cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ගෝතමී විහාරය
චිත්‍ර
බුද්ධ ප්‍රතිමාව ඇති ගර්භය වටා පිහිටා තිබෙන ප්‍රදක්ෂිණා පථයෙහි පිට බිත්තියේ ඇතුළු පැත්තෙහි දේවාරාධනාව, මහමායා සිහිනය, සිද්ධාර්ථ කුමාරෝත්පත්තිය, ධනු ශිල්ප දැක්වීම, සරණ මංගල්‍යය, නළඟන රැඟුම්, ගිහිගෙයි කල කිරීම, සතර පෙර නිමිති දැකීම, රාහුල පුතුන් දැකීම, මහාභිනිෂ්ක්‍රමණය, අනෝමා නදියෙන් එතෙර වීම, කේෂඡේදනය, පිඬු සිඟා වැඩීම, ආලාර කාලාම තවුසා මුණ ගැසීම, මාර යුද්ධය යන බුදු සිරිතෙහි වැදගත් සිදුවීම් කීපයක් සිතුවමට නගා තිබේ. මෙම චිත්‍ර නිර්මාණයේ දී පෙරදිග පැරණි චිත්‍ර කලා සම්ප්‍රදාය අනුව එක් සිද්ධියක් අනෙක් සිද්ධිය හා බද්ධ වන පරිදි අඛණ්ඩ කථන න්‍යාය අනුගමනය කර තිබේ.
සිංහල චිත්‍රවල එන මිනිස් රූ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා විශාල ව සිතුවම් කොට ඇත. සිත්තරා පැරණි සම්ප්‍රදායෙන් පිටතට අවස්ථා ලෙස පැරණි විහාරවල සාමාන්‍යයෙන් ඇතුළු ගර්භයේ ඇස් මට්ටමෙන් ඉහළ සිතුවම් කෙ‍රෙන බුදු සිරිතේ සිද්ධි මෙහි ප්‍රදක්ෂිණා පථයේ ඇස් මට්ටමින් පහළ සිතුවම් කිරීම දැක්විය හැකි ය. ප්‍රධාන බිතු සිතුවම්වලට පහළින් ඇති අලංකරණ මෝස්තර නිමවා ඇත්තේ මේ යුගයේ විසූ ප්‍රකට සාම්ප්‍රදායික චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ මංජුශ්‍රී විසිනි. විශේෂයෙන් මෙම චිත්‍රවල වටිනාකම සැලකිල්ලට ගනිමින් ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් 1989 වර්ෂයේ දී ගෝතමී විහාරය සංරක්ෂණය කළ යුතු ජාතික වස්තුවක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.
භාරත ලක්ෂ්මන් ප්‍රේමචන්ද්‍ර
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1956 උපත් ප්‍රවර්ගය:2011 මරණ
ඉන්ග්යොං අගබිසව
ඉන්ග්‍යොං අගබිසව යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජොසොන් හි සුක්ජොං රජුගේ පළමු අග මෙහෙසියයි.
චරිතාපදානය
ඇය කිම් මන්-ගි සහ හන් ආර්යාවගේ දියණියයි.
10වන වියේ දී ඇයව සුක්ජොං (එකල කිරුළ හිමි කුමරු) හට විවාහ කරදුන් අතර, අනතුරුව ඇය කිරුළ හිමි කුමරුන්ගේ වල්ලභ කුමරිය (왕세자빈, වංසේජාබින්) ලෙස හැඳින්විණි. 1674 දී, ඇගේ සැමියා රජු බවට පත්වීමත් සමඟ, ඇය ජොසොන් රාජ්‍යයේ අගබිසව බවට පත්වූවා ය. 1680 ඔක්තෝබරයේ (වයස 19) දී, ඇය වසූරිය රෝග ලක්ෂණ පෙන්වූ අතර, ඉන් දින 8කට පසුව චංදොක් මාලිගය තුළ දී ඇය මරණයට පත්වූවා ය.
ඇගේ දේහය ග්‍යොංගි පළාතේ ඉංනුං (익릉) හි භූමිදානය කරන ලදී. ඇයට දියණියන් දෙදෙනකු සිටි නමුත් ඔවුන් උපතේ දී මරණයට පත්ව තිබේ.
යුරෝපානු ඉතිහාසය-විපාකය
ඵ් ගැන තැකීමක් නොමැතිව යුද්ධය අවසන් වීමටත් ප්‍රථම බටහිර රටවල් සහ සෝවියට් සංගමය අතර මිත්‍රත්වය පලුදු වීම ආරම්භ වී තිබිණ. ඵකී බල කඳවුරු දෙකම ඉතා ඉක්මනින් ඵකිනෙකාගේ බල ප්‍රදේශ තහවුරු කර ගත්හ. මිත්‍ර රටවල් විසින් අල්ලා ගත් ජර්මනිය සහ යටත් කර ගත් ඕස්ට්‍රියාව හරහා ඇඳුනු ‘යකඩ තීරයෙන්’ යුරෝපියානු මහාද්වීපය බටහිර සහ සෝවියට් සංගමය වශයෙන් බල කඳවුරු දෙකකට බෙදුණි. ඇමෙරිකා ඵක්සත් ජනපදය, ආසියාවෙන් ජපානය යටත් කර ගත් අතර බටහිර ශාන්තිකර සාගරයෙහි ජපානයට අයත්ව තිබූ දූපත්ද පාලනය කළේය. මේ අතර සෝවියට්වරු සඛාලින් සහ කුරීට් දිවයින් ඈඳා ගත්තේය. ජපානය විසින් පාලනය කළ කොරියාව ද බලවතුන් දෙපිරිස විසින් බෙදා ගන්නා ලදි. ඵක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් සංගමය අතරේ නොසන්සුන් තත්වය වැඩිවීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇමෙරිකාව ප්‍රමුඛ නේටෝ සංවිධානය ද සෝවියට් දේශයේ ප්‍රධානත්වයෙන් වෝර්සෝ ගිවිසුම ද බිහි විය. මෙතැන් පටන් දෙපාර්ෂවය අතර ‘සීතල යුද්ධය’ ඇරඹුණේය.
දෙවැනි ලෝක සංග්‍රාමය නිම වී සුළු කාලයක් ගතවත්ම ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශයන්හි නැවතත් අර්බුද මතුවීමට පටන් ගත්තේය. චීනයේ ජාතීවාදීන් හා කොමියුනිස්ට්වරුන් අතර අභ්‍යන්තර සටන් ඇවිලුණි. කොමියුනිස්ට් හමුදා ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ජයග්‍රාහීව ඉදිරියට ගොස් මහජන චීන ජනරජය පිහිටුවා ගත්හ. පැරදී පසු බැස ගිය ජාතිකවාදීන් පෝර්මෝසාවට පලා යාමෙන් ක්‍රියාවලිය නැවතිණි. බ්‍රිතාන්‍ය - ඇමෙරිකන් සහයෝගය ලැබූ ග්‍රීක රාජකීය හමුදා සහ කොමියුනිස්ට් හමුදා අතර අභ්‍යන්තර යුද්ධයක් ග්‍රීසියේ දී ආරම්භ විය. මෙම අර්බුද අවසාන වූ වහාම බටහිර බලවතුන්ගේ උදව් ලැබූ දකුණු කොරියාව සහ සෝවියට් සංගමය සහ චීන‍ෙය් උදව් ලැබූ උතුරු කොරියාව අතර යුද්ධය ආරම්භ විය. ඵහි අවසාන ප්‍රථිපලය වූයේ දෙපිළම හෙම්බත්වී අවසානයේ දී සටන් විරාමයක් බවට පත්වීමයි.
යුද්ධය අවසන් වීමත් සමග යුරෝපීය අධිරාජ්‍යවා දී රාජ්‍යයන් කිහිපයක් සතුව තිබූ යටත් විජිත ඔවුන් වෙතින් ගිලිහීයාම ආරම්භ විය. මෙයට ප්‍රධාන හේතුව වූයේ යුද්ධයෙන් ඇති වූ ආර්ථික අහේනිය සහ යටත්විජිතවල ජනයා නිදහස ඉල්ලා අරගල කිරීමයි. මෙම සිදුවීම්වල දී මැඩගස්කරය,   ඉන්දුනීසියාව, ඇල්ජිරීයාව සහ ඉන්දු චීනය වැනි රටවල්වල සිදුවුනු ඵරෙහිවීම් හැරුණු විට අනෙකුත් බොහෝ කලාපවල සාමකාමි ලෙස වෙනස්වීම් සිදු විය. ජනවාර්ගික හෝ ආගම් මුල්කරගෙන වෙනත් කලාපයන්හි වෙනස් වීම් සිදු වුනේ යුරෝපීයයන් ඉවත් වීමෙන් පසුවයි. පලස්තීනය හා ඊශ්‍රායලය නිර්මාණය වීමට මුල් වූ පලස්තීන අඥාව ද, ඩොමිනියන් ඉන්දියාව හා ඵම තත්වය ලැබූ පකිස්ථානය වශයෙන් ඉන්දියාව දෙකඩවීමද කැපී පෙනුණු සිදු වීම් විය.
යුද්ධයෙන් පසු ඇති වූ ආර්ථික ප්‍රතිෂ්ඨාපනය ලෝකයේ විවිධ රටවල්වල විවිධාකාර වූ වෙනස්කම් සහිතව වුවද බොහෝ විට සුභදායි ලෙස සිදුවුණි. බටහිර ජර්මනිය ඉතා ඉක්මනින් ආර්ථික පුණර්ජීවනය ලබා ගත් අතර 1950 වන විට ඵය යුද්ධයට පෙර තිබුණු මට්ටමට නිෂ්පාදනය දෙගුණ කළේය. ඉතාලිය යුද්ධයෙන් පසු ඵළියට පැමිණියේ ඉතා දුර්වල ආර්ථික තත්වයකට මුහුණ දෙමිනි. ඵහෙත් 1950 වන විට ඉතාලි‍ෙය් ආර්ථිකය ස්ථාවර වුණු අතර ඉහළ ආර්ථික වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළේය. යුද්ධයෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍යය ආර්ථික වශයෙන් ගරා වැටුණු අතර දශක ගණනක් ඉදිරියට අත්විඳීමට සිදුවන ආර්ථික අවපාතයක අබිමුව සිටියේය. ප්‍රංශය සීග්‍රයෙන් යථා තත්වයට පත් වූ අතර වේගවත් ආර්ථික වර්ධනයක් සහ නවීකරණයේ ආශ්වාදය ලැබුවේය. සෝවියට් දේශය ද පශ්චාත් යුධ සමයේ දී නිෂ්පාදනයේ සීඝ්‍ර ආර්ථික වර්ධනයක් ලැබුවේය. ජපානය පුදුමාකාර ආර්ථික වර්ධනයක් ලැබූ අතර 1980 වන විට ලෝකයේ ආර්ථික බලවතෙකු බවට පත් වීමට මග පාදා ගත්තේය. රටෙහි අභ්‍යන්තර යුද්ධය අවසන් වීමෙන් අනතුරුව චීනය සම්පූර්ණයෙන් බංකොළොත් රටක් බවට පත්විය. 1953 වනවිට ආර්ථිකය ප්‍රකෘතිමත් වීම සතුටුදායක මට්ටමක ප්‍රගතියක් පෙන්වූයේ නිෂ්පාදනය පූර්ව යුධ සමයේ යහපත් තත්වයට ළඟා වූ හෙයිනි. “විනාශකාරි ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ” වල ප්‍රථිපලයක් ලෙස කෙටි කලකට ඵම තත්වයට බාධා පැමිණුනද ඉහත සඳහන් කළ ආර්ථික වේගය දිගටම පැවතුණේය. යුද්ධය ආරම්භයේ ඇමෙරිකා ඵක්සත් ජනපදය ලෝකයේ කාර්මික නිෂ්පාදනයන්ගෙන් අඩක් පමණ දළ වශයෙන් නිෂ්පාදනය කළ අතර 1970 වන විට මෙම ප්‍රමුඛත්වය සැළකිය යුතු ලෙස පහළ වැටුණේය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Second_World_War#Aftermath
ජී. ඊ. එස්. ද සිල්වා
කොමදෝරු ජී. ඊ. එස්. ද සිල්වා, PSV, FCMA, CFA, FCMI, ශ්‍රී ලංකා ස්වේච්ඡා නාවික නිලධාරියෙක්, ගණකාධිකාරීවරයෙක් සහ මලල ක්‍රීඩකයෙක් විය. ඔහු VNF හි හිටපු අණදෙන නිලධාරියා විය.
කීර්තිමත් කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු එහිදී විද්‍යාලීය බොක්සිං කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරීය. වෘත්තියෙන් ගණකාධිකාරීවරයෙකු වන ඔහු ශ්‍රී ලංකා ස්වේච්ඡා නාවික හමුදාවට සංරක්‍ෂකයෙකු ලෙස සම්බන්ධ වූ අතර අවසානයේ එහි අණදෙන නිලධාරියා බවට පත්විය.
ද සිල්වා වරලත් කළමනාකරණ ආයතනයේ සහ වරලත් මූල්‍ය විශ්ලේෂකයෙකි. එම නිලය දැරූ ලාබාලතමයා ලෙස කොමදෝරු නිලයට ළඟාවීම සහ පසුව ඔහු විශ්‍රාම යන තෙක්ම අධ්‍යක්ෂ නාවික පරිපාලන තනතුර දක්වා උසස්වීම් ලබා ඇත.
රාජකීය විද්‍යාල සංගමයේ හිටපු භාණ්ඩාගාරිකවරයකු වූ ඔහු ශ්‍රී ලංකා හිටපු හමුදා නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ මහලේකම්වරයා විය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ හිටපු හමුදාපති ජෙනරාල් ජගත් ජයසූරිය ගේ මස්සිනා වේ.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people) ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
අනූෂා දමයන්ති
අනූෂා දමයන්ති යනු ශ්‍රී ලාංකික රංගන ශිල්පිණියක වේ. 2011 වර්ෂයේ ස්වර්ණවාහිනීයේ විකාශය වූ ඩාන්ස් ස්ටාර්ස් ඩාන්ස් රියැලිටි තරගාවලියෙහි ශූරතාවය හිමිකර ගන්නා ලද්දේ ඇය විසිනි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1978 උපත්
ඉන්දියානු නර්තනය - ශාවිටීස් සම්ප්‍රදාය
ශාවිටීස්වරුන් ශිව දෙවියන් වන්දනාමාන කරයි. නර්තනයේ අංග 2 ක් ඔහු තුලින් පිළිඹිබු වේ. එනම් ලස්සා හා තන්ඩාවා වේ. ලස්සා වෙතින් පිළිඹිබු වන්නේ අලංකාරය, ප්‍රසන්න බව, ආලය වේ. ලස්සා විසින් ශිව දෙවියන්ගේ ප්‍රතිරූපය නිරූපනය වේ. මේවා කල්යාන සුන්දර, වර්ශවහන, යෝ‍ගේශ්වර, නට්ටාවලම්බිත, සුඛසහමුර්ති, වෛයිනාන මුර්ති, චීනමුදිරා, අනුගෘහමුර්ති හා චන්ද්‍රශේකර වේ.
දේවි, ශිව දෙවියන් හඳුන්වන නාමයක් වන අතර විද්‍යාමාන වන කාලි, මහාකාලී, ශම්ශනකාලි හා බහිරවීය. දේවි හට වෙනත් රූප තිබෙන අතර සෑම කෙනෙක්ම විශේෂිත භාවයක් පිළිඹිබු කෙරේ. මහා විද්‍යා හා සැනමන්ත්‍රිනාස් 10 න් ද මෙය සිදු වේ. මෙම සෑම රූපයක් ම නර්තනයේ විලාසයෙන් එහි භාව සම්බන්ධතාවය විදහා දක්වයි. දේවිගේ අනෙකුත් භාව රූප විදහා දැක්වීමේ දී ද මෙම ක්‍රමය භාවිතා කර ඇත.
හේමචන්ද්‍ර විජේරත්න
හේමචන්ද්‍ර විජේරත්න (ඉංග්‍රීසි: Hemachandra Wijeratne) (තවද: හේම විජේරත්න සහ ලොfප්ටි විජේරත්න (English: Hema (Lofty) Wijeratne) යනු  හිටපු ගරු ශ්‍රී ලංකා කොන්සල් ජෙනරල් තූර්කිය වෙයි.
ජීවන සටහන්
හේමචන්ද්‍ර විජේරත්න කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. හිටපු කැබිනට් අමාත්‍ය ගරු රංජන් විජේරත්න, හේමචන්ද්‍ර ගේ වැඬිමහල් සොහොයුරාය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:2000 මරණ
නවසීලන්ත මහා මැතිවරණය, 2014
2014 නවසීලන්ත මහා මැතිවරණය 51වන නවසීලන්ත පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකත්වය තීරණය කිරීම සඳහා 2014 සැප්තැම්බර් 20 වන සෙනසුරාදා දින පැවැත්විණි.
පුරාතන ග්‍රීසියේ රංග කලාව
thumb|ඇතන්ස්හි පිහිටි ඩයොනිසස් (Dionysus) රංග ශාලාව. BC 3 වන සියවස
බටහිර රංග ශිල්පයේ මූලාරම්භය සොයා ගෙන ඇත්තේ පුරාතන ග්‍රීසියෙන්ය. එය ඩයොනයිසස් දෙවියාට ගෞරව කරමින් ඇතැන්ස්හි පැවැති රාජ්‍ය උත්සවයකින් දියුණු විය. ඇතැන්ස් නගර රාජ්‍ය විසින් පොදු අනන්‍යතාවක් වර්ධනය කර ගැනීමේ අරමුණින් එහි මිත්‍රශීලී පාර්ශව ගණනකටම මෙම උත්සවය අපනයනය කරන ලදී.
thumb|
Tregedy යන ඉංග්‍රීසි වදන බිහි වී ඇති τραγοιδία යන වදන ග්‍රීක වචන දෙකක සංයුක්ත වදනකි. ඒවා නම් ලෑටි ගෑමට සම්බන්ධ එළුවා යන ‍ෙත්රුම ඇති τράγος යන වදන හා ගීත ගැයීමට සම්බන්ධ ගීතය යන තේරුම ඇති ῳδή යන වදනයි. මෙමඟින් අතිශය දුලබ පෞරාණික පරාවර්තනය වන එළු මිනිසා ගීතය බිලි දෙනවා යන්න විස්තර කරයි. අඩුම තරමින් එමඟින් පුරාතන ඩයොනයිසියානු සංස්කෘතීන්වල ක්‍රියාවන් නිරූපණය කරයි. එසේ නමුත් මෙම පහසුකම් චාරිත්‍ර ශෝකාන්ත හා හාස්‍ය නාට්‍යවලට පදනම වූයේ කෙසේද යන්න ස්ථිර බවකින් යුතුව පැහැදිලි කිරීම කළ නොහැක්කක් විය. එමෙන්ම හෙලිනිස්ථික යුගය තෙක් වූ සියළු ශෝකාන්ත ඩයොනයිසස් දෙවියාට ගෞරව පිණිස ලියන ලද ස්වාධීන කොටස් වූ අතර එම නිසා වර්තමානයේ දී අපට ඉතිරිව ඇත්තේ පැරණි ශෝකාන්තා නැවත නැවත රඟ දැක්වීම විලාසිතාවක් බවට පත් වීම හේතුවෙන් නැවත රඟ දැක් වූ නිසා අපේ මතකයේ පවතින කොටස් කොටස් පමණි. එය නියම, එක්වරක් රඟ දැක්වූ ශෝකාන්තයට පහල බැස්මක් සේ සැලකුණි.
ලෝක ආදිවාසී ජනතාවගේ ජාත්‍යන්තර දිනය
සැම වසරකම අගෝස්තු 9 වන දිනදී ලෝක ආදිවාසී ජනතාවගේ ජාත්‍යන්තර දිනය සමරනු ලබන්නේ ලෝක ආදිවාසී ජනගහණයේ අයිතිවාසිකම් නැංවීම හා සුරැකීම සඳහාය. පරිසරය සුරැකීම වැනි ලෝක ගැටළුකාරී තත්ත්වයන් සමනය කිරීමට ආදිවාසී ජනතාව විසින් සිදුකෙරෙන දායකත්වයන් සහ ඔවුන්ගේ මස්තකප්‍රාප්තීන් හඳුනාගැනීමද මෙම සැමරුමෙහිදී සිදු වෙයි.
2013 ෆොන්ටෙරා ප්‍රත්‍යානයනය
2013 දී කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිත තනන ෆොන්ටෙරා සමාගම විසින් විකුණන ලබන නිෂ්පාදිත විෂයයෙහි, පුළුල්-පරිමාණයේ ප්‍රත්‍යානයනයක් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබුණේ, සුරක්ෂිතභාවය පිරික්සන පරික්ෂණ වලදී බොතුලිනියාව-ඇතිකරන බැක්ටීරියා  සොයාගැනීමත් හා සමගය. අපවිත්‍රකරණයවූ ක්ෂීර මස්තු නිෂ්පාදිත, ළදරු කිරිපිටි සහ ක්‍රීඩක පානයන් නිෂ්පාදනය කරන තුන්වන පාර්ශවයන්ට විකුණා තිබුණි. රටවල් හතක් හා සම්බන්ධිතව, දළ වශයෙන්  ටොන් 1,000 ක පමණ පාරිභෝගික නිෂ්පාදිත,   ප්‍රත්‍යානයනයට ලක් වුවද, රෝගීවු පාරිභෝගිකයෝ වාර්තා නොවුණි. ඇය විසින් ආනයනය කරනු ලබන කිරි පිටි අතුරින් බොහොමයක් නවසීලන්තය වෙතින් ගෙන්වන චීනය, නවසීලන්තයෙන් සහ ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් මෙම මිශ්‍රණ සංඝටකය ගෙන්වීම කෙරෙහි, තාවකාලික තහනමක් පැනවූවාය.
පසුබිම
නවසීලන්තය පදනම් කර ගෙන ඇති, ෆොන්ටෙරා යනු ලෝකයේ සතරවන විශාලතම කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිත නිමවන්නා වන අතර, NZ$ 20 බිලියන (US$15.7 බිලියන) පමණකට කිට්ටු පිරිවැටුමකට හිමිකම් කියයි. නවසීලන්තයේ ආර්ථිකය, එහි කිරිපට්ටි නිෂ්පාදන කර්මාන්තය වෙතින් දැඩි වශයෙන් යැපෙන අතර, ටොන් මිලියන 15 ක වාර්ෂික කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිතයෙන් 95%ක් අපනයනය කෙරෙයි. ආරක්ෂණ තත්ත්වයන් පවත්වාගෙන යෑම පිළිබඳ, නවසීලන්තයේ අනර්ඝතම ඉතිහාසය නිසාවෙන්, එහි කිරිපට්ටි නිෂ්පාදිතයන් සඳහා අධිමිලක් ගෙවීමට පාරිභෝගිකයෝ සැදී පැහැදී සිටිති. චීන නිෂ්පාදකයන්, ෆොන්ටෙරා නිෂ්පාදන සඳහා ප්‍රධාන පාරිභෝගයෙක් වූයේ, දහස් ගණනක් ජනයා  මෙලමයින් හේතුවෙන් රෝගීවූ 2008 චීන කිරි අර්බුදය නිසාවෙන්, දේශීය නිෂ්පාදනයන්හි ආරක්ෂණ තත්ත්වය පිළිබඳව එහි රටවැසියන් සැලකිලිමත්ව සිටීම නිසාය.
බොතුලිනියාව යනු, ක්ලොස්ට්‍රීඩියම් බොචුලීනම් බැක්ටීරියාව මගින් ඇති කරලන, විරල රෝගයකි. බැක්ටීරියා කුඩා සංඛ්‍යාවක් විසින් දරුණු විෂභාවයක් ඇතිකරමින් වැඩිහිටියන්ගේ ශ්වසන සහ මාංශපේශිමය ගැටළු දක්වා ව්‍යාප්ත කළ හැක. ළදරුවන් අතරදී, මෙම විෂ විසින් ආහාර මාර්ග පද්ධතිය වෙත බලපෑම් එල්ල කළ හැක.
ප්‍රත්‍යානයනය
ප්‍රාථමික කර්මාන්ත පිළිබඳ අමාත්‍යාංශය විසින් 2013 අගෝස්තු 3 දිනදී, ෆොන්ටෙරා විසින් විකිණෙන නිෂ්පාදිත ප්‍රත්‍යානයනයන් පිළිබඳව ප්‍රකාශයක් සිදු කෙරිණි.
පාලි (වක්‍රෝක්තිහරණය)
පාලි යනු භාසාවක් ලෙස සැළකිය නොහැක​. සිංහල අත්ථ කතා මතක තබා ගැනීමේ පහසුව තකා කාව්‍යමය ආකාරයට ගොනු කිරීමක් පමණි.
ඕල්ඩර්න් බර්ග්
‌
මහා භාරතය, ඉලියඩ්, රාමායනය හා ඔඩිසි
රාවනා සහ වීරකාව්‍ය ඉතිහාසය
මදුරාසි පරිපාලන ඒකකය
තටවහරේ මදුරාසි පරිපාලන ඒකකය හෝ මදුරාසි ප්‍රාන්තය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නිල වශයෙන් ශාන්ත ජෝජ් බලකොටු පරිපාලන ඒකකය නම්වු ඒකකයයි. ප්‍රවර්ගය:මදුරාසි පරිපාලන ඒකකය ප්‍රවර්ගය:චෙන්නයි
මහා භාරතය, ඉලියඩ්, රාමායනය හා ඔඩිසි
ඉන්දීය ඉතිහාසය තුළත් වර්තමානය තුළත් මහාභාරතය සහ රාමායණය යන වීරකතා දෙකට අද්විතීය තැනක්‌ හිsමිව ඇත. එය කොතෙක්‌ද යත් තනි පුද්ගලයකුගේ රචනා වූවත් නැතත් ඒවාට හිමි වටිනාකම අනුව ජාතියේම හවුල්වීමකින් සකස්‌ කළා වැනිය.
රාමායනය ලේඛනගත කළ යුගය පිළිබඳ බොහෝ මතවාද ඇත. නමුත් ක්‍රි.පු. 6 වන සියවස බුද්ධ කාලය වන විට සම්පූර්ණයෙන් නිමාවූ පාටලීපුත්‍ර නගරය ගැන හෝ සොළොස්‌ මහා ජනපද ගැන හෝ සටහනක්‌ වීරකාව්‍යවල නැත. එම නිසා පාටලීපුත්‍ර නගරය ඉදිකළ යුගයට පෙර රාමායනය ලියවී ඇති බව පිළිගනී. එසේම එහි ආරම්භය බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථවල යුගයට සීමා කළ හැක. මේ නිසා සැකයකින් තොරව බ්‍රාහ්මණ ග්‍රන්ථ ලියූ ක්‍රි.පූ. 900 ත් බුද්ධ කාලය වූ ක්‍රි.ව. 600 ත් අතර වීරකාව්‍ය දෙකම ලියවී ඇති බව සැලකෙයි.
මහාභාරතය සහ රාමායණය යන වීරකතා දෙක ප්‍රබන්ධකර ඇත්තේ සෘග් වෛදික දේව පුරාණය පදනම් කරගෙන බවට ප්‍රබල මතයක්‌ ඇත. එය සත්‍ය වුවහොත් එම වීරකතා ඉතිහාසය වටිනාකමට කුමක්‌වෙයිද? අර්ජුන සහ රාම වැනි සද්ධර්මය වෙනුවෙන් යුද වදින මහා වීරයන් සෘග් යුගයට ද අයත්ය. මේ පිළිබඳ ඇති විද්වත් මත කීපයක්‌ මෙසේය. මහාභාරතයේ "අර්ජුන" රාමායණයේ රාම බැව් ආර්. සී. දත්ත ප්‍රකාශ කරයි. සෘග් වේදයේ මනු ද රාම ම බැව් ජැකොබ් පවසයි. (නුවණ, 1998 දෙසැම්බර් 1 වෙළුම 9 කලාපය, 248 පිටුව) ප්‍රාග් වෛදික යුගයේ ආගමික වශයෙන් බලපෑ අදහස්‌ පසුකාලීනව වෙනත් මුහුණුවරකින් කාව්‍යාලංකාර ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමෙන් වීරකාව්‍ය නිර්මාණය වූවාද යන්න සෙවිය යුතුය. මහා භාරතය පුරාණ ඉන්දීයන්ගේ කුඩා ජතකතාවකින් සකස්‌ කරගත් බවට හොප්කින්ස්‌ගෙන්ද තවත් ප්‍රබල මතයකි. හොප්කින්ස්‌ගේ මේ මතය අනුව මහා භාරතයට මුල් වූයේ භාරතී කතා නම් කුඩා කතාවකි. (W. Hopmins great epic of india 397) මේ නිසා ආර්යයන් ඉන්දියාවට ඇතුළු වෙත්දී ගෙනා ජනකතා වලින් මහා කාව්‍යය සකස්‌ කළ බවට පැහැදිලි ඉඟියක්‌ සපයයි. මහා භාරතයේ ඓතිහාසික අගය ප්‍රතික්‍ෂේප කරන බෂාම්, අමතරව අවධාරණය කර ඇත්තේ මහා භාරතයෙන් තමා ඉදිරිපත් කරන යුගයට වඩා බෙහෙවින් වෙනස්‌ යුගයක තොරතුරු පවතින නිසා එය ඉතිහාසයට අදාළ කිරීම අසීරුව පවතින බවයි. මහාභාරතය තුළ රාමායන කතාව ඇතුළත්ව ඇති නිසා මහාභාරතය ලියූ පුද්ගලයන් රාමායනය දැන සිටින බව බෂාම් වැඩිදුරටත් පැහැදිලි කරයි. (අසිරිමත් ඉන්දියාව 517) ක්‍රි.පු. 1500 ට ආසන්න යුගයක ආර්යයන් ඉන්දියාවට ඇතුළු වෙත්දීම වීරකාව්‍ය දෙක දැනගෙන සිටියේද එසේ වනවානම් ලෝකය පුරා සිටින වෙනත් ආර්ය ජනතාවන්ටද මහාභාරතය සහ රාමායන වැනි වීරකාව්‍ය නැද්ද?
හෝමර් නමැති ශ්‍රික ජාතික කවියා ප්‍රබන්ධ කළ "ඉලියඩ්" සහ ඔඩිසි" යන වීර කාව්‍ය දෙකක්‌ ඉංග්‍රීසියේ ඇත. ඉලියඩ් හා ඔඩිසි වීරකාව්‍ය දෙක "රාමායනය" සහ "මහා භාරතය" යන ඉන්දිය වීරකාව්‍යවලට කතා සාරය අතින් ඉතා සමානය. මෙම සමානකමට හේතුව කුමක්‌ද? මෙයට පිළිතුරු සොයාගැනීම තුළින් මුළු මහත් වීරකාව්‍යවලට පදනම සහ ඉතිහාසය වෙනතක යවන බව නිසැකවම කිව හැකිය.
ග්‍රීසීයේත් ඉන්දියාවේත්, අතරමැද පර්සියාවේත් ජනයා ශරීර ප්‍රමාණයෙන් හා බාහිර පෙනුමෙන් සමරූපීය. ඔවුන්ගේ භාෂාවේ මූලික වචන ද සමානය. මෙයට අමතරව සංස්‌කෘතිය, ග්‍රීක, ලතින්, ජර්මන්, ඉංග්‍රීසි, පර්සියන්, සිංහල ආදි භාෂා කතා කරන ජනයාගේ පුරාණ ඇදහිලි සහ ඥති සබදතා සහ සංස්‌කෘතික කටයුතුවලට මූලිකවූත් පදනම් වූත් බොහෝ මූල වචනවල වාග්විද්‍යාත්මක සමානකම්ද හෙළිවිය. මෙයට හේතුව, යුරෝපයේ සහ ආසියාවේ ග්‍රීක්‌, ලතින්, ජර්මන්, පර්සියා, සංස්‌කෘත භාෂා කතාකරන්නන්ගේ මුතුන් මිත්තන් කිසියම් දුරාතීතයක එකම ප්‍රදේශයක එකම ගෝත්‍රයක්‌ ලෙස ජීවත්වීමයි. යුරෝපයේ සහ ආසියාවේ ආර්යයන් යම් අවධියක එකම ප්‍රදේශයක වාසය කළේද එතැන "මාතෘ ආර්ය භූමිය" ලෙස හැඳින්විය. එය කැස්‌පියන් මුහුද අසල ප්‍රදේශයකි. පසුව එම ගෝත්‍රය දෙකට බෙදී යුරෝපයට සහ ආසියාවට සංක්‍රමණය වී ඇත. ආර්යයන් මුලින්ම (බෙදීයාමට පෙර) කතා කළ භාෂාව ප්‍රාග් ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාව" (Photo Indo - European Langugde) ලෙස හඳුන්වයි මේ ඇසුරින් ප්‍රාග් ඉංදු- යුරෝපීය භාෂාව සංවර්ධනය වී ලතින්, ජර්මාන්, පර්සියා, ග්‍රීක්‌ සහ සංස්‌කෘතික භාෂා ඇති විය. මෙලෙස භාෂාවේ මෙන්ම නූතන ඉංදු යුරෝපීය ආර්යයන් බෙදීයැමට පෙර පොදුවේ භාවිත කළ වීරකාව්‍ය සාහිත්‍යය තිබුණේද? තිබුණේ නම් එය "ප්‍රාග් ඉන්දු යුරෝපීය වීරකාව්‍ය සාහිත්‍යයක්‌ ලෙස හැඳින්විය හැකිය. ග්‍රීක ආර්යයන් (ඉලියඩ් සහ ඔඩිසි) ග්‍රීසියේදීත් ඉන්දු ආර්යයන් (රාමායනය සහ මහා භාරතය) ඉන්දියාවේදීත් රචනා කර වීරකාව්‍ය සාහිත්‍යයක්‌ ගොඩනැගුවේ ප්‍රාග් ඉංදු යුරෝපීය වීරකාව්‍ය සාහිත්‍යයක්‌ ඇසුරින් බව සිතීමට ප්‍රමාණවත් සාධක සහ සමානතා මෙම වීරකාව්‍ය යුගල දෙකේ තිබේද? යම් ලෙසකින් එය සනාත වුවහොත් වීරකාව්‍ය යුගල දෙකටම පදනම් වූ සත්‍ය ඉතිහාස සිදුවීමක්‌ තිබුණත් ඒවා අදාළ වන්නේ කැස්‌පියන් මුහුqදු අසල ප්‍රදේශයකටයි. ඒ අනුව රාමායනයේ සහ මහාභාරතයේ සිදුවීම සහ චරිත කිසිසේත් ඉංදිය භූගෝලීය සීමාවට අයත් නැත. එම වීරකාව්‍ය සාහිත්‍යයේ සිදුවීම් සහ චරිත ඉන්දියාවට සැතපුම් දහස්‌ ගණනක්‌ ඈත කැස්‌පියන් මුහුද අවට භූගෝලීය සීමාවට අයත් විය යුතුය. මේ සඳහා වීරකාව්‍ය යුගල දෙක සමානද යන්න තුලනාත්මකව විග්‍රහ කර බලමු.
ග්‍රිSක මහා කවි හෝමර්ගේ ඉලියඩ් වීරකාව්‍යයේ කතා සාරය මෙසේය.
ස්‌පාර්ටාවේ මෙනෙල්අස්‌ කුමරුගේ ආගන්තුකයෙකු ලෙස, ට්‍රොaයි පුරයේ ප්‍රියම් අග රජුගේ පුත් පැරිස්‌ පැමිණෙයි. නමුත් මෙනෙලෙස්‌ට හදිසි මුහුදු ගමනක්‌ යැමට සිදුවෙයි. අතරතුරදී පැරිස්‌ කුමරා හෙලන් කුමරිය පැහැරගෙන ට්‍රොaයිවලට යාත්‍රා කරයි. හෙලන් යනු මෙනෙලෙස්‌ගේ බිරිඳයි. ආපසු පැමිණි මෙනෙලෙස්‌ කුමරා හෙලන් ආපසු ලබා ගැනීමට යුද්ධ කරයි. මෙනෙලෙස්‌ගේ ග්‍රීක පාර්ශ්වය මෙහෙයවන්නේ මෙනෙලෙස්‌ගේ සොයුරු ඇගමෙම්නොන්ය මුළු ග්‍රීසියේම මිතුරන් වූ අසල්වැසි රටවල් විශාල ගණනාවක ඒකාබද්ධ හමුදාවක්‌ ග්‍රීකයන් එකතුකර ගනී. එහි නායකත්වය සත්කීර්තිමතෙකු වූ යුලීසස්‌ ය. මහාවීරයෙකු වූ ඇවිලිස්‌ යෝධ බලැති ඇජැක්‌ස්‌ දෛවෝපගත දීයෝමෙඩීස්‌  ඥණවෘද්ධ නෙස්‌ටල් යන ප්‍රධානීන් පස්‌ දෙනාය.
පැරිස්‌ගේ ට්‍රොaයි පාර්ශ්වයට හෙක්‌ටර් නමැති ප්‍රියම් රජුගේ පුත්‍රයකු නායකත්වය දෙයි. මෙම මහා සෙනගට ට්‍රොaයි අවට සුවිශාල රාජධානි ගණනාවක්‌ම ආධාර සේනා එවයි. දෙවියෝද දෙපැත්තෙන් එක්‌ පැත්තක්‌ ගනී. යුද්ධය දේවයා ට්‍රොaයි පාර්ශ්වයටද සමුද්‍ර දේවයා යවන පාර්ශ්වයටද උපකාර කරයි. වසර ගණනක්‌ යුද්ධය ඇදීයයි. පරම අහිංසක පූජකයෙකු වූ ක්‍රයිසියිගේ දුවට ග්‍රීක පාර්ශ්වයේ ඇගමෙම්තෙන්ගෙන් අසාධාරණයක්‌ වෙයි. මේ නිසා මහා රණ ශූර ඇචිලිස්‌ ඔහු සමග මත ගැටුමකින් ග්‍රිSක පිරිස හැරයයි. නමවන වසර අවසානයේ දී පැරිස්‌ හා මෙනලෙස්‌ අතර ද්වන්ධව සටනකි. ජයග්‍රාහකයාට හෙලන් අයිතිවිය යුතු බව සටනේ කොන්දේසියයි. සටනින් පැරිස්‌ පරාජය වෙයි. නමුත් ගිවිසුම කඩ කරයි. යළිත් දෙපක්‌ෂය යුදවදී ග්‍රීකයන් බලවත් පරාජයකට ළඟාවෙයි. ග්‍රීක පාක්‌ෂික දෙවිවරුන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් ඇවිලිස්‌ ආපසු සටහන එකතු වෙයි. දහඅට වසරක්‌ අවසානයේදී ට්‍රොaයි පාර්ශ්වයේ මහ සෙන්පති වූ හෙක්‌ටර්, ආචිලීස්‌ අතින් මිය යයි. ග්‍රීකයන් ජයගත් බැවින් හෙලන් කුමරිය මෙනෙලෙස්‌ කුමරාට ආපසු බාර දෙයි. නැව්වලින් ජයග්‍රාහක පිරවර ආපසු ග්‍රීසියට ළඟා වෙයි.
ඉලියඩ් කාව්‍යයේ සහ මහාභාරතයේ සමානතා
මෙය ඉලියඩ් කාව්‍යයටම බද්ධ වූවකි. ට්‍රොaයි සටහන ඉතාකා දේශයෙන් පැමිණි ඔඩිසියස්‌ නම් වීරයා ආපසු යද්දී කැලිප්සෝ නම් මුහුqදු කින්නරාවියක විසින් දූපතක සිරකර ගනී. ඔඩිසියස්‌ ගේ පෙන්ලොප් (ඡැබැකදචැ) නම් රූපසුන්දරියක වූ බිරිඳ පරම පතිවෘතාවයෙන් ඔඩිසියස්‌ එනතුරු වසර ගණනාවක්‌ බලාහිඳියි. ග්‍රීක පිරිස ඔහුගේ (ඔඩිසියස්‌) සිරගත කිරීම නොදනී. එකැස්‌ යක්‌ෂයන්ගේ දූපතකදී පොලිප්හෙමිස්‌ නම් නායකයාගේ එකම ඇස ඔඩිසියස්‌ අන්ධ කිරීම නිසා මේ සිරගත කිරීමට ඔවුන්ට පක්‌ෂ දෙවිවරු ද උපකාර කරයි.
දේව සභාව රැස්‌වී කාලිප්සියෝට පණිවිඩයක්‌ යවමින් ඔවිසියස්‌ නිදහස්‌ කරන ලෙස ඉල්ලයි. පණිවිඩකරු හාමර් ඔහු පණිවිඩය ගෙන යන්නේ කඳු පර්වත දෙදරවා අහසට පැන අහසේ යන අතරතුරදී විශාල සිරුරු සහිත යක්‌ෂණියක්‌ බාධා කරයි. හාමර් ඔවුන් විනාශ කර කාලිප්සියෝට පණිවිඩය කයයි. නිදහස ලැබූ ඔඩිසියස්‌ අතර මැද ෆිනිසියන් රජවරු හා නොයෙක්‌ දෙවිවරුන්ගේ උපකාර ලබමින් සිය රටට එයි. මේ අතරතුර පවතින රකින ඔහුගේ දේවිය වසර ගණනාවක්‌ පුරා සරණාපේක්‍ෂක අසල්වැසි කුමරුන්ගෙන් පීඩා විඳී. තෙලිමැවස්‌ නම් ඇගේ පුත්‍රයා ඔවුන්ට විරුද්ධව කටයුතු කර පෙන්ලොප් රැකගනියි.
ඔඩියස්‌ට උපකාර කරන දෙවිවරු කොරොනොස්‌ පුත්‍රයන් ලෙසින් හඳුන්වයි. මහ දෙවිගේ උපකාරයෙන් ඔඩිසි වෙස්‌වලාගෙන තම රාජධානියට ඇතුල් වෙයි. මේ අතරතුරදී සරණාපේක්‌ෂක අනතන්යුස්‌, යුරිමාවස්‌ වැන්නවුන් ස්‌වයං වරයකින් ඔවුන් අතරින් කෙනෙකු තෝරා ගැනීමට බල කරයි. අවසානයේදී ඔඩිසියස්‌ගේ පුත්‍ර තෙලිමාවස්‌ තරුණයා වෙස්‌මාරු කරවාගෙන ඔඩිසියස්‌ද ස්‌වයංවර පැවැත්වෙන තැනට ගෙන එයි. මෙම සරණපේක්‌ෂක තරුණයන්ගෙන් ගැලවීමට සිතු පැතිලෝපා ලෝකයේ කිසිදු රණශූරයකුට විදිය නොහැකි දුන්නක්‌ පෙන්වා එයින් විදින තැනැත්තා සමග විවාහ වන බව කියයි. තරුණයන් මෙයට අසමර්ථ වනමුත් මහල්ලකුගේ වේශයෙන් සිටි ඔඩිසියස්‌ දුන්නෙන් විදී. එයින් විදිය හැක්‌කෙ ඔහුට පමණි. තරුණයන් මරා දමා ඔඩිසියස්‌ කුමරිය හා රාජ්‍යය අත්පත් කරගනී.
ඉලියඩ් කාව්‍යයේ සහ රාමායනයේ සමානතා
සීතාගේ පතිවෘතාව වෙනුවෙන් සටන් කරන විභීෂණ හා ඔඩිසියස්‌ හි ඔඩිසිගේ පුත්‍ර තිලිමාවස්‌ගේ කාර්ය සපුරා සමානය. සීතා සොයා මුහුදු ගමනකින් එන රාම හා පැතිලෝපා සොයා එන ඔඩිසිගේ ගමන සමානය. එනම් ස්‌ව පක්‌ෂයේ සේනාවක සහාය නැත. දෙවිවරු හා අදෘෂ්‍යමාන බලවේගවල බාධා හා උපකාර ඇත. එසේම රාමායනයේ රාම සේද, ඔඩිසියස්‌ ද ස්‌යංවරයකදී තම බිරිඳ දිනාගනි. මෙම ස්‌යංවරයේ මහා දනුද්ධර යුධයකදී අසාමාන්‍ය දුන්නකින් රාම මෙන්ම ඔඩිසියස්‌ද විදියි. රාමායනයේදී රාමාද ඔඩිසියස්‌ ද තම බිරිඳ අවසානයේදී දිනාගනී. වීරකාව්‍ය යුගල දෙකේම යුරෝපීය සහ ඉන්දු වෙනස පුද්ගල නාම කීපයක්‌ සහ භූගෝලීය විස්‌තරවල පමණි. කතා සාරය එකක්‌මය. එක කතාවක්‌ ප්‍රධාන කතාවක දෙවන කොටසකි. මේ කතා දෙකටම පොදු වූ කුඩා මුල් වීරකතා දෙකක්‌ තිබෙන්නට ඇත. මූලික සමානකම් අනුව එම (Photo Indo - European epies) දෙකෙන් ප්‍රාග් ඉන්දු යුරෝපීය ජනකතා දෙකක්‌ ප්‍රතිනිර්මාණය කළ හැකිය.
1. ස්‌වකීය උරුමයන් නොලැබීම මුල් කරගත් වීරයන් පස්‌දෙනකු උරුමය ලබාගැනීමට එකාබද්ධ හමුදාවක්‌ මෙහෙයවයි. ප්‍රතිපක්‌ෂයද පුළුල් ඒකාබද්ධ හමුදාවක්‌ මෙහෙවයි. මෙලෙස එකම ගෝත්‍රය යටතේ රාජධානි ගණනාවක්‌ මහා යුද්ධයක්‌ කරයි. දේව උපකාර ලබන යුක්‌තිය වෙනුවෙන් සටන් වදින වීරයන් පස්‌ දෙනාත් ඔවුන්ට සම්බන්ධ කාන්තාවත් අවසානයේදී ජයගනී. සෘග්වේදයේ පුරු- භරත ගෝත්‍ර දෙක අතර සටන මෙනි. එම සටන පසුකාලයේදී මහාභාරතය ලෙස ප්‍රසාරණය කර ඇති බව පෙනෙයි.
අදට වසර හාරදහස්‌ පන්සීයට පෙර නූතන ඉන්දියානුවන් සහ ගී්‍රක ජාතිකයන් ගේ මුතුන් මිත්තන් ද පර්සියානුවන් සහ ජර්මන් මුතුන් මිත්තන් ද එකම ප්‍රදේශයක, එක ගෝත්‍රයක්‌ ලෙස ජීවත් විය. ඔවුනොවුන්ගේ භාෂාවලත් ආගම්වලත් ජනකතාවලත් මේ සමානකමේ සෙවනැල්ල වැටී ඇත. මෙලෙස එක ගෝත්‍රයක්‌ ලෙස වාසය කළ ප්‍රදේශය (මාතෘආර්ය භූමිය) නැතහොත් දකුණු කැස්‌පීයන් ප්‍රදේශයත්, ස්‌ටෙප් භූමියත් අතර ප්‍රදේශකදීය.
මහා භාරතය හා ඉලියඩ් යුගලයත් රාමායනය හා ඔඩිසි යුගලයත් එකම ප්‍රාග් ඉන්දු යුරෝපීය ජනකතා දෙකක්‌ පදනම්ව ප්‍රබන්ධකර ඇති බව පෙනෙයි. ඉන්දු ආර්යෝ මෙය ඉන්දියාවට අදාළව නොයෙක්‌ වෙනස්‌කම් කළහ. එහිදී ඉන්දිය භූගෝලීය විස්‌තර හා සමකාලීන පුද්ගල නාම හා දේව නාම, සෘෂිවරු එයට සම්බන්ධ කරන්නට ඇත. ග්‍රීකයන්ද සමකාලීන ග්‍රීක භූගෝලීය විස්‌තර හා සමකාලීන පුද්ගල නාම හා දේව නාම, සෘෂිවරු එයට සම්බන්ධ කරන්නට ඇත.
ලලිSන්ද්‍ර සන්නස්‌ගම laleendrasannasgama@yahoo.com
බ්‍රෝඩ්වේ රංගනයන්
thumb|2003 වසරේ නව ඇමර්ස්ටර්ඩෑම් සිනමා ශාලාවෙහි The Lion King තිරගත වු අවස්ථාව.
බ්‍රෝඩ්වේ රංගනයන් (මෙය කෙටියෙන් බ්‍රෝඩ්වේ ලෙස හැදින්වේ) යනු නිව්යෝක් නගරයේ මැන් හැටන් කොට්ඨාශයේ සිනමා දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති ආසන 500 ක් හෝ ඊට වැඩි ගණනකින් යුත් විශාල වෘත්තීය නෘත්‍යශාලා වලින් ඕනෑම එකක ඉදිරිපත් කෙරෙන සංදර්ශන වේ. බ්‍රෝඩ්වේ රංගනයන් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පොදු ජනතාව අතර වඩාත් ප්‍රචලිත වෘත්තීය රංගන ආකාරය වන අතර රංගන ශිල්පීන්, තාක්ෂණ ශිල්පීන් සහ සන්දර්ශණ ඉදිරිපත් කිරීම හා සම්බන්ධ අනෙකුත් පුද්ගලයින් සදහා වඩාත් වැදගත්ම රංගන ක්ෂේත්‍රය ද වේ. ලන්ඩනයේ West End නෘත්‍යශාලා සහ බ්‍රෝඩ්වේ නෘත්‍යශාලා ලෝකයේ ඉංග්‍රීසි භාෂාව භාවිතා වන වාණිජ නෘත්‍යශාලා අතරින් ඉහළම මට්ටමේ ලා සැලකෙයි.
බ්‍රෝඩ්වේ රංග ශාලා වල සාර්ථකව ඉදිරිපත් කෙරෙන සංදර්ශන අතීතයේ පටන්ම සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රධාන ප්‍රවාහයට අයත් ඒවා ලෙස සලකනු ලැබු අතර බ්‍රෝඩ්වේ රංග ශාලා වලින් බැහැර වෙනත් රංග ශාලා හෝ ප්‍රදේශීය ලාභ නොලබන රංග ශාලා වල ඉදිරිපත් වු නව ආකාර සංදර්ශනයන්ට සමාන වීමේ ඉඩකඩ අවම විය.
ලෝකයේ නෘත්‍යශාලා දිස්ත්‍රික්කය නිව්යෝක් නගරයේ පවතින ප්‍රධාන සංචාරක ආකර්ෂණයන් ගෙන් එකකි. බ්‍රෝඩ්වේ එකමුතුවට අනුව වාර්ෂිකව බ්‍රෝඩ්වේ සංදර්ශන සදහා අලෙවි වන ප්‍රවේශ පත්‍ර වල මුළු වටිනාකම ඩොලර් බිලියන 1.5 කටද අධික වේ.
සංචාරණය
දීර්ඝ කාලයක් බ්‍රෝඩ්වේ රඟහල තුළ දර්ශනයන් පෙන්වන අතරෙහිම නාට්‍ය නිෂ්පාදකයන් ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදන නවන නළු නිළියන් හා නව කණ්ඩායමක් සමඟ නැවත නිෂ්පාදනය කොට එය දිවයින පුරා පිහිටි නාට්‍යහල් වෙත ගොස් රඟ දැක්වීමට පෙළඹිණි. අතිවිශාල සහ අති සාර්ථක දර්ශන වාරයන් මෙම සංචාරක ක්‍රමයේදී තිබිණි. එසේම සමහර නඟරවල ටික කාලයක් රැඳී සිටිමින් දීර්ඝ දර්ශනවාර ඉදිරිපත් කිරීමට නිෂ්පාදකයන් පෙළඹුණේ අති විශාල ආදායම් ලබා ගත හැකි නිසාමය. නාට්‍ය කණ්ඩායම් බස් රථවලින් ගමන් කරන අතර දර්ශන තල සහ අනෙකුත් උපකරණ ගෙන යන්නේ ලොරි රථ මඟිනි. මෙම සංචාරක ක්‍රමය නිසා විවිධ නඟරවලට යාමට සිදුවන අතර ඉතා කුඩා ස්ථානවල දර්ශන ඉදිරිපත් කිරීමට සිදු වන්නේ අධිවේගී කාලසටහනකට අනුව වීම ද නාට්‍ය කණ්ඩායම් විශාල වෙහෙසකට පත් කරන කරුණු කිහිපයකි. බොහෝ විට සතියකට නගර 2ක් තුළ රඟ දැක්වීම් සිදු කරන නාට්‍ය කණ්ඩායම් තවත් අවස්ථාවන්හිදී අවම වශයෙන් එක් නඟරයක් තුළ සතියක් හෝ සති 2ක් දර්ශන වාර ඉදිරිපත් කරන්නේ ලැබෙන ප්‍රතිචාර අනුවය. මෙම නාට්‍ය කණ්ඩායම් ප්‍රවර්ධන සටහන ගෞරව කිරීමට බ්‍රෝඩ්වේ එක්සත් මණ්ඩලයෙන් “සංචාරක නාට්‍ය සඳහා වන බ්‍රෝඩ්වේ සම්මාන” ලබා දේ.
ප්‍රේක්ෂක පිරිස
නිව් යෝර්ක් සංචාරයකයන් බ්‍රෝඩ්වේ නාට්‍ය දර්ශණයක් නැරඹීමට අමතක නොකරයි. එමෙන්ම බ්‍රෝඩ්වේ නාට්‍ය හල ඩොලර් බිලියන ගණනින් ආදායම් උපයන්නේ ද ඔවුන් සතු ප්‍රේක්ෂක සමූහය හේතුවෙනි. ප්‍රවේශපත් මිළදී ගැනීටම “ඩෆී” චතුරස්‍රයේ සහ පහල මෑන්හැටන්හි පිහිටි ප්‍රවේශ පත් අලෙවිහල්වලින් බ්‍රෝඩ්වේ සහ බ්‍රෝඩ්වේ නොවන දර්ශනවාරවලට 25%, 35% හෝ 50% ක වැනි වට්ටම් යට‍තේ ප්‍රවේශ පත් මිළට ගත හැක. මෙම වට්ටම් ක්‍රමය නිසා නාට්‍යහල් තුළ හිස් අසුන් අවම වන අතර තවද එමඟින් නිව් යෝර්ක්හි දී පහසු ගාස්තුවලට නාට්‍ය දර්ශන නැරඹිය හැක. තවද ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්හට විශේෂ මිළ ගණන් යටතේ ප්‍රවේශ පත්‍ර මිළට ගත හැකි අතර “සිටගෙන නැරඹීමට” අඩු මිළට ප්‍රවේශපත් මිළට ගත හැකි නිසා වැඩි ආදායමක් ද ඉපැයේ.
සමහර රංගගාමීන් කුඩා නාට්‍යහල් තුළ වැඩි දස්කම් පෙන්විය හැකි බවට විශ්වාස කරයි. උදාහරණයක් ලෙස “Spring Awakening” නම් නාට්‍ය‍ය ප්‍රදර්ශනය මුලදී බ්‍රෝඩ්වේ නාට්‍ය හලෙන් බැහැරව ප්‍රදර්ශනය වුවත් පසුව එය බ්‍රෝඩ්වේ රඟහලේ වේදිකාගත විය. නාට්‍ය ශාලා වර්ගීකරණය “රංගන ශිල්පීන්ගේ සාධාරණත්වය සඳහා ප්‍රසංගමය සිදු කරයි.
2006 – 2007 කාලයේ දී බ්‍රෝඩ්වේ රඟහලට පැමිණි ප්‍රේක්ෂක ප්‍රමානය මිලියන 12කි. මෙම ප්‍රමාණය ලන්ඩන්හි “වෙස්ට් එන්ඩ්” රඟහලට එම කාල සීමාවේ දී පැමිනි ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවට සමාන වේ. පෙර වසර එනම් 2005 – 2006 වසර තුළ පැමිනි ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවට වඩා වැඩිවීමක් දැක්වේ.
\
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජනපදයේ රංගශාලා
අලුත්නුවර මැතිවරණ කොට්ඨාශය
අලුත්නුවර මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ  මාර්තු 1960 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ ඌව පළාතේ  බදුල්ල  දිස්ත්‍රික්කයේ,  අලුත්නුවර නගරය අනුව යමිනි. මාර්තු 1960 දී මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය අහෝසි කරන ලද්දේ වෝල්ටර් තල්ගොඩපිටිය ප්‍රධානත්වය දැරූ මැතිවරණ කොට්ඨාශ නැවත නිර්ණය කිරීමේ කොමිෂන් සභාවේ තීරණය පරිදිය.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
නර්තන අධ්‍යාපනය හා ශිල්පය
1920 වර්ෂයේ නර්තන අධ්‍යනය ශ්‍රාස්ත්‍රීය විෂයක් ලෙස පිළිගැනිනි. වර්තමානයේ මෙම විෂයයන් පූර්ණ පද්ධතියන් වන්නේ විශ්වවිද්‍යාල, සෞන්දර්යය හා මානව වැඩසටහන් තුලය. 20 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රායෝගික දැනුම හා සමානව ශාස්ත්‍රීය දැනුම ද ප්‍රායෝගික පර්යේෂණ සදහා උපකාර විය. විශාල නර්තන පාඨමාලාවන් ඇති අතර ඒවායින්,
• විශේෂඥ පුහුණුව : විලාසය හා ශිල්ප ක්‍රම
• පුහුණු පර්යේෂණ : නැටුම් ශාස්ත්‍රය රඟ දැක්වීම
• මානව ශිල්ප ශාස්ත්‍රය
• නර්තන චිකිත්සාව
• නර්තන හා ශිල්පය
• ලබාන් චලනය
පරිපූර්ණ නර්තන ශාස්ත්‍රීය පාඨමාලාවන් BA (Hons) සිට PhD හා අනෙකුත් පශ්චාත් ආචාර්ය උපාධි දක්වා විහිදේ. බොහෝ නර්තන විශේෂඥයන් මෙම පාඨමාලා හදාරා විශේෂඥ නර්තන වෘත්තිකයන් ලෙස ක්‍රියා කරයි.
සටහන්
{|
අශෝක පීරිස්
අශෝක පීරිස් (උපත 1942 - විපත 2007 දෙසැම්බර් 24), ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. බහුවිධ ප්‍රධාන නළුවා වශයෙන් නාට්‍යමය චරිත සඳහා පෙනී සිටි පීරිස් වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ ‘‘අඹ යහළුවෝ’’ ටෙලිනාටකය සහ ‘‘ගුරු ගෙදර’’ චිත්‍රපටවල චරිත සඳහාය.
Personal life
අශෝක පීරිස් 1942 දී මොරටුව, කොළඹ හි උපත ලැබීය. අශෝකට වයස අවුරුදු 16 දී පමණ ඔහුගේ පියා මිය ගියේය. ඔහුගේ මූලික අධ්‍යාපනය දෙහිවල ප්‍රෙස්බිටේරියන් බාලිකා උසස් පාසලෙන් සහ බෲක්ස් මහත්මිය යටතේ ෆර්ගියුසන් බාලිකා උසස් පාසලෙන් ලබා ගත්තේය. ඉන්පසු ඔහු ගල්කිස්ස ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් ද්විතියික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණ කලේය. ඔහු විවාහ වී සිටියේ චිත්‍රා පීරිස් සමඟ වන අතර මෙම යුවළට ප්‍රකාශ්, එෂාන්ත සහ මේනකා යන එක් දියණියක් ලෙස පුතුන් දෙදෙනෙක් සිටිති. විවාහයෙන් පසු ලෙස්ටර් මුණගැසෙන විට ඔහු වැල්ලවත්ත ස්පිනින් ඇන්ඩ් වීවිං මෝල්හි සේවය කළේය.
ඔහු 2007 දෙසැම්බර් 24 වැනි දින හෘදයාබාධයක් හේතුවෙන් මිය යන විට 65 වැනි වියේ පසුවිය. ඔහුගේ අවසන් කටයුතු 2007 29 සිකුරාදා සවස 3ට මොරටුව එම්මානුවෙල් දේවස්ථානයේ සුසාන භූමියේදී සිදු විය.
Acting career
1959 දී ඔහු තම මිතුරා වූ මාරපන සමඟ එක්ව පාසල් අධ්‍යාපනයේ අවසන් වසරේ දී “කැරොලිස් සහ පොරෝලිස්” නමින් සිංහල නාට්‍යයක් නිෂ්පාදනය කළේය.
ඔහු රංගන ජීවිතය ආරම්භ කළේ 1965 වසරේ වේදිකා ගත කළ ‘‘පාල මල්ල’’ වේදිකා නාට්‍යයෙන් ප්‍රධාන චරිතය රඟපාමින්. ඊට පස්සේ ලූෂන් ද සොයිසා අධ්‍යක්ෂණය කළ ඉංග්‍රීසි නාට්‍යයක රඟපෑවා. ඔහුගේ මංගල සිනමා රංගනය පැමිණියේ ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද දෙලොවක් අතර හරහා සහය භූමිකාවක් සමඟිනි. ඔහු සිනමාවේ ප්‍රථම ප්‍රධාන චරිතය ඉදිරිපත් කලේ රෝයි ද සිල්වා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද තන ගිරවි චිත්‍රපටය තුලිනි. 1967 දී ඔහු ‘‘සරණ’’ නාට්‍යය අධ්‍යක්ෂණය කළේය. 1993 වසරේ "ගුරු ගෙදර" චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ චරිතය වෙනුවෙන් සරසවිය චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය හිමි විය.
1994 වසරේ "ගුරු ගෙදර" චිත්‍රපටයේ චරිතය වෙනුවෙන් සරසවිය චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය පීරිස්ට හිමි විය. ඔහු දිගටම "ෂැඩෝ ඔෆ් ද කෝබ්රා" සහ "ඩෙත් ස්ටෝන්" වැනි විදේශීය චිත්‍රපට කිහිපයකම රඟපෑවේය. ඔහුගේ වඩාත්ම විචාරක පැසසුමට ලක් වූ චරිත කිහිපයක්, යුගාන්තය, බද්දේගම, යහළු යෙහෙළි, විරාගය සහ මරුතය ඇතුළු චිත්‍රපට හරහා දැකිය හැකි විය. ඔහුගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන රූපවාහිනී රංගනය "අඹ යහළුවෝ" හරහා නෙළුම් බණ්ඩාර ලෙසින් ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනියේ සංධිස්ථානයක් බවට පත්විය.
1994 දී ඔහු මොරටුව කලා සංසදය (MAF) ආරම්භ කරන ලද අතර එය මොරටුව දක්ෂයින් හඳුනා ගැනීමට සහ සංගීතය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට බොහෝ ව්‍යාපෘති දියත් කළේය. ඔහු 1995 සිට 1996 දක්වා සංසදයේ වරලත් සභාපති ලෙස කටයුතු කළේය.
2004 දී ඔහු ජොලි බෝයිස් හා හාදු වැස්සක් චිත්‍රපටවල සංගීත නිර්මාපකයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.
ප්රකාශන උපුටාගැනීමේ හිමිකම් නීතිය සීමාවු එඓතිවාසිකම්
ප්‍රකාශන උපුටාගැනීමේ හිමිකම් නීතිය සීමාවු ඓතිවාසිකම්
බොහෝ සීමාවු ඓතිවාසිකම් සාමාන්‍යයයෙන් ප්‍රකාශන උපුටාගැනීමේ හිමිකරුවා හට බද්ධ කර ඇත.
සීමාවු ඓතිවාසිකම් යන යෙදුමින් අදහස් වන්නේ ප්‍රකාශන හිමිකරුට පමණක් ඉහතින් දැක්වු ඓතිවාසිකම් ඇති බවය. මෙය සමහර අවස්තා වලදී සාවද්‍ය ඓතිවාසිකම් ලෙස හැඳින් වේ, මක්නිසාදයත් එම දෙය භාවිතයෙන් වෙනත් නිර්මාණයක් සිදු කිරීමේ හැකියාව ඇති සමහරක්  පුද්ගලයන්ව එවැනි දෙයක් සිදු කිරීමට ඇති අවස්තාවෙන් තහනම් කරයි ( උදාහරන ලෙස පාඨකයන්, සවන්දෙන්නන්, ප්‍රරාම්භක ප්‍රකාශකයන්). මෙවැනි අවස්ථාවකදී එය ඉංග්‍රිසි සහ යුරෝපීය නීතීන්වල දක්වා ඇති ලියාපදිංචි නොවූ නිර්මාණකරණ ඓතිවාසිකම් වලට සමාන වේ. උපුටාගැනීමේ හිමිකරුවාගේ ඓතිවාසිකම් ඔහුට/ඇයට ඔවුන්ගේ උපුටා ගැනීමේ හිමිකම සමූපයෝජනයට, සමහරක් හෝ සියලුම කොන්දේසි වලින් වලක්වාලනු ලබයි.
නමුත් නිශ්චිත ප්‍රකාශයක් ප්‍රතික්ෂේප කරන විශ්වව්යාපී නොවූ විචාරයක්, උපුටා ගැනීමේ නීතියෙහි ශාස්ත්‍රිය විවරණය පදනම් කරගෙන පවතී. එසේම ප්‍රකාශන උපුටා ගැනීමේ නීතිය සදාචරාත්මක අයිතියක් ලෙස හෝ දේපලමය අයිතියක් ලෙස සැලකිය යුතුද යන්න පිළිබඳව විවාදයක් පවතී. බොහෝ තර්කයන් දක් වන්නේ මෙම නීතිය තෙවැනි පාර්ශවයන් හට ඔවුන්ගේ අදහස් සහ තොරතුරු ප්‍රකාශ කිරීම තහනම් කිරීම සඳහා පමණක්ම නොවන බවයි, සහ මෙම නීතිය සාවද්‍ය එඓතියක් ලෙස අර්ථ දැක්වීම කර්තෘ වරුන්ට නව නිර්මාණ කිරීමට දිරි ගැන්වීමේ පොදු ප්‍රතිපත්තියට පටහැනි වේ.
අනුවර්ථනය කිරීමේ අයිතිය යනු එම කාර්යය ප්‍රකාශ කර ඇති ආකාරය පරිණාමිත ස්වරූපයකින් ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති හැකියාවයි. උදාහරණ ලෙස නවකතාවක් පාදක කරගෙන වේදිකා නාට්‍යයක් නිර්මාණය කිරීම හෝ තිරනාටක පිටපතක් ලිවීම, කෙටිකතාවක් අනුවර්තනය කිරීම, නව සංගීතමය කාර්යයක් සිදු කිරීම දැක්විය හැක.
බර්ජ් ඛලීෆා
බර්ජ් ඛලීෆා (برج خليفة, "ඛලීෆා ටවර්", උච්ඡාරණය ), යනු එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ, ඩුබායි නගරයේ පිහිටි උස් ගොඩනැගිල්ලකි. එය විවෘත කිරීමට පෙර හඳුන්වනු ලැබූයේ බර්ජ් ඩුබායි ලෙසය. එය ලොව ඇති වඩාත් උසම කෘතීම ව්‍යුහයයි. එහි උස 829.8 m වේ.
බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීම අරඹනු ලැබූයේ 2004 වසරේදීය. එහි බාහිර කොටස 2009 වන විට ඉදිකර අවසන් විය. එහි ප්‍රාථමික ව්‍යුහය සවිගැන්වූ කොන්ක්‍රීට් වලින් නිමවා ඇත. ඩුබායි නගරයේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියකට සමගාමීව මෙම ගොඩනැගිල්ල 2010 වසරේදී විවෘත කෙරිණි. මෙය නිර්මාණය කර ඇත්තේ මහා පරිමාණ මිශ්‍ර භාවිත සංවර්ධනයේ කේන්ද්‍රස්ථානය ලෙසයි. බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීමට එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ රජය තීරණය කර ඇත්තේ, එරට ඛනිජ තෙල් මූලික කරගත් ආර්ථිකයෙන් වෙනස් වී රටට ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීම ලබාගැනීමටයි. මෙම ගොඩනැගිල්ල එනමින් නම් කර ඇත්තේ අබුඩාබිහි පාලකයා සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජනාධිපති වන කලීෆා බින් සයෙද් අල් නහ්යාන් ට ගෞරව පිණිසය. මෙම ගොඩනැගිල්ල ඉදිකිරීමේදී ගනු ලැබූ ණය පියවීම සඳහා එක්සත් අරාබි එමීර් රජය සහ අබුඩාබි නගරය විසින් ඩුබායි නගරයට මුදල් ලබාදෙන ලදී. බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල විසින්, එතෙක් ලොව විවිධ ගොඩනැගිලි මගින් තබා තිබූ 'ලොව උසම ගොඩනැගිලි' වාර්තා රැසක් බිඳහෙලනු ලැබීය.
බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල නිර්මාණය කරනු ලැබූයේ එවකට ස්කිඩ්මෝ, ඔවින්ග්ස් සහ මෙරිල් සමාගමේ (SOM) හිමිකරු ඒඩ්‍රියන් ස්මිත් විසිනි. ඇමරිකාවේ විලිස් ටවර් සහ නව ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ 1 WTC ගොඩනැගිල්ල යන සුප්‍රසිද්ධ ගොඩනැගිලිද නිර්මාණය කරනු ලැබූයේ මෙම සමගම විසිනි. හයිඩර් කන්සල්ටින් සමාගම ගොඩනැගිල්ලේ අධීක්ෂණ ඉංජිනේරු කාර්යය සිදුකළහ. NORR ගෘෘප් කන්සල්ටන්ට්ස් ඉන්ටනැෂනල් ලිමිටඩ් ආයතනය විසින් මෙහි ගෘහනිර්මානය අධීක්ෂණය කරන ලදී. මෙම ගොඩනැගිල්ලේ ගෘහනිර්මාණය ඉස්ලාමීය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සහ කලාපයේ සංස්කෘතික හා ඓතිහාසික සංකල්පයන් යොදා ගනිමින් සකසා ඇත. ගොඩනැගිල්ලේ ස්පිරුලාකාර ප්‍රාසාදශෘංගය මීට එක් උදාහරණයකි. ගොඩනැගිල්ලේ ඉංග්‍රීසි Y අකුරේ හැඩය ඇති සැලැස්ම වෙන්කර තිබෙන්නේ නිවාස සහ හෝටල් සඳහාය. ගොඩනැගිල්ල මධ්‍යයේ ඇති රුකුල් දෙනු ලැබූ හර ව්‍යුහ පද්ධතියක් විසින් ගොඩනැගිල්ලට ආධාරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. එමෙන්ම ගොඩනැගිල්ල වටකරමින් ඉදිකර ඇති ආරක්ෂක පටල පද්ධතියක් විසින් ඩුබායිහි ගිම්හාන උෂ්ණත්වය දරා සිටීමට ගොඩනැගිල්ලට සහය වෙයි. එක් කුටියක 12 - 14 අතර පිරිසක් රැගෙන යා හැකි සෝපාන පද්ධති 57ක් බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල තුල ඇත. භාණ්ඩ ප්‍රවාහන උත්තෝලක 8ක්ද ඊට අමතරව ඇත.
බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල සම්බන්ධයෙන් විචාරක අදහස් ධනාත්මක වේ. මෙම ගොඩනැගිලි නිර්මාණය වෙනුවෙන් සම්මාන රැසක්ද ඊට ලැබී ඇත. කෙසේවෙතත් ගොඩනැගිල්ල ඉදිකරන සමයේ එහි කම්කරුවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවූ ගැටළු ආන්දෝලනාත්මක වී ඇත. බර්ජ් ඛලීෆා ගොඩනැගිල්ල ඉදිකළ බොහෝ කම්කරුවන් දකුණු සහ නැගෙනහිර ආසියානුවන් වූ අතර ඔවුන් අඩු වැටුප් ලැබූ බවත්, අඩු පහසුකම් සහිත නවාතැන්වල ජීවත් වූ බවත් වාර්තා වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව ප්‍රවර්ගය:විකිපීඩියා ආසියානු මාසය 2015
පඬුවස්නුවර රජ මාළිගය
ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ නටඹුන් නගරයක් වූ පඬුවස්නුවර පුරාවිද්‍යා ස්ථානයේ දැකගත හැකි පඬුවස්නුවර රජ මාළිගය, පරාක්‍රමබාහු (ක්‍රි.ව. 1153-1186) ප‍්‍රාදේශීය පාලකයෙකු ලෙස දක්ෂිණ දේශය පාලනය කල සමයේ පරිහරණය කල මාළිගාව වේ. මාළිගය එහි වූ මූලික සැළැස්මට අනූව පොළොන්නරුව මහා පරාක්‍රමබාහු රජ මාළිගයට සමාන බව පැවසේ.
මාළිගය
පුරාවිද්‍යා කැණීම් සාධක අනූව පඬුවස්නුවර මාළිගය 12වන සියවසට අයත්ය. කොටු පවුරකින් වටවූ චතුරස්‍රාකාර භූමියක් තුළ ඉදිකර ඇති මාළිගය ශක්තිමත් ගඩොලින් හා ඝනකම් බිත්තිවලින් යුක්ත වේ. මාළිගයට ඇතුළුවීම සඳහා ගඩොලින් කළ පියගැට පෙළක් වන අතර එහි පාමුල සඳකඩ පහණක් නිමවා ඇත. පියගැපෙළට වම්පසින් පුළුල් ශිලාමය ආසනයක් හා නිශ්ශංකමල්ල රජුට අයත් ශිලා ලිපියක් දැකගත හැකිවේ. මාළිගා පරිශ්‍රයෙහි ආලින්දය වැනි ප්‍රධාන කුටි වලට අමතරව මුළුතැන්ගෙවල්, ගබඩා කාමර, සහ ක්‍රමවත්ව සැකසූ ජල ප්‍රවාහන ක්‍රම සහිත වැසිකිළි නටඹුන් දැකගත හැකිවේ. මාළිගයට ඇතුළුවන ස්ථානය දෙපස ගඩොලින් ඉදිකළ මුර කුටි දෙකක් දැකගත හැකිය. ඉතිරිව හැකි අවශේෂ ලක්ෂණ අනූව පඬුවස්නුවර මාළිගය මහල් කිහිපයකින් සමන්විත වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
ආශ්‍රේය
ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 46 කි.එ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ 30 ක් සහ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ 16 ක් ලෙසය.
ඉරාක ජනරජය
ඉරාකයේ නිල නාමය 'ඉරාක ජනරජය' යන්නය. ඉරාකය 'සක්රොස්' (Zaqros) කඳු පෙලෙහි වයඹ දිග කෙළවරෙහි වැඩි ප්‍රදේශයක් පුරා විහිදී පවත්නා බටහිර ආසියාවට ද, සිරියානු කාන්තාරයේ නැගෙනහිර කොටසට ද, අරාබියානු කාන්තාරයේ උතුරු දිග කොටසට ද විහිදී පවත්නා රටක් වෙයි.
ඉරාකයට අයත් දේශසීමාවන්
වයඹ දිග සිට ගිණිකොන දක්වා ගලා බස්නා මහා ගංගා දෙක වන යුප්‍රටීස් හා ටයිග්‍රීස් රට මැදින් ගලා යයි. බටහිර ආසියාවේ වැඩි කොටසක් ආවරණය කෙරෙන තණබිම් සහ කාන්තාර බිම් දසුන් හා සැසඳෙන මෙම ගංගා දෙක හේතුකොට ගෙන කෘෂිකර්මාන්තයට අනගි වූ ඉඩම් ඉරාකයට උරුම වී තිබේ.
ඵෙතිහාසිකව සලකා බැලීමේ දී ඉරාකය ඇතුලත් වන ප්‍රාන්තයේ ග්‍රීක ටොපෝනියම් (Land Toponym) නාමය වනුයේ 'මෙසපොතේමියාව' (Land between rivers) යන්නය. ක්‍රිස්තු වර්‍ෂයට පෙර එනම් ක්‍රි.පූ. 6 වන සහශ්‍රයේ සිට අඛණ්ඩව අනුක්‍රමික සභ්‍යත්වයකට ඉරාකය නිවහනව තිබිණි. ටයිග්‍රීස් හා යුප්‍රටීස් ගංගා අතර ප්‍රදේශය හඳුන්වනු ලබන්නේ 'සභ්‍යත්වයේ සමාරම්භය' සහ 'ලේඛනයේ' හා 'රෝදයේ' උපන් බිම යනුවෙන්ය.
එහි දිගු ඉතිහාසය පුරාම ඉරාකය, ආකේඩියන්, ඇසිරියන්, බැබිලෝනියන්, හෙලනිස්ට්ක්, පාතියන් සසනිඩ් සහ ඇබසිඩ් අධිරාජ්‍ය හා ආකිමිනිඩ්, රෂිඩුන්, උමයියාද්, මොනෝගල්. සෆාව්ඩ්, ඔටෝමන්, බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය යනාදියෙහි මධ්‍යස්ථානයව තිබිණි. ඉරාක රාජධානිය පිහිටුවන ලද්දේ වර්‍ෂ 1932 දීය.
2004 ජුනි මස ඉරාකයේ ස්වෛරීයත්වය අතුරු ආණ්ඩුවකට මාරු කරන ලදි. අනතුරුව ජනමත විචාරණයක් හරහා නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කරගන්නා ලද අතර, මැතිවරණයෙන් නව රජයක් තෝරා පත්කර ගන්නා ලදි. 2010 මාර්තු වන විට රට තුළ රැදී සිටි ඇමෙරිකන් භට සංඛ්‍යාව 96,000 කි. ඇමෙරිකන් හමුදා සේනාංක සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කර ගැනීමේ අවසාන දිනයක් නියම කර තිබේ. එය නම් 2011 දෙසැම්බර් 31 වන දිනය.
References
ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියානු රටවල්
යාපනයේ ක්‍රියාත්මන අපරාධ හා එම අපරාධ කල්ලි නිවාරණය කිරීම
යාපනයේ ක්‍රියාත්මන අපරාධ හා එම අපරාධ කල්ලි නිවාරණය කිරීම
ජෝර්ජ් ඊ. ද සිල්වා
ජෝර්ජ් එඩ්මන්ඩ් ද සිල්වා (8 ජූනි 1879 - 12 මාර්තු 1950) ලංකා නීතිඥයෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක් විය. ඔහු ස්වාධීන ශ්‍රී ලංකාවේ (එවකට ලංකාව ) කර්මාන්ත, කාර්මික පර්යේෂණ සහ ධීවර කටයුතු පිළිබඳ ප්‍රථම කැබිනට් අමාත්‍යවරයා (1947-1948), පාර්ලිමේන්තු සහ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභා මන්ත්‍රීවරයෙකි.
මුල් ජීවිතය සහ නීති වෘත්තිය
මාතරදී උපන් ඔහුගේ පියා ග්‍රාමීය ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයකු වූ වීරදිවාකර මුහන්දියමගේ කොර්නේලිස් ද සිල්වාය. ජෝර්ජ් ද සිල්වා මුලින් සිලෝන් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් පුවත්පතේ වාර්තාකරුවෙකු ලෙස සේවය කළ අතර එදිනෙදා ජීවිතය ගැට ගසා ගැනීමට එළවළු කඩයක් පවත්වාගෙන ගියේය. පසුව ඔහු ටයිම්ස් ඔෆ් සිලෝන් හි මාණ්ඩලික මාධ්‍යවේදියෙකු විය. ඔහු කොළඹ ලොරෙන්ස් ටියුටරියෙන් අධ්‍යාපනය ලබා, ලංකා නීති විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී 1907 දී ප්‍රොක්ටර්ස් අවසාන විභාගය සමත් විය. මහනුවරට සංක්‍රමණය වූ ද සිල්වා, එවකට බර්ගර් ප්‍රොක්ටර්වරුන් විසින් ආධිපත්‍යය දැරූ නිල නොවන බාර්එක තුළ අපරාධ නීතිය පිළිබඳ ලාභදායී නීතිමය පුහුණුවක් ස්ථාපිත කළේය. ඔහු ද සිල්වා සහ කරුණාරත්න යන නීතිමය සමාගමක් ස්ථාපිත කළේය. ඔහුගේ සහෝදරයන් වන තිමෝති සහ ග්‍රෙගරි ද ප්‍රොක්ටර්වරුන් බවට පත් විය.
දේශපාලන ජීවිතය
1915 දී ද සිල්වා සහ ඊ.ඩබ්ලිව්. පෙරේරා, ශ්‍රීමත් ජේම්ස් පීරිස් විසින් ආරම්භ කරන ලද සහ කෙටුම්පත් කරන ලද රහස් සංදේශයක් යටත් විජිත රාජ්‍ය ලේකම් වෙත ගෙන ගිය අතර, කැරලි කෝලාහලයේදී බොරු චෝදනා එල්ල වූවන්ගේ කීර්ති නාමය තහවුරු කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිමින් යුද නීතිය ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය.
ව්‍යවස්ථාදායක සභාව සහ මහනුවර මහ නගර සභාව
ඔහු 1921 ලංකා ව්‍යවස්ථාදායක සභා මැතිවරණයේදී ලංකා ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ නිල නොවන සභිකයෙකු ලෙස තේරී පත් වූ අතර 1924 ලංකා ව්‍යවස්ථාදායක සභා මැතිවරණයෙන් මධ්‍යම පළාත් (ග්‍රාමීය) ආසනය සඳහා නැවත තේරී පත් වූ අතර 1930 දී මහනුවර මහ නගර සභාවට තේරී පත් විය. 1947 දක්වා සේවය කළ අතර, එම කාලය තුළ ඔහු මුඩුක්කු ඉවත් කිරීමේ යෝජනා ක්‍රමය සහ පේරාදෙණිය ගංගා පොම්ප කිරීමේ යෝජනා ක්‍රමය ඇතුළු නාගරික ප්‍රතිසංස්කරණ කිහිපයක් හඳුන්වා දුන්නේය. 1929 දී ඔහු ලංකා ජාතික කොංග්රසයේ සභාපති ලෙස තේරී පත් විය.
රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව සහ සෞඛ්‍ය ඇමති
1931 දී ඔහු 1931 ලංකා රාජ්‍ය සභා මැතිවරණයෙන් මහනුවරින් ලංකා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට තේරී පත් විය. 1936 ලංකා රාජ්‍ය සභා මැතිවරණයෙන් මහනුවරින් නැවත තේරී පත් වූ ඔහු 1942 දී සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා ලෙස පත් වී 1947 දක්වා සේවය කළේය. ඔහුගේ පාලන කාලය තුළ ඔහු ග්‍රාමීය රෝහල් 250 ක් පිහිටුවීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ අතර මැලේරියා වසංගතය පාලනය කිරීම සඳහා DDT ව්‍යාපාරය ආරම්භ කළේය. 1943 දී ඔහු ලංකා ජාතික කොංග්‍රසයේ සභාපති ලෙස තේරී පත් විය. මහනුවර රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස ඔහු මහා බ්‍රිතාන්‍යයට ගෙන යන ලද මහනුවර රාජධානියේ සිංහාසනය සහ ඔටුන්න ආපසු ලබා දෙන ලෙස උද්ඝෝෂනය කළේය. ව්‍යාපාරය සාර්ථක වූ අතර මේවා නැවත පැමිණි අතර ලංකාවේ රජතුමාගේ ඔටුන්න හිමි ආභරණ ලෙස භාවිතා කරන ලදී. ඔහු මහනුවර රජ මාලිගය මහනුවර දිසාපතිවරයාගේ පදිංචිය ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් එය නිදහස් කර ගැනීම සඳහා සාර්ථක ලෙස උද්ඝෝෂනය කළේය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු 1909 දී මහනුවර ශාන්ත පාවුළු දේවස්ථානයේදී ඇග්නස් මැරියන් නෙල් සමඟ විවාහ විය. නෙල් පවුල විසින් විවාහය අධෛර්යමත් කරන ලද අතර, පූජකවරයා ඔවුන්ගේ විවාහ උත්සවයේ මුලසුන දැරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඔවුන්ට දරුවන් තිදෙනෙක්, දියණියන් දෙදෙනෙක් සහ පුතෙක් සිටියා. වැඩිමලා මාධ්‍යවේදියකු වූ අනිල් ද සිල්වා ය. දෙවනුව ෆෙඩ්රික් ද සිල්වා, MBE, තම පියාගෙන් පසු මහනුවර මහ නගර සභාවට තේරී පත් වූ අතර, මහනුවර නගරාධිපති, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී සහ ප්‍රංශයේ ශ්‍රී ලංකා තානාපති බවට පත් විය. ඔහුගේ මුණුපුරා වන ශ්‍රීමත් ඩෙස්මන්ඩ් ද සිල්වා සියරා ලියොන් හි එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රධාන යුද අපරාධ නඩු පවරන්නා වූ අතර යුගෝස්ලාවියාවේ කටරිනා කුමරියගේ සැමියා විය. ඔවුන්ගේ බාල දරුවා වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ රාජකීය ආයතනයේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිනියක ලෙස සුදුසුකම් ලැබූ පළමු ආසියාතික කාන්තාව වන මිනෙට් ද සිල්වා ය. ඇය ශ්‍රී ලංකාවේ නිවර්තන නූතනවාදයේ මුල් අත්හදා බැලීම් සඳහා කටයුතු කළාය. ඔහු මාධ්‍යවේදී ලසන්ත වික්‍රමතුංගගේ සීයා ද වේ.
විවියන් ලී, පීටර් ෆින්ච්, ශ්‍රීමත් ලෝරන්ස් ඔලිවියර්, ඩේවිඩ් ලීන්, විලියම් හෝල්ඩන්, ග්‍රෙගරි පෙක්, වින් මින් තාන්, ශ්‍රීමත් ඇලෙක් ගිනස්, සැන්ඩ්‍රා රෝඩ්ස් ඇතුළු හොලිවුඩයේ ස්වර්ණමය යුගයේ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් රැසකටද ඇන්ඩෲ ලෝගන්, මහත්මා ගාන්ධි, නේරු ගාන්ධි සහ ඉන්දිරා ගාන්ධි පිරිසටද සත්කාර කළේ මහනුවර ද සිල්වාගේ නිවසයි.
1950 මාර්තු 12 වන දින පේරාදෙණිය ගොල්ෆ් පිටියේ ක්‍රීඩා කරමින් සිටියදී හෘදයාබාධ දෙකක් ඇති වූ ආඝාතයකට ලක්ව ඔහු මිය ගියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1950 මරණ ප්‍රවර්ගය:1879 උපත්
දරමිටිපොල ධම්මරක්ඛිත හිමි
දරමිටිපොල ධම්මරක්ඛිත මහානාහිමි වයඹ පළාතේ කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ හිරියාල හත්පත්තුවේ හැටහය කෝරළයේ ඉබ්බාගමුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ "දරමිටිපොල"නම් ග්‍රාමවරයෙහි මුන්වහන්සේ උපත ලැබිය. ශ්‍රී රංග බමුණු මුදියන්සේ මුන්වහන්සේගේ ගිහිනමයි.
ක්‍රි.ව. 1774 දී අතිගෞරවාර්හ මැදවල මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ වයෝවෘද්ධ භාවයෙන් සිටි නිසා උන්වහන්සේ ඉල්ලා අස්වීමෙන් අනතුරුව එම මහ පදවියට පත් මුන්වහන්සේ බෝධිසත්ත්වගුණෝපේත සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියාණන් වහන්සේගේ ද්විතීය ශිෂ්‍යවරයන් වහන්සේ වශයෙන් සලකනු ලැබේ. මේ මහෝත්තමයාණන් වහන්සේ වර්ෂ1774 සිට වර්ෂ1787 දක්වා පුරා තෙළෙස්වසක් මහානාහිමි ධුරය දැරූහ.
කඳුලව මැදිරිය රජමහ විහාරයෙහි දීර්ඝ කාලයක් වැඩවුසූ මුන්වහන්සේ ව්‍යක්ත ධර්මධර භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වශයෙන්ද,පුස්කොළ ලේඛනයෙහි අතිසමර්ථවූ මුන්වහන්සේ  කෙරෙහි මහත්සේ ප්‍රසාදයට පත් සෙංකඩගල රජපැමිණි කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ මහරාජෝත්තමයාණන් වහන්සේ විසින් දොළුකන්ද පාමුල වරාවල රජමහ විහාරය කරවා එම විහාරයට රන් හා අවශේෂ වටිනා ලෝහයෙන් කරවූ ප්‍රතිමා වහන්සේ නමක් ද නොයෙක් ගම්වර ද පූජාකළ බවට වරාවල සන්නස දෙස්දෙයි.එමෙන්ම රජු විසින් නොයෙක් ත්‍රිපිටක ධර්මය ලියවූ පුස්කොළ පොත් පෙට්ටගමක් සෙංකඩගල මහවාසලෙහි සිට මහත් පුදපෙළහරින් යුතුව වැඩමකරවා දරමිටිපොළ මහ නා හිමියන් වෙත සාදරයෙන් පූජාකොට තිබේ.
ඉහත කී කඳුලව මැදිරිය රජමහ විහාරය,කඳුලව ඉහළ රජමහ විහාරය,මල්වතු විහාරයේ දරමිටිපොල පන්සල,යථෝක්ත වරාවල රජමහ විහාරය හා ලුණුකඩවැල්ල රජමහ විහාරය ආදී විහාරස්ථානයන්හි කටුකොහොල් හරවා සංවර්ධනය කරවූ එමෙන් මුන්වහන්සේ යටතේ පාලනය වූ විහාරස්ථානයන්ය.
තව ද ඉහත කී වරාවල විහාරයේ "ධර්මරක්ෂිත"නමින් පරිවේණස්ථානයක් අරඹා නොයෙක් ධර්ම ශාස්ත්‍රයන්හි තෙර පත් සැටක් පමණ වූ ශිෂ්‍යපුත්‍රයන් වහන්සේලා ගොඩනැංවීමෙහි සාරඵලය වූයේ ඉන් නිසා සත්කෝරලයේ හා හිරියාල හත් පත්තුවෙහි අනුබද්ධ විහාරස්ථානයන්හි සංඝපරම්පරා විහිදීයෑමයි.එමෙන්ම අපේ මල්වතු මහා විහාරයෙන් මුන්වහන්සේ වෙත ඉහළ දොළොස්පත්තුවේ ප්‍රධාන සංඝනායක පදවියට පත්කිරීම ද කැපී පෙනෙනුයේ උන්වහන්සේ යථෝක්ත ඨානාන්තරප්‍රාප්ත පළමු යතීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේ වූ හෙයිනි.
එපමණකුදු නොව රංගම අමාත්‍යවරයා විසින් වරාවල විහාරයේ කරවූ උපෝසථාගාරයේදී බෝධිසත්ත්වගුණෝපේත වැලිවිට අසරණ සරණ සරණංකර සංඝරාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ මුලිකත්වයෙන් සිදුකළ උපසම්පදා විනයකර්මයක් පිළිබඳව වරාවල ඓතිහාසික තල්පත් සාක්ෂ්‍ය දරයි.මුන්වහන්සේ ක්‍රිස්තුවර්ෂ 1787 දී අපවත් වී වදාළහ.
නුවර වැව
නුවර වැව (බෝගම්බර වැව හෝ කිරි මූද) ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාවට සමීපව, වර්ෂ 1807දී ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමා විසින් ඉදිකරවන ලදී. කාලය සමග වැවෙහි වර්ගප්‍රමාණය අඩුවී තිබෙන අතර වර්ථමානයේ එය මසුන් ඇල්ලීමට තහනම් රක්ෂිත වැවක් වේ. නුවර වැව හා සම්බන්ධව ජනප්‍රවාද රැසක් බැදී පවතියි.
වැව වටා දක්නට ලැබෙන වලාකුළු බැම්ම ඉදිකිරීමද ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමා විසින් අරඹනු ලැබූවත්, 1815 වර්ෂයේදී මහනුවර බ්‍රිතාන්‍ය අාක්‍රමණයට යටත්වීමත්, රජු සිරභාරයට පත්වීමත් හේතුවෙන් බැම්මෙහි වැඩ නිමකිරීමට නොහැකි වී තිබේ. වර්ථමානයේද වලාකුළු බැම්ම එම වැඩඅවසන් නොකල තත්වයේ අඩි 2060ක දිගකින් යුක්තව පවතිනු දැකගත හැකිවේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මහනුවර
ලූර් කෞතුකාගාරය
මියුසී ඩු ලූර්—ඉංග්‍රීසි බසින් ලූර් මියුසියම් හෝ සරල ලෙසින් ද ලූර්—යනු ලෝකයේ විශාලතම කෞතුකාගාර අතුරින් එකක් වන අතර, ඓතිහාසික ස්මාරකයක්ද වෙයි. ප්‍රංශයේ, පැරිසියේ, ප්‍රධාන සන්ධිස්ථානයක් වන එය පිහිටා ඇත්තේ, සෙන් ගංගාවේ දකුණු ඉවුරේ පළමුවන ආරාංඩිස්මොං (දිස්ත්‍රික්කයෙහි) හීය. ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේ සිට 21වන සියවස දක්වා, භාණ්ඩ 35,000 පමණ ගණනක්, වර්ග මීටර  60,600 (652,300 වර්ග අඩි) ප්‍රමාණයක සරියක ප්‍රදර්ශනය කෙරෙති.
ප්‍රවර්ගය:පැරීසිය
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල්
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් (CNNI) යනු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ක්‍රියාත්මක වන, රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. එහි හිමිකාරීත්වය ටයිම් වෝනර් හී කොටසක් වන ටර්නර් බ්‍රෝඩ්කාස්ටින් සිස්ටම් සතු වෙයි. ප්‍රවෘත්ති වලට අමතරව, ලොව කාලීන සිදුවීම්, දේශපාලනය, ක්‍රීඩා, මතවාද, ව්‍යාපාරික සහ වෙනත් විශේෂාංග වැඩසටහන් මෙම නාලිකාව විකාශනය කරනු ලබයි. සිය මව් ජාලය වන සීඑන්එන් සහ එහි දේශීය, විදේශිය කාර්යාංශ සමග එක්ව, සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාව වැඩකටයුතු සිදු කරයි.
වර්ථමානයේදී රටවල් 200 කටත් වඩා වැඩි සංඛ්‍යාවක, මිලියන 200 ක පමණ ගෘහ සහ හෝටල් කාමර ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් මෙම නාලිකාව සතු වෙයි.
අතීතය
ටෙඩ් ටර්නර් ගේ අදහසක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාවේ විකාශන කටයුතු 1985 සැප්තැම්බර් 1 වන දින ඇරඹූ අතර, නාලිකාවේ පලමු විකාශන මැදිරිය වූවේ වර්ථමානයේ සීඑන්එන් හී ටෙක්වුඩ් (Techwood) නමින් හඳුන්වන මැදිරි ගොඩනැගිල්ලයි. අද වන විට එම ගොඩනැගිල්ල, වින්දනාත්මක නාලිකා සඳහා වූ ටර්නර් මැදිරි සංකීර්ණය (Turner Studios complex) ලෙස භාවිතයට ගැනේ. 1990 වර්ෂය වන විට නාලිකාවේ ප්‍රේක්ෂක පිරිස සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිවී තුබූ නිසා, නාලිකාව සිය ප්‍රවෘත්ති වැඩසටහන් සංඛ්‍යාව (විශේෂයෙන් ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව වෙනුවෙන්) වැඩිකිරීමට පියවර ගත් අතර, 1994 වර්ෂයේදී, බ්‍රිතාන්‍යයේ BBC World Service Television නාලිකාවේ ප්‍රවෘත්ති සේවය වෙත අභියෝගයක් එල්ල කිරීම අරමුණ පෙරදැරිකොට ගනිමින්, ඔවුහූ අළුතින් ප්‍රවෘත්ති මැදිරියක් සහිත මැදිරි සංකීර්ණයක් ඉදිකරන ලදී. සිය කණ්ඩායමට විදේශිය වාර්ථාකරුවන්ද සම්බන්ධ කර ගනිමින්, දිෙනන් දින ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ඉහල පුවත් සේවයක් දක්වා වර්ධනය වූ සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාව, 1997 වසරේ ජුලි 4 දිනදී ලිබර්ටි පදක්කම (Liberty Medal) හිමි කර ගන්නා ලදී. සමස්ථ ජාලය වෙනුවෙන් පදක්කම භාරගත් ටෙඩ් ටර්නර් ප්‍රකාශ කොට සිටියේ, "මගේ අදහස නම්, අපි ජනතාවට ලබා දෙන්නේ තතුවිස්තර පමණයි... නිදහස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හොඳය, සමාජවාදය ඒකාධිපතිත්වය නරකය, යන්න පෙන්වීමක් අපට නැත."
1995 දී, නාලිකාව තව දුරටත් ජාත්‍යන්තරීකරණය කරණු වස් නාලිකාවේ ලාංඡනයේ වෙනස්කම් කිරීම ඇතුළුව, වෙනස්කම් කිරීම් කිහිපයක් සිදු කරන ලදී.
නැවතත් 2006 වර්ෂයේදී සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාවේ ලාංඡනයේ වෙනස්කම් සිදු කරන ලදී.
2009 සැප්තැම්බර් 21 දිනදී නැවත වාරයක්, සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල් නාලිකාව සිය ලාංඡනයේ සංශෝධනයක් සිදුකල අතර, "Go Beyond Borders" නැමැති නව හැඳුනුම් වාක්‍යයත් සමග, එතෙක් සිය ප්‍රවෘත්ති විකාශනයන් වූ World News, CNN Today, World News Asia, World News Europe සහ Your World Today යන සියල්ල එක් කොට World Report යන තනි නාමය යටතේ විකාශන සිදු කිරීම අරඹන ලදී.
2009 ජනවාරි 11 වන දිනදී, සීඑන්එන් අබුඩාබි (CNN Abu Dhabi) නමින් නව මැදපෙරදිග මධ්‍යස්ථානයක්, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල පිහිටුවන ලදී.
විවේචන
සීඑන්එන් රූපවාහිනිය සහ සමහර බටහිර මාධ්‍ය චීනයට විරුද්ධව පක්ෂපාතී සහ අසත්‍ය ප්‍රචාර ගෙන යන බවට, චීන වෙබ් අඩවියක් වූ, Anti-cnn.com, අඩවිය, විවිධ සාධක ඉදිරිපත් කරමින් චෝදනා කරයි.
දුමින්ද සිල්වා
දුමින්ද සිල්වා, (අරුමාදුර ලෝරන්ස් රොමෙලෝ දුමින්ද සිල්වා, ආර්. දුමින්ද සිල්වා, යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලඥයෙකු සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි.
සීඑන්එන් ඉන්ටර්නැෂනල්
විවේචන
මෑතකදී මියගිය හිටපු හිස්බුල්ලා (Hezbollah) නායකයෙකු පිළිබඳව සිය ට්විටර් ගිණුම හරහා වර්ණනා කිරීම නිසා, 2010 ජුලි 7 වන දිනදී, වසර 20 ක පලපුරුද්දක් සහිත සීඑන්එන් මාධ්‍යවේදිනියක සහ මැද පෙරදිග ජේ‍යෂ්ඨ සංස්කාරකවරියක වූ Octavia Nasrව, රැකියාවෙන් නෙරපා දැමීමට සීඑන්එන් බලදාරීන් කටයුතු කරන ලදී.
දුමින්ද සිල්වා
පවුල
ඔහු ඒෂියා බ්‍රෝඩ්කාස්ටින් කෝපරේෂන් අධිපති, රේනර් සිල්වා ගේ සහෝදරයාද වෙයි.