cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
හරිතාගාර
වහලය සඳහා වීදුරු හෝ ප්ලාස්ටික් සහ බිත්ති සඳහා නිතොර වීදුරු හෝ ප්ලාස්ටික් වැනි, විවිධවූ වර්ගයේ ආවරණ ද්‍රව්‍ය සමගින් සැදි ගොඩනැගිලි ආකෘතියක් හරිතාගාරයක් සතු වෙයි; සූර්යයාගෙන් නිකුත් වන දෘශ්‍ය සූර්ය විකිරණය (මෙය සඳහා වීදුරු පාරදෘශ්‍ය වෙයි),   ගොඩනැගිල්ල තුල ඇති ශාක, පස, සහ අනෙකුත් දේ විසින් උරාගැනීම නිසා එය උණුසුම් වෙයි. උණුසුම් අභ්‍යන්තර පෘෂ්ඨයන් විසින් නිකුත් කෙරෙන තාපය නිසා රත් වන වාතය නිදහස් වන්නට නොදී අභ්‍යන්තරයෙහි රඳා තබාගන්නේ වහලය හා බිත්ති වලිනි. මෙයට අමතරව, හරිතාගාරයෙහි ඇකුලත පිහිටි උනුසුම්වූ ව්‍යුහයන් සහ ශාක විසින් ඔවුන්ගේ තාප ශක්තියෙන් කොටසක්, අධෝරක්ත වර්ණාවලීයෙහි යළි-විමෝචනය කරන අතර, මෙය සඳහා වීදුරු භාගික වශයෙන් පාරාන්ධ වන බැවින් මෙම ශක්තියෙන් කොටසක් හරිතාගාරය තුල සීමා වෙයි. කෙසේවෙතත්, මුලින් දැක්වූ (සංවහන) ක්‍රියාවලිය හා සංසන්දනය කළ විට මෙම පසුව දැක්වුණු ක්‍රියාවලිය සුළු භූමිකාවක් ඉටු කරයි. මේ අනුව, හරිතාගාරයක ප්‍රාථමික උණුසුම්කරණ යාන්ත්‍රණය සංවහනය වෙයි. මෙය ප්‍රදර්ශනය කෙරුමට හරිතාගාරයක වහලයට කිට්ටු කුඩා කවුලුවක් විවෘත කර තැබිය හැක: උෂ්ණත්වය විගසින් පහළ බසියි. ස්වයංවාතානය නම් ස්වයංක්‍රිය සිසිලන ක්‍රමයෙහි පදනම මෙම මූලධර්මයයි. මේ අනුව, හරිතාගාරයක් සඳහා වීදුරු භාවිතා කෙරෙන්නේ, වාතය ගලායෑමට බාධකයක් පැනවීමට හා ඒ මගින් හරිතාගාරය තුල ශක්තිය සිර කර තබා ගැනීමට උත්සාහයක් දැරීමටය. භූමිය අසබඩදී උණුසුම්වූ වාතය අවහිරයක් නොමැතිව ඉහළ යෑම හා ඉවතට ගලා යෑම වලකනු ලැබේ.
ශ්‍රී ලංකා වියළි කලාපීය වියළි සදාහරිත වනාන්තර
ශ්‍රී ලංකා වියළි කලාපීය වියළි සදාහරිත වනාන්තර යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශ්‍රී ලංකා දිවයිනෙහි ඇති නිවර්තන වියළි පළල් පත්‍ර වනාන්තරමය පාරිසරික කලාපයකි.
භූගෝල විද්‍යාව
ශ්‍රී ලංකා දිවයිනෙහි නිරිතදිග කෙළවරෙහි පහතරට වර්ෂා වනාන්තර, මධ්‍යම කඳුකරයේ කඳුකර වර්ෂා වනාන්තර සහ උතුරුදිග යාපන අර්ධද්වීපයේ ඩෙකෑන් කටු පඳුරු ලඳු කැළෑ යන පාරිසරික කලාපවලින් මායිම් වූ මෙම පාරිසරික කලාපය මඟින් සෙසු භූමියෙන් 48,400 km2, 75%ක් පමණ ආවරණය වේ.
මෙහි භූ ලක්ෂණ සැළකූ විට, භූමිය සාමාන්‍යයෙන් පහත් අතර, එහි තැනින් තැන ගිරි ශිකර දක්නට ලැබේ. මින් උසම ගිරි ශිඛර වන රිටිගල (මීටර 766) මධ්‍යම කඳුකරයට උතුරින් පිහිටා ඇත.
දේශගුණය
මෙම පාරිසරික කලාපයට වාර්ෂිකව 1500–2000 mm හ්පමණ වර්ෂාපතනයක් ලැබේ. ඉන් වැඩිම වැසි ප්‍රමාණයක් දෙසැම්බර් සිට මාර්තු දක්වා වූ ඊසානදිග මෝසමින් ලැබෙන අතර, වසරේ සෙසු කාලවල දී එය භූමිය බොහෝදුරට වියළි ය.
ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ
17,736 km², හෙවත් පාරිසරික කලාපයෙන් 37%ක ප්‍රමාණය ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ වේ. ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ අතර පහත ප්‍රදේශ ඇතුළත් ය:
එම්ප්‍රස් චොන්චු
එම්ප්‍රස් චොන්චු (ද අයන් එම්ප්‍රස් ලෙස ද හඳුන්වයි) යනුවෙන් හැඳන්වෙන්නේ 2009දී විකාශය වූ දකුණු කොරියානු කාලාන්තර ඓතිහාසික රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මේ සඳහා පාදක කොට ගෙන ඇත්තේ හොන්ඒ රැජින නැමැති සත්‍ය ඓතිහාසික චරිතයකි. සිය මුතුන්මිත්තන් විසින් වීර්යයෙන් යුතුව ගොඩනැගූ දේශය රැක ගැනීමට ඇය ගෙනගිය සදාතනික අරගලය මින් නිරූපණය වේ. ගොර්යෝ රාජවංශයේ ආදි කර්තෘවරයා වූ තේජෝ වංගොන්ගේ මිණිපිරිය වූ මෙම අධිරාජිනිය, රාජවංශයේ හත්වන පාලකයා වූ ඇගේ පුත් මොක්ජොං රජු වෙනුවෙන් අනුරාජයා ලෙස කටයුතු කළා ය. ගොර්යෝ රාජධානිය වෙනුවෙන් වූ ඇගේ අභිප්‍රායයන් වටහාගන්නා ඇය, යුධ සන්නාහ පැළඳ විදේශීය ආක්‍රමණිකයන්ට එරෙහිව යුධ බිමේ සටන්වැදුණා ය. බලයට පැමිණීමේ දී ඇය විසින් ඇගේ පෙම්වතා, ඇගේ පුත්‍රයා සහ සොහොයුරාව යටපත් කරන ලදී.
සාරාංශය
මෙම මාලා නාට්‍යය සඳහා පාදක කොටගෙන ඇත්තේ ඉතිහාසයේ එන, ගොර්යෝ රාජධානියේ චොන්චු අධිරාජිනිය නැමැති වැන්දඹු රජබිසවගේ චරිතයයි. වසර ගණනාවක් පුරා ඛිටන්වරුන් සහ ඇතැම් ජුර්චෙන්වරුන් වැනි වෙනත් ගෝත්‍ර සහ රාජධානි විසින් අත්පත් කරගැනීම නිසා සිය රාජධානියට අහිමිව තිබූ භූමිය යළි සන්තක කරගැනීමට ඇගේ මුත්තණුවන්ට වූ පෞද්ගලික සිහිනය යතාර්ථයක් බවට පත් කිරීම වෙනුවෙන් ඇය ලියාඕ රාජවංශයට එරෙහිව සටන් වැදුණා ය.
මෙම කතාමාලාව ප්‍රධාන වශයෙන් සිය පුත්‍රයාගේ (පසුව මොක්ජොං යන නාමයෙන් හැඳින්විණි) ප්‍රසාදය දිනා ගනිමින් ඔහුට සිය බලපෑමට නතු කරගැනීමට ඇයට ඇති අභිප්‍රාය කේන්ද්‍ර කර ගනිමින් නිර්මාණය වී ඇත. ඇගේ සොහොයුරා වන ගොර්යෝහි සොංජොං රජු සිය බෑණනුවන් තමන්ගෙන් පසු පාලකයා වශයෙන් කටයුතු කරනු දැකීමට අදහස් කිරීමට එයට හේතුවයි. සිය බෑණනුවන්ව අනාගත අධිරාජයා ලෙස සූදානම් කරවීමට ඔහුගේ මෑණියන් වූ චොන්චු ‍නුසුදුසු යැයි තීරණය කළ සොංජොං අධිරාජයා, ඔහුව සිය දරුවන් නොමැති භාර්යාව අතට පත්කළේ තමන්ගේම පුත්‍රයා ලෙස හදා වඩා ගැනීමටයි.
මෙම තීරණය සොංජොං සහ ඔහුගේ සොයුරිය අතර විශාල අරගලයක් සඳහා හේතු වේ. ඔවුන් දෙදෙනා එක්ව සහයෝගයෙන් යුතුව ඛිටන් ආක්‍රමණය වැනි බාහිර තර්ජනවලින් ද, නොයෙකුත් රාජ මාලිග කුමන්ත්‍රණ සහ බල අරගල වැනි අභ්‍යන්තර තර්ජනවලින් ද රාජ්‍යය රැක ගැනීමට දැරූ උත්සාහයට මෙය බාධාවක් වේ.
මෙම කතාමාලාව තුළ නොයෙකුත් ස්වාධීන උත්සාහයන් නිර්මාණය කොට ඇති බව පෙනේ. ඉන් සුලබ උත්සාහයක් ලෙස මොක්ජොංහට අපස්මාරය ඇති බවට පෙන්වා තිබීම දැක්විය හැක. පසුකාලීනව ගං ජෝ සෙන්පතියා විසින් ඔහුව රාජ්‍ය පාලනයෙන් ඉවත් කිරීමට ද හේතුව එය ලෙස මෙහි දක්වා තිබේ. නමුත් මොක්ජොං රජුට අපස්මාරය පැවති බව සනාථ කෙරෙන කිසිදු ඓතිහාසික සාක්ෂියක් හමු නොවේ.
ළමයි
thumb|right| [[පැරිස් හී ප්‍රාථමික පාසැලක ළමයින්]]
ජීවවිද්‍යාත්මක වශයෙන්, ළමයා (බහුවචන: ළමයි) යනු සාමාන්‍ය වශයෙන් උපත සහ මල්වරවීම යන අවස්ථා අතර මානවයෙකු හඳුන්වන පදයකි. බොහෝවිට, ළමයෙකු අවුරුදු දහඅටකට අඩු වයසැති මානවයෙකි. ළමයා පිළිබඳ සමහරක් අසම්මත අර්ථදැක්වීම් අනුව,  භ්‍රෑණයක් පවා ළමයෙක් වන්නේ, නූපන් ළමයෙක් බැවිනි. "ළමයා" යන්නෙහි නීතිමය අර්ථදැක්වීම අනුව බාලවයස්කරුවෙක් පිළිබඳ, නැතහොත් වයොපූර්ණත්ව වයසට වඩා අඩු වයසැති පුද්ගලයෙකු අදහස් කෙරෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ළමයි
වී සැදිල්ල
thumb|[[කැනඩා පාත්තයා|කැනඩා පාත්තයින් වී සැදිල්ලක.]]
වී සැදිල්ලක් යනු පාත්තයන්ගේ, තාරාවන්ගේ, සහ අනෙකුත් සංක්‍රමණික පක්ෂීන්ගේ සමමිතික වී-හැඩැති පියාසැරි සැදුමකි. හමුදාමය පියාසැරි මෙහෙයුමන්හිදීද වී සැදිලි භාවිතා කෙරෙයි.
වායුගතිවිද්‍යාව
විශේෂයෙන්ම දිගු සංක්‍රමණික ගමන් පථ ඔස්සේ, පියාසැරි පක්ෂීන්ගේ කාර්යක්ෂමතාවය හා පරාසය, වී සැදිල්ල විසින් මහත් ලෙසින් අභිවෘධි කොට දෙයි. පළමුවැන්නා හැර ඉතිරි සියල්ලන් පියාසර කරන්නේ ඉදිරියෙන් පියාසර කරන පක්ෂියාගේ පියාපත්තුඩ සුළි වෙතින් පැන නගින උඩුගැසුමෙහිය. පියාසැරියෙහිදී තම තමන්ගේ බර දරාගැනුමට එක් එක් පක්ෂියාට උඩුගැසුම වෙතින් පිටිවහල සැපයෙන්නේ,  සැහැල්ලු ගුවන්යානයකට ඉහල නැගුමට හෝ උස රඳවා ගැනුමට හෝ ඉහල නගින වාතයෙහිදී සීමා විරහිතව හැකි වන පරිද්දෙන්මය. සාමාජීකයන් 25 දෙනෙකුගෙන් සැදුම් ලත් වී සැදිල්ලකදී, ප්‍රේරිත රෝධයෙහි 65% ක අඩුවීමක් සාක්ෂාත් කරගැනුමට එක් එක් පක්ෂියාට හැකි වන අතර එම නිසාවෙන් ඔවුන්ගේ පියාසැරි පරාසය 71% කින් වර්ධනය කරගැනුමට හැකියාව ලබා දෙයි. සැදිල්ලෙහි තුඩෙහි සහ ඉදිරියෙහි පියාසර කරන පක්ෂීන් කාලානුරූප චක්‍රීය ආකාරයකින් මාරු කරනු ලබන්නේ පියසැරි විඩාව සියළු රංචු සාමාජීකයන් අතර සම සේ බෙදී යන පරිද්දෙන්ය. සන්නිවේදනය පහසුවෙන් පවත්වාගෙන යෑමටද එක් එකා අතර දෘශ්‍ය සම්බන්ධය තබා ගැනුමටද මෙම සැදිල්ල විසින් පක්ෂීන්ට ඉඩ සලසයි.
පරිහරණය කල යුතු පුස්තක
ප්‍රවර්ගය:කුරුලු සංක්‍රමණය ප්‍රවර්ගය:කුරුලු පියාසැරිය ප්‍රවර්ගය:උපායමාර්ගික සැදිලි
සෙක්ස් එඩියුකේෂන් (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
සෙක්ස් එඩියුකේෂන් යනු ලෝරී නන් විසින් නිර්මාණය කළ බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහසන-නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. අසා බටර්ෆීල්ඩ් විසින් අනාරක්ෂිත නවයොවුන් තරුණයකු ලෙස සහ ලිංගික චිකිත්සකවරියක වන ඔහුගේ මව ලෙස ගිලියන් ඇන්ඩර්සන් විසින් මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනු ලබයි. මෙම කතාමාලාව විකාශය ආරම්භ වූයේ 2019 ජනවාරි 11 නෙට්ෆ්ලික්ස් ඔස්සේ ය. නකුටි ගට්වා, එමා මැකී, කොනර් ස්වින්ඩෙල්ස්, ඒමී ලූ වූඩ් සහ කේඩාර් විලියම්ස්-ස්ටර්ලිං මෙහි සෙසු ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරති. නෙට්ෆ්ලික්ස් සඳහා විචාරාත්මක අතින් මෙන්ම, වානිජමය අතින් ද සාර්ථකත්වයක් ගෙනදුන් මෙම කතාමාලාවේ පළමු කථාවාරය මිලියන 40කට අධික සංඛ්‍යාවක් නරඹා තිබේ. මෙහි දෙවන කතාමාලාව 2020 ජනවාරි 17 දින මුදාහැරුණු අතර, එහි තෙවන කතාමාලාවක් ද නිකුත් වීමට නියමිත ය.
ගෝලීයකරණය සහ චීනයේ කාන්තාවන්
චීනයේ කාන්තාවන් හට ගෝලීයකරණයේ බලපෑම යන මෙම අධ්‍යයනය මගින් අධ්‍යනය කරනු ලබන්නේ විසි වෙනි ශතවර්ෂයේදී ගෝලීයකරණය නිසා චීන කාන්තාවන්ගේ සිදුවූ සමාජීය හා දේශපාලන පෙරලියයි. ගෝලීයකරණය යනු වෙළඳ, ආයෝජන හා තොරතුරු තාක්‍ෂණ ක්ෂේත්‍ර මගින් බලගැන්වූනු, පුද්ගල, භාණ්ඩ, සමාජීය හා රාජතාන්ත්‍රික සංකලනයයි. ගෝලීයකරණය හේතු කොට ගෙන චීන කාන්තාවන්ගේ අයිතීන් බලපෑම ට ලක්වෙන අතර ගෳහස්ථ දිවියට අදාළ විවාහය සහා ප්‍රථමජන්මාධිකාරය මෙන්ම, වෘත්තීය දිවිය ද බලපෑමට ලක්විය. නූතන ගෝලීයකරණ ක්‍රියාවලිය තුලදී මෙම විපර්යාස හේතුකොටගෙන ජීවන තත්වයන් හා කාන්තාවන්ට හිමි අවස්ථාවන් නොයෙක් කාලවකවානු වල දී යම් වෙනස්කම්වලට භාජනය විය.
පවතින දේශපාලන තත්වයන් සහා මතවාදීය මූලධර්ම මත ස්ත්‍රී සහා පුරුෂයන්ට සමාජයේ ලැබෙන ස්ථානය තීරණය වේ. පෙරදිග මහත් බලපෑමක් කල කොන්ෆියුශියානු වාදය අධිරාජ්‍ය සමය (221-206 ක්‍රි.වූ) තුල පැවති අතර, සදාචාරය, චරිතය, සමාජ සම්බන්ධතාව, යථා තත්වය, ජෙන්(jen) (මානව හිතවාදීත්වය), සමානාත්මතාවය සහ සැමටම අධ්‍යාපනය, කොන්ෆියුශියානු වාදයෙන් අවධාරණය කෙරිනි. නව-කොන්ෆියුශියානු වාදීන් සහ අධිරාජ්‍යවාදී පාලයකයන් මෙම මතයන් විශේෂයන්ම පවුල් පසුබිමේදී කාන්තාවන්ව කායික සහ සමාජීය වශයෙන් මර්ධනය කිරීම සදහා යොදාගන්නා ලදී. 19වෙනි සහ 20වෙනි ශතවර්ෂ වලදී චීන රජය ගෝලීයකරණයට නතු වීමත් සමගම මෙම සාම්ප්‍රදායික කොන්ෆියුශියානු මත සහ කාන්තාවගේ සමාජීය භුමීකාව වෙනසකට භාජනය විය. මඔ ත්සේ-තුං(Mao Zedong) 1949දී චීන මහජන ජනරජය ස්ථාපනය කර පසු සාම්ප්‍රදායික මඔගේ මරණයෙන් පසුව කොමියුනිස්ට් වාදය පාලනය ආරම්භ වූ අතර වාණිජ, දේශපාලන සහ සමාජීය අංශයන්ගෙන් අන්තර්ජාතික මතිමතාන්තරයන්ගේ ආගමනයක් සිදුවිය. 80 වෙනි දශකයේ පටන් නව කොමියුනිස්ට් පාලනය යටතේ, කාන්තා අයිතිවාසිකම් ව්‍යාපාරය නව පණක් ලබා ජාතික කර්තව්‍යයක් ලෙස නවීකරණය ප්‍රකට කරයි.
ගම්බඳ පෙදෙස්හි තේ සහ වී වගාවන් සදහා කාන්තාවන් පවුලේ අනෙකුත් සාමාජිකයන් සමඟ සාම්ප්‍රදායික ගොවිතැනට හවුල් වෙති. නගරයන්හි, කර්මාන්ත ශාලාවල රැකියාකරන කන්තාවන්, නිවෙසින් බැහැරව වාසය කරති. මෙම කම්හල් සේවයිකින්ගෙන් බහුතරයක්, තම නිවෙස් වලට අදායම උපයන තරුණියන් ය. කර්මාන්තශාලා වල කාන්තා අයිතීන් සුරැකීම සඳහා වෘතීය සංගම් සහ සංවීධාන පිහිටවා ඈත. එම කාන්තාවන් තම නිවෙස් වල දරුවන් රැක බලාගෙන සහ ඉයුම් පියුම් කටයුතු සිදු කරනු ලැබේ.
බටහිරට ගැති බව
බටහිර උගතුන් අධරායනය සහ ගොදුරුකරගැනීම් (උපහටනය) සම්ප්‍රදායික කාන්තාවන් හැදින්වීම සදහා භාවිතා කර ඇත. මෙම මත බහුතරයක් සංකල්පවේදය (මතවේද) සහ දේශපාලන න්‍යායපත්‍රය මත ගොඩ නැගී ඇත්තේ මානවවංශ කේන්ද්‍රණය නොසලකා ය. චීන කාන්තාවන් පිළිබඳ මුල්ම යුරෝපීය සටහන් ගෙනෙන ලද්දේ 19 වෙනි සියවසේ මිෂනාරි (ධර්මදූථයො) සහ මානවවංශ වේදයන් විසිනි. මිෂනාරින්ට අවශ්‍ය වූයේ "චීනය ශීෂ්ට සම්පන්න" කිරීමටය. එය සදහා දුර්වලතා ඉස්මතු කිරීම සහ කැපකිරීම් මගින් මනා පිටුවහලක් ලැබුණි. චීන සංස්කෘතිය සහ කොන්ෆියුශියානු මූලධර්ම පිළිබඳ බටහිර මතය සපත කිරීම සදහා මෙම කාන්තා අධරායනය බටහිර බුද්ධිමතුන් භාවිතා කරන දී.
70 දශකයේ කාන්තා මතදාරීන් ගේ ව්‍යාපාර නැගීමත් සමගම චීන කාන්තාවන් පිළිබඳ තොරතුරු ප්‍රකට විය.මෙම වක වානුවේ දී චීන කාන්තා අධ්‍යනය මුල් තැනක් ගත්තේ කාන්තා විමුක්තිය උදෙසා වන අතර, මෙයින් කාන්තා මතදාර ව්‍යාපාරයට අනුකම්පාව යොමු විය. මෙම අධ්‍යනයේ මාතෘකා සහ ක්‍රමවේද මෙම මතයට විශාල බලපෑමක් ඇති කරේය. මෙම දෘෂ්ටිකෝණී වෙනසක් සමග, අවධානය යොමු වූයේ පීතෘමූලික පීඩනයට, සහ උපහටනයට ය. මෙම අධ්‍යනය මගින් පාද බන්ධනය සහ වැන්දඹුවන්ගේ පතිවත පරීක්ෂා කිරීම ආදී මත භේදයට තුඩු දෙන කරුණු සාකච්චා කෙරිනි. කාන්තා මතදාරීන් ඉදිරිපත් කර ලේඛනයන්ගේ දුර්වල, අවනත කාන්තාවන් පිළිබඳ තිබු මිථ්‍යා දුරු නොවිනි. මෙයින් පෙර නොඈඳී තිබු දිශාවකට නැඹුරුතාවයක් ඇතිවිය. කාන්තා මතදාරීන්ගේ අදහස වූයේ චීන කාන්තාවන් යනු "සකල ලෝකයේම පසු පෙළ ගන්නා ස්ත්‍රී වර්ගයක් යනුයි". මෙවැනි අදහස් වලින් පෙනී යන්නේ බටහිර කාන්තාවන් විසින් තමන්ට ඇතැයි සිතා සිටි සංස්කෘතික ශ්‍රෙෂ්ඨත්වයයි. කාලය, ජාතිය, පංති භේදය, කලාප හෝ වයස් තුලින් කෙතරම් වෙනස්වූවත් චීන කාන්තාවන් පිළිබඳ ලියවූ දෑහී, ඇයව හදුන්වාදෙන්නේ නිශ්චල, චීන සංස්කෘතියේ හුදු සැරසිල්ලක් ලෙසය. ඉතිහාසය තුල සිදු වූ කලාපීය වෙනස්කම් වලට බලපෑ දේශපාලන හෝ භූගෝලීය වෙනස්කම් හෝ සමාජීය හෝ ආර්ථික වෙනස්වීම් මෙහිදී නොසලකා හැරිණි.
සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම සහ කොන්ෆියුශියානු වාදය
චීනයේ හෑන් රජ පෙළපත්(Han Dynasty) (206 ක්‍රි.පූ-220 ක්‍රි.ව) සමයේ සිට නූතන යුගය (1840–1919) දක්වා, බුද්ධිමතුන් සහ පාලකයෝ විසින් පුරුෂාධිපත්‍යය පීතෘමූලික සමාජය පැවතිනි. .චීනයේ කොන්ෆියුශියානු වාදය, පීතෘමූලික සමාජ සංවර්ධනය අඩිතාලම විය. එය සත්‍රීපුරුෂබාවය අනුව ඔවුන්ගේ පවුලේ එකිනෙකාගේ වගකීම් පිළිබඳ වෙනස විදිහා දක්වන ලදී. මෙම මතවාද ටෑන් රජ පෙළපත් (Tang dynasty)(618-907) සමයේ පැවතුණි. යුවතියන් කුඩා කල සිට තම පියවරුන්ට, තම ස්වාමිපුරුෂයාට සහ පසු කලෙක තම පිරිමි දරුවන්ට අවනත වීමට සිදුවිය. සොන්ග් රජපෙළපත් (Song Dynasty) (960-1297) සමයේදී, කොන්ෆියුශියානු බුද්ධිමතුන් පීතෘමූලික සම්ප්‍රදාය වැඩිදියුණු කරන ලද්දේ ස්ත්‍රීන්ට් සහ කුඩා කල සිට පාදබන්ධනයට කල්වූ යුවතියන් හට සම්බාධක පැනවීමෙනි.
විවාහ දිවිය
සම්ප්‍රදායක චීන විවාහ ක්‍රමය සකස් කරන ලද්දේ යුවතිපතීන්ගේ දෙමව්පියන් විසින්, ඔවුන්ගේ පවුල් අතර සම්බන්ධය පවුලේ පැවැත්ම තහවුරු වන පරිදි ය. නමුත් පස කාලීනව යෝ ඩය්නස්ටීය් (Chou Dynasty) (951-960) සමයේදී විවාහ විදි තුනක් ගොඩ නැගිණි. මෙම ක්‍රම 3 තුල චීන කාන්තාව මූලික කාර්‍යය වුයේ ළමුන් ප්‍රසූත කිරීමය. පළමු විවාහ ක්‍රමය ග්‍රහණ විවාහයයි. එම ක්‍රමයේදී මනාලයා සන්ධ්‍යා කාලයේදී අනාගත මනාලියගේ නිවසට ගොස් මනාලියව "බලෙන් පැහැරගෙන" පැමිනෙයි. දෙවැනි විවාහ ක්‍රමය වූයේ මනමාලයා විසින් මනමාලිය මුදල් ගෙවා ලබා ගැනීම හෙවත් "මිලට ගැණුම් විවාහයයි". එම විවාහ ක්‍රමයේදී බිරිද, සැමියාට අයති දේපළක් බවට පත්වන අතර ඇයව විකිණීමට හෝ හුවමාරු කිරීමට හැකි වීනි. තෙවැනි විවාහ ක්‍රමය වන්නේ යෝජිත විවාහය ක්‍රමයයි. මෙම ක්‍රමය ඉෂ්ට වන්නේ කපුකම ආධාරයෙනි. කපුවා පවුල් දෙකටම තැරැව්කරුවකු ලෙස ක්‍රියා කරයි. මෙම ක්‍රමයට කපුවෙකු සම්බන්ධ නොවූයේ නම් එම විවාහය නොපිළිගතහැකි අතර සැමියා හට විවාහය අවලංගු කිරීමේ අය්තිය පවතී. විවාහ වූ කාන්තාවගේ නිවසේ කාර්ය අධීන වන්නේ තම සැමියාගේ සමාජ පංතිය අනුවය. එනමුත් විවාහක ගැහැණියකගේ මූලික පරමාර්ථය වන්නේ පෙළපත් නාමය පවත්වාගෙන යාමට මෙලොවට පුතෙකු බිහිකිරීමයි. තවදුරටත් විවාහක ගැහැණියක් තම නැන්දම්මාට සහ සුළු-පියාට සැළකිය යුත්තේ තම දෙමව්පියන් ලෙසිනි.
1950 විවාහ නීතිය (New Marriage Law) පීහිටුයේ 1949දී චීන මහජන රජය ස්ථාපනයවූ පසූවය. මෙම නීතිය,වැඩවසම් විවාහ සාම්ප්‍රදාය විදහා දක්වූ යෝජිත සහ අනියම් විවාහ,පුරුෂ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය සහ ළමා අය්තිවාසිකම් පිළිබඳ නොසැලකිල්ලීමත්කම, අවලංගු කරේය. මෙම නීතිය වැඩිහිටියන් දික්කසාද වීමේ අය්තිය තහවුරු කර අතර, මෙය්න් නිදහස් විවාහ මනාපය ඇතුලත් කරගත් අතර වැඩිහිටි පරම්පරාව සතු ප්‍රබලත්වය තරුණ පරම්පරාවට පැවරීමට අනුග්‍රහයක් විය.
මැයි 4 ව්‍යාපාරය
"නවසංස්කෘතික" පෙරළිය ("New Culture" movement) චීනයේ ආරම්භ වූයේ 1916 වකවානුවේදී ය. මෙය 1911 විප්ලවය ජනරජ ආණ්ඩුවක් පීහිටුවීමට හේතුකොටගෙන ඇති වූ අසාර්ථක ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් පැනනැගුණු සිදධියකි.මෙය 1920වෙනි කාලපරිච්ඡේදය මුළුල්ලේ ගෙන ගියහ. 1919 මැයි 4 වෙනි දින ඇරබුණු මැයි 4 ව්‍යාපාරය (May Fourth Movement) ජාතික පීකිං විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලබන ශිෂ්‍යන් ගේ මූලිකථ්වයෙන් සිදුවූ ප්‍රදර්ශනයකි. ඔවුන් කොනෆියුශියානු වාදය සහ සම්ප්‍රදායක සාරධර්ම වෙනස්කම් අවලංගු කිරීම කෙරෙහි විරුද්ධ විය. බොහෝ දෙනෙක් විශ්වාස කරනු ලැබුවේ චීනයේ පැවතෙන ප්‍රශ්න වලට විසදුම වන්නේ සමානාත්මතාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ පැවතෙන අපරදිග සංකල්පන භාර ගැනීමය. එම ව්‍යාපාරය හවුල් උත්සාහය සහ සම්ප්‍රචාරණය කෙරහි අවධාරණය යොමු කර හෙයින් කාන්තාවෝ බොහෝ ප්‍රකාශන, නාට්‍ය නිෂ්පාදන සහ අරමුදල් රැස්කිරීම් වැනි සමූහ කර්තව්‍යයන් සදහා සම්බන්ධ විය.මෙවැනිදෑ ඔවුන්ට වැඩිපුර පුරුෂ පක්ෂය සමඟ සමාජ සම්පර්කය වර්ධන කර ගැනීමට සහ ගෞරවය දිනාගැනීමට රුකුලක් විය.
කාන්තා පැහැරගැනීම්
පැහැරගන්නා තරුණ කාන්තාවන් මිනිස් කොල්ලකරුවන් පිරිස් විසින් දුර බැහැර පළාත් වලට රැගෙන ගොස් ඔවුන්ගේ වැදගත් ලියකියවිලි සතු කරගනු ලැබේ. පැන ගියහොත් නීතියේ රැහැනට අසුවෙතැයි බියෙන් සිටින මේ කාන්තාවන්ව මිනිසුන් විසින් මිල දී ගනු ලැබේ. ගැලවීමක් නොමැති බව දන්නා ඇතැම් කාන්තාවන් දරුවන් ලැබුණු පසු මෙම පවුල් වලටම පක්ෂ පාතීව කටයුතු කරති. මාඕ ත්සි-තුන්ග්ගේ (Mao Zedong) පාළන සමයේදී මෙලස කාන්තාවන් විකිණීම නීතියෙන් තහනම් කල අතර එලෙස මිලදීගන්නා පුද්ගලයන්ට සිර දඩුවම්ද මිනිස් ජාවාරම් කරුවන්ට මරණ දඩුවම්ද හිමි විය.
කොන්ෆියුශියානු වාදය සහ කොමියුනිස්ට් වාදය
කොන්ෆියුශියානු වාදය ඇදැහු සමාජය පීතෘමූලිකවූ අතර, පෙළපත් නාමය සහ පරම්පරාව පවත්වාගෙන යාමට හැකි කම නිසා කාන්තාව නීචා වීම බලාපොරොත්තු විය. කොමියුනිස්ට් වාදය යටතේ චීන සමාජයේ ව්‍යූහය වෙනස් වුන අතර එයින් චීන පවුල් ව්‍යූහයද වෙනස් විය. පැරණි 4 හෙවත් පැරණි අදහස්, පැරණි පුරුදු, පැරණි චාරිත්‍ර හා පැරණි සංස්කෘතිය, සංස්කෘතික විප්ලවය සමගම අත්හැර දැමිණි. ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සම්පූර්ණයෙන්ම රජය සතු වූ අතර, ඉඩම් හා වත්කම් හිමිකරගෑනීමේ ඉඩ මහජනයාට මදි විය. සාමුහිකවගා හේතුකොටගෙන පවුල් පදනම බිඳවැටුණ මෙන්ම කම්කරුවන්ගේ ධෛර්ය හා පවුල් පක්‍ෂපාතීත්වය මත මහත් බලපෑමක් ඇති කළේය.
සංස්කෘතික පෙරළියෙන් පසු සම්ප්‍රදායක සමාජීය ව්‍යූහය තවදුරටත් නොසැලිකිල්ලට භාජනය විය. රතු සොල්දාදුවන් "පංති සටනට" එරෙහි වූවන් "නැවත අධ්‍යාපනය" සඳහා යැවීමත් සමග පවුල් බැදීම් ඉරි තලා ගියේය. එකම පව්ලේ පුද්ගලයන් එකිනෙකා සමග පස මිතුරු විය.කාන්තාවන්ට වඩා සම ස්ථානයක් ලැබුණු අතර යෝජිත විවාහ, අනියම් භාර්යා සේවනය, දෑවැද්ද හා ළමා විවාහ තහනම් වන ලෙස නීති රැසක් පැනවිණි. මේ තත්වයන් මත, කාන්තාවන්ට විවාහය සම අයිතිවාසිකමක් ලැබුණු අතර, දික්කසාද අයිතියද ලැබුණි.
ජනගහන පාළනය
ප්‍රතිසංස්කරණ කාලයේදී කොමියුනිස්ට් පාලකයන් විසින් උපත් පාලනය සීමා කරන ලදී. ගබ්සා කිරීම 1953දී නීත්‍යානුකූල කරනු අතර, 1954 වන විට පවුල් සැලසුම් පිලිබඳ අධ්‍යන කණ්ඩායම් ස්ථාපනය කෙරිනි.1956දී උපත් සීමා කිරීම පිළිබඳ යෝජනා උනාද එහි ඉක්මන් ප්‍රතිපල දැකගන්නට නොලැබුණු අතර, 1979දී සම්මත කළා එක පව්ලකට එක දරුවෙක් නීතිය අද දක්වාම ක්‍රියාත්මක වේ.
ගැහැණු ළදරු ඝාතනය උපත් පාලනයේ තවත් පැති කඩකි. පවතින නීතිය නිසා බොහෝ පවුල් ගැහැණු දරුවෙකුට වඩා පිරිමි දරුවෙක් අගය කරති. නොයෙක් අධි තාක්ෂණික මෙවලම් (අතිධ්වනිය) මගින් නූපන් දරුවාගේ ලිංගය හදුනාගන්නා දෙමව්පියන්, ගැහැණු දරුගැබ මෙලෙස විනාශ කරති. වසරකට 200000ක් පමණ ගැහැණු කළල චීනයේ විනාශ කරන බව හෙළි වී ඇත. මීට අමතරව, ඇතැම් දෙමව්පියන් උපදින ගැහැණු දරුවන් රජයේ ලියාපදිංචි නොකර හෝ අත හැර දමනු ලැබේ. මෙයින් අධ්‍යාපනය සහ අනෙකුත් රජයෙන් ලැබෙන වරප්‍රසාද බුක්ති විදීමෙ අයිතිය ගැහැණු දරුවන්ට අහිමි වන අතර, මේ හේතුවෙන් චීනයේ ලිංගභේදය ඇති වී ඇත.
රැකියා හිමි කාන්තාවන් පිළිබඳ ඉතිහාසය
අධිරාජ්‍ය සමය තුලදී, කාන්තාවන්ට නිළ තනතුරු දැරීමට ඉඩක් නොවීය. විශේෂයෙන් පාද බන්දනයට ලක්වූ කාන්තාවන්ට කම්කරු කටයුතු කිසිදා කල නොහැකි වූ නිසා ඔවුන්ට සිදු වූයේ නිවෙස්වල කටයුතු හෝ රෙදිපිළි කර්මාන්තයේ නිරත වීමටය.
1949 සිට 1976 දක්වා මාඕගේ පාලනය සමයේදී චීන කාන්තාවගේ ශ්‍රම දායකත්වය ගොවිතැන් සහ නාගරික කර්මාන්ත සඳහා අවශ්‍ය විය.එත් සමගම දේශපාලනයට සහ අධ්‍යාපනයට අවතීර්ණ වීමටද ඉඩකඩ සැලසුණි. රජය කාන්තාවන්ට අධ්‍යාපනය සඳහා සහය දැක්වීමත් සමග, මහජන සමූආණ්ඩුව ඇති වීමට කලින් 200%ටත් අඩු පාසල් යන ශිෂ්‍යාවන්ගේ ප්‍රතිශතය මේ වන විට 96.2% දක්වා වැඩි වී තිබේ. වැඩිහිටි කාන්තාවන්ගේ අධ්‍යාපන තත්වය ඉහළ දැමීම සහ සාක්ෂරතාව වැඩි කිරීම සදහා වැඩිහිටි සහ වෘතිමය අධ්‍යාපන ආයතන පීහිටවා තිබේ. කොමියුනිස්ට් පාලනයේ මුල් වසර 30 තුලදී කාන්තාවන්ට වූ වෙනස්කම් නැති වුනත්, තීරණ ගැනීම බලතල සහිත රැකියා ඔව්නට නොවීය.
වර්තමානයේදී වැඩි කාන්තාවන් පිරිසක් රැකියාවල නියුක්ත වෙති. එකම රැකියාව සදහා පැදියක් ඔව්න්ට හිමිය. චීන් කාන්තාව සඳහා ඉහල ආර්ථීක තත්වයක් උදා කිරීම සඳහා රජය වැඩි වැඩ කොටසක් කරනු ලැබේ. 1949දී චීන සමූආණ්ඩුව පිහිටවීමත් සමඟ වැඩි කාන්තා පිරිසක් රැකියාවල නියුක්ත වෙති. තාම අනුපාතය ශ්‍රම බලකායෙන් 44% වන චීන කාන්තාව ලෝක ශ්‍රම බලකායෙන් 34.5% වේ.
නගරබද පෙදෙස්
කාර්මීකරණය පදනම් කල ක්‍රියාත්මය වන චීන ආර්ථීක ප්‍රතිපත්ති අපනයන මත බොහෝවිට රඳා පවතින අතර එහිදී අඩු ශ්‍රම පිරිවැයකින් නිෂ්පාදන ලෝක වෙළඳ පොලට පාරිබෝගික භාණ්ඩ සැපයීම යානු තීරණාත්මක සාධකයකි. තරුණ ගැමි කාන්තාවන්ට මේ නිසා නගරබද කර්මාන්තකර ඇදී එන්නට සිදු විය. බොහෝවිට කර්මාන්ත මුල් කරගත් කාර්මීකරණ අපනයන අවස්ථා පදනම් කරගත් ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යව, සෙල්ලම්බඩු එකලස් කිරීම, ඇඳුම් මැසීම, සපත්තු එකලස් කිරීම වැනි ඒවායි. හොංකොං සහ ශේන්ධෙන් යානු අපනයන මුල් කරගත් වන අතර ශේන්ධිහි මිලියන 3ක් වූ ජනගහනයෙන් 70%ක්ම නගරබද පෙදෙස්වලින් නගරයට සංක්‍රමණය වූ කාන්තාවන්ය. බොහෝ පෞද්ගලික සේවයෝජකයින් කාන්තාවන් තම කාර්යමණ්ඩල වලට ගැනීමට මැලිකමක් දක්වන්නේ මතෘ ප්‍රසූත නිවාඩු සහ ප්‍රසුත ගාස්තු ඔවුන්ටම දැරිය යුතු වන නිසාය.
ශ්‍රම සංක්‍රමණයට හේතු
1984දී ස්ථිර පදිංචිය පිලිබඳ නීති ලිහිල් වීමත් සමඟ ජනතාවට නොයෙක් දිශා වලට සංක්‍රමණය පහසු විය. ග්‍රාමීය පෙදෙස්වල තිබූ කාන්තාවන්ට අවස්ථා මදි කම සහ දරිද්‍රතාවයෙන් මිදීම සඳහා බොහෝ ජනයා මෑත කාලයේ නගරවලට ඇදී එන්නට විය. නගරවලිදී, බොහෝ කාන්තාවන්ට, අඩු වැටුපක් ලබාදෙන, එහෙත් පුහුණුවක් අවශ්‍ය නොවන කර්මාන්ත ආශ්‍රීත රැකියා රැසක් ලැබුණි. චීන සංඛ්‍යාලේඛන අනුව සංක්‍රමණික සේවකයන්ගේ ගැහැණු පිරිමි අනුපාතය 1ත 2ක් වන අතර හොංකොං සහ ශේන්ධෙන් නහරවල පමණක් සංක්‍රමණික සේවිකාවන් මිලියන 30ක් 40ක් පමණ ශ්‍රමයේ යෙදෙති.
වසර 2003දී ශේන්ධෙන් විශේෂ ආර්ථීක කලාපයේ සිටින මිලියන 5.5ක් වූ සංක්‍රමණික ජනයාගෙන් 70% කාන්තාවෝ වූහ. ශේන්ධෙහි නන්ෂාන් දිස්ත්‍රික්කයේ මුළු ශ්‍රම බලකායෙන් 80% සාමාන්‍යයෙන් 23වෙනි පසුවන කාන්තාවන්ය. සේවායෝජකයන් වැඩිහිටි කාන්තාවන්ට හෝ පිරිමින්ට වඩා තරුණ කාන්තාවන් සේවයේ යෙදවීමට නැඹුරක් දක්වති. තරුණ කාන්තාවන්ට විවාහක කාන්තාවන්ට වැඩ ඕන ස්ථානයක රැකියා කිරීමට හැකියාව ඇති බව මෙන්ම, ඔවුන්ගේ තරුණ වයසත්, එම වයසේම පිරිමින්ට වැඩ අවිවාහක වීමේ වැඩි සම්භාවිතාවක්ද පැවතේ. තරුණ ගැමි කාන්තාවන්ට වැඩි අවස්ථා ලැබීමට තවත් හේතුවක් වන්නේ ගැබ් ගැනීමට අඩු සම්භාවිතාවක් පවතීම් සහ වැඩි පය ගණනක් වැය කිරීමට හැකියාවයි. ඔවුන්ගේ කඩිසරකම සහ තම අයිතිවාසිකම් ඉල්ලීම්ට තරම් දැනුවත් කමක් නැති වීමද මෙයට තවත් රුකුල් දෙති. බොහෝවිට සංක්‍රමණික කාන්තාවන්ගේ අදාළ සේවා කාලය තුලදී ගැබ් නොගන්න බවට පොරොන්දු කරගන්නා ලියවිලි ලබා ගනු ලැබේ.
බොහෝ ගැමි පවුල් විසින් පිරිමින් සිටියදී කාන්තාවන් නගරයට රැකියා සඳහා යවන්නේ, උපයන ආදායමින්, උසස් අධ්‍යාපනය ලබාගැනීමට වැඩි ඉඩකඩක් ඇති පිරිමි දරුවන් වෙනුවෙන් වැයකිරීමටය. පිරිමින් සඳහා අධ්‍යාපනයේදී මුල් තැනක් දීම සාමාන්‍යක් වී ඇති චීනයේ ආර්ථීක අපහසුතා දැනුණු විගසම ගැහැණු දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය නවතා රැකියා සඳහා පිටත් කිරීම සුලබය. පව්ලේ දීර්ඝකාලීන ආර්ථීක ස්ථාවරත්වය සඳහා ගැහැණු දරුවන්ගේ බලපෑම අඩු නිසා ඔවුන්ට සෑම අතින්ම ලැබිය යුතුය යන ආකල්පය නැත.
නව ක්‍රමය අනුව ග්‍රාමික වැසියන්ට නගරයට සංක්‍රමණය වීමට අවස්ථාව ලැබුනත් ඔවුන්ට ඇති ස්ථිර පදිංචියවත්, නගර වැසියන්ට ලැබෙන සුභසාධන නොලැබේ. මේ හේතුවෙන් සෞඛ්‍යය, නිවාස හෝ අධ්‍යාපන අවම පහසුකම්වත් නොමැති සංක්‍රමණික රැකියාවේදී පුද්ගලයන් රැසක් බිහි වී තිබේ. විශේෂයෙන්ම බොහෝ තරුණ සංක්‍රමණික කාන්තාවෝ තම අයිතිවසිකම් ගැන දැණුමක් නොමැති අය ය.අද වනවිට, 90% පමණ සංක්‍රමණිකයන් පිරිසක් ගිවිසුම් (Labour Contract Law of the People's Republic of China) රහිතව සේවය කරති.
අවක්‍රමණය
කර්මාන්ත ශාලාවන්හි වැඩකරනා කාන්තාවන් "ඩැගොන්ග්මෙය්" යන නාමයෙන් හඳුන්වයි. සාමාන්‍යයෙන් මොවුන් ඛණ්ඩිත ශ්‍රම වෙළඳපොළක අවිදිමත් හා අඩු වැටුප් ගෙවනා රැකියාවන් අත්විඳින තරුණ සංක්‍රමණික කාන්තාවන් වෙති. අපනයන ආශ්‍රිත කර්මාන්ත ශාලාවන්හි සේවය කරනා ශ්‍රමිකයන් අවම වැටුප් හා අවම අතිකාල ගෙවීම් ලබා ගනියි. ඔවුන් කෑම වේල් හා කර්මාන්ත ශාලාවෙහි නවාතැන් පහසුකම් සඳහා ගෙවීමක් සිදුකරන අතර කර්මාන්ත ශාලාවෙහි නීති කඩකළ අවස්තවාන්හි දඩ මුදල් ද ගෙවයි. 90 දශකය මැද භාගයේදී ෂෙන්සෙන් හි, දිනකට පැය 12ක් සෙල්ලම් බඩු නිපදවන කම්හලක සේවය කරනා සංක්‍රමණික කාන්තා ශ්‍රමිකයකුගේ දෛනික වැටුප ඇමෙරිකානු ඩෝලර් 1.10 ක් වුනි.
නොයෙකුත් සංවිධාන දැන් ශ්‍රමය ආශ්‍රිත අයිතීන් පිලිබඳ දැනුවත් කිරීම සහා නිවැරදි පුහුණු කිරීම තුලින් සංක්‍රමණික කාන්තා ශ්‍රමිකයින්ට සහය දී ඔවුන් සවිබල ගැන්වීමට උත්සහ කරයි. තම සේවා යෝජකයන්ට හා ප්‍රාදේශීය කම්කරු කාර්යාංශයන්ට එරෙහිව චෝදනා කිරීමට සහය වීමට නීතිමය සායන පටන්ගෙන ඇත. බෙයිජිං හි හුආන් (Hua Yi) යී ඇඟලුම් කම්හලෙහි කළමනාකාරිත්වය මගින් සංක්‍රමණික කාන්තා සේවකයින්ට නිසි ලෙස නොසැලකීම හා 24 දෙනෙකුට වැටුප් ලබා දීමෙන් වැළකීමේ වාර්තා වූ සිද්ධීන් අතරින් එකකි. මේ පිලිබඳ පැමිණිලි කිරීමෙන් පසුව, බෙයිජිං විශ්වවිද්‍යාලයේ Center for Women's Law Studies and Legal Services සහයෝගය ද ඇතිව මෙම කාන්තාවන්ට පසු වැටුප් හා වන්දි ලෙස යුවාන් 170,000 ලැබුනි.
සේවකයින් සහා සේවා යෝජකයින් අතර සබඳකම් අඩු වැටුප් කම්කරුවන් විශාල ප්‍රමාණයන්ට රැකියාවේ නියැලීමට හැකි කර්මාන්ත ශාලා සඳහා තිබෙනා අවශ්‍යතාවය මෙන්ම, තරුණ කම්කරුවන් දුර පළාත්වල ඇති කම්හල්වල නිදන ශාලාවල ගතකරන ජීවිතයේ ඇති අනාරක්ෂිත බව ද පෙන්නුම් කරයි. තනිකඩ තරුණ කාන්තාවන් කුලී සේවයට ගැනීම කළමනාකාරීත්වයේ අවශ්‍යතාවයන්ට සුදුසුය. . තරුණ කාන්තාවන් සේවයට බඳවා ගැනීම තුලින් කළමනාකාරිත්වයට ශ්‍රම බලකාය උපරිම ලෙස පාලනය කිරීමට හැකිය. පිරිමි සහා වයසින් වැඩි කාන්තා සේවකයින් හා සසඳන විට, තරුණ කාන්තාවන් කළමනාකාරීත්වයේ බලධාරීන්ට හා ඉල්ලීම් වලට අවනත වීමට වැඩි නැඹුරුවක් දක්වයි. "වැඩපොළ පවුල වැනිය" යන ප්‍රසිද්ධ පරිහරණය හිමිකරුවන් සහ කළමනාකරුවන් ගේ යෝජනාවක් වූයේ කම්කරුවන් මක්නිසාද වැඩපොළ පරිසරය තුළදී උපද්වාරික භාවයක් දරා ඇත්තේ බවය. වැඩපොළ තුලදී තිබෙන අසම බලතල සබඳකම් හේතුකොටගෙන පාලකයන් තම කාන්තා සේවකයන්ගෙන් තම හිස සෝදවා ගැනීමේ සිට ලිංගික අවශ්‍යතාවයන් ඉටු කරගැනීම දක්වා වන පුද්ගලික කර්තව්‍යයන් බලෙන්ම සපුරා ගන්න ලදී.
නිර්දේශ
]] ] ] ] ]] ]
2010 අයිසීසී ලෝක විස්සයි20 තරගාවලිය
20-20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ තෙවන තරගාවලිය 2010 අප්‍රේල් 30 සිට මැයි 16 දක්වා බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් දූපත් හි පවත්වන ලදී. 2009 ලෝක කුසලානය පැවති ආකාරයෙන්ම මෙම තරගාවලියත් ටෙස්ට් කණ්ඩායම් 10ක් හා ටෙස්ට් වරම් නොලද කණ්ඩායම් 2ක් ලෙස මුලු කණ්ඩායම් 12ක් කාණ්ඩ 4ක් යටතේ පළමු වටයේ තරග වදින ලදී. පෙර තරගාවලියේදී මෙන්ම කාන්තා 20-20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයත් මේ හා සමගාමීව මැයි 5 සිට 16 කාලය තුර පැවැත්විය.
තරඟ නීති හා කොන්දේසි
තරඟාවලිය සඳහා බලපැවැත්වූ තරඟ නීති හා රෙගුලාසි පළමු තරඟාවලිය ආකාරයේ උවත් තරඟයක් ලකුණු සමවීම නිසා අවසන් වුවහොත් ජයග්‍රාහකයා තිරණය කිරීම සඳහා සුපිරි ඕවරය යැවීම සිදු කරන ලදී.
ද හෝලි පර්ල්
මායාවරුන්ගේ ලෝකය යනු 2011දී විකාශය වූ චීන රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිතය නිරූපණය කරන ගිලියන් චුංග් පුරාවිද්‍යාඥයකුගේ දියණියකගේ චරිතය නිරූපණය කරයි. ඇය කාලයේ ආපස්සට ගමන් කරනඅතර එහි දී ඇය සටන්කාමී පූජකවරියකගේ නැවත උපතක් බව පැහැදිළි වෙයි. ඇය මිනිස්-මකර දෙමුහුම් ජීවියකු සමග එක් වී බිඳුණු මායා බඳුනක් නැවත සෑදීමට උත්සාහ ගනියි. මෙම කතාමාලාව රුමිකෝ තකහෂිගේ ජනප්‍රිය ජපන් චිත්‍රකථා මාලාවක් වන ඉනු යෂා හි නිලනොවන අනුවර්තනයක් ලෙස සැලකෙයි.
සාරාංශය
වසර ගණනාවකට පෙර ටෙංෂේ දෙවගනගේ මිනිම් ස්වරූපයක් වූ මෝ යින්, සිය සොයුරිය වූ ෂියෑන් යුඒගේ ජනප්‍රියත්වය සහ රජු ඇයට පුදකළ ආදරය පිළිබඳ ඊර්ෂ්‍යාවෙන් පෙළුණා ය. මෝ යින් අසුර අධිපතියකු වූ ෂි යූ මිං සමග එක් වී සිය සොයුරිය මැරවීමට උත්සාහ දරයි. මේ නිසා සුර, මිනිස් සහ අසුර ලොව අතර සමතුලිතතාව බිඳී අසුරයන්ට වැඩි බලයක් හිමි වේ.
වර්තමානයේ ෂියෑන් යුඒගේ නැවත උපත වන දිං යාඕ ඉතිහාසය හදාරන විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍යාවකි. පුරාවිද්‍යාඥයකු වූ සිය පියාට උපකාර කරන අතරතුර නව-ග්‍රහ චක්‍රය ක්‍රියාත්මක වී ඇය වසර 3,500ක් ඈතඅතීතයේ වූ නාන්යුඒවෙත ඇදී යයි.
වරක් ඇය සහ ෂියෑන් යුඒ අතර සමානකම දැක නාන් යුඒහි රජු ඇය සමග විවාහ වීමට සැරසෙයි. මේ අතර යක්ෂයන්පාලනය කළ හැකි මායා බඳුන සොයා පැමිණෙන අසුරයින් දිං යාඕ පසුපස හඹා එන අතර දිං යාඕ මාලිගයෙන් පලා යයි. ඇය සොහොන්ගැබක සැගවෙන අතර එහි දී ඇයට සිරකරන ලද අර්ධ රාක්ෂයකු වූ වෙන් තියෑන් හමු වෙයි. ඇය ඔහුව නිදහස් කරන අතර ඔහු ඇයව ආරක්ෂා කරයි. මෙවිට දිං යාඕ සතුව තිබූ කුඩා මැටි රුවකින් හදිසියේම මායා බඳුන මතු වෙයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2011 චීන රූපවාහිනී කතාමාලා ඇරඹීම් ප්‍රවර්ගය:2011 චීන රූපවාහිනී කතාමාලා අවසන් වීම් ප්‍රවර්ගය:2010 දශකයේ චීන රූපවාහිනී කතාමාලා ප්‍රවර්ගය:බටහිර හන් රාජවංශය පසුබිමෙහි නිර්මාණය වූ රූපවාහිනී කතාමාලා ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
විද්‍යුත් තැපෑල
thumb|Thunderbird, විද්‍යුත් තැපෑ‍ලේ සේවාදායකයෙකුගේ අතුරු මුහුණත E – mail (විද්‍යුත් තැපෑල) – Electronic mail යන්න කෙටි කිරීමක් වන අතර එය E – mail හෝ සරලව mail ලෙස නිතර සංක්ෂිප්තව භාවිතා කරන දත්ත ගබඩා කර යැවිය හැකි ක්‍රමයකි. එනම් විද්‍යුත් සන්නිවේදන පද්ධතිය හරහා පණිවුඩ තැනීමේ, යැවීමේ, ලබා ගැනීමේ හා ගබඩා කරගැනීමේ, මේ ක්‍රමයකි. E – mail යන පදය (නාම පදයක් හෝ ක්‍රියා පදයක් ලෙස) සරල තැපැල් හුවමාරු කෙටුම් පත (SMTP) මත පදනම් වූ අන්තර්ජාල E – mail පද්ධතියට ද X – 400 පද්ධතියට හා සංවිධානයක් තුළ සිටින අයට එකිනෙකා හා E – mail කිරීමට ඉඩ සකසා දෙන අන්තර්ජාල පද්ධති සදහා ද අදාල වේ. අභ්‍යන්තර ජාල, වැඩ කණ්ඩායම් සහයෝගීත්වයට උපකාරී E – mail සේවාව උදෙසා අන්තර් ජාල කෙටුම්පත් හෝ X – 400 කෙටුම්පත් යොදා ගනී. ස්වයං කැමැත්තෙන් යවන පණිවුඩ හෝ “ස්පෑම්” රාශියක් යැවීමට E – mail බහුලව භාවිතා කරන නමුත් අවස්ථා මත රදා පවතිමින් ස්වයංක්‍රීයව මෙම පණිවුඩ සමහරක් හෝ බහුතරයක් ලොප් කිරීම සදහා පෙරහන් ක්‍රමාලේඛයන් ඇත.
වි-තැපැල් හැඩකරන @ ලකුණ සැදුණු හැටි
ප‍්‍රාග් ඵෙතිහාසික යුගයෙන් පසු එළැඹි මධ්‍යතන යුගයේ වැසියෝ ඔවුන්ගේ දෛනික ජීවිතය හා බැඳුණු කාර්යයන්හි මුල්වූ විෂයයන් සඳහා විවිධ සලකුණු භාවිතා කර තිබේ. සන්නිවේදනය, හැඳින්වීම, තීරණය කිරීම, ගබඩා කිරීම සටහන් තැබීම සඳහා විවිධ ජ්‍යාමිතික හැඩ ඇති ලකුණු යොදා ගෙන ඇත.
එම යුගයේ ස්පාඤ්ඤයේ හා පෘතුග්‍රීසි වැසියෝ ස්කන්ධය නොහොත් බර තීන්දු කිරීම සදහා විශේෂ සලකුණක් හාවිතා කර ඇත. අද සෑම විද්‍යුත් තැපෑලකටම අනිවාර්ය වූ ( @) ”ඇට්” යනුවෙන් හදුන්වන විශේෂ සලකුණ උපත ලබන්නේ එම යුගයේ ස්පාඤ්ඤයේදීය. සීමිත බරක් හැඳින්වීමට ඉහත සලකුණ යොදා ගෙන ඇත. එම බර ප‍්‍රමානය සාමාන්‍යයෙන් කිලෝ ග‍්‍රෑම් 11.3 පමණවේ.
පසු කලකදී විදේශ වෙළඳාමේ ව්‍යාප්තිය සමග ඉංග‍්‍රිසීන් විසින් ඇට් යන වචනයට ඉහත සලකුණ භාවිතා කිරීමට පුරුදු විය. ඉන්පසු ස්ථානයක් හදුන්වන සලකුනක් ලෙස සමාජ ගත වුයේය. අන්තර්ජාලයේ උපත සමග ඒ හා බැඳුණු විද්යුත් තැපැල් පෙට්ටියක්ද බිහිවිය. 1971දී ඇමෙරිකානු ජාතික පරිගණක විශේෂඥයෙක් වන රේ තොම්ලින්සොන් විසින් ඉහත සලකුණ විද්යුත් තැපෑලට හඳුන්වාදී ඇත්තේය. වර්තමානයේ විද්යුත් තැපෑලක් හිමි සියල්ලෝ ඉහත සලකුණ භාවිතා කරති. අද එම සලකුණ නොමැති විද්යුත් තැපෑලක් නොමැති තරම්ය
ක්‍රියාවෙහි දළ විශ්ලේෂණය
දකුණු පස දැක්වෙන දළ රූප සටහන මගින් සිදුවීම් වල ප්‍රකෘති අනුපිළිවෙළ පෙන්නයි. මෙහිදී ඇලිස් නව පණිවුඩයක් ලිවීම ආරම්භ කරයි ඇගේ තැපැල් පරිශීලක ඒජන්තවරයා (MUA) භාවිතාකරමින්. ඇය තමන්ගේ  e-mail address ඇතුලු කරයි, ඉන්පසුව "යැවීම" බොත්තම ඔබයි. 400px|How e-mail works
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාලය
ඇන්ඩෘ රන්ජන් පෙරේරා
ඇන්ඩෘ රන්ජන් පෙරේරා යනු 2008 වර්ෂයේ සීෂෙල්ස්හී අගවිනිසුරුවරයා ලෙස පත්වූ ශ්‍රී ලාංකික විනිසුරුවරයකු වේ.
ගල්ෆ් ඇල
අත්ලාන්තික් සාගරයේ වතුරවලට නියෝජනයක් ඇති එහි උෂ්ණත්ව මට්ටම් ඇති ගල්ෆ් ඇල තැඹිලි හා කහ පැහැයෙන් දිස්වේ.
ගල්ෆ් ඇල: යුරෝපය දෙසට උතුරු පලාතට අත්ලන්තික් මුහුදු රැළි ඉතා බලවත් උණුසුම් සුලි ඇති කරයි. අත්ලාන්තික් මුහුදු සුලි ආරම්භ වන්නේ මෙක්සිකෝ ගල්ෆ් සිට ෆ්ලොරිඩා ස්ට්‍රෙට් යන එක්සත් ජනපදයේ නැගෙනහිර වෙරලාසන්නයෙන් සහ අත්ලාන්තික් සාගරය එතෙර වීමට පෙර නිව්ෆවුන්ලන්හිදිය. උතුරු අක්ෂාංශ 40 දී හා බටහිර දේශාංශ 30 දී එය වෙන්කරනවා කොටස් දෙකකට, උතුරු ඇළ උතුරු යුරෝපය එතෙර කරන අතර දකුණු ඇළ බටහිර අප්‍රිකාවෙන් ඉවතටද පැතිරෙනවා. උතුරු ඇමරිකාවේ ෆ්ලොරිඩා සිට නිව්ෆවුන්ලන්ඩ් දක්වා නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ සහ යුරෝපයේ බටහිර වෙරළ තීරයේ කාලගුණය කෙරෙහි, ගල්ෆ් ඇළ බලපෑමක් ඇති කරයි. උතුරු අත්ලාන්තික් අර්ධ ශුෂ්ක කලාපයේ මෙම ඇළ පිහිටා ඇත.
ෆෙරනෝ කරවාල්හෝ
ෆෙරනෝ කරවාල්හෝ යනු, පෘතුගීසි ලංකාවේ 4වන කැප්ටන්-මේජර්වරයා විය. 1553 දී කරවාල්හෝ පත්කරන ලද්දේ  පෘතුගාලයේ තෙවන ජෝන් රජ විසින් වන අතර, 1555 දක්වා හෙතෙම කැප්ටන්-මේජර් තනතුර හෙබවීය. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ අල්ෆෝන්සෝ පෙරෙයිරා ඩි ලසෙයාර්ඩ විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය: සෙයිලෝහී කැප්ටන්-මේජර්වරු ප්‍රවර්ගය:16වන-සියවසේ පෘතුගීසි ජනයා
පිළිකුත්තුව රජ මහා විහාරය
ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයට අයත් සියනෑ කෝරළයේ මහර ප්‍රා.ලේ. කොට්ඨාසයට අයත් ඌරුවල් පේරුවෙහි පිහිටා තිබෙන ප්‍රාග් ඓතිහාසික පුදබිමකි මෙම පිළිකුත්තුව රජ මහා විහාරය. මෙම විහාරය මෙරට ලෙන් විහාර සම්ප‍්‍රදාය තුල ඉතා වැදගත් කමක් උසුලන, ඓතිහාසික බෞද්ධ පුදබිමක් වෙයි.
අඩි 400-450ක් පමණ උස කඳුගැටයක් පුරා අක්කර 250ක් තරම් භූමි භාගයක පැතිරී තිබෙන මෙම විහාරයට අයත් භූමියෙන්, අක්කර 52ක පමණ ප්‍රමාණයක් රජමහා විහාරය සතුවද, ඉතිරි භූමි ප්‍රමාණයේ ඇති ස්මාරක පමණක්ද විහාරයට අයත්ව පවතියි. මෙරට වැඩිම ලෙන් සංඛාවක් සහිත විහාරස්ථාන අතරට අයත් තවත් විහාරස්ථානයක් ලෙසටද, බස්නාහිර පලාතේ පිහිටි වැඩිම ලෙන් සහිත රජමහා විහාරය ලෙසටද, මෙම භූමිය හැඳින්වෙයි.
කොළඹ නුවර මහා මාර්ගයෙහි මිරිස්වත්ත හන්දියෙන්, වතුරුගම මාර්ගයේ කිලෝ මීටර 4ක් පමණ දුරින් වූ, පිළිකුත්තුව හන්දියෙන්  වමට හැරී කිලෝ මීටර 1ක් පමණ ගමන් කල විට පිළිකුත්තුව රජ මහා විහාරය වෙත ලඟාවිය හැක. ගම්පහ - කිරිඳිවැල බස් මාර්ගයේ යක්කල හන්දියේ කිලෝ මීටර් තුනක් පමණ ගිය විටද, මෙම විහාරයට ලඟාවිය හැක. විහාරස්ථානයට උතුරින් යොන්ගම්මුල්ල ග්‍රාමය හා වාරණ විහාරය සහිත කඳු වැටියත්, දකුණින් වලගම්බා රජමහා විහාරයත්, නැගෙනහිරින් මාලිගාතැන්න ඓතිහාසික පුදබිමත් පිහිටා ඇත.
මිනිසා ගල්ලෙන් සිය වාසස්ථාන කොට ජිවත් වුයේ කුමන කාලයක සිටද එවැනි ප්‍රාග් බෞද්ධ යුගයකින් මෙම ස්ථානය ආරම්භ වු බවට සදහන් කල හැකිය. මෙම පුදබිම මුල් කාලීන ආදී මානව ජනාවාසයක්ව පැවති බවට කරන ලද කැණිම් සාධක සපයයි. මහින්දාගමනයෙන් පසුව සිදු වු දියුණුවත් සමගම එතෙක් පැවති ගල්ගුහා වැස්සෙන් ආරක්ෂා වීමට හැකි පරිදි කටාරම් කොටවා සඟරුවනට පිදු බව ‍සෙල් ලිපි සාක්කි පෙන්වයි. එම කාලය දේවානම් පියතිස්ස රජ දවස බව පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතය වෙයි.
නාම නිරුක්තිය
ක්‍රි.පූ 1 සියවසේදි මේ භුමිය හා අවට වන පියස් තුල වලගම්බා රජු සැගවි සිට සේනාව එකරාශි කොට නැවතත් අනුරපුර රාජධානියේ රජවු බවට ජනප්‍රවාදවල සදහන් වෙයි. සැගවි සිටි රාජකීයන්ගේ රාජාභරණ සැඟවු නිසා පිළිකුත්තුව නාමය ව්‍යවහාර වු බවට එක මතයකුත් සැගවි සිටි රාජකීයන්ට ඇදුම් පිළි සැපයු ගම පිළිකුත්තුව වුවායැයිද තවත් මතයකි.
ඉතිහාසය
පිළිකුත්තුව රජමහා විහාරය සහිත භූමියෙහි ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව 3වන සියවස පමණ තෙක් අතීතයට දිවෙන බව පැවසෙයි. ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන්වෙනි සියවසේ දී මේ වන අරණ බෞද්ධ භික්ෂූන්ට භාවනානුයෝගීව සිටීමට සුදුසු වන පරිදි වැඩි දියුණු කොට තිබූ බව පැරණි පුරාවිද්‍යා ලේඛනවල සඳහන් වේ. ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන හා ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 සියවසට පමණ අයත් ලෙන් ලිපි 4 එයට නිදසුන් දක්වයි. 1 වන ලෙන් ලිපියෙන් කියවෙන්නේ අශ්වාරෝහක ප්‍රධානියාගේ සොහොයුරු අගිබුති විසින් මෙම පුදබිම සඟ සතු කරවා පූජා කෙරු බවයි. පිළිකුත්තුව විහාරස්ථානයෙහි ගල්ලෙන් 99 ක් පමණ තිබෙන අතර එයින් කිහිපයක් කටාරම් රහිත ලෙන් ලෙසටද කටාරම් කෙටු ලෙන් රාශියක් ලෙසටද දැකිය හැකිය. ඉන් කටාරම් රහිත ලෙන් තුල ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට අයත් මානවයා වාසය කරන්නට ඇති බව ඉතිහාසඥයෝ ප‍්‍රකාශ කරති.
මෙම විහාරස්ථානය දේවානම්පියතිස්ස රජ සමයේ ආරණ්‍යයක් ලෙස පැවැති බවත්, එසේම වළගම්බා රජුට ආරක්ෂාව සැලසූ ස්ථානයක් බවත් පැවසෙයි. අනුරාධපුර යුගයේදී භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙහි පැවැති ලෙන් කුටි තුල, භාවනායෝගිව වැඩ සිටි බවටද සාධක පවතියි. මේවන විට කර ඇති කැණිම් තුලින් හමුවු සාධක මතද මෙම පුදබිමේ ඓතිහාසික බව කියාපායි. ඉපැරණි පොශිල, රක්ත වර්ණ වලං කැබලි, පබළු වර්ග, ගල් ආයුධ හා පොළොන්නරු දඹදෙණි යුගවලට අයත් කාසි වර්ගද ඒ අතරින් ප්‍රධාන වෙයි. අද පවතින තත්ත්වයට විහාරය සංවර්ධනය වි ඇත්තේ මහනුවර යුගයේදි හා ඊට පසු කාලයේදීය.
විහාරය
පිළිකුත්තුව රජ මහා විහාරයේ ප‍්‍රධානතම ගොඩනැගිල්ල ලෙස ලෙන් විහාරය හඳුනා ගැනේ. මෙහි සැතපෙන පිළිමයක්, හිටි පිළිමයක් සහ සමාධි පිළිමයක්ද, නුවර යුගයට අයත් සිතුවම් රැසක්ද පවතියි. විහාරයේ වූ නා පෙණ හැඩැති ගල් ලෙන යට ඉදි කොට තිබෙන ස්තූපය, නුවර යුගයට අයත් වෙයි. ඊට ඉදිරිපසින් බෝධීන් වහන්සේලා දෙනමක් රෝපිත අතර, ඉන් එකක් ‘කුමර බෝධිය’ ලෙසත්, අනෙක ‘කුමරි බෝධිය’ ලෙසත් හැඳින්වේ. පිළිකුත්තුව රජමහා විහාර කන්දෙහි ආවේණිකවු නාමයන්ගෙන් සුසැදි ගල්තලාවන්ද රාශියක් වන අතර එයින් බැළුම්ගල යන ස්ථානය අතීතයේ ඔත්තු බැලු ස්ථානයක් ලෙසට පුරාවිද්‍යාඥයන් නම්කරයි. තවද දිග්ගල, තොප්පිගල, පිලිහුඩුවාගල, ගල පිටගල ආදිය ප්‍රධාන තැනක් ගනියි. නුවර යුගයට අයත් ලෙන් ආවාසත් ඕලන්ද කාලයට අයත් ලෙන් ආවාසයත් ඉංග්‍රීසි කාලයට අයත් සංඝාවාසයත් යන ආවාස ගෘහයන් 3ක්ද මෙම පුදබිම තුල දක්නට ලැබෙන්නේද ඒ ඒ කාලවල වාස්තු විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ මනාව පෙන්නුම් කරමිනි.
මන්දිරය
ඉපැරණි කටාරම් කොටන ලද ගල්ලෙනක් තුල මහනුවර යුගයේදි පිළිකුත්තුවේ බුදුමැදුර, ලෙන් විහාර සම්ප්‍රදායට අනුව කරවා ඇත. මෙම බුදුමැදුර ඇතුලත හා පිටත වශයෙන් මාල දෙකකින් යුක්ත වන අතර ඇතුලත මාලයේ ප්‍රතිමා හා චිත්‍ර මහනුවර යුගයට අයත්ය. සැතපෙන පිළිමය, හිටි පිළිමය හා සමාධි පිළිමයද දේව ප්‍රතිමා ලෙසට විෂ්ණු හා නාථ දෙවිවරුන්වද අඹා ඇත්තේ මැටියෙනි. බිත්ති මත නුවර චිත්‍ර සම්ප්‍රදාය මානා කොට දක්වමින් රහතන් වහන්සේලාව අපුර්වත්වයකින් සිත්තම් කර ඇති අතර වහලය සේ තිබෙන කළුගල මත වියනක් සේ දහසක් සියපත්ද සිත්තම් කරවා ඇත. බුදුමැදුරක් තුල භික්ෂූනින් වහන්සේලා නිරුපිත ලංකාවේ ඇති එකම බුදුමැදුර පිළිකුත්තුවේ පිහිටි ලෙන් විහාරයේ ඇති රහත් නොරහත් භික්ෂූනි සිත්තම්ය. අතීතයේ පටන්ම විහාර මන්දිරය තුල කාන්තාවන්ව කිසිම අයුරකින් සිත්තම් නොකිරිනි. එහෙත් පිළිකුත්තුවේදි එම ක්‍රමය වෙනස් වු බවට ලෙන් විහාරය තුල සිත්තම් කර ඇති භික්ෂූනි සිත්තම් සාක්ෂි දරන බව පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි.
බුදුමැදුරේ පිටත මාලය තුල ඇති ච්ත්‍ර සම්ප්‍රදායන්ද පිළිකුත්තුවටම ආවේණික වු බව විද්වත් මතයයි. ද්වාර පාලක රූප ලෙසට මෙහි සිත්තම් කර ඇත්තේ පෘතුග්‍රීසි සෙබළු දෙදෙනකි. එම සිත්තම්ද දුර්ලභ ගණයේ සිතුවම් ලෙසට දැක්වෙන්නේ බෞද්ධ පුදබිමක එවැනි ආකාරයේ සිතුවම් දක්නට නොමැති හෙයිනි. පිටත මාලයේ බිත්ති මත ජාතක කතා ගනනාවක් සිත්තමට නගා ඇත. එම සිත්තම්ද සුවිශේෂී චිත්‍ර කලාවක් ලෙසට පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව නම් කරයි. නිරුපිත ජාතක කතා සියල්ලම සිත්තම් කර ඇත්තේ ලන්දේසි ආභාෂයෙනි. ජාතක කතාවල සිටිනා සියල්ලන්ම ඕලන්ද ජාතිකයන් ලෙසට චිත්‍රයට නගා ඇත. තවත් සමහරෙක් එ චිත්‍ර කලාව පහතරට චිත්‍ර සම්ප්‍රදාය යැයිද හදුන්වනු ලබයි. එවැනි චිත්‍ර කලාවක් දක්නට ලැබෙන්නේ මෙම පුදබිම තුල පමණක් විමද තවත් විශේෂිතය.
පිළිකුත්තුවේ ලෙන් විහාරයේ ඕලන්ද ආභාෂයෙන් සිත්තම් කර ඇති ජාතක කතා තුලින් සමකාලීන ලක්දිව පැවතුණු දේශපාලනික, සාමාජික, ආගමික ස්තරයන් පිලිබඳව මනාව පෙන්නුම් කරන වග චිත්‍ර විශ්ලේෂකයන්ගේ මතයක්ද වෙයි. පිටත මාලයේ වහලය මත ලග්න 12 ද සිත්තමට නගා ඇත. එම සිත්තම්ද සිත් ඇද බැද ගන්නා අයුරින් මනා කොට අලංකාරව සිත්තම් කර ඇත්තේ චිත්‍රවල අගය තවත් තිව්‍ර වන අන්දමයි.
යුට්ව්ද්ඩ්ෆ්ග්ග්ෆ්‍ය්ය්ග්‍ය්ග් ඓතිහාසික බෝධින් වහන්සේලා දෙනමක්ද පුදබිම තුල දක්නට ලැබෙයි. එම බෝධින් වහන්සේලා දෙනම ගැන පවතින මතයන්ද ගනනාවකි. කුමර කුමරි යන නාමයන්ගෙන් එම ඇසතු වෘක්ෂයන්ව එදා පටන්ම හදුන්වා ඇත. දරුපල අපේක්ෂාවෙන් පුද පූජා බාර හාර සිදු කරන්නවුන් අතර පිළිකුත්තුවේ ඇසතු වෘක්ෂයන් දෙනම සුප්‍රසිද්ධ වන්නේ ඓතිහාසිකත්වය හා අනුහසින් සපිරුණු නිසාමය.
සෙල්ලිපි
ප්‍රධාන සෙල්ලිපි 4
විහාරයේ ඉපැරණි කෞතුක වස්තූන්
හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමියන් විසින් පරිහරණය කළ දෝලාවක් මෙම විහාරයේදී දැකගත හැකිවේ. සුමංගල හිමියන් විසින් වරක් ධර්ම දේශනයක් සඳහා මෙහි දෝලාවෙන් වැඩම කර ඇති අතර සවස් කාලයේදි මහා වැස්සක් නිසා දෝලාවෙන් ගමන යාම අපහසු නිසාත් පිළිකුත්තුව පුදබිමේ තිබුනු තිරික්කලයෙන් වැඩියහ. එම දෝලාව මේ විහාරයේ අදටද දක්නට ඇත. එය අද වනවිට ප්‍රතිසංස්කරණය කරවා ඇත.ශ්‍රී ලංකාවේ දක්නට ලැබෙන ලීයෙන් කරවා ඇති දෙවන දැවමුවා පාලමද දක්නට ලැබෙන්නේ පිළිකුත්තුව රජමහා විහාරයේදීය. එය මහනුවර යුගයේදි කරවා ඇති බව පුරාවිද්‍යා මතයයි.
පුරාවිද්‍යා සංකීර්ණය
පිළිකුත්තුව රජ මහා විහාරය සතුව තිබෙන පෞරාණික වටිනාකම නිසා, පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් එය පුරාවිද්‍යා ගල්ලෙන් සංකීර්ණයක් ලෙසට ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබෙයි. එසේම දුලබ ගණයේ ගස් වැල් රාශියකින් සපිරි හෙයින් වෘක්ෂ අභය භූමියක් වශයෙන්ද පිළිකුත්තුව විහාර කන්ද නම් කර ඇත.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක‎
ශිෂ්ටාචාර බිහිවීමට බලපෑ සාධක
ශිෂ්ටාචාර බිහිවීමට බලපෑ සාධක තනමින්
කොට්ටාව ධර්මපාල මහා විද්‍යාලය
කොට්ටාව ධර්මපාල මහා විද්‍යාලය 1970 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 1වන දින කොට්ටාවේදී ස්ථාපනය කෙරූ රජයේ පාසලක් වේ.
අන්දමන් දූපත්
thumb|අන්දමන් හා නිකොබාර් දූපත් අශ්‍රිත සවිස්තර සිතියමක් අන්දමන් දූපත් යනු නැගෙනහිරින් බෙංගාල බොක්ක හා ඉන්දියාවත් බටහිරින් මියන්මාරයටත් මායිම්ව ඇකි කොදෙවු දූපත් සමූහයකි.
අන්දමන් දූපත් බොහෝ අදිවාසී ජනකණ්ඩායම්වල නිජභූමියකි.
ඉතිහාසය
thumb|අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රිත අදිවාසී ජන ව්‍යාප්තිය පෙන්වන සිතියමක්
නිරුක්තිය
අතීතයේදී මෙම දිවයින් සමූහයට හනුමන්තා නම් හින්දු දෙවියකු සදහා සංස්කෘත භාෂාවෙන් හදුන්වන අනඩොමන් යන නමින් හදුන්වා ඇත. තවද ඉතාලියානු දේශ ගවේශකයෙකුවන නිකොලා ද කොන්ටි මෙම දූපත් සමූහය හදුන්වා ඇත්තේ රන් දිවයින නමිනි.
අතීත ජනාවාස
අන්දමන් දූපත් වසර දහස්ගණනක සිට ජනාවාසවී පැවතිණ.පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අනුව මීට වසර 2,200 කට පෙර අන්දමන් දූපත් ජනාවාසව තිබී ඇත.කෙසේ වෙතත් ඇතැම් අධ්‍යනයන්ට අනුව මෙම දූපත් මධ්‍යම පිලියොලිතික යුගයේ සිටම ජනාවාසවී පවතින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. අන්දමන් දූපතිවාසී ආදිවාසීන් ලෝකයෙන් හුදෙකලාව මහා සමාජයෙන් ඈත්ව වාසය කිරීම 18 වන සියවස දක්වාම පැවතින.
මෑත ඉතිහාසය තුල අන්දමන් දූපත්වලට පිටස්තර පුද්ගලයන් ඇතුළු වන්නට විය.ඒ අතර අප්‍රිකානු ජාතිකයන් අරාබි ජාතිකයන් බටහිර ජාතීන් හා ඈත පෙරදිග ජාතීන්ද වෙයි වම|thumb|අන්දමන් දූපත් ජනාවාසවූයේ වෘක හිසක් සහිත අද්භූත මිනිසුන් කොටසකගෙන් බව ජනප්‍රවාදවලට අනුව කියැවේ.
චෝල අධිරාජ්‍ය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 800 ත් 1200 අතර කාලයතුල චෝල අධිරාජයේ බලය අන්දමන් දූපත් කරාද ව්‍යාප්තව පැවතිණ. රාජේන්ද්‍ර චෝල (1014 - 1042) අධිරාජ්‍යයා අන්දමන් හා නිකොබාර් දූපත් අතුළු විශාල භූගෝල කලාපයක් තම අණසකට නතුකරගත්හ.
බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත යුගය
1789 දී එවක පැවති මහා බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන් විසින් අන්දමන් දූපත් අශ්‍රීතව නාවික හමුදා කඳවුරක් නිර්මාණය කරන ලදී.මෙින් වසර දෙකකට පසු මහා අන්දමන් දූපතේ පැවති නාවුක කඳවුර එම දූපතේ ගිණිකොණ දෙසට ගෙනයන ලදී.කෙසේ වෙතත් මෙම අවධියේදී අන්දමන් නාවික හමුදා කඳවුරේ සිටි බොහෝ නාවුක භටයන් රෝගවලට ගොදුරුවී මියගියයේය.
1824 දී රහස් හමුදාවක් යටත් විජිත සොල්දාදුවන්ට ප්‍රහාර එල්ල කළහ.1830 සහ 1840 අන්දමන් දූපත් වලට ගොඩබසිනලද නැවු මුහුදුබත්විය මෙම නැවියන්ට අන්දමන් ආදිවාසීන් විසින් පහරදී ඔවුන් ගේ මාංශ ආදිවාසීන් අනුභව කරඇති බව පැවසේ. 1844 දී බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් මගි ප්‍රවාහන හා භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නැවක් අන්දමන් දූපත් අසළ දී කුණාටුවකට හසුවී මුහුදුබත් විය.මේ අතර යටත් විජිත හමුදාවන්ට නැවතත් ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමට අදිවාසීන්ට හැකිවිය. මෙලෙස අන්දමන් දූපත්වාසී අදිවාසීන්ගෙන් යටත් විජිත හමුදාවන්ට නොයෙක් බාධක ඇතිවිය.
1859 මැයි 17 තවත් විශේෂ දිනයක්විය. එදින මහා අන්දමන් ගෝත්‍රිකයන් හා බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව අතර ගැටුමක් ඇතිවිය.මෙහිදී ආදිවාසීන් රැසක් මරණයට පත්විය තවත් පිරිසක් සිරගතවිය සිරගතකල ඇතැම් ආදිවාසීන් පසුව මරණයට පත් කරනලදී.
1867 දී උතුරු සෙන්ටිනල් දූපතට බ්‍රිතාන්‍ය නැවක් ගොඩබැසීය.ඔවුන් බොට්ටුවල නැගි වෙරළට සේන්දුවිය.තුන්වන දිනයේදී යකට පොලු අතැතිව පැමිණි නිරුවත් ආදිවාසීන් ඔවුන්ට පහර දුන්හ.එක් අයකුට බෝට්ටුවෙන් පැනයාමට හැකිවිය.අනෙත් පිරිස පසුව බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය නැවක් මගින් බේරා ගැනීමට හැකිවිය.
මෙයාකාරයෙන් අන්දමන් දූපත්වාසී අදිවාසීන් හා බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත හමුදාවන් අතර නිතර ගැටුම් ඇතිවිය. මෙයින වඩාත් අගතියට පත් වන්නේ අන්දමන් ස්වදේශික ජනයායි,බ්‍රිතාන්‍ය සමයේම අැෆ්පනිස්ථානයේ සිට පැමිණි මුස්ළිම් ජාතික ෂ(ර්) අලි අන්දමන් හා නිකොබාර් දූපත් වලට පැමිණේ. දකුණ|thumb|රොස් දූපතේ සිර කදවුරක්, 1872 බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේ මෙහි දේශපාලන සිරකරුවන් සදහා වූ බන්ධනාගාරයක්ද ස්ථාපිතව පැවතිණ.ඉන්දියානුවන් මෙම බන්ධනාගාරය කළු වතුර ලෙස හදුන්වා ඇත; 1996 දී කාලපනි හෙවත් කළු වතුර නමින් චිත්‍රපටයක්ද මේ අශ්‍රිතව නිපදවිය. මෙම බන්ධනාගාර යේදී සිරකරුවන් දහස් ගණනක් මිය ගියබව පැවසේ. බොහෝ දෙනා මෙම බන්ධනාගාරය තුල පැවති අමානුෂික වද බන්ධන හමුවේ මියගොස් ඇත. වයිපර් දූපතේ පැවති බන්ධනාගාරය තුලදී සිරකරුවන් එල්ලා මාරා දැමීම සිදුකර ඇත.
ජපන් බලපෑම
thumb|රෝස් දිවයින 2004 දී thumb|අන්දමන් දූපත් අන්දමන් හා නිකොබාර් දූපත්වල බලය දෙවන ලෝක යුධ සමයේදී තමා යටතට ගැනීමට ජපානයට හැකිවිය. ජපාන් අධිරජ්‍ය යටතේ පැති අන්දමන් හා නිකොබා දූපත් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රමුඛ මිත්‍ර පාර්ෂවීය රටවල් ලෝක යුද්ධයෙන් ජයග්‍රහනය කිරීමත් ජපානය ලෝක යුද්ධයෙන් පරාජය වීමත් නිසා යලින් අන්දමන් දූපත්වල බලය බ්‍රිතාන්‍ය යටත්විජිතයට අයිතිවිය.කෙසේ වෙතත් පසුව මහා බ්‍රිතන්‍ය විසින් තම යටත් විජිතයන්ට නිදහස ලබාදීමට තීරණය කිරීමත් සමග ඉන්දියාවටද 1947 දී නිදහස ලැබීම සමග අන්දමන් හා නිකොබාර් දූපත් ඉන්දියාවට අයත්විය.
මෑතකාලීන ඉතිහාසය
1998 අප්‍රියල් මාසයේදී ජෝන් එස් කැලහන් නම් ඡායාරූප ශිල්පියකු අන්දමන් දූපත අශ්‍රිත දියමත ලිස්සායෑමේ ක්‍රීඩා වැඩසටහනස් සංවිධානය කළේය.එය තායිලන්තයේ පුකේට් දිවයිනේ සිට ඇරඹිණි.ඔවුන් දින දහයක් පුරා අන්දමන් දූපත් සමූහයේ විවිධ ස්ථාන කරා දියමත ලිස්සා යමින් තොරතුරු ගවේශනය කළහ.ඔවුන් එහි සිටි ආදිවාසීන් ගැනද තොරතුරු රැස් කළහ.ජනමාධ්‍යවේදියකුවන සැම් ජෝර්ජ් පළමු වරට අන්දමන් දූපත ආශ්‍රිත දියමත ලිස්සා යෑම සිදුකලහැකි පෙදෙස් වල සිතියමක් ජාතත්‍යන්තර සගරාවක පළ කළේය.. ජැක් ජොනසන් ගේ Thicker than Water නම් සිනමා පටයට පසුබිම වන්නේ අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රිත වෙරළ තීරයයි
2004 දෙසැම්බර් 26 දින සිදුවූ සුනාමි ව්‍යසනය නිසා අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රීතව දැඩි මුහුදු කෑමක් ඇතිවිය. මෙම සුනාමි ව්‍යසනයෙන් 2,000 අධික අන්දමන් දූපත්වාසින් පිරිසක් මරණයට පත්විය.4,000 අදික ළමුන් පිරිසක් අනාථවිය.40,000  පමණ දෙනාට නිවාස අහිමිවිය.. නැවත 2009 අගෝස්තු මාසයේදී රික්ටර් මාපකයේ 7 ඉක්මවූ භූමි කම්පාවක් නිසා අන්දමන් දූපත්වලට දැඩි බලපෑමක් ඇතිවිය.2010 මාර්තු 30 දිනද රික්ටර් මාපකයේ 6.9  ඉක්මවූ භූමිකම්පාවක් වාර්ථාවිය.
භූගෝලීය පිහිටීම
thumb|හිරු බැසීම thumb|This photo was taken at the beach no.3 at Haveleck in the Andaman Islands. thumb|Chidiya Tapu, Andaman අන්දමන් දූපත් සමූහය ඉන්දියන් සාගර කලාපයට අයත් අන්දමන් මුහුද අශ්‍රිතව බෙංගාල බොක්ක තුල පිහිටා ඇත.අන්දමන් දූපත් සමූහයට උතුරින් බංගලා දේශයත් ඊශාන දෙසින් මියන්මාරයත් නැගෙනහිරින් තායිලන්තයත් ගිණිගොණ දෙසින් මලයාසියාව හා සිංගප්පූරුවත් නිරිත දෙසින් ශ්‍රී ලංකාවත් පිහිටයි.
නිවර්තන කලාපීය දේශගුණයක් පවතින අන්දමන් දූපත් තුල උණුසුම් හා වියලි දේශගුණ තත්වයක් පවතී.මෙම දූපත්වලට ඊශානදිග සහ නිරිතදිග මෝසම් සමය තුල වර්ෂාපතනය හොදින් ලැබේ.බොහෝවිට නිරිතදිග මෝසමෙන් වර්ෂාව හොදින් ලැබෙන අතර ඊශානදිග මෝසමෙන් ලැබෙන්නේ අඩු වර්ෂාපතනයකි.
වෘක්ෂලතා
මධ්‍යම අන්දමන් දූපත් තෙත් පතන වෘක්ෂ ලතාවලින් පිරි වාන්තර ප්‍රදේශයන්ය.අන්දමන් දූපත්වල උතුරු පෙදෙසේ තෙත් සදාහරිත වනාන්තර පිහිටා ඇති අතර මෙහි වටිනා දැව වර්ග වලින් සමන්විතය.
අන්දමන් දූපත් ස්වභාවික වෘක්ෂලතාවලින් පිරි නිවර්තන වනාන්තර සහිත භූමියකි.වෙරළාශ්‍රිත බිම් කඩොලාන ශාක ප්‍රජාවගෙන් පොහොසත්ය. මෙම වැසි වනාන්තර බුරුමයේ ඇති වැසි වනාන්තර වලට සමානය.බොහෝ වනාන්තර සදාහරිතය,එහෙත් උතුරු අන්දමන් දූපත් මධ්‍යම අන්දමන් දූපත් ඇතැම් දකුණු අන්දමන් දූපත් කිහිපයක් ආශ්‍රිත පතනශ්‍රීලී වනාන්තර හමුවේ. දකුණු අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රිතව බොහෝවිට අපිශාක මීවන හා උඩවැඩියා වර්ග දක්නට ලැබේ.
අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රිත වනාන්තර බොහෝමයක් මිනිස් ක්‍රියාකාරනම් වලින් නිදහස්ව ස්වභාවිකව වැඩුණු වනාන්තර වෙයි.මෙහි වැඩි වශයෙන් ආදිවාසීන් ජීවත් වුවද ඔවුන් ශිෂ්ට මිනිසුන් මෙන් වනාන්තර විනාශ කිරීම පමණ ඉක්මවා දඩයම් කිරීස සිදු නොකරයි.එම නිසාම මෙහි ස්වභාවික පරිසරය ආරක්ෂාවී පවතී.කෙසේ වෙතත් මෙහි මෑතකදී සංක්‍රමණයවූ ජන කොටස් නිසා අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රිත පරිසරය දූශනයවීම වැළැක්වීමට කටයුතු යොදා ඇත.
දැව
thumb අන්දමන් දූපත් තුල දැව සදහා යොදාගතහැකි ශාක වර්ග 200 පමණ පවතී.මෙයින් විශේෂ 30 පමණ ආර්ථිකමය වශයෙන් ඉතා වටිනා ශක වර්ගවේ.: පඩුක් දැව ලී භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය සදහා යොදා ගනී.
සත්වසංහතිය
thumb|කොරල්පර අන්දමන් දූපත් යනු බොහෝ සත්ව වර්ගයනට නිජ භූමියකි.
ක්ෂීරපායින්
මෙම දූපත් වලට ආවේණික ක්ෂීරපායින් කිහිපයක් සිටී අන්දමන් වල් ඌරා ද මෙම දූපත් වලට ආවේණික සත්වයෙකි,
අතීතයේ අධිරාජ්‍යවාදීන් විසින් අන්දමන් දූපත් තුල ඇති දැව ප්‍රවාහනයට යොදාගත් අලියන් පසුව අන්දමන් දූපත් තුල දමා යාම නිසා මධ්‍යම අන්දමන් දූපත් තුල අලින්ද දක්නට ලැබේ.
කුරුල්ලන්
අන්දමන් දූපත් වලට ආවේණික කුරුළු විශේෂ කිහිපයක්ම දක්නට ලැබේ අන්දමන් දූපත්වල ඇති හිරිගල් ගුහා තුල විවධ කුරුළු විශේෂ නවාතැන් ගනී.විශේෂයෙන් මේතුල වසන වැහි ලිහිණියන් මෙම හිරිගල් හුහා තුල කැදලි තනා ගනී.මෙම කැදලි ආර්ථිකමය වටිනාකමෙන්ද ඉහලය..
සර්පයන් හා උරගයන්
අන්දමන් දූපත් තුල මෙම දූපත්වලටම ආවේණික උරග හා උභයජීවින් කිහිපයක් සිටී.මේ අතරට අන්දමන් දූපත් වලට ආවේණික ගෙම්බන් මැඩියන් සහ දකුණු අන්දමන් කරවලා (Bungarus andamanensis) අන්දමන් දිය කබරයා (Varanus salvator andamanensis) මේ අතර වෙයි.
අන්දමන් දූපත්තුල කිඹුලන් බොහොවිට දැකිය හැක.ඇතැම් අවස්ථාවල මෙම කිඹුලන් සංචාරකයන්ට පහරදීම් හා ඇතැම්විට කිඹුලන්ට ගොදුරුවී මියගිය අවස්ථාද අසන්නට ලැබේ.කෙසේ වෙතත් කිබුලන් බහුලව ගැවසෙන ස්ථානවල අනතුරු ඇඟවීමේ පුවරුසවිකර ඇත.
ආගම
අන්දමන් දූපත්වාසී ආදිවාසීන් අතර ඒකදේවවාදී බහුදේවවාදී හා සර්වාත්මකවාදී ආගම් පවතී. මෙම දූපතේ ආදිවාසීන් පලුගා නමින් හදුන්වන සර්වබලදාරී දෙවි කෙනෙකු අදහති. පලූගා නම් සර්වබලදාරී දෙවියන් වහන්සේගේ නිවහන අන්දමන් දූපත් බව ඔවුන් අදහති. පලූගා අකමැති ක්‍රියාවන් සිදු නොකිරීමට අන්දමන් දූපත්වාසීන් ප්‍රවේසම්වේ.ඇතැම් ආදිවාසීන් මියගිය අයගේ ආත්ම භූතයන් යක්ෂයන් ආදී අධිමානුෂික බලවේගයන් පිළිබද ඇදහීම් විශ්වාස කරයි.සිහින පිළිබද වූ මිත්‍යා විශ්වාසද ඔවුන් අතර බහුලව පවතී.
මීට අමතරව හින්දු ක්‍රිස්තියානි ඉස්ලාම් සිඛි බෞද්ධ හා ජෛන දර්මය අදහන බැතිමතුන්ද සිටිතී.
ජනගහනය
thumb|273x273පික්|අන්දමන් දූපත්වාසී තරුණ මවක් තම දරුවා සමග අන්දමන් දූපතේ ජනගහණය ආසන්න වශයෙන් 343,125 පමණය අන්දමන් දූපත්වාසීන්ට අමතරව සංක්‍රමණයවන ජනතාව සමග ජනගහණය වෙනස් වෙයි.
අන්දමන් ආදිවාසීන්
අතීතයේ සිට අන්දමන් දූපත් තුල ආදිවාසීන් ජීවත්විය.වර්තමානය වනවිට මෙම ස්වදේශිකයන්ගේ ප්‍රමාණය ඉතා අඩුවී ඇත.අන්දමන් දූපත් නිජබිම කරගත් ආදිවාසීන් කිහිපයක් මෙසේය. මෙම ආදිවාසීන් බොහෝ පිරිසක් බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත සමයේදී ඇතිවූ ගැටුම් නිසා මියගියහ.මීට අමතරව විවිධ වසංගත නිසාද ඔවුන් මෙලොව හැරදා ගියහ.මහා අන්දමන් ජනගහනය 5000 පමණවේ.ඔන්ගේ ජනගහනය 100 පමණය. thumb|අන්දමන් ගෝත්‍රිකයන්
ප්‍රවාහනය
අන්දමන් දූපත් අශ්‍රිතව ඇති එකම ගුවන්තොටුපල වියර් සවකාර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපලයි,මෙම ගුන්තොටුපලේ සිට කල්කටා වෙන්නායි නවදිල්ලි බෙන්ගලුරු විශාඛපට්නනම් බුබනේසවරු දක්වා පියාසර කරයි. මෙම ගුනක්තොටුපල ඉන්දීය රජය යටතේ පලනයවෙයි. කුඩා ගුවන් ගමන් කිහපයක්ම අන්දමන් වෙරළ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල සංචාරක කටයුතු සදහා යෙදවේ.
කැනඩා-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
වර්ථමානයේ ශ්‍රී ලංකාව සහ කැනඩාව, පැතිකඩ ගණනාවක් ඔස්සේ සිය සම්බන්ධතා අඛණ්ඩව පවත්වා ගනියි. කොළඹ නගරයේ පිහිටුවා තිබෙන සිය සිය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය හරහා කැනඩාව ශ්‍රී ලංකාව සමග කටයුතු කරන අතර, ශ්‍රී ලංකාව ඔටාවාහී පිහිටුවා තිබෙන සිය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය හරහා කැනඩාව සමග ගණුදෙණු සිදු කරයි. ඔටාවා හී පිහිටුවා තිබෙන මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය හැරුණු විට ශ්‍රී ලංකාව, මොන්ට්‍රියල් (Montréal), ටොරන්ටෝ (Toronto) සහ වැන්කුවර් (Vancouver) යන නගර වලද සිය කොන්සල් කාර්යාල කිහිපයක් ස්ථාපනය කොට තිබේ. මෙම රටවල් ද්විත්වයම පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයීය සංවිධානයේ ආරම්භක සාමාජිකයෝ දෙදෙනෙකුද වෙයි.
වර්ථමානයේ කැනඩාව තුල ශ්‍රී ලාංකික සම්භවයක් සහිත පුද්ගලයින් 250,000 - 300,000 අතර ප්‍රමාණයක් ජීවත් වන බව සඳහන් වන අතර, ඉන් බොහෝ දෙනෙකු 1980 සහ 1990 අතර කාලයේ හටගත් කළු ජූලිය සහ, ශ්‍රී ලංකාවේ හටගත් ත්‍රස්තවාදී යුද්ධය නිසා සරණාගතභාවයෙන් එරටට පළාගිය ලාංකික දෙමළ ජාතිකයින් බව පැවසෙයි.
මානව හිමිකම් කරුණු මත මතභේදාත්මකව
වර්ථමානයේදී මානව හිමිකම් කරුණු සම්බන්ධව රටවල් ද්විත්වය අතර පරස්පර මත පවතී. කැනේඩියානු අග්‍රාමාත්‍ය ස්ටෙපන් හාපර් මහතා ඇතුළු කැනඩා රජය පවසන්නේ, ශ්‍රී ලංකාවේ මානව හිමිකම් තත්වය සහ නීතියේ ස්වාධිපත්‍යයේ තත්වය පිළිබඳව බලවත් කනගාටුවට පත්වන බවයි.
නමුත් ශ්‍රී ලංකාව පවසන්නේ දෙමළ ඩයස්පෝරාව බහුතරයක් වෙසෙන කැනඩාව, ඔවුනගේ දේශපාලන අරමුණු සාක්ෂාත් කරගැනීම සඳහා, ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් ස්වාධීන සංහිදියා ගමනට අයුතු බාධා එල්ල කරමින් සිටින බවයි. එසේම ඔප්පු නොකරන ලද මානව හිමිකම් චෝදනා වලින් සිදුවන්නේ ප්‍රශ්න තවත් වැඩිවීම බවට, ශ්‍රී ලංකාව තවදුරටත් කියා සිටින ලදී.