රුසියානු_ඉතිහාසය
සිවිල් යුද්ධය
අඩ සියවසක් පුරා ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ පැතූ රුසියානුවන්ගේ දෘෂ්ඨි කෝණයෙන් බලන කල ඔක්තෝබර් විප්ලවය යනු කබලෙන් ලිපට වැටීමකි. සාමකාමී ප්‍රතිසංස්කරණ තුලින් කිරීටය සතු බල තල වලින් කොටසක් ව්‍යවස්ථාදායක සභාවට පැවරීම හා දේශපාලන නිදහස ස්ථාපිත කිරීම යන 1905 ඉල්ලීම් තුලින් පවා ඔවුන් අපේක්ෂා කලේ රුසියානු අධිරාජ්‍යය යුරෝපය තුල වඩාත් ශක්තිමත් තත්වයට කිරීමයි. 1917 පුළුල් යුරෝපීය යුද්ධයක වගකිවයුතු වැඩකොටසක් ඉටු කරමින් සිටි රුසියාවට ඒ මොහොතේ අව්ශ්‍ය වූයේ ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් තුලින් අධිරාජ්‍යය දේශපාලන වශයෙන් වඩාත් ස්ථාවර වීම මිස රුසියානුවන් උනුන් කුලක් කාගන්නා ප්‍රචණ්ඩ අභ්‍යන්තර පන්ති සටනක් ඇරඹීම ද නොවේ. බොල්ෂෙවික් වරුන්ගේ චෙකා පොලිසිය (KGB සංවිධානයේ මී මුත්තා) සාර්ගේ වෘත්තියමය ඔක්නාරා පොලිසියට වඩා අතිශය භයානක විය. ප්‍රචණ්ඩ විප්ලවයක් වෙනුවට ලිබරල් ප්‍රතිසංස්කරණ මාලාවක් හරහා ව්‍යවස්ථාපිත රාජාණ්ඩුවක් පිහිටුවී නම්, අනාගත වර්සෙල්ස් ශමථ ගිවිසුමේ ප්‍රධාන කොන්දේසි ක්‍රෙම්ලිනය තුල කෙටුම්පත් කරනු ලැබීමට බොහෝ ඉඩ තිබූ බව බැහැර කල නොහැක. සෝවියට් වරුන්ගේ බලයේ ප්‍රධානතම බල කණු දෙකවූ අඩ සියවසකට පෙර වහල් මෙහෙයෙන් මුදවනු ලැබ සිටි ග්‍රාමීය ගොවීන් හා සාක්ෂරතාවයෙන් තොර නාගරික කම්කරුවන්ට මෙම තත්වය ගැන අවබෝධයක් නොතිබීමේ ප්‍රථිපලය වූයේ පාන් ඉඩම් හා සාමය වෙනුවට රුසියාවට සිවිල් යුද්ධයකට හා සාගතයකට මුහුණ පෑමට සිදුවීමය. එහි වරද පැටවුනේ කුලාක් (Kulak) නමින් හැඳින්වුන සෝවියට් විරෝධී යැයි සැක කෙරුන සුළු ඉඩම් හිමියන්ටය. ඔවුන්ගේ ධාන්‍ය තොග බලාත්කාරයෙන් අත්පත් කොටගෙන බෙදා දීමට බොල්ෂෙවික් වරු කටයුතු කිරීම නිසා දෙපාර්ශ්වය අතර ‘පන්ති සටන්’ ඇති විය. මෙම තත්වය ශ්‍රේෂ්ඨ සෝවිය ගත්කරු මිහයිල් ෂෝලොහොව් ගේ ‘පෙරලූ නැවුම් පස’ යන කෘතියේ මැනෙවින් විස්තර කොට තිබේ. කෙසේ වුවද වඩාත් සුවිශේෂී වන්නේ නව සෝවියට් පාලනයද තම බලකේන්ද්‍රය නිවහන ලෙස පන්ති සටනේ කෙලිබිම වූ ශාන්ත පීටර්ස්බර්ගය වෙනුවට රුසියානු දේශප්‍රේමයේ මුදුන් මල්කඩ වූ ක්‍රෙම්ලිනය තෝරා ගැනීමයි. පන්ති සටන ගැන දේශනා කල ලෙනින් තම බිරිඳ හා සොයුරිය සාර් වරුන්ගේ නිවහනේ පළමු මහලේ පදිංචි වීම බටහිර ගත්කරු ජෝර්ජ් ඕවෙල් විසින් තම ‘ගොවිපලේ පෙරලිය’ (Animal Farm) කෘතිය තුලින් දැඩි සමච්චලයට ලක් කලද, අපක්ෂපාතී පාඨකයාට එමඟින් හැඟී යන්නේ දේශපාලනයේදී කුමන න්‍යායන් දෙසා බෑවද, ජාතික අධ්‍යාත්මයේ හද ගැස්ම ගැන ලෙනින් හොඳ අවබෝධයකින් පසුවූ බවය. ක්‍රෙම්ලිනය යනු පාලකයාගේ නිවහන නොව රුසියාවේ නිවහන බව ඇලෙක්සැඩර් පුෂ්කින් පවසා ඇත. 1918 අගෝස්තුවේදී මොස්කොව් හි කම්හලක කම්කරුවන් අමතා සිය මොටෝ රථයට ඇවිද ගිය ලෙනින්ට ෆැනී කැප්ලන් නැමති මෑතකදී බොල්ෂෙවික් පක්ෂයෙන් වෙන්වී ගිය සමාජ විප්ලවවාදී ක්‍රියාකාරිනියක විසින් වෙඩි තබන ලදි. උන්ඩ දෙකක් වැදීමෙන් බරපතල තුවාල ලැබූ මුත්දිවි ගලා ගැනීමෙහිලා හේ සමත් විය. දහසය වියේ පටන් විප්ලවීය දේශපාලනයේ යෙදී සිරබත් කෑ ෆැනී වාමාංශික දේශප්‍රේමියෙකි. ලෙනින් රුසියාවට ද්‍රෝහී වූ නිසා ඔහුට වැඩි තැබූ බව ප්‍රශ්න කිරීම් වලදී ඈ සෘජුවම කියා සිටියාය. ඈට මරණ දඬුවම හිමි වූ අතර එය රුසියාව පුරා ඉදිරි දශක කිහිපය තුල අරක් ගත් ‘රතු භීෂණයේ’ ඇරඹුම විය. විප්ලව විරෝධීන් අත්ඩංගුවට ගැනීමේ, රදවා ගැනීමේ, හා දඬුවම් පැමිණවීමේ පුළුල් බලතල පවරන ලද චෙකා පොලිසිය දිවා රෑ විරුද්ධවාදීන් හඹා යන්නට විය. සියළු සතුරන් අනුකම්පා විරහිතව මැඩලීමට බොල්ෂෙවික් වරු අදිටන් කොට ගත්හ. ලෙනින් ස්වය ලබන විට විරුද්ධ මතධාරීන් සෝවියට් පාලන කලාපය තුල නුවූ තරම්ය. දේශපාලන නිදහස අතින් ගත් කල තත්වය රාජාණ්ඩු පාලනය බොහෝ අයහපත් බව පෙනුනද ගැටළුව වූයේ ඒ බව යන්තමින් හෝ ප්‍රකාශ කිරීමට තරම් හෝ තත්වයක් දැන් රට තුල නොතිබීමය. චෙකා පොලිසිය පවත්වාගෙන ගිය එලිමහන් කඳවුරු අසූ හතරක් තුල සිරකරුවෝ පණස් දහසක් රඳවනු ලැබ සිටියහ. අඩු අධ්‍යාපනය ලත් කම්කරුවන් බහුතරකින් සැදුම් ලත් රතු හමුදාවට වෘත්තියමය නායකත්වකින් තොරව සිවිල් යුද්ධය ජයගත නොහෙන බවද ලෙනින් මෙ වනවිට අවබෝධ කොටගෙන සිටියේය. ඉමහත් කැපවීමෙන් යුතුව සටන්කලද රතු හමුදා සෙබළු විනය හා ශාස්ත්‍රීය අවබොධය අතින් දුර්වල වූහ. නැවතත් සිය න්‍යායන්ට පුටුපාමින් සාර් හමුදාවේ හිටපු නිලධාරීන්ගේ සේවය ලබා ගැනීමට ඔහු තීරණය කලේ මෙම තත්වය යටතේය. මෙමඟින් සිදුවුන පූර්ණ ප්‍රතිසංවිධානයත්, යුද්ධ දුම්රියක නැඟුන ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි ජංගමශීලී රෙජිමේන්තුවක් සමඟ තැනින් තැනට ගමන් කරමින් සතුරාට විස්මිත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත්, ජර්මනිය යටත්වීමත් සමඟ මිත්‍ර ජාතින් ප්‍රතිවිප්ලව වාදීන්ට දුන් සහාය අත්හිටුවීමත් නිසා 1919 වන විට නැගෙනහිර, දකුණු හා බෝල්ටික් පෙරමුණු වල තීරණාත්මක ජයග්‍රහණ අත්පත් කොටගනිමින් සෝවියට් බලය ස්ථාවර කිරීමට රතු හමුදාව සමත් විය. එහෙත් මේ වන විට තවත් බලගතු අභියෝගයක් සෝවියට් රාජ්‍යයට එල්ල වෙමින් තිබිණ. ඒ යුද්ධාවසානයත් සමඟ නැවත උපන් පෝලන්තයයි. රුසියානු අධිරාජ්‍යයට තරමටම සෝවියට් පාලනයටද වෛර කල ඔවුන් උත්සහ දැරුවේ නැගෙනහිර දෙසට සිය දේශසීමා ව්‍යාප්ත් කිරීමටයි. 1920 දී පෝලන්ත හමුදා යුක්‍රේනය ආක්‍රමණය කලේ මහා අටමාන් සීමොන් පෙත්ල්යූරාගේ සෝවියට් විරොධී කොසෑක් බල ඇණි වල පුර්ණ සහාය මතය. බටහිර යුක්‍රේනයේ හා දොන් පෙදෙසේ සිදුවූ සටන් වලදී සෝවියට් සිවිල් යුද වීරයා වූ සෙම්යොන් බුඩිඔනි ගේ අසරු හමුදා විසින් ඔවුන් පරාජය කල අන්දම නිකොලායි ඔස්ට්‍රොව්ස්කිගේ ‘වානේ පන්නරය ලැබූ හැටි’ පොතේ අපූරුවට පිළිබිඹු කොට ඇත. මෙහිදී තම ජාත්‍යන්තර විප්ලව සිහිනයේ නැවත එල්බගත් ලෙනින් පෝලන්තය ආක්‍රමණය කරන ලෙස රතු හමුදාවට නියම කලේ, පෝලන්ත නිර්ධන පන්තිය ඒ හා සමගාමීව විප්ලවයක් දියත් කරනු ඇතැයි යන පදනම් විරහිත උපකල්පනය තුලිනි. ජර්මන් බැවේරියාවේ හා හංගේරියාවේ අත්දැකීම් වලින් පාඩම් උගෙන සිටි ට්‍රොට්ස්කි පවා ලෙනින්ගේ විනිශ්චය කෙරෙහි සැක ඇති කොටගත්තේය. ඔහුගේ සැකය නිවැරදි බව පෙනීගියේ විස්ටුලා ඉවුරු මතදී රතු හමුදාවේ සිඳී යාමත්, කැරලි ගසනු වෙනුවට පෝල්වරු වොර්සෝව වෙනුවෙන් සටන් වැදිමට ඉදිරිපත් වීමත් නිසාය. වෝර්සෝවේ ගේට්ටු දකිමින් පසුබැසීමට රතු හමුදාවට සිදු වූ අතර රීගා හි ඇති කොටගත් සාමගිවිසුමට අනුව දේශසීමා නගර කිහිපයක් පෝල්වරුනට භාර දීමට සෝවියට් රජයට සිදුවිය. එදා යුද්ධයකට මුහුණදී සිටි රුසියන් අධිරාජ්‍යය අභ්‍යන්තර වශයෙන් අස්ථාවර කිරීම සදාචාරාත්මක වශයෙන් මතභේදාත්මක ක්‍රියාවක් වුවද, දේශපාලන අර්ථයකින් ගත් කල ඔක්තෝබර් විප්ලවය විශිෂ්ඨ ව්‍යාපෘතියකි. එය එසේ මෙසේ පුද්ගලයෙකුට කල හැකි කාර්යයක් නොවේ. එහෙත් පෝලන්ත ආක්‍රමනය විසින් පෙන්නුම් කලෙ ඒ විචක්ෂණ භාවය ලෙනින් තුලින් කෙමෙන් වියැකෙමින් පවතින වගයි. ලෙනින් මේ වනවිට බොල්ෂෙවික් පක්ෂය තුල දේවත්වයට ආසන්න තත්වයෙහි ලා සලකනු ලැබිණ. අදෙවවාදී නව දහමක් වැලඳගැනීමෙන් භක්තිමත් රුසියානු හදවත් තුල ඇතිවූ අධ්‍යාත්මික රික්තය පිරවීමෙහිලා අර්ථයෙන් ගත් කල මෙහි ඒ හැටි අරුමයක් නැත. සන්සන්දනාත්මක ගත් කල ක්‍රෙම්ලිනයේ නව පාලකයා අඩු භූමි ප්‍රදේශයක් පාලනය කලද, තම පූර්ව ගාමියා වූ සාර්ට වඩා බොහෝ ආඥාදායක බලතල භුක්ති වින්දේය. සාර්ට වඩා දරුනු ලෙස එ බලතල ක්‍රියාවෙහි යෙදවීය. එහෙත් පෞද්ගලිකව ලෙනින් ඉතා කාරුණික පුද්ගලයකු බව ප්‍රකටය. ඔහු නිතර අන් අය ගැන සොයා බැලූ අතර ඉතා වැදගත් සාකච්ඡාවන් අතර පවා සිය බළලා සුරතල් කලේය. එහෙත් ලෙනින්ගේ පසුකාලීන විනිශ්චයන් පමණක් නොව ඇතැම් මූලධර්ම ගැනද සැක පහල කල එක් සගයෙක්ද විය. ජෝර්ජියානු ජාතික මැරවරයෙකු වූ හේ අවශ්‍ය අවස්ථාවන්හිදී අතිශය තීරණාත්මක ලෙස කටයුතු කිරීමෙන් ලෙනින්ගේ සිත් දිනාගත් අයෙකි. 1906 දී බොල්ෂෙවික් පක්ෂයට අරමුදල් රැස්කිරීම සඳහා ටිබ්ලිස් නුවර බැංකුවක් කොල්ල කෑමෙන් ඉමහත් ප්‍රසිද්ධියක් ලද ඔහු විශ්වාස කලේ ජාත්‍යන්තර විප්ලවය මත ලංසු තැබීම පමණක් නොව පන්ති සටන යන තේමාව තුලින් බොල්ෂෙවික් පක්ෂයේ හා විශේෂයෙන්ම රතුහමුදාවේ දෘෂ්ඨිය මෙහෙයවනු ලැබීමද විශාල වරදක් බවයි. එය දේශප්‍රේමය ලෙස නිවැරදි යුතු බව මේ දරදඬු ජෝර්ජියානුවා විශ්වාස කලේය. අයිසොෆ් බෙසැරියෝනිස් දුගෂ්විල්ලි ඒ ජෝර්ජියානුවාගේ නමයි. ඔහු ඉතිහාසය තුල ප්‍රකට වූයේ ජෝසොෆ් ස්ටැලින් නමිනි.