cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
පුරාණ රෝමය
අපරදිග අධිරාජ්‍යය නිරන්තරයෙන් බාබේරියානු ආක්‍රමණවලින් පීඩා විඳි අතර ශත වර්ෂ ගණනාවක් පුරාවට රෝම අධිරාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් පසුබැසීමට ලක් විය. ක්‍රි.පූ 4 වන ශතවර්ෂයේදී හන්වරුන්ගේ බටහිර දෙසට සිදු වූ සංක්‍රමණය නිසා විසිගොත්වරුන්ට රෝම අධිරාජ්‍යයයේ මායිම්වල සරණ සොයන්නට සිදු විය. 410 දී ඇලරික් I ගේ නායකත්වය යටතේ විසිගොත්වරු රෝම නගරය පැහැරූහ. වැන්ඩල් වරු ගෝල්, ස්පාඥඤය සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ වූ රෝමයට අයත් පළාත් ආක්‍රමණය කළ අතර 455 දී රෝමය පැහැරූහ. 476 හි සැප්තැම්බර් 4 වන දින ජර්මානු නායක ඔඩෝසර්, අපරදිග රෝම අධිරාජ්යගයේ අවසාන පාලකයා වූ රොමියුලස් ඔගස්ටස් හට රජකම අත හරින ලෙස බල කළේය. මෙලෙස වසර 1200 කට ආසන්න කාලයක් පැවති අපර දිග රෝම පාලනය අවසානයට පත් විය.
පෙරදිග අධිරාජ්‍යයටද අත්වූයේ එවැනිම ඉරනමකි. නමුත් අපරදිග අධිරාජ්‍යයට අත් වූ ඉරණම තරම් උග්‍ර එකක් නොවේ. ජස්ටීනියම් ඉතාලිය හා උතුරු අප්‍රිකා‍ව ක්ෂණිකව යටත් කර ගත්තේය. නමුත් අපරදිග වූ බයිසන්ටයින් හි බල ප්‍රදේශ ජස්ටීනියන්ගේ මරණයෙන් වසර කීපයකට පසු දකුණු ඉතාලිය හා සිසිලිය දක්වා අඩු විය‍. පෙර දිගෙහි ඉස්ලාම් නැගීමත් සමග බයිසන්ටයින්වරුන්ට තර්ජන එල්ලවන්නට විය. ඉස්ලාම් අනුගාමිකයින් සීග්‍රයෙන් සිරියාවේ හා ඊජිප්තුවේ බල ප්‍රදේශ යටත් කර ගෙන ඉක්මණින්ම කොන්ස්තන්තිනෝපලයට ඍජු ලෙස තර්ජන ඉදිරිපත් කිරීමට සමත් විය. කෙසේ වෙතත් ක්‍රි.පූ 8 වන සියවස තුළදී බයිසන්ටයින්වරු තම භූමි ප්‍රදේශයෙන් ඉස්ලාම් පැතිරීම නවත්වා ගත් අතර 9 වන සියවස ආරම්භයේදී යටත් වී තිබූ භූමි නැවත මුදා ගත්හ. නැවත ක්‍රි.ව : 1000 දී පෙරදිග අධිරාජ්යබය එහි උපරිමයේ සිටියේය. බැසිලියස් II වන බල්ගේරියාව හා ආමේනියාව නැවත පැරද වූ අතර සංස්කෘතිය හා වෙළඳාම සමෘද්ධිමත් වුණි. නමුත් 1071 ඇති වූ මැන්සිකර්ට් යුද්ධය නිසා මෙම ප්‍රදේශ පුළුල් කිරීම එකවර නැවතුණි. මෙම අධිරාජ්‍යය පුදුමාකාර ලෙස පසුබෑමට හේතු විය. අභ්‍යන්තර අර්බුද හා ටර්කික් ආක්‍රමණ සහිත ශතවර්ෂ ගණනාවකට පසු ඇලෙක්සියස් I කොම්නෙසස් අධිරාජ්‍යයා 1095 දී අපරදිගින් උපකාර ඉල්ලීය. අපරදිග රෝම අධිරාජ්‍යය ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ කුරුස යුද්ධය ඇති කරමිණි. අවසානයේ IV වන කුරුස යුද්ධයට සහභාගී වූවන් කොන්ස්තන්තිනෝපලය පැහැරූහ. 1024 කොන්ස්තන්තිනෝපලය පැරදවීම, අධිරාජ්‍යයේ ඉතිරි වූ කුඩා කොටස පදවි ප්‍රාප්තිකයන්ගේ ආණ්ඩු බවට පත් වෙමින් කැඩී බිඳී යාමක් ලෙස දැකිය හැක. එයි අවසාන ජයග්‍රහකයා වූයේ නිකායීයාය. රාජකීය හමුදාව විසින් කොන්ස්තන්තිනෝපලය නැවත අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසු රෝම අධිරාජ්‍යයා ඊජියන් වෙරළ තීරයට කොටු වූ ග්‍රීක ආණ්ඩුවකට වඩා මදක් වැඩි අධිරාජ්‍යයක් බවට පත් විය. 1453 මැයි 29 දින මේහ්මඩ් II වන කෝන්ස්තන්තිනෝපලය නැවත පැරදවීමෙන් පසු පෙරදිග අධිරාජ්‍යය නිමාවට පත්විය.
පුරාණ ග්‍රීසිය සමග රෝමානු ශිෂ්ඨාචාරයද ඉතා පැරණි ශිෂ්ඨාචාර ලෙස වර්ගීකරණය කෙරෙයි. මෙහිදි ග්‍රීසියානු ශිෂ්ඨාචාරය රෝම සංස්කෘතිය සදහා දැඩි ලෙස බලපෑම් සිදු කළ ශිෂ්ඨාචාරයක් වෙයි. බටහිර ලෝකයේ නීතිය, යුධ කටයුතු, කලා කටුයුතු, සාහිත්‍ය, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සහ භාෂාව යන ක්ෂේත්‍ර කෙරෙහි පුරාණ රෝම ශිෂ්ඨාචාරයෙන් එල්ල වු බලපෑම අති විශාල වන අතර වර්තමානයේ පවා රෝමානු ඉතිහාසය ලෝකය වෙත සැලකිය යුතු බලපෑමක් එල්ල කරයි.
ඇමරිකාවට අයත් පැරණි රාජ්‍ය
මඩුවන්වෙල වලව්ව
right|thumb|ඓතිහාසික මඩුවන්වෙල වලව්ව 100px|thumb|මඩුවන්වෙල මහ දිසාව සබරගමු පළාතේ	 රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ	 කොලොන්න ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් ඇඹිලිපිටිය සුරියකන්ද මහා මාර්ගයේ 14 වන සැතපුම් කණුව ආසන්නයේ රමණීය පරිසරයක මඩුවන්වෙල වලව්ව පිහිටා ඇත. වලව්ව පිහිටි ඉඩම අක්කර 20 ක පමණ විශාල භූමි භාගයකි. නොයෙක් වටිනා තුරුලතාවලින් පිරි අලංකෘත උද්‍යානය වලව්ව අවට සුන්දරත්වය ඉස්මතු කරයි. පවුරු තුනකින් අලංකාර වු මඩුවන්වෙල වලව්වේ පිටත පවුර ශක්තිමත් කළු ගලින් නිමවා ඇත. එහි ඇතුළුවන දොරටුව "ගල් උළුවස්ස" නම්වේ. දොරටුව දෙපස මනරම් ලියවැල්ද ඒ මත මකර තොරණක හැඩයට ගල් ආරුක්කුවක්ද දක්නට ලැබේ. තොරණ දෙපස කැටයම් කළ නෙළුම් පොහොට්ටු දෙකක් ඇත. පෙර කළ ඒ අසල පුන් කලස් තුනක්ද තිබු බව කියවේ. වලව්වේ මැද කොටසට සම්බන්ධ වන කොටසේ මනරම් ලියවැල් හා බොරදම් කැටයම් දක්නට ලැබේ. ඇතුළු පවුර "පහන්පවුර "නම් වන අතර එහි අලංකාර පහන් කුටි රුසක් ඇත. එමෙන්ම වලව්වට ජල පහසුව සැපයු සිසිල් ජලය පිරි ළිඳද පිඟන් ගඩොල් අතුරා ඇති නාන ගෙයි නෂ්ටාවශේෂද, වසර සිය ගණනක් පැරණි කුඹුක් හා හික් ගස්ද වලව්වේ ජීවත් වු මහා රදළවරයාගේ පෞරුෂත්වය නොසඟවා හෙළි කරන්නේ අභිමානයෙනි.
පුරාණ රෝමය
රෝම සමූහාණ්ඩුව
ගේයස් මේරියස්, රෝම හමුදාව ප්‍රතිසංස්කරණය කළ රෝම සේනාපතියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්.
රෝම සමූහාණ්ඩුව පිහිටුවන ලද්දේ ක්‍රි.පූ. 509 දී පමණය. ලිවී වැනි පසුකාලීන ලේඛකයන් කියනා ලෙසට එය සිදු වී ඇත්තේ රෝමයේ රජවරු සත්දෙනාගෙන් අන්තිම රජු වූ ගෞරවනීය ටාකුන් රාජ්‍යත්වයෙන් පහ කර වාර්ෂිකව මහේස්ත්‍රාත්වරු පත් කර රැස්වීම් පවත්වා රට පාලනය ගෙන යන්නට වූ කාලයේ දීය. ප්‍රධානම මහේස්ත්‍රාත්වරුන් වූයේ තානාපතිවරු දෙදෙනාය. ඔවුන් අධිරාජ්‍යයේ විධායක අධිකාරිය හෝ හමුදා විධි විධාන දීම එක්ව කළහ. ඔවුන් සෙනෙට් සභාව සමඟ කටයුතු කළහ. සෙනෙට් සභාවේ සිටියේ බලයෙන් ඔද වැඩී ගිය වංශවතුන් හෝ උපදේශකයන් වූහ. සමූහාණ්ඩුවේ අනෙකුත් මහේස්ත්‍රාත්වරු හෝ උපදේශකයන් වූහ. සමූහාණ්ඩුවේ අනෙකුත් මහේස්ත්‍රාත්වරු වූයේ ප්‍රීටස්, ඊඩිලයිස් හා ක්විස්ටර්ය. මහේස්ත්‍රාත්වරු ඇත්තෙන්ම වංශවතුන්ට බාධාවක් වියග නමුත් පසුව සාමාන්‍ය ජනතාවට විවෘත විය. සමූහාණ්ඩු ඡන්ද විමසීමේ රැස්වීම්වලට සේනාධිනායක රැස්වීම් අන්තර්ගත විය. එමඟින් ඉතාම වැදගත් කාර්යාලවලට නිළධාරීන් තෝරා පත් කර ගන්නා ලදී. එසේම ගෝත්රික රැස්වීම්වලින් එතරම් නොවැදගත් කාර්යාල සඳහා නිළධාරීන් පත් කර ගන්නා ලදී. රෝම සංස්ථාපනයේ ගණුදෙණු සටහනේ පෙන්වා ඇත.
මඩුවන්වෙල වලව්ව
වලව්වේ ගෘහ නිර්මාණාත්මක ලක්‍ෂණ
සතරවට ලී කැටයමින් යුතු කොරිඩෝව වලව්වේ අමුත්තන් පිළිගැනීමේ ශාලාවයි.නිල් වීදුරු කවුළු,බිම පිඟන් කටු සැරසිලි,රන් පවුම් හා වටිනා මැණික් එබ්බවු ලාංඡන,පිඟන් කටුයෙන කරන ලද මකර රූප,අලි රූප, හා නෙළුම් මල් රූප අදටත් මෙම කොරිඩෝව අලංකාර කරයි.මෙහි ඇති තවත් වැදගත් අංගයක් වන්නේ වික්ටෝරියා රැජිනගේ පින්තූරය සහිත පිඟන් කටු බිමට අතුරා තිබීමයි.(මඩුවන්වෙල දිසාවේගේ සයනාගාරයේද වික්ටෝරියා රැජිනගේ රූපය හා ඉංග්‍රීසි ලාංඡනය වන රන් පවුම පයට පෑගෙන ලෙස අතුරා ඇත)ඒ තුළින් මඩුවන්වෙල දිසාවේගේ අදීන සිංහල හදවත හා ඔහු ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව පිළිකුල් කළ ආකාරය හෙළිවන බව සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වේ.
වලව්වේ වහලයට යොදාගෙන ඇත්තේ නුවර යුගයේ පෙති උළුය. නඩු ශාලාව හා මුලුතැන් ගේ කොටසක් පමණක් සිංහල ගැමි උළු(වලව් ඉඩමේ සියුම් මැටිවලින් සකස් කළ)සෙවිලි කර ඇත.1930 දශකයේ පමණ මෙම වලව්වේ කාමර 121ක් හා මැද මිදුල්21ක් තිබී ඇත.අද දක්නට ඇත්තේ කාමර 43ක් හා මැද මිදුල් 7කි.සිංහල ජනතාව වාරි කර්මාන්තයේ ලා දැක්වු අමිල නිපුනපාව ප්‍රකට කරමින් මැද මිදුල්වලට හා වලව් වත්තට එකතු වන සියලු ජලය මඩුවන්වෙල වැවට වැටෙන සේ සකස් කළ මනා ජලවහන පද්ධතියක්ද තිබු බවට සාධක අදටත් දෘෂ්‍යමානය. මඩුවන්වෙල වලව්වේ තිබෙන කාමර අතර බුරුත මාලිගයට නම් කාමරයට වැදගත් තැනක් හිමිවේ.මුළුමනින්ම පාහේ බුරුත ලීයෙන් නිමවා ඇති ඇත්දත්ඇණ අල්වා,කළුවර ලීස්තර කැටයමින් සරසා ජනෙල්වලට වීදුරු සවි කර ඇත.සුදු නිලධාරින් සමඟ සාකච්ඡා කිරීම් ආදිය සඳහා මෙම කාමරය භාවිතා කළ බව කියවේ.බුරුත ලී සොල්දර තට්ටුව යට කාමරය මිනිරම් කපරාරු කර හුණු පිරියම් කර ශිත කාමරයක් ලෙස සකස් කර ඇත.එය ශිත දේශගුණයට හුරුවු සුදු නිලධාරින්ගේ සුව පහසුව සඳහා භාවිතා කර ඇත.
පුරාණ රෝමය
රෝම සමූහාණ්ඩුව
අභ්‍යන්තර ප්‍රශ්න ඇති වීමට විදේශීය බලපෑම් බලපෑවේය. පළාත්වල සිදු වූ අය කිරීම් මඟින් සෙනෙට්වරු ධනවත් වූහ. නමුත් බොහෝ විට කුඩා පරිමාණයේ ගොවීන් වූ යුධ භටයෝ නිවෙස්වලින් දිගු කාලවලට ඈත්ව විසූ අතර තම භූමි නඩත්තු කර ගත නොහැකි තත්වයට පත්ව සිටියෝය. විදේශීය වහල්ලුන් ගැන විශ්වාසය තබන්නට සිදු වූ අතර ලැටිෆුන්ඩියා හි වර්ධනය නිසා වැඩ සඳහා ගෙවීම් කටයුතු අඩු විය. යුද්ධයේ දී කොල්ල කෑ දෙයින් ලැබුණු ආදායම, නව ප්‍රදේශවල වෙළඳාම සහ බදු ක්‍රමයට ගොවිතැන් කිරීම යන දේවලින් නව ආර්ථික අවස්ථා හඳුන්වා දීමත් සමඟින් වෙළඳ හා අශ්වාරෝහක පන්තියක් බිහි විය. වෙළඳ කටයුතුවලට සම්බන්ධ වීමෙන් ඉවත් කරනු ලැබූ සෙනෙට් සභිකයන් වූ ලෙක්ස් ක්ලවුඩියා තහනම් සාමාජිකයින් හේතුවෙන් අසරුවන්ට සෙනෙට් සභාවට නිල වශයෙන් සම්බන්ධ වීමේ හැකියාව ලැබිණි. ඔවුන්ට දේශපාලන බලය නිසා සෑම විටම බාධා වූයේය. වැදගත් නඟර පිළිසකර කිරීම්වලට අවහිර බාධා පමුණුවමින් සහ අසරුවන්ට ආණ්ඩුවේ වැදගත් තැනක් ලබා නොදීමෙන් සෙනෙට් සභාව තුළ නිරන්තර දබර ඇති විය. සෙනෙට්වරුන් විසින් පාලනය කරන ලද රැකියා විරහිත නාගරික ප්‍රචණ්ඩකාරී කණ්ඩායම් තර්ජනවලින් ජනතාව බය ගැන්වූහ. ක්‍රි.පූ. 2වන සියවස වන විට තත්වය නරක අතට හැරුණි. එය සිදු වූයේ වංශවතුන් අල්ලා ගෙන තිබූ ඉඩම් නැවත සාමාන්‍ය ජනයා අතර බෙදා දීමට උත්සාහ ගත මහජන නායක දෙපළක් වන ග්‍රාඩි සොහොයුරන් යටතේය. පසුව ඔවුන් දෙදෙනා මරා දමන ලදී. නමුත් සෙනෙට්වරුන් එම දේපල සමහරක් මහජනතාවට හා අසරුවන්ට බෙදා දුන්හ. ඉතාලියේ එක්සත් නඟරවලට රෝම පුරවැසිභාවය ලබා නොදීම ක්‍රි.පූ. 91-88 සමාජ යුද්ධයට හේතු විය. හමුදා ප්‍රතිසංස්කරණ (ගැයස් මැරියස්ගේ) නිසා සොල්දාදුවන් තම සේනාපතිට නිතරම හිතවත් වූහ. එවන් බලවත් සේනාපතියකුට නඟරයට මෙන්ම සෙනෙට් මුදල් ද අඛණ්ඩව පවත්වා ගත හැකි විය. මෙය මේරියස් හා ඔහුගේ සංරක්ෂිත සුල්ලා අතර සිවිල් යුද්ධයට හේතු විය. ක්‍රි.පු. 81-79 දී සුල්ලාගේ ආඡාදායක පදවිය අග තැන් විය.
මඩුවන්වෙල වලව්ව
වලව්වේ ගෘහ නිර්මාණාත්මක ලක්‍ෂණ
කලාකාමී හදවතක් තිබු මඩුවන්වෙල දිසාවේට වින්දනය පිණිස නැටුම් පැවැත්වීමට ඉදි කළ දික් ගෙයි නැටුම් කාමරයද වලව්වේ තවත් අපුරු අංගයකි.ඒ අසල ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි ප්‍රභූන් හා ක්‍රීඩා කිරීමට ඉදි කළ බිලියඩ් කාමරයයි.දිසාවේගේ සයනාගාරය ලෙස භාවිතා කළ කොටස සතර වටින් අගුල් දැමිය හැකි මැද මිදුලක් අයිනේ වු ආලින්දයකි. එහි බිම මැද රන් පවුම් හා මැණික් ඔබ්බවා තිබී ඇත.සයනාගාරයේ දොරටුව අසල තුවක්කුව, කඩුව හා සැරයටිය තැබිය හැකි රහස් පෙට්ටියක් විය. සයනාගාරයට යාබදව ආයුධ ගබඩාව තිබු අතර කටුවන ලන්දෙසි බලකොටුවට පහර දී ගෙන ආ කාලතුවක්කු දෙකද එහි වු බව කියවේ. ආයුධ ගබඩාව ආසන්නයේ රට බීම ගබඩාවක් ද තිබුණි. දිසාවේගේ සයනාගරයට අලලා තවත් පසෙක කලවානේ කුමාරිහාමිගේ සයනාගාරය දක්නට ලැබේ. වලව්වේ විසු රදළ පිරිසගේ කෑම කාමරය හා මුළුතැන්ගෙය වලව්වේ මැද භාගයේ දක්නට ලැබෙන අතර කුමාරිහාමිලාගේ නාන කාමර වලව්වේ පිටුපස කොටසේ තිබී ඇත. ගබඩා කාමර,ධාන්‍ය කාමර ආදී සියලු අදටත් දෘෂ්‍යමානය. නමුත් අනාගතයේ ඒවා දැක බලා ගැනීමට නම් සංරක්ෂණය කිරීම කළ යුතුය.අලුත් බුදු මැදුර හා පැරණි බුදු මැදුර නමින් හැඳින්වෙන කාමර දෙකක් මඩුවන්වෙල දිසාවේගේ සයනාගාරය දෙපස ඇති අතර එහි බිම පිඟන් කටු මෝස්තරයෙන් අලංකාර කර ඇත. වහලයට සීලිමක් යොදා සායම්වලින් මල් කැටයම් ඇඳ එය විචිත්‍රවත් කර ඇත. රජ මාලිගයක දක්නට ඇති රහස් කුන්ඩයන් හා කුරුබිලිද මෙහි දක්නට ලැබේ. එමෙන්ම ප්‍රදේශයේ අධිකරණ බලය දිසාවේට පැවරී තිබු නිසා වලව්වේ නඩු ඇසීමේ කාමරයක්ද විය. මහ බංගලාව අසලින් නඩු ශාලාවට යාමට කොරිඩෝවක් තිබු අතර නඩු ශාලාවේ දොරටුවට ඉහළින් මී හරක් අං තට්ටුවක් සවි කර තිබුණි. මේ ආකාරයට මඩුවන්වෙල වලව්ව පුරාවට විහිදී ඇති වාස්තු විද්‍යාත්මක නිර්මාණ සාරාංශ ගත කළ හැකි අතර ඒ තුළින් අභිමානවත් පරපුරක තේජාන්විත උරුමය සජීවාරෝපනය කරයි.
පුරාණ රෝමය
රෝම සමූහාණ්ඩුව
ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේ මැද භාගයේ දී ජුලියස් සීසර්ළ පොම්පේ සහ ක්‍රෙසස් යන තුන් දෙනා විසින් සමූහාණ්ඩුව පාලනය කිරීමට රහස් ගිවිසුමක් පිහිටුවන ලදී. මෙය ප්‍රථම තුන් කොන් ආධිපත්‍යය වේ. සීසර් ගෝල් රාජ්‍යය යටතේ කර ගැනීමෙන් පසු ඔහුත් සෙනෙට් සභාවත් අතර ඇති වූ දුරස් වීමකින් සිවිල් යුද්ධය ඇරඹුණි. එහි දී සෙනෙට් හමුදාවේ පෙරමුණ ගත්තේ පොම්පේය. සීසර් ජයග්‍රාහකයෙකු මෙන්ම මිනිසුන්ට ආඥාදායකයකු විය. ක්‍රි.පූ. 44 දී සීසර්ගේ අහංකාරකමට අකමැති වූ සෙනෙට්වරු ඔහු මරා දැමීය. තවද ඔවුනට ව්යවස්ථායික ආණ්ඩුවක් යළි පිහිටුවීමේ අවශ්‍යතාවය ද ඊට හේතු විය. ඉන්පසු සීසර්ගේ ඊළඟ උරුමක්කායා වූ ඔක්ටවියන් ද ඔහුගේ සහකරුවන් ලෙස මාක් ඇන්තනී හා ලෙපිඩස් ද එක් වී දෙවන තුන්කොන් අධිපත්යය හිමි කර ගත්හ. කෙසේ වෙතත් මෙම සන්ධානය ඉක්මනින්ම, ප්‍රධානියා වීමට තරඟ කරන බල අරගලයක් බවට පත් විය. ලෙපිඩස් රටින් පිටුවහල් කරන ලදී. ක්‍රි.පු. 31 දී ඇක්ටියම් රණ බිමේ දී ඊජිප්තුවේ ක්ලියෝපැට්රා හා ඇන්තනී පරාද කළ ඔක්ටවියන් නිතරඟයෙන්ම රෝමයේ පාලකයා බවට පත් විය.
මඩුවන්වෙල වලව්ව
මඩුවන්වෙල පරපුර
මඩුවන්වෙල පරපුරේ ඉතිහාසය ක්‍රි:ව 1700 පමණ ඈත අතීතයට දිවයයි.මඩුවන්වෙල පරපුරේ ආදිතමයා ජීවත් වී ඇත්තේ එදා දෙදරන්ගමුව නමින් හැඳින්වුන මාදන ප්‍රදේශයේය.ඉන් පසුව එදා බල්ලන් දෑව හේන නමින් හැඳින්වුන මඩුවන්වෙල ප්‍රදේශයට පැමිණි එම ප්‍රභූවරයා වලව්ව ආසන්නයේම පන්සලද පිහිටුවා ගත්තේය.ඔහුට පසු මඩුවන්වෙල පරපුරේ ආදිතමයා වුයේ දෙවන විමලධර්මසුරිය රජු යටතේ මුලාදෑනිකම් කළ මඩුවන්වෙල විජයසුන්දර ජනනායක අභයකෝන් මුදලිය.විමලධර්මසුරිය රජුට භාග්‍යයේ සංකේතයක් ලෙස ඇලි ගෝනෙකු ප්‍රදානය කර වලව්ව අවට අක්කර 1650ක භූමියක් ගම්වරයක් ලෙස ලබා ගත්තේ මෙතුමාය.මෙතුමා කළුතර තුඩුගල පරපුරේ පොතුපිටිය වලව්වේ යකුන්දූවේ ධර්මසේන හිටිරාළලාගේ සොදිනා කුමාරිහාමි විවාහ පත් කරගත් බව කියැවේ. පරපුරේ ඊළඟ උරුමකරු වුයේ ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු දවස විසු මඩුවන්වෙල මුදියන්සේය.(කොලොන්න රත්නායක මුදියන්සේලාගේලොකුඅප්පුහාමි) -ඔහු ඉහත කී සොදිනා කුමාරිහාමි ගේ දරුවෙකු නොවූ බව මතයයි. කොලොන්න පනාමුර ප්‍රදේශ සඳහා නින්ද ගම් ලබාගෙන ඇත්තේ මෙතුමාය.කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු සමයේ විසු මඩුවන්වෙල මොහොට්ටාල හෙවත් බෝගහවෙල විජයසුන්දර අප්පුහාමි මඩුවන්වෙල වලව්වට උරුමකම් කීවේය.ඉන්පසුව මඩුවන්වෙල විජයසුන්දර මුදලි නමැත්තා වලව්වට උරුමකම් කීවෙය.ඒ රාජාධිරාජසිංහ රජ සමයේය. වැන්ග්‍රාෆ් නම් ලන්දේසි ආණ්ඩුකාරයාගේ සමයෙහි සිංහල රජු යටතේ මඩුවන්වෙල පාලනය කළේ මඩුවන්වෙල කොඩිතුවක්කු නිලමේය. ඉන් පසුව මඩුවන්වෙල පරපුරේ අවසාන තැනැත්තාගේ පියා වන මඩුවන්වෙල වලව්වේ විජයසුන්දර ඒකනායක අභයකෝන් කොඩිතුවක්කු මුදියන්සේ රාළහාමි ප්‍රදේශය පාලනය කළේය. ක්‍රි:ව 1844 සැප්තැම්බර් මස 11වන දින උපත ලද මඩුවන්වෙල විජයසුන්දර ඒකනායක අභයකෝන් කොඩිතුවක්කු මුදියන්සේලාගේ ජේමිස් විලියම් මහ දිසාව මෙම පරපුරේ අවසාන උරුමකරු විය. රණකාමී අදහස්වලින් යුතු බුද්ධිමත් පාලකයෙකු වු මෙතුමාහට"මඩුවන්වෙල කළු කුමාරයා"යන අනවර්ථ නාමය යෙදී තිබුණි. මඩුවන්වෙල දිසාවේ නිසි කල වයසට පැමිණි පසුව කුරුවිට එක්නැලිගොඩ වලව්වේ කුමාරිහාමි හා විවාහ වු අතර ඇයට එක් දියණියක් ලැබුණි.කොර මැණිකේ නමින් ප්‍රසිද්ධ වු එම දියණිය ආබාධිත වුවාය.අඩු ආයු වළදා එක්නැලිගොඩ කුමාරිහාමි මිය ගිය පසු කලවානේ කුමාරිහාමි හා විවාහ වු දිසාවේට එම විවාහයෙන්දරුවන්නොලැබිණි. රටේ සංවර්ධනයට දායකත්වය ලබාදුන් මෙතුමා තම ප්‍රදේශයේ ජනතාවගේ හදවත දිනා ගත් ප්‍රතිපත්ති ගරුක නායකයෙකු විය. එතුමාගේ ඇවෑමෙන් ලියවුනු ශෝක ප්‍රකාශයක මෙම කරුණ මැනවින් පිළිබිඹු වී ඇත. මඩුවන්වෙල දිසාවේ වෙනුවෙන් ලියවුන ශෝක ප්‍රකාශයක කොටසක්: right|thumb|මඩුවන්වෙල මහ දිසාව ලැබ සරු කුළුනු ගුණ දිය දහර නෑ         විලි
හෙබවුනු අසිරිමත් සිරියෙන් යලි            යලි
සොබමන් රදළ කුල බැති සඳුනි පිලි      මලි
ඔබ ගැන සිතමු වැලපෙමු දුකිනි වෙලි   වෙලි
හිඟ මග අයට සහ නෑ මිතුරනට             ලැදි
වග රන් මසු කුඹුරු වතු පිටි පුද කර           දී
කග අණ එසවු මඩුවන්වෙලට ජය          බැඳී
අග රජතුමා ඔබවද ඔටුනු නොපැළැ          දී
මඩුවන්වෙල දිසාවේ, බලන්ගොඩ සිට කතරගම දක්වා බාර විවාහ රෙජිස්ටාර් වු අතර 20 වන සියවසේ මුල් භාගය වනතුරුම පරපුර විසින් නින්දගමෙහි පළමු රාත්‍රියේ අයිතිය නින්දගම - කතුන්ගේ එක් රාත්‍රියක අයිතිය (Prima nocta- Right of the First Night) ක්‍රියාත්මක කළ බවත් එසේ නින්දගම් සේවිකාවන්ට දාව ඉපදුනු දරුවන් රැසක්ම වූ අතර ඒ අතරින් දිසාවේ ගේ වැඩි ආදරයක් දිනාගත් දිනාදරී කුමාරිහාමි ඇතුළු වැඩිමහල් දරු පිරිසක් ලංකාවේ පසිඳු වලව් වෙත විවාහ පත් කර දී තිබේ.ඩිංගි කුමාරිහාමි උණම්බුව වලව්වටත් දිනිසෝ කුමාරිහාමි පට්ටිකාරවාසල වලව්වටත් විවාහා කරදුන් බව පැවසුවත් පසුව ඔවුන් පිළිබඳ සඳහනක් නැත. එසේම ශ්‍රී ලංකාවේ තෙවරක් අගමැතිවරිය වූද ලොව පළමු කාන්තා අගමැතිවරිය වූද  සිරිමා රත්වත්තේ ඩයස් බණ්ඩාරනායක මැතිනිය මඩුවන්වෙළ පරපුරට නැදැකම් කී බවත් කුඩා කල නිතර එහි ආගිය බවත් පැවැසේ.
මඩුවන්වෙල දිසාවේගේ ඇවෑමෙන් බුදලය හිමිවුයේ එතුමාගේ සොහොයුරෙකුගේ පුතෙකු වු ව්‍යවස්ථාදායක සභාවේ හා ප්‍රථම පාර්ලිමේන්තුවේ කතානායක සර් ප්‍රැන්සිස් මොලමුරේ මහතාටය.ඔහුගේ මරණින් පසු දියණිය සීතා මොලමුරේ මැතිණියට මෙම උරුමය අයත් විය.1964 දී මඩුවන්වෙල වලව්ව හා එයට අයත් නින්ද ගම් රජයට පවරා ගත් අතර 1972 දී වලව්ව පුරා විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව භාරයට පත් විය.
මඩුවන්වෙල අවට චමත්කාරය
අතීත මුතුන් මිත්තන් සිය නිර්මාණ කාර්යයේ නිරත වන විට ස්වභාව්ක පරිසරයේ සමතුලිත බව එලෙසින්ම ආරක්ෂා කර ගත් නිසාම මඩුවන්වෙල වලව්ව අවට කලාපයද දුර්ලභ පරිසර නිමවුම් රැසකින් සමන්විත වී ඇත. වවුල්පනේ හුණුගල් ගුහාවට ඉන් ප්‍රධාන තැනක් හිමිවේ.මුහුදු මට්ටමින් අඩි 913කට උසින් බුළුතොට හෙල්වැටියේ ශේෂ කඳු තුළ පිහිටි මෙම ගුහා අවුරුදු මිලියන 500ක් පමණ පැරණි බව භූ විද්‍යාඥ මතයයි.ලියලා වැඩෙමින් එන කිරි ගරුඩ නිධියක පුර්ව ස්වරූපයක්ද මෙම ගල් ගුහා අතර ඇති මල්වතු කාමරය නම් ගුහාවේ දක්නට ලැබේ.එමෙන්ම ගුහාවෙන් පිට නැගෙනහිර ඩයනෝසරස් පොසිලයක්ද ඒ ආසන්නයේම ගල් වී ගිය ඩයිනෝසිරස් සිරුරක් ලෙස හඳුනාගත් සත්ව සිරුරක්ද හමුවී ඇත.එමෙන්ම පෙට්ටි හත, යකා කැපුවල,අහස් උයන ආදී සුවිශේෂී භූගෝලීය ලක්ෂණද දක්නට ලැබේ.
කොලොන්න ප්‍රදේශය හරහා ගලා යන ඇරපෝරුව ගඟ හා බුළුතොට ගඟ අලංකාර දිය ඇලි කිහිපයක් මවයි .ගොන්නංඇල්ල, දුලිඇල්ල, නෙරළුඇල්ල ආදිය ඒවාය.එමෙන්ම කුරුළුගල,නයිගල,කනපදුගල,කබරගල,විරාලගල,තොණ්ඩුගල වැනි පාෂාණ උද්ගතයන්ද ආඳළුව, කැකුනවත්ත,හල්මිල්ලලාර,කටුවෙමඩම වැනි ස්වභාවික දිය උල්පත්ද මඩුවන්වෙල ප්‍රදේශයේ ආකර්ෂනීය ඉසව් වේ. ජෛව විවිධත්වය අතින්ද සුවිශේෂතා උසුලන මෙම ප්‍රදේශයේ දුර්ලභ මල් වර්ග හා පැළෑටි වර්ග දක්නට ලැබේ. එමෙන්ම මඩුවන්වෙල කොලොන්න ප්‍රදේශයට ආවේනික ජන නැටුම්ද, රස නහර පිනවන කිතුල් පැණි ද මඩුවන්වෙලට සංචාරකයන් ආකර්ශනය කරයි. වර්තමානය වන විට මඩුවන්වෙල ප්‍රදේශයට සංචාරකයන් ආකර්ශනය වීමේ වැඩි ප්‍රවනතාවයක් දැක ගත හැකිය. සංස්කෘතික වශයෙන්ද ඓතිහාසිකමය වශයෙන්ද ප්‍රදේශය සතුවන ශ්‍රී විභූතිය එම ආකර්ශනීය බවට ප්‍රධාන හේතුව බව නොරහසකි.
මුලාශ්‍ර:
මඩුවන්වෙල වලව්ව හා කොලොන්නේ සංචාරක ආකර්ශනය
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:වලව් ප්‍රවර්ගය:රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ලග්ගල පල්ලේගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ලග්ගල පල්ලේගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය
පුරාණ රෝමය
රාජ්‍ය පාලනය
අතීතයේ රෝමය රජ්ජුරුවන් විසින් පාලනය කරන ලදි. එම රජවරු තෝරාගනු ලැබුවේ රෝමයේ ප්‍රධාන ගෝත්‍ර විසිනි. එහිදී එම රාජ්‍යත්වය ගෝත්‍ර වලට මාරුවෙන් මාරුවට ලැබුණි. එහෙත් මෙහිදී රජතුමාගේ බලතල නිවැරදිව හඳුනාගෙන නොමැත. ඔහුට විධායක බලතල තිබීමට ද, නැතහොත් සෙනෙට් සභිකයෙකුගේ පමණ බලතල සහිතව කටයුතු කිරීමට ද සිදුවු බව සඳහන් වේ. එහෙත් යුධමය කටයුතු වලදී රජතුමාගේ බලතලවලට ප්‍රධාන‍ තැනක් හිමිවුණි. එසේම රාජ්‍යය ආගමේ මුලිකයා වුයේ ද රජතුමාය. රජතුමාගේ බලතල වලට අමතරව පරිපාලනමය ඒකක තුනක් තිබිණි. රජතුමාගේ උපදේශක මණ්ඩලය ලෙස කටයුතු කළ සෙනෙට් සභාව, රජතුමා විසින් ඉදිරිපත් කරන නීති රෙගුලාසි සම්මත කර කොමිටියා කුරියාටා සභාව හා රජයේ පූජකතුමාලාගේ එකමුතුවක් වන  කොමිටියා කලාටා සභාව එම ඒකක තුනයි. පන්ති කුල භේද හේතුවෙන් රෝමානු සමූහාණ්ඩුවේ රාජ්‍ය පාලකයා තෝරාගැනීමේ හැකියාව තිබුනේ ඉහළ තල හා පන්ති වලට අයත් පිරිසටය. එබැවින් මෙය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය හා අනුබද්ධව ක්‍රියාත්මක වූ රාජ්‍ය පාලනයක් විය. ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් සමූහාණ්ඩුවට භාවිතාවන රිපබ්ලික් නම් වචනය ලතින් භාෂාවේ රෙස්ට් පබ්ලිකා යන වචන දෙකේ එකතුවෙන් ඇති වූවකි. එම රෙස්ට් පබ්ලිකා යන වචනයේ තේරුම “පොදු ජනතාවගේ කටයුතු” යන්නයි. රෝමානු නීති සම්ප්‍රදායිකව සම්මත වන්නේ කොමිටියා ට්‍රිබියුටා නම් සමුහ රැස්වීම් ඡන්ද විමසීමෙනි. ඒ ආකාරයෙන් රාජ්‍ය තනතුරු සඳහා පත්වීමට නම් ප්‍රථමයෙන් ඔවුන් ජනතාවගේ ඡන්දයෙන් පත්විය යුතුය. නමුදු රෝමානු සෙනෙට් සභාව පාලනය වුයේ ඉහල තල හා පන්ති වල ජනතාවගේ ඡන්දයෙනි. සමූහාණ්ඩුව තුළ සෙනෙට් සභාවට විශාල බලතල තිබු නමුත් ව්‍යවස්ථාදායක බලතල නොතිබිණි. එබැවින් එය පැවතියේ උපදේශක මණ්ඩලයක් ලෙසය. සෙනෙට් සභිකයෝ පෞද්ගලිකවම බලතල වලින් හෙබි බැවින් සෙනෙට් සභාවේ සාමුහික අදහස් වලට විරුද්ධව කිසිවක් කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයක් පැවතිනි. නව සෙනෙට් සභිකයන් පත්වන්නේ වඩාත් අත්දැකීම් බහුල හා තම සේවාවන් නිවැරදිව ඉටුකල පුද්ගලයන් අතරිනි. සෙන්සර්ස් නම් සෙනෙට් සභික කණ්ඩායම විසින් එය සිදු කරන ලදි. එසේම ඔවුන්ට වර්තමාන සෙනෙට් සභිකයන්ගේ සාමාජිකත්වය අහෝසි කිරීමට ද බලතල තිබුණි. එසේ සිදු කෙරුණේ වර්තමාන සෙනෙට් සභිකයන්, දූෂණ හා වංචාමය ක්‍රියාදාමවල නිරතවන්නේ නම්ය. පසුකාලීනව සුල්ලා නම් අධිරාජ්‍යයා යටතේ ක්වස්ටර්ස් නම් සාමාජිකයන් ඡන්දයකින් තොරව ස්වාධීනව සෙනෙට් සභිකයන් ලෙස පත්කෙරිණි. එහෙත් එම අධිරාජ්‍යයාගේ සංශෝධන වැඩිකල් නොපැවතුනි.
පුරාණ රෝම සමාජය
පුරාණ රෝමය සංවර්ධනය වූ කේන්ද්‍ර ස්ථාන වුයේ රෝම ප්‍රසිද්ධ වෙළෙඳපළ වු අතර එය දෛනික රෝම ජීවිතයේ චක්‍රනාභියක් විය. පුරාණ රෝම සමාජය, කඳු හතක් මත පිහිටා තිබු රෝම නගරය සමග සම්බන්ධව තිබිණි. එහි ක්ලෝසියම්, ට්‍රාජන් වෙළෙඳ පොළ සහ පැන්තියනය වැනි ස්මරණීය ගොඩනැගිලි විශාල ගණනක් තිබිණි. සිය ගණන් වාරිමාර්ග පද්ධති මඟින්, ක්‍රීඩා මණ්ඩප, පුස්තකාල සහ සාප්පු සහිත සනීපාරක්ෂක සංකිර්ණ, වෙළෙඳ පොළවල් වලට නැවුම් පානීය ජලය බෙදා හැරුණු අතර ක්‍රමවත්ව සෑදු කාණු පද්ධති මගින් ඒවා ඉවතට ගෙනයාම සිදු විණි. පුරාණ රෝම පාලනය යටතේ ගෘහයන් නිර්මාණ ශිල්පය නවීන නිවෙස් වල සිට අති විශාල තනි නිවෙස් දක්වා ව්‍යාප්ත විය. රෝමයේ අග නගරයේ අධිරාජ්‍යවරුන්ගේ ගෘහ ඉදිවුණේ පැලටයින් කන්ද මතය. පැලස් නම් වචනය බිදී ආවේද පැලටයින් නම් වචනයෙනි. පහත් සහ මධ්‍යම පන්තිවල ජනයා වාසය කළේ නගරයේ මධ්‍යයේය. ඒ යුදෙවුවන් වසන ගෙවල් වැනි කුඩා වෙන්වු කාමරවලය. මිලියනයක පමණ ජනගහනයක් සහිතව විශාලම නාගරික මධ්‍යස්ථානය වුයේ රෝම අධිරාජ්‍යයි. (19 වැනි ශතවර්ෂයේදී ලෝකයේ විශාලම නගරය වු ලන්ඩනයේ භූමි ප්‍රමාණයට සමාන ලෙස) එය උපරිම ලෙස මිලියන 14 ක් ද අවම ලෙස 450 000 ක් ද විය. කුර ගැටෙන හඩින් සහ රථවල රෝදවල හඩින් රෝම නගරය ඝෝෂාකාරී වන්නට වු අතර එය ඉසිලිය නොහැකි වු අතර ජුලියස් සීසර් රජ වරක් රථ ගමනාගමනය (දවල් කාලයේ) අත් හිටුවීමට යෝජනා කර ඇත. ඓතිහාසික ඇස්තමේන්තු ප්‍රකාශ කර සිටින්නේ පුරාණ රෝමයට අයත් ප්‍රදේශය යටතේ වු ජනගහනයෙන් 20% ක් නාගරික මධ්‍යස්ථාන වල දිවි ගෙවු බවයි. ඊට හමුදා භටයන් 10000 හෝ ඊට වැඩි ජනකායක් ද පන්සල් හා වෙනත් ගොඩනැගිලිද අයත් විය. ඒවා රෝමයේ මෙන් කුඩා පරිමාණයේ ඒවා විය.
සාමාජීය පන්ති සැකැස්ම
රෝමානු සමාජය තුළ පන්ති වලට බෙදුනු සාමාජීය සැකැස්මක් පවතී. එම සාමාජීය සැකැස්ම තුළ පහළින්ම සිටින්නේ වහල්ලුන්ය. ඔවුනට ඉහළින් නිදහස ලැබූ මිනිසුන්ය. ඔවුන්ට ඉහළින් නිදහස්ව ඉපදුණු මිනිසුන්ය. නිදහස්ව ඉපදුණු පුරවැසියන් නැවතත් පන්ති දෙකකට වෙන් කෙරිණි. එනම් ප්‍රභූ පැලැන්තීන්ට අයත් හා සාමාන්‍ය පවුල්වලට අයත් පුරවැසියන් වශයෙනි. පසුකාලීනව මෙම දේපාර්ශවීය බෙදීම වැදගත් කොට නොසැලකිණි. සාමාන්‍ය පුරවැසියන් ධනවත් වී දේශපාලනයට එක්වී‍මත්, ප්‍රභූ පැලැන්තියේ සමහරුන්ගේ ධනය අඩුවී යාමත් ඒ සඳහා හේතුවිය. පුරවැසියන් ඕනෑම කෙනෙකුගේ පවුලේ ඥාතියෙක් ඉහළ තනතුරු දරන්නේ නම්, එම පුරවැසියන් ද ප්‍රභූන් ලෙස සැලකීය. එසේම යම් පුද්ගලයකු ප්‍රභූ හෝ ඉහළ තනතුරු දරන්නෙකු බවට පත්වුවහොත් ඔහුගෙන් පසු එම පරම්පරාව ප්‍රභූන් ලෙස සැලකිණි. එවන් පුද්ගලයෙක් නෝවස් හෝමෝ, නැතහොත් නව මිනිසා ලෙස හැඳින්විය. එවැනි තත්ත්වයක දී වුවද අතීතයේ පටන් පැවත එන ප්‍රභූ වංශයන්ට, වැඩිපුර සමාජ පිළිගැනීමක් හිමිවිය. එසේම ඇතැම් ආගමික නායකත්ව තනතුරු, අතීතයේ සිට පැවත එන ප්‍රභූ වංශයන්ට අයත් පුරවැසියන්ට වෙන්කර තිබිණි.
ඉන්පසු ඇති වූ සමාජ පන්ති බෙදීම්වලට මුලික වූයේ ආරක්ෂක සේවාවන්හි නියුතු වීම හා ඒවායේ පැවති නිල තල දැරීමය. උදාහරණයක් ලෙස පුරවැසියන් දෙදෙනකු සංසන්දනය කරන විට ආරක්ෂක සේවයේ නිරත වූ පුද්ගලයාට ඉහළ සමාජ පිළිගැනීමක් හිමිවිය. එම සමාජ පන්තිවල සමාජිකත්වය තීරණය වුයේ තමන් සතු වත්කම්  ප්‍රමාණය අනුවය. වැඩි වත්කම් දැරුවේ සෙනෙට් සභිකයන් අයිති පන්තීන් හි සාමාජිකයන් ය. ඔවුහු දේශපාලනයේ හා ආරක්ෂක අංශයන් හි ඉතා ඉහළ තනතුරු දැරූහ. ඔවුන්ට පහළ පන්තිය වුයේ එකොස්ට්‍රියන්ස් පන්තියයි. එම පන්තියට අයත් වුයේ ධනවත් වෙළෙඳ ව්‍යාපාරික පුරවැසියන් ය. ඔවුන්ටත් පහළ පිහිටි පන්තිය වුයේ කිසිදු ධනයක් නොමැති පුරවැසියන්ගේ පන්තියයි. මේරියස් නම් ප්‍රභූවරයාගේ සංශෝධන වලට ප්‍රථම එම අවසාන පන්තියේ පුරවැසියන්ට ආරක්ෂක අංශයේ කිසිඳු තනතුරක් දැරීමට නොහැකි විය. ඔවුන්ට සැලකුවේ වත්කම් හා සමාජ පිළිගැනීම අතින් නිදහස ලැබූ පුරවැසියන්ට මඳක් ඉහළ මට්ටමකිනි.
ඉපැරණි රෝමයේ ආර්ථිකය
ඉපැරණි රෝමය මිනිස් සහ ස්වභාවික සම්පත් අතිවිශාල ප්‍රමාණයකට හිමිකම් කී විශාල භූමි ප්‍රමාණයක බලය පවත්වා ගත් රාජ්‍යයකි. එබැවින් රෝමයේ ආර්ථිකය වෙළෙඳාම හා කෘෂිකර්මය මත පදනම් විය. කෘෂිකාර්මික නිදහස් වෙළෙඳාම ඉතාලියේ භූ දර්ශනයද වෙනස් කරනට සමත්විය. බුද්ධ වර්ෂ පළමු ශත වර්ශය වන විට ,විශාල මිදි සහ ඔලිව් වතුවල සේවයේ නිරත ගොවීන් තනතුරෙන් පහ කරන ලදී. ඒ ඔවුන්ට ආනයනය කරන ලද ධාන්‍ය මිලට සරිලන දේ නිපදවීමට නොහැකි වූ බැවිනි. ඊජීප්තුව, සිසිලියාව සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ මුනිසියාව වැනි රටවල් යටත් කරගැනීමෙන් නිරන්තර ධාන්‍ය සැපයීම සිදුවුණි. එමෙන්ම ඔලිව් තෙල් සහ වයින් ඉතාලියේ ප්‍රධාන අපනයනයන් විය. ධාන්‍ය වටමාරුවක් භාවිතා කළද ගොවිපල වල ඵලදායීතාවය(හෙක්ටයාරයකට ටොන් 1ක් පමණ ) පහල මට්ටමක පැවතුණි.
කර්මාන්ත සහ නිෂ්පාදන ක්‍රියාකාරීත්වය ඉතා කුඩා විය. තරමක් හෝ මහ පරිමාණ නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය වූයේ පතල් කර්මාන්තය සහ මැණික් ගල් කඩතොලු කිරීමයි.(ගල් මූලිකම ඉදිකිරීමේ ද්‍රව්‍ය ලෙස භාවිතා කරන ලදී ) නිෂ්පාදන ආසන්න ලෙස කුඩා ප්‍රමාණයක පැවතුණු අතර සාමන්‍යයෙන් කුඩා කඩ සහ කර්මාන්ත ශාලා වලින් සමන්විත විය. කෙසේ වෙතත් සමහර උළු ගඩොල් කර්මාන්ත ශාලා වල සියගණන් සේවකයින් රැකියාවේ නියුක්ත වූහ.
සමහර ආර්ථික ඉතිහාසඥයන් පැරණි රෝම අධිරාජ්‍යයේ ආර්ථිකය වෙළෙඳපොල මූලික කරගත් ආර්ථිකයක් බව තර්ක කළහ. එය වඩාත්ම දියුණු කෘෂිකාර්මික ආර්ථිකයකි. සියලුම වර්ගවල භාණ්ඩ, ඉඩම්,නැව් බඩු තොග සඳහා වෙළඳපොල පැවතුණි. තවද රක්ෂණ වෙළෙඳපොලක්ද පැවතුණි. පැරණි ජන රජයේ ආර්ථිකය විශාල වශයෙන් කුඩා ඉඩම් හා ගෙවන ශ්‍රමය මත පදනම් විය. කෙසේ වෙතත් විදේශීය යුද්ධ හා යටත් කිරීම්, වහල් වැඩ ලාභ වීමට හා අවශ්‍ය තරම් ලබාගැනීමට හේතුවූ අතර මෑත වනවිට ආර්ථික වශයෙන් විශාල ලෙස වහල් කම්කරුවන් (පුහුණු හා නොපුහුණු ක්‍රියාවන් දෙකම සඳහා) නීතිමය පසුබිම මත පදනම් වුණි. මේ කාලය තුළ කරන ලද ගණනය කිරීම් අනුව රෝම අධිරාජ්‍යයේ ජනගහනයෙන්  20%  වහලුන් වු අතර, 40% රෝම නගරය තුළ විසුහ. රෝම අධිරාජ්‍යයේ පමණක් යටත් කිරීම් නතර වනවිට හා වහලුන්ගේ මිල ගණන් වැඩි වනවිට, වහලුන් කුලියට ගැනීම වඩා සකසුරුවම් සහිත විය.
අතීත රෝමානුවන්ගේ භාෂාව
රෝමනුවන්ගේ ජන්ම භාෂාව ලතින් භාෂාව හා ඉතාලි භාෂාව වේ. මෙම භාෂාවේ ව්‍යාකරණ එතරම් සංකීරණ ඒවා නොවේ.මෙහි අක්ෂර මාලාව සකස් වී ඇත්තේ Etruscan අක්ෂර මාලාව පදනම් කරගෙනය.එම අක්ෂර මාලාව පදනම් වී ඇත්තේ ග්‍රීක අක්ෂර මාලාව මතයි.කෙසේ වෙතත් ලතින් සාහිත්‍ය අලංකාර කර ගැනීමට හා පැවත්මට අලංකෘත සහිත දියුණු කෘත්‍රීම භාෂාවක් ක්‍රිස්තු පූර්ව පලමුවන සියවසයේ දී භාවිත කරන ලදී.රෝම අධිරාජ්‍යයේ ව්‍යවහාරික භාෂාව වූයේ Vulgar ලතින් ය.මෙම Vulgar ලතින් පැරණි ලතින්වලට වඩා සුවිශේෂී ලෙස වෙනස්ය.එහිදී භාෂා උච්ඡාරණය, ව්‍යාකරණ, මෙන්ම වචන මාලා ආදිය බොහෝ ලෙස වෙනස්ය.
රෝමයේ ප්‍රධාන ලිඛිත භාෂාව ලතින් භාෂාව වන අතර දැන උගත් බුද්ධිමත් ප්‍රභූ ජනයා ග්‍රීක භාෂාවෙන් කතා කළහ.සාහිත්‍යධරයෝ ලේඛන කලාවට ද ග්‍රීක භාෂාව භාවිතා කරන ලදී.රෝම අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයට වන්නට තිබූ බ්යිසැන්ටින් අධිරාජ්‍යයේ ලතින් භාෂාව භාවිත වූයේ නැති තරම්ය.නමුත් බයිසැන්ටින්හි (Byzantine) විසූ ජුස්ටිනියන් අධිරාජ්‍යයා මියයෑමෙන් පසු ග්‍රීක භාෂාව රාජ්‍ය භාෂාව බවට පත් විය.රෝම අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ඒ අවට රාජ්‍ය නතු වනවිට ලතින් භාෂාව මුළු යුරෝපයේම ව්‍යාප්ත විය.මේ කාලයේ  vulgar ලතින් උප භාෂාව වන විට රෝම භාෂාව සෑහෙන්න ප්‍රමාණයක් යුරෝපයේ ව්‍යාප්තව පැවතුණි.
ලතින් නෂ්ට වූ භාෂාවක් වුව ද භාෂාව හොඳින් හැසිරවිය හැකි ස්වල්පයක් දෙනා ඉන් ප්‍රයෝජන ගත්හ.ඔවුන් ඒ ඇසුරින් Ecclesiatical ලතින් භාෂාව නිර්මාණය කළහ.එය රෝමයේ වැනිස් නගරයේ ක්‍රිස්තියානි දේවස්ථානවල නිල භාෂාවයි.දැනටමත් බටහිර යුරෝපයේ භාවිතා වන Lingua Franca නමැති භාෂාවේ ලතින් භාෂාවේ ආභාෂය ඇතුළත්ව ඇත.මෙය ජාත්‍යන්තර භාෂාවකි.අවසානයේ 19 වැනි සියවසයේ දී ප්‍රංශ භාෂාව ද 20 වන සියවසයේ දී ඉංග්‍රීසි භාෂාව ද යුරෝපයේ ජනප්‍රිය භාෂා බවට පත් විය.ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ එන වචන 80% ක් පමණ ඍජු හෝ වක්‍ර ආකාරයෙන් ලතින් භාෂාවෙන් දායාද වුණු වචන වේ.
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය වසර 1,200ක් පැරණි එම ශිෂ්ටාචාරය පුරා විකාශනය වූවකි. මෙම යෙදුම මුල්කාලීන රෝම ජනරජයක් ද පසුව තම්බි‍්‍රයාව, මොරොක්කෝව සිට උතුරු අප‍්‍රිකාව හා ස්කොට්ලන්තය තෙක් කලාපයේ ද සංස්කෘතිය විදහා දක්වති.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
පුරාණ රෝමය
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය
ඓතිහාසික රෝමයේ ජීවිතය හැඩගැසුණේ රෝම නගරය, සුප‍්‍රසිද්ධ කඳු හත, එහි අතිවිශාල ස්මාරක (කොලෝසියම, ට්‍රොජන් විනිශ්චය සභාව, පැන්තියන් වැනි දේ වටාය. නගරයෙහි බොහෝ නාට්‍යාගාර, ක‍්‍රීඩාගාර සහ තැබෑරුම්, නානශාලා සහ ගණිකා මඩම් විය. රෝම පාලනය යටතේ පැවති භූමි ප‍්‍රදේශය පුරා නිවාසවල ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය වැසුණු නිවාසවල සිට ගම්බද විශාල නිවෙස් දක්වා පිහිටා තිබුණි. ජනගහණයෙන් වැඩි පිරිස වාසය කළේ නගරය තුළ පිහිටි නිවාස සංකීර්ණ තුළය.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
පුරාණ රෝමය
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය
එවක පැවති නගර අතුරින් රෝමය විශාලතම නගරය වූ අතර, ජනගහණය උපරිම වශයෙන් මිලියන 3.5ක් ද, අවම වශයෙන් 450,000ක් ද ලෙස ගණන් බලා ඇත. නගරය යකඩ කරත්ත රෝදවල ශබ්දය නිසා ඝෝෂාකාරී වූ අතර, ජූලියස් සීසර් වරක් රාත‍්‍රියට යකඩ කරත්ත ගමන් කිරීම තහනම් කළේය. රෝම අධිරාජ්‍යයේ පුරවැසියන්ගෙන් 20%කට අධික ප‍්‍රමාණයක් නගරබඳ ව විසූ බව ඓතිහාසිකව තහවුරු වී ඇත. ජනගහණය අවම වශයෙන් 10,000ක් ද, හමුදා භටයින් ද සහිතව එය අතිශයින් නාගරීකරණයට ලක් වී තිබේ. 1800 දී එංගලන්තයේ නාගරීකරණයට සමාන ප‍්‍රමාණයක්, එනම් 32% ක් පමණ නාගරීකරණයක් එවකට ඉතාලියේ පැවතුණි. බොහෝ නගරවල රෝමයේ දක්නට ලැබුණු අධිකරණ ශාලා හා ආගමික ස්ථානවල ස්වරූපයෙන්ම කුඩා ගොඩනැඟිලි පැවතුණි. නාගරික ජනගහණය වැඩිවීම නිසා, ආහාර ලබා ගැනීම, ප‍්‍රවාහනය, ගබඩා කිරීම හා බෙදා හැරීම නොනවතින මෙන්ම සංකීර්ණ ක‍්‍රියාවලියක් විය. ඉතාලි ගොවිපළවලින් එළවලූ හා පළතුරු ලබාගත් අතර, මාළු සහ මස් සුඛෝපභෝගී ආහාර විය. නාගරික ප‍්‍රදේශවල ජලය ගෙන ඒම සඳහා වාරි මාර්ග තනවන ලද අතර, හිස්පැනියාව, ගෝල් සහ අප‍්‍රිකාව යන ප‍්‍රදේශවලින් වයින් හා තෙල් ගෙන්වන ලදී.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
පුරාණ රෝමය
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය
රෝම අධිරාජ්‍යයේ පළාත් අතර ඉතා කාර්යක්ෂම ප‍්‍රවාහන සේවයක් පැවති හෙයින් ඒවා අතර විශාල වාණිජ ගනුදෙනු සිදුවිය. ප‍්‍රවාහනය හා තාත්ෂණය සඳහා වැය වූ වියදම 18 වන සියවසේ යුරෝපයේ වැය කළ වියදමට සමාන විය.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය
මිනිසාගේ බුද්ධීය දිනෙන් දින දියුණු වෙත්ම වඩ වඩාත් මත බේදයන්ට හා අභියෝගයන්ට තුඩුදෙන කාරණයක් බවට ’’දේවවාදය’’ පත්වෙමින් පවතී. එක් පසකින් දේව වාදයට පාක්‍ෂිකව පිරිසක් කරුණු ඉදිරිපත් කරද්දී තවත් පසෙකින් එයට විවේචනයන් හා අභියෝගයන් ඉදිරිපත් වෙමින් පවතී. මිනිසා බුද්ධියේ වර්ධනයත් සමග දේව විශ්වාසය හා බැදුනු මන:කල්පිතයන් හා පුරාවෘත්තයන් පිලිබදව මිනිසා වඩ වඩාත් බුද්ධිමත්ව සිතන්නට විය. එසේ සිතීමේ ප‍්‍රථිපලයක් ලෙස එක් පසකින් එම විශ්වාසයන් ප‍්‍රශ්නාර්ථයක් වන ගමන් එම ආගම් ද ප‍්‍රශ්නාර්ථයක් බවට පත්විය. මෙහි අනිසි ප‍්‍රථිපලයක් ලෙස මිනිසා අදේව වාදයට තල්ලූවිය. මෙවැනි තත්වයකට මිනිසා පත්වීමට අතීතයේ පැවතී විශ්වාසයන් වන හිරු, සදු, ගස්, ගල්, ගින්දර........ ආදී දෑ දේවත්වයෙන් සලකා වන්දනාමාන කිරීම මෙන්ම අද පවතින දේව වාදයන් ද බොහෝසේ පිටිවහලක් විය. උදාහර්ණයක් ලෙස එදා බ‍්‍රාහ්මණ සමාජයේ පැවතී විශ්වාසය වන බ‍්‍රාහ්මයාගේ කටින් මැවු පිරිස බ‍්‍රාහ්මණයෝ, අත්දෙකෙන් මැවු පිරිස ක්ෂත‍්‍රීයෝ, කලවාවලින් මැවු පිරිස වෛශ්‍යයෝ, හා යටිපතුලින් මැවු පිරිස ක්ෂුද්‍රයෝ යන විශ්වාසය ගෙනහැර දැක්විය හැක. මෙවැනි විවිධ ආකාරයේ දේව සංකල්පයන් හමුවේ වල්මත්වී ගිය සමාජය ඉස්ලාම් දහම පවසන දේව විශ්වාසයත් එවැනිම දේව සංකල්පයක් යයි උපකල්පනයේ හිද ඉස්ලාම් හි දේව විශ්වාසය ද විවේචනය කිරීමට අද සමාජය පෙළඹී සිටි. එම නිසා මෙවැනි පදනම් විරහිත විවේචකයන් හට ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය කුමක්ද? එය අවබෝධ කරගත යුත්තේ කෙසේද? වැනි කරුණු පිලිබදව පුර්ණ අවබෝධයක් ලබාදීමත් සමාජයට මේ පිලිබදව දැනුවත් කිරීමත් මුස්ලීම්වරුන්ට පැවරෙන අනිවාර්‍ය වු වගකීමකි.
පුරාණ රෝමය
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය
ග‍්‍රාමීයව ජීවත් වූ පිරිස 10,000කටත් අඩු විය. ඉඩම් හිමිකරුවන් සිය ඉඩම් කළමානාකරුවන්ට භාර දී නාගරිකව පදිංචි වූහ. ග‍්‍රාමීය වහලූන්ගේ තත්ත්වය, නාගරිකව නිවෙස්වල සේවය කළ වහලූන්ට වඩා අයහපත් විය. වඩා හොඳ නිෂ්පාදනයක් ලැබීමේ අරමුණින් ඉඩම් හිමියෝ වහලූන් නිදහස් කොට වැටුප් ගෙවූහ. සමහර වාර්තා අනුව, ‘එක් ඔලිව් ගසක් පවුල් 6කට අයිති වූ අතර, ඊජිප්තුවේ කුඩා ගොවිපළ කූඩාරමක වැසියෝ 42ක විසූහ'. මේ නිසා ඔවුන් නාගරික ප‍්‍රදේශවලට පැමිණිමට පටන් ගත් අතර, නාගරික ජනගහණය වැඩිවීම දෙවන සියවසේ මුල් භාගය තෙක්ම අඩු නොවීය.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
පුරාණ රෝමය
ඓතිහාසික රෝම සංස්කෘතිය
ඉහළ පංතික පෞද්ගලික සංස්කෘතිය ලෙස ග‍්‍රීක සංස්කෘතියේ නැඟීම ක‍්‍රි:පූ: 2 වන සියවසේ මැද භාගයේ ආරම්භ විය. එසේ වුවත් සම්ප‍්‍රදායික සදාචාරවාදීන්ගේ ‘හෙලනික’ සංස්කෘතිය වෙනස් කිරීම කෙරෙහි බොහෝ විවේචන පැවතුණි. ඔගස්ටස්ගේ සමය වන විට, සංස්කෘතික හැදියාවක් සහිත ගෘහස්ත වහලූන්, තරුණයින්ට උගැන්වීමට පටන් ගත්හ (සමහර විටක ගැහැණු ළමයින්ට පවා කෝකියන්, අලංකරණ ශිල්පීන්, ලේකම්වරුන්, වෛද්‍යවරුන් හා කේශාලංකරණ ශිල්පීන් නැගෙනහිර ග‍්‍රීසියෙන් පැමිණුන හ). ග‍්‍රීක ප‍්‍රතිමා ගෘහස්ත උද්‍යාන තුළ ඉදි වූ අතර, රෝම ප‍්‍රතිමා ග‍්‍රීක වහලූන් අතින් ඉඳි විය. ්චසජසමි නම් ආහාර වට්ටෝරු පොත්, ග‍්‍රීක ඒවා විය. රෝම ලේඛකයින් ග‍්‍රීක විලාසිතාවට ලතින් හැසිර වූහ. නීතිය හා පරිපාලනය පමණක් ඉතාලි ස්වරූපය ගන්නා ලදී. නාගරික හා ග‍්‍රාමීය පසුතලය තුළ සිදු වූ මෙම මානුෂික පසුබිම මත ඉතිහාසයේ වඩාත්ම බලපෑම් සහගත ශිෂ්ටාචාරය හැඩ ගැසුණි. එය අදට ද ඉතිරිව පවතින සංස්කෘතික උරුමයක් ඉතිරි කර ගොස් ඇත.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය
එසේම දේව විශ්වාසය පිලිගන්නා සමාජයේ සිටින බහුතරයක් තම දහම කෙරෙහි තිබෙන අනවබෝධය නිසාත් දේව විශ්වාසය කෙසේ වෙතත් අන්‍ය ආගමිකයින් සමග තමාගේ ඇති සාමුහිතක්වය පෙන්වීම සදහාත් ජනප‍්‍රිය මතයක් ඉදිරිපත් කරයි. එනම් ’’සියලූ ආගම් එකයි හැම ආගමේම කියන්නේ එකම දේ තමයි’’ යනුවෙන් පවසයි. මෙය බැලූ බැල්මට සත්‍යයක්සේ පෙනුනත්, අද ලොව පවතින ආගම්වල විශ්වාසයන් පිලිබදව මධ්‍යස්ථව හිද අවධානයක් යොමුකලේ නම්, ඉහත වාදය කිසිසේත් ප‍්‍රයෝගික විය නොහැකි හිස් වචනයක් පමණක්ම බව හොදින් පැහැදිලි වේ. මන්ද එක් ආගමක් බහුදේව වාදය පවසද්දී තවත් ආගමක් ඒකදේව වාදය ඉදිරිපත් කරයි. එසේම තවත් දහමක් ’’දෙවියන් යනු බලයක් නොමැති දුර්වල වු මැවීමක්, ඒ දෙවියන්ට ප‍්‍රබලවු ශක්තීන් නැත. විටෙක ඔවුන් මිනිසුන්ට වඩා දුර්වලයි. කොතරම් දුර්වලද යයි පවසනවා නම් මිනිසුන්ගෙන් ලැබෙන පිං අනුවයි ඔවුන් ජීවත් වන්නේ.’’ යනුවෙන් පවසයි. ’’සියල්ලෙහිම බලධාරියා ඔහුයි, ඔහු සුපිරි බලයක්, සර්වඥානියෙක්’’ යයි තවත් දහමක් පවසයි. ඉහත මතයන් සියල්ල වර්ථමාන ලාංකීය සමාජයේම දක්නට ඇත. මෙම මතයන් සියල්ල එකින් එකට පරස්පරය. එසේම ඉහත මතයන් දරණ කිසිදු දහමක් තවත් දහමක ප‍්‍රතිපත්තීන් නිවරුදි යයි ද නොපවසති. එනම් සෑම ආගමක්ම තමන්ගේ මාර්ගය හරියයි පවසනවා මිස, සියලූ මාර්ගයන් නිවරුදි යයි කිසිසේත් නොපවසයි. එවන් තත්වයක අප ඉදිරියේ බැරූරැුම් ප‍්‍රශ්නයක් ඇත. එනම්,
හීනයක්ද මේ
කථාපුවත
ඒක් තා රාජා ඒක් ති රාණි සඳහා පසුබිම් වී ඇත්තේ 1940 දශකයයි. ගයාත්‍රි යනු ධනවත් සමීන්දාර් කෙනකුගේ දියණියක් වන අතර, ජනයා විසින් ඔහුව මංගලික යැයි සලකනු ලබයි. අනෙක් අතින්, අමේර්කොට්හි රජු වන රාණා ඉන්ද්‍රවාදන් සිං සිය ප්‍රථම බිරිය වන රාණි සුලක්ෂණාගේ වියෝව හේතුවෙන් ක්ෂතිජයට පත්ව සිටියි. රාණාජිගේ මව වන රාජමාතා ප්‍රියංවදා ගයාත්‍රිගේ පියාගෙන් ණය ලබාගෙන එය ගෙවිය යුතුව ඇත. මේ නිසා ඇය රාණාජි සහ ගයාත්‍රි විවාහ කරවීමට යෝජනා කරයි. අකමැත්තෙන් වුවත් රාණාජි ගයාත්‍රි සමග විවාහ වේ. විවාහයෙන් පසුව, ක්‍රමයෙන් රාණාජි සහ ගයාත්‍රි එකිනෙකාට සමීප වෙති. නමුත් එවිටම, බාඩි රාණි මා, ව්‍යාජ සුලක්ෂණා, අව්දේශ්, රාගේශ්වරී වැනි විවිධ දුෂ්ට පුද්ගලයින් ඔවුන්ගේ දිවියට පැමිණෙයි. පසුව බාඩි රාණි මා සහ රාගේශ්වරීගේ බලපෑම හේතුවෙන් රාණාජි රාගේශ්වරී සමග විවාහ වෙයි. ඔහුගේ මතකය අහිමි වන අතර, ගයාත්‍රි පිළිබඳ ඔහුට අමතක වේ. රාණාජිගේ ප්‍රේමය යළි ලබාගැනීම පිණිස ගයාත්‍රි සාවිත්‍රි ලෙස වෙස්වලා ගනියි. විවිධ අරගල මධ්‍යයේ ඇය සාර්ථක වන අතර, රාණාජිහට සිය මතකය නැවත ලැබෙයි. නමුත් කෲර බාඩි රාණි මා විසින් කාල් නැමැති වනගත පුද්ගලයකු ගෙන්වා ගන්නා අතර, ඔහු රාණාජිව මරාදමයි. ගයාත්‍රි පලිගන්නට ප්‍රතිඥා දෙන නමුත්, ඇය බිළිඳියකට උපත ලබා දීමෙන් පසුව බාඩි රාණි මා විසින් ඇයව ද මරාදමනු ලබයි. බිළිඳිය සමගින් රාජමාතාව පලා යයි. රාණාජි සහ ගයාත්‍රි දෙව්ලොවේ දී යළි එක්වෙති.
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය
මේවා අතුරින් නිවරුදි මාර්ගය කුමක්ද? එය දෙමාපියන්ගෙන් උරුම වු මාර්ගයද?
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය
අද අපට බොහෝ විට පිලිපදින්නේ මා පියන්ගෙන් උරුම වු මාර්ගයයි. මෙය අන්ධ වු භක්තියක. තවදුරටත් එලෙසම ජීවත්වී මියයනවාද? එසේත් නැත්නම් නිවරුදි මාර්ගය අවබෝධ කරගන්න උත්සාහ කරනවාද? මෙම ගැටලූව විසදා නොගන්නේ නම් අප කුමණ දහම අනුගමනය කලත් මරණින් මතු ජීවිතය ප‍්‍රශ්නාර්ථයක් වනවා නියතය. මේ හේතුව නිසා දේව ව්ශ්වාසය කෙරෙහි බුද්ධිමත් අවධානය යොමුකිරීම මිනිසාගේ මුලිකම අවශ්‍යතාවයක් වී ඇත. මෙවැනි අවස්ථාවක ඉස්ලාම් හි දේව විශ්වාසයේ ස්ථාවරය කුමක්ද? යන්නත්, එසේ ඉස්ලාමීය දේව විශ්වාසය ඉදිරිපත් කරද්දී එයට විරුද්ධව එල්ලවන චෝදනාවන් කුමක්ද? යන්නත්, එම චෝදනාවල ඇති සාධාර්ණත්වය කොපමණද? යන්නත් පිලිබදව සමාජය දැනුවත් කිරීමේ අනිවාර්‍ය වගකීම මුස්ලීම්වරුන් වෙත පැවරී තිබේ.
මැද කොළඹ මැතිවරණ කොට්ඨාසය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය: කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය
ඉස්ලාම් දහමේ විශ්වාසය අනුව දෙවියන් ’’අල්ලාහ්’’^Allah&යනුවෙන් හදුන්වයි. අද අප සමාජය විශ්වාස කරන විවිධ දෙවිවරුන් විවිධ භාෂාවලින් විවිධ ආකාරයට හදුන්වනු ලබයි. නමුත් ඉස්ලාම් දහම පවසන දෙවියා ඕනෑම භාෂාවකින් හදුන්වනු ලබන්නේ ’’අල්ලාහ්’’ යනුවෙන් පමණි. මෙම ’’අල්ලාහ්’’ යන පදය වෙන කිසිවක් සදහා නොයෙදෙන එසේම යෙදිය නොහැකි වචනයකි. මන්ද දෙවියන් ^God&යන පදය සැලකුවිට දෙවිවරුන් ^Gods&යන බහුවචනයක්ද, දේවතාවිය ^Goddess& යන ස්ත‍්‍රි ලිංග බේදයක්ද ඇත. නමුත් ’’අල්ලාහ්’’ යන පදයට බහු වාචික පදයක් හෝ ලිංග බේදයක් හෝ නැත. මෙය දෙවියන්ගේ අසමසම බවට එක් නිදසුනකි. එම අසමසම දෙවියන් වු අල්ලාහ් දෙවියන් තමා හදුන්වාදීමේ දී ශුද්ධ වු කුර්ආනයේ 40-64,65 හි මෙසේ පවසයි.
’’අල්ලාහ් (දෙවියන්* නුඹලාට පොළොව වාසස්ථානයක්ද අහස වියනක්ද කලේය. තවද ඔහු නුඹලාව මුර්තිමත්කොට නුඹලාගේ ස්වරූපය අලංකාර කොට යහදෙයින් නුඹලාට සම්පාදනය කලේය. ඔහුයි නුඹලාගේ හිමි අල්ලාහ්. සියලූ ලොවෙහි අල්ලාහ් අති ශ්‍රේෂ්ඨය. ඔහු සදාතනිකය, ඔහු හැර වෙන දෙවියෙක් නැත.’’
හීනයක්ද මේ
කථාපුවත
ගයාත්‍රි සහ රාණාජිගේ දියණිය වන රාණි වැඩී සිටින අතර, ඇයව රැකබලා ගනු ලබන්නේ රාජමාතා සහ ලක්ෂණ් විසිනි. ඇය රාජ මාලිගයේ සේවිකාවක ලෙස සේවයට බැ‍ඳෙන අතර එහි දී ඇයට රාජා, ජීවන් සහ බින්දු වැනි මිතුරන් හමුවේ. රාජා සහ ජීවන් යනු කාල්ගේ පුත්‍රයින් වන අතර, බින්දු යනු ලක්ෂන්ගේ දියණියයි. මේ වනවිට කාල් රජු බවට පත්ව සිටියි. නමුත් ඔවුන්ගේ මිත්‍රත්වය බිඳීයන්නේ බාඩි රාණි මා විසින් සිදුකරන කුමන්ත්‍රණ හේතුවෙනි. මඳ කලින්ම, රාජා සහ රාණි ඔවුන්ගේ ළමාවියේ දී වෙන් කෙරේ.
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය
ඉහත කුර්ආන් වාක්‍යයෙන් දෙවියන් තමා ’’අල්ලාහ්’’ යනුවෙන් හදුන්වාදීමෙන් නතර නොවී තවත් සුවිශේෂ වු කරුණක් ඒ හා බද්ධ කොට පවසයි. එනම් ’’මා හැර වෙන දෙවියෙක් නැත’’ යන්නයි. ඉස්ලාම් ඒකදේව වාදය මුලික පදනමක් කරගත්, බහුදේව වාදය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරන දහමකි. ඉස්ලාමයේ ඉගෙන්වීමට අනුව ’’අල්කුර්ආනය’’ යනු දෙවියන්ගේ වාක්‍යයන් පමණක් අන්තර්ගත වු ශුද්ධවු ග‍්‍රන්ථයකි. එහි සදහන් ආකාරයට ආරම්භ මිනිසාගේ පටන් දහස් ගනන් වක්තෘවරුන් (දුතයන්* එවන ලද්දේ මෙම ඒකදේව වාදය පොළොවෙහි ස්ථාපනය කිරීම සදහාය. එය ශුද්ධවු කුර්ආනයේ 21-25 හි මෙසේ සදහන් වේ.
හීනයක්ද මේ
කථාපුවත
වසර 12කට පසු, රාජා සහ රාණි කොලීජියේ දී මුණගැසෙති. මේ වනවිට, රාජා ඇයට ගැටලු ඇතිකරන්නේ තමන්ව නේවාසික පාසලට ඇතුළු කිරීමට හේතුව ඇය යැයි විශ්වාස කරමිනි. ඔවුන්ගේ වෛරය එතරම් කල් නොපවතින අතර, ඔවුහු ප්‍රේමයෙන් බැ‍ඳෙති. විවාහ දිනයේ දී, රාණි යනු රාණාජි සහ ගයාත්‍රිගේ දියණිය බවත්, ඔවුන්ව මරාදැමූයේ කාල් සහ බාඩි රාණි මා විසින් බවත් රාජා දැනගනියි. ඔවුහු දෙදෙන විවාහ වෙති. විවාහයෙන් පසුව, ඔවුන් දෙදෙනාගේ ප්‍රේමය දළුලා වැඩෙයි. ජීවන්, බින්දු සහ බාඩි රාණි මා වැනි එදිරිවාදීන් විසින් ඔවුන්ගේ දිවියට නොයෙකුත් ගැටලු ඇති කරයි. රාජා විසින් කාල්ව සිරගත කරනු ලබන අතර, රාණිව මරාදැමීමට උත්සාහ දැරීමේ දී බාඩි රාණි මා ද මියයයි. බින්දු ද සිරගත කෙරේ. රාණි සිය දෙමාපියන්ගේ ඝාතකයන්ට දඬුවම් පමුණුවයි. මේ වනවිට, නවාක් ඉක්බාල් ඛාන් ඔවුන්ගේ දිවියට පැමිණෙන්නේ රාණි සහ රාජාගේ දිවියට නොයෙකුත් අභියෝග එල්ල කරමිනි. ඉක්බාල් රාණිට පෙම්කරන අතර, ඔහු රාජා සහ රාණි වෙන් කිරීමට ප්‍රයත්න දරයි. ඔහු රාජාට වෙඩිතබන අතර, ඔහු ගිරිකුලකින් පහළට ඇදවැටෙයි. මේ අතර ඔහුගේ පලිගැනීමට සිතා රාණි ඉක්බාල්ට තමන් ප්‍රියකරන බව ව්‍යාජ ලෙසින් ‍හඟවයි. මාස 4කට පසු, රාජා නැවත පැමිණෙයි. ඔහුව බින්දු විසින් බේරාගෙන තිබිණි. නමුත් රාජා නැවත පැමිණෙන විට, ඔහු රාණි සහ ඉක්බාල් එකට සිටිනු දකියි. මේ නිසා පලිගැනීමට සිතන ඔහු අංගද් ලෙස වෙස්වලා ගනියි. නමුත් රාණි මඳ කලකින්ම ඔහුව හඳුනාගනියි. ඉක්බාල් ඔවුනට එරෙහිව කුමන්ත්‍රණය කරන අතර, රාජා රාණිට වෛර කිරීමට පෙළඹෙයි. රාජා මැරවරයන්ගේ ඇසුරට පත්වෙයි. රාණි සහ ඉක්බාල් මෝටර් රථ අනතුරකින් මිය යති.
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය
’’ මා හැර වෙන දෙවියෙක් නැත, යන්න පවසා මිස දේව දුතයකු නොඑව්වෙමු ’’
හීනයක්ද මේ
කථාපුවත
වසර 10කට පසු, රාජා මුම්බායේ මැර නායකයකු බවට පත්ව සිටියි. රාණිට සමාන පෙනුමක් ඇති නයනා නම් යුවතියක කථාවට පිවිසෙයි. රාජා මැර නායකයකුගේ දියණියක වන ලයිලා සමග දිවිගෙවන අතර, ඔහු ලයිලාව රැක බලාගන්නා බවට පොරොන්දු වී සිටියේ ය. නයනා චිත්‍රපටවල කනිෂ්ඨ චිත්‍ර ශිල්පිනියක වන අතර, ඇය සිය මව සහ සොයුරිය සමගින් දිවි ගෙවයි. නයනා යනු රාණි යැයි සිතන රාජා ඇයට වෛර කරයි. අනෙක් අතින්, රාණි හට පොලිස් නිලධාරියකු වන විජේ ප්‍රිය කරයි. මෙම කථාව මගින් නයනා, රාජා සහ ලයිලා තුන්කොන් ප්‍රේමයක සිරවනු දක්නට ලැබේ. රාජා සහ ලයිලා විවාහ වීමට ආසන්නව සිටින විටථ රාජා පවසන්නේ තමන්ට ලයිලාව විවාහ කරගැනීමට අවශ්‍ය නොවන බවයි. මේ නිසා ලයිලා සිතන්නේ නයනා විසින් රාජාගේ සිත වෙනස් කර ඇති බවයි. මේ අතර නයනාහට රාණිගේ ආත්මය ද මුණගැසෙන අතර, ඇයට ද අවශ්‍ය වන්නේ නයනා සහ රාජා එක්වනු දැකීමටයි. විජේ නයනාට අතවර කිරීමට උත්සාහ දරන අතර, ඇගේ දෙපා ද කඩා දමයි. රාජා සහ විජේ අතර සටනක් ඇතිවන අතර, එහි දී විජේ හට දුර්ගා දේවතාවියගේ ත්‍රිශූලයෙන් අනිනු ලැ‍‍බේ. නමුත් ලයිලා දූසමාන ආරංචි පතුරුවන්නේ නයනාගේ චරිතය අයහපත් බව පවසමිනි. නයනාව ආරක්ෂා කරගැනීමේ අරමුණින් රාජා ඇය සමග විවාහ වේ. මේ නිසා ලයිලා නයනාට වෛර කරයි.
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය
මෙසේ ඉස්ලාම්, දේව වාදය ඉදිරිපත් කරද්දී ඉස්ලාම් හි දේව විශ්වාසය කුමන ආකාරයේ ද යන්න අවබෝධ කරගැනීම ද ඉතා වැදගත් කාරනයකි. මන්ද ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය පිලිබදව කිසිදු අවබෝධයක් නොමැති තමන් විද්වතුන් යයි පවසා ගන්නා ඇතම් පිරිස් එදා අතීත නොදියුණු මිත්‍යාවන් හි ගිලී පැවති බ‍්‍රාහ්මණ සමාජයේ විශ්වාසයන් වන මිනිස් මැවීම මහා බ‍්‍රහ්මයාගේ මුඛයෙන්, අත් දෙකෙන්, කලවාවලින් හා යටිපතුලෙන් යන එම මිත්‍යා විශ්වාසය ඉස්ලාම් දහම ද පවසන බව උපකල්පනය කරමින් ඉස්ලාම් දහමේ දේව වාදය විවේචනය කරයි. මෙසේ විවේචනයන් ඉදිරිපත් කරන්නන් අතර බෞද්ධයින් ප‍්‍රධාන තැනක්ගනී. බෞද්ධයින් එසේ විවේචනය කිරීමට ප‍්‍රධාන හේතුන් 02ක් ද ඇත. එනම්,
හීනයක්ද මේ
කථාපුවත
රාජා සහ නයනාගෙන් පලිගැනීමට ලයිලා තීරණය කරයි. මැරයන් විසින් නයනාව ළිඳකට තල්ලු කොට කිඹුලන් පිරි විලක ඇයව හැර දමා යයි. අවසානයේ ලයිලා මියයයි. තම දිවියේ නව ඇරඹුමක් යැයි සිතන රාජා රාණි සමග මධුසමය ගතකිරීමට ලෝනවාලා වෙත යයි. එහි දී, ඔහුට දුෂ්ට බලවේගයක් බවට පත්වූ රාණිගේ ආත්මය හමුවේ. රාණිට රාජාව අවශ්‍ය අතර, ඇය ඒ වෙනුවෙන් ඕනෑම දෙයක් සිදු කිරීමට සූදානම් ය. සිය භාණ්ඩ අසුරාගන්නා මෙන් නයනාට පවසන රාජා රාණිව සිය නිවසේ දී සොයාගනියි. රාණිගේ ආත්මව බාඩි රාණි මාගේ (BRM) ආත්මයේ මෙහෙයවීම යටතේ ඇති බැව් පෙනී යයි. BRM පසුව පැවසූයේ සිය දේහය ආදාහනය නොකළ බැවින්, ඇගේ බාබා ඇයට නව සිරුරක් ලබාදුන් බවයි. මේ වනවිට ඇය දාකිනියක් බවට පත්ව සිටියි.
පුරාණ රෝමය
පුරාණ රෝම කලාව - සංගීතය හා සාහිත්‍ය
දැනට ඉතිරිව ඇති ඉපැරණි ගොඩනැගිලිවල, බිත්තිවල, වහලවල දැකිය හැකි රෝම බිතුසිතුවම් වල ග්‍රීක ආභාෂයක් දැකිය හැකිය. රෝම සාහිත්‍යයේ සඳහන්වන පරිදි එකල දැව සහ ඇත්දත් සිතුවම් නිර්මාණකරණයට භාවිතා කර ඇත. මෙවැනි නිර්මාණවලට උදාහරණ කීපයක් දැනට රෝමයේ පොම්පේහි ඉතිරිව ඇත. පළමුවන ශතවර්ෂයත් දෙවන ශතවර්ෂයත් අතර කාලයට අයත් මුල් යුගයේ රෝම නිර්මාණයන් පබළු සහ පාෂාණ උපයෝගී කොටගෙන නිමකොට ඇත. දෙවන ශතවර්ෂයේ මුල් යුගයේදී නිමවූ නිර්මාණවල ත්‍රිමාන ගති ලක්ෂණද දැකිය හැකිය. මුලසිටම ලතින් සාහිත්‍යයේ වැදගත් ස්ථානයකක් ග්‍රීක ගත්කතුවරුන්ට හිමිවිය. රෝම රාජ්‍යයේ ව්‍යාප්තියත් සමගම සාහිත්‍යකරුවන් විවිධ ශෝකය, හාස්‍යය වැනි මාතෘකා යටතේ නිර්මාණ එළිදැක්විම වඩාත් කැපී පෙනිණි.
ඒකදේවවාදී
ඉස්ලාම් පවසන දේව වාදය
ඉහත සදහන් හේතුන් නිසා අද බහුතරයක් බෞද්ධයින් තුල ඇත්තේ දුර්වලූ වු දේව විශ්වාසයකි. නමුත් බුදු දහම පවසන දේව වාදය හා එදා බ‍්‍රහ්මණ සමාජයේ පැවති දේව විශ්වාසය ඉස්ලාම් දහම පවසන දේව වාදයට වඩා පරස්පර වු එකකි. එම නිසා ඉස්ලාම් හි දේව වාදය විවේචනය කිරීමට නම් ඊට ප‍්‍රථමයෙන් ඉස්ලාම් පවසන දේව විශ්වාසය කුමක්ද? යන්න පිලිබදව අධ්‍යනය කිරීම කල යුතු අනිවාර්‍ය කාරණයකි. ඉස්ලාම් දහම උගන්වන දේව විශ්වාසය වන්නේ ’’දෙවියා’’ යනු ’’සර්වබලධාරීයා’’ යන්නයි. එනම් සියල්ල කෙරෙහි බලය ඔහු සතුය ඔහු සර්වපාලකයාය එනම් මු`එ විශ්ව පාලනයම ඔහු සතුය, ඔහු සර්වඥානියාය, එනම් සියල්ල කෙරෙහි (අතීතය, වර්ථමානය හා අනාගතය පිලිබදව* ඥානය ඔහු සතුය, ඔහු මැව්ම්කරුවාණන්ය, එනම් සියල්ල මවන ලද්දේ ඔහු විසිනි, ඔහු සදාකාලිකය, එනම් ඔහුට ආරම්භයක් මෙන්ම අවසානයක්ද නැත, ඔහුට කිසිවක් (පිං, ළමයි, බිරිද, දෙමාපියන්, ආහාර.....* කෙරෙහි අවශ්‍යතාවයක් නැත්තේය, ඔහුව කිසිවකටත් සමකල නොහැක. එසේම කිසිවක් ඔහුට සමකල නොහැක. ඔහු ජාතක නොකරන්නේය, ඔහුද ජාතක කරනු නොලැබීය, ඔහු මහා කාරුණිකය, පරම දයාලූය............. මේ ආකාරයට පෙලගස්සාගෙන යාහැකි වුවත් ලිපිය දීර්ඝ වීම සැලකිල්ලට ගෙන ප‍්‍රධානම කරුණු කිහිපයක් පමණක් ඉහතින් සදහන් කර ඇත්තෙමු. සියල්ල කෙටිකොට පවසනවා නම් සියල්ලෙහිම ශ්‍රේෂ්ඨතමයා ’’දෙවියාය’’. ඉහත සදහන් මුලික කරුණු කෙටිකොට ශුද්ධ වු කුර්ආනයේ කුඩා පරිච්ෙඡ්දයක එනම් 112-1 සිට 4 දක්වා දෙවියන් මෙසේ පවසයි. ’’ඔහු ඒකීය යයි කියව. ඔහු සදාකාලිකය. ඔහුගේ බලය අසීමිතය. ඔහු ජාතක නොකරන්නේය. ඔහුද ජාතක කරනු නොලැබීය. ඔහුට සමාන වන කිසිවක් නැත ’’
පිම්ම: නවිනේෂන් පරික්ෂා කිරිම
ීරමරස (දෙවන ගිරි කුමක්ද ඇසෙන්නේ* යනු හින්දු ශුද්ධ ග‍්‍රන්ථ වල ආගමික නාමාවලියකි. එය කිසියම් නිශ්චිත කාලයකට සිමා නොවන අතර මුලූ හින්දු ඉතිහාසය පුරාම පැතිරි පවති. ආරම්භය මුල් හින්දු ග‍්‍රන්ථවල සිට උපනිෂ්ද ඇතුලූ නුතන කාලය පුරා පැතිරි පවති.
ඒකදේවවාදී
සියල්ල එකම දෙවියන් ඉටුකිරීම ප‍්‍රායෝගිකද?
මෙවැනි ප‍්‍රශ්නයක් ද ඉදිරිපත්වීමට ප‍්‍රධාන හේතුව දෙවියන් පිලිබදව මිනිසාට තිබෙන අනවබෝධයයි. එනම් දෙවියන්ට ද ඇත්තේ මිනිසුන්ට සමාන ශක්තීන් හා හැකියාවන් පමණක් යයි උපකල්පනය කරගෙන සිටීමයි. මිනිසාට කුමක් කලහැකිද, එයම තමා දෙවියන්ටත් කල හැක්කේ යයි අප සිතන්නේ නම් එවැනි දෙවියෙකුගේ අවශ්‍යතාවය මිනිසාට ඇති නොවේ. මන්ද මිනිසා දෙවියන්ගෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ තම ශක්තියෙන් ඉටුකල නොහැකි, තම හැකියාවෙන් පමණක් ලබාගත නොහැකි යම් කාර්‍යයක්, ඉලක්කයක් දෙවි පිහිටෙන් ඉටුකර ගැනීමයි. එසේ එය සිදුවීමට නම් දෙවියා යනු මිනිස් ශක්තීන්, හැකියාවන් හා බුද්ධීන් ඉක්ම වුවක් වියයුතුය. සුපිරි නිර්මාණයක් යයි පවසන මිනිසා සැබැවින්ම එක් අන්තයකින් සුපිරි වුවත් තවත් අන්තයකින් දුර්වලයෙකි. ඔහුගේ පෙනීම, ඇසීම......... මේ සියල්ල ඇත්තේ සැබැවින්ම දුර්වල මට්ටමකය. මිනිසාගේ පෙනීම දෙස අවධානය යොමු කලේ නම් ඔහුට වඩාත් දුර මෙන්ම වඩාත් සමීපවද දැකිය නොහැක. උදාහර්ණයක් ලෙස වඩා දුරයන අහස් යානයක් දැකිය නොහැක. එසේම තම ඇස්කන්නාඩියේ ඇති කුණු කන්නාඩිය ගලවා බැලීමෙන් මිස දැකිය නොහැක. එසේ නම් මිනිසාගේ දැකීම සීමා සහිතයි. ඇසීම වුවද එසේමය යම් සංඛ්‍යාතයකට වඩා වැඩි වුවත් අඩුවුවත් ඇසිය නොහැක. එසේම දරුවන් දෙදෙනෙකු එක් ස්ථානයක දබරවේ නම්, එසේත් නැත්නම් කථා කරමින් සිටීනම්, ඒ දෙදෙනාගේ ක‍්‍රියාවන් අප එකවිට අධීක්‍ෂණය කරන්නෙමු. එසේම ඒ මොහොතේ දුර ප‍්‍රදේශයක සිදුවන සිදුවීමක් අධීක්‍ෂණය කිරීමට හෝ සවන්දීමට අපට නොහැක. නමුත් ඉස්ලාමීය විශ්වාසය අනුව දෙවියන් මේ විශ්වයෙහි සියල්ල එකවිට අධීක්‍ෂණය කිරීමටත් සියලූ දෙනාගේ ප‍්‍රාර්ථනයන් එකවිට සවන්දීමටත් ශක්ති සම්පන්නය.
මෙය ඇසු පමණින් මුස්ලීම් නොවන්නන් හට එය පිලිගැනීමට තරමක් අපහසු වනු ඇත. එයට හේතුව ඉස්ලාම් භක්තිකයින් හැර අන් සියලූම ආගමිකයින් දෙවියන් අවබෝධ කරගෙන සිටින්නේ මිනිසාට සාපේක්‍ෂව වීමයි. එනම් මිනිසා දෙවියන් දකින්නේ ’’මිනිසාට කල නොහැකි දෑ දෙවියන්ටත් කල නොහැක’’ යන පදනමේ හිදයි. මිනිසා, දෙවියන් සම්බන්ධයෙන් ඉහත සදහන් ආකාරයේ ශක්තීන්, බලයන් ඇති බව අවබෝධ කරගන්න මැලිවුවත්, දෛනික කටයුතුවල දී මිනිසා මෙය ප‍්‍රායෝගිකව අවබෝධ කරගෙන සිටී. උදාහර්නයක් ලෙස අෆ්ගනිස්ථානයේ තිබෙන අවිආයුද ඇමරිකාව ’’චන්ද්‍රකා’’ මගින් නිරීක්‍ෂණය කරන බව කිසිවෙක් පැවසුවා නම්. ඒ සැනින් එය අවබෝධ කරගන්නේමු. එසේ අවබෝධ කරගන්නා අපහට මේ සංකීර්ණ වු විශ්වය මවා එහි මෙම චන්ද්‍රිකා පවා නිර්මාණය කල හැකි බුද්ධිමත් වු මිනිසාව මැවු දෙවියන්හට මෙම ශක්තිය නැතැයි සිතීම දෙවියන් පිලිබදව හා දේව ශක්තිය පිලිබදව තිබෙන අනවබෝධය හා කෙසේ හෝ දේව වාදය ප‍්‍රතික්‍ෂ්ප කලයුතුයි යන අන්තවාදීත්වය පැහැදිලි කරනවා මිස දේව විශ්වාසය හෝ දේව ශක්තිය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කිරීමක් මින් සිදු නොවේ.
පිම්ම: නවිනේෂන් පරික්ෂා කිරිම
රිග් වේදය :යදඒර විසින් දේව ගිතිකා ගායනය* යජුර් වේදය :්ායඩ්රහම විසින් දේවගිතිකා ගායනය* සාම වේද :ඹාට්එර විසින් දේවගිතිකා ගායනය* අකර්මන් වේද (වේික යාගයන්ට කෙලින්ම සම්බන්ධ නොවු අක්ෂර විනාශයක් යන අද්භූත බලයන් වල එකතුවක්*	මෙම එක් එක් මන්ත‍්‍ර එකතුවන් විවිධ වු ශ‍්‍රාස්තිය ශාඛවල විවරණය වැඩිදියුණුවක් දක්වන ලදි. ඒවා බ‍්‍රාහ්මණ සහ පසු ගුප්ත විධිමත් නිබන්ධන වේ. ආරනයක සහ උපනිෂද් යන නම වලින් හදුන්වන ලදි. මේවා සියල්ල සුත‍්‍ර යන ලේබලය යටතේ නම් කරන ලදි. භගවත් පුරානය, මෙහිදි සැලකිය යුතු අතර, එයින් විශේෂ කොටසක් කතුර ශ්ලෝකවලට සම්බන්ධ වන අතර සමහර වේද නම් සුත‍්‍රවල ීහ්හප ඉය්ට්ඩ්බ යන සංකල්පය සලකනු ලැබේ. මෙයට අමතරව මහාභාරත (ඉතිහාසය) සුත‍්‍ර ලෙස සලකනු ලබන අතර සමහර අවස්ථාවලදි පස්වන වේදය ලෙස හදුන්වයි. සමහර අවස්ථාවලදි භගවත්ගිතාව මහාභාරතයේ පරිච්ෙඡ්දය ලෙස සලකනු ලැබේ.
සටහන්
{|
පුරාණ රෝමය
පුරාණ රෝම කලාව - සංගීතය හා සාහිත්‍ය
එකල ග්‍රීක ආභාෂයෙන් පණපෙවුන රෝම සාහිත්‍යය සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයේ වඩාත් කැපීපෙනෙන අංගයක් විය. විවිධ අවස්ථාවන්වලදී රෝම හමුදාවන්ද ට්‍රම්පට්ටුව වැනි සංගීත භාණ්ඩ යොදාගෙන ඇති බවත් සඳහන් වේ. සමහර ඉතිහාසඥයන් පවසන ආකාරයට සාමාන්‍ය ජනතාව සහභාගී වූ විවිධ උත්සව අවස්ථාවන්වලදී සංගීතය වැදගත් අංගයක් විය.
සටහන්
Roma palakayan
හීනයක්ද මේ
කථාපුවත
මාලිගයේ සියලු වැසියෝ රාණි සහ BRMගේ නැවත පැමිණීම දැනගනිති. රාණි නැවත යැවීමට ඔවුන් දරන උත්සාහයන් අපතේ යයි. බොහෝ වේදනාවන්ට පසුව, රාජා රාණිට පවසන්නේ ඇයව තමන්ට වටිනා තැනැත්තියක බවයි. තමන් නයනා සමග විවාහ වූයේ ඇගේ අනුමැතිය සමග බවත්, මරණින් පසුව තමන් ඇය සමග යළි එක්වන බවත් ඔහු පවසයි. මේ නිසා රාණිට මෝක්ෂය ලබාගැනීමට හැකිවේ. එසේම ඔවුහු සැලසුමක් දියත් කරන්නේ BRMහට රාජමාතාව පණපිටින් සිරුරට ගිනිතබාගත් බව ඒත්තු ගැන්වීමටයි. නමුත් සත්‍යය සොයාගැනීමෙන් පසුව, BRM නැවත පැමිණ රාජා සහ නයනාව මරාදමයි. නමුත් ඇය ලිස්සා ගොස් ඔවුන්ගේ රුධිරය ස්පර්ශ වන අතර, අනතුරුව ඇගේ බලයන් අහිමි වේ.
බාබා රාජමාතාවට පවසන්නේ සත්‍ය ප්‍රේමයට වඩා කිසිවක් බලවත් නොවන බැව් ඒත්තු ගැන්වීමට රාජා-රාණි නැවත පැමිණෙන බවයි. මේ අතර රාණි නැමැත්තියගේ ආරක්ෂාවට රාජ් නම් ආරක්ෂකයාව පත් කෙරේ. මෙය ඇගේ අප්‍රසාදයට හේතුවේ. ඇය ඔහුව නිවසෙන් පිටතට යැවීමට උත්සාහ කළ ද එය අසාර්ථක වේ. ඇගේ විවාහය කුන්දන් සමග ස්ථිර වන විට, ඇය රාජ්ට පවසන්නේ තමන්ව පැහැරගන්නා ලෙසයි.මේ අතර ආනන්දි (රාණිගේ නැන්දණිය) විසින් රාජ්ට තර්ජන එල්ල කරයි. මේ කාලයේ, රාජ්-රාණි අමීර්කොට් වෙත පැමිණෙන අතර, රාණිට මෙම ස්ථානය හා තමන්ට සම්බන්ධතාවක් ඇතැයි හැඟී යයි. එහිදී ඇයට රාණි ගයාත්‍රිගේ (ද්‍රාෂ්ටි ධාමි) සිනපොතක් හමුවන අතර, ඇය රාජ් පසුපස යයි. නමුත් රාජ් ඇයට ඇති ප්‍රේමය හෙළි නොකරයි. මේ අතර රාජ්හට රාණිව මරාදමන මෙන් නියෝග ලැබෙන්නේ ආනන්දි භාරයේ සිටින සිය සොයුරා දේව් බේරාගැනීම පිණිසයි. රාජ් මේ බව රාණිට පාපොච්ඡාරණය කළ ද, ඔහු ආනන්දිගේ නම හෙළි නොකරයි.
නිවසේ දී, රාණි සිය විවාහය පිළිබඳ රාජ්ට මුසා පවසන අතර, ක්‍රමයෙන් රාජ් සහ දේව් යන දෙදෙනාම බේරාගැනීමට සමත් වේ. එහි දී හෙළිවන්නේ ආනන්දි විසින් රාණිගේ පියාව ද ඝාතනය කොට ඇති බවයි. රාණි සුනන්දාට පවසන්නේ තමන් කුන්දන් සමග විවාහ වන බවයි. මේ වනවිට ආනන්දි සිරභාරයේ සිට නැවත පැමිණ සිටියි. කුන්දන්ට සිය ලන්ඩන් දිවිය සඳහා රාණිගේ මුදල් අවශ්‍ය වන අතර, ආනන්දිට අවශ්‍ය වන්නේ ඇගේ දේපළයි. රාණි මේ වනවිට මෙම ලේඛනවලට අත්සන් තබා ඇත. නමුත් රාණි සහ කුන්දන්ගේ විවාහ දිනයේ දී රාජ් විසින් කුන්දන් සහ ආනන්දි ඇගේ සියලු දෑ පැහැරගැනීමට සිදුකරන සැලැස්ම හෙළි කරයි. ඔවුන් දෙදෙනාව සිරභාරයට ගැනෙයි. පසුව රාණි රාජ් තුළ ඇය කෙරෙහි ඇති ප්‍රේමය පාපොච්ඡාරණයට සලස්වන්නේ ඔහුව පැහැරගෙන අමේර්කොට් වෙත ගෙනයාමෙනි. එහි දී ඔහු ඇයට සිය හැඟීම් හෙලි කරයි. එතැන දී ඔවුනට බාඩි රාණි මාගෙන් ප්‍රහාරයක් එල්ල වේ. ඇයට අවශ්‍ය වන්නේ ඔවුන්ව මරාදැමීමටයි. නමුත් ඔවුන් ඇයව දකින විට, ඔවුනට සිය පෙර ආත්මය සිහිපත් වේ. අනතුරුව ඔවුන් ඇගේ කෙස්වැටිය කපාදමමින් ඇගේ බලය නැති කිරීමට උත්සාහ දැරීමේ දී ඇය අතුරුදන් වේ. ඔවුනට රාජමාතාව ද මුණගැසෙයි. ඇය ඔවුනට බාජි රාණි මා විනාශ කිරීමට සහාය ලබා දෙයි. ආනන්දි සිය නොමනා ක්‍රියා වෙනුවෙන් පවුලෙන් සමාව ගන්නා අතර, ඇයට සමාව හිමි වේ.