cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
ඉතිහාසය
The 1932–33 England tour of Australia is considered one of the most infamous episodes of cricket, due to the England team's use of bodyline, where captain Douglas Jardine instructed his bowlers Bill Voce and Harold Larwood to bowl fast, short-pitched deliveries aimed at the bodies of the Australian batsmen. The tactic, although effective, was widely considered by Australian crowds as vicious and unsporting. Injuries to Bill Woodfull, who was struck over the heart, and Bert Oldfield, who received a fractured skull (although from a non-Bodyline ball), exacerbated the situation, almost causing a full-scale riot from the 50 000 fans at the Adelaide Oval for the Third Test. The conflict almost escalated into a diplomatic incident between the two countries, as leading Australian political figures, including the Governor of South Australia, Alexander Hore-Ruthven, protested to their English counterparts. The series ended in a 4–1 win for England but the Bodyline tactics used were banned the year after.
The Australian team put the result of this series behind them, winning their next tour of England in 1934. The team was led by Bill Woodfull on his final tour, and was notably dominated by Ponsford and Bradman, who twice put on partnerships of over 380 runs, with Bradman once again scoring a triple-century at Leeds. The bowling was dominated by the spin pair of Bill O'Reilly and Clarrie Grimmett, who took 53 wickets between them, with O'Reilly twice taking seven-wicket hauls.
Sir Donald Bradman is widely considered the greatest batsman of all time. He dominated the sport from 1930 until his retirement in 1948, setting new records for the highest score in a Test innings (334 vs England at Headingley in 1930), the most number of runs (6996), the most number of centuries (29), the most number of double centuries and the highest Test and first-class batting averages. His record for the highest Test batting average – 99.94 – has never been beaten. It is almost 40 runs per innings above the next highest average. He would have finished with an average of over 100 runs per innings if he had not been dismissed for a duck in his last Test. He was knighted in 1949 for services to cricket. He is generally considered one of Australia's greatest sporting heroes.
Test cricket was again interrupted by war, with the last Test series in 1938 made notable by Len Hutton scoring a world record 364 for England, with Chuck Fleetwood-Smith conceding 298 runs in England's world record total of 7–903. Ross Gregory, a notable young batsman who played two Tests before the war, was killed in the war.
The team continued its success after the end of the Second World War, with the first Test (also Australia's first against New Zealand) being played in the 1945–46 season against New Zealand. Australia was by far the most successful team of the 1940s, being undefeated throughout the decade, winning two Ashes series against England and its first Test series against India. The team capitalised on its ageing stars Bradman, Sid Barnes, Bill Brown and Lindsay Hassett while new talent, including Ian Johnson, Don Tallon, Arthur Morris, Neil Harvey, Bill Johnston and the fast bowling pair of Ray Lindwall and Keith Miller, who all made their debut in the latter half of the 1940s, and were to form the basis of the team for a good part of the next decade. The team that Don Bradman led to England in 1948 gained the moniker The Invincibles, after going through the tour without losing a single game. Of 31 first-class games played during the tour, they won 23 and drew 8, including winning the five-match Test series 4–0, with one draw. The tour was particularly notable for the Fourth Test of the series, in which Australia won by seven wickets chasing a target of 404, setting a new record for the highest run chase in Test cricket, with Arthur Morris and Bradman both scoring centuries, as well as for the final Test in the series, Bradman's last, where he finished with a duck in his last innings after needing only four runs to secure a career average of 100.
However, the team rebounded to win five consecutive series in the latter half of the 1950s, first under the leadership of Ian Johnson, then Ian Craig and Richie Benaud. The series against the West Indies in the 1960–61 season was notable for the Tied Test in the first game at the Gabba, which was the first in Test cricket. Australia ended up winning the series 2–1 after a hard fought series that was praised for its excellent standards and sense of fair play. Stand-out players in that series as well as through the early part of the 1960s were Richie Benaud, who took a then-record number of wickets as a leg-spinner, and who also captained Australia in 28 Tests, including 24 without defeat; Alan Davidson, who became the first player to take 10 wickets and make 100 runs in the same game in the first Test, and was also a notable fast-bowler; Bob Simpson, who also later captained Australia for two different periods of time; Colin McDonald, the first-choice opening batsman for most of the 1950s and early '60s; Norm O'Neill, who made 181 in the Tied Test; Neil Harvey, towards the end of his long career; and Wally Grout, an excellent wicket-keeper who died at the age of 41.
The Centenary Test was played in March 1977 at the MCG to celebrate 100 years since the first Test was played. Australia won the match by 45 runs, an identical result to the first Test match.
In May 1977 Kerry Packer announced he was organising a breakaway competition – World Series Cricket (WSC) – after the Australian Cricket Board (ACB) refused to accept Channel Nine's bid to gain exclusive television rights to Australia's Test matches in 1976. Packer secretly signed leading international cricketers to his competition, including 28 Australians. Almost all of the Australian Test team at the time were signed to WSC – notable exceptions including Gary Cosier, Geoff Dymock, Kim Hughes and Craig Serjeant – and the Australian selectors were forced to pick what was generally considered a third-rate team from players in the Sheffield Shield. Former player Bob Simpson, who had retired 10 years previously after a conflict with the board, was recalled at the age of 41 to captain Australia against India. Jeff Thomson was named deputy in a team that included seven debutants. Australia managed to win the series 3–2, mainly thanks to the batting of Simpson, who scored 539 runs, including two centuries; and the bowling of Wayne Clark, who took 28 wickets. Australia lost the next series 3-1 against the West Indies, which was fielding a full strength team, and also lost the 1978–79 Ashes series 5–1, the team's worst Ashes result in Australia. Graham Yallop was named as captain for the Ashes, with Kim Hughes taking over for the 1979–80 tour of India. Rodney Hogg took 41 wickets in his debut series, an Australian record. WSC players returned to the team for the 1979–80 season after a settlement between the ACB and Kerry Packer. Greg Chappell was reinstated as captain.
The underarm bowling incident of 1981 occurred when, in an ODI against New Zealand, Greg Chappell instructed his brother Trevor to bowl an underarm delivery to New Zealand batsman Brian McKechnie, with New Zealand needing a six to tie off the last ball. The aftermath of the incident soured political relations between Australia and New Zealand, with several leading political and cricketing figures calling it "unsportsmanlike" and "not in the spirit of cricket".
Australia continued its success up until the early 1980s, built around the Chappell brothers, Dennis Lillee, Jeff Thomson and Rod Marsh. The 1980s was a period of relative mediocrity after the turmoil caused by the Rebel Tours of South Africa and the subsequent retirement of several key players. The rebel tours were funded by the South African Cricket Board to compete against its national side, which had been banned—along with many other sports, including Olympic athletes—from competing internationally, due to the South African government's racist apartheid policies. Some of Australia's best players were poached: Graham Yallop, Carl Rackemann, Terry Alderman, Rodney Hogg, Kim Hughes, John Dyson, Greg Shipperd, Steve Rixon and Steve Smith amongst others. These players were handed three-year suspensions by the Australian Cricket Board which greatly weakened the player pool for the national sides, as most were either current representative players or on the verge of gaining honours.
Under the captaincy of Allan Border and the new fielding standards put in place by new coach Bob Simpson, the team was restructured and gradually rebuilt their cricketing stocks. Some of the rebel players returned to the national side after serving their suspensions, including Trevor Hohns, Carl Rackemann and Terry Alderman. During these lean years, it was the batsmen Border, David Boon, Dean Jones, the young Steve Waugh and the bowling feats of Alderman, Bruce Reid, Craig McDermott, Merv Hughes and to a lesser extent, Geoff Lawson who kept the Australian side afloat.
With the emergence of players such as Ian Healy, Mark Taylor, Geoff Marsh, Mark Waugh, and Greg Matthews in the late 1980s, Australia was on the way back from the doldrums. Winning the Ashes in 1989, the Australians got a roll on beating Pakistan, Sri Lanka and then followed it up with another Ashes win on home soil in 1991. The Australians went on to the West Indies and had their chances but ended up losing the series. However, they bounced back and beat the Indians in their next Test series. With the retirement of the champion but defensive, Allan Border, a new era of attacking cricket had begun under the leadership of firstly Mark Taylor and then Steve Waugh.
The 1990s and early 21st century were arguably Australia's most successful period, unbeaten in all Ashes series played bar the famous 2005 series and achieving a hat-trick of World Cups. This success has been attributed to the restructuring of the team and system by Border, successive aggressive captains, and the effectiveness of several key players, most notably Glenn McGrath, Shane Warne, Justin Langer, Matthew Hayden, Steve Waugh, Adam Gilchrist, Michael Hussey and Ricky Ponting. Following the 2006/07 Ashes series which Australia won 5 nil, Australia slipped in the rankings after the retirements of key players. In the 2013/14 Ashes series, Australia again defeated England 5 nil, and climbed back to 3rd on the ICC International Test Rankings. In February & March 2014 Australia beat the number 1 team in the world, South Africa, 2–1, and were re-ranked number 1 in the world. In 2015, Australia won the 2015 Cricket World Cup, losing just one game for the tournament. , Australia is ranked fifth in the ICC Test Championship, third in the ICC ODI Championship and seventh in the ICC T20I Championship.
ගුණරතන විද්‍යාලය, පාලටුව
පාලටුව ගුණරතන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය (සාමාන්‍යයෙන් හදුන්වන නම - ගුණරතන විද්‍යාලය) ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසලකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පාලටුව ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. උනැල්ල ශ්‍රී නාගාරාම පුරාණ විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපතිව වැඩසිටි ගුණරතන මාහිමියන්ගේ ආදිකතෘත්වයෙන් 1926 වර්ෂයේදී  පෞද්ගලික බෞද්ධ පාඨශාලාවක් ලෙස විද්‍යාලයක් අරඹන ලදී.
දැනට මෙම විද්‍යාලයේ සිසුන් 2500 කට අධික ප්‍රමාණයක් අධ්‍යාපනය ලබන අතර, ප්‍රාතමික අංශයේ සිට ද්විතික අංශය දක්වා මෙහිදි අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට අවකාශ තිබේ. පුහුණු පළපුරුදු ගුරුවරුන් 130 කට අධික ප්‍රමාණයක් දැනට මෙම විද්‍යාලයේ ශිල්ප ශ්‍රාස්ත්‍ර ඉගැන්වීමේ නිරතව සිටී.
පාසල් ගීතය
ලක් දෙරණත ජය දද නංවා
පාලටුවේ ගුණරතන ප විදුහල්
සෙනෙහස දනවා - විදු අම කිරි දී
රැක ගුණ නුවණ සදා
සිසු දරු කැළ නිති නිසි මග මගවා
සියවිය සවිය යොදා
ලක් දෙරණත ජය දද නංවා ....
නව පණ ලැබ පිබිදෙමු අපි ඔබ නම
කියවෙන විටදි පවා
ඔබ පෑ මග ඉදිරියටම යමු
බස රැස දෙස සමය වවා
ලක් දෙරණත ජය දද නංවා .....
වියතුන් වී - සමතුන් වී
ඔබෙ නම සුරකිමු - ඔබ හට දිවි දෙමු
නමදිමු අපි මාතා
පාසලේ ඉතිහාසය
1920 දශකයේ ඇති වු බෞද්ධ ප්‍රබෝධයේ ප්‍රථිඵලයක් ලෙස පාලටුව ගුණරතන බෞද්ධ විද්‍යාලයේ මුල් බීජය රෝපනය කරනු ලැබුයේ උනැල්ල ශ්‍රී නාගාරාම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපතිව වැඩ සිටි අති ගෞරවනීය ඇටැම්පල ගුණරතන මාහිමියන් විසින්ය. උන් වහන්සේ උනැල්ල ගම්මානයේ දායක කාරකාධින්ගේද උදවු ඇතිව 1924 දී පොල් අතු සහ ලී දඩු ගෙනවිත් පාලටුව බෞද්ධෝදය පිරිවෙන ආසන්නයේ පාසලක් ආරම්භ කළා. ඒක කටුමැටි ගසා පොල්අතු සෙවිලි කළ කුඩා මඩුවක් හා සමානයි. ඒකට ඇතුළත් කළ මුල්ම ශිෂ්යියන් කීපදෙනා අතුරින් අත්තුඩාවේ සිරි රාහුල මහ නාහිමි  (ගිහි නම දයානන්ද), වත්මන් ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමාගේ මෑණියන් වන දන්දිනා සමරසිංහ දිසානායක මැතිණිය, සිටියා. මුල්ම ප්‍රධානාචාර්යවරයා වුණේ ඩබ්ලිව්. එච්. එස්. ජයවර්ධන මහත්මයා. ඒ පාසල අද පාලටුව ගුණරතන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය නමින් ප්‍රදේශයේ කීර්තිමත් අංගසම්පූර්ණ විද්‍යාලයක් බවට වී තිබේ.
ස්වේඡ්ඡාවෙන් ඇරබි මෙම විද්‍යාලය රජයේ ආධාර ලබන උපකෘත සිංහල පාසලක් ලෙස පවත්වාගෙන යන්නට විය. නොයෙක් දුෂ්කරතා මැද විවිධ විදුහල්පතිවරුන්ගේ නායකත්වය යටතේ පවත්වාගෙන ආ මෙම විද්‍යාලය 1960 දශකයේදී ශ්‍රී ලංකා රජයට පවරාගෙන අමාත්‍යාංශ පාලනයට නතු කරන ලදි. මෙම යුගයේ විදුහල්පති ධූරය හෙබවු අතුරලියේ ඉන්ද්‍රරතන ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ කැපවීම සහ උනන්දුව මත ප්‍රදේශයේ ද්දුලන පාසලක් බවට පත්වී තිබේ. මෙම කාලයේ මාතර අකුරැස්ස වැනි ඈත ගම්පළාත් වලින් පවා ශිෂ්‍ය ශීෂ්‍යාවන් මෙම විද්‍යාලයට පැමිණි බවට ඉතිහාසය සාක්ෂී දරයි. මෙම කාලයේ විද්‍යාලයේ සිර මාතර නගරය දක්වා පාසල් බස් සේවයක්ද පැවති බවට සාධක තිබේ.
වත්මන් ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමාගේ උපන් ගම පාලටුව වන අතර එතුමාගේ මෑණියන් අධ්‍යාපනය ලැබුවේද මෙම ගුණරතන විද්‍යාලයෙනි. වත්මන් ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමා 2011 - 03 - 24දින සීය මෑණියන්ගේ සිහිවීම පිණිස දන්දිනා සමරසිංහ දිසානායක ප්‍රසාද ශාලාව නමින් තෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකර විවෘත කර සිසු අයිතියට පවරා දෙන ලදි.
ටිබෙට් ජාතික එස්‌. මහින්ද හිමි ගුණරතනයට ලියූ කවි
ළමයිනි නුඹලා කාටත් එකක් මම කියන්නම්
හොඳට අහගනිල්ලා ඒක පාඩම් කරපල්ලා
වටවුණු මුහුදින් මේ වාසනාවන්ත දීපේ
ඉපදුනු නුඹලා නම් වාසනාවන්තයෝ මැයි
මහ මුහුද හැදෙන්නේ පුංචි ගංගා ගලාලයි
ගඟේ උපතවන්නේ උල්පතයි කන්ද පල්ලේ
මෙලෙස ලොව තිබෙන්නා වු බොහො දේ බැලුවොත්
බොහොම ලොකුය ඒවායේ පටන් ගැන්ම පුංචිස්
කුළුගෙඩිය බලාපල්ලා ඉතාමත් ම පුංචිස්
කොහොඹ
කොහොඹ ඹෂධීමය සහ දැවමය වටිනාකමකින් යුත් මහෝගනී පවුලයට අයත් ගසකි. මෙහි උද්භිත විද්‍යාත්මක නාමය වන්නේ ඇස්ඩ්‍රක්ටා ඉන්ඩිකා(Azadirachta indica) වේ. මෙය ශ්‍රි ලංකාව, ඉන්දියාව, මැලෙසියාව යන තුන් රටටම ආවේණික ශාකයකි.තවද මෙම ශාකය පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය හා ඉරානයේ දකුණු ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව බහුලව දක්නට ලැබේ.කොහොඹ ශාකය, ශ්‍රි ලංකාවේ වැඩි වශයෙන් වැවෙන්නේ වියළි කළාපය ආශ්‍රිතවය. යාපනය, ත්‍රිකුණාමලය, වවුනියාව, පුත්තලම, අනුරාධපුරය යන දිස්ත්‍රික්කවල බහුලය. ඉඩෝරයට ඔරොත්තු දෙන කොහොඹ ගස් යාපනය, ත්‍රිකුණාමලය මග දෙපස වවා ඇත. මෙහි ඵල(ගෙඩි) සහ බීජ(ඇට) කොහොඹ තෙල් සෑදීම සදහා යොදාගනී.
ගුණරතන විද්‍යාලය, පාලටුව
ටිබෙට් ජාතික එස්‌. මහින්ද හිමි ගුණරතනයට ලියූ කවි
මහ ලොකු කළුගල් සීසිකඬේ ඉන් කැඩෙන්නේ
කොහොඹ
හැඳින්වීම
කොහොඹ ශාකය සීග්‍රයෙන් වර්ධනය වන අතර මීටර 15-20 (අඩි 50) පමණ උසට වැඩේ. මීටර 35-40 උස යන ගස් කලාතුරකින් දක්නට ලැබේ. මෙම ශාකය දේවදාර ශාකයට සමාන බවක් දක්වයි. මෙය ශක්තිමත් කඳක් සහිත ගසකි. සෑම අතටම විහිදුනු අතුවල ශාක පත්‍ර විශාල වශයෙන් දක්නට ලැබේ. එම නිසාම කොහොඹ හොඳ සෙවණ ඇති ගසක් ලෙස ප්‍රචලිතය. කොහොඹ තිත්ත රසට හොඳම නිදර්ශනයක් වේ. කඳේ පොත්තත්, ශාඛ පත්‍රත් තිත්ත රසය. පොත්තේ තිත්ත කහට රසක් ඇත. පොත්ත දුඹුරු පැහැතිය. ළපටි අතු සිනිදුය.
ගුණරතන විද්‍යාලය, පාලටුව
ටිබෙට් ජාතික එස්‌. මහින්ද හිමි ගුණරතනයට ලියූ කවි
සමගිය විතරක් මැයි ඊට ඕනෑ කරන්නේ
නේපාල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් සමුහාණ්ඩුව
නේපාල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් සමුහාණ්ඩුව
කාල මණ්ඩලය - NPT (UTC + 5.45) ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව - නිරික්ෂණ නැත මං තීරැව - වම අන්තර්ජාල TLD - np දුරකථන සංකේත - 977
නේපාල ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එක්සත් සමුහාණ්ඩුව දකුණු ආසියාවේ පිහිටි රටකි. 2010 ට අනුව ලෝකයේ රාජ්‍යයන් අතරින් සමුහාණ්ඩුවෙන් වු නුතනම රාජ්‍යයයි. එහි මායිම් උතුරැ චීන සමුහාණ්ඩුව, දකුණු, නැගෙනහිර හා බටහිර ඉන්දියානු සමුහාණ්ඩුවටය. වර්ග කී. මී. 147 181 (වර්ග සැතපුම් 56 827) හා ජනගහනය මිලියන 30 කි. එය ලෝකයේ භුමි ප්‍රමාණය අතින් 93 විශාලතම රටයි. එය 41 වන ජනාකීර්ණම රට ද වේ. එහි අගනුවර වන්නේ කත්මණ්ඩුය. නේපාලය භුගෝලාත්මකව සංස්කෘතිකමය හා ආගමානුකුලව විවිධ වු රටකි. රටේ උතුරට වන්නට ලෝකයේ උසම කදු 10 න් 8 ක් ම පිහිටා ඇත. එයින් උසම කන්ද වන්නේ සාගමනා නොහොත් එවරස්ට්ය කන්දය. සරැසාර දකුණු ප්‍රදේශය අධික ජනාකීර්ණය, එහි මුහුද මට්ටමෙන් අඩි 20 000 (මීටර් 6096) යුත් කදු මුදුනු 240 ක් තිබේ. වෙනත් රාජ්‍යයන්ට වඩා හින්දු ආගම මෙම රාජ්‍යයේ බහුතරයක් අදහයි. බුදුදහම සුළුතරයක් අදහන අතර, එය අතීතය හා බ‍ැදෙන්නේ සිද්ධාර්ත කුමාරයාගේ උපන් ස්ථානය හැටියටය. ජනගහනයෙන් අඩක් අන්තර්ජාතික දිලිදු දර්ශනය වන ඇ. ඩො. 1.25 පහලින් ඇත. ඉතිහාසය පුරා රාජාණ්ඩුවක් වන මෙය ආ රාජවංශය විසින් පාලනය නල අතර (1768) ප්‍රින්ට් නාරායන් හා එහි කුඩා රාජධානියන් එක්සත් කළහ. 2006 දශකයක්ව පැවැති මහජන විප්ලවය හා අති ගණනක් පැවැති මහජන උද්ඝෝෂණ සාම ගිවිසුමක් උච්චාවචනයට ලක් කළේය. එරට ව්‍යවස්ථාදායක සභාව ගයනෙන්ද්‍ර රාජවංශය නිල වශයෙන් නෙරපා දැමීමට ඉතා ප්‍රබලව සහභාගී වු අතර 2008 මැයි 28 නව ප්‍රජාතන්ද්‍රවාදී සමාජවාදී සමුහාණ්ඩුවක් පිහිට විණි. නේපාලයේ පළමු ජනාධිපති ලෙස රාම් බරන් යාදේව් 2008 ජුලි 23 දිවුරැම් දුන්නේය.
නේපාලය පින්තූරය - කොඩිය ආදර්ශ පාඨය - මව සහ මාතෘභුමිය දිව්‍ය ලෝකයට වඩා උතුම්ය ජාතික ගීය අගනුවර - කත්මන්දු 270 42' N 850 19' E රාජ්‍ය භාෂාව - නේපාල පිළිගත් ප්‍රා‍ේශිය භාෂා - මයිතිලි, නේපාල්, නාසා, බොජ්ජුරි, තාරැ, ගුරැන්ය, ටැමැන්ය, මගාර්, අවාදි, ශේෂා, කිරන්ට්, ලිම්බු, සහ වෙනත් විවිධ දේශීය භාෂා සියයක් පමණ රජය - සමුහාණ්ඩුව ජනාධිපති - රාම් බරාන් යඩාව් නියෝජ්‍ය ජනාධිපති - පර්මනන්ඩ් ජා අගමැති - මඩව් කුමාර් නේපාල් එක්සත් කිරිම රාජධානිය ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - දෙසැම්බර් 21, 1768 රජය ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - ජනවාරි 15, 2007 සමුහාණ්ඩුව ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - මැයි 28, 2008 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	147 181 Km2 56 827 sq mi ජලය (%) – 2.8 ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 29 331 000 2007 ජන සංඛ්‍යාතය - 28 875 140 ඝනත්වය	-	199 / Km2 518.1 / sq mi GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 31.634 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 1 144 GDP (සාමාන්‍ය) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 12.283 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 444 ගිනි (2003 - 04) – 47.2 (ඉහළ) HDI (2007) – 0.553 (මධ්‍යය) මුදල් - රැපියල්
නැබටීයන්වරු
නැබටීයන් සංස්කෘතිය
නැබටීයන් සංස්කෘතිය විහිදී තිබූ ප්‍රදේශය මළ මුහුදේ උතුරු කෙළවර දක්වා විහිදී තිබූ බව ඔවුන්ගේ නම්වලින් හා සුබ පැතුම් ඇතුළත් කුරුටු චිත්‍ර හා ශිලා ලේඛන වලින් පැහැදිලි වේ. මෙය ඔවුන්ගේ සාක්ෂරතාවය ඉහළ මට්ටමක තිබුණ බවටද සාක්ෂි දරයි. කෙසේ වෙතත් ඔවුන් සතුව සාහිත්‍ය කලාවක් නොපැවති අතර ඔවුන්ගේ පූජා ස්ථානවල සෙල්ලිපි දක්නට නොලැබේ. නාම විශ්ලේෂණ විද්‍යාවට අනුව නැබටීයන් සංස්කෘතිය විවිධ ජන වර්ග වල එකතුවකි. සාම්ප්‍රදායික විග්‍රහයන්ට අනුව ‘ඩයෝඩරස් සයිකියුලස්’ සමග නැබටීයන් සංස්කෘතිය ආරම්භ වී ඇත. ඒ අනුව නැබටීයයන්ගේ වෙළෙඳ මාර්ග හා ඔවුන්ගේ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය වූ තැන් වෙළෙඳ රහස් ලෙස පැවතිණි.ඩියෝඩරස් ගෝත්‍රිකයන්ට අනුව නැබටීයන්වරුන්ට 10,000 ක පමණ යුද හමුදාවක් සිටියේය.මොවුහු අරාබි එඬේරුන් අතරින් විශිෂ්ටයන්ය.ඔවුහු කෘෂි කර්මාන්තයේ නොයෙදිණි. ඔවුනට ස්ථිර නිවාස තිබූණි.එමෙන්ම වයින් භාවිතා කළහ. frankincense හා myrrh යන වෙළඳ වරායන්හි ලාභ උපයන වෙළඳාම් කළ අතර අරාබියා ෆෙලික්ස්(වර්තමාන යේමනය)යෙන් කුළු බඩු ආනයනය කළහ. මොවුන් ඊජිප්තුවේ බිටුමෙන් සමග මළ මුහුද හරහා වෙළෙඳාම් නියැළි ගෝත්‍රික කණ්ඩායමකි.ඔවුන්ගේ කාන්තාර බදු රට ඔවුන්ට වඩා ආරක්ෂිත ස්ථානය විය. ඔවුන් විසින් ගල් සහ මැටි සහිත ස්ථාන වල බෝතල් හැඩැති වැසි ජලය එකතු වන ජල ටැංකි සකසා තිබූ අතර මේවා පිටස්තරයන්ගෙන් ප්‍රවේසම් සහිතව සඟවා තිබුණි. නැබටීයයන්ගේ වෙළෙඳ කටයුතු වල ව්‍යාප්තිය අරාබියේ රතු මුහුදේ වෙළෙඳ කලාපය තරම් ඈත ප්‍රදේශවල පවා අන්තර්-සංස්කෘතික බලපෑම් ඇති කිරීමට හේතු විය.පෙට්‍රා හි දුෂාරා සහ අල්-උස්සා යන දෙවිවරු ඇදහීමද සිදු විය.
ගුණරතන විද්‍යාලය, පාලටුව
ටිබෙට් ජාතික එස්‌. මහින්ද හිමි ගුණරතනයට ලියූ කවි
-ටිබෙට් ජාතික එස්. මහින්ද හිමි, අකුරැසුස පොරතොටදී ලියන ලදි -
ටිබෙට් ජාතික එස්‌. මහින්ද හිමි යන් විසින් රචිත මෙම කවි පංතිය 1932 දී පාලටුව ගුණරතන විද්‍යාලයේ පද්මය සඟරාව පලකරන ලදි. මෙම කවි පංතිය එකල විවහාර භාෂාවෙන් ලියා ඇති අතර සංස්කරණයකින් තොරව ඉහත දක්වා ඇත. මෙම කවි පංතිය ටිබෙට් ජාතික එස්. මහින්ද හිමියන් විද්‍යාලයේ නිර්මාතෘ වු උනැල්ල ශ්‍රී නාගාරාමාධිපතිව වැඩ සිටි ගුණරතන මාහිමියන් අතර ඉතා කිට්ටු සම්බන්දතාවයක් පැවැති බවට සාක්ෂියකි.
දැය පුබුදුවාලූ [[එස්‌. මහින්ද හිමි] .]
ක්‍රීඩා නිවාස
ක්‍රීඩා නිවාස සහ වර්ණ
<font color=#810541>බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
ප්‍රවර්ගය:දකුණු පලාතේ පාසල්
කොහොඹ
හැඳින්වීම
කොහොඹ කඳ ඉතාමත් ශක්තිමත් ඒවාගේම බර ද වේ. කඳෙන් ඉරා ගත් ලීයක ඝන අඩියක් කිලෝ ග්‍රෑම් 20 ක් පමණ බරය. කඳ කැපූ විට රතු පාටය. ඉන්පසු ටිකින් ටික රතු පැහැයට හුරු දුඹුරු පැහැයකට හැරේ. කොහොඹ ලීය හොඳන් පදම් කළ හැකිය. නොයෙක් කැටයම් සඳහා සුදුසුය. නමුත් හොඳන් ඔප දැමිය නොහැක. කොහොඹ ලීයට ගුල්ලන් සහ අනෙකුත් කෘමීන්ගෙන් හානියක් නොමැත.පැරණි නිවෙස් වල උඵවහු, ජනේල, කරත්ත සහ නගුල් සඳහා කොහොඹ ලී භාවිතා කර තිබේ.
දෙපසට විහිදුනු පත්‍ර සෙන්ටිමීටර 20-40 ක් අතර දික්ව පිහිටන අතර සෙන්ටිමීටර 20-31 මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ සිට සෙන්ටිමීටර 3-8 තද කොළ පැහැති පත්‍රිකා දක්වා විහිදෙයි. කෙළවර පත්‍රිකාව බොහෝ දුරට දක්නට නොමැත. පත්‍ර වෘන්තය කෙටිය. කොහොඹ මල්(සුදු සහ මනා සුවඳැති) සැකසී ඇත්තේ කක්ෂයෙන් පිපෙන විසිරැනු මල් ඉත්තක් ලෙසිනි. එම ඉති සෙන්ටිමීටර 25 ක් පමණ දික් වේ. එක් මල් ඉත්තක් මල් 150-250 පමණ දරා සිටී. එක් මලක් මිලිමීටර 5-6 පමණ දික්වන අතර මිලිමීටර 8–11 පමණ පුලුල් වේ. ප්‍රපුන්පරිණත, ද්වීලිංගික මල් සහ පුරුෂ මල් එකම ශාකයක දක්නට ලැබේ.කොහොඹ ශාකයෙහි මල් හටගනු ලබන්නේ මාර්තු සිට මැයි දක්වා කාල සීමාවේදීය. ගසෙන් නෙලා ගත් මල් හා අව්වේ වේලාගත් මල් යොදා යාපනය ප්‍රදේශයේ ගෘහනියන් රසවත් ව්‍යන්ජනයක් පිසියි.
කොහොඹ ගෙඩිය (පළතුර,ඵලය) සෙන්ටිමීටර 2ක් පමණ දිගටිය. ගෙඩියේ අෂ්ටිඵලයේ හැඩය තරමක් රවුම් ඕවලාකාරව දික්ව පිහිටයි. ඉදුණු ගෙඩියක් සෙන්ටිමීටර 1.4–2.8 සිට 1.0–1.5 දක්වා වේ. ගෙඩියේ පොත්ත සිනිදු හා දම් පැහැතිය. කොහොඹ ගසෙහි සෑම කොටසක්ම තිත්ත වුවත් ගෙඩි තිත්ත නැත. ගෙඩියේ පොත්ත තුල ඇත්තේ තිත්ත හා පැණි රස මුසු කහ පැහැයට හුරු සුදු පැහැති කෙඳි සහිත ලොඳකි. මෙහි අන්තර් කෝශය සෙන්ටිමීටර 0.3–0.5 පමණ උකුය. ගෙඩියේ සුදු පැහැති තද අභ්‍යන්තරාවරණය(ගෙඩිය ඇතුල් කටුව) තුළ දුඹුරු පැහැති ලෙල්ලක් සහිත දිගටි බීජයක් ඇත. කලාතුරකින් බීජ 2,3 සහිත ගෙඩි ද දක්නට ලැබේ. එම බීජයෙන් කොහොඹ තෙල් හිඳ ගනී. තෙල් හිඳ ගත් පසු ඉතිරිය පොහොර වශයෙන් භාවිතයට ගනී. කොහොඹ ගෙඩි කුරැල්ලන්ගේ හා ලේනුන්ගේ ප්‍රියතම ආහාරයක් වේ.
පරිසර විද්‍යාව
කොහොඹ නියගයට ඔරොත්තු දෙන ශාකයකි. සාමාන්‍යයෙන් මෙම ශාකය ව්‍යාප්ත වන්නේ වියළි හා තෙත මිශ්‍ර පාරිසරික තත්ත්වයක, මිලිමීටර 400-1200 අතර වාර්ෂික වර්ෂාපයතනයක් යටතේය. වාර්ෂික වර්ෂාපයතනය මිලිමීටර 400 ට අඩු ප්‍රදේශයන්හී ද මෙය වැවිය හැකි නමුත් එවැනි අවස්ථාවකදී එය බොහෝ දුරට භූමීය ජල මට්ටම මත රඳා පවතී. කොහොඹ විවිධ පස් වර්ගයන්හි වැවිය හැකි නමුත් එය හොඳින් ව්‍යාප්ත වන්නේ ජලය බැස යන වැලි සහිත පසෙහිය. මෙය නිවර්තන මෙන්ම අර්ධ ශුෂ්ක ගසක් ලෙස්ද පෙනී සිටින අතර වාර්ෂික මධ්‍යන්‍යය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 21-32 අතර වේ. එයට ඉතා ඉහළ උෂ්ණත්වයන් දරා සිටිය හැකි නමුත් සෙල්සියස් අංශක 4ට අඩු උෂ්ණත්වයන්ට ඔරොත්තු දිය නොහැක. කොහොඹ යනු නියං පවතින බිම්වල ව්‍යාප්ත වන සිසිල සලසන ශාකයන් අතලොස්සෙන් එකකි. උදාහරණ ලෙස ශුෂ්ක වෙරළාශ්‍රිත, ඉන්දියාවේ සහ පාකිස්තානයේ දකුණු ප්‍රදේශයන් දැක්විය හැක. මෙම ගස් ජලයේ ගුණය සමග එතරම් සන්වේදී භාවයක් නොදක්වන අතර ව්‍යාප්ත වන්නේ සුලු ජල ප්‍රමාණයකය. ඉන්දියාව තුල සහ නිවර්තන රටවලට ඉන්දියානු ජනයාගේ විසිර යමෙදී, වීධී දෙපස ද, පූජනීය ස්ථාන ආශ්‍රිතවද, පාසල් සහ අනෙකුත් පොදු ගොඩනැගිලි හෝ බොහෝ මිනිසුන්ගේ පසුපස මිදුල්හි ද සෙවණ සඳහා කොහොඹ ගස් යොදා ගත් බව පොදුවේ දැකිය හැකි කරුනකි.කොහොඹ ගස් ඉතා වියලි ප්‍රදේශයන්හි විශාල වශයෙන් වගා කර ඇත.
වල් පැළෑටි තත්ත්වය
බොහෝ ප්‍රදේශයන්හි කොහොඹ වල් පැළෑටියක් ලෙස නිගමනයන්ට එළඹ ඇත. සමහර මැදපෙරදිග කොටස් ද වැඩි වශයෙන් උප සහරානු අප්‍රිකා කොටස් ද බටහිර අප්‍රිකා හා ඉන්දීය සගරය ආශ්‍රිත කොටස් ද මීට ඇතුලත් වේ. පරිසර විද්‍යාත්මකව ගත් කළ එවැනි ප්‍රදේශයන්හි ද තවදුරටත් කොහොඹ ශාකය නොනැසී පවතී. නමුත් මෙය වල් පැලෑටියක් බවට තවමත් සම්පූර්ණයෙන් තහවුරු කර නොමැත.ඊතා වටිනා ගසකි
ප්‍රයෝජන
ඉන්දියාවේ සහ පාකිස්තානයේ මිනිසුන් අවුවේ වේළන ලද කොහොඹ කොළ අල්මාරි හා සහල් අසුරන භාජන සඳහා යොදා ගනිමින් කෘමි උවදුර වළක්වා ගනී. පාකිස්තානයේ උෂ්ණ කලාපයට අයත් ප්‍රදේශයන්හි මදුරුවන් පලවා හැරීම සඳහා කොහොඹ කොළ වියළා පුලුස්සයි. එසේම මෙම කොළ ඉන්දියානු උත්සව සඳහා(උදා: උගාදි උත්සවය) ද යොදාගනු දක්නට ලැබේ. කොහොඹ කොළ තවදුරටත් මුස්ලිම් ජනයාගේ මළ සිරුරු නැහැවීම සඳහා ද භාවිතයට ගනී.
එළවලුවක් ලෙස
ඉන්දියානු ජනතාව කොහොඹ දලු සහ මල් එළවලුවක් වශයෙන් ආහාරයට ගනී. තමිල්නාඩු ජනයා කොහොඹ මල් වලින් වෙප්පම්පූ චාරු (Veppampoo charu) නම් සූපයක් පිළියෙල කරයි. බටහිර බෙන්ගාලයේ, නොමේරූ කොහොඹ දලු සහ කුඩා වම්බටු කැබලි තෙලෙහි බැද කට ගැස්මක් ලෙස භාවිතයට ගනී.
කොහොඹ අග්නිදිග ආසියාවේ විශාල භූමි ප්‍රදේශයක භාවිතයට ගනී. කොලොම්බියාව, ලාඕසය, තායිලන්තය, මියන්මාරය වැනි රටවල් ඒ අතරින් විශේෂ වේ. හොඳින් පිසගත්තද, මෙය ඉතා තිත්ත රසැති ආහාරයක් බැවින් මෙම ප්‍රදේශයන්හි සියලුම නිවැසියන් මෙවා අනුභව නොකරයි. මෙය සෞඛ්‍යට හිතකර ආහාරයක් බවට විශ්වාසයක් තිබේ. කොහොඹ මැලියම් වල ප්‍රෝටීන් බහුලය. මියන්මරයේ, නොමේරූ කොහොඹ කොළ සහ මල් සියඹලා සමග තම්බා තිත්ත ගතිය අඩු කොට එළවලුවක් ලෙස ආහාරයට ගනී. තව ද මියන්මාර ජනයා කොහොඹ කොළ අච්චාරුව තක්කාලි සහ මාලු මිශ්‍රිත සෝස් සමග අනුභව කරයි.
සාම්ප්‍රදායික ඔෟෂධයක් ලෙස
ඉන්දියාවේ මිලියන 2 කට අධික ප්‍රමාණයක්, කොහොඹ ශාකය ආශ්‍රයෙන් සදන නිෂ්පාදිත වල ලෙඩ සුව කරන ගුණයක් ඇති බව සලකා භාවිතයට ගනී. ආයුර්වේදයේ නියතු වුවන් කොහොඹ නිෂ්පාදිත ප්‍රතිහෙල්මින්තික, ප්‍රතිබැක්ටීරිය, වයිරස් නසන, උපත් පාලක සහ වේදනා නාශකයක් ලෙස විශ්වාස කරයි. මෙය ආයුර්වේදයේ හා යුනානි වෙදකමෙහි ප්‍රධාන සංරචකයක් වේ. එහිදී කොහොඹ විශේෂයෙන් සමේ රෝග සඳහා නිර්දේශ කොට ඇත. එසේම කොහොඹ තෙල් හිසකෙස් නිරොගී කර ගැනීමටත්, අක්මාවේ ක්‍රියාකාරීත්වය වර්ධනය කර ගැනීමටත්, ලේ වල සීනි මට්ටම පාලනය කර ගැනීමටත් භාවිතා කරයි. කොහොඹ කොළ සමේ රෝග(උදා:දද, සෝරෙෙසියසිස්) සත්කාරකයක් ලෙස යොදාගනී.
කෙසේ වුවද කොහොඹ ශාකයෙන් ගත හැකි ප්‍රයෝජන පිළිබඳ සෙවීම් ඉතාමත් අඩු බව දක්නට ලැබේ.කොහොඹ දිගුකාලීනව භාවිතය වකුගඩු සහ අක්මාවට හානි පැමිණවිය හැකි බැවින් තරුණ ජනතාවට මෙය කෙටිකාලීනව භාවිත කල හැක. කොහොඹ තෙල් විෂවීම් නිසා කුඩා දරුවන් මරණයට පත්වීම් සිදුවිය හැක. කොහොඹ ගබ්සා වීම්, මදසරු භාවය හා ලේ වල සීනි ප්‍රමාණය අඩු වීමට හේතු විය හැක.
අවදානම් තත්ත්වය
කොහොඹ තෙල් විශාල වශයෙන් භාවිත කිරීම හේතුවෙන් මොළයේ ආබාධ සහ අක්ෂිගත ආබාධ ඇතිවිය හැක.
කෘමී හා විෂබීජ නාශකයක් ලෙස
කොහොඹ රසායනික පළිබෝධ නාශක වෙනුවට භාවිත කළ හැකි ස්වාභාවික පළිබෝධ නාශකයකි. කුඩු කරගත් කොහොඹ ඇට රැය පුරා පෙගෙන්නට හැර බෝග වලට ඉසිනු ලැබේ. මෙහි ඵලදායී කර ගැනීම සඳහා දවස් 10කට වරක්වත් දිගින් දිගටම යෙදිය යුතුය. කොහොඹ බෝග වල සිටින කෘමීන් එකවර විනාශ නොකරයි. එය කෘමී වර්ධනය හීන කිරීමත් බිත්තර දැමීම පාලනය කිරීමත් මගින් බෝග හානිය වලක්වයි. කෘමීන් ආහාර නොමැති වීමෙන් කිහිප දිනකින් විනාශ වේ. කොහොඹ පොහොර ලෙස විකුණයි.
කොහොඹ තෙල් වේයන් වර්ධනය වලක්වමින් පරිසර හිතකාමියෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.
අනෙකුත් ප්‍රයෝජන
Salimuzzaman Siddiqui නම් විද්‍යාඥයා කොහොඹ වල ගුණ(ප්‍රතිහෙල්මින්තික, ප්‍රතිබැක්ටීරිය, වයිරස් නසන, උපත් පාලක සහ වේදනා නාශක) ප්‍රථමයෙන් පෙන්වා දුනි.1942 දී, ඔහු විසින් තිත්ත රසයන් 3 ක් පෙන්වා දුනි.
ශ්‍රී ලංකාවේ මාර්ග සංඥා
යුරෝපයේ භාවිතා කරන මාර්ග සංඥා සමහර වෙනස්කම් සමඟ ශ්රී ලංකාව තුළ සම්මත මාර්ග සංඥා අනුගමනය කරමින් මාර්ග මාර්ග පද්ධතියට ගැලපෙන ඇතැම් මාර්ග සංඥා හඳුන්වා දී තිබේ.thumb|වැඩි දියුණු කල ප්‍රදේශ වල [[සැහැල්ලු වාහන සඳහා පැ : කි : මී: 70 ක  වේග සිමාව. මෝටර් රථ, ද්විත්ව කාර්ය වාහන සහ මෝටර් සයිකල් යන වාහන කාණ්ඩ ඇතුලත් වේ. ]]
ශ්‍රී ලංකා රජය ගැසෙට් නිවේදනයක් මගින් නව මාර්ග සංඥා සියයකට වැඩි ප්‍රමාණයක් හදුන්වා දී ඇත.මෙම නව වෙනස්කම් මගින් මාර්ග සංඥා වල වර්ණය සහ ප්‍රමාණය ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇති අතර ගතික පනිවිඩ සංඥා (Variable-message sign) සහ සීග්‍රගාමී මහා මාර්ග වල ඉලෙක්ට්‍රොනික ඩිජිටල් සංඥා පුවරු හදුන්වා දී ඇත. සීග්‍රගාමී මහා මාර්ග වල පණිවිඩ සංඥා ක්‍රියාත්මක කිරීම සදහා ජපන් රජය විසින් රුපියල් බිලියන 1.24ක් ප්‍රදානය කරන ලදි.
ගමනා ගමන සංඥා පුවරු සදහා සිංහල,දෙමළ සහ ඉංග්රීසි භාෂා යෝග්‍ය වේ. මෝටර් රථ වාහන පනත (203 වන අධිකාරිය) මගින් මාර්ග සංඥා විස්තර කරනු ලබයි.
අතිරේක පුවරු
අනතුරු හැගවීමේ සංඥා සමග බාවිතා කරනු ලබන අතිරේක පුවරු බස්රථ නැවතුම
සිමාකාරී සංඥා
නගරයක වෙගසිමා
අතිරේක පුවරු
පාලන සංඥා සමග බාවිතා කරනු ලබන අතිරේක පුවරු
දිශාභිමුඛ තොරතුරු සංඥා සමග බාවිතා කරනු ලබන අතිරේක පුවරු
තහනම් දුර ප්‍රමාණ
වාහන නවතා තැබීමට තහනම් දුර ප්‍රමාණ
උපද්‍රව-අනතුරු ඇගවීමේ තහඩු
උපද්‍රව-අනතුරු ඇගවීමේ තහඩු ප්‍රවාහන වාහන වලට සවිකර ඇත.
ස්ට්‍රෝංමෑන් ක්‍රීඩාව
ස්ට්‍රෝංමෑන් ක්‍රීඩාව අංග කිහිපයකින් සමන්විත් වෙයි. ඉන් සමහරක්: සවි එසවීම (ඩෙඩ්ලිෆ්ට්, ස්කොට්, බෙන්ච් ප්‍රෙස්), විශාල ලී කඳන් හෝ ඇක්සලයක් එසවීම, දැවැන්ත කලුගල් එසවීම සහ රැගෙනයාම, යකඩ නැමීම, අතෙහි ග්‍රහණ බලය ආශිත එසවීම්, බීර කෙග් හෝ වැලි-පැස විසිකිරීම, අතිශය බර වාහන ඇදගෙන යාම යනාදිය වේ.
ලොව විශිෂ්ඨතම ස්ට්‍රෝංමෑන් ක්‍රීඩකයින් පහතින් දක්වා ඇත. ඔවුන් පිට පිට ලෝක ශූරතා රැසක් ජයග්‍රහණය කරඇති අතර, නොයෙකුත් ලෝක වාර්තාද පිහිටුවා ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
පොමරේනියන්
පොමරේනියන් (බොහෝ විට හඳුන්වන්නේ පොමනේරියන්, පොම් සහ පොම්පොම් ලෙසිනි) ස්පිට්zස් වංශයට අයත් සුනඛ වර්ගයක් වන අතර, මෙලෙසින් නම් තබා ඇත්තේ, මධ්‍යම යුරෝපයේ පිහිටා තිබෙන (අද වනවිට, උතුරු පෝලන්තයයේ සහ නැගෙනහිර ජර්මනියේ කොටසක් වන) පොමරේනියා ප්‍රදේශය මූලික කරගෙනය. කුඩා ප්‍රමාණයේ ශරීර හේතුවෙන් පොමරේනියන් සුනඛයින් සුරතල් සුනඛ වර්ගයට අයත් වුවත්, මොවුන් විශාල ස්පිට්ස් වර්ගයේ සුනඛයින්ගෙන් පැවතෙන වර්ගයකි. එමෙන්ම මොවුන් ජර්මන් ස්පිට්ස් වර්ගයට අයත් කොටසක් බව නිවැරදිව සොයා ගන්නා ලද්දේ, ලෝකයේ සුනඛයන් පිලිබඳ වූ සංවිධානයFédération Cynologique Internationale විසිනි. එමෙන්ම බොහෝ රටවල් තුළ මොවුන් හඳුන්වන්නේ ස්වර්ග්ස්පිට්ස් (Zwergspitz / Dwarf Spitz) යන නාමයන්ගෙනි.
17 වන සියවසේ සිට බොහෝ ප්‍රමාණයක් රාජකීය හිමිකරුවන් සිටීම මෙම සුනඛ වර්ගය ප්‍රසිද්ධියට පත් වීමට හේතුවක් විය. වික්ටෝරියා රැජිණ සතුව ඉතා සුවිශේෂී ලෙස කුඩා ප්‍රමාණයේ පොමරේනියන් සුනඛයෙකු සිටීම හේතුවෙන් කුඩා ප්‍රමාණයේ සුනඛ වර්ගයන් ලොව පුරා ප්‍රචලිත විය. වික්ටෝරියා රැජිණගේ ජීවිත කාලය තුල පමණක් මෙම වර්ගයේ ශරීර ප්‍රමාණය 50% කින් කුඩා විය. සමස්තයක් ලෙස පොමරේනියන් යනු ශක්තිමත් සහ නීරෝගී සුනඛ වර්ගයකි.
මොවුන්ට බොහෝවිට පොදු වූ සෞඛ්‍ය ගැටලුව වන්නේ, ලක්සාටින්ග් පටෙල්ලා Luxating patellaවේ. එමෙන්ම,Tracheal collapse මගින් ද ගැටළු ඇති විය හැක. බොහෝ කලාතුරකින් මෙම වර්ගයේ සුනඛයන්ට, ව්‍යවහාර භාෂාවෙන් "black skin disease" හෝ මුඩු බව / හම පෑදීම (alopecia ex) ලෙස හඳුන්වන සමේ රෝගයෙන් වේදනා විඳීමට විය හැක. මෙය ජාන මගින් ඇතිවන රෝගී තත්ත්වය හේතුවෙන්, සුනඛයාගේ සම කළු පැහැ ගැන්වී, මුළුමනින් ම හෝ ඉතා විශාල ප්‍රමාණයකින් ලෝම අහිමි වීමක් සිදු වේ. මෙම වර්ගය දැනට ඇ.එ.ජනපදයේ වැඩිම ප්‍රසිද්ධිය ලැබූ සුනඛ වර්ග 15 තුළ සිටින සිටින අතර වර්තමාන විලාසිතාව කුඩා සුනඛයින් වීම හේතුවෙන්, ලොව පුරා ඔවුන්ගේ ජනප්‍රියභාවය ද වර්ධනය වී ඇත.
විස්තරය
කුඩා සුනඛ වර්ගයක් වන පොමරේනියන් සුනඛයන්ගේ බර කිලෝග්‍රෑම් 1.9 - 3.5 (රාත්තල් 4.2 – 7.7) ද, සිටගත් විට බෙල්ල පාමුලට( withers) උස අඟල් 5.0 - 11 (සෙන්ටිමීටර් 13 - 28)ද වේ. ඔවුන් ඉතා කුඩා වුවත්, යහපත් සේ සකස් වූ අධික ලෙස ලෝම සහිත මතුපිටක් හා උඩු අතට පිහිටි බොහෝ ලෝම සහිත කෝමල වලිගයක් ද සහිත, ශක්තිමත් මෙන්ම ප්‍රාණවත් සුනඛ වර්ගයකි. මතුපිට, කර වටා බෙල්ල ප්‍රදේශයේ සහ සිරුර පසුපසට වන්නට, අධිකව ම කේෂර පිහිටා ඇත. එමෙන් ම, පසුපස පාදවල(hindquarters) අග කොටස්වල ද, ඉතා සියුම් ලෝම පිහිටා ඇත.
ඉතා මුල්ම කාලයේ දී, මෙම වර්ගයෙන් සුදු පැහැති හෝ කලාතුරකින් කළු සහ දුඹුරු පැහැති පැටවුන් සිටිය ද, 1888 වර්ෂයේදී, වික්ටෝරියා රැජිණ විසින් රතු පැහැති කුඩා පොමරේනියන් පැටවෙකු ඇතිකිරීම, 19වන සියවසේ දී, එම වර්ණය විලාසිතාවක් බවට පත්වීමට ද හේතු විය. නුතන කාලයේ දී පොමරේනියන් පැටවුන් බිහිවීමේ දී, සුදු, කළු, දුඹුරු, රතු, තැඹිලි, ක්‍රීම්, නිල්, අඳුරු පැහැ(sable),කළු සහ දුඹුරු පැහැයට හුරු(tan), දුඹුරු සහ දුඹුරු පැහැයට හුරු වර්ණයකින්(tan), පුල්ලි සහිත, වයිරම් වැටුණු ලෙසින් සහ මෙම වර්ණයන්ගේ එකතුවීම් ලෙස ද බොහෝ විවිධත්වයකින් යුතු වේ. සාමාන්‍යයෙන් පවතින්නේ, තැඹිලි, කළු හෝ සුදු/ක්‍රීම් වර්ණයන්ය. පොමරේනියන් වර්ග බෝ කරන්නන් විසින් මෑතක දී පුල්ලි සහිතmerle වර්ණවත් සමකින් යුතු වර්ගයක් බෝකරනා ලදී. මෙය තනි වර්ණයකින් යුතු පසුබිමක ලා නිල් පැහැ හෝ අළු පැහැ පැල්ලම් විසිරුණු පුල්ලිමය ස්වභාවයකින් යුතු සමකි. බොහෝවිට මෙම පසුබිම් පාදම වර්ණය සඳහා රතු/දුඹුරු හෝ කළු, කෙසේ නමුත් වෙනත් පැහැයන් ද විය හැකිය, භාවිතා වේ. වයිරං සහිත හෝ තද රත් පැහැ වර්ග අතර සංයෝජන සම්මතයන් ලෙස අභිජනනයේ දී පිළි නො ගැනේ. මීට අමතරව මාර්ෂ්මෙලෝ පැහැයට හුරු වූ ඇස්, නාසය හා පතුල්, ඇස් නිල් පැහැයටත් නාසය හා පතුල් රෝස හා කළු පැහැ පුල්ලිමය රටාවකටත් වෙනස් වෙමින් පවතියි.
පොමරේනියන්වරුන්හට ඝනකම් ද්විත්ව ලෝම වැස්මකි. පොමරේනියන් සුනඛයින් හැඩ කිරීම අමාරු කරුණක් නො වුන ද, මොවුන් බෝ කරන්නන්ගේ උපදෙස නම් දිනපතා මෙම ලෝම වැස්ම හොඳින් නඩත්තු කළ යුතු බවයි. මක්නිසා ද යත් ලෝම වැස්මේ ඝනකම නිසාත් නිතර ලොම් හැලීමත් නිසාවෙනි. පිටත ලෝම වැස්ම දිගින් වැඩි, කැරලි නො ගැසුණු රළු ස්වභාවයකින් යුක්ත වන අතර අභ්‍යන්තර වැස්ම කෙටි, සිනිදු හා ඝනකම් වේ. අභ්‍යන්තර ලෝම ස්ථරය වසර දෙකකට වරක් අලුත් වන අතර මෙසේ ලොම් ඉවත් වන කාලයේ දී ඉතා පහසුවෙන් ලොම් පටලැවීමට හා ගැටගැසීමට ලක් වේ.
පොමරේනියන් දෙදෙනෙකුගෙන් යුතු යුගලයක් "පෆ්" ලෙස හඳුන්වන අතර එයට වඩා වැඩි පිරිසක් (තුන් දෙනෙක් හෝ ඊට වඩා) "ටෆ්ට්ස්" ලෙස හඳුන්වයි.
ස්වභාවය
පොමරේනියන්වරු සාමාන්‍යයෙන් ඉතාමත් මිත්‍රශීලි සහ සජීවීසුනඛ වර්ගයකි. ඔවුන් තමන්ගේ ස්වාමියා සමග නිරන්තරයෙන් රැඳී සිටීමට දැඩි ඇල්මක් දක්වන අතර ස්වාමියාට ආරක්ෂකයෙකු ලෙස ක්‍රියාකරයි. මොවුන් තම ස්වාමියා සමඟ ඉතා ඉක්මනින් හා තදින් බැඳෙන අතර තනිව වාසයට පුහුණු නොකළහොත් ස්වාමියාගෙන් වෙන්වීමෙන් සාංකාවට පත්වේ. Pපොමරේනියන්වරු ඉතා පරීක්ෂාකාරීසහ තමන් අවට සිදුවන වෙනස්කම් පිළිබඳව විපරමින් පසුවේ. තමාට සංවේදනය වන නව උත්තෙජයන් වෙත බිරීමත් එය ක්‍රමයෙන් වර්ධනය කරගැනීමෙන් ඕනෑම අවස්ථාවකදී යහමින් බිරීමටත් ඔවුන් යුහුසුළු වේ. තමා සන්තක ප්‍රදේශය රැකගැනීම කෙරෙහි යම්තාක් දුරට උනන්දු වන නමුත් පිටතින් ඇසෙන ඕනෑම හඬක් කෙරෙහි බුරයි. පොමරේනියන්වරු බුද්ධිමත් සුනඛ වර්ගයක් වෙයි. පුහුණු කිරීම් සඳහා ඉතා හොඳින් ප්‍රතිචාර දක්වන අතර තමන්ට අවශ්‍ය දේ තම ස්වාමියාගෙන් සාර්ථකව ලබාගැනීමේ සමත් වෙයි. හොඳින් පුහුණු නොකළහොත් ඔවුන් ඉතා ආක්‍රමණශීලී සහ ආධිපත්යක වේ.
පොදු ගැටළු
පුල්ලි සහිත සුනඛ විශේෂ අතර සරල හා උග්ර බිහිරි බව, ඇසේ අභ්යහන්තර තරල පීඩනය වැඩි වීම, ඇසේ ඇතිවන ඇමට්රෝකපියා තත්වය, මයික්රෝෆ්තැල්මියාව සහ කොලොබෝමා යන රෝගී තත්ව දක්නට ලැබේ. දෙමවුපියන් ද පුල්ලි සහිත වන විශේෂ වලට අයත් වර්ග නම් අස්ථි අශ්රි්ත, හෘදය අශ්රිමත හා ප්රීජනක පද්ධතියේ රෝගී තත්වයන් ද ඇති විය හැක.
එන්ඩොකාඩියම
එන්ඩොකාඩියම යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තරයකි.
පොමරේනියන්
පොදු ගැටළු
පොමරේනියන් වර්ගය අතර දක්නට ලැබෙන තවත් සෞඛ්යයය ගැටලුවක් නම් 'ලක්සේටින්ග් පැටෙල්ලා'Luxating patella තත්වයයි. විකෘති තත්වයක් නිසා හෝ බාහිරව සිදුවූ බලපෑමක් නිසා, පැටෙල්ලාව (දනිස් කටුව)patellar නිවැරදි පිහිටීමේ රැඳී සිටීම සඳහා අස්ථියේ ඇති කට්ටය (නෙරීම) නොපිහිටීම හෝ එය පටු වීම නිසා පැටෙල්ලාව නියමිත පිහිටීමෙන් පිටතට පැනීම මෙම රෝගී තත්වයේදී සිදුවේ. මේ හේතුවෙන් පාදය පොළොවෙන් ඉහල පිහිටන අවස්ථාවේ දී ගාත්රිය සිරවීමකට ලක්වේ. එබැවින් පේශීන් ආතතියට ලක්වී ඇති විට දණහිස් කටුව එහි නිවැරදි පිහිටීම වෙත නැවත පත්වීමට අපොහොසත් වෙයි. ගාත්රාල අස්ථි දාර වලින් දණහිස් කටුව ලිස්සා යාමේදී ඇතිවන මුල් වේදනාව පමණක් දැනෙන අතර එම විසන්දිවීමෙන් පසු ද්වීතික වේදනාවක් සුනඛයාට ඇති නොවේ.
ශ්වාසනලිය කාටිලේජ මුදු දුර්වල වීම නිසා ශ්වාසනාලිය බිඳවැටීම tracheal rings සිදුවියහැකිය. ශ්වාසනාලයේ හැඩය පවත්වාගැනීමට උපකාරීවන මෙම මුදු බිඳ වැටීම නිසා පෙනහළු දක්වා වාතය ගමන් ගන්නා වායු මාර්ගය අවහිර වේ. මෙම තත්වය හඳුනාගැනීමේ රෝගී ලක්ෂණ ලෙස නලා හඬක් මෙන් ශබ්දයත් සමඟ ඇතිවන කැස්ස, පාත්තයකුගේ හඬමෙන්, ව්යාබයාම දරාගත නොහැකි බව, නිතර සිදුවන සිහි මුර්ජාවීම් සහ උණුසුම් කාලගුණය සමඟ උග්රත වන කැස්ස, මහන්සිය හා කලබල ගතිය දැක්විය හැක.
එන්ඩොකාඩියම
හෘත්බිත්තියේ අභ්‍යන්තර ස්ථරය මෙයයි. එය හෘදයේ කුටීර හා කපාට ආස්තරණය කරයි. ඒ අය සිනිදු පටලයක් වන අතර පැතලි අපිච්ඡද සෛල වලින් යුක්තය.එය රුධිර වාහිනීවල අන්තශ්චද ආස්තරණය සමග සමග අඛණ්ඩව පවතී.
පොමරේනියන්
පොදු ගැටළු
පොමරෙනියන් සුනඛයින්ගේ නිතර ඇතිවන රොගී තත්වයක්වන ඇලෝපීසියා තත්වය (මුඩුබව) සහ හ්යිපර්පිග්මන්ටේෂන් තත්වය (සම දුර්වර්ණ වීම) යන තත්වයන්ගේ සංයෝජනයක් ලෙස පොදුවේ හඳුන්වනු ලබන "සම කලුවීමේ රෝගය" දක්නට ලැබේ. ලොමීය කබාය, සුඩො කුශින්ග්'ස් රෝගය හෝ උග්රල ලෝම හැලියමේ සින්ඩ්රෝලමය යන අනෙකුත් නම් වලින්ද මෙම රෝගී තත්වය හඳුන්වනු ලබයි. මෙම තත්වය පිරිමි පොමරෙනියන් සුනඛයින්ට වැඩි වශයෙන් බලපානු ලබන අතර ප්රගවෙනිගතවිමේ වැඩි අවකාශයක් ද දැකිය හැක. බොහෝවිට සුනඛයින්ගේ මෙම රෝග ලක්ෂණ ඔවුන්ගේ යොවුන් අවදියේදී පෙන්නුම් කලද ඕනෑම වයසකදී ඇතිවිය හැක. කුශින්ග් සින්ඩ්රෝමම්, මන්දතයිරෝයිඩතාව, කල්ගතවූ උග්රග චර්ම අසාධන හා ප්රසජනක හෝමෝන සංකුලතා තත්වද මෙම රෝගය අනුකාර කරයි.
පිරිමි පොමරෙනියන් සුනඛයින් අතර දක්නට ලබෙන තවත් බහුල සංකූලතාවයක් නම් ක්රි.ප්ටෝචයිඩිසම් තත්වයයි. මෙහිදී සත්වයාගේ එක් වෘෂණ කෝෂ ග්රකන්ථියක් හෝ දෙකම වෘෂණ කෝෂය තුලට වර්ධනය වීම සිදු නොවේ. මෙහිදී ශල්යටකර්මයක් මගින් වර්ධනය නොවූ වෘෂණ කෝෂය ඉවත්කිරීමක් සිදුකරනු ලබයි.
මූලාරම්භය
වර්තමාන පොමරේනියන් සුනඛයින්ගේ ආදිතමයින්, ආක්ටික්(Arctic) කලාපයේ විසු ප්‍රමානයෙන් විශාල, ශක්තිමත් හා වැඩ සඳහා යොදාගන්නා ලද සුනඛයින් විශේෂයක් විය. මොවුන් පොදුවේ වුල්ෆ්ස්පිට්ස්(Wolfspitz) සහ ස්පිට්ස්(Spitz) ලෙස, එනම් ජර්මන් බසින් "උල් මුහුනත්" යන අර්ථය, 16 වැනි සියවසේ විසූ වංශාධිපතියකු වන එබර්හාර්ඩ් සු සයින්(Eberhard zu Sayn) විසින් මොවුන්ගේ උල් හැඩැති මුව පාදක කරගනිමින් හඳුන්වනු ලැබීය. පොමරේනියන් සුනඛ වර්ගය, ජර්මන් ස්පිට්ස්(German Spitz) නැමති සුනඛ වර්ගයෙන් පැවත එන්නන් වේ.
මෙම වර්ගයට එම නම ලැබී ඇත්තේ උතුරු පෝලන්තයයේ සහ නැගෙනහිර ජර්මනියේ අතර ඇති බොල්ටික් මුහුඳුබඩ ඇති පොමරේනියා(Pomerania) නම් ප්‍රදේශය හෙතුකොට ගෙනි. පොමරේනියන් වර්ගයේ ජන්ම ප්‍රදේශය මෙය නොවුනද, මුහුම් කිරීමෙන් නියම වර්ගයේ පොමරේනියන් සුනඛයින් බිහිකිරීම සඳහා මෙම ප්‍රදේශය කීර්තියක් ලබා තිබුණි. කෙසේ නමුත් මොවුන් එක්සත් රාජධානියට හඳුන්වාදෙන තෙක් මෙම විශෙෂය ගැන ප්‍රමාණවත් වාර්ථාකරණයක් ගැන සඳහන් නොවේ.
පොමරේනියන් විශේෂයක් ගැන පූර්ව නූතන වර්තා කරනයක් 1764 නොවැම්බර් 2 වැනි දින ජේම්ස් බොස්වෙල්(James Boswell) විසින් ඔහුගේ දිනපොතේ, බොස්වෙල්ගේ විශිෂ්ඨ චාරිකාව:ජර්මනියට සහ ස්විට්සර්ලන්තයට. නම් සටහන යටතේ, "පොමර් නම් පොමෙරේනියන් සුරතලෙකුට එම ප්‍රංශ ජාතිකයා බෙහෙවින් ඇලුම් කරයි" ලෙස සඳහන් වේ."
1769 දී තෝමස් පෙනන්ට්(Thomas Pennant)ගේ "ස්කොට්ලන්තයේ චාරිකවක් "(A Tour in Scotland) නම් කෘතියේ එංගලන්තයෙන් පැමිණි සත්ව වෙළෙන්දෙකු විසින් අතිදැඩි කල පොමරේනියන් මුහුම් වු බලු පැටවෙකු හා වෘකයකුWolf ගැනද සඳහනක් වෙයි.
චාර්ලට් රැජිණගේ මිණිපිරිය වූ වික්ටෝරියා රැජිණ(Queen Victoria) ද මෙම බලුපැටවුන් ඇති කිරීමෙහිලා, මහත් උද්යෝගයකින් පසු වූ තැනැත්තියක් වූ අතර, විශාල ප්‍රමාණයේ කුඩුවක්ද ඇය සතුව විය.ඇය සතුව වූ බලු පැටවුන් අතරින්, ඇයගේ ප්‍රියතම බලුපැටවෙකු වූයේ ප්‍රමාණයෙන් සැලකියයුතු තරම් කුඩා පොමරේනියන් වර්ගයකට අයත් (රෙඩ් සේබල්) රාත්තල් 12 (කි.ග්‍රැ 5.4) පමණ බර වු "වින්ඩ්සර් මැක්‍රෝ" නම් වූ බලුපැටවෙකි.
ඇය විසින් 1891 දී "මැක්‍රෝ"ව ප්‍රථම වරට ප්‍රදර්ශනය කිරීමත් සමග, කුඩා වර්ගයේ පොමරේනියන් සුනඛයන් ඉතා ඉක්මනින් මහත් ජනප්‍රියත්වයක් ලැබීය.ඒ සමඟම, සතුන් ඇති කරන්නන්ද, මුහුම්කරණය සඳහා කුඩා විශේෂ තෝරාගැනීමට නැඹුරු විය.මේ නිසා ඇයගේ සමය තුලදී පොමරේනියන් වර්ගයේ සුනඛයින්ගේ ශරීර ප්‍රමණය 50%කින් පමණ අඩුවී ඇත. ප්‍රමාණයෙන් කුඩා විවිධ වර්ණයෙන් යුතු පොමරේනියන් වර්ග යුරෝපය විවිධ ප්‍රදේශ වලින් ආනයනය කර වික්ටෝරිය රැජිණ විසින් ඇයගේ සුනඛයින් මුහුම්කරනය සඳහා යොදා ගෙන ඇත. ඇයට අමතරව අනෙකුත් රාජකීයයන් ලෙස ප්‍රංශයේ පළමු නැපොලියන්ගේ(Napoleon I of France) සහ එංගලන්තයේ හතර වැනි ජොර්ජ්(George IV of England) රජුගේ බිරිඳ වු ජොසෆින් ඩෙ බෙවුහර්නයිස්(Joséphine de Beauharnais) ද පොමරේනියන් සුනඛයින් ඇතිකරන ලදී.
1891 එංගලන්තයේ දී ප්‍රථම අභිජනක සංගමය පිහිටුවීමෙන් කෙටි කලකට පසු පළමුවරට සුනඛ අභිජනනය සඳහා ලිඛිත සම්මත පිහිටුවා ගනු ලැබීය. මෙම සම්මත වලට අනුව බිහිකරන ලද පළමු සුනඛ සාමාජිකයා 1898 දී ඇමෙරිකාවේදී, ඇමෙරිකානු සුනඛ සමාජයේ(American Kennel Club(AKC))හි ලියාපදිංචි කරන ලද අතර, එය 1900 පිලිගැනීමට ලක්විය.
1912 දී මුහුඳුබත් වූ [ටයිටැනික් (නෞකාව)|ටයිටැනික්] නෞකාවේ සිට දිවි ගලවාගත් සුරතල් සුනඛයින් තිදෙනා අතරින් දෙදෙනෙකුම පොමරේනියන් වර්ගයෙ සුනඛයින් වේ. මාගරට් හේයිස් මෙනවිය සතු වූ "ලේඩි" නම් පොමරේනියන් බලුපැටවා ඇය සමඟ ජීවිතාරක්ෂක බෝට්ටු අංක හතෙන් ද, එලිසබත් බැරට් රොත්ස්චයිල්ඩ් විසින් ඇගේ සුරතලා ඇය සමඟ ජීවිතාරක්ෂක බෝට්ටු අංක හයෙන්ද, ගොස් දිවි ගලවා ගත් බව සඳහන් වේ.
වෙස්ට්මිනිස්ටර් සුනඛ සමාජය(Westminster Kennel Club) මගින් පවත්වන සුනඛ තරඟය පලමු වරට පොමරේනියන් වර්ගයේ සුනඛයකු විසින් ජයග්‍රහනය කරනු ලබන්නේ 1926 දී ය.එම තරඟයේදී කුඩා සුනඛ කාණ්ඩයෙන් ග්ලෙන් රොස් ෆ්ලැශර්වේ සුරතල් සුනඛ(Toy Group)ජයග්‍රහනය කරනු ලබයි
1988 වන තුරු කිසිම පොමරේනියන් වර්ගයේ සුනඛයෙකු එම තරඟයෙන් ජයග්‍රහනයක් නොලබන අතර, "ග්‍රේට් එල්ම්ස් ප්‍රින්ස් චාර්මින් 2" විසින් හොඳම සුනඛයා ලෙස ජයග්‍රහනයක් නැවත ලබයි.
1998 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන සම්මතයන්ට අනුව, ලෝකයේ බ්සුනඛයන් පිලිබඳ වූ සංවිධානය(Fédération Cynologique Internationale) මගින්, ජර්මන් ස්පිට්ස් සහ කීශොන්ඩ්(Keeshond) සම්මතයන්ට, පොමරේනියන් වර්ගයද අන්තර්ගත කරයි. එම සම්මතයන්ට අනුකූලව ස්පිට්ස් වර්ගයේ මුහුම් පැටවුන් සිත් බැඳගන්නා සුලු ආවේණික ලක්ෂණ වලින් සහ නොහික්මුනු දඟකාර ගතියකින් යුතු වේ.​"
ජනප්‍රියත්වය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වඩාත් ජනප්‍රිය සුනඛ වර්ග අතරට ඇතුලත්ව සිටි පොමරේනියන් සුනඛයන්, AKC ලියාපදිංචිකළ හොඳම ලක්ෂණ ඈති සුනඛ වර්ග 20තුලද ඇතුලත්ව,පසුගිය වසර 10ක කාලය තුලද අනුරූපීව සිටී. 2011 වසරේ තරා කිරීමේදී, පසුගිය වසරට වඩා ස්ථාන 2ක් පහලින් සිටිමින්, 17වන ස්ථානයට පත්වී ඇත..
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:සුනඛ වංශ ප්‍රවර්ගය:සහායක සුනඛ ප්‍රවර්ගය:ජර්මනියේ උපතලද සුනඛ වංශ ප්‍රවර්ගය:පර්සියාවේ උපතලද සුනඛ වංශ
නැනෝ පරිගණක
නැනෝ පරිගණක යනු ක්ෂුද්‍ර පරිගණක වලටත් වඩා කුඩා පරිගණකයන් සඳහා තාර්කික නම වේ, එම ක්ෂුද්‍ර පරිගණක මිනි පරිගණක වලට වඩා කුඩා පරිගණකයන්ය.
නැනෝ පරිගණක වල, ප්‍රමාණයෙන් ණයවරපත් හෙවත් ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත් වලට සමාන වන සාමාන්‍ය පරිගණක උපාංග භාවිතා වේ. මෙම නැනෝ පරිගණක නැනෝමීටර කිහිපයකට වඩා විශාල නොවන පරිගණකයන්ය. යාන්ත්‍රික, ඉලෙක්ට්‍රොනික්, ජෛව රසායනික හෝ ක්වොන්ටම් තාක්ෂණය යොදා ගනිමින් නැනෝ පරිගණක ඉදි කළ හැකි ක්‍රම කිහිපයක් ඇත. නැනෝමීටර 100 කට වඩා කුඩාවට නැනෝ පරිගණකයක් නිපදවීම සදහා අර්ධ සන්නායක ට්‍රාන්සිස්ටර (සියලුම නවීන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වල භාවිතා වන ක්ෂුද්‍ර විද්‍යුත් සංරචක) භාවිතා කිරීම අපහසු බව 1998 දී තර්ක කරන ලදී.
2012 අප්‍රේල් මසදී 22 nm ට අඩු නවීන මයික්‍රොප්‍රොසෙසරයක් නිපදවීමට හැකිවිය. ඉන්ටෙල් නැනෝමීටර 5 තාක්ෂණයේ ඉදිරි දැක්ම අනුව 2022 වනවිට 5 nm ට අඩු මයික්‍රොප්‍රොසෙසරයක් නිපදවීම පිළිබදව අනාවැකි පළ කරයි.
සිලිකන්-සිලිකන් බන්ධන දිග 235.2 pm වේ, එනම් 5 nm ට අඩු පළලක් ඇත් ට්‍රාන්සිස්ටරය උපරිම වශයෙන් සිලිකන් පරමාණු 21 කින් සමන්විත විය හැකිය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක ප්‍රවර්ගය:පරිගණක තාක්ෂණය ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
සිංගප්පූරුවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව
සිංගප්පූරුවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යනු, සිංගප්පූරුවේ උත්තරීතර නීතිය වෙයි. ලිඛිත ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක් වන්නාවූ එහි පෙළ, 1965 අගෝස්තු 9 දින සිට බලාත්මක වූ අතර, එය ව්‍යුත්පන්න වූයේ 1963 සිංගප්පූරු රාජ්‍යයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව, වෙතින් සිංගප්පූරුවට අදාළ පරිදී සකස් කෙරුණු මලයාසියාවේ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ විධිවිධානයන් සහ, සිංගප්පූරු ජනරජයේ නිදහස් පණත යන්නම  යන දේ වෙතිනි. මෙම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ පෙළ, සිංගප්පූරුවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා නීතියේ නීතිකව බන්ධනීය මූලාශ්‍ර අතුරින් එකක් වන අතර, අනෙකුන් වන්නේ  ආණ්ඩ්‍රක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අධිකරණ අර්ථ නිරූපණ සහ, වෙනත් අනෙකුත් ආඥා පණත්  වෙති. බන්ධනීය-නොවන මූලාශ්‍ර වන්නේ, මෘදු නීතිය, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය සම්මුති සහ, රාජ්‍ය ජාත්‍යන්තර නීතිය වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය නීතිය කෙරෙහි වන බලපෑම් වෙති.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි 4 වන වගන්තිය විශේෂාකාරයෙන් ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ එය රටෙහි උත්තරීතර නීතිය බවටයි. උත්තරීතර භාවය සඳහා වන ඇල්බට් වෙන් ඩයිසිගේ උපමානයන් ත්‍රිත්වය, මෙම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් සම්පූර්ණ කරන බවක් පෙනෙයි: සංහිතාකරණය, අනම්‍යතාව සහ, අධිකරණයන් විසින් අධිකරණමය පුනරික්ෂණ සඳහා අවකාශ පැවතීම. කෙසේවෙතත්, සාමාන්‍ය අදහස වන්නේ ප්‍රයෝගික වශයෙන් එය උත්තරීතර නොවිය හැකි බවත් සීංගප්පූරුවේ නීති පද්ධතිය තත්වාකාරයෙන් විදහාපාන්නේ  පාර්ලිමේන්තු ස්වෛරීත්වය බවත්ය.
කහ වෙළදාම සහ එහි ප්‍රයෝජන
කහ සියවස් ගණනාවක සිට ප්‍රධාන කුළුබඩුවක්, සුවඳ ද්‍රව්‍යක්, සායම් ද්‍රව්‍යක් සහ ඖෂධිය ද්‍රව්‍යක් ලෙස ප්‍රචලිතව ඇත. එය බර අනුව ලෝකයේ මිල අධිකම කුළු බඩු අතුරින් එකකි.
එපිකාඩියම
පෙරිකාඩියම යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තර තුනෙන් (3) එකකි. මෙය බාහිරින් පිහිටි ස්ථරයයි. එය මඩි දෙකකින් තැනී ඇත. එනම් පිටත තන්තුමය පෙරිකාඩියම හා ඇතුලු මස්තුමය පෙරිකාඩියම යනුවෙනි.
ද එක්ස්-ෆයිල්ස් (වාරය 2)
විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ද එක්ස්-ෆයිල්ස්හි දෙවන කථාවාරය ෆොක්ස් ජාලය ඔස්සේ එක්සත් ජනපදය තුළ 1994 සැප්තැම්බර් 16, 1994 දින විකාශය ඇරඹියේ ය. 1995 මැයි 19 දින එම නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය අවසන් වන විට එය සමස්ත කථාංග 25ම විකාශය කොට තිබිණි. මෙම කථාවාරය තුළින් ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශ විශේෂ නියෝජිත ෆොක්ස් මෝල්ඩර් සහ ඩේනා ස්කලී එෆ්බීඅයි ආයතනය විසින් එක්ස්-ෆයිල්ස් ලෙස හඳුන්වන අධිස්වාභාවික නොහොත් අසාමාන්‍ය සිද්ධීන් විමර්ශනයේ යෙදෙන අයුරු නිරූපණය වේ. මෙම චරිත ද්විත්වය නිරූපණය කරන්නේ පිළිවෙලින් ඩේවිඩ් ඩචොව්නි සහ ගිලියන් ඇන්ඩර්සන් විසිනි.
මයෝකාඩියම
මයෝකාඩියම යනු හෘත් බිත්තියේ ස්තර තුනෙන් (3) එකකි.
හෘද බිත්තියේ මධ්‍ය ස්තරය මයෝකාඩියම නම්වේ. මෙය හෘත් පේශියයි. මෙය කොලැජන් සැකිල්ලකින් වටවූ අනිච්ඡානුග විලිඛිත පේශි පටකයකි. මෙම හෘත් පේශි රටාව දර්ශනීය සහ සංකීර්ණ ය. පේශි සෛල හෘදයේ කුටීර වටා සුළි ලෙස සර්පිලාකාරව සකස්වන අතර, පිටත පේශි කර්ණිකා ව‍ටා සහ මහා රුධිර වාහිනීවල පාදම වටා 8 ඉලක්කමේ හැඩයට සකස් වී ඇත. ඇතුළු පේශි ද කෝෂිකා දෙක වටා 8 ඉලක්කමේ ආකාරයට සකස් වී අග්‍රය දෙසට යොමුවී ඇත. මෙම සංකීර්ණ සුළි ආකාර රටාව හේතුවෙන් හෘදයට රුධිරය වඩාත් කාර්යක්ෂමව පොම්ප කිරීමට හැකියාව ලැබී ඇත.
මෙය හෘදයේ පමණක් දක්නට ලැබෙන හෘත් පේශි වලින් තැනී ඇත. හෘදයේ විද්‍යුත් සංඥා සම්ප්‍රේෂණය සඳහා වැදගත් වනවිශේෂිත වූ සන්නයන සන්නයනය තන්තු සහිත ජාලයක් ද myocardium හරහා දිව යයි.
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය
ඉතිහාසය
සේවක පරිපාලනය සඳහා වූ ඇමෙරිකානු සංගමය (ASPA) ලෙස 1948 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලද අතර මෙම සංවිධානය 1964 වර්ෂය වන තෙක් ස්වේච්ඡා  සංවිධානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක විය. එහි මූලස්ථානය බෙරියාවේ ඔහිඕහි ස්ථාපිත කරන ලද අතර අනතුරුව කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් බඳවා ගැනීම ආරම්භ විය. වර්ෂ 1984 දී මෙම මූලස්ථානය පිහිටි ස්ථානය වෙනස්කොට ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ වර්ජිනියාව වෙත ගෙන යන ලදි. වර්ෂ 1989 දී මෙම සංවිධානය එහි නම මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය ලෙස වෙනස් කරන ලදි.
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය එහි ආදායම ඩොලර් මිලියන 114.56 ට රැගෙන එමින් 2015 වර්ෂයේදී එක්සත් ජනපදය තුල දොළොස් වන විශාලතම සංගමය බවට පත්විය. එක්සත් ජනපදය තුල මෙන්ම ලෝකය වටා පවතින ශාඛා 575 කට වැඩි ගණනකින් මෙම සංගමය සමන්විත වන අතර එම ශාඛා මගින් සාමාජිකයන්ට අවශ්‍ය සහතික කිරීම්, අධ්‍යාපනය සහ ජාලකරණ අවස්ථාද සපයනු ලැබේ. මෙම සංවිධානය දැනට මාතෘකා කිහිපයක් වෙත අවධානය යොමු කර තිබේ. එම මාතෘකා අතර කම්කරුවන්ගේ නව අතිකාල රෙගුලාසි දෙපාර්තමේන්තුව, සෞඛ්‍ය සේවා ප්‍රතිසංස්කරණය, කුසලතා පරතරය, සේවා ස්ථානයෙහි නම්‍යශීලී බව, ලිංගික හැඩගැස්මෙහි නොවෙනස්කම්, සහ අනුපූරණ සාධාරණාත්වය යන මාතෘකාද ඇතුලත්වේ.
අද වන විට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය සතුව රටවල් 165 ක් පුරාවට කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් 400 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ සාමාජිකයින් 285,000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඇත. සංගමයේ සභාපති සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියා ලෙස හෙන්රි ජී (හෑන්ක්) ජැක්සන් කටයුතු කරයි.
පර්යේෂණය
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ සමීක්ෂණ පිලිබඳ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානය විසින් මානව සම්පත් වෘත්තීය සහ ව්‍යාපාරික ණය ගනුදෙනුකරුවන්  සඳහා උද්ගත වන සේවා ස්ථාන ගැටළු සහ ඔවුන්ගේ ඇගයීම පිළිබඳව මූලික පර්යේෂණයක් සම්පාදනය කර ඇත. එහි පර්යේෂණ සමීක්ෂණයන් අතර වාර්ෂික සේවක ප්‍රතිලාභ පිලිබඳ සමීක්ෂණය, සේවකයින්ගේ රැකියාවේ තෘප්තිමත්භාවය සහ කැපවීම පිලිබඳ සමීක්ෂණය, සහ ජාතික රැකියා නියුක්තිකයින්ගේ මාසික ප්‍රධාන දර්ශක වාර්තාව (LINE) යන සමීක්ෂණයන් ඇතුලත්වේ. මීට අමතරව නිවෙස් ආශ්‍රීත නිෂ්පාදන සමීක්ෂණය කිරීමට මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය විසින් ආයතන සඳහා සකස් කරන ලද පර්යේෂණ සේවා පවත්වනු ලබයි.
සම්මේලන
මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මගින් වාර්ෂික සම්මේලන සහ කලාපීය ශිෂ්‍ය සම්මේලන පවත්වනු ලැබේ. මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාව විසින් තනි තනි වශයෙන් රාජ්‍ය සම්මේලන සංවිධානය කෙරේ. thumb|ඕලන්ඩෝහි පිහිටි ඔරේන්ජ් ප්‍රාන්ත සම්මේලන මධ්‍යස්ථානයෙහිදී 2014 වර්ෂයේදී පැවති මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ වාර්ෂික සම්මේලනය සහ ප්‍රදර්ශනය. මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මගින් සිදුකරන ලද ජාතික සම්මේලන අන්තර්ගතවේ :
ගැටළු සඳහා බලපාන ක්‍රියාකාරකම්
සේවා ස්ථාන නීතිය හා යහ පිළිවෙත් සම්බන්ධයෙන් මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමයේ රාජ්‍ය ආයතන කවයන් පවතී. උදාහරණයක් ලෙස, 2008 වර්ෂයේ අප්‍රියෙල් මස, පවුල සහ වෛද්‍ය නිවාඩු පනතෙහි පරිපාලනය කටයුතු වල වෙනස්කම් ඇති කිරීමට පළමුව එහි නියෝජිතයන් එක්සත් ජනපද සෙනේට් සභාව හමුවේ පෙනී සිට පෙත්සමක් ගොනුකර ඇති බව මානව සම්පත් කළමනාකරණ සංගමය මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් පවසයි.