රුසියානු_ඉතිහාසය
නැපෝලියන් රුසියාව
යුරෝපය වටා ‘විප්ලවීය යුද්ධ’ මාලාවක් දියත් කල ප්‍රංශය 1802 දී බ්‍රිතාන්‍යය සමඟ ඇමියන්ස් ගිවිසුමට එලඹිම නිසා යුරෝපයේ තවකාලික සාමයක් ඇතිවිය. ඇතැම් සිංහල අධිපතීන්ගේ ඉල්ලීම මත 1803 දී සෙංකඩගල රාජධානියට එරෙහිව තම පළමු ක්‍රියාන්විතය අත්හදා බැලීමට ඉංග්‍රීසීන්ට අවකාශ ගෙන දුන්නේද මෙම විරාමයයි. නායක්කර් රාජවාංශිකයා හඟුරන්කෙතට පසු බැසීමත්, කොත්මලේදී සිංහලයන් විසින් දැඩිව සතුරාට පහර දීමත්, මැලේ වරු රජුට පක්ෂපාතී වීමත් නිසා මෙම ආක්‍රමණය සාර්ථක නොවීය. ඉංග්‍රීසීන් තමා ලංකාවේ ලද වේදනා සහගත අත්දැකීම පුනරීක්ෂණය කරන අතරතුර ක්‍රෙම්ලිනයේ පලමුවන ඇලෙක්සැන්ඩර් සාර්තුමා තම පියා විසින් වියවුල් කරන ලද රුසියානු විදෙස් පිළිවෙත වඩාත් මධ්‍ය්ස්ථ ස්ථාවරයක සමතුලිත කිරීමට තැත්දරමින් සිටියේය. එහෙත් සාමය සඳහා සැබෑ උවමනාවක් පැරිසිය තුල නොතිබීමේත්, සිය උවමනා එපාකම් තර්ජනයට ලක්වීමේ අවදානම හමුවේ ලන්ඩනය දැක්වූ නොඉවසිලිමත් භාවයෙත් ප්‍රථිඵලය වූයේ ඒ වසරේ නැවතත් යුරෝපීය යුද්ධය ඇවිලී යාමයි. රෝමන් ප්‍රජා මූලික ආකෘතිය මත සිය අධිරාජ්‍යය හැඩ ගැන්වූ නැපෝලියන් බොනපාර්ට් යුරෝපයට හඳුන්වා දුන් ලිබරල් ප්‍රතිසංස්කරණ තුලින් රාජාණ්ඩුක්‍රමයේ පැවැත්මට එල්ලවන බිහිසුනු තර්ජනය ගැන බියපත්වූ රුසියාව 1805 දී ප්‍රංශයට එරෙහිව බ්‍රිතාන්‍යය හා ඔස්ට්‍රියාව සමඟ දී එක්සත් වූවාය. බ්‍රිතාන්‍යය හා ඔස්ට්‍රියාව සමඟ රුසියාව එක්වීමෙන් මහාද්වීපික සමතුලිතතාවය බිඳී ගිය අතර ඒ තත්වය යටතේ ප්‍රංශය ඕනෑම මොහොතක සතුරු ආක්‍රමණයකට ගොදුරුවිය හැකි බව නැපෝලියන්ට වැටහිණ. ඔහුගේ උපාය වූයේ සතුරු ප්‍රදේශ තුලදීම සතුරාට පහර දී විනාශ කිරීමයි. යුද්ධයේ භෞතික විනාශයෙන් ප්‍රංශ භූමිය ආරක්ෂා කොට ගනු වස් දේශසීමාවට එපිටින් පෙරමුණ පවත්වාගෙන යාමට නැපෝලියන්ට උවමනා විය. මේ අරමුණ ජය ගැනීම සඳහා කෝර්ප්ස් බල ඇණි හතකින් සමන්විත මැනවින් පුහුණු කරන ලද තුන් ලක්ෂ පණස් දහසක හමුදාවක් [(La Grande Armee)] ඔහු සතුව තිබීන. 1805 සැප්තැම්බරයේදී රයින් ගඟ තරණය කල ප්‍රංශ හමුදා ඔස්ට්‍රියාවට පහර දුන්හ. උල්ම් හිදී ඔස්ට්‍රියානුවන් පරාජය කල නැපෝලියන් නොවැම්බරයේ වියානාවට අත්පත් කොට ගත්තේය. එමඟින් ඩැනියුබ් ගඟ හරහා ඔහුට නැගෙනහිරට දොරටු විවර වීමෙන් බියට පත් සාර්තුමා හැබ්ස්බර්ග් වරුන්ගේ සහායට කඩි මුඩියේ හමුදාවක් එවීමට කටයුතු කලේ තම උපදේශකයන්ගේද අනතුරු ඇඟවීම් නොතකාය. නැපොලියන් ඉතා කපටි ලෙස ක්‍රියා කලේය. මඳක් සතුරා ලුහු බැඳ ගිය හේ අනතුරුව පසුබැස්සේ හති වැටුන වඟක් අඟවමිනි. මෙලෙස අවිධිමත් සටනක් සඳහා පොළඹවාගනු ලැබූ ඔස්ට්‍රියානු-රුසියානු හමුදාවට මොරේවියාවේ ඔස්ටර්ලිට්ස් හිදී බරපතල පරාජයක් අත්කොට දීමට ඔහු සමත් විය. අසරණවූ ඔස්ට්‍රියාව සාමය ඉල්ලා සිටි අතර උදාර ලෙස හැසිරීමට තැත් කල නැපෝලියන් පරාජිත රුසියානු හමුදාවට සිය රට බලා යනු පිණිස කොරිඩෝරයක් දීමට කැමති විය. ඔහුගේ උපාය වූයේ හැකිතාක් රුසියාව සටනින් ඈත්කොට මධ්‍ය්ස්ථව තැබීම බව පෙනේ. යුද බිමේ සිට සිය බිරිය වූ ජොසපින්ට ලියුමක් යැවූ නැපෝලියන් සඳහන් කලේ ඔස්ටර්ලිට්ස් සටන තමා ලද අනර්ඝතම ජයග්‍රහණය බවය. 1806 ප්‍රසියාවට පහර දුන් නැපෝලියන් ජෙනා හිදී නොමැකෙන කැලැලැක් ඇති කරමින් ප්‍රසියානු හමුදාව පරාජය කරමින් රුසියානු-පෝලන්තය හරහා තවදුරටත් නැගෙනහිර දෙසට ගමන් කලේය. උපායමාර්ගික වශයෙන් විස්ටුලා ඉවුරු වලින් පසුබැස ගියද පෝලන්තය මුළුමනින්ම හැරදැමීමට සාර්තුමා සූදානම් නොවි‍ය. එහෙත් 1807 ජුනි මස ලීනා නදිය අසබඩ සටන් වලින් රුසියානුවන්ට අත්වූයේ එතෙක් මෙතෙක් අත්නුදුටු බරපතල පරාජයකි. හමුදාවෙන් සියයට හතලිහක් විනාශ වූයෙන් ප්‍රංශයෙන් සාමය ඉල්ලා සිටීමට සාර්තුමාට සිදුවිය. 1807 ජුලි 07 දා ටිල්සිට් නුවර නෙමන් ඉවුරු මත ඉදිකල තාවකාලික පහුරක් මත අධිරාජයෝ දෙදෙනා පළමු වරට හමුවූහ. ඉතා ත්‍යාගශීලී බවක් හැඟවූ නැපෝලියන් විස්ටුලා නදිය ප්‍රංශය හා රුසියාව අතර ස්වභාවික දේශසීමාව ලෙස පිලිගැනිමටද, ප්‍රසියාවෙන් ඈඳාගත් උතුරු යුරෝපීය හා ඩැනියුබ් ප්‍රදේශ රුසියාවට ප්‍රදානය කිරීමටද, ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයට විරුද්ධව කළු මුහුදේ දී ඈ හා අත්වැල් බැඳ ගැනීමටද කැමැති විය. ඔහු වැඩිදුරටත් කියා සිටියේ ප්‍රංශය හා රුසියාව භූ දේශපාලනික මිතුරන් බවයි. නොබෝ දිනකින් බටහිර හා නැගෙනහිර අධිරාජයන් දෙදෙනා එක්වී ඉංග්‍රීසීන් පෙරදිගින් පලවා හැර හවුලේ ඉන්දියාව අත්පත් කොටගනු ඇත. බ්‍රිතාන්‍යයට ද්‍රෝහී වෙමින් ඇගේ වෙලඳ කටයුතු අවහිර කිරීමට දායක වීමට මේ ඇසූ සාර් එකඟ විය. මෙම ගිවිසුමින් රුසියාවට හිමි වූ කොන්දේසි වල අසමාන්‍ය ලිහිල් බව වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ ප්‍රසියාවට තම භූමියෙන් හා ජනගහනයෙන් හරි අඩක් අහිමි කරවමින් දින කිහිපයකට පසු අත්සන් කෙරුන අතිශය අකරුණික ප්‍රසියා-ප්‍රංශ ගිවිසුම හා සසඳන කලය. රුසියාව ප්‍රංශය කෙරේ සැක ඇතිකොටගැනීමට ප්‍රධාන හේතු දෙකක් බලපෑවේය. පලමුවැන්න නම් තුර්කිය සමඟ රුසියාවේ යුද්ධයට එක පැන්ස කාසියක උපකාරයක් නොකල නැපෝලියන් ජයග්‍රහණ වලට හිමිකම් කීමට පමනක් ඉදිරිපත් වීමයි. දෙවන්න 1809 දී ඔස්ට්‍රියාවට නැවත පහර දී ඈ සතු බටහිර ගැලිෂියාව පෝලන්ත ආදිපාද වසමට ප්‍රදානය කිරීමයි. රුසියාව මෙය තම ආරක්ෂාවට බිහිසුණු තර්ජනයක් ලෙස සැලකුවේ එම ප්‍රදේශය තම රටට එරෙහි ආක්‍රමණයක් සදහා වේදිකාවක් ලෙස යොදාගැනීමේ අනතුර ගැන නොසන්සුන් වෙමිනි. අනිත් අතට හුදෙක්ම නැපොලියන්ගේ හිතසුව පිණිස අධික පාඩු විඳිමින් බ්‍රිතාන්‍යය හා වෙළඳ කටයුතු වලට අවහිර කිරීමේ පිළිවෙතට (Continental System) විරුද්ධව රුසියාව තුලින්ම සාර්ට විරෝධයක් පැණ නැඟෙමින් තිබිණ. තම යෝජනා කෙරේ සාර් කෙරෙන් ප්‍රමාණවත් උද්යෝගයක් පල නොවීම නිසා නොසතුටින් පසුවුවද, නැපෝලියන් තවදුරටත් උත්සහ කලේ බ්‍රිතාන්‍යයට එරෙහි තම යුද්ධයේ උපාය මාර්ගික සහකරුවෙකු ලෙස රුසියාව දිනා ගැනීමය. තමාට උරුමක්කාරයෙකු නොසිටීම නිසා බිරිඳ වූ ජොසපින් රැජින දික්කසාද කල හතලිස් හැවිරිදි ප්‍රංශ අධිරාජයා සාර් ගේ බාල සොයුරිය වූ ආන්නා කුමරිය සරණ පවා ගැනීමට පවා කල්පනා කලේ රුසියානු සම්භවයක් ඇති උරුමක්කාරයෙකු විසින් දෙරට අතර ශක්තිමත් දේශපාලන බන්ධනයක් ඇති කරනු ඇතැයි සිතූ බැවිනි. එහෙත් අමනාපයෙන් පසුවූ රුසියානුවෝ මඟුලට විරුද්ධ වූහ. තම සොයුරිය විවාහයක් සඳහා කුඩා වැඩි යයි සාර් කියා සිටි‍යේ දුෂ්ඨ ලෙසය. ඇගේ වයස පහලොවක් වූ අතර නැපෝලියන් එවකට සාලිස් වියේ පසුවිය. ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් පවසන්නේ ක්‍රෙම්ලිනය විසින් මඟුල් යෝජනාව බැහැර කිරීම නිසා මෙතෙක් නැපෝලියන්ගේ පිළිවෙත තුල දුරස්ථ විකල්පයක් ලෙස සැලකුන රුසියානු ආක්‍රමණය ආසන්න යථාර්ථයක් බවට පත්වූ වගයි. සැබෑ ගැටළුව කුමරියගෙ වයස නොව සම්ප්‍රදායික යුරෝපීය බලවතුන්ට එරෙහිව ප්‍රංශය සමඟ සන්ධානයකට එළැබීමට රුසියාව තුල ඇති අකැමැත්ත බව ඔහුගේ වැටහීම විය. ඒ විවාහය යම්හෙයකින් සිදුවී නම් යුරෝප‍යේ පමණක් නොව ඉන්දියාවේ හා ඇතැම් විය ලංකාවේද ඉරණම වඩාත් වෙනස් අන්දමින් විසඳීමට බොහෝ ඉඩ කඩ තිබිණ.