රුසියානු_ඉතිහාසය
දෙවන දේශප්‍රේමී යුද්ධය
1941 ජුනි 22 අළුයම ස්ටාව්කාවේ මෙහෙයුම් ප්‍රධානී ලුතිනන්-ජනරාල් නිකොලායි වටුටින්ගේ පෞද්ගලිකව අධීක්ෂණය යටතේ ආක්‍රමණය පිළිබඳ අනතුරු හැඟවීමේ නියෝගය අඩංගු ගුවන්විදුලි පණිවුඩය බටහිර හමුදා දිස්ත්‍රික්ක වලට සම්ප්‍රේෂණය කරන අතර ආරක්ෂක කොමිසාර් කාර්යාලය තුලට වී තිමොෂෙන්කෝ හා මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ෂුකොව් තේ පානය කරමින් සිටියේ අනාගතය පිලීබඳ අවිනිශ්චිත හැඟීමෙන් යුතුවය. කිසියම් බරපතල යමක් ආසන්න බවට දෙදෙනාම ඉවෙන් මෙන් වටහාගෙන තිබුනද තම හැඟිම් වචනයට නැඟීමට එක් අයෙකු හෝ මේ මොහොතේ උත්සුක නුවූහ. පණිවුඩය යැවීමෙන් නොනැවතුන කඩිසර වටුටින් අධි සංඛ්‍යාත ගුවන් විදුලියෙන් අදාල හමුදා දිස්ත්‍රික්ක අමතමින් සියළු අණදෙන නිළධාරීන් තත්වය පිළිබඳ දැනුවත් කලේය. හඳුනා නොගත් ගුවන් යානා සමූහයක් තමා දෙසට ලඟා වෙමින් සිටින බවට කළු මුහුද භාර නාවුක ආඥාපති තැන වාර්තා කොට සිටින විට අළුයම තුන පසුවී මිනිත්තු හතක් ගෙවුනා පමණි. “මොකද්ද තමුසෙ ගන්න තීරණය? ” ෂුකොව් විමසීය. “සහෝදරය අණ කල වහාම පහර දෙන්න අපි සූදානම්! ” එම නියෝගය නිකුත් කොට හැකිව තිබුනේ ස්ටැලින්ට පමණි. එහෙත් නාස්ති කිරීමට කාලයක් ඉතිරිව නොතිබිණ. “ වහාම පහර දෙනවා,” ෂුකොව් අණ කලේ රිසිවරයට ඉහලින් තිමොෂෙන්කෝ දෙස බලමිනි. ආරක්ෂක කොමිසාර් එය අනුමත කරමින් හිස සැලීය. තීරණාත්මක අවස්ථාවේ අවදානම ගෙන කටයුතු කිරීම හමුදා නිලධාරියාගේ වගකීමයි. බයිලෝ රුසියාවේ, යුක්‍රේනයේ හා බෝල්ටික් ප්‍රදේශයේ නගර වලට ගුවන් ප්‍රහාර එල්ලවන බවට අළුයම 3.30 සිට දිගින් දිගටම වාර්තා ලැබෙන්නට විය. ෂුකොව් ස්ටැලින්ගේ පෞද්ගලික දුරකථනයට ඇමතුමක් ගත්තේය. “මොනවා? මේ වෙලාවෙ?” ක්‍රෙම්ලිනයේ සංඥා පුවරුවේ රාජකාරි භාර NKVD ජනරාල් වරයා ඇසුවේ සිය දෙසවන් අදහා ගත නොහැකිවය. අළුයම තුනහමාරට ස්ටැලින්ට ඇහැරවීමට කිසිවෙකු ඉදිරිපත් නොවෙති. “ඉක්මන් කරනවා!” ෂුකොව් කෝපයෙන් කෑගෑවේය. “ජර්මන්නු අපට පහර දෙනවා!” නින්දෙන් ඇහැරවනු ලැබූ ස්ටැලින් ඒ මහා විපතට සවන් දුන්නේ නිහඬවය. ස්ටාව්කා ලොක්කෝ හා දේශපාලන මණ්ඩල සභිකයෝ එකෙනෙහිම ක්‍රෙම්ලිනට කැදවනු ලැබූහ. වයඹ දිග හා බටහිර පෙරමුණු වලට එල්ල වූ දැවැන්ත කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයක් එල්ල වන බව වාර්තා වූයේ ඒ අතරය. “ජර්මන් ආණ්ඩුව යුද ප්‍රකාශ කරලා!” තානාපති කාර්යාලයෙන් ලද තුණ්ඩුවක් අතැතිව එහි කඩා වැදුන විදේශ ඇමති මොලොටොව් කෑ ගැසීය. ස්ටැලින් ඔහු දෙස බැලුවේ සිය දෙසවන් අදහා ගත නුහුන කලක මෙනි. ඔහු නිහඬව පුටුව මතට වාරුවූයේ තම දෙපා පණ නැතිවූ ලෙසටය. දේශපාලන මණ්ඩල සභිකයන් වික්ෂිප්තව බලා සිටියදී ෂුකොව් අයැද සිටියේ වහා සතුරාගේ ඉදිරිගමන නැවත්වීමට අණක් නිකුත් කරන ලෙසටයි. “ඉදිරි ගමන නවත්වන්න නෙවෙයි, සතුරා සමූලඝාතනයට අණ කරන්න!” ආරක්ෂක කොමිසාර් තිමොෂෙන්කෝ එය නිවැරදි කලේය. බෙහෙවින් අධෛර්යයට පත්ව සිටි ස්ටැලින් කලේ තම අනුමැතිය හඟවමින් හිස සැලීම පමණී. වහා නියෝගය සූදානම් කරනු ලැබුවද එය සම්ප්‍රේෂණය කිරීමට හැකියාවක් නුවූයේ වූයේ ඒ වනවිටත් උදම් රැලක් මෙන් බටහිර පෙරමුණ හරහා ඉදිරියට එමින් සිටි ජර්මන් ඉදිරි පෙල බල ඇණී විසින් සියළු සන්නිවේදන මාර්ග කපා හැර තිබූ නිසාය. මේ හේතුව නිසා නියෝග යැවීම පමනක් නොව ඒ ඒ ප්‍රදේශ වල ස්දු වන්නේ කුමක්දැයි දැන ගැනීමද අතිශය අසීරු විය. දේශසීමා නගර ඉලක්ක කොටගෙන එල්ලවුන දැවැන්ත ගුවන් හා කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයකින් අනතුරුව බලසම්පන්න සතුරු යුද ටැංකි කණ්ඩායම් තුනක් සමස්ත බටහිර පෙරමුණ ඔස්සේ සීඝ්‍රයෙන් රට තුලට ඇදී එන බවත්, සතුරාට කොටුවූ ඉදිරි ආරක්ෂක සීමාවල හුන් භටයන් ඇතැම් ස්ථාන වලදී කුඩා කණ්ඩායම් ලෙස සංවිධානය වී තනි තනිව සටන් වදින බවත් ස්ටාව්කාව අවබෝධ කොට ගත්තේ ජුනි 22 මධ්‍යාහේනය ආසන්න වන විටදීය. ඒ උදාවී තිබුනේ අපේක්ෂා කොට හැකිව තිබූ නරකම තත්වයයි. සතුරු බල ඇණිය ඩිවිෂන 100යට නොඅඩු (සැබවින්ම ඩිවිෂන 153 කි) විය යුතු බවට මේ ඇසුරුන් ස්ටාව්කාව කල අනුමානය ඇසූ ස්ටැලින් කර්දාසියක් සුදුමැලි විය. එවැනි පරිමාණයේ ආක්‍රමණයක් හේ කිසිසේත්ම අපේක්ෂා කොට නොතිබිණ. පස්වරු 1.00ට දුරකථනයෙන් ෂුකොව් ඇමතූ හේ මෙසේ පවැසුවේ දුර්මුඛ වූ හඬිනි. “මේ වගේ තත්වයකදි අවශ්‍ය තීරණ ගන්න තරම් අපේ නිළධාරීන්ට අත්දැකීම් නැහැ. දේශපාලන මණ්ඩලය තීරණය කලා තමුසෙව ස්ටාව්කාවෙ නියෝජිතයා ලෙස වහාම නිරිතදිග පෙරමුණට යවන්න. කල්නල්-ජනරාල් කෘෂෙව් (නිකිතා කෘෂෙව්) කියෙව් නුවර තමුසෙ බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නවා.” “මොනවා? කවුද එතකොට මේ වෙලාවෙසෙනෙවි මණ්ඩලයෙ කටයුතු බලා කියාගන්නෙ?” “වටුටින්ට භාර දෙනවා. මිනිහ ඒ වැඩ ටික කරාවි,” හෝරාවකට පසු ෂුකොව් යුක්‍රේනය බලා ගුවන් ගත විය. ජුනි 22 දා අළුයම තම පළමු ආරක්ෂක සීමා අනපේක්ෂිත ජර්මන් උදම් රල විසින් යටපත් කරගනු ලැබූවද, දේශසීමාව ආසන්නයේ ස්ථානගත කොට තිබූ දහස් ගණනක් වූ යුද ටැංකි හා ගුවන් යානා පණ ගැන්වීමට පවා අවස්ථාවක් නොලැබ විනාශ වී තිබුනද, ඉන් අධෛර්යමත් නුවූ ආරක්ෂකයන් සිය මුළු වැර යොදා සටන් වැදුනේ තම මරණය නියත බව දැන දැනමය. රතු හමුදාවේ නොමියන මහිමයට හේතුවූ බ්‍රෙෂ්ට් බලකොටුවේ හා දොන් නිම්නයේ සටන් අද දක්වාත් ඒ ඒ ප්‍රදේශ වල ජනයා ඉමහත් ගෞරවයෙන් හා ආස්වාදයෙන් යුතුව සමරති. පුරා දස දිනක් නොකා නොබී සිය කුටියට වැදී සිටි ස්ටැලින් ජුලි 03 දා පළමු වරට ජාතිය අමතමින් ‘මහා දේශප්‍රේමී යුද්ධයක්’ සඳහා රතුහමුදාව හා එක්වන ලෙස මහ ජනයාගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. මෙහිදී ඔහු සිතා මතාම පන්ති සටන නැමති සිවිල් යුද තේමාව බැහැර කොට තිබීම කැපී පෙනේ. එය සතුරු ආක්‍රමණයට එරෙහිව ජාතික අධ්‍යාත්මය පුබුදුවාලීමට පමණක් නොව 1812 දී මෙන් ආක්‍රමණිකයාට එරෙහිව බටහිර කඳවුර හා අත්වැල් බැඳගැනීමට ඉවහල් වන බව හේ දනී. එපමණක් නොව පසු බැසීමේදී සතුරාට ප්‍රයෝජනවත් විය හැකි සියළු දෑ දවා හළු කරන මෙන් ඔහු ඉල්ලා සිටියේ සියවසක පෙර නැපෝලියන්ගේ ආක්‍රමණය හමුවේ රුසියාව අනුගමනය කල යුද උපාය අකුරටම අනුගමන කරමිනි. සෝවියට් කර්මාන්තයේ අග්‍ර ඵලය ලෙස සැලකුන ද්නීපර් නදිය හරහා ඉදිකොට තිබූ දැවැන්ත ජලවිදුලිබලාගාරය අගෝස්තු 24 දා පුපුරවා හරින ලදී. වඩාත් සිත් කාවදින සුළු සිදුවීම වූයේ තමා ලද පසු බැසීමේ නියෝගය ඉවත ලූ වේල්ල ආරක්ෂා කල රතු හමුදා අනුඛණ්ඩය අවසන් භටයා දක්වා සටන් කොට මියයාමට ඉදිරිපත් වීමය. හිමකුණාටු අතරින් 1941 ඔක්තෝබරය උදාවූයේ සර්ව ජර්මන්වාදය හා සර්ව ස්ලාව් වාදය අතර නොනිමි අරගලයේ තවත් සන්ධිස්ථානයක් සටිනුහන් කරමිනි. ඉතිහාසය යලි පිටපත් කරමින් සතුරා මොස්කොව් නුවරට ආසන්න වෙමින් සිටියහ. සිය සම්ප්‍රදායික යුද උපායට අනුව භූවිෂමතාවයේ හා දේශගුණයේ වාසිය යොදාගනිමින් ඓතිහාසික නිදසුන් ප්‍රකාර පෙරලා පහරදීමේ වාරය යලි උදා වී ඇති බව ස්ටැලින් දැන සිටියේය. ‘හිට්ලර්ගේ නැගෙනහිර වීර චාරිකාව’ හා ‘වලසා හිට්ලර්ට පහරදේ’ යන පෙර ලිපියෙන් මේ පිළිබඳ වැඩිදුර විස්තර කොට ඇත. හිට්ලර් ඇතූලු ජර්මන් සෙනෙවි මණ්ඩලය විමතියට පත් කරමින් 1941 දෙසැම්බර් 05 දා හිමපතනයේ උච්චාව්ස්තාවේදී ෂුකොව් විසින් දියත් කල අනපේක්ෂිත ප්‍රතිප්‍රහාරයද හමුදාමය හා උපාය මාර්ගික දෘෂ්ඨිකෝනයකින් බැලූ කල 1812 දී ජනරාල් මිහයිල් කුටුසොව් විසින් නැපෝලියන්ගෙ හමුදාවට එරෙහිව දියත්කල ප්‍රතිප්‍රහාරය හා බොහෝ දුරට සමානය. කැපී පෙනෙන වෙනස වූයේ මෙවර ජර්මන්නුවන්ට මොස්කොව් නුවරට ඇතුළුවීමට අවස්ථාවක් නොලැබීමත්, මත්වේයි ප්ලැටොව් කුමාරයාගේ කොසෑක් රෙජිමේන්තුව වෙනුවට රතු හමුදාවේ සයිබීරියානු සිසිර රෙජිමේන්තුව විසින් සටනට මුලපුරනු ලැබීමත්ය. හිම පාරු මත ලෙස්සා යමින් සටන් වැදුන මෙම සයිබීරියානු කොමාන්ඩෝ භටයෝ බිහිසුනු සතුරෝ වූහ. අනභිභවනීය යැයි සැලකුන සතුරා ක්‍රෙම්ලින් ප්‍රාකාරය අභිමුවදී නැවත වරක් පරාජය කරන ලද්දේ නැපෝලියන්ගේ මෙන්ම හිට්ලර්ගේද ඉරණමට මුද්‍රා තබමිනි. අවසන් ජයග්‍රහණය පැවතියේ තවත් සිවු වසරක දුෂ්කර යුද්ධයකට එපිටින් වුවද දෙවන රුසියානු අධිරාජ්‍යයක් ගොඩනැඟීමට ජෝසොෆ් ස්ටැලින් සූදානම් වෙමින් සිටියේය. හිට්ලර්ට එරෙහිව සෝවියට් පාලනය සමඟ මේ වන විට තාවකාලික මිත්‍රත්වයකට එලැඹ සිටි බටහිර බලවතුන් ඒ වන විට සිහිනෙනුදු සැක නොකල කරුණ නම් නුදුරේදීම එය පළමුවන සාර් තුමාගේ අධිරාජ්‍යයට වඩා තමාට බලගතු අභියෝගයක් එල්ල කරනු ඇති බවයි. Chamara Siriwardene