cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
හැරී කුමරුගේ සහ මේගන් මාර්කල්ගේ විවාහය
හැරී කුමරුගේ සහ මේගන් මාර්කල්ගේ විවාහය එංගලන්තයෙහි වින්ඩ්සර් මාළිගයෙහිදී 2018 මැයි 19 දින බ්‍රිතාන්‍ය සම්මත වේලාවෙන් පැය 1200ට සිදුවිය. මනාලයාවූ හැරී කුමරු යනු, බ්‍රිතාන්‍ය රජ පවුලෙහි සාමාජිකයෙකි; මනාලියවූ මේගන් මාර්කල් යනු, හිටපු ඇමරිකානු නිළියකි. සසෙක්ස්හී ආදිපාදවර රාජකීය උත්තමයා යන අභිධානය විවාහ දිනයෙහි උදෑසනදී හැරී කුමරු වෙත දෙවන එලිසබෙත් රැජිණ විසින් ප්‍රදානය කෙරුණු අතර සසෙක්ස්හී ආදිපාදවරිය රාජකීය උත්තමාවිය යන අභිධානය විවාහය සිදුවත්ම මේගන් මාර්කල් මෙය. වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි.
විලියම් කුමරුගේ සහ කැත්රීන් මිඩ්ල්ටවුන්ගේ විවාහය
විලියම් කුමරුගේ සහ කැත්රීන් මිඩ්ල්ටවුන්ගේ විවාහය, 2011 අප්‍රේල් 29 දින දී එක්සත් රාජධානියෙහි,  ලන්ඩනයෙහි, වෙස්ට්මිනිස්ටර් ඇබේහිදී  සිදු විය. මනාලයා වූ විලියම් කුමරු, බ්‍රිතාන්‍ය රාජාසනයට විද්‍යමාන උරුමකරු ලැයිස්තුවෙහි දෙවැන්නා විය. මනාලිය වූ කැත්රීන් මිඩ්ල්ටවුන්, 2003 වසරෙහි සිට ඔහුගේ පෙම්වතිය වූවාය.
වොක්ස්වැගන් සමූහ ව්‍යාපාරය
වොක්ස්වැගන් සමූහය ලෙස ජාත්‍යන්තරව හැඳින්වෙන වොල්ක්වැගන් ඒජී යනු ජර්මනියේ පහළ සැක්සෝනි හි වුල්ෆ්ස්බර්ග් හි මූලස්ථානය ඇති ජර්මානු බහුජාතික වාහන නිෂ්පාදන සංස්ථාවකි. එහි අයිතිය ඇත්තේ ඕස්ට්‍රියානු-ජර්මානු පෝර්ෂේ සහ පියච් පවුලේ කොටසක් වන පෝර්ෂේ එස්ඊට ය. එය මගී සහ වාණිජ වාහන, යතුරුපැදි, එන්ජින් සහ ටර්බෝ යන්ත්‍රෝපකරණ සැලසුම් කිරීම, නිෂ්පාදනය කිරීම සහ බෙදා හැරීම මෙන්ම මූල්‍යකරණය සහ ලීසිං ඇතුළු අදාළ සේවාවන් ද සපයයි. 2016 දී එය ටොයොටා සමාගම අභිබවා වාහන මිලියන 10.9 ක් අලෙවි කරමින් පිට පිටම 2017, 2018 සහ 2019 වසර වලදී ලොව විශාලතම වාහන නිෂ්පාදකයා විය. එය දශක දෙකකටත් වැඩි කාලයක් යුරෝපයේ විශාලතම වෙළෙඳපොළ කොටස පවත්වා ගෙන ගොස් ඇත. එය "ලොව විශාලතම සමාගම් 2018 ෆෝචූන් ග්ලෝබල් 500" ලැයිස්තුවේ හත්වන ස්ථානයට පත්විය.
වොක්ස්වැගන් සමූහය මගී කාර් අලෙවි කරන්නේ "අවුඩි", "බෙන්ට්ලි මෝටර්ස්", "බුගාටි ඔටෝමොබයිල්ස්", "ලැම්බෝගිනි","පෝර්ෂා", "සීට්", "ස්කෝඩා", "ආර්එෆ්" සහ "වොක්ස්වැගන්" යන වෙළඳ නාම යටතේ ය. "වොක්ස්වැගන් වාණිජ වාහන" වෙළඳ නාමය යටතේ සැහැල්ලු වාණිජ වාහන ද "ඩුකාටි" වෙළඳ නාමය යටතේ යතුරුපැදි ද සහ බර වාණිජ වාහන "MAN", "ස්කැනියා", "වොක්ස්වැගන් කැමින්හයිස් ඊනිබස්" සහ "නැවිස්ටාර්" වෙළඳ නාම යටතේ නිශ්පාදනය කෙරේ.
එය ප්‍රාථමික අංශ දෙකකට බෙදා ඇති අතර (වාහන අංශය සහ මුල්‍ය සේවා අංශය) 2008 වන විට අනුබද්ධ සමාගම් 342 ක් පමණ තිබුණි. වොක්ස්වැගන් සමාගමට චීනයේ ප්‍රධාන හවුල් ව්‍යාපාර දෙකක් ද ඇත (FAW-Volkswagen සහ SAIC Volkswagen). සමාගම දළ වශයෙන් රටවල් 150 ක මෙහෙයුම් සිදු කරන අතර රටවල් 27 ක නිෂ්පාදන පහසුකම් 100 ක් ක්‍රියාත්මක කරයි.
සායානි ගුප්තා
සායානි ගුප්තා (උපත 1985 ඔක්තෝබර් 9) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ හින්දි චිත්‍රපටවල පෙනීසිටින ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියකි. ඉන්දියාවේ චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී ආයතනය වෙතින් උපාධිය ලද ඇය, චිත්‍රපට රංගනයට පිවිසියේ 2012 දී සකන්ඩ් මැරේජ් ඩොට් කොම් තුළිනි. ෆෑන් (2016), ජොලී එල්එල්බී 2 (2017) සහ ආටිකල් 15 (2019) යන චිත්‍රපටවල ඇය සහාය චරිත නිරූපණය කොට තිබේ. මාර්ගරිටා විත් අ ස්ට්‍රෝ චිත්‍රපටයෙහි ඇය ඛානුම් නම් පාකිස්තානී-බංග්ලාදේශී අන්ධ සමලිංගික තරුණියකගේ චරිතය නිරූපණය කළේ කල්කි කේක්ලන් සමඟිනි.
මුල්කාලීන දිවිය
ගුප්තා උපත ලැබූයේ 1985 ඔක්තෝබර් 9 දින බටහිර බෙංගාලයේ කල්කටාවේ (වර්තමාන කොල්කතා) ය. ඇය ඉන්දියාවේ චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනී ආයතනයේ උපාධිධාරිනියක වේ.
ගායනය
ගායිකාවක ලෙසින් ඇය "කහාබ් තෝ" නම් ගීතයක් ආටිකල් 15 චිත්‍රපටය උදෙසා ගායනය කළා ය. එසේම ෆෝ මෝ ශොට්ස් ප්ලීස් හි පසුබිම් ගායනය සඳහා ද දායක වූවා ය.
පළමුවන පියුනික් යුද්ධය
බටහිර මධ්‍යධරණී පෙදෙසෙහි සිටි මහා බලවතුන් දෙදෙන වන පුරාතන කාර්තේජය සහ රෝමානු ජනරජය අතර ඇවිලුණු යුද්ධ තුන අතුරින් පළමුවැන්න, පළමුවන පියුනික් යුද්ධය (ක්‍රිපූ 264 සිට 241) විය.
1638 උඩරට වෙස්ටර් වෝල්ඩ් ගිවිසුම
ක්‍රි.ව.1505 දී පෘතුගීසීන් ලක්දිවට පැමිණි අතර ඔවුන් ක්‍රි.ව.1597 වන විට ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශවල බලය නිත්‍යානුකූලව අල්ලා ගත්හ. නමුත් පෘතුගීසීන්ගේ පෙරදිග නාවුක ගමනාගමනය පිලිබඳ රහස් හෙළිවීමත් සමඟ ලන්දේසීන් ලක්දිවට පැමිණීම සිදුවිය. මේ වනවිට සෙංකඩගල රාජධානියේ රාජ්‍යත්වයට පත්ව සිටි පළමුවන විමලධර්මසූරිය රජු සමග ලන්දේසීන් දෙවතාවක්ම සබඳතා ඇති කරගැනීමට උත්සාහ කළත් අසාර්ථක විය. නමුත් ඔහුගෙන් පසු සෙනරත් රජු රාජ්‍යත්වයට පත් වූ අතර ඔහුගේ පුත්‍රයෙකු වූ මහා අස්ථාන කුමරු අනතුරුව දෙවන දෙවන රාජසිංහ රජු ලෙස රාජ්‍යත්වයට පත් විය. රාජ්‍යත්වයට පත් වීමෙන් අනතුරුව ඔහුගේ එකම අරමුණ වූයේ පෘතුගීසීන් ලක්දිවින් පලවා හැරීමයි. එහිදී දෙවන රාජසිංහ රජු ලංදේසින්ගේ ආධාර ලබා ගත්තේය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දෙවන රාජසිංහ රජු සහ ලන්දේසි කපිතාන් වෙස්ටර් වෝල්ඩ් අතර 1638 දී ගිවිසුමක් ඇතිකර ගන්නා ලදී. මෙය සිංහල හා ලන්දේසි බසින් පිටපත් දෙකකින් යුතුව සැකසුණි. නමුත් එම පිටපත් දෙක ලන්දේසීන් විසින් උපක්‍රමශීලීව ලන්දේසීන් හට මුහුදු බඩ ප්‍රදේශ අත්වන ලෙස වෙනස්කම් සහිතව සැකසිය.
ගිවිසුමේ වගන්ති
01. ලන්දේසීන් හා සිංහලයින්ගේ පොදු සතුරා ලෙස පෘතුගීසීන් සැලකීම හා ලන්දේසින්ගේ ලක්දිව ආරක්ෂා කළ යුතු අතර ලක්දිව රජු අසහාය පාලකයා ලෙස පිළිගැනීම.
02. ලක්දිව පෘතුගීසීන්ට අයත් බලකොටු රජුගේ සහාය ඇතිව අල්ලා ගත් විට එහි පෘතුගීසීන්ගේ වස්තුව ලන්දේසීන් හා රජු අතර සමසේ බෙදාගත යුතුය. 03. අල්ලා ගන්නා ලද බලකොටුවල ""රජුගේ කැමැත්ත ඇත්නම් පමණක්"" ලන්දේසි සේනා පදිංචි කළ හැක. (ලන්දේසීන් විසින් තම ලන්දේසි පිටපතෙහි මෙම ප්‍රකාශය, "රජුගේ කැමැත්ත ඇතිනම් පමණක්" යන කොටස ඉවත් කොට පළකරන කළේය.) 04. ලන්දේසීන්ගේ බලකොටු ප්‍රතිසංස්කරණයට යන වියදම රජු විසින් දැරිය යුතු අතර ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රජු විසින් වැටුප් ගෙවිය යුතුය. 05. බළකොටු අල්ලා ගත් පසු රජු විසින් ලන්දේසීන්ට තම වෙළෙඳ හා බඩු වෙඩි බෙහෙත් තබාගැනීමට ගබඩාවක් තනා දිය යුතුය. 06. පෘතුගීසීන් සමඟ යුද්ධයකට එළඹෙන්නේ නම් රජතුමා සමඟ ලන්දේසි නිලධාරීන් සාකච්ඡා කළ යුතුය. 07. ගංගාවන්ගෙන් එතෙරවීමට ලන්දේසි හේවායින්ට සිංහලයින් සහය දිය යුතුය. 08. පෘතුගීසීන් පලවා හැරීමට ලන්දේසීන් ගෙන ආ නෞකාවන් හා හමුදාව නඩත්තුව සඳහා රජු වියදම් දැරිය යුතු අතර කුළුබඩු, කුරුඳු, ගම්මිරිස්, කරාබුනැටි ලන්දේසීන්ට දිය යුතුය. 09. සියලු ලෝක වෙළඳ කටයුතු කරගෙන යාමට ලන්දේසීන්ට අවසර දිය යුතු අතර ඔවුන් කැමැති පරිදි බණ්ඩක්කා ගායනයට ඉඩ දිය යුතුය. 10. ලාංකිකයන් විසින් කුරුඳු ඇත්දත් ඉටි ආදිය ලන්දේසීන්ට ම දිය යුතුය. අන් කිසිවෙකුටත් නොදිය යුතුය. 11. ඇත්තුන්ගේ තනි අයිතිය රජුට තිබිය යුතුය. 12. රජු හා වැසියන් ලන්දේසීන් හැර වෙනත් කිසිදු විදේශිකයෙකු සමග වෙළදාම නොකළ යුතුය. 13. වාර්ෂිකව කුරුඳු, ම්මිරිස්, ඉටි ආදිය පිරවූ නෞකා දෙකක් ඕලන්දයට යැවිය යුතුය. 14. යම්කිසි දේශීයෙකු විසින් ලන්දේසීන් හැර වෙනත් විජාතීයෙකුට භාණ්ඩ ලබාදුනි නම් ඒවා රාජසන්තක කළ යුතුය. 15. රජුට හා රටවැසියාට කාසි අච්චු ගැසීම කළ නොහැකිය. එය ලන්දේසීන්ට පමණක් කළ හැකිය. (එසේකර අසුවුවහොත් මරණ දණ්ඩනය හිමිවේ.) 16. රජු ලන්දේසීන් රහසේ හෝ ප්‍රසිද්ධියේ පෘතුගීසීන් සමඟ කිසිඳු ගනුදෙනුවක් කළ නොහැක. 17. රට අභ්‍යන්තරයේ කිසිදු බාධාවකින් තොරව ලන්දේසි ඒජන්තවරුන් භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමක් කළ හැකි මෙන්ම, විකුනන තැනැත්තා ඒවා තොටුපලවල් වෙත ගෙන ගොස් දිය යුතුය. 18. රජතුමා රාජ්‍යය තුළ කිසිදු කතෝලික පූජකවරයෙකුට ආරක්ෂාව නොදිය යුතුය. 19. මහ මුහුදේදි පෘතුගීසීන්ට හෝ වෙනත් කිසිවෙකුට අයිතියක් පැහැර ගතහොත් එය ලන්දේසීන්ට ම පමණක් අයිති විය යුතුය.
ගිවිසුමේ ප්‍රතිඵල
ගිවිසුමේ තුන් වගන්තිය වන, "අල්ලා ගන්නා ලද බලකොටුවල රජුගේ කැමැත්ත ඇතිනම් පමණක් ලන්දේසි සේනා පදිංචි කළ හැක" යන වගන්තිය ලන්දේසීන් කූට ලෙස තම ලන්දේසි භාෂාවෙන් ලියවූ පිටපතෙහි "අල්ලාගන්නා ලද බල කොටුවල ලන්දේසි සේනා පදිංචි කළ හැක" යනුවෙන් සඳහන් කිරීම නිසා ලන්දේසීන් හට පෘතුගීසීන් සතුව තිබූ ප්‍රදේශය නතුවීම මෙමගින් සිදු වූ ප්‍රධානතම ප්‍රතිඵලයකි. එසේම මෙම ගිවිසුම හරහා ලන්දේසි බොහෝ ලාභ ඉපැයූ අතර, යුද්ධය සඳහා ගිය බොහෝ වියදම් රජුට දැරීමට සිදුවිය. එසේම මෙම ගිවිසුම සෙංකඩගල රජුට හා ජනතාවට බොහෝ අවාසිදායක වූ අතර රජුට එමගින් බොහෝ පාඩුවිය. එපමණක් නොව දේශීය ජනතාවද පීඩාවට පත් විය. එසේම ලන්දේසීන් විසින් මුල සිටම ගිවිසුමේ වගන්ති කඩකිරීම සිදු කළේය.
රන්න
මාතර සිට කතරගම දක්වා දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ තංගල්ල හා හුංගම අතර රන්න නගරය පිහිටා ඇත. කහඳාව පුරාණ රජ මහා විහාරය  රන්න හි ඓතිහාසික ස්ථාන අතුරින් එකකි. ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට සොයාගෙන ඇති ප්‍රාග් ස්ථාන නාමාවලියේ 111 වැනි ස්ථානයේ රන්න පිහිටුවා ඇත.
හෝබාර්ට් නගර කේන්ද්‍රය
හෝබාර්ට් නගර කේන්ද්‍රය, හෝබාර්ට් හි පැරණිම කොටස වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:හෝබාර්ට්
මාර්ගරිටා විත් අ ස්ට්‍රෝ
මාර්ගරිටා විත් අ ස්ට්‍රෝ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ශෝනාලි බෝස් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ 2014 ඉන්දියානු හින්දි-භාෂා නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන කල්කි කේක්ලන් සිය උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා ඇමරිකාව වෙත පැමිණෙන මස්තිෂ්ක අංශභාගයෙන් පෙළෙන ඉන්දියානු තරුණියකගේ චරිතය රඟ දක්වයි. එහි ඇගේ අන්ධ පෙම්වතියගේ චරිතය නිරූපණය කරන්නේ සායානි ගුප්තා විසිනි. රේවතී, කුල්ජීත් සිංහ්, සහ විලියම් මෝස්ලී මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය කරති. බෝස් සහ වයාකොම්18 මෝෂන් පික්චර්ස් සහයෝගීත්වයෙන් නිෂ්පාදනය කළ, මාර්ගරිටා විත් අ ස්ට්‍රෝ රචනා කරන ලද්දේ බෝස් සමඟ නීලේශ් මණියාර් විසිනි. මෙම චිත්‍රපටය තුළින් ලිංගිකත්වය, ආබාධිත අයිතිවාසිකම්, ස්වයං-ප්‍රේමය, සහ ස්වයං-පිළිගැනීම වැනි සංකල්පයන් නිරූපණය වේ.
චරිත නිරූපණය
මෙහි නම් පෙළ රොට්න් ටොමැටෝස් වෙතින් උපුටා ගැනිණි.
දළදා තේවාව
right|thumb|මාලිගාව |200px
ලක්දිව දළදා වහන්සේ වැඩම වීමෙන් පසුව කිත්සිරි මෙවන් රජතුමා පටන් වත් පිළිවෙත් රැසක් ආරම්භ විය. දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන වසර දෙදහසකට වඩා පැරණි මෙම වත් පිළිවෙත් තුළින් බෞද්ධාගමික අනන්‍යතාවයන් හා අපූර්වතම ජාතික උරුමයක් මෙන්ම විවිධ සමාජ ස්ථරයනයන්නේ ස්වභාවය ඉස්මතු කොට දක්වයි. මෙලෙස දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පවත්වනු ලබන පූජාවන් හදුන්වනු ලබන්නේ දීතේවාව” යනුවෙනි. ආහාර ගිලන්පස තෙල්මල් පහන් යනාදියෙන් දිනපතාම අලුයම් කාලයේ තේවාවද මධ්‍යහන හා සන්ධ්‍යා භාගයේ තේවාවන් ද පැවැත්වේ. අතීතයේ දෛනිකව දළදා මාලිගාව තුළ උදේ හවස පවත්වනු ලබන වතාවත් සදහා රජු විසින් ම පත් කළ වෙනමම පුද්ගල කොටස් විය. එලෙස දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් දෛනිකව තෙවරක් වත් පිළිවෙත් පවත්වන ලද බව විවිධ වංසකතා වල මෙන්ම විවිධ දේශාටන වාර්තාවලින් තොරතුරු රැසක් හමුවේ. දෛනිකව කෙරෙන එම තේවාව කිසියම් ව්‍යවස්ථාවකට අනුකූලව කළ යුතු බවට ඒ ඒ යුගයන්හි රජවරුන් විසින් පනවන ලද විවිධ නීති මාලාවක් ද දක්නට ලැබෙි. එම අතීත විධි විධාන අනුව යමින් වර්තමානයේ ද එම තත්වය ඒ අයුරින්ම පාරම්පරික වත්පිළිවෙත් වලට අනුකූලව සිදු කරන බව පෙනේ. අලුයම පූජාව, දවල් පූජාව ,සන්ධ්‍යා පූජාව යනුවෙන් අවස්ථා තුනකදී පැවැත්වෙන මෙම තේවාව තූළ පැහැදිළිවම පුරුෂ පාර්ශවය පමණක් යොදාගන්නා අතර වතාවත් පැවැත්වීම හා ඒ සම්බන්ධ සියලුම කටයුතු භාරවනුයේ ඉහළ යයි සම්මත කුලවල අයටය. දළදා මාලිගයේ වතාවත් සදහා පිරිමි හා භික්ෂූන් පමණක් යොදාගැනීම අතීතයේ සිදුවූවකි.
අලුයම තේවාව
අලුයම පූජාව සදහා සංසක්කාර මුහන්දිරම්ගේ අනුග්‍රහය ඇතිව පත් කරන ලද සිව්දෙනකු විසින් එම පූජාව පවත්වනු ලැබේ. මොවුන් ඉහළ කුලයන් නියෝජනය150px|right|thumb|තේවාව සිදුකිරිමට පැමිණෙන පිරිස කරන පුද්ගලයන් විය. විශේෂයෙන් මොවුන් නියෝජනය කළේ ගොවිගම කුලයයි. ඓතිහාසික වාර්තාවලට අනුව පෙනී යන කරුණක් වන්නේ මහනුවර දළදා මාලිගාවේ සිදුකරන අභ්‍යන්තර කටයුතු භාරව උසස් හා පහත් ලෙස කොටස් දෙකකින් බෙදී සිටි බවය. මෙම බෙදීමට භික්ෂූන් වහන්සේලා අයත් වූ බවක් නොපෙනේ. භික්ෂුන් හැර සෙසු පුද්ගලයන් මේ යටතට ගැනෙයි. හේතුව සමාජයේ වැදගත් තැනක් එදා භික්ෂූන් වහන්සේට හිමිව තිබීමයි. භික්ෂූන් වහන්සේලාට අමතරව සෙසු පුද්ගලයන්ගෙන් බොහෝවිට දළදා වහන්සේට සමීප කටයුතු කිරීමට උසස් යැයි සම්මත කුලීනයන් යොදා ගත් බව පෙනේ. ඉහත උදෑසන පූජාවට යොදා ගන්නා වට්ටෝරුරාළ ගෙපරාල මෙන්ම මධ්‍යම පූජාව සදහා යොදාගන්නා කත්තිය රාළද ඉහළ කුලයකින් තෝරා ගනු ලබයි.මෙහිදී දළදා හාමුදුරුවන් වැඩ සිටින මාලිගාවේ දොරවල් විවෘත කිරීමෙන් අනතුරුව චාරිත්‍රානුකූලව දළදා සේවාවන් රැසක් සිදු කෙරේ.
දහවල් තේවාව (නවපෑ තේවාව)
දහවල් පූජාවේදී මුල්තැන් ගේ පිසින ලද ව්‍යංජන 32 (තිස් දෙකක්* සහිත දානය කත්තිය රාළ විසින් ඉහළ මාලයට ගෙනගොස් ගොවිරාලට භාර දෙයි .ඔහු විසින් එය භික්ෂූන්ට පිරිනමනු ලබයි. භික්ෂූූන් විසින් එය දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පූජා කරනු ලබයි. එලෙස පූජා පවත්වන විටදී අඛන්ඩව බෙර වාදනයේ යෙදෙන පිරිසක් සිටී.
හවස තේවාව
හවස තේවාවද භික්ෂූන් ප‍්‍රමුඛ වට්ටෝරු රාළගේ ආධාර ඇතිව දොරවල් විවෘත කර හේවිසි හඬ මධ්‍යයේ සිදුකරනු ලබන්නේ ගිලන් පස පූජාවයි.
ඬේව් සිය වාර්තාවල සදහන් කරන ආකාරයට මෙම තේවා කටයුතු වලට මාලිගාවේ දිව නිළමේද සම්බන්ධ වූ බව දක්වයි. .දී...මාලිගාවේ කටයුතු සදහා සැරසෙන හේ ජලස්නානය කොට පිරිසිදු තුප්පොට්ටියක් ඇඳ යටත් පිරිසෙයින් සූවිසි පැයක් මාංශානුභවයෙන් වළකියි. මෙසේ කෙරෙන්නේ මෙවැනි කටයුතු ගැන බුදුන් ප‍්‍රසන්න වන නිසා නොව මාලිගාවට අරක්ගෙන සිටිතැයි සැලකෙන දෙවියන් ශාරීරික පවිත‍්‍රතාව ගැන සාවධානු වීම නිසා සහ ඒ පිළිබද නොසැලකිල්ල ගැන නොකැමැති නිසාය. දිව නිලමේ විසින් පැවැත්වෙන උදය පූජාව බත් සහ මල් යන මෙයින් සවස පූජාව මල්, ගිලන්පස, දැහැත් යන මෙයින් ද යුක්තය වියදී.
දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් මෙලෙස දෛනිකව සිදුකළ තේවා කටයුතු දෙස බලන විට මුල්කාලීනව එහි රාජකාරීමය බලය භික්ෂූන් වහන්සේලාට හා පිරිමි ගිහියන්ට පැවරී තිබූ බව පෙනේ. එම භික්ෂූන් වහන්සේලා තෝරාගනු ලැබුවේ අස්ගිරි හෝ මල්වතු විහාර පාර්ශවයන්ට අයත් භික්ෂූන්ගෙනි. එනිසාම සෙසු භික්ෂූන් වහන්සේලාට වඩා වැඩි ගෞරවයක් හිමිව තිබූ බව පැහැදිලිය. එපමණක් නොව දළදාව සදහා තේවාව කරන භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් වයසින් තරමක් බාල වුවද වයසින් වැඩි මහලු නායක හිමි නමක් පවා එම තේවාව භාරව සිටි හිමි නම පැමිණි විට නැගිට ගෞරව කිරීමක් සිදු කළ යුතු බව අතීතයේ පටන්ම එන සිරිතකි. මුල් කාලීනව දළදා වහන්සේ සම්බන්ධ වතාවත් කිරීමේදී සියලු කටයුතු කිරීමේි රාජකාරිය පැවරීමේ අයිතිය රජු සතු විය. නමුත් වර්තමානය වන විට මෙය වෙනස් වී ඇති බව පෙනෙයි. එය අස්ගිරි මල්වතු භික්ෂූන් හා දියවඩන නිළමේ විසින් සිිදුකරනු දක්නට ලැබේ.
‍ක්‍රි.ව 1815 බි‍්‍රතාන්‍යයන්ට උඩරට රාජ්‍යය යටත් වීමත් සමග ඇති වූ යම් යම් ව්‍යාකූලතාවයන් හේතුකොට ගෙන දළදා වහන්සේ විවිධ තැන්වල ස්ථානගත කෙරිණි. එතැන් සිට 1828 වන තෙක් දසකයකට ආසන්න කාලයක් කිසිදු දළදා පෙරහැරක් හෝ ප‍්‍රදර්ශනය නොපැවැත්වුන අතර දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් නිති තේවා කටයුතු නිසිලෙස ඉටුකිරීමට අවස්ථාවක් තිබුණේද යන්න සැක සහිතය. හේතුව 1828 බ‍්‍රවුංරිග් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ මූලිකත්වයෙන් බ‍්‍රිතාන්‍යය විසින් දළදා පෙරහැර පවත්වන තුරු දළදා වහන්සේ ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව යටතේ පැවතීමයි. 1818 ඇති කළ කැරැුල්ල හේතුවෙන් ඔවුන් එසේ කළ බව සඳහන් වේ. කෙසේ වෙතත් 1853 සිට දළදා වහන්සේගේ සම්පූර්ණ භාරකාරත්වය අස්ගිරි මල්වතු උභය මහා විහාරස්ථානවල මහා නායක ස්වාමීන් වහන්සේලාට හා දියවඩන නිලමේතුමන්ට භාරකොට ඇත. එතැන් පටන් දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් කෙරෙන තේවා කටයුතු ඔවුන් විසින් අඛන්ඩව වර්්තමානය දක්වා පවත්වාගෙන එනු ලබයි. සෑම වසරකව උපසම්පදා භික්ෂුන් වහන්සේලා වස් එලඹෙන දිනයේදී මෙම උභය විහාරික භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර මුර මාරුවීම හෙවත් තේවා භාරකාරීත්වය වෙනස් වේ.
තේවාව පවත්වන අවස්ථා
සවසට සිදුකරන ගිලන් පස පූජාවේ දක්නට ලැබෙන විශේෂත්වයකි. එනම් අඩහෝරාවක් පමණ කාලයක් තුළ ගිලන් පස පූජා දෙකක් පැවැත්වීමයි. එයට හේතු වී ඇත්තේද ඓතිහාසික සිදුුවීමකි. සම්ප‍්‍රදායකට අනුව එය කීර්ති ශ‍්‍රී රාජසිංහ රජු දවස සිදුවූවකි. රජු දිනපතා සිරිතක් වශයෙන් දළදා වන්දනාවට පැමිණීම සිද්ධ කර ඇත.2 දිනක් දළදා වන්දනාව සදහා රජු පැමිණෙන විට කාලය ඉක්ම ගොස් තිබී ඇත.රජු ගේ ප‍්‍රමාද වීම ගැන එවකට තේවාවේ භාරකාරීත්වය දැරූ නායක හිමියන්ට දක්වා පණිවිඩකාරයෙකු යවා ඇති නමුත් ඒ වන විට සියලු තේවා කටයුතු නිමකොට ඇතුල් මාලිගය පවිත‍්‍රකොට සුවද දුම් අල්ලා සුවද පැන් ඉස අවසන් කර දොරවල් වැසීම සිදු කරමින් පැවතිණි. නායක හිමියන් පවසා ඇත්තේ රජු පැමිණියද තේවාව අවසන් කොට ඇතුල් මාලිගාවේ දොර වැසූ පසු කිසිදු හේතුවක් නිසාවත් නැවත එය විවෘත නොකළ යුතු බවකි. රජතුුමා පැමිණ එම කාරණාව සම්බන්ධයෙන් නොකිපී එතැන් පටන් ඉදිරියට දෙවන ගිලන්පස පූජාවක් සිදුකිරීමට අවසර ලබා දෙන ලෙස තේවාව භාර නායක හිමියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටි අතර එයට අවසරය ලදෙන් එදා සිට අද දක්වාද එම චාරිත‍්‍රය ඉටු කරමින් අමතර ගිලන්පස පූජාවක් පවත්වනු ලබයි.
භික්ෂුව හා තේවාව
උදෑසන 05.15 පමණ හේවිසි කරුවෝ විසින් අලුයම් දුරය නම් ශබිද පූජාවක් අරඹයි. ඉන් පසුව තේවා කටයුතු පැවරී ඇති භික්ෂූන් වහන්සේ ලා හා තමන්ට අදාළ තේවා කටයුතු වලට ගමන් කරති. වැඩසිටින මාලිගාවේ හා පල්ලේ මාලේ යතුරු භාරව සිටිනනේ තේවාව භාර නායක තෙරුන්ය. චාරිත‍්‍රානුකූලව උන්වහන්සේගෙන් ලබාගන්නා පට ලේන්සුවක ඔතා යතුරු වට්ටෝරු රාළ විසින් මහත් ගෞරවයෙන් යුතුව උරහිස තබාගෙන පෙරටුව ගමන් කරනු ලැබේ. පසුව තේවාව භාර නායක හිමියන් වඩින අතර ඒ පසුපස දෙවන හිමියන් හාපල්ලේ මාලේ හිමියන් ගමන් කරයි. ඒ සැමට ඉදිරියෙන් පන්දම් කරු ගමන් කරයි. හේවිසි මණ්ඩපය කරා ගමන් කරන ගිහි පැවිදි පිරිස පා දෝවනය කොට ගෙන වැඩසිටින මාලිගාව ලගට පැමිණ යතුරු ලිහා පල්ලේ මාලේ යතුරු කට්ටලය පල්ලේමාලේ රාළට දීම සිදුකරනු ලබයි. ඉන් අනතුරුව දොරවල් විවෘත කර වැඩසිටින කුටියට ඇතුල් වේ.
වැඩ සිටින මාලිගාවේ දොරවල් එකිනෙක ඇර ගන්ධ කුටියට ඇතුල් වී එහි ඇති ඝණ්ටාව නාද කිරීම සිදු කරනු ලබයි. අනතුරුව තේවාවේ යෙදෙන භික්ෂූන් වහන්සේලා පත්කඩ එලා දළදා වහන්සේට වන්දනා කොට තේවා කටයුතු ආරම්භ කරති. දුවිලි පිිස දැමීම, පහන් දැල්වීම ,ආසන මත තේවා උපකරණ පිළිවලකට තැබීම ආදිය ඒ අතර මුලින් සිදු කෙරෙයි. ගොවිරාළ විසින් බොලපැන සකස් කරන අතර අනතුරුව උණූ පැන් සහ සිසිල් පැන් කෙණ්ඩිවලට ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව සිරිත් පරිදි සිදුකරන තේවා කටයුතු ආරම්භ කෙරේ. මෙහිදී තේවා භාර හිමි වරු එකල අග‍්‍ර උපස්ථායක ආනන්ද හිමියන් බුදුරජාණන් වහන්සේ උදෙසා සිදුකළ උපස්ථාන කටයුතු දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් සිදු කෙරෙයි. ඒ අනුව මූඛ දෝවනයට උණුපැන් පිළිගැන්වීම, දැහැටි පිළිගැන්වීම ,සිවුරු පිරිකර පිලිගැන්වීම, පාදෝවනය කිරීම,තෙත මාත්තු කිරිම ,පවන් සැලීම ,චාමර සැලිම ,ඝණ්ටාර පූජාව කිරීම, සුවද දුුම් ඇල්ලීම ,සුවද පැන් ඉසීම, මල් දැකුම් තැබීම ආදී කටයුතු රාශියක් තේවාව ලෙස සිදුකරයි, අනතුරුව බුද්ධ පූජා කටයුතු සිදුකරනු ලබන අතර හාල් සේරු තිස් දෙකක දානය හා ව්‍යංජන තිස් දෙකක්  පූජා කරයි. දහවල් සිදුවන තේවා කටයුතු වලදී හැර අනෙක් අවස්ථා දෙකේදීම සියලු පූජා කටයුතු සිදු කෙරේ. සවස ගිලන්පස වර්ග දෙකක් සමග බුද්ධ පූජාව සිදුකරයි.
200px|right|thumb|වන්දනා කිරිම
තේවාව හා ස්ත්‍රිය
ස්ත‍්‍රීන් විසින් තම හිසකෙස් අතර සඟවා වරඩමවූ නමුදු (කිල්ලට අසුවිය හැකි පුද්ගලයන් ලෙස සිතූ නිසාදෝ) තේවාව සඳහා කාන්තාවන් යොදාගැනීමක් සිදු කර නොමැත. අතීතයේ පමණක් නොව වර්තමානයේද එම අදහස එලෙසම පවතින බව පෙනී යන්නේ එවැනි අවස්ථාවලදී කාන්තාවන් ආගමික කටයුතු වලට සම්බන්ධ කර ගැනීමෙන් හා සම්බන්ධවීමෙන් වැළකී සිටීම නිසාය. විශේෂයෙන් දෙවියන් උදෙසා කෙරෙන ආගමික වතාවත් වලදී එය බලපවත්වයි. මහනුවර යුගය වන විට එය දළදා වහන්සේ වත් පිළිවෙත් විෂයෙහිද බලපා තිබූ බව පෙනේ.
මුළුතැන් පුඡාව
දළදා වහන්සේ උදෙසා සිදුුකරන බුද්ධපූජා කටයුතු දළදා මාලිගාවට පමණක් ආවේණික චාරිත‍්‍රමාලාවක් ලෙස පැවැත්වේ. මෙම පූජාව දීඅමුතු මුළුතැන් පූජාව” ලෙස ද හදුන්වනු ලැබේ. මුලින් කී පරිරිදි මෙම පූජාව සදහා හාල් සේරු දෙකක දානයක් ව්‍යංජන දෙකක් අවුල්පත් සදහා කැවුම් වර්ග හතරක් ද දිනපතා පිලියෙළ කරනු ලැබේ. එකළ රජමාලිගාවේ රාජභෝජනයක් සදහා හාල් සේරු දෙකක් හා ව්‍යංජන වර්ග දෙකක් සකස් වී ඇති අතර රජවරු ආහාර ගැනීමට මුලින් දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් බුද්ධපූජාව පැවැත්වීමට කටයුතු යොදා ඇත.
දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පැවැත්වෙන බුද්ධ පූජාව වෙනුවෙන් වර්තමානය දක්වාම පැවත එන්නේ එම චාරිත‍්‍ර බව පැහැදිලිය. නියමිත වෙලාවට තේවා කටයුතු අවසන් කිරීමෙන් පසුව හක්ගෙඩි නාද කිරීමත් සමග එකිනෙකය දොරවල් වසා තේවා කටයුතු වල නිරත වූ ගිහි පැවිදි පිරිස පහළට බසිති. අවසාන රිදී දොරටුව වැසීමෙන් පසුව ප‍්‍රධාන යතුරු කට්ටලය ඔතා ඒ මත පල්ලේමාලේ යතුරු කට්ටලයද ඔතා එකට තබා බදිනු ලැබේ. එම කි‍්‍රයාවලිය සදගල අසලදී සිදු කරනු ලබන අතර යතුරු කට්ටලය සේප්පුවට දමා වසා එම යතුර වට්ටෝරුරාළ විසින් නායක හිමියන්ට භාරදීම ඉන් අනතුරුව සිදු වේ.
අතීතයේ පටන් සාමාන්‍යයෙන් දළදා මාලිගාවේ තේවා කටයුතු සිදුවන්නේ ඉහත පරිදිය. ඒ අයුරින් දළදා වහන්සේ සදහා දෛනිකව පවත්වනු ලබන පුද සත්කාර ද ක‍්‍රමවත්ව පිළිවෙලකට අතීතයේ පටන් සිදුවන බවත් ඒ හරහා එවකට පැවති සමාජ ස්ථරායනයේ ස්වරූපය කෙබදුද යන්න පිළිබදවත් අවබෝධයක් ලැබේ. විශේෂයෙන් මහනුවර යුගයේ පැවති කුල ධූරාවලිය පිලිබද බොහෝ තොරතුරු ඒ හරහා ගම්‍ය වේ.
සබැදි පිටු
ප්‍රවර්ගය:දළදා වහන්සේ
මේගන් , සසෙක්ස්හි ආදිපාදවරිය
මේගන් මාකල්, සසෙක්ස්හි ආදිපාදවරිය (උපත රේචල් මේගන් මාකල්, 1981 අගෝස්තු 4) ඇමෙරිකානු හිටපු නිළියක හා බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය පවුලෙහි සාමාජිකයෙකි.
ශුද්ධවූ මතෙව් තුමාගේ සුභාරංචිය
මතෙව්ගේ සුවිශේෂය එසේත් නැත්නම් මතෙව්ගේ සුභාරංචිය යනු නව ගිවිසුමේ එන ප්‍රථම පොතයි.
ප්‍රවර්ගය:ශුද්ධවූ බයිබලය
ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේ ගෝල රැස් කරන්නන් ලැයිස්තුව
ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියේදී එක් එක් රටෙහි ගෝල් රැස් කරන්නන් මෙම ලිපිය විසින් ලැයිස්තු ගත කෙරෙයි. ලෝක කුසලාන පාපන්දු අවසන් තරගාවලි 20 තුලදී රැස් කෙරුණු ගෝල 2300 ට වැඩි ප්‍රමාණය සඳහා ගෝල රැස් කරන්නන් 1200 වඩා සිටිති.
සම්මතය ප්‍රකාර, පහර එල්ල කිරීම් වලදී ලකුණු බවට හැරවුනු දඬුවම් පහර නොසලකා හැර ඇත.
වැඩිම ගෝල රැස් කළ ක්‍රීඩකයෝ
සටහන: තදකුරු වලින් දක්වා ඇති ක්‍රීඩකයෝ, 2014 ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලිය තුල තවමත් ක්‍රීඩා කරති.
පුරහල බෝම්බය (කලා කෘතිය)
2000 වර්ෂයේදී කොළඹ පුරහල ඉදිරිපිට එවකට ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග විසින් දේශපාලන රැස්වීමක් පවත්වමින් සිටියදී කොටි තරුණියක විසින් සිදු කළ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරය නිමිති කරගෙන එම අවුරුද්දේම සුජිත් රත්නායක විසින් නිර්මාණය කරන ලද කලා කෘතියකි. 2017 පෙබරවාරි 02 වෙනි දින මිරර් ආර්ට් වෙබ් ජර්නලය විසින් 'කලාව බදා ගත්තොත් ගැලවීමක් නෑ' හිසින් ප්‍රකාශිත සම්මුඛ කතාබහ තුළ තුෂාරා සෙව්වන්දි විතාරණ  'ටවුන් හොල් බොම්බය ඔබ කලා කෘතියක් කරනවා ඒ ගැන කියන්න' මැයෙන් අසන ලද ප්‍රශ්නයට ඔහු ඒ ගැන  ගැන මෙසේ ප්‍රකාශ කොට ඇත. ''ටවුන් හෝල් බොම්බය කලා කෘතිය තමයි මගේ වාසනාවයි අවාසනාවයි දෙක ම තීරණය කළ කෘතිය. 2000 දි තමයි මම මේක කරන්නෙ. මේ කෘතිය සදහා පසුබිම හැදුණ හැටි කියන්නම්. එදා ඔය බෝම්බ පිපිරීම වෙන වෙලාවෙ තව කීප දෙනෙක් එක්ක පිටකෝට්ටේ විභවියෙයි මම හිටියෙ. අපිට සද්දය ඇහුණා. වැඩි වෙලාවක් නොගිහින් චන්ද්‍රකාව මරන්න කළ බොම්බයක් බව දැන ගන්න ලැබුණා. චන්ද්‍රිකාට අමාරු බව තමයි ආරංචි උනේ. ඒ වෙලාවේ මගේ හිතට චන්ද්‍රකා ගැන මොකද්දෝ වේදනාකාරී හැගීමක් ආවා. 88-89 භීෂණ කාලයෙන් පස්සෙ නව බලාපොරොත්තුවක් ගෙනාවේ චන්ද්‍රිකා නේ. ඒ කාරණය හැරුණු විට එවකට චන්ද්‍රිකා තුළ මා දැකලා නැති වෙනත් දේශපාලන ගැහැණු තුළ නොමැති මොකද්දෝ ශාංගාරය කියලා උනත් කිව්වට ඒ හැටි වරදක් නැති හැගීමක් මා තුළ තිබුණා. පුරහල අවට අපි නිතරම යන එන තැනක උන පිපුරුමක් නිසා විවිධ කතා මැද්දෙ ඒ සිද්ධිය නිතර නිතර එදා රෑ මම තුළ හොල්මන් කරා. පහුවදා දිනමිණ පත්තරේ මරාගෙන මැරෙන බොම්බකාරියගේ වෙන් වූ හිසේ පින්තූරය දැක්කම එකපාරට ම මම ගැස්සුණා. මාත් එක්ක යාළු වෙලා ඉදලා වෙන් වෙලා හිටිය පෙම්වතියකගේ මූණ වගෙයි මට ඒ මූණ පෙනුණෙ. අපි දෙන්නාගේ ආදර සම්බන්ධය විවාහයක් දක්වා වැඩි‍ දුර යාමට නොගැලපෙන කමක් අපි දෙදෙනා ම තේරුම් අරගෙනයි අපි දෙන්නා ම සම්බන්ධය නතර කරේ. ඒ උනාට ඒ සම්බන්ධය පටන් ගන්නත් නතර කරන්නත් ද්විපාර්ශවීය සම තැනකින් කටයුතු යෙදුනා කියලා මම හිතන්නෙ නෑ. අපි දෙන්නා ම කතා කරලා තීරණයක් ගත්තා උනත් සම්බන්ධය නතර කිරීමට ගන්න තීරණයට මුල් උනේ මම යි. ඒ වගේ ම ඒ සම්බන්ධයට මුල පිරුවෙත් මම යි. ඒ සම්බන්ධය නතර උනාට මමවත් ඇයවත් ඒ වන විටත් වෙනත් කිසි ම කෙනෙක් එක්ක සම්බන්ධයක් ඇති කරගෙන තිබුණෙත් නෑ. ඇය සමග නැවත හැගීමක් ඇති වීම මම වලක්වාගෙනයි හිටියේ. '' alt=පුරහල බෝම්බය කෘතියේ ඉතිහාසය|thumb|2000 දී පදීප් චන්ද්‍රසිරි. කෝරලේගෙදර පුෂ්පකුමාර සහ මනෝරංජන හේරත් සමග ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී පැවැත් වූ සමුහ කලා ප්‍රදර්ශනයේ සමාරම්භක අවස්ථාව|624x624පික් thumb|2000 මාර්තු, පුරහල බෝම්බය කෘතිය මුල් වරට ප්‍රදර්ශනය කළ ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේදී එය අබියස හිඳින ප්‍රේක්ෂිකාවක්.|627x627පික්
''චන්ද්‍රිකා හා අර කොටි තරුණිය මගේ ලෝකය ආක්‍රමණය කරන බවක් නම් මට දැනුණා. ගැහැණියක් මරන්න ගැහැණියක් පැමිණීමේ අවස්ථාවක් ඒ අවස්ථාව. චන්ද්‍රකා මූණ දුන්නා උනත් යුද්ධයක් දක්වා යාමට පසුබිම හැදුණෙ චන්ද්‍රිකාගෙ තාත්තා කළ භාෂා ප්‍රතිපත්තිය නිසා බව හැමෝ ම දන්නවා. චන්ද්‍රිකාගෙ තාත්තා පිරිමියෙක්. බෝම්බය පුපුරුවා ගත්ත කොටි තරුණියගේ ගැබට දරුවකු වෙනුවට බෝම්බයක් දුන්නේ ප්‍රභාකරන්. ඔහුත් පිරිමියෙක්. ගැහැණු දෙදෙනෙකුගේ ඉරණම පිරිමි අවශ්‍යතාවයක් සමග පැටලී තියෙන බවයි මම පසක් කර ගත්තෙ. මම ක්‍රියාත්මක උනා. මම ඒ වන විට නියලුණ කලා ආකෘතිය මේ සිද්ධියට අදාළ කලා කෘතියක් කරන්න තරම් මට ප්‍රමාණවත් උනේ නැහැ.ඒ දවස් වල මම මාතොට සගරාව කියෙව්වා. මාතොට සගරාව ඒ කාලෙ තිබුණ විවාද සම්පන්න සගරාව. සිවිල් සමාජය කුඩුපට්ටම් කරලා දමන අන්දමේ ප්‍රහාර නිතර නිතරම ඒ සගරාව මගින් කරා. ඒ සගරාව පිටු සැළසුම් කලාව පැත්තෙනුත් විශේෂ උනා. අනෙක් සගරා පත්තර එක්ක තිව්වා ම කැපිලා පෙනෙන වෙනසක් ඒ සගරාවෙ තිබුණා. එහෙකට එකක් නොගැලපෙන පින්තූර සමෝධානික හැගීමක් සමග අන්තර්ගතය සමග බද්ධ කරනවා වගේ ආකෘතියකින් ඔවුන් ඒ සගරාව තුළ පින්තූර පාවිච්චි කරා. මට මේ සගරා වල පිටු සැළසුම් ආකෘතිය මේ සදහා උත්ප්‍රේරණත් ආභාසයත් එකතු කරා. පුරහල බෝම්බය කෘතිය පනේල 4 කින් යුක්තයි. පළමු පනේලයේ ඕඩියන්ස් එක පැත්ත බලාගෙන ඉන්න ඉන්දියානු රූමත් තරුණියකගේ ඡායාරූපයක් අලවලා එහි ම පහළ නැවත එය කෑලි වලට වෙන් කොට බෝම්බයකින් පිපිරුණා වගේ හැගීමක් දෙන චිත්‍රණමය සම්පිණ්ඩනයක් මම කරනවා. ඉනුත් යට අර රූමත් තරුණිය දෙස බලන් ඉන්නවා වගේ හැගීම දෙන පිටුපස පෙනෙන මගේ ම ඡායාරූපයක් මම අලවනවා. දෙවෙනි පනේලය හිස වෙන් වුණ කොටි තරුණියගේ විශාල පින්තූරයක් සමග චිත්‍රණමය සම්පිණ්ඩණයක් මම කරනවා. තුන් වෙනි පනේලයේ විවිධ ස්ත්‍රී චරිත වල මුහුණු ඇති කුඩා ඡායාරූප වලින් මුලුමනින් ම පුරවනවා. මේ සදහා ලංකාවේ සහ පිටරටවල ජනප්‍රිය චරිත වගේ ම කව්රුවත් දන්නෙ නැති ඇකඩමියේ බැජ් වල විවිධ සොයුරියන්ගේ ඡායාරූපත් මම ඒ වෙනුවෙන් ම ගන්නවා.බෙගම් කලීඩාසියා, ඉන්දිරා ගාන්ධි, සෝනියා ගාන්ධි, මාර්ගට් ටැචර්, මාලිනී ෆොන්සේකා, සුමනා ගෝමස්....ඔය ජනප්‍රිය ස්ත්‍රීන් කිහිපයක්. ඉහළ අදුරින් වියැකී යන ලෙසත් පහළ ආලෝකමත්භාවයෙන් වියැකී යන ලෙසත් ස්ත්‍රී චරිත වල හැගීම මම අනන්ත අප්‍රමාණ කරවන ලෙස එම ඡායාරූප මම එක්ස්පෝස් කරවා ගන්නවා.මේ පනේලයේ ම චන්ද්‍රිකා සහ කොටි තරුණියගේ මුහුණු දෙක පමණක් රතු වට රේඛාවකින් විශේෂ කරනවා. හතර වෙනි පනේලයේ චන්ද්‍රිකාගෙ මූණ අලවනවා. එහි ඇයගේ අනතුරට ලක් උන දකුණු ඇහැ පමණක් විශේෂ කරනවා. ඒ ඇස මත අකුණු ගැසීම හෝ විදුලිබලය වැදීම අගවන සංකේතය සටහන් කරනවා. චන්ද්‍රිකාගෙ මූණ පහල නටන ගැහැණු රූපයක් මම සිත්තම් කරනවා.''
''මේ කෘතිය නිසා සරත් සූරසේන, සරත් චන්ද්‍රජීව වගේ ආයතනයේ කීර්තිමත් චරිත ජපානයේ ෆුකෝකා ආසියානු කෞතුකාගාරයෙන් ආපු නේවාසික වැඩසටහනක් හා ප්‍රදර්ශනයකට මාව තෝරා පත් කරනවා. ෆුකෝව්කා වල දී මාධ්‍ය හමුවකදී කළ ප්‍රසන්ටේෂන් එකේදී ඔඩියන්ස් එකේ එක් අයෙක් මම ලංකාවෙ පිකාසෝ කියලා කියනවා. මම පිකාසෝ වගේ නෙමෙයි කියලා මම දැනගෙන හිටියත් මේ කෘතිය නම් මම අදටත් බරපතල සෞන්දර්ය ප්‍රකාශනයක් බව නම් පිළි ගන්නවා. මම ෆුකොව්වකා වල කරපු කෘති මාලාව නම් කළේ 'තුවාල විකුනනු ලැබේ' කියලා. එයත් එහිදී පැසසුමට ලක් උනා. ඒ ප්‍රදර්ශනය බලන්න ඇවිත් ෆුකොව්කා වල පුස්තකාලයාධිපති මාව බදා ගත්තා. ඒ වැඩෙත් එක්ක හිරොෂිමා හා නගසාකි බෝම්බ සිදුවීම මතක් වූ බව ඔහු කිව්වා.''
''මේ සියල්ල අතර අපි එකිනෙකා වෙන් වීමට තීරණයෙන් මා අහිමි කර ගත් මගේ පැරණි පෙම්වතිය මගේ හිත තුළ යළි මැවෙන්න ගත්තා. ඇය සමග ගනු දෙනුවක බන්ධන තාපයකින් නේද මට මේ සියල්ල ලැබුණේ කියලා මට හිතෙන්න ගත්තා. ඇය මගේ නිර්මාණ දිවියට උදව් පදව් කරලා තිබුණා උනාට සම්බන්ධය නතර වීමෙන් පස්සෙ ඇයගෙන් කිසි ම උදව්වක් මට තිබ්ණෙ නැහැ. ඒ උනත් මගේ නිර්මාණ ආවේෂයට නිමිත්ත සැපයුවේ ඈ නේද ඇයත් මෙහි කොටස්කාරියක් නේද කායලා මට හිතෙන්න ගත්තා. දවසක් රෑ මම නැවතිලා හිටපු හොටලයෙ දී මම ඇයට ලියුමක් ලිව්වා. ජපානයෙන් ලංකාවට ආ විගස අනුරාධපුරයේ ඇගේ නිවසට එන බව මම එහි ලියා යැව්වා. කාලයක් ගිහින් අවසානයේ ඇය මගේ බිරිද උනා. ඇය මවකුත් උනා. ඒ සියල්ල මැද තවදුරටත් හොල්මන් කරන අඩුවකුත් ඉදහිට මට ඇති වෙනවා. පුතා දකින විට ඉද හිට අර බෝම්බය පුපරුවා ගත්ත කොටි තරුණිය මතක් වෙනවා. ඇත්ත වශයෙන් ම පුරහල බෝම්බය 2 කෘතිය මම ඒ අනුව නිර්මාණය කරන්න ගත්තා. තව ම එය ප්‍රදර්ශනය කරේ නැහැ. අවසානයේ කියන්න තියෙන්නෙ කලාව බදා ගත්තොත් ගැලවීමක් නැහැ කියලයි. මේ ගමනෙ ඉවරයක් නැහැ.'' [[ගොනු|thumb|2010 දී ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරයේ පැවැත් වූ VISUAL RESPONSES DURING THE WAR  ප්‍රදර්ශනයේදී පුරහල බෝම්බය කෘතිය නරඹන ප්‍රේක්ෂිකාවක්. පින්තූරය විකල්ප වෙබ් අඩවියෙනි.]]
පුරහල බෝම්බය කෘතිය ප්‍රදර්ශනය කළ ස්ථාන
2000 මාර්තු - ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ.
2000 ජූලි - බෙයාර්ෆූට් කලාගාරය, කොළඹ.
2000 අගෝස්තු, තාරකා කොටුව, මාතර.
2001 කන්ටෙම්පරරි ආර්ට් ස්පේස්, ඔසාකා, ජපානය.
2002 යාපනය පුස්තකාලය, යාපනය.
2010 අගෝස්තු, 28 - 31, ලයනල් වෙන්ඩ්ට් කලාගාරය, කොළඹ.
උපුටා ගැනීම්
වැඩි දුර කියවීමට සබැඳිය බලන්න. ප්‍රවර්ගය:සමකාලීන දෘශ්‍ය කලා.
Medical cannabis
Medical cannabis, හෝ medical marijuana, යනු කංසා හෙවත් ගංජා සහ cannabinoid වර්ග වෛද්‍යවරයෙක් විසින් රෝගීන් හට නිර්දෙශ කරන ආකාරය වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:කංසා
චන්දේල
ජේජකභුක්තියේ චන්දේලවරුන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මධ්‍ය ඉන්දියාවේ රාජ්පුත් රාජවංශයකි. 9වන සහ 13වන සියවස් අතර කාලයේ බුන්දෙල්ඛාන්ද් ප්‍රදේශයේ (එකල ජේජකභුක්ති නම් විය) ඔවුහු පාලනය ගෙනගියහ.
චන්දේලවරුන් මුලින් කාන්‍යකුබ්ජයේ (කනෞජ) ගුර්ජර-ප්‍රතිහාරයන්ගේ වැඩවසම් රාජ්‍යයක් ලෙස පාලනය ගෙනගොස් තිබේ. 10වන සියවසේ දී, චන්දේල පාලක යශෝවර්මන් අර්ධව ස්වාධීන විය. නමුත් ඔහු ප්‍රතිහාරයන්ගේ අධිපතීත්වය පිළිගත්තේ ය. ඔහු‍ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ධංග රජ සමය වන විට, චන්දේලවරුන්ට ස්වාධිපත්‍යයෙන් නැගී සිටීමට හැකි විය. ඔවුන්ගේ බලය ගොඩනැගීම හා බිඳවැටීම තීරණය වූයේ සිය අසල්වැසි රාජවංශ වූ මාල්වාහි පරමාරවරුන් සහ ත්‍රිපූරිහි කලචූරිවරුන් අතර ඇතිවූ සටන් හේතුවෙනි. 11වන සියවසේ සිට, චන්දේලවරුන්ට උතුරින් මුස්ලිම් රාජවංශවල ආක්‍රමණවලට මුහුණපෑමට සිදු විය. මෙම මුස්ලිම් ආක්‍රමණිකයන් අතර ඝස්නවිද්වරුන් සහ ඝූරිද්වරුන් ඇතුළත් විය. 13වන සියවසේ දී චාහමාන සහ ඝූරිද් ආක්‍රමණ හේතුවෙන් 13වන සියවසේ ආරම්භය වන විට චන්දේල බලය අවසන් විය.
චන්දේලවරුන් ඔවුන්ගේ කලාව සහ ගෘහනිර්මාණ හේතුවෙන් සුප්‍රකට ය. විශේෂයෙන්ම ඔවුන්ගේ මුල් අගනුවර වූ ඛජුරාහෝවේ පිහිටි දේවාල මේ අතුරින් ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි කරගනියි. මීට අමතරව ඔවුන් විසින් දේවාල, ජලාශ, මාලිග සහ වෙනත් ගොඩනැගිලි ගණනාවක් ඉදිකොට ති‍බේ. මේ අතරට අජේගාර්, කලින්ජාර් බලකොටු සහ ඔවුන්ගේ පසුකාලීන අගනුවර වූ මහෝබා අයත් වේ‍.
සම්භවය
වර්ණ රත්නාකර, පෘථිවිරාජ් රසෝ සහ කුමාරපාල-චරිත වැනි ලේඛන රැසකම චන්දේලවරුන් රාජ්පුත් වංශ 36 යටතට ඇතුළත්‍‍ කොට ඇත. සෙසු රාජ්පුත් රාජවංශ මෙන් ඔවුන්ගේ සම්භවය ද අපැහැදිළි අතර ඒවා මිත්‍යාමය ප්‍රවාද සමග මුසු වී පවතී.
රාජවංශය පිළිබඳ ශිලාලේඛන වාර්තා මෙන්ම බාලභද්‍ර-විලාස සහ ප්‍රබෝධ-චන්ද්‍රෝදය වැනි ග්‍රන්ථවල සඳහන් වන්නේ ඔවුන් අයත්වන්නේ ජනප්‍රවාදගත චන්ද්‍රවංශයට බවයි. බාලභද්‍ර-විලාස මූලාශ්‍ර මෙහි මුතුන්මිත්තකු ලෙස ආත්‍රි නැමැත්තකුගේ නම සඳහන් කරයි. ඛජුරාහෝ ශිලාලේඛනයක දැක්වෙන්නේ චන්දේල ධංග රජු, යාදවවරුන්ගේ වෘෂ්ණි වංශයේ සාමාජිකයකු බවයි. (චන්ද්‍රවංශයේ කොටසක් යැයි සැලකෙන)
හේමාවතීගේ පුරාවෘත්තය මගින් චන්දේලවරුන්ගේ චන්ද්‍ර සම්භවය මෙසේ විස්තර කරයි: බරණැස ගහාර්වාර් රාජ ඉන්ද්‍රජිත් රජුගේ පුරෝහිතයා වූ හේම්රාජ්ගේ දියණිය හේමාවතී වූවා ය. ඇගේ පුත්‍රයා චන්ද්‍රවර්ම නම් විට. ඇයව චන්ද්‍රයා (සෝම) විසින් සිපගත් අතර, එවිට චන්ද්‍ර වර්ම ඇයට උපත ලැබිණි. ඇය චන්ද්‍රයා සමග විවාහ වී නොසිටි බැවින් අපකීර්තිය වළක්වා ගැනීමට ඇයට භණ්ඩ යාඥාවේ නිරතවීමට උපදෙස් හිමි විය. ඔහු සිය පුත්‍රයාට ආශිර්වාද කළ අතර, දේශපාලනය ඉගැන්වී ය. මෙම පිරිමි දරුවා දක්ෂ, බුද්ධිමත්, අභීත දරුවකු විය. වයස 16වන විට ඔහු සිය ප්‍රථම ව්‍යාඝ්‍රයාව මරාදැමී ය. අනතුරුව ඔහුව මහෝත්සව නගර් (මහෝබා) හි රජු ලෙස පත්කෙරුණු අතර, ඔහුගේ දරුමුණුපුරෝ චන්දේල යන නාමයෙන් දිව්‍යමය රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියහ.
කෙසේනමුත්, චන්දේලවරුන්ගේ නිල වාර්තාවල හේමාවතී පිළිබඳ සඳහන් නොවේ. මෙවැනි ජනප්‍රවාද ප්‍රතික්ෂේප කරන ආර්. කේ. දික්ෂිත් පවසන්නේ "ඒවා හුදු ප්‍රශස්ති නිපැයුම් සහ මනඃකල්පිතයන්" පමණක් බවයි.
එක් මතයක් අනුව, චන්දේලවරුන්ට ඇත්තේ ගෝත්‍රික සම්භවයකි. ඔවුන් ගොන්ඩ්වරුන් හා සම්බන්ධ යැයි සිතිය හැක. ඔවුන් විසින් වන්දනාමාන කළ මණියා නැමැති දෙවඟනගේ දේවාල මහෝබා සහ මණියගාධ් යන ප්‍රදේශවල පිහිටා ඇත.
මුල්කාලීන පාලකයින්
චන්දේලවරු මුලින් ගුර්ජර-ප්‍රතිහාරයින්ගේ යටත්වාසීන් වූහ. රාජවංශයේ ආරම්භකයා වන නන්නුක (රාජ්‍ය. 831-845) ඛජුරාහෝ කේන්ද්‍ර කරගත් කුඩා රාජධානියක පාලනය මෙහෙයවී ය.
ස්වාධිපත්‍යය හිමි කරගැනීම
හර්ෂගේ පුත් යශෝවර්මන් (රාජ්‍ය. 925-950) තවදුරටත් ප්‍රතිහාර අධිපතීත්වය පිළිගත්තේ ය. නමුත් ප්‍රායෝගිකව ඔහු ස්වාධීන විය. ඔහු විසින් කලන්ජාරාහි වැදගත් බලකොටුවක් ආක්‍රමණය කරන ලදී. ක්‍රි.ව. 953-954 සමයට අයත් ඛජුරාහෝ හිලාලේඛනයක ඔහු විසින් යුධ ජයග්‍රහණ කිහිපයක් හිමිකරගත් බව දක්වා ඇත. මේ අතරට, ගෞඩවරුන්ට (පාලවරුන් ලෙස හඳුනාගෙන ඇත), ඛාසවරුන්, චේදිවරුන් (ත්‍රිපූරියේ කලචූරිවරුන්), කෝසලවරුන් (ඇතැම්විට සෝමවංශිවරුන් විය හැක), මිථිල (සුළු යටත් පාලකයකු විය හැක), මාල්වාවරුන් (පරමාරවරුන්), කුරුවරුන්, කාෂ්මීරවරුන් සහ ගුර්ජරවරුන් සමග සිදුකළ ආක්‍රමණ ඇතුළත් විය. මෙවැනි ප්‍රකාශ අතිශයෝක්ති බැව් පෙනේ. උතුරු ඉන්දියාවේ මෙවැනි ආක්‍රමණ පිළිබඳ සමාන වාර්තා වෙනත් සමකාලීන රජුන් වන කලචූරි රජකු වූ යුව-රාජ සහ රාෂ්ට්‍රකූටයේ IIIවන ක්‍රිෂ්ණ රජුන් හා සම්බන්ධව ද හමුවේ. යශෝවර්මන් රාජ්‍ය සමය සුප්‍රකට චන්දේල-යුගයේ කලා සහ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ ඇරඹුම සනිටුහන් කරයි. ඔහු විසින් ඛජුරාහෝවේ ලක්ෂ්මණ දේවාලය ඉදිකරවන ලදී.
සෙසු චන්දේල ශිලාලේඛන මෙන් නොව යශෝවර්මන්ගේ අනුප්‍රාප්තික ධංග (රාජ්‍ය. 950-999) රජ සමයේ ප්‍රතිහාරවරුන්ගේ ආධිපත්‍යයක් පිළිබඳ සඳහන් නොවේ. මෙමගින් පෙනෙන්නේ ධංග විසින් නිල වශයෙන් චන්දේල ස්වාධිපත්‍යය ගොඩනගා ගත් බවයි. ඛජුරාහෝ ශිලාලේඛනයක දැක්වෙන්නේ කෝසල, ක්‍රාඨ (විදර්භ ප්‍රදේශයේ කොටසක්), කුන්තාල, සහ සිංහල රාජ්‍යයන්හි පාලකයින් ධංගගේ නිලධාරීන්ගේ නියෝගවලට අවනත වූ බවයි. ඊට අමතරව ඔහු ලත් යුධ ජයග්‍රහණ හේතුවෙන් ආන්ධ්‍ර, අංග, කාංචි සහ රාධ රජවරුන්ගේ භාර්යාවන්ගේ ඔහුගේ සිරභාරයේ පසුවූ බව ය. මෙය රාජමාලිග කවියකුගේ අතිශයෝක්ති බැව් පෙනේ. නමුත් ධංග විසින් යුධ ආක්‍රමණ ගණනාවක් මෙහෙයවූ බැව් ඉන් පැහැදිළි වේ. සිය පූර්වප්‍රාප්තිකයා මෙන්, ධංග විසින් ද ඛජුරාහෝවේ අනර්ඝ දේවාලයක් ඉදිකළ අතර, එය විශ්වනාථ දේවාලය ලෙස ප්‍රකට විය.
ධංගගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ ගන්ධ ද සිය භූමිය රැක ගැනීමට සමත් වූ බැව් පෙනේ. ඔහුගේ පුත් විද්‍යාධර විසින් කනෞජයේ ප්‍රතිහාර රජුව (රාජ්‍යපාල විය හැක) මරාදමන ලද්දේ ඝස්නවිද් ආක්‍රමණික ඝස්නියේ මහමුද් සමග සටන් නොකොට අගනුවරින් පලායාම නිසායි. පසුව මහමුද් විසින් විද්‍යාධරගේ රාජධානිය ආක්‍රමණය කරන ලදී. මුස්ලිම් ආක්‍රමණියකයන් අනුව, මෙම අරගලය අවසන් වූයේ විද්‍යාධර විසින් මහමුද් හට පඬුරු කප්පම් ගෙවීමෙනි. විද්‍යාධර විසින් සිදුකළ විශිෂ්ට කර්තව්‍යයක් ලෙස කන්දාරියා මහාදේව දේවාලය ඉදිකිරීම සැලකේ.
චන්දේල කලාව සහ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය එහි උච්චස්ථානයට පත්වූයේ මෙම යුගයේ ය. ලක්ෂ්මණ දේවාලය (ක්‍රි.ව. 930–950 පමණ), විශ්වනාථ දේවාලය (ක්‍රි.ව. 999-1002 පමණ) සහ කන්දාරියා මහාදේව දේවාලය (ක්‍රි.ව. 1030 පමණ) යන දේවාල ඉදිවූයේ පිළිවෙලින් යශෝවර්මන්, ධංග සහ විද්‍යාධර යන රජවරුන්ගේ සමයේ ය. මෙම නගර-ශෛලියේ දේවාල ඛජුරාහෝවේ පූර්ණ ව‍ශයෙන් වර්ධනය වූ කලා ආර නිරූපණය කරයි.
විලී රත්නායක
විලී රත්නායක ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරික කලා ශිල්පියෙකි. ඒ වගේම සර්පිනා වාද්‍ය ශිල්පියෙකි. ඔහු නියැලුණ ව්‍යවහාරික කලා කටයුතු අතර සිනමා කටවුට් පින්තාරු කිරීම, පෝස්ටර් ඇඳීම, පිරිත් මණ්ඩප සැළසුම් කිරීම හා ඒවාට කඩදාසි කැටයම් කැපීම, මගුල් පෝරු නිර්මාණය කිරීම, පිළි ගැනීමේ තොරණ නිර්මාණය කිරීම, බැනර් ඇඳීම, ලැකර් වෙළෙඳ නාම පුවරු පින්තාරු කිරීම, රිජිෆොර්ම් කැටයම් කැපීම, වෙළෙඳ බිතු සිතුවම් පින්තාරු කිරීම, ආලේඛ්‍ය පින්තාරු කිරීම, සිනමා අත්කම් ග්‍රැෆික් සලය්ඩ් නිර්මාණය කිරීම, ස්ක්‍රීන් මුද්‍රණ කටයුතු කිරීම ආදී කටයුතු විය. ඔහු හැරුණු විට ඔහුගේ  කලා වැඩ හා වැඩ රටාවට සමානව වැඩ කළ එවකට සමකාලීන ප්‍රාදේශීය වෙනත් ශිල්පීහු කිහිප දෙනෙක් වෙති.විලී ද ඇතුළු ඔවුන් ජනප්‍රිය වී තිබුණේ ඔවුනගේ සැබෑ නමින් නොව ඔවුන් කලා ක්‍රියාකාරකම මත තබන අත්සනේ නමිනි. එම අත්සන් වචන කියවිය හැකි ආකාරයකට භාවිතා කෙරිණි. ඒ වගේම එම නාම සියල්ලක්ම පාහේ භාවිතා කරේ ඔවුනගේ මුල නම සමග ඔවුන් පදිංචි ප්‍රදේශයේ නම එකට දැක්වීමෙනි. ඒ අනුව 'කරූ අම්බලන්තොට' 'සිරිසඳ අම්බලන්තොට' 'දයා අම්බලන්තොට' 'ජයා මිද්දෙනිය' 'දයා බෙලිඅත්ත' 'චන්ද්‍රා තංගල්ල' 'ටුටී හුංගම' 'සරා හුංගම' යන නාම වේ. විලී රත්නායක සිය කලා කටයුතුවල අත්සන් තැබුවේ 'විජයන්ති කලා හුංගම' යන නාමයෙනි.
විලී රත්නායක ඉපදුණේ 1949 ජුනි 14 වැනිදා රන්න දී ය. ඔහුගේ පියාගේ නම බණ්ඩා රත්නායක ය. විලී පවුලේ සහෝදර සහෝදරියන් නම දෙනෙකුගෙන් යුක්ත පවුලේ වැඩිමහල් සාමාජිකයා ය. හෙතෙම හුංගම විජයබා මාධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලබා ඇත. අඟුණකොළපෑලැස්ස හස්ති සිනමා ශාලාවට කොන්ත්‍රාත් වැටුපට පෝස්ටර් සහ කටවුට් නිර්මාණය කළ වාණිජ චිත්‍ර ශිල්පියකු හැටියටත්, අම්බලන්තොට සාලිය සිනමා ශාලාවට කොන්ත්‍රාත් වැටුපට පෝස්ටර් සහ කටවුට් නිර්මාණය කළ වාණිජ චිත්‍ර ශිල්පියකු හැටියටත්,  කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් එරමිනියාය  සේවා සංස්කරණ ආයතනයේ අනියම් චිත්‍ර ශිල්පියකු හැටියටත්, ඒ වගේම ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ මාතර රුහුණු සේවයේ සංගීත වැඩසටහන් සඳහා සර්පිනාව වාදනය සඳහා කොන්ත්‍රාත් වැටුපට සේවය ලබා ගත් වාද්‍ය ශිල්පියකු හැටියටත් කටයුතු කර ඇත.අම්බලන්තොට සාලිය සිනමා ශාලාව එවකට නාට්‍ය රඟ දැක්වීම සඳහාද ලබා දුන් සිනමා ශාලාවකි. කොළඹ රඟ දැක්වූ බොහෝ ජනප්‍රිය නාට්‍ය ගෙන්වා එහි රඟ දැක්වීය. ජයන්ත චන්ද්‍රසිරිගේ 'අත් ' වේදිකා නාට්‍යය රඟ දක්වන දිනකදී නාට්‍ය කණ්ඩායම සමග පැමිණි විනී හෙට්ටිගොඩ යන අය සිනමා ශාලාවේ හිමිකරු වන හාරදාස් මුදියන්සේ යන අයගේ දියණිය වූ සුනේත්‍රා කුමාරි යන අය මාර්ගයෙන් නාට්‍ය කණ්ඩායමේ ම සාමාජිකයකු හැටියට එහි පැමිණි යුවති පුවත්පතේ ලේඛකයකු වූ චන්ද්‍රකුමාර වික්‍රමරත්න යන අයට විලී රත්නායක හඳුන්වා දී ඇත. එම අවස්ථාවේ පැවැත් වූ සම්මුඛ සාකච්චාවක් ඇසුරින් 'සූෂ්ක නගරයේ චිත්‍ර ශිල්පියා ' යන හිසින් ලිපියක් 1986 ජූනි 02 දින යුවති පුවත්පතේ පළ වී ඇත. එම විස්තරය එම පුවත්පතේම ලේඛකයා විසින් ආරම්භයේම සඳහන් කොට ඇත. ( ඡායාරූප 1.බලන්න.) එහිදී  විලී රත්නායක සිය මතකය  එක් තැනක අවධි කොට ඇත්තේ මෙසේ ය. thumb| පින්තූරය 1 . 'සූෂ්ක නගරයේ චිත්‍ර ශිල්පියා' මැයෙන් විලී රත්නායක පිළිබඳව 1986 ජූනි 02 දින යුවති පුවත්පතේ පළ වූ ලිපියේ ඡායා පිටපතක්. thumb| පින්තූරය 2 . විලී රත්නායක  ඔහුගේ වැඩිමහල් පුත් වන සුජිත් රත්නායක සමග 2000 දී රන්න, සිය නිවස පිහිටි ගෙවත්තේදී ''මම කොළඹ ගියේ අඳුරණ කව්රුවත් ඉඳලවත් නෙමෙය්. කකුල් දෙක ගෙවෙනකම් හැම වීදියකම වගේ ඇවිදලා වැඩක් හෙව්වත් කව්රුවත් මාව ගණන් ගත්තේ නෑ. අවසානයේ මුදලාලි කෙනෙක් ලඟට ගිහිල්ල කිව්වා වෙළෙඳ සැලේ බෝඩ් එක ඇඳල දෙන්නම් මට තීන්තය් තහඩුය් අරන් දෙන්න හොඳනම් සල්ලි දෙන්න කියල. මම ඔහුගෙ වෙළෙඳ සැලේ නාමපුවරුව ලස්සනට ඇන්දා. ඒක බලන් හිටපු මුදලාලිල දෙතුන් දෙනෙකුගෙන්ම ඉල්ලුම ආවා. ඒත් ඒ අය  මට ගෙවීම් කළේ හරිම අසාධාරණ අන්දමට. හැකියාව, දක්ෂතාව තිබුණත් කොළඹ වටපිටාව තේරුම් නොගෙන සිටි නිසා මගේ දහදිය සූරන් කාපු එක තමය් සිදු උනේ. ඒ අතරෙදි හමු වූ මිතුරෙක් සමග පුංචි ස්ථානයක වැඩ පටන් ගත්තා. ඒ මිත්‍රය තමය් මට සෑහෙන්න උදව් කළේ. කොළඹ ගත කළ සුළු කාලයේදී මම සෑහෙන අධ්‍යයනයක් ලැබුවා.''   සූෂ්ක නගරයේ චිත්‍ර ශිල්පියා,  යුවති, 1986 ජූනි 02 දින විලී රත්නායක සහ ජයන්ති ජයවික්‍රම යුවළට දරුවෝ හය දෙනෙක් වෙති. ඉන් තිදෙනෙක් කලා ක්ෂේත්‍රයට යොමු වී ඇත. සුජිත් රත්නායක, ප්‍රගීත් රත්නායක හා ගයාන් රත්නායක එම තිදෙනා වෙති. සුජිත් ඔහුගේ වැඩිමහල් පුතු වේ.
චන්දේල
පරිහානිය
විද්‍යාධරගේ රාජ්‍ය සමය අවසන් වන විට, ඝස්නවිද් ආක්‍රමණ හේතුවෙන් චන්දේල රාජධානිය දුර්වල විය. මෙහි වාසිය ලබාගත් කලිචූරි රජ ගංගේය-දේව විසින් රාජධානියේ නැගෙනහිර පෙදෙස් ආක්‍රමණය කරන ලදී. චන්දේල ශිලාලේඛන අනුව පෙනෙන්නේ විද්‍යාධරගේ අනුප්‍රාප්තික විජයපාල (රාජ්‍ය. 1035-1050) විසින් සටනක දී ගංගේයව පරාජය කළ බවයි. කෙසේනමුත්, විජයපාලගේ රාජ්‍ය සමයේ චන්දේල බලය පරිහානියට පත්වීම ඇරඹිණි. මේ කාලයේ ග්වලියෝර්හි කච්ඡපඝාතවරුන් චන්දේලවරුන්ට දැක්වූ අවනතභාවය අත්හැරි බැව් පෙනේ.
විලී රත්නායක
රෙජිෆෝම් කැටයම් කලාව
ලංකාවේ සිංහලයන්ගේ ජන සමාජය තුළ ජන කලාවට අයත් ජන කලා ප්‍රභේද අතර   එකක් හැටියට ශාඛ කොටස් වලින් කරන සැරසිලි  කලා සැළකිය හැකිය. මේ සඳහා ගොක් කොළ, කෙසෙල් කොළ, කෙසෙල් කඳන් හා එම කඳ වල පතුරු, හබරල කොළ ආදිය ගන්නා ලදි. මේවායෙන් කරන සැරසිලි කලා ශාන්ති කර්ම, බලි යාග, පිරිත් සජ්ජායන පවත්වන මණ්ඩප, කථින පෙරහැර, මළ ගේ වල සැරසිලි, විවාහ මංගලෝත්සව ආදී සැරසිලි සඳහා ගන්නා ලදි. මෙම ස්වභාවික ද්‍රව්‍ය ආශ්‍රේය සැරසිලි කලාවට පසුකාලීනව එකතු වූ අලුත් මාධ්‍යයක් වූයේ ෆෝම් ශීට් ය. මෙම ෆෝම් ශීට් සමාජය තුළ ජනප්‍රිය වූයේ රෙජිෆෝම් නමිනි. රෙජිෆෝම් ශීට් කැපීම සඳහා ඒ වෙනුවෙන්ම සාදා ගත් දික් වූ සිහින් පිහියක් භාවිතා කළ අතර එය සකසා ගනු ලැබූයේ හැක්සෝ ( hacksaw ) තල මගිනි. මෙම හැක්සෝ පිහි මගින් සිංහලයන්ගේ සාම්ප්‍රදාය්ක සැරසිලි අත‍ර එන සංකේත, රූප ආදිය රෙජිෆෝම් ශීට් වලින් කපා සැරසිලි සඳහා ගැනීම 1970, 1980 දශක වල අතිශය ජනප්‍රිය විය. ඝනත්වයෙන් යුතු අකුරු හැටියට විශේෂයෙන් මෙම රෙජිෆෝම් ශීට් මගින් කපා අලවා ඉදිරිපත් කිරීමට ප්‍රාදේශීය කලාකරුවන් පෙළඹිණ. ලෑලි වලින්  සකසා ගත් ආකෘතියක   පසුබිමක් සරසා ගැනීම බොහෝ දුරට රෙජිෆෝම් සැරසිලි මගින් සිදු විය. රෙජිෆෝම් ශීට් මගින් කපා ගන්නා අකුරු හෝ රෙජිෆෝම් සැරසිලි අංග වල හිඩැස් තුළට පරිප්පු,  මුං ඇට,  හාල් ආදී විවිධ වර්ණ වලින් යුතු ධාන්‍ය හා තේකොළ යන දේවල්  පාප්ප ගල්වා  එතුළට පිරවීම සිදු විය. විලී රත්නායක මෙම කලා මාදිලිය තුළ ප්‍රවීණයකු වූ අතර විශේෂයෙන් ඝනත්වයෙන් වැඩි එනම් අඟල් හතර ප්‍රමාණය ඉක්මවූ රෙජිෆෝම් ශීට් වලින් කැටයම් කැපීමට ඔහු කුසලතා පූර්ණ විය.
චන්දේල
පරිහානිය
විජයපාලගේ වැඩිමහල් පුත් දේවවර්මන්, ගංගේගේ පුත් ලක්ෂ්මී-කර්ණ අතින් පරාජයට පත් විය. ඔහුගේ බාල සො‍යුරු කීර්තිවර්මන් විසින් ලක්ෂ්මී-කර්ණ පරාජය කොට චන්දේල බලය යළි සියතට ගන්නා ලදී. කීර්තිවර්මන්ගේ පුත්‍ර සල්ලක්ෂණවර්මන් පරමාරයන්ට සහ කලචූරිවරුන්ගේ රාජ්‍ය ආක්‍රමණය කරමින් යුධ ජයග්‍රහණ අත්කරගත් බැව් විශ්වාස‍ කෙරේ. මෞ ශිලාලේඛනය අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ ඔහු විසින් අන්තර්වේදී ප්‍රදේශයේ (ගංගා-යමුනා දෙගංමැදිය) සාර්ථක ආක්‍රමණ මෙහෙයවා ඇති බවයි. ඔහුගේ පුත් ජයවර්මන් ආගමික අංශය කෙරෙහි නැඹුරු වූ අතර, රාජ්‍ය පාලනයෙන් හෙම්බත් වූ ඔහු සිහසුන අත්හැරී ය.
විලී රත්නායක
සිනමා අත්කම් ග්‍රැෆික් සලය්ඩ් නිර්මාණය කිරීම
thumb| පින්තූරය 3 . විලී රත්නායක ගීතයක් පුහුණු වෙමින්. 2000 මුල් දශකයේ පමණ 'සිනමා ශාලාව තුළ දුම් බීම තහනම්' ' ඉදිරි ආසන මත කකුල් තැබීම තහනම්' වැනි විධාන මෙන්ම ඉදිරියේ පැමිණෙන සිනමා පට පිලිබඳ විස්තර සහ ප්‍රදේශයේ වෙළෙඳ ව්‍යාපාර පිලිබඳ දැන්වීම් නිශ්චල දැන්වීම් හැටියට සිනමා ශාලාව මගින් සිනමාපටය ආරම්භ වීමට පෙර සහ විවේක කාලයේ විශේෂ සරල ප්‍රක්ෂේපණ තාක්ෂණයකින් තිරය මත එවක ප්‍රක්ෂේපණය කෙරිණ. ඒ සඳහා භාවිත කළ ස්ලය්ඩ් දෙයාකාරයකට සකසා ගනු ලැබිණ. එක ක්‍රමයක් වූයේ අඟල් 3 x 3 ප්‍රමාණයේ සම චතුරශ්‍රාකාර වීදුරු කැබැල්ලක් මත සරල තාක්ෂණයකින් නිම කර ගැනීම ය. මේ සඳහා පාසල් කලු ලෑලි වල සටහන් තැබීමට ගන්නා හුණු කූරු සියුම්ව කුඩු කර වතුර සහ ගම් ස්වල්පයක් සමග කවලම් කොට ස්ලය්ඩ් එක සඳහා ගන්නා වීදුරු කැබැල්ලේ තවරා වේලුණු පසු හූරා අදාළ දැන්වීම සකසා ගැනීම සිදු වූ නමුත්  වඩාත් ප්‍රශස්තව එය කිරීමට කැන්වස් සපත්තු වල ආලේප කිරීමට  ගන්නා දියරය ගම් සමග මිශ්‍ර කර ගැනීම ද සිදු විය. මෙම ආලේපිත තරලය වේලුණු පසු එය සීරීමට ගනු ලැබූයේ ඉත්තෑ කූරුය. ඉත්තෑ කූරු වල තිබුණේ එතරම් තද නැති මොලොක් තුඩකි. ඇල්පෙනෙති, සියුම් පිහි තුඩවල් ආදියෙන් හූරා දැමූ විට වීදුරු මතුපිට සහ වානේ තුඩ අතර පමණට වඩා තද ඝර්ෂණය නිසා හුරා දමන රේඛා, පදාස හැටියට  ගැලවී අකුරු වල හැඩ විකෘර්ති වීම සිදු විය. මෙයාකාරයෙන් සකසා ගන්නා ස්ලය්ඩ් බොහෝ දුරට එදිනෙදා නිරන්තරව සකසා ගනු ලබන අවස්ථාවේ හැටියට අවශ්‍ය වූ ඒවා ය. ස්ලය්ඩ් සැකසීමට ගත් අනෙක් තාක්ෂණය වූයේ බ්‍රොමය්ඩ් - පොසිටිව් මුද්‍රණ තාක්ෂණයෙන් ස්ලය්ඩ් සකසා ගැනීම ය්.
__DISAMBIG__
චන්දේල
පරිහානිය
ජයවර්මන් උරුමකරුවකු නොමැතිව මියගිය බැව් පෙනේ. මේ නිසා ඔහුගේ මාමණ්ඩිය වූ පෘථිවිවර්මන් සිහසුනට පත් විය. පෘථිවිවර්මන් යනු කීර්තිවර්මන්ගේ බාල පුත්‍රයායි. චන්දේල ශිලාලේඛනවල ඔහු විසින් ලබාගත් කිසිදු යුධ ජයග්‍රහණයක් පිළිබඳ සඳහන් නොවේ. මේ අනුව පෙනීයන්නේ ඔහු විසින් ආක්‍රමණික ප්‍රතිපත්තිය අත්හැර තමන් සතු වූ භූමිය රැකගන්නට කටයුතු යෙදූ බවයි.
පුනරුත්ථානය
පෘථිවිවර්මන්ගේ පුත් මදනවර්මන් (රාජ්‍ය. 1128–1165) සිහසුනට පත්වන විට, යාබද කලචූරි සහ පරමාර රාජධානි ආක්‍රමණ හේතුවෙන් දුර්වල වී පැවතිණි. මෙම අවස්ථාවේ වාසිය ලබාගත් මදනවර්මන් කලචූරියේ ගයා-කර්ණ රජුව පරාජය කළ අතර, ඇතැම්විට බාඝෙල්ඛාන්ද් ප්‍රදේශයේ උතුරු කොටස ඈඳාගන්නට ඇත. කෙසේනමුත්, ගයා-කර්ණගේ අනුප්‍රාප්තික නරසිංහ විසින් චන්දේලවරුන්ගෙන් මෙම භූමිය යළි සතුකරගන්නා ලදී. මදනවර්මන් විසින් මීට අමතරව භිල්සා (විදිශා) අවට පරමාර රාධානියේ පර්යන්ත පෙදෙස් අල්ලාගන්නා ලදී. මෙය බොහෝවිට පරමාර රජකු වූ යශෝවර්මන් හෝ ඔහුගේ පුත් ජයවර්මන් රාජ්‍ය සමයේ සිදුවන්නට ඇත. නැවත වරක්, චන්දේලවරුන්ට අලුතෙන් ඈඳාගත් භූමි ප්‍ර‍දේශ සිය අණසක යටතේ තබාගත නොහැකි විය. එම ප්‍රදේශය යශෝවර්මන්ගේ පුත් ලක්ෂ්මීවර්මන් විසින් නතු කරගන්නා ලදී.
ගුජරාටයේ චාලුක්‍ය රජකු වූ ජයසිංහ සිද්ධරාජ විසින් ද චන්දේල සහ චාලුක්‍ය රාජධානි අතර පිහිටි පරමාර දේශය ආක්‍රමණය කරන ලදී. මෙය මදනවර්මන් සමග අරගලයකට හේතු විය. මෙහි ප්‍රතිඵලය අපැහැදිළි ය. එයට හේතුව මෙම රාජධානි‍ දෙකේම වාර්තා තමා ඉන් ජයගත් බව පවසා තිබීමයි. කලන්ජාරා ශිලාලේඛනයක් අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ මදවර්මන් විසින් ජයසිංහව පරාජය කළ බවයි. අනෙක් අතින්, ගුජරාටයේ විවිධ වංශකථාවල දැක්වෙන්නේ ජයසිංහ විසින් මදනවර්මන්ව පරාජය කළ බව හෝ ඔහුගේ පඬුරු කප්පම් ලබාගත් බව ය. කෙසේනමුත්, මදනවර්මන් සිය උතුරු අසල්වැසියන් වූ ගහදවාලයන් සමග මිත්‍රශීලී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කොට ඇත.
මදනවර්මන්ගේ පුත් IIවන යශෝවර්මන් රාජ්‍ය පාලනය සිදුනොකරන්නට ඇත. නැතහොත් ඉතා සුළු කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කරන්නට ඇත. මදනවර්මන්ගේ මුණුපුරු පරමාර්දි-දේව අවසන් බලවත් චන්දේල රජු ලෙස සැලකේ.
අවසන් බිඳවැටීම
පරමාර්දි (රාජ්‍ය. 1165-1203) චන්දේල සිහසුනට පත්වූයේ ලාබාල අවධියේ ය. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ මුල් වර්ෂ සාමකාමී යුගයක් විය. නමුත් ක්‍රි.ව. 1182-1183 අවට, චාහමාන පාලක පෘථිවිරාජ් චෞහාන් විසින් චන්දේල රාජධානිය අක්‍රමණය කරන ලදී. මධ්‍යකාලීන ජනප්‍රවාදගත කාව්‍ය අනුව, පෘථිවිරාජ්ගේ හමුදාව තුර්කි හමුදාවන‍්ගේ හදිසි ප්‍රහාරයක් හේතුවෙන් විනාශයට පත් විය. නොදැනුවත්ව ඔවුන් චන්දේල අගනුවර වූ මහෝබා අසල කඳවුරු බැඳ තිබේ. මෙය චන්දේල සහ චෞහාන් අතර කෙටිකාලීන අරගලයක් සඳහා හේතු වූ අතර, පසුව පෘතිවිරාජ් දිල්ලිය කරා පිටත් විය‍. ඉන් මඳ කලකට පසු, පෘථිවිරාජ් විසින් චන්දේල රාජධානිය ආක්‍රමණය කළ අතර, ම‍හෝබාව අල්ලාගන්නා ලදී. බියපත් වූ පරමාර්දි රැකවරණ පතා කලන්ජාරා බලකොටුව වෙත පලාගියේ ය. අල්හා, උදාල් සහ සෙසු සෙන්පතීන් විසින් මෙහෙයවන ලද චන්දේල හමුදා මෙම සටනේ දී පරාජයට පත් විය. නොයෙකුත් කථා කාව්‍ය අනුව, පරමාර්දි අවමානය හේතුවෙන් සියදිවි නසාගන්නට හෝ විශ්‍රාමගෙන ගයා වෙත පිටත් වන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ.
පෘථිවිරාජ් චෞහාන්ගේ මහෝබා ආක්‍රමණය පිළිබඳ ඔහුගේ මදන්පූර් ශිලා ලේඛනවල දැක්වේ. කෙසේනමුත්, මෙවැනි ප්‍රශස්ති පුරාවෘත්තවල නොයෙකුත් ඓතිහාසික සාවද්‍ය කරුණු අන්තර්ගතව පවතී. උදාහරණයක් ලෙස, චෞහාන් ආක්‍රමණයෙන් වහාම අනතුරුව පරමාර්දි විශ්‍රාමගත් හෝ මියගිය බව හඳුනාගෙන නැත. ඔහු චන්දේල බලය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ අතර, ක්‍රි.ව. 1202-1203 දක්වා ස්වාධීනව පාලනය ගෙනගොස් ඇත. මෙකල දිල්ලි සුල්තානය විසින් චන්දේල රාජධානිය ආක්‍රමණය කරන ලදී. දිල්ලා සුල්තානයේ වංශකථාවක් වූ තාජ්-උල්-මාසීර් අනුව, පරමාර්දි දිල්ලි සුල්තාන් අධිරාජ්‍යයට යටත් වී තිබේ. ඔහු සුල්තාන් හට පඬුරු කප්පම් ගෙවීමට එකඟ වූ නමුත්, එය ඉටු කිරීමට ප්‍රථම හෙතෙම මියගියේ ය. ඔහුගේ දේවන් ආක්‍රමණික බලපෑම්වලට තරමක ප්‍රතිරෝධයක් දැක්වූ අතර, අවසානයේ ඔහු ද පරාජය විය. 16වන සියවසේ ඉතිහාසඥ ෆිරිෂ්තා පවසන්නේ දිල්ලි හමුදාවලට යටත් වීමට එකඟනොවූ අමාත්‍යවරයකු විසින් පරමාර්දිව මරාදැමූ බවයි.
දිල්ලි සුල්තානයට පරාජය වීමෙන් පසු චන්දේල බලය යළි යථා තත්ත්වයට පත්නොවිණි. පරමාර්දිගෙන් පසු, ත්‍රෛලෝක්‍යවර්මන්, වීරවර්මන් සහ භෝජවර්මන් යන රජවරුන් සිහසුනට පත්ව තිබේ. ඉන් පසුව සිහසුනට පත් හම්මීරවර්මන් (රාජ්‍ය. 1288-1311) විසින් මහාරාජාධිරාජ යන අධිරාජ විරුදය භාවිතාකොට නොමැත. මින් පෙනෙන්නේ මේ කාලයේ චන්දේල රජුට හිමිවූයේ පහළ තත්ත්වයක් බවයි. මුස්ලිම් බලපෑම් මෙන්ම බුන්දේලවරුන්, බඝේලවරුන් සහ ඛාන්ගර්වරුන් වැනි දේශීය රාජවංශවල පිබීදීමත් සමග චන්දේල රාජවංශය බිඳවැටිණි.
හම්මීරවර්මන්ගෙන් පසු IIවන වීරවර්මන් සිහසුනට පත් විය. නමුත් ඔහුට ඉහළ දේශපාලන තත්ත්වයක් හිමිවූ බවක් නොපෙනේ. මෙම පවුලේ එක් කුඩා ශාඛාවක් විසින් දිගටම කලන්ජාරාවේ පාලනය ගෙනයන ලදී. නමුත් ක්‍රි.ව. 1545දී ෂේර් ෂා සූරිගේ හමුදා විසින් එහි පාලකයාව මරාදමන ලදී. මෙහිම තවත් පවුල් ශාඛාවක් විසින් මහෝබාව පාලනය කරන ලදී. එම ශාඛාවේ කුමරියකව මණ්ඩ්ලහි ගොන්ඩ් රාජකීය පවුලට විවාහ කරදෙන ලදී. තවත් පාලන පවුල් කිහිපයක්ම චන්දේල සම්භවයක් ඇතැයි කියනු ලැබේ. (චන්දේල් බලන්න)
කලාව සහ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
චන්දේලවරුන් ඔවුන්ගේ කලාව සහ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය හේතුවෙන් ප්‍රකට වී ඇත. ඔවුන් විසින් විවිධ ස්ථානවල දේවාල, ජලාශ, මාලිගා සහ බලකොටු ගණනාවක් ඉදිකොට ඇත. ඔවුන් ලත් සංස්කෘතික ජයග්‍රහණයන් අතුරින් සුප්‍රකටම නිදසුන ඛජුරාහෝවේ හින්දු සහ ජෛන දේවාලයි. තවත් වැදගත් චන්දේල බලකොටු තුනක් නම් ජයපුර-දුර්ග (වර්තමාන අජේගාර්), කලන්ජාරා (වර්තමාන කලින්ජාර්) සහ මහෝත්සව-නගර (වර්තමාන මහෝබා) ය.
පාලකයින් ලැයිස්තුව
ශිලාලේඛන වාර්තා මත පදනම්ව ඉතිහාසඥයින් විසින් ජේජකභුක්තියේ පහත චන්දේල පාලක ලැයිස්තුව ගොඩනගා ඇත:
එළාර රජ
එළාර යනු, වර්තමාන දකුණු ඉන්දියාවේ, එකල චෝල රාජධානියේ සොළී රජෙක් වූ අතර, වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ කොටසක්   ක්‍රිපූ 205 සිට ක්‍රිපූ 161 දක්වා පාලනය කල අතර, මෙයට  අනුරාධපුරය පුරාතන අගනගරයද අයත් විය. සොළී රටෙහි දෙමළ ජාතිකයෙකු වන එළාර, සිංහලයන් විසින් පවා සාම්ප්‍රදායික ලෙසින් සැලකෙන්නේ ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු ලෙසිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර
බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා රටවල්‎
පලස්තීන අධිකාරිය
පලස්තීන අධිකාරිය එසේත් නැත්නම් පලස්තීන ජාතික අධිකාරිය යනු අර්ධ රජයක් ලෙස ක්‍රියා කරන අධිකාරියකි. පලස්තීන විමුක්ති සංවිධානය (Palestine Liberation Organization -PLO) විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.
Cannabis (drug)
කංසා එසේත් නැත්නම් ගංජා යනු Cannabis පැලෑටියෙන් නිපදවන psychoactive drug එකකි. 2020 නොවැම්බර් මාසයේදී මෙය ආපදා අවම මත්ද්‍රව්‍යක් ලෙස නම් කරන ලදී.
බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා හී ලාංඡනය
The coat of arms of Bosnia and Herzegovina was adopted in 1998, replacing the previous design that had been in use since 1992 when Bosnia and Herzegovina gained independence, and follows the design of the national flag.
බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා හී ධජය
බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා හී ධජය මත පටියට හා ධජයේ ඉහළට යාබදව කහ සෘජු කෝණික ත්‍රිකෝණයක් සමග ලෙලෙන පැත්තේ පළල් හා මද නිල් පැහැති සිරස් පටියක් ඇත.
ජේසුස් වහන්සේගේ උප්පත්තිය
ජේසුස් වහන්සේගේ උප්පත්තිය, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උප්පත්තිය, ක්‍රිස්තුස් වහන්සේගේ උපත හෝ ජේසුස් වහන්සේගේ උපත ලූක් සහ මතෙව් යන බයිබලීය ශුභාරංචීයන් තුල විස්තර කර ඇත. මෙම විස්තර දෙකම එකඟ වන්නේ, ජේසුස් වහන්සේ උපත් ලද්දේ උන්වහන්සේගේ මෑණියන්වූ මරිය තුමියට දාව ජුදයාවෙහි,  බෙත්ලෙහෙම් නුවරදී  බවත්,  දාවිත් රජුගේ පරපුරින් පැවත එන ජුසේ නමැති පුද්ගලයෙකු හා මරිය තුමිය විවාහව සිටි නමුදු ජේසුස් තුමන්ගේ ජීවවිද්‍යාත්මක පියා ඔහු නොවන බවත්,  එතුමන්ගේ උප්පත්තිය සිදුවූයේ දිව්‍යමය මැදිහත්වීම නිසා බවත්ය.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:ජේසුස් වහන්සේ
බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා හී දේශපාලනය
බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා හී දේශපාලනය ක්‍රියාත්මක වන්නේ බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා හී අමාත්‍ය මණ්ඩලය රජයේ ප්‍රධානියා වන සහ බහු-පාක්ෂික ක්‍රමයක් ක්‍රියාත්මක වන පාර්ලිමේන්තු නියෝජිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජයක් ආකාරයෙනි.
ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලියන්හිදී වැඩිම ගෝල රැස් කළ ක්‍රීඩකයෝ
thumb|මිරොස්ලව් ක්ලෝසර් විසින් ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු අවසාන තරගාවලියන්හිදී වාර්තාගත ගෝල 16 ක ප්‍රමාණයක් රැස් කර ඇත
වැඩිම ගෝල රැස් කළ ක්‍රීඩකයෝ
සටහන: තදකුරු වලින් දක්වා ඇති ක්‍රීඩකයෝ, 2014 ෆීෆා ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරගාවලිය තුල තවමත් ක්‍රීඩා කරති.
ක්‍ෂය රෝගය
ක්‍ෂය රෝගය යනු ක්‍ෂීරපායීන්ට වැලඳෙන බෝවන රෝගයකි.
ක්‍ෂය රෝගයේ ඉතිහාසය.
මෙම රෝගය සුදු මයා මාරිය,කාසය,කාස රෝගය ආදී නම්වලින් හදුන්වා ඇත.ශිලා යුගයේ පවා මෙම රෝගය පැවති බව හමු වු ඇටසැකිලිවලින් සාක්‍ෂි දරයි.එංගලන්තයේ රිචඩ් මෝටන්,ප්‍රංශ ජාතික ජින් ඇන්ටන් විලමින්,ලුයි පාස්ටර් යන විද්‍යාඥයින් ක්‍ෂය රෝගය සම්බන්ධව පර්යේෂණ කර ඇත.බොහෝ පර්යේෂණ ප්‍රතිඵල අනුව ක්‍ෂය රෝගයට විරුද්ධව ඇති එකම සාර්ථක එන්නත B.C.G.බව දැන් පිළිගැනේ.ඒ අනුව 1904 ඇමරිකාවේ ද 1898 දී එංගලන්තයේ ද ක්‍ෂය රෝගය සම්බන්ධ සංගම් ආරම්භ විය.1904 ජාතික ක්‍ෂය රෝග සංගමයේ සභාපති වු වෛද්‍ය ලිවින්ස්වන් ට්‍රැඩෝ 1905 දී පැවැත් වු මූලාසන දේශන‍යේ දී මෙසේ ප්‍රකාශ කළේය."ප්‍රථම හා ප්‍රධානම අවශ්‍යතාව වනුයේ මහජනතාවට අධ්‍යාපනය ලබා දී ඔවුන්ගේ මාර්ගයෙන් රජයට අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමයි."කෙසේ ‍වෙතත් අදවනවිට ක්‍ෂය රෝගය සුවකළ හැකි මට්ටමකට පැමිණ ඇත.
ක්‍ෂය රෝගය යනු කුමක්ද?
ක්‍ෂය රෝගය ටියුබකල් බැසිලස මගින් ඇති කෙරෙන ආසාදක රෝගයකි.ඕනෑම ඉන්ද්‍රියක් හෝ කොටසක් ආක්‍රමණය කිරීමට ටියුබකල් බැසිලසයට පුළුවනි.1882ඳී රොබට් කොක් නම් වෛද්‍යවරයා විසින් ක්‍ෂය රෝගයට හේතුකාරකයවන බැක්ටීරියාව වන ටියුවකියුලස් බැසිලස නම් ක්‍ෂද්‍ර ජීවී විශේෂය සොයා ගන්නා ලදී. එමගින් වසා ග්‍රන්ථිවලත්, හන්දිවලත්, අන්ත්‍රවල හා අනුබද්ධයෙහිත්, වකුගඩුවල හා මුත්‍රාශ‍යෙහිත්, පිරිමින්ගේ වෘෂණවලත්, ස්ත්‍රින්ගේ ඩිම්බවලත්, පැලෝපීය නාලවලත්,සමෙහි හා දේහයේ වෙනත් පටකවලත් රෝගය ඇති කිරීමට පුළුවන.වැඩි වශයෙන් මරණය සිදුකරන තත්වය වන්නේ පෙනහැලිවල ක්‍ෂය රෝගයයි. මෙම රෝගය වැළදීමෙන් ආරක්‍ෂාවීමට අප නිරන්තරව වගබලා ගතයුතුය.ඒ අනුව ප්‍රථමයෙන් ම මහමත්ම ජනතාව දැනුවත් කිරීම ඉතාමත්ම වැදගත්ය.විශේෂයෙන්ම ලැජ්ජාව හෝ භය හේතුවෙන් රෝගය සගවාගෙන සිටීමෙන් වළකින ලෙසට ජනතාවට උපදෙස් ලබාදීම වැදගත්ය.එසේම ඔවුන්ගේ දුර්වල වූ සෞඛ්‍යය පුරැදු ඇති කිරීම,B.C.G.එන්නත් ලබාදීම කළ හැක