හතෙන් එකක් ලෙස, රිදී බොහෝ මානව සංස්කෘතීන් තුළ කල්පවත්නා භූමිකාවක් ඇත.
මුදල් වලින් සහ ආයෝජන මාධ්‍යයක් ලෙස (කාසි සහ බුලියන්) හැර, රිදී සූර්ය පැනල, ජල පෙරීම, ස්වර්ණාභරණ, විසිතුරු භාණ්ඩ, ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් පිඟන් භාණ්ඩ සහ උපකරණ (එබැවින් "රිදී භාණ්ඩ" යන යෙදුම), විදුලි සම්බන්ධතා සහ සන්නායකවල,  විශේෂිත දර්පණ, ජනෙල් ආලේපන, රසායනික ප්‍රතික්‍රියා උත්ප්‍රේරණයේදී, පැල්ලම් සහිත වීදුරු වල වර්ණකයක් ලෙස සහ විශේෂිත රසකැවිලි වල. එහි සංයෝග ඡායාරූප සහ එක්ස් කිරණ චිත්‍රපටවල භාවිතා වේ. රිදී නයිට්‍රේට් සහ අනෙකුත් රිදී සංයෝගවල තනුක ද්‍රාවණ විෂබීජ නාශක සහ ක්ෂුද්‍ර ජීව නාශක (ඔලිගොඩයිනමික් ආචරණය) ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ, වෙළුම් පටි, තුවාල-ඇඳුම, කැතීටර් සහ වෙනත් වෛද්‍ය උපකරණවලට එකතු කරනු ලැබේ.
වර්නියර් කැලිපරය
භාවිතය
යම් කිසි වස්තුවක දිග, සිලින්ඩරයක විෂ්කම්භය (පිටත මෙන්ම ඇතුලත), කුහරයක ගැඔුර, වස්තුවක පළල, ඝනකම , ගෝලයක විෂ්කම්භය ආදිය මැනගත හැක.
වෙලම්
වෙලම් යනු ලිපි ද්‍රව්‍යයක් ලෙස භාවිතාවන සත්ව හම් විශේෂයකි.
හර්බට් එම්. සෙනෙවිරත්න
පෞද්ගලික ජීවිතය
හර්බට් උපත ලැබුවේ 1925 ජූලි 25 වන දින ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල කහවේදීය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ බලපිටිය සිද්ධාර්ථ මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ. ඔහුගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා හර්බට් සමඟ නිරන්තරයෙන් සතුරු වූ බැවින් ඔහුගේ ළමා කාලය ප්රසන්න නොවීය. දිනක් ඔහු නිවසින් පැන ගොස් තම නැන්දණිය වූ එමිලි ගුණතිලකගේ සෙවණේ හැදී වැඩුණි. බලපිටිය සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයට යන විට ක්‍රිකට් තරගාවලිවල පෙරමුණ ගත් ඔහු පසුව සිද්ධාර්ථ ඉංග්‍රීසි පාසලෙන් නොමිලේ ඉගෙනීමට ශිෂ්‍යත්වයක් ද ලබා ගත්තේය. ඊට පස්සේ කොළඹ නැන්දලාගේ ගෙදර හැදුණු වැඩුණු හර්බට් කොළඹ මහාබෝධි විද්‍යාලයට ඇතුළත් වුණා.
වයස අවුරුදු අටේදී මහාබෝධි විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබන කාලයේදී “යන්තම් බේරුණා” නාට්‍යයේ “පීරිස් මුදලාලි” චරිතය රඟපෑවේය. මේ අතර ඔහු සිංහල ඉංග්‍රීසි ජ්‍යෙෂ්ඨ විභාගය සමත් විය.
ඔහු ස්වර්ණ ලක්ෂ්මි සමඟ විවාහ වූ අතර මෙම යුවළට චින්තන නමින් එක් පුතෙක් සිටියේය.
වෘත්තීය ජීවිතය
මහාබෝධියේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටියදී හර්බට් හට කලාවට ලැදි මිතුරෙකු වූ මාකස් පෙරේරා හමු විය. ඔහු ජනප්‍රිය ගායිකාවක් වන චිත්‍රා සෝමපාලගේ සහෝදරයා විය. ඔහු චිත්‍රාට ගීත ලියන්නට පටන් ගත්තේ අතරමගදීය. ඔහු විසින් රචනා කරන ලද පළමු ගීතය චිත්‍රා සහ පී.එල්.ඒ සෝමපාල විසින් ගායනා කරන ලද ‘‘ලලිත කල ඕප කරන’’ ගීතයයි. මෙම කාලය තුළ ග්‍රැමෆෝන් තැටි සඳහා ගීත රචනා කරමින් සිටි ඔහුට පසුව එඩී ජයමාන්න හමුවිය. එඩී හරහා හර්බට් හට ජනප්‍රිය නාට්‍ය රචකයෙකු සහ අධ්‍යක්ෂවරයකු වූ බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්න හමුවීමට අවස්ථාව ලැබුණි. 1951 දී ඔහු දකුණු ඉන්දියාවේ සිටාඩෙල් චිත්‍රාගාරයට ගොස් ජයමාන්නගේ උමතු විශ්වාසය චිත්‍රපටයේ ගීත 10ක් රචනා කළ අතර එයට "සිරියාවි මගේ", "ස්ත්‍රී ආලේ", "මගේ ප්‍රේම රාජා", "කොලොම්පුරේ ශ්‍රියා", "අම්මා මනමාලි ඔබේ" වැනි ජනප්‍රිය ගීත කිහිපයක් ඇතුළත් වේ.
උමතු විශ්වාසය චිත්‍රපටයේ රුක්මණී දේවි ගේ පෙම්වතා වූ ‘පියසේන’ ගේ සුළු චරිතයක් රඟපාන්නත් ඔහුට අවස්ථාව ලැබුණා. 1951 වසරේ පටන් ඔහු සිය සීමිත සිනමා දිවියේ වසර 20ක කාලයක් රඟපෑවේය. මේ කාලයේදී ඔහුට ‘කලා මන්දිරය’ නමින් නාට්‍ය සංගමයක් පිහිටුවා දස්කොන් නමින් නාට්‍යයක් නිෂ්පාදනය කළ උපාලි වනසිංහ හමුවිය. එම නාට්‍යයේ හර්බට් රඟපෑවේ ‘නරේන්ද්‍රසිංහ රජු’ ලෙසයි. හර්බට් පසුව ග්‍රැමෆෝන් තැටි සහ වෙළඳ දැන්වීම් සඳහා රුක්මණී දේවියට ගීත ගණනාවක් ලිවීය, ඒවාට ජනප්‍රිය ජනප්‍රිය "දුෂ්මන්ත අහෝ කිමදෝ", "සෝක දහරා", "ඇයිද ගියෙ මාව තනිකර" සහ "පෙම් සිහින මවනා" ඇතුළත් විය.
ඔහු ලියූ චිත්‍රපට ගීත අතරින් කැලෑ හඳ චිත්‍රපටයට ඔහු ලියූ "මාවිල පැනිවි", "අන්න සුදෝ අර පාටවලා", "කෝ සැපතා මේ සංසාරේ" වැනි සියලුම ගීත අතිශයින් ජනප්‍රිය විය. පසුව ඔහු රුක්මණී දේවි සමඟ දොස්තර (1956), සිරියලතා (1957) සහ දස්කොන් (1962) යන චිත්‍රපටවල රංගනයෙන් දායක විය. 1965 දී ඔහු ඩබ්ලිව්. ඒ. සිල්වා විසින් රචනා කරන ලද නවකතාව ඇසුරෙන් කිංග්ස්ලි රාජපක්ෂ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද හඳපාන චිත්‍රපටයේ "චාලි" සහ "සේන ගලපාත" නම් ද්විත්ව චරිත නිරූපණය කළේය. චිත්‍රපටයේ, ඔහු ජනප්‍රිය ගීත කිහිපයක් ද රචනා කළේය: "ආලෝකේ පතුරා", "පිදුරු සෙවිකළ පැල්පතේ", "ඔබ නැති මේ බිම පාලුයි අඳුරැයි" සහ "ඈත අහසේ නැගේ දිනිඳු පායා" මෙන්ම චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කළේය.
1956 වසරේ දොස්තර චිත්‍රපටයේ "හෝ පෙම් රජා", "පෙම් සාගරේ ගිලිලා", "වාසනාවන්ත කලා ලැබ", "ජීවිතේ මා පලු වේ යයි" සහ "බලාපල්ලා මේ මූණේ හැටි" යන ගීත රචනා කළා මෙන්ම සහායක භූමිකාවක් ද ඉටු කළේය. රිටිගල සිරිමාන්න 1957 වසරේ තිරගත වූ ‘සිරියලතා’ චිත්‍රපටයේ රුක්මණී දේවි සමඟ ඇගේ පෙම්වතාගේ චරිතයට පණ පෙවූ අතර චිත්‍රපටයේ සියලුම ගීත ලිව්වා. ඔහු 1968 වසරේ තිරගත වූ සේපාලි චිත්‍රපටිය සඳහා "මේ සෞම්‍ය රාත්‍රී ගෙවිලා යති" ගීතය ලීවේය. ඉන්පසුව 1965 වසරේ තිරගත වූ හිතට හිත චිත්‍රපටයට “චන්ද්‍රයා පාය එනවා ප්‍රියා” ජනප්‍රිය ගීතය සහ 1965 වසරේ තිරගත වූ සත පනහ චිත්‍රපටයට “වනමලට ආසාවේ” ගීතය ලීවේය. 1970 දී, හර්බට් සෙනෙහස චිත්‍රපටයේ හමුදා කපිතාන්වරයෙකු ලෙස රඟපෑ අතර, පසුව ඔහු 1970 සරසවිය සම්මාන උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය. ඔහු මෙම චිත්‍රපටයේ අධ්‍යක්ෂක සහ නිෂ්පාදකවරයා ද විය.
External links
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
යෙලේනා ඉසින්බයෙවා
යෙලේනා ගඩ්සිහෙව්නා ඉසින්බයේවා (උපත: 1982 ජුනි 3) යනු රුසියානු ජාතික රිටි පැනීමේ ක්‍රීඩිකාවකි. ඇය 2004 සහ 2008 යන වර්ෂ වලදී ඔලිම්පික් රන් පදක්කම හිමි කරගෙන ඇත. එමෙන්ම 2005, 2007 සහ 2013 යන වර්ෂ වලදී ලෝක ශූරතාවය හිමි කරගෙන ඇත. එමෙන්ම රිටි පැනීමේ වත්මන් ලෝක වාර්තාවට හිමිකම් කියන්නේ ද ඇයයි. මේ නිසාවෙන්ම ඇය ලෝකයේ එතෙක් මෙතෙක් බිහිවී ඇති විශිෂ්ටතම රිටි පැනීමේ ක්‍රීඩිකාව ලෙස සලකනු ලබයි.
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ ප්‍රවර්ගය:1982 උපත්
මිශ්‍ර සටන් ශිල්ප
right|thumb|250x250px|ක්‍රීඩකයන් (සටන් කරුවන්) right|thumb|250x250px|බිම් සටන් (Ground fighting) ක්‍රීඩාවේ වැදගත් කොටසක් වේ. මිශ්‍ර සටන් ශිල්ප (mixed martial arts හෝ MMA) දෙමුහුන් සටන් කලා වර්ගයකි. එයට සටන් ක්ෂේත්‍ර ඕනෑම මිශ්‍රණයක් හෝ සටන් කලාවන් දෙකක් හෝ ඊට වැඩි ඕනෑම ගණනක සම්මිශ්‍රණයක් ඇතුළත් වේ. Bellator, WSOF, ONE Championship හා UFC මිශ්‍ර සටන් ශිල්ප ක්‍රීඩාව ප්‍රවර්ධනය කරන සමාගම් ය.
නීති රීති
MMA සටනක් සංවිධානය කරන අය හට එම තරගයේ නීති තීරණය කළ හැක.
සටන් කලා වර්ග
වර්තමාන මිශ්‍ර සටන් ශිල්ප වර්ග 2ක් පවතී.
මර්සි එදිරිසිංහ
මුල් අවදිය
මර්සි අයත් වසමේ සිටි දෙහියාගත (Dehiyagatha) අර්නස්ට් පෝරුතොට පියතුමා සඳහන් කරන පරිදි, උදම්මිට සිට පැමිණි මර්සි මහත්මිය ශුද්ධ වූ පවුලේ කන්‍යාරාමය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලැබූ, පෙර පාසලක කාර්ය මණ්ඩලයට එක්ව සිටි බව පැවසෙයි. පසුව ඇය මාගා ආයතනයේ (Marga Institute) පිළිගැනීම් නිලධාරිනියක ලෙස සේවයේ නිරත වූ බවටද තොරතුරු සඳහන් වෙයි.
කලා දිවිය
1964 වසරේ රේඩියෝ සිලෝන් හී නවක මඩල ගීත වැඩසටහනෙන් කලා දිවියට පය ගැසූ මර්සිය, 1967 වසරේදී වැලිකල රත්නගේ උගුරට හොරා බෙහෙත් නාට්‍යයේ රංගනයේ යෙදෙමින්, වේදිකා නාට්‍ය ක්ෂේත්‍රයට පිවිසියාය. පසුව සුගතපාලද සිල්වා මහතාගේ නිල් කටරොලු මල්, දුන්න උෟගමුවේ, හිත හොඳ අම්මණ්ඩි යන නාට්‍ය වලටද ඇය සිය දායකත්වය ලබා දුන්නාය. 1983 වසරේදී මර්සි, සැමුවෙල්, ඇනෙස්ලි හා බර්ටි සමග රඟපෑ විනෝද සමය එකල කා අතරත් අතිශය ජනප්‍රිය විය.
මර්සි මහත්මිය රංගනයෙන් දායක වූ වේදිකා නාට්‍ය අතර තාරාවෝ ඉගිලෙති, අහසින් වැටුණු මිනිස්සු, මුහුදු පුත්තු යන ඒවාද වෙයි. ඇගේ ගුවන් විදුලි නාට්‍ය ලෙස මුවන් පැලැස්ස, වජිරා යනාදිය හැඳින්විය හැක. හන්දියෙ ගෙදර, නාට්‍යයේ ඇය නිරූපනය කල ඩූ ලිට්ල් නෝනාගේ චරිතයද ඇගේ රංගන දිවියේ විශේෂ සළකුණක් බව කියැවේ.
මීට අමතරව මර්සි මහත්මිය, වසන්ත ඔබේසේකර මහතාගේ පළඟැටියෝ, දියමන්ති යන චිත්‍රපටවලටද රංගනයෙන් දායක වී තිබෙයි.
දිවියේ අවසාන සමය
සිය දිවියේ අවසන් සමය තුලදී අතිශය රෝගාතුර තත්වයකට ඇද වැටුණු ඇය, මූල්‍යමය අතින් අසරණත්වයට පත්ව නිසි ප්‍රතිකාර ලබාගැනීමට නොහැකිව සිටින බවට දේශීය මාධ්‍ය විසින් ප්‍රචාරණය කිරීමත් සමගම, නැවතත් බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානය ඇය වෙත යොමුවිය.
ඇයට මූල්‍යමය වශයෙන් උපකාර කරනු වස් ප්‍රේක්ෂක ජනයා සහ කලාකරුවන් විසින් "හස රාජිනී - මර්සි එදිරිසිංහ - අභිනන්දන ගී මියැසිය" නමින් සංගීත ප්‍රසංගයක්, 2014 පෙබරවාරි 12 වන දින පවත්වන්නට යෙදුණු බවද සඳහන් වෙයි.
වසර 50 ක් මුළුල්ලේ ශ්‍රී ලාංකික රසිකයන්ගේ හදවත් සිනහවෙන්, කඳුලෙන්, හාස්‍යයෙන් සහ සන්තෝෂයෙන් පුරවූ මර්සි මහත්මිය, 2014 වසරේ මාර්තු 17 වන දින උදෑසන 06:10 ට පමණ ගම්පහ පෞද්ගලික රෝහලක් තුලදී අභවප්‍රාප්ත වූවාය. මිය යන විට ඇයගේ වයස අවුරුදු 68 කි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:2014 මරණ
ස්කඋටිං මැගසින්
ස්කවුටිං මැගසින් (සිංහල තේරුම: බාලදක්ෂ සඟරාව, English: Scouting Magazine) යනු ශී‍්‍ර ලංකාවේ බාලදක්ෂයින් සහ බාලදක්ෂිකාවන් වෙනුවෙන් උසස් ප‍්‍රමිතියක් සහිත වර්ණ පිටු 68කින් සමන්විත ව https://www.facebook.com/ScoutMediaNetwork විසින් ප‍්‍රකාශයට පත්කෙරෙන සඟරාවකි. මෙම සඟරාවේ බාලදක්ෂයන්ට අදාලවන බාලදක්ෂ විෂයීය තොරතුරු,  නව ශිල්පීය දැනුම සහ ළමයින් ඉලක්කගත් වෙළෙඳ දැන්වීම් ඇතුලත් වේ. දිනපතා අලුත්වන බාලදක්ෂයින් සහ බාලදක්ෂිකාවන් සහභාගීවන කි‍්‍රයාකාරකම් හා ප‍්‍රවෘත්ති සදහා වෙනම ඉඩක් ද නූතන කදවුරු කරණයේ ‘අ’ කියවමු නමින් ' සිංහල භාෂා වික්‍ෂනරි ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් බාලදක්ෂ පාරිභාෂික වචන නිර්මාණය කිරීම උදෙසා වෙනම ඉඩක් ඇතුළු බොහෝ කරුණු අඩංගු වී ඇත.
දැනට කිතුත් කර ඇති සඟරා
2012 | වෙළුම 01| කලාපය 02 | ISSN 2279-1310
2012 | වෙළුම 01| කලාපය 03 | ISSN 2279-1310
2013 | වෙළුම 02| කලාපය 01 | ISSN 2279-1310
2013 | වෙළුම 02| කලාපය 02 | ISSN 2279-1310
2013 | වෙළුම 02| කලාපය 03 | ISSN 2279-1310
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:සඟරා - ශ්‍රී ලංකා
දරු නැලවිලි ගී
දොයි දොයි දොයි දොයි දෙයියෝ බයි බයි බයි බයි දෙය්යෝ දොයි දොයි බයි බයි දෙය්යෝ නින්දක්‌ නිදි ගන් දෙය්යෝ දොයි දොයි දොයිය බබෝ බයි බයි බයි බයිය බබෝ මගේ පුතා නැලවෙන්නේ නැලවි නැලවි නිදියන්නේ තොටිල්ල තාලෙට යන්නේ සැම දෙවියනි රැකදෙන්නේ කපුටු කාක් කාක් කාක් ගොරක දේන් දේන් දේන් අමුතු වාව් වාව් වාව් කොට කිඹුලා වැට බිඳලා ගෑ පොල් කුඩු ඌ කාලා පිලට ගියා පිල ඇඳිරී උච්ච කාක්කෝ ඔන්න බබෝ හොරු එන    වා අඬන ලමයි අල්ලන     වා කරේ තියා ගෙණ යන    වා උන් විකුණා රා බොන   වා උත්තම ගුණ ඇති වේවා ලත් තැන වැඩ සෑදේවා උවදුරු බයකුත් නේවා රෑ සඳ නුඹ රැකදේවා ඔන්න බබෝ ඇතින්නියා ගල් අරඹේ සිටින්නියා ගලින් ගලට පනින්නියා බබුට බයේ දුවන්නියා පුතා මගේ හරි හපනා දවසට කොළඹට යනවා පවුම් තිහක්‌ පඩි කනවා ඉන් පවුමක්‌ මට දෙනවා උඹෙ අම්මත් ඉතා කළුයි නුඹෙ අප්පත් ඉතා කළුයි නුඹ නලවන මාත් කළුයි නුඹ විතරයි තල එළළුයි බාලොලි ලොලි බාලොලියේ බාල පුංචි ලමයින්නේ අම්මා කොයිදෝ ඉන්නේ නිම්මාවක් නැත උන්නේ දෑතේ වළළුත් නැතිකෝ දෙපයේ ගිගිරිත්  නැතිකෝ අප්පා එයි දැන් හනිකෝ නාඩන් සුරතල්  මැණිකෝ නුබේ අම්මා කොතැන ගියා කොහිල විලේ පතට ගියා පත් උදුරා එන්ට ගියා එන්ට නැතිව පමා  ගියා අඹර කුරක්කන් කළුවේ ගලකට පිටි කොයි   කළුවේ රොටී එකක් උය    කළුවේ අම්මට දීපන් කළුවේ තවත් එකක් උය   කළුවේ අප්පට දීපන්       කළුවේ මටත් එකක් දිය    කළුවේ උඹත් එකක් කා    කළුවේ සුරතල් දරු බිය වෙති කුරුළු පැටවු නො   හඩති නැළවිල්ලෙන් කම්   නැති කිරිල්ලෝද සැතැ   පෙති
1971
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
දරු නැලවිලි ගී
තොටිල්ල සැම සුව පිරි පැද්දෙයි තාලෙට සරි අසමින් ගී සුමි හිරි නිදන්නෑ පුත රන්කිරී
නුඹේ අම්මා කිරට ගියා කිරි එරවා එන්ට ගියා කිරි මුට්ටිය ගඟේ ගියා ගගට උඩින් කොක්කු ගියා
අතට වෙරළු ඇහිද ගෙනේ ඉණට පලා නෙලා ගෙනේ බරටම දර කඩා ගෙනේ එයි අම්මා විගසින්නේ
මුණි සිරිපා සිඹිමින්නේ සමනොළ ගිරි පෙදෙසින්නේ මද සුලඟයි මේ එන්නේ මගේ පුතා නිදියන්නේ
පුතේ නුඹේ ලොකු අම්මා අතේ වළල්ලක් දැම්මා නැතේ සෙනේ එහි නිම්මා නාඩන් පුත දොයිඅම්මා
බුද්ධං සරණයි පුතාට ධම්මං සරණයි පුතාට සංඝං සරණයි පුතාට මේ තුන් සරණයි පුතාට
යිෂියෑන්හි ඔපදැමූ මැටි ලුවෝහන් ප්‍රතිමා
යිෂියෑන්හි ඔපදැමූ මැටි ලුවෝහන් ප්‍රතිමා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පළමු ලෝක යුද්ධයට පෙර බීජිංවලට දකුණින් පිහිටි යි ෂියෑන් හෙවත් හෙබෙයිහි යි ප්‍රාන්තයේ ඉ චෞ (ඉ-චෞ, යිචෞං) ගුහාවලින් හමුවූ ලියාඕ රාජවංශ (907–1125) සමයට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරෙන ඔපදැමූ මැටිවලින් තැනූ ජීව-ප්‍රමාණයේ ලුවෝහන් භික්ෂූන් නිරූපිත ප්‍රතිමා සමූහයකි. මෙම ප්‍රතිමා "ලෝකයේ ඇති වැදගත්ම සෙරමික් පතිමා සමූහය අතුරින් එකක්" ලෙස සැලකේ. අන්තර්ජාතික වෙළඳපොල කරා ළඟා වූ මෙම ප්‍රතිමා බටහිර එකතූන් සඳහා මිලදී ගන්නා ලදී. මුලින් අවම වශයෙන් ප්‍රතිමා අටක් වත් හමුවන්නට ඇත. මේ අතරට දෙවන ලෝක යුද්ධයේ දී බර්ලිනයේ දී විනාශ වන්නට ඇතැයි දීර්ඝ කාලයක් විශ්වාස කොට, මෑතක දී රුසියාවේ ඇතැයි වාර්තා වූ විශාල ප්‍රතිමා කැබැල්ලක් ද අයත් වේ.
සෙසු ප්‍රතිමා වර්තමානයේ පහත කෞතුකාගාර එකතූන්හි දැකගත හැකි ය: ලන්ඩනයේ බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරය, ප්‍රතිමා දෙකක් ඇතුළත් නිව් යෝක්හි මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරය, ටොරන්ටෝවේ රාජකීය ඔන්ටේරියෝ කෞතුකාගාරය, බොස්ටන් ලලිත කලා කෞතුකාගාරය, ෆිලඩෙල්ෆියාවේ පෙන් කෞතුකාගාරය, කැන්සාස් නගරයේ, නෙල්සන් කලාගාරය, පැරීසියේ මියුසී ගුයිමෙට් සහ ජපන් එකුතවක් මේ අතර වේ. බර්ලිනයේ දී අතුරුදන් වූ කලාකෘතියත් සමග, සම්පූර්ණ ප්‍රතිමා ගණන දහයක් ලෙස සැලකේ. බොහෝදුරට එම සමූහයටම අයත් විය හැකි ප්‍රතිමා කොටස් කිහිපය්ක වෙනත් කලා එකතූන්හි ද දැකගත හැකි ය. මෙය සොයාගැනීම සම්බන්ධ සිදුවීම් සහ වෙළඳපොල කරා ළඟාවීම සිදුවූ ආකාරය පිළිබඳ විද්වතුන්ගේ අවධානය යොමුවී ඇති අතර, මෙතෙක් ඒ සඳහා පැහැදිළි නිගමනයක් නැත.
ලුවෝහන් යුනවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීන බසින් බුදුන් වහන්සේගේ ඓතිහාසික ශ්‍රාවක පිරිසක් වූ අරහත් යන්නයි. බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය වර්ධනය වත්ම, විශේෂයෙන්ම නැගෙනහිර ආසියානු රටවල්වල අරහත් හෙවත් ලුවෝහන් භික්ෂූන් සංඛ්‍යාව ඉහළ ගියේ යැයි විශ්වාස කෙරේ. ඒ අතුරින් වඩා වැදගත් වූ රහතන් වහන්සේලා බෝධිසත්ත්වවරුන් ලෙස සැලකූ අවස්ථා ද දක්නට ලැබේ. බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයන් අනුව, මෛත්‍රෙය හෙවත් අනාගත බුදුන් වහන්සේගේ සම්ප්‍රාප්තිය තෙක් ලුවෝහන්වරුන් 16ක්, 18 ක් හෝ 500 දෙනකුගෙන් යුත් සමූහයක් මඟබලා සිටින බැව් පැවසේ. මෙම භික්ෂූන්ගේ රූ නැගෙනහිර ආසියානු බෞද්ධ කලාව තුළ නිතරම පාහේ දක්නට ලැබේ. මෙහි සම්පූර්ණ ප්‍රතිමා එකතුවේ චීන පුරාවෘත්තයන්හි එන දහසය හෝ දහඅටක් වූ අරහත් භික්ෂූන්ගේ රූ තැන්පත් කොට තිබෙන්නට ඇත. නමුත්, විලියම් වොට්සන් විස්තර කරන්නේ මෙම මතය "සාමාන්‍ය අනුමානයක්" බවත් එය "විවාදාත්මක" බවත් ය. මේවා සහ මුල්කාලීන ප්‍රතිමා සයකින් හෝ අටකින් සමන්විත කුඩා එකතූන්වල ප්‍රතිමා සඳහා බෞද්ධ සම්ප්‍රදායයන්හි එන භික්ෂූන්ගේ නම් ලබා දී ඇත.
මෙම ප්‍රතිමා සමූහයට වැදගත් ස්ථානයක් හිමිව ඇත්තේ එහි ඇති ගුණාත්මකභාවය සහ එක් එක් රූපයෙහි වූ අනන්‍ය ස්වභාවය නිසායි; මේ නිසා යෝජනා වී ඇත්තේ මෙම පිළිරූ සමකාලීන භික්ෂූන්ගේ ආලේඛයන් වන්නට ඇති බවයි. වොට්සන්ට අනුව මෙම ප්‍රතිමා "යුගයේ යතාර්ථවාදී ව්‍යාජ-ප්‍රතිරූපකරණයේ අනර්ඝතම නිදසුන් වන අතර, මුහුණේ ලක්ෂණ නිරූපණයේ දී එහි ඉමහත් පරිපූර්ණ බවක් දක්නට ලැබේ". එහි දී "කන් පෙති දිගු කොට දැක්වීමේ දී පමණක් [සම්ප්‍රදායික බෞද්ධ] ප්‍රතිමා ශිල්පය අනුගමනය කොට ඇත". ඇතැම් ප්‍රතිමාවල දක්නට ලැබෙන කොළ පැහැ හිසකෙස් ස්වාභාවිකත්වයෙන් මඳක් දුරස් වී ඇත. 1912දී මෙම ප්‍රතිමා සොයාගනු ලැබූ ස්ථානය ඒවා පිහිටුවා තිබූ සැබෑ ස්ථානය නොවන බැව් පෙනේ. එය මෙතෙක් හඳුනාගෙන නැත. එහි දී විහාරස්ථානයක වූ "ලුවෝහන් ශාලාව"ක ප්‍රතිමා 16කින් හෝ 8කින් යුත් සමූහයක් නිර්මාණය කොට තිබෙන්නට ඇත. හිදැස් සහිත පාදම් කොටස් මගින් කඳු නිරූපණය කෙරෙන්නට ඇත; එයට හේතුව ලුවෝහන්වරුන් නිරූපිත බොහෝ සිතුවම් කුඩා කඳු ගැට මත ඉදිකොට තිබීමයි. එමගින් ශ්‍රමණ භික්ෂූන්ගේ කඳුකර වාසය නිරූපණය කෙරිණි.
කාලනිර්ණය
මුල්ම කාලයේ බටහිර විද්වතුන් මෙම ප්‍රතිමා ටෑං රාජවංශ (618–907) යුගයට අයත් යැයි සිතූ අතර, ඇතැමුන් යෝජනා කළේ එය පසුකාලීන මිං රාජවංශ යුගයට අයත් බවයි. නමුත් ප්‍රාදේශීය ලියාඕ රාජවංශ (ක්‍රි.ව. 916–1125) යුගයට අයත් දිනයක් සම්බන්ධයෙන් බොහෝ දෙනකුගේ රුචිකත්වය පළ විය. එයට හේතුව මෑතක දී සිදු කළ විද්‍යාත්මක දිනනිර්ණ ක්‍රම අනුව මෙම ප්‍රතිමා මුල්කාලීන 12වන සියවටස අයත් යැයි යෝජනා වීමයි. එය බොහෝවිට අනුයාත ජින් රාජවංශ (1115–1234) යුගයට අයත් විය හැක.
ෆිලඩෙල්ෆියාවේ සහ නිව් යෝක්හි (ලාබාල පිළිරුවේ) ප්‍රතිමාවල සිදුකළ තාපසංදීප්ත කාලනිර්ණ පරික්ෂා අනුව මැදි ලක්ෂ්‍ය දිනය ලෙස 1210 අගයයත්, පිළිවෙලින් වර්ෂ ± 100 සහ 200 යන අගයයත් ලැබිණි. එහි මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යය ජින් රාජවංශ සමයයට අයත් වේ. ඩෙරෙක් ගිල්මන් අස්ථිර අයුරින් ප්‍රකාශ කරන්නේ 1159 යන වර්ෂයේ ප්‍රදේශයේ විශාල විහාරයක නවීකරණ කටයුතු සිදුවූ බවට වාර්තා ඇති බවයි. ඔහු යෝජනා කරන්නේ එම විහාරය මෙම ප්‍රතිමා තැන්පත් කොට තිබූ මුල් ස්ථානය විය හැකි බවයි. බොස්ටන් ප්‍රතිමාවේ ඇතුළත තිබී මුල්කාලීන 12වන සියවසට අයත් කාසියක් ද හමු විය.
වැඩිදුර කියවීමට
Oriental Art, vol. 30, no. 3 (1984): pp 260–274
එඩ්ගා කේසි
thumb|එඩ්ගා කේසි (1910) එඩ්ගා කේසිි (Edgar Cayce) (මාර්තු 18, 1877 – ජනවාරි 3, 1945) ඇමරිකානු ජාතික  ආධ්‍යාත්මවේදියෙකි.ඔහු ක්‍රිස්තියානි ජාතිකයෙකු වූ අතර ස්වංමෝහනයට පත්ව අන් අයගේ පෙර භවය පිළිබද විස්තර කිරීමට රෝගීන් සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමය කර්මය හා පුනර්භවය විස්තර කිරීමට අතීක සිදුවීම් හා අනාගත සිදුවීම් දැකීමට හැකියාව තිබිණ.එම නිසා කේසි නිදිගත් දාර්ශනිකයා යන අන්වර්ත නාමයෙන් හැදින්වීය.ඔහුගේ බොහෝ කියමන් පසුව පර්යේෂණයන්ට භාජනය වූ අතර ඔහුගේ කියමන් රැසක් සනාථ කරන සාධක ලැබී ඇත.එසේම ඉතා සුළු වශයෙන් ඔහුගේ ආනගත වෘත්තාන්තයන් නිෂේදනය වී ඇත.කෙසේ වෙතත් සමස්තයක් ලෙස ඔහුගේ කියවීම් බොහෝමයක්ම සත්‍ය හා නිවැරදි බව පර්යේෂණාත්මකව ඔප්පුවී හමාරය.,.
කේසි විසිවන සියවස තුල බිහිවූ අසාමාන්‍ය හැකියාවන් ගෙන් සපිරුනු අපූරු චරිතයකි.උපතින් ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයෙකු වුවද ඔහුගේ කියවීම් රැසක අන්තරගත වන්නේ බෞද්ධ හා හින්දු ආදී පෙරදිග ආගම්වල කියැවෙන කර්මය පුනර්භවය වැනි කරුණුය.කර්මය පුනර්භවය පිළිබද කිසිවක් අසා නොතිබුන බටහිර ජාතීන්ට මෙය පුදුමයක් වීම නොඅනුමානය.ඔහු විසින් ඇතැම් රෝගීන් සදහා ප්‍රතිකාර නියම කිරීම හා එම රෝගයන්ට පදනම්වූ අතීත කර්මය ගැනද ස්වං මෝහනයට පත්ව විස්තර කළේය.වර්තමානයේ පවා අධිමනෝ විද්‍යාවේදී බොහෝ අධ්‍යනයන්ට කේසිගේ කියැවීම් දායකවී ඇත.
ළමා කාලය
එඩ්ගා කේසි 1877 මාර්තු 18 දින ඇමරිකාවේ කෙන්ටුකි ප්‍රාන්තයේ හොප්කින්සි්වෙල් ග්‍රාමයේ උපත ලැබීය. සහෝදර සහෝදරියන් හයකගෙන් යුත් ගොවි පවුලක දරුවකු විය.කේසි ඉගෙනුමට දක්ෂ නොවු අඩු බුද්ධිකින් යුතුවිය.කුඩා කාලය නිතර රෝගී තත්වයන්ගෙව් පෙළෙමින් ගතකළේය.
කේසී ඉගෙනීමට ඉතා දුර්වල බවක් දැක්වූ දරුවකු විය.එනිසාම පාසැලේ ගුරුවරුන් නිතර කේසිගේ දුර්වලතාවයන් පිළිබද ඔහුගේ දෙමාපියන්ට පැමිණිලි කළහ.එනිසාම කේසිට ගුරුවරයන් ගෙන් මෙන්ම තම දෙමාපියන්ගේද දෝෂාරෝපනයන්ට ලක්වීමට සිදුවිය.දිනක් කේසිගේ පියා ඔහුට පාඩම් කියාදෙමින් සිටියේය.කේසිගේ පියා ඔහුට කියදෙමින් සිටියේ ඉංග්‍රීසි අක්ෂර වින්‍යාසය පිළිබදවයි.මෙහිදී ඔහුට කිසිදු වචනයක් නිවාරදිව ලිවීමට නොහැකිවිය.මේ අතර පෙරදින සිදුවූ සිදුවීම කේසිගේ මතකයට නැගුනේය.වහා තම පාඩම් පොත මත හිසතබාගත් කේසි සුළු නිද්දකට වැටිණ.ඔහුගේ පියා පැමිනෙන විට ඔහු නින්දෙන් අවධිව සිටියේය.පුදුමයක් මෙන් මෙතෙක් එක වචනයක් නිවැරදිව ලිවීමට නොහැකිවූ කේසි සියලු වචනවල අක්ෂර වින්‍යාශය විවැරදිව ලිවීමට සමත්විය.එවිට කේසිගේ පියා තම පුතු මෙතෙක් කම්මැලිකම නිසා පාඩම් නොකල බව පවසමින් බැණ වැදුනාය.මීට පෙරද උනන්දුවෙන් පාඩම් කලයුතුව තිබූ බව පැවසීය.මේ අයුරින් පාසලේද සියළු විෂයන් ඉතා දක්ෂ ලෙස මතකයට නගා ගැනීමට මෙම ස්වං මෝහන ක්‍රමය යොදා ගත්තේය..
1892 වනවිට කේසිගේ පංතිභාර ගුරුවරයා ඔහු තමාගේ දක්ෂතම සිසුවා බව පැවසීය.මෙයින් කේසිගේ පියා දැඩි උද්දාමයකට පත්වූ අතර තම පුතුගේ දක්ෂතා පිළිබද ආඩම්බරවිය.