cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
නවකතාව
පුනරුද අවධිය: 1500-1700
16 සහ 17 සියවස්වල දී ඉතිහාසය ප්‍රබන්ධයෙන් වෙන්වීමට බලපෑ සාධක දෙකක් විය. මුද්‍රණ ශිල්පයේ සොයාගැනීමත් සමග ම චැප්බුක්ස් හෙවත් සිල්ලර පොත් හරහා දැනුම සහ රසවින්දනය උදෙසා සාපේක්ෂ ව ලාභදායී වෙළඳපළක් බිහි විය. මෙම ශානරයේ වඩාත් ම ආකර්ෂණීය දායාදය වූයේ 17වැනි සහ 18වැනි සියවස්වල belles letters නම්, සාලංකාරද ග්‍රාම්‍යද නොවූ ප්‍රවණතාව නියෝජනය කළ ලේඛකයන් ය. දෙවැනි කඩඉම වූයේ නුතන සාහිත්‍යයේ අධික අළෙවියක් පෙන්නුම් කළ ප්‍රථම කෘතිය වූ ගාර්සියා මොන්තාල්වෝ ලියූ Amadis de Gaula  නම් ස්පාඤ්ඤ නවකතාවයි. කෙසේනමුත් මෙය belles lettres ශෛලියට අයත් වූවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් වූයේ නැත. ඇමඩිස් කෘතිය රොමෑන්සීය කථාකලාවේ මූලරූපයක් වූ අතර එය 17වැනි සියවසේ සිට විකාශ වෙමින් පැවති නුතන නවකතාවේ දිශානතිය වෙනතකට යොමු කළේ ය.
චැප්බුක්ස් හෙවත් සිල්ලර පොත්
චැප්බුක්ස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මුල්නූතන යුරෝපයේ ජනප්‍රිය සාහිත්‍ය තුළ දැකගත හැකි වූ මුද්‍රිත කෘති විශේෂයකි. කඩදාසි පිටකවරවලින් සමන්විත බොහෝවිට කුඩා ප්‍රමාණයේ පොත් පිංච විශේෂයක් වූ මේවා නිෂ්පාදනය කෙරුණේ තනි කඩදාසියක් ලෙස මුද්‍රණය කර එය පිටු 8, 12, 16 සහ 24 ආදී වශයෙන් නවා ගැනීමෙනි. ලක්ෂණ නොවූ දාරුමුද්‍රා චිත්‍ර වලින් හැඩකෙරුණු මේවායේ වූ සිතුවම් ඇතැම්විට පෙළට කිසිදු අදාළත්වයක් නොපෙන්වූ මෙන් ම නීරසද විය. මේවා ජනප්‍රිය මුද්‍රණ වශයෙන් සැළකීමට මෙම සිතුවම් අන්තර්ගත කිරීම හේතු විය. මුද්‍රිත ග්‍රන්ථ පහසුවෙන් මිලදී ගැනීමට හැකිවීමත් සමග ම 16වන සියවසේ දී ඉස්මතු වූ මෙම ප්‍රවණතාව 17 සහ 18වැනි සියවස්වල දී එහි උච්චත්වය කරා පැමිණුනු අතර පංචාංග, ළමා සාහිත්යවය, ජනකතා, ළමා ගී, පුස්තිකයන්, කාව්‍යයන් සහ දේශපාලන හෝ ආගමික ප්‍රකාශනයන්  වැනි අනේකවිධ වූ කෙටිකාලීන දහරා මෙන් ම ජනප්‍රිය හෝ ජන සාහිත්‍යයන් ද චැප්බුක්ස් වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් විය.
මෙහි සඳහන් වූ ආකාරයේ සාහිත්‍යයක් හැඳින්වීම උදෙසා චැප්බුක් යන වදන පබඳින ලද්දේ 19වන සියවසේ දී ය. ප්‍රංශ හා ජර්මන් භාෂාවන්හි ඇති සමරුත් දෙන වදන් පිළිවෙළින් bibliothèque bleue (නිල් පොත) සහ Volksbuch වෙයි. චැප්බුක්ස්වල මූලික ඓතිහාසික වස්තු විෂයන් වූයේ පුරාණ ඉතිහාසඥයන්ගේ රචනාවල සංක්ෂිප්තයන්, නයිට්වරුන් පිළිබඳ ජනප්‍රිය මධ්‍යකාලීන ඉතිහාස කතාවන්, කවට වීරවරුන්ගේ කථා, ආගමික පුරාවෘත්ත සහ කවටකතා හා උපමා කථා ය. මෙම අලුතින් මුද්‍රිත කෘති නාගරික පුරවැසියන්ගේ සහ ව්‍යාපාර උදෙසා නගරවලට පැමිණි නාගරික වෙළඳුන්ගේ ගෘහමය අංගයක් බවට පත්විය. ලාභදායී ලෙස මුද්‍රණය කෙරුණු ඉතිහාස කතාවන් 17වැනි සහ 18වැනි සියවස්වල දී වෙසෙසින් ම විද්‍යාර්ථින් සහ බාල වයස්වල නාගරික පාඨකයන් අතර (ලිංගභේදයකින් තොර ව) ජනප්‍රියත්වයට පත්විය.
1530ත් 1540ත් අතර මුල් නූතන වෙළඳපොළ තුළ වූ කෘති ලාභදායී චැප්බුක්ස් ලෙස සහ ඉහළ මට්ටමේ මිලාධික විලාසිතාමය සහ ආකර්ෂණීය belles letters ශෛලියේ කෘති ලෙස බෙදනු ලැබේ. Amadis සහ රැබෙලාගේ Gargantua and Pantagruel   මෙම බෙදුමට අදාළ ව වැදගත් කෘති දෙකක් වෙයි. මෙම කෘති ද්වය ම belles lettres  පාඨකයන්ට වඩා ආමණත්‍රණය කළේ ජනප්‍රිය ඉතිහාස කතා කෙරෙහි ඇති වූ නව රසිකත්වයට ය. වෙලුම් රැසකින් යුතු ප්‍රබන්ධමය ඉතිහාස ප්‍රවෘත්තියක් වූ ඇමඩිස් කෘතිය ජනප්‍රිය ප්‍රබන්ධයන්ගෙන් වාර්තාගත අලෙවියක් පෙන්නුම් කළ ප්රථමයා වූ අතර ශෛලිය සහ සෞන්දර්යාත්මකබව පිළිබඳ ව විවාදයක් ඇවිළවීමට ද සමත් විය. නමුත් ගර්ගැන්ටුවා ඇන්ඩ් පැන්ටගෘයල් ආකෘතිය විසින් නූතන ජනප්රිබය ඉතිහාස පුවතක් වුවද සැබැවින් ම සිදුකළේ එකී ශානරයේ ශෛලිමය ලක්ෂණයන් උපහාසයට ලක්කිරීමයි. පහත් සහ උසස් සාහිත්යවයන් යන බෙදීම 17වැනි සහ 18වැනි සියවස්වල ජනප්රි ය සාහිත්ය වෙළඳපොළ තුළ මෙන් ම  belles lettres සාහිත්ය්ය වෙළඳපොළ තුළ ද  වෙසෙසින් විද්යැමාන විය. පහත්/ඕලාරික චැප්බුක්ස්වලට මිගුවෙල් සර්වැන්තේස්ගේ දොන් ක්විසෝට්(1605/1615) නැනි කෘතිවල සංක්ෂිප්තයන් ඇතුළත් විය.
නූතනයේ දී චැප්බුක්ස් යන යෙදුම වර්තමානයේ පළවන කෙටි, අඩුමිල පොත් පිංච උදෙසා ද පොදුවේ භාවිත වෙයි.
වීරපුරුෂමය අරුමැසිය
වීරපුරුෂමය අරුමැසිය යනු 17වැනි සියවසේ දී (ප්‍රධාන වශයෙන් ම ප්‍රංශය තුළ)  තුළ නැගී ආ  ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ තවද එක් ශානරයක් වෙයි.
උපහාසාත්මක අරුමැසි කතා
වංචාවකට හසුවන පුද්ගලයකු හරහා හාස්‍යයක් ජනිත කිරීම ෆැබිලෝක්ස් සම්ප්‍රදායත් සමග යුරෝපීය කෙටි නවකතාවේ අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත් විය. Till Eulenspiegel (1510), Lazarillo de Tormes (1554), Grimmelshausen's Simplicissimus Teutsch(1666–1668) සහ එංගලන්ත ජාතික රිචඩ් හෙඩ්ගේ The English Rogue (1665) කැපී පෙනෙන නිදසුන් අතරට ගැනේ. යට කියන ලද කෘති විසින් දියුණු කෙරුණු සාහිත්‍යය වීරවරයකු සහ ඔහුගේ ජීවිතය මුල්කරගත්තේ විය. විරවරයාව හාස්‍යජනක අකරතැබ්බයන්ට ‍හසුවන අයුරු දැක්වීම හරහා ඔහු අනුකම්පා සහගත ගොදුරක් බවට පත්වන අයුරු හෝ තමාට හමුවන වංචනිකයන් සූක්ෂම අයුරින් පරදවන අයුරු දැක්වීම පිණිස මෙහි සිද්ධි දාමය යොමු විය.
වීරපුරුෂමය අරුමැසිය උපහාසාත්මක ලෙස හාස්‍යානුකරණයට ලක්කළා වූ සහ බොහෝවිට ම එය අවමන් සහගත සරදමකට හසු කිරීමෙන් ඒ කළා වූ හෙයින්රිච් විටන්විලර්ගේ රිංග් සහ ප්‍රංශුවා රැබෙලාගේ ගර්ගැන්ටුවා ඇන්ඩ් පැන්ටගෘයල් යන කෘති එක පෙළට තැබීමෙන් උපහාසාත්මක අරුමැසිවල තවත් ප්‍රභේදයක් හඳුනාගත හැකි වේ. සර්වැන්තේස්ගේ දොන් කිවිසෝට් කෘතිය විසින් උපහාසාත්මක අරුමැසියට නව හැඩයක් සපයනු ලැබී ය. එහි වීරවරයා ඇමඩීසියානු සම්ප්‍රදායට අයත් කෘති අධික ලෙස කියවීම හේතුවෙන් සිහින ලොවක අතරමං වන්නෙකි.
Paul Scarronගේ Roman Comique (1651–57), යුරෝපීය ආගම් පිළිබඳ උපහාසයකින් යුතු ව ප්රංලශ බසින් රචනා වූ කර්තෘ අඥාත වූ Rozelli, Alain-René Lesageගේ Gil Blas(1715–1735), හෙන්රි ෆීල්ඩිංගේ Joseph Andrews (1742) සහ Tom Jones (1749), මෙන්ම Denis Diderot විසින් 1773 ලියන ලදුව 1796දී මරණාපරව පළවුණු Jacques the Fatalist මෙකී සම්ප්‍රදායට අයත් අනෙකුත් වැදගත් කෘති අතර වේ.
ඉතිහාස කතා
අද දැකගත හැකි ආකාරයේ ප්‍රබන්ධයන් සහ කාව්‍යයන් උදෙසා වෙන්වූ වෙළඳපොළක් 17වැනි සියවසේ අගභාගය වනතුරු දක්නට නොවී ය. 18වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී පත්‍රිකා, ආවර්ජනා, සංචාරාඛ්‍යාන, දේශපාලන විශ්ලේෂණ, සැබෑ ඉතිහාසයන්, අරුමැසි කථා, කාව්‍ය සහ නවකතා ආදී සෑම පොතක් ම විකුණනු ලැබුවේ පොදුවේ ඉතිහාස සහ දේශපාලන යන ශීර්ෂය යටතේ ය.
මේ අන්දමින් ශාස්ත්‍රාලීය ඉතිහාස ලේඛන සහ මාධ්‍ය වාර්තා සමග ප්‍රබන්ධ ඉතිහාසයන්ද එකම ගණයේ ලා සැලකීම මධ්‍යකාලීන යුගයේ අවසානයේ පටන් ඉතිහාඥයන් විසින් විවේචනය කරනු ලැබිණි. ඒ සත්‍ය සිද්ධි පිළිබඳ නොවන ලියැවිල්ලක් වන ප්‍රබන්ධ රචනාවන් ඉතිහාස ප්‍රවෘත්ති වශයෙන් ගැනීම වැරදි විශ්වාසයන්ට මගපෙන්වන බැවිණි. කෙසේ නමුත් 1670ගණන් වන විට තත්ත්වය වෙනස් විය.
ඉතිහාස කතා රූපය ගත් අරුමැසි ආකෘතියට අයත් Madame d'Aulnoy, César Vichard de Saint-Réal, Gatien de Courtilz de Sandras, සහ Anne-Marguerite Petit du Noyer වැනි අයගේ කෘති සත්‍යතාවය පිළිබද පැහැදිලි සදහන් කිරීමකින් තොර ව ඉතිහාස කතා පළකිරීමට පසුබිම සලසා දුන්නේ ය.
17වැනි සියවසේ සහ 18වැනි සියවසේ මුල්භාගයේ දී ප්‍රබන්ධයන්ට සත්‍ය ඉතිහාසයන් සමග ගැටලුවකින් තොරව අලෙවි වීමට හැකි පරිදි විකල්පයන් භාවිත වු අතර ඒ හරහා තමන්ට අපහාසය පිළිබද නඩු පවරනු ලැබූ විට තමන් විසින් රචනා කරනා ලද්දේ ප්‍රබන්ධයක් මිස සත්‍යයක් නොවන බවත් පැවසීමට කතුවරුන්ට ඉඩ විවර විය.
සර්වැන්තේස් සහ නූතන නවකතාව
අරුමැසි කතාවට විකල්පයක් වශයෙන් නවකතාව නැගී ඒම සිදුවූයේ සර්වැන්තේස්ගේ Novelas Exemplares (1613) පළවීමත් සමග ය. පෝල් ස්කැරන්ගේ Roman Comique විසින් මේ ප්‍රවණතාවය තවත් ඉදිරියට ගෙන යන ලදී.
17වැනි සියවසේ පසුභාගයේ විචාරකයන් ගද්‍ය ප්‍රබන්ධයේ ඉතිහාසය දෙස ආපසු හැරී බැලීමේදී නූතන නවකතාව කරා ගෙන ඇති සාහිත්‍යයික හැරවුම අගය කරනු පෙනේ. ප්‍රංශ බසින් ලියැවුණු මුල් ම පරිපූර්ණ කෘති වන්නේ ස්කැරන්ගේ කෘතිත් madame de La Fayetteගේ "Spanish history" Zayde කෘතියත් ය. මෙම සාහිත්‍යමය නැග්ම madame de La Fayetteගේ Princesse de Clèves කෘතියට මග විවර කළ අතර පසුකාලීන ව ප්‍රංශ කෘතියවල අනන්‍ය වස්තු විෂය බවට මෙහි තේමාව පත්විය.
ඕලන්දය තුළ පළකෙරුණු ප්‍රංශ කෘතිවල ශීර්ෂ පාඨයන් මෙම ශානරමය වෙනස පිළිබද ව යුරෝපයට දැනුම් දෙන ලද අතර ජාත්‍යන්තර වෙළදපොළක් ඇතිකරගැනීමට සමත් විය. සමකාලීන විචාරකයන් විසින් සංක්ෂිප්ත බව, දැවැන්ත වීර වෘත්තාන්ත බවට පත් වීමේ ආශාවකින් තොර වීම; එනම් රිද්මය නැවුම් සහ සරළ වීම; අද්‍යතන ජීවිතය කේන්ද්‍ර කරගැනීම සහ මුළුමනින් ම කලු හෝ සුදු චරිත නොවීම යන ගුණාංග නව ශානරයෙහි යහපත් ගුණාංග වශයෙන් දක්වන ලදී. නාගරිකයන් පිළිබද ඕපාදූපවල සහ දුසිරිත්වල ආරංචිකරුවකු වශයෙන් ක්‍රියාකිරීමට තිබූ හැකියාව නවකතාවේ ශුභසිද්ධියට ඉවහල් විය. කථාපුවත් මෑත ඉතිහාසයේ සත්‍ය සිදුවීම් බව පවසන ලද්දේ එහි සදාචාර අරමුණු සපුරාගැනීම පිණිස ය. ඒ වෙනුවෙන් සත්‍ය නම් සමග ප්‍රබන්ධ නම් ද භාවිත කෙරුණු අතර Mercure Gallant විසින් 1670දී මේ උපක්‍රමය හදුන්වා දෙනු ලැබී ය.
අපූරු යතුරු සිදුරු ආනන්දයක් සපයමින් ලිපි හුවමාරු සහ මතක සටහන් සාහිත්‍යය තුළ දිස්වීමට පටන් ගැනීමත් සමග ඒ ඇසුරින් හසුන්මය නවකතාව නම් සාහිත්‍යාකෘතියද බිහි වූ අතර අපවාද-ප්‍රබන්ධයකට ප්‍රබල නිදසුනක් වෙමින් Aphra Behnගේ Love-Letters Betweeen a Nobleman and His Sister (1684/ 1685/ 1687) පළ විය. සාහිත්‍යමය වශයෙන් නැගී ඒමට පෙර නවකතා කියවීම හුදෙක් රසිකයන්ට පමණක් සීමා වී පැවතුණි.
කෙසේ නමුත් මුල්කාලීන ඉංග්‍රීසි නවකතා අතරින් එකක් වූ ඩැනියෙල් ඩිෆෝගේ රොබින්සන් කෲසෝ කෘතිය මෙම කෘතිවලට වෙනස් මගක් ගනිමින් දූපතක හුදකලා ජීවිතයක් තෝරාගන්නකු පිළිබද අපූරු වෘතාන්තයක් තුළින් අරුමැසිමය ලක්ෂණ පෙන්වීමට සමත් විය. ආකර්ෂණීය නාගරික තරුණ වීරවරයින් පිරිසක් මැදිකරගනිමින් වේගයෙන් ගලායන කථාපුවතක් ඇසුරින් ඒවායෙහි වූ කුතුහලාත්මකබව, සදාචාරවත්බවින් බැහැර ක්‍රියාවන්, සංක්ෂිප්ත කථා වින්‍යාසයක් ඇතුළු යට කියන ලද නවකතාවල සෑම ලක්ෂණයක් ම පාහේ සිය නවකතාව තුළ ඩිෆෝ විසින් හැර දැමෙයි. කෙසේ නමුත් Eliza Haywood ගේ Love in Excess (1719/20) නම් දීර්ඝ නවකතාවට මෙන් ම සැමුවෙල් රිචඩ්සන්ගේ Pamela, or Virtue Rewarded (1741) නවකතාවට බිහිවන්නේ මෙකී සාහිත්‍යමය වර්ධනය පසුබිම් කරගනිමිනි. ඇතැම් සාහිත්‍ය ඉතිහාසඥයෝ ඉංග්‍රීසි නවකතාවේ ආරම්භය කෲසෝ වෙතින් නොව රිචඩ්සන්ගේ පැමෙලා වෙතින් ඇරඹුණු බවට ගණන් බලති.
18වන සියවසේ නවකතාව
18 වැනි සියවසේ නවකතාවේ නැගීම පිළිබද ප්‍රවාදය ගොඩනැගෙන්නේ ඉයන් වොට්ගේ rise of the novel නම් වටිනා අධ්‍යයනය 1957 දී පළවීමත් සමග ය. නවකතාව යනු නූතනයේ බිහිවුණු නව මාධ්‍යයක් බව පවසන ඔහු එය ඩැනියෙල් ඩිෆෝ, සැමුවෙල් රිචඩ්සන් සහ හෙන්රි ෆීල්ඩිං වැනි ලේඛකයන් විසින් කළ බිහිකළ යථාර්ථවාදී සාහිත්‍යයේ ඵලයක් බව පෙන්වා දෙයි. 18වැනි සියවසේ නවකතාව අරබයා ඇති වූ මෙම නව අර්ථකතනය පෙර යුගයන්හි වූ දීර්ඝ අරුමැසිමය කථාන්දර නවකතා ලෙස නොව නවකතාවට පහළ සාහිත්‍ය අවධියක නියෝජනයන් ලෙස සැලකීමකට තුඩු දිණි. කෙසේ නමුත් මාග්‍රට් ඈන් ඩූඩි වැනි අය මීට එකග නොවේ. ඇය දක්වන්නේ නවකතාවේ ආරම්භය හුදෙක් 18වන සියවසේ සිදුවූවක් නොවන බවත් නවකතාවේ ඉතිහාසය වසර දෙදහසකට අධික බවත් 18වැනි සහ 19වැනි සියවස්හි අරුමැසිමය සම්ප්‍රදායන් හරහා පැමිණි එය අද දක්වාම පැවතෙන එක ම දහරාවක් බවත් ය. 18වැනි සියවසේ ඇති වූ නවකතාවේ නැගීම පිළිබද ප්‍රවාදය වැදගත් තැනක් ගන්නේ ඉංග්‍රීසි ඇතුළු දීර්ඝ ආඛ්‍යානයන් උදෙසා රොමෑන් වැනි වෙනත් යෙදුමක් භාවිත වන භාෂාවන් හි ය. නවකතාකරුවකු සහ විචාරකයකු වන ඇල්බර්ට් ජේ. ජෙරාඩ් The Triumph of the Novel (1976) හි රැබෙලා, සර්වැන්තේස්, පින්චන්, බෝර්හේස්, ගාර්සියා මාර්කේස් සහ ජොයිස්ගේ Finnegans Wake සහ නැබකොව්ගේ Adaවිසින් බිහිකරන ලද යථාර්ථවාදයෙන් බැහැර වූ තවත් සාහිත්‍ය දහරාවක් හදුනා ගනු ලබන අතර ඉයන් වොට්ගේ නවකතාවේ නැගීම; නවකතා කලාවේ අනන්‍ය ලක්ෂණය වශයෙන් පිළිගත් යථාර්ථය ගෙනහැර දැක්වීම හේතුවෙන් ප්‍රබන්ධ යථාර්ථය  සැබෑ ජීවිතයට එකඟ විය යුතු ද? යන ගැටුමට මුලපුරන්නක් ලෙස දකියි.
මේ මතවාද අනුව සලකා බලන විට 18වැනි සියවසේ දී සිදු වූ දෙය වඩාත් නිවැරදි ව විස්තර කළ යුත්තේ නවකතාවේ නැගීම වශයෙන් නොව යථාර්ථවාදී ප්‍රබන්ධයේ නැගීම වශයෙනි. සැබවින් ම ඉයන් වොට් මුල්කාලීන ගද්‍ය ආඛ්‍යානයන්ගේන් වෙන්වූවක් ලෙස නවකතාව දැකීමට පෙළඹවූයේ ද මෙකී සාහිත්‍යමය ලක්ෂණය ම ය.
දාර්ශනික නවකතාව
18වැනි සියවසේ ඇති වූ නවකතාව සම්බන්ධ විවාදය දාර්ශනික සහ පර්යේෂණාත්මක නවකතාවන් බිහි වීම කෙරේ බලපා ඇත.
දාර්ශනික නවකතා 18වැනි සියවසේදී අමුතුවෙන් නිපදවනු ලැබූ දෙයක් නොවී ය. දාර්ශනික රචනා වශයෙන් සැලකිය හැකි ප්ලේටෝගේ සංවාදයන්ද ප්‍රබන්ධ ආකෘතියක් යොදාගනිමින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ විය. තෝමස් මුවර්ගේ Utopia (1516) සිට ටොමාසෝ කැම්පනෙල්ලාගේ City of the Sun (1602) දක්වා වූ කෘති විසින් මේ ස්වභාවයේ කෘති අතරට මනෝරාජ්‍ය ආකෘතියද එක්කරන ලදී. මේ ස්වභාවයේ කෘති සලකන ලද්දේ ප්‍රබන්ධ නවකතා වශයෙන් නොව දාර්ශනික රචනා වශයෙනි. 1740ගණන්වල Utopia: or the happy republic; a philosophical romance (1743) නමින් පළ වූ මුවර්ගේ කෘතියේ නව සංස්කරණ විසින් සම්ප්‍රදායේ අනාගත නාමය වහරට එක්කරන ලදී.
සිය දාර්ශනික අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමට වෝල්ටෙයාර් විසින්ද අරුමැසි කථාව යොදාගන්නා ලදී. ඒ ඔහුගේ Micromegas: a comic romance. Being a severe satire upon the philosophy, ignorance, and self-conceit of mankind (1752, English 1753) හි ය. ඔහුගේ Zadig (1747) සහ Candide (1759) ප්‍රංශ විප්ලවයට මෙන් ම නූතන සාහිත්‍යයට ද මගපෙන්වූ රචනා බවට පත් විය. ජීන් ජැක්විස් රූසෝ ප්‍රබන්ධාත්මක බව තරමක් දුරට බැහැර කරමින් රචනා කළ සිය Emile: or, On Education (1762) තුළ ශානරයන් ද්වයෙහි සන්ධානයක් ගොඩනැගීමට සමත් විය.
ලෝරන්ස් ස්ටර්න්ගේ The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman (1759–1767) රේඛීය ආඛ්‍යානය ප්‍රතික්ෂේප කරමින් ලියූ පර්යේෂණාත්මක නවකතාවකි. මෙම කෘතියේ කතුවරයා විසින් කථාපුවත තුළ වරින්වර පාඨකයා ව අමතන අවස්ථාවන් මෙන් ම ශෝකය ප්‍රකාශ කිරීම පිණිස කලුපැහැ පිටුවක් සහ කථා පුවත පිණිස ලේඛකයාගේ කටුසටහන දැක්වීමට අත්අකුරින් ලියූ පිටුවක් වැනි වැනි දෘෂ්‍ය උපක්‍රමද ප්‍රබන්ධමය නවතාවයන් ලෙස යොදාගෙන තිබේ. ජොනතන් ස්විෆ්ට්ගේ A Tale of a Tub (1704) මෙකී දහරාවේ මුල්කාලීන පූර්වාදර්ශයක් විය.
18වැනි සියවසේ අරුමැසි කථාව
අරුමැසි කතාව යටපත් කරමින් නවකතාව නැගී ආ සමයේ අරුමැසි කතාව ප්‍රමුඛ ව දැකිය හැකි වූයේ ස්පාඥ්ඥ සහ ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යය තුළ ය. 17වැනි සියවසේ දෙවන අර්ධය තුළ බටහිර යුරෝපය පුරා ම පාහේ කෙටිනවකතාවන් නව සාහිත්‍යාංගයක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් ව තිබුණද ඉංග්‍රීසි සහ ස්පාඥ්ඥ සාහිත්‍යයන් විසින් එය එක එල්ලේ ම බැහැර කර තිබුණි.
කෙසේනමුත් නවකතාව පිළිගැනීමට ලක් ව තිබුණද තවමත් මුල් අරුමැසිය කෙරෙහි වූ ඇල්ම ඒ තුළ ද විද්‍යාමාන විය. නිදසුනක් ලෙස Fénelon ගේ Telemachus (1699/1700) තුළ වීරාභිවාදනය සහ උදාර පුරුෂත්වය අභිනන්දනය විය. ජේන් බාකර් 1715 දී ලියැවුණු සිය Exilius තෙලමැකුස් අනුගමනය කරමින් ලියැවුණු නූතන අරුමැසියක් ලෙසින් ප්‍රචාරකවාදී ව ප්‍රකාශ කරන්නටද යෙදුණි. 1720දී පළ වූ රොබින්සන් කෲසෝ කෘතියේ තෙවැනි වෙලුමට ලියූ පෙරවදනේ දි කථාපුවත මුලුමනින් ම ගොතන ලද්දක් යැයි ද එවැනි පුද්ගලයකු කිසිදා නොසිටියේ යැයිද පවසමින් එය මුලුමනින් ම අරුමැසි කතාවක් යැයි කී සැමට දැඩි ව පහර දුන්නේ වී නමුත් සිය කෘතිය ඩිෆෝ විසින් මුල දි හදුන්වන ලද්දේ අරුමැසියක් ලෙසිනි.
18වැනි සියවසේ රොමෑන්ටික් ව්‍යාපාරය අරුමැසිය යන යෙදුම කෙරෙහි සුබවාදී වීම තුළ අරුමැසිය කෙරෙහි වූ විරෝධයන් ජයගැනීමට හැකි විය. ගොතික් අරුමැසි නවකතාව වැනි ප්‍රවණතාවන් ඇතිවීම වෙසෙසින් නිදසුන් කළ හැකි ය. මීට අමතර ව වෝලටර් ස්කොට්ගේ ඓතිහාසික නවකතාවන් තුළ ද අරුමැසිමය සංරචක ප්‍රබල ලෙස යෙදී තිබෙනු දක්නා ලදී. මේ යුගය වනවිට රොබින්සන් කෲසෝ නවකතාවක් ලෙස හදුනාගෙන තිබුණු අතර 18වන සියවසේ සාහිත්‍ය විසින් බිහිකළ නව යථාර්ථවාදී ප්‍රබන්ධය විසින් ඊට පසුබිම සකස් කරන ලදී.
භාවමය නවකතාව (Sentimental Novel)
භාවමය නවකතාවන් සිය චරිතවල මෙන් ම පාඨක සිත් තුළ ද ඇතිවන හැගීම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළහ. රළු මෙන් ම මොළොක් අවස්ථාවන්හිදී පුද්ගල මනස ක්‍රියාකරන ආකාරය පිළිබිඹු වන අවස්ථා බොහෝකොට ම ඇතුළත් වුණු අතර සිද්ධි දාමය ද ඒ පිණිස ම යොමු ව තිබුණි. අරමුණ වූයේ ආදර්ශවත් චරිත සහ හැසිරීම් හරහා සංවේදී අවස්ථාවන්හි දී පැවතිය යුතු වඩාත් සුදුසු මනෝභාවයන් පෙන්වාදීම යි. සුදුසු පරිදි මනෝභාවයන් හැසිරවීමේ හැකියාව යහපත් ජීවිතයකට සහ මනුෂ්‍ය සබදතාවලට මගපෙන්වන බව කතුවරුන්ගේ විශ්වාසය විය.
තරුණ තරුණියන් අතර ගුණධර්ම සහ ආගමික භක්තිය වගාකිරීමට ලියූ බව සදහන් කළ සැමුවෙල් රිචඩ්සන්ගේ පැමෙලා නිදසුනක් ලෙස දැක්විය හැකි ය. සල්ලාල පුද්ගලයකුගේ මෙහෙකාරියක් ලෙස කටයුතු කරන ඇයට සිය සමාජ තත්වය තුළ සිය ආදරය පතන ගෙහිමියාගේ ගොදුරක් වීමට නියමිත වුවත් අධිෂ්ඨානපූර්වක ව ඉන් මිදෙමින් ඔහු ව ද යහමගට ගන්නා අයුරු මෙහි දැක්විණි.
යහගුණ කථාවන්හි සාහිත්‍ය ලක්ෂණයන්හි ආභාෂය ලබමින් කාමකතාවන්හි උපසංස්කෘතියක් නැතොත් ප්‍රතිසංස්කෘතියක්ද බිහි විය. ග්‍රීක සහ ලතින් කෘතිවල පරිවර්තනයන් විසින් මීට පෙර සියවස තුළ belles lettres නම් ප්‍රවණතාවට අයත් කෘති කෙරෙහි කරන ලද දැඩි විපර්යාසාත්මක බලපෑමද මේ කෙරෙහි ඉවහල් විය. රිචඩ් හෙඩ්ගේ English Rogue (1665) වැනි උපහාසාත්මක නවකතාවක් සිය වීරවරුන් ව නාගරික ගණිකා නිවාසයන් කරා තල්ලුකර යැවූ අතර ඇෆ්රා බෙන් වැන්නියක් සිය වීරවරියන් ව උසස් මට්ටමේ ගණිකාවක් වැනි නව වෘත්තීන්හි නියැලෙන්නියන් බවට පත්කරන ලදී.
belles lettres කෘති සිය ප්‍රකාශනය පිණිස වෙනත් මාධ්‍යයන් හමු වන තුරු ම දැඩි ව ගැටෙමින් වුව ද මෙම සම්ප්‍රදාය යටතේ ම ලියැවුණි. යහගුණ කථාව පිළිගත් ගුණධර්මයන්ට සහමුලින් ම ප්‍රතිපක්ෂ වෙමින් ලියැවුණු ජෝන් ක්ලෙලන්ඩ්ගේ Fanny Hill (1748) කෘතියත් සමග මෙම නව සම්ප්‍රදාය ඇරඹිණි. අශ්ලීල කෘතියක් ලෙස විරුදාවලියක් ලැබීමට සමත් වූ ෆැනී හිල් කෘතිය ගණිකාවකගේ  දෘෂ්ටිකෝණයෙන් එකී ජීවිතයේ සෞන්දර්ය සහ විශිෂ්ටත්වය මතුකර පෙන්වමින් ලියැවූනක් විණි.
නව සමාජ ක්‍රමයට අනුගත වීමට අසමත් වන ඉහළ තනතුරක් දරන්නකු දැක්වෙන ජොහෑන් වුල්ෆ්ගැන්ග් වොන් ගතේ ගේ The Sorrows of Young Werther (1774) පළවීමත් සමග නොවැළැක්විය හැකි පරිදි දෘෂ්‍යමාන ගැටලු ඉස්මතු විය. Pierre Choderlos de Laclosගේ Les Liaisons dangereuses (1782) මෙහි අනෙක් නිදසුන වූ අතර කලාකාමී වංශවතුන් පිරිසකගේ සදාචාර විරෝධී තෘප්තිය එහි නිරූපිත විය.
සංස්කෘතික වටිනාකම් වෙනස්වීම
1700 පමණ වන විට ප්‍රබන්ධ යනු වංශවතුන්ට පමණක් සීමා වූ රසවින්දනයක් නො වීය. මුද්‍රිත ග්‍රන්ථ ඉතා කෙටිකලකින් ම සෑම තරාතිරමක ම පාඨකයන්ට ළගා වීමට හැකියාව ලබාගන්නා ලදී. ස්පාඤ්ඤය නව රැළි ඇතිකිරීමේ පුරෝගාමියා වුවත් පසු ව ප්‍රංශ ලේඛකයන් සර්වැන්තේස්, de Quevedo සහ Alemán වැනි ලේඛකයන් අභිබැවීමට සමත් විය. 1670 දී Huet පෙන්වාදෙන පරිදි එය සමාජ චාරිත්‍රයන් නිරූපණයේ කළ වෙනසක් විය. විනෝදකාමී විවෘත ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාගමයන් ප්‍රංශ සභාවන්හි මුණගැසෙන ජීවිතය  වශයෙන් වන බවට දැක්මක් නව ප්‍රංශ කෘති විසින් හදුන්වාදෙන ලදී.
1660ගණන්වල සිට 1690ගණන් දක්වා කාලය තුළ ඕලන්ද ජාතිකයන් විසින් ප්‍රංශ කෘති හොර රහසේ පළකිරීම ඇරඹීමත් සමග තවත් හැරවුමක් ඇතිවිය. ඕලන්ද ප්‍රකාශන සමාගම් ප්‍රංශයේ විලාසිතාමය කෘති චෞර ලෙස පිටපත් කරමින් දේශපාලනික සහ අපවාද පුවත් ප්‍රබන්ධගත කිරීමේ (scandalous fiction) නව වෙළදපොළක් ඇතිකරගත්හ. This led to a market of European rather than French fashions in the early 18th century. 18 වැනි සියවස මුල දී ප්‍රංශ විලාසිතාවන්ට එරෙහි ව යුරෝපීය වූ වෙළදපොළක් ඇතිකිරීමට මෙය තුඩු දුන්නේ ය.
18 වැනි සියවසේ නවකතාකරුවන්ගේ දෙවන පරපුරේ මූලික ඉළක්කය මේ ප්‍රතිසංවිධානය විය. 1850 පමණ වනවිට The Spectator වැනි සගරා පණගැන්වූ සමාජ පසුබිම් වෙනස අගය කළෝ ද ඔවුහු ය. The Spectator සගරාවේ 10 වැනි අංකය දැන් කළ යුතු ව තිබෙන්නේ සදාචාරය ඔප්නැංවීමට සබුද්ධිකත්වය යොදාගැනීමත්, සබුද්ධිකත්වය ශක්තිමත් කිරීම සදහා සදාචාරය යොදාගැනීමත් යැයි සදහන් කළේ ය. එනම් දර්ශනය අදුරු ගුහාවලින් සහ පුස්තකාලවලිනුත් විදුහල් සහ සරසවිවලිනුත් එළියට ගෙන සමාජ සංගම් සමිති තේ-කෝපි මේස වෙත ගෙන යාම යි. එය කීය. නවකතාව අරභයා විවේචනාත්මක විචාරයන් එතෙක් සිදු වී නොතිබිණ. නවකතාවේ ඉතිහාසය පිළිබද ප්‍රථම නිබන්ධය Marie de La Fayette ගේ Zayde (1670) නවකතාවේ සංඥාපනය විය.
සියවස මුල දී ඇරඹුනු The Spectator සහ The Tatler වැනි නව සගරාවන් තුළ නවකතා ගැන විචාර පළවිය. Gotthold Ephraim Lessing ගේ Briefe, die neuste Literatur betreffend (1758) වැනි කලා හා ප්‍රබන්ධ විචාර ඇතුළත් සාහිත්‍ය ජර්නලයන් සියවසේ මැදභාගයේ දී බිහි විය. 1780 ගණන් වන විට විචාර විසින් අලුතින් පළවන ප්‍රබන්ධ පොදුජනතාවට හදුන්වා දීමේ වැදගත් කාරියක් කරමින් පැවතිණ. පසුකාලීනව පාසල් විෂයමාලාවන් තුළටත් ඉන් පසු සරසවි විෂය නිර්දේශයන්ටත් නවකතා ඇතුළත් කෙරිණ.
නවකතාව සාහිත්‍යාංගයක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක්වීම
1700 ආසන්න දශක පෙට්රෝනියස්, ලූෂන් සහ එමේසා හි හෙලිඩෝරස් වැනි අයගේ කෘති නැවත මුද්‍රණය කෙරුණු යුගයක් විය. ප්‍රකාශකයෝ ඒවා හුඑට්ගේ නිබන්ධනය උපුටා දක්වන පෙරවදන්වලින් සැරසූහ. ඉස්ලාමීය මනස පුබුදු කළ විචිත්‍ර කතාන්දර ද ඒ සමග පළවන්නට විය. නිදසුන් ලෙස එක්දහස් එක් රැය කෘතිය 1704 සිට 1715 අතර කාලය තුළ ප්‍රංශ බසින් පළවිය. එය යුරෝපයේ පළ වූ මුල් ම අවස්ථව එය විය. ඒ සමග ම එය ඉංග්‍රීසි හා ජර්මන් භාෂාවලට ද පරිවර්තනය කෙරුණු අතර හුඑට්ගේ අරුමැසියේ ඉතිහාසයට දායකත්වයක් ද විය.
නව සම්භාව්‍ය කෘතිවල වෙළදපළ ඇතිවීම ද මේ සමග සිදුවිය. Select Collection of Novels in six volumes (1720–22) කෘතිය මේ ගමන් මගේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් විය. එහි හුඑට්ගේ නිබන්ධනයත් සමග එකල යුරෝපීය නව සාහිත්‍යයේ කැපීපෙනුණ කෘති ද ඇතුළත් විය. මැකියාවෙලිගේ කෙටිනවකාතවක සිට Marie de La Fayette ගේ අගුකෘති දක්වා ම ඊට ඇතුළත් විය. ඇෆ්රා බෙන්ගේ ප්‍රබන්ධ කතා 1680 ගණන් වන විට නව “කතා” ලෙස පළ වී තිබුණු අතර පෙර කී පරිදි සංග්‍රහයන් තුළ පළවීමත් සමග ඒවා සම්භාව්‍යත්වයෙන් සැලකෙන්න ගැනිණ. Fénelon ගේ Telemachus (1699/1700) වසර 3ක් වැනි කාලයක් ඇතුළත සම්භාව්‍ය කෘතියක් බවට පත්විය. මේ වන විට කර්මාන්තයට එක්වෙමින් සිටි නවක ලේඛකයන් ප්‍රබන්ධ කතුවරුන් ලෙස සිය සැබෑ නම් නො පැකිළ ව භාවිත කිරීමට ද පෙළඹුණි. එලීසා හේවුඩ් ඇෆ්රා බෙන්ගේ අඩිපාරේ යමින් 1719 දී සිය නාමය පෙර නොවූ විරූ අභිමානයකින් භාවිතා කළා ය.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:නවකතා ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය
මිරිස්ස
මිරිස්ස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ මාතර දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි කුඩා නගරයක් වේ. නගරය කොළඹ සිට කිලෝ මීටර 240ක් පමණ දුරකින් යුක්තව දකුණු දිසාවෙන් පිහිටා තිබේ.
දියමත ලිස්සායාමේ ක්‍රීඩාව
මිරිස්ස වෙරල තීරය සදහා ඉතා ඉහල සංචාරක ආකර්ශනයක් ලැබීම⁣ට මෙම මනස්කාන්ත දිය රැලි අනගි දායකත්වයක් ලබාදේ.එබැවින් ඔබේ නිවාඩුව නිදහසේ ගත කිරීමට මිරිස්ස වෙරල තීරය කදිම තෝතැන්නකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන ප්‍රවර්ගය:මාතර
හදම් සිනාන් පාෂා
හාඩිම් සිනාන් පාෂා (ඕටමන් තුර්කි: خادم سنان پاشا, නූතන තුර්කි: හදම් සිනාන් පාෂා; "හදම් සිනාන් පාෂා ";; 1459 - 1517 ජනවාරි 22) යනු බොස්නියානු-ඕටමන් කුලීනයෙක්, දේශපාලනඥයෙක් සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් විය. ඕටමන් අධිරාජ්‍යයෙහි මහාමාත්‍යවරයා ලෙසින් 1516 සිට 1517 දක්වා ඔහු සේවය කලේය. ඔහු යූනෙක්වරයෙක් විය.
ඇල්බට් සිල්වා
ඇල්බට් සිල්වා ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන '''ඩී. ජී. ඇල්බට් ද සිල්වා''' (1917 ජූනි 16 - 2009 අප්‍රේල් 11), ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. 1977 දී ගාල්ල ආසනයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ ඇල්බට් ද සිල්වා ජේ.ආර්.ජයවර්ධන රජයේ ව්‍යවස්ථාදායකයකු විය.
දංගෙදර ගමගේ ඇල්බට් ද සිල්වා උපත ලැබුවේ 1917 ජුනි 16 වන දින වන අතර ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගාල්ල මහින්ද විද්‍යාලයෙනි. ඇල්බට් ද සිල්වා මහතා 1977 මහ මැතිවරණයෙන් ගාල්ල අසුනට තරග කරමින් හිටපු අගමැති ආචාර්ය විජයානන්ද දහනායක මහතා පරාජය කළේය. විජයානන්ද දහනායක මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මැතිවරණ පෙත්සමකින් මන්ත්‍රී ධුරයෙන් ඉවත් වන තෙක් ඔහු ගාල්ල සංවර්ධනය කිරීමට විශාල උත්සාහයක් ගත්තේය. 1979 දෙසැම්බර් 20 වැනි දින අතුරු මැතිවරණයක් පැවැත්වූ අතර එහිදී දහනායක මහතා ගාල්ලට එක්සත් ජාතික පක්ෂ අපේක්ෂකයෙකු ලෙස ජයග්‍රහණය කළේය. පසුව රජය විසින් මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ කඹුරුපිටිය ආසනයේ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස ඇල්බට් සිල්වා පත් කරන ලදී. ඔහු 1983 පෙබරවාරි 10 වන දින ඉල්ලා අස්වන තෙක් කඹුරුපිටියේ මන්ත්‍රීවරයා ලෙස කටයුතු කළේය.
1978 දී ගාල්ලේ ප්‍රථම නියම බස් නැවතුම්පොළ ඉදිකරන ලද්දේ එවකට ගාල්ලේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීව සිටි ඇල්බට් සිල්වා මහතාගේ උපදෙස් හා උත්සාහය මත ය. ගාල්ල පොලිස් ස්ථානය, තැපැල් කාර්යාලය සහ ප්‍රධාන බස් නැවතුම් පොළ ඉදිකළේ ඔහු එම ප්‍රදේශයේ මන්ත්‍රීවරයාව සිටියදීය. ගාල්ල ප්‍රදේශයේ ජනතාව අතර විදුලිය, සෞඛ්‍ය සහ අධ්‍යාපන පහසුකම් නංවාලීමට ඔහු විශාල සේවයක් කළේය. දේශපාලකයෙකු ලෙස ප්‍රදේශයේ ආගමික හා සමාජීය කටයුතුවල ද පුරෝගාමී මෙහෙවරක් ඉටු කළ ඔහු තම පෞද්ගලික ධනය දුප්පත් ජනතාවගේ සුබ සිද්ධිය වෙනුවෙන් වැය කළේය. රත්න කෝට්ටේගොඩ සමඟ විවාහ වූ ඔහුට චාන්දනී, හර්ෂනී යන දියණියන් දෙදෙනෙකු සහ විරාජ් නම් පුතෙකු සිටියේය. ඇල්බට් ද සිල්වා මහතා 2009 අප්‍රේල් 11 වන දින, කෙටි කලක් රෝගාතුරව කරාපිටිය ශික්ෂණ රෝහලේදී අභාවප්‍රාප්ත වූ අතර, මිය යන විට 91 වැනි වියේ පසුවිය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ ප්‍රවර්ගය:1917 උපත්
1939
මෙම වසර විසින්, ඉතිහාසයේ දරුණුතම මානව අරගලය වන දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි ආරම්භය සනිටුහන් කරයි. ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
බහරේන්
බහරේන් නිල වශයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ බහරේන් රාජධානිය ලෙසයි. මෙය අල් සාෆීනා රාජකීය පවුල් විසින් පාලනය කරනු ලබන පර්සියානු ගල්ෆ්හි පිහිටි කුඩා දුපතකි. බහරේන් දුපත් 33 කින් සමන්විත කොදෙව්වකි. විශාලතම බහරෙන් දුපත කී.මී. 55 දිගින් හා කි.මී 18 පළල යුත් එකකි. සවුදි අරාබියට බටහිරට වන්නට පිහිටා ඇති අතර එය බහරේන් හා ෆාහාඩ් රජ මාවත (1986 නොවැම්බර් මස 25 දින විවෘත කරනු ලැබු මාවත) හා සම්බන්ධයි. කටාර් ගිනිකොන දෙසින් ගල්ෆ් හරහා පැතිරේ. ‍‍යෝජිත කටාර් බහරේන් මාවත බහරේන් හා නාමර් සම්බන්ධ කරන අතර, එය ලෝකයේ දීර්ඝතම මාවත වන්නේය. බහරේන් එහි ඇති තෙල් හා මුතු වලට ප්‍රසිද්ධයක් දරයි. මෙහි ඉතා උස් වු ගොඩනැගිලි (Skyscrapers) ඉදිකර තිබේ. වර්තමානයේ යෝජිත මීටර් 1022 (අඩි 3353) කින් යුත් මුරුජාන් කුළුන වැනි ගොඩනැගිලිද ඇත. මෙහි බහරේන් ජාත්‍යන්තර ධාවන පථයද පිහිටා ඇත. එබැවින් බහරේන් F 1 ධාවන තරඟයද මෙහි පැවැත්වේ.
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව
ශ්‍රි ලංකා රජයේ නිල ගුවන් විදුලි විකාශන ආයතනය ශ්‍රි ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවයි. සිංහල, දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂා ගුවන්විදුලි සේවා පවත්වාගෙන යයි.
කලම්බෝ රේඩියෝ (කොළඹ ගුවන්විදුලිය)
මුල් කාලයේදී රේඩියෝ සිලෝන් ලෙස හැඳින්වූ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව (ශ්‍රී. ලං. ගු. වි. සං.) දකුණු ආසියාවේ ඇති පැරණිම ගුවන් විදුලි ආයතනය වන අතර කොළඹ ගුවන්විදුලිය යන නාමයෙන් 1925 දී ආරම්භ කරන ලද්දකි. 1921 දී විදුලි සංදේශ දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධාන ඉංජිනේරුවරයා ලෙස වැඩ බාර ගත්  එඩ්වර්ඩ් හාපර් මහතා, ලංකාවෙහි  ගුවන්විදුලි සම්ප්‍රේෂණ අත්හදා බැලීම් ආරම්භ කල ප්‍රථම පුද්ගලයා වේ. පර්යේෂණ පදනමින් වූ ප්‍රථම සම්ප්‍රේෂණය 1923 දී සිදු විය - ලංකාවෙහි විදුලි සංදේශ කාර්යාලයයෙහි වූ කුඩා කාමරයක සිට, විදුලි සංදේශ දෙපාර්තමේන්තුවෙහි ඉංජිනේරුවන් විසින් තනන ලද සම්ප්‍රේෂකයක  ආධාරයෙන් ග්‍රැමෆෝන් සංගීතය විකාශය කරන ලදී - සම්ප්‍රේෂකය තනන ලද්දේ අල්ලා ගන්නා ලද ජර්මානු සබ්මැරීනයක තිබූ ගුවන් විදුලි උපකරණ භාවිතයෙනි. යුරෝපයේ සම්ප්‍රේෂණ සේවා ආරම්භ වී වසර 3ක් ගතවන විට ලංකාවෙහිද සම්ප්‍රේෂණ සේවා ආරම්භ කරන ලදී. 'ලංකාවෙහි‍ ‍ගුවන්විදුලි සම්ප්‍රේෂණයෙහි පියා' ලෙස හැඳින්වෙන එඩ්වර්ඩ් හාපර්, ඉංග්‍රීසි හා සිංහල  ගුවන් විදුලි ලෝලීන් සමග එක්වී සිලෝන් වයර්ලස් ක්ලබ් ලෙස සමාජයක් නිර්මාණය කලේය. බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර හියු ක්ලිෆර්ඩ් සාමිවරයා 1925 වසරේ දෙසැම්බර් 16 වැනිදා ප්‍රථම වතාවට කලම්බෝ රේඩියෝවෙන් ජාතිය අමතා කතා කලේය. මෙය ඉතිහාසගත අවස්ථාවක් විය. අන්තර්ජාතික ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණ ඉතිහාසය ගත් කල, ශ්‍රී ලංකාවේ ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණ සම්ප්‍රාප්තිය මහා බ්‍රිතාන්‍යය, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ජර්මනිය යන රටවල් සමඟ මෙරට සමතත්ත්වයෙහි ලා තබයි. ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණ ලෝකයේ ශ්‍රී ලංකාව පෙරමුණ ගත් රටක් විය.
රේඩියෝ සිඇක්
දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේදී මිත්‍ර හමුදා කොළඹදී ගුවන් විදුලි මෙහෙයුම් සිදු කරන ලද අතර එමඟින් රේඩියෝ සිඇක් හි උපත සිදු විය. අග්නි දිග ආසියාව හරහා මිත්‍ර හමුදා වෙත පුවත් සහ ගුවන් විදුලි වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කල නිවේදකයින් අතර කොළඹ පදනම් කරගත් බ්‍රිතාන්‍ය නිවේදකයින් වන ඩේවිඩ් ජේකොබ්ස් සහ ඩෙස්මන්ඩ් කැරිංග්ටන්(මොවුහූ යුද්ධයෙන් පසු බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් විදුලි සංස්ථාව (බී. බී. සී) ට බැඳුනහ) වැනි අයද වූහ. යුද්ධය අවසන් වූ පසු රේඩියෝ සිඇක් නැවතත් ලංකා ආණ්ඩුවට ලබා දෙන ලද අතර, එහිදී රේඩියෝ සිලෝන් (ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය) ලෙස එහි නාමය වෙනස් කරන ලදී. මෙම නමෙහි සිදු වූ වෙනස, දකුනු ආසියාවේ ගුවන් විදුලි විකාශනයේ නව පිටුවක් පෙරලීමෙහි පෙර මග සලකුණු කළේය. ආයතනය ඉතා ඉක්මණින් දකුනු ආසියානු වෙළෙඳපොල ප්‍රමුඛයා බවට පත්විය.
රේඩියෝ සිලෝන් (ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය)
1950 සහ 60 දශක වලදී රේඩියෝ සිලෝන්  (ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය) දකුණු ආසියානු ගුවන් විදුලි ආධිපත්‍යය දරමින් ඉහළින් වැජඹුනි. මිලියන ගණනක් ශ්‍රාවකයෝ එහි වැඩසටහන් වලට සවන් දුන්හ. මෙය රේඩියෝ සිලෝන්හි ස්වර්ණමය යුගය විය. කොළඹ ක්‍රමය යටතේ, ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි සිට ක්ලිෆර්ඩ් ඩොඩ් නම් කලමණාකරුවෙක් ගෙන්වන ලදී. රේඩියෝ සිලෝන්හි වෙලඳ සේවය ආරම්භ කරන ලද්දේ ඩොඩ් විසිනි - අති සාර්ථක වූ එමඟින් දිවයිනට මිලියන ගණනක ආදායමක් ලැබිණි. රේඩියෝ සිලෝන් සහ ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව, ලෝකයේ බිහිවූ හොඳම නීවේදකයන් සහ වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නවුන් පිරිසක් තනන ලදී. ඉන් කිහිප දෙනෙක් වන්නේ ලිවී විජේමාන්න, වර්නන් කොරයා, පර්ල් ඔන්ඩච්චි, ග්රෙලග් රොස්කොව්ස්කි, ටිම් හෝර්ශින්ග්ටන්, ක්ලෝඩ් සෙල්වරත්නම්, ජිමී බරුචා, තේවිස් ගුරුගේ, එ'. ඩබ්ලියු. ධර්මපාල, කරුණාරත්න අබේසේකර, චිත්‍රානන්ද අබේසේකර, එච්. එම්. ගුණසේකර, එස්. පී. මයිල්වාගනම්, ඥානම් රත්නම්, නිහාල් භාරතී ලියෝන් බෙලත්, එරික් ප්රචනාන්දු, නිරන්ජන් අබේසුන්දර, මොලී වල්පොල, නී පොන්නම්පලම්, නොයෙලින් හොන්ටර් සහ විජය කොරයා යන පිරිසයි.
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ නිවේදකයන්ට උපකාර වූයේ නිදහස් මාවතේ තිබූ ශබ්දාගාර වල සාමාජික කල්ලියේම සිටි, ඉතා කැපවීමෙන් ක්‍රියා කල ගුවන් විදුලි මෙහෙයුම් සහායකයන්ය. මෙම විශිෂ්ට මෙහෙයුම් සහායකයන් අතර ක්ලිෆර්ඩ් බස්නායක, සිසිර චන්ද්‍රසේකර, වසන්ත ලංකාතිලක සහ මහින්ද ප්‍රනාන්දු යන අය විය.
ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව
ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව ආරම්භ වූයේ 1967 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් 5 වැනිදා එවකට පැවති රේඩියෝ සිලෝන් (ලංකා ගුවන් විදුලි සේවය) මහජන සංස්ථාවක් බවට පත්වීමෙන් පසුවය. 1967 දී ලංකාවෙහි ගරු අග්‍රාමාත්‍යවරයාව සිටි  ඩඩ්ලි සේනානායක විසින්, අමාත්‍ය රණසිංහ ප්‍රේමදාස හා ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවෙහි අධ්‍යක්‍ෂ ජනරාල් නෙවිල් ජයවීර සමඟ උත්සවාකාරයෙන් අලුතින් පිහිටුවන ලද ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව  විවෘත කරන ලදී. රිජ්වේ තිලකරත්න (1973 – 1977) සභාපති හා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ධූරය දැරීය.
වසර 80ක සම්ප්‍රේෂණ ඉතිහාසය
2005 වසරේදී, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව ගුවන් විදුලි ලෝකයේ වසර 80ක විකාශනය සමරන ලදී. මෙය ගුවන් විදුලි සේවයේ ඉතිහාසගත සුවිශේෂී සිදුවීමක් වූ අතර එය ශ්‍රී ලංකා සන්නිවේදනයේ වැදගත් පරිච්ඡේදයක් විය.
වසර 40ක් මහජන සංස්ථාවක් ලෙස
2007 වසරේදී, ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව මහජන විකාශන සංස්ථාවක් ලෙස 40 වසරක සේවය සමරන ලදී. 1967 දී සංස්ථාගත කිරීමත් සමඟම එහි නම ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව ලෙස වෙනස් විය. 1972 දී ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් පසු එය ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව ලෙස නම් කෙරිනි.
ඉංග්‍රීසි වෙළෙඳ සේවයේ නැවත දියත් වීම
ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ සභාපති හඩ්සන් සමරසිංහ මහතා ඉංග්‍රීසි වෙළෙඳ සේවය නැවත දියත් කිරීමට 2008 දී තීරණය කලේය. 1950 සහ 60 කාල වකවානු වලදී වෙළෙඳ සේවය, රේඩියෝ සිලෝන්හි වැඩියෙන්ම අලෙවිවූ සේවය වූ අතර දකුණු ආසියාවේ  ගුවන් විදුලි සම්ප්‍රේෂණයෙහි ප්‍රමුඛත්වය දැරීමට උපකාරී විය. මෙම සේවයේ නැවත දියත් වීම සිදු කෙරුනේ 2008 හි සැප්තැම්බර් 1 වැනිදාය. මෙයට පෙර ශ්‍රී. ලං. ගු. වි. සං. හි වැඩි ගුවන් කාලයක් වෙන් කර තිබූයේ බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් විදුලි සංස්ථාව (බී. බී. සී.) වැඩසටහන් සඳහාය. නව මුහුණුවරක් ගත් ඉංග්‍රීසි වෙළෙඳ සේවයේ විනෝදාත්මක වැඩසටහන් ප්‍රමාණය වැඩි කර ඇති අතර එහි අරමුණ වී ඇත්තේ දිවයිනේ සහ විශාල ඉන්දියානු උප මහද්වීපයේ ශ්‍රාවකයන් පිරිස වැඩි කර ගැනීමෙන් වෙළෙඳපොල කොටසක්  ග්‍රහණය කර ගැනීමයි.
අමතර විස්තර.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
කුසල් පෙරේරා
මතුරගේ දොන් කුසල් ජනිත් පෙරේරා  (ඉංග්‍රීසි: Mathurage Don Kusal Janith Perera) ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සිටින ආරම්භක වමත් පිතිකරුවෙකු හා කඩුලු රකින්නෙකු වේ. මොහු විසින් එල්ල කරන බොහෝ පිතිපහරවල් ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු ප්‍රවේගකාරී පිතිකරු සනත් ජයසූරියගේ පන්දුවට පහරදීමේ ආකාරයට සමාන බැවින් බොහෝ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා විචාරකයන් විසින් මොහුව සනත් ජයසූරියගේ නැවත ඉපදීම ලෙස විග්‍රහ කරනු ලබයි. කුසල්, කොට්ටාව ධර්මපාල විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය මෙන්ම අවුරුදු 13න් පහල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව සඳහා පිවිසි අතර පසුව කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ලදී. 2008 යොවුන් ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලියට සහභාගිවූ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු වූ කුසල්, ඉන්පසු කොල්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවන් පළමුපෙළ ක්‍රිකට් තරඟ සදහා යොමුවන ලදී. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ 2013 ඕස්ට්‍රේලියානු සංචාරයේදී පළමුවරට එක්දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟයක් සඳහා සහභාගී වීමට මොහුට ලැබුණි.
අන්තර්ජාතික ක්‍රීඩා ජීවිතය
2012/13 ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියා සංචාරයේදී ආබාධයකට ලක්වූ කුමාර් සංගක්කාර වෙනුවට එවකට වයස 22ක් වූ කුසල් හට කඩුලු රකින්නෙකු ලෙස කැදවීමක් ලැබුණු අතර එම සංචාරයේ දෙවන එක්දින තරගයේදී ඔහුට මංගල එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගවරම් ලැබුණි. එම තරගයේදී කඩුල්ල පිටුපස සිට උඩපන්දු 4 ක් රැකගනිමින් ද පන්දුවට පහරදෙමින් නොදැවී ලකුණු 14 ලබාගන්නා ලදී. ඔහුගේ ප්‍රවේගකාරී පිතිකරණ විලාශය නිසාවෙන් කෙටි කලක් තුල එක්දින හා 20-20 ජාතික කණ්ඩායමේ ආරම්භක පිතිකරු ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට අවස්ථාව ලැබුණි. === එක්දින ජාත්‍යන්තර තරඟ - ශතක ලැයිස්තුව ===
=== විස්සයි-20 ජාත්‍යන්තර තරඟ - අර්ධ-ශතක ලැයිස්තුව ===
=== විස්සයි-20 ජාත්‍යන්තර තරඟ - තරඟයේ වීරයා සම්මාන ===
පළමුපෙළ ක්‍රීඩා ජීවිතය
වර්ෂ 2008 දී ඔහුගේ ප්‍රථම පළමුපෙළ තරඟය ක්‍රීඩා කිරීමට අවස්ථාවක් ලැබුණි. ඒ 2007/08 අන්තර් පළාත් 20-20 ක්‍රිකට් තරඟාවලියේ ආරාධිත පාසල් කණ්ඩායමේ උපනායකයා වශයෙනි. ඉන්පසුව කොළඹ කෝල්ට්ස් ක්‍රිකට් සමාජය වෙනුවෙන් ප්‍රථම වතාවට 2009/10 පළමුපෙළ සීමිත ඕවර තරඟයකට සහභාගී වූ අතර එහිදී ද්‍රවිඩ එක්සත් ක්‍රීඩා සමාජයට එරෙහිව මැදපෙළ පිතිකරුවෙකු ලෙස ලකුණු 39ක් ලබාගනිමින් තරඟයේ ජයග්‍රහණයට උදවු කරන ලදී. එම තරඟවාරයේදී කොල්ට්ස් ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් තරඟ 6කදී එක් අර්ධ-ශතකයක් සමඟින් ලකුණු 151ක් ලබාගන්නා ලදී.
එම තරඟ වාරයේදිම කෝල්ට්ස් ක්‍රිඩා සමාජය වෙනුවෙන් කුසල් තම ප්‍රථම පළමුපෙල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර සිය ප්‍රථම තරඟයේදීම අර්ධ-ශතකයකින් තම ඉනිම හැඩකර ගැනීමට සමත්විය. ඉන්පසු 2010-11 පළමුපෙල තරඟ වාරයේදී තම ප්‍රථම පළමුපෙල ශතකය, බ්ලූම්ෆීල්ඩ් ක්‍රීඩා සමාජයට එරෙහිව ලබාගන්නා ලදී. 2012-13 තරඟවාරය කුසල් හට අමතක නොවන තරඟාවලියක් කරගනිමින් බී.ආර්.සී. කණ්ඩායමට එරෙහිව ලකුණු 203ක් ලබා ගනිමින් ද සැරසන්ස් කණ්ඩායමට එරෙහිව පන්දු 275කින් ලකුණු 336ක් ලබාගනිමින් ඔහුගේ ප්‍රථම ද්විත්ව හා ත්‍රිත්ව ශතක ලබාගන්නා ලදී.
පෞද්ගලික ජීවිතය
කුසල් ජනිත් පෙරේරා, වර්ෂ 1990 අගෝස්තු 17 දින ව්‍යාපාරිකයෙකු වූ කිත්සිරි පෙරේරා හා පී. වී. ස්වර්ණලතා දෙපලට දාව කලුබෝවිලදී උපත ලැබිය. පවුලේ දෙවන දරුවා වූ කුසල්ට, සංජිව සහ උදාරා නම්වූ වැඩිමහල් සහෝදරයෙක් හා බාල සහෝදරියක් සිටි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2005
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2005 ජූලි සහ අගෝස්තු මාසවලදී ටෙස්ට් තරග දෙකක් සහ එක්දින තුන්කොන් තරගාවලියක් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. කොන්ත්‍රාත් ආරවුලක් හේතුවෙන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් සහභාගී වීම දැඩි ලෙස ප්‍රශ්නකාරී වූ අතර එය බ්‍රයන් ලාරා, ක්‍රිස් ගේල් සහ කෝරි කොලිමෝර් වැනි ක්‍රීඩකයින් ක්‍රීඩා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. මේ අනුව, ශ්‍රී ලංකාව ඔවුන්ගේ මව්බිමේදී ඉතා ප්‍රබල කණ්ඩායමක් ලෙස සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල දුර්වල කණ්ඩයමක් ලෙස තරගමාලාවට එක් විය. ශ්‍රී ලංකාව මෙම තරගමාලාවේ පැවති තරග 2 ම ජය ගත්තද දුර්වල කොදෙව් කණ්ඩායම ඉදිරියේ දුර්වල පිතිහරඹය විලාශයක් පෙන්නුම් කරන ලදී. thumb|තරගමාලාවේ වැඩිම ලකුණු ලාභියා - කුමාර් සංගක්කාර thumb|තරගමාලාවේ වැඩිම කඩුළු ලාභියා - මුත්තයියා මුරලිදරන්
පුහුණු තරගය
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් ඔවුන්ගේ පුහුණු තරගය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් කර ගත් නමුත් තරුණ, දක්ෂ ශ්‍රී ලංකා පන්දු යවන්නන් සහ ජාතික කණ්ඩායමට ආසන්නව සිටි ක්‍රීඩකයන්ගේ සම්මිශ්‍රණයකින් සමන්විත ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් XI කණ්ඩායම ඉදිරියේ ලකුණු 110කට දැවී ගිය අතර, මාවන් අතපත්තු සහ කුමාර් සංගක්කාර විසින් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් XI කණ්ඩායම ලකුණු 382 දක්වා ඔසවා තැබූහ. කෙසේ වෙතත්, ඉනිමක පරාජයෙන් බේරීමට සටන් කල බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිලට තරගය අවසන් වන විට දෙවනි ඉනිමට කඩුළු 4 ක් දැවී ලකුණු 109 ලබා තරගය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් විය.
2 වන ටෙස්ට් තරගය
සත්කාරක ශ්‍රී ලංකාව නැවතත් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිලේ වේග පන්දු යැවීම හමුවේ මවිතයට පත් වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 150කට දැවී ගියේය. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ පිතිකරණ අසාර්ථකත්වය පිරිමැසීමට චමින්ද වාස් ප්‍රමුඛ පන්දු යවන්නන් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පළමු ඉනිම ලකුණු 148 කට සීමා කරමින් පළමු ඉනිම ශ්‍රී ලංකාවට ලකුණු 2ක වාසියක් සහිතව අවසන් විය. තරගයේ දෙවනි ඉනිමේදී ශ්‍රී ලංකා පිතිකරුවන් නැවතත් පාලනයක් පෙන්නුම් කළහ. තරගයේ දෙවනි ඉනිම අත්හිටුවන විට ශ්‍රී ලංකාව කඩුලු 7ක් දැවී ලකුණු 375ක් ලබා සිටියා. ජයග්‍රහණය සඳහා ලකුණු 378ක් නියම කළ කොදෙව්වන්ට ස්ථාවර වීමට නොදුන් මුරලිදරන්ගේ පන්දු හමුවේ බටහිර ඉන්දීය පිතිකරුවන් සියළු දෙනා 137 දැවී ගොස් ශ්‍රී ලංකාවට ලකුණු 240 ක ජයක් හිමිවිය.
එදිජා තරගාවලිය
අයි.ඕ.සී කුසලානය 2005 බලන්න
බාහිර මූලාශ්‍ර
ක්‍රිකට් ලේඛනාගාරය
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
වඩුක්කොඩෙයි
වඩුක්කොඩෙයි  යනු,  ශ්‍රී ලංකාවෙහි, සුළුතර ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ ප්‍රමුඛත්වයක් සහිත යාපනය අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටි, කුඩා,  නමුත් වැදගත් සුළු නගරයකි. ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බිත්ති හතර (චිත්‍රපටිය)
බිත්ති හතර යනු 1982 වර්ෂයේ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරගත වූ, පරාක්‍රම ද සිල්වා මහතා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සිංහල චිත්‍රපටයකි. සුගතපාල ද සිල්වා විසින් රචිත බිත්ති හතර කථාව ඇසුරින් චිත්‍රපටය නිමවා ඇත.
මේවාද බලන්න
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපට - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:1982 චිත්‍රපට
ඒරිස්
ග්‍රීකයන් ඒරීස් කෙරෙහි ද්විත්ව පිළිවෙත්ක අනුගමනය කොට ඇත. යුද්ධයේ සාර්ථකත්වයට අවශ්‍ය භෞතික ශූරතාව ඔහු වුව ද, භයානක බලවේගයක් වූ ඔහු "සටනේ දී ඉතා ගිජු, ප්‍රමාණය ඉක්මවා යන, විනාශකාරී ඝාතකයකු විය." සටනේ දී ඔහුගේ පුත්‍රයින් වූ ෆෝබස් (භීතිය) හා ඩෙයිමොස් (ත්‍රාසය) සහ ඔහුගේ සොයුරිය හෙවත් පෙම්වතිය වූ එන්යෝ (අසමගිය) ඔහු සමග යුධරථයේ නැගී යති. ඉලියඩ් තුළ ඔහුගේ පියා වන සියුස් ඔහුට පවසන්නේ තමන්ට වඩාත් වෛරකරන දෙවියා ඔහු බවයි. ඒරීස් සමග සම්බන්ධතාව මගින් ස්ථාන සහ භාණ්ඩ භයානක, රෞද්‍ර හෝ හමුදාමය ගුණාංගවලින් යුක්ත වේ. යුධ දෙවියා ලෙස ඔහුගේ අගය සැකසහිත ය. ට්‍රෝජන් යුද්ධයේ දී ඒරීස් පරාජය වූ පාර්ශ්වයේ විය. නමුත් නිතරම නයික් (විජයග්‍රහණය) සිය හස්තයෙහි දරාසිටින ඇතීනා ග්‍රීක කලාව තුළ විජයග්‍රාහී ග්‍රීකයන්ගේ ප්‍රියතාවයට ලක් විය.
ග්‍රීක පුරාණෝක්තිවේදයේ සාහිත්‍යමය වෘත්තාන්ත තුළ ඒරිස්ට හිමිව ඇත්තේ සීමිත ස්ථානයකි. නමුත් ඔහුගේ නොයෙකුත් පෙම් සබඳතා සහ දරුවන් නිතරම ව්‍යාංගාර්ථයෙන් හඟවා ඇත. පුරාණෝක්ති තුළ ඒරිස් දක්නට ඇති විට එය බොහෝදුරට අපකීර්තිය හා සම්බන්ධ එකකි.. ශිල්පයට අධිපති හෙෆේස්ටස් දෙවියන්ගේ භාර්යාව වූ ප්‍රේමයට අධිපති ඇෆ්‍රොඩයිටි දේවතාවියගේ සුප්‍රකට පෙම්වතකු ලෙස ද ඒරීස් සැලකේ. ඒරිස් සහ ඇෆ්‍රොඩයිටිට සම්බන්ධ වඩාත් ප්‍රචලිත කථාවෙහි සැමියාගේ උපක්‍රමයක් මගින් ඔවුන් අවමානයට පත්වූ අයුරු දක්වා ඇත.
‍රෝම දෙවිවරුන්අතර ඒරීස්ට අනුරූප දෙවියා වන්නේ මාර්ස් ය. නමුත් පුරාතන රෝම ආගම තුළ රෝම ජනයාගේ පියා ලෙස ඔහුට ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් හිමිව ඇත්තේ ආරක්ෂක දේවතාවකු ලෙසයි. ලතින් සාහිත්‍යය හෙලනීකරණයේ දී ඒරීස්ගේ පුරාණෝක්ති රෝම රචකයන් විසින් මාර්ස්ගේ නම යටතේ යළි අර්ථ දක්වා ඇත. රෝම පාලනය යටතේ ග්‍රීක රචකයන් ද මාර්ස්ට අදාළ වන්දනා ක්‍රම සහ චාරිත්‍ර ඒරිස්ගේ නාමය යටතේ සඳහන් කොට ඇත. මේ නිසා පසුකාලීන බටහිර කලාව සහ සාහිත්‍යය තුළ සම්භාව්‍ය සම්ප්‍රදායයෙහි මෙම චරිත ද්විත්වය වෙන්කොට හඳුනාගත නොහැකි වේ.
කොග්ගල දුම්රිය ස්ථානය
කොග්ගල දුම්රිය ස්ථානය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ කොග්ගල පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වේ. එය කතළුව සහ හබරාදූව දුම්රිය ස්ථාන අතර පිහිටා තිබේ. කොග්ගල දුම්රිය ස්ථානය, කොළඹ කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට කිලෝමීටර 129.1 පමණ දුරකින් පිහිටා තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
දුටුගැමුණු අභාවය සහ ඊළග රාජ්‍ය ව්‍යාප්තිය.
අභාවය සහ ඊළග රාජ්‍ය ව්‍යාප්තිය. දුටුගැමුණු ඔහුගේ ආදරණිය නිර්මාණය වු රුවන් වැලි සෑය නිම කරන තෙක් ජීවත් නොවීය. එහි හුණු බදාම වැඩ නිම වන්නටත් පෙර ඔහු මියගියේය. මහාවංශය ඔහුගේ අභාවය ගැන කීමට සම්පුර්ණ පරිච්ජේදයක් වෙන් කර ඇත. එහි මරණාසන්න රජු දෝල‍ාවක හිදුවා එතෙක් නිම නොකල රුවන්වැලි ස්ථුපය අසලට ගෙන ආ සංවේදී පුවත විස්තර කර තිබේ. එහිදී රජුගේ සගයෙකු වු (ඒ වන විට භෞද්ධ භික්ෂුවක්ව සිටි) ථෙරපුත්ථාභය හමුවිය. මරණය ගැන කෙරුණු සාකච්ඡාවකින් පසු රජු ස්වර්ගස්ථ විය. ඒ වහාම ඔහු තුසිත දෙව් ලොවෙහි පුනරුප්පත්තිය ලැබුවේය.
ඔහුගේ මරණය ගැන තිබෙන සාමාන්‍ය ජන කථාවක සදහන් වන්නේ රජු මිය යාමට ආසන්න අවස්ථාවේ ඔහුගේ සිත සතුටු කිරීම පිණිස රුවන්වැලි සෑයේ වැඩ අවසාන වී ඇතැයි දක්වන ලදී. එලෙස ඒ සැලසුම් වැරදි ගියේය. වැඩ අවසාන කර ඇති චෛත්‍ය තමන්ට පෙන්වන්නැයි රජු ඉල්ලා සිටියේය. ඔහුගේ සහොදරයා වු තිස්ස කළේ සම්පුර්ණ චෛත්‍යයම නිම කර ඇති බව ඇග වෙන්නට සුදු රෙදි වලින් වැසිමයි. වියපත් රජුගේ ඇස් පෙනීම දුර්වලව තිබු බැවින් එහි වෙනසක් ඔහු නොදුටුවේය. ථුපයේ වැඩ අවසාන යැයි යන සිතුවිල්ලෙන් යුතුව ඔහු මිය ගියේය.
ඔහුගේ මරණයෙන් අනතුරුව ඒ වන විට රාජ්‍ය අහිමි කර තිබු සාලිය කුමාරයා නොව රජුගේ සහෝදරයා වු සද්දා තිස්ස රජතුමා පත්විය.
දුටුගැමුණු රජු සමහර විට මුළු ලංකාවටම තම අණසකට ගෙන එක්සේසත් කල පළමු වැන්නාවිය හැක. මහා වංශයේ වෙනත් අරමුණක් වුයේ ඔහුගේ කථාව සමග ඔහුට ‘මහාවංශයේ විරගා’ යන විරුදාවලිය ලබා දීමයි. ඔහුගේ පුරාවෘත්ත ප්‍රතිරෑප සිංහල පුරා කථා සංග්‍රහ වල ඇති බවට පෙනේ.
රජරට සිංහල බෞද්ධ සිංහල රාජ්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගයක් ලෙස දුටුගැමුණු යුගය දැකිය හැක. අනුරාධපුරයේ රජු වශයෙන් ඔහු රාජ්‍ය උරුම කම් නොකී විදේශීය රජෙකු (යහපත් රජෙකු වුවුත්) නෙරපා දැම්මා පමණක් නොව බෞද්ධ ආයතන සංවර්ධනය කිරීම පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් වටිනාකමක් ඇති විශාල ගොඩනැගිලි තැනීම සම්බන්ධ යෙනුත් වගකිව යුත්තා විය. රුවන්වැලි සෑය හා මිරිස වැටිය වැනි නිමැවුම් රාශියක් අදද පුජනීය ස්ථාන ලෙසින් සැලකුම් ලබයි.
ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාවට නැව් දෙකක් තිබේ. ඒ SLNS එළාර සහ SLNS රුහුණු යනුවෙනි. දුටුගැමුණු පාලන සමය සම්බන්ධ කරමින් ඒ නම් තබා ඇත.
ප්‍රවර්ගය: ඉතිහාසය
සමස්ත ඉන්දීය තෘණමූල් කොංග්‍රසය පක්ෂය
සමස්ත ඉන්දීය තෘණමූල් කොංග්‍රසය ( ඉංග්‍රීසි : All India Grassroots Congress; කෙටියෙන්: AITC ), වාචිකව තෘණමූල් කොංග්‍රසය (කෙටියෙන්: TMC ) යනු බටහිර බෙංගාලයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රියාකාරී වන ඉන්දියානු දේශපාලන පක්ෂයකි. පක්ෂය නායකත්වය දරනු ලබන්නේ 2011 සිට ප්‍රාන්තයට නායකත්වය දුන් බටහිර බෙංගාලයේ වත්මන් මහ ඇමතිනී මමතා බැනර්ජී විසිනි. එය දැනට පාර්ලිමේන්තුවේ තුන්වන විශාලතම පක්ෂය වන අතර එය ලෝක් සභාවේ මන්ත්‍රීවරුන් 23 ක් සහ රාජ්‍ය සභාවේ මන්ත්‍රීවරුන් 13 ක් සහ ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත ව්‍යවස්ථාදායක සභාවල මන්ත්‍රීවරුන් 235 ක්, භාරතීය ජනතා පක්ෂය සහ ඉන්දියානු ජාතික කොන්ග්‍රසය වලට පසුව ය. 2016 දී මැතිවරණ කොමිසම තෘණමූල් කොංග්‍රසය ජාතික දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙස පිළිගත්තේය.
බ්යෝබු
බ්‍යෝබු (屏風) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සම්බන්ධිත පනේල කිහිපයක් ආධාරයෙන් තැනූ ජපන් නැමුම් තිරයන් ය. අලංකාර සිතුවම් සහ චාරුලේඛන ඇතුළත් වන මේවා අභ්‍යන්තර කුටි වෙන් කිරීමට සහ පෞද්ගලික අවකාශ ආවරණය කිරීමට භාවිතා විය.
සුපිරි උපභාෂාව
යම් භාෂාවක විෂම උපභාෂා මූලාශ්‍ර කර ගනිමින් සම්මත උපභාෂාව වශයෙන් භාවිතා කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ගන්නා ලද භාෂාව සුපිරි උපභාෂාව ලෙස හැඳින්වේ. 1829-1850 කාල සමය තුළ Ivar Aasen විසින් නිර්මාණය කළ නව නොර්වේජියානු නීනෝර්ස්ක් භාෂාව​, 1982 වසරේ දී හඳුන්වා දුන් Heinrich Schmid නිර්මාණය කළ Romantsch Grischun සුපිරි උපභාෂා සඳහා නිදර්ශන වශයෙන් දැක්විය හැකිය​. සාමාන්‍යයෙන් සුපිරි උපභාෂාවක් හඳුන්වා දෙන්නේ සම්මත ලිඛිත ව්‍යවහාරයක් හඳුන්වා දීම සඳහා ය​. නමුත් එය ක්‍රමිකව එය එදිනෙදා භාෂා ව්‍යවහාරයට ද බලපෑමක් කරන බව දැක ගත හැකි ය​.
බ්යෝබු
ඉතිහාසය
බොහෝ ජපන් කලාවන් සහ ජපන් ශිල්පකලාවන් සේම නැමුම් තිර ද සම්භවය වූයේ චීනයේ ය. හන් රාජවංශ යුගය තරම් ඈතට දිවෙන මේවායේ මූලාදර්ශ පවා හමුවී ඇත. "බ්යෝබු" යන වදනේ රූපකාත්මක අර්ථය වන්නේ "සුළ‍ඟෙන් ආරක්ෂාව" යන්නයි. මේ අනුව යෝජනා වන්නේ බ්යෝබුවල මුල් භාවිතය වූයේ සුළං අවහිර කිරීම බවයි. අටවන සියවසේ දී ජපානය වෙත බ්යෝබු හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර, ජපන් කලා ශිල්පීන් ස්වකීය බ්යෝබු නිර්මාණ ඇරඹීමේ දී චීන මෝස්තරවල ආභාසය බෙහෙවින් අනුගමනය කොට ඇත. වෙනස් ජපන් යුග ඔස්සේ, ව්‍යූහය සහ සැලැස්ම අතින් බ්යෝබු පරිණාමය වූ අතර,තාක්ෂණ ක්‍රම මෙන්ම යොදාගත් අමුද්‍රව්‍ය ද එසේ දියුණු විය:
නාරා යුගය (646–794): බ්යෝබුහි මුල් ස්වරූපය තනි සිටුවූ පාදයක් සහිත පනේලයකි. 8වන සියවසේ දී, බහු-පනේල බ්යෝබු දක්නට ලැබුණු අකර, ඒවා අධිරාජකීය මාලිගය තුළ විශේෂයෙන්ම වැදගත් උත්සවවල දී ගෘහභාණ්ඩ ලෙස භාවිතා විය. පනේල සයකින් යුත් ‍බ්යෝබු නාරා යුගයේ අතිශයින් සුලබ අතර, ඒවා සේදවලින් ආවරණය කොට සම් හෝ සේද තන්තු මගින් සම්බන්ධ කරන ලදී. සෑම ඵලකයකම වූ සිතුවම් සේද රාමුවකින් වැඩ තිබිණි. පනේලය දැව රාමුවකට තබා බැඳීම සිදු විය. හෙයියන් යුගය (794–1185): 9වන සියවස වන විට, බ්යෝබු දයිම්යෝ නිවහන්, බෞද්ධ විහාර, සහ ආශ්‍රම සඳහා අත්‍යාවශ්‍ය ගෘහභාණ්ඩ අංගයක් බවට පත් විය. සෙනිගතා (銭形) නම් වූ කාසි හැඩැති අසව් හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර, සේද තන්තු වෙනුවට පනේල එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට මේවා පුළුල්ව භාවිතා විය. මුරොමචි යුගය (1392–1568): හකුළන තිර තවත් ජනප්‍රිය වූ අතර බොහෝ නිවාස, දෝජෝ, සහ වෙළඳසැල්වල මේවා සුලබ විය. පනේල දෙකකින් යුත් බ්යෝබු සුලබ විය. අතිපිහිත කඩදාසි අසව් සෙනිගතා සඳහා ආදේශකයක් ලෙස භාවිතා වූ අතර, මේ නිසා මේවා පහසුවෙන් ඔසවාගෙන යා හැකි විය. එසේම පහසුවෙන් නැවීමට ද හැකියාව ලැබුණු අතර, සන්ධි වඩා ශක්තිමත් විය. මෙම තාක්ෂණය හේතුවෙන් බ්යෝබුහි මෝස්තර සිරස් දාරයක් සහිත පනේල ඇතුළත අඛණ්ඩව සිදු කිරීමට අවස්ථාව සැලසිණි. මේ නිසා චිත්‍ර ශිල්පීන් අනර්ඝ, බොහෝ විට තනි වර්ණයෙන් යුත් ස්වභාවික තේමා රැගත් දර්ශන සහ ප්‍රකට ජපන් භූමි දර්ශන සිතුවම් මගින් මේවා අලංකාර කොට ඇත. අසුචි–මොමායමා යුගය (1568–1600) සහ මුල්කාලීන එදෝ යුගය (1600–1868): බ්යෝබුහි ජනප්‍රියත්වය වර්ධනය විය. මෙම යුගයේ කලාවන් කෙරෙහි ජනයාගේ අවධානය ඉහළ යාම මෙයට හේතු විය. බ්යෝබු මගින් සමුරායි නිවාස අලංකාර කෙරුණු අතර, එමගින් ඔවුන්ගේ ඉහළ තත්ත්වය සහ ධනය මෙන්ම බලය ද සංකේතවත් කෙරිණි. මෙය බ්යෝබු නිර්මාණකරණයේ විප්ලවීය වෙනසකට හේතු විය. එහි දී රන් පත්‍ර (金箔) ආධාරයෙන් තැනූ පසුබිම් සහ අතිශයින් වර්ණවත් සිතුවම් භාවිතා විය. කනෝ ගුරුකුලයේ පුරෝගාමීත්වය යටතේ බිහිවූ මෙම සිතුවම්කරණයේ දී ස්වභාවධර්මය නිරූපිත දර්ශන මෙන්ම එදිනෙදා දිවිය නිරූපිත සිතුවම් ද භාවිතා විය. නූතන යුගය: වර්තමානය වන විට, බොහෝවිට බ්යෝබු යන්ත්‍රානුසාරයෙන් නිර්මාණය කෙරේ. කෙසේනමුත්, හස්ත-නිර්මාණ බ්යෝබු තවමත් දක්නට ලැබේ. මේවා නිර්මාණය කරනු ලබන්නේ කලා සම්ප්‍රදායයන් ඉදිරියට පවත්වාගෙන යනු ලබන පවුල් විසිනි.
සුපිරි උපභාෂාව
ප්‍රවර්ගය:භාෂා
බ්යෝබු
ජපන්වාදය
පසුකාලීන 19වන සියවසේ සිට යුරෝපය සහ ඇමරිකාව වෙත ආනයනය කළ ජනප්‍රිය ජපන්වාදී අංගයක් ලෙස මෙම තිර සැලකේ. ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පී ඔඩිලන් රේඩොන් විසින් බර්ගන්ඩිහි Château de Domecy-sur-le-Vault සඳහා පනේල මාලාවක් නිර්මාණය කළ අතර, ඒවායේ බ්යෝබු කාල ආභාසය දක්නට ලැබිණි.
ස්පෑම් (ඉලෙක්ට්‍රොනික)
ස්පෑම් යනු විශේෂ ඉල්ලීමක් නැතිව පණිවුඩ විශාල ප්‍රමාණයක් (ඉතා වැඩි පංගුවක් ප්‍රචාරණ මාධ්‍ය, සංඛ්‍යාංක ලියුම් ආදිය බාරදීම් පද්ධති) ව්‍යාකූල ලෙස යැවීම පිණිස ඉලෙක්ට්‍රොනික පණිවුඩකරණ පද්ධතියෙහි භාවිතයකි.
ස්පෑම් කිරීම හරිම ලාබ ක්‍රමයක් තොරතුරු ප්‍රසිද්ධ කරන්න. මෙයට හේතුව ඊමේල අරින්න ඒතරම් ගානක් යන්නෙ නැති නැසා. බු.ව. 2554 රේ ස්පෑම් ඊමේල ට්‍රිලියන 7ක් දළ වෂයෙන් ඇරල තියනවා.
ඊමේල
අනිත් මාද්‍ය වලට වඩා ස්පෑම් කරනවා ඊමේල හරහා. උදාහාරනයකට භාන්ඩ විකුනන ස්පෑම් කාරයෙකුට පුලුවන් එයාගේ භාන්ඩ විකුනාගන්න, අන්තරජාලයෙන් එයා දන්නෙවත් නැති කට්ටියගෙ ඊමේල ලිපින සොයාගෙන, ඊමේල අරින්න පුලුවන්. මේ වැඩේ කරන්න ස්පෑම් කාරයට කිසිම සල්ලි යන්නෙ නැහැ. ඔහුට කරන්න තියෙන්නෙ ඊමේල ලිපිනයක් සකස්කර. වෙත් (To:) පෙට්ටියේ අර එකතුකරගත් ඊමේල් ලිපින සියල්ල දාල එකපාරටම අරින එකයි. මෙයින් ස්පෑම් කරයාටග් විකිනිමට තියන භාන්ඩ ගැන අර සියල්ලට දන්වන්නවා. මේවිදයට ස්පෑම් කරනකොට සාමන්‍ය මිනිහාට හරිම කරදරයි. එකඑක අය ස්පෑම් කරන්න පටංගත්තාම ස්පැම් වලින් සමහර අයගේ ඊමේල පෙට්ටි පිරෙනව. දැන් කාලේ ඊමේල් සේවාදයක පරිගණක ස්පෑම් ඊමේල හඳුන්වාගෙන ඒ ඊමේල වලක්වන්න හදනවා, ඒත් ඒක එතරම් සාරතක නැත.
භූගෝලීය මූලාරම්භ
2009 වසරේදී සිස්කෝ පද්ධති විසින් එක් එක් රටවල් මගින් ඇතිවූ ස්පෑම් මූලාරම්භ වාර්තාවක් පහත දැක්වෙන අන්දමින් ලැයිස්තුගත කරන ලදී:
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාලය ප්‍රවර්ගය:ඉලෙක්ට්‍රොනික තැපෑල
රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 2
රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 2 (Re Daniel Dawal Migel 2) 2000 ශ්‍රී ලාංකික සිංහල විකට, ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූයේ රෝයි ද සිල්වා වන අතර ඊ.ඒ.පී. චිත්‍රපට වෙනුවෙන් සෝමා එදිරිසිංහ මෙම චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කරන ලදි. මෙය 1998 දී තිර ගත වූ රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 1 හි ''රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් චිත්‍රපට මාලාවේ දෙවන චිත්‍රපටය යි. මුල් චිත්‍රපටයේ සේම මෙම චිත්‍රපටයේ ද ප්‍රධාන නළුවන් ලෙස විකට තරු නළු ජෝඩුව බන්දු ටෙනී ද ඔවුන්ගේ සහයට රන්ජන් රාමනායක, සංගීතා වීරරත්න, මදුරංග චන්දිමාල් ආදීහූ රංගනයෙන් දායක වේ. සංගීතය සැපයුමෙන් සෝමපාල රත්නායක දායක විය. මෙම චිත්‍රපටිය එකල චිත්‍රපට අතර අති සාර්ථක චිත්‍රපටයක් බ්ලෝක්බස්ටර් වූ අතර මෙය දින 100 කඩඉම පසු කරමින් තිරගත විය. එය ශ්‍රී ලාංකීය සිංහල සිනමාවේ 932 වන චිත්‍රපටය වෙයි.
කතා සාරාංශය
රෑ දනියෙල් දවල් මිගෙල් 2 කොටස එතැන් සිට...
රෑ දනියෙල් හා දවල් මිගෙල් හිර ගෙදරට නියම විය. ඔවුන්ට ඇති චෝදනා 560කට ඔවුන් වරදකරුවන් වූ බැවින් අවුරුදු 1200ක සිර දඬුවමක් නියම විය. මිනී මැරුම්, ස්ත්‍රී දූෂණ වැනි කිසිම බරපතළ චෝදනා නොමැති නිසා ඔවුන් හට අවුරුදු 500ක පමණක් හිර දඬුවමක් නියම විය. ඔවුන් හිර ගෙදරට ගොස් අවුරුදු දෙකක් වත් ම ඔවුන්ට අවුරුදු 498ක ප්‍රසාද දීමනාවක් වශයෙන් ඔවුන්ව නිදහස් කිරීය.
දෙදෙනාම නිදහස් වී එළියට බසිත් ම අඅවුරුදු දෙකකට පෙර චණ්ඩිගේ මඟුලට කුලියට ගත් ඇඳුම් ඉල්ලා ගැනීමට ලොන්ඩරි හිමිකරු පැමිණ, ඔවුන්ගේ ඇදුම් අදුරා ගෙන ගියේය. ඇදුමක් නොමැතිව පාරේ බැස යාමට නොහැකි නිසා ඔවුන් හෝටලයක හින්දි ජාතික ජෝඩුවකගේ ඇදුම් සොරා ගැනීය. යලිත් ඔවුන් පොලීසියට හසුවිය.
ගීතයන්
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය - සෝමපාල රත්නායක ගීත ප්‍රබන්ධය - හේමසිරි හල්පිට
දුරේක්‍ෂය
thumb|right|175px|කැලිෆෝනියා ලොස් ඇන්ජලීහි මවුන්ටන් විල්සන් නිරීක්ෂණාගාරය අඟල් 100 (2.5m) හුකර් පරාවර්තින දුරේක්ෂය.
දුරේක්‍ෂයක් යනු විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණයන් ඒකරාශි කිරීම අනුසාරයෙන් දුරස්ථ වස්තූන් නිරීක්ෂණය ඉවහල් වන පරිදී තනා ඇති උපකරණයකි. මුල්ම ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරී දුරේක්ෂය නිර්මාණය කර ඇත්තේ ජර්මන් - ලන්දේසි කාච නිපදවන්නෙකු වු හැන්ස් ලිප්ශි විසින් 1608 දීය. මෙහිදී ඉංග්‍රීසි වචනය වු Telescope = (ග්‍රීක බසින් tele = දුර හා Skopein =දැකීම” එමනිසා telescope = දුර දැකීම ) යන නම දී ඇත්තේ ගැලිලියෝ ගැලිලිගේ දුර දකින උපකරණය වෙනුවෙනි. මෙම නම මුලින්ම හඳුන්වා දෙන ලද්දේ හඳුනා නොගත් කවියකු විසින් ෆෙඩ්රියෝ කේසි නම් කුමා‍රයා විසින් ගැලිලියෝ ගැලිලි ඇකඩමියා ඩී. ලින්ස් හි සාමාජිකයෙක් බවට පත් කිරීම උදෙසා පැවැත්වු විශේෂ භෝජන සංග්‍රහයකදීය. දුරේක්ෂය (telescope) යන්න විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලිය සම්බන්ධ අංශවල ක්‍රියාත්මක වන උපකරණ හැඳින්වීමටද යොදා ගනී.
දශක කිහිපයක් තුළ පරාවර්තන දුරේක්ෂය හදුන්වා දෙන ලදී. මෙ හිදී ආලෝකය එකතු කිරීම හා නාභිගත කිරීම සදහා දර්පණ භාවිතා විය. 20 වන ශතවර්ෂයේ දී, එනම් 1930 දී පමණ රේඩියෝ තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමග රේඩියෝ දුරේක්ෂ හා 1960 දී අධෝරක්ත දුරේක්ෂ ද සොයාගැනිණි.
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:දුරේක්‍ෂ
නර්තන අංකනය
නර්තනයේ දී යමක් අඟවන අයුරින් නිරූපනය කර දැක්විම නර්තන අංකනයයි. එය සංගීත ප්‍රබන්ධන අංකනයට යම් තරමින් සමානකම් දැක්වුවත් විවිධ ලෙස විළුඹ හා පයේ ඇඟිලි ශබ්ද වන සේ බිම ඇනීමෙන් කරනු ලබන නැටුම් විශේෂයේදී මිනිසාට නියත වු චාරිත්‍ර, ආචාර පිළිවෙත දැකිය හැකිය. නර්තනයේදි මේ පිළිබඳව අඩංගු වන විවිධ නිරූපන ක්‍රමයන් ඇත.
නර්තන ප්‍රස්තාර‍ය - ඉතිහාසය
පළමු පරිගණක අංකනය, සජිවීකරණය කරන ලද රූපයක් නර්තන සැලසුම් කරන්නා විසින් යෙදූ චලනයන්ට අනුව DOM නරත්න අංකනයක් සේ එඩී. ඩොම්බ්‍රොවර් විසින් ඇපල් 2 වන පුද්ගලික පරිගණය 1982 දී නිපදවන ලදී. සමහර අංගයන් හි විෂේෂිත රංගනයන් වන පෝර්ට්හැන්ඩ් නර්තනය,මොරිස් නරත්නය හා බේලාමෑස් ෆුයුලේ සඳහන් කල හැක. ඈන් හට්චින්සන්ගේ පොත වන නැටුම් ශාස්ත්‍රය 1989 හි නර්තන අංකනයන් 13 ක් සෑදෙන අතර, එකට එන සමාන කිරීම් වලින් එම පද්ධතීන්ගේ වාසි හා අවාසි දැන ගත හැක. මෙම පොත එලිදැක්විමට හා නර්තන අංගනයේ ගොඩනැගීමට හා ක්‍රියාවෙහි යෙදවීමට උපකාරී වෙයි. 1975 වර්ෂයේ දී ඈන් හට්චින්සන්, ආතර් පෙන්ටි ලියොන්ගේ පැස් ඩී සික්ස් නැටුම් රචන ය නැවත රචනා කල අතර 1844 ලා විවැන්ඩ්යර් එහි මුල් සංගිතය ද ජොෆ්රි බැලේ නාට්‍යයට ‍යොදා ගැනුනි. මෙය සෙන්ටි ලියෝ විසින් ඔහුගේ සිමෙන්නොරියාග්‍රැෆි නර්තන අංගයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කලහ. 1978 මැරික්ස් බැලේ නර්තනය පිර්ලැනොම් විසින් වේදකා ගත කරන ලද අතර වර්තමානයේ එය ඔහු සතුව ඇත. පැස් ඩී සික්ස් බැලේ නර්තනය තවමත් ලාව පුරා රංගන ගත කෙරේ. ඉතා ප්‍රචලිත නර්තන අංකනයන් වන සර් ජේම් එකතුව නර්තනයේ ක්‍රමයෙන් ලෙස බ්ලැඩිමියර් ඉවැනොව්ව් ස්ටෙපනොව් විසින් පටිගත කරන ලදී. එහි අන්තර්ගත වන්නේ ප්‍රසිදධ ඉම්පිරියල් බැලේය. එය 20 වන ශතවර්ෂයේ එකතුවකිනි. මෙයින් බහුතරයක් නැටුම් ශාස්ත්‍රය මෙරයිස් පෙටියා ගේ එකතුවකි. මෙයින් ඔහුගේ මුල් රචකා වන ද ස්ලිපින් බියුටි ගිසෙල් ලානොසයර් හා ස්බෝන් විල වේ. අනෙක් රචනා අතර ද නට්ක්‍රැකර් මුල් පිටපත, ‍කොපෙලා බැලේ නර්තනය වේ.
{|