cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අකරවිට රජ මහා විහාරය
= ලෙනවර රජ මහා විහාරය අකරවිට = අවිස්සාවේල්ල කොලඹ මර්ගයේ කොස්ගම-ශලාව යුධ හමුදා කඳවුර අසලින් වන අකරවිට මාර්ගයේ කිලෝ මීටර දෙකක් පමන ගිය විට හමුවන සුන්දර කඳුගැටයක් මත මෙම විහාරය පිහිටා ඇත. විශාල ධර්ම ශාලාවක් අසලින් වැටී ඇති පියගැට සියයක පෙලක් ඔස්සේ ඉහලට ගිය විට විහාර මළුවට පීවිසෙන්නට හැකිය. එසේ විහාර මළුවට පිවිසීමේදී මෑතක දී ඉදිකරන ලද වාහල්කඩින්ද විහාරස්ථානයේ විසිතුරු බව තවද වැඩිකරන අතර හමුවන බෝධිමළුවේ ඔබ්බෙන් වන නයි පෙනයක හැඩය ගත් විශාල ගල් ලෙනක විහාරය ඉදිකර ඇත. මෙම ලෙනෙහි කටාරම්ද කොටා තිබෙනු දැකිය හැකිය.
විහාර ගෙය තුල රියන් 10 ක පමන සැතපෙන පිලිමයකි. එම පිලිමයෙහි හිස පැත්තෙන් අඩි දහයක පමන හිටි පිලිමයක්ද වේ. පාමුල දෙසින්ද අඩි හයක පමන සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක්ද වේ. මීට අමතරව විෂ්ණු ප්‍රතිමාවක්ද වේ. බුදුන් වහන්සේ දෙව්ලොවින් සංකස්ස පුරයට වැඩම කිරීමද නෙලා ඇත. ප්‍රතිසංස්කරනය කර ඇති මුත් නුවර යුගයේ ලක්ෂන දැකිය හැකි බවට ඉතිහාසය හදාරන්නන් මේවා පැහැදිලි කරයි. බිත්ති මත මහරහතන් වහන්සේලාගේ සිතුවම් ඇඳ වියන අලංකාර මෝස්තරවලින් හැඩ කොට ඇත. විහාරගෙය කෙලවර පංචමහා දේවාලද ඉදිකර ඇත. ඝංථාකර අඩි 30 පමන උසැති චෛත්‍ය මෙම බිමෙහි වන සුන්දරත්වය තවත් වැඩිකරවන සුලුය.
විහාර ගෙය අසලින් ඉහලට නැගීමේදි අතීත භික්ෂූන් වහන්සේලා පරිහරනය කල කටාරම් කෙටූ හා කටාරම් නොකෙටූ ගල් ලෙන් හමුවන අතර එම ගල් තලාව මත ස්වාභාවිකව නිමවූ පොකුනු පහක් පමණ දැකිය හැකිය. ප්‍රමානයෙන් විශාල නොවුනද මෙම පොකුණු එකිනෙක උමං මගින් සම්බන්ද කර ඇති ගැබුරින් වැඩි ඒවා හැටියට හදාරන්නන් පෙන්වා දෙනා අතර ඔවුන් පෙන්වාදෙන්නේ පායන කාල වලදී වුවත් භික්ෂූන් වහන්සේලාට අවශ්‍ය ජලය ලබා දෙන්නට මෙවා උපකර වෙන්නට ඇති බවයි. මෙම ගල්තලාවේ මුදුනත හේවිසිගල ලෙසට නම් වන අතර විහාරයේ ආගමික වතාවත් වලදී ගල මුදුනේ සිට හේවිසි වැයීමේදී හේවාගම් කෝරලයේ මෙන්ම සියනෑ කෝරලයද  ආවරනය වන විශාල ප්‍රමානයකට තේවා හඬ ඇසෙන්නට ඇති බවට උපකල්පනය කල හැක. හදාරන්නන් වැඩි දුරටත් පවසන්නේ මෙම ලෙන් විහාරය අනුරාධපුර යුගයේ වලගම්බා රජ දවස දක්වා ඉතිහාසයක් ඇති බවට මතවාද පවතින මුත් ඒවා සදහා පැහැදිලි ශාක්ෂි නොමැති බවයි. කෝට්ටේ, සීතාවක මෙන්ම නුවර යුගවලදී මෙම පුන්‍ය භූමිය හොඳ දියුනු තත්වයක තිබෙන්නට ඇති බවටයි විස්වාසය වන්නේ,
මෙම විහාරස්ථානය අසලම ලෙනදොර ඇත්ගාලද පිහිටා ඇති අතර ගලර්වතය ස්වාභාවිකවම දෙපලුව එක් දෙසකින් පහසුවෙන් අලියෙකුට රිංගායමටය හැකිවන ලෙසට හා අනෙක් කෙරවලදී කො‍ටුවන ස්වභාවයක් ගන්න බව දැකිය හැකිය. අතීතයේ සිටම අලි ඇතුන් මෙම ගාලට කො‍ටුකර ගත් බවට ජනප්‍රවාද පවතින අතර සීතාවක ඇත් හමුදාවට අවශ්‍ය අලි ඇතුන් මෙම ස්ථානයෙන්ද අල්ලා ගන්නට ඇත.
මනෝ ව්‍යාධි වේදය
මානසික රෝග මානසික පීඩන හෝ මානසික රෝග පිළිබිඹු කරන හැසිරීම් / අත්දැකීම් ගැන කරන අධ්‍යයනය මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාවයි. සායනික මනෝවිද්‍යාවේ එන මානසික රෝග ගැන වර්ගීකරණය සහ අවබෝධය ලබා දෙන අධ්‍යාපනික සඟරාවක් ද මේ නමින් හැඳින්වේ. මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාව මානසික රෝග ගැන කරන අධ්‍යයනයක් ලෙස මානසික රෝග ගැන අධ්‍යයනය සඳහා බොහෝ විවිධ ආකාරයේ වෘත්තිකයින් පෙළඹී ඇත. බොහෝ විට මනෝ රෝග චිකිත්සකයින් සායනික මනෝවිද්‍යාඥයින් විශේෂයෙන්ම මානසික රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර සහ එහි සම්භවය සඳහා පර්යේෂණ කිරීමට සහ එහි වර්ධනය සඳහා උනන්දු වෙයි. මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාවේ දී බොහෝ උප ක්ෂේත්‍ර ඉවහල් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ඇතැම් ස්නායු විද්‍යාඥයින් මානසික රෝගවලදී මොළයේ සිදුවන වෙනස්කම් ඉලක්ක කොට අධ්‍යයනය කරයි. එමනිසා මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාඥයෙක් ලෙස හඳුන්වනුයේ එම ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂ පුහුණුවක් ලද බොහෝ වෘත්තිකයන්ගෙන් එක් අයෙකි.
නමුදු මෙය පෞර්ෂත්වයේ රෝගයක් වන මනෝ ව්‍යාධික හැසිරීම හා පටලවා නොගත යුතුය.
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සීමා
ශ්‍රී ලංකාවේදී නගර සීමා ලෙස හැඳින්වෙන්නේ නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ රෙගුලාසි බලපාන භූමි සිමා වෙයි. මෙයට පහත සඳහන් සීමා අයත්වේ.
මනෝ ව්‍යාධි වේදය
මනෝ ව්‍යාධික විද්‍යාව විශ්ලේෂණාත්මක පදයක් ලෙස
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සීමා
වාහන වේග සීමා
ක්‍රි.ව. 2012 වසරේ ජූනි මස 22 දිනට පෙර ශ්‍රිලංකාවේ මෝටර් වාහන සඳහා වේග සීමා නගර සීමාවතුලද ඉන් පිටතද යන්න අනුව තීරණය විය.
මනෝ ව්‍යාධි වේදය
ඇතැම් විට ‍කිසියම් රෝගයක් නිර්ණය නොවූවද මනෝ ව්‍යාධික විද්‍යාව මගින් මානසික රෝගයට අදාල හැසිරීම් විස්තර කෙරේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සීමා
වාහන වේග සීමා
ප්‍රවර්ගය:නගර සීමා - ශ්‍රී ලංකා
මනෝ ව්‍යාධි වේදය
මායාවන් හෝ භ්‍රාන්තිය (නොපවතින දෙයක් පිළිබඳ සංවේදනය) මනෝ ව්‍යාධියාගේ ලකුණක් ලෙස සැලකුව ද DSM වර්ගීකරණයේ එක් රෝගයකට අදාල රෝග නිර්ණායක සියල්ල සපුරන්නේ නැත.
පොදුවේ ගත් කළ ප්‍රජානනයේ හෝ ස්නායුක ප්‍රජානන පද්ධතීන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයේ බිඳ වැටීමක් නිසා ඇති වන හැසිරීම් හෝ අත්දැකීම්වල පීඩනයක්, අකර්මණ්‍යතාවයක් ලෙස මනෝ ව්‍යාධික විද්‍යාව වර්ග කළ හැක.
භෛරව රාගය
ජාතිය සම්පූර්ණ
(අාරෝහණයේ රි හා ධ කෝමළ හා අවසානයේ අැති ස උච්ච විය යුතුමය.)
අවරෝහණ - ස,නි,ධ,ප,ම,ග,රි,ස
(අවරෝහණයේ රි හා ධ කෝමළ හා මුලින්ම අැති ස උච්ච විය යුතුමය.)
මුක්යාංගය - ස,ගම,ප,ධප (ධ කෝමළ වේ.)
ධෙෙවතය වාදි වන අතර රිෂභය සංවාදි වේ.සූර්යෝදයේ ගායන වාදන කට යුතු.මෙම රාගය කාලිංගඩා රාගයේ ඡායාවෙන් මුදාගත යුතුය.කාලිංගඩා රාගයේ රිෂභය හා හා ධෙෙවතය මත අාන්දෝලන් නොකරයි.නමුත් භෙෙරව රාගයේ  රිෂභය හා  හා ධෙෙවතය මත විශේෂයෙන්ම අාන්දෝලන් කරන අතර කාලිංගඩා රාගයෙන් භෙෙරව රාගය මිදීමට එම අාන්දෝලනය වැදගත් වේ.භෙෙරවයේ අාරෝහණයේ රිෂභය දුර්වල ය.ඒ නිසා නි,ස,ගම,ප   ස,ගම,ප  වැනි සංගති නිර්මාණය වේ.තව ද ම  හා  කෝමළ රි අතර ම,රි සංගතිය මීන්ඩ් ක්රමයටත් (ම),රි ලෙස මුර්කි ක්රමයටත් යෙදේ.කර්ණාටක සංගීත පද්ධතියේ භාවිත වන මායාමාලවගෞලෙෙ රාගය හින්දුස්තානියේ භෙෙරව රාගයට සමාන රාගයයි.
නිව්ස් ලයිව්
නිව්ස් ලයිව් යනු උතුරු ඉන්දියාවේ ඇසෑමය පදනම් කරගත්, පැය 24 පුරා විකාශය වන සැටලයිට් ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. මෙය උතුරු ඉන්දියාවේ ආරම්භ කරන ලද දෙවන සැටලයිට් ප්‍රවෘත්ති නාලිකාව වන අතර ඇසෑම සහ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා වලින් සිය වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරනු ලබයි. නාලිකාවේ විකාශන කටයුතු 2008 ජනවාරි 21 දින ආරම්භ කරන ලදී.
මෙහෙයුම් කාර්යාල
නිව්ස් ලයිව් සිය කාර්යාලයන් ඉන්දියාවේ Bongaigaon, නව දිල්ලිය, Dibrugarh, ජෝර්හාත්, Kokrajhar, ලඛිම්පූර්, Nagaon, Nalbari, Silchar, ටෙස්පූර්, Mangaldai, දිපු, සිවාසගර්, Dhubri, Tinsukia යන නගර වල පිහිටුවා තිබෙයි.
චෝල විරෝධය
චෝල හමුදා කස්සප සොයමින් මුළු රුහුණ පුරා සංචාරය කළ නමුත් කස්සපට පක්ෂපාතී පිරිස් විසින් ඔහු ඉතා හොඳින් ආරක්ෂා කරනු ලැබීය. චෝලයින් කුමරු සොයමින් සිටින විට සිංහල සෙන්පතිවරුන් දෙදෙනෙකු ඔවුනට එරෙහිව සටනක් ආරම්භ කළහ. හය මාසයක් කෙරුණු යුද්ධයකින් පසු චෝලයින්ට පොළොන්නරුව දක්වා පසු බසින්නට සිදු විය. ඉන් පසු කස්සප, වික්‍රමබාහු යන නමින් මුළු ශ්‍රී ලංකාවේම ආධිපත්‍යය ආරෝපණය කර ගත් නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහුගේ සැබෑ පාලනය තිබුණේ රුහුණ ප්‍රදේශයේ පමණි.
වික්‍රමබාහු තමාට අවනත රාජපාක්ෂික තත්වයක් ඇති කර ගැනීමට කටයුතු කළ අතර චෝලයින් සමග කල් පවත්නා ආරක්ෂාකාරී යුද්ධයකට මුහුණ දීම සඳහා යුද්ධමය වශයෙන් ශක්තිමත් වීම ආරම්භ කළේය. චෝලයින් විටින් විට රුහුණු ප්‍රදේශයට කඩා වැදුනෝය. එහෙත් මුලදී වික්‍රමබාහුගේ විරෝධතා යටපත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝලයින් විශේෂ සැලකිල්ලක් නොදැක්වූහ.
මෙම කාලයේදීම දකුණු ඉන්දියාවේ ඔවුන් යටත් කර ගෙන තිබුණු පාණ්ඩ්‍ය සහ කේරළ ප්‍රදේශවල චෝල විරෝධතාවයන් වැඩි විය. එසේ සිදු වීමේ ශඛ්‍යතාවය පිළිගත හැකිය. චෝලයින් විසින් යටත් කර ගත් රාජ්‍යයන් 3 ක් වූ ශ්‍රී ලංකාව, පාණ්ඩ්‍ය දේශය සහ කේරළ ප්‍රදේශය එකනෙකා සමග සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන ගිය බැවිණි. වික්‍රමබාහු යුද්ධයකට සූදානම් වීම කල් ගත වන කාර්යක් විය. ඔහු යුද්ධයකට සූදානම් වීමේ අවස්ථාව වන විට අවුරුදු 8 ක් ගත වී තිබුණි. කෙසේ වෙතත් ඔහු චෝලයින් සමග යුද්ධයක් ආරම්භ කිරීමට පෙරදීම රෝගාතුර වී දෙවුන්දරදී මිය ගියේය. ඔහුගේ මරණය 1037 සහ 1041 අතර කාලය තුළ සිදු වන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයෝ සඳහන් කරති.
නූර් හොසේන් දිනය
thumb|234x234px|නූර් හොසේන් 1987 නොවැම්බර් 10 දින විරෝධතාවයේ නිරත වේ. ඡායාරූපය දිනු අලාම් විසිනි නූර් හොසේන් දිනය (নূর হোসেন দিবস) යනු බංග්ලාදේශයේ ජාතික අනුස්මරණ දිනයක්. 1987 දී බංගලිදේශ ආඥාදායකයා හුසේන් මුහම්මද් එර්ෂාඩ් ගේ අත්තනෝමතික පාලනයට එරෙහිව රට තුළ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිහිටුවීම සඳහා විරෝධතාවයේ යෙදී සිටියදී නූර් හොසේන්ගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගය සැමරීම සඳහා සෑම නොවැම්බර් 10 දිනකම එය සමරනු ලැබේ. වෘත්තියෙන් මෝටර් රථ රියදුරෙකු වූ නූර් හොසේන් පොලිස් හමුදාව විසින් ඝාතනය කරන ලදී. ඔහුට වෙඩි තබන අවස්ථාවේ ඔහුගේ සිරුරේ සුදු පැහැති තීන්තවලින් සටන් පාඨ කිහිපයක් තිබුණා. මෙම දිනය සැමරීම සඳහා සංස්කෘතික හා දේශපාලන සංවිධාන විශේෂ වැඩසටහන් සඳහා අනුග්රහය දක්වන බැවින් සෑම වසරකම මෙම දිනය ගෞරවයට පාත්ර වේ. එය මුලින් "'ඓතිහාසික නොවැම්බර් 10 සැමරීම" ලෙස හැඳින්වූ නමුත් බංග්ලාදේශයේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂයක් වන අවාමි ලීගය නූර් හොසේන් දිනයේ නම යෝජනා කිරීම හේතුවෙන් වෙනස් විය. එතැන් සිට එය එම නමින් හැඳින්වේ.
චෝල විරෝධය
අනුප්‍රාප්තිකයෝ
වික්‍රමබාහුගෙන් පසු රජකම උරුම වීමට ඍජු හිමිකාරයෙක් නොවීය. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු අවුරුදු 10 ක පමණ කාලයක් රටෙහි අස්ථාවර හා අසමගි තත්වයක් තිබුණේය. චෝල අධිරාජ්‍යය මෙම තත්වයෙන් ප්‍රයෝජන ගත්තේය.
වික්‍රමබාහුගේ මරණය සිදු වීමත් සමගම ඔහුගේ සේන්පතියා වූ කිත්ති බලයට පත් විය. දින අටකට පසු ඔහු බලයෙන් පහ කරන ලදී. ඒ මහලාන කිත්ති විසිණි. ඔහු වික්‍රමබාහුගේ ප්‍රධාන ලේකම් තනතුර උසුලා ඇත. එහෙත් ඔහු ගැන තොරතුරු ඇත්තේ ස්වල්පයකි. ඔහු තව අවුරුදු 3 ක් පාලනය කළ නමුත් චෝලයින් සමග යුද්ධයකට පැටලුණේය. ඔහුගෙන් පසු ඉන්දියන් කුමාරවරු කීප දෙනෙක් බලයට පත් වූහ. එසේ වීමට හේතුවක් වූයේ චෝලයින්ට විරුද්ධව සිංහලයින් මෙහෙයවන ඕනෑම කෙනෙකු හා එක් වීමට සිංහලයෝ කැමැත්තෙන් සිටි බැවිණි. කෙසේ වුවත් එම පාලකයින් රුහුණු ප්‍රදේශය සම්පූර්ණයෙන්ම නොසලකා හැර තිබුණෙන් එය පෙර කවදාවත් නොතිබුණු නරකම තත්වයකට පත් විය.
පසුව 1055 දී 1 වැනි විජයබාහු රජු බවට පත් විය. ඒ අවරුදු 17 ක් පුරා සාර්ථකව කෙරුණු උත්සාහයක ප්‍රථිඵලයක් ලෙසිණි. ඔහු චෝලයින් ඉතා සාර්ථක ලෙස රටෙන් පලවා හැර අවුරුදු සියයකට පසු ප්‍රථම වතාවට රට එක්සේසත් කළේය.
මහායාන බුද්ධ ධර්මය - ප්‍රභවය
මහායාන බුදුසමයේ ප්‍රභවය උදෙසා වූ මූලික පියවර ආරම්භ වන්නේ ක්‍රි.ව. 1 වන සියවසේදී ය. ඉන්දියාවේ කණිෂ්ක රාජ්‍ය යුගය වශයෙන් සැලකෙන මෙම අවධියේ දී කාශ්මීරයේ ජාලන්දර නම් වූ ස්ථානයේ දී කණිෂ්ක රජුගේ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය සහිතව පාර්ශ්ව සහ අශ්වඝෝෂ යන තෙරුන්වහන්සේ ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පවත්වන ලද සිවුවන ධර්ම සංගායනාවේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ස්ථිර ලෙසම මහායාන බුදු සමයේ විකාශනය ආරම්භ විය. එහෙත් පොත පතෙහි සඳහන් වන ආකාරයට මෙහි මුල්ම ආරම්භකයින් වශයෙන් සැලකෙන්නේ දෙවැනි සංගායනාවෙන් පසුව ප්‍රතිසංස්කරණවාදී මත පිළිගත් වජ්ජිපුත්‍රක භික්‍ෂූන්ගෙන් ආරම්භ වූ මහාසාංගික නිකායිකයන් ය. ඔවුන් නිසා කණිෂ්ක රාජ්‍ය යුගය වන විට මහායාන බුදු සමය තරමක් දුරට විකාශනය වී තිබිණි. කෙසේ නමුත් “මහායාන” වැනි නව ආගමික සම්ප්‍රදායයක් බිහි වීමෙහි ලා බලපෑ හේතු සාධක මොනවාද යන්න විමසා බැලීම යුතු ය.
වශයෙන් ඒ පිළිබඳ වෙන වෙනම කරුණු ගෙන සාකච්ඡා කිරීම මෙහිදී වැදගත් වේ.
මහායාන බුදුසමයේ ආරම්භය සඳහා බලපෑ සාධක අතර අභ්‍යන්තර හේතු සාධක වලට වැදගත් තැනක් හිමි වෙයි. මහායානය නම් වූ නව ආගමික සම්ප්‍රදාය ක්‍රි.ව. 1 වන සියවසේ දී පමණ ආරම්භ වූවා යැයි විශ්වාස කළ ද ඒ සඳහා වූ හේතු සාධක ජීවමාන බුදුන් වහන්සේගේ කාලය දක්වා ඈත අතීතයකට හිමිකම් කියයි. මහායාන බුදු සමයේ මූල බීජ බුදුන් වහන්සේ ජීවමාන සමයේ දී ම ශාසනය තුළ වැඩෙමින් පැවැති බව, ධර්මය හා විනය තුළ සඳහන් වන කරුණු තුළින් සනාථ වෙයි. චුල්ල වග්ග පාලිය පාරාජිකා පාලිය වැනි විනය පිටකයට අයත් ග්‍රන්ථ වල සඳහන් වන දේවදත්ත තෙරුන්ගේ ක්‍රියා කලාපය, ඝෝසිතාරාමයේ ධර්මධර විනයධර භික්‍ෂූන්ගේ ක්‍රියා කලාපය, සුනක්ඛත්ත, ඛොරක්ඛත්තිය, බහුභාණ්ඩික තිස්ස, ඛෝකාලික, ඡබ්භග්ගිය, සත්ථාරසවග්ගිය වැනි භික්‍ෂූන් වහන්සේ ගේ ක්‍රියා කලාප, මඟින් බුද්ධ කාලයේ සිටම විනය පිළිබඳ දැක් වූ නව ආකල්ප වටහා ගත හැකි ය. එමෙන්ම මුල් බුදු සමයේ බුද්ධ චරිතය හා ධර්මය සම්බන්ධ වූ ඇතැම් කරුණු ද, මහායානයේ ප්‍රභවයට, හේතු සාධක වී ඇත.
මහායාන බුදුසමයේ මූලික සංකල්පයක් ලෙස ‘බුද්ධ’ සංකල්පය හැඳින්විය හැකි ය. එය මනඞකල්පිත වූ බුදුවරයකු පිළිබඳ ඉගැන්වීමකි. නමුත් ථෙරවාද බෞද්ධ සාහිත්‍යය තුළ එසේ නිර්මාණය කරන ලද බුද්ධ සංකල්පයක් නැත. ථෙරවාද බුදුදහම තුළ ඇත්තේ, ඓතිහාසික උත්තරීතර මනුෂ්‍ය ශාස්තෘවරයෙකු පිළිබඳ විශ්වාසයක් පමණකි.
බුදුන් වහන්සේට දේවත්වයක් ආරෝපණය කිරීමට හේතු වී ඇත්තේ, මුල් ථෙරවාදී නිකාය ග්‍රන්ථයන්හි බුදුන් වහන්සේ හඳුන්වා දීමට යොදාගත් වචන සාවද්‍ය ලෙස අර්ථ විවරණය කොට ගැනීමයි. මුල් පෙළ පොත් වල බුදුන් වහන්සේ හඳුන්වා ඇති ‘අනුත්තර’, ‘අසදිස’, ‘අප්පටිම’ වැනි අභිධාන මෙසේ සාවද්‍ය ලෙස අර්ථ විවරණය කළ වචන ලෙස, පෙන්වා දිය හැකි ය.
'''“න මෙ ආවරියො අත්ථි සදිසො මෙ න විජ්ජති සදේවකස්මිං ලෝකස්මිං නත්ථි මෙ පටිපුග්ගලො” ''' යනුවෙනි.තමන් වහන්සේට ආචාර්ය වරයකු නැති බවත්, තමන් වහන්සේ ලොව කිසි සත්වයෙකුට (දෙවි, බඹුන්, මිනිසුන්,සහිත ලෝකයේ) සමාන කළ නොහැකි බවත් පෙන්වා දෙති. තවත් එක් අවස්ථාවකදී බුදුන් වහන්සේ ට හමුවන ද්‍රෝණ බමුණා, බුදුන් වහන්සේගෙන් ප්‍රශ්න කරන්නේ ඔබ දෙවියෙක් ද? බ්‍රහ්මයෙක් ද? යක්‍ෂයෙක්ද? ගාන්ධර්වයෙක්ද? නැතහොත් මනුෂ්‍යයෙක් ද? ආදී ලෙසිනි. එහිදි ද බුදුන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ හඳුන්වා දෙන්නේ තමන් ඒ කිසිවකුටත් සමාන කළ නොහැකි බවත්, තමන් වහන්සේ හැඳින්වීමට ඇති සුදුසුම වචනය ‘බුද්ධ’ යන්න බවත් ය.
මෙසේ බුදුන් වහන්සේ තමන් ආශ්චර්යවත් පුද්ගලයකු ලෙස හුවා දැක්වූයේ අනෙක් මිනිසුන්ට නැති ශාරීරික අංගෝපාංග හා ක්‍රියාකාරකම් තමන්ට ඇති නිසා නොව, චිත්ත පාරිශුද්ධියෙන් උන්වහන්සේ සියලු සත්වයන්ට වඩා ඉහළින් සිටි නිසා ය. ඒ නිසාම උන්වහන්සේ මිනිසුන් අතර උත්තරීතර මිනිසා වූහ. නමුත් පසුකාලීන මහායානික ආචාර්යවරුන් දේශනා උපයෝගී කරගෙන බුදුන් වහන්සේ ජාති, ජරා, ව්‍යාධි, මරණයන්ට ලක් නොවන විවිධ අවතාරයන්ගෙන් ;පනී සිටින සදාකාලික ද උතුමෙකු ලෙසින් හඳුන්වා දී ඇත.
ත්‍රිකුණාමලය දුම්රිය මාර්ගය
ත්‍රිකුණාමලය දුම්රිය මාර්ගය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයකි.
මහායාන බුද්ධ ධර්මය - ප්‍රභවය
මහායානිකයන් අතර පවත්නා ඇතැම් දාර්ශනික සංකල්ප ද ප්‍රභව වී ඇත්තේ මුල් බුදු සමයෙහි එන ඇතැම් ඉගැන්වීම් තුළිනි. මහායාන බුදු දහමෙහි ඉතා ජනපි‍්‍රය අංගයක් වන ත්‍රිකාය සංකල්පයට අයත් ධර්මකාය සංකල්පය මෙසේ වර්ධනය වූ දාර්ශනික සංකල්පයකි.
ධර්ම කාය යනු බුදුන් වහන්සේ මූර්තිමත් කරන්නා වූ එක් අවස්ථාවකි. මෙවැනි සංකල්පයක් නිර්මාණය වීම උදෙසා බලපෑ මුල් බුද්ධ දේශනාවක් ‘චක්ඛලී යමෙක් ධර්මය දකී නම් හේ මා දකී මා දකී නම් හේ ධර්මය දකී’ යන්න ය.
මෙම ප්‍රකාශයද පසුකාලීන මහායාන ආචාර්යවරුන් විසින් ධර්මයට පුද්ගලත්වයක් ආරෝපණය කිරීමට හේතු සාධක වන්නට ඇත.
ඒ අනුව පැහැදිලි වන්නේ මහායානිකයන්ගේ ධර්මකාය සංකල්පය මුල් බුදු සමයේ ඇතැම් ධර්ම දේශනා පාඨ තුළින් නිර්මාණය කරගත් දාර්ශනික සංකල්පයක් බවය.
එමෙන්ම 11 වන සංගායනාවෙන් පසුව බිහි වූ මාධ්‍යමික, යෝගාවාර, වෛභාෂික හා සෞත්‍රාන්ත්‍රික යන නිකායිකයින් ගේ ශූන්‍යතාවාදය විඥප්තිමාත්‍රතා සිද්ධිවාදය, සර්වං අස්තිවාදය හා බාහ්‍යාර්ථ අනුමෙය වාදය යන මහායාන හා අර්ධ මහායාන දර්ශනවාද ද මුල් ථෙරවාද බුදු දහමේ එන ඇතැම් ධර්ම කරුණු ඇසුරින් ගොඩ නැඟුණු දාර්ශනික සංකල්ප බව පෙනේ.
'''“ය ඞ ප්‍රතිත්‍ය සමුත්පාදං ශුන්‍යතාං තාං ප්‍රචක්ෂ්මහේ සා ප්‍රඥප්තිරුපාදාය ප්‍රතිපද්සෛව මධ්‍යමා”'''
යන මාධ්‍යමික කාරිකෝක්තියෙන් පෙන්වා දෙන්නේ ස්වකීය ශූන්‍යතාවාද දර්ශනයට, බුදුන් වහන්සේ දේශනා කරන ලද “ප්‍රතිත්‍ය සමුත්පාද ධර්මය” පදනම් වී ඇති බවකි.
හේතුවක් තිබෙන තුරු ඵලයක් ඇති නම්, ඵලය ඇතිවෘමට හේතුවක් ඇත්නම්, තනිකරම හේතුවක් හෝ ඵලයක් ගැන කතා කළ නොහැකි බව ආචාර්ය නාගජ්ජුනයන් සිය ශූන්‍යතා වාදය තුළින් පෙන්වා දී ඇත.
එමෙන්ම තම ශූන්‍යතා දර්ශනය කිසිසේත් මුල් බුදු සමයට පරිබාහිර වූවක් නොවන බව, නාගර්ජුනයින් වැඩි දුරටත් සඳහන් කොට ඇත.
යමක උපත හා විපත සම්බන්ධයෙන් මුල් බුදුසමයේ දක්වා ඇති මෙම චතුර්විධ න්‍යාය හා ශූන්‍යතාවාදී දර්ශනය තුලනය කර බැලීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ, මෙය මුල් බුදු දහමින් කිසිසේත්ම පරිබාහිර ඉගැන්වීමක් නොවන බව ය. ශූන්‍යතාවාදී දර්ශනයට අනුව
යනුවෙන් එක හෝ අන්තයකට බැස ගැනීම, දෘෂ්ටි ග්‍රහණයක් බවත්, එම දෘෂ්ටිග්‍රහණය සත්‍යාවබෝධයේ දී සම්පූර්ණයෙන්ම බැහැර කළ යුතු බවත්,
'''“ශුන්‍යතා සර්වදෘෂ්ටිනාං ප්‍රෝක්තා නිහ්ශරණං පිනෛඞ යෙෂාං තු ශුන්‍යතා දෘෂ්ටිඞ තාන් අසාධ්‍යාන් බහාෂිරෙඞ ''' යනුවෙන් මාධ්‍යමිකයන් පෙන්වා දී ඇත. මෙය මුල් බුදු දහමේ දේශනාවලට පරිබාහිර නොවූවක් බව, පැහැදිලි කැරෙන බුද්ධ දේශනාවක්, සංයුක්ත නිකායෙහි සඳහන් වෙයි. එනම්,
එමෙන්ම චුල්ල සඤ්ඤත සූත්‍රය, මහ සුඤ්ඤත සූත්‍රය, සුත්ත නිපාතයේ මොඝරාජ සූත්‍රයේ සඳහන් වන ශුන්‍යතා ප්‍රතිසංයුත්ත දේශනාද මාධ්‍යමිකයින් ගේ ශුන්‍යතාවාදය මුල් බුද්ධ දේශනා පදනම් කර ගනිමින් ගොඩ නැගී ඇති බවට නිදසුන් වේ.
යෝගාචාර නිකායිකයන්ගේ විඥානවාද හා සෞත්‍රාන්තික නිකායිකයන්ගේ බාහ්‍යාර්ථ අනුමෙය වාදය හෙවත් ක්‍ෂණභංග සිද්ධාන්තයට පදනම් වී ඇත්තේ ද මුල් බුදු දහමේ විඥානය හා අනිත්‍යතාව සම්බන්ධව ඉදිරිපත් කොට ඇති බුද්ධ දේශනාම බව පාලි නිකාය ග්‍රන්ථ විමර්ශනය කිරීමෙන් පැහැදිලි වේ.
“මහායානය” නම් වූ අභිනව ආගමික සම්ප්‍රදායේ වර්ධනය උදෙසා බුද්ධ කාලයේ සිටම මේ අයුරින් මූල බීජ රෝපණය වී කෙමෙන් කෙමෙන් කාලයත් සමග එය වර්ධනය වන ආකාරයක් දැක ගත හැකි ය. විශේෂයෙන් බුද්ධ කාලයේ සිටම ධර්මය විවරණය කිරීමේ අයිතියක් භික්‍ෂූන්ට ලැබී තිබීම මහායාන ධර්මයේ ප්‍රභවයට විශාල රුකුලක් විය.
“තථාගථප්ප වේදිථො ධම්මො විවඨො විචොරවති නො පටිවින්නෝ” (ම.නි. විමංසක සූත්‍රය)
බුද්ධ වචනය විවෘතව විමසීමට විවේචනය කිරීමට භික්‍ෂූන්ට මුල සිටම ඉඩ කඩ ලබා දී තිබිණි. ඒ නිසාම ඇතැම් භික්‍ෂූන් මෙම අවසරය අයථා ලෙස ප්‍රයෝජනයට ගත්හ.
මජ්ඣිම නිකායේ අලගද්දුපම සූත්‍රයෙහි අරිට්ඨ නම් භික්‍ෂුව කම්සැප විඳීම භික්‍ෂූන්ට අන්තරාය නොවන බවත් හේතුව කම්සැප විඳින ගිහියන්ද රහත් ඵලයට පත්වන බව දැක්වීම මේ සඳහා එක් උදාහරණයකි.
සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයන් වසර සියයක් පමණ යනතුරු කිසි භේද භින්නතාවයකට මුහුණ නොදුන් බුදු සසුන 11 වන ධර්ම සංගායනාවෙන් පසුව නිකායාන්තර වශයෙන් බෙදී වෙන් වන්නට විය.
මේ ආකාරයට භික්‍ෂූන් වහන්සේ භේද භින්න වී නිකාය වශයෙන් වෙන් වන්නට සියවසක කාලයක් පුරා පැවතුණා වූ සමාජ, දේශපාලන, ආර්ථික, ආගමික දාර්ශනික ආදී වූ නොයෙක් අංශවල විපර්යාස බලපාන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි ය. විවිධ අධිරාජ්‍යයන් ගේ දේශපාලන ආගමනයත් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සංවර්ධනය වූ ආර්ථික රටාවත් ඔස්සේ නව නගර බිහි වීම, අධි සුඛෝපභෝගී ජීවන රටා ඇතිවීමත්, මෙසේ ඇති වූ භෞතික සංවර්ධනය හේතුවෙන් මිනිසුන් තුළ පැවැති විසමාචාර ගති බහුලවීමත් හේතුකොට ගෙන බුදු සමය වැනි නිස්සරණාද්‍යාශයෙන් අනුගමනය කළ යුතු ධර්මයක් කෙරෙහි ජනතාවගේ අවධානය අඩු විය. කාලාන්තරයක් මුළුල්ලේ භාරතීය ජනතාවගේ සිත් සතන් තුළ මුල් බැසගෙන තිබූ බාහිර බලවේගයක පිහිට හා ආරක්‍ෂාව පිළිබඳ ආකල්ප මේ වන විට යළිත් හිස ඔසවමින් තිබුණු අතර බුදු සමයෙහි එබඳු ප්‍රවේශයක් දැක ගත නොහැකි විය. ඒ නිසාම භාරතීය ජන සමාජය තුළ ඉතා කුඩා ඒකකයක් වූ බෞද්ධ සමාජයට එය තව දුරටත් පවත්වාගෙන යාමේ අපහසුවක් ඇති විය. විශේෂයෙන්ම අශෝක අධිරාජයාගෙන් පසුව බුදු සමයේ සංවර්ධනය උදෙසා අනුග්‍රහ දැක් වූ රජෙකු බිහි නොවීමත්, බුදු දහම අභිබවා හින්දු දහම නැගී සිටීමට ප්‍රබල හේතුවක් විය. මෙම අභියෝග වලට මුහුණ දී බුදු දහම තව දුරටත් රැක ගැනීමට නම් සම්ප්‍රදාය තුළ නවීකරණය වීමේ අවශතාවය පැන පැඟුණි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස “මහා සාංඝීක” නම් වූ නව නිකායක් වෙනම සංවිධානය විය. ක්‍ෂණික රාජ්‍ය යුගය වන විට මෙම නව නිකාය තව දුරටත් වර්ධනය වී තිබුණි. ඔවුන්ගේ මූල ධර්ම ඇතුළත් මුල්ම මූලාශ්‍රය වශයෙන් හඳුනාගෙන ඇත්තේ මහ සාංඝිකයන්ගේ මහාවස්තු අපදාන නම් ග්‍රන්ථයයි. එයට අනුව බුද්ධ සංකල්පය, බෝධි සත්ව සංකල්පය, පාරමිතා සංකල්පය, දශභූමි සංකල්පය, ත්‍රිකාය සංකල්පය, බුද්ධ ක්‍ෂේත්‍ර සංකල්පය, හා ථෙරවාද අර්හත් සංකල්පය පහත් කොට සැලකීම යන මහායාන ඉගැන්වීම් රාශියක් දැක ගත හැකි ය.
මහායාන බුදුසමයේ ප්‍රභවය උදෙසා බලපෑ බාහිර සාධක අතරට ජාත්‍යන්තර වශයෙන් සිදු වූ දේශපාලන බලපෑම් ද ඇතුළත් කළ හැකි ය. ඒ අනුව මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගෙන් පසුව ගී‍්‍රසිය, බැක්ට්‍රියාව, පර්සියාව වැනි රටවල් වයඹ දිග ඉන්දියාව ආක්‍රමණය කිරීම ද ඒ වන විටත් භාරතය තුළ පැවැති බෞද්ධාගමික සංකල්ප වෙනස් වීමට හේතුවක් විය. විශේෂයෙන් පර්සියන් වරුන් අතර පැවතුණා වූ සූර්ය දේවතා ඇදහිල්ල පසුකාලයේ දී මහායාන, බෞද්ධයන් අතර අමිතාභ බුද්ධ සංකල්පය පහළ වීමට ;හ්තුවක් වී ඇත. එකල ගී‍්‍රක්වරුන් අතර පැතිර පැවැති දේවතා රූප නිර්මාණය කිරීමේ සංකල්පය ඇතිවීමට ඉවහල් වූවා විය හැකි ය. විශේෂයෙන් ගී‍්‍රක් වරුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඇපලෝ දෙවියන් ගේ රූපය බෞද්ධයන් විසින් අනුකරණය කොට බුද්ධ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කරන්නට ඇත.
බ්‍රාහ්මණ වංශිකයන් සසුන්ගත වීමද පසුකාලයේ දී මහායාන ධර්මය ප්‍රභවයට හේතුවක් වූ බව පෙනේ. බ්‍රාහ්මණ වංශිකයන් පැවිදි වූවද ඔවුන් විසින් පාරම්පරිකව පිළිගනිමින් පැවැති විවිධ ආගමික, සාමාජික මතිමතාන්තර වලින් ගැලවීමට හැකි වී නොමැත. පිළින්දවච්ඡ, යමේලු හා තේලුක චූල මාලුක්‍යපුත්ත වැනි (බ්‍රාහ්මණ වංශික) තෙරුන් වහන්සේගේ ක්‍රියා කලාප තුළින් ඒ බව පැහැදිලි වේ. බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩ සිටි බැවින් ඔවුන් ගේ මිථ්‍යා සංකල්පවලට ඉඩ නොලැබුණද සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසුව ඔවුන්ට සිය මත ප්‍රකාශයට පත්කිරීමටත් ඒවා පිළිපැදීමටත් බාධාවක් නොවී ය. පසු කාලයේ දී මහායාන බුදු සමයේ වර්ධනය උදෙසා ක්‍රියා කළ අශ්ව, ඝෝෂ, නාගර්ජුන, අසංග, වසුබන්ධු වැනි මහායාන ආචාර්ය වරුන් ද බ්‍රාහ්මණ වංශිකයන් වීම මෙහිලා සඳහන් කළ යුතුමය.
විශේෂයෙන් ක්‍රි.ව. 1 වන සියවසෙන් පසුව බුදු සමය දේශ දේශාන්තරයන්හි ව්‍යාප්ත වීමද මහායාන බුදු සමයේ උදාවට බලපෑ බාහිර බලපෑමක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකි ය. චීනය, ජපානය, ටිබේටය හා කොරියාව මධ්‍ය ආසියාව වැනි රටවලට බුදු දහම පැතිර යත්ම ඒ ඒ රටවල පැවතුණා වූ ආගමික ඉගැන්වීම් හා පුද පූජා සමග එකට සංකලනය වී ජන හදවත් තුළ තැන්පත් විය. ජන සමාජ ක්‍රමයෙන් භෞතික සංවර්ධනය කරා එළඹෙත්ම භික්‍ෂූන් අතර ද ප්‍රතිපත්තිය අභිබවා පර්යාප්තිය නැගී සිටින්නට විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නාගර්ජුන තෙරුන් මාධ්‍යමික දර්ශනයත්, අසංග හා වසුබන්ධු තෙරවරුන් විඤ්ඤාණවාදී දර්ශනයත්, කුමාර ලබ්ද තෙරුන් බහ්‍යාර්ථ අනුමෙයවාදී දර්ශනයත් ගොඩ නැගූහ. ආරණ්‍යගත ජීවිතයකට වඩා භික්‍ෂුව සමාජගත ජීවිතය පි‍්‍රය කිරීමද පසුකාලීනව විවිධ මහායාන ඉගැන්වීම් බිහි වීමට හේතුවක් විය. කලින් කලට මිනිසුන් තුළ ඇතිවන්නා වූ විවිධ අවශ්‍යතා සපුරාලීමට භික්‍ෂූන් වහන්සේ ඉදිරිපත් වීම නිසා තාන්ත්‍රික සිද්ධාන්ත ගරුකර ගත් පන්ත්‍රයාන මන්ත්‍රයාන වැනි විවිධ මහායානික ශාඛා බිහි විය.
මහායාන බුදු සමයේ ඇති විශේෂිත ලක්‍ෂණයක් වන්නේ මුල් බුද්ධ දේශනා නොයක් ආකාරයෙන් විමර්ශනයට ලක් කොට නව තාක්‍ෂණික සංකල්ප ඉදිරිපත් කිරීමයි. සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් පසුව සසුන තුළ පිළිගත හැකි නායකත්වයක් නොතිබීම මෙයට ප්‍රධාන හේතුව විය.
භාරතීය ජන සමාජය තුළ පාරම්පරිකව පැවැත එන්නා වූ හින්දු දේව සංකල්පයද මහායාන බුදු සමයේ උදාවට ප්‍රබලව බලපෑම් කළේ ය. මහායාන බුදු සිරිතේ විවිද අවස්ථා පිලිබඳ සළකා බලන විට පැහැදිලි වන්නේ ඒ සඳහා හින්දු දේව වාදය ප්‍රබලව බලපෑම් කොට ඇති බවකි. අශ්වඝෝෂ හිමියන් බුද්ධ චරිත මහා කාව්‍යයේ සිදුහත් උපත නිරූපණය කර ඇති ආකාරය මේ සඳහා නිදසුන් ලෙස දැක්විය හැකි ය. එහි උන්වහන්සේ බුදු සිරිත දේව චරිතය ඉක්මවා යන අයුරින් නිරූපණය කොට ඇත. බුදුන් වහන්සේ දේවාති දේව, ශක්‍රාති ශක්‍ර මාරාති මාර හා බ්‍රහ්මාති බ්‍රහ්ම යන විශේෂිත පද වලින් හඳුන්වා තිබීමෙන් එය පැහැදිලි වේ. මහායානිකයන් බුදුන්වහන්සේ ගැලවුම් කරුවෙකු බවට පත් කොට බෝධිසත්ව සංකල්පය නිර්මාණය කොට ඇත්තේ ද මෙම හින්දු දේව සංකල්පයේ බලපෑමෙන් බව පෙනේ. මහායාන ත්‍රිකාය සංකල්පයෙහි එහ නිර්මාණ කාය පිළිබඳ අදහස ද ඔවුන් තුළ ඇතිවන්නේ හින්දු දේව සංකල්පයේ ආභාෂයෙන් බව කිව යුතු ය.
ගෝතම හිමි
ප්‍රවර්ගය:මහායාන ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම සහ බුද්ධාගම
අයිසීසී කාන්තා විස්සයි20 ලෝක කුසලානය
The ICC Women's World Twenty20 is the biannual international championship for women's Twenty20 International cricket. The event is organised by the sport's governing body, the International Cricket Council (ICC), with the first edition being held in England in 2009. For the first three tournaments, there were eight participants, but this number has been raised to ten from the 2014 edition onwards. At each tournament, a set number of teams qualify automatically, with the remaining teams determined by the World Twenty20 Qualifier. Australia are the most successful team at the World Twenty20, having won three tournaments, while the most recent tournament in 2016 was won by the West Indies.
සුදුසුකම් ලබන ආකාරය
Qualification is determined by the ICC Women's Twenty20 international rankings and a qualification event, the Women's World Twenty20 Qualifier. Until 2014, six teams were determined by the top six teams of the ICC Women's Twenty20 International rankings at the time of the draw and the remaining two places determined by a qualification process. For the 2014 tournament, six places are determined by the top eight teams of the ICC Women's T20I rankings, with the host country and three qualifiers joining them in the finals.
ශරන්යා මනිවන්නන්
ලක්ෂ්මි පීප්ස්නා සමරසිංහ, ඉන්ද්‍රන් අමිත්‍රනායගම් ෆ්‍රැන්සිස්කු බියර්ඩ්, ශ්‍රී කුමාර් වර්මා හා ලක්ෂ්මි පමුන්ජක් ආදී අන්තර්ජාතික ලේඛකයන්ගෙන් ඇයගේ ලේඛන සඳහා යහපත් ප්‍රතිචාර හිමිව ඇත. ඇය අන්තර්ජාල බ්ලොග් ලියන්නියක ද වන අතර ඇයගේ බ්ලොග් පිටුව හරහා මැලේසියාවේ පන්සල් විනාශ කිරීම පිළිබඳව අන්තර්ජාතික ප්‍රජාව දැනුවත් කිරීමටද ඇය දායක වන්නීය. ඇය විසින් ඉන්දියානු අග්‍රාමාත්‍ය මන්මෝහන් සිංට මෙම ගැටළුව පිළිබඳව දන්වා යවන ලද විවෘත ලිපිය හොඳම ලියුම කාණ්ඩය යටතේ 2007 කව්ෆැක් සම්මාන උළෙලට යෝජනා විය.
උපුටා ගැනීම්
"Culture informs my everyday life in very prosaic ways, and this bleeds into my creative life in what I hope are more profound ways." “සංස්කෘතිය අතිශය නීරස ආකාරයකින් මාගේ එදිනෙදා ජීවිතයට දැනුම් දීම සිදු කරන අතර මාවිසින් වඩා හෘදයාංගම ලෙස බලාපොරොත්තු වූ මාගේ නිර්මාණශීලී ජීවිතයට මෙය රුධිර වහනය සිදු කරයි.” (Imagining ourselves තුළදී උපුටා ගන්නා ලදී, කාන්තාවන් පිළිබඳ අන්තර්ජාතික කෞතුකාගාරය.)
එරිත්රොපොයිටින්
එරිත්රොපොයිටින් යනු ප්‍රධාන වශයෙන් වෘක්ක් මගින් ස්‍රාවය කරන ග්ලයිකොප්‍රෝටීන සයිටොකයිනයකි. එය ඇටමිදුළුවල රක්තාණුජනනය උත්තේජනය කරයි.
ගෝවා
ඵල ආහාරයට ගනු ‍ලැබේ. ශීත දේශගුණය ප්‍රිය කිරීම නිසා උඩරට එලවළුවක් ලෙස හැදින්වේ.
ප්‍රවර්ගය:ආහාර
පාකිස්ථානය
පළාත් හතරකින් සහ ෆෙඩරල් ප්‍රාන්ත හතරකින් සමන්විත පාකිස්ථානය ෆෙඩරල් පාර්ලිමේන්තු ජනරජයකි. එහි ඉතිහාසය පුරා හමුදා පාලනය, දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ අසල්වැසි ඉන්දියාව සමග අරගල දැකිය හැකිවෙයි. එය ලොව සය වැනියට වැඩිම ජනගහණය සහිත රටවන අතර ඉන්දුනීසියාවට පසුව වැඩිම මුස්ලිම් ජනගහණයක් ජීවත් වන රට ද වෙයි. ෂියා මුස්ලිම් ජනගහණය අතින් ද ලොව දෙවැනි තැන පාකිස්ථානයට හිමිවෙයි. එය මුස්ලිම් බහුතරයක් වෙසෙන රටවල් අතරින් එකම න්‍යෂ්ටික අවි බලය සහිත රට වන අතර ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධානතම මිත්‍ර රටක් ලෙස නම් දරයි.පකිස්ථානය ඉස්ලාම් සමුළු සංගමයේ නිර්මාතෘ වන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය, නෙන්ස් ඉලෙවන් G 20 සංවර්ධනය වන රාජ්‍යයන්හි සාමාජිකයෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පාකිස්ථානය
කකුල
පහළ හෝ පිටුපස ගාත්‍රා.
ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යා‍ව
දළ විශ්ලේෂණය
ක්වොන්ටම් යන වචනය ලතින් භාෂාවෙහි එන වචනයකි. මෙයින් ඉතාමත් කුඩා අංශුවල යාන්ත්‍රික චලනයන්ට අදාලවේ. විකිරණ තරංග සොයාගැනීමෙන් පසුව ශක්ති පැකට් නම් භෞතික විද්‍යාවේ ඉතා වැදගත් සංකල්පයක් ගොඩනැගීම සහ පරමාණුක, උපපරමාණුක අංශු හඳුනාගැනීමද සිදුවිණි.මේනිසා භෞතික විද්‍යාවේ හා රසායන විද්‍යාවේ පැතිකඩයන් වන ඝන මූල භෞතික විද්‍යාව, පාෂාණීකෘත භෞතික විද්‍යාව, පරමාණුක විද්‍යාව, අණුක විද්‍යාව, පරිගණන රසායන විද්‍යාව, ක්වොන්ටම් රසායන විද්‍යාව, න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව වැනි අංශ සොයාගැනීමේ ආරම්භයද සිදුවිය. ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවෙහි පදනම දැමීමට 20 වැනි සියවසේ මැද භාගයේදී වෙනර් හයිසෙන්බ්‍රග්, මැක්ස් බොර්න්, ජෝන් වොන් නියුමාන්, මැක්ස් පැලෑන්ක්, ලුවිස් ඩි බ්‍රොක්ලී, ඇල්බර්ට් අයින්ස්ටයින්, නීල්ස් බෝර්, අර්වින් ස්චොර්ඩින්ගර්, පෝල් ඩිරැක්, වොල්ෆැන්ග් පවුලී යන විද්‍යාඥයින් පිරිස උත්සුක වූ අතර මේ සංකල්ප අතරින් බොහෝමයක් තවමත් පරීක්ෂණ මට්ටමේ පවතී.
පරමාණුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය හා හැසිරීම පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමේදී මෙම ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව වැදගත් වේ. උදාහරණයක් ලෙස නිවුටන් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවට අනුව පරමාණුක ක්‍රියාකාරීත්වය යනු ඉලෙක්ට්‍රෝන වේගයෙන් එකිනෙක අතර ගමන් කරමින් න්‍යෂ්ටිය හා ගැටීමයි.කෙසේ වෙතත් සාමාන්‍යයෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝන න්‍යෂ්ටිය වටා පිහිටි කක්ෂය මත ගමන් කරමින් පවතින්නේ න්‍යෂ්ටියෙහි ඇති ධන ආරෝපිත චුම්භක ක්ෂේත්‍රය නිසා බව විද්‍යාඥයින්ගේ මතයයි.
ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ පුරෝකථනයන් ඉතා ඉහළ නිරවද්‍යතාවයකට පරීක්ෂණාත්මක ව සැබෑ බව ඔප්පු කර ඇත. එසේ උසස් හා ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව අතර ප්‍රධාන අනුරූපතාවයේ වර්තමාන න්‍යාය ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ නියම සියලුම වස්තූන් පිළිපදින බව කියවේ. විශාල පද්ධතිවල ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණයක්, උසස් යාන්ත්‍රික විද්‍යාව (හෝ සංඛ්‍යාන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික විද්‍යාව (අංශු විශාල එකතුවක) උසස් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ නියම , විශාල පද්ධති හෝ විශාල ක්වොන්ටම් සංඛ්‍යාවල සීමක ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ නියම අනුගමනය කරයි.
උසස් හා ක්වොන්ටම් සිද්ධාන්ත අතර ප්‍රධාන වෙනස්කම් දැනටමත් අයින්ස්ටයින් - පොඩොල්ස්කි - රොසන් ද්වෛධය විස්තර කිරීමේදී කර ඇත. එමනිසා ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව සංගත (විස්තාරයන් එකතුව). උසස් විට ‍භෞතික විද්‍යාව සංගත නොවීමය. (තීව්‍රතාවයන්ගේ එකතුව) එවැනි සංසක්ත (සංගත) ආයාමයට වඩා තරමක් කුඩාය, මහේක්ෂ ද්‍රව්‍ය සඳහා වෙනත් විදියකට වක්‍රවීම අපේක්ෂා කළ හැක.
ඒවා පහත නිරීක්ෂණයන් සමග අනුකූල වේ: සාම්ප්‍රදායික ලෙස අප සලකන පද්ධතිවල මහේක්ෂ ගතිගුණ එහි කොටස්වල ක්වොන්ටම් හැසිරීමේ සෘජු ‍ප්‍රතිඵල වේ. උදාහරණ ලෙස අංශු විශාල ගණනකින් සමන්විත වස්තුවල (විද්‍යුත් බල නිසා තනිව ඉක්මනින‍් බිඳ වැටෙන පරමාණු හා අණුවලින් සමන්විත පදාර්ථ) ස්ථායීතාව, මෙම පදාර්ථයේ දෘඪතාව , යාන්ත්‍රික , රසායනික , තාපජ , ප්‍රකාශ විද්‍යා හා චුම්භක ගති ගුණ යන සියල්ල ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ නීති යටතේ විද්‍යුත් ආරෝපණවල අන්තර් ක්‍රියාවල ප්‍රතිඵලයන්ය.
අතිශය කුඩා අංශු හෝ අතිශය වේගයෙන් චලනය වන අංශු සමග ගණුදෙණු කිරීමේ දී ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රණය හා සාපේක්ෂතාව‍ාදයට අනුව පදාර්ථයේ අභ්‍යන්තර හැසිරීම ඉදිරිපත් කරයි. විශාල සහ විශාල අණුවල ප්‍රමාණයේ පිළිවෙලින් හා වටපිට‍ාවේ (විශාල) වස්තූන්ගේ හැසිරීම ගැන අනාවැකි කීමෙන් සාම්ප්‍රධායික නිව්ටෝනියානු භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන් තවමත් නිවැරදිව පවතී.
කොතරම් නව අදහස් තිබුණ ද, ඉතා කුඩා අංශූන් විස්තරකරන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව ද ඉතා විශාල වස්තු විස්තර කරන සාපේක්ෂතාවාදය ද එක්සත් කිරීම සාමාන්‍යය සාපේක්ෂතාවයේ රැඳි තවමත් අනාගතය පිළිබඳ සිහිනයක් පමණි.
සිද්ධාන්තය
මෙම සූත්‍රකරණයේදී ක්වොන්ටම් පද්ධතියක ක්ෂණික තත්වය කළ එහි සියලු මිණිය හැකි ගුණාංග, හෙවත් නිරීක්ෂ්‍ය අන්තර් ගත වේ. ශක්තිය,පිහිටුම,ගම්‍යතාව සහ කෝණික ගම්‍යතාව මෙවන් නිරීක්ෂ්‍ය සඳහා උදාහරණ වේ. මෙම නිරීක්ෂ්‍ය සන්තතික (උදා- අංශුවක පිහිටුම)හෝ විවික්ත (උදා-හයිඩ්‍රජන් පරමාණුවකට බැඳී ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝනයක ශක්තිය) විය හැක.
සාමාන්‍යයෙන් ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේදී නිරීක්ෂ්‍ය සඳහා නිශ්චිත අගයන් ලබා දීම සිදු කෙරේ. ඒ වෙනුවට සිදු කෙරෙන්නේ සම්භාවිතා ව්‍යාප්ති පිළිබඳ අනාවැකි පල කිරීමයි. මෙය නිරීක්ෂ්‍යයක් මැනීමෙන් ලැබිය හැකි එක් එක් ප්‍රතිඵලයන් ලැබීමේ සම්භාවිතාවයි.සාමාන්‍යයෙන් මෙම සම්භාවිතාව ත්, මැනීම සිදු කරන මොහොතේ ක්වොන්ටම් තත්ව‍ය මත රඳා පවතී. කෙසේ නමුත් ඇතැම් නිශ්චිත නිරීක්ෂයන්හි නිශ්චිත අගයන් හා බැඳුණු ඇතැම් තත්වද පවතී. මේවා නිරීක්ෂ්‍යයේ අයිගන් අවස්ථා ලෙස හැඳින්වේ(අයිගන් පරමාණු වැදගත් වන අතර එහි අරුත සහජ හෝ ලාක්ෂණික යන්නට සමීපවේ.) එදිනෙදා ජීවිතයේ දී සියලු නිරීක්ෂය අයිගන් අවස්ථාව යටතේ පවතින බව හැඟෙන අතර එය සාමාන්‍ය තත්වයකි. එදිනෙදා අපට හමු වන සියලු වස්තූන් සඳහා නිශ්චිත පිහිටීමක්, නිශ්චිත ගම්‍යතාවක් සහ පැවැත්ම සඳහා වූ නිශ්චිත කාල සීමාවක් ඇති බවක් සංවේදනය වේ. නමුත් දෙන ලද අවකාශයක් තුළ පරිමිත කාලසීමාවක් තුළ කිසියම් අංශුවක ගම්‍යතාව හෝ පිහිටුම සඳහා ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ දී නිශ්චිත අගයන් ලබා දීම සිදු වේ. මේ හේතුවෙන් (අ) යමක අතිශ්චිත සම්බන්ධයක් ඇති අවස්ථාවක් සහ (ආ) නිශ්චිත අගයක් ඇති අවස්ථාවක් සඳහා වෙනස් පද භාවිත කළ යුතු විය. ඒ අනුව ඉහත දෙවන අවස්ථාව මනිනු ලබන ගුණයේ අයිගන් අවස්ථාව ලෙස හැඳින්වේ.උදාහරණයක් ලෙස නිදහස් අංශුවක් සලකන්න. ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ අංශු තරංග ද්වෛතයක් පවතින හෙයින් අංශුවෙහි ගුණ තරංගයක් ලෙස විස්තර කළ හැක. එබැවින් එහි ක්වොන්ටම් අවස්ථාව තරංග ශ්‍රිතයක් ලෙස හැඳින්වෙන අවකාශය පුරා පැතිරුණ අභිමත හැඩයකින් යුත් තරංගයක් ලෙස නිරූපණය කළ හැක. අංශුවෙහි පිහිටුම ගම්‍යතා නිරීක්ෂ්‍ය වේ ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ අවිනිශ්චිතතා වාදයට අනුව පිහිටුම හා ගම්‍යතාව යන යුගල එකවර අපරිමිත නිරවද්‍යතාවකින් යුතුව නිර්ණය කළ නොහැක. කෙසේ නමුත් චලනය වන නිදහස් අංශුවක පිහිටීම පමණක් සැලකූ විට කිසියම් x පිහිටුමකදී ඉතා විශාල වූත් අනෙක් සියලු පිහිටුම් සඳහා ශූන්‍යට ඉතා ආසන්න වූත් තරංග ශ්‍රිතයක් සහිත පිහිටුම්-අයිගන් අවස්ථාවක් ලබාගත හැක.
යම් හෙයකින් මෙවන් තරංග ශ්‍රිතයක් මත පිහිටුම් මිනුමක් සිදු කළේ නම් එවිට x නම් ඵලය 100% ඉතා ආසන්න සම්භාවිතාවකින් යුතුව ලැබෙනු ඇත.වෙනත් අයුරකින් නිදහස් අංශුවේ පිහිටුම බොහෝ දුරට දැනගත හැකිවේ.මෙය පිහිටුම් අයිගන් අවස්ථාවක් නම් වේ(“ සාධාරණීකෘත අග අයගන් අවස්ථාවක්” යන්න ගණිතමය වශයෙන් වඩාත් නිරවද්‍ය වේ. අයිගන් ව්‍යාප්තියකි)නමුත් අංශුවක පිහිටුම් අයිගන් අවස්ථාවක පවතින විට එහි ගම්‍යතාව සම්පූර්ණයෙන්ම අවිනිශ්චිත වේ. අනෙක් අතට ගම්‍යතාමය අයිගන් අවස්ථාවක් තලීය තරංගයක හැඩය ගනී. h ප්ලාන්ක් නියතය ද, p ගම්‍යතාමය අයිගන් අවස්ථාවද වන විට මෙහි තරංග ආයාමය h/p ට සම වන බව පෙන්විය හැක. අංශුවක් ගම්‍යතාමය අයිගන් අවස්ථාවක පවතින විට එහි පිහිටුම සම්පුර්ණයෙන්ම අවිනිශ්චිත වේ.
සාමාන්‍යයෙන් පද්ධතියක් අපට අභිමත වන කිසිඳු පරීක්ෂණයක් සඳහා අයිගන් අවස්ථාවේ නොපවතී. නමුත් යමෙක් නිරීක්ෂ්‍යයක් මතින්ම ක්ෂණිකවම තරංග ශ්‍රිතය එම නිරීක්ෂ්‍යයේ අයිගන් අවස්ථාවක් (නැතහොත් සාධාරණීකෘත අයිගන් අවස්ථාවක්) බවට පත්වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය තරංග ශ්‍රිත බිඳ වැටුම නම් වේ. මෙය අධ්‍යයනය කරනු ලබන පද්ධතිය මිනුම් උපකරණයන්ද ඇතුළත් වන පරිදි විස්තාරණ කළ යුතු අතර එවිට තවදුරටත් විස්තරාත්මක ක්වොන්ටම් ගණනය කිරීම් සිදු කළ නොහැක. මෙවිට පැරණි ආකාරයේ විස්තර කිරීමක් භාවිත කිරීමට සිදුවේ. මිනුම් කිරීමට මොහොතකට පෙර අවස්ථාටව අනුරූප තරංග ශ්‍රිතයේ හැඩය දන්නේනම් එවිට බිඳවැටුමෙන් ලැබිය හැකි එක් එක් අයිගන් අවස්ථාවන්ට අදාල සම්භාවිතා ගණනය කළ හැක. උදාහරණයක් සලකමු .ඉහත ජේදයේ දක්වා ඇති නිදහස් අංශුවේ -තරංග ශ්‍රිතය සාමාන්‍යයෙන් x0 මධ්‍යන්‍ය පිහිටුමක් වටා පිහිටන පිහිටුම් හෝ ගම්‍යතාමය අයිගන් අවස්ථාවක් නොවන තරංග ඇහුරුමක් වනු ඇත. අංශුවෙහි පිහිටුම මනිනු ලබන විට මැනිය හැකි ප්‍රතිඵලය ගැන නිශ්චිතව අනාවැකි පල කළ ‍ෙනාහැක.එය එය බොහෝ විට තරංග ශ්‍රිතයේ විස්තරය විශාල වන xට ආසන්න විය හැකි නමුත් එය එසේ බව ස්ථිර වශයෙන්ම කිව නොහැක. මිනුම සිදුකර x නම් කිසියම් ප්‍රතිඵලයක් ලබාගත් විට x වටා කේන්ද්‍රගත වූ පිහිටුමේ අයිගන් අවස්ථාවක් බවට තරංග ශ්‍රිතය බිඳ වැටේ.
කාලයත් සමග තරංග ශ්‍රිතය වෙනස්කම් වලට භාජනය විය හැක. මෙහිදී ශ්‍රෝඩින්ගර් සමීකරණය පුරාණ යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ නිව්ටන් ගේ දෙවැනි නියමයේ කාර්යභාරයට සමාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරමින් කාලයත් සමග තරංග ශ්‍රිත විච්ල්‍ය වන ආකාරය විස්තර කරයි. ඉහත උදාහරණයක සඳහා සලකා ඇති නිදහස් අංශුව සඳහා ශ්‍රෝඩින්ගර් සමීකරණය යෙදු විට එය තරංග ඇසුරුමේ කේන්ද්‍රය, පෞරාණක යාන්ත්‍ර විද්‍යාවවේදී බාහිර බලයන්ට යටත්ව නොවු අංශුවක් ආකාරයට, අවකාශය ඔස්සේ නියත ප්‍රවේගයකින් චලිත වනු ඇති බවට අනාවැකියක් ලැබේ. තවද කාලයත් සමග තරංග ඇසුරුම් ක්‍රමයන් විස්තාරණය වන අතර ඒ සමගම අංශුවේ පිහිටීම වඩාත් අවිනිශ්චිත වේ. මේ ආවරණය හේතුවෙන් පිහිටුම් අයිගන් අවස්ථා (මේවා අපරිමිත ලෙස කුඩා තරංග ඇසුරුම් සේ කළ හැකි විස්කාරික තරංග ඇසුරුම් බවට පත්වන අතර එවිට ඒවා තවදුරටත් පිහිටුම් අයිගන් අවස්ථා නොවේ.
ඇතැම් තරංග ශ්‍රිත නිසා හටගන්නා ව්‍යාප්ති කාලයක් සමග නියතව පවතී. පෞරාණික යාන්ත්‍ර විද්‍යා‍ෙව් ගතික ලෙස සැලකෙන බොහෝ පද්ධති එවන් ස්ථිතික තරංග ශ්‍රිතයන් ඇසුරින් විස්තර කෙරේ. උදාහරණයක් ලෙස උත්තේජික තත්වයේ නොපවතින පරමාණුවක ඇති තනි ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් සලකමු. පෞරාණික යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේදී එය පරමාණුක න්‍යෂ්ටිය වටා වෘත්තාකාර පෙතක ගමන් කරන අංශුවක් සේ විස්තර වේ නමුත් ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේදී එය න්‍යෂ්ටිය වටා පිහිටන ස්ථිතික ගෝලීය සමමිතික තරංග ශ්‍රිතයක් ලෙස විස්තර කෙරේ (s වශයෙන් අංකනය කර ඇති අවම ‍කෝණික ගම්‍යතා අවස්ථා පමණක් ගෝලීය සමමිතික වන බව නිරීක්ෂණය කරන්න)
කිසියම් ආරම්භක අවස්ථාවක පවතින තරංග ශ්‍රිතතයක් සැලකූවිට පසුව එල‍ඹෙන ඕනෑම මොහොතක් සඳහා එහි ස්වභාවය පිළිබඳව නිශ්චිත අනාවැකියක් පල කළ හැකි හෙයින් තරංග ශ්‍රිත කාලය හමුවේ පරිණාමය වන්නේ නිර්ණායක අයුරින් යැයි කිව හැක. මිනුමක් අතරතුර තරංග ශ්‍රිතයක් තවෙකක් බවට පත් වීම නිර්ණය නොවන අතර බොහෝ දුරට අනාවැකි පලකල නොහැකි ස්වභාවයක් ගනී.(සසම්භාවී)
ඒ අනුව ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ සම්භාවිතාමය ගුණය මිනුම්කරණය නිසා ඇතිවන්නක් බව කිව හැක. මෙය ක්වොන්ටම් පද්ධතියට අදාල පැතිකඩ අතුරින් තේරුම් ගැනීමට වඩාත් අපහසු වන්නකි. සුප්‍රසිද්ධ බෝ-අයින්ස්ටයින් විවාදයන්හි කේන්ද්‍රීය මාතෘකාව වුයේ ද මෙම ගුණයයි. මෙම විවාදයන් ඔස්සේ සිතිවිලිමය පර්යේෂණ මගින් ඉහත මූලික සිද්ධාන්ත පැහැදිලි කිරීමට අයින්ස්ටයින් සහ බොර් යත්න දැරීය. ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව නිර්මාණය වීමෙන් පසු ගෙවී ගිය දශකය තුළදී “මිනුමක්” සඳහා අයත් වන්නේ මොනවාද යන ගැටළුව දීර්ඝ ලෙස අධ්‍යයනයට ලක් විය. තරංග ශ්‍රිත බිඳවැටුම් සංකල්පය ඉවත් කිරීම සඳහා ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව සඳහා අර්ථ දැක්වීම නිර්මාණය කර ඇත.(උදා- සාපේක්ෂ අවස්ථා අර්ථ දැක්වීම බලන්න) මේ සඳහා දළ අදහසක් පහත පරිදි වේ. ක්වොන්ටම් පද්ධතියක්, මිනුම් උපකරණයක් හා අන්තර් ක්‍රියා කරන විට ඒවා එක එකෙහි තරංග ශ්‍රිත එකිනෙක පැටලීම සිදුවන අතර එවිට මුල් ක්වොන්ටම් පද්ධතිය තවදුරටත් ස්වාධීන ව්‍යුහයක් ලෙස නොපවතී. වැඩි විස්තර සඳහා “ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ මිනුම්කරණය” ලිපිය බලන්න.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවිකවේද
ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
බී. ඩී. රම්පාල
බමුණුසිංහආරච්චිගේ දොන් (බි. ඩි) රම්පාල (ඉංග්‍රීසි: B.D Rampala) යනු ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රතම ශ්‍රී ලාංකික සිංහල ජාතික යාන්ත්‍රික ඉංජිනේරු හා සාමාන්‍ය අධිකාරි වරයා වෙයි.
ජීවන සටහන්
බමුණුසිංහආරච්චිගේ දොන් (බි. ඩි) රම්පාල  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ හා කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1910 උපත් ප්‍රවර්ගය:1994 මරණ
අත්අඩංගුවට ගැනීම, ශ්‍රී ලංකාව
අත්අඩංගුවට ගැනීම යනු සාම නිළධාරියකු ,පොලිස් නිළධාරියකු හෝ සාමාන්‍ය පුද්ගලයකු විසින් යම් වරදක් සම්බන්ධයෙන් යමෙකුගේ පුද්ගලික නිදහස සීමා කිරීමය
‍නීති ප්‍රතිපාදන                                                   [[Image:Arrest_4.jpg|200px
අත්අඩංගුවට ගැනීම නීතියේ ප්‍රතිපාදන වලට අනුව කළ යුතුය. (1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ-13(1)වගන්තිය)
කාර්ය පටිපාටිය හා නීති තත්වය:
23 වගන්තිය
"යමෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී ඔහු වචනෙයන් හෝ ක්‍රි්ියාවෙන් අවනත නොවුනහොත් ඔහුගේ ශරීරය ස්පර්ශකර අත්අඩංගුවට ගැනීම කළ යුතුය"
පියසිරි එ නිමල් ප්‍රනාන්දු
යමෙකුට නිදහසේ ගමන්කිරීමට අවස්ථාවක් නොදෙමින් එකී අයිතිය සීමාකිරීමද අත්අඩංගුවට ගැනීමක් බව අධිකරණය ප්‍රකාශ කළා.
අත්අඩංගුවට ගනු ලබන පුද්ගලයාට ඒ සදහා පදනම් වූ හේතුව තේරුම්කර දිය යුතුය.
(අ.න.වි.සං 53 වගන්තිය)
අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී බලය පාවිච්චි කිරීම:-
ප්‍රතිරෝධය පෑවොත් හෝ මගහැරීමට උත්සාහ කලොත් ඒ සඳහා අවම බලය ‍පාවිච්චි කළ හැක.
අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී මරණය සිදුකළ නොහැක.
නමුත් මරණීය දණ්ඩනය දියහැකි වරදකට චෝදනා ලැබූ අයෙක් අත්අඩංගුවට ගැනීම සඳහා මරණය සිදුකිරීමට පවා හැකියාව ඇත.
(අ.න.වි.සං 23(3)වගන්තිය)
ඒ තැනැත්තාට වෙඩිතැබීමේ අයිතිය පොලිස් නිළධාරීන්ට ඇති බව මෙහිදී ප්‍රකාශ විය.
සංඥය වරදක්ද? නැද්ද? යන්න අ.න.වි.සං පළමුවන උප‍ලේඛනයේ 3 වන තීරයේ සඳයන් තොරතුරු අනුව තීරණය කරයි.
වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගතහැකි අවස්ථා:-
අ.න.වි.සං 32 වගන්තිය අදාල වේ.
1) තමා ඉදිරිපිටදී සාමය කඩකරන තැනැත්තෙකු
2)සංඥය වරදකට සම්බන්ධ වූ අයෙකු බවට,
ඩැනී එ  පොලිස් ස්ථානාධිපති-හලාවත(2001/1SLR/29)
ශිරාණි බණ්ඩාරනායක විනිස "වරෙන්තුවක් කනොමැතිව අත්අඩංගුවට ගැනීමේදී ඉහත කරුණුවලින් එකක් පැවතීම අත්‍යාවශ්‍ය බව" ප්‍රකාශ කරන ලදී.
‍ජෙරාඩ් මර්වින් පෙරේරා එ පොලිස් ස්ථානාධිපති-හලාවත(2003/1SLR/317)
ඉහත නඩුවට සමාන අදහසකි.
4)වරද කරන්නෙකු ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති අයෙකු
5)සොරකම් කරන ලද දෙයක් ළඟ තබාගෙන සිටියදී අසුවූ අ‍යෙකු 6)සාම නිළධාරියෙකුගේ රාජකාරියට බාධා කරන හෝ අත්අඩංගුවෙන් පැනයාමට තැත්කරන අයෙකු
7)ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රිවිධ හමුදාවෙන් පලා යන්නෙකු බව සාධාරණව සැක කළහැකි අවස්ථාවකදී.
සාමාන්‍ය පුද්ගලයකු විසින් වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගතහැකි අවස්ථා:-
1)තමා ඉදිරිපිටදී සංඥය වරදක් කරන තැනැත්තෙකු
2)වරදකරු ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති තැනැත්තෙකු
3)පැන දුවන්නා වූද ,සංඥය වරදක් කළ තැනැත්තෙකු යැයි සැකකිරීමට සාධාරණ හේතු ඇති අයෙකු
සංඥය නොවන වරදකදී වරෙන්තුවක් නොමැතිව අත්අඩංගුවට ගතහැකි අවස්ථා:-
අ.න.වි.සං 33 වගන්තිය අදාල වේ.
1)එම තැනැත්තා ඔහුගේ නම ,ලිපිනය දීම ප්‍රතික්ෂේප කළවිට හෝ අසත්‍ය නමක් ,ලිපිනයක් දෙන බවට හැඟී ගිය අවස්ථාවකදී,
2)එම තැනැත්තා ලංකාවේ ස්ථීර පදිංචියක් නැති අයෙකු හෝ රට හැරයාමට ඉතැ ආසන්න බවට හැඟී ගිය අවස්ථාවකදී,
සැඟවී සිටින අයෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීම:-
අ.න.වි.සංග්‍රහයේ 24,25 වගන්ති අදාල වේ.
අත්අඩංගුවට ගතයුතු කෙනාගේ හෝ වෙනත් අයෙකුගේ යම් ස්ථානයක බාහිර හෝ අභ්‍යන්තර දොරක් කවුළුවක් කඩා එය විවෘතකර ඇතුලු වී සැඟවී සිටින අයෙකු අත්අඩංගුවට ගත හැක.
අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තුවක් ලිඛිතවීම,අධිකරණ විනිසුරුවරයකු විසින් අත්සන්කර තිබීම අවශ්‍යය.
(අ.න.වි.සං 50 වගන්තිය)
(2005 අංක 15 දරණ අ.න.වි.සං(සංශෝධිත)පනත)අදාල වේ.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
Lawnet
ඉසුරුමුණිය කෞතුකාගාරය
ඉසුරුමුණිය පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ ඉසුරුමුණි විහාර පරිශ්‍රයේ පිහිටුවා ඇති ප්‍රාදේශීය කෞතුකාගාරයක් වේ. 1984 වර්ෂයේ පිහිටුවන ලද කෞතුකාගාරය ශ්‍රී ලංකා පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යටතේ නඩත්තු වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ පාකිස්ථානු තරග සංචාරය 1995
ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1995 අගෝස්තු සිට ඔක්තෝබර් දක්වා පාකිස්තානයේ සංචාරය කළ අතර පාකිස්තාන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව තරග තුනක ටෙස්ට් තරගමාලාවක් ක්‍රීඩා කළේය. ශ්‍රී ලංකාව ටෙස්ට් තරගමාලාව 2–1ක් ලෙස ජය ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකාව නායකත්වය දැරුවේ අර්ජුන රණතුංග සහ පාකිස්තානය රමීස් රාජා විසිනි. මීට අමතරව, තරග තුනකින් යුත් සීමිත ඕවර්ස් ඉන්ටර්නැෂනල් (LOI) තරගාවලියක් ක්‍රීඩා කළ අතර එය ශ්‍රී ලංකාව 2–1ක් ලෙස ජය ගත්තේය. ටෙස්ට් හා එක්දින තරගමාලා දෙකේදීම පළමු තරඟය පරාජයට පත්වී ශ්‍රී ලංකාව තරගමාලා දෙකම ජයග්‍රහණය කළේය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් තරග වාර්ථා
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සහභාගී වූ සියළුම ටෙස්ට්, එක්දින, විස්සයි විස්ස තරග වාර්ථා පහත සදහන් වේ.
1995-96
thumb|1996 ලෝක කුසලානය
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
කොකාවිල් සම්ප්‍රේෂණ කුළුණ
කොකාවිල් සම්ප්‍රේෂණ කුළුණ (කොකාවිල් කුළුණ), යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, මුලතිව් පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කයේ කොකාවිල් හී ඉදිකොට තිබෙන, ක් උසැති බහු-කාර්ය සම්ප්‍රේෂණ කුළුණකි. ප්‍රධාන ලෙසම රූපවාහිනී, ගුවන් විදුලි සහ විදුලි සංදේශන සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු සඳහා මෙම කුළුණ භාවිතයට ගැනේ. කුළුණ, දැලිස ආකෘතිය අනූව යමින් ඉදි කරන ලද්දක් වේ.
මුල් සම්ප්‍රේෂණ කුළුණ
1982 වසරේදී ජපන් රජයෙන් ලත් ආධාර මත මෙම කුළුණ පවතින ස්ථානයේ සම්ප්‍රේෂණ කුළුණක් මුලින්ම ඉදිකරන ලදී. කුළුණ මගින් වවුනියාවෙන් ඔබ්බට වූ දිවයිනේ උතුරු ප්‍රදේශයට VHF සංඛ්‍යාත පරාසවලින් යුතු රූපවාහිනී තරංග සම්ප්‍රේෂණය සිදු කෙරිණි.
ත්‍රස්තවාදීන්ගේ සම්ප්‍රේෂණ කුළුණ
නමුත් 1990 වසර පමණ වන විට කුළුණ සහිත ප්‍රදේශය දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් අත්පත් කර ගත් අතර, ඔවුන් විසින් ඊට පෙරදී කුළුණ විනාශ කොට දමා තිබුණි. පසුව ඔවුන් (දෙමළ කොටි) විසින් එම භූමි පෙදෙසේම තාවකාලිකව අටවාගත් කුඩා කුළුණක් මගින් සිය ගුවන් විදුලි නාලිකාව වූ වොයිස් ඔෆ් ටයිගර්ස් ප්‍රචාරණය හා අනෙකුත් සම්ප්‍රේෂණ කටයුතු සිදුකර ගන්නා ලදී. 2006 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව ඔවුන්ගේ එම තාවකාලික සම්ප්‍රේෂණ කුළුණ හා උපකරණ වෙත බෝම්බ දමා විනාශයට පත් කර දමන ලදී.
නව කුළුණ ගොඩනැගීම
2009 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා සිවිල් යුද්ධය අවසාන වීමත් සමග, ශ්‍රී ලංකා රජය රුපියල් මිලියන 330 ක පමණ මුදලක් වියදම් කොට මුල් කුළුණ ඉදිකොට තිබූ භූමියට ආසන්නයෙන්ම වත්මන් කුළුණ ගොඩනංවන ලදී. වර්ථමානයේදී කුළුණ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශය තුල DVB-T2 තාක්ෂණය යටතේ ඩිජිටල් රූපවාහිනී තරංග සම්ප්‍රේෂණය සහ ඇනලොග් රූපවාහිනී තරංග සම්ප්‍රේෂණය සිදු කරයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මුලතිවු දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රවර්ගය:1982 ඉදිකිරීම්
කිරි වෙහෙර, කතරගම
thumb|353x353පික් thumb|250px|right|කිරිවෙහෙර දාගැබ කිරි වෙහෙර යනු, මහසෙන් රජ විසින් තැනුණු සහ ශ්‍රී ලංකාවේ කතරගම පිහිටි, පුරාතන ස්ථූපයකි. අඩි 95 ක උසකින් යුතු එය අඩි 280 ක වට ප්‍රමාණයකින් යුතුය. මෙම ගොඩනැගිල්ල බොහෝ දුරට ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස තරම් පැරණි වෙයි.
අති පූජ්‍ය ආචාර්යය කොබවක ධම්මින්ද නායක හිමියන්, කතරගම කිරිවෙ‍හෙර විහාරයෙහි විහාරාධිකාරි තනතුර හොබවති. 250px|thumb|right|කිරි වෙහෙර, [[කතරගම සිද්ධස්ථානය සංකීර්ණය වෙත දිවෙන මාර්ගය]]
ක්‍රි.පූ. 580දී බුදුන්වහන්සේගේ තුන්වන සහ අවසන් ලංකාගමනයේදී කතරගම ප්‍රදේශය හෝ කතරගම උද්‍යානය පාලනය කළ මහාසෙන් නම් රජු බුදුන්වහන්සේ මුණගැසී බුද්ධ දේශනාවට සවන්දී ඊට කළගුණ සැලකීමේ සංකේතයක් ලෙස දාගැබ ඉදිකර ඇත. මෙලෙස මෙරට සිංහල බෞද්ධයන් කතරගම බුදුන්වහන්සේගේ පහසින් ග්පවිත්‍රත්යට පත්විය. දැනට හමුවී ඇති පුරාවිද්‍යා සාක්ෂි වලට අනුව පිළිගන්නා පරිදි "කිරි වෙහෙර" ක්‍රි.පූ.1 වන සියවසේදී පමණ ඉදිකර අති අතර පසුව මහාසේන රජතුමා විසින් දැනට පවතින තත්වයට ප්‍රතිසංස්කරණය කොට ඇත. මෙම ප්‍රදේශයේ විශාල වශයෙන් නටබුන් පවතින අතර ශිලා ලේඛනද හමු වී ඇත.
සෙල්ලිපි
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 2 වැනි සියවසට අයත් සෙල්ලිපි දෙකක් කිරි වෙහෙර ස්තූප භූමියෙන් හමුව තිබෙන අතර ඉන් එක් සෙල්ලිපියක මහදලි මහන රාජ නම් රුහුණු ප්‍රදේශයේ ප්‍රාදේශීය පාලකයෙකු වූ පිළිබද සටහන් කර ඇත. මෙම සෙල්ලිපියෙ හි කිරි වෙහෙර ස්තූපය සඳහන් වන්නේ කජරගාම රාජමහා වෙහෙරෙ හි මංගලමහාසෑය නමින් වේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථූප ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම ප්‍රවර්ගය:කතරගම ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
සුසී
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය – කරුණාරත්න අබේසේකර, සිරිල් පී. අබේරත්න
නිෂ්පාදනය
සැකසුම – විජය චිත්‍රාගාරය
ප්‍රදර්ශනය
ප්‍රදර්ශනය - සිලෝන් තියටර්ස් 2 වන මණ්ඩලයේ සිනමා ශාලා 17 කදී ආරම්භක ප්‍රදර්ශනය ඇරැඹීය
දෙවියෝ (බෞද්ධ සංකල්පය)
රුවන්වැලි සෑය තනන විට එම ස්ථානයේ ගසක සිටි දෙවියෙකු එයින් බැහැරට ගැනීමට සිදු විය. එම දේවතාවියගේ නම ස්ථූපයට ලබා දෙන බවට එකඟ වීමෙන් පසුව එම දෙවියා ඉන් බැහැරව වෙනත් ගසකට ගිය බව කියති. මෙවැනි ගස් වල වාසය කරන දෙවියන් වෘක්ෂ දේවතාවෝ නම් වෙති. මෙලෙසම ගල් මතද, ගිරි හෙල් මතද දෙවියෝ වැඩ වසති. මෙසේ ඔවුන් ස්ථාන ගතව සිටින්නේ දිව්‍ය ලෝක වල සිටීමට අමතරවයි.
නිකලස් වින්ටන්
ශ්‍රීමත් නිකලස් ජෝර්ජ් වින්ටන් (උපත  නිකලස් වියට්හයිම්; 19 මැයි 1909 – 1 ජූලි 2015) යනු,  දෙවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹුමට ආසන්නයෙහිදී,  නාසි-අධිවාසිත චෙකොස්ලොවේකියාව වෙතින්, ඔවුනතරින් බොහෝමයක්  යුදෙව්වෝ වූ, ළමුන් 669 දෙනෙකු බේරා ගැනීම සංවිධානය කල, පසුව චෙක් කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් නම් ලැබූ මෙහෙයුම සඳහා ගෞරවයට පාත්‍ර වන, බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියෙකි. ළමුන් සඳහා නිවෙස් පිළියෙල කල වින්ටන්,   ඔවුන් සුරක්ෂිත ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට යැවීය. යුද්ධයෙන් පසුව, ඔහුගේ පරිශ්‍රමයන් පිළිබඳව වින්ටන් කිසිවකු හා සාකච්ඡා නොකල අතර, ඔහුගේ බිරිඳ විසින් ඔහු සිදු කල දෙය දැන ගත්තේ, දරුවන්ගේ දෙමව්පියන් සහ ඔවුන් භාර ගත් පවුල් පිළිබඳ විස්තර ඇතුලත් ක්ෂේත්‍ර-පොතක්, 1988 වසරෙහිදී, ඔවුන්ගේ අට්ටාලයෙන් ඇය සොයා ගත් විටය. බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍යය විසින් ඔහු වෙත පටබැඳි නාමය වූයේ "බ්‍රිතාන්‍ය ෂින්ඩ්ලර්" යන්නයි. 2014 ඔක්තොම්බර් 24 දිනදී, චෙක් ජනරජයෙහි ඉහළම ගෞරව නාමය වූ, ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන්, චෙක් ජනාධිපති, මිලෝස් ෂෙමාන් විසින් ඔහු වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1909 උපත් ප්‍රවර්ගය:2015 මරණ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය බැංකුකරුවෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ශතායුෂ්කයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය සවිඥානික ප්‍රතිවිරෝධතයෝ ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශයේ සිටින බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ජර්මනියේ වෙසෙන බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියෝ ප්‍රවර්ගය: ජර්මානු-යුදෙව් සම්භවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය ජනයා ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය තැරැව්කාරයෝ ප්‍රවර්ගය:ජුදා ආගම වෙතින් එංගලන්ත සභා ආගම වෙත මාරුවූවෝ ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි සමාජවාදියෝ ප්‍රවර්ගය:පූර්ව එංගලන්ත සභා සාමාජිකයෝ ප්‍රවර්ගය:කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් ප්‍රවර්ගය:නයිට්ස් බැචලර් සම්මානලාභියෝ ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද බ්‍රිටිෂ් එම්පයර් සම්මානලාභියෝ ප්‍රවර්ගය: ස්ටෝව් පාසලෙහි උගැනුම ලද්දෝ ප්‍රවර්ගය: හැම්ප්ස්ටඩ් හී ජීවත්වූවෝ ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන් සම්මානලාභියෝ ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ටොමාෂ් ගරිග්  මසයික් සම්මානලාභියෝ ප්‍රවර්ගය: හොලෝකාස්ට් වර්ගඝාතය තුලදී යුදෙව්වන් බේරාගැනීම ප්‍රවර්ගය:රාජකීය ගුවන් හමුදා ගුවන්භටයෝ ප්‍රවර්ගය:රාජකීය ගුවන් හමුදා නිලධාරියෝ ප්‍රවර්ගය:දෙවන ලෝක යුද්ධයේ නිරතවූ රාජකීය ගුවන් හමුදා කාර්ය මණ්ඩලය
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ පාකිස්ථාන තරග සංචාරය 2004
පක්ටෙල් කුසලානය
පක්ටෙල් කුසලානය යනු පාකිස්තානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ සිම්බාබ්වේ අතර ක්‍රීඩා කළ එක්දින ජාත්‍යන්තර තුන්කොන් ක්‍රිකට් තරගාවලියකි. මෙම තරඟාවලිය 2004 සැප්තැම්බර් 30 සිට 2004 ඔක්තෝබර් 16 දක්වා පකිස්ථානයේදී පැවැත්විණි. තරඟාවලිය රවුන්ඩ් රොබින් අදියරකින් සමන්විත වූ අතර, එක් එක් කණ්ඩායමක් අනෙක් කණ්ඩායම සමග දෙවර බැගින් තරඟ වැදුණි. තරගාවලියේ අවසන් මහා තරගයට සහභාගි වූයේ පළමු කණ්ඩායම් දෙක (පකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාව) ය. අවසාන තරගයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ජය හිමි විය.
වංශය (ජීව විද්‍යාව)
ජීව විද්‍යාවෙහි, වංශයක් යනු, රාජධානියට පහළින් සහ වර්ගයට ඉහළින් පිහිටන වර්ගීකරණ මට්ටමක් හෝ වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථාපනයක් වෙයි. ඇල්ගි, දිලීර, සහ ශාක සඳහා ජාත්‍යන්තර නාමකරණ සංග්‍රහය විසින් මෙම පද දෙකම සමතුල්‍ය ලෙසින් සැලකුවද, උද්භිද විද්‍යාවෙහිදී වංශය යන්න වෙනුවට කාණ්ඩය යන පදය සාම්ප්‍රදායිකව භාවිතා වෙයි. අර්ථ දැක්වීම් අනුව, ඇනිමේලියා නම් සත්ත්ව රාජධානිය හෝ මෙටසෝවා (බහු සෛලිකයෝ) තුල දළ වශයෙන් 35 පමණද, ප්ලැන්ටේ නම් ශාක රාජධානිය තුල 14 පමණද, ෆන්ජයි නම් දිලීර රාජධානිය තුල 8 පමණද වංශයන් අඩංගු වෙති. වංශප්‍රවේණික විද්‍යාවෙහි දැනට සිදුවෙමින් පවතින පර්යේෂණ වෙතින්, ඇක්ඩිසිසෝවා සහ එම්බ්‍රියෝෆිටා වැනි විශාල ඒක වංශික තුල අඩංගු වංශයන් අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය වෙමින් පවතියි.
ෂියාම් සෙල්වදුරෙයි
ෂියාම් සෙල්වදුරේ උපත ලැබුවේ කොළඹ දී ය.ඒ 1965 වර්ෂයේදීය. ශ්‍රී ලංකා-කැනඩානු නවකතාකරුවෙකු වන ඔහු විසින් Funny Boy (1994) හා Cinnamon Gardens (1998) යන කතා රචනා කරන ලදී.ඒ සඳහා කැනඩා ප්‍රථම නව කතා සම්මානය ඔහුට හිමිවිණි. සෙල්වදුරේ දෙමළ හා සිංහල මිශ්‍ර වටපිටාවක හැදී වැඩුනෙකි. 1983 වර්ෂයේදී කොළඹ නගරයේ ඇතිවූ කලකෝලහාලවලින් පසුව ඔහු සිය පවුලේ සමාජිකයින් සමඟ කැනඩාවට සංක්‍රමණය විය. එවිට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 19 කි. වර්තමානය වනවිට ඔහු ඔහුගේ කොටස්කරුවා වන ඇන්ඩෲ චැම්පියන් සමඟ ටොරොන්ටෝහි වෙසේ.