cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තුන්වන චාල්ස් රජුගේ සහ කැමිලා බිසවගේ මෞලිමංගල්‍යය
පළාත් සහ භෞමික මුලපිරීම්
ලුතිනන් ආණ්ඩුකාරවරු සහ භෞමික කොමසාරිස්වරු ප්‍රදර්ශන, හමුදා පෙළපාළි සහ රුක් රෝපණ ඇතුළු සිදුවීම් සංවිධානය කළහ. ප්‍රින්ස් එඩ්වඩ් අයිලන්ඩ්, නිව් බ්‍රන්ස්වික්, නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ ලැබ්‍රඩෝ, නෝවා ස්කොටියා සහ සස්කැච්වන් යන ප්‍රදේශවල ලුතිනන් ආණ්ඩුකාරවරු මැයි 6 වැනි දින ඔවුන්ගේ අදාළ රජයේ නිවාසවල උත්සව පැවැත්වූහ. අතිරේක සැමරුම් මැයි 2 සහ ජූනි 22 සඳහා නොවා ස්කොටියා හි රජයේ මන්දිරයේදී සහ මැයි 7 සහ 13 සඳහා සැස්කට්චෙවන් හි රජයේ මන්දිරයේදී සැලසුම් කරන ලදී .රාජාභිෂේකය වෙනුවෙන් අලුත් ගීතයක් නිර්මාණය කළ ජෙෆ්රි ස්ට්‍රේකර්ගේ මංගල සංගීත ප්‍රසංගයක් ඉදිරිපත් කරනු ඇත.ඔන්ටාරියෝ හි ලුතිනන් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් කැනඩාවේ එම්පයර් ක්ලබ් සමඟ රාජාභිෂේකය පිළිබඳ මණ්ඩලයක් මැයි 2 වන දින පවත්වන ලද අතර මැයි 27 සහ 28 යන දිනවල ඩොර්ස් ඕපන් ටොරොන්ටෝ හි කොටසක් ලෙස ඔන්ටාරියෝ ව්‍යවස්ථාදායක ගොඩනැගිල්ලේ ලුතිනන් ආණ්ඩුකාර ප්‍රදේශය මහජනතාව සඳහා විවෘත කරන ලදි. බ්‍රිතාන්‍ය කොලොම්බියාවේ රජයේ මන්දිරය උද්‍යාන උත්සවයක් පවත්වනු ඇති අතර 2023 වර්ෂයේදී රාජාභිෂේකය සනිටුහන් කිරීම සඳහා නව උද්‍යාන මාර්ගයක් එළිදක්වන ලදී.පසුව 2023 දී මෙම අවස්ථාවට ගරු කිරීමට ඇල්බර්ටා හි ලුතිනන් ආණ්ඩුකාරවරයා ඇල්බර්ටා උද්භිද උද්‍යාන විශ්ව විද්‍යාලයේ උත්සවයක් ද පවත්වන ලදී.
පළාත් ආණ්ඩු විසින් සංවිධානය කරන ලද අනෙකුත් සැමරුම්වලට මැයි 5 වන දින සස්කැච්වන් ව්‍යවස්ථාදායක ගොඩනැගිල්ලේ සහ මැයි 6 වන දින මැනිටෝබා ව්‍යවස්ථාදායක ගොඩනැගිල්ලේ සංවිධානය කරන ලද සැමරුම් ඇතුළත් විය .ඔන්ටාරියෝ රජය විසින් ටොරොන්ටෝ හි රැජිනගේ උද්‍යානයේ ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වූ අතර රාජාභිෂේක දිනයේදී පළාත් සතු ආකර්ෂණීය ස්ථාන සහ පළාත් උද්‍යාන 39කට නොමිලේ ප්‍රවේශය ලබා දුන්නේය. නිව්ෆවුන්ඩ්ලන්ඩ් සහ ලැබ්‍රඩෝ රජය විසින් වුඩ්ඩේල් පළාත් ගස් තවානෙන් බීජ පැල මහජනතාවට බෙදා හැරීමේ වැඩසටහනක් මැයි 6 වන දින ආරම්භ කරන ලද්දේ චාල්ස් රජතුමාගේ පරිසරවාදය කෙරෙහි දක්වන අවධානයට ගෞරව කිරීම සඳහා ය.
රාජාභිෂේක ප්‍රසංග කිහිපයක් ද සංවිධානය කර තිබුණි. ඔන්ටාරියෝ හි ලුතිනන් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ කාර්යාලය අප්‍රේල් සිට මැයි දක්වා දිගුකාලීන රැකවරණ නිවාස සඳහා කොටස් හයකින් යුත් රාජාභිෂේක ප්‍රසංග මාලාවක් ආරම්භ කළේය.ටොරොන්ටෝ හි ශාන්ත ජේම්ස් ආසන දෙව්මැදුර, වික්ටෝරියා හි ක්‍රයිස්ට් චර්ච් ආසන දෙව්මැදුර සහ රෙජිනා හි නොක්ස්-මෙට්‍රොපොලිටන් යුනයිටඩ් පල්ලිය ඇතුළු ස්ථාන කිහිපයක් රාජාභිෂේක සති අන්තයේ ප්‍රසංග පවත්වන ලදී.
ඔස්ට්‍රේලියාව
ඔස්ට්‍රේලියාවේ රජු ලෙස තුන්වන චාල්ස් රජතුමා කිරුළු පැළඳීම සමරමින් රට පුරා ගොඩනැගිලි සහ ස්මාරක මැයි 6 සහ 7 යන දිනවල රාජකීය දම් පාටින් ආලෝකමත් කරන ලදී. ​​ජාතික කොඩිය, ආදිවාසී ධජය සහ ටොරස් සමුද්‍ර සන්ධිය අයිලන්ඩර් කොඩිය රාජාභිෂේක සති අන්තය පුරා ප්‍රදර්ශනය කරන ලෙස නියෝග කරමින් නිවේදනයක් ද නිකුත් කරන ලදී. මැයි 7 වන දින, ඕස්ට්‍රේලියානු ආරක්ෂක බලකාය පාර්ලිමේන්තු මන්දිරයේ පෙරමුනේ සිට තුවක්කු 21 කින් ආචාර වෙඩිමුරයක් ද, පසුව රාජකීය ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් හමුදාව විසින් ගුවන් සංදර්ශන වාරයක් ද පවත්වන ලදී. ෆෙඩරල් විධායක සභාව චාල්ස් රජතුමාට නිල "රාජාභිෂේක ත්‍යාගයක්" ලෙස ගිරවා බටහිර භූමි සංරක්ෂණය කිරීමට කටයුතු කරන පුණ්‍යායතනයකට රජුගේ නාමයෙන් ඩොලර් 10,000 පරිත්‍යාගයක් ද කළේය.
බ්‍රිස්බේන්, ඩාවින් , මෙල්බර්න් , පර්ත් සහ සිඩ්නි හි රජයේ නිවාස මැයි 6 සහ 7 යන දිනවල විවෘත නිවාස පැවැත්වීය. රාජාභිෂේක සති අන්තයේ උද්‍යාන සාදයක් පැවැත්වීමෙන් පසුව, මැයි 21 දින ඇඩිලේඩ්හි රජයේ මන්දිරයද එසේ සිදු කරන ලදී. සිඩ්නි හි .මෙල්බර්න් රජයේ මන්දිරය, 2023 දී මෙම අවස්ථාව සනිටුහන් කිරීම සඳහා පිළිගැනීමේ උත්සවයක් පවත්වන ලදී.
ඇඩිලේඩ්, බ්‍රිස්බේන්, මෙල්බර්න්, පර්ත් සහ සිඩ්නි ඇතුළුව, ඕස්ට්‍රේලියානු රාජාණ්ඩු ලීගය මැයි 5 සහ 6 යන දිනවල රාජාභිෂේක සැමරුම් සහ තිරගත කිරීම් කිහිපයක් පවත්වන ලදී.
නවසීලන්තය
රාජාභිෂේකය සනිටුහන් කිරීම සඳහා 2023 මැයි 6 වන දින ඕක්ලන්ඩ් හි ස්කයි ටවර් දම් පාටින් ආලෝකමත් විය. තුන්වන චාල්ස් රජතුමා නවසීලන්තයේ රජු ලෙස කිරුළු පැළඳීම සැමරීම සඳහා, මැයි 7 වන දින ඕක්ලන්ඩ් වසමේදී ප්‍රසංග ඇතුළත් ජාතික උත්සවයක් පැවැත්විණි. නවසීලන්ත ආරක්ෂක බළකාය එදිනම වෙලින්ටන්හි ඩෙවොන්පෝට් සහ පොයින්ට් ජර්නිංහැම්හිදී තුවක්කු ආචාරයක් පවත්වන ලදී.
රාජාභිෂේක සති අන්තයේ ප්‍රාදේශීය සභා මගින් ගස් 100,000ක් සිටුවීමට ආධාර කිරීම සඳහා නවසීලන්ත රජය ඩොලර් මිලියනයක් ලබා දීමත් සමඟ ගස් සිටුවීමේ ව්‍යාපාරයක් සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ආරම්භ කරන ලදී. මෙම ව්‍යාපාරය අප්‍රේල් 26 වන දින වෙලින්ටන් පාර්ලිමේන්තු මන්දිරයේ දී අගමැති ක්‍රිස් හිප්කින්ස් සහ විපක්ෂ නායක ක්‍රිස්ටෝපර් ලක්සන් ඇතුළු විවිධ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් සමඟ රුක් රෝපණ උත්සවයකදී දියත් කරන ලදී.
නවසීලන්ත තැපෑල විසින් සමරු කාසි සහ මුද්දර නිකුත් කළේ මැයි 3 වැනිදාය. දම් පාටින් බිම් සලකුණු ආලෝකවත් කිරීමේ මුලපිරීමක් ඕක්ලන්ඩ්, හවේරා සහ වෙලින්ටන් හිදී ද මැයි 6 දින සිදු විය. රජයේ මන්දිරයේ සූපවේදීන් මෙම අවස්ථාව සිහිපත් කිරීම සඳහා කොරෝනේෂන් පයි වට්ටෝරුවක් නිර්මාණය කරන ලදි.
තවත් රාජ්‍ය සේවා සහ පෞද්ගලික කණ්ඩායම් කිහිපයක් ද සමරු උත්සව සංවිධානය කළහ. නවසීලන්ත ලලිත කලා ඇකඩමිය රාජාභිෂේකය නිමිත්තෙන් අප්‍රේල් 21 සිට මැයි 21 දක්වා විශේෂ ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වන ලද අතර, නවසීලන්ත රාජකීය නාවික හමුදාවට අයත් අභ්‍යාස කරන කලාකරුවන් 68 දෙනෙකුගේ කෘති සහ නිර්මාණ ඇතුළත් වේ. දකුණු තරනාකි හි පුස්තකාලවල මැයි 1 සිට 6 දක්වා රාජාභිෂේක උත්සව පවත්වන ලදී. ශාන්ත පාවුළු වෙලින්ටන් ආසන දෙව්මැදුර මැයි 5 සිට 7 දක්වා රාජාභිෂේක උත්සවයක් පවත්වන ලදී.
පැපුවා නිව්ගීනියාව
පැපුවා නිව්ගිනියාවේ රජු ලෙස තුන්වන චාල්ස් රජතුමා රාජාභිෂේක කිරීම සැමරීම සඳහා මැයි 6 වන දින පෝට් මෝර්ස්බි හි ශ්‍රීමත් හූබට් මරේ ක්‍රීඩාංගනයේ උත්සවයක් පැවැත්විණි. මෙම උත්සවය පැවැත්වුණේ එක්සත් රාජධානියේ රාජාභිෂේක උත්සවයට සමගාමීවයි. උත්සවයට පැපුවා නිව්ගිනියා ආරක්ෂක බළකාය, රාජකීය පැපුවා නිව්ගිනියා කොස්තාපල්රි , පැපුවා නිව්ගිනියා ගිනි නිවන සේවා, පැපුවා නිව්ගිනියා විශෝධන සේවා සහ ශාන්ත ජෝන් ගිලන් රථයේ සාමාජිකයින්ගේ පෙළපාළියක් , රාජාභිෂේකයේ සජීවී දර්ශනයක් සහ විවිධ කථා ඇතුළත් විය.ඊට අමතරව සජීවී සංගීත සංදර්ශන, සහ ගිනිකෙළි සංදර්ශනයක් පැවැත්විණි. වැඩබලන ආණ්ඩුකාර ජනරාල් ජොබ් පොමාට් සහ අගමැති ජේම්ස් මාරපේ යන මහත්වරුන්ගේ ප්‍රධාන දේශන ද උත්සවයේදී සිදු කරන ලදී.
සොලමන් දූපත්
සොලමන් දූපත් වල රජු ලෙස තුන්වන චාල්ස් රජතුමා රාජාභිෂේකය සැමරීම සඳහා, බෙර වාදකයින්, පෑන් පයිපර් සහ රාජකීය සොලමන් දූපත් පොලිස් බලකායේ සංගීත කණ්ඩායම විසින් මැයි 6 වන දින හොනියාරා හි දී අවදි කිරීමේ ආමන්ත්‍රණ පැවැත්විණි. රාජාභිෂේකය සැමරීම සඳහා ශාන්ත බානබස් ප්‍රාන්ත දෙව්මැදුරේදී සමරු දේව මෙහෙයක් පවත්වන ලදී, එයට කේක් කැපීමේ උත්සවයක් ද ඇතුළත් විය. මෙම දේව මෙහෙයට අග්‍රාමාත්‍ය මනස්සේ සොගාවරේ ඇතුළු රජුගේ අමාත්‍යවරුන් කිහිප දෙනෙකු සහභාගී විය. වන් ඩ්‍රොප් සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රසිද්ධ සංගීත ප්‍රසංගයක් යුනිටි චතුරශ්‍රයේ ද පවත්වන ලද අතර, සොලමන් දූපත් වෙත ඓතිහාසික රාජකීය සංචාරවල ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනයක් පවත්වන ලදී.
ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා
ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා හි රජු ලෙස චාල්ස් රජතුමාගේ රාජාභිෂේකය සනිටුහන් කිරීමේ සිදුවීම් ශාන්ත ජෝන් හිදී පැවැත්විණි. මැයි 7 වන දින, ඇන්ටිගුවා සහ බාබුඩා ආරක්ෂක බලකාය (ABDF), බාලදක්ෂ, එඩින්බරෝ ආදිපාද සම්මානලාභීන්, සෙවන්ත් ඩේ ඇඩ්වෙන්ටිස්ට් පාත්ෆයින්ඩර් සහ ශිෂ්‍යභට බලකාය ඇතුළත් පෙළපාලියක් බහුකාර්ය සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයේ සිට ගමන් කළහ. එහිදී, ABDF සංගීත කණ්ඩායම, ගැලවීමේ හමුදා ටිම්බ්‍රලිස්ට්වරුන් සහ SDA පාර්ත්ෆයින්ඩර්ස් ඩ්‍රම් කෝප්ස් විසින් ගිනි මැලයක් සහ ප්‍රසංගයක් ඇතුළත් උත්සවයක් පැවැත්විණි. මැයි 8 වන දින, එම අවස්ථාව සනිටුහන් කිරීම සඳහා ස්තුති දීමේ සේවාවක් ශාන්ත ජෝන් පෙන්තකොස්ත ප්‍රතිසංස්කරණ අමාත්‍යාංශ මන්දිරයේදී පැවැත්විණි.
වනුවාටු
ටන්නාවේ වන්වාටුවාන් දූපතේ පිලිප් කුමරුට නමස්කාර කළ කස්ටෝම් ජනයා ඔහුගේ පුත්‍රයාගේ රාජාභිෂේකය සනිටුහන් කළහ. යුනියන් ධජය එසවීමේ උත්සවයක් සහ බීම සහ නැටුම් ඇතුළුව මැයි 6 වනදා පුරා යාකල් සහ යාඕනානෙන් ගම්මානවල උත්සව සංවිධානය කරන ලදී. සැමරීමට 5,000 සිට 6,000 දක්වා ජනතාවක් රැස් වූ අතර අතිරේක ප්‍රධානීන් 100 ක් ද සහභාගී වූහ.
ඩිරැක් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතය
325px|thumb| ඩිරැක් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතයක්, හී තුඩක් අග දරන රේඛාවකින් ක්‍රමානුරූප නිරූපණය කෙරෙන අයුරු. හීයේ උස භාවිතා කෙරෙන්නේ කිසියම් ගුණාකාර නියතයක් දැක්වීමට වන අතර, ශ්‍රිතය යට වර්ගඵලය එය විසින් දැක්වෙයි. අනෙකුත් සම්මතය වන්නේ හී තුඩට පසෙකින් වර්ගඵලය ලිවීමයි.
right|frame|ඩිරැක් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතය, ශුන්‍ය-කේන්ද්‍රගත [[ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය|ප්‍රමත ව්‍යාප්තීන් අනුක්‍රමයක සීමාවක් ( ව්‍යාප්තීන් යන අර්ථයෙන්) ලෙසින්   ]]
ගණිතයෙහි, ඩිරැක් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතය, හෝ δ ශ්‍රිතය යනු, තාත්වික සංඛ්‍යා රේඛාවක පිහිටන සාමාන්යිත ශ්‍රිතයක් හෝ, ව්‍යාප්තියක් වන අතර, ශුන්‍යයෙහිදී හැර අන් සෑම තන්හීම එය ශුන්‍යය අගයක් දරමින්, සමස්ත තාත්වික රේඛාව මත එහි අනුකලය, එක යන අගයයක් ගනියි. ඩෙල්ටා ශ්‍රිතය පිළිබඳව සමහරවිට සිතනුයේ, පරාමාදර්ශිකෘත ලක්ෂ්‍යාකාර ස්කන්ධය‍ක් හෝ  ලක්ෂ්‍යාකාර ආරෝපණයක් භෞතික වශයෙන් නිරූපණය කරණ,  ශුලය යට පවතින සමස්ත වර්ගඵලය එක යන අගයයක් ගන්නා, ශුන්‍යයෙහි පිහිටන,  අපරිමිත ලෙසින් උස්, අපරිමිත ලෙසින් සිහින් ශුලයක් ලෙසින් වෙයි. එය හඳුන්වාදෙන ලද්දේ සෛද්ධාන්තික භෞතිකඥ පෝල් ඩිරැක් විසිනි. සංඥා සැකසුම් සන්දර්භයෙන් එය බොහෝ විට හැඳින්වෙන්නේ ඒකක ආවේග සංකේතය (හෝ ශ්‍රිතය) ලෙසිනි. එහි විවික්ත සමකාරය වන්නේ කෝනෙකර් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතය වන අතර, පරිමිත වසමෙහි සාමාන්‍යයෙන් අර්ථ දැක්වෙන එය,  0 සහ 1 යන අගයයන් ගනියි.
හුදෙක් ගණිතමය දෘෂ්ඨිකොණයකින් සලකා බැලුවහොත්, ඩිරැක් ඩෙල්ටා යනු බලවත් ලෙසින් ශ්‍රිතයක් නොවන්නේ, එක් ලක්ෂ්‍යයකදී හැර අන් සෑම තැන්හිදීම අගය ශුන්‍යයට සමාන වන්නාවූ ඕනෑම විස්කෘත-තාත්වික ශ්‍රිතයක සම්පූර්ණ අනුකලය ශුන්‍යය විය යුතු බැවිනි. ගණිතමය අදහසක් ලෙසින් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතය විසින් කිසියම් අර්ථයක් දනවනුයේ අනුකලයක් තුල එය දැක්වෙන විට පමණි. මෙම දෘෂ්ඨිකෝණය තුලින් ඩිරැක් ඩෙල්ටා ශ්‍රිතයක් යැයි සලකමින් සාමාන්‍ය ලෙසින් පරිහරණය කර හැකි මුත්, මිනුමක්ද වන ව්‍යාප්තියක් ලෙසින් විධිමත් ලෙසින් එය අර්ථදැක්විය යුතු වන්නේය. බොහෝ උපයෝජ්‍ය්‍යන්හිදී, ශුන්‍යයේ උස්වූ ශුලයක් සහිත ශ්‍රිතයන් අනුක්‍රමයක කිසියම් ආකාරයක සීමාවක්  ( දුර්වල සීමාවක්) ලෙසින් ඩිරැක් ඩෙල්ටා සැලකෙයි. මේ අනුව, අනුක්‍රමයෙහි සන්නිකර්ෂණීය ශ්‍රිතයන් වන්නේ, "ආසන්න" හෝ "ඡායමාන" ඩෙල්ටා ශ්‍රිත වෙති.
නවීන තාක්‍ෂණ පිළිබඳ ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනය
'නවීන තාක්‍ෂණ පිළිබඳ ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනය' තද පැහැති අකුරු පෙළ නවීන තාක්‍ෂණ පිළිබඳ ආතර් සී ක්ලාක් ආයතනය
උගත් ශාස්ත්‍රාලයය
අධ්‍යාපනය හැදෑරෑ පාසැල.
චායා කැබිනට් මණ්ඩලය
චායා කැබිනට් මණ්ඩලය යනු වෙස්මිනිස්ටර් සම්ප්‍රදායේ (Westminster system) ආණ්ඩුවක (government) අංගයකි.
844
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
අමරපුර නිකාය
අමරපුර මහ නිකාය ශ්‍රී ලංකාව පාදක කරගත් ප්‍රධාන භික්‍ෂු නිකායන් 3න් එකකි. ක්‍රි.ව. 1803 දී අමරපුර නිකාය ආරම්භ විය.ආරම්භයේදී අමරපුර සමාගම නමින් සංඝ සංස්ථාවක් වශයෙන් පැවතුණද පසු කාලීනව ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකාය විවිධ වූ  උප පාර්ශවයන් 21 ක් දක්වා විකේන්ද්‍රගත විය. ඒම උප නිකායන් නිකාය යන වදන භාවිතාකිරීම හේතුකොටගෙන මවු නිකාය වර්තමානයේදී ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහ නිකාය ලෙස හැඳින්වේ. එම නිකායේ උපසම්පදාව පිහිටුවීමට මුල් වු බුරුමයේ පැරණි අගනගරය වන අමරපුර නගරය හේතුවෙන් එම නම යෙදී තිබේ. අමරපුර නිකායේ භික්ෂුන් අනුගමනය කරන්නේ ථේරවාදී  බුදුදහමයි.වර්තමානයේ අමරපුර මහා නිකායේ උත්තරීතර මහා නාය පදවිය උසුලන්නේ කොටුගොඩ ධම්මාවාස මහා නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ය.
අයත් පාර්ශව
මේ වන විට අමරපුර මහ නිකාය පාර්ශව 21 කින් සමන්විතවේ. මෙම සෑම නිකාය පාර්ශවයක්ම මහ නායක පදවියකින්, අනුනායක පදවියකින්, මහා ලේඛකාධිකාරී පදවියක්, නියෝජ්‍ය ලේඛකාධිකාරී පදවියකින්, ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝ නායක පදවියකින් සහ විංශත්වාර්ගික කාරක මහා සංඝ සභාවකින් ප්‍රතිසංවිධානගතව ඇත.
අතීතය
18 වන සියවසේ මැද භාගය වන විට ලක්දිව උපසම්පදාව නැති වී ගොස් තිබුණි. ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු සසුන තෙවරක්ම පිරිහුණු අතර එය නැවත ඇති කිරීමට ගත් උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය. එමනිසා කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ (1747 - 1782) වැලිවිට සරණංකර මාහිමිපානන්ගේ ආරාධනාවෙන් උපාලි නම් තෙරණුවන් වහන්සේ නමක් 1753දී මහනුවරට වැඩම කර උපසම්පදාව නැවත පිහිට වු අතර, එය සියම් නිකාය නම්වේ. එයට හේතුව උපසම්පදාව රැගෙන ආවේ සියම් දේශයෙන් වීමයි.
බුදු දහම නැවත ස්ථාපිත කර දශකයක් පමණ ගතවීමෙන් පසු 1764 දී එම නිකායට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලා කණ්ඩායමක් එක්ව එම නිකායේ උපසම්පදාව ලැබීමට ගොවිගම කුලයට අයත් විය යුතු බවට නීතියක් පැනවීය. මෙම සමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ විනය නොසලකා හැර තිබුණු අතර, සමහර භික්ෂුන් වහන්සේලා වතුපිටි අයත් කරගෙන අඹුදරුවන් සමඟ පුද්ගලික නිවාස වල ජීවත් වුහ. ඔවුන් තන්නාසි නමින් හැඳින්වේ. මෙම සම‍යේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශය ලන්දේසී ආක්‍රමණ වලට ලක්වෙමින් පැවතුණි.
සියම් නිකායේ මෙම ගොවිගම කුල භේදයට විරෝධය පල කෙරමින් වෙනත් කුල වලට අයත් භික්ෂුන් වහන්සේලා රජුගේ අනුග්‍රහය නොලබමින් උපසම්පදා උත්සව 2 ක් 1772 දී තොටගමුව විහාරයේදී ද, 1796 දී තංගල්ලේදී ද පැවැත්විය. නමුත් සියම් නිකාය මෙය විනය නීති කැඩීමක් බව පවසා ඒවාට අනුමැතිය ලබා නොදුන්හ.
ආරම්භය
ගොවිගම කුලවාදයත්, ක්‍රි .ව 1762 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහයන් විසින් පැනවූ කතිකාවතත් කරණකොටගෙන වෙරළබඩ පළාත් වල විසු භික්ෂුන් වහන්සේලාට උපසම්පදා භාවය ලබාගත නොහැකි විය. මෙම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට සිතූ 1779 දී අඹගහපිටියේ ඤාණවිමලතිස්ස නම් භික්ෂුන් වහන්සේ නමක් තවත් සාමණේර හිමිවරුන් කණ්ඩායමක් සමඟ පහතරට ධනවත් දානපතියෙකුගේ අනුග්‍රහය සහිතව උපසම්පදාව ලබා ගැනීම සඳහා බුරුමය වෙත පිටත්වුහ. 1800 දී බුරුමයේ සංඝරාජ මාහිමියන් අතින් ඔවුන් උපසම්පදාව ලැබීය. මෙම කණ්ඩායම 1803 දී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණියහ. එහිදී ඔවුන් සමඟ පැමිණි ජ්‍යෙෂ්ඨ මියන්මාර් භික්ෂුන් අතින් බලපිටිය මාදු ගඟේ තනවන ලද විශේෂ සීමා මාලකයක වෙසක් පුන් පොහොය දිනයේදී උපසම්පදා උළෙලක් පැවැත්විණි. ඒ සමගින්මෙ පරම පූජ්‍යතර මහා ධම්ම රාජාධි රාජගුරු ගණාචරිය ශ්‍රී විභූෂණ අඹගහපිටියේ ශ්‍රී ඤාණවිමලතිස්සාභිධාන මහා නාහිමිපාණන් වහන්සේගේ ආදිකර්තෘත්වයෙන් වැලිතර අඹගහපිටියේ ශ්‍රී අම්බරුක්ඛාරාම මූල මහා විහාරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් අමරපුර සමාගම නම් වූ නවනිකායක් ඇරඹි අතර ආරම්භයේ දීම පහතරටට පමණක් සීමා නොවී උඩරට ඇතුළු සමස්ත සිරිලක සිසාරා පූජ්‍යතර බෝගහපිටියේ ශ්‍රී ධම්මජ්ජෝති, පූජ්‍යතර කපුගම ශ්‍රී ධම්මක්ඛන්ධ, පූජ්‍යතර කතළුවේ ශ්‍රී ගුණරතන, පූජ්‍යතර අත්තුඩාවේ ශ්‍රී ධම්මරක්ඛිත යන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලාගේ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵල වශයෙන් මහා නිකායක් වශයෙන් ව්‍යාප්ත කෙරිණ.
නිල පිලිගැනීම
කරාව හා දුරාව කුල වලට අයත් භික්ෂුන්වහන්සේලාද බුරුමය වෙත ගොස් උපසම්පදාව ලබාගත් අතර, 1810 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුව අමරපුර නිකායේ උපසම්පදාව පිළිගන්නා බවට නිවේදනයක් නිකුත් කළේය. නමුත් සියම් නිකාය විසින් බුදුදහමට පටහැනිව සිදුකල මෙම ක්‍රියාව හේතුවෙන් කුල වශයෙන් බෙදීමට ලක්විය.
වැදගත්කම
අමරපුර නිකායේ ආරම්භය ශ්‍රී ලාංකික බුදුදහමේ හා සමාජයේ වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. පළමුවරට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය රහිතව බුදුදහම වෙනුවෙන් කැපවුනු ගිහි දානපතියන් මුල් වීමෙන් නව නිකායන් බිහිවිය. එම හේතුවෙන් වෙනත් නිකායන් මෙන් නොව අමරපුර නිකාය රාජ්‍ය බලය හා රජතුමාගෙන් නිදහස් විය. ඒ වෙනුවට මධ්‍යම පාන්තික දායකයන් සමඟ වඩාත් සමීපව කටයුතු කලහ. මේ හේතුවෙන් 19 හා 18 වන සියවස් වල මධ්‍යම පංතියේ බලය වැඩි විය. එසේම කුලවාදයට එරෙහි භික්ෂු පරපුරක් මෙතුළින් බිහිවූ අතර මෑත භාගයේදී අමරපුර මහා සංඝ සභාව රාමඤ්ඤ මහා නිකාය හා එක්ව එක් සාමග්‍රී ධර්ම සංඝ සභාවක් ලෙස ස්ථාපිත විය.එය ශාසන ඉතිහාසයේ වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
මහනුවර යුගයේ පහතරට සිතුවම්
මහනුවර යුගයේ පහතරට සිතුවම් මහනුවර යුගයේ සිතුවම් ආභාශය ලැබූ පහතරට සිතුවම් මෙලෙස හැඳින්වේ. මහනුවර රාජධානි සමයෙහි උඩරට සිතුවම් කලාව ඇසුරු කොට ගනිමින් දිවයිනේ පහතරට ප්‍රදේශයන් පුරාද සිතුවම් කලාව පැතිර යනු දක්නට ලැබේ. වෙසෙසින්ම දකුණු හා බටහිර පළාත්බදව ප්‍රචලිත විය.මේවායේ කාල නිර්ණය සම්බන්ධයෙන් තරමක ගැටලූකාරී මතවාදයන් පැන නැගුනද ආසන්න වශයෙන් මහනුවර සම්ප්‍රදායයේ බිතු සිතුවම් පහතරට ප්‍රදේශයන් හි ව්‍යාප්ත වීම උදෙසා ප්‍රධාන වශයෙන් කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ අවධියෙහි ඇති වූ බෞද්ධ පුනරුදය බලපාන්නට ඇත.මේ පිළිබඳව සිය අදහස් දක්වමින් සේනක බණ්ඩාරනායක දක්වන්නේ වැලිවිට සංඝරාජ හිමියන් තම ශිෂ්‍ය පිරිසට පහතරට ප්‍රදේශවල බෞද්ධ විහාරස්ථාන ආරම්භ කොට පවත්වා ගැනීමට උනන්දු කළ බවයි.
උඩරට සිතුවම් වල බලපෑමෙන් ඇති වූවා යැයි සැලකිය හැකි පහතරට   සිතුවම් තුළ උඩරට සිතුවම් හා සමාන වන අංගයන් ද වේ.නමුත් ඊට සාපේක්ෂව ඉස්මතු වී පෙනෙන සියුම් වෙනස්කම් ද වෙයි.ශෛලීය හා අනුගමනය කළ ශිල්ප ක්‍රමය අතින් යම් සමාන බවක් පෙන්නුම් කළ ද මනුෂ්‍ය රූප වල හැඩය,ඇඳූම් පැළදුම්,රේඛාකරණය,පසුබිම් හා පසුබිම් සැරසිලි,භාවිත වර්ණාලේපයන් හි සැලකිය යුතු වෙනසක් ඉස්මතු වී පෙනෙයි.
මහනුවර චිත්‍ර සම්ප්‍රදාය ව්‍යාප්ත වූ පහතරට විහාරස්ථාන ලෙස කතළුව පූර්වාරාමය,තොටගමුවේ සුභාරාමය,දොඩම්දූවේ ශෛලබිම්බාරාමය, වැල්හේන්ගොඩ විජයසුන්දරාරාමය,අම්බලන්ගොඩ සුභද්‍රාරාමය,දොඩන්දූව කුමාරකන්ද රජමහා විහාරය,බෝගහගොඩැල්ල පරමකන්ද විහාරය,තොටගමු විහාරය,කරගම්පිටිය සුබෝධාරාමය, මුල්කිරිගල රජමහා විහාරය,කැළණිය රජමහා විහාරය,වැලහිද සුදර්ශනාරාමය, හික්කඩුවේ සුධර්මාරාමය,කළුතර පුලිනතලාරාමය, මාතර මහාමන්තින්ද මහ පිරිවෙන,අකුරැස්ස ඇල්ගිරි විහාරය,කොටහේන දීපදුත්තරාරාමය, ඈතගම විහාරය ආදිය දැක්විය හැකි වේ.
දහඅට හා දහනව වන සියවස් හි ලංකාවේ පැවති සමාඡ ක්‍රමය වෙරළබඩ කලාපයේ විසූ ජනතාවගේ ජීවන ක්‍රමය විදේශයන්ගේ සංස්කෘතිමය සම්ප්‍රදායන්ගේ ප්‍රවාහයට හසුවූ බව පහතරට සිතුවම් විමර්ශනයේදී පෙනී යයි. සිතුවම් හි තේමා භාවිතයේදී උඩරට සිතුවම් ගත් මඟ ගනු ලැබුවද ඒ සඳහා අදාල පරිසරය, ඇඳූම් පැළඳූම්, යානවාහන, ගෘහ භාණ්ඩ ආදීය සිතුවම්කරණය කිරීමේදී පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රිසි සංස්කෘතික ලක්ෂණ මතුව පෙනෙයි.
කතළුව පූර්වාරාමයේ පටාචාරා කතා වස්තුවේ පටාචාරා මෙහෙණිය නැවට නංවා ගැනීමට කටයුතු කරන පුද්ගලයා හා නැවියා යන දෙදෙනාම යුරෝපීය ඇඳූම් කට්ටලයක් හැඳ යුරෝපීය හිස්වැසුම් ලා ගත් අය වෙති.
කතළුව දොඩම්ගොඩ සුදර්ශනාරාමයේ සිදුහත් යශෝදරා විවාහය දක්වා සිටින්නේද යුරෝපීය විවාහයක් ලෙසින්ය. දෙදෙනාම සපත්තු පැළද සිටිති. සිදුහත් කුමරු හිසලා ඇති ඔටුන්න බි්‍රතාන්‍ය කිරීටයක් ලෙස පෙනෙයි.යශෝදරා ද ගවුමක් ඇඳ ඇති අතර වරලස මලින් සරසා තිබේ.
ගොඩනැගිලි සිතුවම් කිරීමේදී ද බොහෝ ලෙසින් අර්ධ කවාකාර ආරුක්කු සහිත දොර ජනෙල් හා බටහිර පන්නයට නෑකම් කියන පියසි,කුළුණු ආදිය කැටයම් සහිතව යොදා ගෙන තිබේ.මේ කාලය තුළ පහතරට සමාජය සඳහා දැඩි වශයෙන් බලපවත්නා ලද විදේශිය සංස්කෘතිමය බලපෑමෙන් සිත්තරාද යටපත් වූ බවට මේ සිතුවම් දෙස් දෙයි.එසේ නමුදු තදබල විදේශිය පාලනයක් යටතේ වූවද විදේශිය ලක්ෂණ පරයා යමින් දේශිය ලක්ෂණ ඇඳ දැක්වීමට සිතුවම්කරුවා දරනු ලැබූ උත්සාහයක ඡායාමාත්‍රයක් පහතරට සිතුවම් ගැඹුරින් විමසා බැලීමේදී පෙනී යයි.
කතලුව පූර්වාරාමය
19 වන සියවසෙහි අගභාගයට අයත් නිර්මාණ මෙහිදී දැකගත හැක. කඩොල්ගල්ලේ මහ සිත්තරා සහ පොඩ්ඩ සිත්තරා යන ශිල්පීන් විසින් මෙහි සිතුවම් ඇඳ ඇති අතර මෙහි වෙස්සන්තර ජාතකය, සුතසෝම ජාතකය, තේමීය ජාතකය, චුල්ලපදුම ජාතකය වැනි ජාතක කතාද පටාචාරා, මහදන සිටුවර, නන්දිය උපාසක වැනි බුද්ධ චරිතයට සමකාලීන චරිතයන්ගේ කතා පුවත් හා සූවිසි විවරණය, අපාය, දිව්‍යලෝකය වැනි සිතුවම්ද මෙහිදී දැකගත හැක.
කරගම්පිටිය සුබෝධාරාමය
දෙහිවල පිහිටි මෙම විහාරයේ ඇති සිතුවම් 'පළමුවැනි පරාක්‍රමබාහු රජ කාලයේ සිට පැවති විවිධ යුගයන් වලට අයත් වේ. අනුරාධපුර යුගයේ සිතුවම් සේම 19 වන සියවසෙහි අගභාගයේ සිතුවම්ද දැකගත හැකිය. ජාතක කතා, බුද්ධ චරිතයේ සිද්ධීන් හා අපාය, සූවිසි විවරණය, දිව්‍යලෝකය මෙහි ඇති සිතුවම් අතර විශේෂත්වයක් ගනියි.
මෙම විහාරයේ ඇති සිතුවම්වල ත්‍රිමාන ලක්ෂණ මතු කිරීමට වලාකුළු හා ජලය දැක්වීමට ඉන්ඩිගෝ නිල භාවිතය විශේෂ ලක්ෂණයකි.
නීතිය-සිවිල් සමාජය
‘සිවිල් සමාජය’ යන යෙදුමේ ඉතිහාසය බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතික දාර්ශනිතයකු වන ජෝන් ලොක්ගේ කාලය දක්වා දිවයන්නකි. ඔහු සිවිල් සමාජය දුටුවේ ‘ඔවුන් අතර පවත්නා ආරවුල් විසඳීම සඳහා අධිකාරය හිමි පොදු නීතියක් හා අධිකරණ ක්‍රමයක්’ හිමි ජනතාවක් ලෙසිනි. ජර්මානු දාර්ශනිකයකු වූ ජෝර්ජ් විල්හෙල්ම් ෆෙඞ්රික් හේගල් සිය Elements of the Philosophy of Right නම් කෘතියේදී ‘රාජ්‍යය’ ‘සිවිල් සමාජයෙන්’ වෙන්කොට දැක්වීය. සිය ඵෙතිහාසික දයලෙක්තිකවාදී ක්‍රමය තුල හේගල් විශ්වාස කළේ සිවිල් සමාජය සහ රාජ්‍යය යනු ධ‍්‍රැවීකරණයන් දෙකක් බවය. ජනතාවගේ අදහස් නිර්මාණය වන හා නීතිය කුමක් විය යුතුද යන්න පිලිබඳව ලොබි කිරීම් සිදුවන සිවිල් සමාජය අනිවාර්යයක් ලෙසම නීතියේ මූලාශ‍්‍රයක් වෙයි. ඕස්ටේ‍්‍රලියානු බැරිස්ටර්වරයකු සහ ලේඛකයකු වන ජෙෆ්රි රොබින්සන් ජාත්‍යන්තර නීතිය පිලිබඳව කියා සිටියේ, ˝එහි මූලික නූතන මූලාශ්‍රයන් සිය විසිත්ත කාමරයන්හි රූපවාහිනී තිරයන් මත දකින මානව හිමිකම් කඩවීම් වලට විරුද්ධ වන සාමාන්‍ය මිනිසුන් හා ගැහැණුන්ගේ සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයන්ගේ ප‍්‍රතිචාරයන් තුලින් සොයාගත හැක˜ යනුවෙනි.
කථාකිරීමේ නිදහස, සමාගමයේ නිදහස සහ වෙනත් බොහෝ පුද්ගල අයිතිවාසිකම් විසින් ජනතාවට හමුවීමට, සාකච්ඡා කිරීමට, විවේචනය කිරීමට සහ සිය රජයන් පිලිබඳ කථාබස් කිරීමට ඉඩහසර නිර්මාණය කරදෙන අතර එමඟින් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ පදනම නිර්මාණය වෙයි. සිය ජීවිත කෙරෙහි දේශපාලන බලය ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය පිලිබඳ අවධානයෙන් පසුවීම හා එම තත්වයන් වෙනස් කිරීම මඟින් සහභාගීවන පිරිස වැඩිවීම හේතුකොටගෙන ජනතාව කෙරෙහි නීතිය පිලිගතහැකි සුජාත එකක් බවට පත්කරවයි. වර්ධනයවූ දේශපාලන පක්ෂ, විවාද සමාජයන්, වෘත්තීය සමිති, මැදිහත් මාධ්‍ය, ව්‍යාපාර, පුණ්‍යආයතන යනාදී සියල්ලම යහපත් සිවිල් සමාජයක අංගයන් වේ.
හාරිස්පත්තුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
හාරිස්පත්තුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි. කොට්ඨාසයේ මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මි.65 කි. ග්‍රාම නිළධාරි වසම් ගණන 84 කි.
ජනගහනය
කොට්ඨා‍ශයේ මුළු ජනගහනය ( 2011 ) 93,699 ක් විය.
ආර්ථිකය
ප්‍රධාන ලෙස කෘෂි කාර්මික ආර්ථික රටාවක් පවති. ප්‍රධාන ආර්ථික භෝග ලෙස ගම්මිරිස්, කරාඹු, සාදික්කා, යන සුළු අපනයන භෝග වගාව ව්‍යාප්තව පවතී. තේ, කෙසෙල්, එළවඵ වගාව සහ කිතුල් ආශ්‍රිත නිෂ්පාදනද දැකිය හැක.
ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරුන්
ආර්.එම්.පී.එස්.බී.රත්නායක මයා වර්ථමාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් ( 2012.08.07 සිට )
මරියන් රිවේරා
මරියන් රිවේරා (උපත 1984 අගෝස්තු 12 මැඩ්රිඩ්, ස්පාඤ්ඤයේදී ) known professionally as Marian Rivera, is a Spanish Filipino commercial model and actress, best known for her roles in Marimar, Dyesebel, Amaya, and Temptation of Wife.
ප්‍රවර්ගය:1984 උපත්
845
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
පටක
පටකයක් යනු බහුසෛලික ජීව දේහ වල සෛල කිහිපයක් එක් වීමෙන් සෑදී ඇති ව්‍යුහයකි. නමුත් මේවා අවයව නොවන අතර අවයව සෑදී ඇත්තේ මේ පටක එක් වීමෙනි. උදාහරණයක් ලෙස හෘදය අවයක් වන අතර හෘදයේ ඇති හෘත් පේශි පටකයකි.
සමුරායි බැඳුම්කරය
සමුරායි බැඳුම්කරයක් යනු, ටෝකියෝවෙහිදී ජපන්-නොවන සමාගම් විසින් නිකුත් කෙරෙන, ජපාන රෙගුලාසි වලට යටත් වන යෙන්-නාමනය කෙරුණු  බැඳුම්කරයකි. මෙම බැඳුම් කර විසින් පාරිභෝගිකයා වෙත ජපාන මූලධනය වෙත ප්‍රවේශයක් සපයන අතර, දේශීය ආයෝජන හෝ ජපානයෙන් බැහැර මුදල් යෙදවීම් ක්‍රියාකාරකම් සඳහා මේවා භාවිතා කල හැක. විදේශීය ණයගැනුම්කරුවන් විසින් සමුරායි වෙළෙඳපොලෙහි නිකුතු භාවිතා කරන්නේ විදේශීය ව්‍යවහාර මුදල් විනිමය අවදානම මග හැරීමට බාධකයක් ලෙසින් විය හැක. තවද බලාපොරොත්තුවක් විය හැක්කේ, වෙනත් ව්‍යවහාර මුදලක් වෙත නිකුතුව එක විටම හුවමාරු කිරීමෙන් අඩු වැයෙහි ප්‍රයෝජනය ලබා ගැනීමයි.
මෙකාට්‍රොනික්ස්
මෙය යාන්ත්‍රික, විද්‍යුත්, පාලන ඉංජිනේරු, පරිගණක, අණුක ඉංජිනේරු යන ක්ෂේත්‍ර කේන්ද්‍ර කොටගත් විෂය ධාරාවකි. ඒ අනුව මෙම ප්‍රධාන විෂය ඉහත කී එක් එක් විෂය ධාරා හා සෘජු ලෙසම බැදි පවතී. එබැවින් මෙකාට්‍රොනික්ස් ආර්ථිකමය වශයෙන් මෙන්ම වෙනත් වටිනාකම් රැසකින්ද යුත් විෂය ක්ෂේත්‍රයකි.මේ පුලුල් විෂය ධාරාවට  Machatronics  යන නම මුල්වරට යොදනු ලැබුවේ  ටෙට්සුරෝ මෝරි නම් සසකාවා ජපන් ආයතනයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉංජිනේරුවන් විසිනි.ඒ වර්ෂ 1969 දීය. ඒ හැර Machatronics යන නම වෙනුවට ඊට විද්‍යුත් යාන්ත්‍රික පද්ධති තාක්ෂණය යන නාමය හෝ පාලන හා යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු තාක්ෂණය යන නාමය හෝ භාවිත කිරීමට  හැකිවේ.
දර්ශිය Machatronics ඉංජිනේරු උපාධි පාඨමාලාවේ අන්තර්ගත පෙළ වශයෙන් ගණිතය, යාන්ත්‍රික, යන්ත්‍ර සංරචක, නිර්මාණ, යාන්ත්‍රික නිර්මාණ, තාප ගතිය, පරිපථ හා පද්ධිති, විද්‍යුත් හා සන්නිවේදන උපාංග, පාලන සිද්ධාන්ත ක්‍රම ‍‍ලේඛනය, අංක සංඥා සැකසුම්, ජීව ඉංජිනේරු, රොබෝ හා අවසාන අවුරුදු නිබන්ධනවලින් සමන්විතය.
සටහන්
{|
සරත් චන්ද්‍රසිරි
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු 1964 ජුනි 13 වන දින ලංකාවේ පානදුරේ උපත ලැබීය. ඔහු වෑකඩ බෞද්ධාලෝක විද්‍යාලයට ගිය අතර එහිදී ඔහුට නාට්‍ය ගුරු සරත් කුලාංග හමුවිය. පසුව පානදුර ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබුවා.
චන්ද්‍රසිරි විවාහ වී සිටින්නේ දිගුකාලීන සහකාරිය චාරිකා ජයමාලි සමඟයි. මෙම යුවළට එක් පුතෙක් - කංචුක තිලක්ෂණ සහ එක් දියණියක් - හසරා නිලක්ෂි සිටී. කංචුක මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඉංජිනේරු උපාධියක් ලබා ඇත. හසරා ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ භෞතික විද්‍යා උපාධිධාරියෙකි.
2016 නොවැම්බර් 21 වැනිදා චන්ද්‍රසිරි වේදිකා නාට්‍යයක වැඩ කරමින් සිටියදී ඇති වූ කෙටි අසනීප තත්ත්වයකින් රෝහල් ගත විය. ඔහුව වහා ඇල්පිටිය රෝහලට ඇතුළත් කර ඇත. 2021 නොවැම්බරයේදී ඔහු නැවතත් රෝහල් ගත කළ අතර අභ්‍යන්තර රුධිර වහනයක් හේතුවෙන් සති ගණනාවක් කොළඹ ජාතික රෝහලේ දැඩි සත්කාර ඒකකයේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියේය. එම කාලය තුළ ඔහු රෝහලේදී මිය ගිය බවට බොරු කටකතා පැතිර ගියේය. පසුව 2021 දෙසැම්බර් 4 වන දින මස්තිෂ්ක රුධිර වහනය හේතුවෙන් කොළඹ ජාතික රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී වයස අවුරුදු 57 දී ඔහු මිය ගියේය. අවසන් කටයුතු 2021 දෙසැම්බර් 6 වන දින සවස 4.00 ට බණ්ඩාරගම වල්ගම ආදාහනාගාරයේදී සිදු කරන ලදී.
වෘත්තීය
චන්ද්‍රසිරි 1976 වසරේ පාසල් වේදිකාවෙන් රංගනයට පිවිසියේය. 1979 දී සමස්ත ලංකා නාට්‍ය තරගයේ හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය දිනාගත් ඔහු, ප්‍රවීණ ගායන ශිල්පිනී චන්ද්‍රිකා සිරිවර්ධන විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ‘අහස් මාලිගා’ වේදිකා නාට්‍යයෙන් වේදිකාවේ දොරගුළු විවර කළේය. ඉන්පසු සරත් කුලාංග ගුරුවරයාගේ මඟපෙන්වීම යටතේ ඔහු නාට්‍ය ජීවිතය ආරම්භ කළේය. මේ අතර කුලංග හරහා ඔහුට ජනක් ප්‍රේමලාල්, ජයලත් මනෝරත්න ඇතුළු තවත් නාට්‍යකරුවන් කිහිප දෙනෙක් මුණ ගැසුණි. ඔවුන් යටතේ අබුද්දස්ස කෝලම, රජ කපුරු, අන්දරේල, තලමල පිපිල, ගුරු තරුව, පුත්‍ර සමාගම වැනි වේදිකා නාට්‍ය රැසක රඟපෑවා.
ඔහු රූපවාහිනියට පිවිසියේ ආනන්ද අබේනායක අධ්‍යක්ෂණය කළ සංක්‍රාන්ති සමය කතා මාලාවෙනි. පෙර වසරවලදී, ඔහු අසනි වැසි, වරපෙරළිය, දූ දරුවෝ, පුංචි වීරයෝ, අඩෝ, දම්සාරී සහ මහවිරු පණ්ඩු වැනි රූපවාහිනී කතා මාලා රාශියකට සම්බන්ධ විය. 2006 දී ඔහු ජනප්‍රිය සෝප් ඔපෙරා පබා හි නිත්‍ය නළු නිළියන් සමඟ එක් වූ අතර එහිදී ඔහු "සමගිපුර වසන්ත" ජනප්‍රිය චරිතය රඟපෑවේය. පසුව ඔහු කතාමාලාවේ කැපී පෙනෙන චරිත රාශියක් කළේය: දෙපත් නයි හි "කුණු අන්තා", වසන්ත කුසලන "පෙරුම් පුලි " ලෙස, රන්සිරිගේ සංග්‍රාමයේ "මජන්" ලෙස, "බඳයිරි" ලෙස, " හිරු සොයා, " ලෙස. " ගුරු තරුවේදී, වෙස්ගත්තෝ හි "හනුමන්තා" ලෙසත්, ජෝඩු ගෙදර "සාර" ලෙසත්, නීල පබළු හි "වෙද මහත්තයා" ලෙසත්. මේ අතර 2011 දී ඔහු අද්භූත නාට්‍යයක් වන මලී හි "උක්කුවා" උප ප්‍රධාන චරිතය කළේය. විශාල ජනප්‍රියතාවයෙන් පසුව, ඔහු ආත්තම්මා නම් ප්‍රසංගයේ දෙවන වාරයේ භූමිකාව නැවත නිරූපණය කළේය. තෙවන වාරයේ සිදුු ඔහු මුල් කථාංග කිහිපයක ආරාධිත චරිතයක් කළේය.
2000 වසරේදී උදයකාන්ත වර්ණසූරිය විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද රාජ්‍ය සේවය පිනිසයි නමැති අපරාධ චිත්‍රපටයේ "දම් පාට කමිස වෙඩික්කරු"ගේ සුළු චරිතයකින් ඔහු සිනමාවට පිවිසියේය. එතැන් පටන් ඔහුට චිත්‍රපටවල දුෂ්ට හා මැර චරිත රාශියක් ලැබුණි; වන් ෂොට්, සමනල තටු, සුදු හංසි, මගෝ දිගෝ දයි සහ ගාමණී. මේ අතර ඔහු රන් කෙවිට ළමා චිත්‍රපටයේ "යකා" චරිතය කළේය. සිනමාවේ සහායක සහ සුළු චරිත කිහිපයකින් පසුව, ඔහු ඩොක්ටර් නවරියන් හාස්‍ය චිත්‍රපටයේ "සර්කිට් සරත්" උප ප්‍රධාන චරිතය කළේය. ඔහුගේ අවසන් රංගන පෙනුම 2021 දී රැල්ල වෙරලට ආදරෙයි රූපවාහිනී කතාමාලාවේ "ඇන්ටන්, බස් රියදුරු" චරිතය හරහා පැමිණියේය.
යොමු කිරීම්
<references group="" responsive="1"> ප්‍රවර්ගය:1964 උපත්
පශ්චාත් - ජනවාර්ගිකත්වය
පශ්චාත් ජනවාර්ගිකත්වය යනු ශාස්ත්‍රීය සාහිත්‍යයෙහි හෝ පොදු දේශන වලදී අවස්ථානුකූලව පැන නගින අලුත් වචනයකි. එය යොදාගැනෙන්නේ ජනවාර්ගිකත්වයට වඩා පළල් හා පොදු වු සාමාන්‍ය ජනයාගේ මට්ටම විස්තර කෙරෙන අවස්ථා වලදීය. (විශේෂ අවස්ථා වලදී වෙනස් විය හැක) නමුත් එම වචන " ජාතිය" යන වචනයට සමාන නොවේ (ජාතිය යන වචනය අභිබවා යාමට ඉඩ ඇත.)
උදාහරණය කිහිපයක්
ජාතිවාදී අදහස් අනුගමනය කරන කණ්ඩායම් විසින්ද අන්තර්ජාලයේ මෙම වචනය භාවිතා කරයි.
සටහන්
{|
ලෝකයේ ඉතිහාසය
ලෝකයේ ඉතිහාසය යනු හෝමෝ සැපියානුවන්ගේ අත්දැකීම් පිළිබඳ වාර්තාගත මතකයයි. පුරාතන මානව ඉතිහාසය ඇරඹෙන්නේ, පෘථිවියෙහි ස්ථාන කිහිපයක ස්වායත්ත ලෙසින්, ‍ලේඛනය සොයාගැනීම හේතුවෙන්, මෙම මතකයන් කල්පවතින, හා නිරවද්‍යලෙසින් විකාශය කලහැකිවීමට ඇවැසි යටිතල ව්‍යුහයන් නිමැවීම නිසා දැනුමෙහි වර්ධනය හා පැතිරීම ඉවහල් වීම සමගිනි. එනමුදු, මානව වර්ගයාගේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය විෂයයෙහි ඉතා අඩු සැලකිල්ලක් හෝ ලැබුමට ශිෂ්ඨාචාරයෙහි මූලාරම්භයන් අගයකිරීම සුදුසු බව සැලකිය මනාය.
ඇෂ්ලි බෙන්සන්
ඇෂ්ලි වික්ටෝරියා බෙන්සන් (උපත 1989 දෙසැම්බර් 18)ඇමෙරිකානු නිළියක, නිරූපිකාවක වේ, known for her role as Hanna Marin on the mystery-thriller television series Pretty Little Liars.
ප්‍රවර්ගය:1989 උපත් ප්‍රවර්ගය:නිළියන්
846
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
'දීපා මා' සිසුන්ට දුන් අවවාද
{| class="wikitable"
සිත සහ දයාව
{| class="wikitable"
සිතීම සහ සිතිවිලි
{| class="wikitable"
නීතියේ සමාජ විද්‍යාව
මැක්ස් වෙබර් 1917 දී- නීතිඥයෙකු ලෙස සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළ වෙබර් සමාජ විද්‍යාවේ සහ නීතියේ සමාජ විද්‍යාවේ ආරම්භකයකු ලෙස සැලකේ.
නීතියේ සමාජ විද්‍යාව වූ කලි නීතිය සහ සමාජය අතර ගණුදෙනුව පිලිබඳව විමර්ෂනය කරන්නකි. නීතියේ සමාජ විද්‍යාව නීති විද්‍යාව, නීතියේ ආර්ථික විද්‍යාත්මක විශ්ලේෂණය, නීතියේ ආයතන සහ නෛතික ප‍්‍රයුක්තීන් සහ ක‍්‍රමයන්හි සමාජීය ගොඩනැංවීම විමර්ෂනය සඳහා විෂය වන්නාවූ ක්ෂේත‍්‍රයක් වෙයි. ආරම්භයේදී නෛතික න්‍යායවේදීහු මෙම ගුරුකුලය පිලිබඳව සැක පහළ කළහ. මෙහි සමාරම්භකයකු වූ නීතීඥයින් ඉගෙනගන්නා සහ අදාල කරන්නාවූ ධනාත්මක නීතිය සහ එදිනෙදා සාමාන්‍ය ජීවිතය පාලනය කරන වෙනත් ආකාරයන්ගේ නීති හෝ සමාජ සම්මතයන් අතර වෙනස පිලිබඳව අවධාරනය කළ ඉයුජින් එචර්ලිච්, තෙල්සන්ගේ උග‍්‍ර විවේචනයන්ට බඳුන්විය. 1900 දී පමණ මැක්ස් වෙබර් නීතිය වෙත වූ සිය විද්‍යාත්මක ප‍්‍රවේශය වන ‘නෛතික තාර්කික රූපාකාරය’ ආධිපත්‍යධාරී සම්මත නීතීන්ට මිස ජනතාවට ආරෝපනය කළ නොහැකි එකක් බව හඳුනාගන්නා ලදී. ධනවාදයේ වර්ධනයට සමාන්තරව වර්ධනය වූ නූතන දේශපාලන සංවර්ධනයන් හා නූතන නිලධාරිවාදී රාජ්‍යය සඳහා පූර්ව කොන්දේසියක් බවට පත්වූ සංගත, ගණනය කළහැකි නීතිය සඳහා ඔහු යොදාගත් යෙදුම වූයේ ‘නෛතික තාර්කිකත්වය’ යන්නයි. තවත් සමාජ විද්‍යාඥයකුවූ එමිල් ඩර්කයිම් සිය The Division of Labour in Society කෘතියේ දක්වන ලද්දේ සමාජය සංකීර්ණ බවට පත්වීමේදී අපරාධ නීතීන් හෝ දණ්ඩන තහනම් අභිබවමින් වරද නිවැරදි කිරීම සහ වන්දි ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් මූලික වශයෙන් අවධානය යොමුකළ සිවිල් නීතිය වර්ධනය වන බවයි. තවත් කැපීපෙනෙන මුල් කාලීන නීතිෙය් සමාජ විද්‍යාඥයින් අතර යුරෝපයේ හියුගෝ සින්ෂ්හයිමර්, තියඩෝර් ගයිගර්, ජෝර්ජ් ගර්විච් සහ ලියොන් පෙට‍්‍රාස්කි මෙන්ම එක්සත් ජනපදයේ විලියම් ග‍්‍රැහැම් සම්නර්ද වෙති.
ප්‍රවර්ගය:නීතිය ප්‍රවර්ගය:සමාජ විද්‍යාව
ඉයන් හිගින්සන්
ඉයන් හිගින්සන් (උපත 1947 මැයි 10) හිටපු නවසීලන්ත ක්‍රිකට් විනිසුරුවෙකි. ඔහු එක් ටෙස්ට් තරගයකට පෙනී සිටියේය. ඒ නවසීලන්තයට එරෙහිව ශ්‍රී ලංකාව 1983 දී පැවති තරගයකි. 1983 දී සහ 1984 දී එක්දින තරඟ දෙකක් විනිශ්චය කලේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1947 උපත්
සුසන්ත සිසිල්චන්ද්‍ර
සුසන්ත සිසිල්චන්ද්‍ර (English: Susantha Sisilchandra) (තවද සුසන්ත ශාන් හළඹ (ඉංග්‍රීසි: Susantha Shan Halamba) යනු ඇමරිකාවවේ ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ (අමෙරිකාවේ දෙවන විශාලතම ප්‍රාන්තය) ශ්‍රී ලංකා කොන්සල් ජනරාල් වරයායි. තවද ඹහු ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ ස්ථාපිත Ceyhinz Link International හි හිමිකරුය.
ජීවන සටහන්
සුසන්ත සිසිල්චන්ද්‍ර ඇමරිකාවේ ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ ඇමරිකානු නොවන ව්‍යාපාරිකයන් අතරින් 2013 වසරේ හොදම ව්‍යාපාරිකයා බවට පත්විය.
සුසන්ත ටෙක්සාස් ප්‍රාන්තයේ ස්ථාපිත Ceyhinz Link International හි හිමිකරු වන අතර විවිධ වර්ගයේ වෘත්තිකයන් අතරින් මෙම සම්මානය දිනාගෙන තිබේ. මොහු මෙම සම්මානය දිනාගෙන ඇත්තේ ඔහුගේ Ceyhinz Link International, සහ එහි මව් සමාගම වන Riococo Worldwide සහ Ceytips Ceylon Tea යන ආයතන ලබාගෙන ඇති දියුණුව සහ ගුණාත්මක වර්ධනය නිසාය.
සුසන්ත සිසිල්චන්ද්‍ර (තවද සුසන්ත ශාන් හළඹ) 1994 දී කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායකයෙකු වශයෙන්ද කටයුතු කර ඇති අතර පාසලට ගෞරවය ගෙනදුන් තවත් කීර්තිමත් ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.
සුසන්ත සිසිල්චන්ද්‍ර කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
රත්නපුර ඕලන්ද බලකොටුව
ප්‍රවර්ගය:බලකොටු - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ජනවාර්ගික අධ්‍යයනයන්
ජනවාර්ගිකත්වය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීම ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය නමින් හඳුන්වයි. මානව විද්‍යාව, ඉතිහාසය, ඉංග්‍රීසි, ආසියානු අධ්‍යයනයන් සහ ප්‍රාචීන විද්‍යාවන් වැනි සම්ප්‍රදායික විෂයන්හි ඇති ඉහළ වියදම් නිසා 20 වැනි සියවසේ දෙවෙනි අර්ධයේ දී ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය බිහිවිණි. මෙම අධ්‍යයනයේ දි සුළු ජාතීන්ගේ සංස්කෘතිය පිළිබඳව ඔවුන්ගේම ව්‍යවහාරයෙන්, ඔවුන්ගේම භාෂවෙන්, ඔවුන්ගේ වටිනාකම් පිළිගෙන අධ්‍යයනය කරයි. ඉතිහාසය
ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය, 1960 සහ 1970 මුල්භාගයේ දී එක්සත් ජනපදයේ සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය මඟින් ඇති කරන ලදි. එයට හේතුව වුයේ එවකට අප්‍රිකානු ඇමරිකානුවන් තුළ, ආසියානු ඇමරිකානුවන් තුළ, ස්පාඤ්ඤ ඇමරිකානුවන් තුළ සහ ඇමරිකානු ඉන්දියානුවන් තුළ ස්වයං සම්ප්‍රජානනයක් වර්ධනය වීමයි. අප්‍රිකාණු ඇමරිකානු අධ්‍යයනය, ආසියානු ඇමරිකානු අධ්‍යයනය, ලතින් අධ්‍යයනය, චිකාගෝ අධ්‍යයනය, සහි දේශිය ඇමරිකානු අධ්‍යයනය යන අධ්‍යයනයන් වලට සාපේක්ෂව ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය දෙපාර්තමේන්තු විශ්වවිද්‍යාල තුළ බිහි කරන ලදි. ජනවාර්ගික අධ්‍යයනයේ මුලාරම්භය 1968 දී සිදුවිණි. (එය 3 වැනි ලෝකයේ නිදහස් පෙරමුණෙන් මෙහෙයවන ලද අතර, Afro - ඇමරිකානු ශිෂ්‍ය සංගමයේත්, මෙක්සිකානු ඇමරිකානු  ශිෂ්‍ය සංගමයේත්, ආසියානු ඇමරිකානු දේශපාලන මිතුරු සන්ධානයේත්, පිලිපීන, ඇමරිකානු ජ්‍යෙෂ්ඨ වෑයම මඟිනුත් සහ (ෆ්‍රැන්සිස්කො ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලයේ දේශිය ශිෂ්‍ය සංගමයේත් සාමුහික වෑයමකි) ශිෂ්‍ය විරෝධතාවයක් මඟින් පළමු ජනවාර්ගික අධ්‍යයන පාසල බිහිවූ අතර, ජනාධිපති එස්. අයි. හයකාවා මහතා විසින් එහි පීඨාධිපති වශයෙන් ආචාර්ය  ජේම්ස් හිරා බායාෂී (James Hirabayashi)  මහතා පත් කරන ලදි. විරෝධතා වැඩි වනවාත් සමඟම ජාතිභේදයකින් තොරව එයට ළමුන් ඇතුලත් කරන ලදි. ජනවාර්ගිකත්වයේ ජාතික හා අන්තර්ජාතික මාන ගැන, උගතුන්ට අන්තර් ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයේ යෙදවීමට ජනවාර්ගික අධ්‍යයන සංගමය පිහිටුවන ලදි. බර්ක්ලි(Berkley) විසින් පිළිගත් ජනවාර්ගික අධ්‍යයන දෙපාර්ත‍මේන්තුව සඳහා හිට්ච් (Hitch) ජනාධිපතිතුමා 1969 දී අවසර දෙන ලදි.
මුදලට නැඹුරුවීම නිසා ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ ආසියානු ඇමරිකානුවන්ගේ, කළු ලතින් ජාතිකයන්ගේ සහ දේශිය ඇමරිකානුවන්ගේ ක්‍රියාවන් අවතක්සේරු කළ අතර එය පිළිබඳ විචාරය කිරීමට ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය බිහි විය. ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය, පංති සහ ලිංගිකත්වය මුලික කොට ‍ගෙන බොහෝ විට ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය සිදු කරයි. වර්තමානයේ දී ඇමරිකාවේ අප්‍රිකා‍නු ඇමරිකානු, ආසියානු ඇමරිකානු, ලතින් අධ්‍යයන දෙපාර්තමේන්තු සියගණන් ඇති අතර, දේශිය ඇමරිකානු අධ්‍යයන දෙපාර්තමේන්තු 50 ක් ද, ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය වැඩ සටහන් සුළු වශයෙන් ද, ආරම්භ කොට ඇත. මෙම අධ්‍යයනය කරන ආකාරය ස්ථානය අනුව වෙනස් වන අතර උදාහරණයක් වශයෙන් UC බර්ක්ලි හි පිහිටි ජනාවාර්ගික  අධ්‍යයන දෙපාර්තමේන්තුව උප කොටස් වලට වෙන් කර ඇති අතර, UC සැන් ඩියොගෝ දෙපාර්තමේන්තුව ‍එසේ කර නොමැත. පෙර ජනවාර්ගික අධ්‍යයනට අදාල ශිෂ්‍යත්ව, ඉතිහාස සහ ජාතිවාද කණ්ඩායම් වල අනන්‍යතාවයන් මත රඳා පැවති අතර, ජාතිවාදයෙන් ඔබ්බට ගිය අධ්‍යයනයක් සිදු කිරීමට තරම් වර්තමානයේ එය පුළුල් වී ඇත. සමාජ විද්‍යාවේ, ඉතිහාසයේ, සාහිත්‍යයේ සහ සිනමාවේ එන නොයෙකුත් න්‍යායන් සහ ක්‍රම උපායන් මත ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය රාමු වී පැවතුණි. වර්තමානයේ ඒ සඳහා ජාතික මෙන්ම අන්තර්ජාතික සම්බන්ධතාවයන් වෙනස් දෘෂ්ඨිකෝණ වලින් නිරීක්ෂණය කොට උගතුන් විසින් අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. වර්තමානයේ දී ජාතිය ගොඩනැගීම ගැන සහ සමාජ පැහැයන් ගැන සාම්ප්‍රදායික ශ්‍රාස්ත්‍රීය අධ්‍යයනයට ‘සුදු ගතිය’ ගැන අධ්‍යයනය එකතු කර ඇත. මෙම සුදු ගතිය ජනවාර්ගික අධ්‍යයනයේ එක් අංගයක් ලෙස ඇතුලත් නොකරයි. අනෙකුත් ජාතිවාදීන් සමඟ සම්බන්ධකම් පවත්වමින් දේශපාලනික සහ නෛතික අංශ කෙසේ ගොඩනැගුවේද යන්න ගැන සුදු ගතිය ගැන අධ්‍යයනයේදී සිදුකෙරේ. උගතුන් පවසන පරිදි වර්ගවාදය කේන්ද්‍රිය විෂයකි. ඒ සඳහා ජාතිය ගොඩනැගීමට මුලික වු සමාජ, දේශපාලනික හා ආර්ථික  තත්ත්වයන් ගැන අවධානය යොමු කළ යුතුයි. අද වනවිට ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය ඉතා පහසු විෂයක් බවට පත්ව ඇත. මක් නිසාද උගතුන් ජාතිය සහ ජනවාර්ගිකත්වය ගැන අධ්‍යයනය, මානව විද්‍යාව සහ සමාජ විද්‍යාව පිළිබඳව තොරතුරු එකතු කරගෙන ඇති බැවිනි. ජනවාර්ගික අධ්‍යයනය, විවිධ කණ්ඩායම් ගැන අධ්‍යයනය ලෙස පොදුව අර්ථකතනය කළ හැකිය.
සටහන්
{|
නීතිය-සාක්‍ෂි හැදින්වීම
සාක්‍ෂි හැදින්වීම
පුළුල් අර්ථයෙන් සැලකූකළ ඉන් අදහස් වන්නේ කිසියම් ප්‍රකාශයක සත්‍යවාදී බව නිරූපනය කිරීම සඳහා යොදාගත හැකි ඕනෑම දෙයකි. දාර්ශනිකව අසත්‍යයැයි උපකල්පනය කරනු ලබන වෙනත් ආස්ථානයකට ආධාරකයක් ලෙසින් යොදාගනු ලැබිය හැකි සත්‍ය යැයි උපකල්පනය කරනු ලබන ප්‍රමේයයන් සාක්‍ෂි ලෙස හඳුන්වනු ලැබිය හැක ප්‍රතිපත්ති, විද්‍යාමත්මක පර්යේෂණ, අපරාධ පරීක්‍ෂණ සහ නෛතික කතිකාව වැනි විවිධ ක්ෂෙත්‍රයන් තුල සාක්‍ෂි යන්නට සුවිශේෂී අර්ථයන් පවතී. උතුරු කැරොලිනා විශ්ව විද්‍යාලයේ දර්ශනය පිලිබඳ අධ්‍යනාංශය විසින් සිදුකරනු ලබන පර්යේෂණයන්ට පාදක වන්නාවූ පශ්චාත් නූතන න්‍යායන් තුල සාක්‍ෂි පරිභෝජන භාණ්ඩයක් ලෙස සලකනු ලැබේ. යම් කෙනෙකුට ලබාගත හැකි වඩාත් වේගවත් සාක්‍ෂිය වන්නේ ඔහුගේම සංවේදී ඉන්ද්‍රියන්ගේ සංවේදනාවන්ය. උදාහරණයක් ලෙස අහස නිල් පැහැති බවට සාක්‍ෂියක් සොයන අයකු සිදුකළ යුතුව ඇත්තේ අහස දෙස බැලීම පමණකි. කෙසේවෙතත් මෙම උදාහරණය තුලම සාක්‍ෂි සම්බන්ධයෙන් වන ගැටළුකාරී තත්වයන් ගණනාවක්ද අන්තර්ගත වෙයි. • නිල්-කහ වර්ණ අන්ධතාවයකින් පෙලෙන නමුත් ඒ බව නොදන්නා අයකු අහසේ වර්ණය පිලිබඳ වෙනස් සංවේදනයක් ලබනු ඇත. සාක්‍ෂි පිලිබඳ පරාමිතීන් ගොඩනැංවීමේදී මුහුණ පෑමට සිදුවන්නාවූ ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ ඉතා සරළ සංවේදනාවන් පවා වන අතර එම තොරතුරම විෂයමූලික වන විට වඩා සාත්‍ය ලෙස සැලකිය හැකිවීමය. • එමෙන්ම ‘නිල්’ යන්නෙන් කුමක් අදහස් කළේද යන්නද ප්‍රශ්ණගත විය හැක. අප එය මනින්නේ කෙසේද ? (එය තීරණය වන්නේ වර්ණයක තරංග ආයාමයක් මත නම් අප එය මනින්නේ කෙසේද ?) • එමෙන්ම සාක්‍ෂිය පරිවර්තනයවීමේ ගැටළුද ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ජර්මන් භාෂාවේ blau ලෙස දැක්වෙන දෙය ඉංග්‍රිසි භාෂාවට blue ලෙස පරිවර්තනය කෙරේ. නමුත් ජර්මානුවන්ට වර්ණාවළියේ විවිධ කොටස් වළට විවිධ වචන පැවතිය හැක. එනම් ‘සාක්‍ෂි’ යනු සමාජීය ගොඩනැංවීමකි.
847
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ඇෆ්ගනිස්ථානය
ඇෆ්ගනිස්ථාන ඉස්ලාමික ජනරජය, එසේත් නැතිනම් පොදු ව්‍යවහාරයට අනුව ඇෆ්ගනිස්ථානය යනු දකුණු-මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩබිමින් වටවූ කඳුකර රාජ්‍යයකි. එය දකුණින් සහ නැගෙනහිරින් පාකිස්ථානයට ද, බටහිරින් ඉරානයට ද, උතුරින් තුර්කමෙනිස්ථානයට, උස්බෙකිස්ථානයට සහ ටජිකිස්ථානයට ද, ඊසානදිගින් චීනයට ද මායිම් වී ඇත. වත්මන් ඇෆ්ගනිස්ථාන භූමිය අතීතයේ දී සේද මාවතේ සහ මානව සංක්‍රමණයේ සන්ධිස්ථානයක් විය. ක්‍රිපූ 50,000 තරම් ඈත අතීතයේ මෙහි මිනිස් වාසය පැවති බවට සාක්ෂි පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් සොයාගෙන ඇත. මේ ප්‍රදේශයේ නාගරික ජනාවාස ක්‍රිපූ 3000-2000 අතර කාලයක ඇරඹෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.
කාලයත් සමග ජනවර්ග රාශියක් ජීවත් වී ඇති ඇෆ්ගනිස්ථානය, මධ්‍යම ආසියාව සහ මැදපෙරදිගත් ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයත් යා කරන වැදගත් ස්ථානීය පිහිටුමක පවතියි. මේ නිසාම පුරාණයේ සිටම මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්, මෞර්ය අධිරාජ්‍යය, ජෙන්ගිස් ඛාන් වැන්නන්ගේ හමුදා ආක්‍රමණවලට ඇෆ්ගනිස්ථානය ගොදුරු වී ඇත.
ශබ්දනිෂ්පත්තිය
"ඇෆ්ගන් මිනිසුන්ගේ දේශය" යන අර්ථය ඇතිව පර්සියන් බසින් සෑදී ඇත. "ඇෆ්ගන්" යන්න මිනිසුන්ගේ ගෝත්‍රය හැඳින්වීමටත් "තාන්" යන්න ප්‍රදේශය යන අරුත ඇති උපසර්ගයක් ලෙසත් යෙදී ඇත. මුල් කොටස වූ ඇෆ්ගන් යන්න අතීතයේ සිටම මෙහි මුල්ම හා විශලතම ජන කොට්ඨාශය වන පෂ්තුන් ජනයා හැඳින්වීමට යොදාගන්නකි. මෙය 3 වන සියවසේ "අබ්ගන්" ලෙසත් 6 වන සියවසේ "අවගන" ලෙසත් භාවිතා කෙරී ඇත.
භූ ලක්ෂණ
නිරිත දිගින් හා දකුණින් තැනි සහිත ගොඩ බිමින් වට වූ කඳුකර රටකි.විවිධ අවස්ථා වල දකුණු අසියාවේ, මධ්‍යම අසියාවේ, හෝ බටහිර දිග අසියාවේ (මැද පෙරදිග ) පිහිටි බවට විස්තර කෙරේ.එය උතුරු අක්ෂාංශ 29°-39° හා නැගෙනහිර දේශාංශ 60°-75° අතර පිහිටා ඇත.උසම ස්ථානය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 24557ක් (මීටර් 7485 ) උසින් වූ නව්ෂාක් වේ. දේශගුණය ප්‍රදේශානුගතව සීඝ්‍ර ලෙස වෙනස් වේ. රටේ බොහෝ කොටස් වියලි අතර නැවුම් ජලය හිඟය.අන්තර්වාහී සිස්තානීය තටකය යනු ලෝකයේ වියලිතම ප්‍රදේශ වලින් එකකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඇෆ්ගනිස්ථානය
ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදය ට එරෙහි වීම්
ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදය ට එරෙහි වීම්
ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී නායකයෝ දෙවියන් හුදෙක් පැරණි ව්‍යුහ තරබාරු කිරීමට සැදී පැහැදී සිටියේයැ යි විශ්වාස නොකළෝ ය. ඔවුන් ආගමික නැගී සිටීම නව යුගයක උදාව යැයි උපකල්පනය කලෝ ය. ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදියෝ නව ගිවිසුමේ පරිද්දට සමස්ත ක‍්‍රිස්තියානි පල්ලියම සංස්කරණය කිරීමට උත්සාහ ගත්තෝ ය. ඇතැම්හු බයිබලය පුරාණ දූෂණ වලට හසුවී ඇති බවද නිවැරදි කිරීම් අවශ්‍ය යැයි ද පැවසුවෝය.
ප්‍රොතෙස්තන්ත ප‍්‍රතිසංස්කරණ පැවතියේ ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදී ක‍්‍රමවේදය තුලින් ම පල්ලිය ප‍්‍රතිසංස්කරණයකට භාජනය කර විශ්වාසය සහ ක‍්‍රියාමාර්ග තුල නැවත මුල් බයිබලීය තත්වයට ගැනීම අරමුණු කරගෙනය. නමුත් පියුරිටන්වාදීන් වැනි ප්‍රොතෙස්තන්ත කණ්ඩායම් ක‍්‍රිස්තියානි විශ්වාසය හා ජීවිතය අරභයා ඓතිහාසික විනිශ්චයක් ඇති බව සැළකුවෝ ය. ප්‍රොතෙස්තන්තවාදීහු ඓතිහාසික ගලායාමක් හා ඇදහීමක් විශ්වාස කළෝ ය. නමුත් ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීන් මෙම ඓතිහාසික විනිශ්චය ප‍්‍රතික්ෂේප කළ අතර ක‍්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ අනුගාමිකයෝ මුලින් ම එළිදරව් කළ දිව්‍යමය රටාව වැළඳගැනීම සඳහා උත්සාහ කළෝය. එමනිසා ප්‍රොතෙස්තන්ත සාමාජිකයෝ පල්ලියේ ඇතැම් ක‍්‍රියාමාර්ග බයිබලයට අනුකූල නැතැයි බැහැර කළද ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදීන් විසින් ප්‍රොතෙස්තන්තයන් අනුමත කළ සන්ඬේ සබත් හා ටි‍්‍රනිටි වැනි ඇදහීම් ද ප‍්‍රතික්ෂේප කරණු ලබයි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Restorationism#A_Protest_against_Protestantism
රාජකීය තැපැල් නෞකාව
බොහෝවිට එහි RMS යන කෙටි නාමයෙන් දැක්වෙන, රාජකීය තැපැල් නෞකාව (සමහරවිට දුම්-නැව හෝ ධූමයාත්‍රාව) යන නම් තැබීම, 1840 තරම් ඈත අතීතයට දිවෙන අතර, බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය තැපැල් සේවය වෙත කොන්ත්‍රාත් පදනමකින් සේවා සපයමින් තැපෑලෙන් යැවෙන ද්‍රව්‍ය රැගෙන යන මුහුදු යාත්‍රා සඳහා භාවිතා වන   නැව් උපසර්ගයකි.
මැසිව් ඩයිනමික්
thumb|right|ප්‍රබන්ධාත්මක සමාගමෙහි ලාංඡනය
මැසිව් ඩයිනමික් යනු ෆ්‍රින්ජ් රූපවාහිනී කතා මාලාවෙහි එන, අවි පරික්ෂාකිරීම, රොබෝ තාක්ෂණය, වෛද්‍ය උපකරණ, ගගනයාත්‍රා විද්‍යාව, ප්‍රවේණි විද්‍යාව, ඖෂධ, දුරවිනැවුම්, ශක්තිය, ප්‍රවාහනය, සහ විනෝදාස්වාද තාක්ෂණය යන්නෙහි උන්නතිය ප්‍රවර්ධනය කරන,    ප්‍රබන්ධාත්මක බහුජාතික සංගතයකි. ප්‍රබන්ධයෙහි එන පරිදී, මැසිව් ඩයිනමික්හී මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ 655 18වන වීදිය, නිව්යෝර්ක් ("ඔලිවියා") යන ස්ථානයෙහිය. නියමු කතාංගය සඳහා, මැසිව් ඩයිනමික්හී ඇතුළත දර්ශන රූගත කරනලද්දේ ටොරොන්ටෝ, ඔන්ටේරියෝ හී රෝයල් ඔන්ටේරියෝ කෞතුකාගාරයෙහි මයිකල් ලී-චින් ක්‍රිස්ටල් පිවිසුමෙහිදීය. "බ්‍රවුන් බෙටී" කතාංගයෙහිදී, මැසිව් ඩයිනමික්හී මූලස්ථානය පිහිටා ඇත්තේ මුල් ලෝක වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයෙහි දකුණු කුළුණෙහිය.
ඔවුන් දිගටම භාවිතා කල උද්යෝග පාඨය වූයේ: "අපි මොනවද කරන්නේ? අපි මොනවද නොකරන්නේ !"
848
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ගූගල් වීථි දසුන
ගූගල් වීථි දසුන is a technology featured in Google Maps and Google Earth that provides panoramic views from positions along many streets in the world. It was launched in 2007 in several cities in the United States, and has since expanded to include cities and rural areas worldwide.
ප්‍රවර්ගය:ගූගල් වීථි දසුන
හින්දු පූජා
පුජා (සංස්කෘත - ගෞරවය, භක්තිය හෝ වන්දනාව) දෙවියන් හා ගුරුන් කෙරෙහි පවතින ගෞරවය පෙන්වීම සඳහා හින්දුන් විසින් සිදුකරති. පුජාවේ අරමුණ වන්නේ දෙවියෙක්, දෙවියන් හෝ සත්ගුරුන් සමඟ සම්බන්ධ වි භෞතික ලෝකය හා අපට නොපෙනෙන අභ්‍යන්තර ලෝකය සමඟ නොකඩවා බැඳීම් පවත්වාගෙන යාමයි. පුජාවන් දෙවියන් කෙරෙහි භක්තිය, පැසසුම හා ස්තූතිය ප්‍රකාශ කිරීමටද යොදාගනිති. පුජාවන් පවත්වන්නේ ‘දෙවියනි ‍මම ඔබතුමාටම අයත් මේ දෙය ඔබතුමාට පුජා කරමි’ යන වාක්‍ය කීමෙන් අනතුරුවය. ඒ අනුව පුජාවකින් පැවසෙන්නේ යමෙකුගේ නිරහංකාරබව පුජාවෙන් මානය දුරුවන අතර එමඟින් දියුණුවට මග සැලසේ. මෙලෙස නිරහංකාර බව ‍හා ‍ලෝකය සමඟ සැසැඳුවිට තමාගේ කුඩා බව අවබෝධ කරගැනීමේ ක්‍රමය හින්දුන් විසින් ගන්නා උත්සාහයකි. නිදසුනක් ලෙස පුජනීය සත්වයෙකු ලෙස සලකන ගවයාට පුද පුජා දැක්වීමෙන් ‍යමෙකුගේ ආධිපත්‍යයට උපකාරිවේ. ගව මුත්‍ර පරිභෝජනය වැනි ක්‍රියා මෙයට හේතුවේ. නමුත් බොහෝ හින්දු මෙය පුජාවක් ලෙස නොසලකති. මුර්තියක් වෙත සිදුකරන පුජාව උතුම් බව පංචතන්ත්‍රයේද සඳහන්වේ.
පුජාවන් ප්‍රමාණය අනුව වෙනස්වේ. පුජාවේ ප්‍රමාණය එය සඳහා ගතවන කාලය, පුජා ලබන දෙවියන් ගණන, එය සිදුකරන්නේ පෞද්ගලික හෝ පොදු කරුණක් හේතුවෙන්ද යන ලක්ෂණ මත රඳාපවතී. හින්දුන් දිනකට වරක් හෝ දෙවරක් පුජා පවත්වති. පුජාවන් පැවැත්විය යුත්තේ ස්නානයෙන් අනතුරුව වන අතර, යහපත් හැසිරිම් හා පුර්ණ අවධානය (ධ්‍යාන) සඳහා ආහාර ගැනීමේදී සැලකිලිමත් විය යුතුය. දෛනික චාරිත්‍රයකට අමතරව විශේෂ අවස්ථාවලදී ද පුජා පවත්වති. මේ අතරට දුර්ගා පූජා, පොන්ගල් හා ලක්ෂ්මි පූජා ඇතුලත්ය.
දෛනිකව දේවාලයක හෝ නිවසක පවත්වන පුජා හා විශේෂ පුජා වෙනස්වේ. එය සඳහා විශාල සම්පත් ප්‍රමාණයක් හා මිනිසුන් විශාල ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ. මේ සඳහා ප්‍රමාණය කෙසේ වුවද සියළුම පුජා එකම මුලධර්මයක් අනුගමනය කරයි. එනම් දෙවියන් ගෞරවනීය අමුත්තෙක් ලෙස සැලකීමය. පුජා යන නම ප්‍රසිද්ධ හින්දු ගැහැණු නමකි.
පූජා චාරිත්‍ර
පූජාවක් ආරම්භ වීමට පෙර සංකල්ප හෙවත් පොරොන්දුවක් වීමේ චාරිත්‍රයක් ඉටුකළ යුතුය. මෙම චාරිත්‍රයේදී බැතිමතා පුජාව සිදුවන වේලාව, ස්ථානය, අවස්ථාව, දෙවියන්ගේ නම, බැතිමතාගේ නම හා පුජාව සිදු කිරීමේ අරමුණ පවසනු ලැබේ. අවශ්‍ය අවසරය පුජකතුමාගෙන් ලැබුණු පසු පුජාව සිදුකළ හැක. පුජාව යනු දෛනික වතාවන් කිරීමක්ද විය හැක. ‍ගෘහමුලිකයා විසින් තෝරාගන්නා ලද දෙවියෙකුට හෝ දෙවඟනකට දිව්‍ය ලෝකයෙන් පැමිණ තමන් හා එක්වන ලෙස ආරාධනා කරයි.
විශාල පුජාවන් සඳහා බැතිමතුන් රාශියකගේ සහභාගීත්වයෙන් දෙවියන්ට හෝ දෙවඟනට යාඥා කරනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් මෙය දවස පුරාම පැවැත්වෙන අතර පුජා චාරිත්‍රයෙන් පසුව ප්‍රසාදම් බෙදා දීම, භජන් ගායනය හා අවසානයේ සම්පුර්ණ නිර්මාංශ ආහාර වේලකින් බැතිමතුන්ට සංග්‍රහ කරනු ලැ‍බේ.
පුස්තකාල වර්ගීකරණය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පුස්තකාල සුචිකරණය සහ වර්ගීකරණය
ඒව
ඒව (හෙබ්‍රෑ: חַוָּה‎, සම්භාව්‍ය හෙබ්‍රෑ හී හාවා,  නූතන ඊශ්‍රායෙල හෙබ්‍රෑ හී කාවා, අරාබි: حواء‎) යනු, ආබ්‍රහමීය ආගම් වල  මැවීමේ මිථ්‍යාව ප්‍රකාර,   උප්පත්ති පොතෙහි මැවීම් කථාන්තරයෙහි එන පරිදී  දෙවියන්වහන්සේ විසින් මවන ලද පළමු ගැහැණියයි.
නම සහ සම්භවය
බයිබලයේ, ඒව (හෙබ්‍රෑ: חַוָּה, හාවා;, හවා; ගීආඊස්: ሕይዋን හිය්වාන්; "ජීවමාන තැනැත්තිය" හෝ  "ජීවයේ ප්‍රභවය",  හායා යන්නට බැඳි, "ජීවත් වීමට"; අත්‍යන්ත වශයෙන්  සැමිටික් මූලය  හීව් වෙතින් ; ග්‍රීක: Εὕα , heúā) යනු  ආදම්ගේ භාර්යාවයි. ඇයගේ නම සඳහන් වන්නේ අවස්ථා හතරකදී පමණයි; පළමු අවස්ථාව වන්නේ උප්පතිති  3:20: "මිනිසා සිය බිරිඳට ‘ඒව’ යන නම දුන්නේය. මන්ද, ඈ ජීවමාන සියල්ලන්ගේ මාතාව බැවිනි" (බැබිලෝනියානු  මැවුම්කාරිනිය ටියමාට් විසින් පෙරදී දැරූ අභීධානයකි).
මුදල් විශුද්ධිකරණය
මුදල් විශුද්ධිකරණ ක්‍රියාවලිය
මෙම ක්‍රියාවලිය ප්‍රධාන පියවර තුනකින් සමන්විත වේ.
ස්ථාපනය
ස්ථාපන‍ය (placement) යනු මුදල් විශුද්ධිකරණ ක්‍රියාවලියේ ආරම්භයයි.මෙහි දී නීති විරෝධීව උපයන මුදල් මූල්‍ය ආයතනයක් හරහා මූල්‍ය පද්ධතියට ඇතුළු කරනු ලැබේ.
ආවරණය/ස්ථරීකරණය
ආවරණය/ස්ථරීකරණය (Layering) අවස්ථාවේ දී සිදු වන්නේ මූල්‍ය පද්ධතිය තුළට ඇතුළු කරන ලද මුදල් කිසියම් අවස්ථාවකදී අරමුදල් සුරැකුම් හෝ රක්ෂණ ගිවිසුම් වශයෙන් වෙනත් ආයතනවලට මාරුකිරීම හෝ පැවරීමයි.මෙහි දී එම මුදල් සිය අපරාධමය ප්‍රභවයෙන් තව දුරවත් ඈත් වීම හා ආවරණය වීම සිදුවේ.
ඒකාබද්ධකරණය
අවසන් අවස්ථාවේ දී සිදු වන්නේ නීත්‍යානුකූල ආර්ථිකය සමග අරමුදල් ඒකාබද්ධකරණය යි. (Intedgration) මූර්ත දේපොළ, සුරැකුම් හෝ වෙනත් මූල්‍ය වත්කම්, සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ ආදිය මිලදී ගැනීම තුළින් මෙය සපුරා ගත හැකිය.
මූලාශ්‍ර
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව - ප්‍රවෘත්ති දෙපාර්තමේන්තුව
ප්‍රවර්ගය:නීතිය
හජ්
“Hajji” යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ මුස්ලිම් බැතිමතුන් විසින් වාර්ෂිකව සිදු කරනු ලබන මක්කම වන්දනාවයි. එය මුස්ලිම් ධර්මයේ පස්වෙනි කුළුණ ලෙස සලකනු ලබන අතර සෑම ධනවත්, ශක්තිමත් මුස්ලිම් ජාතිකයෙකු විසින්ම තම ආයුකාලය තුලදි එක වරක්වත් එය ඉටු කිරීමට බැඳී සිටි. එය මුස්ලිම් ජාතිකයන්ගේ සහයෝගිතාවයේ ආදර්ශනයක් ,නිරූපණය කිරීමක් වන අතර දෙවියන්ට දක්වන අවනතියක් ලෙසද සැලකේ.
ඉස්ලාමික දින දර්ශනයට අනුව මෙම වන්දනාවේ යෙදෙන්නේ දොළොස් වන මාසයේ එනම් දුල්හජ් දසවන දින සිට පහලොස් වන දින දක්වාය. ඉස්ලාමීය දින දර්ශනය චන්ද්‍ර දින දර්ශනයකි. එබැවින් ඉස්ලාමික දින දර්ශනයේ වර්ෂයකට වඩා, 8 වැනි ග්‍රෙගරි පාප්තුමා විසින් 1582 හඳුන්වා දෙන ලද දින දර්ශනයේ වර්ෂයකට දින එකොළහක් පමණ වැඩි බැවින් ඒ දින දර්ශන එනිනෙක හා ගැලපිමට නොහැකි වී ඇත. 2007 වර්ෂයේ මුස්ලිම් බැතිමතුන්ගේ වාර්ෂික වන්දනාව යෙදි තිබෙන්නේ දෙසැම්බර් 17 සිට 21 වනදා දක්වාය.
2007 වර්ෂය හා සැසදීමෙන් පසු ඇස්තමේන්තු ගත කර ඇති පරිදි වාර්ෂිකව මිලියන දෙකකට අධික වන්දනාකරුවන් පිරිසක් මක්කම වන්දනාවට සහභාගි වේ. මේ නිසා ජන සමුහ පාලන ක්රම තවදුරටත් අර්බුදකාරි වි ඇත. අති විශාල ජන සංඛ්යාව හේතුවෙන් බොහොමයක් පිළිවෙත් වඩාත් ශෛලිගත වි ඇත. කාලවර්ණයෙක් යුතු ශිලාව සිප ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය නොවුවද, හුදෙක් "කාබා" අවට මෙන්ම එම මාර්ගයේදි එයට ඇඟිල්ල දිගු කිරීම වෙයි. කළ යුතුම වේ.විශාල කුළුණු ආශ්‍රිතව ගල් කැට විසි කිරීම සිදුවුවද ආරක්ෂක හේතුන් මත 2004 වර්ෂයේ දි මෙය වෙනස් කරනු ලැබිණි.ඉන් පසු ඒ සදහා ද්‍රෝණිකා සහිත විශාල තාප්ප ඉදිකරන ලදි.
ඉතිහාසය
වාර්ෂික මක්කම වන්දනාව මුහම්මද්තුමාගේ ජීවිතය ආශ්‍රිත වුවක් වුවද, මක්කම යෑම ඊට පෙර පටන් මුස්ලිම් ආගමේ පැවත ආ පිළිවෙතකි. මුස්ලිම්වරු විසින් සලකන පරිදි එහි ඉතිහාසය පෙර වක්තෲවරුන් වන ඉබ්‍රාහිම් තුමා හා ඉස්මයිල් තුමාණන් යන දෙදෙනාගේ කාලපරිච්ඡේදය දක්වා දිව යයි.
සටහන
{|
බැං කි-මූන්
thumb|right|බැං කි-මූන් බැං කි-මූන් (උපත ජුනි 13 1944) යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිටපු 8 වන මහලේකම් වරයාය. මොහු 2007 වර්ෂයේ කොෆි අන්නන් මහලේකම් ධුරයෙන් ඉවත්වීමෙන් පසු මහලේකම් ධුරයට පත් විය. වෘත්තීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු වන මුන් දකුණු කොරියාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යංශයේ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ කටයුතු කරන ලදී. විශ්ව විද්‍යාලයෙන් පිට වීමත් සමග විදේශ සේවයට එක වූ මුන් තම පළමු ධුරය ඉන්දියාවේ නව දිල්ලි වල හොබවන ලදී.
බුද්ධිමය දේපළේ ආර්ථික විද්‍යාව
බුද්ධිමය දේපළේ ආර්ථික විද්‍යාව
සාමාන්‍යයෙන් බුද්ධිමය හිමිකම් තරඟකාරී නොවන භාණ්ඩයන්ට, එනම් එකවර විශාල පිරිසක් විසින් භාවිතා කරනු ලැබිය හැකි (එක් තැන්ත්තෙක් භාවිතා කිරීම අනෙක් තැනැත්තාගේ භාවිතයට බාධාවක් නොවන) භාණ්ඩයන්ට සීමා වේ. එක් වතාවකදී එක් තැනැත්තකුට පමණක් භාවිතා කළහැකි ඇඳුම් වැනි තරඟකාරී භාණ්ඩ සමඟ මෙය සන්සන්දනය කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස ගණිත සූත්‍රයක් එකවර විශාල පිරිසක් විසින් භාවිතා කරනු ලැබිය හැක. බුද්ධිමය දේපළ යන යෙදුමට විරුද්ධ වන සමහරු තර්ක කර සිටින්නේ ‘දේපළ’ යන වචනය යොදාගත හැක්කේ තරඟකාරී භාණ්ඩ (එනම් කෙනෙකුට තමන්ටම හිමි ලෙස අයිතිකරගත නොහැකි) හැඳින්වීම සඳහා පමණක් වන බවයි.
තරඟකාරී නොවන භාණ්ඩයක් එකවර බොහොමයක් දෙනා විසින් (උදාහරණයක් ලෙස පිටපත් කිරීම) භාවිතා කරනු ලැබියහැකි බැවින් (ආර්ථීක වශයෙන් අවම මුදලකට) එවැනි නිර්මාණයන් නිර්මාණය කිරීමට නිෂ්පාදකයන් දිරිමත් නොවනු ඇත. එය සමාජයට පැහැදිලිවම පාඩුවකි. මීට ප්‍රතිපක්ෂව ඒකාධිකරයන් පැවතීමේද අවාසි (නිෂ්පාදකයෝ වැඩි මුදලක් අයකරනු ඇති බැවින් සමාජයේ සුළු පිරිසකට පමණක් එය ලබාගත හැකිවනු ඇත) පවතී.
බුද්ධිමය දේපළ හිමිකම් ස්ථාපිත කිරීම තරඟකාරී නොවන භාණ්ඩ නිෂ්පාදනයේදී සමාජයේ යහපත (ඒවා නිෂ්පාදනයට දිරිදීම මගින්) සලකමින් ඒකාධිකාරයන්ට අවසර ලබාදීමකි. ඒකාධිකාරයට අවසර ලබාදී ඇති කෙටි කාළය තුල සමාජයට ලැබෙන මෙම ලාභ සහ පාඩු එක් එක් නිෂ්පාදනය සහ සමාජයට අදාල කරුණු ගණනාවක් මත රඳා පවතිනු ඇත.
ප්‍රවර්ගය: ආර්ථික විද්‍යාව
නීතිය-පරිඝනකයේ නෛතික පැතිකඩ
පරිගණක ආශි‍්‍රත නෛතික පැතිකඩ ගණනාවක්ම පවතී. ඒවායින් සමහරක් පහත දක්වා ඇත. නීතියේ අංශයන්
වැලැක්වීම සඳහා වන විශේෂ රීති ආදිය ඇතුලත් නීති ක්ෂේත‍්‍රය බුද්ධිමය දේපළ නීතිය ලෙසින් හැඳින්වේ. මෘදුකාංග සම්බන්ධයෙන් වන පේටන්ට් නීතිය තවමත් යුරෝපයේ සහ වෙනත් කලාපයන්හි වර්ධනය වෙමින් පවතින්නකි.
වැනි මාතෘකාවන් සම්බන්ධයෙන් වන සංවාදයන්ට
පරිගණක භාවිතා කරන්නන් සහ පරිගණක ජාල විසින් අනුගමනය කළයුතු අනවසර ප‍්‍රවේශය, දත්ත සුරක්‍ෂිතතාව ආදිය සම්බන්ධ රීතීන් පවතී. එමෙන්ම පිටපත් කිරීම වැලැක්වීම සඳහා පවත්නා උපකරණයන් සම්බන්ධයෙන්ද රීතීන් වෙයි. සමහර රාජ්‍යයන් අතර මෘදුකාංග සහ ද්‍රෘඩකාංග ආනයනය සහ අපනයනය සම්බන්ධයෙන්ද සීමාවන් පනවා ඇත.