cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සිම්බාබ්වේ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
ඉතිහාසය
Since the 2003 World Cup, with a succession of Zimbabwe's best players ending their international careers early, a new side began to develop, featuring the likes of Travis Friend, Andy Blignaut, Hamilton Masakadza, Douglas Hondo, Craig Wishart, Ray Price, Sean Ervine, Mark Vermeulen, Tatenda Taibu, Elton Chigumbura, Prosper Utseya, Dougie Marillier, and Barney Rogers. Whilst not of the same calibre of Streak, Goodwin, and the Flower brothers, this new breed of predominantly multi-disciplined players formed a solid backbone to a competitive, if usually unsuccessful, side.
In late 2003, Zimbabwe toured Australia in a two-match series. The series was more memorable for Australian opener Matthew Hayden's innings in the first Test – in which he overcame a back strain to score a then record 380 runs – than for the Zimbabwean performance.
Zimbabwe lost its first match against Bangladesh in 2004.
In 2004, captain Heath Streak was sacked by the ZCU (now Zimbabwe Cricket), prompting a walkout by 14 other players in protest against political influence in the team's management and selection policies. A scheduled tour by Sri Lanka went ahead, but this was a lopsided affair, with Zimbabwe represented by fringe players who were not of international standard.
Because of this, the ZCU accepted that Zimbabwe were to play no further Test cricket in 2004, though its status as a Test nation was unaffected.
After a series of poor Test performances following the resignation of several senior players, the Zimbabwean team was voluntarily suspended from Test cricket in late 2005 by its cricket board, with ICC encouragement.
In early 2005, Heath Streak was reinstated into the national side, but the political situation in Zimbabwe involving Operation Murambatsvina disrupted the Zimbabwean team. During overseas tours, the players were often said to be buying necessities which were unavailable – or prohibitively expensive – at home, as opposed to the souvenirs which other touring teams would purchase.
By November 2005, the players were once again in dispute with Zimbabwe Cricket over political interference in the management of the game, as well as contract negotiations, and the new captain, Tatenda Taibu, resigned from international cricket. By then the team had been further weakened by the departure of the likes of Dougie Marillier, Craig Wishart and Sean Ervine, all of whom retired in protest and expressed disillusionment in the local cricket hierarchy.
By January 2006, 37 Zimbabwean cricketers had failed to receive any offer of renegotiation talks from Zimbabwe Cricket after their contracts with the board had expired. This body of players demanded that the chairman and managing director of Zimbabwe Cricket, Peter Chingoka and Ozias Bvute, be removed from office for there to be any hope for the players to return to the international stage.
On 6 January 2006, the Sports and Recreation Commission, a division of the Zimbabwean government, took over the offices of Zimbabwe Cricket. The apparent takeover has resulted in the firing of all whites and Asians among the board directors, because of "their racial connotations and saving their own agendas and not government policy" according to Gibson Mashingaidze, an army brigadier and chairman of the government's Sports and Recreation Commission.
An interim board was appointed as the new leading party of cricket in Zimbabwe, with Peter Chingoka appointed as the committee's head. Given Chingoka's close ties to Bvute, it was likely that the latter would continue in his post as well.
On 18 January 2006, Zimbabwe Cricket announced that they were suspending the playing of Test cricket for the rest of the year. Zimbabwe's coach Kevin Curran said that Zimbabwe were aiming to play their next Test against the West Indies in November 2007. It was felt by observers that the Zimbabwean national team was not of sufficient Test standard, and that competing against Full Member sides would do little to improve standards, given the likely one-sided nature of the games. Bangladesh, for a long time seen as the 'whipping boys' of Test cricket, recorded their first win against Zimbabwe, and were thereafter regarded as being of a superior standard. On 8 August 2011, Zimbabwe recorded a resounding victory in the one Test match series over Bangladesh, played in Harare.
Domestically, the Logan Cup – Zimbabwe's first class competition played amongst the provinces – was cancelled in 2006 for the first time since its inception over a century ago (though the Cup was not played during some of the years of the World Wars). This was widely seen as due to concern by ZC that the standard of play would be so poor as to be both not worthwhile and potentially harmful to the external image of cricket in Zimbabwe. The one-day trophy, the Faithwear Cup, was contested, and drew complaints from observers that the quality was less than club level. As well as player exodus, the main reason for this catastrophic fall in standards was put down to wrangling within Zimbabwe Cricket, where internal politics motivated the removal of the historic provinces and their replacement with revamped, newly designated provincial teams. Zimbabwe's economic collapse led to scanty attendance at games and players not receiving their salaries for long periods of time.
In the period leading up to the 2007 Cricket World Cup in the West Indies, and to stop a similar exodus of players as after the 2003 World Cup, the selected players were asked to sign a new contract. The players were summoned to meet Ozias Bvute, Zimbabwe Cricket's managing director, a week or so before they were due to set off and given an ultimatum – sign the contract on offer or be removed from the squad. It is understood that they were not allowed to take advice, and were told they had to make the decision there and then.
One player told his teammates that there were certain things contained in the contracts that needed clarification. He was summoned back into Bvute's office and warned that it was a take-it-or-leave-it offer: this player was later revealed to be Anthony Ireland. Another said that when he told Bvute he wanted to consult with friends, Bvute picked up the phone and called Kenyon Ziehl, the head of selection, and told him he wanted the player replaced in the squad. Unsurprisingly, the player backed down and signed.
In light of the poor state of Zimbabwe's finances, and that Zimbabwe Cricket had to borrow around US$1 million in early 2007 pending receipt of monies from the World Cup to help them over an ongoing cash crisis, the board agreed to pay match fees in US dollars. The players were to be paid US$2000 per appearance and a series of US$500 bonuses based on wickets taken and fifties scored. The maximum payment was believed to be capped at around US$8000. However, fees were not paid until June 2007 to stop the exodus and help cash flow.
The spectre of continued problems with the ZC board influenced some players to cut their losses and seek to finish their careers abroad: Anthony Ireland accepted a contract to play for Gloucestershire during 2007, while opener Vusi Sibanda also left. More are thought to be considering following suit.
Zimbabwe fared poorly in the 2007 Cricket World Cup, even failing to beat non-Test playing Ireland.
Zimbabwe upset Australia in its opening match of the Twenty20 World Championship in Cape Town, defeating them by 5 wickets. Brendan Taylor led the way for Zimbabwe, with first class wicket keeping (a catch, stumping and run out) and a crucial unbeaten 60 from 45 deliveries. He was announced as Man of the Match. They then lost to England by 50 runs, meaning they exited the tournament at the first stage due to their net run rate being inferior to both Australia and England after Australia had beaten England in the other group match.
There was more encouraging news in October 2007, when it was announced that Zimbabwe would compete in all three domestic competitions in South Africa as part of Cricket South Africa's attempts to improve the standard of cricket in Zimbabwe.
In between those games, they played a five match One Day International series against the West Indies, scoring an upset win in the opening match before losing the series 3–1. The final match was abandoned due to rain.
Zimbabwe's performance against Bangladesh during this time was extremely poor as they lost every ODI series except one at home, including a 0–5 whitewash in 2006.
Zimbabwe also lost against non-Test playing nation Kenya very often. But in 2009, they bounced back beating their African neighbours 9–1 in ten games.
Zimbabwe won an ODI and a T20I during their tour of the West Indies. Zimbabwe reached the finals of a triangular tournament which included India and Sri Lanka. They lost their remaining matches in the year except against Ireland whom they beat 2–1 at home.
Zimbabwe started their World Cup 2011 campaign with a 91-run defeat by Australia at Ahmadabad on 21 February 2011. They then recorded a comfortable victory over Canada, before losing by 10 wickets to New Zealand on 4 March 2011. Further heavy defeats by Sri Lanka and Pakistan followed, before a consolation victory over Kenya was achieved in Zimbabwe's final game of the tournament. After these defeats, opening batsman Brendan Taylor was announced as captain of all formats on 24 June 2011, replacing Elton Chigumbura.
Zimbabwe returned to Test cricket on 4 August 2011 after a six-year exile, hosting Bangladesh in a one-off Test match at Harare. The national team's re-introduction to Test cricket was successful, as they won by 130 runs.
As part of the lead-up to their Test return, Zimbabwe Cricket announced major upgrades to the Harare Sports Club and Mutare Sports Club grounds. Plans for a new Test ground at Victoria Falls were also revealed. ZC also signed a US$1 million deal with Reebok to sponsor the domestic competitions and manufacture the kits of the national team for three years.
Following the Test, Zimbabwe and Bangladesh contested a five-match ODI series. Zimbabwe won 3–2, thus recording their first ODI series win against a Test-playing nation since 2006.
Zimbabwe were beaten in all the formats by Pakistan. After this they played a home series with New Zealand. They were defeated 2–0 in the T20I series, and New Zealand were 2–0 up in the ODI series. The final ODI was being played at the Queen's Sports Club, Bulawayo. They were at a 12-match losing streak at that time.
Furthermore, when batting first, New Zealand scored 328 in 50 overs, nobody gave Zimbabwe a chance of winning. The Zimbabweans have never chased an ODI total in excess of 300 before. However, they did it successfully for the first time in their history.
Zimbabwe's main aim in the innings break was to lose with dignity. When opener Vusi Sibanda was out for a duck, even that seemed to be a tall order, but skipper Brendan Taylor changed the entire complexion of the match. Taylor scored a brilliant 75 before he was dismissed fresh from the centuries he scored from the last games.
After Taylor's dismissal, Tatenda Taibu's speedy fifty kept Zimbabwe in the hunt. However, the match-changing partnership was between the two all-rounders Malcolm Waller and Elton Chigumbura. Waller played one of the greatest innings in ODI history as he scored 99*. In the end, he even did not think of his century but to just take his team over the line. His selflessness brought about for Zimbabwe a much-needed victory. His partner Chigumbura scored a brisk 47 and was quite unlucky to miss out on his half-century, bowled by Jacob Oram after he along with Waller had taken the equation below a run a ball. When Keegan Meth was bowled two balls later for a duck, Waller kept his cool as he marshalled the middle order efficiently, assisted by a six by debutant Natsai Mushangwe, and then enough support by Ray Price brought the scores level. After Price was dismissed (caught), it was the last wicket Zimbabwe had and the new man in was another debutant Njabulo Ncube. Waller is said to have advised him, "'No matter what happens, if I get bat on ball, let's take the run.' And the run they did take, thereby recording a legendary victory for Zimbabwe. According to an interview later, Waller said that he was thinking of a swing and get the ball over the ground so that both his team could win and he could get a century, but later he though that he would rather take the team home rather than get 100,". Waller was the Man of the Match for his spectacular performance, while Brendan Taylor was Man of the Series.
Zimbabwe came close to winning the solitary Test between the teams. Chasing 366 to win in their second innings, Zimbabwe were well placed at 265 for 3, with Taylor making 117, before a collapse handed New Zealand a 34-run victory.
Zimbabwe then toured New Zealand in January and February 2012 for a single-Test, three-ODI and two-T20I series, but lost all six matches. In the Test, they were bowled out twice on the third day – for 51 (their lowest Test score) and 143 – to lose by an innings and 301 runs.
In June 2012, Zimbabwe beat South Africa in a t20 match of an unofficial triangular T20 tournament where Bangladesh national cricket team also featured. This was the 3rd match of the tournament. They beat South Africa by 29 runs. They also had beaten Bangladesh in the first match of that tournament by 10 runs. In the 3rd match against South Africa, although there were no AB de Villiers and Jacques Kallis, the South Africa team were very much strong. Winning the toss and electing to bat first, Vusi Sibanda and Hamilton Masakadza opened the innings and scored 58 and 55 respectively. The wicket keeper captain Brendan Taylor scored a quickfire 38 from 21 balls in the end. They scored 176/4 in 20 overs. Coming to chase, South African batsmen Richard Levi and Colin Ingram scored 40 and 48 respectively. But the other batsmen struggle to make it and went all out on 147 within 19.2 overs. Christopher Mpofu took 3 for 20. In the next meetings with South Africa and Bangladesh, Zimbabwe lost both of the matches and ended in the same points as those of South Africa and Bangladesh. Due to better net run rates, Zimbabwe and South Africa progressed to the final. On 24 June 2012, in the final match, South Africa batted first and scored 146 runs with the loss of 6 wickets in 20 overs. While an early collapse occurred in their innings, South Africa managed to get back with a fair score as Faf du Plessis scored 66 off 57 balls and Albie Morkel scored a quickfire 34 not out off 23 balls. Kyle Jarvis of Zimbabwe took 2 wickets for 22 runs. coming out to chase, Zimbabwe started well but Vusi Sibanda went out on 24 off 16. But then the captain Brendan Taylor and Hamilton Masakadza well built the innings scoring 59 not out and 58 not out respectively. They took Zimbabwe to victory as they scored 150 for the loss of 1 wicket in 17.1 overs. Zimbabwe won by 9 wickets and clinched the T20 series in front of a full house packed with native Zimbabwean crowd at the Harare Sports Club ground. Brendan Taylor was the man of the match and Hamilton Masakadza got the man of the series award.
Zimbabwe lost all their matches in 2010 and 2012 World t20s in the opening stage.
Zimbabwe toured West Indies again in 2013. This time they were less successful and lost all matches.
Zimbabwe then hosted Bangladesh in June. They won the One Day International series 2–1 while the Test and T20I series were tied 1–1. They then lost an ODI series 0–5 at home to world champions India.
During August and September 2013, Zimbabwe hosted Pakistan in a two-Test, three-ODI and two-T20I series. Pakistan won both T20Is, before coming from behind to win the ODI series 2–1. They then won the first Test following a double-century by Younis Khan in the second innings. However, Zimbabwe won the second Test by 24 runs – their first Test victory against a team other than Bangladesh since 2001 – to draw the series 1–1.
Throughout the period, Zimbabwe's financial condition deeply worsened. The ICC had to step in and provide financial assistance but the usage of monetary benefits has been a question of debate. Zimbabwe players have threatened boycott many times of late and have formed a players' Union. Zimbabwe team has struggled to attract sponsors and this has affected its domestic structure leading to cancellation of many tournaments such as Pro40. A number of franchises also have been cancelled. Multiple tours have been postponed, cancelled or have gone un-televised.
At the 2014 World Twenty20 in Bangladesh, Zimbabwe were eliminated in the group stage. A last-ball defeat against Ireland was followed by victories over the Netherlands (also off the last ball) and the United Arab Emirates, but a resounding win for the Netherlands over Ireland meant that the Dutch progressed to the Super 10 stage on net run-rate.
In July 2014, Zimbabwe hosted Afghanistan in a four-ODI series. They won the first two matches, before the Afghans won the last two to draw the series. The following month, Zimbabwe hosted South Africa in a single-Test and three-ODI series, losing all four matches.
In late 2014, Zimbabwe toured Bangladesh for a three-Test and five-ODI series. They lost all eight matches. Following this, Stephen Mangongo was sacked as coach. In late December 2014, Zimbabwe Cricket appointed Dav Whatmore as coach, replacing Mangongo.
Zimbabwe geared up for the 2015 Cricket World Cup by winning all games against Northern Districts XI before facing New Zealand in their first warm-up game. New Zealand were reduced to 157/7 before rain intervened. In the next game, Zimbabwe upset Sri Lanka by seven wickets. Zimbabwe lost their opening game to South Africa, following which they beat the United Arab Emirates before losing to West Indies. Zimbabwe then went on to lose a close encounter to Pakistan.
During the tournament, Brendan Taylor announced his retirement from Zimbabwe cricket even as he finished the tournament with 433 runs and two centuries. At the finish of the tournament, Taylor was among the leading run-getters of the tournament.
In May 2015, Zimbabwe became the first team in six years to tour Pakistan. Zimbabwe lost the T20I series 0–2 and the ODI series by an identical margin. In July that year, Zimbabwe hosted India and lost the ODI series 0–3, while the T20I series was tied 1–1, which included Zimbabwe's first T20I win in Harare.
Zimbabwe then hosted New Zealand in August for a three match ODI series and won the first game but went on to lose the series 1–2, as well as the lone T20I. Pakistan arrived in late September following a decision to postpone their tour. Pakistan won the T20Is 2–0 and the ODI series 2–1.
Following the series against Pakistan, Zimbabwe simultaneously hosted associates Ireland and Afghanistan in October. Zimbabwe beat Ireland 2–1 in ODIs. But, Afghanistan beat Zimbabwe 3–2 to win the ODI series. This was the first time an associate nation had beaten a full member in a bilateral series. Zimbabwe then went on to lose the T20I series 0–2 as well to Afghanistan. After series of losses within home soil, Zimbabwe toured Bangladesh in November. But, losses continued to attack Zimbabweans, where they lost the ODI series 0–3, while the T20Is were drawn 1–1.
After Chigumbura stepped down as captain, Hamilton Masakadza was named skipper. During the 2016 ICC World Twenty20 in India, Zimbabwe were knocked out in the first round after they lost to Afghanistan by 59 runs.
Zimbabwe axed coach Whatmore and captain Hamilton Masakadza before India tour in mid 2016. Makhaya Ntini the bowling coach was given interim responsibility of coaching while previously appointed vice-captain Graeme Cremer who had missed the ICC World Twenty20 2016 was appointed stand-in captain. Lance Klusener was appointed batting coach on a full-time basis.
India toured Zimbabwe for the fourth time in about six years for a three ODI and three t20I series. Indian selectors rested most of its senior players with the exception of skipper MS Dhoni who visited the country for the first time in the decade. Zimbabwe were thrashed 0–3 in the ODI series which led to angry reactions by the fans. To add injury to insult, several key Zimbabwe players like Sean Williams, Craig Ervine, Vusi Sibanda, Luke Jongwe, Richmond Mutumbami and Tinashe Panyangara were injured before or during the t20 series. Despite this, Zimbabwe managed to win the first T20I by two runs before going down meekly in the second. The series remained tied 1–1 after two games. In the last game, Zimbabwe went down fighting by 3 runs to lose the series 1–2. In 2016 season, New Zealand toured Zimbabwe in late July and won both tests convincingly, recorded as the Zimbabwe's sixth straight loss to Kiwis.
Before the Sri Lanka tour on late September, Streak was appointed as head coach of Zimbabwe, with Ntini appointed as bowling coach. The task was given to qualify for the 2019 ICC Cricket World Cup and go up through the ranks in coming years. Zimbabwe played their 100th Test match on 29 October 2016 against Sri Lanka, but lost the match by 225 runs in the last hour of the fifth day after a fighting innings by skipper Graeme Cremer. Zimbabwe went on to lose the two match series 0–2.
The test series was followed by a tri-series also featuring West Indies. Zimbabwe advanced to the finals with four different results – a loss, a tie, a no-result and a win. However, Zimbabwe lost the final to Sri Lanka by six wickets. In early 2017, Afghanistan again defeated Zimbabwe in the ODI series and won the series 3–2.
Zimbabwe's next one day international series was against Scotland in the European country in mid 2017 which was tied 1–1.
After 15 years, Zimbabwe toured Sri Lanka for 5-ODIs and single Test in late June 2017. In the first match against Sri Lanka at Galle on 30 June 2017, Zimbabwe recorded their first ODI win against Sri Lanka in Sri Lanka, which is also recorded as their first win in any format against them within Sri Lanka. Solomon Mire scored a match winning century and Zimbabwe successfully chased 319, which was also recorded as the first successful chase over 300 in Sri Lankan soil.
Despite the opening win, Zimbabwe went on to lose the next two games but bounced back to win the fourth game in a rain affected match. In the fifth game, Sri Lanka set Zimbabwe a total of 204 runs to chase with Sikandar Raza claiming a career best 3/21. In reply, Zimbabwe were 137–1 thanks to Hamilton Masakadza's 73 before a collapse saw them lose six wickets before reaching 175. Skipper Cremer joined Raza to score the remaining runs and Zimbabwe won with about 12 overs to spare.
Zimbabwe lost the following one-off test by 4 wickets. Despite this, Zimbabwe team and especially coach Heath Streak were showered with praises on their return.
මියාමි
මියාමි, නිල වශයෙන් මියාමි නගරය, යනු අග්නිදිග ෆ්ලොරිඩා ප්‍රදේශ‌යෙහි පිහිටි වෙරළබඩ මහා නාගරිකයකි. එය එක්සත් ජනපදයෙහි නැගෙනහිර වෙරළෙහි පිහිටි තුන්වන වඩාත් ජනාකීර්ණ මහා නාගරිකය වන අතර, මුළු රටෙහි සත්වන විශාලතමය වෙයි.
අයන
අයනයක් යනු, පරමාණුවක මුළු  ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණන එහි  මුළු ප්‍රෝටෝන ගණනට සමාන නොවීම නිසා,  එයට දළ ධන හෝ සෘණ හෝ විද්‍යුත්මය ආරෝපණයක් ලබා දී ඇති  පරමාණුවක් හෝ අණුවකි.
භෞතික හෝ රසායනික හෝ ක්‍රම වලින් අයන තැනිය හැකි වෙයි. රසායනික භාවිතයෙහිදී, උදාසීන පරමාණුවක් විසින්, එකක් හෝ වැඩි ගණනක් ඉලෙක්ට්‍රෝන අහිමි කර ගනී නම්, එය වෙත දළ ධන ආරෝපණයක් හිමි වන අතර එවැන්නක්  කැටායනයක් ලෙසින් හැඳින්වෙයි. පරමාණුවක් විසින් ඉලෙක්ට්‍රෝන ග්‍රහණය කර ගනී නම්, එය වෙත දළ සෘණ ආරෝපණයක් හිමි වන අතර එවැන්නක් ඇනායනයක් ලෙසින් හැඳින්වෙයි. තනි පරමාණුවක් සහිත අයනයක් පරමාණුක හෝ ඒකපරමාණුක අයනයක් වෙයි; එය පරමාණු දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සමන්විත වෙයි නම්, එය අණුක හෝ බහුපරමාණුක අයනයක් වෙයි.
වායුවක් වැනි මාධ්‍යයක් භෞතික වශයෙන් අයනීකරණය කිරීමේදී, අයන ගැටීම නිසාවෙන් "අයන යුගල" ලෙසින් හඳුන්වන්න තැනෙන අතර එක් එක් යුගලය සමන්විත වන්නේ නිදහස් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සහ ධන අයනයකිනි.
අනායන සහ කැටායන
thumb|right|upright=1.75|[[හයිඩ්‍රජන් පරමාණුව (මැද) සමන්විත වන්නේ එක් ප්‍රෝටෝනයක් සහ තනි  ඉලෙක්ට්‍රෝනයකිනි.  ඉලෙක්ට්‍රෝනය ඉවත් කිරීමෙන් කැටායනයක් (වම) ලැබෙන අතර, ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් එක් කිරීමෙන් ඇනායනයක් (දකුණ) ලැබේ. එහි ලිහිල් ලෙසින් රඳවාගත් ඉලෙක්ට්‍රෝන-ද්වයයක වලාව නිසා, උදාසීන පරමාණුවට වඩා, හයිඩ්‍රජන් ඇනායනය විශාල අරයකින් සමන්විත වන අතර, උදාසීන පරඹාණුව, තනි ප්‍රෝටෝනයක් පමණින් සමන්විත කැටායනයට වඩා විශාල වෙයි. ඉලෙක්ට්‍රෝන විරහිත කැටායන තනන්නේ හයිඩ්‍රජන් පමණක් වන අතර, ඉලෙක්ට්‍රෝන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් රඳවා ගන්නා (හයිඩ්‍රජන් මෙන් නොවන) කැටායන පවා ඒවා ව්‍යුත්පන්න කෙරුමට භාවිතා වූ උදාසීන පරමාණු හෝ අණු වලට වඩා කුඩා වෙති.]]
ප්‍රෝටෝනයක් වෙත ඇති විද්‍යුත් ආරා්පණය විශාලත්වය අතින් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ආරෝපණයට සමාන බැවින්, අයනයක් වෙක ඇති දළ විද්‍යුත් ආරෝපණය, එහි ඇති ප්‍රෝටෝන ගණන සෘණ ඉලෙක්ට්‍රෝන ගණනට සමාන වෙයි.
"ඉහළ" යන අදහස දෙන, ἄνω (ඇනෝ) යන ග්‍රීක වචනයෙන් බිඳී එන, ඇනායනයක් (−) යනු, ප්‍රෝටෝන වලට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාවක් ඉලෙක්ට්‍රෝන තිබීම නිසා, දළ  සෘණ ආරෝපණයක් (ඉලෙක්ට්‍රෝන සෘණ ආරෝපිත සහ ප්‍රෝටෝන ධන ආරෝපිත නිසා) සහිත අයනයකි.
"පහළ" යන අදහස දෙන, κατά (කැටා) යන ග්‍රීක වචනයෙන් බිඳී එන, කැටායනයක් (+) යනු, ප්‍රෝටෝන වලට වඩා පහළ සංඛ්‍යාවක් ඉලෙක්ට්‍රෝන තිබීම නිසා, දළ ධන ආරෝපණයක් පවතින අයනයකි.
බහු ගුණ සංඛ්‍යාවක් ආරෝපණ පවතින අයන සඳහා අමතර නම් පවතියි. නිදසුනක් ලෙසින්, −2 ආරෝපණයක් පවතින අයනයක් හැඳින්වෙන්නේ ද්වීඇනායනයක් ලෙසින් වන අතර +2 ආරෝපණයක් පවතින අයනයක් ද්වීකැටායනයක් ලෙසින් හැඳින්වේ. ද්වීකායනයක් යනු අණුව තුල වෙනස් තන්හී ධන සහ සෘණ ආරෝපණ පවතින උදාසීන අණුවකි.
සොයාගැනීමේ ඉතිහාසය
අයනය යන්නට ඉංග්‍රීසි පදය වන අයන් යන වචනය, ιεναι, ienai, "යෑමට" යන්නෙහි මිශ්‍ර ක්‍රියාව වන ග්‍රීක ιον (යාම) යන්නෙන් බිඳී එයි. එක් ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක්  වෙතින් අනෙකකට ජලීය මාධ්‍යයක් තුලින් යන  එකල-නොහඳුනන විශේෂිතය සඳහා 1834දී ඉංග්‍රීසි භෞතික විද්‍යාඥ සහ රසායන විද්‍යාඥ මයිකල් ෆැරඩේ විසින් මෙම පදය හඳුන්වාදෙන ලදි. මෙම විශේෂිතයන්ගේ ස්වභාවය ෆැරඩේ විසින් නොදැන සිටි නමුදු, එක් ඉලෙක්ට්‍රෝඩයක් වෙතෙහි ලෝහ දියවී ද්‍රාවණයට එක් වන බවද, ද්‍රාවණය වෙතින් නව ලෝහයක් අනෙක් ඉලෙක්ට්‍රෝඩය වෙතෙහිදී පැමිණෙන බවද දැන සිටි හෙතෙම, එක් තැනක සිට තවත් තැනකට පදාර්ථය ගෙන යමින්, කිසියම් ආකාරයක ද්‍රව්‍යයක් ධාරාවක ස්වභාවයෙන් ද්‍රාවණය තුලින් ගමන් කරන බැව් දැන සිටියේය.
සෘණ ආරෝපිත අයනයකට ඇනායනය යන වචනයද, ධන ආරෝපිත අයනයකට කැටායනය යන වචනයද ෆැරඩේ විසින් හඳුන්වා දුනි. ෆැරඩේගේ නාමකරණයට අනුව, ගැල්වානික උපකරණයක කැතෝඩය වෙත ආකර්ෂණය වන නිසා කැටායන වලට එම නමද ආනෝඩය වෙත ආකර්ෂණය නිසා ඇනායන වලට එම නමද ලැබුණි.
ගුණාංග
ඔවුන්ගේ වායු-වැනි තත්ත්වයෙහිදී අයන අතිශයින් සක්‍රීය වන අතර, ගිනි දැල්, අකුණු, විදුලි පුළිඟු, සහ අනෙකුත් ප්ලාස්මාවන්හිදී හැර, පෘථිවිය මත විශාල ප්‍රමාණ වලින් ඇති නොවෙයි. මෙම වායු-වැනි අයන විගසින් ප්‍රතිවිරුද්ධ ආරෝපණ අයන හා ප්‍රතික්‍රියා කරන්නේ උදාසීන අණු හෝ අයනික ලවණ තැනීමටය. ලවණ වර්ග ද්‍රාවක (නිදසුනක් වශයෙන්, ජලය) සමග අන්තර්ක්‍රියා කරමින් "ද්‍රාවක අයන" සදන විටදී, ද්‍රව සහ ඝණ අවස්ථාවෙහි පවතින අයන තැනෙන අතර, ද්‍රවය සමග අන්තර්ක්‍රියා සිදුකිරීම සඳහා එකිනෙක වෙතින් අයන ඈත් වීම හා සම්බන්ධ ශක්ති හා  එන්ට්‍රොපි වෙනස්කම් වල සංකලනයක් වන හේතු කරුණු නිසා ඒවා වඩාත් ස්ථායි වෙති. මෙම ස්ථායී විශේෂිතයන් සාමාන්‍ය වශයෙන් අඩු උෂ්ණත්ව පරිසරයන්හී දක්නට ලැබේ. සුලබ නිදසුනක් වන්නේ, මුහුදු ජලයේ දක්නට ඇති, ද්‍රාව්‍ය අයන වලින් ව්‍යුත්පන්නව ඇති, අයන වෙයි.
සියළු අයන ආරෝපිත වන අතර, එයින් ගම්‍ය වන්නේ ආරෝපිත සියළු වස්තූන් මෙන්ම, ඒවාද:
ස්වභාවික පැවතීම්
ස්වභාවධර්මයේ සාර්වචක්‍රවර්තික වන අයන, සූර්යයාගේ සංදීප්තියෙහි සිට පෘථිවියෙහි අයනගෝලය පැවැත්ම දක්වා විවිධවූ සංසිද්ධීන් ගණනාවකට වගකියයි. අයනික අවස්ථාවෙහි පවතින පරමාණු, උදාසීන පරමාණු වලට වඩා වෙනස් පැහැයක් ගත හැකි අතර, එබැවින්, ලෝහ අයන වලින් ආලෝකය අවශෝෂණය කිරීම නිසා මැණික් වලට වර්ණය ලබා දෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:භෞතික රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:ආරෝපණ වාහක
සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කාර්යාංශය
සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන උපකරණ නිෂ්පාදන ඒකකයේ ප‍්‍රධානත්වය දැරුවේ ප‍්‍රධාන සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරී යනුවෙන් හඳුන්වනු ලැබූ සමාජ විද්‍යාඥයෙකි. සහකාර සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරියෙක් ඔහුට සහාය විය. මේ කාර්යාංශයේ නිලධාරීන් කණ්ඩායම ප‍්‍රචාරක නිලධාරීන් වශයෙන් පුහුණුව ලද මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන්ගෙන් සමන්විත විය. පෝස්ටර් පත‍්‍රිකා, ප‍්‍රදර්ශන සහ අධ්‍යාපනික චිත‍්‍රපට උපයෝගී කර ගෙන බෝවන රෝග වැළෑක්වීම සහ මර්දනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් දිවයින පුරා සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කටයුතු කි‍්‍රයාත්මක කිරීම මෙම ඒකකයට පැවරී තිබිණි. මේ කටයුතුවලට, අවශ්‍ය උපකරණ සවිකර තිබුණු සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන වෑන්රථ ද සහාය විය. 1950 දී ආරම්භ කළ “සැපත” නම් පුවත් හසුන පළ කිරිමෙන් සෞඛ්‍ය සේවකයන්ගේ දැනුම් පුළුල් කෙරිණි.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙන් පැමිණි විශේෂඥයකු විසින් මෙරට සෞඛය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ අගැයීමකින් පසු කරන ලද නිර්දේශන වලින් වෙනස්වීම් කීපයක් ක‍්‍රියාත්මක විය.
මෙරට සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන ප‍්‍රදේශ 15 කට බෙදා සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කටයුතු වලට පහසුකම් සැලසිණි. 1962 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ විශේෂඥයන් තිදෙනෙක් සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන උපකරණ නිෂ්පාදන ඒකකයට පත් කරනු ලැබූහ. වෛද්‍ය නිලධාරියකු, ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරියකු වශයෙන් පත් කරනු ලැබ මහජන සෞඛ්‍ය සේවා පිළිබඳ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් යටතේ සහකාර අධ්‍යක්ෂ/සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන යන පදවි නාමය දෙන ලදී. සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ වෙනත් ඒකකවල සහ රටේ විවිධ දිසුත‍්‍රික්කවල සේවය කරන සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන් පිළිබඳ පරිපාලන සහ ශිල්පීය බලය සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ සහකාර අධ්‍යක්ෂ වෙත පැවරී තිබුණි.
සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ ඒකක කීපයක් පිළිබඳ ප‍්‍රතිසංවිධානය 1972 දී සිදු විය. එහි ප‍්‍රතිඑලයක් වශයෙන් සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන උපකරණ නිෂ්පාදන ඒකකය, සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කාර්යාංශය යනුවෙන් නම් කරන ලදී. සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන සංකල්පය පිළිබඳ මහත් ආන්ද්‍යෝලනයක් රට තුළ ඇති විය. සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ සහකාර අධ්‍යක්ෂ යන තනතුරු නාමය අධ්‍යක්ෂ/ සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන යනුවෙන් නැවත නම් කරන ලදී. වෛද්‍ය නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් සහ දත්ත ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙක් ද වෛද්‍ය නිලධාරී/ සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන වශයෙන් පත් කරනු ලැබ මහජන සෞඛ්‍යය පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි සුදුසුකම් ලබා ගැනීමට විදේශ රටවලට යවනු ලැබූහ. ප‍්‍රධාන සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරී තනතුර නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ/සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන යනුවෙන් නැවත නම් කරන ලද නමුත් එම තනතුරට පරිපාලන බලතල සතු නොවීය. එහෙත් මෙම තනතුර සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන්ගේ ඉහළම තාක්ෂණික තනතුර වශයෙන් හඳුන්වා තිබේ.
ප‍්‍රථම සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන් පහළොස් දෙනාගේ කණ්ඩායම පත් කරන ලද්දේ මුලික උපාධිය සහිත මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්ෂකවරුන් සහ භෙද නිලධාරීන් අතුරෙන් ය. 1975 දී සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ ඩිප්ලෝමාවක් සහිත උපාධිධාරීන් දොළොස් දෙනෙක් මෙම ඒකකයට අන්තර්ග‍්‍රහණය කරනු ලැබූහ. ඒකකය කෙරෙහි තව දුරටත් බලපෑම් ඇති කරමින් 1977 පවුල් සෞඛ්‍ය වැඩ සටහන ආරම්භ වමෙන් පසු ප‍්‍රජා සහභාගිත්ව කටයුතු ක‍්‍රියාත්මක විය. කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨය 1982 දී සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය පිළිබඳ විද්‍යාපති (M.Sc) පාඨමාලාවක් ආරම්භ කළ බැවින් එම පාඨමාලාව හැදෑරීමට සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කාර්යාංශයේ සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන් ට අවස්ථාව සැලසිණි. සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන්ට පශ්චාත් උපාධි සුදුසුකම් ලබා ගැනීම සඳහා විදේශගත වීමට වරම් ලැබුනි.
1980 දශකයේ පසු භාගයේ දී බලතල පැවරීමෙන් පසු දිස්ත‍්‍රික්කවල සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන් සතුව තිබුණු පරිපාලන බලතල පළාත් බද බලධාරීන්ට භාර දෙන ලදී. අනතුරුව සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන නිලධාරීන් වශයෙන් වෙනත් ඒකකවල සේවය කළ අය ද සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කාර්යාංශයට අන්තර්ග‍්‍රහණය කරනු ලැබූහ.
ප‍්‍රජා වෛද්‍ය පිළිබඳ එම්.එස්.සී. සුදුසුකම් සහිත වෛද්‍ය නිලධාරීන් කණ්ඩායමක් 1992 දී සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපන කාර්යාංශයට පත් කරන ලදින් ඉන්පසු එම කණ්ඩායම ප‍්‍රජා වෛද්‍යය පිළිබඳ එම්.ඩී. උපාධිය ලබා ගත්හ. අනතුරුව ප‍්‍රජා වෛද්‍යය පිළිබඳ පශ්චාත් උපාධි සුදුසුකම් සහිත වෛද්‍ය නිලධාරීහු සහ දන්ත ශල්‍ය වෛද්‍යවරු මෙම කාර්යාංශයට පත් කරන ලදී.
ෆෙහෙන්දූ (බා අතොළුව)
ෆෙහෙන්දූ  (දිවෙලි: ފެހެންދޫ) යනු, "බා" ලෙසින් කේතාක්ෂරයෙන් දැක්වෙන, දකුණු මාල්හොස්මදුලු අතොළුවේ  ජනාවාසී දූපත් අතුරින් එකකි.
හෝර්ස්බර්ග් අතොළුව (ගොයිෆුල්හාෆෙහෙන්දූ)
ෆුල්හාදූ සහ ගොයිදූ සමගින් වන වෙනමම කුඩා අතොළුවක මෙම දූපත පිහිටා ඇත. ගොයිදූ අතොළුව (ගොයිදු හෝ ගොයිෆුල්හාෆෙහෙන්දූ ලෙසින්ද හැඳින්වේ), නාවුක සිතියම්හී දැක්වෙන්නේ  හෝර්ස්බර්ග් අතොළුව ලෙසිනි, දකුණු මාල්හොස්මදුලු වෙතින් වෙන්වී ඇත්තේ සැතපුම් 6 පළල ඕඩයකිනි. මෙම අතොළුව ඕවලාකාර හැඩයක් ගන්නා කුඩා එකක් වන අතර, එහි වැඩිම දිග සැතපුම් 10 කි. ඇතුළු කලපුව බඹ 17 සිට 20 දක්වා පමණ ගැඹුරුය; එහි පතුල වැලි සහිත වන අතර මඩ හා මැටි මිශ්‍රිත වෙයි. මාලදිවයිනේ කුඩා අතොළු බොහෝමයක කලපු මෙන් නොව මෙම කලපුවේ මධ්‍යය කොරල් පරයන් විරහිත වෙයි.
නාවුක සිතියම්හී, මෙම අතොළුව නම් කර ඇත්තේ, පෙරදිග ඉන්දියා සමාමේ ජලමිනුම් විද්‍යාඥ සහ දීර්ඝ අභිධාන ඩිරෙක්ෂන්ස් ෆො සේලිං ටු  ඇන්ඩ් ෆ්‍රොම් ද ඊස්ට් ඉන්ඩීස්, චයිනා, නිව් හොලන්ඩ්, කේප් ඔෆ් ගුඩ් හෝප්, ඇන්ඩ් ඉන්ටර්ජැසන්ට් පෝර්ට්ස්, කම්පයිල්ඩ් චීෆ්ලි ෆ්‍රොම් ඔරිජිනල් ජර්නල්ස් ඇන්ඩ් ඔබ්සර්වේෂන්ස් මේඩ් ඩියුරින් 21 ඉයර්ස් එක්ස්පීරියන්ස් ඉන් නැවිගේටිං දෝස් සීස් හි කතෘ ජේම්ස් හෝර්ස්බර්ග් සිහිවීමටය.
ශිලිගුඩි
ශිලිගුඩි, බටහිර බෙංගාලයේ ප්‍රධාන පෙළේ II නගරයකි. එය අසල්වැසි දිස්ත්‍රික් අගනුවර වන ජලපායිගුරි සමඟ "නිවුන් නගර" සාදයි. නගරය ඉන්දියාවේ බටහිර බෙංගාල ප්‍රාන්තයේ ඩාර්ජිලිං සහ ජලපයිගුරි දිස්ත්‍රික්කවල ප්‍රදේශය පුරා විහිදේ. "ඊසානදිග ඉන්දියාවේ ද්වාරය" ලෙස හැඳින්වෙන,  ශිලිගුඩි තේ, දැව සහ සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා Ts තුනක් සඳහා ජනප්‍රිය වේ. එය හිමාලය කඳු පාමුල මහානන්ද ගං ඉවුරේ සහ ටීස්ටා ගං ඉවුරේ පිහිටා ඇත. ශිලිගුඩි යනු කොල්කටා සහ අසන්සෝල් වලට පසුව බටහිර බෙංගාලයේ තුන්වන විශාලතම නාගරික එකතුවයි.
බටහිර බෙංගාලයේ ශිලිගුඩි විශාල උපායමාර්ගික වැදගත්කමක් දරයි. එය ජාත්‍යන්තර දේශසීමා හතරක් සම්බන්ධ කරමින් පහසු ලෙස පිහිටා ඇත චීනය, නේපාලය, බංග්ලාදේශය සහ භූතානය. එය උතුරු-නැගෙනහිර ප්‍රධාන ඉන්දියාව සමඟ සම්බන්ධ කරයි. නැගෙනහිර හිමාලය කඳු පාමුල පිහිටා ඇති ශිලිගුඩි සැලකිය යුතු වෙළඳ සහ ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයකි.
මධ්යකාලීන යුගයේ ඉතිහාසය
ශෛලේන් දේබ්නාථ් ට අනුව, "ශිලිගුඩි" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ගල් කැට හෝ ගල් තොගයකි. 19 වන ශතවර්ෂය වන තුරුම මෙම කලාපය "ශීල්චාගුඩි" ලෙස හඳුන්වනු ලැබුවේ කලාපය ආවරණය වන පරිදි ඝන ඩොල්කා වනාන්තරයක් පැවති විටය. ශිලිගුඩි යනු සිකිම් රාජධානියේ කුඩා කෘෂිකාර්මික ගම්මානයකි. එය 1788 දී නේපාල රාජධානිය විසින් අල්ලා ගන්නා ලද අතර, පසුව කිරාති සහ නේපාල ලෙප්චාස් මෙම ප්‍රදේශයේ පදිංචි වීමට පැමිණියහ.
එකල මෝල්ඩා, බෙංගාලය සහ මෝල්ඩා සමග ශිලිගුඩිට දකුණින් මහානන්දා ගංගා වරායක් වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. [බිහාර්]]. මෙම ගංගා ආශ්‍රිත වෙළඳ මාර්ගය මෙලෙස භූතානය සහ සිකිමීස් විසින් තම ප්‍රධාන භූමියට භාණ්ඩ ගෙන ඒම සඳහා භාවිතා කරන ලදී.
නූතන ඉතිහාසය
ශිලිගුඩි කුඩා ප්‍රදේශයක් ලෙස ආරම්භ විය, එනම් දැන් සක්තිගාර්, නගරයේ දකුණු කොටස, මහානදී ඉවුරේ. සුගෞලි ගිවිසුම 1815 දී බ්‍රිතාන්‍ය-නේපාලය අතර අත්සන් කරන ලද අතර, සිලිගුඩි හි අපේක්ෂාව වෙනස් කරන ලදී. එය ඩාජිලිං කඳු සහ නේපාලය ප්‍රධාන භූමිය සමඟ සංක්‍රාන්ති ස්ථානයක් බවට පත් වූ බැවිනි. 1815 සිට, ශිලිගුඩි වෙළඳාමේ උපායමාර්ගික පහසුව හේතුවෙන් කුඩා නගරයක් ලෙස වේගයෙන් වර්ධනය වීමට පටන් ගත්තේය. 1865 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් ඩාර්ජිලිං සහ සමස්ත ඩූආර්ස් ප්‍රදේශයම අල්ලා ගත්තේ තේ වතු තැනීමට සහ නිෂ්පාදන එංගලන්තයට අපනයනය කිරීමටය. පහසු අපනයනය සඳහා ඔවුන් අද දක්වා පවතින Śiliguḍi Town දුම්රිය ස්ථානය හඳුන්වා දුන් අතර, 188 දී දුම්රිය ස්ථානයේ සිට Darjeeling දක්වා සෙල්ලම් දුම්රිය හඳුන්වා දෙන ලදී. මෙය 1907 දී ශිලිගුඩිට උප-කොට්ඨාශ නගර තත්ත්වය ලබා ගැනීමට උපකාරී විය.
"ශිලිගුඩි කොරිඩෝව" පිහිටුවන ලද්දේ බෙංගාලය බටහිර බෙංගාලය සහ නැගෙනහිර පකිස්ථානය (පසුව බංග්ලාදේශය) ලෙස 1947 දී බෙදී ගිය විට, සිකිම් පසුව 1975 දී ඉන්දියාව සමඟ ඒකාබද්ධ වූ විටය. මෙම අවස්ථාවේදී බොහෝ සංක්‍රමණිකයන් වඩා හොඳ පහසුකම් සඳහා මෙහි පදිංචි වීමට පැමිණි අතර එය ජනගහනය වැඩි වීමට හේතු විය. පසුව 1950 දී ශිලිගුඩි නාගරික තත්ත්වය ලබා ගත්තේය. ශිලිගුඩි හි වැදගත්කම සිහියේ තබා ගනිමින්, 1951 දී, අලුතින් සාදන ලද (1949) මීටර් මාපකය ශිලිගුඩි හන්දිය දුම්රිය ස්ථානය සමඟ ඇසෑම් දුම්රිය සම්බන්ධතාවය ස්ථාපිත කරන ලදී. වසර කිහිපයකට පසු 1961 දී මෙම සියලුම ස්ථාන පුළුල් මාපක සමඟ සම්බන්ධ කරන ලදී නව ජලපයිගුරි හන්දිය දුම්රිය ස්ථානය පසුව එය ඊසානදිග ඉන්දියාවේ වැදගත්ම දුම්රිය ස්ථානය බවට පත්විය.
දැවැන්ත වර්ධනයක් හේතුවෙන්, ශිලිගුඩි දැන් එහි අතීත දැක්මෙන් බොහෝ දුරස් වී ඇති අතර, ගුවහාටි ට පසු නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ විශාලතම සහ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන නගරය බවට පත්වේ. 1971-1981 කාලය තුළ සිලිගුඩි හි වර්ධන වේගය 57.8% ක් වූ අතර, මෙම වර්ධනය සැලකිල්ලට ගනිමින්, 1981 දී ශිලිගුඩි ඒකාබද්ධ නාගරික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති වැඩසටහන යටතට පත් විය. 1981-1991 දී ශිලිගුඩි ජනගහන වර්ධන වේගයෙන් 46.83%ක් ස්පර්ශ කළේය. නාතු ලා පාස් හරහා වෙළඳාම සඳහා ඉන්දියාව සහ චීනය අතර ගිවිසුමක්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රවාහන හා සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ශිලිගුඩි හි සංවර්ධනය සහ අපේක්ෂාවන් වේගවත් කර ඇත. පසුව 1994 දී ශිලිගුඩි නගරයේ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් සහ පරිපාලනය සඳහා වගකියන නාගරික සංස්ථාවක් ගොඩනගා ඇත. ශිලිගුඩි දැන් කොල්කටාට පසු බටහිර බෙංගාලයේ 3 වන විශාලතම නගරය බවට පත්වීමේ තත්ත්වය අත්කර ගෙන ඇත.
ස්ථානය
ශිලිගුඩි නැගෙනහිර හිමාලය කඳු පාමුල 26.71°N, 88.43°W ස්ථානයක පිහිටා ඇත. මෙම නගරය ශිලිගුඩි කොරිඩෝව තුළ 260 km2 ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිරී ඇත, එය කුකුල් බෙල්ල ලෙසද හැඳින්වේ. නගරය උතුරු දෙසට ඝන වනාන්තරවලින් වටවී ඇති අතර ශිලිගුඩි හි ජීවන රේඛාව මහානන්ද ගංගාව නගරය හරහා ගලා යන අතර එමඟින් එය කොටස් දෙකකට බෙදා ඇත. එසේම ටීස්ටා ගඟ නගරයට එතරම් දුර නොවේ. ශිලිගුඩි හි සාමාන්‍ය උන්නතාංශය මීටර් 122 (අඩි 400) කි. ශිලිගුඩි ටෙරායි කලාපයේ පිහිටා ඇති බැවින්, පස වැලි ස්වභාවයෙන් යුක්ත වේ, එනම් වැලි සහ රොන්මඩ අනුපාතය මැටිවලට වඩා බෙහෙවින් වැඩි ය. මෙම ප්‍රදේශය ආසන්නයේ දෝශ රේඛා කිහිපයක් ඇති බැවින් භූමිකම්පාවලට ගොදුරු වීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. ශිලිගුඩි උපකොට්ඨාශය හිමාල කඳුවැටිවලින් උතුරට සහ දකුණට රට බංග්ලාදේශය, උත්තර් ඩිනාජ්පූර් දිස්ත්‍රික්කයෙන් බටහිර බෙංගාලයේ සහ බිහාර් ඉන්දියානු ප්‍රාන්තයෙන් වටවී ඇත. නැගෙනහිරින් ජල්පයිගුරි දිස්ත්‍රික්කය සහ කලිම්පොන්ග් දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා ඇති අතර බටහිරින් නේපාලය රටින් මායිම් වී ඇත, එබැවින් උපායමාර්ගික වශයෙන් එතරම් වැදගත් වේ.
දේශගුණය
ශිලිගුඩි කොප්පෙන් දේශගුණික වර්ගීකරණය භාවිතා කරන විට තෙත් උපනිවර්තන දේශගුණය (Cwa) යටතේ වැටේ. උණුසුම් ගිම්හානය, සිසිල් ශීත ඍතුව සහ දරුණු මෝසම් ශිලිගුඩි දේශගුණය නිර්වචනය කරයි.
උෂ්ණත්වය
වර්ෂාපතනය සහ අනෙකුත් තත්වයන්
සාමාන්‍යයෙන්, ශිලිගුඩි වසරකට මිලිමීටර් 3340ක් ලබා ගනී. ශීත ඍතුව බොහෝ විට වියළි වේ, ගිම්හානය වැසි සහිත වේ. වාර්ෂික වර්ෂාපතනයෙන් 80% ක් පමණ දැනෙන්නේ ජුනි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා වන අතර, මෙම කාලය මෝසම් හෝ වාර චක්‍රයේ වැසි සමය ලෙස හැඳින්වේ. මැයි මාසයේ තද වැසි බොහෝ විට දැනේ, June, July, අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර්. ජූලි යනු තෙත්ම මාසය (මි.මී. 804) සහ ජනවාරි වියළිම මාසය (මි.මී. 12) වේ. ජූලි මාසයේ සාමාන්‍ය වැසි දින 27 වන අතර දෙසැම්බර් සහ ජනවාරි සඳහා එය 1 වේ. වසර පුරා වාතයේ ආර්ද්‍රතාවය ඉහළ මට්ටමක පවතී.
ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල නාමාවලිය
විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවේ බලය යටතේ ස්ථාපිත කරන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල පහළොවක්, දැනට ඇත.
විරු සිසු සමරු එළිමහන් රංග පීඨය
සැලසුම
පේරාදෙණිය‍ විශ්වවිද්‍යාලයේ වල ආකෘතිය ඇසුරින් සැලසුම් කරඇත.
විවෘත කිරීම
අදාල සටනේදී මරාදැමූ පද්මසිරි ත්‍රීමා විතාරණ සහ වෙනුර එදිරිසිංහ යන සිසුන්ගේ මවුවරු දෙපල සහ ඒ.එන්.එස්. කුලසිංහ විසින් උත්වාකාරයෙන් ක්‍රි.ව. 1998 වසරේදී විවෘත කෙරිනි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලය ප්‍රවර්ගය:උතුරු කොළඹ වෛද්‍ය විද්‍යාලය ප්‍රවර්ගය:ශිෂ්‍ය ව්‍යාපාර - ශ්‍රී ලංකා
ටූපැක් ශාකූර්
ටූපැක් අමාරු ෂාකූර් (ජාතක නාමය ලසීන් පැරිෂ් කෘක්ස්; 1971 ජූනි 16 – 1996 සැප්තැම්බර් 13), ටූපැක් 2පැක් මැකියාවේලි සහ මැකාවෙලි, යන වේදිකා නාමයන්ගෙන්ද හැඳින්වූ දිවංගත ඇමරිකානු රැප් සංගීතවේදියෙක් හා නළුවෙකි. 2007 වසර වන විට පමණක්, ෂාකූර්ගේ සංගීත නිර්මාණ ලොවපුරා මිලියන 75ක ප්‍රමාණයක් අලෙවිවී තිබේ. ඔහුගේ ද්විත්ව තැටි ඇල්බම අතර වන ඕල් අයිස් ඔන් මී සහ ග්‍රේටස්ට් හිට්ස් ඇල්බමයන් එක්සත් ජනපදයේ හොඳින්ම-අළෙවිවූ සංගීත ඇල්බම. අතරට ඇතුළත්ය. ඔහු ලොව එදාමෙදාතුර බිහිවූ ශ්‍රේෂ්ඨතම කලාකරුවන්ගෙන් අයෙක් බවට අන්තර්ජාතික සඟරා බොහොමයකින් ශ්‍රේණිගතකොට ලැයිස්තුගත කර ඇත. රෝලින් ස්ටෝන් හි ටූපැක් ෂාකූර් ලොව බිහිවූ ශ්‍රේෂ්ඨතම කලාකරුවන් 100 දෙනා අතුරින් 86 වන ස්ථානයට ශ්‍රේණිගත කොට ඇත. ඔහු නිත්‍යවශයෙන් ලොව ශ්‍රේෂ්ඨතම රැප් සංගීතවේදීන්ගෙන් අයෙක් බවට සදාකාලිකව ශ්‍රේණිගත කොට ඇත, එමෙන්ම එදාමෙදාතුර බිහිවූ වඩාත් ආනුභාවසම්පන්න රැප් සංගීතවේදීන් අතරින් එක් අයෙක් වේ.
ෂාකූර් ඔහුගේ වෘත්තිමය දිවිය ආරම්භ කළේ රෝඩී, උපස්ථ නර්තන ශිල්පියෙකු, හා උත්සව අවස්ථා මෙහෙයවන්නෙකු ලෙස ඒකාන්තර හිප් හොප් කණ්ඩායමක් වූ ඩිජිටල් අන්ඩර්ග්‍රවුන්ඩ් හා කටයුතු කිරීමෙනි, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු ඒකල කලාකරුවෙක් බවට පත්විය. ෂාකූර්ගේ ගීත බහුතරයක තේමාවන් දෝලනයවූයේ එක්සත් ජනපදයේ අභ්‍යන්තර නගරවල ජනතාව මුහුණදුන් ප්‍රචන්ඩත්වය, නැතිබැරිකම් හා වර්ගවාදය ඇතුළු අනෙකුත් සමාජ ගැටළු වටාය. ඔහුගේ මව හා පියා දෙපලමත්, පවුලේ තවත් සාමාජිකයින් කිහිප දෙනෙකුත් එක්සත් ජනපදයේ බ්ලැක් පැන්තර් පාර්ටියේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයින් වූහ, කුඩාකල සිටම ඔවුන්ගෙන් ආභාශය ලැබූ ෂාකුර්ගේ ගීත තුළ මැනවින් එය දැකගත හැකිය. ඔහුගේ වෘත්තිය දිවියේ පසු කාලයේදී, ඊස්ට් කෝස්ට් - වෙස්ට් කෝස්ට් හිප් හොප් ප්‍රතිරෝධයේදී ඔහු සිය හඬ අවදි කරමින් එයට දායක වූයේ වෙනත් රැප් සංගීතවේදීන්, සංගීත නිෂ්පාදකවරුන්, සහ රෙකෝර්ඩ් ලේබල් (වාණිජමය සංගීත සන්නාම ආයතන)වල සාමාජිකයින් හා ගැටෙමිනි. එයින් වඩාත් කැපී පෙනුනේ ද නෝටෝරියස් බී.අයි.ජී. සහ සංගීත සන්නාම ආයතනයක් වන බෑඩ් බෝයි රෙකෝර්ඩ්ස්. සමග වූ කලහයයි.
1996 සැප්තැම්බර් 7 දින, ෂාකූර් ධාවනය වන මෝටර් රථයකින් එල්ල වන මරණීය වෙඩි ප්‍රහාරයකට ලක්වූයේය. ඒ ලාස් වේගාස් හි ෆ්ලැමින්ගෝ පාර හා කෝවල් වීදිය හරහා වැටෙන ලාස් වේගාස්, නෙවාඩා. හීදිය. අනතුරින් පසු දකුණු නෙවාඩා සරසවි වෛද්‍ය මධ්‍යස්ථානයට ඇතුළත් කෙරෙන ෂාකූර්, දින හයක් පුරා ප්‍රථිකාර ලබමින් සිට මරණයට පත් විය.
දිවියේ මුල්සමය
ෂාකූර් උපත ලැබුවේ 1971 ජුනි මස 16 වැනිදා, නිව් යෝර්ක් නගරයයේ මෑන්හැට්න්හි කොටසක්වන නැගෙනහිර හාර්ලෙම් හිදීය. ඔහුගේ ජාතක නාමය (මුල්ම නම) වූයේ 'ලසීන් පැරිෂ් කෘක්ස්'ය, නමුත් 1972දී ඔහුව අවසාන ඉන්කා අධිරාජයාට පසුව නම් කරන ලදී. එනම් 18 වන සියවසේ ස්පාඥ්ඥ පාලනයට එරෙහිව ස්වදේශික ජනතාවගේ කැරැල්ලට නායකත්වය දීමෙන් පසු ඝාතනයට ලක් කළ විප්ලවවාදී ටූපැක් අමාරු IIට පසුවය.
ඔහුගේ මව, අෆේනි ෂාකූර් (ජාතක නාමය ඇලිස් ෆේ විලියම්ස්), සහ ඔහුගේ පියා, බිලී ගාලන්ඩ්, 1960 දශකයේ අග භාගයේ සිට 1970 මුල්භාගය වනතුරු නිව් යෝර්ක් හි බ්ලැක් පැන්තර් පාර්ටි (බ්ලැක් පැන්තර් පක්ෂය)හි ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයින් වූහ. ටූපැක් බිහිවන්නේ ඔහුගේ මව "නිව් යොර්ක් හිදී එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුවට සහ නිව් යොර්ක් මංසලකුණුවලට එරෙහි කුමන්ත්‍රණය"ක නියැලුනි යැයි ගොණු කරනට යෙදුණු පැන්තර් 21 නඩුවේ ඇයට එල්ලකර තිබූ චෝදනා 150කට අධික ප්‍රමාණයකින් නිදහස් වීමෙන් මසකට පසුවය.
ෂාකූර්ගේ මුල්විය ගෙවුනේ කළුජාතික විමුක්ති සේනාව සමග සම්බන්ධ පුද්ගලයින් අතරේ සහ බරපතල අපරාධ පිළිබඳ දෝෂිත හා බන්ධනාගාරගත වූ පුද්ගලයින් අතරය. ඔහුගේ ඇපකාර පියා, එල්මර් "ජෙරනිමෝ" ප්‍රැට්, උසස් නිලයක බ්ලැක් පැන්තරයෙකු වූ අතර, ඔහු 1968දී මංකොල්ලයක් අතරතුර සිදුවූ පාසල් ගුරුවරයෙකු ගේ ඝාතනයකට දෝෂිත පුද්ගලයෙකි, එසේ වුවත් එම දණ්ඩනය පසුකලකදී පරදවන ලදී. ඔහුගේ සුළුපියා, මුටුළු, 1982 වසරේ ආරම්භයේ සිට වසර හතරක් එෆ්බීඅයිහි වඩාත් අවශ්‍යකරන පලායිතයින් අතරට ඇතුළත්ව සිටින ලදී. මුටුළු අවශ්‍යකර තිබුනේ ඔහුගේ සහෝදරිය වන (ජොආන් චෙසිමාර්ඩ් නමින්ද හඳුනන) අස්සාටා ෂාකූර්ට නිව් ජර්සි හි සිරගෙයකින් පැනයාමට උදව් කළේ යන චෝදනාවටය. ඇය සිරගත කර තිබුනේ 1973දී පොලිස් භටයෙකු ඝාතනය කිරීමේ චෝදනාවකටය. මුටුළු 1986දී කොටුවූ අතර, 1981 දී සන්නාහ බ්‍රින්ක්ස් ට්‍රක් රථයක් මංකොල්ලකෑම පිළිබඳ චෝදනාවට සිරගත කරන ලදී. එම මංකොල්ලකෑමේදී පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු සහ ආරක්ෂකයෙකු ඝාතනයට ලක්විය. ෂාකූර්ට ඔහුට වසර දෙකක් බාල අර්ධ සහෝදරියක වූ, ස්කෙයිවා, හා වැඩිමහල් සුළු සහෝදරයෙක් ද සිටියේය. ඒ පසුකාලීනව ඔහුගේ සංගීත නිර්මාණ බොහොමයක ද පෙනී සිටි මොප්‍රිම් "කොමානි" ෂාකූර්ය.
වයසර අවුරුදු 12 දී, Shakur enrolled in Harlem's 127th Street Repertory Ensemble and was cast as the Travis Younger character in the play A Raisin in the Sun, which was performed at the Apollo Theater. In 1986, the family relocated to Baltimore, Maryland. After completing his second year at Paul Laurence Dunbar High School, he transferred to the Baltimore School for the Arts, where he studied acting, poetry, jazz, and ballet. He performed in Shakespeare plays, and in the role of the Mouse King in the ballet The Nutcracker. Shakur, accompanied by one of his friends, Dana "Mouse" Smith, as his beatbox, won many rap competitions and was considered to be the best rapper in his school. He was remembered as one of the most popular kids in his school because of his sense of humor, superior rapping skills, and ability to mix with all crowds. He developed a close friendship with a young Jada Pinkett (later Jada Pinkett Smith) that lasted until his death.
123
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, 	පයෙටිනස්ගේ	 සහ 	ඇප්‍රෝනියස්ගේ	 රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	876	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ඖෂධවේදය
ඖෂධවේදය යනු ජීවීන් තුළ ඖෂධයක් ක්‍රියාකාරී වීමෙන් ඔවුනගේ කෘත්‍යයෙහි වෙනස්කමක් සිදු කිරීම පිළිබදව කෙරෙන අධ්‍යයනයකි. යම් කිසි ද්‍රව්‍යයකට වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක වටිනාකමක් සහ ගුණාංග සහිත නම් ඒවා ඖෂධ ලෙස හැදින්වේ. මෙම ක්ෂේත්‍රයෙහි දී ඖෂධවල සංයුතිය සහ ගුණාංග, අන්තර්ක්‍රියා, ධූලක වේදය, ප්‍රතිකාර ක්‍රම, වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක භාවිතයන් සහ ඖෂධ ද්‍රව්‍ය මගින් ව්‍යාධි ජනකයන්ට එරෙහිව ක්‍රියා කිරීමේ හැකියාව පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. ඖෂධ විද්‍යාව යනු ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාව සදහා සමාන තේරුම් දෙන්නක් නොවේ. නමුත් පොදු වහරයේදී මෙම යෙදුම් දෙක ඇතැම් අවස්ථාවල දී පැටළිලි සහගත වේ. ඖෂධ විද්‍යාවේ දී ඖෂධ මගින් ජීවී පද්ධති සමග අන්තර්ක්‍රියා කරන ආකාරය සහ එමගින් ඒවායෙහි කෘත්‍ය සදහා බලපෑම් ඇති කරන ආකාරය පිළිබදව හදාරනු ලබන අතර ඖෂධ සෑදීමේ විද්‍යාවෙ දී භාවිතා කරන ඖෂධවල සුරක්ෂිත සහ ඵලදායි භාවිතය පිළිබදව හදාරනු ලබයි.
සායනික ඖෂධ වේදයෙහි උපත ඇවිසෙනා විසූ මධ්‍යම යුගය දක්වාම ඈතට දිවෙයි. ඖෂධ වේදය විද්‍යාත්මක ක්‍ෂ්ත්‍රයක් ලෙස 19 වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේදී ජෛව වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයන්හි පුණර්ජීවයක් ඇති වන තෙක් වැඩි දියුණු වීමක් සිදු නොවුණි. 19 වන ශත වර්ෂයේ දෙවන භාගයට ප්‍රථම මෝෆින්, ක්වීනීන් සහ ඩිජිටාලිස් යන ඇතැම් අවයව සහ පටක කෙරෙහි අසාමාන්‍ය ආකර්ශනයක් සහ රසායනික ශක්තියක් හිමි ඖෂධවල විශේෂ කෘත්‍ය සහ විභවය පිළිබදව වඩා හොදින් විස්තර කර ‍ෙනාතිබුණි. ප්‍රථම භිෂග් වේද දෙපාර්තමේන්තුව 1847 දී Buchheim විසින් පිහිටුවන ලද්දේ ඖෂධ සහ විෂ වර්ග ඒවායෙහි කෘත්‍ය සිදු කරන ආකාරය හදුනා ගැනීම පිණිසය.
භිෂග්වේදය හෙවත් Pharmacology යන වදන බිහිවී ඇත්තේ ග්‍රීක භාෂාවෙන් ඖෂධ යන තේරුම සහිත Pharmakon යන වදනින් සහ දැනුම යන තේරුම ඇති Logos යන වචන වලිනි. මුල් යුගයේ දී විසූ ඖෂධ වේදීන් ශාක වලින් නිස්සාරණය කරගත් ඖෂධ වැනි ස්වාභාවික ද්‍රව්‍ය පිළිබදව අවධානය යොමු කළහ. ඖෂධ වේදය 19 වැනි ශත වර්ෂයේදී විද්‍යාත්මක පර්යේෂණවලින් ලබාගන්නා මූලධර්මයන් ප්‍රතිකාර කිරීම පිණිස භාවිතාවන නවීන ජෛව වෛද්‍ය විද්‍යාවක් ලෙසට සංවර්ධනය වුණි.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වාමාංශික පෙරමුණ
Leader: Hon. Wasudewa Nanayakkara
නිලාන් ද සිල්වා
නිලාන් ද සිල්වා (උපත 1971 ජූනි 28) ශ්‍රී ලාංකික හිටපු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 1990 සහ 2001 අතර ශ්‍රී ලංකාවේ විවිධ දේශීය කණ්ඩායම් සඳහා පළමු පෙළ තරඟ 67 ක් ක්‍රීඩා කර ඇත. ඔහු දැන් විනිසුරුවරයෙකු වන අතර 2016 ජූලි මාසයේදී ඕස්ට්‍රේලියාවේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරය අතරතුර සහ ශ්‍රී ලංකාවේ 2016-17 ප්‍රිමියර් ලීග් තරඟාවලියේ තරඟවල තරඟවල පෙනී සිටියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1971 උපත්
සර්ෆ්සයිඩ් කොන්ඩොමිනියම් ගොඩනැගිල්ල කඩාවැටීම
2021 ජූනි 24 දින, දළ වශයෙන් පෙ.ව. 1:25 ඊඩීටී වේලාවට, එක්සත් ජනපදයෙහි සර්ෆ්සයිඩ්, ෆ්ලොරිඩා නම් මියාමි නගරෝපාන්තයෙහි පිහිටි   තනිපල ගෙයක් සහ භූගත ගරාජයක් සහිත චැම්ප්ලේන් ටවර්ස් සවුත් නම්,  වෙරළට මුහුණලා ඇති මහල්-12ක  කොන්ඩොමිනියමක්, හදිසි පාර්ශවික  කඩාවැටීමකට ලක් විය. පුද්ගලයින් විසි-දෙකක් මිය ගිය බවට සහතික කොට ඇති අතර පුද්ගගයින් 11 ක් තුවාල ලබා ඇත.
සාධාරණත්වයේ ආප්ත
ඇරිස්ටෝටල් :