cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
තිම්පු
භූතානයේ සංස්කෘතියට අදාළ සාහිත්‍යය, ආගම, සිරිත් විරිත්, සාම්ප්‍රදායික ජාතික ඇඳුම්, ආගමික ස්ථානවල ආගමික කටයුතු, සංගීතය, නැටුම් ආදී දේ තිම්පු නගරයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම විද්‍යාමාන වේ. ත්ශේචු යනු භූතානයේ වැදගත් උත්සවයක් වන අතර චාම් නැටුම් ලෙස හැඳින්වෙන වෙස් මුහුණු නැටුම් ඊට සමගාමීව තිම්පු නගරයේදී දැකිය හැක. එම උත්සවය භූතාන දිනදර්ශනයට අනුව නියම වන දින හතරක කාලය තුල සැප්තැම්බර් සහ ඔක්තෝබර් මාස වලදී සමරනු ලබයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:භූතානය ප්‍රවර්ගය:තිම්පු
සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය
සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය (සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම මග ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ, නේ වින් සහ හමුදාව විසින් නායකත්වය සැපයුනු 1962 රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණය විසින්  යූ නූ බලයෙන් නෙරපීමෙන් පසුව, 1962 සිට 1988 දක්වා බුරුමයේ සමාජවාදී රජයේ මතවාදයයි. වඩාත් විශේෂිතව පවසතොත්, සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය යනු, බුරුමය තුල විදේශ ආභාෂය අවම කරවන සහ හමුදාවේ භූමිකාව ඉහළ නංවන  ආර්ථික සංවර්ධන සැලැස්මක පිටපතක් ලෙසින් විප්ලවීය මණ්ඩලය විසින්, කුමන්ත්‍රණයෙන් මද කලකට පසුව  1962 අප්‍රේල් මස ලියන ලද ආර්ථික නිබන්ධයකි. සමාජවාදය කරා යෑමේ බුරුම ක්‍රමය විද්වතුන් විසින් විස්තර කෙරුණේ, ආසියාවේ වරෙක මහත් සෞභාග්‍යයෙන් වැජඹුනු රටක් ලොව දූගීතම රටක් බවට පෙරළු, විදේශභීතික, මිථ්‍යා විශ්වාසී සහ "දුක්ඛිත ආසමර්ථයක්" ලෙසිනි. කෙසේවෙතත්, රටෙහි අභ්‍යන්තර ස්ථාවරත්වය ඉහළ නැංවීමටද, අනෙකුත් අග්නිදිග ජාතීන් වෙත බලපෑම් ඇතිකල සීතල යුද්ධ අරගලයන්හී, රටක් වශයෙන් බුරුමය පැටලවීම වැලක්වීමට මෙය මෙහෙවර ඉටු කලා විය හැක.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන විද්‍යාව
ජෝසුන්හි මුන්ජොං රජ
මුන්ජොං රජු (1414–1452) ජොසොන් රාජවංශයේ පස්වන පාලකයා වන අතර, ඔහු විසින් 1450 සිට 1452 දක්වා කොරියාව පාලනය කොට ඇත. ඔහු සේජොං රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ අතර, 1450දී ඔහු සිහසුනට පත් විය. නමුත් ඉන් වසර දෙකකට පදු රෝගී තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ඔහු මියගියේ ය. ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් ජොසොන්හි දන්ජොං සිහසුනට පත් විය.
මුන්ජොං රජුගේ බෙහෝ කාර්යසාධනයන් ඔහු කුමරකුව සිටි අවධියේ සිදු වූ ඒවා විය. ජල ආමානය නිපදවීමේ ප්‍රධාන ගෞරවය ජං යොං-සිල්ට හිමි වුවද, ජොසොන් රාජවංශයේ වාර්ෂික වාර්තා පවසන්නේ කිරුළහිමි කුමරුන් විසින් පොළොවේ ජල මට්ටම් මිනුම් සොයාගත් බවයි. ඔහු අදවන විට වඩාත් ප්‍රකට හ්වාචාව වැඩිදියුණු කළ අතර, ඒ සඳහා ඔහුගේ බාල සොයුරු ඉම් යුං (යි ගු, 임영대군 이구) ද දායක වී ඇත. එසේම සේජොං රජුගේ අවසාන කාලයේ රජුගේ රෝගී තත්ත්වයන් නිසා රාජ්‍ය කටයුතු මෙහෙයවන්නට ඇතැයි සැලකේ.
ජාතික සාමය සහ නීතිය රැකිමේ මණ්ඩලය
ජාතික සාමය සහ නීතිය රැකිමේ මණ්ඩලය හෝ NPOMC (คสช.) යනු, යුද්ධ හමුදාව විසින් තායිලන්තයේ බලය අත්පත් කරගත්   2014 තායි රාජ්‍ය විරෝධි කුමන්ත්‍රණයට පසුව වර්තමානයේ තායිලන්තය  පාලනය කරන  ජුන්ටාව වෙයි.
මහින්ද තෙරණුවෝ
මහින්ද තෙරණුවන් මහින්ද්‍ර (Mahindra) (මිහිඳු) නමින් ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසේදී මගධ රටේ (දැනට භාරතයේ බිහාර්) උපත ලැබීය. මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ අශෝක අධිරාජයාගේ පුතුවේ. බෞද්ධ ප්‍රභව වල විස්තර කර ඇති පරිදි මහින්ද රහතන් වහන්සේ විසින් බුද්ධ ධර්මය ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන එන ලදී.
ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර
ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨ ඓතිහාසික හා ආගමික පසුබිමක් සහිත ග්‍රන්ථ දෙකක් වන දීපවංසය සහ මහාවංසය හි, මහින්දාගමනය හා දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා බුද්ධධර්මය වැළඳ ගැනීම පිළිබඳව සඳහන් වේ.
චරිතාපදානය
මහින්ද හැදී වැඩුනෙ විදිශ නම් ගමෙහි එතුමාෙග් මවත් සමගය. 20 වන වියෙහිදී මොග්ගලීපුත්ත-තිස්ස හිමි නම යටතෙ පැවිදි බවට පත්විය. මහින්ද තෙරණුවන්ගෙ පියානන්ගෙ අාගමික ගුරුතුමා වූ උන්වහන්ෙස් මහින්ද තෙරණුවන්ටද තිපිටකය පිළිබඳව මනා නිපුණත්වයක් ලබා දෙන ලදී. මිහිඳු හිමියන් ශීලංකාෙව් බුද්ධ ධර්මය පචාරය කිරීම සඳහා උන්වහන්ෙස්ෙග් පියාණන් වූ ධර්මාෙශා්ක රජු විසින්, ඉත්තිය, උත්තිය, සම්බල සහ භද්ධසාල (සංඝමිත්තා තෙරණිය ෙග පුතණුවන්) යන හිමි වරුන් සමග ශී ලංකාවට වැඩම කරවන ලදී. ඒ 3 වන ධර්ම සංඝායනාවෙන් පසුව මොග්ගලීපුත්ත-තිස්ස තෙරණුවන්ෙග් අනුශාසනාවන්ට අනුවය. මෙම ගමනට සුමන සාමෙෙන්ර නම හා මිහිඳු හිමියන්ගෙ ඥාති මුනුපුෙරකු වූ භන්ඩුක උපාසක ද සහභාගී වී ඇත. මෙම පිරිස වෙදසගිරි නම් වූ විහාරයෙ හි සිට ගමන් අරඹා ඇත. එම ස්ථානය අද සාංචි විහාරය ලෙස විශ්වාස කෙෙර්.
මහාවංශයට හා දීපවංශයට අනුව මෙම පිරිස පසලොස්වක දිනයක පැවති ජාතික උත්සවයක් අතරතුර ලක්දිවට පැමිණ ඇත. එම මොහොතේ දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා මිහින්තලේ දී මුව දඩයමේ යෙදෙමින් සිට ඇත. එහි සඳහන් අන්දමට අශෝක රජතුමා හා දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා කලින් දැන හැඳිනගෙන සිටි අතර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මට්ටමින් තෑගි බෝග හුවමාරු කරගෙන ඇත.
වැදගත්කම හා උරුමය
මිහිඳු හිමි ලක්දිවට වැඩම කර පසු මෙරට බුදු දහම පැතිර ගියේය.වෘක්ෂ වලට හා පර්වත ආදියට වන්දනාමාන කළ මෙරට මිනිසුන් බුදු දහම ඇදහීමට හා පිළිගැනීමට පටන් ගත්තේය.ඉන් පසුව භික්ෂුනි සාසනය ඇරඹීමට ද උන්වහන්සේ විසින් විශාල මෙහෙයක් ඉටු කර ඇති බව ඉතිහාසයේ පැවසේ.ඒ සඳහා උන්වහන්සේගේ සහෝදරිය වූ සංඝමිත්තා තෙරණිය ද උපකාර කල සේක
බාහිර ඈදුම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු බෞද්ධයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
ගැඹුරු ජාලය
ගැඹුරු ජාලය, අදිසි ජාලය හෝ සැඟවුණු ජාලය (ඉංග්‍රීසි: Deep Web, Invisible Web, Hidden Web) යනු වෙබ් සෙවුම් යන්ත්‍ර‍ මගින් සුචිගත කර නොමැති අන්තර්ගතයන් සහිත විශ්ව විසිරි වියමනෙහි කොටස් ය. ඕනෑම අන්තර්ජාල පරිශීලකයෙකුට පහසුවෙන් පිවිසිය හැකි මතුපිට ජාලය මෙන් නොව, ගැඹුරු ජාලයට පහසුවෙන් පිවිසිය නොහැක. ගැඹුරු ජාලය යන වචනය හඳුන්වා දෙනු ලැබුවේ පරිගණක විද්‍යාඥ මයිකල් කේ. බර්ග්මන් විසින් 2001 දී ය.
වෙබ් තැපැල් සේවා, අන්තර්ජාල බැංකු සේවා, පුද්ගලික හෝ සීමිත-ප්‍රවේශ සහිත සමාජ මාධ්‍ය ගිනුම්, නැරඹීම සඳහා ලියාපදිංචි වීම අවශ්‍ය වන වෙබ් පිටු, පරිශීලකයා විසින් ගෙවීම් සිදුකළ යුතු සේවා ආදිය ගැඹුරු ජාලය තුල ක්‍රියාත්මක වේ. නිවැරදි URL ලිපිනය හෝ IP ලිපිනය ඇතුලත් කිරීම මගින් ගැඹුරු ජාලයට සාමාන්‍ය වෙබ් බ්‍රවුසරයකින් වුවද පිවිසිය හැකි නමුත්, බොහෝවිට ඒවා මුරපද වැනි ආරක්ෂක පියවර වලින් සමන්විත වේ.
ද ඩිසින්ටිග්‍රේෂන් මෙෂීන්
කථා වස්තු සාරාංශය
තොරතෝංචියක් නොමැතිව දුරකතනයෙන් ඔහු වෙත ඇමතුම් ලබා දෙන පුද්ගලයින් හා මහාචාර්ය චැලෙන්ජර් විවාදයකට පැටලී සිටින අවස්ථාවකදී, ද ඩේලි ගැසට් පුවත්පතෙහි වාර්තාකරුවෙකු වූ සහ ඔහුගේ තරුණ මිතුරා වූ මොලෝන් පැමිණ චැලෙන්ජර්ට ඇවටිලි කරන්නේ, වස්තූන් අසමෝධානය කළ හැකි යන්ත්‍රයක් සොයාගත් බව පවසන තියඩෝර් නෙමෝර්ගේ සොයාගැනීම පරික්ෂාකිරීමට ඔහු සමග පැමිණෙන ලෙසිනි. මෙම සොයැගැනුම සැක සහිත බව සිතන චැලෙන්ජර්, මොලෝන්ගේ යෝජනාවට එකඟවී ඔහු හා නෙමෝර්ගේ නිවෙස බලා යයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ නාඋල කලාපයේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
නාඋල කලාපයේ පාසල්
ද ඩිසින්ටිග්‍රේෂන් මෙෂීන්
කථා වස්තු සාරාංශය
යන්ත්‍රයේ හැකියාව ප්‍රදර්ශනය කරනු වස්, චැලෙන්ජර් අසමෝධානය කොට ඔහු යළි ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට  නෙමෝර් මුලින්ම යෝජනා කර සිටි නමුත්, කිසියම් අයුරකින් චැලෙන්ජර් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට යන්ත්‍රය අසමත් වුවහොත්, ඔහු විසින් සිදු කෙරෙමින් පවතින විද්‍යාත්මක කාර්යයන් නිම කිරීමට නොහැකිව අඩාල වන බව චැලෙන්ජර්ට ඒත්තු ගැන්වීමට මොලෝන් සමත් වන අතර,  මොලෝන් විසින්  අසමෝධානය සඳහා වස්තුව ලෙසින් තමා නම් කරයි.
මොලෝන් සාර්ථක ලෙසින් අසමෝධානය කොට යළි ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරෙන අතර ඉන්පසු චැලෙන්ජර් අරභයාද එම කාර්යයම සිදු කෙරෙයි. සොයාගැනුම පිළිබඳ චැලෙන්ජර්ගේ විශ්වාසය මද බව සහ නෙමෝර් වෙත ගරුත්වය දැක්වීමෙහි මද බවට දඬුවමක් වශයෙන්, නිමැවුම්කරු විසින් මහාචාර්යවරයා යළි ප්‍රතිස්ථාපනය කෙරෙනුයේ හිසකෙස් රහිතවය. කෝපයට පත්වන චැලෙන්ජර්, නෙමෝර් හට පහර දෙන අතර, ඔහු බිම හෙලා තර්ජනය කරනුයේ, මහාචාර්යවරයා යළි පෙර තත්ත්වයට ප්‍රතිස්ථාපනය නොකෙළේ නම් දිවි තොර කරන බවයි. නෙමෝර් විසින් චැලෙන්ජර්ගේ කෙස් යළි ප්‍රතිස්ථාපනය කරන අතර, ඔහුගේ යන්ත්‍රය පිළිබඳව ඔහුට ප්‍රශංසා කරන චැලෙන්ජර් ඔහුගෙන් විමසන්නේ එහි ප්‍රායෝගික උපයෝගයන් මොනවාද යන්නයි. නෙමෝර් විසින් කට මැත දොඩනුයේ, මෙම සොයාගැනීමේ හිමිකම් සඳහා වැඩිම ඉල්ලුම්කරුවන් වන රුසියානුවන් විසින් ලන්ඩනය සහ එහි වැසියන් මිලියන ගණනක් විනාශ කෙරෙනු ඇති බවයි.
යන්ත්‍රය පිළිබඳ රහස වෙනයම් අය දන්නේද යන්න නිර්ණය කරගැනුමෙන් පසු, චැලෙන්ජර් විසින් එය පරික්ෂා කරනු ලබයි. චැලෙන්ජර් තරයේ පවසනුයේ, ඔහු අසමෝධානය කෙරුණු විට වාඩි වුනු යන්ත්‍රයෙහි අසුන වෙතින් කිසියම් සුළු ප්‍රමාණයක විදුලිය කාන්දුවක් සිදුවූ බවයි. නෙමෝර් විසින් මෙය ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර ඔහු විසින් මෙම අසුන මත වාඩි වන්නේ මෙලෙස කාන්දුවක් ඇත්දැයි ප්‍රත්‍යක්ෂ කර ගැනුමටය. චැලෙන්ජර් විසින් වහා ඔහු අසමෝධානය කෙරෙන අතර, පොදු යහපත සලකා, ඔහු සහ මොලෝන් පිටව යන්නේ, නොමෝර් යලි ප්‍රතිස්ථාපනය නොකරමය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1929 වසරෙහි කෙටිකතා ප්‍රවර්ගය:විද්‍යා ප්‍රබන්ධ කෙටිකතා ප්‍රවර්ගය:මහාචාර්ය චැලෙන්ජර් කෙටිකතා ප්‍රවර්ගය:ද ස්ට්‍රෑන්ඩ් සඟරාවෙහි මුලින් ප්‍රකාශිත කෘතීන්
රාෂ්ට්‍රකූට රාජවංශය
රාෂ්ට්‍රකූට (IAST: ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සයවන සිට දසවන සියවස් අතර කාලයේ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ විශාල ප්‍රදේශයක පාලනය හෙබවූ රාජවංශයකි. මුල්ම හඳුනාගත් රාෂ්ට්‍රකූට අභිලේඛනය 7වන සියවසට අයත් තඹ සන්නසක් වන අතර, එහි ඔවුන්ගේ පාලනය මධ්‍යම හෝ බටහිර ඉන්දියාවේ මානපුර නම් නගරයක සිට ගෙනගිය බව විස්තර වෙයි. අභිලේඛනවල සඳහන් එම යුගයේම විසූ වෙනත් පාලන රාෂ්ට්‍රකූට වංශ වන්නේ අචලපූර් සහ කනෞජයේ පාලකයන් ය. මෙම මුල්කාලීන රාෂ්ට්‍රකූටයන්ගේ සම්භවය, ඔවුන්ගේ මව් දේශය සහ භාෂාව පිළිබඳ නොයෙකුත් වාද විවාද පවතියි.
තුත්මෝස් II
පවුල
IIවන තුත්මෝස් යනු Iවන තුත්මෝස් රජුගේ සුළු බිසවක් වූ මුට්නොෆ්‍රෙට්ගේ පුත්‍රයා ය. ඔහු Iවන තුත්මෝස්ගේ නිලයෙන් අඩු පුත්‍රයකු වූ බැවින්, රාජ්‍යත්වය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඔහුව පූර්ණ රාජකීය රුධිරය සහිත ඔහුගේ අර්ධ-සොයුරිය වූ හට්ෂෙප්සුට්හට විවාහ කරදෙන ලදී. ඔහු විසින් නුබියාවේ සහ නැගෙනහිර මධ්‍යධරණි පෙදෙසේ කැරලි සාර්ථකව මර්දනය කිරීම සහ සංචාරක බෙඩුයින්වරුන්ව පරාජය කිරීම සිදුකළ ද, එය IIවන තුත්මෝස්ගේ අණපරිදි ඔහුගේ සෙන්පතිවරුන් විසින් මෙහෙයවන ලද ඒවා ලෙස සැලකේ. IIවන තුත්මෝස් සිහසුනට පත්වුවද, ඔහු එතරම් ප්‍රමුඛ චරිතයක් නොවූ බව පැවසේ. IIවන තුත්මෝස්ට දාව හට්ෂෙප්සුට්ට නෙෆරුරේ නම් දියණියක විය. ඔහුගේ මරණයට පෙර සුළුබිසවක් වූ ඉසෙට් විසින් බිහිකළ පුත්‍රයායි, ප්‍රකට IIIවන තුත්මෝස් නමින් රාජ්‍යත්වය පත් වූයේ.
ඇතැම් පුරාවිද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරන්නේ IIවන තුත්මෝස්ගේ සිහසුන පිටුපස සිටි බලවේගය හට්ෂෙප්සුට් බවයි. එයට හේතුව පසුකලෙක ඇගේ රාජ්‍ය සමයේ ක්‍රියාත්මක වූ අභ්‍යන්තර සහ විදේශ ප්‍රතිපත්ති මෙකලට සමානත්වයක් දැක්වීමත්, සිය පියා විසින් තමන් සිහසුනට පත්කිරීමට අපේක්ෂා කළ බවට හට්ෂෙප්සුට් විසින් කළ ප්‍රකාශයත් ය. කාර්නැක්හි පිවිසුම් ද්වාරයේ IIවන තුත්මෝස්ගේ සමයේ නිමවූ කැටයම් අතර හට්ෂෙප්සුට් ඇගේ සැමියා සමග සිටින අයුරු මෙන්ම, තනිව සිටින අයුරු ද දැක්වෙන කැටයම් ඇත. සිය සැමියා මියයාමෙන් පසු සැමියාගේ ලාබාල උරුමකරු වූ IIIවන තුත්මෝස්ගේ සමයේ ඇය පාරාවෝ ලෙස සිංහාසනාරූඪ වී ඇත. මේ බව “රැජිනගේ නියෝජිතයින් විසින් පිවිසුම් ද්වාරයේ වූ ඇගේ ඇතැම් කාර්ටුෂවලින් ළාබාල රජුගේ නාමය ඉවත් කොට තිබීමෙන්” පෙනී යයි.
මැනතෝගේ විස්තරය තුළ IIවන තුත්මෝස්, "චෙබ්රොන්" (මෙය ඔහුගේ පෙරනාමය වූ ආඛෙපෙරෙන්රේ යන්නෙන් නිර්මාණය වූවකි) ලෙස හඳුන්වා ඇති අතර, ඔහුට වර්ෂ 13ක රාජ්‍ය සමයක් ලබා දී ඇත. නමුත් මෙම චරිතය බොහෝ විද්වතුන් අතර මතභේදාත්මක ය. ඇතැම් විද්වතුන් ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය වර්ෂ 3ක් බව ප්‍රකාශ කරන්නේ ඔහුගේ උච්චතම දිනය සඳහන් සටහන වර්ෂය 1 II අඛෙට් දිනය 8 ශිලාවෙහි සඳහන් බැවිනි.
දින සහ රාජ්‍ය සමයේ දිග
මැනතෝගේ විස්තරය ඊජිප්තුවේදීන් අතර විවාදයට භාජනය වී ඇත්තේ ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය පිළිබඳ පවතින වාර්තා අල්ප නිසායි. පැරණි විද්වතුන් ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය අවුරුදු 13ක් ලෙස විශ්වාස කළ ද, නව විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ එය අවුරුදු 3-4ක් වැනි කෙටි කාලයක් බවයි. එසේම IIවන තුත්මෝස් සමයේ නිර්මාණය වූ ස්කැරබ් කුරුමිණි රූ සහ ස්මාරක සංඛ්‍යාව ද අල්ප ය. Iවන අමෙන්හොටෙප් රජ සමයේ සිදු වූ බව පැවසෙන සොතිස් තාරකාව හිරු සමග උදාවීම ආශ්‍රයෙන් ඇස්තමේන්තුගත කළ විට IIවන තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍ය සමය ලෙස ක්‍රි.පූ. 1493 සිට 1479 ලැබේ. මෙම උදාවීම ප්‍රකාශ කරන ලද ස්ථානය නිශ්චිත නැති බැවින් තුත්මෝස් සඳහා ක්‍රි.පූ. 1513 – 1499 කාලය ද යෝජනා වී ඇත. එසේම ඔහුට පෙර රාජ්‍ය කළ Iවන තුත්මෝස් රජුගේ රාජ්‍ය සමයේ දිග නිශ්චිතව නිර්ණය කොට නැති වීම ද මෙයට හේතු වී ඇත. එසේවුවත්, විද්වතුන් සාමාන්‍යයෙන් පිළිගන්නේ ඔහු ක්‍රි.පූ. 1493 හෝ 1492 සිට 1479 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය සිදු කරන්නට ඇති බවයි.
කෙටි රාජ්‍ය සමය පිළිබඳ තර්කය
IIවන තුත්මෝස්ගේ සමය ආරම්භ වන විටත් වියපත්ව සිටි ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියකු වන ඉනෙනි මේ පාලකයාගේ සම්පූර්ණ රාජ්‍ය සමයේ මෙන්ම හට්ෂෙප්සුට්ගේ සමයේ ද සේවය කොට ඇත. මීට අමතරව, නව රාජධානි නිලධාරීන්ගේ සොහොන්ගැබ්වල ස්වයංචරිතාපදාන තුළ IIවන තුත්මෝස් පිළිබඳ වාර්තා අල්ප ය. කිසියම් රජකුගේ රාජ්‍ය සමය නිර්ණයට දින නිර්ණිත ලේඛන නොමැති විට, ඔහු ඉදිකළ ස්මාරක ආශ්‍රයෙන් දිනනිර්ණය සිදුකරනු ලැබේ. නමුත් මේ රජු පිළිබඳ එසේ නිර්ණය කිරීම අපහසු වන්නේ ඔහුගේ ස්මාරක බොහෝමයක් හට්ෂෙප්සුට් විසින් ඇගේ භාවිතයට යොදා ගැනීම හේතුවෙන්, IIIවන තුත්මෝස් රජු විසින් සෙසු ස්මාරකවල කිසිදු වගවිභාගයකින් තොරව IIවන තුත්මෝස්ගේ නාමය යළි සටහන් කොට ඇති නිසායි. කෙසේනමුත්, සෙම්නා, කුම්මා, සහ එලිෆන්ටයින් යන ප්‍රදේශවල මේ රජු විසින් ඉදිකළ දේවස්ථාන හැරෙන්නට, IIවන තුත්මෝස් ඉදිකළ එකම විශාල ස්මාරකය වන්නේ කාර්නැක්හි සිව්වන අටලුවේ අංගනය ඉදිරියෙන් පිහිටා තිබූ හුනුගලින් තැනූ ද්වාර මාලකයයි. නමුත් මෙම ස්මාරකය පවා IIවන තුත්මෝස් සමයේ ඉදිකර අවසන් කිරීමට නොහැකි වූ බැවින් ඔහුගේ පුත් IIIවන තුත්මෝස් විසින් නිමකර ඇත. මෙය ද IIවන තුත්මෝස්ගේ කෙටි රාජ්‍ය සමය පිළිබඳ සාක්ෂියකි. පසුව IIIවන අමෙන්හොටෙප් රජු විසින් මෙම ද්වාරයේ කොටස් ගලවා එහි ගල් කුට්ටි තෙවන අටලුව තැනීමට යොදාගන්නා ලදී. 1987දී, ලුක් ගැබෝල්ඩි විසින් Iවන තුත්මෝස්, IIවන තුත්මෝස් සහ හට්ෂෙප්සුට්ගේ සමයේ ඉතිරිව පවතින ස්කැරබ් (ගොම කුරුමිණි) රූප සංඛ්‍යාව සංඛ්‍යානාත්මකව විශ්ලේෂණය කරන ලදී. වෙනත් ස්මාරක සිය භාවිතයට යොදාගනු ලැබුව ද, ස්කැරබ් රූ ඉතා කුඩා බැවින් ඒවායේ නම් වෙනස් කිරීම ප්‍රායෝගික නොවිණි. මේ නිසා මෙම ක්‍රමය මෙම යුගය පිළිබඳ අධ්‍යයනයට ඉතා සුදුසු විය. හට්ෂෙප්සුට්ගේ රාජ්‍ය සමය වර්ෂ 21කුත් මාස 9කුත් පවතින්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ගැබෝල්ඩි අවධාරණය කළේ ඔහුගේ අධ්‍යයනය තුළ Iවන තුත්මෝස් සහ හට්ෂෙප්සුට් හා සසඳන විට IIවන තුත්මෝස්ට අදාළ වූයේ ස්කැරබ් රූ ඉතා සුළු සංඛ්‍යාවක් බවයි. උදාහරණයක් ලෙස ෆ්ලින්ඩර්ස් පෙට්‍රීගේ මුල්කාලීන ස්කැරබ් මුද්‍රා අධ්‍යයන අනුව Iවන තුත්මෝස්ට මුද්‍රා 86කුත්, IIවන තුත්මෝස් වෙනුවෙන් 19කුත් සහ හට්ෂෙප්සුට් වෙනුවෙන් මුද්‍රා 149කුත් හමු වී ඇත. වඩාත් නූතන අධ්‍යයන අනුව ජේගර් විසින් ඇස්තමේන්තු කර ඇති ස්කැරබ් මුද්‍රා සංඛ්‍යා නම් Iවන තුත්මෝස් සඳහා 241කුත්, හට්ෂෙප්සුට් වෙනුවෙන් 463කුත් සහ IIවන තුත්මෝස් වෙනුවෙන් මුද්‍රා 65ක් පමණකුත් ය. මේ අනුව IIවන තුත්මෝස් යටතේ නිර්මාණය වී ඇති ස්කැරබ් රූ සංඛ්‍යාව ඉතා කුඩා බැවින් රජුගේ රාජ්‍ය සමය ද කෙටි එකක් බව පැවසිය හැක. මේ පදනම අනුව, ගැබෝල්ඩි ඇස්තමේන්තුගත කර ඇති පරිදි Iවන සහ IIවන තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍ය සමයයන් පිළිවෙලින් ආසන්නව වර්ෂ 11ක් සහ වර්ෂ 3ක් වේ. එමෙන්ම IIවන තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍ය සමයේ දිග ඊජිප්තුවේදීන් අතර නොයෙකුත් වාදවිවාදයන්ට තුඩු දී ඇති අතර, ඔහුගේ සමයට අයත් වාර්තා ද හමුවන්නේ ස්වල්පයකි.
දිගු රාජ්‍ය සමය පිළිබඳ තර්කය
සම්ප්‍රදායිකව තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍ය සමය ලෙස තවමත් භාවිත වන්නේ වර්ෂ 13ක් හෝ 14කි. නමුත් ඉනෙනිගේ ස්වයංචරිතාපදානය අනුව, තුත්මෝස් ඉතා කෙටි කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය කළ බව වටහාගත හැකි වුවද, එහි IIවන තුත්මෝස් හඳුන්වා ඇත්තේ "කැදැල්ලේ සිටින උකුස්සා" ලෙසයි. ඒ අනුව ඇතැම්විට සිහසුනට පත් වන විට ඔහු ළමා වියේ සිටි බව හැඟී යයි. නමුත් ඔහු දරුවන් දෙදෙනකුට--නෙෆරුරේ සහ IIIවන තුත්මෝස්—පියා වන තෙක් ජීවත් වූ බැවින්, ඔහු අවුරුදු 13ක් වැනි දිගු කාලයක් රාජ්‍ය කරන්නට ඇතැයි මත පල වී ඇත. ජර්මානු ඊජිප්තුවේදියකු වන ජේ. වොන් බෙකරැත් මෙම තර්කය IIවන තුත්මෝස්ගේ 13 වර්ෂ රාජ්‍ය සමය සඳහා ආධාර කොට දක්වයි. ඇලන් ගාඩිනර් සඳහන් කරන්නේ, 1900දී ජෝර්ජස් ඩෙයාර්සි විසින් හඳුනාගන්නා ලද තුත්මෝස්ගේ 18වන වර්ෂයට යෝජිත ස්මාරකයේ නිශ්චිත පිහිටීම අනාවරණය කොටගෙන නැති බවයි. අදවන විට පිළිගැනෙන්නේ මෙම ශිලාලේඛනය හට්ෂෙප්සුට්හට අයත් එකක් බවයි. වොන් බෙකරැත් නිරීක්ෂණය කොට ඇත්තේ වර්ෂය 18 දිනය ඊජිප්තු නිලධාරියකුගේ ශිලාලේඛනයක කැඩීගිය කොටසක සඳහන් බැවින්, එය ‍බොහෝවිට හට්ෂෙප්සුට්ගේ පෙරනාමය වන මාට්කරේ යන්නට අදාළ වන බවයි. මේ පිළිබඳසැකයට බඳුන් වූ තවත් කරුණක් නම් හට්ෂෙප්සුට් ඇගේ 16වන වර්ෂයේ දී සෙඩ් සංවත්සරය සැමරීමයි. වොන් බෙකරැත් විශ්වාස කරන්නේ මෙය ඇගේ පියා වූ Iවන තුත්මෝස්ගේ මරණින් වසර 30කට පසු සිදුවූවක් බවයි. එවිට හට්ෂෙප්සුට් සහ Iවන තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍ය සමයයන් අතර ඇතිවන වර්ෂ 13 – 14ක හිදැස IIවන තුත්මෝස්ගේ රාජසමය ලෙස සැලකිය හැකි වේ. වොන් බෙකරැත් මීට අමතරව අවධාරණය කරන්නේ ශේෂ වී ඇති වස්තූන්ගේ සංඛ්‍යාව අනුව IIවන තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍යසමයේ දිග නිර්ණයට ඊජිප්තුවේදීන් සතුව නිශ්චිත නිර්ණායක නොමැති බවයි.
කැතරින් රෝරිජ් යෝජනා කොට ඇත්තේ හට්ෂෙප්සුට් විසින් ඉදිකළේ යැයි පැවසෙන රජුන්ගේ නිම්නයේ KV20 සොහොන්ගැබ, IIවන තුත්මෝස්ගේ නියම සොහොන්ගැබ බවයි. මෙය සත්‍යයක් නම්, මෙය IIවන තුත්මෝස්ගේ දැවැන්තම ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘතිය වන අතර, මෙය ඉදිකිරීමට වර්ෂ කිහිපයක්ම ගත වූ නිසා රජුගේ දීර්ඝ රාජ්‍ය සමය තහවුරු වේ. ලුක් ගැබොල්ඩි අනුව, ප්‍රංශ පුරාවිද්‍යාඥයන් පිරිසක් විසින් කාර්නැක්හි මෑතක දී සිදුකළ ගවේෂණයක දී, 4වන අටලුවට ඉදිරිපසින් IIවන තුත්මෝස්ගේ අටලුවක සහ සමෘද්ධිමත් උත්සව අංගණයක සාධක හමු වී ඇත. මේ අතර, ප්‍රංශ ඊජිප්තුවේදීන් පිරිසක් විසින් කාර්නැක්හි IIවන තුත්මෝස් විසින් ඉදිකළ දෙවොලක ගල්කුට්ටි සහ යාත්‍රා (barque) සිද්ධස්ථානයක් අනාවරණය කොටගෙන තිබේ. මේ අනුව, අවසානයේ, සිග්මන්ට් වයිසොකි යෝජනා කොට ඇත්තේ ඩේර් එල්-බහ්රිහි හට්ෂෙප්සුට්ගේ අවමංගල දේවස්ථානය මුලින් IIවන තුත්මෝස් විසින් ඔහුගේ මතකාගාර දෙවොල ලෙස ආරම්භ කරන්නට ඇති බවයි. පසුව IIIවන තුත්මෝස් විසින් මෙහි ඇතැම් ස්ථානවල ඇති හට්ෂෙප්සුට්ගේ රූ වෙනුවට IIවන තුත්මෝස්ගේ රූප ඇතුළත් කොට ඇත. එම ස්ථාන IIවන තුත්මෝස් විසින් ඉදිකළ ස්ථාන විය හැකි ය. එසේම IIවන තුත්මෝස් විසින් සෙම්නාහි ඛ්නුම් දෙවොල අලංකාර කොට ඇත.
මෙම නව පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි පිළිබඳ යළි සලකා බැලීමේ දී රජුගේ කෙටි රාජ්‍ය සමයට අදාළ ඇතැම් තර්කයන් වලංගු නොවන බව වටහා ගත හැක. විශේෂයෙන්ම IIවන තුත්මෝස්ගේ යැයි සැලකිය හැකි සොහොන්ගැබක් හමු නොවීම සහ අවමංගල දේවස්ථානයක් නොමැති වීම හා ප්‍රධාන ව්‍යාපෘති කිසිවක් සිදුකොට නොතිබීම යන සාධක මෙහි දී උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. IIවන තුත්මෝස්ගේ කාර්නැක් ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති මගින් ද, ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය වර්ෂ 3ට වඩා 13කට ආසන්න කාලයක් පැවති බව හඟවයි.
යුධ ව්‍යාපාර
තුත්මෝස්ගේ රාජාභිෂේකයත් සමග, කුෂ් රාජ්‍යය කැරලි ගැසූ අතර, මෙය බොහෝ විට ඊජිප්තුවේ පාලකයා වෙනස් වීමත් සමග පුරුද්දක් වශයෙන් සිදු වූ දෙයකි. Iවන තුත්මෝස් විසින් නූබියානු රාජ්‍යය සම්පූර්ණයෙන්ම යටත් කොට ගෙන තිබිණි. නමුත් ඛෙන්තෙනොෆර් වෙතින් කැරලි ඇති විය. මේ හේතුවෙන් ඊජිප්තු ජනපදවාසීන්ට Iවන තුත්මෝස් ඉදිකළ බලකොටුව තෙක් පසුබැසීමට සිදු විය. මේ කාලයේ සිය තරුණවියේ පසු වූ IIවන තුත්මෝස් නුබියාව වෙත හමුදාවක් පිටත් කොට යැවූ නමුත්, ඔහු විසින් එය මෙහෙයවූයේ නැත. ඔහුගේ පියාගේ සෙන්පතීන්ගේ සහාය ඇතිව මෙම කැරැල්ල පහසුවෙන් මැඬපැවැත්වීමට ඔහුට හැකි විය. මෙම යුධ ව්‍යාපාරය පිළිබඳ වාර්තාවක් ජොසෆස් නම් ඉතිහාසඥයා විසින් ඉතියෝපික යුද්ධය ලෙස දක්වා ඇත.
ඇසිටයිල්කෝලීන්
ඇසිටිල් කෝලීන් යනු නියුරෝන ආවේග වාහක අග්‍රවල ඇති රසායනික ද්‍රව්‍යයකි.
තුත්මෝස් II
යුධ ව්‍යාපාර
මීට අමතරව තුත්මෝස් විසින් සිනායිහි ෂාසු බෙඩුයින්වරුනට එරෙහිව ද යුධ ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ බව අහ්මෝස් පෙන්-නෙඛ්බෙට් විසින් සඳහන් කොට ඇත. මෙම යුධ ව්‍යාපාරය කුඩා ආක්‍රමණයක් ලෙස පැවසුණ ද, කර්ට් සෙති විසින් සඳහන් කොට ඇති පරිදි, ඔහුට හමු වූ ලේඛන කොටසක උතුරු රෙටෙනු, හෝ සිරියාව දක්වා සිදු වූ යුධ ව්‍යාපාරයක් පිළිබඳ සඳහන් වේ. මේ අනුව ඔවුන් නිය් නැමැති ස්ථානය දක්වා දුරට ආක්‍රමණය මෙහෙයවා ඇත. යුප්‍රටිස් තරණය කොට නැවත පැමිණීමේ දී Iවන තුත්මෝස් අලින් දඩයම් කළේ ද නිය් නැමැති පෙදෙසේදී ය. මේ අනුව පැහැදිළි වන්නේ ෂාසු ආක්‍රමණය, සිරියාව වෙත සිදුකළ ආක්‍රමණයේ දී වූ එක් සටනක් පමණක් බවයි.
මමිය
IIවන තුත්මෝස්ගේ මමිය සොයාගන්නා ලද්දේ 1881දී අනාවරණය කරගත් ඩේර් එල්-බහ්රි රහස් කුටියක් තුළිනි. ඔහුගේ මමිය වෙනත් 18වන සහ 19වන රාජවංශයේ පාලකයින්ගේ මමී අතර තැන්පත් කොට තිබිණි. මෙම සෙසු මමී අතර Iවන අහ්මෝස්, Iවන අමෙන්හොටෙප්, Iවන තුත්මෝස්, IIIවන තුත්මෝස්, Iවන රැම්සෙස්, Iවන සෙටි, IIවන රැම්සෙස්, සහ IXවන රැම්සෙස් යන රජවරුන්ගේ සිරුරු ද විය.
1886 ජූලි 1දින ගැස්ටන් මැස්පරෝ විසින් මෙම මමියේ වෙළුම් ලිහා බලන ලදී. මෙම මමිය ඔහුගේ පියා වන Iවන තුත්මෝස්ගේ යැයි සැලකෙන මමියට රූපීයව සමානත්වයක්, විශේෂයෙන්ම මමියේ මුහුණ සහ හිසේ හැඩය අතින් සමානත්වයක් දක්වයි. IIවන තුත්මෝස්ගේ දේහයට පුරාතන සොහොන් සොරුන්ගෙන් දැඩි ලෙස හානි සිදු විය. උරහිස් සන්ධියේ දී එහි වම් බාහුව බිඳී ඇති අතර, වැලමිට සන්ධියේ දී යටි බාහුව වෙන් වී ඇත. එසේම වැලමිටට පහළින් දකුණු බාහුව කපා වෙන්කොට ඇත. ඔහුගේ පූර්ව උදර බිත්තියට සහ පපුවේ වැඩි පෙදෙසක් පොරවක් වැනි ආයුධයකින් හානි සිදුකොට ‍ඇත. මීට අමතරව, ඔහුගේ දකුණු පාදය ඔහුගේ දේහයෙන් වෙන්කොට ඇත. මෙම හානි මරණයෙන් පසුව සිදු වූ ඒවායි. නමුත් IIවන තුත්මෝස්ගේ ජීවිතය සැපවත් එකක් නොවූ බව ගැස්ටන් මැස්පරෝ මෙලෙස සඳහන් කරයි:
"තිස්වන වියට පමණ ළඟාවන විට ඔහුට රෝගයක් වැළඳුණු අතර එහි කැළැල් එම්බාම් කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ දීවත් ඉවත් කළ නොහැකි විය. ඔහුගේ සම රළු ස්වභාවයක් ගත් අතර, කැළැල්වලින් පිරීගියේ ය. හිස්කබලේ ඉහළ කොටස මුඩු ය; සිරුර සිහින් අතර තරමක් හැකිලී ඇත. එසේම සිරුර ශක්තිය අතින් ඌන බව සහ මාංශපේශී ශක්තිය අඩු බව පෙනේ."
නික්මගිය පාරාවෝ ලෙස
බයිබලයේ පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ සඳහන් නික්මගිය පාරාවෝ නාමය සඳහා ඉදිරිපත්ව ඇති නම් අතුරින් IIවන තුත්මෝස් නාමය ජනප්‍රිය එකකි. ඇල්ෆ්‍රඩ් එඩර්ෂයිම් සිය "පැරණි තෙස්තමේන්තු බයිබල් ඉතිහාසය" නම් ග්‍රන්ථය තුළ පවසන්නේ IIවන තුත්මෝස් මෙම චරිතය සඳහා වඩාත්ම ගැළපෙන පුද්ගලයා බවයි. එයට හේතුව ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය කෙටි, සමෘද්ධිමත් සමයක් නමුත් අනුප්‍රාප්තියට පුත්‍රයකු නොමැතිව මියයාමත් ය. ඔහුගේ වැන්දඹුව වූ හට්ෂෙප්සුට් පළමුව උපරාජයා (IIIවන තුත්මෝස් වෙනුවෙන්) බවටත්, අනතුරුව පාරාවෝ බවටත් පත් වූවා ය. එඩර්ෂයිම් පවසන්නේ එකල ඊජිප්තුව සහ හිටයිට් අධිරාජ්‍යය පුරා ව්‍යාප්ත වූ වසංගතයක් නිසා ඇති වූ තුවාල දක්නට ලැබෙන එකම පාරාවෝ මමිය IIවන තුත්මෝස්ගේ මමිය බවයි.
ඒක්තා කපූර්
ඒක්තා කපූර් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු ජාතික රූපවාහිනී සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරියකි. ඇය ඇගේ නිෂ්පාදන සමාගම වන බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් සමාගමේ හවුල් කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂක මෙන්ම නිර්මාණ අධ්‍යක්ෂක ධුරය ද උසුලයි.
ඒක්තා කපූර් උපත ලැබූයේ 1975 වර්ෂයේ ජූනි මස 7 වන දින ය. ඒක්තා කපූර්ගේ පියා නළුවකු වූ ජීතේන්ද්‍ර ය. ඇගේ මව ශෝභා කපූර්‍ නැමැත්තියයි. ඇගේ බාල සොහොයුරා වන තුෂාර් කපූර් ද බොලිවුඩ් නළුවෙකි. බොම්බේ ස්කොටිෂ් පාසල, මහිම්හි අධ්‍යාපනය හදාළ ඇය, පසුව මිථිබායි පාසල වෙත ඇතුළු වූවා ය. ඇය විසින් සෝප් ඔපෙරා, රූපවාහිනී කතාමාලා මෙන්ම චිත්‍රපට ගණනාවක් ද නිර්මාණය කොට තිබේ. ඇය විසින් සිය දායකත්වය සැපයූ සෝප් ඔපෙරාවන් අතර හම් පාන්ච්, ක්‍යුන්කි සාස් භි කභි බාහු ති, කහානි ඝාර් ඝාර් කි, කසෞතී සින්දගී කේ, පවිත්‍ර රිෂ්තා, ‍බඩේ අච්චේ ලග්තේ හේන්, සහ ජෝධා අක්බර් වැනි කතාමාලා ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනියි. කපූර් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රූපවාහිනී කතාමාලා අතර නාගින්, යේ හේ මොහාබ්බතයින්, කුම්කුම් භාග්‍යා, කවච් සහ කසම් තේරේ ප්‍යාර් කි වැනි අතිශයින් ජනප්‍රිය කතාමාලා ද වේ. මීට අමතරව ඇය විසින් ඇගේ විලාසිතා මාලාව EK යන නාමය යටතේ දියත් කොට ඇත.
2001දී ඇය බොලිවුඩ් චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කෙරෙහි උනන්දු වන්නට වූවා ය. එහි දී ක්‍යෝ කී... මේන් ජුත් නහින් බෝල්තා චිත්‍රපටයෙන් සිය චිත්‍රපට නිෂ්පාදන වෘත්තිය ආරම්භ කළ ඇය, කූච් තෝ හේ සහ ක්‍රිෂ්ණා කොටේජ් යන චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කළා ය. 2003 සහ 2004 වර්ෂවල තිරගත වූ ඉහත සඳහන් අවසන් චිත්‍රපට ද්විත්වය අධිස්වාභාවික තේමාවක් රැගත් චිත්‍රපට යුගළක් ලෙස සැලකේ. ක්‍යා කූල් හේ හම් චිත්‍රපටයේ එන ප්‍රධාන චරිතය ඇගේ සොහොයුරා වූ තුෂාර් කපූර් විසින් නිරූපණය කරන ලදී. අනතුරුව ඇය සංජේ ගුප්තා සමග ෂූට්අවුට් ඇට් ලෝඛාන්ද්වාලා චිත්‍රපටය සඳහා සම-නිෂ්පාදන දායකත්වය සැපයූවා ය. ඉන් අනතුරුව මිෂන් ඉස්තාන්බුල් සහ EMI – ලියා හේ තෝ චුකනා පඩේගා යන චිත්‍රපට සුනිල් ෂෙට්ටි සමග සහයෝගීත්වයෙන් යුතුව නිර්මාණය කෙරිණි. 2010 සිට 2014 දක්වා කාලය තුළ ඇය විසින් චිත්‍රපට ගණනාවක් මුදාහැර තිබේ. මේ අතර, ලව් සෙක්ස් ඕර් ධෝඛා, වන්ස් අපොන් අ ටයිම් ඉන් මුම්බායි, සහ ෂෝර් ඉන් ද සිටි යන චිත්‍රපට ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනියි.
ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව
ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව ( Sri Lanka Rupavahini Corporation ) ( ජාතික රූපවාහිනීය )
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික රූපවාහිනී නලිකාවයි. 1982 අංක 6 දරන පාර්ලිමේන්තු පනත මගින් ස්ථාපනය කරන ලද මෙම ජාතික නාලිකාව නිල වශයෙන් සිය සේවාව ආරම්භ කරන ලද්දේ 1982 පෙබරවාරි 15 වැනිදාය. ජපන් ජනතාවගෙන් ශ්‍රී ලංකා ජනතාවට ත්‍යාගයක් ලෙස ලැබුන මෙම නාලිකාවේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ අධ්‍යාපනික, තොරතුරු සහ විනෝදාත්මක සේවාවන් සැපයිමය. රාජ්‍ය රූපවාහිනී නාලිකාව ලෙසින් ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව සමස්ත ශ්‍රි ලාංකිකයින් ඉලක්ක කර ගනිමින් සිංහල, දෙමළ හා ඉංග්‍රිසි යන රාජ්‍ය භාෂා ත්‍රිත්වයෙන්ම සිය ‍සේවා ව පවත්වාගෙන යයි.
1982 පෙබරවාරි 15 වැනි දින ආරම්භ කෙ‍රෙණ විට ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී අසංස්ථාව සතුව මැදිරි දෙකක්, හඩ කැවීමේ මැදිරියක්, බාහිර විකාශ රථයක් හා අගලේ පටයෙහි VTR හා අගල් භාගය පටයෙහි U-Matic රේඛිය සංස්කරණ පහසුකම් සමග අංග සම්පූර්ණ ප්‍රධාන පාලක මැදිරියක් විය. 1986 හි දී ජපන් ආධාර යටතේ එහි පහසුකම් යලිත් පුලුල් කෙරිණ. එවකට මෙරට රූපවාහිනී නාලිකාවක් සතු වූ විශාලතම මැදිරිය ඉදිකෙරෙන්නේ ඒ යටතේය. නැවතත් 1998 දී ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් යාවත්කාලීන ‍කිරීමට ද ජපන් රජය ආධාර කලේය. වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ නගරයේ සිට රූපවාහිනී Rupavahini, අයි Channel EYE , නේත්‍රා NETHRA හා එන්ටීවී NTV , යන සිවු නාලිකා විකාශය මෙහෙයවයි. කීර්තිමත් රාජ්‍ය සේවකයකු වූ එම්.ජේ. පෙරේරා මහතා ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවේ ආරම්භක සභාපතිවරයා විය. ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම රුපවාහින විකාශන ජාලය වන අතර තම විකාශන කටයුතු ශ්‍රී ලංකාව පුරාවටම ව්‍යාප්ත වන වන පරිදි කරගෙන යයි. ඒ සදහා සංස්ථාව VHF, UHF යන සංඛ්‍යා තරංග දෙක උපයෝගී කරගනී.
ජාතික රූපවාහිනිය සැටලයිට් තාක්ෂණය ඔස්සේ යුරෝපයට සහ මැද පෙරදිගට
ජාතික රූපවාහිනිය ජාතික නාලිකාව ලෙස දිනෙන් දින මෙරට ප්‍රේක්ෂක ප්‍රජාවට  අධ්‍යාපනය,විනෝදය සහ  තොරතුරු ලබා දෙමි යාවත්කාලින කිරීමේ මාධ්‍ය වගකීම සහ මෙහෙවර ඉටු කරමින් සිටි. එතැනින් නොනැවතුණ මෙරට මධ්‍යයේ පෙරගමන් කරු වන ජාතික රූපවාහිනිය සැටලයිට් තාක්ෂනය උපයෝගී කර ගනිමින් විදෙස් ගතව සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන් වෙතද ගොස් සිටි.
මෙරට රූපවාහිනි ඉතිහාසයේ නව ගමනක් යමින් ජාතික රූපවාහිනිය මේ වන විට මැද පෙරදිග සහ යුරෝපයේ රටවල් ආවරණය කොට ගනිමින් විකාශය වේ. ඒ අනුව euetelsat hotbird-13dචන්ද්‍රිකාව ඔස්සේ අදාළ රටවල විකාශය වෙයි.
ඒ සේම මැද පෙරදිග සහ යුරෝපයහි වෙසෙන ශ්‍රී ලාංකිකයන් හට ජාතික රූපවාහිනිය නැරබිය හැක්කේ 11,179 MHz (Horizontal) ඔස්සේය. ඒ අනුව විදේශ ගතව සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන් සදහා මෙරට සිදුවන කාලීන සිදුවීම් මෙන්ම සංස්කෘතික අගනකම්ද තම දරුවන් වෙත රැගෙන යාමේ හැකියාව පවතී.
ජාතික රූපවාහිනිය, ජාතික නාලිකාව ලෙස දැයේ දරුන් දැනුමෙන් පෝෂණය කරන්නාසේම රටෙන් පිට සිටින දරුන්ගේ අනාගතය ශ්‍රී ලාංකීය සංස්කෘතිය තුලින් පෝෂණය කිරීමට ජාතික රූපවාහිනීය කටයුතු කරයි.
ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ජාතික රුපවාහිනිය තමන්ගේ සම්ප්‍රේෂණය විසුරුවා හැරීමට කටයුතු කරනවා සේම ශ්‍රී ලංකාව තුලද සිදු කෙරෙන සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු ඉහළ මට්ටමක පවත්වාගෙන යාමටද කටයුතු කරමින් සිටි.
සහෝදර නාලිකා
alt=ජාතික නාලිකාවේ හා සහ‌ෝදර නාලිකාවල විකාශන වපසරිය|thumb|505x505පික්|ජාතික නාලිකාවේ හා සහ‌ෝදර නාලිකාවල විකාශන වපසරිය ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාවේ ප්‍රධාන නාලිකාව වන ජාතික රූපවාහිනියට අමතරව, න‌ේත්‍රා නාලිකාව (Nethra Tv) (‌ද‌ෙමළ මාධ්‍යය‌ෙන් විකාශන කටයුතු ‌ම‌ෙහ‌ෙයවන) හා අයි නාලිකාව (Channel Eye) (ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යය‌ෙන් විකාශන කටයුතු ‌ම‌ෙහ‌ෙයවන) පවතී. 2008 ජනවාරි 01 දින සිට න‌ේත්‍රා නාලිකාව (Nethra Tv) හා අයි නාලිකාව (Channel Eye) එකම විකාශන සංඛ්යාතය හුවමාරු කර ගනිිිමින් තම විකාශන කටයුතු සිදුකරග‌ෙන යන ලදි. එකම විකාශන සංඛ්යාතය හුවමාරු කර ගනිිමින් විකාශය වූ ම‌ෙම නාලිකාව Nethra Eye ල‌ෙස හදුන්වනු ලැබීය. වර්තමානයේ, සියලු ජාල සේවාවන් ඇනලොග් සම්ප්රේෂණයෙන් පමණක් ලබාගත හැකිය. එහෙත් ඩිජිටල් විකාශනය වෙත යාවත්කාලීන කිරීමට සැලසුම් තිබේ. ශ්‍රී ලංකා රූපවාහිනී සංස්ථාව 2011 සිට Kokawil හීදී ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු ප්‍රද‌ේශය සඳහා DVB-T2 ඩිජිටල් සම්ප්රේෂණය ආරම්භ කරයි. 2015 දී දිවයින පුරා DVB-T2 ඩිජිටල් සම්ප්රේෂණය සම්ප්රේෂණය කිරීමට සැලසුම් කර තිබිණි.
පරිපාලනය සහ අරමුදල
It is an autonomous corporation run by a board of directors appointed by the president. Management of the corporation is in the hands of a Director-General appointed by the president. Until 1998 there was a subscription system to earn funds by having a subscription system, so that every television owner with VHF reception has to pay government a fee yearly. After a parliament act its programming and broadcasts fundings made by television advertising and government grants.
මේ අඩවිත් බලන්න
2014.06
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන්
ඇස්ට්‍රිඩ් ඇනා එමිලියා එරික්සන් (1907 නොවැම්බර් 14– 2002 ජනවාරි 28) යනු ස්වීඩන් ජාතික කතුවරියක් සහ තිරරචන ලේඛිකාවකි. ළමා කථා රචිකාවියක් ලෙස ජනප්‍රසාදයට ලක්වූ ඇගේ ග්‍රන්ථ ලොව පුරා මිලියන 144 කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අලෙවි වී තිබෙයි. 2013 මැයි වන විට, ලොව වැඩිම පරිවර්ථන ගණනකට ලක්වූ ග්‍රන්ථ කතුවරු අතරින් 18 වන ස්ථානය ඇයට හිමිවී තිබෙයි.
ජීවිත කතාව
ඇස්ට්‍රිඩ් හැදී වැඩුනේ විමර්බි (Vimmerby), ස්මලන්ඩ් (Småland) හී නස් (Näs) වලයි. ඇගේ ග්‍රන්ථ බොහොමයකට පාදක වී තිබෙන්නේ ඇගේ එම ළමා කාලයේ මතකයන් හා සිදුවීම් වේ.
ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ මාපියන් වූවේ සැමුවෙල් ඔගස්ට් එරික්සන් සහ හනා ජොන්සන් දෙපලයි. ඇයට සහෝදරියන් දෙදෙනකු සහ එක් සහෝදරයෙකු සිටියහ. ඇගේ එම සහෝදරයා පසු කලෙක ස්වීඩන පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයෙක් බවටද පත්විණි.
පාසල් අධ්‍යාපනය නිම කිරීමෙන් අනතුරුව ඇස්ට්‍රිඩ්, විමර්බි වල පුවත්පත් කාර්යාලයක සේවය කල අතර එහිදී එහි ප්‍රධාන සංස්කාරක අතින් ඇය ගැබ්බර වූවාය. ඔහු ඇයව විවාහ කරගැනීමට කැමැත්ත පල කලද එය ප්‍රතික්ෂේප කල ඇස්ට්‍රිඩ් ස්ටොක්හෝම් වෙත සංක්‍රමණය වූවාය. එහිදී ඇය යතුරු ලිවීමට සහ ලඝු ලේඛනය කිරීමට ඉගෙන ගත්තාය. මේ කාලයේ කෝපන්හේගන් තුලදී සිය ප්‍රථම පිරිමි දරුවා, ලාර්ස් (Lars) බිහිකල ඇස්ට්‍රිඩ්, ඔහුව හදා වඩා ගැනීමට පවුලකට භාර දෙන ලදී.
කොතරම් අගහිඟකම් ඇතිවූවත්, ඇස්ට්‍රිඩ් සිය දරුවා අතනොහරිමින් අවසානයේ දරුවා හදාවඩා ගැනීමට දුන් පවුලෙන් නැවතත් දරුවා ඇය වෙතට ලබා ගන්නා ලදී.
1931 දී, ඇස්ට්‍රිඩ් රැකියාව කල ස්ථානයේ ප්‍රධානියා වූ ස්ටුවර් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් (Sture Lindgren (1898–1952)) සමග විවාහ වුනු අතර 1934 දී ඔහුට දාව දෙවන දරුවා වූ කරින් (Karin) ඇය බිහි කලාය.
මිය යාමට වසර කිහිපයකට පෙර ඇස්ට්‍රිඩ් අන්ධභාවයෙන් පෙළුනාය.
වෘත්තිය දිවිය
කතුවරියක් වීමට පෙර ඇස්ට්‍රිඩ් මාධ්‍යවේදිනියක් සහ 1993 ස්වෙඩිෂ් ග්‍රෝන් ප්‍රී හී ලේකම්වරියක ලෙස සේවය කලාය.
1944 දී Rabén & Sjögren විසින් පැවැත්වනු ලැබූ ලේඛක තරඟයක දෙවන ත්‍යාගය ඇස්ට්‍රිඩ්ගේ Britt-Marie lättar sitt hjärta (Britt-Marie unburdens her heart) නවකථාව වෙනුවෙන් හිමිවිය. ඉන් වසරකට පසු එම තරඟයේම Rabén & Sjögren ප්‍රථම ත්‍යාගය ඇගේ Pippi Långstrump (Pippi Longstocking) නවකථාව සඳහා හිමිවිය. එම නවකථාව මේ වන විට ලොව පුරා භාෂා 60 කට පමණ පරිවර්ථනය වී තිබේ.
1956 දී, ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ Mio, min Mio (Mio, My Son) නවකථාවේ ජර්මානු සංස්කරණය ඉහල ඇගයීමකට පාත්‍ර විය. 1956–1975 කාලය තුල ග්‍රන්ථ 16 ක් පමණ ඇස්ට්‍රිඩ් රචනා කලාය.
1958 වසරේදී, ඇස්ට්‍රිඩ්Rasmus på luffen (Rasmus and the Vagabond) ග්‍රන්ථය වෙනුවෙන් දෙවන Hans Christian Andersen Medal ඇගයීම් සම්මානය ලබා ගත්තාය.
දරුවන්ගේ සහ සතුන්ගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් ඇය කල සේවය නිසා 1994 දී, ඇස්ට්‍රිඩ්ට Right Livelihood Award සම්මානය පිරිනැමුණි.
බුහුමන් සහ සමරු
1967 දී, එනම් ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ 60 වන උපන් දිනය දා, Rabén & Sjögren විසින් "ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් සම්මානය" නමින් සාහිත්‍ය සම්මානයක් වාර්ෂිකව ස්වීඩන් ජාතික ළමා කතුවරු වෙනුවෙන් ඇති කරන ලදී. එම ත්‍යාගය ස්වීඩන් ක්‍රෝනර් 40,000, පමණ වටිනාකමකින් යුක්ත වෙයි.
ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් ගේ මරණයෙන් අනතුරුව එරට රජය විසින් "ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් අනුස්මරණ සම්මානය" නමින් ස්වීඩන් ක්‍රෝනර් මිලියන 5 ක මුදල් ත්‍යාගයක්, ළමා හා තරුණ සාහිත්‍යය වෙනුවෙන් පිහිටුවන ලදී.
ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් ගේ සත්‍ය අත් පිටපත් එකතුවක් ස්ටොක්හෝම් හී Kungliga Biblioteket රාජකීය පුස්ථකාලයේ තැම්පත් කර ඇති අතර, එම පුස්ථකාලය 2005 වසරේදී යුනෙස්කෝවේ ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට ඇතුලත් විය.
2011 අප්‍රියෙල් 6 දින, බෑන්ක් ඔෆ් ස්ව්ඩන් ප්‍රකාශයක් කොට කියා සිටියේ, ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් ගේ රුව සහිත ක්‍රෝනර් 20 ක වටිනාකම සහිත බැංකු නෝට්ටුවක් 2014–15 කාලය තුල මුදා හරින බවයි.
"ඇස්ටරොයිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන්"
1978 දී සෝවියට් තාරකා විද්‍යඥයෙකු වූ Nikolai Stepanovich Chernykh විසින් හඳුනාගත් ඇස්ටරොයිඩයක්, "3204 Lindgren" ලෙස නම් කරන ලදී. මෙම නම් කිරීම ගැන අදහස් දක්වමින් ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් කියා සිටියේ මින් පසු ජනතාව මා "ඇස්ටරොයිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන්" ලෙස හඳුන්වනු ඇත කියායි.
"ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ දිය උල්පත"
ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් සිහිවීම පිණිස ඇගේ ළමා කල නිවහනට යාබදව "Källa Astrid" ("ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ දිය උල්පත) නමින් පොකුණක් නම් කර ඇත.
වර්ථමානයේ ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ ළමා කල නිවහන පොදු ජනතාව වෙත දැකබලාගත හැකි ලෙස විවෘත කොට ඇති අතර ඇස්ට්‍රිඩ් ගේ දිය උල්පතට මීටර 100 ක් පමණ දුරින් ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් කෞතුකාගාරයද පිහිටුවා ඇත. ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් මිහිදන් කල "ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් වර්ල්ඩ්" (Astrid Lindgrens World) උද්‍යානයද ඒ ආශ්‍රිතවම ඉදි කොට තිබේ.
චිත්‍රපට
ඇස්ට්‍රිඩ් ලින්ඩ්ග්‍රෙන් ගේ කෘති ඇසුරින් නිපදවූ චිත්‍රපට ලැයිස්තුව. බොහොමයක් චිත්‍රපට ස්වීඩනයේත්, රුසියාවේත් නිපදවා ඇත.
ඉරාන-ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
ඉරානය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර සබඳතා ගොඩනැගෙන්නේ 1961 සිට වේ.
ඉතිහාසය
1961 දී ශ්‍රී ලංකාව (එකල සිලෝන්) පාකිස්තානය තුල ඉස්ලාමාබාද් හි පිහිටවූ තානාපති කාර්යාලය හරහා ඉරානය සමග සබඳතා ගොඩනංවා ගත් අතර පසුව 1990 දී, ඉරානයේ ටෙහෙරාන් නුවර ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයක් පිහිටුවන ලදී. ඉරානය සිය තානාපති කාර්යාලය 1975 දී කොළඹ නගරය තුල පිහිටුවන ලදී.
ඉරානයේ හිටපු ජනපති මහමුද් අහමදිනෙජාද්, සිය දූරයේ වැඩ භාරගැනීමෙන් අනතුරුව සිදුකල පලමු ආසියානු සංචාරයේදී ශ්‍රී ලංකාවේද සංචාරය කල අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාද ඉතා සමීප මිත්‍රත්වයක් ඉරානය සමග පවත්වා ගන්නා ලදී.
ආර්ථික සබඳතා
ශ්‍රී ලංකාවේ බොහොමයක් සංවර්ධන වැඩකටයුතු සඳහා ඉරානයද සිය දායකත්වය සපයයි. 2010 වසරේදී ඉරානය, ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පලාතේ මෙගා වොට් 100 ක පමණ ධාරිතාවකින් යුත් ජල විදුලි බලාගාරයක් සහිත උමා ඔය බහුකාර්ය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය සිදුකිරීමට අමෙරිකා ඩොලර් මිලියන 450-500 අතර ආධාර ලබා දීමට එකඟ විය. ශ්‍රී ලංකාවේ තෙල් පිරිපහදු අංශවලද ඉරානය සිය ආයෝජන සිදු කරන අතර එමගින් ශ්‍රී ලංකාවේ පිරිපහදු තෙල් නිශ්පාදනය දෙගුණ කිරීමට අපේක්ෂා කරයි. මීට අමතරව ග්‍රාමීය විද්‍යුත් අවශ්‍යතාව පිරවීමටද සහය දක්වමින් ශ්‍රී ලංකාවට ආධාර කරන ප්‍රධාන රටවල් අතුරින් එකක් බවට ඉරානය පත්ව තිබෙයි.
ආරක්ෂක සබඳතා
ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය පැවැති සමයේ රජය ඉරානයෙන් අවම පොලී යටතේ ණය සහ යුධ ආධාර ලබා ගත් අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ යුධ නිලදාරීන්ට පුහුණුව ලබා දීමට ඉරානය කටයුතු කරන ලදී.
අධෝරක්ත කිරණ
Infrared radiation
දෘශ්‍ය ආලෝක පරාසයේ රතු වර්ණයට පහළ සංඛ්‍යාත සහිත, අපගේ ඇසට නොපෙනෙන තරංග පරාසය අධෝරක්ත කිරණ ලෙස හැඳින්වේ. රත් වූ වස්තු මගින් අධෝරක්ත කිරණ නිකුත් වන නිසාත්, එම කිරණ අපගේ සම මත වැටුණු විට උණුසුම් බවක් දැනෙන නිසාත් අධෝරක්ත කිරණ බොහෝ විට තාප විකිරණ ලෙස ද හැඳින්වෙයි.අපගේ ශරීරවලින් ද අධෝරක්ත තරංග පිට කෙරේ. ශරීර අවයවවලින් පිට කෙරෙන තාපජ තරංග ඇසුරින් තාපජ ඡායාරූප ලබා ගැනේ. එමගින් යම් යම් රෝග හඳුනාගත හැකි වේ. තවද, අධෝරක්ත දෙනෙති සහ කැමරා භාවිත කිරීමෙන්, රාතී්‍ර කාලයේ දී සිදු කෙරෙන මිනිසුන් හෝ සතුන්ගේ කි්‍රයාකාරකම් නිරීක්ෂණය කර ගත හැකි වේ.
දුරස්ථ පාලකවල සිට රූපවාහිනී යන්ත්‍ර දක්වා සංඥා යැවීමට භාවිත වන්නේ අධෝරක්ත කිරණ යි. ජංගම දුරකථනවල සහ පරිගණකවල අඩංගු කැමරා බොහොමයක් අධෝරක්ත කිරණවලට සංවේදී වෙයි. භෞත චිකිත්සක ප්‍රතිකාර ක්‍රම සඳහා ද අධෝරක්ත කිරණ භාවිත වේ.
කිලිනොච්චි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
කිලිනොච්චි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයේ,  කිලිනොච්චි නගරය අනුව යමිනි. මාර්තු 1960 හිදී චාවකච්චේරි මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ දකුණුදිග කොටස ඡේදනය කිරීමෙන් මෙම බලප්‍රදේශය නිමවන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී කිලිනොච්චි මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස කිලිනොච්චි දිගටම පවතියි.
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කය
7 (සංඛ්‍යාව)
7 (හත) යනු, ට පසුව සහ  ට පෙර යෙදෙන ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවකි.
මෙය වාසනාවේ අංකය ලෙසද හැඳින්වෙයි.
ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාව
ගණිතයෙහිදී, ගණන් කිරීම ("මේසය මත කාසි හයක් ඇත" යන ආකාරයෙන්) සඳහා සහ අනුපිළිවෙලකට තැබීම ("මෙය රටෙහි තෙවන විශාලතම නගරය වෙයි" යන ආකාරයෙන්) සඳහා ප්‍රකෘති සංඛ්‍යා භාවිතා කෙරෙයි. සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයෙහිදී, ගණන් කිරීම සඳහා භාවිතා කරන වචන "මුඛ්‍ය සංඛ්‍යාවන්" වන අතර අනුපිළිවෙලකට තැබීමට භාවිතා කරන වචන "ක්‍රමසූචක සංඛ්‍යාවන්" වෙති.
විවාහ නර්තනය පිළිබඳ තෙල් සායම් පින්තාරුව
කලා කටයුතු පිලිබඳ ඩිට්රොයිට් ආයතන කෞතුකාගාර හිමි ලන්දේසි ජාතික පීටර් බෲගල් ද එල්ඩර් නැමැති චිත්‍ර ශිල්පියා (කලා කරුවා) විසින් 1566 වසර විවාහ නර්තනය නම් වූ තෙල් සායම් පින්තාරුව (සමහර අවස්ථාවන්හි දී නර්තන ගම්මානය යනුවෙන් හදුන්වනු ලබයි.) කැටයම් ලෑල්ල මත පින්තාරු (ආලේපන) කරන ලදී. මෙම නිර්මාණය ඩිට්රොයිට් ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂක විසින් 1930 වසර එංගලන්තයේ දී සොයා ගැනීමෙන් අනතුරුව එය ඩිට්රොයිට් වෙත ගෙන එන ලදී. මෙම විවාහ නර්තන පින්තාරුව එකම කාල වකවානුවක දී සිදු කරන ලද බෲගල් සංකීර්ණ නිර්මාණ කාණ්ඩ 3කින්් එකක් බව විශ්වාසයක් පවති. ගැමි විවාහය (1567) සහ ගැමි නර්තනය (1569).මෙම පින්තාරුව මගින් එකී කාල වකවානුව තුල සිදු වූ විවාහ අමුත්තන් 125 දෙනෙක් පිළිබඳව චාරිත‍්‍රානුකූල පුනරුදයන් පිළිබඳ විස්තර දක්වන අතර, මනාලිය කළු වර්ණයෙන් හා මනාලයාගේ කලිසම ඉදිරිපස කෝෂය ආවරණය වන පරිදි කුඩා ආවරණයක් (පසුම්බියක් වැනි) වැනි දෙයකින් අවයවය ආවරණය කරන ලද ඇඳුමකින් සැරසී සිටින අයුරු දක්වා ඇත. මුළු චිත‍්‍රකලාව තුළින් දර්ශාස්වාදය පිළිබඳ විස්තර දක්වන නමුත් අධිකාරින් හා පල්ලිය මගින් නර්තනය තහනම් කරන ලදී. නිර්මාණය තුළන් මෙම කාලයේ පැවැති ගැමි ඒකාකීතික අධික කාමාශාව සමඟ විචාරණ හා විකට ස්වභාවයක් විස්තර කරනු ලබයි.
මුඛ්‍ය සංඛ්‍යාව (වාග් විද්‍යාව)
වාග් විද්‍යාවෙහිදී, සහ වඩාත් නිරවද්‍ය ලෙසින් පැවසුවහොත් සාම්ප්‍රදායික ව්‍යාකරණයෙහිදී, මුඛ්‍ය සංඛ්‍යාවක් හෝ මුඛ්‍ය සංඛ්‍යාංකයක් (‍හෝ මුඛ්‍යයක් පමණක් ලෙසින්) යනු,  එක, දෙක, තුන  වැනි සිංහල වචන මෙන්ම, නිදසුනක් වශයෙන්  තුන්සිය හතලිස් දෙක වැනි සංයුක්ත වචනද ගණනයන් ලෙසින් දැක්වීම සඳහා භාවිතා කෙරෙන ව්‍යාකරණ අංගයකි.
ඕටවා
එය ඔන්ටේරියෝ ප්‍රාන්තයේ පිහිටා ඇත. නගරය පිහිටා ඇත්තේ ඕටවා නදියේ දකුණු ඉවුරේය. ඔන්ටේරියෝ හා කියුබෙක් පළාත් වල දේශසිමාව වෙන්වන්නේ මේ ඕටවා නදියනි.
කියුබෙක්හි අසල්වැසි නගරය ඔටාවා නදියේ උතුරු වෙරළට මුහුණලා පාලම් කිහිපයකින් සම්බන්ධ වු ගාටිනෝ නගරයයි. එම නගර දෙක හා අවට ප්‍රදේශ හදුන්වන්නේ ජාතික අග්‍ර දේශය නමිනි. මෙම නගර දෙක සබා දෙකකින් පාලනය වුවත් ෆෙඩරල් භුමි ප්‍රදේශ පාලනය වන්නේ ජාතික අග්‍ර කොමිසම මගිනි. ෆෙඩරල් ඒකාබද්ධ රාජ්‍යයේ වගකීම වන්නේ ෆෙඩරල් ආණ්ඩුවේ සැලසුම් කිරිම් හා පාලනාධිකාරියේ වගකිම් සොයා බැලිමයි.
ප්‍රවර්ගය:අගනගර ප්‍රවර්ගය:කැනඩා
ධර්මරාජ විද්‍යාලය
ධර්මරාජ විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවෙහි මහනුවර නගරයේ පිහිටා ඇති දිවයිනේ ප්‍රධාන පෙලේ පිරිමි බෞද්ධ පාසලකි. අවුරුදු 135 වසරකට වඩා පැරණි ඉතිහාසයක් ඇති ධර්මරාජ විද්1887ය 1887 දි සර් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කොට් තුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ආරම්භ කරන ලදි. මෙම විද්‍යාලය විලියම් ගොපල්ලව, ටී.බී.තෙන්නකෝන්, ඊ.ඒ.ගුණසිංහ, විමලරත්න කුමාරගම මහත්වරුන් ප්‍රමුඛ දස දහස් ගණනක පුරවැසියන් මෙලොවට බිහිකලාය.
අක්කර 54 කට ආසන්න භූමි ප්‍රදේශයක කදුගැටයක් ද අත්කරගනිමින් ධර්මරාජ විද්‍යාලය පිහිටා ඇත. 1913 වසරේ පිහිටුවන ලද ධර්මරාජ විද්‍යාලීය බාලදක්ෂ කණ්ඩායම ලොව පැරණි සහ කීර්තිමත් බාලදක්ෂ සමූහයන්ගෙන් එකකි. ශ්‍රී ලංකාවේ පළමුවෙන් ම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ආරම්භ කරන ලද පාසල් අතරින් එකක් ලෙසද එය හැදින්විය හැකි ය. 5 ශ්‍රේණිය ශිෂ්‍යත්ව විභාගයෙන් සිසුන් බදවා ගැනීමේ දී වැඩි ම ඉල්ලුමක් ඇති පිරිමි පාසල් දෙක අතර එය නිරන්තර ව රැදී සිටී.
ඉතිහාසය
වසර 135 ක සාඩම්බර අතීතයකට උරුමකම් කියන මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලය දිවයිනේ ප්‍රමුඛ බෞද්ධ පාසල්වලින් එකකි. 1887 ජුනි 30 දින අරඹන ලද ධර්මරාජ විද්‍යාලය බුදුන්වහන්සේ ව සිහිපත් කරවමින් ධර්මරාජ යනුවෙන් නම්කරන ලදී.
ධර්මරාජ විද්‍යාලය පිහිටුවන ලද්දේද ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පාසල් පිහිටුවීමේ ලා පුරෝගාමී ව කටයුතු කළ බෞද්ධ පරමවිඥානාර්ථ සමාගමේ සමාරම්භකයාද වු හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමන් ය. බෞද්ධ භික්ෂූන් සහ කතෝලික පියවරුන් අතර 1873දී පැවැත්වුණු පානදුරාවාදයෙහි මුද්‍රණයක් කියැවීමෙන් බුදුදහම කෙරෙහි උපන් ඇල්මෙන් යුතු ව හෙතෙම ලක්දිවට සැපත් විය. ඔහු විසින් පරමවිඥානාර්ථ සමාගමේ ශාඛාවන් පිළිවෙළින් කොළඹ, මහනුවර සහ ගාල්ලේ පිහිටුවන ලදී. මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද, දොඩන්දූවේ පියරතන, වලානේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ, රත්ලානේ ධම්මාලෝක වැනි හිමිවරුන්ගේද අනගාරික ධර්මපාල, වලිසිංහ හරිශ්චන්ද්‍ර, මධ්‍යම පළාතේ මුදලිවරයා වූ දොන් අගාරිස් දිවාකර මොහොට්ටිගේ වැනි කැපී පෙනුන ගිහි පුදගලයන්ගේ සහයද මෙහිලා ඔහුට ලැබුණි.
සිංහල බෞද්ධයන්ගේ පිරිහීමට මූලික හේතුව නිසි අධ්‍යාපනයක් ලැබීමට අවස්ථාවක් නොමැති වීම බව ඕල්කට්තුමන් ප්‍රමුඛ පරමවිඥානාර්ථාවිදීන් විසින් හදුනා ගන්නා ලදී. මෙයට හොදම විසදුම ලෙස ඔවුන් දුටුවේ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතන පිහිටුවීමයි. ඒ අනුව ධර්මරාජ, ආනන්ද, මලියදේව සහ මහින්ද වැනි පාසල් පිහිටුවන ලදී. 1887දී මහනුවරට පැමිණි ඕල්කට්තුමන් ඉංග්‍රීසි මාධ්‍ය බෞද්ධ පාසලක් පිහිටුවීමට සුමංගල හිමියන්ගේත් එවක මහනුවර මුදලිවරයා ව සිටි ඩී. එම්. අගාරිස්ගේත් සහය පතන ලදී. පැරණි රජමැදුරට මුහුණළා පිහිටි නාථ දේවාලයට යාබද බිම්කඩ විදුහල තැනීමට තෝරාගන්නා ලද නමුත් එහි තිබුණු බෝධි වෘක්ෂය ඊට බාධාවක් විය. එය කපා දැමීම බුදුදහමට නිගරු කිරීමක් ලෙස ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව සැලකූ අතර අවසර ලබා නොදෙන ලදී. කෙසේනමුත් වඩුගොඩපිටියේ පුංචි කෝරාල එක් රාත්‍රියක එය රහසේ ම කපා ඉවත් කරන ලදී.
ඉන්පසුව එම බිමෙහි ඉදිකරන ලද ධර්මරාජ විද්‍යාලය 1887 ජුනි 30 වන බ්‍රහස්පතින්දා විවෘත කරන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයට පවරාදුන් පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පැරණි ධර්මරාජ විද්‍යාලය
අනේකත්වය
ගණිතයෙහි, කුලකයක අනේකත්වය යනු, "කුලකයෙහි අවයව සංඛ්‍යාව" වෙයි. නිදසුනක් වශයෙන්, A = {2, 4, 6} කුලකය තුල අවයව 3 ක් අඩංගු වන බැවින්, A හි අනේකත්වය 3 ක් වෙයි. අනෙක්ත්වය තීරණය කිරීමට ප්‍රවේශයන් දෙකක් ඇත – සමක්ෂේපණ සහ ආක්ෂේපණ භාවිතයෙන් කුලක සෘජු ලෙසින් සැසඳීම මින් එකක් වන අතර, අනෙක වන්නේ මුඛ්‍ය සංඛ්‍යා භාවිතා කිරීමයි.
වයිකින්ග් නාවික යාත්‍රා
thumb|300x300පික්|ස්නික්ජා දිගු නෞකා (Snekkja longship) වර්ගයේ වයිකින්ග් නෞකාවක නවීන ආකෘතියක් වයිකින්ග් නාවික යාත්‍රා යනු ඒවාටම විශේෂ වූ නිමැවුමකින් යුතු, වයිකින්ග් යුගයේදී, වයිකින්ග් වරුන් විසින් තනනු ලැබූ සාගර යාත්‍රා වේ. කරනු ලබන කාර්යය අනුව මේවා විවිධ වර්ග වලින් යුතු විය නමුත් මේ සියලුම වර්ග වල තිබූ ආ‍වේනික ලක්ෂණයක් නම් ඒවා  සැහැල්ලු නම්‍යශීලි, සමමිතික හැඩයෙන් යුතු වීමයි. මෙම යාත්‍රා තනනු ලබනුයේ එකිනෙක ඡේදනය වන ලෑලි පෑස්සිම මගිනි. ඇතැම් යාත්‍රා වල මකර හිසක් දැකිය හැකි වූ අතර තවත් යාත්‍රාවක වෘත්තාකාර එළියට විහිදුනු හැඩයක් දැකිය හැකිය. මෙම හැඩයන් අතීත පුරාවෘත්ත අනුව යාත්‍රා වල නිර්මාණය සදහා යොදාගෙන තිබේ. වයිකින්ග් යාත්‍රා යුධමය කටයුතු වලට පමණක්ම භාවිතා වී නොමැත. දුර ගමන් වෙළද කටයුතු, ගවේෂණය කිරීම් සහ යටත් විජිත පිහිටුවීමේදීද මෙම යාත්‍රා යොදාගෙන තිබේ.
වර්ධනය වීම
වයිකින්ග් යුගය බිහිවීමත් සමග වසර දහස් ගණනාවක් පුරාවට ස්කැන්ඩිනේවියානු සංස්කෘතියේ ප්‍රායෝගික සහ ආගමික වශයෙන් ගැඹුරින් මුල් බැස ගත් අංගයක් බවට වයිකින්ග් යාත්‍රා පත්විය. ස්කැන්ඩිනේවියාව සාපේක්ෂව උස් කදුකර භූමි වලින් සමන්විත, ගණව වැඩුනු කෑලෑ වලින් මෙන්ම පහසුවෙන් ලගා විය හැකි ස්භාවික වරායන්ගෙන් සැදුනු කලාපයක් විය. මේ අනුව ගොඩබිමින් වැටුනු වෙළද මාර්ග වඩා අන්තරාදායක මෙන්ම දුෂ්කර ඒවා විය. නෝර්ඩික් ගල් යුගයේ සහ විශේෂයෙන්ම ලෝකඩ යුගයේ සිලා ලිපි වලින් විවිධ අවස්ථාවන් වලදී වයිකින්ග් යාත්‍රා නිරූපණය කරනව. හියෝස්ප්‍රින්ග් (Hjortspring) සහ නයිඩම් (Nydam) යන යාත්‍රා වර්ග වලින් ලැබෙන සාක්ෂි අනුව, අවම වශයෙන් නෝර්ඩික් යකඩ යුගයේ සිට හෝ වටිනා යාත්‍රාවන් යාග හෝම උත්සව වලදී කැප කිරීම් තිබෙන්නට ඇතියි සිතීමට පුළුවන්.
වයිකින්ග් රාජධානීන් මුහුදු බඩ නගර බවට දියුණු විය. මේවා පැවැත්මට සහ දියුණු වීමට උතුරු මුහුද සහ බෝල්ටික් මුහුද මත යැපෙන්නට විය. මුහුදු ගමන් මාර්ගයන් වල පාලනය වැදගත් අංගයක් වූ අතර දියූණු යුධ නෞකා වලට ඇති ඉල්ලුම මේ අනුව ඉතා වැඩි විය. නමුත් සත්‍ය වශයෙන්ම අධික ඉල්ලුම අනුව නෞකා බලය සහ නිපුණත්වය සංකේතවත් කරමින් වයිකින්ග් මිත්‍යා ආගමික ඇදහිලි වල  ප්‍රධාන ජීවනෝපාංගයක් විය. පලමු සහශ්‍රකය පුරාවටම වයිකින්ග් නායකයින් මෙන්ම රදලයින් මිය ගිය පසු ඔවුන්ව මරණින් මතු ලෝකවලට යැවීම සදහා මිල අධික වටිනා නෞකා වල තැන්පත් කරීම දැක ගත හැකියි. තවදුරටත් දක්වනවා නම්, ඉතා මුල් යුගයේ ඩෙන්මාර්ක් කාසි වර්ගයක් වන හිඩබි (Hedeby) කාසි වල ප්‍රදේශයේ නාවික යාත්‍රා වල වටිනාකම දක්වමින්, සංකේත වශයෙන් නෞකා දක්වා තිබීම දැකිය හැකියි. මෙවන් සංස්කෘතියක් සහ ප්‍රායෝගික වැදගත් කමක් තුල වයිකින්ග් යුගයේදී යුරෝපය තුල වයිකින්ග් නෞකා ඉතාමත්ම දියූණු සාගර යාත්‍රා විශේෂය බවට පත් වීම දැක ගත හැකියි.
ක්නාර් (Knarr)
ක්නාර් (Knarr) යනු අත්ලාන්තික් සාගරය තරණය කිරීම සදහා නිපදවනු ලැබූ නෞකා හැදින්වීමට යොදාගත් ජර්මානු වචනයයි. මෙම නෞකා විශේෂය භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකා වූ අතර දිගින් අඩි 54 (16m) ක් පමණ සහ ටෝන් 122 ක පමණ බර ප්‍රමාණයක් රැගෙන යා හැකි පරිදි නිපදවා ඇත. මෙම වර්ගය ගොක්ස්ටඩ් (Gokstad) වර්ගයේ දිගු නෞකා වලට වඩා දිගින් අඩු වන නමුත්, වඩා ශක්තිමත් වන අතර රුවල් බලය මත යැපේ. විවෘත මුහුදේදී සුළං නැති අවස්තාවලදී පමණක් අවල් යොදා ගනී. මෙම හේතු නිසා වඩා අන්තරාදායක දිගු නාවික ගමනා ගමන වලදී ගොක්ස්ටඩ් (Gokstad) වර්ගයේ යාත්‍රා වලට වඩා ක්නාර් (Knarr) යොදා ගන්නා ලදී. මෙම යාත්‍රා වර්ගයට දිනකට සැතපුම් 75 ක් (121m) පමණ නාවිකයන් 20-30 අතර ප්‍රමාණයක් රැගෙන යාත්‍රා කිරීමේ හැකියාව තිබුණි. වයිකින්ග් යුගයේදී උතුරු අත්ලාන්තික සාගරය තරණය කරමින් knarr යාත්‍රා, සතුන් සහ භාණ්ඩ ග්‍රීන්ලන්තය සහ උතුරු අත්ලාන්තික් දිවයින් අතර ප්‍රවාහනය කර ඇත. පසුකාලීනව මෙම යාත්‍රා වල හැඩය සහ නිමැවුම බෝල්ටික් සාගරයේ Hanseatic ලීගයේදී භාවිතා වූ cog වර්ගයේ යාත්‍රා වලට බලපා ඇත.
දිගු නැව්
thumb|Gokstad නෞකාව, වයිකින්ග් කෞතුකාගාරය, ඔස්ලෝ නෝර්වේ දිගු නැව් යනු වයිකින්ග් යුගයේදී ස්කැන්ඩිනේවියාවේ සහ අයිස්ලන්තයේ විසූ වයිකින්ග් වරුන්, වෙළද කටයුතු, ගවේෂණය කිරීම් සහ යුධ කටයුතු සදහා භාවිතා කරන ලද නෞකා වේ. මෙම දිගු නෞකා වල හැඩයේ විකාශනය වයිකින්ග් ගල් යුගයේ උමියැක් (umiak) නම් විවෘත බෝට්ටු විශේෂය සොයා ගැනීමේ සිට 9 වන සියවසේ නයිඩම් (Nydam) සහ ක්වල්සන්ඩ් (kvalsund) නෞකා දක්වා දිවෙයි. පූර්ණ ලෙස සංවර්ධනය වුනු දිගු නෞකා 9 වන සියවසත් 13 වන සියවසත් අතර කාලයේදී දැකිය හැක. අද දක්වා මෙම නෞකා වල ස්භාවය සහ පෙනුම ස්කැන්ඩිනේවියානු නෞකා තනනු ලැබූ සංස්කෘතීන් පිලිබිඹු කරයි. වයිකින්ග් නෞකාවක සාමාන්‍ය වේගය නෞකා වර්ගයෙන් වර්ගයට වෙනස් වන අතර පැයට නාවික සැතපුම් 5 - 10 අතර ප්‍රමාණයක් දක්වා විචලනය වේ. යෝග්‍ය තත්ව යටතේදී දිගු නෞකාවක උපරිම වේගය පැයට නාවික සැතපුම් 15ක් පමණ විය. වම|thumb|277x277පික්|ඕස්බර්ග් (Oseberg) නෞකාවේ සත්ව හිස. දිගු නෞකා වල ගුණාංග වශයෙන් දිගු, පටු, සහැල්ලු සහ වේගයෙන් යාත්‍රා කිරීම සදහා නොගැඹුරු ලෙස නිපදවන ලද පතුලකින් යුතු වීම දැක්වේ. මෙම නෞකා වල නොගැඹුරු පතුල නිසා ඒවා මීටර එකක් පමණ ගැඹුරු වූ ජලයේද යාත්‍රා කිරීමේ සහ  පහසුවෙන් වෙරළට ගොඩබෑමේ හැකියාව තිබෙන අතර සැහැල්ලු බවින්ද යුතු වීම නිසා ගොඩබිමින් යාමේදී යාත්‍රාව ඔසවා ගෙන යෑමේ හැකියාවද ලැබිනි. දිගු නෞකාද ශක්තිමත් සහ සමමිතික හැඩයෙන් යුතු ද්වි අන්තයක් සහිත නෞකා විය. මෙම නිමැවුම නිසා  මෙම නෞකා වලට පහසුවෙන් අාපසු චලනය වීමට හැකි වූ අතර යාත්‍රාව හැරවීමට අවශ්‍යය නොවීය. මෙම ගුණාංගය අයිස් පර සහ මුහුදු අයිස් සහිත චලනය වීමට අපහසු උතුරු අක්ෂාංශ වලදී ඉතාමත් වැදගත් ගුණාංගයක් විය. දිගු නෞකා එහි මුළු දිගටම සරිලන පරිදි අවල් වලින් සමන්විත විය. පසුකාලීන සංස්කරණ වලදී තනි කුඹ ගසක චතුරස්‍රාකර රුවලක්, අවල් වලින් ලැබෙන බලයට අමතර වශයෙන් භාවිතා කිරීමට හෝ අවල් වෙනුවට භාවිතා කරීමට තිබෙනු දැක ගැනීමට හැකියි. මෙය විශේෂයෙන්ම දිගු ගමන් වලදී භාවිතා කිරීම දැක ගත හැකියි.
දිගු නෞකා ඒවායේ විශාලත්වය මත, නිපැයුම් තොරතුර් මත සහ කීර්තිය අනුව ආකාර ගණනාවකට වර්ග කල හැකිය. වර්ග කිරීම් වලදී වඩාත්ම ප්‍රචලිත ක්‍රමය නම් අවල් සදහා ඇති ස්ථාන ගණන අනුව වර්ග කිරීමයි. මෙම වර්ග කාර්වි (Karvi) නම් ඔරු පැදීමේ බංකු 13 ක් සහිත වර්ගයේ සිට බුස්සේ (Busse) නම් ඔරු පැදීමේ බංකු 34 ක් පමණ තිබෙන්නට ඇතැයි සැලකෙන වර්ගය දක්වා පරාසයක විහිදේ.
එම වකවානුවේ ස්කැන්ඩිනේවියානු නාවික ශක්තියේ පිලිබිඹුව වූයේ මෙම දිගු නෞකාය, එමෙන්ම ඒවා සතු වීම ඉතාමත්ම වටිනා කමකින් යුතු විය. මෙම නෞකා බොහෝ දුරට මුහුදු බඩ ගොවීන්ට අයත්ව තිබූ අතර යුධ කාල වලදී ශක්තිමත් නාවික බලයක් ස්ථාපනය කිරීම සදහා රජු විසින් පවරා ගනු ලැබුණි. මෙම නෞකා ජර්මානු ජාතිකයන් විසින් යුධ කටයුතු වලදී යොදා ගනු ලැබුවත් ඒවා බොහෝ දුරට භාවිතා කෙරුනේ යුධ නෞකා වලට වඩා යුධ භටයන් ප්‍රවාහනය කිරීමේ නෞකා වශයෙන්ය. දහවන සියවසේදී මෙම යාත්‍රා එකිනෙක ගැට ගැසීම මගින් පාබල සේනාංක වල යුධ ගැටුම් වලදී ස්ථාවර වේදිකාවක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. මෙම දිගු නෞකා ප්‍රංශ ජාතිකයන් විසින් මකර නෞකා ලෙස හදුන්වා ඇත. මෙයට හේතුව නම් මෙම නෞකා සතුව මකර හැඩයක් නෞකාවේ ඉදිරි කොටසේ තිබීමයි.
කාර්වි (Karve)
කාර්වි (Karve) යනු ක්නාර් (knarr) යන නෞකා වර්ගයට සමාන පුළුල් පතුලකින් සමන්විත වයිකින්ග් දිගු නෞකා විශේෂයකි.මේවා යුධ කටයුතු වලට මෙන්ම ගමනා ගමනය, මගීන් ප්‍රවාහනය. භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය හෝ සතුන් ප්‍රවාහනයට යොදා ගැනුනි. මේවාට ඉතා නොගැඹුරු ජලයේ යාත්‍රා කිරීමට තිබූ හැකියාව නිසා මේවා වෙරළ තීරයට ගොඩ බැසීම සදහා භාවිතා කරන ලදි. මෙම යාත්‍රා වර්ගයේ දළ වශයෙන් අඩි 17ක් (5.2 m) පමන වන බාල්ක දැක ගත හැකිය.
නෞකා නිෂ්පාදනය
වයිකින්ග් නෞකා සැහැල්ලු බවින් සහ මුහුදට වඩා හොදින් ඔරොත්තු දීම යන ගුණාංගයන් වලින් අනෙකුත් සාමන්‍ය නෞකා වලින් වෙනස් විය. මෙය ක්ලින්කර් නම් නෞකා නිෂ්පාදන ක්‍රම වේදය ඔස්සේ ඉටුවුනු කාර්යයකි. වයිකින්ග් නෞකා තැනීමට ගන්නා ලද ලෑලි පලා ගනු ලැබුවේ විශාල පැරණි හොදින් වැඩුනු ශාක වලිනි. බොහෝ දුරට මේවා ඕක් ශාක විය. නෞකාවක පතුල අගල් එකක (2.5 cm) පමණ වුවද විය හැකි විය මන්ද යත් පලන ලද ලෑලි පසුකාලීනව භාවිතා වූ ඉරන ලද ලෑලි වලට වඩා ශක්තියෙන් වැඩි වූ බැවිනි.
දැඩි ඕක් ලී සැකිල්ලකින් ආරම්භ කරමින් නෞකා තනන්නන් සිද්ධ යකඩ යොදා ගනිමින් ලෑලි එකිනෙක පෑස්සීම දැක ගත හැකියි. පතුල දෙපස හැඩය පවත්වා ගැනීමද මෙම ලෑලි පෑස්සීම මගින් ඉටු කර ගන්නා ලද අතර සෑම ලෑලි කොටසක්ම ඊට පහලින් ඇති ලෑලි මතින් වැටෙන ආකාරයට සකසා ඇත. මීට අමතරව දිය කාන්දු නොවන පිරවුම් ද්‍රව්‍යයක් ලෑලි අතරට යොදා ගනිමින් ශක්තිමත් පතුලක් නිර්මාණය කර ඇත.
සැලකිය යුතු තරමේ විශාල නෞකා මෙම සාම්ප්‍රදායික ක්ලින්කර් ක්‍රමය යොදා ගනිමින් නිපදවිය හැකි විය. යුධ භටයන් 100 ක් පමණ රැගත් මකර නෞකා දුර්ලභ දෙයක් නොවීය.
තවදුරටත් දැක්වන්නේ නම් අවල් ගැසීම සදහා හොද කෝණයන් ලබා ගැනීමට සහ නැව යාත්‍රා කිරීමේදී අවල් ගබඩා කර තැබීමට අවල් අගුළු යොදා ගෙන ඇත. මෙම යුගයේ විශාල නෞකා වලට පැයට නාවික සැතපුම් හයක පමණ වේගයක් අවල් බලයෙන් ලබා ගත හැකි වූ අතර රුවල් බලය යටතේ නාවික සැතපුම් දහයක පමණ වේගයක් ලබා ගත හැකි විය.