cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට්
ග්ලූටමේට් කවුන්ටරයේ වැඩි ස්කන්ධය හේතුවෙන් එම්එස්ජී හි සෝඩියම් ප්‍රමාණය (ස්කන්ධ ප්‍රතිශතයෙන්) 12% ක් සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ් (39%) වලින් තුනෙන් එකක් පමණ වේ. ග්ලූටමේට් වල අනෙකුත් ලවණ අඩු ලුණු සුප් වල භාවිතා කර ඇතත් ඒවා එම්එස්ජී වලට වඩා රසවත් නොවේ. "MSG විසින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර අනුභව කිරීම පවා ප්‍රවර්ධනය කළ හැකිය. (ආහාර විද්‍යා ist ස්ටීව් විතර්ලි) උපකල්පනය කරන්නේ, කැලේ වඩාත් රසවත් කිරීම පමණක් නොව, අඩු ලුණු භාවිතයෙන් මිදීමට ඔබට ඉඩ සලසා දීමයි." [17]
එම්එස්ජී බහුලව භාවිතා වන අතර තොග කැට (බුවිලන් කියුබ්), සුප්, රාමන්, ග්‍රේවි, ස්ටූස්, රසකැවිලි, රසවත් කෑම වර්ග ආදියෙහි දක්නට ලැබේ.
රයිබොනියුක්ලියෝටයිඩ් ආහාර ආකලන ඩිසෝඩියම් ඉනොසිනේට් (ඊ 631) සහ ඩිසෝඩියම් ගුවානිලේට් (ඊ 627) මෙන්ම සාම්ප්‍රදායික ලුණු සාමාන්‍යයෙන් මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට් අඩංගු අමුද්‍රව්‍ය සමඟ සමෝධානික බලපෑමක් ඇති බව පෙනේ. “සුපර් ලුණු” යනු කොටස් 9 ක ලුණු, එක් කොටසකට එම්එස්ජී සහ කොටස් 0.1 ඩිසෝඩියම් ඉනොසිනේට් සහ ඩිසෝඩියම් ග්වානිලේට් මිශ්‍රණයකි. [18]
thumb|right|300px|Crystalline MSG
ප්‍රවර්ගය:Food additives ප්‍රවර්ගය:කෘත්‍රිම රසායනද්‍රව්‍ය ප්‍රවර්ගය:පෝෂණය ප්‍රවර්ගය:කෘත්‍රිම ආහාර ප්‍රවර්ගය:Glutamates ප්‍රවර්ගය:Chinese ingredients
මවුල දිනය
මවුල දිනය යනු, රසායනඥයන් සහ රසායන විද්‍යා ශිෂ්‍යයන් විසින්, ඔක්තොම්බර් 23 දින පෙ.ව. 6:02 සිට ප.ව. 6:02 දක්වා සැමරෙන  නිලනොලත් නිවාඩු දිනයක් වන අතර, දින ලිවීමේ ඇමරිකානු ක්‍රමය පරිදී එම දිනය 6:02 10/23 ලෙසින් ලියති. මෙම වේලාව සහ දිනය ව්‍යුත්පන්න කර ඇත්තේ, ද්‍රව්‍යය එක් මවුලයක ඇති අංශූන් (පරමාණු හෝ අණු) සංඛ්‍යාව වශයෙන් අර්ථ දක්වා ඇති හා, දළ වශයෙන්  6.02×1023 වන්නාවූ, එස්අයි පදනම් ඒකක හතෙන් එකක් වන  ඇවගාඩ්රෝ සංඛ්‍යාව වෙතිනි.
1980 ගණන් වල මුල් භාගයේදී ද සයනස් ටීචර් යන්නෙහි පළවූ ලිපියක් වෙතින් මවුල දිනයෙහි සම්භවය ඇති විය. මෙම ලිපියෙන් පෙළඹුනු, දැනට විශ්‍රාමලත්  උසස් පාඨශාලා  රසායන විද්‍යා ගුරුවරයෙක් වන, ප්‍රෙයරි ඩු ෂන්, විස්කොන්සින් හි ජීවත් වන  මොරිස් ඕලර් විසින්, 1991 මැයි 15 දිනදී ජාතික මවුල දින පදනම (NMDF) පිහිටුවන ලදි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඔක්තොම්බර් මස තුල සැමරුම් ප්‍රවර්ගය:නිලනොවන සැමරුම් ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යා සිදු වීම් ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
ජනවාරි 25
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
කතුර
කතුර යනු අතින් ක්‍රියාත්මක කල හැකි කැපුම් උපකරණයකි. විවිධ ආකාරයන්ගෙන් යුක්ත කතුර දැකිය හැකි අතර ඒවා විවිධ ද්‍රව්‍යන් කැපීම සඳහා භාවිතා කරයි.
පාටලීපුත්‍ර
නූතන පැට්නාවට යාබදව පිහිටි පාටලීපුත්‍ර (IAST: ) පුරාතන ඉන්දියාවේ පැවති නගරයකි. ක්‍රි.පූ. 490 පමණ මගධයේ පාලක උදයින් විසින් කුඩා බලකොටුවක් (පාටලීග්‍රාම) ලෙස ගොඩනැගූ මෙය ගංගා නදිය අසල පිහිටියේ ය. මෙය ශිශුනාග අධිරාජ්‍යය (ක්‍රි.පූ.. 413–345), නන්ද අධිරාජ්‍යය (ක්‍රි.පූ. 460 හෝ 420–325), මෞර්ය අධිරාජ්‍යය (ක්‍රි.පූ. 320–180), ගුප්ත අධිරාජ්‍යය (ක්‍රි.ව. 320–550), සහ පාල අධිරාජ්‍යය (ක්‍රි.ව. 750–1200) වැනි බලවත් රාජ්‍ය යටතේ අගනගරයක් ලෙස පැවතී ඇත. මෞර්ය යුගයේ දී, මෙම නගරය ලොව විශාලතම නගරවලින් එකක් ලෙස සැලකිණි. ග්‍රීක තානාපති, දේශාටක සහ ඉතිහාසඥ මෙගස්තීනිස්ට අනුව, මෞර්ය අධිරාජ්‍ය සමයේ (ක්‍රි.පූ.. 320–180 පමණ) මෙය ලොව වඩාත් සඵල ප්‍රාදේශීය ස්වයං පාලන තන්ත්‍රයක් පැවති මුල්ම නගර අතුරින් එකකි. ක්‍රි.ව. 7වන සියවසේ සිට පරිහානියට පත්වෙමින් පැවති පාටලීපුත්‍රය ශේර් ෂා සූරි (1538–1545) පාලන සමයේ දී යළි පුනර්ජීවයක් ලද අතර, එය පැට්නා ලෙස නම් කෙරිණි.
වැඩිදුර කියවීමට
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
නේපාල සාහිත්‍යය
මෙය නේපාල භාෂාවෙන් රචිත සාහිත්‍ය සඳහා භාවිතා වේ. එය නේපාල ජාතිකයන් විසින් රචිත සාහිත්‍යයක් වීම අනිවාර්ය නොවන අතර එයට හේතුව වන්නේ ඉන්දියාවේ හා භූතානයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල එය පුළුල්ව භාවිතා වන බැවිනි. සත්‍ය වශයෙන්ම ඉන්දියාවේ සිකීම් ප්‍රාන්තයේ නිල භාෂාව නේපාල භාෂාවයි. පරිජාත් වැනි ඉන්දියාව ඇතුළු වෙනත් රටවල්වලින් පැමිණි ලේඛකයන් නේපාල සාහිත්‍යයේ ප්‍රමුඛ ලේඛකයන් වේ. නේපාලය තුළ ද මිතාලි, බෝච්කූරි, නේපාල් භාෂා ආදී ලෙස ව්‍යවහාර භාෂාවන්ගේ විවිධත්වයක් ඇත.
නේපාල භාෂාව සංස්කෘත භාෂාවෙන් පරිණාමනය වූ අතර එහි පුරාතන ඉතිහාසය විස්තර කිරීම අසීරු වන්නේ බොහෝ පඬිවරුන් විශේෂයෙන්ම ආගමික සාහිත්‍යයට අදාලව සංස්කෘත භාෂාවෙන් ලියූ බැවිනි. කෙසේ නමුත් නේපාල සාහිත්‍යය යුග 5කට දළ වශයෙන් බෙදිය හැක.
ජනවාරි 27
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ප්‍රෞඪ රාය
ප්‍රෞඪ රාය (හෙවත් හතරවන ප්‍රෞඪ දේව රාය) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉතා කෙටි කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කළ විජයනගර අධිරාජ්‍යයේ රජ කෙනෙකි. 1485 දී ඔහුගේ සෙන්පතියා වූ සාළුව නරසිංහ දේව රාය විසින් ඔහුව බලයෙන් නෙරපාහැර රාජ්‍යය පැහැරගත්තේ ය. මොහු විසින් රතිරත්නප්‍රදීපිකා නම් වූ කාම ග්‍රන්ථයක් රචනා කරන ලදී.
ශේසාදේ මෙහෙමෙද්
ශේසාදේ මෙහෙමෙද් (1521 - 7 නොවැම්බර් 1543) යනු සුල්තාන් සුලෙයිමාන් Iගේ සහ ඔහුගේ බිරිඳ වූ හුරෙම් සුල්තාන්ගේ පුත් වන ඔටෝමාන් කුමාරයෙකි (ශේසාදේ). ඔහු මනිසා හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස සේවය කළේය.
මුල් ජීවිතය
ශේසාදේ මෙහෙමෙද් 1521 දී පැරණි මාලිගයේ දී සුලෙයිමාන්ගේ රෝඩ්ස් වෙත උද්ඝෝෂනය කරන අතරතුර උපත ලැබීය. ඔහුගේ උපන් දිනය කඳවුරේදී පැවැත්වුණේ පුද පූජා පවත්වමින් දානය බෙදා දීමෙනි. ඔහුගේ මව ඕතඩොක්ස් පූජකයෙකුගේ දියණියක වූ හුරෙම් සුල්තාන් ය. 1533 හෝ 1534 දී ඔහුගේ මව වහල්කමින් නිදහස් කර සුලෙයිමාන්ගේ නීත්‍යානුකූල බිරිඳ බවට පත්විය. ඔහුට වයස අවුරුදු තුන වන විට මියගිය අබ්දුල්ලා, ශේසාදේ සෙලීම් (අනාගත සෙලීම් II), ශේසාදේ බයේසිද්, සහ ශේසාදේ ශ්‍යාංගීර් යන බාල සොහොයුරන් හතර දෙනෙක් සහ මීරිමා සුල්තාන් නම් බාල සොහොයුරියක් සිටියේය.
මෙහෙමෙද් ව ඔහුගේ සහෝදරයන් වන ශේසාදේ මුස්තාෆා සහ ශේසාදේ සෙලීම් සමග 1530 ජූනි 27 දින චර්මච්ඡේදනය කරන ලදී.
වෘත්තීය
1534 පෙබරවාරි මාසයේදී මුස්තාෆා මනිසා හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. අනෙක් අතින්, මෙහෙමෙද් අගනුවර රැඳී සිටි අතර 1537 දී ඔහු තම පියා සමඟ කෝර්ෆු වෙත සිය ව්‍යාපාරයට එක් විය. 1541 දී, ඔහු සහ ඔහුගේ බාල සොහොයුරන් වන ශේසාදේ සෙලීම් සහ ශේසාදේ බයේසිද්, බූදා වෙත ව්‍යාපාරයක් සඳහා ඔවුන්ගේ පියා සමඟ ගියේය.
කෙසේ වෙතත්, ඔහුගේ මව ඔහුගේ පළාත් තනතුරට ඔහු සමඟ ගියේ නැත. මනිසා ලේඛනයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ ඇය 1543 දී මෙහෙමෙද් හමුවීමට ගිය බවයි. එම වසරේම ඇය කරමන් හි ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කරන ලද ඇගේ බාල පුත් සෙලිම් කුමරු ද බැලීමට පැමිණියාය. ඔහුගේ එකම දරුවා, හුමාශා සුල්තාන් 1543 දී මනිසා හි උපත ලැබීය.
'එව්ලියා චෙලෙබි' මෙහෙමෙද්ව විස්තර කරන්නේ "මුස්තාෆාටත් වඩා විශිෂ්ඨ ගුණාංගයන්ගෙන් යුත් කුමාරයෙකු ලෙසය. ඔහුට විදින බුද්ධියක් සහ සියුම් විනිශ්චයක් තිබුණි. සුලෙයිමාන් ඔහුව ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා කරවීමට අදහස් කර ඇත, නමුත් මිනිසා යෝජනා කරන අතර දෙවියන් වහන්සේ බැහැර කරයි".
මරණය
ශේසාදේ මෙහෙමෙද් 1543 ඔක්තෝබර් 31 බදාදා මනිසාහිදී රෝගාතුර විය. ඔහු කෙටි කලකට පසු නොවැම්බර් 7 බදාදා රාත්‍රියේ මිය ගියේය, බොහෝ විට වසූරිය හේතුවී ඇත. ඊළඟ දවසේ, 'ලලා පාශා' සහ 'දෙෆ්තෙදාර් ඊබ්‍රහීම් චෙලෙබි' ඔහුගේ දේහය ඉස්තාන්බුල් වෙත ගෙන ගියහ. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ බාල සොහොයුරු සෙලීම් ඔහු වෙනුවට මනිසා ආණ්ඩුකාරවරයා ලෙස පත් කරන ලදී.
මෙහෙමෙද්ගේ මරණයෙන් පසු, සුලෙයිමාන් විසින් සුප්‍රසිද්ධ අධිරාජ්‍ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී 'මිමාර් සිනාන්' විසින් මෙහෙමෙද් අනුස්මරණය කිරීම සඳහා ඉස්තාන්බුල්හි ශේසාදේ මුස්ලිම් පල්ලිය ඉදිකරන ලදී. තවද, සුලෙයිමාන් මෙහෙමෙද් වෙනුවෙන් ප්‍රබන්ධයක් රචනා කළ අතර කවිය අවසන් කළේ "කුමාරයන්ගෙන් වඩාත් කැපී පෙනෙන, මගේ සුල්තාන් මෙහමඩ්" යන පේළියෙනි.
ජනසතු කිරීම
ජනසතු කිරිම ඇති උවමානවට දේශපාලනික මෙන්ම ආර්ථික හේතුන් ඇත. සමාජවාදි ජනසතු කිරීම මගින් ජනතාවට එම ආයතන වලින් උපරිම ඵලදාව ලැබෙන බවත්, ධනය බෙදියාම මගින් ජීවන තත්ත්වය වර්ධනය වන බවත් විශ්වාස කරයි.
ජනසතුකල දේපල දේශපාලනික හා සමාජ පිඩනය නිසාදෝ ජනතාවගේ වුවමනාවලට වැඩි තැනක් ලබාදේ. මෙම ආයතන සමාජ සුභසාධනය උදෙසා පාඩු සහගත ක්‍රියාකාරමක් වල යෙදිය හැක. උදා. දුෂ්කර ප්‍රදේශවල ප්‍රවාහන සේවක තැපැල් සේවය එහි ජනසතුකරණය හුවා දක්වයි. සමහරක් අවස්ථාවල මෙම ආයතන ලාභ පරමාර්ථ කර නොගෙන පිහිටාධාර වැඩවල නිරත වේ.
මෙම දේපල රජය සතු බැවින් එහි ණය පියවීමේ වගකීම රජයට ඇත. මෙම ආයතන කෙටී කාලීන පදනම මිස දේශිය භාණ්ඩාගාර ණය නොගනී.
දේපල ජනසතු කිරිමට පෙර අයිතිකරැට වන්දියක් ගෙවා හෝ නොගවො විය හැකත වන්දි නොගෙවන්නවානම් එය බුක්තිය පැහැරගැනීමකි. ජනසතුකරණයේ රංයට ජනසතු ඇති දේපල පාලනය ලැබෙන දේපල ප්‍රතිව්‍යාප්තිර්ය යන අරැතට වඩා වෙනස් වේ. රජය දේපල පවරා ගැනීමට හේතුව එම දේපල නීතිවිරෝධිව අයක් කරගත් දේපල නිදාස විය හැක. උදා. ප්‍රංශ රජය රථවාහන නිෂ්පාදන ආයතනය පවරා ගැනීම හේතුව එහි අයිතිකරැ නැසින් සමග සහයෝගිව සිටීමයි.
මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යය
මධ්‍යතන යුගයෙහිදී (ක්‍රිව 500 ගණන් වලදී බටහිර රෝමන් අධිරාජ්‍යයෙහි බිඳවැටීමෙහි සිට 15වන සියවසෙහි අගභාගයෙහි ෆ්ලොරන්සීය පුනරුදයෙහි ඇරඹීම අතරවූ වසර එක් දහසක කාලපරිච්ඡේදය ඇතුළත්) හා ඉන් ඔබ්බට යුරෝපයෙහි නිර්මාණය වූ සියලු ‍ලිඛිත කෘතීන් සියල්ලම අන්තර්ගත මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යය පුළුල් විෂයයකි. මෙම කාලය සාහිත්‍යමය ආගමික ලිවිම් වලින් මෙන්ම අගාරික නිර්මාණ වලදී යුක්ත විය. නූතන සාහිත්‍ය මෙන්ම එය පෝසත් හා සංකිර්ණ විශේෂ ක්ෂේත්‍රයක් වෙයි. කාලය හා ප්‍රදේශයේ පුළුල් පරාසය නිසා අධි සරළ කරණයෙන් තොරව සාමාන්‍ය වදන් වලින් කතා කිරීමට නොහැකි නිසා සාහිත්‍ය්‍ය එහි මුලාරම්භයේ ස්ථානය හා හෝ භාෂාව‍ මෙන්ම වර්ගය අනුව වර්ගීකරණය කෙරෙයි.
භාෂාවන්
බටහිර හා මධ්‍යම යුරෝපය පාලනය කළ රෝමානු කතෝලික සභාවෙහි භාෂාව ලතින් භාෂාව වු බැවින් හා පල්ලි අධ්‍යාපනයෙන් එකම ප්‍රබවයක් බැවින් මධ්‍යමකාලීන ලේඛකයන් අතර හා කිසිදා රෝමානුකරණය නොවු යුරෝපයේ ප්‍රදේශ වල පවා ලතින් භාෂාව සුලභ විය. කිසේ නමුත් නැගෙනහිර රෝමානු අධිරාජ්‍යයේය හා නැගෙනහිර සාම්ප්‍රදායික පල්ලියේ බලපෑම විසින් ග්‍රීක භාෂාවෙන් පුරාතන සැලුවෝනික පල්ලියේ භාෂාව ප්‍රමුඛ ලිඛිත භාෂාවන් බවට පත්විය.
පොදු මහජනතාව ඔවුන්ගේ අනන්‍ය ග්‍රාමීය භාෂාව අඛණ්ඩව භාවිතා කළේය. උදාහරණ වශයෙන් පැරණි ඉංග්‍රිසි Beowulf හා‍ මධ්‍යම ජර්මනියේ Nibelungenlied, මධ්‍යම ග්‍රීකයේ Digenis Acritas හා පැරණි ප්‍රදේශයේ Choanson De roland මෙකල වඩාත් ප්‍රසිද්ධ විය. එසේ නමුත් තනි පුද්ගලයන් විසින් සිදු කළ බවට සැලකෙන මෙම වීර කාව්‍යයන් ඔවුන්ගේ ජනතාවගේ පුරාතන වාචික සම්ප්‍රදායන් මත පදනම් වු බව නිසැකය. සෙල්ටික සම්ප්‍රදායන් Lais of Marie De France, Mabinogion හා Arthurian Cycle වල සුරැකිව පවතියි.
නිර්නාමික භාවය
මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍යයෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් නිර්ණාමික වෙයි. මෙයට එකම හේතුව යුගයේ ලේඛන වල හිඟභාවය පමණක්ම නොවෙයි. ලේඛකයාගේ චරිතයෙහි ඉදිරිපත් කිරීම ද නොඑසේනම් ප්‍රේමණීය ප්‍රකාශනය ද හේතු විය. මධ්‍යතන යුගයේ ලේඛකයන් බොහෝ විට සම්භාව්‍ය රචකයන්ගෙන් හා පල්ලි වල පූජක වරුන‍්ගෙන් සැදුම්ලත් අතර නව කතාන්දර පැවසීම වෙනුවට ඔවුන් කියවු හෝ ඇසු දේ යලි යලිත් ඉදිරිපත් කිරීමේ නැඹුරුතාවයක් පැවතුණි. එසේ අළුත් යමක් ඉදිරිපත් කළ විටදී ද ඒවා වෙන්දේසි කිරීමේ ස්වරූපයක් පැවති බවට චෝදනා එල්ල විය. මෙම කෝණයෙන් ගත් කළ තනි ලේඛකයාගේ නම අඩු වැදගත්කමකින් යුතු බව පෙනෙන්නට තිබුණු බව බොහෝ වැදගත් ලේඛනයන් විශේෂිත රචකයෙකුගේ නමක් නොදරයි.
ආගමික
එදා සිට පැවතෙන්නා වූ ගීතිකා අද වන තුරුම පවතී. දේව මෙහෙයන් කිසිවිටෙක ඒකාකාර නොවීය. විවිධ පුද්ගලයන් විසින් දේව මෙහෙයේ පිලිවෙත් සහ පිළිවෙල පිළිබඳ කරුණු ඉදිරිපත් කරන ලදී. කැන්ටබරිහි ඇන්සෙල්ට්, තො‍්මස් ඇක්වයිනාස් හා පියරි ඇබලාර්ඩ් වැනි ආගමික විද්වතුන් දේව ධර්මය මෙන්ම දේව දර්ශනය පිළිබඳව ඉතා දිගු නිබන්ධනයන් ග්‍රන්ථාරූඨ කරන ලදී. බොහෝ විට මේවා රචනය කරන ලද්දේ ග්‍රීක හා රෝම මිත්‍යා දෘෂ්ටික කෘතින් සමඟ සැසඳීමටත්, ධාර්මික කිතුනුවන් ධෛර්යමත් කර ඔවුන්ගේ විශ්වාසය යලි අවදි කිරීමටත්ය. hagiographies නම් සාන්තුවරයන්ගේ ජීවිත නම් කෘතින් මෙලෙස රචනා ගද්‍යයන් සඳහා උදාහරණ වේ.
එසේම ජකොබ් ද වෝර්ගින් විසින් රචිත The Golden Legend (ස්වර්ණමය පුරාවෘත්තය) එදා ජන සමාජයේ ශුද්ධ වූ බයිබලයට වඩා ප්‍රසිද්ධ විය. අසීසී හි ෆ්‍රැන්සිස් වනාහී බොහෝ කවි ලියන ලද, ඉතා විශිෂ්ඨ කවියෙකි. එබැවින් ඔහුගේ ෆ්‍රැන්සිස්කානූ නිකායේ පැවිදි වරුන්ද ඔවුන්ගේ ශ්‍රද්ධාව දක්වමින් කවි ලියන ලදී. Dies Lare සහ Stabat Mater  යනු ඉතා  ප්‍රබල හා බලවත්ම ආගමික ලතින් කවි දෙකකි. සමහර පූජකවරුන් තමන්ගේ විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කිරීමට Golidaric poetry නම් පද පේලි 4 කින් යුක්ත වූ උපහාසාත්මක කවි ද යොදා ගන්නා ලදී. පූජකවරුන් විසින් ලියනු නොලැබුණු එකම ප්‍රසිද්ධ ආගමික ගද්‍ය, 'ප්‍රාතිහාරාත්මක නාට්‍ය' (Mystery Plays) ලෙස හැදින්වේ. Rableauz කලාවේ වැඩි දියුණුවත් සමඟ ප්‍රචලිත වූ මෙම කලාව මගින් බයිබලයේ ඇති විවිධ සිදුවීම් හෝ අවස්ථාවන් එම ගැමියන්ට අදාල පරිද්දෙන් සකසා එලි දක්වන ලදී. මෙම නාට්‍යයන්හි පාඨ දේශීය ‍පැවිදිතුමන් විසින් පාලනය වේ. උත්සව දිනවලදී මෙම නාටක මුළු දිනය පුරාම සහ පසුදා පහන්වන තුරුම පවත්වන ලදී.
මධ්‍යකාලින යුගයේදී යුරෝපයේ වෙසෙන යුදෙව් ජනගහණයෙන් ද අග්‍රගන්‍ය කතුවරුන් බිහි විය. ස්පාඤ්ඤයේ කෝඩොබා හි උපත ලද මයිමොනයිඩස් ප්‍රදේශයේ (Maimonaides) හා ට්‍රෝයිස් හි උපත ලද රා‍ශි (Rashi) යන කතුවරුන් වඩාත් සුප්‍රසිද්ධ හා බලවත්වෙයි.
ලෞකිකත්වය
ලෞකික සාහිත්‍යය, ආගමික සාහිත්‍යය ආකාරයෙන් පළ නොවූ නමුත් බොහොමයක් අදටත් පවතියි. ඒවායින් අදටත් අපටත් සංග්‍රහයක් භුක්ති විදිමට ලැබී තිබේ. 'කොට්ලි ලව්' ඉතා වැදගත් විෂයක් බවට පත් වූයේ 11 වන ශතවර්ෂයේ දී ප්‍රේම වෘතාන්ත භා‍ෂාවක් ලෙසය. (බොහෝ සැලකිය යුතු වශයෙන්, ප්‍රංශ, ස්පාඤ්ඤ, ගැලේසියානූ සහ කැමලන් භාෂා වලිනි) මෙම භාෂාව ප්‍රසිද්ධ වුයේ ග්‍රීසියේ සංගීතය තම ජීවිතය කර ගත් සංචාරක කාව්‍යකරුවන් තුළය. සංචාරක කාව්‍යකරුවන්ගේ රචනා ප්‍රමාණය විශාල වුවත් නිශ්ඵල දැඩි ආශාව තුළ වූ නිර්මාණය මෙය සම්පුර්ණයෙන් නිවැරදි වූයේ නැත. ජර්මනියේ 'මිනෙසැන්ජර්' සංචාරක කාව්‍යකරුවන්ගේ සම්ප්‍රදායන් නොනවත්වා පවත්වාගෙන ගියේය.
වීර අමතරව ජර්මනියානූ සම්ප්‍රදාය (උදා: බියෝවුල්ෆ් සහ නිබෙලෙන් ජෙන්ලයිඩ්)වැන්ඩ්සන් ඩිගේම්ස් සම්ප්‍රදායෙහි ඇතුලත් වීර්ය කාව්‍යයන්ට (උදා : ද සොන්ග් ඔෆ් රොලන්ඩ් ඇන්ඩ් ඩිජන්ස් ඇක්රිටස්)අමතරව ප්‍රංශ කාව්‍ය සහ ඇක්ට්‍රික් සංගීතය යන ඒවා සමඟ පිළිවෙලින් ගණුදෙනු කරන ලදී. රෝමන් කොර්ටස් සම්ප්‍රදායේ ඇතුලත් අලංකාර ප්‍රේම වෘතාන්ත, බ්‍රිතාන්‍ය කාව්‍යය සහ රෝම කාව්‍යය සමඟ ගණුදෙනු කරමින් ස්ථිර ජනප්‍රසාදයක් දිනා ගත්තේය. රෝමන් කොර්ටස්, 'චැන්සන් ඩි නෙට්' හා වෙනස් වන්නේ එහි විෂය කාරණා වලින් පමණක් නොව එහි යුධ නීති වලට වඩා ආදරය හා ‍පෞරුෂත්වය අවධාරණය කර ඇති බැවිනි.
විශේෂයෙන් මෙම කාල පරිච්ඡේදය අවසානයේ දේශපාලනික කාව්‍යයන් රචනා කිරීමේදී දේව ගැත්තන් මෙන්ම ‍‍‍ලෞකික රචකයින් 'ගොල්ඇඩ්‍රික්' ආකෘතිය යොදා ගත්තේය. මධ්‍යම යුගයේ දී චාරිකා සංගීතය ‍බොහෝ සේ ජනප්‍රිය වූහ. ඈත ගම්මානයන්හි උපන් අත්භූත වාර්තාවන් (නිරන්ත‍රයෙන් සැරහූ හෝ සම්පුර්ණයෙන් අසත්‍යය)මුල්කරගෙන නිර්මාණය වු නිර්මාණයන් පාදක කරගෙන ජනතාව විනෝදයට පත් වුහ.
උපමා කතා
මධ්‍යතන යුගයේ සාහිත්‍ය විවිධ සාහිත්‍ය උපාංග භාවිතයට ගත්ත ද උපමා කතා‍ විශේෂයෙන් සදහන් කළ යුතු පරිදි ප්‍රමුඛස්ථානය උසුලයි. ලේඛකයාගේ සිතෙහි පැවති සිතුවිලි සම්ප්‍රේෂණය මත පදනම් වු උපමා කතා මෙකල සුලභව දක්නට ලැබෙන අතර චරිත ලක්ෂණ උකහා ගෙන ඉදිරිපත් කිරීම්, අවස්ථාවන්, උපදෙස් වඩාත් කැපිපෙනෙන ඇතැම් විට වඩාත් අතීතයට දිව යන හා වඩාත් බලපෑම් සහගත උපමා කතාව වන්නේ සයිකෝමෙකියා (ආත්මයන්ගේ සටන) වන අතර එය රචනය කළේ අවුරේලියස් ක්ලෙමෙන්ස් විසිනි. වෙනත් වැදගත් උදාහරණයක් වන්නේ Romance of the Rose, Everyman, Piers Plowman, Roman de Fauvel, and The Divine Comedy යන ඒවා‍ය.
ඕරියා සාහිත්‍යය
ඕරියා සාහිත්‍යය
ඕරියාවට 13 වන සියවස තෙක් දිවෙන පොහොසත් සාහිත්‍යය උරුමයක් ඇත. 14 වන සියවසේදී ජීවත් වු සරලා දාස ඔරිස්සාහි වයිසා ලෙස හැදින්වේ. ඔහු මහා භාරතය ඕරියානු භාෂාවට පරිවර්ථනය කරන ලදී. එමෙන්ම මහා භාරතය, රාමායනය හා ශ්‍රීමඩ් භාග්යභභගම් වැනි සම්භාව්‍යය සංස්කෘතික ලේඛන පරිවර්ථනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තුලින් එම භාෂාව සම්මත කරණයට පත් විය. ජගන්නාත් ඩෑස් විසින් ශ්‍රීමඩ් භගභතම් ඕරියානු භාෂාවට පරිවර්ථනය කළ අතර ඔහුගේ පරිවර්ථනය තුලින් භාෂාවේ ලිවීම් ආකාරය සම්මත කරණයට භාජනය විය. ඕරියා රාජ්‍යයට පද්‍යය පිලිබදව බලවත් සම්ප්‍රදායයක් ඇත. (විහේෂයෙන් ආගමික භක්තිය පිලිබද පද්‍යය) වෙනත් ප්‍රසිද්ධ පුරාථන ඔරියා කවීන් අතරට කබි සම්රන් උපේනද්ර් බන්ජා හා කබි සුර්යයා බාලා දේවි රතා ඇතුළත්ය.
19 වන සියවසේ දී ඕරියානු සාහිත්‍යයේ ගද්‍ය හා පද්‍යලිවීමේ සුප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් වුයේ ෆකිර් මෝහන් සේනාපති (1843 – 1918), ගෞරි ශන්කර් රේ, ගෝපාල් චන්ද්රධ ප්රවහාරාජ්, පණ්ඩිත් නිල්මානි විද්‍යාරත්න, කබිබාර් රාධානාත් රේය. 20 වන සියවසේ ඔරියානු සාහිත්‍ය්‍ය හා ඔරියානු භාෂාවට වටිනාකමක් ලබාදුන් පුද්ගලයන් අතරට ගොඩ භාෂි මොහොප්පත්රා, කාලිංග චරණ පණිභ්රෂහි, ඛණ්හු චාරන් මොහන්ති (1906 – 1997), ගොපිනාත් මොහන්ති, සචින්ද නන්ද රෞද්ද්‍රේ, සුාර්න්ද්‍ර මොහන්ති, මනෝජ් දාස්, ක්රිගෂෝරි චරන්දාස්, සීත කාන්තා මොහොප්පත්රා , රාමකාන්ත රාත්, බිනපානි මොහන්ති, ජගදිස් මොහන්ති, සරෝජනි සචෝ, රාජේන්ද්ර  ක්රිතෂෝර් පාණ්ඩ, පද්මජ් පාල්, රාම චන්ද්‍ර බිහේරා හා ප්‍රතිබා සත්පති අයත්ය.
චන්ද්‍රකාන්තා (2017 රූපවාහිනී කතාමාලාව)
චන්ද්‍රකාන්තා යනු ඉදිරියේ දී විකාශය වීමට නියමිත ඉන්දියානු රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙය කලර්ස් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වනු ඇත. මෙම අධිස්වාභාවික ෆැන්ටසි ත්‍රාසකය මගින් චන්ද්‍රකාන්තා කුමරියගේ කථා පුවත නිරූපණය වේ. මෙම වැඩසටහන නිෂ්පාදනය කොට ඇත්තේ ඒක්තා කපූර් විසින් බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් සන්නාමය යටතේ ය. මෙම කතාමාලාව මගින් කලර්ස්හි නාගින් 2 විස්ථාපනය කෙරෙනු ඇත. කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ මධුරිමා ටුලි, ඌර්වෂි ධෝලාකියා සහ විශාල් ආදිත්‍ය සිං විසිනි. චන්ද්‍රකාන්තා විකාශය ඇරඹීමට නියමිතව ඇත්තේ 2017 ජූනි 24 දින ය.
කථාපුවත
විජයගාර් රාජධානියේ කුමරියක බව ලාබාල චන්ද්‍රකාන්තාට ඇගේ පවුල සහ රාජධානිය අහිමි වන්නේ නෞගාර්හි බල ලෝභී දුෂ්ට රැජිනිය වන ඓරාවතී විසින් අරඹන යුද්ධය හේතුවෙනි. ඇගේ මව වන රත්නප්‍රභා රැජින මියයාමට ප්‍රථම දිය දියණියව ආරක්ෂාව පතා ඇගේ සුරතලා වූ මායා ඩොල්ෆින්ට භාර කරයි. සූර්යගාර් රාජධානියේ දරුවන් නොවූ සාමාන්‍ය අයියාර් යුවලකට මෙම දරුවාව හමුවෙයි. ඔවුහු කුමරියව හදාවඩා ගන්නා අතර, කුමරියට කිසිවක් මතක නැත. තමන්ට හිමි මායා බලයන් සහ ඉරණම පිළිබඳ නොදත් චන්ද්‍රකාන්තා අතිශයින් දක්ෂ, රූමත් සහ භයානක අයියාරා රණකාමියක බවට පත්වේ. ලෝකයා විශ්වාස කරන්නේ විජයගාර් රාජධානියේ උරුමකරු මියගොස් ඇති බවයි. චන්ද්‍රකාන්තාට ද ඇගේ සැබෑ අනන්‍යතාව පිළිබඳ ඇත්තේ අල්ප වූ මතකයකි. වසර 21කට පසු, දෛවය විසින් චන්ද්‍රකාන්තා සහ නෞගාර්හි වීරේන්ද්‍ර කුමරුන් මුහුණට මුහුණ මුණගස්වයි. ඔවුහු දෙදෙනා සත්‍යයන් ද්විත්වයක් නොදනිති. එනම් ඔවුන් දෙදෙනාව බිළිඳු වියේම විවාහ ගිවිසවා ඇති බවත්, කුමරුන්ගේ මව චන්ද්‍රකාන්තාගේ දිවිය අඳුරු කිරීමට හේතුවූ බවත් ය. මේ අතර, වීර් ඇය දක්ෂ රණකාමියකු වීම නිසා පමණක් නොව ඇගේ රූමත්භාවය සහ ජීවීභාවයට ද ආකර්ෂණය වේ....
ජනවාරි 29
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ජනවාරි 28
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ප්‍රක්‍රිට් සාහිත්‍යය
ප්‍රක්‍රිට් සාහිත්‍යය
වඩාත් අවධානයට ලක්වන ප්‍රක්‍රිට් භාෂාව වන්නේ පාලිය. අශ්ඝෝෂගේ බොහොමයක් නාට්‍යය ශවුර්සෙනි ප්‍රක්‍රිට්  ලියා ඇත. ශවුනි වලින් ලියන ලද තවත් විශාල සාහිත්‍යය අංගයක් වන්නේ කවමංජාරීය. කාලිදාස, හර්ෂ හා හාල් ඔවුන්ගේ සමහරක් නාට්‍යය හා පද්‍යය වලදී මහාරාෂ්ටීය රාකි භාවිතා කරන ලදී. ශෙම්බාර් ජේන්ගේ බොහොමයක් කටයුතුද මහාරාෂ්ට ප්‍රක්‍රිට්වලින් ලියා ඇත. බොහොමයක් නාට්‍ය( අශ්වඝෝෂගේ වැනි ) හා ජේන්ගේ කාර්යන් ආර්ද මගඩි ප්‍රක්‍රිට් මගින් ලියා ඇත.
http://en.wikipedia.org/wiki/Indian_literature#Prakrit_literature
වෙනත් මානවවේදීන් පඬිවරුන්
විලියම් සැල්ස්බරිගේ ක්‍රියාකාරකම්වලට කෙටි කලකට පසුව මොවුන් දිස් වන්නට විය. සැල්ස්බරි ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍රවාදියෙකු වූ අතර ඔහුගේ අධ්‍යයනයන් මහාද්වීපයේ නව ආගමික අදහස් සමඟ බද්ධ කළේය. අනෙක් අතින් ගෘෆර්ඩ් රොබට් කතෝලිකයෙකු වූ අතර එම ආකාරයෙන්ම ‍වැදගත් වේල්ස ව්‍යාකරණයන් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඔහු 1567 දී මිලාන් නඟරයට පිටුවහල් කෙරිණි. විලියම් මෝගන් විසින් බයිබලයේ සම්පූර්ණ පරිවර්තනයක් 1588 දී ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ වේල්ස භාෂාවේ හා සාහිත්‍යයේ විශාල ඉදිරි පියවරක් ඇති වේ.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Welsh_literature#Other_humanists_and_scholars
ලුහුඬු දැන්වීම්
thumb| ලුහුඬු දැන්වීම්, විශේෂයෙන් පුවත්පත්වල දැකිය හැකි මාර්ගගත සහ අනෙකුත් වාර්තාවල උදා- ලෙස මුදල් ඉතිරි කරන හෝ වියදම් නැති දැන්වීම් සහිත පත්‍රවල ද පළවන දැන්වීම් ආකාරයකි. ලුහුඬු දැන්වීම් ප්‍රමිතියකට අනුව සැකසූ දැන්වීම් හෝ ව්‍යාපාරික ආදර්ශයන් ගෙන් වෙනස් වන අතර ඒවා පෞද්ගලික හෝ තනි තනි වශයෙන් (සුළු සමාගම් හෝ සංස්ථා ඊට අයත් නොවේ) නිෂ්පාදයන්ට අලෙවියන් හෝ සේවාවන් ඉල්ලමින් පළ කෙරෙන දැන්වීම් වේ.
විමසුම
‍ ලුහුඬු දැන්විම් යනු සාමාන්‍යයෙන් විකිනීමට ඇති දෙය පිළිබඳව කෙටියෙන් ලියැවුණු දුරකතන අංක මඟින් වඩාත් විස්තර සපයා ගත හැකි ආකාරයේ දැන්වීම්ය. එයට තව වඩාත් විස්තර ද සැපයිය හැකි අතර එනම් සම්බන්ධ කරගත හැකි තවත් ලිපිනයක් හෝ නිෂ්පාදනය පිළිබඳ සවිස්තරයක් ද දිය හැක. (උදා - “රෙදිපිළි” වෙනුවට කලිසම් සහ උඩුකයට ඇඳුම්, සයිස් 10” හෝ “රථ වාහන” වෙනුවට රතු 1996 පොන්ටියැන් මහා රථ තරඟය ග්‍රෑන්ඩ් පික්ස්) සාමාන්‍යයෙන් මෙහි පින්තූර හෝ අනෙකුත් රූප රාමු මෙම දැන්වීම්වල අඩංගු නොවන අතර සමහර විට කුඩා ලාංඡනයක් භාවිතා කළ හැක.
ලුහුඬු දැන්වීම් එසේ හැඳින්වෙන්නේ ප්‍රකාශනය තුළ විවිධ මාතෘකා යටතේ සාමාන්‍ය වර්ගීකරණයක්, සිදු කරමින් සේවාවන් නිෂ්පාදනයන් වර්ග කරමින් (ගිණුම්කරණය, රථ වාහන, රෙදි පිළි, ගොවිපල නිෂ්පාදන, විකිණීමට තිබේ, කුලියට යනාදී) සහ සම්පූර්ණ කාණ්ඩගත කරමින් ප්‍රකාශනයේ සුවිශේෂී ස්ථාන එයට දෙමින් එය ප්‍රදර්හන වෙළඳ දැන්වීම්වලට වඩා පැහැදිලි පෙනෙන ලෙස, එනම් ප්‍රකාශන කලාව සහිත චිත්‍ර ඇතුළත් ප්‍රකාශනය පුරා විහිදුනු කතු වැකියට යාබද වෙළඳ දැන්විම්වලට වඩා වෙනස් ලෙස පළ කිරීම වේ.
ආකාර දෙකක මුහුම්කරණය ප්‍රදර්ශනාත්මක සහ ලුහුඬු දැන්වීම් - නිතරම හමු විය හැක. කණ්ඩගත දැන්වීම්වල දී විශාල ප්‍රමාණයක් රූප සහිත විස්තරාත්මක ඒවා ද ප්‍රකාශනයක ලුහුඬු දැන්වීම කොටස් අතරතුරේ හමු විය හැක. ව්‍යාපාරික අවස්ථා ලුහුඬු දැන්වීම් අතර හමු විය හැකි අතර ඒවා සේවා අලෙවිය සඳහා භාවිතා කරන අතර 1-800 දක්වා අතර ප්‍රමාණයක් රැකී රක්ෂා සංඛ්‍යා එහි විය හැක. ලුහුඬු දැන්වීම් අතර බොහෝ සමාගම් නව රැකියා අවස්ථාවන් ද දැන්වීමට අවස්ථා කර ගෙන ඇත.
මුද්‍රිත ලුහුඬු දැන්වීම් දිගින් ඉතා සීමිත ලෙස තීරුවක පේළි ගෙන ඇති අතර ඒවා කෙටි යෙදුම් මඟින් පුරවා ඇති අතර ඉන් ඉඩකඩ සහ මුදල් ඉතිරි කර ගෙන ඇත. වර්තමානයේ අන්තර්ජාලය වෙත ද ලුහුඬු දැන්වීම් ව්‍යාප්තව තිබෙනු දැකිය හැක.
මුද්‍රිත ප්‍රකාශන වල වෙළඳ දැන්වීම් මෙන්ම පරිගණකය, ගුවන් විදුලිය, රූපවාහිනිය (කේබල් රූපවාහිනිය සහ විකාශන රූපවාහිනිය) ආදී සියලු මධ්‍ය වලට අද ලුහුඬු දැන්වීම් ව්‍යාප්ත වී ඇත. මුද්‍රිත මාධ්‍යයේ බොහෝ අංශ මෙන් ලුහුඩු දැන්වීම් ද අන්තර්ජාලයට ඇතුලුවී ඇත.
අන්තර්ජාල ලුහුඬු දැන්වීම් පේළි ගණනට අය නොකරන බැවින් දිගින් වැඩිවේ. ඒවා සොයාගැනිමට පහසුය. ප්‍රාදේශිය මට්ටමෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර වැඩි ප්‍රේක්ෂක සංඛ්‍යාවක් ආමන්ත්‍රණය කරයි.ස්වයං ප්‍රතිපත්ති නිර්ණය කිරීම සහ අඩංගු අඩු වියදම් ව්‍යූහය නිසා එ. ජනපදයේ’ ක්‍රෙලිස්ට මෙන්ම ගම්ට්‍ර’ සහ කජිජි වැනි ජාත්‍යන්තර වෙබ් අඩවි නොමිලේ ලුහුඬු දැන්වීම් පලකිරීමට පවා අවස්ථාවක් ලබා දේ.බොහෝ ආයතන සිය ප්‍රදේශියකයන් හෝ නාගරික ප්‍රදේශ ආවරණය කරයි. ක්‍රෙලිලිස් ලොව ප්‍රථම අන්තර්ජාල ලුහඩු දැන්වීම් වෙබ් අඩිවි අතුරින් එක්වූ අතර මසකට ප්‍රේකෂකයන් මිලියන 14 ක් පමණ ඇදගන්නා ලොව විශාලතම ලුහුඬු දැන්වීම් මූලාශ්‍රය බවට අද පත්ව ඇත.‘අැග්‍රීෙග්ටර්ස් ‘ නම් අන්තර්ජාල සේවා වෙනත් මූලාශ්‍රයන්ගෙන් ලබා ගත් ලුහුඬු දැන්වීම් එක් වෙබ් අඩවියක දක්වාය. උදාහරණ උෘඩිල්, වාස්ට් සහ එඩ්ගියෝ
එසේම සමහර ආයතන මගින් සැපයෙන අන්තර්ජාල ප්‍රචාරණ සේවා සහ මෙවලම් හරහා සිය සාමාජිකයන්ට අන්තර්ජාල වෙළඳ දැන්වීම් නිර්මාණය කිරීමට සහ ඒවා ස්වයංක්‍රීයව අන්තර්ජාල වෙබ් අඩිවලට යැවීමට ඉඩ සැලසේ.
ජනවාරි 30
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
මානය
භෞතික විද්‍යාවෙහි සහ ගණිතයෙහි, අවකාශයක හෝ වස්තුවක මානය අවිධිමත් ලෙසින් අර්ථදැක්වෙන්නේ, එය තුල කිසියම් ඕනෑම  ලක්ෂ්‍යයක් අර්ථදැක්වීමට අවශ්‍ය කරන අවම ඛණ්ඩාංක සංඛ්‍යාව ලෙසය.
සංස්කෘත සාහිත්‍යය
සංස්කෘත භාෂාවෙන් වූ සාහිත්‍යය වේද සදහා ආරම්භවන අතර ඉන්දියාවේ වානේ යුගයේ සංස්කෘත මහා කාව්‍යය සමග ඉදිරියට ගලායයි. ආදි සම්භව්‍යය සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ ස්වර්ණමය යුගය මුල් මධ්‍යතන යුගය දක්වා ඈතට දිවයයි. ( දළ වශයෙන් 3 – 8 සියවස් AD) 1100 AD වලින් පසු හීන වී යාමට පෙර 11 වන සියවසේදී සාහිත්‍යමය නිර්මාණවල යම් වර්ධනයක් පෙන්වන ලදී‍. එය නැවත ඇති කිරීම සඳහා දීර්ඝ කාලීන උත්සාහයන් ක්‍රියාත්මක වේ. උදාහරණ ලෙස රචනා තරග පවත්වන මුළු ඉන්දියානු සංස්කෘත උත්සවය දැක්විය හැකිය.
ආගමික සාහිත්‍යයවල බහුල භාවිතය මගින් ( වි‍ශේෂයෙන් හින්දු ආගම ) හා බොහොමයක් නූතන ඉන්දියානු භාෂා ඍජුවම මෙන් ව්‍යුත්පන්න වූ බවට හෝ අධික බලපෑමකට ලක් වූ බවට වූ සාක්ෂි මගින් හෙළිවන්නේ සංස්කෘත භාෂාව හා එහි සාහිත්‍යය ඉන්දියානු සංස්කෘතියේ විශාල වැදගත් කමක් උසුලන බවයි. එම නිසා එය යුරෝපීය සංස්කෘතියේ ග්‍රීක හා ලතින් සාහිත්‍යයවලින් වෙනස් වේ.
පේකඩ
thumb|right|400px|අඩු-නෙරුම්-පේකඩ අදියර දෙකක් ලෙසද විස්තර කල හැකි, [[ඉරානය|ඉරානයේ,  ටන්ගෙ සවාෂි හී පිහිටි,  කජාර් යුගයේ  පර්සියානු මධ්‍යම-නෙරුම්-පේකඩක් (mezzo-rilievo).]]
පේකඩ යනු මූර්ති ශිල්පමය තාක්ෂණික ක්‍රමයකි. මෙයට යෙදෙන ඉංග්‍රීසි වදන වන රිලීෆ් යන්න නෙරීම හෙවත් උලුප්පා දැක්වීම යන අර්ථය දෙන ලෙවෝ යන ලතින් ක්‍රියාපදයෙන් බිඳී ඇත. මේ අනුව, කිසියම් මූර්තියක් පේකඩක් ලෙසින් තැනීම යන්නෙන් අදහස් වන්නේ,  පසුතලය ලෙස ක්‍රියාකරන තලයෙන් ඉහලට, ඇඹීම ඔසවා තැබීමක් වෙයි.
ප්ලෛස්ටොසීන අවධිය
ප්ලෛස්ටොසීන (සංකේතය P S ) යනු, ලෝකයේ මෑත පුනරාවර්ත හිමායනයන් පාරායත, මින් පෙර වසර 2,588,000 සිට 11,700 දක්වා පැවතුණු,   භූවිද්‍යාත්මක අවධියකි.
එහි පැවති මෘද්වංගික සත්ත්ව සංහතියේ අඩුම වශයෙන් 70% හෝ වර්තමානයේ තවමත් ජීවත් වෙමින් සිටි,  1839 වසරේදී සිසිලියේදී  සොයා ගත් ස්තරය සඳහා  චාල්ස් ලයිල් විසින් මෙම පදය යොදා ගන්නා ලදි. ලාබාලතම ෆොසිල පාෂාණ ස්තරය ලෙසින් මුලින් ලයිල් විසින් සිතූ පැරණි ප්ලයොසීන අවධිය වෙතින් මෙය වෙනස් කර දැක්විණි. " ප්ලෛස්ටොසීන" ("වඩාත් අළුත්" හෝ "නවතම") යන නම ඔහු තැනුවේ, ග්‍රීක πλεῖστος, ප්ලීස්ටොස්, "වඩාත්", සහ καινός, චෙනූස් (කයෙනුස් ලෙසින් ලතින්කෘත), "නව"; වෙතින් වන අතර, මෙය ආසන්නයෙන්ම පූර්වගාමීව පවතින ප්ලයොසීන ("වඩා නව", πλείων, ප්ලෙයියෝන්, "වඩා", සහ කයයිනුස් වෙතින්), සහ ආසන්නයෙන්ම අපරාපරිය සහ වර්තමාන කාලය දත්වා විහිදෙන හෙලොසීන ("සම්පූර්ණයෙන්ම අළුත්", ὅλος, හොලොස්, "සම්පූර්ණ", සහ කයයිනුස් වෙතින්) අවධියන්, වෙතින්  වෙනස් ලෙස කැපී පෙනෙයි.
ප්ලෛස්ටොසීන යනු, චතූර්ථක කාල පරිච්ඡේදයෙහි පළමු අවධිය හෝ කීනොසොයික යුගයෙහි හයවන අවධිය වෙයි.
විකට කාටුන් තීරුව
thumb|වින්ඩ්සර් මැකේගේ ලිට්ල් මෙමෝ : - මෙය ඉරු දින කාටුන්තීරු අතර පෙර සිට බොහෝ දෙනා දන්නා එක් කාටුන් තීරුවකි. මෙහි සජීවීකරණ රූපමාලාවක් ඉහළින් ඇති අතර ඊට යටින් යථාර්ථවාදී වූත් සිතින් මවා ගත් සිහිනාකාර නාට්‍යාකාර සිදුවීම් මාලාවක් සේ ලියැවුණු වදන් ඊට යටින් සටහන් වේ.
තවද මේ හාස්‍ය ජනක කාටුන් තීරු චිත්‍ර හෝ චිත්‍ර මාලාවක් වන අතර ඉන් කතාවක් පිළිබිඹු වේ. පුවත්පත්වල හෝ අන්තර්ජාලයේ නැවත නැවත පලවන පදනම යටතේ (දිනපතා හෝ සතිපතා) මෙවැනි තීරු පලවන අතරේ ඒවා ලියැවෙන්නේ හා චිත්‍රගත කරන්නේ කාටුන් ශිල්පියෙකි. එක්සත් රාජධානියේ සහ සමහර යුරෝපීය රටවල ද, පිටු තුනකින් පටන් ගෙන එකිනෙක හා බැ‍ඳෙන තීරු කතාංග, විකට කාටුන්, සඟරා (කාණ්ඩ ගතකර) පල වේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සඟරාවලද “ බෝයිස් ලයිෆ්” වැනි විකට කාටුන් කතා දැකිය හැක. චිත්‍ර භාවිතයෙන් කතා කීමේ හෝ ලිවීමේ හැකියාව පුරාණ ඊජීප්තු වරුන්ගේ කාලයේ සිට පැවතෙන අතර උදාහරණයක් ලෙස ජර්මනියේ සහ එංගලන්තයේ 19 වන ශතවර්ෂයේ සිට විද්‍යාමාන වේ.ඇමරිකානු විකට කාටුන් තීරු මෙම ආකෘතිය 20 වන ශත වර්ෂය වන විට වැඩි දියුණු කරගෙන ඇත. එය මෙවැනි අංග සහිත කතා (වර්ඩ් බැලූන්) බැලූනයක් තුළ ලියන වචන කතා කරන ඒවාද, තොප්පිය ඉහළ යන විට ‘පුදුමය’ හඟවන සේද නොයෙකුත් විශේෂ අඟවන පද, පින්තූර මගින් කේන්තිය, ශාප කිරීම වැනි දේද විදහා දැක්විණ. ප්‍රථම කාටූන් විකට පොත් පුවත්පත්වල පල වූ කාටුන් තීරු එකතු කර සාදාගත් එකතුවකි.
නම දුටු සැණින් කාටුන් තීරුවලට සිනහ උපදවිය හැක. (බ්ලෙන්ඩ්, බ්‍රින්ගින් අප් ෆාදර් පර්ල් බිෆෝ ස්වයින්) 1930 - මුල් අවධියෙන් ආරම්භ වූ කාටුන් තීරු වික්‍රමාන්විත කතාද සහිත විය.බක්රොජස්, ටාසන් සහ ටින් ටින්ගේ වික්‍රම මින් ප්‍රථම ඒවායින් සමහරකි. සෝප් ඔපෙරා නම් දිගින් දිගට බැ‍ඳෙන කතා ජජ් පාකර්, මේරි වර්ත් වැනි ඒවා 1940 ගණන්වල ඉතා ජනප්‍රිය බවක් ලබා ගති. විල් එයිස්නර් නම්  ප්‍රසිද්ධ කාටුන් තීරු ශිල්පියා මෙය අනුක්‍රමික කලාව (sequential) ලෙස ද හැඳින්වීම වඩාත් සුදුසු යැයි යෝජනා කරන ලදී.
පාවා
පාවා (වර්තමාන පාද්‍රෞනා) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ඉන්දියානු නගරයක් වන අතර, එය මහාවීර සහ ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සමයේ වැදගත්කමක් ඉසිලී ය. මල්ල රජ දරුවන්ගේ නගරයක් වූ මෙම ස්ථානය වෙත බුදුන් වහන්සේ සිය අවසන් චාරිකාවෙහි දී පැමිණ තිබේ. එහි දී භෝගගාමයේ සිට පැමිණි උන් වහන්සේ චුන්දයන්ගේ අඹ වනයේ විවේක ගෙන තිබේ. පාවාව පිහිටියේ ඉන්දියාවේ උත්තර් ප්‍රදේශ් හි කුෂිනගර් සිට කිලෝමීටර 15 පමණ නැගෙනහිරට් වන්නට ය.
පාවාවේ විසූ චුන්ද බුදුන් වහන්සේට අවසන් දානය පිළිගැන්වී ය. මෙම අවස්ථාවේ දී චුන්ද සූත්‍රය දේශනා කරන ලදී. පාවා සිට බුදුන් වහන්සේ කක්කුට්ඨ ගඟ තරණය කොට කුෂිනගර් වෙත වැඩම කළහ.
සංගීති සූත්‍රය අනුව, බුදුන් වහන්සේ පාවා හි වැඩසිටින සමයේ මල්ලයන් විසින් සිය උබ්භතක නම් ශාලාව විවෘත කළ අතර, බුදුන් වහන්සේ එහි ප්‍රථම වරට ධර්ම දේශනයක් කොට තිබේ. බුදුන් වහන්සේගේ දේශනයෙන් පසු, සාරිපුත්ත රහතන් වහන්සේ විසින් සංගීති සූත්‍රය සජ්ඣායනය කොට ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
නිවර්තන සුළි කුණාටු
නිවර්තන සුළි කුණාටුවක් යනු අඩුපීඩන මධ්‍යයක් සහිත ගිගිරුම් සහිත, දැඩි සුළං හා ජල ගැලීමවල් ඇති කරණ කුණාටු පද්ධතියකි. තෙත් වායුධාරා ඉහළට ගමන් කිරීමෙන් තාපය පිටවේ. ඒ හේතුවෙන් තෙත් වායූ ධාරාවේ ඇති ජලවාෂ්ප ඝනීභවණය වී නිවර්තන කුණාටු හටගනී. Noreaster යුරෝපීය සුළං කුණාටු සහ ධ්‍රැව කුණාටු වැනි උණුසුම් මාධයක් ඇති වෙනත් සුළිකුණාටු මෙන් නොව මෙම කුණාටු වර්ගය වර්ධනයට විවිධ තාප ක්‍රියාවළි උපකාරී වේ.
පෘථිවියේ නිවර්තන ප්‍රදේශයෙන් හටගැනීම හා වෙරළාශ්‍රිත නිවර්තන වායු ස්කන්ධ වලින් හට ගැනීම යන හේතු දෙක පදනම් කරගෙන මෙම කුණාටු විශේෂය හැඳින්වීමට " නිවර්තන" යන විශේෂණය  යෙදී ඇත.
වාසුළි යන නම භාවිතාකරන්නේ උතුරු අර්ධ ගෝලයේදී වාමාවර්ත භ්‍රමණයකුත් දකුණු අර්ධගෝලයේදී දක්ෂිණාවර්ත භ්‍රමණයකුත් පෙන්නුම් කරන චණ්ඩ කුණාටු වලටය. මේවා හටගන්නා ස්ථානය හා එහි ශක්තිය අනුව කුණාටු හැඳින්වීමට විවිධ නම් යෙදේ. උදා:- සැඩ කුණාටු (හරිකේනී) ටයිපුන්, නිවර්තන කුණාටු, සයික්ලෝන් කුණාටු, නිවර්තන අවපීඩන.
නිවර්තන කුණාටු වලට අධික බලයක් සහිත සුළං හා අධික වර්ෂාපතනයක් ඇති කළ හැකිය. එසේම උසින් වැඩි මුහුදු ‍රැළි හා හානිකර දියවැල් ද ඇති කිරීමටද හැකිය. මෙම කුණාටු විශාල උණුසුම් ජලස්කන්ධ වලින් හටගන්නා අතර ගොඩබිම දෙසට චලනය වීමේදී එහි ශක්තිය ක්‍රමයෙන් හීන වේ. එමනිසා කුණාටුවලින් වැඩි වශයෙන්අලාභ හානි සිදුවන්නේ වෙරලාශ්‍රීත ප්‍රදේශවලටය. රට අභ්‍යන්තරයට අධික සුළඟක් පමණක් ලැබී සාපේක්ව ආරක්ෂිත තත්වයක් ඇතිවිය හැක. එහෙත් අධික වර්ෂාපතනය හේතුවෙන් රට ඇතුළත ප්‍රදේශ වලට ගංවතුර තත්වය ඇතිවිය හැකිය. එසේම කුණාටු‍වෙන් ඇතිවන උස් රළ වෙරළ තීරයෙන් 4km පමණ දුරින් පිහිටි ප්‍රදේශ වලට අධික ජල ගැලීම් ඇති කිරීමට හේතුවේ. කුණාටු මිනිසාට හානිකර අයුරින් බලපෑවද නිවර්තන කුණාටු මඟින් නියඟ තත්වය පහකෙරේ. තාපය හා ශක්තිය නිවර්තන ප්‍රදේශවලින් ඉවතට ගෙන සෞම්‍ය දේශගුණික දේශාංශ වලට රැගෙන යාම නිසා ගෝලීය වායුගෝලීය සංචරණ ක්‍රියාවලියේදී කුණාටුවලින් වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කෙරේ. ඒ අනුව නිවර්තන කුණාටු පෘථිවි පරිවර්තී ගෝලයේ සමතුලිතය පවත්වාගෙන යාමට උපකාරී වේ. සමහරක් නිවර්තන කුණාටු නිවර්තන ලක්ෂණ ලබා ගැනීමෙන්ද ඇතිවේ. මෙසේ හටගත් පද්ධතිය පරිවර්තී ගෝලයේ සුළං මඟින් චලනය වේ. වායුගෝලීය තත්ව සුදුසු ආකාරයෙන් දිගටම පැවතුනහොත් අවපීඩන තත්ව වර්ධනය වීමෙන් එය වාසුළි බවට පත්විය හැක. අනෙක් අන්තයෙන් සලකා බැලු විට වායූ ගෝලයේ තත්වය දුර්වල වනවිට පද්ධතිය දුර්වලවී එය විසිරීමකට ලක්වේ.
නිවර්තන කලාපීය වාසුළියක නිර්මාණයට අවශ්‍ය අංග
thumb|නිවර්තන කලාපීය වාසුළියක නිර්මාණය ආකාරය|300px
නිවර්තන වාසුළියක ව්‍යුහය, ප්‍රමාණය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය
left|thumb|නිවර්තන වාසුළියක ක්‍රියාකාරිත්වය|250px නිවර්තන වාසුළියක සංසරණ ක්‍රියාවලියට තිරස් දීශාවට කේන්ද්‍රයේ සිට කිලෝමීටර් 1000 ක් දක්වාද, සිරස් දීශාවට මුහුදු මට්ටමේ සිට කිලෝමීටර් 15 ක් දක්වාද විහිදියයි. උතුරු අර්ධ ගෝලයේදී සුළං වමාවර්ථව භ්‍රමණය වන අතර දකුණු අර්ධ ගෝලයේදී දක්ෂිණාවර්ථව භ්‍රමණය වේ. හොඳින් වර්ධනය වු වාසුළියක කේන්ද්‍ර ඇස ලෙස හැඳින්වෙන අතර සාමාන්‍යයෙන් කේන්ද්‍රයේ සිට අරය කිලෝමීටර් 5 - 50 දක්වා වු වර්ග ප්‍රමාණයක පැතිර ඇත. එය වැසි රහිත වළාකුළු වලින් තොරවු පැහැදිලි කාළගුණයක් පවතින වෘත්තාකාර ප්‍රදේශයකි. ඇස තුළ 960 mb තරම් ඉතාමත් අඩු පීඩනයක් පවති. කිලෝමීටර් 15 - 18 ක් තරම් උසු වු සහ කිලෝමීටර් 10 - 15 ත් අතර පළල් වු ඝන වෘත්තාකාර වළා පවුරකින් ඇස වටවී ඇති අතර ඉතා තද වර්ෂාපතනයක් සහ දැඩි සුළං පවතින අයහපත් කාළගුණයක් යුතු ප්‍රදේශයකි.
නිවර්තන වාසුළියක් ප්‍රමාණයෙන් කිලෝමීටර් 600 ක් පමණ අර්ධ විශ්කම්භයෙන් යුක්ත වන අතර බොහෝවිට සිරස් දීශාවට කිලෝමීටර් 6 ක් පමණ ඉහළ මට්ටමක් දක්වා විහිදෙයි. එවන් වාසුළියක ජනිත වන චාලක ශක්තිය තප්පරයට අර්ගස් 15 x 10^18 පමණ වන අතර මෙය දිනකට කීලෝවොට් 0.36 x 09(10) ක් පමණ වේ. නිවර්තන වාසුළි වල ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ විවිධ අදහස් පලකර තිබේ. ඒ අතර, බෙංගාල බොක්කේ වාර්ෂිකව කුණාටු සහ අවපාත යන සංසීද්ධීන් 13ක් පමණ සිදුවන නමුත් වාසුළි ඇතිවීම විරලය. එනම් 1900 - 1980 දක්වා කාල පරිච්ඡේදය තුළ මෙම කලාපයේ උපත ලද වාසුළි සංඛ්‍යාව 25 ක් තරම් විශාල අගයක් වේ. මේ හේතුවෙන් මෙම වාසුළි ක්‍රියාකාරීත්වය ශ්‍රී ලංකාවට ද බලපෑම් ඇති කරන ලදී.
නිවර්තන වාසුළියක ගමන්මග
නිවර්තව වාසුළියක් තම ජීවිත කාලය තුළ එකම ස්ථානයක රැදී නොසිට ගමනේ යෙදෙයි. උතුරු අර්ධ ගෝලයේ වර්ධනය වන නිවර්තන වාසුළියක් බටහිර හෝ වයඹ දීශාවට ගමන් කිරීමට පෙළඹවීමට හේතුව වනුයේ පෘතුවියේ භ්‍රමණයයි. මෙය දක්ෂිණා අර්ධ ගෝලයේදී බටහිරට හෝ නිරිත දිගට ගමන් කිරීම සිදුවේ. ගමනේ යෙදෙන නිවර්තන වාසුළි උතුරු අර්ධ ගෝලයේ දී වමාවර්ථව ද දකුණු අර්ධ ගෝලයේදී දක්ෂිණාවර්ථව ද ගමන් කරයි.
වාසුළියක ප්‍රබලත්වය ගොඩබිමක් තුළදී ක්‍රමයෙන් හීනවන අතර නැවත විශාල ජල කඳක් වෙත ගමන් කිරීමට අවස්ථාව ලද හොත් නැවත ප්‍රබලව වර්ධනය වීම ආරම්භ වේ.
සිතියම : නිවර්තන වාසුළියක ගමන්මග thumb|700px|center
නිවර්තන වාසුළියක් උපත ලබන කලාප
thumb|690px උතුරු සහ දකුණු අක්ෂාංශ අංශක 8ත් 15ත් අතර නිවර්තන වාසුළි උපත ලබන ප්‍රධාන කලාප 07 ක් හඳුනාගෙන ඇත. එය සිතියමෙන් පැහැදලි වේ.
සිතියම : නිවර්තන වාසුළි හටගන්නා කලාප මුලාශ්‍රය : Department of Meteorology, 2001 දත්ත මත සමීක්ෂක විසින් සකසන ලදි.
අයිස්ලන්ත ගුවන් සේවයේ 001 ගුවන් යානය
ලොෆ්ට්ලෙයිතීර් HF LL 001 මගී ගුවන්යානය 1978 නොවැම්බර් 15 දින කොළඹ (කටුනායක) බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළට ගොඩබැස්වීමේ දී අනතුරට ලක් විය. මෙය ඩග්ලස් DC-8 වර්ගයේ ගුවන්යානයක් විය. මෙම අනතුරින් අයිස්ලන්ත ජාතික කාර්ය මණ්ඩලයේ 13දෙනාගෙන් 8දෙනෙක්, අමතර කාර්ය මණ්ඩලයේ 5දෙනෙක්, දකුණු බෝර්නියෝවේ සිට යන මුස්ලිම් වන්දනාකරුවන් වූ මගීන් 262දෙනාගෙන් 170දෙනෙක් (බහුතරය ඉන්දුනීසියානු ජාතික) මිය ගියහ. මේ පිලිබඳ ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නිල වාර්තාවන් හි හේතු ලෙස දක්වා ඇත්තේ නියමුවන් විසින් ප්‍රවේශ වීමේ ක්‍රියා පටිපාටිය අනුගමනය නොකිරීම යි. කෙසේ වෙතත් ඇමෙරිකානු හා අයිස්ලන්ත බලධාරීන් මෙහි හේතුව ලෙස දක්වන්නේ ගුවන්තොටුපොළේ තිබෙන දෝෂ සහිත උපාංග සහ ගුවන් ගමන් පාලක දෝෂයන් ය. එය අයිස්ලන්ත ගුවන් ගමන් ඉතිහාසයේ දරුණුතම අනතුර වන අතර ශ්‍රී ලංකා ගුවන් ගමන් ඉතිහාසයේ දෙවනුවට දරුණුම අනතුර යි (මාර්ටින්එයාර් 138 ගුවන්යානයට පසුව).
ගුවන්යානය සවුදි අරාබියේ ජෙඩා ගුවන්තොටුපොළෙන් ගමන් ආරම්භ කල අතර එහි සැලසුම්කර තිබූ ගමනාන්තය ඉන්දුනීසියාවේ සුරබායා ගුවන්තොටුපොළ යි. එය ඉන්ධන පිරවීමට සහ කාර්ය මණ්ඩලය මාරු වීමට කොළඹ (කටුනායක) බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළේ නැවැත්වීමට සැලසුම් කර තිබිණ. ඒ වන විට අවට ගිගිරුම් සහිත වැසි සහ සුළං ප්‍රවාහ තිබිණ.
මූලාශ්‍ර හා සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ගුවන් යානා ප්‍රවර්ගය:ගුවන් අනතුරු
මූලික ජීවන නිපුණතා
දෛනික ජිවිතයේදි අප මුහුණදෙන අභියෝග වලට වඩාත් ඵලදායි ලෙස මුහුණදීම සදහා අප තුල ඇති හැකියාව මනෝසමාජයීය නිපුණතා ලෙස හැදින්විය හැක. එදිනෙදා ජිවිතයේ දි මුහුණදෙන අභියෝග වලට වඩාත් ඵලදායි ලෙස මුහුණදීම සදහා අප ප්‍රගුණ කර ගත යුතු හිතකර චර්යාවන් ජිවන කුසලතා හෙවත් ජිවන නිපුණතා ලෙස හදුන්වනු ලැබේ. මේ අනුව සලකා බලන විට ජිවන නිපුණතා යනු දෛනික ජිවිතයේ දි අභියෝග වලට මුහුණ දීමේ දි අප තුල ප්‍රගුණ  කරගතයුතු අප සතුව ඇති කුසළතා සමුහයකි. සෞඛ්ය් ප්රගවර්ධනයේ දි ජිවන නිපුණතාවන් ට වැදගත් තැනක් හිමි වෙයි. බොහෝ සෞඛ්‍ය ගැටලු චර්යාවන් මුල් කර ගෙන ඇති වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සුලභ වන ගැටලු වන මන්දපෝෂණය, මත්පැන් දුම්වැටි හා මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතය හා ලිංගාශ්‍රිත රෝග සලකා බැලීමේ දි අහිතකර චර්යාවන් එම සෞඛ්‍ය ද ගැටලු සදහා බලපාන අන්දම පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකිය. එම නිසා මෙම ගැටලු අවම කිරිම සදහා වෙන් වෙන් ව එක් එක් ගැටලුව ගෙන කටයුතු කිරිම වෙනුවට මෙම ගැටලු සියල්ලටම පොදු වු කරුණ වන ජිවන නිපුණතා ප්‍රගුණ කිරිම වඩාත් ඵලදායි ප්‍රවේශයක් වනු ඇත.
එදිනෙදා ජිවිතයේ දි අප මුහුණ දෙන අභියෝග වලට වඩාත් ඵලදායි ලෙස මුහුණ දීම සදහා අප තුල ප්‍රගුණ කරගත යුතු ජිවන නිපුණතාවයන් රාශියක් නම් කළ හැකි වුවත් මුලික වශයෙන් හදුනා ගත් ජිවන නිපුණතා 10ක් (යුගල් 5ක්) ඇත. ඒවා මෙසේය.
තීරණ ගැනිම
අභියෝග වලට මුහුණ දීමේ දි නිවැරදි තීරණ ගැනීම වැදගත් වේ.මිනිසුන් තීරණ ගැනිමේදි නොයෙක් ක්ර ම අනුගමනය කරයි. ඒවා අතර හදිසි තිරණ ගැනිම, ආවේගයන් මත තීරණ ගැනීම , සියලු කරුණු සොයා බලා තිරණ ගැනිම හා සමහර විට තිරණ ගැනිම කල් දැමීම හෝ තමා වෙනුවෙන් අන් අයට තිරණ ගැනිමට ඉඩ හැරීම උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. වඩාත් වැදගත් වනුයේ නිවැරදි තිරණ නිවැරදි වේලාවට ගැනිම සදහා අප තුල ඇති නිපුණතාවයයි.
ගැටලු නිරාකරණය
ගැටලුවකට මුහුණ දුන් කෙනෙකුට එය නිරාකරණය කර ගැනිමට නොහැකි විම තුල බොහෝ අපහසුතාවයන් ට මුහුණ දීමට සිදුවන බව නොරහසකි. ගැටලු නොවිසදි තිබිම මානසික අසහනයට හේතු වේ. එහි ප්රදතිඵලයක් ලෙස සමහර විට එය ජිවිතයට හානි වන අන්දමින් කෙළවර වන අවස්ථා ද අප දැක ඇත. එම නිසා ගැටලු නිරාකරණය සදහා ඇති ක්රනම වේදය ද ගැටලු විසදීමේ දි විකල්පයන් පිළිබද සිතීමේ වැදගත් කම ද මෙහි දි වැදගත් වෙයි.
නිර්මාණශීලි චින්තනය
ලෝකය නිරන්තරව වෙනස් වෙන්නේ නිර්මාණශිලි පුද්ගලයන් නිසාය. අභියෝග වලට මුහුණ දිමේ දි ස්ථානෝචිත ප්රනඥාවෙන් යුතුව කටයුතු කිරිමත්, අපහසු අවස්තා වල දි උපක්ර ම ශීලිව කටයුතු කිරිමේ වැදගත් කමත් නිර්මාණශීලි චින්තනය උපයෝගි කර ගන්නා අවස්ථාවන් ලෙස දැක්විය හැක.
විශ්ලේෂණාත්මක චින්තනය
යම්කිසි අවස්තාවක් හෝ සිදුවීම් පිලිබදව සෑම පැතිකඩකිනි ම බැලිමට හැකි විම, මධ්ය ස්ථව හා අපක්ෂපාතීව කරුණ තක්සේරු කර වඩාත් නිවැරදි නිගමන වලට එළඹිමට හැකිවිම මෙම කුසළතාව පිළිඹිබු කරයි. උදාහරණයක් වශයෙන් ජනමාධ්යි මගින් කෙරෙන ප්රමචාර කටයුතු පිළිබද නිවැරදි නිගමන වලට එළඹිමට මෙම නිපුණතාවය ඉවහල් වෙයි.
සඵලමත් (ඵලදායි) සන්නිවේදනය
සන්නිවේදනය හෙවත් අදහස් හුවමාරුව සමාජයක් තුල කටයුතු කිරිමේ දි අත්යෙවශ්යච ගුණාංගයකි. මෙහි දි අන් අයගේ අදහස් වලට සවන් දීම, තම අදහස් නිවැරදිව පැහැදිලිව සරලව සහ සුහදශීලිව ඉදිරිපත් කිරිම , අන් අයගේ සිත් නොරිදවා තම අදහස් ඉදිරිපත් කිරිම මෙන් ම තමන් නොපිළිගන්නා මෙන් ම නොගැලපෙන කරුණු පිළිබදව තම අදහස් නොබියව ප්රහකාශ කිරිමට ඇති හැකියාව මෙම කුසලතාවය පෙන්නුම් කරයි. නිවැරදි සන්නිවේදනයක් නොමැති කම බොහෝ ගැටලු ඇති වීමට හේතු වේ.
යහපත් අන්තර් පුද්ගල සබදතා
අප ජිවත් වන්නේ තවත් පිරිසක් සමඟය. නිවසේ දිත්, පාසැලේ දීත් , රැකියා ස්ථානයේ දිත් , මඟ තොට දීත් අපට වෙනත් පුද්ගලයින් සමග එක්ව කටයුතු කිරිමට සිදු වෙයි. අන්තර් පුද්ගල සබදතාවයන් ගොඩනැගිමේ දි මිත්‍රශීලී බව, සුහද බව , සහයෝගය සහ අන්‍යෝන්‍ය ගරුත්වය වැදගත් ගුණාංග ලෙස දැක්විය හැක.
ස්වයං අවබෝධය
තමා තුල ඇති හැකියාවන් දක්ෂතාවයන් සහ රුචි අරුචි කම් මෙන්ම තම චරිතයේ ප්ර බල සහ දුබල ස්ථාන පිළිබද දැන සිටිම වැදගත් වේ. දක්ෂතාවයන් හා හැකියාවන් දියුණු කර ගැනිමට දුර්වලතාවයන් මඟ හරවා ගැනීමට කටයුතු කිරිමටත් ස්වයං අවබෝධය ඉවහල් වෙයි.
අනුවේදනය
අන් අයව තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව ලෙස මෙය හැදින්විය හැක. ශ්‍රී ලාංකිය සමාජය වැනි බහු ජාතික, බහු ආගමික , බහු භාෂාමය , බහු සංස්කෘතික සමාජයක ජිවත් වීමේ දි මෙම කුසළතාව අපට අන් අයව නිවැරදිව තේරුම් ගැනීමටත් ඔවුන් ට අවශ්යහ උපකාර ලබා ගැනීමටත් ඉවහල් වෙයි.
චිත්තවේග වලට මුහුණ දීම
චිත්තචේග හෙවත් හැඟිම් හදුනා ගැනීම ,පාලනය කිරිම හා උචිත ලෙස ප්රීකාශ කිරිම මෙම නිපුණතාවය ප්ර්ගුණ කර ගැනිමේ දි වැදගත් වේ. උදාහරනයක් ලෙස කෝපයට පත් වු විට එය පාලනය කර ගැනිමේ වැදගත් කම දැක්විය හැක..
මානසික ආතතියට මුහුණ දීම
ඕනෑම සිද්ධියක් හෝ අවස්ථාවක් නිසා පුද්ගලයෙකු තුල ඇති වන නොසන්සුන්තාවය හෝ අපහසුතාවය මානසික ආතතිය ලෙස හැදින්විය හැකකිය. යම්කිසි ප්රසමාණයක ආතතියක් තිබීම ඵලදායි වන අතර එය සිමාව ඉක්මවා වැඩිවිම ඵලදායි නොවන ආතතියක් ලෙස දැක්විය හැකිය. පාලනය කර ගැනිමට නොහැකි මට්ටමේ ආතතීන් පුද්ගලයෙකුගේ සෞඛ්‍යය පිරිහීමට හේතු වේ. එම නිසා ආතතින් පාලනය කර ගැනිම සදහා ඇති විවිධ ක්‍රමවේදයන් භාවිතා කිරිමට දැන සිටිම ප්‍රයෝජනවත්ය.
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය ප්‍රවර්ගය:ජීවන රටා ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය ප්‍රවර්ගය:මානසික සෞඛ්‍යය
ජනවාරි 31
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
මනෝවේදය
ඉංග්‍රීසි බසින් psychology (සයිකොලොජි) ලෙස ව්‍යවහාර කෙරෙන අතර ග්‍රීක භාෂාවෙන් Psyche ආත්මය මනෝ විද්‍යාඥයින් සැබෑ ලෝකය තුල මනස සහ මොළය පිළිබඳව ඇති සම්බන්ධතාවය විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ දරති. ඔවුහු මිනිසාගේ සංජානනය, ප්‍රජානනය , හැගීම් , පෞරුෂත්වය , හැසිරීම් සහ අන්තර් පුද්ගල සම්බන්ධතාවයන් පිළබඳව හදාරති. මනෝවිද්‍යාව මගින් ඉහත කී අධ්‍යයනයන් මගින් ලබා ගන්නා දැණුම එදිනෙදා මිනිස් ජීවිතයේ නොයෙකුත් අවස්ථාවන් සදහා යොදා ගැනේ. උදා :- පවුල් සංස්ථාව, අධ්‍යාපනය සහ රැකියාව. තවද එමගින් නොයෙකුත් මානසික සෞඛ්‍ය ගැටළු සඳහා ප්‍රතිකාරද ලබාදේ.
මිනිස් මොළයෙහි මුලික මානසික ක්‍රියාවලීන් හදුනාගැනීමට මොළය විච්ඡේදනය නොකොට මනෝවිද්‍යාව මගින් එම මුලික මානසික ක්‍රියාවලීන් සමාජයේ හැසිරීම සහ ගතිකයන් කෙරෙහි හැසිරෙන ආකාරය භෞත වේදය සහ ස්නායු විද්‍යාත්මක සංකල්පයක් මගින් අවබෝධ කරගැනීම මනෝ විද්‍යාවේ උත්සාහයයි. මනෝ විද්‍යාවෙහි විවිධ උප ක්ෂේත්‍රයන් සහ යොදා ගැනිම් ඇත. උදා :- මිනිසාගේ සංවර්ධනය, ක්‍රීඩා, සෞඛ්‍යය , කර්මාන්ත , නීතිය , මාධ්‍ය සහ අන්තර්පුද්ගල සබදතාවයන්ය.
මනස සහ මොළය
‍මනෝ විද්‍යාව මගින් සිහිය, හැසිරීම හා සමාජ සම්බන්ධතා පිළිබඳව විග්‍රහ කිරීමට උත්සාහ කෙරේ. නිරීක්ෂණ හා පර්යේෂණ පාදක කොටගත් මනෝ විද්‍යාව මගින් මිනිසාගේ අත්දැකීම් සහ හැසිරීම් ඒ ආකාරයෙන්ම විග්‍රහ කරයි. 1980 සිට මනෝවිද්‍යාව මගින් විඤ්ඥානය සහ මොළය හෝ ස්නායු පද්ධතිය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව පරීක්ෂණ කරයි. නමුත් මේ දෙකෙහි ඇති අන්තර් සම්බන්දතාව මේ වන විටද අපහැදිලිය. විඤ්ඥානය මගින් මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය පාලනය කෙරෙත්ද, මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය විසින් විඤ්ඥානය පාලනය කරත්ද එසේත් නොමැති නමු මේ අංග දෙක එකිනෙකට ස්වායත්ව හැසිරේද යන්න මේ වන විට පර්යේෂණාත්මක මට්ටමේ පවතී. විඤ්ඥානය ස්නායු ක්‍රියාකාරීත්වය හා සෘජු සම්බන්ධකමක් නොමැති සංකීර්ණ වු මිත්‍යාවක්ද යන්න අවබෝධ කරගැනීම සඳහා විඤ්ඥානය සහ මොළය පිළිබඳව නිසි අර්ථ දැක්වීමක් අවශ්‍ය වේ. මනෝ විද්‍යාව න්‍යායන් හා ප්‍රායෝගික අංශ දෙකෙහිම මොළයෙහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව විග්‍රහ කෙරෙන කෘතිම බුද්ධිය, ස්නායු ‍මනෝ විද්‍යාව සහ සංජානන ස්නායු විද්‍යාව පිළිබඳව නොයෙකුත් අංග බහුලවම ඇතුළත්වී ඇත.
ප්‍රවර්ගය:මනෝවේදය ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:ස්නායු පද්ධතිය
පරිවර්තී ගෝලය
පෘථිවි වායුගෝලයේ පහළම මට්ටමේ පිහිටන්නේ පරිවර්තී ගෝලයයි. මුළු වායුගෝලීය ස්කන්ධයෙන් 75% ක ප්‍රමාණයකුත් ජල වාෂ්ප හා වාෂ්පශීලි ද්‍රව්‍යයන් සියල්ලක්ම වාගේත් මෙහි පිහිටයි.
මධ්‍යම දේශාංශ වලදි පරිවර්තී ගෝලයේ ගැඹුර 11 km (මයිල 7) පමණ වේ. නිවර්තන ප්‍රදේශ වලදී මෙම ගැඹුර වැඩි වන අතර (20 km (මයිල 12)) ධ්‍රැවක ප්‍රදේශ වලදි මෙම ගැඹුර අඩුවේ. (වසන්ත කාලයේදි 7 km පමණද, ශීත සෘතුවේ දී නොසැලකිය හැකි ප්‍රමාණයක්ද වශයෙනි.)
මෙහිදී පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ ඝර්ෂණය හේතුවෙන් වායු ගමනාගමනයට බලපෑමක් අති වේ. පරිවර්තී ගෝලයේ පහළම මට්ටම ග්‍රහ මායිම් ස්ථරය ලෙස හඳුන්වන අතර මෙම ස්ථරය සාමාන්‍යයෙන් මීටර සිය ගණකට 2 km (1.2 මයිල) පමණක් විය හැකිය. භූමියේ ස්වභාවය හා දවසේ කාලය අනුව මෙය වෙනස්වේ. පරිවර්තී ගෝලය හා අපරිවර්තී ගෝලය අතර සීමාව පරිවර්තී මණ්ඩලය නම් වේ. එය උෂ්ණත්වය වෙනස්වීම‍හේතුවෙන් හටගෙන ඇත.
චණ්ඩ කැළඹිලි පරිවර්තී ගෝලයේ සැකැස්ම හා හැසීරීම කෙරෙහි වැදගත් කාර්යයක් ඉෂ්ඨ කරයි. අප දෛනිකව අත්දකින කාලගුණ විපර්යාස හටගන්නේ පරිවර්තී ගෝලය තුළය.
මුලින්ම මුද්‍රණය කරන ලද වේල්ස ග්‍රන්ථය
මුලින්ම මුද්‍රණය කරන ලද වේල්ස ග්‍රන්ථය
1546 දී වේල්සයේ මුද්‍රණයවූ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය ප්‍රකාශයට පත් විය. එය ලියන ලද්දේ බ්‍රෙකෝන් හි සර් ජෝන් ප්‍රයිස් විසිනි. ජෝන් ප්‍රයිස් වංශවතෙකු වූ අතර වැදගත් සිවිල් සේවකයෙකු ද විය. ඔහු වේල්ස කවුන්සිලයේ ලේකම් ලෙස කටයුතු කළ අතර ඔහු එම ප්‍රදේශයේ ආගමික ස්ථානවල විසිරවා හැසිරීම පරිපාලනයට වගකිව යුතු නිලධාරීන්ගෙන් අයෙක් ද විය. උපාධිධරයෙක්ද වන මොහු ආගමට හා ඉගෙනීමට, ප්‍රතිසංවිධානය හා මානව වාදයට සම්බන්ධ නවතම අදහස් ඉදිරිපත් කරන ලදී. තවද ඔහු වේල්සයේ ඉතිහාසය හා සාහිත්‍යය ඇතුළත් විවිධ වස්තු පිළිබඳ ලේඛන එකතු කරන්නෙකු ද විය.
http://en.wikipedia.org/wiki/Welsh_literature#The_first_printed_Welsh_book
කඳපොල දුම්රිය ස්ථානය
කඳපොල දුම්රිය ස්ථානය යනු අතීතයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ, මුහුදු මට්ටමේ සිට වැඩිම උසකින් පිහිටි දුම්රිය ස්ථානයයි. එය මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 6316 ක් ඉහලින් පිහිටා තිබුණි. මෙම දුම්රිය ස්ථානය පිහිටියේ නානුඔය සිට රාගල දක්වා දිවෙන උඩුපුස්සැල්ලාව පටු දුම්රිය මාර්ගයේයි. නමුත් එම දුම්රිය මාර්ගය 1948 වසරේ සිට වසා දමා ඇති හෙයින් කඳපොල දුම්රිය ස්ථානය ද දැන් භාවිත නොවේ. මේ අනුව වර්තමානයේ දී ශ්‍රී ලංකාවේ උසින්ම පිහිටි දුම්රිය ස්ථානය වන්නේ මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 6210 ක් ඉහලින් පිහිටි පට්ටිපොල දුම්රිය ස්ථානයයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ස්ථාන
මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට්
මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් හෙවත් ලාබාල මෙරිටාටන් යනු 18වන රාජවංශයට අයත් පුරාතව ඊජිප්තු කුමරියකි. ඇය බොහෝදුරට අක්නාටන් පාරාවෝවරයාගේ වැඩිමහල් දියණිය වන මෙරිටාටන්ගේ දියණියක විය හැකි බැව් පෙනේ.‍
මෙම දරුවාගේ පියා සම්බන්ධයෙන් මතභේද රැසක් පවතියි. බොහෝදෙනකු යෝජනා කරන්නේ ඔහු මෙරිටාටන්ගේ පියා වූ අක්නාටන් හෝ ඇගේ සැමියා වූ ස්මෙන්ඛ්කරේ විය හැකි බවයි. මෙරිටාටන් ටැෂෙරිට් සහ තවත් කුමරියක වූ අන්ඛෙසෙන්පාටන් ටැෂෙරිට් යන දෙදෙනාගේ නාමය සඳහන් වන්නේ අක්නාටන්ගේ දෙවන බිසව වූ කියා පිළිබඳ වූ පාඨයක් මත හෙයින්, ඔවුන් දෙදෙනා අක්නාටන් සහ කියාගේ දරුවන් වන්නට පුළුවන. නැතහොත් එය ප්‍රබන්ධයක් වන්නට ද හැක. එතැන ඇතුළත්ව තිබූ කියාගේ දියණිය විය හැකි බෙකෙටාටන්ගේ නාමය ඉවත්කොට වෙනත් නාමයක් යොදන්නට ඇත. නමුත් බොහෝදෙනකු විශ්වාස කරන්නේ බෙකෙටාටන් යනු ටියේගේ දියණිය බවයි.
මෙම දරුවාට අත්වූ ඉරණම නොදනී. ඇගේ නමෙහි ආටන් දෙවියන්ගේ නම ඇතුළත්ව තිබීම හේතුවෙන් ඇය අක්නාටන්ගේ දියණියක විය හැකි බැව් පෙනේ. අක්නාටන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයන් විසින් ඔහුගේ ආගමික ප්‍රතිසංස්කරණ අහෝසි කොට ඊජිප්තුවේ සම්ප්‍රදායික දේව වන්දනාව යළි ස්ථාපිත කළේ ය. මේ අතර මෙතල ආටන් යන නාමය ජනප්‍රිය භාවිතයෙන් අභාවයට ගියේ ය.
පැඩී මෙන්ඩිස්
මුල් ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
වෛද්‍යවරයෙකුගේ පුත් මෙන්ඩිස් අධ්‍යාපනය ලැබුවේ S. තෝමස් විද්‍යාලයේය.
ගුවන් හමුදා වෘත්තිය
ඔහු 1951 අගෝස්තු 8 වන දින කැඩෙට් නිලධාරියෙකු ලෙස අලුතින් පිහිටුවන ලද රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදාවට එහි පස්වන බඳවා ගැනීම් (1005 AC2) ලෙස සම්බන්ධ විය. මෙන්ඩිස් සහ කැඩෙට් නිලධාරි D. De S. සෙනෙවිරත්න RAF College Cranwell හි පුහුණුව සඳහා බ්‍රිතාන්‍යයට යවන ලදී. 1954 අප්‍රේල් 6 වන දින උපාධිය ලැබීමෙන් පසු මෙන්ඩිස් 1954 දෙසැම්බර් මාසයේදී ආපසු නිවසට පැමිණෙන තෙක් ඩි හැවිලන්ඩ් වැම්පයර්ස් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු විය. පියාසර අංශයේ එයාර්ස්පීඩ් ඔක්ස්ෆර්ඩ් සඳහා පුහුණු කරන ලද වැම්පයර්, මෙන්ඩිස් වෙනුවට වැඩි ප්‍රවාහන සේවයක් යෙදවීමට රජය තීරණය කළේය. 1959 දී ෆයිට් ලුතිනන් මෙන්ඩිස් සහ ෆයිට් ලුතිනන් සිටුනායක පියාසර උපදේශකයින් ලෙස පුහුණුව සඳහා RAF මධ්‍යම පියාසර පාසලට යවන ලද අතර ආපසු පැමිණීමෙන් පසු ඔහු කටුනායක රාජකීය ලංකා ගුවන් හමුදා පියාසර පාසලේ පියාසර උපදේශකයෙකු බවට පත්විය. 1961 දී, තනි පියාසර තටුවක් පියාසර බලඝණ දෙකක් පිහිටුවා ගත් විට, බලඝණ නායක මෙන්ඩිස් විසින් අලුතින් පිහිටුවන ලද අංක 2 (ප්‍රවාහන) බලඝණය, RCyAF හි අණ දෙන ලදී. පසුව ඔහු 1961 සහ 1962 අතර වෙලින්ටන්හි ආරක්ෂක සේවා මාණ්ඩලික විද්‍යාලයේ මාණ්ඩලික පාඨමාලාවට සහභාගී විය. මාණ්ඩලික විද්‍යාලය අවසන් වූ පසු, ඔහු විංග් කමාන්ඩර් නිලයට උසස් කරන ලද අතර 1963 දී ගුවන් හමුදා මූලස්ථානයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ගුවන් මාණ්ඩලික නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලදී. ගෲප් කැප්ටන් නිලයට උසස් කරන ලද ඔහු 1968 දී ලන්ඩනයේ ඉම්පීරියල් ආරක්ෂක විද්‍යාලයට ඇතුළත් වූ අතර 1969 දෙසැම්බර් මාසයේදී මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා ලෙස පත් කරන ලදී
1971 ජනවාරි 1 වන දින, ඔහු වයස අවුරුදු තිස් අටේදී එයාර් වයිස් මාර්ෂල් නිලයෙන් ගුවන් හමුදාපති ලෙස පත් කරන ලදී. මාස තුනකට පසුව, 1971 JVP කැරැල්ල ආරම්භ වූ විට RCyAF පළමු වරට සටන සඳහා බලමුලු ගන්වන ලදී. මෙන්ඩිස්ගේ අණ යටතේ සීමිත ගුවන් යානා සහිත පූර්ණ පරිමාණ කැරැල්ලක් සඳහා සූදානම් නොවූවත්, ගුවන් හමුදාව ඵලදායී ලෙස ප්‍රතිචාර දැක්වූහ. මුලදී, එය ප්‍රහාරයට ලක් වූ ස්ථාන වෙත හමුදා සහ සැපයුම් ප්‍රවාහනය සිදු කළ අතර පසුව එය ගොඩබිම් ප්‍රහාරවලට යොමු විය. මාස දෙකකින් කැරැල්ල පාලනය කළා. කැරැල්ලෙන් පසුව, රට මුහුණ දුන් ප්‍රධාන ආර්ථික ප්‍රශ්නවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මිලිටරි වියදම් විශාල ලෙස කපා හරින ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙන්ඩිස් හට ගුවන් හමුදාවේ මෙහෙයුම් සඳහා මුදල් යෙදවීම සඳහා ගුවන් හමුදා ගුවන් යානා සහ නියමුවන් සමඟ හෙලිටුවර් නිර්මාණය කිරීමට සිදුවිය.
ගුවන් හමුදාවට ඔහුගේ ප්‍රධාන දායකත්වයක් වූයේ කළමනාකරණ මණ්ඩලය ඇතුළු වත්මන් කළමනාකරණ ව්‍යුහය නිර්මාණය කිරීමයි. ඔහු නිළධාරී පුහුණුව සඳහා ගුවන් හමුදා ඇකඩමිය ගුවන් හමුදා චීන වරායේ ස්ථාපිත කරන ලද අතර ගුවන් හමුදා ඒකල හි ඉලෙක්ට්‍රොනික නඩත්තු හා පුහුණු පාසල, ගොඩබිම් කාර්ය මණ්ඩල පුහුණුව සඳහා ගුවන් හමුදා කටුනායක වෙළඳ පුහුණු පාසල පිහිටුවන ලදී. ඔහු 1976 දී එයාර් මාර්ෂල්වරයෙකු ලෙස සේවයෙන් විශ්‍රාම ගියේය.
විශ්‍රාම ගැනීමෙන් පසු ඔහු එයාර් සිලෝන් හි සභාපති, කොමසාරිස් ජනරාල්, සිවිල් ආරක්ෂක සහ ගුවන් සේවා; සාමාජික, සංචිත කටයුතු කවුන්සිලයේ සහ සභාපති, ශ්‍රී ලංකා සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය ලෙස කටයුතු කළේය
පෞද්ගලික ජීවිතය සහ මරණය
ඔහු 2022 ජනවාරි 18 වන දින වයස අවුරුදු 88 දී මිය ගියේය
ගෞරව
ඔහු රටට කළ සේවය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා රජයෙන් දේශමාන්‍ය යන ගෞරව නාමයෙන් පිදුම් ලැබූ ඔහු 2007 දී එයාර් චීෆ් මාර්ෂල් නිලයට උසස් කරන ලද්දේ තවත් හිටපු සේවා ප්‍රධානීන් 9 දෙනෙකු සමඟිනි. ගුවන් හමුදාවේ සේවය සඳහා ඔහු ශ්‍රී ලංකා ජනරජයේ සන්නද්ධ සේවා පදක්කම, දෙවන එළිසබෙත් රැජින රාජාභිෂේක පදක්කම, ලංකා සන්නද්ධ සේවා දිගු සේවා පදක්කම සහ ලංකා සන්නද්ධ සේවා සමාරම්භක පදක්කම ලබා ගත්තේය. 110x110පික්
110x110පික්
ආදර්ශ පාඨය
ආඳර්ෂ පාධය වනාහි යමිකිසි ෙත්මාවක් මුල් කරගත් වෑඬකටයුතු කල යුතු ආකාරය.
ක්ෂමතාව (භෞතික විද්‍යාව)
භෞතික විද්යාවෙහි, ක්ෂමතාව යනු කාර්යය කිරීමේ සීඝ්‍රතාවය වේ. එය ඒකක කාලයකදී පරිභෝජනය කරන ශක්තියට සමාන වේ. කිසිදු දිශාවක් රහිත, එය අදිශ රාශියක් වේ. , SI ක්‍රමයේදී, ක්ෂමතාවයේ ඒකක තත්පරයට ජූල්(J / s) වන අතර වොට් ලෙසද හදුන්වන්නේ දහඅට වන සියවසේ වාෂ්ප එන්ජිමේ සංවර්ධක ලෙස ජේම්ස් වොට් මහතාට ගෞරවයක් ලෙසයි. අශ්වබල (අශ්වයෙකුගේ බලයට සාපේක්ෂව) යනු  තවත් පොදු සහ සාම්ප්රදායික මිනුමක් වන අතර ක්ෂමතාවය සදහා සමීකරණය පහත පරිදි ලිවිය හැක: ක්ෂමතාවය කාලය විෂයෙන් අනුකලනය කල විට කරන ලද කාර්යය ප්‍රමණය ලැබේ. මක් නිසාද යත් මෙම අනුකලනය, බලය යෙදෙන වස්තුවෙහි ලක්ෂයක ගමන් මග සහ ව්යාවර්තය මත රදා පවතී. එම නිසා මෙම කාර්යයෙහි ගණනය මාර්ගය මත රදා පවතී යැයි කියනු ලැබේ.
භෞතික සංකල්පයක් ලෙස, ක්ෂමතාව භෞතික විශ්වය සහ වෙනස සිදු වන විශේෂිත කාලය යන දෙකම තෘප්ත කල යුතුය. බලය භෞතික විශ්වය තුළ වෙනසක් හා වෙනස සිදුවන නියමිත කාලය යන දෙකම අවශ්ය වේ. මෙය මිනුම් කරන ලද භෞතික විශ්වයේ තත්වයේ සාමාන්ය වෙනස යන පදය හෙවත් කාර්යය යන සංකල්පය පැහැදිළි කල යුතුය. යම් බරක් ඉහලට පඩිපෙලක ඔසවාගෙන යන විට කෙරෙන කාර්යය ප්‍රමාණය එම පුද්ගලයා එම බර ඔසවාගෙන පයින් ඇවිදින විට සහ දුවන විට කරන කාර්යය ප්‍රමණය සැලකූ විට එකම අගයක් ගත හැකි නමුත් වඩා වැඩි ක්ෂමතාවයක් දුවමින් කරන ලද කාර්යය කරන විට අවශ්ය වේ. මක් නිසාද යත් එහිදී අඩු කාලයක් ගත වන බැවිනි.
විදුලි මෝටරයක ක්ෂමතාව යනු මෝටරය ජනනය කරන ව්යාවර්තය සහ ප්‍රතිදාන දණ්ඩේ කෝණික ප්‍රවේගයයි. රථයක චලිතය හා සම්බන්ද ක්ෂමතාව යනු ​​රෝද වල ඇද ගෙන යාමේ බලය සහ රථයේ ප්‍රවේගය අතර ගුණිතයයි. ආලෝක බල්බයක් විදුලි ශක්තිය ආලෝක ශක්තිය සහ තාප ශක්තිය බවට පත් කරන සීඝ්‍රතාවය මනිනු ලබන්නේ වොට් වලිනි. වොට් ප්‍රමානයට වඩා වැඩියෙන් තවත් ක්ෂමතාව හෝ ඒ හා සමනව තවත් විදුලි ශක්තිය භාවිතා කරනු ලබන්නේ ඒකක කාලයකදීය.
ඒකක
ක්ෂමතාවයෙහි මාන, ශක්තියෙහි මාන කාලයේ මාන වලින් බෙදූ විට ලැබේ. ක්ෂමතාවයෙහි එස් අයි ඒකක වොට්(W) හෙවත් තත්පරයට ජූල් වේ. ක්ෂමතාවයේ වෙනත් ඒකක වන්නේ තත්පරයට අර්ග්(erg/s), අශ්ව බල (hp), මෙට්‍රික් අශ්ව බල(ජර්මනියේ අඩු අගයක් ඇති කාසියක්(PS) හෝ ප්‍රංශ අශ්ව ජවය(CV)), සහ මිනිත්තුවට අඩි-රාත්තල්. අශ්ව බල එකක්  මිනිත්තුවට අඩි-රාත්තල් 33,000කට සමාන වේ. රාත්තල් 550ක් එක අඩියකින් එසවීමට එක තත්පරයකදී අවශ්ය ක්ෂමතාව අශ්වබල ලෙස හැදින්වේ. එලෙසම අශ්ව බල එකක් වොට් 746 කට සමාන වේ. වෙනත් ඒකක ලෙස dBm, ලඝුගණක මිනුම් සම්බන්ධව මිලිවොට් එකක් සමුද්දේශ ලෙස; ආහාර පැයට කැලරි (බොහෝ විට පැයට කිලෝ කැලරි ලෙස සඳහන් වේ); පැයට BTU (BTU / h); හා ශීතකරණ ටොන් (12,000 BTU / h).