cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඌව වෙල්ලස්ස විශ්වවිද්‍යාලය
තාක්ෂණික අධ්‍යන පීඨය
B.Engineering Technology B.Bio Systems Technology
පශ්චාත් උපාධි පාඨමාලා
PGD in Actuarial Science
කෙටි කාලීන පාඨමාලා
කෙටිකාලීන පාඨමාලා 12කට වැඩි ප්‍රමාණයක් මෙහෙයවන අතර, කළමනාකරණය හා මානව සම්පත් කළමනාකරණය සම්බන්ධ සහතික පත්‍ර පාඨමාලා දෙකක්ද මෙහෙයවයි.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල
544
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
මහේල ජයවර්දන
2009 මාර්තු මස සිට අප්‍රේල් මස දක්වා පාකිස්තානය සමග පැවැත්වුණු ටෙස්ට් තරඟාවලියේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ජයවර්දන විසින් මෙහෙයවන ලදී. ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය අතර පවතී ටෙස්ට් තරඟාවලිය නිම වීමෙන් පසුව මෙම තරඟාවලිය පවත්වන ලදී. තරඟාවලියේ පළමුවන තරඟය ජය පරාජයකින් තොරව අවසාන විය. ජයවර්දන එහිදී ද්විත්ව ශතකයක් වාර්තා කලද දෙවන ටෙස්ට් තරඟයෙන් පසුව ඔහු සිටියේ නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්වීමටය. දෙවන ටෙස්ට් තරඟයේ දෙවන දිනය වන විට තිලාන් සමරවීරගේ ද්විත්ව ශතකය හා තිලකරත්න දිල්ෂාන්ගේ ශතකයත් සමග ඒ වනවිට ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම හොඳ ස්ථානයක සිටියේය. තරඟයේ තෙවැනි දිනයේ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් රැගෙන ගඩාෆි ක්‍රීඩාංගනයට ගමන කරමින් තිබූ බස් රථයට වෙස් මුහුණු දමාගත් තුවක්කුකරුවන් 12 දෙනෙකු විසින් වෙඩිතබන ලදී. එයින් ජයවර්දන ඇතුළු තවත් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් හය දෙනෙකුට තුවාල විය. බස් රථය ආරක්ෂා කල පොලිස් නිලධාරීන් හය දෙනෙකු සහ සාමාන්‍ය වැසියන් දෙදෙනෙකු එයින් මියගියහ.ඔහු ඉන්දියානු ප්‍රිමියර් ලීග් තරඟාවලියේ කෝචි ටස්කර්ස් කේරල කණ්ඩායමේ නායකත්වය දරයි.
ආරම්භය සහ අන්තර් සමාජ ක්‍රිකට් ජීවිතය
ඔහු සිංහල ක්‍රීඩා සමාජයට 1995 සිට ක්‍රීඩා කරන ලදී. 2008 ඉංග්‍රීසි ක්‍රිකට් වාරයේ අග භාගයේදී ඩර්බිශයර් කණ්ඩායමට විදේශ ක්‍රීඩකයෙක් ලෙසට ගිවිසුම් අත්සන් කලේය. කෙසේ නමුත් ඉන්දියානු ප්‍රිමියර් ලීග් ක්‍රිකට් තර්නගවලියට වැඩි ආසාවක් දක්වූ නිසා ඩර්බිශයර් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කිරීමෙන් වැලකුනේය.
ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ජීවිතය
මහේල ජයවර්දන ශ්‍රී ලංකාවේ 69 වන ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකය වේ. ජයවර්දනගේ පළමුවැනි ටෙස්ට් තරඟය වුයේ ආර්.ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගනයේදී ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර පැවති වාර්තාගත ටෙස්ට් තරඟයේදීය.එහිදී ඔහු පළමු ඉනිම වෙනුවෙන් ලකුණු 66 ක් රැස් කරගන්නා ලදී. ඔහු එම තරඟයේදී ක්‍රීඩා පිටියට පැමිණියේ ඊට පෙර ටෙස්ට් තරඟයකදී කණ්ඩායමක් රැස් කරගෙන තිබූ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාවත් ඉක්මවා ගිය පසුවය. ඉන්පසුව ඔහු නවසීලන්තයට හා ඉන්දියාවට එරෙහිව පිළිවෙලින් ලකුණු 167 ක් සහ ලකුණු 242 ක් රැස් කරගන්න ලදී.
ජයවර්දන තම පළමු ජාත්‍යන්තර එක්දින තරඟය ලෙස 1998 දී සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායමට එරෙහිව ආර්.ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගනයේදී ක්‍රීඩා කරන ලදී. ජයවර්දනගේ ජයග්‍රාහී ලකුණත් සමග ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම තරඟය ජයග්‍රහණය කරන ලදී. ඉන්පසුවැ පැවති තරඟයෙන් ඔහු ලකුණු 77 ක් රැස් කරගන්න ලදී. ඔහුගේ පළමුවැනි එක්දින ශතකය වාර්තා කිරීමට ගතවූයේ තරඟ 11 ක් පමණි. ඒ එංගලන්තයට එරෙහිව ඇඩලෙඩ් හී පැවති වී.බී කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලියේදීය. එම තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 124 ට කදුළු 4 ක්‌ දැවී ඉතා අසීරු තත්වයක සිටින විට මහේල ජයවර්දන පිටියට පිවිසුණේය. එහිදී ඔහු ලකුණු 120 ක්‌ රැස් කර තරඟය ජයග්‍රහණය කර ගෙනයන ලදී. එම තරඟයේදී ඕස්ට්‍රේලියානු තරඟ විනිසුරු වරයෙකු වන රොස් එමර්සන් මුත්තයියා මුරලිදරන් පන්දුව දම ගසන බවට තීරණය කරන ලදී. එම නිසා එවකට කණ්ඩායමේ නායකයාව සිටි අර්ජුන රණතුංග තම කණ්ඩායමත් සමග පිටියෙන් ඉවත් විය.
2006 දී මාවන් අතපත්තුගේ ඉවත් වීමත් සමඟ ජයවර්දන එංගලන්ත තරඟ සංචාරය මෙහෙයවන ලදී. එහිදී ටෙස්ට් තරඟාවලිය ජය පරාජයකින් තොරව අවසන් වූ අතර එක්දින තරඟාවලිය ශ්‍රී ලංකාව 5 - 0 ක්‌ ලෙස ජයගන්නා ලදී.
2006 දී දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවති ටෙස්ට් තරඟාවලියේදී කුමාර සංගක්කාර සමඟ ලකුණු 624 ක වාර්තාගත සම්බන්දතාවයක් පිහිටුවන ලදී. මෙය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරඟ ඉතිහාසයේ ඕනෑම කඩුල්ලක් වෙනුවෙන් රැස්කරගන්නා ලද වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාවයි. එය ඉන්පෙර නවසීලන්තයේ මාර්ටින් ක්රෝව් සහ ඇන්ඩ්රූ ජෝන්ස් අතර ලකුණු 467 ක සම්බන්ධතාවය බිඳ දමන ලදී. ඔහු එහිදී පන්දු 572 කදී හතරේ පහර 43 ක්‌ හා හයේ පහර 1 ක්‌ සමගින් ලකුණු 374 ක්‌ රැස් කරගන්න ලදී. එය ලොව ක්‍රීඩකයෙකු විසින් රැස් කල හතරවැනි වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වන අතර දකුණත් පිතිකරුවෙකු ලෙස රැස් කල වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වේ. ජයවර්දන ශ්‍රී ලංකාවේ නායකයෙකු ලෙස ත්‍රිත්ව ශතකයක් රැස් කල එකම පිතිකරුවා වේ. ඒවාගේම ඔහු ලකුණු 350 ට වැඩියෙන රැස් කල ලෝක වාර්තාවක් බිඳ හෙලීමට නොහැකි වූ පළමු ක්‍රීඩකයා වේ.
2007 දී විස්ඩන් වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයාට හිමි සම්මානය හිමි කරගන්නා ලදී. 2007 ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලියේදී ඔහු එක්‌ ශතකයක් සහ අර්ධ ශතක 4 ක්‌ රැස් කරගන්නා ලදී. ඔහු එම තරඟාවලියේදී දෙවැනි වැඩිම ලකුණු ලාභියා වේ. ඔහු නවසීලන්තයට එරෙහිව රැස් කල ශතකය ශ්‍රී ලංකාව අවසාන පුර්ව තරඟයට සුදුසුකම් ලැබීමට බෙහෙවින් ඉවහල් විය. ශ්‍රී ලංකාව එහිදී අවසාන මහා තරඟයේදී ඕස්ට්‍රේලියාවට පරාජය වී අනුශුරයන් බවට පත්විය.
ඔහු තමාගේ පිතිකරණය පිලිබඳ වැඩි අවධානයක් යෙදවීම සඳහා හා ක්‍රිකට් පාලක කමිටුවේ දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් නිසා නායකත්වයෙන් ඉවත් වෙන ලදී.
කෙසේනමුත් 2010 ඉන්දියානු ප්‍රිම්යර් ලීග් ක්‍රිකට් තරඟාවලියේදී නැවත ඔහුගේ සුපුරුදු පිතිකරණ රටාවට පැමිණීමට හැකිවිය.
සබැඳුම්
පසන් සෙනෙවිරත්න 14:06, 21 දෙසැම්බර් 2011 (යූටීසී)
පලාළි
පලාළි  යාපනයේ තිබෙන එක් කුඩා ගම්මානයකි.
543
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
බුද්ධාගම
බුද්ධාගම යනු බුද්ධ ධර්මය හෙවත් බුදු දහම පාදක කොට ගොඩනැගුනු ආගමකි. ගෞතම බුදු රජාණන් වහන්සේ විසින් ඉගැන්වීම් මත පදනම් වූ  දහමකි. එය ඉන්දියානු ආගමක් සහ දර්ශනකි.එය ආසියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ හරහා ව්‍යාප්ත වූ ක්‍රිස්තු පූර්ව 6 වැනි සහ 4 වැනි සියවස් අතර කාලය තුළ ශ්‍රමණ දහමක් ලෙස පුරාණ ඉන්දියාවේ දී ආරම්භ විය. එය ලොව සිව්වන විශාලතම ආගමයි. මිලියන 530කට අධික අනුගාමිකයින් හෝ ගෝලීය ජනගහනයෙන් 7%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක්, බෞද්ධයන් ලෙස හැඳින්වේ. බුදුදහම බොහෝ දුරට බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් (ක්‍රි.පූ. 5 වැනි සියවසේ උපත ලද සිද්ධාර්ථ ගෞතම) අර්ථකථනය කරන ලද දර්ශනය මත පදනම් වේ.
බුදුරදුන්ගේ චතුරාර්ය සත්‍යයේ ප්‍රකාශිත පරිදි, බුදුදහමේ පරමාර්ථය වන්නේ දුක් වේදනා ඇත (දුක්ඛ ආර්ය සත්‍යය), එය ඇති වීමට හේතුවක් ඇත (දුක්ඛ සමුදය ආර්ය සත්‍යය), එය ඇති වීමට හේතුව ඇත එම හේතුව නතර කිරීම (දුක්ඛ නිරෝධ ආර්ය සත්‍යය), එහි අවසානය ගෙන ඒන මගෙ හි ගමන් කිරීම ය (දුක්ඛ නිරෝධ ගාමිණි පටිපදා ආර්ය සත්‍යය).
බුදු දහම සිව්වන විශාලතම ආගමයි. මිලියන 530කට අධික අනුගාමිකයින් හෝ ගෝලීය ජනගහනයෙන් 7%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක්, බෞද්ධයන් ලෙස හැඳින්වේ.විශාලතම බෞද්ධ ජනගහණය ජීවත් වන්නේ චීනයේය. එය මිලියන 251ක් පමණ වේ. ශ්‍රී ලංකාව, භූතානය, මියන්මාරය, තායිලන්තය, කාම්බෝජය, ලාඕසය, මොංගෝලියාව, ජපානය, සිංගප්පූරුව, කල්මිකියාව,ටුවා යන රටවල බහුතර ආගම බුදු දහමයි. බුදු දහම ශ්‍රී ලංකාව, භූතානය, මියන්මාරය, තායිලන්තය, කාම්බෝජය, ලාඕසය, මොංගෝලියාව යන රටවල රාජ්‍ය ආගම වේ.
බුදුන් දේශනා කළ සතර සත්‍යයන්ට අනුව, බුද්ධාගමෙහි ප්‍රධාන අරමුණ වනුයේ දුකින් (දුක්ඛ) මිදීමයි. බුදු දහමට අනුව දුක ඇතිවන්නේ තෘෂ්ණාව (තණ්හා) සහ යථාර්ථයෙහි සැබෑ ස්වභාවය (එනම් අනිත්‍යතාව සහ අනාත්මතාව) ගැන නොදැනුවත්කම (අවිද්‍යා) නිසාය. දුකින් මිදීම නිර්වාණය යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර එමගින් උපත සහ මරණය සිදුවෙන චක්‍රය (සංසාරය) අවසන් වේ.
ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ ජීවිතය
වම|thumb|බුදුන් දවස (ක්‍රි.පූ. 500 පමණ) ඉන්දියාවේ පැරණි රාජධානි සහ නගර - නූතන ඉන්දියාව, පකිස්ථානය, බංග්ලාදේශය සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය බුද්ධාගම යනු ගෞතම බුදුන්ගේ ඉගැන්වීම් මත පිහිටුවන ලද දර්ශනයක් වන අතර, "ශක්‍යමුණි" ("ශාක්‍යයන්ගේ ඍෂිවරයා") හෝ "බුද්ධ" ("ලෝකයා කෙරෙහි කරුණාවෙන් යුතුව සියලු කෙලෙස් නසා සියලු සත්‍යය අවබෝධ කරගත් තැනැත්තා") හෝ "සම්මා සම්බුද්ධ ("තුන් කාලයටම අයත් දෑ මනාව අවබෝධ කරගත් තැනැත්තා") ලෙසද හඳුන්වනු ලබන ශ්‍රමණයෙක්. ග්‍රන්ථවල බුදුන්ගේ නාමය "ගෞතම" (පාලි: ගෝතම) ලෙස ඇත. බුදුන් වහන්සේගේ ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරු බොහෝ මුල් බෞද්ධ ග්‍රන්ථවල සඳහන් වන නමුත් ඒවා එකි නෙකට නොගැලපේ. ඔහුගේ සමාජ පසුබිම සහ ජීවන තොරතුරු ඔප්පු කිරීමට අපහසු වන අතර නිශ්චිත දිනයන් අවිනිශ්චිතය.
සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වත්මන් නේපාලයේ ලුම්බිණියේ ඉපිද, නූතන නේපාල-ඉන්දියා දේශ සීමාවට ආසන්න ගංගා තැන්නෙහි පිහිටි නගරයක් වන කපිලවස්තුවේ හැදී වැඩුණු බවත්, ඔහු තම ජීවිතය ගත කළ බවත් මුල් ග්‍රන්ථවල සාක්ෂිවලින් පෙනී යයි. ඔහුගේ පියා සුද්ධෝදන නම් රජෙකු බවත්, ඔහුගේ මව මායා රැජින බවත් පුරාවෘත්තවල සඳහන් වේ. බුදුන් වහන්සේ, උන්වහන්සේගේ ජීවිතය, උන්වහන්සේගේ ඉගැන්වීම් සහ උන්වහන්සේ හැදී වැඩුණු සමාජය පිළිබඳ ප්‍රකාශයන් සමහරක් පසුකාලීනව බෞද්ධ ග්‍රන්ථ තුළ හඳුන්වා දී ඇත.
ඔහු දුක්වලින් මිදීමට ("නිවන" ලෙසද හැඳින්වේ) සෙවීමට පිටත් විය. මුල් පොත්වල සහ චරිතාපදානවල සඳහන් වන්නේ ගෞතම භාවනා ගුරුවරුන් දෙදෙනෙකු යටතේ අධ්‍යාපනය ලබා ඇති බවයි, එනම් ආලාර කාලාම සහ උද්දකා රාමපුත්ත, ඔහු භාවනාව සහ දර්ශනය හැදෑරූ අතර, විශේෂයෙන් "කිසිවක්" ඔවුන්ගෙන් අවබෝධ කර ගැනීමට නොහැකි විය. මෙම ඉගැන්වීම් තම අරමුණ සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා ප්‍රමාණවත් නොවන බව සොයා ගත් ඔහු දැඩි උපවාස පාලන ක්‍රමයක් සහ විවිධ ස්වසන පාලන ක්‍රම ඇතුළත් දැඩි තපස් ක්‍රමයට යොමු විය. මෙයද තම ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට නොහැකි වූ අතර පසුව ඔහු ධ්‍යාන භාවනාවට යොමු විය. ඔහු ප්‍රසිද්ධ ලෙස බුද්ධගයා නගරයේ බෝධි වෘක්ෂය නමින් හැඳින්වෙන ෆිකස් රිලිජියෝසා ගසක් යට භාවනාවේ වාඩි වී "පිබිදීම" (බෝධි) ලබා ගත්තේය.
බුද්ධ ඉගැන්වීම් ඔහුගේ අනුගාමිකයින් විසින් ප්‍රචාරණය කරන ලද අතර, ක්‍රිස්තු පූර්ව 1 සහස්‍රයේ අවසාන ශතවර්ෂවල විවිධ බෞද්ධ චින්තන පාසල් බවට පත් වූ අතර, ඒ සෑම එකක්ම බුදුන් වහන්සේගේ විවිධ අර්ථකථන සහ සත්‍ය ඉගැන්වීම් අඩංගු පාඨ මාලාවකින් යුක්ත විය. මේවා කාලයාගේ ඇවෑමෙන් බොහෝ සම්ප්‍රදායන් බවට පරිණාමය වූ අතර නූතන යුගයේ වඩාත් ප්‍රකට සහ පුලුල්ව පැතිරී ඇත්තේ ථෙරවාද, මහායාන සහ වජ්‍රයාන බුද්ධාගමයි.
ලෝක දර්ශනය
thumb|බුද්ධ බුද්ධත්වය, කුෂාන් රාජවංශය, 2 වන සියවසේ අග සිට 3 වන සියවසේ මුල් භාගය, ගාන්ධාරය.|වම
චතුරාර්ය සත්‍යය - දුක සහ එහි අවසානය
thumb|බුදුරජාණන් වහන්සේ චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය දේශනා කරනවා. සංස්කෘත අත්පිටපත. නාලන්දා, බිහාර්, ඉන්දියාව. චතුරාර්ය සත්‍යය බුද්ධාගමේ මූලික අරමුණ ප්‍රකාශ කරයි. අපි දුක්ඛ, "තෘප්තිමත් කිරීමට නොහැකි" සහ වේදනාකාරී වූ අනිත්‍ය තත්ත්වයන් සහ දේවල් වලට තෘෂ්ණාව සහ ඇලුම් වෙමු. මෙය අපව නැවත නැවත ඉපදීම, දුක්ඛ සහ නැවත මැරීමේ නිමක් නැති චක්‍රය වන සංසාරයට හසු කරවයි. නමුත් මෙම නිමක් නැති චක්‍රයෙන් නිදහස් වීමට මාර්ගයක් තිබේ, එනම් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය අනුගමනය කිරීමයි.
දුක්ඛ ආර්ය සත්‍යය යනු මෙම ලෞකික ලෝකයේ ජීවිතය, අනිත්‍ය තත්ත්වයන් සහ දේවල් කෙරෙහි ඇලුම් හා තෘෂ්ණාව සහිත දුක්ඛ, සහ අසතුටුදායක බව පිළිබඳ මූලික අවබෝධයයි.
දුක්ඛ හටගන්නේ අප ආශා කරන විට ය. දුක්ඛ හටගන්නේ අප ආශා කරන විට ය. ඇලීම සහ තෘෂ්ණාව කර්මය ඇති කරයි, එය අපව සංසාරයට, මරණ සහ නැවත ඉපදීමේ චක්‍රයට සම්බන්ධ කරයි. භව-තණ්හා, නැවත ඉපදීම ඇතුළුව ජීවිතය සහ මරණය යන චක්‍රය දිගටම කරගෙන යාමට ආශාව; සහ විභව තණ්හා, ලෝකය සහ වේදනාකාරී හැඟීම් අත්විඳීමට නොහැකි වීමට ඇති ආශාව. තෘෂ්ණාව සහ ඇලීම නතර වූ විට හෝ සීමා වූ විට දුක්ඛ නිරුද්ධ වේ, නැතහොත් සීමා කළ හැක. මෙයින් අදහස් කරන්නේ තවත් කර්මයක් නිපදවන්නේ නැති අතර නැවත ඉපදීම අවසන් වන බවයි.
මෝක්ෂය, විමුක්තිය කරා යන බෞද්ධ මාර්ගය අනුගමනය කිරීමෙන් යමෙකු තෘෂ්ණාවෙන් හා අනිත්‍ය තත්ත්වයන් හා දේවල් කෙරෙහි ඇලීමෙන් මිදීමට පටන් ගනී. "මාර්ගය" යන පදය සාමාන්‍යයෙන් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය යන අරුතට ගනු ලැබේ, නමුත් "මාර්ගය" හි වෙනත් අනුවාද නිකායන්හි ද සොයාගත හැකිය. ථෙරවාදී සම්ප්‍රදාය සතර සත්‍යයන් පිළිබඳ තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය තමා තුළම විමුක්තියක් ලෙස සලකයි.
සංසාර
thumb|සාම්ප්‍රදායික ටිබෙට් බෞද්ධ තංකා ජීවන රෝදය එහි ක්ෂේත්‍ර හයක් සමඟ නිරූපණය කරයි|වම එය පුනරුත්පත්තිය පිළිබඳ න්‍යාය සහ "සියලු ජීවයේ, පදාර්ථයේ, පැවැත්මේ චක්‍රීයත්වය", සියලු ප්‍රධාන ඉන්දියානු ආගම් සමඟ මෙන් බුදුදහමේ මූලික උපකල්පනයට යොමු කරයි. බුද්ධාගමේ සංසාරය දුක්ඛ, අතෘප්තිකර සහ වේදනාකාරී ලෙස සැලකේ, ආශාව සහ අවිද්‍යාව සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පවතින කර්මය ලෙස සැලකේ. මෙම පැවැත්මේ චක්‍රයෙන් මිදීම, නිර්වාණය වේ.
නැවත ඉපදීම පැවැත්මේ ක්ෂේත්‍ර හයක් තුළ සිදු විය හැකි බව බෞද්ධ ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශ කරයි, එනම් යහපත් ක්ෂේත්‍ර තුනක් (ස්වර්ග, අර්ධ-දෙවි, මනුෂ්‍ය) සහ නරක ක්ෂේත්‍ර තුනක් (සත්ව, කුසගින්න ප්‍රේත, නිරය). අනිත්‍ය සහ අනාත්ම දැකීම තුළින් දුක්ඛ දෝමනස්සයන් නැති කර නිර්වාණයට පැමිණියහොත් සංසාරය අවසන් වේ.
නැවත ඉපදීම
පුනරුත්පත්තිය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ජීවීන් සංකල්පීය ජීවිතයේ බොහෝ ආකාරවලින් එකක් ලෙස ජීවිත කාලය පුරාම ගමන් කරන ක්‍රියාවලියකි, ඒ සෑම එකක්ම පිළිසිඳ ගැනීමේ සිට මරණය දක්වා දිව යයි. බෞද්ධ චින්තනයේ දී, මෙම නැවත ඉපදීම ආත්මයක් හෝ කිසියම් ස්ථාවර ද්‍රව්‍යයක් සම්බන්ධ නොවේ. මක්නිසාද යත් අනත්තා (සංස්කෘත: අනාත්ම, නො-ආත්ම ධර්මය) අනෙකුත් ආගම්වල දක්නට ලැබෙන ස්ථිර ආත්ම හෝ වෙනස් නොවන, සදාකාලික ආත්මය පිළිබඳ සංකල්ප ප්‍රතික්ෂේප කරන බැවිනි.
බහුතර බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන්, ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, විඥානය (පුද්ගලයෙකුගේ විඥානය) පරිණාමය වුවද, එය සන්තතියක් ලෙස පවතින බවත්, එය නැවත ඉපදීමේ ක්‍රියාවලියට භාජනය වන යාන්ත්‍රික පදනම බවත් ප්‍රකාශ කරයි. කෙනෙකුගේ පුනරුත්පත්තියේ ගුණාත්මක භාවය රඳා පවතින්නේ කෙනෙකුගේ කර්මයෙන් (එනම් ක්‍රියාවන්) ලබා ගන්නා කුසල් හෝ අකුසලය මත ය.
කර්මය
බුදුදහම තුළ කර්මය (ක්‍රියාව) විසින් සංසාරය මෙහෙයවයි සියලුම ප්‍රධාන භාරතීය ආගම්වල මෙන් කර්මයේ පැවැත්ම බුදුදහමේ මූලික විශ්වාසයක් වන අතර එයින් මාරාන්තික භාවයක් හෝ පුද්ගලයෙකුට සිදුවන සෑම දෙයක්ම කර්මයෙන් සිදු වන බවක් අදහස් නොවේ.
කථනයේ හෝ මනසේ ක්‍රියා සියල්ලම කර්ම බීජ වලට තුඩු දෙයි. බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් තුළ, ජීවියෙකුගේ අතීත සහ වර්තමාන උපත්වල කර්ම නීතියෙන් බලපාන ජීවන පැතිකඩවලට පුනරුත්පත්තිය, පුනර්භව ක්ෂේත්‍රය, සමාජ පංතිය, චරිතය සහ ජීවිත කාලයෙහි ප්‍රධාන අවස්ථා ඇතුළත් වේ. එය භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන් මෙන්, බාහිර මැදිහත් වීමකින් තොරව, මනුෂ්‍යයන් සහ දෙවිවරුන් ඇතුළු පැවැත්මේ ක්ෂේත්‍ර හයේම සෑම ජීවියෙකුටම ක්‍රියාත්මක වේ.
බුදුදහමේ කර්ම සිද්ධාන්තයේ කැපී පෙනෙන අංගයක් වන්නේ කුසල් මාරු කිරීමයි. පුද්ගලයෙකු කුසල් රැස් කරන්නේ චේතනාවෙන් සහ සදාචාර සම්පන්න ජීවිතයෙන් පමණක් නොව, දානය (භික්ෂූන්ට හෝ භික්ෂුණීන්ට පුණ්‍යකර්මයක්) වැනි භාණ්ඩ හා සේවා හුවමාරු කර ගැනීමෙන් අන් අයගෙන් පිං ලබා ගැනීමටද හැකි වේ.
විමුක්තිය
නැවත ඉපදීමේ චක්‍රය අවසන් වන ක්ලේශයන් නැවැත්වීම සහ නිර්වාණය (නිබ්බාන) සාක්ෂාත් කර ගැනීම, බුද්ධ කාලයේ සිටම පැවිදි ජීවිතය සඳහා බෞද්ධ මාර්ගයේ මූලික හා සමාජ විද්‍යාත්මක ඉලක්කය විය. "මාර්ගය" යන පදය සාමාන්‍යයෙන් ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය යන අරුතට ගනු ලැබේ, නමුත් "මාර්ගය" හි වෙනත් අනුවාද නිකායන්හි ද සොයාගත හැකිය. පාලි ග්‍රන්ථයේ සමහර කොටස්වල, නිවැරැදි දැනුම හෝ තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය (සම්මා ඤාණ) සහ නිවැරැදි විමුක්තිය හෝ මුදා හැරීම (සම්මා විමුත්ති) අතර වෙනස හඳුනාගෙන ඇත.
නිර්වාණය යනු "නිවීම, නිවී යාම" යන්නයි.
බුදුදහම සංසාරයෙන් මිදීම පරම ආධ්‍යාත්මික අරමුණ ලෙස සලකන අතර, සම්ප්‍රදායික ව්‍යවහාරයේදී, ගිහි බෞද්ධයන්ගෙන් අති බහුතරයකගේ මූලික අවධානය යොමු වී ඇත්තේ යහපත් ක්‍රියාවන්, භික්ෂූන් වහන්සේලාට පරිත්‍යාග කිරීම සහ විවිධ බෞද්ධ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර තුළින් පින් සෙවීම සහ රැස් කිරීම ය. thumb|සාංචිහිදී බුදුන් වහන්සේගේ අධ්‍යාත්මික විමුක්තිය (මෝක්ෂය) හෝ පිබිදීම (බෝධිය) පිළිබඳ අන්‍යෝන්‍ය නිරූපණයකි. බුදුන් වහන්සේ නිරූපණය කර නැත, බෝධිය සහ හිස් ආසනය පමණක් සංකේතවත් කරයි.
රඳා පැවැත්ම
ප්‍රතිත්‍යාසමුත්පාදය, "යැඳීම පැන නැගීම හෝ යැපෙන සම්භවය" ලෙසද හැඳින්වේ, පැවැත්ම, සහ අවසාන යථාර්ථයේ ස්වභාවය සහ සම්බන්ධතා පැහැදිලි කිරීම සඳහා බෞද්ධ න්‍යාය වේ. යැපෙන හටගැනීම්' වලට හේතුඵල සමීකරණයක් ඇති අතර, ඒ අනුව ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාදය යනු හේතුවාදයේ පදනම වන බව බෞද්ධ විශ්වාසය මිස නිර්මාතෘ දෙවියෙකු හෝ විශ්වීය ආත්ම (බ්‍රහ්ම) නමින් හැඳින්වෙන ඔන්ටොලොජිකල් වෛදික සංකල්පය හෝ වෙනත් 'අතිරේක නිර්මාණාත්මක මූලධර්මයක්' නොවේ. කෙසේ වෙතත්, බෞද්ධ චින්තනය නිව්ටෝනීය යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට අනුව හේතුඵලවාදය තේරුම් නොගනී; ඒ වෙනුවට එය කොන්දේසිගත පැන නැගීමක් ලෙස වටහා ගනී. බුදුදහමේ, පරායත්ත පැන නැගීම යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ එක් ජීවිතයක කර්මය වැනි සංසිද්ධියක් තවත් ජීවිත කාලයකට පැවැත්මේ එක් ක්ෂේත්‍රයක නැවත ඉපදීමට තුඩු දෙන තත්වයන් නිර්මාණය කිරීම වැනි ජීවිත කාලය තුළ සහ පුරා ප්‍රපංචයක් අවශ්‍යයෙන්ම සම්බන්ධ කරන හේතු රාශියක් විසින් නිර්මාණය කරන ලද තත්වයන් ය.
නිධාන දොළහක් හෝ "සබැඳි දොළහක්" හරහා දුක්ඛ සහ නැවත ඉපදීමේ නිමක් නැති චක්‍රවල ආරම්භය පැහැදිලි කිරීම සඳහා පැන නගින පරායත්ත න්‍යාය බුදුදහම අදාළ කරයි. අවිද්‍යාව (අවිද්‍යාව) පවතින නිසා, සංස්කාර (කර්ම) පවතින බව එහි සඳහන් වේ. සංස්කාර පවතින නිසා විඤ්ඤාණය (විඤ්ඤාණය) පවතින නිසා; සහ ඒ හා සමාන ආකාරයකින් එය නාමරූප (සංවේදී ශරීරය), ටාඩායතන (අපගේ ඉන්ද්‍රිය හය), ස්පර්ෂ (ඉන්ද්‍රිය උත්තේජනය), වේදනා (හැඟීම), තණ්හා (තෘෂ්ණාව), උපාදානය (ග්‍රහණය), භව (භවය), ජාති (උපත) සම්බන්ධ කරයි. ), සහ ජරාමරණ (මහලු විය, මරණය, දුක සහ වේදනාව). නිදාන දොළහෙහි පරිපථ සම්බන්ධතා බිඳ දැමීමෙන් බුදුදහම ප්‍රකාශ කරන්නේ මෙම නිමක් නැති පුනර්භව චක්‍රවලින් සහ දුක්ඛයෙන් මිදීම ලබා ගත හැකි බවයි.
නොවන-ස්වය හා හිස්බව
බුද්ධාගමේ සම්බන්ධ ධර්මයක් වන්නේ අනත්තා හෝ අනාත්ම ය. වසුබන්ධු, බුද්ධඝෝෂ වැනි උන්වහන්සේ අනුගමනය කරන බුද්ධ හා බෞද්ධ දාර්ශනිකයන් සාමාන්‍යයෙන් මෙම මතය සඳහා තර්ක කරන්නේ පංචස්කන්ධයේ ක්‍රමයෙන් පුද්ගලයා විශ්ලේෂණය කර පසුව පෞරුෂයේ මෙම අංග පහෙන් කිසිවක් ස්ථිර හෝ නිරපේක්ෂ නොවන බව පෙන්වීමට උත්සාහ කිරීමෙනි. අනත්තලක්ඛන සූත්‍රය වැනි බෞද්ධ දේශනවල ඒ බව පෙනේ.
ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායන්
right|thumb|200px|ථේරවාද සම්ප්‍රදාය යනු බුදු දහම වෙනස් නොකර ඒ ආකාරයෙන්ම පැවත එන සම්ප්‍රදායයි. අශෝක අධිරාජ්‍යයා ථේරවාද බුදු දහම ශ්‍රී ලංකාව, මියන්මාරය, ඇෆ්ගනිස්ථානය වැනි රටවල් බොහොමයකට ව්‍යාප්ත කරන ලදී. පසුකාලීනව ශ්‍රී ලංකාව හරහා තායිලන්තය, ලාඕසය යන රටවලට ථේරවාදී බුදු දහම ව්‍යාප්ත විය. ථේරවාද බුදුදහම යනු වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව, මියන්මාරය, තායිලන්තය, කාම්බෝජය, ලාඕසය යන රටවල බහුතරයක් අදහන ආගමයි. එමෙන්ම එම රටවල රාජ්‍ය ආගමද වේ.
මහායාන සම්ප්‍රදාය යනු බුදු දහම යම් තරමකට වෙනස් කළ සම්ප්‍රදායකි. එය ගාන්ධාර දේශය (වර්තමාන ඇෆ්ගනිස්ථානය) ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේදී බිහිවිය. මහායාන බුදුදහම යනු වර්තමානයේ ජපානය, චීනය, සිංගප්පූරුව, කල්මිකියාව යන රටවල බහුතරයක් අදහන ආගමයි.
වජ්‍රයාන සම්ප්‍රදාය යනු මහායානය වෙනස් වී සෑදුන සම්ප්‍රදායයි. එය වර්තමානයේ ටිබෙටය, භූතානය, මොංගෝලියාව යන රටවල බහුතරයක් අදහන ආගමයි.
ඉන්දියාවේ බුද්ධාගම
ඉන්දියාවේ පැවති බුදුදහමේ ඉතිහාසය පහත පරිදි කොටස් 5 කට වර්ග කළ හැක.
මෙම විකාශනයන් සැමවිටම එකිනෙක අනුගාමී නොවීය. නිදසුනක් ලෙස සම්ප්‍රදායන් කිහිපයක් මාහායන සමකාලීන පැවතුනි.
මුල්කාලීන
දහමේ මුල් කාලයේදී (නිකාය භේදයට පෙර) පාලි ධර්ම ග්‍රන්ථ හා පෙර පැවති ධර්ම කොටස් වලින් ඉතිරිවු කොටස් වලින් සමන්විතය. එහි මූලික ග්‍රන්ථ වනුයේ විනය පිටකය ය.
දහමේ මූලික ඉගැන්වීම් පහත අයුරින් වර්ගීකරණය කළ හැක.
ආරම්භයක් ‍නොමැති අතර ඉපදීම විවිධ වර්ගයේ ජීවන තත්ව තුළ ඇතිවිය හැක.
යහපත් හා අයහපත් ක්‍රියාවලින් හටගන්නා කර්ම සැප හෝ දුක් විපාක මෙම භවයේදීම හෝ වෙනත් භවයකදී විපාක දෙයි. වැරදි ක්‍රියාවලින් වැළකීම හා මුලික යහපත් ක්‍රියා සීල නම් වේ. සමථ හෝ සමාධි භාවනාවල යෙදීම නැවත උපතේදී උසස් භවයක් ලබාගත හැක.
මුල් කාලීන ව්‍යාප්තිය හා වැඩි දුර දියුණුව
නිකාය භේදයෙන් පසුව සෑම සංඝයා වහන්සේ නමක්ම අභිධර්මයේ පිටපතක් ළඟ තබා ගැනීමට කටයුතු යොදා ගත් සේක. බෞද්ධාගම ප්‍රචලිත වනවාත් සමග අභිධර්ම පිටකය සෑදුනි. එහෙත් යම් ශාස්තෘවරුන් මෙම පිටක භාවිතයට ගෙන නැත. ඔවුන් පිළි ගත්තේ දේශනාකර වදාළ ධර්මයට කිසිවක් එකතු නොකළ යුතු බවටය. එනමුත් 5 වැනි සියවසේ ෆාහියන් සහ 7වන සියවසේ ක්සුඅන් සැංග්, අභිධර්මය පිළිබඳව පිටපත් මහා සංඝික පාසලෙන් සපයාගෙන ඇත.
බෞද්ධ සංස්කෘතික ග්‍රන්ථයක් වන මිලින්ද ප්‍රශ්නය කෘතියේ සඳහන් වන්නේ දෙවන සියවසේදී ඉන්දු ග්‍රික අධිරාජ්‍යයෙක්‌ වන මෙනන්දර් බෞද්ධාගම වැළඳ අරහත් භාවය ලබා ගත් බවයි.
අශෝක අධිරාජ්‍යයා බෞද්ධාගම ප්‍රචලිත කිරීමට බොහෝ වෙහෙස දැරුවේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඇෆ්ගනිස්තානය ඇතුළු මධ්‍යම ආසියාවේ හා ශ්‍රි ලංකාවේ බෞද්ධාගම බොහෝ සේ ප්‍රචලිත විය. මෙම කාල පරිච්ඡේදය දැනුවත්වම න් පිටතට යොමු කෙරුණු යුගයකි.
පුර දොළොස්වක
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින
හැරී පොටර් සහ ෆීනික්ස් නිකාය
හැරී පොටර් සහ ෆීනික්ස් නිකාය හැරී පෝටර් පොත් සහ චිත්‍රපටිවල 5 වන කතාවයි.
Harry Potter and the Order of the Phoenix '''යනු ඩේවිඩ් යේට්ස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලදසහ Warner Bros. Pictures විසින් බෙදාහරින ලද2007 ෆැන්ටසි චිත්‍රපටයකි. එය පදනම් වී ඇත්තේ JK Rowling ගේ 2003 නවකතාව මත ය. Harry Potter චිත්‍රපට මාලාවේ පස්වන වාරිකය, එය ලියා ඇත්තේ Michael Goldenberg විසිනි (මෙය Steve Kloves විසින් තිර රචනය නොකළ චිත්‍රපට මාලාවේ එකම චිත්‍රපටය බවට පත් කරයි) සහ නිෂ්පාදනය කළේ David Heyman සහ David Barron විසිනි. චිත්‍රපටයේ Harry Potter ලෙස Daniel Radcliffe රංගනයෙන්දායක වේRupert Grint සහ Emma Watson හැරීගේ හොඳම මිතුරන් ලෙස Ron Weasley සහ Hermione Granger. මැජික් අමාත්‍යාංශය Voldemort සාමිවරයාගේ නැවත පැමිණීම ප්‍රතික්ෂේප කරන බැවින් එහි කතාව හැරීගේ Hogwarts Witchcraft and Wizardry පාසලේ පස්වන වසරෙන් පසුවයි. මෙම චිත්‍රපටය Harry Potter and the Goblet of Fire චිත්‍රපටයේ අනුප්‍රාප්තිකය වන අතර එය Harry Potter and the Half-Blood Prince විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ .''' සජීවි-ක්රියාකාරී රූගත ස්ථානය එංගලන්තයේ සහ ස්කොට්ලන්තයේ බාහිර ස්ථාන සඳහා ගෙන Leavesden චිත්රපට චිත්රාගාර තුළ Watford අභ්යන්තර ස්ථාන සඳහා පෙබරවාරි මස සිට 2006 නොවැම්බර් දක්වා, ජුනි මාසයේ දී, එක්-එක් මසකට එක් ඩව. දෘෂ්‍ය ප්‍රයෝග එකතු කිරීම සඳහා චිත්‍රපටයේ පශ්චාත් නිෂ්පාදන කටයුතු මාස ​​කිහිපයක් දිගටම කරගෙන ගියේය. චිත්‍රපටයේ අයවැය පවුම් මිලියන 75ත් 100ත් (ඩොලර් මිලියන 150–200) අතර වූ බව වාර්තා වේ. Warner Bros විසින් චිත්‍රපටය උතුරු ඇමරිකාවේ 2007 ජූලි 11 දින සහ එක්සත් රාජධානියේ 12 ජූලි සාම්ප්‍රදායික සහ IMAX සිනමාහල්වල නිකුත් කරන ලදී; එය IMAX 3D වලින් නිකුත් වූ පළමු Potter චිත්‍රපටයයි.
ෆීනික්ස් න්යාය වෙත විවෘත ලොව පුරා පස් දින විවෘත කිරීමේ සියලු කාලය පස්වන විසි $ 333 ක්, වන, හා දෙවන කිරීමට, $ 942 ක් මුළු ලොවපුරා පයිරේට්ස් ඔෆ් ද කැරිබියන්: දී ලෝක අවසානය 2007 ශ්රේෂ්ඨතම වෙනුවෙන් මුළු  මෙම චිත්‍රපටය 2008 දී BAFTA චිත්‍රපට සම්මාන දෙකක් සඳහා නම් කරන ලදී. එය හොලිවුඩ් ගිණුම්කරණයේ සිද්ධියක් ලෙස සටහන් වී ඇත, වෝනර් බ්‍රදර්ස් ප්‍රකාශ කළේ චිත්‍රපටයේ මුළු ආදායම තිබියදීත් ඩොලර් මිලියන 167 ක් අහිමි වූ බවයි
කුමන්ත්රණය
'මෙම ෆීනික්ස් න්යාය, විසින් පිහිටුවන ලද රහසිගත සංවිධානය Albus Dumbledore , දන්වා හැරී පෝටර් බව මැජික් අමාත්යාංශය හොඳාකාරව වේ ස්වාමීන් Voldemort නැවත පැමිණෙන. Order's මූලස්ථානයේදී, Harry's godfather, Sirius Black, Voldemort ඔහුගේ පෙර ප්‍රහාරයේදී ඔහු සතුව නොතිබූ වස්තුවක් පසුපස හඹා යන බව සඳහන් කරයි.'
'හොග්වාර්ට්ස් වෙත ආපසු හැරී, මැජික් කොර්නේලියස් ෆඩ්ජ් විසින් අඳුරු කලා වලට එරෙහිව නව ආරක්‍ෂාවක් පත් කර ඇති බව හැරී දැනගන්නවා : ඩොලෝරස් උම්බ්‍රිජ්. ඇය සහ හැරී වහාම ගැටෙන අතර, ඇය හැරීට ඔහුගේ "බොරු" වලට දඬුවම් කරන්නේ මැජික් කුයිල් එකකින් පණිවිඩයක් ලිවීමට ඔහුට බල කරමින්, ඔහුගේ අත කැළැල් ඇති කරමිනි. රොන් සහ හර්මියෝන් හැරීගේ කැළැල් දුටු විට, ඔවුන් කෝපයට පත් වේ, නමුත් හැරී ගිම්හානයේ සිට හැරීගෙන් ඈත් වූ ඩම්බල්ඩෝර් වෙත යාම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. පාසලේ උම්බ්‍රිජ්ගේ පාලනය වැඩි වන විට, රොන් සහ හර්මියෝන් හැරීට " ඩම්බල්ඩෝර්ගේ හමුදාව " ලෙස හඳුන්වන ආරක්ෂක මන්ත්‍ර පුහුණු කිරීම සඳහා රහස් කණ්ඩායමක් පිහිටුවීමට හැරීට උදව් කරයි. Umbridge මෙම බඳවා Slytherinකණ්ඩායම හෙළි කිරීමට සිසුන්. මේ අතර, හැරී සහ චෝ චැං එකිනෙකා කෙරෙහි ආදර හැඟීම් ඇති කර ගනී.'
'ආතර්ගේ ප්‍රහාරකයාගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් ආතර් වෙස්ලිට පහර දීම සම්බන්ධ දර්ශනයක් හැරීට ඇත. වොල්ඩ්මෝර්ට් හැරී සමඟ ඇති මෙම සම්බන්ධය ප්‍රයෝජනයට ගනු ඇතැයි කනස්සල්ලට පත් ඩම්බල්ඩෝර්, වොල්ඩ්මෝර්ට්ගේ බලපෑමෙන් ඔහුගේ මනස ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා හැරී ඔක්ක්ලූම්සි පාඩම් ලබා දෙන ලෙස සෙවරස් ස්නේප්ට උපදෙස් දෙයි. හැරී සහ වොල්ඩමෝට් අතර ඇති සම්බන්ධය හැරී ඔහුගේ මිතුරන්ගෙන් තවදුරටත් හුදෙකලා වීමට හේතු වේ. මේ අතර, Sirius ගේ ව්‍යාකූල Death Eater ඥාති සොහොයුරෙකු වන Bellatrix Lestrange, තවත් Death Eaters නව දෙනෙකු සමඟ Azkaban වෙතින් පලා යයි.. හොග්වාර්ට්ස්හිදී, උම්බ්‍රිජ් සහ ඇගේ විමර්ශන කණ්ඩායම ඩම්බල්ඩෝගේ හමුදාව හෙළිදරව් කරයි. ෆජ් ඔහුව අත්අඩංගුවට ගැනීමට නියෝග කරන විට ඩම්බල්ඩෝ පලා යන අතර උම්බ්‍රිජ් නව ප්‍රධානියා බවට පත් වේ. ඇය ඩම්බල්ඩෝගේ හමුදාව උම්බ්‍රිජ් වෙත පාවා දුන් බව ඔහු විශ්වාස කරන නිසා, චෝ සමඟ හැරීගේ සම්බන්ධය බිඳ වැටේ. බොහෝ විට තමාව සමච්චලයට ලක් කළ හැරීගේ පියා ජේම්ස්ට ස්නේප් වෛර කළේ මන්දැයි ස්නේප්ගේ මතකයන් හරහා හැරී සොයා ගනී.'
'හැරීට තවත් දර්ශනයක් ඇත, මෙය වොල්ඩ්මෝර්ට් විසින් වධ හිංසාවට ලක්වන සිරියස්ගේ එකකි. හැරී, රොන් සහ හර්මියෝන්, Floo Network හරහා ඇණවුම දැනුම් දීම සඳහා Umbridge හි ගිනි උදුන වෙත දිව යයි, මන්ද යත්, නිරීක්ෂණය නොකරන එකම ගිනි උදුන ඇය වන නමුත්, Umbridge ඔවුන් එසේ කිරීමට පෙර ඔවුන්ව නවත්වයි. උම්බ්‍රිජ් හැරීට වධ දෙන විට, හර්මියෝන් ඩම්බල්ඩෝගේ "රහස් ආයුධය" සෙවීම සඳහා උම්බ්‍රිජ්ව රවටා තහනම් වනාන්තරයට ඇතුළු කරයි. ඇය සහ හැරී යන සැඟවී සිටි ස්ථානයේ ඇය නායකත්වය Hagrid ගේ යෝධ අර්ධ සහෝදරයා, Grawp පමණක් මුහුණ දීමට, සෙන්ටෝස් ඇය ප්රහාර සහ නින්දා අපහාස ඔවුන් පසු Umbridge පැහැර කරන. Harry, Hermione, Ron, Luna, Neville සහ Ginny Thestrals මත මැජික් අමාත්‍යාංශයට පියාසර කරති සීරියස්ව බේරගන්න උත්සාහයක්.'
'හය දෙනා අභිරහස් දෙපාර්තමේන්තුවට ඇතුළු වන අතර එහිදී ඔවුන් බෝතල් කළ අනාවැකියක් හෙළි කරයි, එනම් වොල්ඩමෝට් විසින් අනුගමනය කරන ලද වස්තුවකි. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන් ලුසියස් මැල්ෆෝයි සහ බෙලාට්‍රික්ස් ලෙස්ට්‍රේන්ජ් ඇතුළු ඩෙත් ඊටර්ස් විසින් සැඟවී සිටිති. හැරී දුටුවේ සිරියස්ට වධ හිංසා පමුණුවන සිහිනයක් පමණක් බව ලුසියස් හෙළි කරයි; එය හුදෙක් හැරී මරන්නන්ගේ ග්‍රහණයට හසු කර ගැනීමේ උපක්‍රමයක් විය. හැරී ලුසියස්ට අනාවැකිය ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර ඩම්බල්ඩෝගේ හමුදාව සහ ඩෙත් ඊටර්ස් අතර සටනක් ඇති වේ. ඩෙත් ඊටර්ස් හැරී හැර අන් සියල්ලන්ම ප්‍රාණ ඇපකරුවන් ලෙස ගෙන, ඔහු අනාවැකිය භාර නොදුන්නොත් ඔවුන්ව මරා දමන බවට තර්ජනය කරයි. හැරී එය වාදකයන් සහ සාධාරණ ලෙස මේකම තමා Remus Lupine සාමය සාමාජිකයන් සමග පැමිණෙයි Nymphadora Tonks, කිංස්ලි Shacklebolt සහ පිස්සු-අක්ෂි මූඩි. ඔවුන් මරණ භක්ෂකයින්ට පහර දෙන විට, ලුසියස් අනාවැකිය අතහැර දමා එය විනාශ කරයි. සීරියස් ලුසියස් අභිබවා යනවා සේම, බෙලාට්‍රික්ස් සිරියස්ව මරා දමයි.'
'Voldemort පෙනී සිටින නමුත්, Dumbledore Floo Network හරහා පැමිණෙන්නේ Voldemort හට හැරීව මරා දැමීමට මොහොතකට පෙරය. Voldemort සහ Dumbledore අතර ද්වන්ධ සටනක් ඇති වන අතර, Atrium හි වැඩි කොටසක් විනාශ වන අතර, Bellatrix පැන යයි. දෙදෙනාම සමානව ගැලපෙන බව ඔප්පු වූ පසු, වොල්ඩ්මෝර්ට් හැරී ඩම්බල්ඩෝර් ලවා හැරී බිල්ලට දීමට උත්සාහ කරයි, නමුත් හැරීට ඔහුගේ මිතුරන් කෙරෙහි ඇති ආදරය සහ සීරියස් වෝල්ඩ්මෝර්ට්ට ඔහුගේ ශරීරයේ රැඳී සිටීමට නොහැකි කරයි. වොල්ඩ්මෝර්ට් අතුරුදහන් වීමට පෙර අමාත්‍යාංශ නිලධාරීන් පැමිණේ; වොල්ඩ්මෝර්ට් ආපසු පැමිණ අපකීර්තියට පත් කරමින් ඇමති ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වන බව පිළිගැනීමට ෆජ්ට බල කෙරෙයි. උම්බ්‍රිජ් හොග්වාර්ට්ස් වෙතින් ඉවත් කරන ලද අතර ඩම්බල්ඩෝර් ප්‍රධාන ගුරුවරයා ලෙස නැවත පැමිණේ. ඩම්බල්ඩෝර් පැහැදිලි කරන්නේ ඔහු වසර පුරා හැරීගෙන් ඈත් වූයේ එය වෝල්ඩ්මෝර්ට් ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය භාවිතා කිරීමේ අවදානම අඩු කරනු ඇතැයි යන අපේක්ෂාවෙනි. හැරී අනාවැකියට එකඟ වීමට උත්සාහ කරයි; "දෙදෙනාටම ජීවත් විය නොහැකි අතර අනෙකා ජීවත් විය නොහැක."'
රෙම්ෙබ්රාඔන්ට් (Rembrandt)
රෙම්ෙබ්රාඔන්ට් හාර්මෙන්ස්සූන් වැන් රිජින්
රෙම්ෙබ්රාඔන්ට්ෙග් ස්ව අාලේඛ්යං චිත්ර යක්.
ඉපදීම		-	1606 ජූලි 15 ලෙයිඩන්, නෙදර්ලන්තය
ජාතිය		-	ලන්දේසි
ක්ෂේත්ර 		-	සිත˛වම්කරණය, මුද්රලණකරණය
රෙම්ෙබ්රා‍න්ට් හාර්මෙන්ස්සූන් වැන් රිජින් (1606 ජූලි 15 – 1669 ඔක්තෝබර් 4) යනු ලන්දේසි චිත්ර්කරුවෙකු හා නිරේඛණකරුවෙකි. ඔහු යුරෝපීය කලා ඉතිහාසයේ විශිෂ්ටතම චිත්ර්කරුවන්ගෙන් හා මුද්ර.ණකරුවන් ගෙන් එක් අයෙකු සේ සැලකේ. තවද ඔහු ලන්දේසි ඉතිහාසයේ ඉතාමත් වැදගත් චරිතයකි. කලාවට ඔහුගේ දායකත්වය ලැබුණේ ඉතිහාසඥයන් විසින් ලන්දේසි ස්වර්ණමය යුගය ලෙස හඳුන්වන කාලයක දීය.
ආලේඛ සිත්තරෙකු ලෙස මුලින් සාර්ථකත්වය ලබා ගත් ඔහුගේ ඊට පසුව වූ අවුරුදු කිහිපය පුද්ගලික දුක් කම්කටොළු හා ආර්ථිකමය අර්බුධවලින් යුක්ත විය. එසේ නමුත් ඔහුගේ ජීවිත කාලය පුරාවමට ඔහුගේ චිත්රාවල ජනප්රිලයතාවය හා කලාකරුවෙකු ලෙස ඔහුගේ ප්ර සිද්ධිය ඉතා ඉහල තත්වයක පැවතුණු අතර අවුරුදු 20 පුරාවට ඔහු සියළු වැදගත් ලන්දේසි චිත්රයකරුවන්ට පාහේ ඉගැන්වීම සිදු කරන ලදී. රෙම්බ්රෑරන්ඩ්ගේ අතිවිශිෂ්ට වූ නිර්මාණ කුසලතාවයන් ඔහුගේ සමකාලීනයන්ගේ හා ඔහුගේ ස්ව ආලේඛ චිත්රරවලින් ද බයිබලයේ සඳහන් සිද්ධි විස්තර කරන චිත්රීවලින් ද වඩාත් හොඳින් දැක්වේ.
චිත්රී ඇඳීම හා මුද්රහණකරණය යන ක්ෂේත්රව දෙකේ දීම ඔහු සම්භාව්ය ප්ර තිමා ශිල්පය පිළිබඳව පූර්ණ දැනුමක් ප්රුදර්ශනය කරවීය. ඔහු ඒවා ඔහුගේ අවශ්යසතාවලට ගැලපෙන පරිදි හැඩගස්වා ගත්තේය. එමනිසා මොහු විසින් සිදු කරන ලද බයිබලයේ සිද්ධි නිරූපණය විශේෂිත වදන් පිළිබඳ ඔහුගෙ දැනුමෙන්, සම්භාව්යල සංයුති පිළිබඳ ඔහුගේ සමාග්රනහණයෙන් හා ඇමෙස්ටර්ඩෑම්හි යුදෙව් ජනගහනය පිළිබඳ ඔහුගේ නිරීක්ෂණවලින් වඩා ඔප් නැංවිනි. ඔහුගේ මිනිස් තත්ව සඳහා වූ සහ කම්පනය නිසා ඔහු ශිෂ්ටාචාරයේ එක් ශ්රේ ෂ්ට වක්තෘවරයෙකු ලෙස හඳුන්වයි‍.
http://en.wikipedia.org/wiki/Rembrandt_Harmenszoon_van_Rijn
පුර තෙළෙස්වක
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින
පුර තුදුස්වක
ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින
එලිමහන් ජවන හා පිටිය ක්‍රීඩා.
අර්ධ කවයන් දෙකක් කෙළින් කොටස් දෙකක් සමග යා කොට නිර්මානය කළ සාමාන්‍ය ක්‍රමයේ ඕවල් හැඩැති ධාවන පථයකි.
එළිමහන් ජවන හා පිටිය මලල ක්‍රීඩා සාමාන්‍යයෙන් සරත් සෘතුවෙන් ආරම්භ වී ග්‍රීෂ්ම සෘතුව පුරාම පවතී. බොහෝ ධාවන පථයන් ඕවාලාකාරය. වට ප්‍රමාණය මීටර් 400 කි. නවීන “ටාරටන්” ධාවන පථ හෙවත් ඉතාම මෑතදී පැමිණි “මොන්ඩෝ” ධාවන පථ රබර් මතු පිටකින්යුක්තය. මෙම ධාවන පථ සාමාන්‍යයෙන් 6 සිට 10 දක්වා  මංතීරු ගණනකින් යුක්ත වේ.බොහෝ ඒවාට වැටකින් යුක්ත පටු මං තීරුවක්ද අඩංගු වේ. එහි එක් නැම්මක ජලයෙන් යුත් වලක්ද ඇත. මෙම ධාවන පථයට ඇතුලත ප්‍රදේශය ඇමෙරිකන් පාපන්දු, සොකර්, නැතහොත් ලැක් රොසේ ක්‍රීඩාවන් සඳහා ක්‍රීඩා පිටියක් ලෙස යොදා ගත හැක. මෙම අභ්‍යන්තර පිටිය තණකොළ වලින් හෝ කෘතිම තණ කොළ වලින් යුක්තය.
සියලු පිටිය ක්‍රීඩා මෙම අභ්‍යන්තර පිටිය තුල පැවැත්විය හැක. කෙසේ වුවද හෙල්ල, කව පෙත්ත සහ හැමර් විසි කිරීම ධාවන පථය සහිත පිටියෙන් ඉවත වෙනත් පිටියක පවත්වනු ලැබේ. එයට හේතුව එම ක්‍රීඩා සඳහා විශාල ඉඩකඩක් අවශ්‍ය වීම සහ ක්‍රීඩා උපකරණ මගින් පිටියට හානි සිදු වීමයි. එසේම ඒවා ධාවන පථයට වැටීමද එක් හේතුවකි. එහෙත් ඇතැම් අභ්‍යන්තර පිටි මෙම ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂයෙන්ම යොදා ගැනේ. හෙල්ල විසි කිරීම සඳහා ක්‍රීඩකයාට බොහෝ දුරක් දිව යාමට සිදු වේ. අනෙකුත් ක්‍රීඩකයන් ධාවන පථය ප්‍රයෝජනයට නොගන්න අවස්ථාවල හෙල්ල විසි කිරීමේ ක්‍රීඩකයින් දිව යාම ආරම්භ කිරීමට ධවන පථය පාවිච්චි කරති.
මිනිසාගේ ආහාර ජීරණ පද්ධතිය
පළමු අදියර, ආහාර දිරවීමේ cephalic අදියර, ආහාර පෙනීම සහ සුවඳ ප්රතිචාර වශයෙන් ආමාශයික ස්රාවයන් සමඟ ආරම්භ වේ. මෙම අදියරට හපන ආහාර යාන්ත්‍රික බිඳවැටීම සහ මුඛයේ සිදුවන ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම මගින් රසායනික බිඳවැටීම ඇතුළත් වේ.
කෙල වල ඇමයිලේස් නම් ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සහ දිවේ ඇති ඛේට ග්‍රන්ථි සහ සේරස් ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය වන lingual lipase අඩංගු වේ. එන්සයිම මුඛයේ ඇති ආහාර බිඳ දැමීමට පටන් ගනී. ආහාර ඛේටය සමඟ මිශ්‍ර කර ඇති චුවින්ග්, ආහාර දිරවීමේ යාන්ත්‍රික ක්‍රියාවලිය ආරම්භ කරයි. මෙමඟින් බඩට ඇතුළු වීමට esophagus හරහා ගිල දැමිය හැකි බෝලස් නිපදවයි.
මෙලෙස ආහාර ආමාශ ගත වීමේ ක්‍රියාවලිය ක්‍රමාකුංචන ක්‍රියාවලිය ලෙස හදුනවනවා.
ආහාර දිරවීමේ දෙවන අදියර පසුව ආමාශයේ ආමාශයේ ආහාර දිරවීමේ අදියර සමඟ ආරම්භ වේ. මෙහිදී කුඩා අන්ත්‍රයේ පළමු කොටස වන duodenum තුළට යන තෙක් ආමාශයික අම්ලය සමඟ මිශ්‍ර වීමෙන් ආහාර තවදුරටත් කැඩී යයි.
තුන්වන අදියර ආරම්භ වන්නේ duodenum වල ආහාර දිරවීමේ ආන්ත්‍රික අවධිය සමඟ වන අතර එහිදී අර්ධ වශයෙන් ජීර්ණය වූ ආහාර අග්න්‍යාශය මගින් නිපදවන එන්සයිම ගණනාවක් සමඟ මිශ්‍ර වේ. මස්තිෂ්කයේ මාංශ පේශී, දිව සහ දත් මගින් සිදු කරන ආහාර හපන අතර, peristalsis සංකෝචනය සහ ඛණ්ඩනය මගින් ආහාර දිරවීමට උපකාරී වේ. ආමාශයික අම්ලය සහ ආමාශයේ ශ්ලේෂ්මල නිපදවීම, ආහාර දිරවීම අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීම සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
Peristalsis යනු esophagus වලින් ආරම්භ වන මාංශ පේශිවල රිද්මයානුකූල හැකිලීමයි, එය ආමාශයේ බිත්තිය දිගේ සහ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවේ ඉතිරි කොටස දිගටම පවතී. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් මුලින්ම චයිම් නිෂ්පාදනය සිදු වන අතර එය කුඩා අන්ත්‍රය තුළ සම්පූර්ණයෙන් කැඩී ගිය විට වසා පද්ධතියට චයිල් ලෙස අවශෝෂණය වේ. ආහාර ජීර්ණයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් කුඩා අන්ත්‍රය තුළ සිදු වේ. ජලය සහ සමහර ඛනිජ ලවණ නැවත විශාල අන්ත්‍රයේ මහා බඩවැලේ රුධිරයට අවශෝෂණය වේ. ආහාර දිරවීමේ අපද්‍රව්‍ය (මල) ගුද මාර්ගයෙන් ගුද මාර්ගයෙන් මලපහ කරනු ලැබේ.
සංරචක
ආහාර ජීර්ණයට සම්බන්ධ අවයව කිහිපයක් සහ අනෙකුත් සංරචක ඇත. අමතර ආහාර ජීර්ණ අවයව ලෙස හඳුන්වන අවයව වන්නේ අක්මාව, පිත්තාශය සහ අග්න්‍යාශයයි. අනෙකුත් සංරචක වලට මුඛය, ඛේඨ ග්‍රන්ථි, දිව, දත් සහ එපිග්ලොටිස් ඇතුළත් වේ.
GI පත්රිකාවේ විශාලතම කොටස වන්නේ මහා බඩවැලේ හෝ මහා අන්ත්රයයි. මෙහි ජලය අවශෝෂණය කර ඉතිරි අපද්‍රව්‍ය මළපහ කිරීමට පෙර ගබඩා කර තබයි.
ආහාර ජීර්ණයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සිදු වන්නේ GI පත්‍රිකාවේ දිගම කොටස වන කුඩා අන්ත්‍රය තුළය.
GI පත්රිකාවේ විශේෂිත සෛල බොහොමයක් තිබේ. මේවාට ආමාශයික ග්‍රන්ථිවල විවිධ සෛල, රස සෛල, අග්න්‍යාශයේ නාල සෛල, enterocytes සහ microfold සෛල ඇතුළත් වේ.
ආහාර දිරවීමේ පද්ධතියේ සමහර කොටස් ද මහා අන්ත්‍රය ඇතුළුව බැහැර කිරීමේ පද්ධතියේ කොටසකි.
මුඛය
මුඛය ඉහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවේ පළමු කොටස වන අතර ආහාර දිරවීමේ පළමු ක්රියාවලීන් ආරම්භ කරන ව්යුහයන් කිහිපයකින් සමන්විත වේ. මේවාට කෙළ ග්‍රන්ථි, දත් සහ දිව ඇතුළත් වේ. මුඛය කලාප දෙකකින් සමන්විත වේ; ආලින්දය සහ මුඛ කුහරය නිසියාකාරව. ආලින්දය යනු දත්, තොල් සහ කම්මුල් අතර ප්‍රදේශය වන අතර, ඉතිරි කොටස නිසි මුඛ කුහරය වේ. මුඛ කුහරයේ වැඩි කොටසක් ලිහිසි ශ්ලේෂ්මල නිපදවන ශ්ලේෂ්මල පටලයක් වන මුඛ ශ්ලේෂ්මලයෙන් ආවරණය වී ඇති අතර එයින් කුඩා ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වේ. ශ්ලේෂ්මල පටල ශරීරයේ විවිධ ප්‍රදේශවල ව්‍යුහයෙන් වෙනස් වන නමුත් ඒවා සියල්ලම ලිහිසි ශ්ලේෂ්මලයක් නිපදවයි, එය මතුපිට සෛල මගින් හෝ සාමාන්‍යයෙන් යටින් පවතින ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය වේ. මුඛයේ ඇති ශ්ලේෂ්මල පටලය තුනී ශ්ලේෂ්මලයක් ලෙස දත්වල පාදම රේඛා කරයි. ශ්ලේෂ්මලයේ ප්‍රධාන සංඝටකය වන්නේ මුසින් නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීන වන අතර ස්‍රාවය වන වර්ගය සම්බන්ධ කලාපය අනුව වෙනස් වේ. Mucin දුස්ස්රාවී, පැහැදිලි සහ ඇලෙන සුළුය. මුඛයේ ඇති ශ්ලේෂ්මල පටලයට යටින් සිනිඳු මාංශ පේශි පටක තුනී ස්ථරයක් ඇති අතර පටලයට ඇති ලිහිල් සම්බන්ධතාවය එහි විශිෂ්ට ප්‍රත්‍යාස්ථතාව ලබා දෙයි. එය කම්මුල්, තොල්වල අභ්‍යන්තර පෘෂ්ඨයන් සහ මුඛයේ බිම් ආවරණය කරයි, සහ නිපදවන මුසින් දත් දිරායාමට එරෙහිව ඉහළ ආරක්ෂාවක් සපයයි.
මුඛයේ වහලය තලය ලෙස හඳුන්වන අතර එය නාසික කුහරයෙන් මුඛ කුහරය වෙන් කරයි. ඉහළ ශ්ලේෂ්මල පටලය අස්ථි තහඩුවක් ආවරණය කර ඇති බැවින් තාල මුඛයේ ඉදිරිපස දැඩි වේ; එය මාංශපේශී සහ සම්බන්ධක පටක වලින් සෑදී ඇති පිටුපස මෘදු හා වඩා නම්යශීලී වන අතර, එය ආහාර සහ දියර ගිල දැමීමට ගමන් කළ හැකිය. මෘදු තල්ල උවුලෙන් අවසන් වේ. දෘඩ තාලයේ මතුපිට ආහාර ගැනීමේදී අවශ්‍ය පීඩනය, නාසික ඡේදය පැහැදිලි ලෙස තැබීමට ඉඩ සලසයි. තොල් අතර විවරය මුඛ විවරය ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර උගුරට විවර වීම ෆැසස් ලෙස හැඳින්වේ.
මෘදු තාලයේ දෙපස දිවේ ප්‍රදේශ කරා ළඟා වන පලාටොග්ලොසස් මාංශ පේශි ඇත. මෙම මාංශ පේශි දිවේ පිටුපස ඉහළට ඔසවන අතර ආහාර ගිල දැමීමට හැකි වන පරිදි කරාම දෙපස වසා දමයි. ශ්ලේෂ්මල මගින් ආහාර මෘදු කිරීමට සහ බෝලස් සෑදීමේදී ආහාර එකතු කිරීමට හැකියාව ඇත. .
ලවණ ග්රන්ථි
ප්‍රධාන ඛේඨ ග්‍රන්ථි යුගල තුනක් සහ කුඩා ඛේට ග්‍රන්ථි 800 ත් 1000 ත් අතර ප්‍රමාණයක් ඇත, ඒ සියල්ල ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියට සේවය කරන අතර දන්ත සෞඛ්‍යය සහ සාමාන්‍ය මුඛය ලිහිසි කිරීම සඳහා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි, එසේ නොමැතිව කථනය කළ නොහැකි වනු ඇත. ප්‍රධාන ග්‍රන්ථි සියල්ලම එක්සොක්‍රීන් ග්‍රන්ථි වන අතර ඒවා නාලිකා හරහා ස්‍රාවය වේ. මෙම ග්‍රන්ථි සියල්ලම මුඛයෙන් අවසන් වේ. මේවායින් විශාලතම වන්නේ පැරොටයිඩ් ග්‍රන්ථි - ඒවායේ ස්‍රාවය ප්‍රධාන වශයෙන් සේරස් ය. ඊළඟ යුගලය හකුට යටින් ය, උපමණ්ඩිබුලර් ග්‍රන්ථි, මේවා සේරස් තරලය සහ ශ්ලේෂ්මල යන දෙකම නිපදවයි. මෙම ඛේට ග්‍රන්ථිවල ඇති සේරස් ග්‍රන්ථි මගින් සේරස් තරලය නිපදවන අතර එමඟින් භාෂා ලිපේස් ද නිපදවයි. ඔවුන් මුඛ කුහරයේ කෙළවලින් 70% ක් පමණ නිපදවයි. තුන්වන යුගලය දිවට යටින් පිහිටා ඇති උපභාෂා ග්‍රන්ථි වන අතර ඒවායේ ස්‍රාවය ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්ලේෂ්මලයෙන් කුඩා ප්‍රතිශතයක් වේ.
මුඛයේ ශ්ලේෂ්මල පටලය තුළ, දිව, තාල සහ මුඛයේ බිම, කුඩා ලවණ ග්‍රන්ථි වේ; ඔවුන්ගේ ස්‍රාවයන් ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්ලේෂ්මල වන අතර ඒවා මුහුණේ ස්නායු (CN7) මගින් නවීකරණය කර ඇත. පිෂ්ඨය මෝල්ටෝස් බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා ආහාරවල ඇති කාබෝහයිඩ්‍රේට් මත ක්‍රියා කරන ආහාර බිඳවැටීමේ පළමු අදියර ලෙස ග්‍රන්ථි ඇමයිලේස් ස්‍රාවය කරයි. දිවේ පිටුපස කොටසේ රස අංකුර වට කරන වෙනත් සේරස් ග්‍රන්ථි දිවේ මතුපිට ඇති අතර මේවායින් ද භාෂා ලිපේස් නිපදවයි. Lipase යනු ලිපිඩ (මේද) වල ජල විච්ඡේදනය උත්ප්‍රේරණය කරන ආහාර ජීර්ණ එන්සයිමයකි. මෙම ග්‍රන්ථි Von Ebner's glands ලෙස හඳුන්වනු ලබන අතර, එය දිවේ පටක මත මෙම ග්‍රන්ථි සමඟ ස්පර්ශ වන විට ආහාරවල ඇති ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට එරෙහිව මුල් ආරක්ෂාව (ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියෙන් පිටත) ලබා දෙන histatins ස්‍රාවය කිරීමේ තවත් කාර්යයක් ඇති බව පෙන්වා දී ඇත. සංවේදී තොරතුරු මගින් කෙල ස්‍රාවය කිරීම උත්තේජනය කළ හැකි අතර, දිවට ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය තරලය සපයන අතර ආහාර ගිලීම පහසු කරයි.
කෙල
කෙල ආහාර තෙත් කර මෘදු කරයි, දත් වල චුවිංග් ක්‍රියාවත් සමඟ ආහාර සුමට බෝලස් බවට පරිවර්තනය කරයි. මුඛයේ සිට esophagus දක්වා ගමන් කිරීමේදී කෙළ මගින් සපයන ලිහිසි තෙල් මගින් බෝලස් තවදුරටත් උපකාරී වේ. එසේම වැදගත් වන්නේ ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම ඇමයිලේස් සහ ලයිපේස් වල ලවණ වල පැවතීමයි. ඇමයිලේස් කාබෝහයිඩ්රේට පිෂ්ඨය මත වැඩ කිරීමට පටන් ගනී, එය කුඩා අන්ත්රය තුළ තවදුරටත් බිඳ දැමිය හැකි මෝල්ටෝස් සහ ඩෙක්ස්ට්රෝස් වල සරල සීනි බවට බිඳ දමයි. මෙම ආරම්භක පිෂ්ඨය ජීර්ණයෙන් 30% කට හේතු විය හැක්කේ මුඛයේ ඇති කෙල වලටය. Lipase මේදය බිඳ දැමීම සඳහා වැඩ කිරීමට පටන් ගනී. ලිපේස් තවදුරටත් අග්න්‍යාශය තුළ නිපදවනු ලබන අතර එහිදී මේද ආහාර දිරවීම දිගටම කරගෙන යාමට එය මුදා හරිනු ලැබේ. අග්න්‍යාශයේ ලිපේස් තවමත් වර්ධනය වී නොමැති කුඩා ළදරුවන් තුළ ලවණ ලිපේස් තිබීම ප්‍රධාන වශයෙන් වැදගත් වේ.
ආහාර දිරවීමේ එන්සයිම සැපයීමේදී එහි කාර්යභාරය මෙන්ම, කෙළවලට දත් සහ මුඛය සඳහා පිරිසිදු කිරීමේ ක්‍රියාවක් ඇත. එය immunoglobulin A වැනි පද්ධතියට ප්‍රතිදේහ සැපයීමේදී ප්‍රතිශක්තිකරණ භූමිකාවක් දරයි. මෙය ඛේඨ ග්‍රන්ථිවල ආසාදන වැලැක්වීම සඳහා ප්‍රධාන වන බව පෙනේ, විශේෂයෙන් පැරොටිටිස් ආසාදනය.
කෙල වල හැප්ටොකොරින් නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීනයක් ද අඩංගු වන අතර එය විටමින් බී 12 සමඟ බන්ධන ප්‍රෝටීනයකි. එය ආමාශයේ ආම්ලික අන්තර්ගතය හරහා ආරක්ෂිතව රැගෙන යාම සඳහා විටමින් සමඟ බන්ධනය වේ. එය duodenum වෙත ළඟා වූ විට, අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ග්ලයිකොප්‍රෝටීන් බිඳ දමා විටමින් නිදහස් කරයි, එය ආවේණික සාධකය සමඟ බන්ධනය වේ.
දිව
දිවේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ කෙළ ස්‍රාවය වීමත් සමඟ ආහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලියේ පළමු අදියර සිදුවන මුඛයට ආහාර ඇතුල් වේ. දිව යනු මාංශපේශී සහ මාංශපේශී සංවේදී ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර එහි මතුපිට ඇති පැපිලේවල ඇති රස අංකුර හරහා පළමු සංවේදී තොරතුරු ලැබේ. රසය එකඟ නම්, දිව ක්‍රියාත්මක වන අතර, ඛේට ග්‍රන්ථි වලින් කෙල ශ්‍රාවය උත්තේජනය කරන මුඛයේ ආහාර හසුරුවයි. කෙල වල දියර ගුණය ආහාර මෘදු කිරීමට උපකාරී වන අතර එහි එන්සයිම අන්තර්ගතය මුඛයේ තිබියදීම ආහාර බිඳ දැමීමට පටන් ගනී. ආහාරයේ පළමු කොටස කාබෝහයිඩ්රේට පිෂ්ඨය (කෙලවල ඇති ඇමයිලේස් එන්සයිම මගින්) බිඳ දැමිය යුතුය.
දිව මුඛයේ බිමට සම්බන්ධ කර ඇත්තේ frenum නම් බන්ධන පටියක් මගින් වන අතර මෙය ආහාර (සහ කථනය) හැසිරවීම සඳහා විශාල සංචලතාවයක් ලබා දෙයි; හැසිරවීමේ පරාසය මාංශ පේශි කිහිපයක ක්‍රියාකාරිත්වය මගින් ප්‍රශස්ත ලෙස පාලනය වන අතර එහි බාහිර පරාසය තුළ frenum දිග ​​හැරීම මගින් සීමා වේ. දිවේ මාංශ පේශී කට්ටල දෙක, දිවෙන් ආරම්භ වන සහ එහි හැඩගැස්ම සමඟ සම්බන්ධ වන සහජ මාංශ පේශි හතරක් වන අතර අස්ථි වලින් ආරම්භ වන බාහිර මාංශ පේශි හතරක් එහි චලනය සමඟ සම්බන්ධ වේ.
රස
ප්‍රධාන ලිපිය:Taste
රසය යනු මුඛයේ රස අංකුර ලෙස හැඳින්වෙන ව්‍යුහයන් තුළ අඩංගු විශේෂිත රස ප්‍රතිග්‍රාහක තුළ සිදු වන රසායනික සංග්‍රහයේ ආකාරයකි. රස අංකුර ප්‍රධාන වශයෙන් දිවේ ඉහළ මතුපිට (පෘෂ්ඨීය) වේ. හානිකර හෝ නරක් වූ ආහාර පරිභෝජනයෙන් වළක්වා ගැනීමට රස දැනීමේ කාර්යය අත්‍යවශ්‍ය වේ. එපිග්ලොටිස් සහ esophagus හි ඉහළ කොටසෙහි රස අංකුර ද ඇත. රස අංකුර නවීකරණය කරනු ලබන්නේ මුහුණේ ස්නායුවේ චෝර්ඩා ටිම්පනි සහ ග්ලෝසොෆරින්ජියල් ස්නායුවේ ශාඛාව මගිනි. රස පණිවිඩ මොළයට යවන්නේ මෙම හිස් කබල ස්නායු හරහාය. මොළයට ආහාරවල රසායනික ගුණාංග අතර වෙනස හඳුනාගත හැකිය. මූලික රස පහක් ලුණු, ඇඹුල්, තිත්ත, පැණි රස සහ උමාමි ලෙස හැඳින්වේ. ලුණු සහ ඇඹුල් බව හඳුනා ගැනීමෙන් ලුණු සහ අම්ල සමතුලිතතාවය පාලනය කිරීමට හැකියාව ලැබේ. තිත්ත බව හඳුනාගැනීමෙන් විෂ ගැන අනතුරු අඟවයි—ශාකයක ආරක්‍ෂාව බොහෝමයක් තිත්ත විෂ සහිත සංයෝග වේ. ශක්තිය සපයන ආහාර සඳහා පැණිරස මඟ පෙන්වයි; සරල සීනි පළමු ප්‍රති result ලය වන බැවින් ඛේටය ඇමයිලේස් මගින් ශක්තිය ලබා දෙන කාබෝහයිඩ්‍රේට් වල ආරම්භක බිඳවැටීම මිහිරි රසයක් ඇති කරයි. උමාමි වල රසය ප්‍රෝටීන් බහුල ආහාර සංඥා කරන බව සැලකේ. ඇඹුල් රස ආම්ලික වන අතර එය බොහෝ විට නරක ආහාරවල දක්නට ලැබේ. ආහාර අනුභව කළ යුතුද නැද්ද යන්න මොළය ඉතා ඉක්මනින් තීරණය කළ යුතුය. 1991 දී සොයාගත් සොයාගැනීම්, රසය පිළිබඳ පර්යේෂණය සඳහා උපකාර වූ පළමු ආඝ්‍රාණ ප්‍රතිග්‍රාහක විස්තර කරයි. ආඝ්‍රාණ ප්‍රතිග්‍රාහක නාසයේ සෛල මතුපිට පිහිටා ඇති අතර එමඟින් ගන්ධයන් හඳුනා ගැනීමට හැකි වන පරිදි රසායනික ද්‍රව්‍ය සමඟ බන්ධනය වේ. සංකීර්න ආහාර රසයන් පිළිබඳ අදහසක් ගොඩනැගීමට රස ප්‍රතිග්‍රාහකවල සංඥා නාසයෙන් එන සංඥා සමඟ එක්ව ක්‍රියා කරන බව උපකල්පනය කෙරේ.
දත්
ප්‍රධාන ලිපිය:Human teeth
දත් යනු ඒවාට විශේෂිත වූ ද්රව්ය වලින් සෑදූ සංකීර්ණ ව්යුහයකි. ඒවා සෑදී ඇත්තේ ශරීරයේ ඇති අමාරුම පටක වන එනමල් මගින් ආවරණය වන ඩෙන්ටින් නම් අස්ථි වැනි ද්‍රව්‍යයකිනි. ආහාර කැබලි කුඩා හා කුඩා කැබලිවලට ඉරා දැමීමේදී සහ හපන කිරීමේදී භාවිතා කරන මැස්ටික් කිරීමේ විවිධ අංශ සමඟ කටයුතු කිරීමට දත් විවිධ හැඩයන් ඇත. මෙය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම වල ක්‍රියාකාරිත්වය සඳහා වඩා විශාල මතුපිට ප්‍රදේශයක් ඇති කරයි. දත් මැස්ටික් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී ඔවුන්ගේ විශේෂිත භූමිකාවන් අනුව නම් කර ඇත - කෘන්තක ආහාර කැබලි කැපීම හෝ සපා කෑම සඳහා භාවිතා කරයි; සුනඛයින්, ඉරීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබේ, පෙරමෝලර් සහ මෝලර් හපන සහ ඇඹරීමට භාවිතා කරයි. කෙල සහ ශ්ලේෂ්මල ආධාරයෙන් ආහාර මැස්ටික් කිරීම මෘදු බෝලස් සෑදීමට හේතු වන අතර පසුව එය ගිල දැමීමෙන් ඉහළ ආමාශ ආන්ත්රයික පත්රිකාවෙන් ආමාශය දක්වා ගමන් කළ හැකිය. කෙල වල ඇති ආහාර දිරවීමේ එන්සයිම දත් තැන්පත් වී ඇති ආහාර අංශු බිඳ දැමීමෙන් දත් පිරිසිදුව තබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
එපිග්ලොටිස්
ප්‍රධාන ලිපිය:Epiglottis
එපිග්ලොටිස් යනු ස්වරාලයේ දොරටුවට සවි කර ඇති ප්‍රත්‍යාස්ථ කාටිලේජ තට්ටුවකි. එය ශ්ලේෂ්මල පටලයකින් ආවරණය වී ඇති අතර මුඛය දෙසට මුහුණලා ඇති එහි භාෂා මතුපිට රස අංකුර ඇත. එහි ස්වරාලය මතුපිට ස්වරාලය තුළට මුහුණ ලා ඇත. එපිග්ලොටිස් ක්‍රියා කරන්නේ ග්ලෝටිස් දොරටුව, ස්වර නැමීම් අතර විවරය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ය. එය සාමාන්‍යයෙන් ස්වසනාලයේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන අතර එහි යටි පැත්ත හුස්ම ගැනීමේදී ඉහළට යොමු වී ඇත, නමුත් ගිලීමේදී එපිග්ලොටිස් වඩාත් තිරස් ස්ථානයකට නැමෙයි, එහි ඉහළ පැත්ත උගුරේ කොටසක් ලෙස ක්‍රියා කරයි. මේ ආකාරයෙන් එය ආහාර ස්වසනාලයට යාම වළක්වන අතර ඒ වෙනුවට පිටුපස ඇති esophagus වෙත යොමු කරයි. ගිලීමේදී, දිවේ පසුගාමී චලිතය මගින් පෙනහළු කරා ගෙන යන ඕනෑම ආහාරයක් ස්වරාලය තුළට ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ග්ලෝටිස් විවරය මත එපිග්ලොටිස් බල කරයි; මෙම ක්‍රියාවලියට සහාය වීම සඳහා ස්වරාලය ද ඉහළට ඇදී යයි. ශරීරගත වූ ද්‍රව්‍ය මගින් ස්වරාලය උත්තේජනය කිරීම පෙනහළු ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ශක්තිමත් කැස්ස ප්‍රතීකයක් ඇති කරයි.
ෆරින්ක්ස්
ප්‍රධාන ලිපිය: Pharynx
ෆරින්ක්ස් යනු ශ්වසන පද්ධතියේ සන්නායක කලාපයේ කොටසක් වන අතර ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ කොටසකි. එය මුඛයේ පිටුපස ඇති නාසික කුහරයට පිටුපසින් සහ esophagus සහ ස්වරාලය ඉහළින් ඇති උගුරේ කොටසයි. ෆරින්ක්ස් කොටස් තුනකින් සමන්විත වේ. පහළ කොටස් දෙක - oropharynx සහ laryngopharynx ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියට සම්බන්ධ වේ. ලැරින්ගෝෆරින්ක්ස් esophagus හා සම්බන්ධ වන අතර එය වාතය සහ ආහාර යන දෙකටම ගමන් කරන මාර්ගයක් ලෙස සේවය කරයි. වාතය ස්වරාලය තුළට ඉදිරිපසින් ඇතුළු වන නමුත් ගිලින ඕනෑම දෙයකට ප්‍රමුඛත්වය හිමි වන අතර වාතය ගමන් කිරීම තාවකාලිකව අවහිර වේ. වාගස් ස්නායුවේ ෆරින්ජියල් ප්ලෙක්සස් මගින් ෆරින්ක්ස් නවීකරණය කර ඇත. උගුරේ ඇති පේශී ආහාර esophagus තුළට තල්ලු කරයි. ෆරින්ක්ස් ක්‍රයිකොයිඩ් කාටිලේජයට පිටුපසින් ඇති esophageal ඇතුල්වීමේදී esophagus සමඟ සම්බන්ධ වේ.
esophagus
ප්‍රධාන ලිපිය: esophagus
ආහාර නළය හෝ ගුලට් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන esophagus සමන්විත වන්නේ, ආහාර උගුරේ සිට ආමාශය දක්වා ගමන් කරන මාංශ පේශි නලයකිනි. esophagus laringopharynx සමග අඛණ්ඩව පවතී. එය උරස් ප්‍රාචීරයේ පශ්චාත් මාධ්‍යස්ටිනම් හරහා ගමන් කරන අතර දහවන උරස් කශේරුකා මට්ටමින් උරස් ප්‍රාචීරයේ සිදුරක් හරහා ආමාශයට ඇතුළු වේ. එහි දිග සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර 25 ක් වන අතර එය පුද්ගලයාගේ උස අනුව වෙනස් වේ. එය ගැබ්ගෙල, උරස් සහ උදර කොටස් වලට බෙදා ඇත. ෆරින්ක්ස් ක්‍රයිකොයිඩ් කාටිලේජයට පිටුපසින් ඇති esophageal ඇතුල්වීමේ දී esophagus හා සම්බන්ධ වේ.
විවේකයේදී esophagus ඉහළ සහ පහළ esophageal sphincters මගින් කෙළවර දෙකෙන්ම වසා ඇත. ඉහළ සුසුම්නාව විවෘත කිරීම ගිලීමේ ප්‍රතීකයක් මගින් අවුලුවන අතර එමඟින් ආහාර හරහා යාමට අවසර ලැබේ. esophagus සිට ෆරින්ක්ස් වෙත ආපසු ගලා යාම වැළැක්වීම සඳහා ද sphincter සේවය කරයි. esophagus තුළ ශ්ලේෂ්මල පටලයක් ඇති අතර ආරක්ෂිත කාර්යයක් ඇති epithelium esophagus ඇතුළත ගමන් කරන ආහාර පරිමාව හේතුවෙන් අඛණ්ඩව ප්රතිස්ථාපනය වේ. ගිලීමේදී, ආහාර මුඛයේ සිට ෆරින්ක්ස් හරහා esophagus වෙත ගමන් කරයි. එපිග්ලොටිස් වඩාත් තිරස් ස්ථානයකට නැමෙන්නේ ආහාර esophagus වෙතට යොමු කිරීම සඳහා සහ ශ්වාසනාලයෙන් ඉවතට ය.
esophagus තුළට ගිය පසු, bolus රිද්මයානුකූල හැකිලීම සහ peristalsis ලෙස හඳුන්වන මාංශ පේශි ලිහිල් කිරීම හරහා ආමාශය දක්වා ගමන් කරයි. පහළ esophageal sphincter යනු esophagus හි පහළ කොටස වටා ඇති මාංශ පේශි sphincter වේ. esophagus සහ ආමාශය අතර ඇති gastroesophageal හන්දිය පාලනය කරනු ලබන්නේ පහළ esophageal sphincter මගින් වන අතර, ආමාශයේ අන්තර්ගතය esophagus තුළට ඇතුළු වීම වැළැක්වීම සඳහා ගිලීමේදී සහ වමනය කිරීමේදී හැර අනෙකුත් සෑම අවස්ථාවකදීම සංකෝචනය වේ. esophagus ආමාශයේ ඇති අම්ල වලින් සමාන ආරක්ෂාවක් නොමැති බැවින්, මෙම sphincter හි කිසියම් අසමත් වීමක් අජීර්ණයට හේතු විය හැක.
ආමාශය
ප්‍රධාන ලිපිය: stomach
ආමාශය යනු ආමාශයික පත්රිකාවේ සහ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ප්රධාන අවයවයකි. එය J-හැඩැති ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර එහි ඉහළ කෙළවරේ ඇති esophagus සහ එහි පහළ කෙළවරේ duodenum වෙත සම්බන්ධ වේ. ආමාශයේ නිපදවන ආමාශයික අම්ලය (අවිධිමත් ලෙස ආමාශයික යුෂ), ආහාර දිරවීමේ ක්‍රියාවලියේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරන අතර ප්‍රධාන වශයෙන් හයිඩ්‍රොක්ලෝරික් අම්ලය සහ සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් අඩංගු වේ. ආමාශයික ග්‍රන්ථිවල G සෛල මගින් නිපදවන පෙප්ටයිඩ හෝමෝනයක් වන ගැස්ට්‍රින්, ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සක්‍රීය කරන ආමාශයික යුෂ නිෂ්පාදනය උත්තේජනය කරයි. පෙප්සිනොජන් යනු ආමාශයික ප්‍රධාන සෛල මගින් නිපදවන පූර්වගාමී එන්සයිමයක් (සයිමොජන්) වන අතර ආමාශයික අම්ලය මෙය පෙප්සින් එන්සයිමය වෙත ක්‍රියාත්මක කරන අතර එය ප්‍රෝටීන දිරවීම ආරම්භ කරයි. මෙම රසායනික ද්‍රව්‍ය දෙක ආමාශයේ බිත්තියට හානි කරන බැවින්, ආමාශයේ ඇති අසංඛ්‍යාත ආමාශ ග්‍රන්ථි මගින් ශ්ලේෂ්මල ස්‍රාවය කරන අතර, ආමාශයේ අභ්‍යන්තර ස්ථරවලට රසායනික ද්‍රව්‍යවල හානිකර බලපෑම් වලට එරෙහිව සෙම සහිත ආරක්ෂිත තට්ටුවක් සපයයි.
ප්‍රෝටීන් ජීර්ණය වන අතරම, ආමාශයේ බිත්තිය දිගේ චලනය වන පෙරිස්ටල්සිස්, මාංශ පේශි හැකිලීමේ තරංග මගින් යාන්ත්‍රික කැසීම සිදු වේ. මෙය ආහාර ස්කන්ධය ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සමඟ තවදුරටත් මිශ්‍ර කිරීමට ඉඩ සලසයි. ආමාශයේ ආමාශයික ශ්ලේෂ්මලයේ ඇති ෆන්ඩික් ග්‍රන්ථිවල ප්‍රධාන සෛල මගින් ස්‍රාවය කරන ආමාශයික lipase, ක්ෂාරීය අග්න්‍යාශයික lipase වලට වඩා වෙනස්ව ආම්ලික lipase වේ. මෙය අග්න්‍යාශයේ lipase තරම් කාර්යක්ෂම නොවන නමුත් මේදය යම් ප්‍රමාණයකට බිඳ දමයි.
පයිලෝරික් ඇල හරහා duodenum වෙත සම්බන්ධ වන ආමාශයේ පහළම කොටස වන pylorus හි ගැස්ට්‍රින් ඇතුළු ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම ස්‍රාවය කරන ගණන් කළ නොහැකි ග්‍රන්ථි අඩංගු වේ. පැයක් හෝ දෙකකට පසු, චයිම් නම් ඝන අර්ධ ද්රවයක් නිපදවයි. pyloric sphincter හෝ කපාටය විවෘත වූ විට, chyme duodenum තුළට ඇතුළු වන අතර එහිදී එය අග්න්‍යාශයේ ඇති ආහාර ජීර්ණ එන්සයිම සමඟ තවදුරටත් මිශ්‍ර වී කුඩා අන්ත්‍රය හරහා ගමන් කරයි, එහිදී ආහාර දිරවීම දිගටම සිදු වේ.
ආමාශයේ පාදයේ ඇති ප්‍රාචීර සෛල, විටමින් බී 12 අවශෝෂණය කර ගැනීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන අභ්‍යන්තර සාධකය නම් ග්ලයිකොප්‍රෝටීන් නිපදවයි. විටමින් B12 (cobalamin), ඛේඨ ග්‍රන්ථි මගින් ස්‍රාවය කරන ග්ලයිකොප්‍රෝටීනයකට බන්ධනය වන අතර ආමාශය හරහා ගෙන යනු ලැබේ - ට්‍රාන්ස්කොබලමින් I ද හැප්ටොකොරින් ලෙස හැඳින්වේ, එය අම්ල සංවේදී විටමින් ආම්ලික ආමාශයේ අන්තර්ගතයෙන් ආරක්ෂා කරයි. වඩාත් උදාසීන duodenum තුළ වරක් අග්න්‍යාශයික එන්සයිම ආරක්ෂිත glycoprotein බිඳ දමයි. නිදහස් කරන ලද විටමින් බී 12 ඉන්ද්‍රිය සාධකයට බන්ධනය වන අතර එය ඉලියම් තුළ ඇති එන්ට්‍රොසයිට් මගින් අවශෝෂණය වේ.
ආමාශය ආඝ්‍රාණය කළ හැකි ඉන්ද්‍රියයක් වන අතර සාමාන්‍යයෙන් ආහාර ලීටරයක් ​​පමණ රඳවා තබා ගැනීමට ප්‍රසාරණය විය හැක.[22] මෙම ප්‍රසාරණය ආමාශයේ අභ්‍යන්තර බිත්තිවල ඇති ආමාශයික නැමීම් මාලාවකින් සක්‍රීය වේ. අලුත උපන් බිළිඳකුගේ ආමාශය මිලි ලීටර් 30 ක් පමණ රඳවා තබා ගැනීම සඳහා පමණක් පුළුල් කිරීමට හැකි වනු ඇත.
ප්ලීහාව
ප්‍රධාන ලිපිය: ප්ලීහාව
ප්ලීහාව යනු ශරීරයේ ඇති විශාලතම ලිම්ෆොයිඩ් ඉන්ද්‍රිය වන නමුත් වෙනත් ක්‍රියාකාරකම් ඇත. එය වියදම් කරන රතු සහ සුදු රුධිරාණු දෙකම බිඳ දමයි. මේ නිසා එය සමහර විට 'රතු රුධිර සෛලවල සොහොන් බිම' ලෙස හැඳින්වේ. මෙම ආහාර දිරවීමේ නිෂ්පාදනයක් වන්නේ බිලිරුබින් වර්ණකය වන අතර එය අක්මාව වෙත යවන අතර පිත්තාශයේ ස්‍රාවය වේ. තවත් නිෂ්පාදනයක් වන්නේ ඇටමිදුළුවල නව රුධිර සෛල සෑදීම සඳහා භාවිතා කරන යකඩයි. වෛද්‍ය විද්‍යාව ප්ලීහාව තනිකරම වසා පද්ධතියට අයත් එකක් ලෙස සලකයි, නමුත් එහි වැදගත් ක්‍රියාකාරකම්වල සම්පූර්ණ පරාසය තවමත් වටහාගෙන නොමැති බව පිළිගෙන ඇත.
අක්මාව
ප්‍රධාන ලිපිය: අක්මාව
පිත
අක්මාව මගින් නිපදවන පිත සෑදී ඇත්තේ ජලය (97%), පිත ලවණ, ශ්ලේෂ්මල සහ වර්ණක, 1% මේද සහ අකාබනික ලවණ වලින්ය. Bilirubin එහි ප්රධාන වර්ණකය වේ. ද්‍රව දෙකක් හෝ ඝණ සහ ද්‍රවයක් අතර පෘෂ්ඨික ආතතිය අඩු කරන සහ චයිමයේ ඇති මේද ඉමල්සිෆයි කිරීමට උපකාරී වන පෘෂ්ඨීය ද්‍රව්‍යයක් ලෙස බයිල් අර්ධ වශයෙන් ක්‍රියා කරයි. පිත ක්‍රියාවෙන් ආහාර මේදය මයිකල් ලෙස හඳුන්වන කුඩා ඒකක වලට විසිරී යයි. මයිසෙල් වලට කැඩීම අග්න්‍යාශයික එන්සයිම, ලයිපේස් ක්‍රියා කිරීම සඳහා වඩා විශාල මතුපිටක් නිර්මාණය කරයි. ලිපේස් මේද අම්ල දෙකකට සහ මොනොග්ලිසරයිඩ් වලට බෙදෙන ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ ජීර්ණය කරයි. ඉන්පසු ඒවා බඩවැල් බිත්තියේ විලී මගින් අවශෝෂණය කර ගනී. කුඩා අන්ත්‍රයේ මේ ආකාරයට මේදය උරා නොගතහොත් පසුකාලීනව මේදය අවශෝෂණය කර ගැනීමට හැකියාවක් නොමැති මහ බඩවැලේ ගැටලු මතු විය හැකියි. පිත ආහාරයෙන් විටමින් K අවශෝෂණය කර ගැනීමට ද උපකාරී වේ. පිත්තාශය එකතු කර ලබා දෙන්නේ පොදු රක්තපාත නාලය හරහා ය. මෙම නාලය පිත්තාශය සමඟ පොදු පිත නාලිකාවකට සම්බන්ධ කිරීම සඳහා සිස්ටික් නාලය සමඟ සම්බන්ධ වේ. ආහාර duodenum තුළට මුදා හරින විට සහ පැය කිහිපයකට පසු මුදා හැරීම සඳහා පිත්තාශයේ පිත්තාශය ගබඩා වේ.
පිත්තාශය
පිත්තාශය යනු පිත්තාශයේ කුහරයක් වන අතර එය අක්මාවට යටින් පිහිටා ඇති අතර පිත්තාශයේ ශරීරය කුඩා අවපාතයක පිහිටයි. එය අක්මාව මගින් නිපදවන පිත කුඩා අන්ත්‍රයට මුදා හැරීමට පෙර ගබඩා කර ඇති කුඩා අවයවයකි. අක්මාවේ සිට පිත්තාශයේ සිට පිත්තාශය හරහා පිත්තාශය තුළට ගබඩා කිරීම සඳහා ගලා යයි. duodenum වලින් නිකුත් වන පෙප්ටයිඩ හෝමෝනයක් වන cholecystokinin (CCK) වලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස පිත නිකුත් වේ. CCK නිෂ්පාදනය (duodenum හි අන්තරාසර්ග සෛල මගින්) duodenum තුළ ඇති මේදය මගින් උත්තේජනය වේ.