cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අනුෂ්කා ෂර්මා
1988 වසරේ මැයි මස පළමුවන දින අයෝධ්‍යාහී උපත ලබන අනුෂ්කා හැදීවැඩෙන්නේ බැංගලෝරය තුලයි. 2007 වසරේදී මෝස්තර නිරූපණ ශිල්පී වෙන්ඩල් රොඩ්රික්ස්ගේ නිරූපිකාවක් ලෙස සහභාගී වන ඇය පසුව වෘත්තීය වශයෙන් ඒ පිළිබඳව හැදෑරීමට මුම්බායි වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී යශ් රාජ් චිත්‍රපටහී හඬ පරික්ෂණයකට සහභාගීව, සිය ප්‍රථම සිනමා පටය වූ රබ් නෙ බනා දි ජෝඩිහී (2008) ශාරුක් ඛාන් සමග රංගනයේ යෙදීමට අවස්ථාව හිමිකර ගත්තාය. එම චිත්‍රපටයෙහි අනුෂ්කා විසින් සිදුකල රංගනය උදෙසා 2008 වසර සඳහා පැවැත්වූ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී ඇය හොඳම නිළිය වශයෙන්ද නාම නිර්දේශයට ලක් වූවාය. පසුව 2010 වසරේදී තිරගත වූ බද්මාෂ් කම්පණි සහ බෑන්ඩ් බාජා බාරත් යන චිත්‍රපටි සඳහාද රංගනයෙන් දායක වූ ඇය, බෑන්ඩ් බාජා බාරත් සිනමාපටය වෙනුවෙන් ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී දෙවන වරටත් හොඳම නිළිය ලෙස නාම නිර්දේශයට ලක් විය.
2012 වසරේ තිරගත වූ ජබ් තක් හේ ජාන් චිත්‍රපටියෙහි අනුෂ්කා විසින් සිදුකල වාර්තා චිත්‍රපටි නිෂ්පාදිකාවකගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඇය එම වසරේ ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මාන උළෙලදී හොඳම සහය නිළිය ලෙස සම්මානයට පාත්‍රවිය. මීට අමතරව ඇය විසින් රංගනයෙන් දායක වූ ලේඩීස් වර්සස් රිකී බාහ්ල් (2011), මාතෘ කි බිජ්ලී කා මන්ඩෝලා (2013) හා බොම්බේ වෙල්වට් (2015), යන සිනමාපට විචාරකයින් අතර අවධානයට හා වාණිජ වශයෙන් සාර්ථකත්වයටද පත්විය. එසේම අනුෂ්කා දායක වූ 2014 වසරේ නිකුත් වූ පීකේ චිත්‍රපටිය එම කාලය තුල ඉන්දියානු චිත්‍රපටියක් විසින් හිමිකරගත් වැඩිම ආදායමක් වාර්තා කිරීමට සමත් විය. අනුෂ්කා හා ඇගේ සහෝදරයා විසින් 2014 වසරේ නිෂ්පාදනය කරන ලද අපරාධමය සිනමා පටයක් වූ එන්එච්10 (2015) චිත්‍රපටියෙහි ප්‍රධාන චරිතය අනුෂ්කා විසින් සිදු කරන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:1988 උපත්
පුර්ව මෙසපොටේමියානු මෙවලම්
පුර්ව මෙසපොටේමියානු මෙවලම්
ජීරොෆ්ට් පුරවිද්‍යාත්මක කැනීම් කටයුතු වලදී ක්‍රි.පු 4 වන සියවසට අයත් බොහොමයක් මෙවලම් මතුකරගන්නා ලදී. මෙහිදී සොයා ගත් තඹ වලින් සාදන ලද එලු හිස ප්‍රතිමාව ක්‍රි.පු 3 වන සියවසට අයත් බව පුරාවිද්‍යාඥයන් සපත කරයි.ජීරොෆ්ට් කන්ඩායම පවසන්නේ පුරාවිද්‍යාත්මක කටයුතු වලට මෙය සැඟවුනු පාරදීසයක් බවයි. කලින් කී ප්‍රතිමාව කැණීම් කටයුතු වලදී පොලොව මතුපිටට ආසන්නයේ පස් තට්ටු අතරින් සොයා ගත් බැවින් මෙය ක්‍රි.පු 4 වන සියවසේ හලීල් නදියේ ශිෂ්ඨාචරයට අයත් එකක් බවටද මතයක් පවතී. එනම් මෙසපොටෙමියානු ශිෂ්ඨාචරයටද එපිට ඉතිහාසයකි.
සමහර සාක්ෂි හා න්‍යෂ්ට මෙවලම් අනූව මෙසපොටෙමියනු ප්‍රදේශය ක්‍රි.පු 3 වන සියවස තරම් ඈත අතීතයකට නෑකම් කියයි. මැටට් ඇබඩ් සුසාන භූමියෙන් හමුවූ මෙවලම් හා අනිකුත් සාක්ෂි අනූව මෙසපොටෙමියනු භූමිය   ක්‍රි.පු 6 වන සියවස තරම් ඈත අතීතයක් බවද පැහැදිලි විය.
ජීරොෆ්ට් කැණීම් භූමියෙන් මැටි වර්ග ප්‍රභේද 2 ක් සොයා ගැනුනි. මෙම මැටි ප්‍රභේද 1 ක් වර්ගයක් ක්‍රි.පු 3 න් වන සියවසටත් අනෙක ක්‍රි.පු 4 න් වන සියවසටත් අයත් වේ. එම නිස ජීරොෆ්ට් මෙම කාල වකවානු 2 ටම අයත් සුසාන භූමියක් බව සලකනු ලබේ. කෙසේ වෙතත් මෙම සුසාන භූමිය පිහිටුවා ඇත්තේ ඊට පෙරද ජනාවාස පිහිටි භූමියක බැවින්  (ක්‍රි.පු 6 වන සියවස ) කැනීම් කටයුතු වලදී මෙසපොටෙමියානු ශිෂ්ඨාචරයට පෙර මෙවලම්ද හමු වී ඇත. මෙහිදී පුරවිද්‍යාඥ කණ්ඩයාම තව දුරටත් අබ්‍යන්තරයට කැනීම් කටයුතු සිදුකරමින් නවතම කරුනු සොයාගනිමින් පවතී.
ද කිලිං ෆීල්ඩ්ස්
ද කිලිං ෆීල්ඩ්ස් යනු, වියට්නාම යුද්ධය නිමවූ සැණින්, 1975 සිට 1979 දක්වා ඔවුන් විසින් රට පාලනය කල කාලසීමාවෙහිදී, කෙමර් රූජ් පාලනය විසින් ජනතාව අතිමහත් සංඛ්‍යාවක් ඝාතනය කොට මිහිදන් කල කාම්බෝජයෙහි  ස්ථාන කිහිපයක් සඳහා භාවිතා කරන නමයි.
ඊශ්‍රායල් රාජධානිය
එක්සත් රාජ්‍යයේ සම්භවය
එක්සත් රාජ්‍යය
රාජධානි බෙදීම
සොලමන් රජුගේ මරණයෙන් පසු රාජධානිය බිඳ වැටීමත් සමග අහිජාහි අනාවැකිය සම්පූර්ණ විය. පැරණි හතුරන් වූ ජෝදා ගෝත්‍රය හා අනෙකුත් ගෝත්‍ර බිඳී එකතු වීමෙන් සොලමන් රජුගේ පුත් රිහෝබෝම් සිහසුනට පත්විය. තවද අසතුටට පත්වූවන් විසින් ජෙරොබෝම්ව ඊජිප්තුවෙන් පිටුවහල් කරන ලදී.
ලැට්වියාව
ලැට්වියා ජනරජය උතුරු යු‍රෝපයේ බෝල්කන් ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් උතුරින් එස්ටෝනියා (343 Km) දකුණින් ලිතුවේනියා (588 Km) නැගෙනහිරින් රුසියානු සමුහාණ්ඩුව (276 Km) සහ ගිණිකොණින් බෙලාරූස් (141 Km) හා බෝල්ටික මුහුද හරහා බටහිර ස්විඩනය දක්වා වැටී ඇත. භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී 64,589 (වර්ග සැතපුම් 24,938) වන අතර සෞම්‍ය දේශගුණයන් පවතී. ලැට්වියානුවන් (බෝල්ටික්) සංස්කෘතිය වශයෙන් එස්ටෝනියානුවන් හා ලිතුවේනියානුවරුන්ට නෑකම් කියයි. වර්තමානයේ ඉන්දු යුරෝපියානු පවුල තුල බොල්ටික් භාෂාව, පවුල තුල ඇති එකම භාෂාව වන්නේ ලැට්වියන් හා ලිතුවේනියන්ය. ලැට්වියා නම ලැටුආ ගඟ ආශ්‍රිත‍කොට නිර්මාණය වුවක් යැයි සැළකේ. ලැට්වියා එක්සත් පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් වන අතර නගර සභා 118 බෙදා ඇත. (ප්‍රාන්ත 109 හා නගර 9) අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ රිගාය. එහි ජනගහනය මිලියන 2.24 වන අතර යු‍රෝපියානු සංගමයේ අඩුම ජනගහනය සිටින රට හා එහි ජනගහනය 1991 සිට අඩුවෙමින් පවතී. ලැට්වියා 1991 සැප්තැම්බර් 17 සිට එක්සත් ජාතීන්ගේ 2004 මැයි 1 සිට යුරෝපියානු සංගමය හා 2004 මාර්තු 29 සිට නේටෝහි සාමාජිකත්වය දරයි. 1991 දි ලැට්වියා නිදහස ලැබු අතර 1990 දි ආර්ථික පසුබෑමෙන් පසු 1998 - 2006 වර්ෂවල දි එය යුරෝපයේ ඉදිරියෙන් ඇති දළ ජාතික නිෂ්පාදිත(GDP) අගයයන් බවට පත්විය. 2008 – 2010 වර්ෂයන්හි පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයෙන් යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයන්ගෙන් තදින්ම බලපෑ සාමාජිකයාය. එහි ආර්ථික අවපාතය එම වර්ෂයේදී 26.54% ක් විය. ඒක පුද්ගල ආදායම යුරෝපානු සංගමයේ සාමාන්‍යයට අනුව 57.3% කි. මෙම අගය සාමාජික රාජ්‍යයන් අතරේ දිළිඳුතම අගයක් ගනී. 2009 වර්ෂයේ දී රාජ්‍යයේ කැළැඹුණු වෙනසක් වු අතර එය හේතුවෙන් රට නව දේශපාලන ස්ථාවරත්වයක් දරයි.
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයන්
ජිරොෆ්ට් ජනාවාසය(ශිෂ්ඨාචාරය)
ජිරොෆ්ට් ජනාවාසකරණය - (තඹ)ලෝකඩ යුගය ආරම්භය
මෙම ජනාවාසය පිහිටියේ ඉරානයේ මධ්‍ය හා බටහිර දිශාවට සීමා වන්නටය.(බුද්ධවර්ෂ ශතවර්ෂ 20). (Sistan)සිස්ටාන් සහ (Kerman Province)කර්මැන් ප්‍රදේශයේ කරන ලද පුරාවිද්‍යාත්මක ගවේෂණයන් මේ සදහා මුලාකෘත විය. ජිරොෆ්ට් ජනාවාසය පිහිටියේ (Halil River)හලිල් නදිය අසබඩය. දැනට මෙම ප්‍රදේශයේ පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් බිම් 12 කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පවති. විද්‍යාඥ්ඥයන්ගේ මතයට අනුව ජිරොෆ්ට් ශිෂ්ටාචාරය අවුරුදු 7000 ක් පමණ පැරණිය. Shahr- I Sokhta(Burnt City) Tepe Bampur, Espiedej, Shahdad, Iblis සහ Tepe Yahya මුලින් සඳහන් කරන ලද කැණීම් බිම් වලින් කිහිපයකි.
"ලෝකඩ යුගයේ ශිෂ්ටාචාරයන්හි ඔවුන්ටම ආවේණික වු නිර්මාණ ශිල්පයන් හා භාෂාවන් තිබු බවට මෑතදී කරන ලද ගවේෂණවලින් තහවුරු වී ඇත. ජිරොෆ්ට් ශිෂ්ටාචාරය නෂ්ට වු (Aratta)ආරට්ට රාජධානිය බවට පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ කණ්ඩායමේ ප්‍රධානි මහචාර්ය යුසුෆ් මජිඩ්ඩේෂ් අනුමාන කරයි. නමුත් සෙසු පිරිස මෙම මතයට එකගතාවක් දක්වන්නේ නැත. අනිකුත් මත පළකරන්නන්(උදා: Daniyel T.Potts, Piotr Steinkeller) මෙය Elam ශිෂ්ටාචාරයේ නැගෙනහිරට වන්නට තිබු Marhashi හි අඳුරු නගරය බවට මත පළකරයි. කෙසේ වෙතත් මෙම රාජධානියේ බහුල වශයෙන් කුඹල් කර්මාන්තය පැවති බවට සාධක හමුවේ. එමෙන්ම බටහිර Elamite(Elam) ශිෂ්ටාචාරය හා නැගෙනහිර ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය අතර සිදුකෙරුණු වෙළෙදාම් හා අන්තර් සහයෝගිතා කටයුතුවලදි භාවිතා කළ වැදගත් කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙසටද මෙය හඳුනාගෙන ඇත.
කැනිම් සහ සොයාගැනීම්
යුසුෆ් මජිඩ්සාඩ්ප් ප්‍රමුඛ පුරාවිද්‍යාත්මක කණ්ඩායම විසින් සොයාගන්නා ලද නටබුන් හා මංකොල්ලකරුවන්ගෙන් නැවත ලබාගන්නා ලද මෙවලම්වලටද අනුව මෙම නගරයේ අතීතය බුද්ධවර්ෂ 03 වන ශතවර්ෂයේ අගභාගය දක්වා දිවෙන බවට සාධක සපථ කරයි.
පුර්ව මෙසපොතේමියානු මෙවලම්
සමහර සාක්ෂි හා නෂ්ට මෙවලම්වලට අනූව මෙසපොතේමියානු ප්‍රදේශය ක්‍රි.පු 3 වැනි සියවස තරම් ඈත අතීතයකට නෑකම් කියයි. මැටට් ඇබඩ් සුසාන භූමියෙන් හමුවූ මෙවලම් හා අනිකුත් සාක්ෂි අනූව මෙසපොතේමියානු භූමිය ක්‍රි.පු 6 වැනි සියවස තරම් ඈත අතීතයකට අයත් බවද පැහැදිලි විය.
ජීරොෆ්ට් කැණීම් භූමියෙන් මැටි වර්ග ප්‍රභේද 2 ක් සොයා ගැනුණි. මෙම මැටි ප්‍රභේද එක් වර්ගයක් ක්‍රි.පු 3 වැනි සියවසටත් අනෙක ක්‍රි.පු 4 වැනි සියවසටත් අයත් වේ. එම නිසා ජීරොෆ්ට් මෙම කාලවකවානු 2 ටම අයත් සුසාන භූමියක් බව සලකනු ලැබේ. කෙසේ වෙතත් මෙම සුසාන භූමිය පිහිටුවා ඇත්තේ ඊට පෙරද ජනාවාස පිහිටි භූමියක බැවින් (ක්‍රි.පු 6 වැනි සියවස ) කැනීම් කටයුතු වලදී මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ටාචාරයට පෙර මෙවලම්ද හමු වී ඇත. මෙහිදී පුරවිද්‍යාඥ කණ්ඩයාම තවදුරටත් අභ්‍යන්තරයට කැණීම් කටයුතුවල නියැළෙමින් නවතම කරුණු සොයාගනිමින් සිටිති.
ස්කයිප්
ස්කයිප් යනු පරිශීලකයන් හට අන්තර්ජාලය හරහා කටහඩ සහ විදෘශ්‍ය වැනි දෑ හුවමාරු කරගැනීම සඳහාද සම්භාෂණයන් පැවැත්වීම සඳහාද නිමවන ලද මෘදුකාංග වැඩසටහනකි. ස්කයිප් සේවාව ඇතුලත සිටින අනෙකුත් පරිශීලකයන් හට ඇමතුම් ලබා ගැනීම නොමිලේ වන අතර, සාම්ප්‍රදායික ස්ථාවර දුරකථන සහ ජංගම දුරකථන වලට ඇමතුම් ලබා ගැනීම් හර මත පදනම් වූ පරිශීලක ගිණුම් පද්ධතිය භාවිතා කර ගාස්තුවක් ගෙවා ලබා ගත හැකි වේ. ස්කයිප් සතුව ක්ෂණික පණිවුඩකරණය, ගොනු හුවමාරුව, සහ විදෘශ්‍ය සංවාද වැනි අමතර ගුණාංග රාශියක් අඩංගු වෙන නිසාම එහි ජනප්‍රියත්වයද වැඩි වී ඇත. 2010 වන විට ස්කයිප් සතුව මිලියන 663 ක ලියාපදිංචි වූ පරිශීලකයන් සංඛ්‍යාවක් තිබිණි. මෙම ජාලය මෙහෙයවනු ලබන්නේ ලක්සම්බර්ග් මුලස්ථානය කොටගත් සීමාසහිත ස්කයිප් සමාගම විසිනි.
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාලය
වේගය
වේගය යනු යම් වස්තුවක ප්‍රවේගයෙහි ප්‍රමාණාත්මක අගයයි. එබැවින් වේගය ප්‍රවේගය මෙන් දෛශික රාශියක් නොව අදිශ රාශියකි. යම් වස්තුවක් ගමන් කළ දුර, එම දුර ගමන් කිරීමට ගත වූ කාලයෙන් බෙදූ විට එම වස්තුවේ සාමාන්‍ය වේගය ලැබේ.
ප්‍රවේගය මෙන් ම වේගයෙහි ද මාන ලැබෙන්නේ දුරෙහි මාන කාලයේ මානයෙන් බෙදූ විට ය. වේගයෙහි ජාත්‍යන්තර සම්මත ඒකකය තත්පරයට මීටර වෙයි. කෙසේ වෙතත් සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයෙහි දී පැයට කිලෝමීටර, පැයට සැතපුම් මෙන් ම නාවුක සහ ගගන යාත්‍රික ක්ෂේත්‍ර වල දී නොට් යන ඒකක භාවිතා වේ.
විශේෂ සාපේක්ෂතාවාදයට අනුව ශක්තිය හෝ තොරතුරු ගමන් කල හැකි උපරිම වේගය වනුයේ ආලෝකයේ වේගය වන තත්පරයට මීටර 299,792,458 වේගයකින් රික්තයක් තුල ය. මෙම වේගය ආසන්න වශයෙන් පැයට කිලෝමීටර මිලියන 1079ක් හෝ පැයට සැතපුම් මිලියන 671ක් පමණ වේ. පදාර්ථයට මෙම වේගය ලඟා කරගත නොහැක්කේ එසේ කිරීමට අනන්ත ශක්තියක් අවශ්‍ය වන නිසා ය.ආලොකයෙ ප්‍රවේගය ලෙසද ප්‍රවෙග ඇත. වේගය සාමාන්‍යයෙන් මනින්නේ පැයට කිලෝමීටර ඒකකයෙන්ය.[kmph] අන්තර්ජාතික ඒකකය වන්නේ තත්පරයට මීටර වේ.[m/s]
පට්ටිකාරවාසල
වර්තමාන කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ වාද්දුව ප්‍රදේශයට අයත් පොතුපිටිය ග්‍රාමයේ පිහිටි ඕලන්ද යුගයේ නිවාසයකි. එම නිවසේ අතීතය දාහත්වන සියවසේ ලන්දේසි යුගය දක්වා විහිදේ. ක්‍රි.ව. 1690 දී පමණ වස්කඩුබද්ද නින්දගම් අධිපතිව විසුවා වූ පෙරියවාහල ධර්මසේන මුදියන්සේ (ධර්මසේන රාළලාගේ දොන් ගිමාර පෙරේරා) නම් තැනැත්තාට ලන්දේසි අණ්ඩුවෙන් මහ විදානේ(ගෞරව) තනතුරක් ලද බව කියැවේ.ඔහු රාජකීය සම්බවයක් සහිත අයෙකුගේ දියණියක් වූ තුඩුගල මුඩිත්ත තෙන්නකෝන් මුදියන්සේලාගේ දෝන ලුසියා පෙරුමාල් නම් කාන්තාව විවාහ කරගෙන්නේ පසුවය. පසුව ඔහු වස්කඩු බද්දේ දොමින්ගෝ රෝමානු කතෝලික දෙව් මැදුර පෙනෙනා මානයේ අක්කර විස්සක පමණ භූමියක් මිලටගෙන එහි ලන්දේසි ගෘහ නිර්මාණය භාවිත කරවමින් උලු සෙවිලි කළ නිවසක් සාදා තිබේ. මෙම කාලය වන විට නිවාස සඳහා උලු සෙවිල්ලීම තහනම් විය. එබැවින් මෙම උලු සෙවිලි කර තැනුවා වූ නිවාසය පානදුර තොටුමුණ පලාතේ පළමුවන උලු සෙවිලි කළ නිවාසය ලෙසින් ජනවහරට එක්විය. පෙරියමුදියන්සේ වර්ශ 1699 දී මෙම නිවාසය සෑදීම සඳහා මුල්ගල් තබා ඇති අතර නිවසේ වැඩ කටයුතු අවසාන කරවා ඇත්තේ 1706 වසරේදීය. මෙම ගම් ප්‍රදේශයේ එකල පට්ටි නැමති කුලයක බොහෝ පිරිසක් විසූ බැවින් එකල මෙම නිවස හැදින්වීම සඳහා පට්ටිකාරවාසල යන නාමය බාවිතකර තිබේ.මෙම නිවසේ විසූ දෙවැනි පරම්පරාව වූවේ මුදියන්සේගේ බාල පුතු වූ අතපත්තුවේ ආරච්චිව විසුවා වූ ධර්මසේන රාළලගේ දොන් පෙරියසප්ත පෙරුමාල්  පෙරේරා ගේ පවුලයි. මෙතුමාගේත් පුතු වූ ධර්මසේන රාළලාගේ දොන් රිචඩ් පෙරේරා විසින් 1815වසරේදී ඉපැරණි ලන්දේසි නිවස නවතම බ්‍රිතාන්‍ය ගෲහනිර්මාණ යොදා නවීකරනය කරවන ලද්දේය. ඉන් පසු එය හඳුන්වන ලද්දේ පට්ටිකාරවාසල අලුත් වලව්ව ලෙසින. ඇතමුන් එයට පොතුපිටියේ වලව්ව යැයි කිවූහ. වර්ෂඛණ්ඩරාෂ්ඨ්‍ර කෲතියට අනුව මෙම වලව්වේ පරිවාරය කෝට්ටේ රජපෙලපතින් ජාතවූ අයවලුන් පිරිසකි. කාලයාගේ ඇවැමෙන් ධර්මසේන රාළලාගේ පරිවාරය අවසන් වී ගොස් සුසෙව්හේවාගේ පරිවාරයට මෙම වලව්ව අයත් විය. පට්ටිකාර වාසල එදා සිට විසිවන සියවසේ එම පරපුරේ අවසාන ආරච්චි වශයෙන් සිටි සුසෙව්හේවගේ සීමන් ධර්මසේන වීරසිංහ දක්වා වූ රදල පරම්පරා හතකට පමණ සෙවන ලබා දුන්නේය.පසු කාලවලදී වෙනස් වීම් රැසකට භාජනය වූවත් මෙම වලව්ව මේ වන විටත් ගරා වැටෙමින් වුවද සුවිශාල මන්දිරයක් ලෙසින් අතීත රදල වරුන්ගේ අභිමානය ප්‍රදර්ශනය කරන්නේය.
මූලාශ්‍ර
නාරි සංදේශය අරුත් ගැන්වීම 1914/ නාරි සංඳේශය අරුත් ගැන්වීම 1925 (ඩබ්ලිව් ඒ එෆ් ධර්මවර්ධන)/ වර්ශඛණ්ඩරාෂ්ට්‍ර ග්‍රන්ථ්‍ය 1875- (වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමි)/පොතුපිටිය රජමහ වෙහෙර 1998- (බද්දේගම සුමන හිමි)
විජය පුවත්පත් සමාගම
කීමට සහයක් ලැබෙන්නේ නම් ගොඩක් අගයමි ස්තුතියි
ආලෝක විදුලි පහන්
thumb|ආලෝක විදුලි පහන් thumb|පාපන්දු පිටියක් ආලෝක විදුලි පහන් මඟින් ආලෝකමත් වී. ආලෝක විදුලි පහන් යනු ඉතා පුළුල්,ඉහළ තීව්රතාවයකින් යුත් කෘතිම ආලෝක සැපයිමක් ලෙස සැලකිය හැක. බොහෝ විට මේවා යොදා ගැනෙන්නේ අඩු ආලෝක තත්ත්වයන් යටතේ පැවැත්වෙන ක්‍රීඩා තරඟ ආලෝකමත් කිරීමටය. වැඩි නාභිගත කරන ලද පහන් වේදිකා ආලෝක මෙවලමක් ලෙස බොහෝ සෙයින්  ප්රසංග හා වේදිකා නාට්ය වැනි සජීවී සංදර්ශන තුළ භාවිතා වේ.
රාත්‍රී කාලයේ ක්‍රීඩා තරඟ පැවැත්වීමට හා බොහෝ වෘත්තීය ක්රීඩා වල යෙදීම සඳහා ක්‍රීඩා පිටි ආලෝක විදුලි පහන් ක්‍රීඩා පිටිවල පැවතීම අනිවාර්‍ය කරුණක් ලෙස සලකනු ලබයි. දිවා කාලයේ කාර්‍ය බහුල ක්‍රීඩා ලෝලීන් හට සන්ධ්‍යා කාලය සහ රාත්‍රී කාලය ක්‍රීඩා සඳහා බෙහෙවින් යෝග්‍ය ලෙස සැලෙකේ. මෙහි ප්‍රධාන අභිප්‍රේරකය ලෙස සැලකෙන්නේ රූපවාහිනි අලෙවිකරණයයි. ස්ථාවර ආලෝක පහන් සවිකර නොමැති ක්‍රීඩා පිටි කෘතිම ආලෝකය අවශ්‍ය අවස්ථාවන් වලදී තාවකාලික ජංගම හා අතේ ගෙන යා හැකි ආලෝක පහන් භාවිත කරනු ලබයි. බොහෝ විශාල ආලෝක පහන්  (පහළ පින්තූරය බලන්න) බල්බ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට  සහ නඩත්තු කිරීම සඳහා දොඹකර හාවිත කරයි. මේ සඳහා සාමාන්‍යයෙන් විශේෂඥ දැනුම ලත් ඉංජිනේරුවයෙකු හෝ දෙදෙනෙකු අවශ්‍ය වේ.
විවිධ මාදිලි
බොහෝ සෙයින් සුලභ ආලෝක පහන් මාදිලියක් වන්නේ ඉතා ඉහල දීප්තතාවකින් යුත් සුදු ආලෝකයක් සහිත metal-halide  (සාමාන්‍යයෙන් 75-100 	ලුමන් /වොට්)ලාම්පුවයි. සෝඩියම් වාෂ්ප ලාම්පු ( Sodium-vapor lamps) ඉතා වැඩි  ලූමන්/වොට් අනුපාතයක් (සාමාන්‍යයෙන් 80–140 ලුමන් /වොට්) සහිත බැවින් හා  ඉහල 	පිරිවැය එලදායිතාවකින් යුක්ත නිසා සහ අවශ්‍ය පරිදි lux අගයන් පැවතීම නිසා වැඩි වශයෙන් ක්‍රිඩා තරග ආලෝකමත් කිරීමට යොදාගනු ලබයි.
LED තාක්ෂණයත් සමග වර්තමානයේ ආලෝක පහන් ක්ෂේත්‍රයේ ඉතාමත් දියුණු අවදියකට පැමිණ ඇත. මේ වන විට LED ආලෝක පහන් ක්‍රීඩාංගණය ආලෝකකරණය සඳහා යොදාගනු ලබයි. ඒ සඳහා හේතු වී ඇත්තේ LED පහන් වල ඇති වැඩි විදුලි කාර්යක්ෂමතාව හෙවත් විදුලි පිරිමැස්ම සහ වැඩි ආයු කාලයයි.
2014 මාර්තු 24 දින ලොව පළමුවතාවට එක්සත් රාජධානියේ Taunton Vale Sports Club  ක්‍රීඩාංගණය LED ආලෝකයෙන් ආලෝකමත් විය.
පෝලෝ
ලොව පළමු වරට පෝලෝ ක්‍රීඩාව polo කෘතිම ආලෝක පහන් යොදා ගනිමින් 1878 ජූලි 18  දින එංගලන්තයේ, ලන්ඩනයේ, ෆුල්හැම් පෙදෙසේ දී  රෙනෙලා සංවිධානය (Ranelagh Club)හලිංග්හැම් සංවිධානයට (the Hurlingham Club) එරෙහිව පවත්වන ලදී. .
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව
thumb|නොටින්ග්හැම් Trent Bridge ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණයේදී ඇති ආලෝක පහන් ලොව ප්‍රථම වතාවට 1952 අගෝස්තු 11 දින එංගලන්තයේ දී පවත්වන ලදී  එය විශාල ක්‍රීඩා ලෝලීන් පිරිසක් රූපවාහිනි ඔස්සේ නරඹන ලදී. ඉන් පසුව ලොවපුරා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාකරන රටවල ඇති ක්‍රීඩාංගණ වලද ආලෝක පහන් සවිකිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ යොදාගන්නා ආලෝක පහන් ඉතා උස් වූ සිරස් පොල්ලක ආලෝක පහන් සවිකරනු ලබන්නේ, පිතිකරුවා විසින් පන්දුවර පහර දෙන විට ඉහළ අහසට නගින පන්දුව, පන්දු රකින පිලේ සාමාජිකයන්ට හොඳින් දර්ශනයවීම සඳහායි. කෙසේවෙතත්, බොහෝ ක්‍රීඩාංගණවල විවිධාකාර වූ aආලෝකපහන් භාවිතා කරනු ලබයි. ඩුබායි හී DSC Cricket Stadium ක්‍රීඩාංගණය මෑතදී ලොව දැනට පවතින නවීනතම වළලු ආකාර වූ (Ring of Fire)   විදුලි පහන් ස්ථාපනය කරන ලදී .<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;" contenteditable="false">[citation needed]
පාපන්දු තරඟ
thumb|පාපන්දු පිටියක භාවිත කරන ලද ආලෝක පහන් දකුණ|thumb|එංගලන්තයේ, ලීඩ්ස් හී  Headingley Stadium රග්බි ක්‍රීඩාංගණයේ ඇති ආලෝක පහන්. මෙය එංගලන්තයේ සහ ස්කොට්ලන්තයේ බෝහෝ රගර් සහ පාපන්දු ක්‍රීඩාංගණ වල දක්නට ඇත. ලොව ප්‍රථම කෘතිමාලෝකයෙන් ආලෝකමත් වූ ක්‍රීඩාංගණය වන්නේ  Bramall Lane ක්‍රීඩාංගණයයි. ඉතා අදුරු වූ ශීත ඍතුවේ දී පැවැත් වූ ක්‍රීඩා තරගයක් සදහා යොදා ගන්නා ලදී. ඒ සඳහා කලින් ආරෝපනය කරන ලද බැටරි යොදා ගන්නා ලදී.
1949 සැප්තැම්බරයේ දී පළමු වතාවට එංගලන්තයේ දකුණු ලිවර්පූල් හී  FC's Holly Park ක්‍රීඩාංගණය ස්ථාවර විදුලි ආලෝක පහන් ආධාරයෙන් පැවැත්විනි. 1950 වසරේදී, Southampton FC's ක්‍රීඩාංගණය එකල එංගලන්තයේ පැවැති ආලෝක පහන් සවිකල එකම ක්‍රීඩාංගණය විය. පළමු ජාත්‍යන්තර ක්‍රීඩා තරගය 1955 නොවැම්බර් 30 දින එංගලන්තයේ වෙම්බ්ලි හිදී එංගලන්තය සහ ස්පාඤ්ඤ අතර පවත්වන ලදී. එම තරගය එංගලන්තය 4-1ක් ලෙස ජයග්‍රහණය කරන ලදී. 1956 පෙබරවාරි 22 දින කෘතිමාලෝක භාවිත කරන ලද පාපන්දු ලීග (Football League) තරගාවලියික් පොර්ට්ස්මවුත් හී ෆ්රටූන් පාර්ක් (Fratton Park) හිදී  පොර්ට්ස්මවුත් හා නිව් කාර්ස්ට්ල් යුනයිටඩ් (Newcastle United) කණ්ඩායම් අතර පවත්වන ලදී.
පසුකාලීනව බොහෝ ක්‍රීඩාංගණ තම පැරණි ආලෝක පහන් ඉවත් කර නව පහන් සවිකර ගන්නා ලදී. මීට පෙර එය කිරීමට නොහැකි වුනේ පාපන්දු ක්‍රීඩාංගණ වල වහලය ඉතා පහතින් පැවතීම හේතුකොට ගෙනය. 1990 දී මෙය මුලින්ම ක්‍රියාවට නංවන ලද්දේ Elland Road, Old Trafford සහ Anfield යන ක්‍රීඩාංගණය වේ.
රගර් තරඟ
ප්‍රථම කෘතිමාලෝකය යටතේ පවත්වන ලද රග්බි ලීගය වන්නේ 1932 දෙසැම්බර් 14 දින එංගලන්තයේ වයිට් සිටි ක්‍රීඩාංගණයේදී,  White City Stadium වීග්න් සහ ලීඩ්ස් කණ්ඩායම් අතර පැවති ප්‍රදර්ශනාත්මක තරගයයි. එම තරගය ලීඩ්ස් කණ්ඩායම 18-9 ක් ලෙස ක්‍රීඩා ලෝලීන් 10,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉදිරියේ ජයග්‍රහණය කරන ලදී. එය අති සාර්ථක වූ හෙයින් වයිට් සිටි ක්‍රීඩාංගණය විසින් වියන් හයිෆීල්ඩ් ක්‍රීඩා සංවිධානය මිලදී ගෙන බදාදා දිනවල රාත්‍රී කාලයේ කෘතිමාලෝක භාවිත කර රග්බි ලීග ක්‍රීඩා සඳහාම යොදවන ලදී.
1951 ඔක්තෝබර් 31 දින බ්ර්රැඩ්ෆෝර්ඩ් හී ඔඩ්සල් ක්‍රීඩාංගණයේදී (Odsal Stadium, Bradford ) ලොව ප්‍රථම ආලෝක පහන් යොදා ගනිමින් පැවති රග්බි තරගය උතුරු බ්ර්රැඩ්ෆෝර් සහ නවසීලන්ත කණ්ඩායම් අතර ක්‍රීlඩා ලෝලීන් 29,072 ඉදිරිපිට පවත්වන ලදී.
වෘතීය සුපර් ලීග (Super League ) රගර් තරගයක් පැවැත්වීමට නම් එම ක්‍රීඩා සමාජය සතුව ආලෝක පහන් සවිකරන ලද ක්‍රීඩා පිටියක් පැවතිය යුතුය.
ආධුනික භාවිත
බොහෝ නවමු හා අධුනික ක්‍රීඩා සමාජ සතුව අඩු පහසුකම් සහිත ආලෝක පහන් ඇති අතර ඒවා තරග සඳහා පුහුණුවීම් කටයුතුවල යොදා ගත හැක. එම පහන් කිසිසේත්ම තරග සඳහා ප්‍රමාණවත් නොවන බව දක්වයි. ඒවා ක්‍රීඩාංගණයේදී එක් කොටසක් පමණක් ආලෝකමත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් වේ.<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2009)">citation needed ]
වෙනත් භාවිතයන්
රේසින්  racing, බේස් බෝල් baseball, සහ ටෙනිස් tennis වැනි ක්‍රීඩා සඳහාත් ආලෝක පහන් යොදාගනු ලබයි.
1975 සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
1975 වර්ෂයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තව පහත දැක්වේ.
විජය (නළුවා)
ජෝසප් විජේ චන්ද්‍රසේකර් (උපත 1974 ජූනි 22 ), වෘත්තීයමය වශයෙන් විජේ ලෙස හැඳින්වේ, ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ සිනමාවේ වැඩ කරන ඉන්දියානු නළුවෙක් සහ ගායකයෙකි. ඔහු ඉන්දියාවේ ඉහලම වැටුප් ලබන නළුවන් අතර වේ සහ අවස්ථා හතකදී Forbes India 's Celebrity 100 ලැයිස්තුවට ඇතුළත් වී ඇත. ඔහු චිත්‍රපට 66 ක ප්‍රධාන චරිතය රඟපා ඇති අතර ඉන්ටර්නැෂනල් බිස්නස් ටයිම්ස් විසින් ඔහුව "අස්ථිර රංගන ශිල්පියෙකු" ලෙස රාමු කර ඇත. තලපති ලෙස සඳහන් වේ, විජයට ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සැලකිය යුතු අනුගාමික පිරිසක් සිටී. ඔහු ඔසාකා හොඳම නළුවා සම්මානය සහ දකුණු ඉන්දීය ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට සම්මානය ඇතුළු සම්මාන කිහිපයක් දිනා ඇත. 2023 දී ඔහු ඉන්දියාවේ ඉහළම වැටුප් ලබන නළුවා බවට පත් වූ අතර ලෝකයේ ඉහළම වැටුප් ලබන නළුවෙකු බවට පත්විය.
ජෙංඝිස් ඛාන්: ටු ද එන්ඩ්ස් ඔෆ් ද අර්ත් ඇන්ඩ් සී
ජෙංඝිස් ඛාන්: ටු ද එන්ඩ්ස් ඔෆ් අර්ත් ඇන්ඩ් සී (蒼き狼 地果て海尽きるまで; අඔකි ඕකාමි: චි හටේ උමි ට්සුකිරු මඩේ; සාහිත්‍යමය: "නිල් වෘකයා: පොළොවේ සහ සයුරේ අන්තය දක්වා") යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 2007දී ප්‍රදර්ශනය ඇරඹි ජපන් - මොංගෝලියානු ඓතිහාසික නාට්‍යමය චිත්‍රපටයකි. මෙමගින් ජෙංඝිස් ඛාන්ගේ දිවිය නිරූපණය වේ.
කථා පුවත
තෙමුජින් (සොරිමචි ටකාෂි) උපත ලබන්නේ මොංගෝලියානු ‍ගෝත්‍රයක නායකයකුගේ පුත්‍රයකු ලෙසයි. ක්‍රමයෙන් වැඩෙන ඔහු “නිල් වෘකයා”ගේ රුධිරය දරන තැනැත්තා යන නාමයෙන් ප්‍රකට වේ. තුරුණු වියට එළඹෙන ඔහු බොර්තේ (කිකුකවා රෙයි) නැමැත්තිය සරණ පාවා ගනියි. නමුත් එක් රැයක වෙනත් ගෝත්‍රිකයින් පිරිසක් විසින් ඇයව පැහැරගෙන යනු ලබයි. තෙමුජින් ඇයව බේරාගන්නා විට ඇය ගැබ්ගෙන සිටියි. ඉන් නොබෝ කලකට පසුව ඇයට පුතකු උපදියි. මේ දරුවා වෙනත් ආගන්ත්‍රකයකුගේ දරුවකු විය හැකි බැවින් තෙමුජින් දරුවාට ජොචි (මට්සුයාමා කෙනිචි) යන නම තබයි. එහි අරුත පිටස්තරයා යන්නයි. ඔහු එම දරුවා තම දරුවකු ලෙස පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. කාලයක් ගත වන අතර, තෙමුජින් මොංගෝලියාවේ රජු ලෙස සිහසුනට පත් වේ. ඔහු සිය නාමය ජෙංඝිස් ඛාන් ලෙස වෙනස් කරගනියි. ඔහු දිගු කාලීන සිය සතුරන් වන ජින් රාජවංශයෙන් පළිගැනීමට අදහස් කරයි. අවසානයේ ජෝචි සිය පුත්‍රයා ලෙස පිළිගන්නා ජෙංඝිස් ඛාන් ඔහු සමග එක්ව සටන් බිමේ සටනෙහි යෙදෙයි. නමුත් සතුරන් අතින් ජෝචි මියයයි. තනිවම සටනේ යෙදෙන ජෙංඝිස් අවසානයකින් තොරව දිගටම සටන දියත් කරයි. මෙම ඓතිහාසික චිත්‍රපටය මෙංගෝලියානු අධිරාජ්‍යය එක්සත් කොට ‍දැන සිටි ලෝකයෙන් අඩක් ආක්‍රමණය කළ ජෙංඝිස් ඛාන් නැමැති වීරයාගේ ජීවිතය පිළිබඳ නිර්මාණය වූවකි.
නිෂ්පාදනය
ටකෙහිරෝ නකජිමා සහ ෂෝචි මරුයමා විසින් මෙම තිර රචනය සඳහා පාදක කරගත්තේ සෙයිචි මොරිමුරා විසින් රචනා කරන ලද ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධ නවකථා වන චි හටේ උමි ට්සුකිරු මඩේ: ෂෝසෙට්සු චින්ගිසු හාන් (උඒ) සහ චි හටේ උමි ට්සුකිරු මඩේ: ෂෝසෙට්සු චින්ගිසු හාන් (ෂිටා) යන නවකථායි.
මෙම චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 30ක් වැය වූ අතර, 2006දී මාස හතරක් පුරාවට මොංගෝලියාවේ මෙය රූගත කිරීම් සිදු විය. එහිදී අතිරේක පිරිස් 27,000කට වැඩි සංඛයාවකුත්, මොංගෝලියානු සෙබලුන් 5,000කුත් යොදවා ගැනිණි.
මුදාහැරීම
ජෙංඝිස් ඛාන්: ටු ද එන්ඩ්ස් ඔෆ් අර්ත් ඇන්ඩ් සී චිත්‍රපටය 3007 මාර්තු 3වන දින ජපානය තුළ මුදා හැරිණි. එසේම හොං කොං තුළ 2007 අප්‍රේල් 26 දිනත් මුදාහැරිණි. එසේම මෙම චිත්‍රපටය කෑන්ස් චිත්‍රපට උළෙල, මොස්කව් අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙල සහ 2007 ඇන්ටල්යා ගෝල්ඩන් ඔරේන්ජ් චිත්‍රපට උළෙල යන සිනමා උළෙලවල්හිදී ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. 5වන බැංකොක් ලෝක චිත්‍රපට උළෙල සහ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ ආසියානු චිත්‍රපට උළෙලේ පළමුව ප්‍රදර්ශනය කෙරුණු චිත්‍රපටය ද මෙයයි.
ජෙංඝිස් ඛාන් චිත්‍රපටය ද බිගර් පික්චර් ආයතනය විසින් 2008 පෙබරවාරි 21 සිට එක්සත් ජනපද සිනමා ශාලා 40ක පමණක් ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. පෙබරවාරි 25වන විට එය ඇ. ඩො. 3,892 ක් එහිදී උපයා ගන්නට සමත් විය‍. ජපානයේ සහ මොංගෝලියාවේ ප්‍රදර්ශනයතුළින් එය ආසන්න වශයෙන් ඇ.ඩො. මිලියන 11ක් උපයා ගැනීමට සමත් විය.
ජෙංඝිස් ඛාන් චිත්‍රපටයේ DVD සංස්කරණය එක්සත් ජනපදය තුළ 2008දී මුදාහැරිණි.
ශ්රී ලංකාවේ නගර ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනය 5,000 ත් 50,000 ත් අතර වන මානව ජනාවාස.
ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා වගකිව යුතු සිවිල් උසාවි සහ අපරාධ උසාවිවේ. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙන් උසාවි නිර්වචනය කර ඇත්තේ සාම්ප්‍රදාය තුල ස්වාධීන ආයතන ලෙස ය. ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ඉංග්‍රීසි සාමාන්‍ය නීතිය, රෝම-ලන්දේසි සිවිල් නීතිය සහ චාරිත්‍රානුකූල නීතියේ එකතුවක් වන ශ්‍රී ලංකා නීතිය ක්‍රියාත්මක කරයි. ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ 1978 අංක 02 දරන අධිකරණ පනත යටතේ ස්ථාපිත කර ඇත. 1978 ව්‍යවස්ථාවේ 105 වන වගන්තියට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතිය දැනට ඇති ආකාරයට සකස් විය.
1978 ව්‍යවස්ථාවට අනුව, මෙරට අධිකරණය ආයතන තුනකින් සමන්විත විය
නීති පැනවීම සහ නීති සම්බන්ධ තීරණ ගැනීමේ දී පාර්ලිමේන්තුව යෝජනා සම්මත කරගත යුතුය.
ඉතිහාසය
සෝල්බරි ආණ්ඩුක්‍රමයට අනුව පිහිටුවනු ලැබූ අධිකරණ ක්‍රමය බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට සමාන විය. මෙහිදී ඇමති මණ්ඩලයේ උපදෙස් පරිදි අග්‍රාන්ඩුකාර තුමා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිශ්චයකාර වරුන් පත්කළයුතුය. පහල උසාවි වල විනිශ්චයකාර වරුන් පත් කරන්නේ අධිකරණ සේවා කොමිසන් සභාව විසිනි. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය ආරක්ෂා කරනු වස් අධිකරණ ඇමති වශයෙන් දේශපාලන කටයුතු වල නොයෙදුන නීතිවේදියෙකු පත්කරගනියි. මොහු බොහෝදුරට සෙනෙට් මන්ත්‍රී වරයෙකි. නමුත් 1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කිරීම නිසා අධිකරණ ඇමති ජාතික රාජ්‍ය සභාවෙන් ද 1978 ට පසු පාර්ලිමේන්තුවෙන් ද පත්කරන ලදී.
1973 දී අහියාචනා උසාවිය සහ ගම්සභා උසාවි අහෝසි කරන ලදී. නමුත් 1978 දී නැවතත් අභියාචනා උසාවි පිහිටුවිය. මේ අනුව 1978 ව්‍යවස්ථාව යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ ඉහලම උසාවිය ලෙස ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සහ අභියාචනාධිකරණය නම් කරන ලද අතර අපරාධ අධිකරණ බලතල ක්‍රියා කිරීම සඳහා මහා අධිකරණයක් ද පිහිටුවනු ලැබීය. මෙරට උසස්ම අධිකරණ දෙකට එම අධිකරණ වලදී හෝ පිටස්තර තැනකදී අපහස කළහොත් එම තැනැත්තා බන්ධනාගාර ගත කලහැකිය.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ප්රධානියා
ශ්‍රී ලංකාවේ උසස්ම සහ උත්තරීතරම අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයයි. මෙහි විනිශ්චයකරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ දහයකට නොවැඩි සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඔවුන් පත් කරන්නේ ජනාධිපති තුමා විසිනි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අර්ථ නිරුපනය කිරීමේ පුර්ණ අයිතිය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය සතුවේ. ජනාධිපති වරයෙකුට එරෙහිව ඉදිරිපත්වන දෝෂාභියෝගයක් සම්බන්ධ පරීක්ෂා කිරීමේ අයිතියද ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය වතු වූ නමුත් විධායක ජනාධිපති බලතල යටතේ පසුව එය අහෝසි විය.
බලතල
අභියාචනාධිකරණය
පහල උසාවි වල නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව ඉදිරිපත් කරන නැවත සමීක්ෂණ නඩු විභාග කිරීම මෙහි ප්‍රධානතම ක්‍රියාවයි. අභියාචනාධිකරණ නඩු තීන්දු වලට විරුද්ධව යා හැක්කේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පමණයි. මෙහි විනිශ්චය කාරවරුන් හයකට නොඅඩු සහ එකොළහකට නොවැඩි ප්‍රමාණයක් ඇති අතර ඔවුන් පත්කිරීමේ බලය ජනාධිපති සතුය. මෙම අධිකරණය මගින් නියෝග නිකුත් කිරීම කළහැකි වන අතර පහල උසවුයක් විසින් දෙනුලබන තීන්දුවක් වෙනස් කල හැකියි.
මහ උසාවි (මහාධිකරණ)
ආරම්භයේදී අධිකරණය ලෙස සලකු මෙම ආයතනය මගින් අපරාධ අධිකරණ බලතලද සහිතව මහාධිකරණය ලෙස ක්‍රියාත්මක වෙයි.
මුල් අවස්ථා උසාවි
1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අනුව යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා මුල් අවස්ථා උසාවි පහක් පිහිටුවන ලදී.
ශ්‍රී ලංකාව තුල කර තිබෙන වරදක් හෝ මෙරට ගුවන් තලයේ හෝ ජල තීරය තුල කරතිබෙන වරදවල් මහා අධිකරණය විසින් විභාග කොට තීරණය කල යුතුය.
මුලාශ්‍ර
දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය
නන්ද රණවීර, විසිවන ශත වර්ෂයේ මෙරට ආණ්ඩු ක්‍රමය (1900-1994), එම්.ඩී. ගුණසේන සහ සමාගම 1995, ISBN 955-21-0714-8
යෙහුදා රාජධානිය
සෝල් රජුගේ පුත් ඉෂ්-බොෂේත් ගේ මරණයෙන් අනතුරුව, ඩේවිඩ් අනිකුත් ගෝත්‍ර පාලනය සඳහා රජකමට පත්විණි. එවර ඔහු ඊශ්‍රායල් එක්සත් රාජ්‍යය බිහි කර ගත්තේය. ඩේවිඩ් රජුගේ මුණුපුරා වු රිහෝබෝම් ගෝත්‍රවල ගෞරවයට ලක්විය. ඊශ්‍රායලයේ උතුරු ප්‍රදේශය ඇසිරියන් රාජ්‍යය විසින් යටත් කරගනු ලැබිණි. නමුත් ජෝඩා රාජධානිය වසර 350 ක් නොනැසී පැවතිණි. එය ආක්‍රමණය කළේ ක්‍රි.පු. 586 දීය. එය ආක්‍රමණය කළේ බැබිලෝනියානු අධිරාජ්‍යයේ නෙබුසාර්-ආදත් ය. ඔහුගේ ආරක්ෂකයා වු කැප්ටන් නෙබුචැඩ්නෙසාර් යුද්ධය මෙහෙයවීය. මෙම යුද්ධයෙන් අනතුරුව ජේරුසලම අගනගරය විනාශයට පත්වීය.
ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව
ලෙබනන් සමුහාණ්ඩුව නැගෙනහිර මධ්‍යධරණී මුහුදේ බටහිර ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ උතුරින් හා නැගෙනහිරින් සිරියාවටත්, දකුණින් ඊශ්‍රායලයටත්ය. ලෙබනනයේ මධ්‍යධරණියේ හා අරාබියේ පිහිටීම මත එයට පොහොසත් ඉතිහාසයක්, සංස්කෘතිමය අනන්‍යතාවයක්, ආගමික හා මානව විවිධත්වයක් ලැබී ඇත. එහි ඉතිහාසයට අනුව මීට වසර 7000 ට පෙර මානව ශිෂ්ඨාචාරයක් පැවතුණි. එය අවුරුදු 2500 ක සිට ෆිනිෂියන්වරුන්ගේ කාලයේ සිට පැවැත එන්නකි. 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඔටොමන් අධිරාජ්‍යයේ කඩා වැටිමත් සමඟ එහි තිබු ප්‍රදේශ 5 ක් නිල වශයෙන් ප්‍රංශය යටතට ගන්නා ලදි. ප්‍රංශය විසින් ලෙබනනයේ මායිම් වන මවුන්ට් ප්‍රදේශය පුළුල් කරන ලදි. එහි මැරොනයිට් කතෝලිකයන් සහ වැඩි වශයෙන් මුස්ලිම්වරුන් පදිංචි කරන ලදි.1943 දි මෙම රට නිදහස ලැබු අතර ඔවුන් පාපොච්චාරණ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය යනුවෙන් දේශපාලන පද්ධතියක් නිර්මාණය කළ අතර, එය ආගමික සංවිධාන මත බලය බෙදීමේ ක්‍රියාවලියකි. 1975 – 1990 පැවැති සිවිල් යුද්ධයට පෙර එරටෙහි සාමය හා සෞභාග්‍යය පැවති අතර සංචාරක, කෘෂිකාර්මික හා බැංකු කටයුතු පැවතුණි. එහි තිබු ආර්ථික බලය හා විවිධත්වය හේතුවෙන් එය නැගෙනහිර ස්විස්ටර්ලන්තය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. එය විශාල සංචාරකයින් ඇදගත් අතර අගනුවර වන බීරුට් මැදපෙරදිග පැරිසිය වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබීය. 2006 ජූලි 26 වන තෙක් ලෙබනනයේ ස්ථිරත්වයක් පැවති අතර 2006 ඊශ්‍රායලය හා හිස්බුල්ලා අතර යුද්ධයෙන් සිවිල් ජනතාව මරණයට පත් වු අතර එහි සිවිල් පද්ධතියට හානි පැමිණියහ. එහි පැවැති මනා ආර්ථික පාලනය හේතුවෙන් 2007 – 2010 පැවැති ආර්ථික අර්බුදයෙන් එහි බැංකු කටයුතු වලට හානියක් නොවීය. ලෝක ආර්ථික පසුබෑම අභියස ලෙබනනය ආර්ථික වර්ධනය 90% හා එහි ඉතිහාසයේ විශාලතම සංචාරකයන් පිරිසකට සත්කාර කළහ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
ඒමි ලී
ඒමි ලින් හාට්ස්ල' (Amy Lynn Hartzler) (ලී; උපත උඳුවප් 13, 1981), වෘත්තිමය නාමයෙන් ඒමි ලී', යනු ඇමරිකානු ගායිකාවක, ගීත රචකයක මෙන්ම පියානෝ වාදන ශිල්පිනියකි. එවැනසෙන්ස් රොක් සංගීත කණ්ඩායමේ සහ-නිර්මාතෘවරිය හා ප්‍රධාන ගායිකාව ද වන්නේ ඇයයි. ඇය සම්භාවනීය කලාකරුවන් වන "මොසාට්" වැන්නන්ගෙන් මෙන්ම නූතන කලාකරුවන් වන Björk, Tori Amos, Danny Elfman වැන්නන්ගෙන්ද ආභාශය ලැබූ බවට පවසා ඇත.
ආශ්‍රේය
ප්‍රවර්ගය:1981 උපත්
එවැනසෙන්ස්
එවැනසෙන්ස් (Evanescence) යනු ගායිකා/පියානෝ වාදක ඒමි ලී හා ගිටාර් වාදක බෙන් මූඩි විසින් 1995දී ලිට්ල් රොක්, ආකැන්සාස් හිදී පිහිටුවාගනු ලැබූ ඇමරිකානු රොක් සංගීත කණ්ඩායමකි. තනි තනි ඇල්බම් පටිගත කිරීමෙන් අනතුරුව, ඔවුහු ඔවුන්ගේ පළමු ප්‍රධාන ඇල්බමය වන ෆෝලන්,  Wind-up Records මගින්  2003 දී ඉදිරිපත් කළහ. ෆෝලන්  ලෝක ව්‍යාප්තව පිටපත් මිලියන 17 කට අධික සංඛ්‍යාවක් විකිණුනු අතර සංගීත කණ්ඩායමට විශාල කීර්තියක් හා ග්‍රැමී සම්මාන 2 ක් දිනා දීමට සමත්විය. වසකට පසු, එවැනසෙන්ස් ඔවුන්ගේ පළමු සජීව ඇල්බමය වන, එනිවෙය' බට් හෝම් (Anywhere but Home), නිකුත්කළ විට මිලියනකට අධික පිටපත් සංඛ්‍යාවක් ලොව පුරා විකිණුනි. 2006 වසරේදී, දෙවන ස්ටූඩියෝ ඇල්බමය වන දි ඕපන් ඩෝර් (The Open Door), පිටපත් මිලියන පහකට වැඩියෙන් විකිණුනි.
පොතුපිටියේ ධර්මරාජ හිමි
පානදුර තොටුමුණ පළාතේ වස්කඩුබද්ද යනුවෙන් එකල හඳුන්වනු ලැබුවා වූ ප්‍රදේශයේ දහඅටවන සියවසේ අගබාගයේ දී පහල වූ පසිඳු ස්වාමීන් වහන්සේ නමකි.
එවැනසෙන්ස්
1995–2001: ඇරඹුම සහ මුල් කාලය
ලීගේ හා මූඩිගේ සින්දු 2ක් ප්‍රාදේශීය ගුවන් විදුලියේ විකාශය වූයෙන් ප්‍රදේශයේ ජනතාවට මෙම කණ්ඩායම පිලිබඳ අසන්නට ලැබුණි. ඉන්පසු ඔවුහු සජීවීව සංදර්ශන කල අතර ප්‍රදේශයේ ජනප්‍රියම කණ්ඩායමක් බවට පත්වූහ. ඔවුන් තම කණ්ඩායමට "Evanescence" යැයි නම් තැබුවේ "නැතිවෙමින් යන" නොහොත් "අතුරුදන් වන" යන අරුත එහි ගැබ් ව ඇති බැවිනි. ( evanesce, යන වදනින් ).
පොතුපිටියේ ධර්මරාජ හිමි
වස්කඩුබද්ද ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ පුනර්ජීවන කරවීම් සඳහා මූලිකත්වය ගත්තා වූවේ ධර්මසේන රාළලාගේ දොන් රිචඩ් පෙරුමාල් පෙරේරා විජයවිමලසේකර නොහොත් ධර්මරාජ හිමියන්ගේ පියාණන් ය. ඔහු විසින් ධර්මරාජ ඇතුලු තම පුතුන් දහතුනක් පැවිදිකරවන ලදී. එසේම පරිත්‍යාගදාරීන්ගේද සහය ලබාගෙන පොතුපිටිය පූජාරාමය තනවන ලදී. දොන් රිචඩ් මැතිතුමා විසින් පැවිදි කරවන ලද දරුවන් අතරින් වැඩිමලා වූවේ ධර්මසේන රාළලාගේ දොන් ෆ්‍රැන්සිස්කු පෙරුමාල් පෙරේරා නම් තැනැත්තයි. ඔහුව පැවිදි දිවියේ හඳුන්වන ලද්දේ පොතුපිටියේ ධර්මරාජ නමිනි. අබිනවයෙන් ඉදිවූ පූජාරාම විහාරයේ පළමු විහාරාදිපති වූහ.සාහිත්‍යය බාශාව කලාව සහ පද්‍ය නිර්මාණය ආදී බොහෝ විශයන් කෙරෙහි උන්වහන්සේ පෑ දක්ශතාව නිසාවෙන් ඉතා ඉක්මනින්ම රට පුරා ප්‍රචලිත අයෙකු බවට පත් විය. සෙත් කවි මෙන්ම වස්කවි කීමේ හැකියවෙන්ද අනූන වූ උන්වහන්සේ විසින් රචිත අපූරවතම පැදි පෙළ නාරි සංදේශය නම්විය. ජනප්‍රවද්‍යට අනුව රුක් දෙවියෙකු වාසය කළා වූ පොතුපිටියේ පිහිටි සල රුකක් කපා හල බැවින් ශාපයකට පත්ව වැළඳුණු උණසන්නිපාත රෝගයට පිළියමක් ලෙසින් මෙම සඳේශය ලියවන ලද්දේය.සංදේශය ලියවා සතියක් තුල වසංගතය අවසන් වී ගිය බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. පූජාරාමයේ 1835ක්වූ නවම් මාසයේ සාදා නිමකරවන ලද්දා වූ අභිනව විහාරමන්දිරය ධර්මරාජ ස්වාමීනට ගෞරව පතා ධර්මරාජ ප්‍රතිමාලය වශයෙන් නම් තබන ලද්දේය. ඒවන විටත් මෙම ප්‍රදේශ වල උපසපුව හිඟවූ බැවින් මෙම තෙරුන්වහන්සේ සිල්වත් තැනක් ලෙසිම දිවිමඬලෙන් අපවත්වී වදාලහ. ජන මතයට අනුව අපවත් වී වදාල එම හිමියන් පොතුපිටිය පූජාරාමය විහාරයේ බෝධි රුකට අධිපතිව රුක් දෙවියෙකු ලෙසින් වසන්නේය. එබැවින් මේ වන විට සීලරතන දේවං යනුවෙන් එහිමියෝ ප්‍රාදේශීය දේවත්වයට පත්ව ඇත්තේය.
එවැනසෙන්ස්
අන් මාධ්‍යවල
2005 දී තිරගත වූ The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe චිත්‍රපටයට ගීතයක් ලියූ බවට ඒමි ලී කියා ඇති අතර, එහි වූ භයංකර නාදය නිසා එය ඉවත්කළ බවටත් පවසා තිබුණි. මොzසාට්(Mozart) ආභාෂය ලැබූ "Lacrymosa" ද Narnia චිත්‍රපටයට ලියා ඇතැයි මතයක් පැවතුනි. කෙසේ නමුත්, Narnia අධ්‍යක්ෂකවරුන් නම් පවසා තිබුනේ කිසිදු එවැනසෙන්ස් ගීතයක් තම නිර්මාණයට යොදාගැනීමට අදහස් නොකළ බවයි.
පොතුපිටියේ ධර්මරාජ හිමි
මූලාශ්‍ර
වස්කඩුවේ ශ්‍රී සුභූති හිමිගේ වර්ෂඛණ්ඪරාෂ්ට්‍රය ග්‍රන්ථය 1875/බද්දේගම සුමන හිමිගේ පොතුපිටිය රජමහ වෙහෙර 1998
එවැනසෙන්ස්
අන් මාධ්‍යවල
2010දී, එවැනසෙන්ස් විසින් දි ඕපන් ඩෝර් ඇල්බමයට ලියා පසුව ඉවත්කළ "Together Again" ඩිජිටල් බාගතමනාවක් ලෙස දුණි. එම ගීතය 2010 හයිටි භූමිකම්පා ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතුවලට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ට ආධාරයක් වශයෙන් නිකුත්කෙරුණු අතර පසුකාලීනව 2011 මැදින් මස 23දා දක්වා ඉහල ප්‍රතිචාර මැද බාගතකෙරුණි.
ආශ්‍රේය
ප්‍රවර්ගය:සංගීතය
ත්වරණය
ප්‍රවේගය වෙනස් වීමේ සීඝ්‍රතාවය ත්වරණය ලෙස භෞතික විද්‍යාවේ දී හැඳින්වේ. ඒකමාන පද්ධතියකදී නම් ත්වරණය යනු වේගය වෙනස් වීමේ සීඝ්‍රතාව ලෙස ද සැලැකිය හැකි ය. කෙසේ වෙතත් ප්‍රවේගය දෛශික රාශියක්(දිශාවක් හා විශාලත්වයක් ඇති.)බැවින් ප්‍රවේගයෙහි ප්‍රමාණාත්මක අගය මෙන් ම දිශාව ද වෙනස් වීමේ සීඝ්‍රතාවය ත්වරණයෙන් දැක්වේ. ත්වරණයෙහි ‍මාන වනුයේ (දුර)×(කාලය)-2 ය. අන්තර්ජාතික සම්මත ඒකක අනුව ත්වරණය මනින්නේ තත්පර වර්ගයට මීටර වලිනි (ms-2). ඍණ ත්වරණය නොහොත් මන්දනයෙහි ද මාන සහ ඒකක ත්වරණයෙහි මාන සහ ඒකක ම වේ.
භෞතික විද්‍යාවේදී ප්‍රවේගයෙහි දිශාව වෙනස් වීම ද ත්වරණයක් ලෙස හැඳින්වේ. වෘත්ත චලිතයේදී වස්තුවක ප්‍රවේගයෙහි දිශාව වෙනස් වීමෙන් කේන්ද්‍රාභිසාරී ත්වරණයක් ඇති වේ.
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
නෛතික ක්‍රමය- (පද්ධතිය )
නෛතික ක්‍රමය- (පද්ධතිය )
මෙම නෛතික පද්ධතියේ ප්‍රධානියා වුයේ පාරවොය. ඔහුට නිතීය සම්පාදනය කිරීමේ, යුක්තිය පසිඳිලිමේ හා නීතී ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාව තිබිණි. මෙම නෛතික රාමුව ඊජිප්තු වැසියන් Maat (මාට්) ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. පැරණි ඊජිප්තුවේ නීතී සංග්‍රහයක් නොපැවතුනු අතර සාමාන්‍ය බුද්ධිය අනුව නීතී කටයුතු සිදු කෙරුනු බවට අධිකරණ වාර්තා පෙන්නුම් කරයි. ප්‍රශ්න නිරාකරණයේදි බොහොදුරට අවබොධාත්මක ගිවිසුම් වලට එළඹුනු බවක් පෙනෙන්නට තිබේ. ප්‍රාදේශිය අධිකරණ වල බලධරියා වුයේ kenbet නමින් හඳින්වු පුද්ගලයා වන අතර ඔහු සුළු පැමිණිලි සුළු ආරවුල් විභාග කොට විසඳනු ලැබිණි. බරපතල ගැටළු(මිණිමැරුම්, ඉඩම් ගණුදෙනු, මංකොල්ලකෑම් ) විසඳනු ලැබුවේ පාරාවොගේ අනුදැනුම ඇතිව great kenbet විසිනි. අවසනයේ විත්තිකරුවන් හා පැමිණිලිකරුවන් තමන්ට නිවැරැදි තීන්දුව ලැබුනු බවට දිවුරා දිව් රුම් ප්‍රකාශනයක් ඉදිරිපත් කළ යුතුය. සමහර අවස්ථා වලදී පමිණිලිකරු මෙන්ම විනිෂ්චයකරුද එකම පුද්ගලයා වන අතර කරුනු දක්වමින් කුමණ්ත්‍රනකරුව හඳුනාගනී. විභාගිත නඩුව වැදගත් හො නොවැදගත් වුවද අධිකරන ලේකම්වරයා විසින් පැමිනිල්ල සාක්කිය, තීන්දුව සටහන් කරගනී.
සුළු වැරදි වලට දඬුවම් ලෙස දඩගැසීම, පහරදිම, මුහුණු විකෘති කිරිම හො පිටුවහල් කිරිම ආදිය ලබාදෙන ලදි. බරපතල වැරදි සඳහා ජීවිතක්ෂයට පත් කිරිම, උලතැබීම,ගිල්වීම ආදී දඬුවම් දෙන ලදි. සමහර විට දඬුවම් අපරධකරුගේ පවුලේ අයටද පැනවිනි. අලුත් රාජධානිය ආරම්භ කිරිමෙන් අනතුරුව නීතී පද්ධතියෙ ප්‍රධානියා හැටියට Oracle(ඔරුකල්) නමින් තනතුරක් ඇතිකරන ලදි. මෙහිදි නීතීය පසිඳිම සඳහා මිනිසුන්ට දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදයද නොමසුරුව අවශ්‍ය විය.
එඩිසන් ඉස්කුරුප්පු
එඩිසන් ඉස්කුරුප්පු නමින් හැඳින්වෙන්නේ රඳවනය තුලට විදුලි බුබුලු සවිකිරීමට යොදාගන්නා ක්‍රමයකි. විදුලි බුබුලේ ඇති ඉස්කුරුප්පු පොට සහිත ලොහ පාදම ගැලපෙන කෙවෙනියට ඉස්කුරුපු ලෙස සවිවේ. මෙම කුමය උතුරු අමෙරිකාවේ සහ සමහර යුරෝපීය රටවල වඩාත්ම ජනප්‍රිය සම්මතය වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:විදුලි සම්බන්ධක
බාදිය
ආශ්‍රිත
Vada diya ha badiya athiwanuye chandrayage guruthwakarshanayeni
බයිනෙත්තු නැංවුම
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ලාම්පු ප්‍රවර්ගය:විදුලි සම්බන්ධක
ලිබිරියා
ලිබිරියා නිල වශයෙන් ලිබියා සමුහාණ්ඩුව බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළතීරයේ රටකි. එය මායිම් වන්නේ සෙයිරා ලෙයෝන්, ගිනියා, කෝට් සි‍ල්වෙසෝර් සහ අත්ලාන්තික් සාගරයටය. 2008 සංඛ්‍යා ලේඛනයන්ට අනුව එරට ජනගහනය 3 476 608 වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි. මී. 11 369 (වර්ග සැතපුම් 43 000) ක් වේ. අගනුවර වන්නේ මොන්රෝවියාය. ලිබිරියාහි උණුසුම් කාලගුණයක් ඇති අතර ග්‍රිෂ්ම කාලයේ වර්ෂාව හා වියළි කාලයේ තද සුළං ද ඇති වේ. ලිබියානු පෙපර් වෙරළ තිරය ජනාකිර්ණ වන අතර එහි කඩොලාන වනාන්තර ඇති අතර රට අභ්‍යන්තරයේ සුළු වශයෙන් වනාන්තර ඇත. එය ක්‍රමයෙන් වියලි තණබිම් කරා විවෘත වේ. අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතරේ ලිබරියන් ඉතිහාසය විශේෂිතය. නැව් වලින් නිදහස් කරගත් වහලුන් ද මෙම රටට එවන ලදි. මෙම ජනපදයකින් ලිබිරියානු සමාජය තුල ප්‍රභූ සමාජයක් ගොඩ නැගූ අතර 1847 ඔවුන් ලිබරියන් සමුහාණ්ඩුව සොයා ගන්නා අමරිකාව තුල පැවති රාජ්‍යයේ ආකෘතියක් ඔවුන් ‍ ‍ෙමාන් රෝමියා ලෙස ඇති කල අතර අගනුවර වුයේ ‍ජේම්ස් මොන්රෝයිය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මෙහි ජනපද පිහිටුවීමට ආධාර කළේය. 1980 හමුදා බලඇණියක් විලියම් ආර්. වෝල් බට්ගේ පාලනය ලබා ගත් අතර එය අස්ථාවර කාලයක් බවට පත්වෙමින් සිවිල් යුද්ධකම හා රටේ ආර්ථිකයට බලවත් සේ පහරක් වැදුණි. වර්තමානයේ ලිබරියාව එම යුද්ධයෙන් හා කඩා වැටුණු ආර්ථිකයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතී. සංඛ්‍යා ලේඛන සදහන් කරන පරිදි ජනගහනයෙන් 35% දිනකට ඇ. ‍ෙඩාලර් 1.25 අඩුවෙන් දිවි ගෙවයි.
යුනිවර්සිටි ඕවල්, ඩනීඩන්
thumb|right|ඔවුටාගෝ කණ්ඩායම විසින් නෝදන් ඩිස්ට්‍රික්ට්ස් කණ්ඩායම වෙත සත්කාරකත්වය සැපයූ ක්‍රිකට් තරගය යුනිවර්සිටි ඕවල් හිදී 2007 පෙබරවාරියෙහි පැවැත්වුනු අයුරු.
යුනිවර්සිටි ඕවල් යනු, නවසීලන්තයේ, ලෝග්න් පාක්, ඩනීඩන්හී පිහිටි, ක්‍රීඩා පිටියක් වන අතර ඩනීඩන් නගර සභාව වෙත අයත් වෙයි. මෙම පිටිය මුලදී ඔවුටාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයය සතුව තිබුණද, 2000 ගණන් වල මුල් භාගයේදී එහි ප්‍රති-සංවර්ධන කටයුතු නිම කිරීමත් සමගම එහි හිමිකාරත්වය නගර සභාව වෙත පවරන ලදි.
මෙම පිටිය, ඔවුටාගෝ ක්‍රිකට් සංගමය සහ ඔවුටාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයීය රග්බි පාපන්දු සමාජය යන දෙකෙහිම නිවැසි පිටිය වන අතර, හයිලන්ඩර්ස් රග්බි පාපන්දු කණ්ඩායමෙහි පුහුණු පර්යන්තයද වෙයි. විනිසකරු තීරණ සමාලෝචන ක්‍රමය භාවිතා වූ පළමු තරගය සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයූයේ යුනිවර්සිටි ඕවල් පිටිය විසින් වෙයි. ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව සඳහා එම ක්‍රමය පළමුවෙන් භාවිතා කරමින් එය එසේ වූයේ පකිස්තානය එ නවසීලන්තය තෙවන ටෙස්ට් තරගයෙහිදීය.
පහසුකම්
පිටියෙහි උතුරු කෙළවරෙහි, රූපවාහිනී සහ රේඩියෝ විස්තර විචාරක කුටි සහිත මාධ්‍ය සංකීර්ණයක් වෙයි. අවශ්‍යවූ විටෙක පිටියෙහි කෙළවර දෙකෙහිම (මාධ්‍ය සංකීර්ණයට ඉහළින් සහ, දකුණු කෙළවරෙහි ගැටියෙහි) රූපවාහිනී කැමරා සඳහා තාවකාලික පලංචි තැනෙයි. පිටියෙහි දකුණු කෙළවරෙහි ඓතිහාසික ප්‍රධාන වේදිකාවක් පවතින අතර, ඉලෙක්ට්‍රොනික ලකුණු පුවරුවක් ඊසාන දිග කෙළවරෙහි පවතියි.
ප්‍රධාන වේදිකා සංකීර්ණය සතුව, ඇඳුම් මාරු කිරීමේ කුටි, සාමාජිකයන්ගේ කුටි, විවේක සහ ආපානශාලා, තරගකරුවන්ගේ දර්ශන කුටි, වෛද්‍ය කුටියක්, මුළුතැන්ගේ, කාර්යාල. විනිසකරු කුටි, ආපන ශාලාවක් සහ වෙළෙඳ සැලක්, මාධ්‍ය කුටි සහ ගබඩා කුටි ඇත. පසුපස කෙළවරට අමුණා පිහිටන ගොඩනැගිල්ලක විශ්වවිද්‍යාලයීය රග්බි සංගමය පහසුකම් සලසා ගනියි.
පළමු ටෙස්ට් තරගය
එහි පැවැත්වුනු පළමු ටෙස්ට් තරගය තරගය වූ නවසීලන්තය සහ බංග්ලාදේශය අතර තරගය සඳහා 2008 ජනවාරි 4 දිනදී එය විසින් සත්කාරකත්වය සැපයෙත්ම, නවසීලන්තයෙහි සත්වන ටෙස්ට් පිටිය බවට යුනිවර්සිටි ඕවල් පිටිය පත් විය. මෙම තරගය, වසර දහයක කාල පරාසයකදී ඩනීඩන් හී පැවති පළමු ටෙස්ට් තරගය වෙයි. යුනිවර්සිටි ඕවල් පිටිය පිළිසකර කිරීම සඳහා NZ$6 මිලියන ප්‍රමාණයක් වැය කෙරුණු අතර, කැරිස්බෘක් වෙනුවට ඩනීඩන් හී ටෙස්ට්-ක්‍රිකට් තරගකෙරෙන ස්ථානය  බවට එය පත්වී ඇත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඩනීඩන්හී ක්‍රීඩා තරග ස්ථාන ප්‍රවර්ගය:නවසීලන්තයේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් පිටි
මොනරා
මොනරා ආසියාතික පක්ෂි විශේෂ දෙකක් (ඉන්දියාව හා ශ්‍රී ලංකාවෙන් පැවතගෙන එන්නාවූ නිල් නැතහොත් ඉන්දීය මොණර (Pavo cristatus) සහ මියන්මාරය, ඉන්දු චීනය ,ජාවා ආශ්‍රිතව ජිවත් වන  හරිත මොණරුන්) සහ අප්රිකානු විශේෂ එකක් (කොංගෝ ද්‍රෝණියට පමණක් ඒක දේශික වන මොණරුන්) ඇතුළත් වේ. මෙම අප්‍රිකානු විශේෂය සහ ඔවුන්ගේ සගයන්, පිරිමි සතුන්ගේ ගේ විදින ඇමතුමක් හා, ආසියාතික විශේෂ අතර පිරිමි සතුන් නිදහසේ තම වලිගය(මොණර පිල) විදහා දැක්වීම මගින් රහසිගත පිහාටු ප්‍රදර්ශනය කර එමගින් විවාහ ඇසුරකට ආරාධනා කිරීම සිදු කරති. "මොනරා" යන නාමය පිරිමි සතුන් සඳහා භාවිත වන අතර "සෙබඩ" යනුවෙන් ගැහැණු සත්වයාව හඳුන්වයි.
මෙම මොණරුන් හට "iridescent"(කොළ නිල) වර්ණයක් පැවතීම සහ අලංකාරවත් වලිගයක් (පිල් කලබක්) පැවතීම පුළුල් විද්යාත්මක විවාදයට විෂය වී ඇත. චාර්ල්ස් ඩාර්වින් අදහස් කරන පරිදි  මොණරුන් ඔවුන්ගේ ස්ත්‍රී වර්ගයා ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහාත් ලිංගික වශයෙන් තෝරා ගැනීම් සිදු කර ගැනීම සඳහාත් ඔවුන්ගේ විචිත්‍රවත් ලක්ෂණ ප්‍රයෝජනයට ගනී. වඩාත් මෑතක දී, අමොට්ස් Zසඅහවි ඔහුගේ ප්‍රතිබන්දන නියාය මගින් යෝජනා කල පරිදි මෙම විචිත්‍රවත් හැඩහුරුකම් මොනරුන්ගේ ශක්තිය පෙන්නුම් කරන අවංක ලක්ෂණ වන අතර අඩු වශයෙන් ශක්තිමත් මොණරුන් හට එමගින් කැපී පෙනෙන ව්‍යූහයක් සමඟ නොනැසී පැවැත්මේ දුෂ්කරතා සහ වරප්ප්‍රසාද අහිමි වේ.
පිල් කළබ
දකුණ|thumb|ඉන්දියානු මොණර විශේෂයේ හිස සහ ගෙල (Pavo cristatus) thumb|ඉන්දියානු ඇලි මොනරෙක් ඉන්දියානු මොණරුන් හට නිල් සහ කොළ වර්ණයන්ගෙන් සැදුම් ලත් (iridescent) පිල් කලබක් පවතී. මෙම මොනරුන්ගේ වලිගය පිල් කලබ ලෙස හදුන්වනු ලැබේ,මෙම වලිගය කුයිල් (quill) නම් වූ පිහාටු වලින් පමණක් සෑදී නොමැති අතර බෙහෙවින් දිගටි පිහාටු  කොටසකින් ද ආවරණය වී පවතී. මොණරුන්ගේ පිල් කලබ විදහා පෑම ඉතාමත් අලංකාරවත් දර්ශයක් වේ. සෑම මොණර විශේෂයකම ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙවර්ගයේම මොණරුන් හට හිස මුදුනේ ලාංඡනයක් පවතී. ඉන්දියානු සෙබඩුන්ගේ පිහාටු තද අළු, දුඹුරු සහ කොළ වර්ණ වලින් සැදුම්ලත් වේ. සෙබඩුන්ද ඔවුන්ගේ පිහාටු සෙබඩුන් අතර තරඟ වලදී මෙන්ම අනතුරු සංඥා ලෙස ද භාවිතා කරති.
හරිත මොණරුන් ඉන්දියානු මොණරුන්ගෙන් වෙනස් වන්නේ ඔවුන්ගේ ඇති කොළ සහ රන්වන් පැහැති පිහාටු වලිනුත් කළු පැහැති පියාපත් වලිනුත්ය. තවද ඉන්දියානු මොණරුන් සහ සෙබඩුන් පෙනුමෙන් අසමාන නමුත් හරිත සෙබඩුන් හරිත මොණරුන් පෙනුමෙන් වෙනස් වනුයේ සෙබඩුන්ගේ කෙටි ඉහළ වලිගය, වඩාත් තඹවන් ගෙල සහ නිල් කොළ වර්ණය (iridescence) සමස්ත වශයෙන් අඩු වීමත් පමණකි.
කොංගෝ(Congo) මොණරුන් ඔවුන්ගේ රහසිගත පිහාටු ප්‍රදර්ශනය නොකරයි, නමුත් ඔවුන් විවාහයක් සදහා ඇරයුමක් කරද්දී පමණක් ඔහුගේ සැබෑ වලිගය විදහා පායි. මෙම පිහාටු, ඉන්දියානු හා හරිත මොනර විශේෂ වලට වඩා බෙහෙවින් කෙටි වේ. ඉන්දියානු සහ අප්රිකානු විශේෂ වල සෙබඩුන් අඳුරු අළු හෝ දුඹුරු වේ.
සියලු විශේෂ වල ස්ත්රී පුරුෂ දෙවර්ගයේම පැටවුන්ගේ වර්ණයක් ස්ථිරවම කිව නොහැකි අතර, ඔවුන්ගේ වර්ණ කහ,පිංගල,තද දුඹුරු, ලා දුඹුරු, අපිරිසිදු සුදු වර්ණය සහ ඇත් දළ පාට අතර විචලනය වේ.
කලාතුරකින් සුදු පැහැති පිහාටු ඇති මොණරුන් දක්නට ලැබේ. එසේම ඇළි මොණරුන්ද ජිවත් වන අතර ඔවුන් තරමක් දුර්ලභ වන අතර තනිකරම පාහේ සුදු මොණරුන් නැත සිටීනම් ඔවුන් ඇළි මොණරුන් වේ. ඇළි  මොණරුන් හට ලේයුසිස්ම්" leucism" යන ජාන විකෘතිතව පවතී. එම නිසා ඔවුන්ගේ පිහාටු වල වර්ණක අඩු වේ. නමුත් වෙනස්කම් බැලීමේදී සැබෑ ඇළි මොණරුන් හට මෙලනින් සම්පුර්ණයෙන්ම නොමැති අතර එමනිසා ඔවුන්ට සුදු පැහැති පිල් කලබක් පවතී. "Leucistic" වර්ගයේ මොණර පැටවුන් කහ පැහැති වන අතර ඔවුන් පරිණත වූ පසු සම්පුර්ණයෙන්ම සුදු පැහැති වේ.
වර්ණයන්
බොහෝ කුරුල්ලන් මෙන්, දීප්තිමත් දේදුනු පැහැ පිහාටු වර්ණ මූලික වශයෙන් වර්ණක නොවන නමුත් ව්යුහාත්මක වර්නයකි. ප්‍රකාශ මැදිහත් බ්රැග් පරාවර්තන නිතිපතා ආවර්තිත පිච්ජිකාංග මත පදනම් වන පිහාටු මොනරුන්ගේ වර්ණ නිපදවයි.
පරිණාමය හා විරුද්ධ ලිංගිකයන් තෝරා ගැනීම
චාර්ල්ස් ඩාර්වින් සිය "ඔන් ද ඔරිජින් ඔෆ් ස්පිසිස්" (On the Origin of Species) ග්‍රන්ථයේ මුලින් ඉදිරිපත් කරන ලද සිද්ධාන්තයට අනුව  මොනරුන්ගේ පිල් කළඹ ලිංගික වශයෙන් තෝරාගැනීම් සිදු කරන විට භාවිතා කල හැකි පරිදි විකාශනය වී ඇත. මෙම අදහස ඔහුගේ දෙවන ග්‍රන්හය වන "The Descent of Man and Selection in Relation to Sex" හි දැක්වේ.
මොණරුන් සංසර්ගයේ යෙදීමේදී එකිනෙකාගේ අවයව මත බලය යොදයි. .සාමාන්‍යයෙන් ඩිම්බ ශුක්‍රානු වලට වැඩ විශාල වන අතර සෙබඩුන් මොනරුන්ට සාපේක්ෂව අඩු වශයෙන් ඩිම්බ නිපදවයි. එමනිසා ඩිම්බ විශාල ආයෝජනයක් වේ. තවද එම හේතුව නිසා සෙබඩුන් සිය කාලත්රයාගේ ලක්ෂණ සිය පැටවුන්ට හිමි වනවාට අකමැත්තක් දක්වයි. සෙබඩුන් සාර්ථකව ප්‍රජනනය කරන අතර පැටවුන්ගේ පැවැත්මෙන් කොටසක් මොනරාගේ ජාන මත රඳා පවතී.
සෙබඩුන්ගේ තෝරා ගැනීම
වම|thumb|400x400පික්|සෙබඩුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා සිදු කරන ප්‍රදර්ශනය සෙබඩුන්ගේ තෝරාගැනීම පිළිබඳව විවිධ වූ කල්පිත ඉදිරිපත් වී තිබේ. මෙයින් සමහරක් යෝජනා කරන පරිදි මෙමගින් සෙබඩුන්ට, ආරක්ෂාව රැකවරණය වැනි වාසි අත් වේ. තවත් කල්පිතයක දැක්වෙන පරිදි සෙබඩුන්ට වඩා හොද මට්ටමේ ජාන සහිත එනම් ශරීරයෙන් විශාල දීප්තිමත් මොණර පිලක් හිමි මොණරෙකු තෝරා ගත හැකිය. මෙම වැදගත් ජාන සෙබඩාගේ පැටවුන්ට පිහිටීම වාසි සහගත වේ. එසේම ඇයගේ ශක්තිමත් භාවයට සහ ප්‍රජනනය සාර්ථකව කර ගැනීමට එය වැදගත් වේ.
ස්වාභාවික වරණය
මොනරුන්ගේ පිල් කලඹ, උච්ච ස්වරය සහ  නිර්භීත හැසිරීම් ඔවුන්ව ස්වභාවික තෝරා ගැනීමට (ලිංගික වශයෙන් තෝරාගැනීමට නොවේ), සහ විලෝපිකයන් හා ප්රතිවාදීන්ගේ බිය ගැන්වීම සඳහා අපසංඥාකාර ප්‍රදර්ශනයක් ලෙසද භාවිතා වේ.
පිහාටු වර්ණ මගින් ආකර්ෂණය කර ගැනීම්
thumb|මොණර පිල් කළඹේ ඇසක් මොනරෙකුගේ ප්‍රජනනය කිරීමේ සාර්ථකත්වය රදා පවතින්නේ ඔහුගේ පිල් කලබේ "ඇස්" වල වර්ණයන්" සහ පිල් කළඹ ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ කෝණය අනුවය. රොස්ලින් ඩකින් සහ රොබර්ට් මොන්ට්ගොමේරි, මොණරුන්ගේ පිහාටු වල ඇස සෙබඩුන්ට තෝරාගැනීම් සිදු කරගැනීමේදී බෙහෙවින් වැදගත් වන දක්වා ඇත.
මොණර නාදය
සෙබඩුන් ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ ප්‍රාථමික ක්‍රමයක් ලෙස මොණර නාදය හැදින්වේ. සමහර අධ්‍යනයන් යෝජනා කරන පරිදි මෙම මොණර නාදය එක්තරා ගීතයක් බවත් එයින් සෙබඩුන්ගේ සිත් බැඳ ගන්නා බවත් දැක්වේ..<sup class="noprint Inline-Template " style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;" contenteditable="false">[<span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (February 2015)">clarification needed ]
හැසිරීම
මොණරුන් වනාන්තර ආශ්‍රිතව වෙසෙන සතුන් වන අතර ඔවුන් භුමියෙහි කැදලි තනන නමුත් ඔවුන් ගස් මත ලගී. ඔවුන් භෞමික පෝෂකයන් වේ. සෑම වර්ගයකම මොණරුන් බහු විවාහික(බහු යෝගික)වේ.මොණරුන් සිය අන්තර් විශේෂ අතර සටන් වලදී සිය පාද වල ඇති කටු භාවිතා කරති.
ආහාර
thumb|හරිත මොනරෙක්(Pavo muticus) මොණරුන් සර්වභාක්ෂක වන අතර පැළෑටි කොටස්, මල් පෙති, බීජ, කෘමීන් සහ අනිත් ආත්රපෝඩාවන්, උරගයන්, හා උභය ජීවින් ආහාරයට ගනී. කැලෑබද මොණරුන් හිරු නගින විට සහ හිරු බැස යන විට කොළ රොඩු අවුස්සමින් ඔවුන්ගේ අහාර සොයා ගනී. ඔවුන් දෛනික උණුසුම් අවස්ථා වල සෙවණවල් සහ ලී කොට වල ආරක්ෂාව ලබා ගනී. මෙම පක්ෂීන් ඔවුන්ගේ හොටට ගැලපෙන සහ දිරවන ඕනෑම දෙයක් ආහාරයට ගන්නා අතර අහාර පිලිබදව විශේෂයෙන් සැලකිලිමත් නොවේ. ඔවුන් ක්‍රියාකාරී ලෙස කුබින් වෙයන් ආත්රෝපොදවන් සහ කුඩා ක්ෂීරපායි සතුන් දඩයම් කර ආහාරයට ගනී.
ගෘහාස්රිත මොණරුන් පාන් බඩ ඉරිගු චීස් පිසූ බත් සහ සමහරුන් බළලුන් සදහා විශේෂිත අහාර පවා ආහාරයට ගනී. මොණරුන් ඇති කරන්නන් නිරීක්ෂණය කර ඇති පරිදි මොණරුන් ප්‍රෝටීන් බහුල ධාන්ය ගබඩා වලට හානි පමුණු වන කීටයන්, විවිධ වර්ගයේ මස් වර්ග, කැරට්, බෝංචි, බීට්, හා ඇට ඇතුළු එළවළු අහාර පිලිබදව විශේෂ ඇල්මක් දක්වයි..ඔවුන් පලතුරුද ආහාරයට ගනී .
සංස්කෘතික වැදගත්කම
thumb|කතරගම දෙවිදුන් සිය භාර්යාවන් සමග මොනරෙකු පිට වැඩ සිටීම. thumb| 1948 සිතුවමක්  Annunciation with St. Emidius by Carlo Crivelli,මේරි කන්‍යාව යාච්ඤා කරන විට මොනරෙකු ඇයට ඉහලින් වහලයේ සිටීම. හින්දු දහමට අනුව, යුද්ධයට අධිපති කතරගම දෙවිදුන්(කඳ සුරිඳු) මොනරෙකු පිට වැඩ සිටින බවත් උන්වහන්සේගේ වාහනය මොනරෙකු බවත් දැක්වේ. සුරපද්මන් නැමති යක්ෂ රජතුමන්ව කඳ සුරිදුන් දෙකට වෙන් කල බවත්, එක් කොටසක් මොනරෙක් වූ බවත් අනිත් කොටස එතුමාගේ ධජය අතැති  කුකුලෙකු වූ බවත් දැක්වේ. මොණරා විසින් වක්‍රාකාරව පිල් විදහන විට ඔම්කරගේ දේවගැති ස්වරුපය පෙන්නුම් කරන බව කියවේ. ක්‍රිෂ්ණ දෙවිදුන් විෂ්ණු අවතාරය සහ එක් ට්‍රිමුර්ටි වරයෙක් මොණර පිහාටුවක් ශීර්ෂයේ පළදින බවද දැක්වේ.
ඓතිහාසිම ග්‍රීක වැසියන් මොණර මාංශ අනුබවයෙන් මරණයෙන් පසු අමරණීය වන බවට විශ්වාස කර ඇත, එමනිසා එය අමරණීයත්වයේ සංකේතය බවට පත්වී ඇත. මෙම සලකුණු මුල් ක්රිස්තියානු විසින් සම්මත කර ගන්නා ලදී, මේ අනුව බොහෝ මුල් ක්රිස්තියානි සිතුවම් හා මොසායික්(mosaics) වල මොනරා ප්‍රදර්ශනය කර තිබේ. මොනරා තවමත් පාස්කු සමයේදී භාවිතා වේ, විශේෂයෙන් නැගෙනහිර. මොනරාගේ පිල් කළඹේ පිහාටු වල 'ඇස' සියලු දේ දකින ක්රිස්තියානි දෙවියන් වහන්සේ සංකේතවත් කරන බව දැක්වේ. මොනරා විශ්වය සංකේතවත් කරන බවද දැක්වේ. පුරාතන බැබිලෝනියානුවන්ගේ සහ පර්සියනුවන්ගේ සංකේත ආශ්‍රයෙන් ඇති කරගත් ක්‍රිස්තියානුවන් සංකේත වලට අනුව මොණරා ස්වර්ගයට  සහ ජීවිතය නැමති ගස සමග සම්බන්දයක් ඇති අතර අමරණීයත්වය සමග සම්බන්දයකුත් ඇත.
මොනරාගේ නිජබිම ඉන්දියාව වුවත්, මොනරා රාජකීය  ආරක්ෂකයා ලෙස බැබිලෝනියාවේ සහ පර්සියාවේ පිළිගැනීමක් පවතී. එසේ වුවද ඉන්දියාවේද  රාජකීයත්වය සහ සම්භාවනීය පෙලපත ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ සංකේතයක් ලෙස මොනරා භාවිතා කරයි. ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ ඒකාබද්ධ පළමු මහා රාජ වංශය "මෞර්ය වංශය " ලෙස හදුන්වා ඇත. මයුර යනු මොනරා සංස්කෘත භාෂාවෙන් අඳුන්වන නාමයක් වේ.
සමහර සංස්කෘතීන් වල, උඩඟුකම හෝ නිෂ්ඵල බව පෙන්නුම් කරන සංකේත ලෙසද භාවිතා කරයි.
භෝජන කලාව
මධ්‍යතන යුගයේදී, පක්ෂි විශේෂ රාශියක් මිනිසුන් විසින් අහාර ලෙස පරිභෝජනයට ගෙන ඇත, දුප්පත් ජනතාව කුකුලන් වැනි පොදු පක්ෂීන් ආහාරයට ගෙන ඇත. එසේ වුවත්, බොහෝ ධනවත් වරප්‍රසාද හිමි වූ ය සාමාන්‍යා ආහාර අඩු වශයෙන් ගෙන ඇති අතර ඔවුන් හංසයන් සහ මොණරුන් පවා ආහාර ලෙස ගෙන ඇත. රජ වරුන්ගේ රාජකීය බෝජන මෙසයන් මොණරුන් ආහාර ලෙස මෙන්ම අලංකාරවත් ප්‍රදර්ශන භාණ්ඩයක් ලෙසත් තබා තිබේ.
ස්කැන්ඩිනේවියාව
ස්කැන්ඩිනේවියාව / ˌskændɪneɪviə / යනු උතුරු යුරෝපයේ සංස්කෘතික උතුරු ජර්මානු උරුමය සහ අන්‍යොන්‍යව තේරුම්ගත හැකි උතුරු ජර්මානු භාෂාවන්ගෙන් සමන්විත උතුරු යුරෝපයේ කලාපයකි. ඩෙන්මාර්කය, නෝර්වේ සහ ස්වීඩනය යන රටවලට පොදුවේ  ස්කැන්ඩිනේවියා ලෙස කියයි. නමුත් ඉංග්‍රීසි භාවිතය තුළ එය ඇතැම් විට ස්කැන්ඩිනේවියානු අර්ධද්වීපය ලෙස භාවිතා කරයි මෙයට ෆින්ලන්තය සහ අයිස්ලන්තය යන රටවල්ද අයත් වෙ. මෙම පුළුල් ප්‍රදේශය සාමාන්‍යයෙන් නෝර්වීජියානු රටවල් ලෙස හැඳින්වේ
ස්කැන්ඩිනේවියාහි කොටසක් ලෙස දුර බැහැර ස්වල්බාර්ඩ් හා ජේන් මයිනීන් නෝර්වීජියානු දූපත් අයිති නොවේ.මේවා ග්‍රීන්ලන්තය ටද අයිති නොවේ. ඩෙන්මාර්කයේ ෆාරෝ දූපත් ද ඇතුළත් විය හැකිය.
භාවිතය
thumb|ස්කැන්ඩිනේවියානු අර්ධද්වීපයේ චන්ද්‍රිකා චායාරූපයක්,මාර්තු 2002 "ස්කැන්ඩිනේවියා" යනු ඩෙන්මාර්කය, නෝර්වේ සහ ස්වීඩනයයි. සමහර ප්‍රභවයන් තර්ක කරන්නේ ෆාරු දූපත්, ෆින්ලන්තය සහ අයිස්ලන්තය ඇතුලත් කර ගැනීම සඳහායි. නමුත් එම කලාපය සාමාන්‍යයෙන් හදුන්වන්නේ නෝර්ඩන් ලෙස හෝ නෝර්ඩික් රටවල් ලෙසයි. thumb|17ත් වන සියවසේදී ස්වීඩනයට පත්වූ ඩෙන්මාර්ක කලාපයකට ස්කැන්ඩිනේවියා යන යෙදුම ස්කෑනියා ලෙස යොදාගෙන ඇත. thumb|{{legend|#ff0000|දේශීය අර්ථකථනයට අනුව ස්කැන්ඩිනේවියාව|outline=#aaaaaa}} {{legend|rgb(255, 127, 0)|ඉංග්‍රීසි අර්ථකථනයට අනුව ස්කැන්ඩිනේවියාවට අයත් වන අනෙක් රටවල්.|outline=#aaaaaa}} ස්කැන්ඩිනේවියාව ඩෙන්මාර්කය, නෝර්වේ සහ ස්වීඩනය සඳහා පහසු පොදු පදයක් ලෙස භාවිතා කිරීම මෑත කාලීනය. ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් පවසන පරිදි, පොදු උරුමය පිළිබඳ අදහස් ප්‍රකාශයට පත් වූ මුල් අවධියේ සාහිත්යමය හා භාෂාමය ස්කැන්ඩිනේවවාදයක් බවට පත් වී ඇති අතර, එය දහ අට වන සියවසේදී සම්මත කර ගෙන හඳුන්වා දෙන ලදී.
රැග්නරෝක්
thumb| 12 වන සියවසේ උර්නස් පල්ලියෙහි ලෙනේ  උතුරු ද්වාර මණ්ඩපයේ රැග්නාර්රොක් නියෝජනය කරන සර්පයන් සහ මකරුන්ගේ නිරූපණයන් ලෙස විස්තර කර ඇත. <span id="cx4" class="cx-template-editor-param-key" data-source="4" data-cx-state="source" data-cx-weight="1" contenteditable="true"> නෝර්වීජියානු මිත්‍යාවන්හිදී, රැග්නාර්රොක් යනු මහා යුද්ධයක් ඇතුළු අනාගත සිදුවීම් මාලාවක් වන අතර අවසානයේ දී ප්‍රධාන චරිත ගණනාවක මරණය (එනම් ඔඩින්, තෝර්, ටීර්, ෆ්‍රේයර්, හයිමඩ්ලර් සහ ලොකි)   සිදුවීමට ඇති බවට පුරෝකථනය කර ඇත. විවිධ ස්වාභාවික විපත්,  ජලයෙන් ලෝකය ගිලී යාමයි. ඉන් පසු ලෝකය නැවත අලුත් හා සාරවත් වන අතර, ඉතිරි වූ සහ නැවත පැමිණෙන දෙවිවරුන් හමුවනු ඇත, ලෝකය නැවත මනුෂ්‍යන් දෙදෙනෙකු විසින් නැවත පදිංචි කරනු ඇත. රැග්නාර්රොක් නෝර්වීජියානු මිත්‍යා කථාවේ වැදගත් සිදුවීමක් වෙ.
ජාතික නිවාස ප්‍රතිපත්තිය ශ්‍රී ලංකාව
නිවාස හිමි සමාජයක්
නිදහස් ශ්‍රී ලංකාවේ පසුගිය වසර 65 ක ඉතිහාසය තුල නිවාස ක්ෂේත්‍රයේ විවිධ ප්‍රතිපත්ති, වැඩසටහන් මෙන්ම ව්‍යාපෘතින් එක් එක් යුගයන්ට විශේෂිතව ක්‍රියාත්මක කොට ඇත. යටත් විජිත පාලනයෙන් නිදහස ලැබීමත් සමඟම වු එකී පාලනයන් යටතේ වු නියාමන කාර්ය භාර්ය පවත්වාගෙන යමින් නාගරික මධ්‍යම පංතිය හා වැඩකරන ජනතාවගේ නිවාස අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙන් වැඩි අවධානය යොමුකොට ඇත. 1952 වසරේ පත්කිරීමට යෙදුණු පළමු නිවාස අනුකාරක සභාවේ නිර්දේශ මත නිවාස විෂය වෙනුවෙන්ම 1953 වසරේ වෙනම අමාත්‍යාංශයක් පිහිටුවීමත් 1954 අංක 34 දරණ ජාතික නිවාස පනතින් ජාතික නිවාස දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටුවනු ලැබීමත් ශ්‍රී ලංකාවේ නිවාස ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂ සංධිස්ථාන ලෙස හඳුනාගත හැක. 1961 වසරේ රජය ශ්‍රී ලංකාවේ ග්‍රාමීය හා නාගරික නිවාස අවශ්‍යතාව සොයාබලා වාර්තා කිරිමට පත්කරන ලද කමිටුවේ නිර්දේශ,එම දශකයේ දී ජාතික නිවාස දෙපාර්තමේන්තුව මගින් සහ ඉන්පසුව නිවාස ක්ෂේත්‍රයේ හඳුන්වා දෙනු ලැබු විවිධ අණ පනත් හා ආයතන මගින් ක්‍රියාත්මකවූ වැඩසටහන්වල මුලික පදනම බවට පත්විය.1970 න් ඇරඹි යුගයේ රාජ්‍ය අණ පනත් තුලින් නිවාස හිමිකම, අයිතිය හා සැපයුම තහවුරු කිරිමට ප්‍රයත්නයක් ගෙන ඇත. එම අවධියේ රටේ නිවාස තොගයේ වැඩි දියුණුව මෙන්ම වඩ වඩාත් නිවාස ඉදිකිරිම මගින් නිවාස ඉල්ලුම සපුරාලීම රජයේ වගකීම හැටියට සලකා ඇති අතර, ඉහත දශක කිහිපයම නිවාස හිමි සමාජයක් උදෙසා රජයේ සෘජු මැදිහත්විම පිළිබිඹු කරයි.