cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඇනීටා බෝර්ග්
ඇනීටා බෝර්ග් (1949, ජනවාරි 17- 2003, අප්‍රියෙල් 6) ඇමරිකානු පරිඝණක විද්‍යාඥවරියකි. ඇය කාන්තාවන් සහ තාක්ෂණය පිළිබඳ ආයතනයේ (ඇනීටා බෝර්ග් කාන්තාවන් සහ තාක්ෂණය පිළිබඳ ආයතනයේ) සහ පරිඝණක ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙන කාන්තාවන් වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන ග්‍රේස් හොපර් සැමරුමෙහි ආදිකර්තෘවරියයි. ඇය ඇමරිකාවේ චිකාගෝ, ඉලිනොයිස් හි ඇනීටා බෝර්ග් නාෆ්z ලෙස උපත ලැබීය.
වෘත්තිය
ඇය ඇගේ ප්‍රථම පරිගණක වැඩසටහන් ලිවීමේ රැකියාව 1969 දී ඇරඹීය.ඇය කුඩා කාලයේදී වඩාත් ඇල්මක් දැක්වූයේ ගණිත විශයටයි. පරිගණක වැඩසටහන් ලිවීමට ඇය ඉගෙන ගත්තේ කුඩා රක්ශණ සමාගමක රැකියාව කරන අවදියේදීයි. 1981 දී නිව්යෝර්ක් සරසවියෙන් ඇය පරිගණක විද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ගත්තේය. ඇගේ නිබන්දනය මෙහෙයුම් පද්ධති සමකාලන කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳවයි. ඇගේ ආචාර්ය උපාදිය ලැබීමෙන් පසු ඇය වසර හතරක් වැරදි වලට ඔරොත්තු දිය හැකි යුනික්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිපදවමින් සිටියාය. මෙය පලමුව නිව්ජර්සිහි ඔරගෙන් සිස්ටම් කෝපරේශන් සමගත් පසුව ජර්මනියේ නික්ස්ඩොර්ෆ් සමගම සමගත් නිපදවීය. 1986 ඇය ඩිජිටල් ඉක්විප්මන්ට් සමාගම සමග වසර 12ක සේවා කාලය ආරම්බ කළාය.1987දී ඇය විසින් ආරම්බ කළ සිස්ටර්ස් (සොහොයුරියන්) ව්ද්‍යුත් ලිපි ලැයිස්තුව පසු කාලීනව ඇගේ උනන්දුව විද්‍යුත් ලිපි සන්නිවේදන කටයුතු වලට යොමු කෙරෙව්වේය. 1997දී ඇය පර්යේෂකයෙකු ලෙස වෘත්තිය ඇරඹූ අතර ඉන් පසු කාන්තාවන් සහ තාක්ෂණය පිළිබඳ ආයතනය හා පරිඝණක ක්ෂේත්‍රයේ නියැලෙන කාන්තාවන් වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන ග්‍රේස් හොපර් සැමරුම ආරම්බ කළාය.
ජුදෙයා සහ සමාරියා ප්‍රදේශය
Judę i Samaria znajduje się pod jurysdykcja utworzonej niedawno autonomii Palestyny.
ප්සුසෙන්නස් I
අමුන් ගේ ප්‍රධාන පූජක Iවන පිනෙඩ්ජෙම්ගේ පුත්‍රයා ය. වර්ෂ 40 සිට 51 දක්වා කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කොට තිබේ. මොහුගේ ටැන්ස් හි නොඉඳුල් සොහොන්ගැබ නිසා ප්‍රකට විය. ඔහුව භූමදාන කෙරුණු වටිනා රිදී මිනීපෙට්ටිය හේතුවෙන් "රිදී පාරාවෝ" ලෙස හැඳින්විණි. 21 වන රාජවංශය හි විසූ බලවත් පාලකයන් අතුරින් ‍අයෙකි. (ක්‍රි.පූ. 1047–1001) ප්සෙන්නීස්ගේ රනින් තැනූ වෙස්මුහුණ
චෙන්නායි හි තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය
චෙන්නායි හි තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානය තායිවානයේ දකුණු දිග ප්‍රාන්තවල ක්‍රියාත්මක වන ඉන්දියාවේ අවශ්‍යතා නියෝජනය කරයි. රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සබඳතා නොමැති තතු කොන්සල් කාර්යාලය. එය 2012 දී පිහිටුවන ලදී. එහි ප්‍රධානත්වය දරනු ලබන්නේ දැනට Tien Chung-kwang නියෝජිතයෙකු විසිනි.
ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින සමඟ සබඳතා සඳහා ද මෙම මධ්‍යස්ථානය වගකිව යුතුය.
ඉන්දියාවේ තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයක් ද නවදිල්ලියේ ඇත. මෙය නේපාලය සහ භූතානය සමඟ සබඳතා සඳහා වගකිව යුතු අතර, බැංකොක්හි තායිලන්තයේ තායිපේ ආර්ථික හා සංස්කෘතික කාර්යාලය සමඟ බංග්ලාදේශය සඳහා ඒකාබද්ධ වගකීම දරයි.
තායිවානයේ එහි ප්‍රතිවිරුද්ධ ආයතනය වන්නේ තායිපේ හි ඉන්දියා-තායිපේ සංගමයයි.
වින්ධ්‍යා කඳු වැටිය
thumb|275px|මධ්‍ය ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ වින්ධ්‍යා කඳු
වින්ධ්‍යා කඳු වැටිය යනු,  උතුරු ඉන්දියාව ( ඉන්දු-ගංගාමය තැන්න) සහ දකුණු ඉන්දියාව ලෙසින් ඉන්දියානු අර්ධද්වීපය භූගෝල විද්‍යාත්මකව වෙන් කරන,  බටහිර-මධ්‍යම ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයෙහි පිහිටි,  පැරණි රවුම් කඳු සහ හෙල් වැටියකි.
හැඳින්වීම
කඳු වැටියේ බටහිර දිග කෙළවර පිහිටියේ, රාජස්තාන් සහ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් යන නූතන ප්‍රාන්තයන්ගේ මායිම අසල, ගුජරාට් අර්ධද්වීපයේ නැගෙනහිර කෙළවරෙහි, ගුජරාට් ප්‍රාන්තයෙහි වෙයි. උප-මහාද්වීපය තුලට නිසි ලෙස පිවිසෙමින්, නැගෙනහිර සහ උතුරු දිශාවන්ට දිවෙන කඳු වැටිය, ගංගා නම් ගඟ අසලම පිහිටි මිර්සාපූර් දක්වා පැමිණෙයි.එය ඉන්දියාවේ දෙවන විශාලතම කදු වැටියයි
ම්බුන්ඩු
ම්බුන්ඩු එසේත් නැත්නම් දකුණු ම්බුන්ඩු යනු ඇන්ගෝලාවේ භාවිතා වන භාෂාවකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ බලාගාර ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට බලාගාර වර්ග කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක වේ
ආශ්‍රිත
I
කොන්ගෝ භාෂාව
කොන්ගෝ භාෂාව ඇන්ගෝලාවේ නිල භාෂාවකි.
2012 අයිසීසී ලෝක විස්සයි20 තරගාවලිය
ආසියානු මහාද්වීපයේ පවත්වනු ලබන පළමුවන 20-20 ලෝක කුසලාන තරඟාවලිය 2012 දී ශ්‍රී ලංකාවේදී පැවැත්වීමට නියමිතයි.
කණ්ඩායම්
කණ්ඩායම A
කණ්ඩායම B
කණ්ඩායම C
කණ්ඩායම D
ක්‍රීඩාංගන
සියළුම තරග මෙම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන ත්‍රිත්වයේදී පවත් වනු ලබයි.
අවසන් තරගය
මෙහිදී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල විසින් ශ්‍රී ලංකා පිල පරදා පහසු ජයක් අත් කර ගෙන ශූරතාව දිනා ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකාව සතරවන වතාවටද අවසන් තරගයට පිවිසියද ශූරතාව දිනා ගැනීම මෙවරද අහිමි කර ගත්තේය.
කිම්බුන්ඩු
කිම්බුන්ඩු එසේත් නැත්නම් උතුරු ම්බුන්ඩු යනු ඇන්ගෝලාවේ භාවිතාවන භාෂාවකි.
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2020
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2020 පෙබරවාරි සහ මාර්තු මාසවල ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ ජාත්‍යන්තර එක්දින (එදිජා) තරග 3කට සහ විස්සයි 20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරඟ දෙකකට ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා ය. සංචාරයේ සම්පූර්ණ කාලසටහන 2020 ජනවාරි 21 වන දින ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් විසින් තහවුරු කරන ලදී. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල අවසන් වරට ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේ 2015 වසරේ ඔක්තෝබර් සහ නොවැම්බර් මාසවලදීය.
2020 පෙබරවාරි 19 වන දින, ශ්‍රී ලංකාව ඔවුන්ගේ එක්දින සංචිතය නම් කරන ලද අතර, දිමුත් කරුණාරත්න කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස නැවත පැමිණියේය. ලහිරු තිරිමාන්න පකිස්ථානයට එරෙහිව ඔවුන්ගේ පෙර එක්දින තරඟමාලාවේදී කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන් නමුත් දුර්වල තරඟමාලා පරාජය හේතුවෙන් කණ්ඩායමෙන් ඉවත් විය. ශ්‍රී ලංකාව පළමු එක්දින තරග දෙක ජයගත් අතර, ඔවුන් තරගමාලාවේ ඉදිරියෙන් සිටීමට හැකි විය. අවසන් එක්දින තරගය ලකුණු 6කින් ජයගත් ශ්‍රී ලංකාව තරගමාලාව 3-0ක් ලෙස ජය ගත්තේය.
පළමු වි20ජා තරගයේදී කිරන් පොලාඩ් විස්සයි20 තරග 500කට ක්‍රීඩා කළ පළමු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා බවට පත්විය. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම වි20ජා තරඟාවලිය 2-0ක් ලෙස ජයගත්තාය.
සංචිත
එක්දින තරගාවලිය අතරතුර නුවන් ප්‍රදීප් සහ ධනංජය ද සිල්වා යන දෙදෙනාම ආබාධයකට ලක් වූ අතර ඔවුන් දෙදෙනාම ශ්‍රී ලංකා වි20ජා සංචිතයෙන් ඉවත් කෙරිණි. ප්‍රදීප් වෙනුවට අසිත ප්‍රනාන්දු ආදේශ කළ නමුත් ද සිල්වා වෙනුවට ආදේශකයක් නම් කර නොතිබුණි.
පෘතුගීසි භාෂාව
පෘතුගීසි යනු Gallo-Iberian භාෂා සමූහයට අයත් රොමැන්ස් භාෂාවකි; 2021 වන විට ආසන්න වශයෙන් මිලියන 250 ක ස්වදේශීය කථිකයන් (L1) සමඟ, එය ලෝකයේ වැඩිපුරම කතා කරන නවවන මව් භාෂාව වන අතර, දකුණු අර්ධගෝලයේ සහ දකුණු ඇමරිකානු උපමහාද්වීපයේ (කථිකයන්ගෙන් අඩක් පමණ) පළමුවැන්න වන අතර, එය දෙවනුව වැඩිපුරම කතා කරන මව් භාෂාව වේ.
ලතින් භාෂාව, ස්පාඤ්ඤ පමණක් පිටුපසින්.
පෘතුගීසි භාෂාව 15 වන සහ 16 වන සියවස් වලදී ලොව පුරා ව්‍යාප්ත විය, එනම් යුරෝපයේ ප්‍රථම සහ වඩාත්ම කල් පවතින යටත් විජිත සහ වාණිජ අධිරාජ්‍යය වූ පෘතුගාලය බ්‍රසීලය, ඇමරිකාව සහ චීනයේ මැකාවෝ දක්වා ව්‍යාප්ත වෙමින් පැවති අවධියක සහ ජපානයේ. මෙම ව්‍යාප්තියේ ප්‍රතිඵලය වන්නේ පෘතුගීසි භාෂාව දැන් ස්වාධීන රටවල් නවයක නිල භාෂාව වන අතර තවත් බොහෝ රටවල බහුලව කතා කරන හෝ දෙවන භාෂාවක් ලෙස අධ්‍යයනය කිරීමයි. තවමත් පෘතුගීසි පදනම් වූ ක්‍රියෝල් භාෂා විස්සක් පමණ ඇත.
ඇන්ඩෝරා, ජර්මනිය, ලක්සම්බර්ග්, පැරගුවේ, නැමීබියාව, ස්විට්සර්ලන්තය සහ දකුණු අප්‍රිකාව යන රටවල වැදගත් සුළුතර භාෂාවක් වන අතර ලෝකයේ බොහෝ නගරවල සහ ප්‍රදේශවල පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන ප්‍රජාවන් ද ඇත.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පෘතුගීසි භාෂාව
බුද්ධි මාරඹේ
මහාචාර්ය බුද්ධි මාරඹේ පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ කීර්තිමත් මහාචාර්‍ය වරයෙකි.
ක්වන්සා
ක්වන්සා යනු ඇන්ගෝලාවේ මුදල් ඒකකයකි.
මරිය මග්දලේනා
මරිය මග්දලේනා (මුල් ග්‍රීක් Μαρία ἡ Μαγδαληνή, )නැතහොත් මග්දලාහි මරියා ජීවත්වූයේ ක්‍රි.ව. පළමුවන සියවසෙහිදීය. ඇය ජේසුස් වහන්සේගේ කීර්තිමත් ගෝලයන් අතුරින් එක් අයෙකි. ඇය ජනප්‍රිය වන්නේ, එම පරිච්ඡේදයේ ඊනියා "දිගු අවසානයේ" කොටසක් ප්‍රකාර,  ජුවාම්:20 සහ මාර්ක් 16:9 අනුව, උන්වහන්සේ මරණයෙන් උත්ථානය වූ විට ජේසුස් වහන්සේ දර්ශනය වූ වාසනාව ලැබූ පළමු පුද්ගලයා නිසාය.
ප්‍රවර්ගය:මරියා
අධෝසටහන්
ප්‍රවර්ගය:කිතු දහම
දක්ෂිණ අප්‍රිකාව
දක්ෂිණ අප්‍රිකාව යනු අප්‍රිකානු මහාද්වීපයෙහි දකුණුම දිග ප්‍රදේශය වන අතර, භූගෝල විද්‍යාව හෝ භූදේශපාලනය අනුව වෙනස් ලෙසින් අර්ථදැක්වන එහි, රටවල් කිහිපයක් අඩංගු වෙයි.
දක්ෂිණ අප්‍රිකාව යන පදයට සාමාන්‍යයෙන් අඩංගු වන්නේ ඇන්ගෝලාව, බොට්ස්වානා, ලෙසොතෝව, මලාවි, මොසැම්බික්, නැමිබියාව, දකුණු අප්‍රිකාව, ස්වාසිලන්තය, සැම්බියාව, සහ සිම්බාබ්වේ වෙති.
Cirth
Usage
This template returns a Wikipedia article name for an alpha-4 script code:
Test
(no input)
All 197 ISO codes input:
කිෂ්
කිෂ් (Sumerian: Kiš; transliteration: Kiški; cuneiform: ; Akkadian: kiššatu ) යනු පුරාණ නගරයකි.
1960 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
2012 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
2012 ගිම්හාන පැරාලිම්පික් යනු 2012 ලන්ඩන් පැරාලිම්පික් ලෙසද හඳුන්වනු ලබන දහහතර වන ගිම්හාන පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලයි. මෙය අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුව (IPC) විසින් අධීක්ෂණය කරන ලදුව ලන්ඩනයේ පැවති ආබාධිත ක්‍රීඩකයන් සඳහා වූ ප්‍රධානතම බහු-ක්‍රීඩා ඉසව්වකි. 2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් හැරුණු විට එක්සත් රාජධානියේ පැවති විශාලතම බහු-ක්‍රීඩා උළෙල මෙන්ම එතෙක් මෙතෙක් පවත්වා ඇති විශාලතම පැරාලිම්පික් උළෙලද මෙය වේ.
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
වෙනිසියුලාව
[[Image:125px-Flag_of_Venezuela_(state).svg.png|frame|thumb|alt=tiny globe|               කොඩිය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ස්කොට්ලන්ත තරග සංචාරය 2019
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2019 මැයි මාසයේදී ස්කොට්ලන්තයේ සංචාරය කළේ එක්දින ජාත්‍යන්තර (එශිජා) තරග දෙකකට ක්‍රීඩා කිරීමටය. දෙපිල මීට පෙර දෙවතාවක් එක්දින තරගවලට සහභාගි වී ඇති අතර එම තරග දෙකම ශ්‍රී ලංකාව ජයගෙන තිබේ. මෙම තරඟ 2019 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයට පෙර පැවති අතර තරඟාවලිය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව සූදානම් වීමේ කොටසක් විය. ලෝක කුසලානයට පෙර දිමුත් කරුණාරත්න ශ්‍රී ලංකා එක්දින නායකයා ලෙස නම් කර ඇත. ඒ ලසිත් මාලිංග වෙනුවටයි. පළමු තරගය වර්ෂාවට සේදී යාමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව තරගමාලාව 1-0 ක් ලෙස ජය ගත්තේය.
වෙනිසියුලාව
]] වෙනිසියුලාව නිල වශයෙන් වෙනිසියුලා බොල්වියන් සමුහාණ්ඩුව වශයෙන් හඳුන්වන අතර දකුණු ඇමරිකාවේ උතුරු වෙරළේ පිහිටි නිවර්තන කලාපීය රටකි. එය මහද්වීපික ප්‍රධාන භුමියක් වන අතර කැරබියානු මුහුදු වෙරළ තීරයේ වෙනිසියුලාවට අයත් දුපත් රැසක් ඇත. 1821 නිදහස ලද වෙනිසියුලාව ස්පාඤ්ඤයේ යටත් විජිතයක් ලෙස පැවතිණි. මෙය පෙර පැවති ස්පාඤ්ඤ කොළනියකි. එය මායිම් වන්නේ නැගෙනහිරින් ගයානා, දකුණින් බ්‍රසීලය, බටහිරින් කොලොම්බියාව, වෙනුසියුලාවේ වෙරළ තීරයෙන් එපිට උතුරට වන්නට ට්‍රිනිඩෑඩ්, ටොබෑගෝ, ග්‍රැනඩා, ශාන්ත ලුසියා, බාබඩෝස්, කුරකාවෝ, බොනයිරේ, අරූබා, ශාන්ත වින්සන්ට් හා ග්‍රැනඩයින් හා ලීවඩ්ටය. වර්ග කි.මි. 916,445 ක් වන අතර ජනගහනය 26,414,816 කි. මෙහි අගනුවර වන්නේ කරකස්ය. වෙනිසියුලාවේ ජාතික ධජයේ වර්ණ වන්නේ කහ, නිල් හා රතුය. කහ පාටින් භූමිය, නිල් පාටින් මුහුද හා අහසත්, රතු වර්ණයෙන් නිදහස වෙනුවෙන් ජිවිත පුජා කල වීරයන්ද පිළිඹිඹු කරයි. වෙනිසියුලාවට දේශසීමා පිළිබඳ ගයානාව සමඟ ආරවුල් ඇත. 1895 ඉසෙතුයි‍බෝ ගඟ පිළිබඳ පැවැති මතභේද පුළුල් වු අතර එය මධ්‍යස්ථ කමිටුවකට (සාමාජිකයන් ලෙස එක්සත් රාජධානිය, ඇමරිකාව සහ රුසියාව) යොමු වු අතර 1899 දී වෙනිසියුලාවේ ඉල්ලීමට විරුද්ධව තීරණයකට එළඹීය. වෙනිසියුලාවේ වඩා ප්‍රචලිත වන්නේ එහි ඇති පෙට්රෝලියම් කර්මාන්තය, පාරිසරික විවිධත්වය සහ එහි ඇති ස්වභාවික ලක්ෂණයන්ටය. ලොව ජෛව විවිධත්වය අතින් 17 වන ස්ථානය හිමි වන්නේ වෙනිසියුලාවටයි. ලතින් ඇමරිකාව තුල ඇති බොහෝ නාගරීකරණය වු රටවල් අතරින් වෙනිසියුලාව එකකි. විශාල වශයෙන් ජනතාව උතුරු ප්‍රදේශයේ නගරවල ජිවත් වන අතර විශේෂයෙන් අගනුවර හා විශාලතම නගරය වන්නේ කරකස් ය. අනෙකුත් නගර වන්නේ මරනයිබෝ, වැලෙන්ඩයා, මරතේ, බාර්කියුසිමෙටො, මෙරිඩා, මෙරීඩා, බාසිලෝනා, පෙට්ටෝ කෲස්, සහ සියුඩෑඩ් ගයනාය.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඇමෙරිකානු රටවල්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
පද්මය (සඟරාව)
1920 දශකයේ ඇති වු බෞද්ධ ප්‍රබෝධයේ ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ආරම්භ කරන ලද පාලටුව ගුණරතන බෞද්ධ විද්‍යාලයේ මුල් බීජය රෝපනය කරනු ලැබුයේ උනැල්ල ශ්‍රී නාගාරාම විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපතිව වැඩ සිටි අති ගෞරවනීය ඇටැම්පල ගුණරතන මාහිමියන් විසින්ය. මෙම යුගයේ පැවති බෞද්ධ ප්‍රබෝධයත් සමගම බෞද්ධ සාහිත්යහක්ද වර්ධනය වන්නට විය. 1932 තරම් වූ ඈත අතීතයේදී ගුණරතන විද්‍යාලයේ පද්මය නමින් මාසික සඟරාවක් එලිදක්වන්නට තරම් එකල සිටි සිසුන් වාග් කෟෂ්යනල්යෙන් ද ඥාණ සම්පත්තියෙන්ද යුක්ත විය. එම පද්මය සගරාවට ටිබෙට් ජාතික එස්. මහින්ද හිමි වැනි කීර්තිමත් බෞද්ධ බඬිවරු ද ලිපි සපයා ඇති බවට සාධක තිබේ. එම සඟරාවේ සංරක්ෂිත ලිපි කිහිපයක් ගුණරතන විද්‍යාලයේ ඉතිහාසය අගයන විද්‍යාලයට ලැදි දනන් වෙනුවෙන් මතු දැක්වෙයි.
ළමයිනි නුඹලා කාටත් එකක් මම කියන්නම්
ළමයිනි නුඹලා කාටත් එකක් මම කියන්නම්
හොඳට අහගනිල්ලා ඒක පාඩම් කරපල්ලා
වටවුණු මුහුදින් මේ වාසනාවන්ත දීපේ
මහ මුහුද හැදෙන්නේ පුංචි ගංගා ගලාලයි
ගඟේ උපතවන්නේ උල්පතයි කන්ද පල්ලේ
මෙලෙස ලොව තිබෙන්නා වු බොහො දේ බැලුවොත්
බොහොම ලොකුය ඒවායේ පටන් ගැන්ම පුංචිස්
මහ ලොකු කළුගල් සීසිකඬේ ඉන් කැඩෙන්නේ
ළමයිනි උඹලාටත් බෝම දේවල් කළෑකි
සමගිය විතරක් මැයි ඊට ඕනෑ කරන්නේ
නව දැලි හේන
නව දැලි හේන යනු අලුතෙන් ගස් කපා පුලුස්සා ගන්නා හේනය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හේන් ගොවිතැන
බාලසිංහම් නඩේසන්
බාලසිංහම් නඩේසන් යනු එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයේ 2007 වර්ෂයේ අගභාගයේ සිට 2009 වර්ෂය දක්වා, එනම් ඔහු මියගිය වසර තෙක්, දේශපාලන අංශ නායකයා වශයෙන් කටයුතු කල පුද්ගලයා වෙයි. ඔහු එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානයට අයත් පොලීසියේ ප්‍රධානියා ලෙසද කටයුතු කරන ලදී.
මුල් අවධිය
මුල් කාලයේදී නඩේසන්, ශ්‍රී ලංකා රජයේ පොලිස් නිළදාරියෙකු වශයෙන් සේවය කල බව සඳහන් වෙයි. සිංහල කාන්තාවක් විවාහ කර ගෙන සිටි ඔහු, 1983 කොළඹ කලු ජූලි කලබලවලින් අනතුරුව, ශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවය අතහැර එල්ටීටීඊ සංවිධානයට එකතු විය.
එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානය සමග
1992 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය අර්ධද්වීප කලාපය තුල පිහිටුවන ලද, එල්ටීටීඊ පොලිසියේ ප්‍රධානියා වශයෙන් නඩේසන් කටයුතු කරන ලදී. 2002 වසරේදී නෝර්වේ රාජ්‍යය විසින් මැදිහත්කරුවෙකු ලෙස ගෙනා සටන් විරාම ගිවිසුමත් සමග, නැගෙනහිර තුලද නව පොලිස් ස්ථාන පිහිටුවීම පිළිබඳ අධීක්ෂණය ඔහු විසින් සිදු කෙරුණු බව පැවසෙයි. එසේම විදෙස් රටවල් වල පැවැති රැස්වීම් බොහොමයකට එල්ටීටීඊය නියේජනය කරමින්, නඩේසන් සහභාගී වූ බව සඳහන්ය.
පසුකාලීනව ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව විසින් එල්ල කල ගුවන් ප්‍රහාරයක් හේතුවෙන් මියගිය එස්. පී. තමිල්සෙල්වන්ගෙන් පසු, එල්ටීටීඊයේ දේශපාලන අංශයේ නායකයා බවට නඩේසන් පත්විය.
මරණය
ශ්‍රී ලංකා හමුදාව විසින් දෙමළ කොටීන්ගේ අවසන් බලකොටුව යටත් කර ගැනීමත් සමග, එනම් 2009 මැයි 18 දිනදී නඩේසන් ඝාතනයට ලක්විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:2009 මරණ ප්‍රවර්ගය:එල්.ටී.ටී.ඊ. නායකයෝ
නන්දා මාලනී
නන්දා මාලනිය ශ්‍රී ලාංකීය සංගීතය තුල ඇයගේ සම්ප්‍රදායික ශෛලීය නිසා විශාල අභිනන්දනයකට හා ජනප්‍රියතාවයකට පත්ව ඇත. එමෙන්ම හොඳම සහ ජනප්‍රියම ගායිකාව ලෙස ඇය සරසවිය සම්මාන 12 ක් හා ජනාධිපති සම්මාන 10 ක් දිනා ඇත.
මුල් කාලය
නන්දා මාලනියන් උපත ලැබුවේ අලුත්ගම ලෙවන්දූවේ ග්‍රාමීය පවුලකය. ඇය නව‍ යෞවන වියේදී කොළඹ කොටහේනට පැමිණ ටී.එන්. මාග්‍රට් පෙරේරා යටතේ පැවති ශ්‍රී ගුණානන්ද විද්‍යාලයට ඇතුලත් විය. ඇය ශ්‍රේෂ්ඨ ගුරුවරියක්වු අතර ශිෂ්‍යයින්ගේ ගුප්තවු කෞශල්‍යයන් තක්සේරු කරනලදි. ඇය මවකගේ භූමිකාවක් ගෙනගිය අතර කාව්‍යය තරඟයකින් නන්දා මාලනීව තෝරාගෙන ලංකා ගුවන් විදුලියේ ජනප්‍රිය වැඩ සටහනක් වු කරුණාරත්න අබේසේකරයන්ගේ "ළමා මණ්ඩපය" ට "බුදු සාදු" නම් ගීතය ගයනා කිරීමට සලස්වන ලදි. එම ගීතය විශාල ලෙස ජනප්‍රිය වූ අතර නිතර නිතර ඇසෙන්නට විය. ඉන්පසුව ලංකා ගුවන් විදුලියේ හිටපු ප්‍රධාන නිලධාරී සරත් විමලවීර මහතා නන්දා මාලනියන්ගේ ශාස්ත්‍රීය සංගීත දිවිය සදහා සියලු අනුග්‍රහයන් දක්වන ලදි.
අධ්‍යාපනය
නන්දා මාලනිය ඇගේ නිරන්තර පුහුණු කිරීම් අනතුරුව කීර්තිමත්,  බී. වික්ටර් පෙරෙරා යටතේ සංගීතය හදෑරීය, ඇය පසුව 1984 වසරේදී විශාරද උපාධිය ලබා ගැනීම සඳහා නැවතත් එම විශ්ව විද්‍යාලයට ගියාය.
ගායිකාවක් ලෙස
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම වර්ණ චිත්‍රපටිය ලෙස "රණ්මුතු දූව" චිත්‍රපටිය නිෂ්පාදනය කරීමට සෙරන්ඩිබ් සමාගම විසින් 1961 දී තීරණය කරන ලදි. එහි සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සඳහා තෝරාගැනුනේ පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ය.එම චිත්‍රපටියට නාරද දිසාසේකර සමඟ යුග ගීතයක් ගායනා කිරීම සඳහා පණ්ඩිත් අමරදේවයන් විසින් නන්දා මාලනියට ඇරයුමක් ලැබුණි.ඇරයුම පිළිගත් ඇය ඇගේ කුලුදුල් චිත්‍රපටි ගීතය ලෙස "ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය ගයනා කළාය. එම චිත්‍රපටිය ඉතා සාර්ථක වූ අතර වසරේ සරසවිය සම්මාන සියල්ලම දිනාගන්නාලදි."ගලන ගඟකි ජීවිතේ" ගීතය සමඟ ඇය අතිශය ජනප්‍රියතාවකට පත්විය.
සංගීත කර්තව්‍යයන්
ඩී. ඩී. ඩැනී ගේ සංගීත ප්‍රසංගයේ ගායනා කරන ලද "බුදු සාදු" ගීතය ඇයගේ සංගීත දිවියේ අති විශාල බලපෑමකට තුඩුදුනි. මෙමඟින් පණ්ඩිත් අමරදේවයන්ගේ ඉතා ජනප්‍රිය වැඩසටහනක් වන "මධුවන්තී" හි ගීත ගායනයට ආරාධනාවක් ලැබුණි. එහිදී නන්දා මාලනියන් විසින් "සන්ණාලියනේ" සහ "රන් දහදිය බින්දු බින්දු" යන ගීත එම වැඩසටහනෙහි ගායනා කරමින් විශාල අද්දැකීමක් සහ තත්වයක් ලබා ගැණිනි.
මාලනියන්ගේ සාර්ථක නිෂ්පාදනයන් : පෙරදා මහ රෑ, පහන් කන්ද, සත්‍යය ගීතය, “පවන ගී එකතුව“,හේමන්තයේදී, තාරුකා ඇස්, පාවෙනා, සින්දු හෝඩිය, කිඳුරියකගේ විලාපය, මඳු බඳුන්, තරු, මල්මඳ බිසව්, සිනමා ගීතාවලෝකන, කිරිමදුවැල් , ලන්ඩනයේදී ගැයූ ගී, යතුර, හඳහාමි , සංඛ පද්ම, පෙම්බර ලංකා, කුංකුම පොට්ටු, ග්‍රැමෆෝන් ගී, අරලිය ලන්දට, මලට රේණු, නිලම්බරේ , සාරි පොඩිත්තක් සහ පිරිත් පැන්.
ආදර ගීත කිහිපයක් ගායනා කිරීමෙන් පසුව ඇයගේ අවධානය යොමුවූයේ ආගමික ගීත ගායනා කිරීමත්ටයි. උදාහරණයක් ලෙස "සාදු නාද" කැසට් පටයේ "දන්නෝ බුදුන්ගේ" ගීතය දැක්විය හැක. එම ගීතය දෙවන ජාතික ගීය ලෙසද සලකයි. එය ගායකයෙක් ලෙස පුද්ගලයෙකුට ලැබීමට හැකි දුර්ලබම අවස්ථාවකි.පසුව ඇයගේ අවධානය යොමුවූයේ ළමා ගීත ගායනා කිරීමටයි. උදාහරණයක් ලෙස "හඳ හාමි" ගීත ඇල්බමයේ ගීත 14 ක් අතුලත් වූ අතර ගී පද ආනන්ද රාජකරුණා, කුමාරතුංග මුනිදාස, සහ පූජ්‍ය එස්. මහින්ද හිමි විසින් ලියන ලදි.1990 වසරේ නිර්මාණය කළ "සිංදු හෝඩිය" ගීත 16 කින් සමන්විත වූ අතර එහි අරමුණවූයේ කුඩා දරුවන්ට සිංහල හෝඩිය හදුන්වාදීමයි.
සම්මාන
නන්දා මාලනිය හොඳම සහ ජනප්‍රියම ගායිකාව ලෙස සරසවිය සම්මාන 12 ක් හා ජනාධිපති සම්මාන 10 ක් දිනා ඇත.එම ලැබූ සම්මාන වලින් ඇය නිතරම වෙනස් දෙයක් කිරීම සඳහා ගවේෂණාත්මක වූ අතර කැසට් සහ CD මාර්ගයෙන් එම නව නිර්මාණ රසිකයන්හට දායාද කෙරිණි.
නව දළු හේන
නව දළු හේන යනු ස්වභාවික කෘමි පාලනය භාවිතා කරන හේන් ගොවිතැන් සංකල්පයකි.
නන්දා මාලනී
සම්මාන
හොඳම ගායනය සඳහා ලැබූ චිත්‍රපටි සම්මාන - , ගලන ගඟකි ජීවිතේ - රන්මුතු දූව 1963, මේ සිංහල අපගෙ රටයි සාරවිට 1965 ,රංග සැඩොල් කඳුලු 1967  , කින්චි පින්චි පුන්චි පැන්චි ආදරවන්තයෝ 1968 , හඳ හාවුන් මොණර තැන්න 1979 , සිංගින් පොයට් සිරිබෝ අයියා 1980 , දෙනෝදහක් නුවණ් අතරේ වජිර 1981 , අම්මාවරුනේ යස ඉසුරු 1982 , අහසින් පොළවට පෙම් රජදහන 1992 , ඉවුරු බිදුනු ගං තලාව අඹුදරුවෝ 1995 ඇය මේ දක්වා සෑම වසරකම පාහේ සම්මාන දිනා ඇත.සිංගප්පූරුව, මලයාසියාව, පාකිස්තානය, ජර්මනිය, සෝවියට් දේශය, ඉතාලිය, ප්‍රංශය, මැද පෙරදිග සහ මාලදිවයින වැනි රටවල් ඇයට ප්‍රසංග සඳහා ආරාධනා කල අතර එහිදී සාර්ථක ලෙස ප්‍රසංග ඉදිරිපත් කෙරිණි.1988 දෙසැම්බර් 16, ඇය ඇගේ 250 වන ප්‍රසංගය පවත්වන ලදි. 2010 සැප්තැම්බර් මාසයේ නන්දා මාලනියන් සිරස නාලිකාව සමඟ එකතු වෙමින් දිවයින පුරා සජීව ඒක පුද්ගල ගීත ප්‍රසංග 25 ක් ද පවත්වන ලදි.
නව දළු හේන
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හේන් ගොවිතැන
නන්දා මාලනී
වෙනත් සම්භන්ධතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෝ
රාදෙන් විජය
රාදෙන් විජය (හෙවත් නරාර්ය සංග්‍රාමවිජය, රාජ්‍ය නාමය කෙර්තරජස ජයවර්ධන) (රාජ්‍ය සමය 1293–1309) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ජාවානු රජකු වන අතර, ඔහු මජපහිත් අධිරාජ්‍යයේ ආදිකර්තෘ සහ ප්‍රථම රජ ද වේ. මජපහිත් රාජධානිය බිහිවූ අයුරු පිළිබඳ විස්තර පරරතොන් සහ නෙගරකෙර්තාගම වැනි මූලාශ්‍ර කිහිපයකම සඳහන් වේ. මොහුගේ පාලන සමය තුළ කුබ්ලයි ඛාන්ගේ යුවාන් රාජවංශය පරාජය කරවීම වැදගත් සිදුවීමකි.
එස් නීල් රෑපස් සිල්වා
හැදින්වීම
සේනාසිංහ නීල් රෑපස් සිල්වා (ඉංග්‍රීසි Senasinha Neel Rupas Silva උපත: 1963 මැයි මස 27 වැනිදා) නොහොත් එස් නීල් රෑපස් නොහොත් ශ්‍රී ලංකා එල්ලේ ක්‍රීඩාවේ හොරගොල්ල දීපශිකා එල්ලේ කණ්ඩායමේ හිටපු නායකයයෙකි.ඔහු විශේෂඥ දකුණත් පිතිකරුවෙක් මෙන්ම තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩකයෙකි දක්ෂ කඩඉම් රකින්නෙකිඑස් නීල් රෑපස් සිල්වා S Neel Rupas Silva විනිතම නායකයෙකි.හොගොල්ල දීපශිකා එල්ලේ කණ්ඩායමආරම්භ කිරිම සදහා මුල්වුතිබ්බොටුගොඩ ගාමිණී විද්‍යාලය Thibbptugoda Gamini Vidyalaya 1979 වර්ෂයේ ඉගෙනුම ලැබු 09 වසර සහ 10 වසරේ සිසුන් සමගින් ග්‍රාමසේව වසම් ක්‍රීඩා කරමින් සිටි එල්ලේ කණෟඩායම බසව හොරගොල්ල දීපශිකා කණෟඩායම වශයෙන් නිර්මාණය වීමේදි එහි නායකත්වයට පත් වෙමින් එවකට හ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ක්‍රීඩාව වශයෙන් සැලකුම් ලැබූ එල්ලේ ක්‍රීඩාවට අවතීර්ණ විය.
1968 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
එස් නීල් රෑපස් සිල්වා
දෙමව්පියන්
එස් පීටර් සිල්වා සහ මේරි මාග්‍රට් දෙමව්පියන් විය බැතිමත් රොමාණු කතෝලික පවුලේ වැඩිමහල් දරැවා වශයෙන් මෙළොව එලිය දුටු මොහු එල්ලේ ක්‍රීඩාවට මෙන්ම මළළ ක්‍රීඩාවටද දක්ෂයෙකු වු අතර පාසැලේ මළළ ක්‍රීඩා තරගයන්හි දක්ෂතා පෙන්වමින් පාසැලට ගෙෘරවයක් ගෙන දීමටද කටයුතු කරන ලදී.
Cities designated by government ordinance of Japan
thumb|300px|ජපානය පුරා නම් කරන ලද නගර විස්සක් (20) ඇත.
එස් නීල් රෑපස් සිල්වා
නායකයෙකු වශයෙන්
එස් නීල් රෑපස් සිල්වා කණ්ඩායම් නායකයෙකු වශයෙන් හා කණ්ඩායම් මෙහෙයවීමේ දක්ෂතාවයන්:-
මුලාහ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි ගාමිණී ප්‍රවර්ගය:එල්ලේ ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:එල්ලේ ප්‍රවර්ගය:1963 උපත්
තරාවිහ් සලාතය
තරාවිහ් (Arabic: تراويح‎) යනු සුන්නි නිකායට අයත් මුස්ලිම්වරුන්ගේ අමතර නැමදුමකි. මෙය සිදුවන්නේ රමළාන් (රාමසාන්) මාසයේ පමණක් ඉෂා (රාත්‍රී) සලාතයට අනතුරුව ය.
හැදින්වීම
තරාවිහ් සලාතය රකාඅත් දෙක බැගින් අවම වශයෙන් රකාඅත් 8ක් හෝ උපරිම රකආත් 20ක් හනෆි හා ෂාෆි යන මද්හබ් (අනු නිකායන්) වලට අයත් මුස්ලිම්වරු මගින් නමදිනු ලැබේ. මෙහිදි රකඅත් 2ක් වශයෙන් කඩා නමදින අතර රමළාන් මාසය ආරම්භ වූ බව සනිටුහන් කරන චන්ද්‍රයා දිස්වූ රැයේ දී ආරම්භ වේ. එමෙන්ම ඊදුල් ෆිත්ර් හෙවත් උපවාස උත්සවය දිනය සනිටුහන් කරන චන්ද්‍රයා දිස්වූ කළ එදින රැයේදී මෙම සලාතය නොපැවත්වේ. වසරකට දින තිහක් එනම් එක් මසක් මෙම නැමදුම සිදුකෙරේ. එක් රකඅතයකට ශුද්ධ වූ අල්කුර්ආනයේ පාඩම් 114න් එක බැගින් ගෙන මුළුමුනින් 20 ක් පාරායනා කර පරිච්ඡේදයක් අවසන් කරනු ලැබේ. සමහර මස්ජිදයන්හී දිනකට එක් පරිච්ඡේදය බැගින් දින තිහට සම්පූර්ණ කුර්ආනය පාරායනා කරන අතර හදිසි අවස්ථා හා දුෂ්කර ස්ථානවල ඇති පල්ලි යන හේතුන් නිසා කුඩා පාඩම් 20 කින් අවසන් කරනු ලැබේ.
ව්‍යුහය
සුන්නි මුස්ලිම්වරුන්ගේ තරාවිහ් සලාතය එක්කාසුවන සේ කියාමුල් ලෙයිල් යනුවෙන් තවත් නැමදුමක් සිදුකරනු ලැබේ. සමහර සුන්නි මුස්ලිම්වරුන්ට මෙය සුන්නත් මුඅක්කදාවක් වේ. සුන්නත් මුඅක්කදා යනු ආගමෙන් බලකරන ලද නමුත් නොකිරීමෙන් පව් නොසිදුවන ක්‍රියාවන් ය. මුහම්මද් තුමා (සල්ලල්ලාහු අලෛහි වසල්ලම්) විසින් මෙම සලාතය අඛණ්ඩව සිදුකරනු ලැබිය. එතුමාගේ අනුගාමිකයන්ද නොවරදවාම ඉටුකළහ. සමහර මුස්ලිම් නිකායන් හා අනුනිකායන් වලදී මෙම නැමදුම බිද්අත් (පාපයකට මුදුනක්) බව මත පවතී.
thumb|ටියුනීසියාවේ කෛරොවුන් නුවර තරාවිහ් සලාතය thumb|තායිවානයේ තායිපේ නුවර මහා පල්ලියේ තරාවිහ් සලාතය
උත්ස්වේදනය
උත්ස්වේදනය
උත්ස්වේදනය යනු, ශාක පත්‍ර වලින් හා ශාක දේහයේ අනෙකුත් වායව කොටස් වලින් සරල විසරණය මඟින් ජලය වාෂ්ප ලෙස ශාකයෙන් ඉවත්ව යාමේ ක්‍රියාවලියයි.
ජලය ඉවත් වීමෙන් වැඩිපුර ප්‍රමණයක් පූටිකා හරහා සිදු වේ.මෙය පූටිකා උත්ස්වේදනය ලෙස හැදින්වේ.මීට අමතරව යම් ප්‍රමණයක් උච්චර්මය මඟින් සිදු වේ.එය උච්චර්මීය උත්ස්වේදනය ලෙස හැදින්වේ.මීට අමතරව තවත් ප්‍රමණයක් වා සිදුරු හරහා ඉවත්ව යාම සිදු වේ.
උත්ස්වේදනය ක්‍රියාවලිය.
දිවා කාලයේදී අන්තර් සෛලිය අවකාශ වල අඩංගු වාතය ජලය වාෂ්ප වලින් සංතෘප්තව පවති.එයට හේතුව ඒවා තෙත් සෛල බිත්ති සමඟ ස්පර්ශව පැවතීමයි.සාමාන්‍යයෙන් ශාකයෙන් පිටත අඩංගු වාතය ශාකයේ ඇතුළත අඩංගු වාතයට වඩා වියළි වේ.මේ නිසා ශාකයෙන් පිටත අඩංගු වාතයේ ජල විභවය ශාකයේ ඇතුළත අන්තර්ගත වාතයේ ජල විභවයට වඩා අඩුය.මේ හේතුවෙන් හටගන්නා ජල විභව අනුක්‍රමණය ඔස්සේ අන්තර් සෛලිය අවකාශ වල අඩංගු ජල වාෂ්ප සරල විසරණය මඟින් ශාකයෙන් ඉවත් වේ.
යටියන්තොට
යටියන්තොට යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාත තුල කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
1964 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
1964 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්, නියම ලෙස 13 වන ස්ටෝක් මෙන්ඩෙවිල් ක්‍රීඩාලෙස ද හඳුන්වන්නේ දෙවන පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලයි. එය ජපානයේ ටෝකියෝ හි පැවතී අතර 1988 දක්වා ගිම්හාන ඔලිම්පික් පැවතී එකම නගරයේ පවත්වන ලද අවසාන ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උළෙල ද වේ. පැරාලිම්පික් යන යෙදුම, අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව (IOC) විසින් අනුමත කරන ලද්දේ 1984 දීය. අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුව (IPC) පිහිටුවන ලද්දේ 1989 වර්ෂයේ දීය.
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
ධර්මපාල (බහුරුත්හරණය)
ඔබට අවශ්‍ය ලිපිය තෝරාගන්න
නාගින් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
නාගින් (අරුත: නාගිනිය) (හෙවත් නාගින් — මොහාබ්බත් ඕර් ඉන්තෙකාම් කි දස්ථාන්) යනු 2015 නොවැම්බර් 1 දින කලර්ස් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය ඇරඹූ ඉන්දියානු රූපවාහිනී මාලානාට්‍යයකි. මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ඒක්තා කපූර් විසින් බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් යටතේ ය. මෙහි පළමු කථාවාරය 2016 ජූනි 5වන දින අවසන් විය. ඉන්දියානු රූපවාහිනිය තුළ ඉහළම ප්‍රේක්ෂක ප්‍රමාණය හිමිකරගත් නාට්‍යයක් වන නාගින් සම්මාන ගණනාවක්ම දිනා ඇත. නාගින්හි දෙවන කථාවාරය 2016 ඔක්තෝබර් 8 සිට සතිඅන්තයේ ප.ව. 8:00ට විකාශය විය. පළමු කථාවාරයේ චරිත නිරූපණය මෞනි රෝයි, අර්ජුන් බිජ්ලානි, අදා ඛාන්, සහ සුධා චන්ද්‍රන් විසින් සිදුකරන ලදී.
කථාව
ශේෂා සහ ශිවන්‍යා ඉච්ඡාධාරී නාගිනියන්, එනම් පෙනුම වෙනස්කරගත හැකි නාගකන්‍යාවෝ වෙති. ඔවුන් සිය දෙමව්පියන් මැරූ තැනැත්තන්ගෙන් පළිගන්නට උත්සාහ දරයි. ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් මැරීමට අංකුශ්, විරේන්, ශෛලාෂ්, සුරි සහ නොදන්නා පුද්ගලයකු ඇතුළු මිනීමරුවන් පස්දෙනකු හවුල් වී ඇත. අංකුශ්ගේ නිවසට මෙහෙකාරියක ලෙස ඇතුළුවන ශිවන්‍යා රිතික් සමග විවාහ වෙයි. කථාව ඉදිරියට ගලායාමේ දී, ෂිවන්‍යා විසින් විරේන්, සුරි, සහ ශෛලාෂ්ව මරාදමනු ලබයි. මුගටි මිනිසකු වන කබීර් සහ සෙබඩ ස්ත්‍රියක වන මයුරි අනතුරුව නාගිනියන්ගේ සතුරන් බවට පත් වේ. ඔවුන්ව ද ශිවන්‍යා විසින් මරාදැමෙයි. සිය දෙමාපියන්ගේ ඝාතනයට හවුල් වූ 5වන මිනීමරුවා යාමිනි, එනම් රිතික්ගේ සැබෑ පියා වන සංග්‍රාම් සිංගේ සොයුරිය බව ශිවන්‍යා දැනගනියි. අනතුරුව දුෂ්ට මහිස්මතී රාජධානිය නාගමාණික්‍යය රැගෙන ඒමට පැමිණෙයි. යාමිනිගේ උපායයක් අනුව ශේෂා දුෂ්ට තැනැත්තියක බවට පත් වී මහිස්මතියට උපකාර කරයි. රිතික් සහ ශිවන්‍යා ඔවුන්ගෙන් නාගමාණික්‍යය ආරක්ෂා කර ගනිති. අවසානයේ නාගමාණික්‍යය සුරැකෙන අතර, ශිව්ජිගේ ආශිර්වාද ලත් ශිවන්‍යා සහ රිතික්ට දාව, ශිවංගි නැමැති දැරියක උපත ලබයි. තමා ද පෙනුම වෙනස්කළ හැකි නාගිනියක් (ඉච්ඡාධාරී නාගිනිය) බව ශිවංගි නොදනී. ඇගේ මව වන ශිවන්‍යාට ඇය ඉච්ඡාධාරී නාගිනියක වනු දැකීමට අවශ්‍ය නොවේ. පසුව රිතික් මියයන අතර ශිවන්‍යා වැන්දඹුවක් බවට පත්වන්නී ය. යාමිනිගේ පුත්‍රයා වන රොකිව ශේෂාට විවාහ කර දීමට ඇයට අවශ්‍ය වන්නේ ඇය ඔහුට පෙම් කළ නිසායි. නමුත් රොකී ශිවංගිට ප්‍රේම කරයි.
වර්ධනය
නාගින් වැඩිදියුණු කරන ලද්දේ බාලාජි නිෂ්පාදකයින්ගේ සභාපති වන ඒක්තා කපූර් විසිනි. කපූර් විසින් සන්ත්‍රම් වර්මා, චාන්ද්නි සහ නිරාජ් යන අය අධ්‍යක්ෂණය සඳහා කුලී පදනම මත බඳවා ගන්නා ලද අතර, තනුශ්‍රී ගුප්තා එහි නිර්මාණාත්මක අධ්‍යක්ෂක ලෙස තෝරාගන්නා ලදී. කතාමාලාව සඳහා කථාව ලියන ලද්දේ ආර්. එම්. ජෝෂි, නේහා සිං, ෂිවානි ෂා සහ අංකුශ් නාග්පාල් විසිනි. මෙහි එන දෙබස් රේඛා මෝදි විසින් ලියන ලද ඒවායි.
2015 වර්ෂයේ මැද බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් ආයතනය විසින් රංගන ශිල්පීන් තේරීම සහ සංවර්ධනය සිදුකරන ලදී. මෙය ඉන්දියානු මාධ්‍යය තුළ වෙනස් වැඩසටහනක් ලෙස සීමාසහිත කථාංග ගණනකින් යුක්තව විකාශය කිරීමට තීරණය කෙරිණි. මෙම ව්‍යොපෘතිය අගෝස්තු වන විට සමාලෝචනය කෙරුණු අතර, කතාමාලාව සතියකට දෙවරක් වෙළඳදැන්වීම් රහිතව ගත් විට මිනිත්තු 40කින් යුක්තව විකාශය කිරීමට තීරණය කෙරිණි.‍ මෙය ඒක්තාගේ කුම්කුම් භාග්යා විකාශය වන වේලාවටම විකාශය කිරීමට අදහස් කෙරිණි. නමුත් නොවැම්බර් වන විට තීරණය කෙරුණේ එයට පැය 20:00 විකාශන කාලය ලබා දීමටයි.
ඇගයුම්
2015 අග වන විට, මෙම කතාමාලාව ඉන්දියාවේ ඉහළම-ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂනය දිනූ කතාමාලාව බවට පත් වූයේ සී ටීවී නාළිකාවේ කුංකුම් භාග්‍යා සහ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවේ සාත් නිභානා සාතියා යන සෝප් ඔපෙරාවන් දෙවන සහ තෙවන ස්ථානවලට ඇදදමමිනි. එහි පළමු කථාවාරය අවසන් වන තෙක්ම එය ඇගයුම්වල පළමු ස්ථානයේ පැවතිණි.
අන්තර්ජාතික විකාශය සහ හඬකැවූ ප්‍රභේද
පාකිස්ථානය තුළ, ෆිල්මේසියා නාළිකාව ඔස්සේ සතිඅන්තයේ දිනවල එරට වේලාවෙන් ප.ව. 8:00ට විකාශය කරන ලද්දේ කලර්ස් ටීවී නාළිකාව හ සමගාමීව ය. නාගින් කතාමාලාව මලයාලම් බසින් හඬකවා නාගකන්‍යක යන තේමාව ඔස්සේ සූර්යා ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කෙරිණි. තව ද තෙලිඟු සහ දෙමළ බසින් හඬකැවුණු මෙය නාගිනි යන තේමාව ඔස්සේ පිළිවෙලින් ජෙමිනි ටීවී සහ සන් ටීවී නාළිකා ඔස්සේ විකාශය කෙරිණි. ශ්‍රී ලංකාවේ සිරස ටීවී නාළිකාව මගින් නාගින් කතාමාලාව සිංහල බසින් හඬකවා ප්‍රේම දඩයම යන තේමාව ඔස්සේ විකාශය කරන ලදී. එසේම ඒ හා සමගාමීව ශ්‍රී ලංකාවේ ශක්ති ටීවී නාළිකාව මගින් එහි දෙමළ බසින් හඬකැවූ සංස්කරණයක් நீயா (නීයා) යන තේමාව ඔස්සේ විකාශය කරන ලදී. මේ වන විට රිෂ්තේ නාළිකාව මගින් නාගින් නැවත විකාශය සිදුකරයි. 2016 ජූලි සිට සරප්තැම්බර් දක්වා මෙය වියට්නාම බසින් හඬකවා "Xà Nữ Báo Thù" යන තේමාව ඔස්සේ VTV Cab 5 - Echannel නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කරන ලදී.
එස් නීල් රෑපස් සිල්වා S Neel Rupas Silva
හැදින්වීම
සේනාසිංහ නීල් රෑපස් සිල්වා (ඉංග්‍රීසි Senasinha Neel Rupas Silva උපත: 1963 මැයි මස 27 වැනිදා) නොහොත් එස් නීල් රෑපස් නොහොත් ශ්‍රී ලංකා එල්ලේ ක්‍රීඩාවේ හොරගොල්ල දීපශිකා එල්ලේ කණ්ඩායමේ හිටපු නායකයයෙකි.ඔහු විශේෂඥ දකුණත් පිතිකරුවෙක් මෙන්ම තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩකයෙකි දක්ෂ කඩඉම් රකින්නෙකිඑස් නීල් රෑපස් සිල්වා S Neel Rupas Silva විනිතම නායකයෙකි.හොගොල්ල දීපශිකා එල්ලේ කණ්ඩායමආරම්භ කිරිම සදහා මුල්වුතිබ්බොටුගොඩ ගාමිණී විද්‍යාලය Thibbptugoda Gamini Vidyalaya 1979 වර්ෂයේ ඉගෙනුම ලැබු 09 වසර සහ 10 වසරේ සිසුන් සමගින් ග්‍රාමසේව වසම් ක්‍රීඩා කරමින් සිටි එල්ලේ කණෟඩායම බසව හොරගොල්ල දීපශිකා කණෟඩායම වශයෙන් නිර්මාණය වීමේදි එහි නායකත්වයට පත් වෙමින් එවකට හ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ක්‍රීඩාව වශයෙන් සැලකුම් ලැබූ එල්ලේ ක්‍රීඩාවට අවතීර්ණ විය.
දෙමව්පියන්
එස් පීටර් සිල්වා සහ මේරි මාග්‍රට් දෙමව්පියන් විය බැතිමත් රොමාණු කතෝලික පවුලේ වැඩිමහල් දරැවා වශයෙන් මෙළොව එලිය දුටු මොහු එල්ලේ ක්‍රීඩාවට මෙන්ම මළළ ක්‍රීඩාවටද දක්ෂයෙකු වු අතර පාසැලේ මළළ ක්‍රීඩා තරගයන්හි දක්ෂතා පෙන්වමින් පාසැලට ගෙෘරවයක් ගෙන දීමටද කටයුතු කරන ලදී.
ඉගෙන ගන්නා ලද පාසැල්
තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණි විද්‍යාලයෙන් මුලික අධ්‍යාපනය හැදෑරිමෙන් අනතුරැව උසස් අධ්‍යාපනය ලැබීම සදහා ගලහිටියාව මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ලදී.
නායකයෙකු වශයෙන්
එස් නීල් රෑපස් සිල්වා කණ්ඩායම් නායකයෙකු වශයෙන් හා කණ්ඩායම් මෙහෙයවීමේ දක්ෂතාවයන්:-
මුලාහ්‍ර
http://srilankaelle.com/
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි ගාමිණී ප්‍රවර්ගය:එල්ලේ ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:එල්ලේ ප්‍රවර්ගය:1963 උපත්
රුසියානු අධිරාජ්‍යය
රුසියානු අධිරාජ්‍යය යනු 1721 සිට යුරේෂියාව පුරා විහිදුනු ඓතිහාසික අධිරාජ්‍යයකි. ඉතිහාසයේ තුන් වැනියට විශාලතම අධිරාජ්‍යය වූ මෙය යුරෝපය, ආසියාව සහ උතුරු ඇමරිකාව යන මහද්වීප වල ව්‍යාප්ත වී තිබූ අතර, විශාලත්වයෙන් දෙවැනි වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය සහ මොංගල් අධිරාජ්‍ය වලට පමණි. රුසියානු අධිරාජ්‍යයේ නැගී ඒමත් සමගම එහි අසල්වැසි ප්‍රතිවාදි රාජ්‍ය වූ ස්වීඩන් අධිරාජ්‍යය, ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියාව, පර්සියාව, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය සහ ක්වින් චීනය පිරිහීමට ලක් වුනි. 1917 පෙබරවාරි විප්ලවයෙන් පසු රුසියානු ජනරජය බිහිවීමත් සමග රුසියානු අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටුනි.
න්‍යෂ්ටි සංස්ලේෂණය
මහා පිපිරුමක් සිදුවීමත් සමගම ස්ථායි ප්‍රෝටෝන හා ඉලෙක්ට්‍රෝන ඇති විය. පිපිරුමෙන් පසු ඊළග විනාඩි තුන ඇතුළත විශ්වයේ ඇති හයිඩ්‍රජන් ලිතියම් හා ඩියුටීරියම් පරමාණු බොහෝමයක් සංස්ලේෂණය විය. මහා පිපුරුමෙන් අවුරුදු 380000 කට පසු ප්‍රතිසම්බන්ධනය නමින් හැදින් වූ යුගයක දී මුල්ම පරමාණු (බැඳුණු ඉලෙක්ට්‍රෝන සහිත) සෛද්ධාන්තිකව නිර්මාණය ප්‍රසාරණය වෙමින් පැවති විශ්වය ඉලෙක්ට්‍රෝන න්‍යෂ්ටිවලට බැදීමට හැකිවන තරමට සිසිල් වූයේ මෙම යුගයේදී ය. එතැන් සිට තාරකා තුළ දී පරමාණුක න්‍යෂ්ටි එකතු වී න්‍යෂ්ටික විලයනය තුළින් යකඩ දක්වා වූ මුලද්‍රව්‍ය නිර්මාණය විය.
ලිතියම් 6 වැනි සමස්ථානික අභ්‍යවකාශයේ දී කොස්මික් කිරණ පැතිර වීසම මඟින් නිර්මාණය විය. මෙය සිදුවන්නේ අධි ශක්ති ප්‍රෝටෝනයක් පරමාණුක න්‍යෂ්ටියකට පහර දී නියුක්ලියෝන විශාල සංඛ්‍යාවක් මුදා හැරීමෙනි. යකඩ වලට වඩා බර මුලද්‍රව්‍ය සුපර් නෝවා තරු තුළ r - ක්‍රමය මගින් නිෂ්පාදනය වී ඇති අතර AGB තරු තුළ s - ක්‍රමයෙන් ද නිර්මාණය වී ඇත. මෙම ක්‍රම දෙකේදීම සිදුවන්නේ පරමාණුක න්‍යෂ්ටි මගින් නියුට්‍රෝන ග්‍රහණය කිරීමයි. ඊයම් වැනි මුලද්‍රව්‍ය විශාල ක්ෂයවීම්වලට භාජනය වීමෙනි.
ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටි සංස්ලේෂණය
රේහානේ ජබ්බාරි
රේහානේ ජබ්බාරි (පර්සියානු:ریحانه جباری ප. 1988 - ඔක්තොම්බර් 25, 2014) යනු, හිටපු බුද්ධිතොරතුරු නිලධාරියෙක් වූ මොර්ටෙසා අබ්ඩොලාලි සර්බන්ඩි  ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් වැරදිකාරිය වූ ඉරාන ජාතික කාන්තාවකි. 2014 ඔක්තොම්බර් මසදී එල්ලා මරා දමන තෙක්,  වසර 2007 සිට ඇය  සිපිරිගෙයි ලැගුම් ලද්දේ,  ඇයගේ ප්‍රෝක්ත අඩන්තේට්ටම්කරු මරාදැමීම වෙනුවෙනි. එකලා සංසීමනය ඇතුළුව සිපිරිගෙයිදී ඇයට විඳින්නට සිදුවූ දේ පිළිබඳ ඇයගේ කතාන්තරය ඇය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. මොහාමඩ් මොස්ටාෆයී ඇයගේ පළමු නීතිඥයා විය. ඔහු විසින් ඔහුගේ බ්ලොගයෙහි ඇයගේ කතාන්තරය ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. ඉරාන නීතිය ප්‍රකාර, ඇය වැරදිකරු බව ඔප්පුවූ පසුව හා ඇය නිදොස් බවට ඇය විසින් හිමිකම් පෑම අසාර්ථකවූ පසුව, ඇය වෙත මරණීය දණ්ඩනය පැමිණවීම වැලැක්විමේ අයිතිවාසිකම සතුව ඇත්තේ වින්දිතයාගේ පවුලේ සාමාජිකයන් වෙත පමණි; අභිචෝදකගේ කාර්යාලය විසින් දියත් කෙරුණු ව්‍යයාමයන් මධ්‍යයයේ වුව වින්දිතයාගේ පවුල විසින් ස්ථිර ලෙසින් ඉල්ලා සිටියේ පළිගැනුම කල යුතු බවයි.
පසුබිම
වසර 2007දී සර්බන්ඩි හට, ඇතුළත අලංකරණ ශිල්පිණියක වූ රේහානේ අවන්හලක් තුලදී හමුවූ අතර, ව්‍යාපාර ගනුදෙනුවක් පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීමට ඔහුගේ කාර්යාලයට ඇය ගොඩ වදින බවට ඒත්තු ගන්වා ගෙන ඇත. දෝෂාරෝපණය පරිදී, ඔහුගේ කාර්යාලයේදී, සර්බන්ඩි විසින් ඇය ඇදගෙන ගොස් ඇය දූෂණයට තැත් කර ඇත. රේහානේ විසින් කුඩා පිහියක් ඇද ඔහු හට ඇන ඇත. අනතුරුව, ඇය සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙන් පළා ගොස් ඇත්තේ, රුධිර වහනය හේතුවෙන් සර්බන්ඩි මරණයට පත් වීමට සලසමිනි.
අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ නඩු විභාගය
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්, එජා, යුරෝපියානු සංගමය සහ, ගේට්ස්ටන් ආයතනය විසින් ඇය සහා අභයදානය දිනාගැනුමෙහි ප්‍රයත්නයක යෙදිණි.
2014 අප්‍රේල් මාසයේදී, ඇයගේ දඬුවම කල්දැමුනේ, ඇයගේ මරණීය දණ්ඩනය පැමිණවීම වැලැක්වීමට වූ ගෝලීය මෙහෙයුමක් වෙනුවෙන් 20, 000 ක් දෙනා අත්සන් තැබීමෙන් අනතුරුවය.
2014 සැප්තැම්බර් 29 දින වන විට, ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ ඇය වෙත මරණීය දණ්ඩනය පැනවීම සමීපස්ථ බවයි. 2014 ඔක්තොම්බර් 1 දිනදී, ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණේ ඇය වෙත මරණ දණ්ඩනය පැමිණවීමේ සැලසුම් තාවකාලිකව නවතා ඇති බවයි. ඇය වෙත මරණ දණ්ඩනය පැණවීම නවතාලීමට, සමාජ මාධ්‍යය තුල මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක වුවද, ටස්නිම් වාර්තා කලේ, වින්දිතයාගේ පවුල වෙතින් දණ්ඩනය අත්හිටුවීමට සම්මුතිය දිනාගැනුමට ජබ්බාරිගේ නෑදෑයින් අපොහොසත් වූ බවයි.
මරණය
කැරාජ් නගරයට උතුරින් පිහිටි ගෝහාඩාෂ්ට් සිරගෙය තුලදී 2014 ඔක්තොම්බර් 25 දින අලුයමදී රේහානේ ජබ්බාරි එල්ලා මරණයට පත් කෙරිණි.
ටෙහෙරාන් අභිචෝදකගේ කාර්යාලය වෙතින් නිකුත් කෙරුණු ප්‍රකාශය
මරණ දණ්ඩනය ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර හා දේශීය ප්‍රතිචාරයන්ට අනතුරුව, ටෙහෙරාන් අභිචෝදකගේ කාර්යාලය විසින් ජබ්බාරිගේ නීති ලිපි ගොනුවෙහි විස්තර සමහරක් පැහැදිලි කරමින් ප්‍රකාශයක් නිකුත් කලේය. සමහරක් කරුණු, මාධ්‍යයේ ආශ්‍රවිරහිත චෝදනාවන්ට සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිවිරුද්ධ වෙති.
අභිචෝදකගේ කාර්යාලය විසින්, වෙනත් කරුණු අතර, කියා පෑවේ
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:සිරකරුවෝ හෝ රැඳවුම්කරුවෝ ප්‍රවර්ගය:ඉරානය විසින් මරණයට පැමිණවුනු ජනයා ප්‍රවර්ගය:මරණයට නියම කෙරුනු ඉරාන සිරකරුවෝ ප්‍රවර්ගය:ඉරානයේ ස්ත්‍රී දූෂණය ප්‍රවර්ගය:2014 මරණ ප්‍රවර්ගය:1980 ගණන් වල උපත්
1972 ගිම්හාන පැරාලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික් ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
ධාතුසේන රජ
king dhathusenaධාතුසේන රජු ක්‍රි.ව.455 සිට 473 දක්වා අනුරාධපුරය අග නගරය කර රාජ්‍ය කර වු  ශ්‍රේෂ්ඨ සිංහල රජ කෙනෙකි. එතුමා ශ්‍රී ලංකාවේ  මෞර්ය රාජ වංශයේ පළමු රජුයි. සමහර වාර්ථා වල එතුමා දසන්කෙළි ලෙසත් හදුන්වා දි ඇත. ධාතුසේන රජු එතුමාගෙ රාජ්‍ය පාලන කාලය තුල එකල ශ්‍රී ලංකාවේ කොටසක් පාලන කාලය දකුණු ඉන්දිය ආක්‍රමණිකයන් පරාජ කර වසර 26 කට පසු මුළු ශ්‍රී ලංකාවම නැවත එක්සත් කරවිමට සමත් විය. එතුමාගේ රාජ්‍ය පාලන කාලය තුල විශාල වාරි කර්මාන්ත 18 කරවන ලදි. යෝධ ඇළ, කලා වැව, බලලු වැව එතුමා කරවු වාරි කර්මාන්ත වලින් ප්‍රධාන කිහිපයකි. අවුකන බුද්ධ ප්‍රතිමාවද එතුමාගේ රාජ්‍ය පාලන කාලය තුල කරවු විශාල බුද්ධ  ප්‍රතිමාවකි.
මහාවංශයේ සදහන්වන පරිදි ධාතුසේන රජතුම කරනලද වැව් 18ක් ඇත ඒනම්, යෝධ වැව, නුවරවැව, මෝරවැව, කෞඩුල්ලවැව, අල්ලෛවැව, අම්පාරවැව, එක්ගල් ආරුවැව, ඉරක්කාමම්වැව, කොන්ඩවට්ටවාන්වැව, නවකිරිආරුවැව, දෙබරවැව, රිදියගමවැව, බලලුවැව, කන්ඩලමවැව, ඉරනමඩුවැව, මුතුඅයියාන්කඩ්ඩුකුලමවැව, අක්කරායන්කුලම්වැව, පාවිකුලමවැව, උන්නිච්චායවැව, රුකුම්වැව, පිඹුරත්තව වැව යනාදියයි.
මරණය
පසුකලෙක සිගිරිය තම රාජධානිය කරගත් කාශ්‍යප රජු තම පියා වන ධාතුසේන රජුව කලා වැවේ වැව් බැම්මට තබා පස්ගසා ඝාතනය කරනලදි.
පසුව ඇතිවූ තත්වය
කාශ්‍යප රාජ්‍යත්වය අල්ලා ගැනීමෙන් පසු බියපත් වූ මුගලන් ඉන්දියාවට පැන ගිය බව මහාවංසය කියයි. නමුත් ඔහු පැන ගියේය. කොහාටද යන වග මහාවංසයේ සඳහන් වන්නේ නැත. මෙය මහාවංස කර්තෘ නොදැන සිටින්නට ක්‍රමයක්‌ නැත. එක්‌කෝ මුගලන් ආගිය අතක්‌ නොමැති නිසා ඔහු ඉන්දියාවට පැන යන්නට ඇතැයි මහාවංස කර්තෘ උපකල්පනය කළා විය යුතු වෙයි. නැතහොත් මුගලන්ගේ ආරක්‍ෂාව පිණිස හෙළි නොකළා විය යුතුය. නමුත් එයින් පළමු වැනි ප්‍රස්‌තුතය මෙහිලා වඩාත් උචිත බව අපගේ කල්පනාවයි. මුගලන් පැන ගියේ සිය මවු පාර්ශ්වයේ ඥාතීන් විසූ පල්ලව දේශයට වන්නට වැඩි සම්භාවිතාවක් ‌ තිබේ.
කළු කවුඩා
කළු පැහැති කවුඩා (කවුඩු කුලය) යනු කවුඩු පවුලට අයත් කළු පැහැති කවුඩා ආසියා තික පැසරියට අයත් කුරුල්ලෙකි. කවුඩා සාමාන්‍යයෙන් නිවර්තන කලාපීය දකුණු ආසියාවේ ප්‍රදේශ වල බහුලව දක්නට ලැබෙන අතර නිරිත දිග ඉරානය ඇතුළුව ඉන්දියාව ට සහ නැගෙනහිර ලංකාව සිට දකුණු චීනය සහ ඉන්දුනීසියාව වැනි ප්‍රදේශ වල ද දැකිය හැක. සුවිශේෂී දෙබල් වලිගයක් සමඟ සම්පුර්ණ කළු පැහැති සිරුරක් හිමි සෙන්ටිමීටර 28 (අඟල් 11) ක් දිගැති කළු පැහැති කවුඩා කුඩා සතුන් ගොදුරු කරගන්නා, නිතරම විවෳත කෳෂි බිම් වල සහ ලඳු කැලෑවන් වල, නිරවරණය නොවු කැපී පෙනෙන පක්ෂින් ලඟින ස්ථාන හෝ විදුලි කම්බි හෝ දුරකථන කම්බි වැනි ස්ථාන වල දැකිය හැක. මොවුන්, කපුටන් වැනි විශාල කුරුල්ලන් පවා මොවුන්ගේ වාස භූමි ආක්‍රමණය කරන විට කලහාකාරි හැසිරිමක් දක්වා පහරදීමට පසුබට නොවේ. මෙම හැසිරීම නිසාම "කාක රජු" ලෙස අන්වරථ නාමයක් ද පට බැදී ඇත. වෙනත් කුඩා කුරුල්ලන් ද නිතරම කළු කවුඩගේ කූඩුවට ආසන්න ප්‍රදේශයක සිය වාසස්ථාන සාදන්නේ හොදින් ආරක්ෂාවක් ලබා ගැනීමේ අරමුණෙන් යුතුවයි. අතීතයේ ඇමරිකානු දෙබල් වලිගයක් ඇති කවුඩා(පුලුටු හොටැති කවුඩා) ගේ උප විශේෂයක් (පුලුටු හොටැති කවුඩු කුලය) ලෙස හැදින් වුවද, වර්තමානයේ වෙනම විශේෂයක් ලෙස කළු පැහැති කවුඩා හදුනා ගෙන ඇත. මොවුන් නිතර තනිව හෝ යුවලවල් ලෙස සැරිසරයි
කළු පැහැති කවුඩා පැසිපික් දූපත් කීපයකට හඳුන්වාදීමෙන් අනතුරුව එහි සීග්‍රව වර්ධනය විමෙන් දූපත් වාසි ඒකදේශිය පක්ෂින්ගේ පැවැත්මට දැඩි තරජනයක් බවට පත්විය.
වර්ගීකරණය විද්‍යාව සහ වර්ගීකරණ
කළු පැහැති කවුඩා, දෙබල් වලිගයක් ඇති කවුඩා (පුලුටු හොටැති කවුඩා)ගේ උප විශේෂයක් ලෙස සැළකුව ද මෑතක දී අන්‍යෝන්‍ය වශයෙන් වෙන් වු ළඟම නෑයන් බවට ප්‍රභේද කරනු ලැබුවා. වර්තමානයේ එම සතුන් දෙන්නා වෙනම විශේෂයන් ලෙස සලකනු අතර ආසියා ප්‍රදේශයේ  කළු පැහැති කවුඩන් ගෙන් වෙන් වු දෙබල් වලිගයක් ඇති කවුඩා, ඇෆ්‍රිකාවට සීමා වේ. උප විශේෂ 7ක් නම් කලා නමුත් එකිනෙකා සමඟ මැදිහත් වීම සහ පාරිසරික වෙනස්වීම් මත බොහෝ සෙයින් සමීප ගහනයක් දක්නට ලැබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සුළු විශේෂ ගහනයට වඩා වැඩි විශේෂයන් උතුරු ඉන්දියාවේ (එසෙස්පි.අල්බිරික්ටස්) දක්නට ලැබෙන අතර අර්ධද්වීපික ඉන්දියාවේ මධ්‍යස්ථ විශේෂයන් ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ. කැතෝසස් ජාතිය තායිලන්තය, හොංකොං සහ චීනයෙන් සොයා ගනු ලැබුවා. මෙම ජාතියට හුඟක් කුඩා, පුලුටු හොටක් සහ දිළිසෙන කොළ සමඟ මිශ්‍ර කළු පැහැති තටු ඇත. තයි ජාතිය දකුණු සියමේ පදි සිටියි. නමුත් ශීත සමඟ කැතෝසස් ජාතිය මෙහි අති ව්‍යාප්තියක් සිදු වේ. ජවානස් ජාතිය ජාවා සහ බලි දූපත් වලින් සොයා ගනු ලැබුවා. පියාපත් වලට වඩා දිහින් අඩු වලිගයක් ඇති හර්ටර්ටි ජාතිය ෆොර්මොසා වලින් සොයා ගනු ලැබුවා.
විස්තර කිරීම
වල්ගයට පුළුල් දෙබලක් සහිත මේ කුරුල්ලා දිදුලන කළු පාටය. වෑඩිහිටි කුරුල්ලන්ගේ සාමාන්‍යයෙන් කුඩා සුදු ලපයක් ඈරුණු කට මුල තිබේ. කළු ඉන්ගිරියාව තද දුඹුරු පාටය (අළු පැහැති කවුඩා ගේ මෙන් තද රතු පාට නොවේ). ක්ෂේත්‍රයේ දී ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය වෙනම කිව නොහෑකිය. ළපටියෝ, දුඹුරු පැහැති සහ යම් සුදු පෙර බෑමවුමක් හෝ ලපයක් බඩ සහ කුඩා විවරය දිසාවට තිබිය හෑකි සුදු මහ බඩෑති කවුඩා ලෙස වරද්දා ගත හෑකිය. එක් අවුරුදු කුරුල්ලන්ගේ බඩේ පිහාටු වලට සුදු කෙළවරක් තිබෙන අතර දෑ අවුරුද්දන්ට තිබෙන මෙම සුදු කෙළවර පිහටු කුඩා විවරය දක්වා සීමාවේ. ඔවුහු කලහකාරී සහ නිර්භය කුරුල්ලන් සහ දිගින් සෙන්ටිමීටර 28ක් (අඟල් 11) පමණ වුවත් ඔවුන් ඔවුන්ගේ දේශ භූමිට ඈතුළු වන කපුටන් සහ ගොදුරු කුරුල්ලන් ඇතුළුව ඉතා විශාල විශේෂයන්, ආක්‍රමණය කරනු ලබාවි. මෙම හෑසිරීම ඔවුන්ගේ කාක රජු නම් වූ ඉහත කී නමට මඟ පෙන්වීය. ඔවුහු පියාපත් වල ශක්තිමත් පතු සහ ඔවුන්ට ශක්තිය දෙන වේගවත් උපාය මෙහෙයුම් වල යෙදෙමින් පියාඹන කෘමීන් අල්ලා ගෑනීමට දක්ෂ වේ. කෙටි පාද සහිත ඔවුහු, කටු සහිත පදුරු, පක්ෂීන් ලගින තෑන් වල, හෝ විදුලි රෑහෑන් මත කෙලින් වාඩි වී සිටියි. එසේම ඔවුන් තණකන සතුන් මත ද ලගියි. ඔවුහු පුළුල් පරාසයක අඩගෑසීම් උත්පාදනයට දක්ෂ වන නමුත් සාමාන්‍ය අඩගෑසීම ස්වර දෙකේ ටී-හී අඩගෑසීම උකුස්සාගේ අඩගෑසීම සමාන වේ(උකුස්සා).
ව්‍යාප්තිය සහ ජන්මභූමිය
කළු පැහැති කවුඩා, විවෘත දේශයන් ගෙන් ප්‍රමුඛව සොයා ගත හැකි අතර සහ සාමාන්‍යයෙන් පොළොව ආසන්නයේ ලෑගීම හා දඩයම් කිරීම කරයි. ඔවුහු බොහෝවිට ඉතා සියුම් කෘමී විලෝපීයන් වන නමුත් අමතරව පොළොවෙන් ඈහිද ගෑනීම හෝ ගහ කොළෙන් තොර වේ. ඔවුන් සොයා ගනු ලෑබෙන්නේ ඊසාන දිග ඈෆ්ගනිස්තානයට සහ උතුරු දිග පාකිස්තානයට ගිම්හාන අමුත්තන් ලෙස නමුත් බන්ගලාදේශය දක්වා ඉන්දු නිම්නයේ සහ ඉන්දියාවට සහ ශ්‍රී ලංකාවට නේවාසිකයෝ වෙති. සමහර ජනගහනයන් තේරුම් ගෑනීමට අපහසු සෘතුමය වෙනස් වීම් පෙන්වනු ලෑබේ. කළු පැහැති කවුඩා සෑවානා භූමි වලින් සහ නාගරික වාසභූමි වලින් සොයාගනු ලැබුවා. කළු පැහැති කවුඩා හදුන්වාදෙනු ලෑබුවේ හරියටම දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර කෘමීන් පාලනය සදහා උදවු කිරීමට තායිවානයේ රෝට දිවයිනටය. 1950 දී ඔවුන් මුහුදින් එතෙර ගුවාම් දිවයිනට ව්‍යාප්ත වන්නට ඈතෑයි විශ්වාස කෙරේ. 1967 වන විට ඔවුන් ගුවාම්හි පාර අයිනේ සිවුවන සුලභව දෑකිය හෑකි කුරුල්ලන් ලෙසද, වර්තමානයේ එහි සුලභම කුරුල්ලන් ද වේ. ගුවාම් ෆයිකැට්චර් සහ රෝට බ්‍රිඩ්ලෙඩ් වයිට්- අයි වෑනි ඒක දේශීය කුරුලු විශේෂයන්ගේ හීන වීමට හේතු ලෙස කළු පැහැති කවුඩන්ගේ විලෝපීයත්වය සහ තරගකාරීත්වය යෝජනා කර තිබේ.
ආහාර සහ ආහාර සොයගන්නා අකාර
කළු පැහැති කවුඩා, හිරු උදාවත් සමඟ ඉතාම ක්‍රියාශීලී වන අතර අනෙකුත් කුරුල්ලන්ට වඩා පමාවී ගස් මුදුන් වෙත ඈදෙයි. ඔවුන් ප්‍රධාන වශයෙන් ආහාරයට ගනු ලබන්නේ තණකොල පෙත්තන්, රෑහෑයියන්, වෙයන්,  බඹරන්,  මීමෑස්සන්, ඇඹලයන්, සලබයින්, කුරුමිනියන් හා බත් කූරන් වෙනි කෘමි සතුන්ය. ඔවුන් සීසාන ලද කුඹුරු වලට එක් රෑස් වී අවකාශයට විවෘත වී සිටින දළඹුවන් හා පුංචි කෘමි සතුන් අහුල ගනිති. එවෑනි අවස්ථා වල කුරුල්ලන් 35 ක් පමණ රැස් වනු දෑක ගත හෑකිවේ. මෙම කුරුල්ලන් කලබලය ට පත් වූ කුරුමිනියන් සොයමින් දෑවෙන තෘණ බිම් කරා ද ඈදෙනවා. ඔවුන් පියබන කෘමීන් වෙතින් ඈත්වී සිටින්නට උත්සහ කරනවා. ඔවුන් සාමාන්‍යය මයින න්, රාජාලිය න් වැනි සමාන ආහාර රටා සහ හුරුපුරුදු ඈති කුරුලු විශේෂ සමඟ ඇසුරේ පසුවෙනවා. මෙම ඇසුරෙන් ඔවුනට ප්‍රයෝජන ඇති අතර ආහාර සෙවීමේ දි එය ඔවුනට ඉතා හොඳ ප්‍රතිඵල ඇත. මයිනන් හා කළු පැහැති කවුඩන් ගොදුරු සඳහා තෝරා ගන්නා කෘමීන් එකම වීම සිදුවන්නේ අර්ධ වශයෙනි. ඉතා කලාතුරකින් කවුඩකු මයිනෙකුගේ ගොදුර සොරා ගෑනීමේ අවස්ථා දෑකිය හෑක. අසන්නට ලැබෙන අයුරෙන් ඔවුන් උකුස්සා ගේ හඩ අනුකරණය කර හඩ නගා මයින පලවා හෑර පසුව මයිනන්ගේ ගොදුරු උදුරා ගනී. දෙබල් වලිගයක් ඇති කවුඩා ද මෙවෑනිම අනතුරු ඈගවීමේ හඩ නගනු දැකිය හැක. කළු පැහැති කවුඩා විසින් කුඩා කුරුල්ලන්, සර්පයින් පමණක් නොව වවුලන් ද ගොදුරු කරගත් අවස්ථා ඇත. ඔවුන් මාළු සහ එරිත්‍රිනා හා බොම්බක්ස් ශාක වල මල් ආහාරයට ගත් බවට ද සාක්ෂි තිබේ. මේ ඔවුන් වතුර සහ පෑණි සොයා ගිය අවස්ථාවක විය හෑකිය. ඒ වගේම සමහරවිට ඔවුන් ධාන්‍ය වර්ග ආහාරයට ගෙන ඇත. ඔවුන් ගොනුස්සන් හා පත්තෑයන් වැනි විශාල සන්ධිපදකයින් අල්ලා ගනු ලබන්නේ ඉතාමත්ම කලතුරකිනි. ඔවුන් අනෙක් විලෝපියන් විසින් ආහාරයට නොගන්නා ලස්සන සමනලයින් ආහාරයට ගන්නා අතර මෙම කුරුල්ලන් කෘතිම ආලෝක වලට ආකර්ශනය වන කෘමි සතුන් ගොදුරු කර ගැනීමට හෑකි හෙයින් ආහාර ගන්නේ සවස හෝ රාත්‍රී කාලයේදි ය.
කූඩු තැනීම සහ අභිජනනය
කළු පැහැති කවුඩන් ප්‍රධාන වශයෙන් දකුණු ඉන්දීය ප්‍රදේශ වල පෙබරවාරි හා මාර්තු මාස වල බිත්තර දෑමීම සිදු කරන අතර අගොස්තු මාසයේ දි දිවයිනෙ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල  බිත්තර දෑමීම සිදු කරයි. බිත්තර දමන සමයේ දි පිරිමි සහ ගෑහෑණු සතුන් දෙදෙනාම උදෑසන ගීත ගායනා කරති. විවාහ ආරාධනාව නොයෙකුත් රෑගුම් හා ගුවන් කරණම් වලින් සමන්විත විය හෑක. බිත්තර දමන සමය පුරවටම දෙදෙනා එකට වාසය කරයි. කුරුළු කූඩුව ගස් අතු අතර තුනී කොටු කෑබලි වලින් සතියක් පුරා දෙදෙනා විසින්ම මෙය තනනු ලබයි. අප්‍රේල් පලමු වෑසි සමය ආරම්භයේ දී බිත්තර දමනු ලෑබේ. සාමාන්‍යයෙන් ගසේ පිටතට වන්නට සාදන එක් කුඩුවක බිත්තර 3ක් දක්නට ලැබෙන අතර කලාතුරකින් බිත්තර 4ක් ද දෑකිය හැකිය. ඔවුන් වඩාත් ප්‍රිය කරන්නේ කොස් වෑනි විශාල පත්‍ර ඈති ශාක වලට යි. ලා පැහැ ආලේපනයේ සිට රතු පෑහෑති තිත් වැටුනු මෙම බිත්තර දිගින් මිලි මීටර 26(අඟල් 1.05)ක් හා පලළින් මිලි මීටර 19(අඟල් 0.75)ක් පමණ වේ. බිත්තර දෙදෙනා විසින්ම රකින අතර දින 14ත් 15ත් අතර මෙම බිත්තර පුපුරා යයි. කුරුළු පෑටවුන් සිරුරේ උණුසුම පවත්වා ගෙන යාමට හුරුවුනු පසු දින 5ක් පමණ කුඩුවේ වෙසෙයි. පළමු බිත්තර විනාශ වුයේ නම් දෙවෙනි වරට ද මොවුන් බිත්තර දමයි. යම් විටක කුරුළු කූඩු දුරකතන කණු මත ද සාදනු ලබයි. මෙම කුරුල්ලන් කූඩුව සාදන බල ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝ මීටර 0.0003 හා 0.00012 (හෙක්ටයාර 0.3 to 1.2) අතර පවත්වා ගනිති. සමහර විට ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන් කෑම කෑවීමට අසමත් වු විට පෙර සමයේ ඇති කරන ලද පෑටවුන් මෙවර අලුත් පෑටවුන් ට කෑම කෑවීම සඳහා උදවු කාරයෝ වෙති. දරුවන් පෝෂණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් ආසියාතික කවුඩ න්ගේ හුරුපුරුදු දක්නට ඈත. බිත්තර තුලින් නිරෝහි පැටවුන් බිහි වීමේ ප්‍රතිශතය 44% වන අතර බොහෝ පෑටවුන් විනාශ වන්නේ වැසි කාල වල ආහාර මදකම නිසාය.
වර්ධනය සහ දියුණුව
තරුණ කුරුල්ලන්ට කහ පාටට හුරු රතු පාට හොටක් ඇත. සිව්වන දිනයේ දී පිහාටු පත්‍රාකාරව දිස් වන අතර කුර පිහාටු මතු වන්නේ සතියකින් පසුවය. කුරුළු පැටවා ගේ වයස අවුරුදු 12 වන තුරු පැටවාගේ බර ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වේ. අටවන දිනයේ දී ඇස් විවර කරන අතර හොට රතු පාටට වෙනස් වන අතර තුර කළු ඉන්ගිරියාව රතුවට හුරු කළු පාටක් ගනී. බිත්තරයෙන් එළියට ඇවිත් දවස් 16ක් 20කින් පසු තරුණ කුරුල්ලන් කූඩුව හැර යයි. සති තුනක් යනතුරු ඔවුන්ට දෙබල වලිගයක් නොමැත. මාසයක් මුළුල්ලේ නොකඩවා දෙමාපියන් විසින් ඔවුන්ව පෝෂණය කරමින් රැකබලා ගනී. තරුණ කුරුල්ලන් තව දුරටත් ආහාර ඉල්ලා අයදින නමුත් වැඩිහිටියන් විසින් ඔවුන්ව නොසලකා හැර හෝ පන්නා දමයි. අවුරුදු දෙකකින් පමණ කුරුල්ලන් අභිජනන තත්වයට පත් වේ.
ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩා හැසිරීම නිරීක්ෂණය කිරීමේ දී පෙන්නුම් කරන්නේ කුරුල්ලන් කොලයක් සුළඟට බිමහෙලා මද සුළගේ දී එය ඇල්ලීම ට තැත් කරන ආකාරයයි. මෙය තරුණ කුරුල්ලන්ට ගුවන් කරණම් ගැසීමේ හැකියාව ලබා ගැනීමට උපකාරී වේ.
පිළිලය සහ රෝග
බොහෝ අන්තහ්පරපෝෂී කුරුල්ලන්ගේ උකුණන් (මයර්සිඩිඅ එස්පිපි. සහ මෙනකන්තුස් එස්පිපි.), අන්තහ්පරපෝෂී පැතලි පණුවන් සහ වට පණුවන් යනාදිය මෙමගින් විස්තර කෙරේ. කෙසේ වුවත් විලෝපියන් හෝ රෝග යනාදිය වැඩිහිටි මරණ වල සැලකිය යුතු සාධක වේ.
මනුෂ්‍යයාට ඇති නෑකම
මී මැස්සන් අල්ලා කෑමේ පුරුද්ද නිසා මී මැසි පාලකයන් ට මොවුන් හිරිහැරයක් වී ඇත. නමුත් ගොවියන් විසින් පක්ෂීන් ලගින තැන් සකස් කරමින් කෘමි වසංගතය ආහාරයට ගැනීමට ඔවුන්ගේ කුඹුරු වෙත උන්ව ආකර්ශනය කර ගැනීමට දිරිමත් කරයි.
සංස්කෘතිය
පොදුවේ ගත් කල මෙම කුරුල්ලා ඉතා විශාල නම් ගණනාවකින් ලොව තුල හඳුන්වනු ලබයි. මේ අතරින් පරණ නම වන බුචන්ගා(Buchanga) යන නම හින්දි නම වන භුජන්ගා (Bhujanga) නමින් ලබා ගනී. අනෙකුත් ආවේණික නම් ලෙස පකිස්ථානයේ තම්පල් (Thampal), බුලුචිස්තාන්හි ගොහලො\කොලහො (Gohalo/Kolaho), සින්දි වලින් කල්කලචි (Kalkalachi), හින්දි වලින් කොට්වල් (Kotwal)(=පොලිස්භටයා), බෙන්ගාලි වලින් ෆින්ගා (Finga), අසමෙස් වලින් ෆින්ශු (Phenshu), මනිපුරි වලින් චෙයිරොයි (Cheiroi), ගුජරාටි වලින් කොසිට/ කලො කොශි (Kosita/ Kalo koshi), මරාටි වලින් ගොසිආ (Ghosia), ඔරියා වලින් කජලපටි (Kajalapati), දෙමළෙන්  කරි කුරුවි (Kari kuruvi) (=අඟුරු කුරුල්ලා), එරෙට්ටයි වලන් (Erettai valan)(= වලිග දෙකක් ඇති), තෙලිගු වලින්  පස්සල පොලි ගඩු (Passala poli gadu), මලයාලම් වලින් කාක ටම්පුරට්ටි (Kaaka tampuratti) (=කපුටන්ගේ රැජින), කන්නඩ වලින් කරි භුජන්ගා (Kari bhujanga), සිංහලෙන් කවුඩා (Kauda) ලෙස ද හඳුන්වයි. අළුතෙන් පිහාටු සැදූනු කුරුල්ලකු, ගවයාගේ ඇඟ මත වැසු විට එම ගවයාට ජිවීතය අහිමි වන බවට මධ්‍යම ඉන්දියානුවන්ගේ මිත්‍යා විශ්වාසයක් පවතී. පුජීත ශිආ මුස්ලිම්වරුන් (Shī‘a Muslims) බාර වු හුසයින් ඉබ්න් අලි ට වතුර ගෙනා යුතු බව පන්ජාබ්භි සමහර ප්‍රදේශ වල විශ්වාස කර නමස්කාර කරනවා.
අමරදේව
ශ්‍රී ලංකාභිමාන්‍ය වන්නකුවත්ත වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා වඩාත් ප්‍රකට වන්නේ '''ඩබ්. ඩී. අමරදේව''' යන නමිනි. ඔහු උත්තර භාරතීය රාගධාරී සංගීතයෙන් සිංහල ගීත ක්‍ෂේත්‍රය පෝෂණය කල ‍‍ගෞරවණීය කලාකරුවෙකි. 1927 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් පස් වන දින මොරටුව කොරල වැල්ලේදී මෙළොව එළිය දුටුවේ ය. වනක්කුවත්ත මිටි වඩුගේ දොන් ඇල්බට් පෙරේරා, ප්‍රකට ගායන හා සංගීතඥයෙකු ලෙස ශ්‍රි ලංකාවේදී හඳුනා ගනු ලබන්නේ ඔහුගේ ආරෝපිත නාමය වූ අමරදේව නමිනි. සිතාරය, තබ්ලාව, හාර්මෝනියම වැනි ශාස්ත්‍රීය සංගීත භාණ්ඩ එක්කොට ගනිමින්, සිංහල ජන සංගීතය සහ භාරත ජනමූල සංගීතය ස්වකීය නිර්මාණ විෂයට දායක කර ගනී.
දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක බාලයා වු අමරදේව, දොන් ගිනෝරිස් පෙරේරා සහ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස්ට දාව උපත ලැබුවකු විය. කුඩාකල දී අමරදේව සංගීතමය ආභාෂය ලැබුවේ තම පියාගෙන් වූ අතර ඔහු ලී වලින් සාදා දුන් වයලිනය තුලින් ඔහු විශිෂ්ට වයලින් වාදකයෙක් ද වූහ. එමෙන්ම ඔහුගේ වැඩිමහලූ සහෝදරයෙකු ඉන්දීය ශාස්ත්‍රිය සංගීත ගුරුවරයෙකුද වුයේය.
අමරදේව අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ශ්‍රි සද්ධර්මෝදය මිශ්‍ර පාසලෙනි. ඔහු ද්විතියික අධ්‍යාපනය ලැබුවේ පානදුර ශ්‍රී සුමංගල විද්‍යාලයෙනි. ඉන්පසු ඔහු කළුතර විද්‍යාලයටද බලපිටිය සිද්ධාර්ථ විද්‍යාලයටද ඇතුළත් වුයේය.
‘අශෝකමාලා’ චිත්‍රපටය රූපගත කරන අවධියේ එම චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්‍ෂවරයාවු මෙහොමඞ් ගවුස් මාස්ටර් තම සංගීත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන වයලීන වාදකයා ලෙස අමරදේව සම්බන්ධ කර ගත්තේය.
‘අමරදේව’ යන නාමය ඔහු ලැබුවේ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන් අතිනි. ලක්නව් හි පිහිටි බාත්ඛන්ඬේ සංගීත විද්‍යා පීඨයෙන් අධ්‍යාපනය හැදැරූ අමරදේව පසුව ලංකාවට පැමිණ ශ්‍රි ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව හා සම්බන්ධව කටයුතු කළේය.
ලාංකීය ජන සංගීතයේ සංස්ථාපනය විමසා බැලීම සදහා 1950 මැදභාගයේදී සිය ජන ගායනා ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් "පණීභාරත, කිරිගනිතා, ගුණමලා, උක්කුවා සහ සුරඹා" වැනි උඩරට ශාස්ත්‍රීය නර්තන විශාරදයන්ගේ අනුදැනුම ලැබීය. එම සංගීත රටා එක් තනි තාලයක් වටා පමණක් ගෙතී ඇති බව හදුනා ගන්නා ඔහු, ඒවාට මධ්‍ය තාලයක් සදහා අනුගත වන පද මාලා එක් කිරීමට තීරණය කරයි. එහිදී එකල පැවැති ඇතැම් සීමා කිරීම් පසෙකලීමටද ඔහු පෙළඹෙයි. මේ අන්දමෙන් බාහිර තත්වයන්ගේද බලපෑම ලත්, සිංහල සංගීතයට අනන්‍ය වූ නියම ජන සංගීත සංස්කෘතියක් බිහිකරලීමට අමරදේව සමත්වෙයි. පසුව වික්ටර් රත්නායක,ටී.එම්.ජයරත්න, සුනිල් එදිරිසිංහ, සනත් නන්දසිරි වැනි කලාකරුවන් භාවිතයට යෙදුනු සරල ගී විශේෂය නිර්මාණය කිරීම සඳහාද ඔහු ක්‍රියාකාරීව දායක වෙයි.
පිලිපීන රමෝන් මග්සයිසායි සම්මානය (2001), ඉන්දියානු පද්ම ශ්‍රි සම්මානය සහ ශ්‍රි ලංකාවේ කලාකීර්ති ජනාධිපති සම්මානය (1986), මෙන්ම දේශමාන්‍ය සම්මානය(1998) ආදී සම්මාන රැසක් දිනා ගැනීමටද අමරදේව සමත් වෙයි. එමෙන්ම 1967, යුනෙස්කෝ මැනිලා සිම්පෝසියම සහ, "ගවුමි සලාම්" නම් වූ මාලදිවයින් ජාතික ගීය සදහා 1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය එළිසබෙත් රැජිනගේ ආරාධනයෙන් යුතුව තනුව නිර්මාණයට දායක වීම ආදියෙන්, ඔහු ජාත්‍යාන්තරය තුළ ලාංකේය අනන්‍යතාව සැළකොට සිටියේය.
හදිසියේ ඇති වූ රෝගාතුර තත්වයක් හේතුවෙන් මෙතුමා 2016 නොවැම්බර් මස 03 වැනි දින ජීවන ගමනින් සමු ගත්තේය.
ළමා කාලය සහ අධ්‍යාපනය
වඩු කාර්මිකයෙකු වූ වනක්කුවත්ත වඩුගේ දොන් ජිනෝරිස් පෙරේරා සහ බාලාපුවඩුගේ මැගී වෙස්ලිනා මෙන්ඩිස් යන මවුපිය යුවලට දාව, මොරටුව ප්‍රදේශයේදී අමරදේව උපත ලබන්නේ සත් දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලේ බාලම දරුවා ලෙසටයි. තම පියා බෞද්ධයෙකු වීමත් මව කතෝලික තැනැත්තියක් වීමත් නිසා බෞද්ධ හා කතෝලික හර පද්ධතීන් මිශ්‍රවුණු පවුලක ජීවත් වීමේ හැකියාව නිතැතින්ම අමරදේවට ලැබෙයි.