cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
දෙවොල් මඩුව
වාහල
මුළු දෙවොල් මඩුවේම වේගවත්ම නර්තනය වන මෙයට අඛණ්ඩව භේරි වාදනය සපයයි. භේරි වාදනය නැවතුණහොත් ආරූඪ වූ ඇදුරාට හානියක් වෙතැයි සෙසු ඇදුරෝ විශ්වාස කරති. පුටුව මත වාඩි වී නර්තනයට සැරසෙන ශිල්පියාට, දුම්මල මතුරා අඟුරු කබලකට දමා එම දුම ශරීරයට හා මුහුණට අල්ලත්ම දැඩිමුණ්ඩ ප්‍රලය මතු වී වේගවත් ලෙස පත්තිනි තොරණ අභියසට යයි. එතැන් සිට සියලූ මල් යහන්වලට වඳිමින් නැටුම් දක්වන අතර වරින් වර මල් යහන්වලට පනියි. තවද වරින් වර ඔහුගේ අතට හත්පද (කොතලය, අඟුරු දුම්මල කබල, මුගුර, පොල් මල, හක් ගෙඩිය, කලහ හා පන්දම්) ලබාදෙන අතර පොල් මල අතට දුන් පසු එය කැඩී විසිරී යන තෙක්ම හිසට ගසමින් පාලි දක්වයි. පන්දම හා දුම්මල අතට දුන් පසු මල් යහන්වලට සහ රඟමඩලේ සෑම තැනම දුම්මල ගසමින් රඟමඩල පුරාත්, ඉන් පිටත් දුවයි. ඔහු පසුපස පළපුරුදු ආවතේවකරුවෝ ද දුවන අතර ප්‍රේක‍ෂක ආතුරයෝ ද කෑ ගසමින් හිස් ලු ලු අත දුවති. විස්මය හා භයානක රසය උද්දීපනය කිරීමට මෙම නැටුම සමත් වන අතර අවසානයේ, වාසල යහන අසල ප්‍රලය වූ ඇදුරා සිහිමුර්ඡා වී වැටෙයි. එම අවස්ථාවේ දී අන් ඇදුරන් විසින් අල්ලා ගනු ලබන අතර, කලින් මතුරා ඇති කහදියර කොතලයෙන් පැන් ඉස දෑතේ පන්දම් ඉවත් කර, වාහල තොප්පිය ගලවා ඔහුට සිහි ගන්වන අතර ඉන්පසුව ඔහුට තෑගි ලබාදීම ප්‍රේක‍ෂක ආතුරයෝ කරති. ඉන්පසුව ප්‍රේක‍ෂකයන්ට වාහල දෙවියන්ගේ සෙත් කවි ගායනා කර එම නර්තනය නිමා කරයි.
"දේවතා බණ්ඩාර දෙවිඳුට කියමි කවි මම වැඳ - සමා  පේව ඔබ ගැති කරන වේලේ යහපතක් 	වෙන්නටා  බෝව කල්පය පවත්නා තෙක් කියමි දන්නා 	  පමණටා  දේවතා දෙවි පිහිට වෙනවයි වරද ඇත්නම්   ගැති - හටා"
මෙම අවස්ථාවෙන් ගම්මඩුවේ දෙවන භාගය වන වාහල භාගය අවසන් වන අතර ඉක්බිති එළඹෙන්නේ දෙවොල් භාගයයි.
අඹ විදමන
කවි ගායනා කරමින් මෙතෙක් දැක්වූ නර්තනාංගයන්ට වඩා වෙනස් වූ නාට්‍යාකාරයෙන් රඟ දක්වන මෙම අංගය තුළ, දකුණු ඉන්දියාවේ පඬි රජුගේ උයනේ හටගත් අරුම පුදුම අඹ ගෙඩියක් විද, බිම හෙළීම විදහා දැක්වෙන සේ අඹ විදමන සකස් කර ඇත. ශක්‍රයා මහල්ලෙකුගේ වේශයෙන් පැමිණ අඹ ගෙඩිය විදීමේ සිද්ධිය පාදක කරගත් මෙම අවස්ථාවේ, කෝලම් නර්තන සම්ප්‍රදායයේ එන අණබෙර කෝලමේ මුහුණ භාවිතයට ගනී. එහි මහලූ වේශයක් දැක්වෙන අතර, ගම්මඩුව ශාන්තිකර්මය සඳහා වෙනත් ශාන්තිකර්මයන්හි ලත් ආභාසය ද ඉන් නිරූපණය වේ. මහල්ලා බෙර වාදකයින් සමඟ දීර්ඝ සංවාදයක යෙදෙන අතර දෙපැත්ත කැපෙන්නා වූ ද, අසභ්‍ය වූ ද වදනින් තත්කාලීන රූපවාහිනී වෙළඳ දැන්වීම්වල වදන්වලින් ද එය සමන්විත වෙයි. ප්‍රේක‍ෂකයාගේ මනසට ඉතා පහසුවෙන් සමීප විය හැකි ආකාරයෙන් පෙළ ගස්සවා ඇති මේවා මගින් හාස්‍යය උත්පාදනය කරයි. එනම් මෙම ශාන්තිකර්ම අතීතය ප්‍රතිනිර්මාණය කරනවා පමණක් නොව, වර්තමානය ද යාතුකර්මයට සමීප කර රෝග නිවාරණ කාර්යයක යෙදෙන බව පැහැදිලි වේ. මෙම නර්තනාංගය අවසානයේ පත්තිනි දේවියගේ අඹෙන් වූ උපත සඳහන් කර පත්තිනි දේවියගේ ආශීර්වාදය ප්‍රේක‍ෂක ආතුරයන්ට ලබා දෙති.
300px| right|thumb|අඹ විදමන
'අහස් ගැබේ වැඩවූ සබේ එරන් අඹේ පිළිසිඳ තෙද පැමිණ දහස් සබේ මැද එ සුබේ පාපු ලොවේ පඬියා නෙත මකමින යසස් ඔබේ ගුණ නිළඹේ සිරුරු ගැබේ පණ ගෙන්නූ විගසින දෑත් ගොබේ දොස නොතිබේ මිනිස් ලබේ තෙද අනුහස් වැයෙන'
පිදීම (අලූයම)
ගිනි කුරුම්බරට පිදේනි දීම මෙම අවස්ථාවේදී සිදුකරයි. පෙරයම, මධ්‍යමදී මෙන් අලූයම ද මෙය සිදුකරයි. ගිනි කුරුම්බර යනු දෙවොල් සත් කට්ටුවේ එක් කුමාරයෙකු වන අතර, ඔහුගේ කුරාලය ශුද්ධ වූ ගම්මඩු භූමියේ පිටත ඉදිකරයි. මේ සඳහා ද වැඩි කාලයක් ගත නොකරන අතර කුරුම්බර කන්නලව් කර ඉන්පසු පිදවිලි ඔප්පු කරයි.
'නසමි සිතා අසුරා සිත ලොබය 	           කර
රැස් ගිනි කඳ අත එලබා ගති                          එවර
ලක‍ෂණ විශ්ණු දෙවි රජ මග සිටිය 	          වර
එක් තැනෙකින් එන් තෙද ගිනි 	කුරුම්බර'
දෙවොල් නැටීම
දෙවොල් දෙවියන් යනු එක් අතකින් පත්තිනි දෙවියන්ගේ සහෝදරයෙකු ද වෙයි. දෙවොල් සාමි, ඉර රැස් සාමි, සඳ රැස් සාමි, ගිනි රැස් සාමි, තෙද රැස් සාමි, බුදු රැස් සාමි හා මහ රැස් සාමි නම් දෙවොල් සත් කට්ටුව වෙති. මොවුන්ගේ සහෝදරිය වූ පද්මිණි කුමරිය කකුසඳ බුදුන්ට අඹයක් පූජා කර වරම් ලැබ පත්තිනි දේවිය ලෙස උපන් අතර, දෙවොල් කුමාරවරු කකුසඳ බුදුන්ට කඨින චීවරයක් පූජා කර දෙවොල් දෙවියන් ලෙස පුද ලබන්නටත් වරයක් ඉල්ලා සිට ඇත. දෙවොල් කුමාරවරු වෙළඳාමේ පැමිණෙන කල්හි නැව කැඩුන නිසා, ලෑලි පිට දින 7 ක් පීනාගෙන එන කල්හි පත්තිනි දෙවියෝ ගිනි කඳු හතක් මවා එයට බාධා කළ අතර, එයට දෙවොල් කුමාරවරු පැන ගිනි සිසිල් කළෙන් ගිනි කුරුම්බර යැයි කියනු ලබන අතර ලංකාවේ ගිනි පෑගීමේ ශාන්තිකර්මය එතැන් සිට ආරම්භ වූවා යැයි විශ්වාස කෙරේ. එමෙන්ම දෙවොල් සාමි ලංකාවේ කාන්තාවක් සමඟ විවාහ වූ බව දක්වමින් එම යාගාංගයට නිර්ව්‍යාජත්වයක් ලබා දෙන අතර, ඊට නීත්‍යානුකූල බවක් ද ලබාදීමට උත්සාහ කරන බවක් පෙනේ.
මෙම නර්තන අංගයේදී නර්තනකයා ගිනි දළු මෙන් දිස්වන ඇඳුමක් ඇඳ සිටින අතර හිසට කාඟුල් තොප්පියක් ද දමා දෙවොල් දෙවියන් මෙන් සමාරෝපණය වී ඇත. බෙර වාදකයා සමඟ ඇතිවන දීර්ඝ සංවාදයකින් පසුව නර්තනයෙහි යෙදී පෙර දින මිල්ල කපාගෙන ආ දැවවලින් ගිනි මැලය සාදා එය සිසිල් කර ආතුර ප්‍රේක‍ෂකයන්ට සෙත් පතා ශාන්ති කර දෙවොල් නර්තනය හමාර කරයි.
'පතිනි බලේ පාමින් මැවු ගිනිවලට සිසිලස කර 	         දෙවිඳු
පතිනි සමඟ එක යහනේ පුද ගත්තේය දෙවොල්              දෙවිඳු
බැතිනි ඔබට වැන්දෙමි මම පින් ඇත ඉසුරු සැපත්           සුසැදු
ඉතින් දෙදණ කෙණ්ඩේ දොස නොරඳ රකින් දෙවොල් දෙවිඳු'
(දෙවොල් සිරසපාද)
ගරා යකුම
ආතුර ප්‍රේක‍ෂකයන්ට පැමිණ ඇති ඇස්වහ, කටවහ, හෝවහ, අවොල්, දෙවොල් දෝෂ දුරු කිරීම සඳහා ගරා වෙස් පෑම සිදුකෙරේ. මෙහිදී පූර්ණ ගරා යකුමක් සිදු නොකරන අතර කීල ගරා පමණක් නර්තනයෙහි යෙදේ. රංගභූමියෙන් පිටත ගොරක අතු දෙකක් සිටුවා, බුරුල්ල අතුවලින් ආවරණය කොට ගරා අයිලයක් සාදා දෙනු ලැබේ. කපු මහතා ගරා යකුට කරන ආරාධනා කවිවලින් ගරා යක් උපත හා ඔහුගේ ස්වරූපය පිළිබිඹු වේ. ගරා වෙස් මුහුණක්, නර්තකයන් පළඳිනු ලබන අතර ගරා වෙස් පෑම විනාඩි 15 ක් පමණ සිදුකරයි. ගරා යකුගෙන් තමා පිළිබඳව විස්තර අසන ගුරුන්නාන්සේට දෙන පිළිතුර හාස්‍ය රසයෙන් ද, පදවල අරුත් සඟවා කියන රාගික හැඟීම්වලින් ද යුක්තය. left|200px|thumb|ගරායකුමේ අවස්ථාවකි 'කැස්බෑවේ සිටන් පිටකොටුවට 	පැමිණි
බසයක නැගී ගම්බද පිටිසර 	තරුණි
ඇස් දෙක පල්ලා දුටුවම මට කෙළ 	ගිලූණි
බස් එක පිටින් උස්සා යන්නට 	සිතුණි'
ගොම
thumbnail|ගොම ඉන්ධන වියලමින් thumb|right|250px| නිවෙසක බිත්තියෙහි මී හරක් ගොම වියෙලෙමින්, [[යුනාංනං ප්‍රාන්තය, යුනාං]] thumb|ඉන්ධනයක් ලෙසින් ඉන්දියාවෙහි භාවිතා කෙරෙන ගොම වලින් සැදි ගොඩැල්ලක්
දෙවොල් මඩුව
ගරා යකුම
මෙම කවි, වර්තමානයට උචිත අයුරින් නිර්මාණය කරගත් ඒවා විනා පාරම්පරික ඒවා නොවේ. ගරායකුම පූජා කරන (කැප කරන) වට්ටියේ කැවුම්, කෙසෙල්, දැලි පිහිය, පොල්වල්ලක් ආදිය වෙයි. කැවුම හා කෙසෙල් ගෙඩිය ගෙන කරන සංවාදයේ දී ලිංගික සංසර්ග ලක‍ෂණ ගෙනහැර පායි. එනම් ස්ත්‍රීන්ට ලිංගික ආශාව ඇති කිරීමෙහි සමත් මෙය, ස්ත්‍රී රෝග හා දෝෂ දුරු කිරීමට වැඩි නැඹුරුවක් ඇති අතර, 'ඕලි' කුලයේ පුද්ගලයන් පෙර දී මෙම නර්තන අංගය සිදු කළ බව කියවේ. මන්ද ඔවුන් අතර සහෝදර - සහෝදරිය අතර ලිංගික සබඳතා පැවැත්වූ අතර ගරා යකු ද තම නැගණිය වන ගිරිදේවි සමඟ විවාහ පාත්‍ර වී ඇති බැවිනි. අවසානයේ දී ගරා යකු හිස දෙපසට කරකැවීම මගින් ප්‍රේක‍ෂක ආතුරයන්ගේ දොස් දුරු කර, සෙත් කියමන් කියා, කහ දියර ඉස ශාන්තිකර්මය නිමා කරයි.
ගොම
ගොම යනු, ගව සත්ත්ව විශේෂයෙහි කසළ ද්‍රව්‍යය වෙයි. ගෘහාශ්‍රිත හරක් ("එළ හරක්"), බයිසන් ("බයිසන් හරක්"), යැක්, සහ මී හරක් යන්නන් මෙම සත්ත්ව විශේෂයට අයත් වෙති. සත්ත්වයාගේ බඩවැල තුලින් ගමන් ගන්නා ශාක ද්‍රව්‍යයන්ගේ නොදිරූ අවශේෂය මෙම ගොම ලෙසින් නිකුත් වෙයි. මෙලෙස සැදෙන මල ද්‍රව්‍යය ඛනිජයන්ගෙන් පෝෂිත වෙයි. එහි වර්ණය කොළ පැහැති සිට කළු පැහැති පරාසයක වෙනස් වන අතර, බොහෝවිට වාතයට නිරාවරණය වූ සැණින් තද පැහැ ගැන්වෙයි.
දෙවොල් මඩුව
ගරා යකුම
ඉන්පසුව කිරි ඉතිරවීමෙන් ගම්වාසී, පළාත්වාසී සියලූ දෙනාටත් ජනාධිපති ඇතුළු ත්‍රිවිධ හමුදාවේ සියලූ දෙනාටත් නිරෝගී සුව හා සශ්‍රීකත්වය පතන අතර, දෙවියන්ට පින් දී පින් බෙර වාදනය කර ගම්මඩුව ශාන්තිකර්මය හමාර කරයි.
මේ අඩවියත් බලන්න
"A Comparative Study of Gammaduwa and Yamabushi Kagura : Continuation and Preservation in Japanese"
ගොම
භාවිතා
සංවර්ධනය වන ලෝකයේ බොහෝ කොටස් තුලද, අතීතයෙහිදී යුරෝපයෙහි කඳුකර ප්‍රදේශයන් තුලද, පිඩැලි ලෙසින් සැදූ සහ වියලි ගොම ඉන්ධන ලෙසින් භාවිතා කෙරෙයි.
දෙවොල් මඩුව
මුලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සංස්කෘතිය
ගොම
භාවිතා
එකතු කර ගන්නා ලද ගොම, ජීව වායුව නිපදවීමට, විදුලිය සහ තාපය ජනනය කිරීමටද භාවිතා කල හැක. මෙම වායුව මීතේන් වලින් පොහොසත් වන අතර ඉන්දියාවෙහි සහ පකිස්තානයෙහි ගම්බද පළාත් වල සහ වෙනත් තැන් වලද පුනර්ජන්‍ය සහ ස්ථායි විදුලිබල ප්‍රභවයක් ලෙසින් භාවිතා කෙරෙයි.
මධ්‍යම අප්‍රිකාවෙහි, මෙසායි ගැමියන් විසින් ගෙවල් තුල ගොම පුළුස්සන්නේ මදුරුවන් පලවාහැරීම සඳහාය. ශීතල ස්ථානයන්හීදී, ග්‍රාමික නිවෙස් වල බිත්ති මත තැවරීමට ගොම භාවිතා කරන්නේ එය අඩු වියදම් තාප පරිවාරකයක් නිසාවෙනි. ඉන්දියාවෙහි ගැමියන්ගෙන් බොහෝමයක් විසින් අමු ගොම මිශ්‍ර ජලය ඔවුන්ගේ නිවෙස් ඉදිරිපිට විසුරුවාහරින්නේ කෘමීන් පලවාහැරීමටය. ඒවා පිඩලි හැඩයට වියලීමෙන් පසුව දර වෙනුවටද භාවිතා කෙරෙයි.
thumb|left| [[බංග්ලාදේශය|බංග්ලාදේශයෙහි ගොම ඉන්ධන]]
පරිසර විද්‍යාව
ගොම විසින්, සත්ත්ව සහ දිලීර විශේෂයන් පුළුල් පරාසයකට ආහාර සපයන අතර, උන් විසින් එය බිඳ දමා  ආහාර දාමය සහ පස වෙතට ප්‍රතිචක්‍රීයකරණය කෙරෙයි.
ගව රැල විසින් තමන්ගේම ගොම අවට තණ බුදීමට ස්වභාවික පිළිකුළක් දක්වති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සත්ත්ව කායික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:ගව නිෂ්පාදන ප්‍රවර්ගය:ඉන්ධන ප්‍රවර්ගය:මල
ගෝලීය ආර්ථීක අර්බුද
250px|right
අඩසියවසකටත් වැඩිකාලයක් තිස්සේ ලෝක ආර්ථීකය නැමති අධිවේගී දුම්රියෙහි නියමුවා ලෙස කටයුතු කර ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයයි. ආර්ථීක හා මූල්‍ය අංශයෙන් සලකා බලන විට පසුගිය අඩසියවසක කාලය තුළ ලෝක ආර්ථීකය වෙනස්වීමෙහි ලා ඇ.එ.ජ. විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. ලෝකයේ විශාලතම ආර්ථීකයට හිමිකම් කියන ඔවුන්ට ලෝක ආර්ථීකයෙන් 30% ක් පමණ අයත් වේ. මෙලෙස ඉතා විශාල ආර්ථීකයකට හිමිකම් කියන ඇ.එ.ජ. වර්තමානයේ විශාල මූල්‍ය අර්බුදයකට මුහුණ දී තිබේ. විශේෂයෙන් ඇමරිකාව යනු වෙනත් ආර්ථීකයන් මෙන් නොව මූල්‍ය ක්‍රමය මත ගොඩනැගී ඇති අතිවිශාල මූල්‍ය ආර්ථීකයකි. 1792 සිට 2007 දක්වා දරුණු ආර්ථීක අර්බුද 17 කට ඇ.එ.ජ. මුහුණ දී තිබේ. බැංකු විශ්වාස බිඳවැටීම් 07 ක්, ආර්ථීක අවපාත 06 ක් හා ආර්ථීක පරිහානි 04 ක් ඒ අතර වේ. ඇමරිකාව මුහුණදෙන අලූත්ම ආර්ථීක අර්බුදය වන මූල්‍ය අර්බුදය ඔවුන් මුහුණ දෙන 18 වන ආර්ථීක අර්බුදය වන අතර එය 1929 න් පසු ඔවුන් මුහුණදෙන දරුණුම අර්බුදය වේ. මෙලෙස ආර්ථීක අර්බුද 17 කට මුහුණ දී ඉන් ජය ලබා ඇති ඇමරිකානුවන් කෙසේ හෝ වත්මන් අර්බුදය ද ජය ගැනීමට උත්සාහ දරනු ඇත. සාමාන්‍යයෙන් රටක් තුළ කලින් කලට ව්‍යාපාර චක්‍ර ඇතිවීම හෙවත් වෙළඳ උත්පාත, අවපාත ඇතිවීම සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි. නමුත් මෙහිදී අපට මෙම අර්බුදය එසේ සාමාන්‍ය එකක් ලෙස බැහැර කළ නොහැකි වන්නේ එය ඇමරිකාවට පමණක් නොව ලෝකයේ අනෙකුත් සියලූම රටවල් වලට බලපාන ගැටලූවක් වී ඇති බැවිනි. විශේෂයෙන් තුන්වන ලෝකයේ රටවල් වලට මෙය ප්‍රබලව පලපා තිබේ. ඒ අනුව මෙම ඇමරිකා මූල්‍ය අර්බුදය ඇතිවූ ආකාරය, එය ඇමරිකා ආර්ථීකයට බලපෑ අන්දම, ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල්වලට විශේෂයෙන්ම ආසියාතික රටවලට එය රැගෙන ගිය යාන්ත්‍රණය හා ශ්‍රී ලංකා ආර්ථීකයට එමගින් ඇතිවූ බලපෑම සහ එම අර්බුදය මගහරවාගැනීම සඳහා මෙම රටවල් අනුගමනය කර ඇති ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාමාර්ග මොනවාද යන්න පිළිබඳව විශ්ලේෂණාත්මක විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කිරීම මෙම නිබන්ධනය තුළින් මූලික වශයෙන් අපේක්‍ෂා කොට ඇත.
ඇමරිකානු මූල්‍ය අර්බුදයේ ආරම්භය කෙරෙහි මුලින්ම අවධානය යොමු කළහොත් එය කාලාන්තරයක් තුළ ඇති දැඩි වූ විවිධ වූ හා සංකීර්ණ වූ කාරණා ගණනාවක සමුච්චිත ප්‍රතිඵලයක් මිස එක් කාරණයක හෝ එක් දිනක ඇති වූ සිද්ධියක ක්‍ෂණික ප්‍රතිඵලයක් නොවන බව පෙනී යයි. මෙම අර්බුදයේ ආරම්භයට සමීපස්ථ හා දුරස්ථ සාධක බලපා තිබේ. ඒ සඳහා බලපෑ ආසන්නම සාධකය වී ඇත්තේ සරල සංසිද්ධියකි. එනම් නිවාස සඳහා වූ උකස් ණය වෙළෙඳපොළෙන් බැංකු ණය ආපසු නොගෙවීමේ ඉහළ අනුපාතිකයක් වාර්තා වීමයි. මේ නිසා 2008 වර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට එරට විශාලතම උකස් හා ආයෝජන බැංකු ගණනාවක් එකපිට එක තම බංකොළොත් භාවය ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය. උදාහරණ වශයෙන් ජූලි 11 වන දින එරට විශාලතම උකස් හා ආයෝජන බැංජකුවක් වන ඉන්ඩිමැක්(ෂබාහප්ජ) බැංකුවත් සැප්. 13 වන දින ලෙමන් බ්‍රදර්ස් (ඛැයප්බ ඊරදඑයැරි) නැමති මූල්‍ය ආයතනයත් සැප්.14 වන දින මිරයිල් ලින්ච්(ඵැරරසකක ඛහබජය) ආයතනයත් එමෙන්ම එදිනම Aෂඨ නැමති විශාලතම රක්‍ෂණ ආයතනයත් තම බංකොළොත් භාවය ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබීය. එමෙන්ම ඇමරිකානු බැංකු ඉතිහාසයේ දැවැන්තම කඩාවැටීම සනිටුහන් කරමින් සැප්.15 වන දින වොෂින්ටන් මියුචුවල්(උ්ියසබටඑදබ ඵමඑම්ක) බැංකුවේ වත්කම් න‍ගඡග ඵදරට්බ ආයතනය විසින් මිලදී ගනු ලැබීය. මෙම දැවැන්ත කඩාවැටීම සමනය කරගැනීම සඳහා එරට හිටපු ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්ලියු බුෂ් විසින් ඩොලර් බිලියන 700 ක් රාජ්‍ය භාණ්ඩාගාරයෙන් ඉල්ලූම් කර තිබුණි. නමුත් එය ප්‍රතික්ෂේප විය. මෙම අර්බුදය සඳහා බලපෑ අනෙකුත් දුරස්ථ හේතු සාධක දෙස හැරී බලන විට විදේශ විනිමයට සාපේක්‍ෂව ඇමරිකානු ඩොලරය අවප්‍රමාණය වීම මෙම අර්බුදයට යම් තරමකට බලපා තිබේ. ඒ අනුව යූරෝ හා යෙන් වලට සාපේක්‍ෂව පසුගිය කාල සීමාව තුළ ඩොලරය පහත වැටී ඇති අයුරු පහත රූපසටහන් තුළින් අපට දැකගත හැක.
ඉහත දැක්වෙන ආකාරයට 2005 ඔක්තෝබර් වන විට ඉහළ නැග තිබූ ඩොලරය යූරෝ වලට සාපේක්‍ෂව ක්‍රමයෙන් පහත වැටී 2008 මැද භාගය වන විට එහි අවමය දක්වා ගමන්කොට ඇත. 2004 ජනවාරි වන විට ඩොලර් 1 ක් යෙන් 108 ක් වූ අතර 2008 දෙසැම්බර් වන විට එය 93.2 දක්වා අඩු වී ඩොලරය අවප්‍රමාණය වී තිබේ. මෙලෙස ඩොලරය අවප්‍රමාණය වීමට මූලික හේතු 02 ක් බලපා තිබේ. ඉන් පළමුවැන්න නම් ලෝක වෙළඳපොළෙහි ඛනිජ තෙල් මිල ඉහළයාම හා ආහාර මිල ඉහළයාම කෙරෙහි බැඳුණු ඉහළ උද්ධමනය හා ඉහළ සේවා වියුක්තියයි. දෙවැන්න නම් ඇ.එ.ජ. යේ විද්‍යමාන වූ ආර්ථීක අවපාතයක් පිළිබඳව විද්වතුන් ප්‍රකාශ කළ විවිධ මත ප්‍රකාශයන්ය. ඉහත පළමුවැන්න එනම් උද්ධමනය හා සේවා වියුක්තිය සලකා බලන විට 2008 අවසාන භාගය වන විට උද්ධමනය ඉහළ යාමක් සිදු වී ඇති බව දැකිය හැකිය. 2006 ඔක්තෝබර් වන විට 2% ටත් වඩා අඩුවෙන් පැවති උද්ධමන අනුපාතය 2008 ජුනි මාසය වන විට 6% කට ආසන්නව ඉහළගොස් තිබේ. ඇමරිකාවේ පමණක් නොව එක්සත් රාජධානියේ ද මිල මට්ටම 2008 වසර තුළ ඉතා වේගයෙන් ඉහළගොස් තිබේ. 2008 ජනවාරි වන විට 2% ක්ව පැවති මිල මට්ටම සැප්. මාසය වන විට 5.2% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
එමෙන්ම සේවා වියුක්තිය දෙස බලන විට ඇ.එ.ජ. යේ 2007 ආරම්භයේ දී සේවා වියුක්ති අනුපාතය 4.5% ක් වූ අතර එය 2008 නොවැ. වන විට 6.7% දක්වා ශීඝ්‍ර ඉහළයාමක් වාර්තා වී තිබේ. එක්සත් රාජධානියේ ද 2007 ආරම්භයේ දී සේවා වියුක්ති අනුපාතය 5.1% ක් වූ අතර 2008 අගෝස්තු වන විට එය 5.7% දක්වා ද 2009 මැද භාගය වන විට එය 9.4% ඉතා වේගයෙන් ඉහළ ගොස් අයුරු පහත රූපසටහනෙන් දැකගත හැක.
මීට අමතරව ඇ.එ.ජ. යේ ඌන සේවා වියුක්තිය 11% ක් පමණ වේ. එය භාණ්ඩ හා සේවා ඉල්ලූම අඩුවීමට සෘජුවම බලපානු ලබයි. කෙසේ නමුත් ඇ.එ.ජ. මූල්‍ය අර්බුදයට සමීපස්ථවම බලපා ඇත්තේ ඇමරිකාවේ නිවාස වෙළෙඳපොළ නිකුත් කළ මිල සංඥාවන්ට එරට ආයෝජකයන් හා ගෘහස්ථයන් දැක්වූ වැරදි ප්‍රතිචාරයන්ය. ඒවා අතුරින්
යනාදිය මෙයට වැදගත් දායකත්වයක් සපයා තිබේ. 1990 ගණන් වන විටත් අ.එ.ජ. යේ නිවාස හිමිකම 64% ක් පමණ විය. ඒ නිසා මෙය නිවැරදි කිරීමට රජය විසින් ප්‍රතිපත්ති මාලාවක් හඳුන්වාදුන් අතර එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ නිවාස වෙළෙඳපොළේ මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාමයි. මේ නිසා ඉතා විශාල වශයෙන් නිවාස ඉදිකිරීම සිදු වූ අතර ඉන් 40% ක් පමණ පදිංචියට නොව ආයෝජනය සඳහා ඉදි වූ ඒවා වේ. නමුත් මෙලෙස නිවාස ඉල්ලූම්කරුවන්ගෙන් බොහොමයක් ඔවුන්ගේ ආදායම් මට්ටමෙන්, රැකියාවෙන්, ඇප සුරැකුම් වලින් හෝ වත්කම් වලින් බැංකු ණයක් සඳහා සුදුස්සන් නොවීය. රසේම උකස් ණය වෙළෙඳපොළෙහි අනුගමනය කර ඇති ණය ක්‍රමයන් ද ඕනෑවට වඩා නම්‍ය ඒවා වූ අතර දැඩි අවදානම් ඒවාද විය. උදා: ලෙස එක් ණය ක්‍රමයක් නම්කොට තිඛෙන්නේ ’ආදායම හෝ රැකියාව හෝ වත්කම නොසලකා දෙන ණය (භද ෂබජදපැල භද න‍දඉල ්බා භද Aිිැඑි ඛද්බ) වශයෙනි. මෙය නින්ජා ණය ක්‍රමය ලෙස හඳුන්වයි. තවත් ණය ක්‍රමයක් නම් ’ගැලපිය හැකි උකස් අනුපාත ණය ක්‍රමයයි. කෙසේ වෙතත් 2000 දශකයේ දෙවන භාගය ආරම්භයේ දී මේ නිවාස බුබ්බුලය පිපිරීයාමට හේතු උත්සන්න විය. උදා: වශයෙන් 2008 ජනවාරි මාසය තුළ ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට ලෝක ඛනිජතෙල් බැරලයක මිල / 100 ඉක්මවු අතර එහි උපරිම මිල වන / 147 ඉහළ ගියේය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලෝකයේ අන් රටවල මෙන්ම ඇමරිකාවේ ද ඉහළම උද්ධමනයක් ඇතිවු අතර ඒ හේතුකොටගෙන පාරිභෝගික වියදම් ඉහළ ගියේය. අනෙක් අතට එහි ප්‍රධානතම කර්මාන්තයක් වන වානේ කර්මාන්තයේදීත් තඹ කර්මාන්තයේදීත් බහුලව භාවිත කරනු ලබන රසායනික යෙදවුම් හි මිල එක් වර්ෂයක් තුළ 6 ගුණයකින් වැඩි වී එම කර්මාන්තයෙහි නිමැවුම් ඒකක පිරිවැය ඉහළ ගියේය. මහා පරිමාණ බැර කර්මාන්ත අංශයෙහි ඇති වු මෙම පීඩනය සමනය කරගනු ලැබුවේ ශ්‍රම සේවා නියුක්තිය කප්පාදු කිරීමෙනි. එම ප්‍රතිපත්තියේ අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ ඉහතින් දැක්වු පරිදි ඉහළ සේවා වියුක්තියක් වාර්තා වීමයි. ඒ අනුව 208 අගෝස්තු මාසය තුළ පමණක් රැකියා 84000 ක් කපාහැර තිබේ. එසේම ජනවාරි සිට අගෝස්තු දක්වා ඇ.එ.ජ. යේ රැකියා අහිමි වූ සංඛ්‍යාව 605000 කි. මෙම ආර්ථීක අවපාතමය ලක්‍ෂණ නිසා එරට නිවාස හා ඉඩම් වැනි දේපොළ වෙළෙඳපොළ හැකිලීමට භාජනය වූ අතර නිවාස මිල අපේක්‍ෂා නොකළ පරිදි පහත වැටී නිවාස බුබ්බුලයේ පිපිරියාමට එය හේතු විය. එසේම ඉහතින් දැක්වූ පරිදි කාර්මික ක්ෂේත්‍රයේ ඇති වූ පසුබැසීම නිසා ඇමරිකාවේ මෙන්ම යුරෝපයේ කාර්මික නිෂ්පාදන කර්මාන්තය කඩා වැටුණි. ඒ අනුව ඇමරිකාවේ 2008 ජනවාරි වන විට 2% ක්ව පැවති කාර්මික නිෂ්පාදනය 2008 ඔක්තෝබර් වන විට -4% දක්වා පහළ වැටී තිබේ.
එසේම ඇ.එ.ජ. යේ ද.දේ.නි සලකා බලන විට එහි වර්ධනය ශීඝ්‍රයෙන් පහළ බැස ඇති අයුරු දැක ගත හැකිය. එනමි 2004 දී 3.63% ක් වූ ආර්ථීක වර්ධන වේගය 2008 වන විට 0.51% ක දක්වා ද 2009 මැයි මාසය වන විට -3.9% දක්වා පහත බැසීමක් පහත රූපසටහනෙන් දැක ගත හැකිය. මීට අමතරව පසුගිය කාලය පුරාවටම ඇමෙරිකා ආර්ථීකයේ පැවතියේ ගෙවුමිශේෂ හිඟයකි. එය ද.දේ.නි. යේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස පහත දැක්වේ.
වර්ෂය	2003	2004	2005	2006	2007	2008
ශේෂය	-4.7	-6.4	-6.07	-6.15	-5.33	-4.33
මෙලෙස ගෙවුම්ශේෂ හිඟයක් පැවතුනද කොටස් වෙළෙඳපොළට මෙන්ම එරට බැංකු පද්ධතියට චීනය, ජපානය, මැදපෙරදිග හා අනෙකුත්් අතිරික්ත සම්පත් ඇති රටවලින් විනිමය ගලා ඒම නිසා පවත්නා වෙළෙඳ අවාසිය එතරම් වැදගත් සාධකයක් ලෙස නොසලකනු ලැබීය. නමුත් එරට මූල්‍ය අර්බුදයේ ස්වභාවය ක්‍රමයෙන් දැඩිවත්ම එරට දේශීය නිෂ්පාදිතය අඩුවීම, බැංකු පද්ධතිය කඩා වැටීම, මූල්‍ය අවදානම නිසා ආයොජකයින් අඩුවීම හේතුවෙන් කොටස් වෙළෙඳපොළේ කඩා වැටීමද සිදුවිය. ඒ අනුව 2007 ඔක්: වන විට ඒකක 1550 ක් ලෙස පැවති කොටස් වෙළෙඳපොළ 2009 මාර්තු වන විට ඒකක 750 පමණ වන තෙක් පහළ බැස තිබේ.
මෙලෙස ඇමෙරිකානු ජාතික නිෂ්පාදනයේ කඩා වැටීමට හේතු වූ තවත් වැදගත් සාධකයක් වී ඇත්තේ ඇමෙරිකාව ඉරාකයේ හා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කරනු ලැබූ යුද්ධය සඳහා අති විශාල මුදල් සම්භාරයක් වැය කොට තිබීමයි. නිෂ්පාදනය වෙනුවෙන් යොදාගත හැකිව තිබූ මෙම මුදල් තොගය ආරක්‍ෂක වියදම් සඳහා දැරීමට ඔවුන්ට සිදුව තිබේ. ලෝකයේ සමස්ත හමුදා වියදම වන ඩොලර් ටි්‍රලියන 1200 න් හරි අඩක්ම ඇමෙරිකාව වැය කිරීමෙන් ඒ බව පැහැදිලි වේ. මෙම අර්බුදය මූල්‍ය හා ආර්ථීක යන දෙපැත්තේම අර්බුදයක් යැයි කියනු ලබන්නේ මුල්‍ය අර්බුදය තුළින් ආර්ථීක අර්බුදයක් කරා ගමන් කර ඇති නිසයි. ඇමෙරිකානු උකස් වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීම නිසා බැංකු පිළිබඳව පැවති විශ්වාසය බිඳවැටුණු අතර මේ නිසා ණය ගෙවීම පැහැර හැරීමෙන් ණය අර්බුදයක් ඇති විය. මේ නිසා වත්කම් මිල පහළ වැටුණු අතර මේ නිසා මිනිසුන්ගේ ආයෝජන ආදායම් අඩුවිය. ආයෝජනය පහළයාම හේතුවෙන් සමාහාර ඉල්ලූම අඩු වීමෙන් ජාතික නිෂ්පාදනය පහළ වැටී ආර්ථීක වර්ධනය අඩු වී සේවා වියුක්තිය ඉහළ යාමෙන් ඉහත දැක්වෙන ආකාරයට රට ආර්ථීක අර්බුදයක් කරා ගමන් කළේය. මෙම අර්බුදයේ බලපෑම අඩුකර ගැනීම සඳහා ඇමෙරිකානු රජය විසින් ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාමාර්ගයන් රාශියක් අනුගමනය කරනු ලැබීය. ඒවායින් සමහරක් පහත දැක්වේ.
01-	2008 අග භාගයේ දී බුෂ් පරිපාලනය විසින් වටිනාකම් ක්ෂය වී ගිය වත්කම් සතු බැංකු සඳහා සහන වැඩපිළිවෙළට ඩොලර් බිලියන 700 ක් යෙදවීම.
02-	ඔබාමා පරිපාලනය විසින් බැංකු ශේෂ පත්‍ර වල ’විෂ වූ වත්කම්¶ (ඔදංසජ Aිිැඑි) මිලයට ගැනීම සඳහා පෞද්ගලික අනාගත සුරැකුම් අරමුදල් වලට ඩොලර් ටි්‍රලියනයක සහනාධාර සැපයීම.
03-	එක්සත් ජනපද මෝටර් රථ සමාගම් ලාභ උපයන තත්ත්වයට පත්කිරීම සඳහා මෝටර් රථ කර්මාන්ත කම්කරුවන්ගේ වැටුප්, රැකියා, හා ප්‍රතිලාභ කප්පාදු කිරීමේ වැඩපිළිවෙළ.
04-	බැංකු අතර එහා මෙහා වන ණය සඳහා ගෙවිය යුතු පොළිය නියම කරන පාදක ෆෙඩරල් අරමුදල් අනුපාතය අනාගත කාලයක් සඳහාද 0% සිට 0.25% අතර මට්ටමක පවත්වාගෙන යන බව එරට මහ බැංකුව ප්‍රකාශ කිරීම.
05-	ලෙමන් බ්‍රදර්ස් බැංකුව බිඳවැටීමත් සමග ඇමෙරිකානු රජය දැවැන්ත ඇප දීමේ වැඩසටහනක් ක්‍රියාත්මක කිරීම. ඒ අනුව එතැන් පටන් එරට රජය ඩොලර් ටි්‍රලියන 23.7 ක් තරම් වූ විශාල වැඩසටහනක් පටන්ගෙන ඇත.
06-	ඇමෙරිකාව ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල මහ බැංකු සමග එකතු වී මුදල් සැපයුම ප්‍රසාරණය කිරීම. එහි අරමුණ වූයේ ගෝලීය පරිභෝජනය තුළ ස්වයං ප්‍රතිසාධනය පිරිහීමට හේතු වන අඩු වැටුප් හා ඉහළ සේවා වියුක්තියෙන් යුත් අවපාතමය අවදානම් තත්ත්වයෙන් වැළකීමයි.
මෙම මූල්‍ය අර්බුදය ඇමෙරිකාව පදනම් කරගෙන ඇති වුවත් එය එරටට පමණක් බලපාන්නක් නොවේ. එය අනෙකුත් බොහෝ සංවර්ධිත මෙන්ම සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලටද බලපා තිබේ. විශේෂයෙන් එය ආසියාතික රටවලට ගෙන ගිය යාන්ත්‍රණ සලකා බලමු. ඇමෙරිකාවෙන් ආරම්භ වූ මෙම මූල්‍ය අර්බුදය ආර්ථීක අර්බුදයක් කරා ව්‍යාප්ත ව ගොස් එය සෘජුව හා වක්‍ර මාර්ග ඔස්සේ ආසියාතික රටවලට ද බලපාන ලදී. 2008 3 වන කාර්තුව වන විට මෙම බලපෑම ආසියාතික රටවලට දැනෙන්නට විය. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ හා යුරෝපයේ වූ මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීමේ ප්‍රතිඵල ශ්‍රීඝ්‍රයෙන් චීනය, ජපානය, කොරියාව, හොංකොං, මැලේසියාව සහ සිංගප්පූරුව වැනි නැගෙනහිර ආසියාතික රටවලට ද පසුව දකුණු ආසියාතික රටවලට ද බලපාන ලදී. මෙකී බලපෑම් වෙළෙඳපොළ ක්‍රියාකාරීත්ව අලාභ, ගෙවුම්ශෙAAෂ හිගයන් ආර්ථීක වර්ධනය පහළ වැටීම, ෆිස්කල් හිගය වර්ධනය වීම, මුදලේ අගය ක්ෂය වීම, සෘජු විදේශ ආයෝජන ගලා ඒම අඩු වීම, විදේශ සංක්‍රාම නොලැබීම, විදේශ වෙළෙඳාම පහත වැටීම, සංචාරක කර්මාන්තයේ බිඳවැටීම් වැනි විවිධාකාරයෙන් බලපාන ලදී.
ආසියාතික රටවල බොහෝ අපනයන එක්සත් ජනපදය හා යුරෝපා සංගමය වෙත සිදුකෙරේ. මේ නිසා එක්සත් ජනපදයේ හා යුරෝපා සංගමයේ මෙම අර්බුදය විදේශ අපනයන වෙළෙඳපොළ බිඳවැටීම හරහා සෘජුව බලපාන ලදී. අනෙක් අතට ආසියාතික රටවල සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා වූ ඉල්ලූමේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජනනය වන්නේ ඉහත කී රටවල් ඇසුරෙනි. එම රටවල ආර්ථීකය බිඳ වැටීම ආසියාතික රටවල සංචාරක කර්මාන්තයට අලාභ ගෙනදුන් අතර එම රටවල ප්‍රධාන විනිමය උපයන මාර්ගයක් අහිමි වීමට ද හේතුවක් විය. රටවල් කිහිපයක් හැරුණු විට බොහෝ ආසියාතික රටවල් එක්සත් ජනපදය හා යුරෝපයෙන් ලබාගත් ණය හා සෘජු විදේශ ආයෝජන මත රඳා පවතී. මෙම මූල්‍ය අර්බුදය එකී සංවර්ධිත රටවලින් කෙරෙන ආයෝජන බිඳවැටීමකට මෙන්ම පවත්නා ආයෝජන ඉවත් කරගෙන යාමකට තුඩුදෙන ලදී. බොහෝ ආසියාතික රටවලට විදේශ සංක්‍රාම වැඩි ප්‍රමාණයක් උපයන ලද්දේ මැදපෙරදිග රටවල නියුතු ශ්‍රමිකයන් මගිනි. මූල්‍ය අර්බුදයේ බලපෑම මැදපෙරදිග රටවලට බලපාන තත්ත්වයක් තුළ එහි කර්මාන්ත බිඳවැටීම තුළ එහි සේවයේ නියුතු ආසියාතික රටවල ශ්‍රමිකයන්ගේ රැකියා අවිනිශ්චිතතාවයකට මෙන්ම විදේශ සංක්‍රාම ලැබීමේ මාර්ග ඇණහිටීමකට තුඩුදෙන ලදී. චීනය ජපානය ඇතුළු කාර්මික රටවල මෙන්ම වෙනත් ආසියාතික රටවල ප්‍රධාන බලශක්ති මූලාශ්‍රය වූයේ ඛනිජ තෙල් ය. මෙම අර්බුදය තුළ ඛනිජ තෙල් මිල පෙර නොවූ විරූ ආකාරයෙන් ඉහළ යාම හමුවේ පාරිභෝගික භාණ්ඩවල මෙන්ම කාර්මික භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාමකට මෙන්ම සමහර කර්මාන්ත වසා දැමීමකට ද තුඩු දෙන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවට මෙය බලපාන ආකාරය ගැන බලන විට සෘජු හා වක්‍ර යන දෙපාර්ශවයෙන්ම බලපෑම් ඇති වේ. මෙය ආරම්භ වන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් ඇමෙරිකා හා යුරෝපා කලාපයෙනි. මෙම ආර්ථීක බිඳවැටීම ශ්‍රී ලංකාවට සෘජුවම බලපා තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන අපනයන කලාප 02 ක් වන්නේ උතුරු ඇමෙරිකා හා යුරෝපා කලාපයයි. මේ නිසා ලංකාවේ තේ කර්මාන්තයට, ඇඟළුම් කර්මාන්තයට, විදේශ ආයෝජන වලට හා විදේශිකයන් එවනු ලබන ප්‍රේෂණ වලට සෘජුවම අහිතකර ලෙස බලපායි.
ඒ අනුව අපනයන කර්මාන්ත සලකා බලන විට, එයට දැඩි ලෙස බලපා තිබේ. හේතුව අපගේ ඇඟළුම් අපනයනයෙන් 90% ක් පමණ අපනයනය කරන්නේ යුරෝපයට හා උතුරු ඇමෙරිකාවට වීමයි. පවත්නා ලෝක ආර්ථීක අර්බුදයට අමතරව යුරෝපා රටවලට යවනු ලබන ඇඟළුම් වෙනුවෙන් ලැබී ඇති වරණීය තීරු බදු සහන (ඨීඡ +) පිළිබඳව ද අභියෝග එල්ල වී ඇත. මෙම සහනය යටතේ යුරෝපා සංගමයට යවන මුළු ඇඟළුම් ප්‍රමාණය මුළු ඇඟළුම් වටිනාකමින් 35% ක් පමණ වේ. මෙම අර්බුදය හේතුවෙන් ඇඟළුම් සඳහා ඇති ඉල්ලූම අඩු වීමෙන් ලංකාවේ ඇඟළුම් අපනයන ක්ෂේත්‍රයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල වී තිබේ. මේ නිසා ඇඟළුම් අලෙවි කිරීමේදී වර්ෂ 02 කට පමණ ප්‍රශ්න මතු වීමට ඉඩ ඇත.
එසේම ලෝක වෙළෙඳපොළේ තේ රබර් වැනි අපනයන භාණ්ඩ සඳහා පැවති ඉල්ලූම සහ මිල ගණන් වල පසුබෑම හේතුකොටගෙන එම කර්මාන්ත දැඩි අර්බුදයකට පත්වී තිබේ. 2008 වසරේ අවසාන කාර්තුව වන විට තේ හා රබර් සඳහා පැවති සාමාන්‍ය මිල ගණන් වලින් 80% කින් පමණ අඩු වී ඇත. මේ නිසා 2007 දී -4.56% ක්ව තිබූ ජංගම ගිණුමේ හිගය 2008 දී -5.73% දක්වාත් වර්ධනය වී තිබේ. එමෙන්ම ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් ඉල්ලූම අඩුවී මිල පහළ වැටීම නිසා මැද පෙරදිග රටවල තෙල් සැපයුම අඩුවී ඔවුන්ගේ නිෂ්පාදනය පහත වැටීම නිසා ආදායම අඩුවීම හේතුවෙන් මැදපෙරදිග රටවලින් අපගේ තේ මිලදී ගැනීම අඩුවිය හැකිය. එසේම එම රටවලින් ලැඛෙන රැකියා ප්‍රමාණය අඩුවීමට මෙය බලපානු ඇත. මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය සැපයුම අඩුවීම කෙරෙහි සෘජුවම බලපායි. මීට අමතරව ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක ව්‍යාපාරයට ද මෙම අර්බුදය දැඩි ලෙස බලපා තිබේ.
එසේම ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර ණය බොහෝ සෙයින් ලබාගන්නා රටකි. ලෝකයේ මහා බැංකු මූල්‍ය අර්බුදයකට යන විට අපට ණය ලබා ගැනීම අසීරු වේ. ඩොලර් මිලියන 250 ක් දෙනවා යැයි කියූ බැංකු එය මිලියන 50 - 100 දක්වා කැපීමට සූදානම්ය. එවිට අපගේ ආර්ථීක ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට අසීරු වේ. මෙලෙස ලෝකයේ බැංකු ණය දීම අඩුවන විට පොළි අනුපාතය විශාල ලෙස ඉහළ යන අතර එය අප වැනි රටකට දරා ගැනීමට අසීරු වේ. අනෙක් අතට ලෝක මූල්‍ය අර්බුදය ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු 3 වන ලෝකයේ රටවලට හිතකර අන්දමින් ද බලපා තිබේ. එනම් ලෝක වෙළෙඳපොළේ ඛනිජ තෙල් මිල පහළ බැසීම, අමුද්‍රව්‍ය මිල ගණන් හා ප්‍රධාන භාණ්ඩවල මිල පහළ බැසීම, ලෝක ආහාර අර්බුදය ව්‍යර්ථ වීම වැනි වාසි ඇති වී තිබේ. මෙම මූල්‍ය අර්බුදයෙන් ලංකාවට ඇතිවන බලපෑම අවම කරගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් විවිධ ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාමාර්ගයන් අනුගමනය කර තිබේ. ඒවායින් සමහරක් පහත දැක්වේ.
මේ අනුව සමස්තයක් වශයෙන් සලකන විට වත්මන් ලෝක ආර්ථීක අර්බුදය ඇමෙරිකාව ඇතුළු ලෝකයේ සියළුම රටවලට බලපානු ලැබුවද කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මෙහි බලපෑම ක්‍රමයෙන් අඩු වී යනු ඇත. එනම් කලින් කලට ආර්ථීක උත්පාත හා අවපාත තත්ත්වයන් ඇතිවීම ස්වාභාවික තත්ත්වයක් වන බැවිනි.
ජෝසුන්හි යොංජෝ රජ
යොංජෝ (1694 ඔක්තෝම්බර් 31 – 1776 අප්‍රේල් 22, රාජ්‍ය පාලනය 1724 ඔක්තෝම්බර් 16 – 1776 අප්‍රේල් 22) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයයේ 21වන පාලකයායි. ඔහු සුක්ජොං රජුගේ දෙවන පුත්‍රයා විය. ඔහුගේ මව චෝයි වංශයේ සුක් උපබිසව වූවා ය. බලයට පත්වීමට පෙර ඔහුව යෙඔනිං කුමරු ලෙස හැඳින්විණි. 1720දී, ඔහුගේ වැඩිමහල් සොයුරා වූ ග්යොංජොං රජු 20වන රජු ලෙස බලයට පත්වීමත් සමග, යෙඔනිං කුමරු රාජකීය අනුප්‍රාප්තික සහෝදර කුමරු (වංසෙජේ, 왕세제) බවට පත් විය. මෙය දේශපාලන පක්ෂ අතර නොයෙකුත් මතභේද සඳහා හේතු විය. අනතුරුව, වසර හතරකට පසු ග්යොංජොංගේ මරණින් පසු යොංජෝ සිහසුනට පත් විය.
යොංජෝ රජු සිය වසර 52ක රාජ්‍ය සමය තුළ, ජොසොන්හි බදු ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණයට උත්සාහ දැරූ අතර, කොන්ෆියුසියානු මූලධර්ම අනුව රාජ්‍ය පාලනය කරමින්, ඔහුගේ "විශිෂ්ට සමගිය" ප්‍රතිපත්තිය (තංප්යොං, 蕩平, 탕평) අනුව දේශපාලන පක්ෂවල ආරවුල් සමනය කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ ය. ඔහුගේ සමයේ 1762දී සිය පුතු වූ සදෝ කුමරුහට දඬුවම් පැමිණවී ය. ඔහුගේ මතභේදාත්මක ක්‍රියාමාර්ග හැරුණු විට, යොංජෝගේ සමය කොරියානු ඉතිහාසයේ විශිෂ්ට යුගයක් ලෙස සැලකෙයි.
සිහසුනට පත් වීම
1720දී, ඔහුගේ පියා වූ සුක්ජොං රජු මියගිය අතර, සුක්ජොංගේ වැඩමහප් පුත්‍රයා වූ කිරුළහිමි යි යුන් කුමරු වයස 32දී, ග්යොංජොං රජු ලෙස රාජ්‍යත්වයට පත් විය. 1720දී සුක්ජොං මියගිය අතර, ඔහු විසින් යි යි-ම්යොං කුමරුට, යෙඔනිං-ගුන් කුමරුන් ග්යොංජොංගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස පත්කිරීමට පවසා තිබිණි. නමුත් මෙය පිළිබඳ ඓතිහාසික මූලාශ්‍රවල සඳහන් නොවේ..
ඔහුගේ සමයේ ඔහුට සිය පහත් ජන්මය නිසා වූ අභ්‍යන්තර අරගල සහ විරෝධතාවලට මුහුණදීමට සිදු විය. වංශවතුන් අතර වූ නොරොන් පක්ෂය (노론, 老論) ග්යොංජොං රජුට සිය අර්ධ-සොයුරා වූ යෙඔනිං කුමරු (අනාගත යොංජෝ රජු) පිළිබඳ ඇති ප්‍රසාදය නැතිකිරීමට බලපෑම් එල්ලකළහ. 1729දී, රජුගේ සිංහාසනාරූඪයෙන් මාස 2කට පසු, යෙඔනිං කුමරුන්ව රාජකීය අනුප්‍රාප්තික සහෝදර කුමරු (වංසෙජේ, 왕세제, 王世弟) ලෙස පත්කරන ලදී. මෙය බල අරගලය තවත් තීව්‍ර කළ අතර, ෂිනිම්සහ්වා (辛壬士禍) නැමැති විශාල සංහාරයකට හේතු විය. නොරොන්වරු රජුට කිසිදු පියවරක් නොගන්නා ලෙස පණිවිඩ යැවූ අතර, ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධ මතයක් සුරූ සොරොන් පක්ෂය (소론, 少論) මෙම සිදුවීම සිය වාසියට හරවාගනිමින් – නොරොන් පක්ෂය බලය උදුරාගැනීමට තැත්කරන බව පවසමින් ඔවුන්ගේ ප්‍රතිවාදීන් සමහර කාර්යාලවලින් ඉවත්කරන ලදී.
සොරොන් පක්ෂයේ සාමාජිකයින්, අනුප්‍රාප්තිකයාව (යෙඔනිං-ගුන්) ඝාතනයට අදහස් කළේ මාලිගයට ඇතුළු වූ සුදු හිවලකු දඩයම් කරන බවසමිනි. නමුත්, යෙඔනිං-ගුන්ට සිය සුළු මව වූ ඉන්වොන් මව්බිසවගේ ආරක්ෂාව හිමි වූ නිසා ජීවිතය රැකගැනීමට හැකි විය. අනතුරුව, ඔහු සිය අර්ධ-සොයුරා වූ රජුට පැවසූයේ තමා මාලිගයෙන් පිට වී සාමාන්‍ය වැසියකු ලෙස දිවි ගෙවීමට කැමති බවයි.
1724 ඔක්තෝම්බර් 11 වනදින, ග්යොංජොං රජු මියගියේ ය. එවිට සොරොන් පක්ෂය යෙඔනිං කුමරුට දොස් පැවරූයේ රජුගේ මරණයට ඔහු දායක වන්නට ඇති බවයි. මෙයට හේතු වූයේ වරක් නොරොන් පාර්ශ්වය ග්යොංජොං, වෙනුවට ඔහුව සිහසුනට පත්කිරීමට ගත් උත්සාහය නිසායි.රජුගේ මරණයට හේතු වූ රෝග ලක්ෂණ සලකා බලා, අදවන විට ඉතිහාසඥයන් පිළිගන්නේ රජු මියගියේ මුහුදු ආහාර ආසාදනයක් නිසා බවයි. හෝමර් හල්බර්ට් සිය ද හිස්ට්‍රි ඔෆ් කොරියා කෘතිය තුළ සඳහන් කරන්නේ, "සොයුරා මෙය සිදුකිරීමට කිසිදු හේතුවක් පෙන්වා නොමැති වීමත්, මුහුදේ සිට සැතපුම් 30ක් පමණ ඈත පෙදෙසකට, මධ්‍ය ග්‍රීෂ්ම සමයේ අයිස් නොමැතිව ගෙනඑන ලද කූනිස්සන් ආහාරයට ගැනීමෙන් මිනිසකු මිය යා හැකි වීමත් නිසා මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ පැතිරුණු දූෂමාන ආරංචි පිළිබඳ ප්‍රබල සැකයක් ඇතිවන බවයි." 1724 ඔක්තෝම්බර් 16දින යෙඔනිං කුමරු යොංජෝ රජු ලෙසින්, එනම් ජොසොන්හි 21වන පාලකයා ලෙස සිහසුනට පත් විය.
රාජ්‍ය සමය
යොංජෝ රජු දැඩි කොන්ෆියුසියානු පාලකයකු වූ අතර, ඔහුගේ නිලධාරීන්ට වඩා සම්භාව්‍ය ග්‍රන්ථ පිළිබඳ ඔහුගේ දැනුම පුළුල් වූ බව පැවසේ. යොංජෝ රජු සහ ඔහුගේ මුණුපරු ජොංජෝ රජ සමයේ, කොන්ෆියුසියානුකැණය එහි උච්චත්වයට පත් විය. 16වන සියවසේ අගභාගයේ සහ 17වන සියවසේ මුල් කාලයේ පරිහානියට පත්ව තිබූ ආර්ථිකය යළි ප්‍රකෘති තත්ත්යට පත් විය. ඔහුගේ පාලන සමය ජොසොන් රාජවංශයේ වඩාත් දීප්තිමත්ම යුගවලින් එකක් ලෙස සැලකෙයි.
යොංජෝ සිය ජනයා පිළිබඳ බෙහෙවින් සැලකිළිමත් විය. ජොසොන් රාජවංශයේ අනුවාර්ෂික වාර්තා පවසන්නේ සිය 4වන වර්ෂයෙහි පාන්දර ඇති වූ වර්ෂාවක හඬකින් අවදි වූ යොංජෝ රජු සිය සේවකයන්ට මෙසේ පවසා ඇති බවයි,
"අනේ! මාගේ අයහපත් බව නිසා පසුගිය වසර හතර තුළ ජලගැලීම්, නියඟ හා සාගත පැමිණියේ ය. මේ වසර තුළ යි ඉන්-ජ්වා නැමැති රාජද්‍රෝහියකුගේ කැරැල්ලක් ඇති වී තිබේ. මෙවන් දුෂ්කරතාවන් හමුවේ කෙසේ නම් මාගේ දුගී ජනයා දිවිගෙවනු ඇත් ද? 'යුද්ධයකට පසු හැමවිටම දුෂ්කර වසරක් එළඹේ' යනුවෙන් පැරණි කියමනක් ද ඇත. වාසනාවට පසුගිය වසර දෙක පුරාවටම අපට විශාල සාගතයක් පැමිණියේ නැහැ. මේ වසරේ හොඳ අස්වැන්නක් ලැබේ යැයි අපි ‍අපේක්ෂා කරමු. නමුත් මා තවමත් බියෙන් පසුවන්නේ ස්වනු නෙලීමේ කාලය ආසන්න නිසායි. ඊට පෙර ජලගැලීමක් හෝ නියඟයක් ඒදැයි කාටවත් පැවසිය නොහැකියි. හදිසියේම සීතල වැස්සක් ඇදහැළී අස්වනු නෙළීමට නියමිත බිම් ජලයෙන් යටකරාවිදැයි කවුරුන්වත් නොදනී. මගේ අවාසනාව නිසා මෙවන් දේ සිදුවුවහොත්, මට දෙව්ලොව දයාව හිමි නොවේවි. මාවිසින් ආවර්ජනා නොකර, උත්සාහ නොදරා සිටියහොත් මා කෙසේ ද දෙව්ලොව අනුකම්පාව දිනාගන්නේ? මම මා ගැනම ආවර්ජනය කිරීමට උත්සාහ ගත යුතුයි."
වසර 25කට පසු, 1753දී පමණ උදෑසනක ඇදහුලුණු නොනැවතුණු වර්ෂාව යොංජෝට සිය 4වන වර්ෂයේ ඇති වූ ජලගැල්ම සිහිපත් කළේ ය. අඩු ආහාර ප්‍රමාණයක් ගත් ඔහු: "අනේ! මගේ ගුණාංගවල අඩුබව නිසායි ජලගැලීම් සහ නියං ඇතිවන්නේ. එම වර්ෂයට වඩා මම තරමක් වැඩමහල්, කෙසේද මා ජනයාට අනුකම්පාව දැක්විය යුත්තේ? ඔවුන් වෙනුවෙන් මා තවත් වැඩිපුර ‍වෙහෙසිය යුතුයි". නැවත වරක්, යොංජෝ සිය භෝජන මේසයේ බඳුන් සංඛ්‍යාව අඩුකිරීමට නියෝග කළේ ය. ඔහු වටා සිටි මිනිසුන් ඔහු දීප්තිමත්, ත්‍යාගශීලී, සහ කාරුණික රජකු බව පවසන්නට වූහ. ඔහුට තියුණු නිරීක්ෂණ හැකියාවක් සහ ඉක්මන් ධාරණ ශක්තියක් තිබූ බව පැවසේ.
ප්‍රතිපත්ති
17වන සියවසේ අගභාගය තුළ දේශපාලන පක්ෂආරවුල් නිසා රාජ්‍ය පරිපාලනයට සිදුවන අහිතකර බලපෑම වටහාගත් යොංජෝ රජු, සහසුනට පත්ව නොබෝකලකින්ම මෙම පක්ෂ ආරවුල් අවසන් කිරීමට උත්සාහ ගත්තේ ය. යොංජෝ කෙටිකාලීන සර්වත්‍ර යුධ සේවා බද්ද ස්ථාපනය කළ අතර, මාලිගයේ දොරටුවෙන් පිටතට යන සෑම විටම, ඔහු නිලධාරීන්, විද්වතුන්, සෙබලුන් සහ ගොවීන්ගේ අදහස් විමසුවේ ය. යුධ සේවා බද්ද අඩකින් අඩු කළ යොංජෝ, එහි අතිරික්තය ධීවර කර්මාන්තය, ලුණු, යාත්‍රා සහ අමතර ඉඩම් බදු මගින් පූරණය කරගැනිණි. මීට අමතරව යොංජෝ, රාජ්‍ය ආදායම් සහ වියදම් මූල්‍ය පද්ධතිය විධිමත් කරමින් ගිණුම්කරණ පද්ධතියක් පිහිටුවී ය. ඔහුගේ යතාර්ථවාදී ප්‍රතිපත්ති නිසා ග්යොංසං දෝ පළාතේ දුරබැහැර කඳුකර ප්‍රදේශ සිට ආසන්න වරායයන් දක්වා ධාන්‍ය බද්ද, මුදල් හෝ කපුවලින් අයකර ගත හැකි විය. මෙලෙසින් මුදල් සංසරණය වීම නිසා කාසි නිෂ්පාදනය වැඩි විය.
ගොවි ජීවිත සමෘද්ධිමත් කිරීමට යොංජෝගේ තිබූ දැඩි ආශාව නිසා ඔහු කොරියානු භාෂාවෙන් (හංගුල්) රචිත වැදගත් පොත් ජනතාව අතර බෙදා දීමට උත්සාහ ගත්තේ ය. ඒ අතර කෘෂිකර්ම ග්‍රන්ථය වැනි ග්‍රන්ථ ප්‍රධාන වේ. වර්ෂාමාන නැවත නිෂ්පාදනය කෙරුණු අතර, ඒවා ප්‍රදේශීය පරිපාලන කාර්යාල වෙත බෙදා දුණි. පොදු ව්‍යාපෘති ද ඇරඹිණි. සමාජ සචලතාවය ඉහළ නැංවීමේ නව ක්‍රමයක් ආරම්භ කරමින් යොංජෝ සමානා්‍ය ජනයාගේ සමාජ තත්ත්වය ඉහළ නැංවී ය. යොංජෝගේ මෙම ප්‍රතිපත්ති කොන්ෆියුසියානු රාජ්‍ය ක්‍රමය මානුෂීය පාලනයක් කරා ගෙනගියේ ය. නමුත් ඔවුනට එමගින් ඇති වූ සමාජ වෙනස වළක්වාගත නොහැකි විය.
වෙළඳ කටයුතු ප්‍රමාණය ක්‍රමයෙන් ඉහළ ගියේ ය. අගනුවර වෙළඳ ඒකාධිකාරය සහ තොග වෙළඳාම නොයෙකුත් සංවිධාන ඔස්සේ ගොඩනැගුණු අතර, බොහෝ වෙළඳුන් හන්යං නුවර වටා සංකේන්ද්‍රගත වන්නට විය. සම්ප්‍රදායිකව බෙදුණු රජයේ අවසරලත් වෙළඳසැල්, වීදි සහ පටු මංපෙත්වල අවසරලත් භාණ්ඩ සැපයුම්කරුවන් සහ කුඩා වෙළඳසැල්හිමියන් ඒකාබද්ධ කර ඒකාධිකාරී තොගවෙළඳ පද්ධතියකට ඒකරාශී කරන ලදී.
සිය සමාජ තත්ත්වය නොසලකා බොහෝ යැංබැන් වංශවත්හු සහ සාමාන්‍ය ජනයා හවුල් වෙළඳ කටයුතුවල නියැලෙන්නට වූහ. මෙලෙසින් හන්යං නගරය 18වන සියවසේ වෙළඳ සහ කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයේ දියුණුවට පත් විය. අත්කම් සහ පිහි, අශ්ව කෙඳි හිස්වැසුම්, භෝජන මේස සහ පිත්තල භාණ්ඩ වැනි භාණ්ඩ සඳහා ඉල්ලුම ඉහළ ගියේ ය. මූලිකව අශ්ව කෙඳි හිස්වැසුම් පැළඳීමට යැංබැන්වරුන්ට පමණක් තිබූ අයිතිය ක්‍රමයෙන් නැති වී ගියේ ය.
නීතිවිරෝධීව සෑදූ පොත් වෙළඳාම වාණිජකරණය වූ අතර, ධනවත් යැංබැන්වරු සිය මුතුන්මිත්තන් ලියූ සාහිත්‍ය ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශයට පත්කරන්නට වූහ. එලෙසම ජනප්‍රිය ප්‍රබන්ධ සහ කාව්‍ය ග්‍රන්ථ මුද්‍රණය ප්‍රචලිත විය. ජනතාව විශේෂයෙන්ම උපහාස සහ සමාජ විවේචන සඳහා ප්‍රියකළහ. එයට උදාහරණයක් ලෙස රජයේ නිලධාරීන්ගේ නොමනා ක්‍රියා සහ ලෝභීත්වය නිරූපණය කරමින් ගිසෙංවරියකගේ (විනෝදය ගෙනදෙන්නියකගේ) දියණියකගේ නිවැරදිබව තේමාකොට ගෙන ලියූ උපහාස ග්‍රන්ථයක් වන චුන්හ්යංජොන් (චුන්හ්යංගේ කථා) යන ග්‍රන්ථය බෙහෙවින් ප්‍රචලිත විය.
දූෂණයට වැටබැඳීම
මේ රජු පාක් මුන්-සු නැමැති අම්හෙං-ඉයොසා (암행어사), එනම් රජුගේ රහස් පරීක්ෂකවරයාට අනුග්‍රහ දැක් වූ බව ප්‍රකට ය. පාක්, යි ඉන්-ජ්වාගේ කැරැල්ල මැඬලීමේදී වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකළ අතර, රජුගේ නාමයෙන් වංචා දූෂණ සිදුකළ නිලධාරීන්ව ඔහු විසින් සිරභාරයට ගන්නා ලදී.
කතෝලික ධර්මය
රට තුළ සිදු වූ රෝමානු කතෝලික ක්‍රියාකාරකම්වලට එරෙහිව පළමුව පියවර ගත් රජු වන්නේ ‍යොංජෝ රජුයි. 18වන සියවස විට විශේෂයෙන්ම ගංවොන් සහ හ්වංහේ පළාත් තුළ කතෝලික ධර්මය පැතිරගියේ ය. 1758දී, යොංජෝ රජු නිලවශයෙන් කතෝලික ධර්මය ඇදහීම සාහසික ක්‍රියාවක් ලෙස නිවේදනය කරන ලදී.
මරණය
කිරුළහිමි සදෝ කුමරුන්ගේ මරණයෙන් වසර 14කට පසු, සදෝගේ පුත්‍රයා සහ යොංජෝගේ මුණුපරා වූ ජොංජෝ රජු බවට පත් විය. නව රජුගේ මුල් රාජ්‍ය කාලය තුළ, දේශපාලන කුමන්ත්‍රණ බහුල වූ අතර, ඔහුගේ පියා වූ කිරුළහිමි සදෝ කුමරුන්ට දඬුවම් පැමිණවීමට, පෙත්සම් ඉදිරිපත් කළ රාජ්‍ය නිලධාරීහු ජොංජෝ තමන්ගෙක් පලිගනීවි යැයි බියවූහ.
යොංජෝ රජුගේ දේහය දොංගුර්‍යුංහි රාජවංශ සොහොනෙහි මිහිදන් කරන ලදී. යොංජෝ රජුගේ සිරුර, සිය දෙවන බිරිඳගේ දේහය සමග ගුරි නගරයේ, වොන්න්‍යුංහි (원릉, 元陵) රාජකීය සොහොනේ භූමදාන කොට ඇත.
නවසීලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2003
නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2003 දී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළ අතර, 2003 අප්‍රේල් 25 සිට මැයි 7 දක්වා ටෙස්ට් තරග දෙකකට ක්‍රීඩා කළේය. නවසීලන්තය ස්ටීවන් ෆ්ලෙමින් විසින් මෙහෙයවන ලද අතර ශ්‍රී ලංකාව හෂාන් තිලකරත්න විසින් මෙහෙයවනු ලැබීය. ටෙස්ට් තරග දෙකම ජය පැරදුමෙන් තොර විය.
අනතුරුව නවසීලන්ත කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකාව සහ පකිස්ථානය සමඟ තුන්කොන් එක්දින තරඟාවලියක් සඳහා තරඟ වැදුනේ බෑන්ක් අල්ෆලා කුසලානය සදහාය. අවසන් මහා තරගයේදී පාකිස්තානය පරාජය කරමින් නවසීලන්තය තරගාවලියේ ශූරතාව දිනා ගත්තේය.
නවසීලන්තය එ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් මණ්ඩල සභාපති XI දෙදින තරගය
thumb|ස්ටීවන් ෆ්ලෙමින් - 1 වන ටෙස්ට් තරගයේ 274* සහ 69*
එදිජා තරගාවලිය
ශ්‍රී ලංකාව හා නවසීලන්තය අතර පැවති ටෙස්ට් තරගමාලාවෙන් අනතුරුව පාකිස්ථානය ද සමග බෑන්ක් අල්ෆාලා කුසලානය සදහා තුන්කොන් තරගාවලියක් පැවතියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
පෙදෙසි ජාලවල දත්ත හුවමාරුව
පෙදෙසි ජාල වල දත්ත මාරුව සිදු කිරීම (LAN switching) යනු පෙදෙසි ජාල තුළ/අතර දත්ත පැකැට්ටු හුවමාරු කර ගැනීම සඳහා භාවිතා කරන එක් ක්‍රමවේදයකි. වේගවත්, දෘඪාංග මත පදනම් වූ ක්‍රමවේදයන් මගින් දත්ත දහරාවන් පෙදෙසි ජාල තුල නියමිත ස්ථාන වෙත යොමු කිරීම සඳහා දත්ත පැකට්ටු මාරු කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් යොදා ගන්නා නිසා ජාල සැළසුම් නිර්මාණය කිරීමේදී  එම ක්‍රමවේදයන් ඉතා වැදගත් වේ.
2 වන ස්ථර ස්ව්ච මගින් දත්ත මාරුව සිදු කිරීම
2 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරු කිරීම, පහත සඳහන් දෑ සළසා දේ
දත්ත පැකැට්ටු වලට කිසිදු වෙනෙසක් නොවන නිසා 2 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව ඉතා කාර්‍යක්ෂම වේ. ඒ මෙහිදී වෙනෙසක් සිදු වන්නේ දර්ත පැකට්ටු බහාලුමට වන නිසාත් එසේ වන්නේ දත්ත පැකට්ටු එකිනෙකට අසමාන මාද්‍ය හරහා ගමන් ගන්නා විට පමණක් වන නිසාත් ය. (ඊතර්නෙට් හි සිට එෆ්.ඩී.ඩී.අයි. වෙත මාරු වීම ) ක්‍රියාකාරී පරිගණක සමූහයක් (workgroup) අතර සම්බන්ධතාව ඇති කිරීම සඳහාත් ජාළ ඛණ්ඩ කිරීම([ගැටුම් බල ප්‍රදේෂ] අවසන් කිරීම ) සඳහාත් 2 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරු කිරීම භාවිතා කරයි. මෙය, වැඩිපුර ජාළ ඛණ්ඩ සහිත පැරණි 10BaseT හවුල් ජාළ (shared networks) වලට වඩා පැතලි ජාළ නිර්මාණය කිරීම සඳහා මඟ පාදා දේ. 2 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව ජාල අධෝව්‍යුහය තුළ නව සංරචක වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා උපකාරී වී ඇත.
සීමාවන්
2 වන ස්ථර ස්විච වල, බ්‍රිජ සහිත ජාල වල ඇති සීමාවන් දැකිය හැකිය. ජාලය නිර්මාණය සඳහා 80/20 නීතිය භාව්තා කර ඇත්නම් එම ජාලය සඳහා බ්‍රිජ භාවිතා කිරීම සුදුසු වන බව මතක තබා ගන්න. එවැනි ජාල වල දී පරිෂීලකයා සිය කාලයෙන් සියයට අසූවක් පමණම සිය ජාල ඛන්ඩය තුළ ගත කරයි.
බ්‍රිජ සහිත ජාළ, ගැටුම් බලප්‍රදේශ (collision domains) ඉවත් කළද, සම්පූර්ණ ජාලයම එක් ප්‍රචාර්ණ බලප්‍රදේශයක් (broadcast domain) ළෙස පවතී. ඒ ආකාරයටම 2 වන ස්ථර ස්විච (බ්‍රිජ ) වලට ප්‍රචාරණ බලප්‍රදේශ ඉවත් කළ නොහැකිය. මේ නිසා ජාලය තුළ ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ ගැටළු අතිවිය හැකි අතර ජාලයේ විෂාලත්වය සීමා වීමට ඉඩ ඇත. මේ නිසා 2 වන ස්ථර ස්විච මගින්, අන්තර්ජාල තුල ඇති රවුටර සම්පූර්ණයෙන් ම ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැකිය.
3 වන ස්ථර ස්ව්ච මගින් දත්ත මාරුව සිදු කිරීම
රවුටරයක හා 3 වන ස්ථර ස්විචයක වෙනස්කම වන්නේ පරිපාළකයා (Administrator) විසින් ඒවායේ භෞතික ක්‍රියාවට නැංවීම කරන ආකාරයයි. එසේම පැරණි රවුටර යොමු කිරීම් තීරණ ගැනීම සඳහා ක්ෂුද්‍ර සකසන (micro processors) භාවිතා කළ අතර ස්විච දෘඪාංග මත පදනම් වූ පැකැට්ටු මාරු කිරීමේ ක්‍රියාවලිය පමනක් සිදු කරනු ලැබීය. කෙසේ වුවත් පැරණි අධි තාක්ෂණික රවුටර සතුව දෘඪාංග මත පදනම් වූ වෙනත් ක්‍රියාකාරීතවයන් ද පැවතුනි. වඩාත් ලාභදායී ළෙස රවුටර ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමටත් අධි ක්‍රියාකාරී පෙදෙසි ජාළ දත්ත හැසිරවීමටත් ඇති හැකියාව නිසා 3 වන ස්ථර ස්ව්විච පෙදෙසි ජාල තුළ ඕනෑම ස්ථානයක භාවිතා කළ හැකිය. 3 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව සම්පූර්ණයෙන්ම දෘඪාංග මත පදනම් වූ එකක් වන අතර සියළුම පැකැට්ටු යොමු කිරීම් දෘඪාංග ASICs මගින් පාලනය කරයි. 3 වන ස්ථර ස්ව්විච වල ක්‍රියාකාරීත්වය පැරණි රවුටර වල ක්‍රියාකාරීතවයටම සමාන වේ. එම ක්‍රියාවලියන් පහත දක්වා ඇත.
3 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව මගින් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ පහත දැක් වේ
4 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව සිදු කිරීම
4 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව එම ස්තරයට අයත් වැඩසටහන් ( ටෙල් නෙට්, එෆ්.ටී.පී. ) සමඟින් වන 3 වන ස්තර දත්ත මාරු කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් ළෙස සැලකිය හැකිය.
4 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුව 3 වන ස්තරය තුළ දත්ත මාරුවට අමතරව, ප්‍රවාහන ස්ථරය (transport layer) තුළ හමුවන මාර්ගගතකිරීමේ තීරණ සඳහා ඉවහල් වන තොට අංක, භාවිතයෙන්  සිදුවන මාර්ගගතකිරීම සිදු කරයි.
මාර්ගගත කිරීමේ තීරණ (routing decisions) ගැනීම සඳහා 4 වන ස්ථරයෙහි තොරතුරු භාවිතා කරයි. උදාහරණයක් ලෙස 4 වන ස්ථර තොට අංක භාවිතා කරෙමින් විස්තෘත ප්‍රවෙශ ලැයිස්තු (extended access lists) පැකැට්ටු පෙරීම සිදු කරයි. තවත් උදාහරණයක් වන්නේ සිස්කො අධි තාක්ෂනික රවුටර වල NetFlow ස්විචින් මගින් ගනකාධිකරණ තොරතුරු එකතු කිරීම යි.
ජාල පරිපාලකයාගේ අභිමතය පරිදි, දත්ත ලබාදීමේ මූලිකත්වය වැඩසටහන අනුව වෙනස් කොට, 4 වන ස්ථර ස්ව්ච සැකසීමේ හැකියාව 4 වන ස්ථරය තුළ දත්ත මාරුවෙහි ඇති විශාලම ප්‍රතිලාභයයි.
උදාහරණයක් ළෙස පරිශීලකයන් කිහිප දෙනෙක් වීඩියෝ කණ්ඩායමක් ළෙස නම් කොට වීඩියෝ විද්‍යුත්මාධ්‍ය සාකච්ඡාව අනුව වැඩි ප්‍රමුකත්වයක් හෝ කලාප පළලක් එම කණ්ඩායමට ලබා දිය හැකිය.
බහු-ස්ථර තුළ දත්ත මාරුව සිදු කිරීම (MLS)
බහු ස්ථර දත්ත මාරුව, දෙවන තුන්වන හා හතරවන ස්ථර වල දත්ත මාරු කිරීමේ ක්‍රම එකට එක් කොට භාවිතා කිරීම මගින් අධි වේගී පරිමාණය කිරීමක් හා අඩු පමාවක් සහිතව ක්‍රියා කරයි.මෙම ක්‍රියාකාරීත්වය ලබා ගැනීම සඳහා එය ජාල පරිපාළක විසින් පෙර සකසනු ලබන මිනුම් පාදක කොටගෙන සාදන විශාල පෙරීමේ වගු භාවිතා කරයි.
බහු ස්ථර දත්ත මාරුව මගින් ඉතා වේගයෙන් දත්ත හුවමාරු කරගැනීම හා සම්ප්‍රෙශනය කළ හැකි අතර එය 3  වන ස්තරය තුළ මාර්ගගත කිරීම සිදු කිරීම මගින් රවුටර වල පවතින දුර්වලතා නිසා ඇති වන භාදක අවම කරයි. මෙම තාක්ෂණය "route once, switch many". යන අදහස මත පදනම් වී ඇත.
බහු-ස්ථර තුළ දත්ත මාරුව මගින් මාර්ගගත කිරීමේ තීරණ පහත දේ මත පදනම් වී ගත හැකිය
රවුටින්/ස්විචින් යන දෙකම දෘඪාංග මත පදනම් වී ඇති නිසා 4 වන හා 3 වන ස්ථර ස්විච අතර ක්‍රියාකාරීත්ව තත්ත්වයන් හි වෙනසක් නොමැත.
දිස්ත්‍රික් සංවර්ධන සභාව
1980 ගම් සභාග්‍රමය අහෝසි කල පසු මෙම දිස්ත්‍රික් සභා ක්‍රමය ඇති කරන ලදි.ඒ ඩඩ්ලි සේනානායකගේ අදහසකට අනුවයි.
ජෛව රසායන විද්‍යාව
ජීව රසායන විද්‍යාව, ජෛව රසායන විද්‍යාව එසේත් නැත්නම් ජෛව රසායනවේදය යනු ජීවින්ගේ සිරුර තුළ සිදුවන රසායනික ප්‍රතික්‍රියා පිළිබදව සිදුකරන අධ්‍යයනයයි. මෙහිදී ප්‍රෝටීන, කාබෝහයිට්‍රේට, ලිපිඩ, න්‍යෂ්ටික අම්ල සහ වෙනත් ජෛව අණු වැනි සෛලීය ද්‍රව්‍යවල ව්‍යුහය හා කෘත්‍ය පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. රසායනික ජීව විද්‍යාව (Biochemistry) මගින් ජෛව රසායනික විද්‍යාවේ  ඇති වන යම් යම් ගැටළුවලට රසායනික සංස්ලේෂණය මගින් විසදුම් ලබාදේ.
විවිධ ආකාරයේ ජෛව අණු විශාල ප්‍රමාණයක් තිබුණද ඒවායින් බොහෝමයක් සංකීර්ණ විශාල බහු අවයවික අණු වන අතර (Polymers) මේවා සෑදි ඇත්තේ ඒ හා සමාන පුනරාවර්ථනය වන ඒක අවයවික  කුඩා උප ඒකක මගිනි. (Monomers) ඉහත සදහන් කළ බහු අවයවික ජෛව අණු සදහා විවිධ ආකාරයේ උප ඒකක වර්ග ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ප්‍රෝටීන යනු ඇමයිනෝ අම්ල 20 ක් ‍හෝ වැඩි ප්‍රමාණයකින් සෑදි ඇති බහු අවයවිකයකි. ජෛව රසායනික විද්‍යාවේදී ප්‍රෝටීන වැනි වැදගත් ජෛව අණුවල රසායනික ගුණාංගයන් පිළිබදව අධ්‍යයනය කරනු ලබයි. උදාහරණයක් ලෙස එන්සයිම මගින් උත්ප්‍රේරණය වන ප්‍රතික්‍රියා පිළිබදව මෙහිදී අධ්‍යයනය කරයි.
සෛල පර්වෘත්තියෙහි සහ අන්තරාසර්ග පද්ධතියෙහි ජෛව රසායනික විද්‍යාව පිළිබද වඩාත් පුළුල් ලෙස විග්‍රහ කර ඇත. ජෛව රසායනික විද්‍යාවේ වෙනත් ක්ෂේත්‍රයන් වනුයේ ඩී.එන්.ඒ සහ ආර්.එන්.ඒ වැනි ජාන කේත, ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය, සෛල පටලවල පරිවහණය සහ සංඥ‍ා ගමනා ගමනය පිළිබදව කරන අධ්‍යයනයන්ය.
thumb|Woohler යූරියා වල සංයෝගය අධ්‍යයනය කරමින්
ජෛව රසායන විද්‍යාව (ග්‍රීක භාෂාවෙන් βίος, bios, ‘ජීවිතය’ හා ඊජිප්තුව භාෂාවෙන් kēme, ‘පෘථිවිය’) යනු සජීවී පටකවල රසායනික ක්‍රියාකාරිත්වය අධ්‍යයනය කිරීමයි. ප්‍රෝටීන, කාබොහයිඩ්‍රේට් , ලිපිඩ , න්‍යෂ්ටික අම්ල හා අනෙකුත් ජෛව අණු වැනි සෛලික අංගවල ක්‍රියාකාරිත්වය හා ව්‍යුහය පිළිබදව කටයුතු කරයි. ජෛව රසායනය තුළින් නැගෙන බොහෝ ප්‍රශ්නවලට රසායනික විශ්ලේෂණ තුළින් දියුණු කරන ලද මෙවලම් භාවිතයෙන් පිළිතුරු සැපයීමට රසායනික ජිව විද්‍යාව උත්සාහ දරයි.
විවිධ ජෛව අණු විශාල සංඛ්‍යාවක් තිබුණ ද බොහොමයක් එක සමාන පුනරාවර්තී උප ඒකක (ඒක අවයවක ලෙස හදුන්වන) විශාල සංඛ්‍යාවක එකතුවෙන් ඇතිවන විශාල හා සංකීර්ණ අණු වෙයි. (බහු අවයවක ලෙස හදුන්වන) සෑම බහු අවයවක ජෛව අණු කණ්ඩායමකටම වෙනස් උප කොටස් කාණ්ඩ ඇත. උදාහරණ ලෙස ප්‍රෝටීන් යනු ඇමයිනෝ අම්ල 20 ක් දක්වා හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයකින් සෑදී ඇති බහු අවයවයකි. ජෛව රසායනය ප්‍රෝටීන් වැනි වැදගත් ජෛව අණුවල රසායනික ගුණ අධ්‍යයනය කරයි. විශේෂයෙන් එන්සයිමීය උත්ප්‍රේරක ප්‍රතික්‍රියාවල රසායනය.
සෛල පරිවෘත්තීය හා අන්තරාසර්ග පද්ධතියෙහි ජෛව රසායනය පුළුල් ලෙස විස්තර කර ඇත. ජෛව රසායනයේ අනෙකුත් අංශවලට ප්‍ර‍ෙව්ණි කේත (DNA, RNA) , ප්‍රෝටීන් සංස්ලේෂණය , සෛල පටල ප්‍රවාහනය  හා සංඥා සම්ප්‍රේෂණය ඇතුළත් වේ.
මෙම ලිපියෙන් සාකච්ඡා කෙරෙන්නේ භෞමික ජෛව විද්‍යාව පිළිබදව පමණි. කාබන් සහ ජලය පදනම් කරගත් දැනට පවතින සියලු ජීවී ප්‍රභේද පැවැත එන්නේ එකම පොදු පූර්වජයාගෙන් නිසා ඒවාට පවතිනුයේ සමාන ජෛව රසායනයි. වෙනස් ජෛව අණුවල අත්පුරුව වැනි මූලිකවම පදනමක් නොමැති දේවලට පවා එය එසේමය. විකල්ප ජෛව රසායනයක් පැවතීම හෝ එහි ප්‍රායෝගික බව නොදන්නා කරුණකි.
ඉතිහාසය
thumb|ෆෙඩ්රික් වෝලර්
මුල් කාලයේදී, ජීවය පවතින දෑ නවීන විද්‍යාවේ නියමයන්වල විෂයක් නොවන අතර අජීවී දෑ නවීන විද්‍යාවේ නියමයන්වල විෂයක් යන්න පොදු මතයක් විය. එය එසේ ප්‍රකාශ වූයේ ජීවිකොටස් වලට පමණක් තවත් ජීවි අණු බිහිකළ හැක යන මතයේ සිටියි. ඉන් පසු 1828 දී ෆෙඩ්රික් වෝලර් (Fredrich Wohler) විසින් යූරියා සංස්ලේෂණය නමින් ලිපියක් පල කරන ලද අතර එහිදී ඔහු විසින් කාබනික ‍සංයෝගයන් කෘතීමව නිපදවිය හැකි බව ඔප්පු කර පෙන්වන ලදී.
ස්වාල්බාඩ්
ස්වාල්බාඩ් (ඉංග්‍රීසි: Svalbard; නෝර්වේජියානු උච්චාරණය: [ˈsʋɑ(ː)lbɑːɾ]; එහි ලන්දේසි නාමය වන ස්පිට්ස්බර්ජන් යන නමින් මුලින් හඳුන්වන ලදී) යනු නෝර්වේ රාජ්‍යයට අයත්, ආක්ටික් මුහුදේ ඇති දූපත් සමූහයකි. එය යුරෝපා මහාද්වීපයේ ප්‍රධාන භූමියට උතුරින්, නෝර්වේ භුමිය සහ උත්තර ධ්‍රැවය අතරමැද ප්‍රදේශය තුල පිහිටා ඇත. මෙම දූපත් සමූහයට අයත් දූපත්, උතුරු අක්ෂාංශ 74° සිට 81° දක්වාත්, නැගෙනහිර දේශාංශ 10° සිට 35° දක්වාත් වන ප්‍රදේශය තුල පිහිටයි. ඒවායෙන් විශාලතම දූපත ස්පිට්ස්බර්ජන් වන අතර, නෝඩවුට්ලැන්ඩට් සහ එජෝයා දූපත් පිලිවෙලින් ඊළඟ විශාලතම දූපත් වේ.
ජෛව රසායන විද්‍යාව
ඉතිහාසය
ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාවේ උදාව ලෙස සලකනුයේ ප්‍රථම එන්සයිමය වන ඩයස්ටේස් යලි සොයා ගැනීමයි. (diastase) (අද එය හදුන්වන්නේ ඇමයිලෙස් නමිනි.) එය 1833 දී ඇන්ඩෙස්මේ පේයන් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. ඉන්පසු 1896 දී එඩ්වර්ඩ් බුච්නර් (Eduard Buchner) විසින් සෛලයක් පිටත සිදුවන ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලියක් ආදර්ශනය ‍කළේය. ඒ යීස්ට් සෛල මගින් මධ්‍යසාර සෑදෙන පැසවීමේ ක්‍රියාවලියයි. එසේ වුවත් “ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව” වචනය මූලිකව භාවිතා වී ඇත්තේ 1882 දීය. කෙසේ වෙතත් එය සාමාන්‍ය පිලිගැනීමට ලක්වූයේ ජර්මන් ජාතික රසායන නවීන විද්‍යාඥයෙකු වූ කාලර් නෙයුබර්ගේ යටතේ 1903 දීය. මෙයට පෙර එම කාලයේදී එය හැදින්වූයේ කායික රසායන නවීන විද්‍යාව වශයෙනි. ඉන්පසුව 20 වන සියවසේ මැද භාගය වන තුරු එය එතරම් උසස් තත්ත්වයකට නොපැමිණි අතර 20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී සොයාගත් නවීන විද්‍යාත්මක උපකරණයක් වන වර්ණ ඡායාරූපකරණයන්, X කිරණ විවර්තනය, NMR වර්ණාවලීක්ෂයන්, විකිරණ හා සමස්ථානික නාමකරණයන්, ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයන් හා අණුකමය ගති ආදර්ශකය (Molecular Dynamic Simulation) වැනි උපකරණවල උදවුව හරහා විවිධවූ අණු හා සෛලවල පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලීන් පිළිබදව සවිස්තරාත්මක විශ්ලේෂණයන් කිරීමට හැකියාව ලැබුණි. එහිදී ග්ලයිකෝසිස් හා කර්බ් චක්‍රය (ස්ට්‍රික් අම්ල වක්‍රය) උදාහරණ වේ.
ජෛව රසායන ඉතිහාසයේ අද්විතීයිය යොදාගැනීමක් වන්නේ ජානය සොයා ගැනීමක් එය මගින් සෛල තුළ තොරතුරු හුවමාරු වන අයුරු හඳුනාගැනීමත් ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාවේ මෙම කොටස අණුක ජීව නවීන විද්‍යාව ලෙස හදුන්වයි. 1950 දී ජේම්ස් ඩී. වොට්සන්, ෆ්රැන්සිස් ක්‍රික්, රොසැලින්ඩ් ෆ්රැන්ක්ලින් හා මයුරිස් විල්කින්ස් යන පුද්ගලයන් විසින් DNA වල ව්‍යුහය හා එහි තොරතුරු හුවමාරුව සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියාකාරී වු වැදගත් පුද්ගලයන් වේ. ජෝර්ජ් බීඩ්ල් හා එඩ්වඩ් ටැටුම් විසින් දිලීර වල එක් එන්සයිමයක් එක් ජානයක් ක්‍ නිපද වීම ආදර්ශනය කිරීම නිසා 1958 දී නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගන්නා ලදී. 1988 දී කොලින් පිත්ෆෝක් DNA සාක්ෂි තුලින් අණාවරණය  කරගත් දත්ත හේතුවෙන් වරදකරු වු ප්‍රථම පුද්ගලයා වූ අතර එය අධිකරණ වෛද්‍ය නවීන විද්‍යාවේ නව කොටසක් විය. ඉතා මෑතදී ඇන්ඩෘ z ෆයර් හා ක්රෙයිග් සී.මෙලොයි (Craig C. Mello) විසින් 2006 දී RNA නිරෝධනය (RNA interference [RNA I ]) සොයා ගැනීම වෙනුවෙන් 2006 වසරේ නො‍ෙබල් ත්‍යාගය ද හිමි වුණි.
ස්වාල්බාඩ්
මෙම දූපත් පළමුවරට භාවිත කරනු ලැබූයේ තල්මසුන් දඩයම් කිරීම සඳහා වේ. ඒ 17වන සහ 18වන ශතවර්ෂයන් හි දී වන අතර, පසුව එය අත්හැරදමන ලදී. 20වන සියවස ආරම්භයේදී ගල්අඟුරු කැණීම ඇරඹුන අතර ස්ථීර ජනාවාසද ආරම්භ විය. 1920 දී ඇතිකරන ලද ස්වාල්බාඩ් ගිවිසුම මගින් දූපත්හි ස්වෛරී අයිතිය නෝර්වේ රාජ්‍යට හිමිවුණ අතර, 1925 දී ඇතිකරන ලද ස්වාල්බාඩ් පනත මගින් ස්වාල්බාඩ් භූමිය සම්පූර්ණයෙන්ම නෝර්වේ රාජධානියේ කොටසක් බවට පත් කරන ලදී. එමෙන්ම, නෝර්වේ රාජ්‍යය විසින් ස්වාල්බාඩ් දූපත්, නිදහස් ආර්ථික කලාපයක් සහ යුධ සේනාංක වලින් තොර කලාපයක් බවට පත් කරන ලදී. ස්වාල්බාඩ් හි දැනට ඇති කැණීම් සමාගම් වනුයේ නොර්වේහි Store Norske සහ රුසියාවේ Arktikugol පමණි. පර්යේෂණ සහ සංචාරක කර්මාන්තය ස්වාල්බාඩ් හි ප්‍රධාන සැපයුම් කර්මාන්ත බවට පත්ව තිබේ. ස්වාල්බාඩ් විශ්වවිද්‍යාල මධ්‍යස්ථානය (UNIS) සහ ස්වාල්බාඩ් ගෝලීය බීජ සුරක්ෂිතාගාරය එහිදී වැදගත් කර්තව්‍යයක් ඉටු කරයි. ස්වාල්බාඩ් හි ජනාවාස සම්බන්ධ කරමින් මාර්ග තනා නොමැත. එමනිසා හිම මත ධාවනය වන විශේෂ වාහන, ගුවන්යානා සහ බෝට්ටු සේවා මගින් අන්තර්-ජනාවාස ප්‍රවාහන කටයුතු සිදුකෙරේ. ස්වාල්බාඩ් වෙතට ඇතුල් වන ප්‍රධාන ද්වාරය වන්නේ ස්වාල්බාඩ් ගුවන්තොටුපලයි.
ජෛව රසායන විද්‍යාව
ඉතිහාසය
අද මයිකල් ඊ. සුගාර් විසින් පිහිටුවන ලද පරිදි ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව කොටස් තුනකි. ශාක ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් ස්වයංපෝෂී ජීව කොටස් ප්‍රභාසංස්ලේෂණය   පිළිබදව හා වෙනත් ශාකවල විශේෂිත ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලි අධ්‍යයනයත්, සාමාන්‍යය ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් සත්ව හා ශාකවල ජෛව රසායන ක්‍රියාවලින් හා මනුෂ්‍ය/ වෛද්‍ය/ ඖෂධ ජෛව රසායන නවීන විද්‍යාව තුලින් මිනිසුන්ගේ හා විවිධ වූ රෝගාබාධවල ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලිය අධ්‍යයනය කෙරේ.
ස්වාල්බාඩ්
ස්වාල්බාඩ් දූපත් සමූහය ආක්ටික් කාලගුණයක් සාමාන්‍යයෙන් පෙන්නුම් කරන නමුත්, එකම අක්ෂාංශයේ පිහිටි අනෙකුත් ප්‍රදේශ වලට වඩා සැලකියයුතු ලෙස වැඩි උෂ්ණත්වයක් පවතී. මෙහි ඇති ශාක ප්‍රජාව විසින් ධ්‍රැව රාත්‍රිය නිසා ඇතිවන පාඩුව, දීර්ඝ කාලයක් පවතින මධ්‍යම රාත්‍රී සූර්යයාගෙන් හානිපූරණය කරගනී. ස්වාල්බාඩ් යනු මුහුදු පක්ෂි විශේෂ රැසකගේ මෙන්ම, හිම වලසුන්, පිනිමුවන්, ආක්ටික් නරි සහ මුහුදු ක්ෂීරපායීන් රැසකගේ අභිජනන භූමියද වේ. මෙම දූපත් සමූහය තුල ජාතික වනඋද්‍යාන හතක් සහ ස්වභාවික රක්ෂිත 23ක් ඇති අතර, එමගින් සමස්ත භූමියෙන් තුනෙන් දෙකක් ආවරණය කරන්නේ තවමත් නොඉඳුල් සහ නැවුම් ස්වාභාවික පරිසරය ආරක්ෂා කරමිනි. දූපත් සමූහයෙන් 60%ක් ආවරණය වී අත්තේ ග්ලැසියර වලින් වන අතර දූපත් සමූහය පුරා කඳු සහ කඳු අතර ඇති පටු බෑවුම් (fjord) දැකිය හැක.
ස්වාල්බාඩ් සහ ජැන් මයේන් පොදුවේ ISO 3166-1 ඇල්ෆා-2 කේත ක්‍රමය අනුව "SJ" දේශීය කේතයට අනුගත කර ඇත. මෙම ප්‍රදේශ දෙකම නෝර්වේ රාජ්‍යය විසින් පාලනය කරනු ලබයි. ඒවා එකිනෙකට නාවික සැතපුම් 500ක් (සැතපුම් 600ක් හෝ කිලෝමීටර 950ක්) දුරින් පිහිටා ඇති අතර ඒවායෙහි එකිනෙකට වෙනස් පරිපාලනමය ව්‍යුහයන් පවතී.
ජෛව රසායන විද්‍යාව
අනෙකුත් අණුක මට්ටමේ ජෛව විද්‍යාවලට ඇති සම්බන්ධය
thumb|250px|right|ජෛව රසායනය, ප්‍රවේණි විද්‍යාව හා අණුක ජීව විද්‍යාව අතර ක්‍රමානුරූප සම්බන්ධයකි ජෛව රසායනයේ පරීක්ෂණයන් ජෛව රසායනයටම අදාල විශේෂ තාක්ෂණික ක්‍රම භාවිතයට ගනී. නමුත් දැන් වැඩි වශයෙන් මේවා ප්‍රවේණි විද්‍යාව, අණුක ජීව විද්‍යාව හා භෞතිකයේ තාක්ෂණික ක්‍රම හා අදහස් සමග සම්බන්ධ වේ. ඒවායේ තාක්ෂණික ක්‍රම හා අන්තර්ගතය අතින් කොටස් අතර කිසිම විටෙක පැහැදිලි වෙන් කිරීමක් නොතිබුණි. නමුත් අතීත‍යේ මෙම අංශවල සාමාජිකයන් විශාල ලෙස වෙන් කර තිබිණි. වර්තමානයේ අණුක ජීව විද්‍යාව හා ජෛව රසායනය යන අංශ එකිනෙක හුවමාරු කළ හැකි තරම්ය. පහත දැක්වෙන්නේ එම ක්ෂේත්‍ර අතර සබඳතාව දක්වන පටිපාටිකයකි.
·	ජෛව රසායනය යනු ජීව පටක තුළ සිදුවන රසායනික ද්‍රව්‍ය හා ජෛව ක්‍රියාවලි පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. ජෛව රසායනඥයන් ජෛව අණුවල ව්‍යුහය හා ක්‍රියාව පිළිබඳ ප්‍රභලව අවධානය යොමු කරයි. ජෛව ක්‍රියාවලි පිටුපස රසායනය අධ්‍යයනය හා ජීවීය ලෙස සක්‍රීය අණු සංස්ලේෂ්ණය ජෛව රසායනයේ උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක.
·	ප්‍රවේණි විද්‍යාව පටකවල ප්‍රවේණි වෙනස්කම් මගින් ඇතිවන ප්‍රතිඵල නොසිත්ත දර්ශය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. සාමාන්‍ය සංරචකයක නොමැති වුවද මෙය තාර්කිකව නිගමනය කළ හැක. (උදා - ජානය) නොහික්ත දර්ශ සමග හෝ ස්වාභාවික රූපානුදර්ශය සමග සංසන්දනය කළහ. ක්‍රියාකාරී කොටස් එකක් හෝ කිහිපයක් නොමැතිවීමෙන් ඇතිවන විකෘති දර්ශ පිළිබඳව - අධ්‍යයනය ද මෙහිදී සිදු කෙරේ. එවන් අධ්‍යයන වලින් සිදු කරන සරල අර්ථ දැක්වීම් ජාන අන්තර්ක්‍රියා මගින් ව්‍යාකූලත්වයකට පත් කළ හැකි වේ.