cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parker solar probe
එක් එක් කක්ෂයේ ඉතිරි කොටසෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් විද්‍යා අවධියේ සිට දත්ත සම්ප්‍රේෂණය සඳහා කැප කර ඇත. නමුත් එක් එක් කක්ෂයේ මෙම කොටස තුළ සන්නිවේදනය කළ නොහැකි කාල පරිච්ඡේද තවමත් පවතී. පළමුව, පරීක්ෂණයේ තාප පලිහ සූර්යයා දෙසට යොමු කළ යුතුය; එය ඇන්ටෙනාව සහ පෘථිවිය අතර තාප පලිහ තබන අවස්ථා තිබේ. දෙවනුව, ගවේෂණය විශේෂයෙන් සූර්යයාට ආසන්න නොවන විට පවා, ගවේෂණය සහ සූර්යයා අතර කෝණය (පෘථිවියේ සිට පෙනෙන පරිදි) ඉතා කුඩා වූ විට, සූර්යයාගේ විකිරණ මගින් සන්නිවේදන සම්බන්ධතාවය අභිබවා යා හැකිය.
thumb|161x161පික්|පෘථිවියේ සිට පෙනෙන ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂව සූර්යයාගේ විශාලත්වය පර්කිලියන්හි පාකර් සූර්ය ගවේෂණයෙන් දැකිය හැකිය.
විද්‍යා අරමුණු
මෙහෙයුමේ අරමුණු:
= විමර්ශන = IS☉IS සඳහා EPI-Lo මෙවලම සකස් කර ඇත.thumb|සමස්ත ඉලක්කය වන්නේ පෘථිවියේ තාරකාව වන සූර්යයා පිළිබඳ අවබෝධය වැඩි කිරීමයි - එහි ප්‍රබල ගුරුත්වාකර්ෂණයට අමතරව ආලෝකය සහ සූර්ය සුළඟ මුදා හැරීම හේතුවෙන් පෘථිවියට හා සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයට ඉමහත් බලපෑමක් ඇති කරන තාරකා විද්‍යාත්මක ආයතනයකි. අභ්‍යවකාශ යානය සූර්යයාට සමීප වන විට ඊට පෙර ඇති ඕනෑම පරීක්ෂණයකට වඩා මෙම බලවේග සමඟ පොරබදිය යුතුය.|206x206පික්මෙම අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා, මෙහෙයුම ප්‍රධාන අත්හදා බැලීම් හෝ පරීක්ෂණ පහක් සිදු කරනු ඇත: විද්‍යුත් චුම්භක ක්ෂේත්‍ර විමර්ශනය (FIELDS) - මෙම පරීක්ෂණය මඟින් විද්‍යුත් හා චුම්භක ක්ෂේත්‍ර, ගුවන් විදුලි තරංග, පොයින්ටිං ප්‍රවාහය, නිරපේක්ෂ ප්ලාස්මා ity නත්වය සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන උෂ්ණත්වය මැනිය. එය ෆ්ලක්ස්-ගේට් චුම්බක මාන දෙකකින්, සෙවුම්-දඟර චුම්බක මානකයකින් සහ ප්ලාස්මා වෝල්ටීයතා සංවේදක 5 කින් සමන්විත වේ. ප්‍රධාන විමර්ශකයා වන්නේ බර්ක්ලි හි කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ ස්ටුවර්ට් බේල් ය.
සූර්යයාගේ ඒකාබද්ධ විද්‍යා විමර්ශනය (IS☉IS) - මෙම පරීක්ෂණයෙන් ශක්තිජනක ඉලෙක්ට්‍රෝන, ප්‍රෝටෝන සහ බර අයන මැනිය හැක. උපකරණ කට්ටලය ස්වාධීන ශක්ති අංශු උපකරණ දෙකකින් සමන්විත වන අතර ඊපීඅයි-හායි සහ ඊපීඅයි-ලො ඉහළ හා පහළ බලශක්ති අංශු අධ්‍යයනය කරයි. ප්‍රධාන විමර්ශකයා වන්නේ ප්‍රින්ස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඩේවිඩ් මැකෝමාස් ය.
සූර්ය ගවේෂණය සඳහා පුළුල් ක්ෂේත්‍ර රූප (WISPR) - මෙම දෘශ්‍ය දුරේක්ෂ මගින් කොරෝනා සහ අභ්‍යන්තර හීලියෝ ගෝලයේ රූප ලබා ගනී. ප්‍රධාන විමර්ශකයා වන්නේ නාවික පර්යේෂණාගාරයේ රසල් හොවාර්ඩ් ය.
= කාල නියමය = thumb|844x844පික්|පාකර් සූර්ය ගවේෂණයේ කාල රේඛාව පළමු සිකුරු පියාසර කිරීමෙන් පසුව, ගවේෂණය දින 150 ක (සිකුරු කාලයෙන් තුනෙන් දෙකක) කාල පරිච්ඡේදයක් සහිත ඉලිප්සාකාර කක්ෂයක පිහිටා ඇති අතර, කක්ෂ තුනක් සිදු කරන අතර සිකුරු දෙකක් සාදයි. දෙවන පියාසර ගමනේදී, කාලය දින 130 දක්වා කෙටි වේ. කක්ෂ දෙකකට වඩා අඩු කාලයකට පසු (දින 198 කට පසුව) එය සිකුරුගේ කක්ෂයේ තුන්වන වතාවට සිකුරු හමුවෙයි. මෙම හමුවීම සිකුරුගේ කාලයෙන් අඩක් හෝ දින 112.5 ක් දක්වා කෙටි කරයි. කක්ෂ දෙකකට පසු එය සිකුරු සිව්වන වරටත් එකම ස්ථානයකදී හමු වන අතර එහි කාල සීමාව දින 102 ක් දක්වා කෙටි කරයි. දින 237 කට පසු, එය පස්වන වරටත් සිකුරු හමුවන අතර එහි කාල සීමාව දින 96 ක් දක්වා කෙටි වේ, සිකුරුගේ කාලයෙන් හත්වන තුනෙන් තුනකි. ඉන්පසු එය කක්ෂ හතක් කරන අතර සිකුරු තුනක් සාදයි. හයවන හමුවීම, පස්වන වසරට ආසන්න කාලයකට පසුව, එහි කාලසීමාව දින 92 දක්වා අඩු කරයි, සිකුරුගේ කාලයෙන් පහෙන් දෙකකි. තවත් කක්ෂ පහකට පසු (සිකුරුගේ කක්ෂ දෙකක්), එය හත්වන සහ අවසාන වරට සිකුරු හමුවෙයි, එහි කාල සීමාව දින 88 හෝ 89 දක්වා අඩු කර සූර්යයාට සමීප වීමට ඉඩ සලසයි
= මෙහෙයුම් ඉතිහාසය = thumb|257x257පික්|2019 දෙසැම්බර් 26 වන දින සිකුරු ග්‍රහයාගේ දෙවන පියාසර ගමන. වේගය තත්පරයට කිලෝමීටර 2.9 කින් අඩු වන අතර තත්පරයට කිලෝමීටර 26 (රතු කවය) දක්වා අඩු වන අතර අභ්‍යවකාශ යානය සූර්යයාට සමීප නව කක්ෂයකට මාරු කරයි. දියත් කිරීම 2018 අගෝස්තු 12 දින 07:31 යූටීසී හි සිදු විය. අභ්‍යවකාශ යානය දියත් කිරීමෙන් පසු නාමිකව ක්‍රියාත්මක විය. අභ්‍යවකාශයේ පළමු සතිය තුළ එය ඉහළ ලාභයක් සහිත ඇන්ටෙනාව, චුම්බකමාන මිනුම් උත්පාතය සහ විද්‍යුත් ක්ෂේත්‍ර ඇන්ටනා යෙදවීය. අභ්‍යවකාශ යානය සිය පළමු නියමිත ගමන් පථය නිවැරදි කිරීම 2018 අගෝස්තු 20 වන දින සිදු කළ අතර එය පෘථිවියේ සිට කිලෝමීටර් මිලියන 8.8 ක් දුරින් වූ අතර පැයට කිලෝමීටර් 63,569 ක වේගයෙන් (පැයට සැතපුම් 39,500)
උපකරණ සක්‍රීය කිරීම සහ පරීක්ෂා කිරීම 2018 සැප්තැම්බර් මස මුලදී ආරම්භ විය. 2018 සැප්තැම්බර් 9 වන දින WISPR දුරේක්ෂ කැමරා දෙක සාර්ථක පළමු ආලෝක පරීක්ෂණයක් සිදු කළ අතර පසුබිම් අහසේ පුළුල් කෝණ රූප මන්දාකිණි කේන්ද්‍රය දෙසට සම්ප්‍රේෂණය කළේය.
2018 ඔක්තෝම්බර් 3 වන දින සැලසුම් කරන ලද සිකුරු පියාසර ගුවන් යානා හතෙන් පළමු පරීක්ෂණය සාර්ථකව සිදු කරන ලද අතර, එය සිකුරු සිට කිලෝමීටර් 2,400 ක් (සැතපුම් 1,500 ක්) ඇතුළත පැමිණියේ ගවේෂණයේ වේගය අඩු කිරීම සහ සූර්යයාට සමීප කක්ෂය ලබා ගැනීම සඳහා ය.
පළමු විද්‍යාත්මක නිරීක්ෂණ 2018 දෙසැම්බර් මාසයේදී සම්ප්‍රේෂණය විය.
නාසා ආයතනය නිවේදනය කළේ 2019 ජනවාරි 19 වන දින පාකර් සූර්ය ගවේෂණය එහි පළමු සම්පූර්ණ කක්ෂය සම්පූර්ණ කර ඇති බවයි. හොරයිසන්ස් පද්ධතියට අනුව, [65] 2019 ජනවාරි 20 දින 01:12 යූටීසී වෙත අභ්‍යවකාශ නෞකාව දුරක් 0.9381 au.
2019 නොවැම්බර් 12 වන දින සූර්යයාගේ පළමු පියාසර දෙකෙන් (2018 ඔක්තෝබර් 31 - 12 නොවැම්බර් සහ 2019 මාර්තු 30 - 19 අප්‍රේල්) දත්ත මහජනතාව වෙත නිකුත් කරන ලදී.
2020 සැප්තැම්බර් 15 වන දින සූර්යයා වටා ඇති සිව්වන කක්ෂයේ දත්ත සහ එහි පළමු සිකුරු පියාසර ගුවන් යානා දෙක මහජනතාව වෙත මුදා හරින ලදි.
= සොයා ගැනීම් = 2019 දෙසැම්බර් 4 වන දින සූර්යයා අසල අභ්‍යවකාශ යානයේ පළමු කිමිදුම්කරුවන් දෙදෙනාගේ සොයාගැනීම් විස්තර කරමින් පළමු පර්යේෂණ පත්‍රිකා හතර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඔවුන් සූර්යයාගේ චුම්බක ක්ෂේත්‍රයේ දිශාව හා ශක්තිය වාර්තා කළ අතර සූර්යයාගේ චුම්භක ක්ෂේත්‍රයේ දිශාවේ අසාමාන්‍ය ලෙස නිතර හා කෙටි කාලීන වෙනස්කම් විස්තර කළහ. කිරීටක උනුසුම් ගැටලුවට යටින් පවතින යාන්ත්‍රණයන් අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා ඇල්ෆ්වින් තරංග ප්‍රමුඛ අපේක්ෂකයින් බවට උපකල්පනය මෙම මිනුම් මගින් සනාථ කරයි. සූර්ය වායුගෝලයේ පැයට සැතපුම් 300,000 ක් (පැයට කි.මී. “චුම්බක ක්ෂේත්‍රය දිගේ ගලා යන ඉලෙක්ට්‍රෝන කදම්භය” භාවිතා කරමින්, “සූර්යයාගේ චුම්බක ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රතිවර්තනයන් බොහෝ විට ප්ලාස්මා ප්‍රවේගයේ රේඩියල් සං component ටකයේ දේශීයකරණය වැඩි දියුණු කිරීම් සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බව නිරීක්ෂණය කිරීමට ඔවුන්ට හැකි විය. සූර්ය කේන්ද්‍රය) ". පර්යේෂකයෝ "ප්ලාස්මා ප්‍රවේගයේ (රේඩියල් දිශාවට ලම්බකව ප්‍රවේගය) පුදුම හිතෙන විශාල අසිමාතල් සං component ටකයක් සොයා ගත්හ. මෙම සං component ටකයේ ප්‍රති results ලය වන්නේ කිරීටක චුම්බක ක්ෂේත්‍රයෙන් ප්ලාස්මා මුදා හරින විට සූර්යයාගේ භ්‍රමණය ස්ලිෂ්ෂොට් කොරෝනයෙන් පිටතට ගන්නා බලවේගයයි. ".
සූර්යයාගේ විකිරණ මගින් කොස්මික් දූවිලි අංශු වාෂ්පීකරණය වීම නිසා සූර්යයාගේ සිට සැතපුම් මිලියන 3.5 (කිලෝමීටර් මිලියන 5.6) ක අරයක් සහිත කොස්මික් දූවිලි රහිත කලාපයක් පිළිබඳ සාක්ෂි පාකර් විසින් සොයා ගන්නා ලදී.
' සියල්ල නවිනු සත්නිම් පතිරණ විසින් සාදන ලදී. '
යොද්ධා: ද වොරියර්
යොද්ධා – ද වොරියර් (බෙංගාලි: যোদ্ধা দি ওয়ারিয়র) යනු රාජ් චක්‍රබෝර්ති විසිනි අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2014 ඉන්දියානු බෙංගාලි ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ඓතිහාසික ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයකි. මෙය රාම් චරන් තේජා සහ කාජල් අගර්වාල් විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළ මගධීරා නම් 2009 තෙලිඟු බ්ලොක්බස්ටර චිත්‍රපටයේ ප්‍රතිනිර්මාණයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ දේව් සහ මිමී චක්‍රබෝර්ති විසිනි. නයිජල් අක්කරා මෙහි ප්‍රධාන එදිරිවාදී චරිතය නිරූපණය කරයි. මෙම් චිත්‍රපටය අධ්‍යක්ෂක-නළු දෙපළක් වන රාජ් චක්‍රබෝර්ති සහ දේව්ගේ නැවත ආගමනය සනිටුහන් කරයි. ඔවුන් දෙදෙනා මින් පෙර දුයි ප්‍රිථිබි චිත්‍රපටයේ එක්ව කටයුතු කොට ඇත. ශ්‍රී වෙන්කටේෂ් ෆිල්ම්ස් වෙතින් නිෂ්පාදිත මෙම චිත්‍රපටය 2014 ඔක්තෝබර් 1 දින මුදාහැරුණේ දුර්ගා පූජාවේ දී ය.
ධ්වනිපථය
චිත්‍රපටයේ ධ්වනිපථය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ඉන්ද්‍රාදීප් දාස්ගුප්තා සහ සාව්වි ගුප්තා විසිනි.
ලෝක රූපවාහිනී මංගලාවතරණය
මෙම චිත්‍රපටයේ ලෝක රූපවාහිනී ප්‍රථම ප්‍රදර්ශනය 2015 ජනවාරි 25 දින ප.ව. 6:00ට ස්ටාර් ජල්ෂා ඔස්සේ සිදු විය.
මහාවංශයට
මහාවංශය යනු ලක්දිව මහා විහාර ඉතිහාසය ප්‍රධානකොට රජරට රාජධානියේ ඉතිහාසය පිළිබඳව මහා විහාරික මහානාම හිමි විසින් පාලි භාෂාවෙන් ලියනලද, ඓතිහාසික කාව්‍යයකි
මහානාම හිමියන් විසින් කරවන ලද කොටස
මහාවංශය ආවරණය කරන කාල පරිච්ඡේදය වනුයේ, බුදුන් වහන්සේගේ ලංකා ගමනය සිට .පූ. 543 දී කාලිංගයේ (පුරාතන ඔරිස්සාව) විජය රජතුමා ගේ ආගමනයෙහි සිට, මහාසේන රජතුමා (ක්‍රි.ව. 334–361) ගේ රාජ්‍ය කාලය දක්වා කාලයයි.
13 වැනි සියවසයේ වැඩ සිටි ධම්මකිත්ති හිමියන් විසින්කරවන ලද කොටස
පරිච්ඡේද 37-79 දකවා රචිතයි. පරාක්‍රමබාහු රජු පිළිබඳ පමණක් අධ්‍යාය 18ක් භාවිතා කොට වීරත්වයක් ආරෝපණය කොට තිබේ. හුදෙක් ඉතිහාසය දැක්වීම ම අරමුණු කොට ඇත.
කුවේණිය
කුවේණි කුමරිය යනු බම්බා රජතුමාගේ දියණිය යි. ඇය ලංකාවේ විසූ ස්වදේශික යක්ක කුමරියකි. ඇය පිළිබඳව විස්තර ලබාගත හැකි මූලාශ්‍රය වන්නේ මහාවංසය යි. මහාවංශයට අනුව කුවේණි යනු අමනුශ්‍ය ස්ත්‍රීයකි. ඇය විජය ගේ බිසවයි. ඇයට ජීවහත්ත නම් පුතකු සහ සිසාලා නම් දියණියක වූවාය. මහවංසය‍ට අනුව වැද්දන් පැවත එන්නේ කුවේණියගේ මේ දරුවන් දෙදෙනාගෙනි.
ලා පැහැ සම
thumb|260px|ලා පැහැ සමැති යුරෝපියානුවෝ කණ්ඩායමක්
thumb|260px|upright=1.2|ලා පැහැ සමැති නැගෙනහිර ආසියානු ජනයා
ලා පැහැ සම යනු ස්වභාවිකව ඇතිවන මිනිස් චර්ම වර්ණයක් වන අතර, මඳ පාරජම්බුල විකිරණය  සහිත පරිසරයන්ට අනුචිත වීමක් ලෙසින් වඩාත් අඩු යූමෙලනින් වර්ණනය එහි අඩංගු වෙයි. යුරෝපයෙහි සහ අග්නිදිග ආසියාවෙහි දේශීය ජනගහණයෙහි චර්ම පරාවර්තිතාව මැනීමෙන් ලබාගත් දත්ත අනුව, ලා පැහැ සම ඔවුන් තුල ඉතාමත් සුලභ ලෙසින් පවතින බව පෙනෙයි. ලා පැහැ චර්ම වර්ණනය සහිත ජනයා බොහෝවිට සුදු ලෙසින් හැඳින්වුවද, මෙම භාවිතය සමහර රටවලදී උභයාර්ථ විය හැක්කේ එම රටවලදී මෙම භාවිතය විසින් විශේෂිත ලෙසින් විවිධ වාර්ගික කණ්ඩායම් හෝ ජනගහණ හෝ හැඳින්වෙන නිසාවෙනි.
හෝමෝ සැපියානුවන්ද අඩංගුවන, හෝමෝ නමැති ගණය සඳහා, මුලින් පැවැති තත්ත්වය වූයේ  තද පැහැ සම වර්ණනය බව උපකල්පනය කෙරෙයි. කෙසේවෙතත්, වසර 125,000 සිට 65,000 දක්වා කාලයකට පෙර, නිවර්තන කලාප සිට මඳ පාරජම්බුල විකිරණ ප්‍රදේශ දක්වා ජනගහණයන් සංක්‍රමණය වෙත්ම, විටමින් ඩී හායනයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙසින් ක්‍රියාකල පරිණාමීය වරණයක් ලෙසින්, ඔවුන් තුල ලා පැහැ චර්ම වර්ණනයක් ඇති විය. බටහිර යුරෝපයෙන් හමුවූ මිනිස් ඇටසැකිලි අවශේෂ මත 2014 වසරෙහිදී සිදුකෙරුණු පුරාතන ඩීඑන්ඒ විශ්ලේෂණය මත පදනම්ව අනාවරණය කෙරුණේ, මෙම තද පැහැ සිට ලා පැහැ දක්වා චර්ම වර්ණන වෙනස, අවම ලෙසින් සමහරක් යුරෝපීයයන්ට හෝ සිදු වී ඇත්තේ ඉතා මෑත අතීතයෙහිදී බවයි. පුරාජානවිද්‍යා පර්යේෂක ස්පාඤ්ඤයෙහි  පොම්පේයු ෆැබ්රා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි කාර්ල්ස් ලලුයේසා-ෆොක්ස් සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයන් විසින් නිරික්ෂණය කෙරුණේ,   කැන්ටෑබ්රියන් කඳු තුල ලා බ්‍රෑනා-ඇරින්ටේරො වංකගිරිමය ගුහාවෙහි තිබී හමුවූ  7,000-වසර-පැරණි දඩකරු අන්නගවේෂකයෙකු තුල, නිල් ඇස් සඳහා  ඇලීලය තිබුණු මුත් ලා පැහැ චර්ම වර්ණනය සඳහා යුරෝපියානු  විකෘති නොතුබුණු බවයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චර්ම වර්ණනය
මහියංගනය ප්රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාසයේ ආගමික ස්ථාන
මහියන්ගනයේ ආගමික ස්ථන
නයිජිරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව
නයිජිරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව
නයිජිරියානු එක්සත් සමුහාණ්ඩුව ජනපද 36 කින් යුත් රටකි. අබුජා එහි එක්සත් අගනුවර ප්‍ර‍ෙද්ශය වේ. මෙය පිහිටා තිබෙන්නේ බටහිර අප්‍රිකාවෙහිය. මෙහි මායිම් වන්නේ බටහිර බෙනින් සමුහාණ්ඩුව, නැගෙනහිර චැඩ් හා කැමරෑන් සහ උතුරැ නයිගර් සමගය. මෙහි දකුණු වෙරල තීරය ගිනියා බොක්කේ (අත්ලන්තික් සාගරය) ඇත. නයිජිරියාවෙහි අති විශාලතම හා ප්‍රචලිතම ජනවාර්ගත කණ්ඩායම් තුන වන්නේ හුආසා ලිග්බෝ සහ යොරැබාය. ආගම් වශයෙන් මෙරට තුල මුස්ලිම් හා ක්‍රිස්තියානි සමානව කොටස් 2 ක් සිටින අතර සුළු පිරිසක් සාම්ප්‍රදායික ආගම් අදහයි. නයිජිරියානු ජනතාවට දීර්ඝ ඉතිහාසයක් ඇත. පුරාතන තැනිම් වලට අනුව මානව වර්ගයාගේ පැවැත්ම 9000 BC දක්වා දිව යයි. බන්ටු සංක්‍රාමිකයන්ගේ මුල් භුමි භාගයේ සැලකෙන්නේ බෙනුයි හා ක්‍රොස් රිබර් හා අවට ප්‍රදේශයන්ය.මොවුන් 1 වන ‍මිලේනියම් හා 2 මිලේන්යමේ මධ්‍යම හා දකුණු අප්‍රිකාව පුරා පැතිර සිට ඇත. නයිජර් ගග හේතුවෙන් රටට එම නම ලැබී ඇත. මෙය ලෝ‍කයේ ජනගහනය වැඩිම රටවල් අතර 3 වන තැන හා කළු ජාතීන් බහුතරයක් ජිවත් වන ජනාකිර්ණම ලෝකයේ ඇති එකම රට වේ. මෙය මිළග එකොලොස් වන ආර්ථිකය යට‍ෙත් ලැයිස්තුගත කොට ඇති අතර ‍ෙපාදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ සාමාජිකයෙකි. නයිජිරියානු ආර්ථිකය ලෝකයේ වේගයෙන්ම වර්ධනය වන ආර්ථිකයන්ගෙන් එකකි. අන්තර්ජාතික මුල්‍ය අරමුදල (1MF) පවසන පරිදි එය 2008 9% හා 2009 8.3% කි. අප්‍රිකාව තුල ඇති 2 වන විශාලතම ආර්ථිකයයි. එය ප්‍රාදේශීය බලවතෙකු වන අතර අප්‍රිකාව තුල ඇති 2 වන විශාලතම ආර්ථිකයයි. එය ප්‍රාදේශීය බලවතෙකු වන අතර අප්‍රිකාවේ නායකත්වය දරයි.
නයිජිරියාව පින්තුරය - කොඩිය ආදර්ශ පාඨය - ජාතික ගීය අගනුවර - අමුජා විශාලම නගරය - ලාගොස් රාජ්‍ය භාෂාව - ඉංග්‍රීසි විශාලතම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් - හුආසා, ලිග්බෝ, ‍ෙසාරැබා රාජ්‍ය - ජනාධිපති ඒකාබද්ධ සමුහාණ්ඩුව ජනාධිපති - උමාරැ යාර් අඩුආ නියෝජ්‍ය ජනාධිපති - ගුඩ්ලක් ජොනතන් නිදහස - එක්සත් රාජධානියේ සිට දකුණු හා උතුරැ නයිජිරියාව එක්සේසත් කිරිම - 1914 ප්‍රකාශ කිරිම හා පිළිගැනීම - ඔක්තෝම්බර් 1, 1960 සමුහාණ්ඩුව ප්‍රකාශ කිරිම - ඔක්තෝම්බර් 1, 1963 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	923 768 Km2 356 667 sq mi ජලය (%) – 1.4 ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 154 729 000 (8) ඝනත්වය	-	167.5 / Km2 433.8 / sq mi GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 319.572 බිලියන (37) සාමාන්‍ය - $ 2 162 GDP (සාමාන්‍ය) - 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 207.116 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 1 401 ගිනි (2003) – 43.7 මධ්‍යම මුදල් - නයිජිරියානු නෙයිරා කාල මණ්ඩලය - WAT ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) - නිරික්ෂන නැත මං තීරැව - දකුණ
ඣ
සිංහල අකුරකි. පාලි වචන ලිවීම සඳහා යොදාගැනේ
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සිංහල අකුරුඣංකාරය ඣං යන අනුකරණ නාදය; මිණි ගෙඩි, දිය ඇලි, භූමි කම ්පා ආදියේ අනුකරණ ශබ්දයක්' ඣම්පනය පැනීම; පිනුම; පිම්ම ඣම්පා සිවුපද විරිතක නාමය; දොඹ විරිත ඣරුකා රැහැයියා ඣල්ලිකා දැලි කුණු ඣාට ඉලපත; මුස්න ඣානය ධ්‍යානය ඣානලාභී ධ්‍යාන ලැබූ තැනැත්තා ඣායී ධ්‍යාන වඩන්නා; ධ්‍යානයට සමවන් තැනැත්තා
කන්නප්පන් වේලුසිංගම් වේලුපිල්ලේ
කන්නප්පන් වේලුසිංගම් වේලුපිල්ලේ යනු ගරු හිටපු තලවකැලේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී, ඔහු ප්‍රතම බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාව (එවකට සිලෝන්) පාර්ලිමේන්තුව ලාංකික පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය, 1947 මන්ත්‍රී වරයෙකි.
ජීවන සටහන්
මෙතුමා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
කන්නප්පන් වේලුසිංගම් වේලුපිල්ලේගේ ඉංග්‍රීසි විකිපීඩියා පිටුව
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්
ගරු වේලුපිල්ලේ, කන්නප්පන් වේලුසිංගම්, පා.ම.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:1914 උපත් ප්‍රවර්ගය:1986 මරණ
අශ්‍රැ අස්ථිය
අශ්‍රැ අස්ථිය යනු මුහුණේ පිහිටි කුඩාම සහ වඩාත් බිඳෙනසුලුම අස්ථියයි. දළ වශයෙන් එහි ප්‍රමාණය කුඩා නියපොත්තක තරම වේ. එයි පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂි කූපයේ මධ්‍ය බිත්තියේ පූර්ව පෙදෙසට වන්නට ය. එහි පෘෂ්ඨ දෙකක් සහ දාර හතරක් පවතී. අශ්‍රැ අස්ථියේ මායිම් කිහිපයක්ම අශ්‍රැකරණය හෙවත් හැඬීමේ දී උපකාරී වේ. විශේෂයෙන්ම අශ්‍රැ අස්ථිය අශ්‍රැ පරිවහනය සඳහා වැදගත් වන නාසාඅශ්‍රැ නාලය තැනීමට දායක වේ. අස්ථියේ පූර්ව අධර පෙදෙසේ අවපාතයක් ලෙස පිහිටි අශ්‍රැ නිඛාතය පටලමය අශ්‍රැ මඩිය රඳවා ගනී. අධිකව අශ්‍රැකරණයේ දී අශ්‍රැ ග්‍රන්ථිවලින් නිපදවෙන කඳුළු හෙවත් අශ්‍රැ තරලය මෙම මඩිය තුළට එකතු වේ. මෙම තරලය අනතුරුව නාසාඅශ්‍රැ ප්‍රණාලය ඔස්සේ නාසාග්‍රසනිකාව වෙත ගලා යයි. මෙම ගලායාම හේතුවෙන් අධිකව හැඬීමේ දී හෙවත් කඳුළු නිෂ්පාදනයේදී සිදුවන පොදුවේ හඳුන්වන නාසය තෙත්වීම සිදු වේ. අශ්‍රැ අස්ථියට හානි වීම හෝ බිඳී යාම හේතුවෙන් පසුකාලීනව අශ්‍රැ මාර්ග අවහිර විය හැක.
පාර්ශ්වික හෙවත් අක්ෂිකූප පෘෂ්ඨය
පාර්ශ්වික හෙවත් අක්ෂිකූප පෘෂ්ඨය අපර අශ්‍රැ කුඩුම්බිය නැමැති සිරස් නෙරුමක් මගින් කොටස් දෙකකට බෙදේ.
මෙම කුඩුම්බියට මුහුණ ලා පිහිටි අන්වායාම ඇලිය අශ්‍රැ ඛාතය (sulcus lacrimalis) නැමැති අතර එහි ඇතුළු දාරය ඌර්ධවහනුක අස්ථියේ පූර්ව ප්‍රසරය සමග සම්බන්ධ වී, අශ්‍රැ නිඛාතය සම්පූර්ණ කරයි. මෙම නිඛාතයේ ඉහළ කොටස අශ්‍රැ මඩිය සඳහා ද, පහළ කොටස නාසාඅශ්‍රැ ප්‍රණාලය සඳහා ද ඉඩ සලසයි.
කුඩුම්බිය සහ එයට වහාම පිටුපසින් පිහිටන අක්ෂිකූප පෘෂ්ඨය මගින් ආක්ෂ්‍ය කුණ්ඩකය ඇතිවන අතර, එය අවසන් වන්නේ පහළ කොකු ආකාර ව්‍යූහයකිනි. මෙම ව්‍යූහය අශ්‍රැ වලිශය නම් වන අතර, එය ඌර්ධවහනුක අස්ථියේ අශ්‍රැ ගැටිත්ත සමග සන්ධානය වී නාසාඅශ්‍රැ ප්‍රණාලයේ ඉහළ විවරය සාදයි. මෙම වලිශය (hamulus) ඇතැම් විට වෙන් වූ කොටසක් ලෙස පවතින අතර, එවිට එය සුළු අශ්‍රැ අස්ථිය නම් වේ.
මධ්‍ය හෙවත් නාසා පෘෂ්ඨය
මධ්‍ය හෙවත් නාසා පෘෂ්ඨය අන්වායාම ඇගිලියක් ලෙස පවතින අතර, එය පාර්ශ්වික පෘෂ්ඨයේ කුඩුම්බියට අනුරූපව පිහිටයි.
මෙම ඇගිලියට ඉදිරිපස පෙදෙස නාසයේ මධ්‍ය ආයනයේ (meatus) කොටසක් සාදයි. එය පසුපසින් ජිද්‍රාස්ථිය සමග සන්ධානය වී සමහර පූර්ව ජිද්‍රාස්ථි සෛල සාදයි.
දාර
මෙහි පවතින දාර හතර නම්:
වර්ධනය
අශ්‍රැ අස්ථිය අස්ථිභවනය වන්නේ තනි මධ්‍යස්ථානයකිනි. එය දොලොස්වන සතියේ දී කාටිලේජීය නාසා ප්‍රාවරය ආවරණය කරන පටලයෙන් දෘශ්‍යමාන වේ.
සන්ධානයන්
අශ්‍රැ අස්ථිය අස්ථි හතරක් සමග සන්ධානය වේ: ඉන් දෙකක් කපාල අස්ථි වන ලලාටාස්ථිය සහ ජිද්‍රාස්ථිය වන අතර, අනෙක් දෙක වක්ත්‍ර අස්ථි වන ඌර්ධවහනුක අස්ථිය සහ අධර නාසා කම්බු අස්ථි වේ.
වෙනත් සතුන් තුළ
මුල්කාලීන ඛණ්ඩික වරල් දරන මත්ස්‍යයින් සහ ආදි සිව්පාවුන් තුළ, අශ්‍රැ අස්ථිය සාපේක්ෂව විශාල ශක්තිමත් එකක් විය. එය අක්ෂිකූපයේ සිට නාස් පුඩු දක්වා දිවෙයි. එය නාසාස්ථි සහ ඌර්ධවහනුක අස්ථි අතර මුහුණේ කොටසක් සෑදීමට දායක විය. ප්‍රාථමික ස්වරූපවල, එය බොහෝ විට නාස් විවරවලවලට වහාම පිටුපසින් පිහිටි කුඩා සෙප්ටොමැක්සීල අස්ථිය සමග පිහිටි නමුත්, නූතන විශේෂවල එය දක්නට නැත. වර්තමාන පෘෂ්ඨවංශීන් තුළ අශ්‍රැ අස්ථිය කුඩා අතර, නාසා විවර සමග බොහෝවිට ඍජු සම්බන්ධ වීමක් දක්නට නොලැබෙයි. නමුත් එය අක්ෂිකූපය සමග සම්බන්ධ වී ඇත. කෙසේනමුත් මෙම අස්ථි වර්තමාන උභයජීවීන් සහ ඇතැම් උරග විශේෂවල සම්පූර්ණයෙන් නැති වී ගොස් ඇත.
හාකොර්
හාකොර් හෙවත් හගාර් නැතහොත් හෙලනීකෘත නාමයන් වන අචෝරිස් හෙවත් හාකෝරිස් ලෙස හැඳින්වෙන්නේ 29වන රාජවංශයට අයත් පුරාතන ඊජිප්තු පාරාවෝවරයෙකි.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් තරග සංචාරය 2021
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2021 මාර්තු සහ අප්‍රේල් මාසවලදී බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සංචාරයක නිරත වූයේ ටෙස්ට් තරග දෙකකට, එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තුනක් සහ විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර (වි20ජා) තරග තුනකට ක්‍රීඩා කිරීමටය. ටෙස්ට් තරඟ 2019-2021 අයිසීසී ලෝක ටෙස්ට් ශූරතාවයේ කොටසක් විය. සහ එදිජා තරගමාලාව සමාරම්භක 2020-2023 අයිසීසී ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සුපර් ලීගයේ කොටසක් විය.
2021 පෙබරවාරි මාසයේදී, ශ්‍රී ලංකාවේ පුහුණුකරු මිකී ආතර් සහ පිතිකරු ලහිරු තිරිමාන්න ධනාත්මක කොවිඩ්-19 ප්‍රතිඵල ලබා ගත්හ. මේ හේතුවෙන් සංචාරය කල් දැමූ බවට මාධ්‍ය වාර්තා කිහිපයක්ම පළ විය. කෙසේ වෙතත්, පසුදින, ක්‍රිකට් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් (CWI) කැරිබියන් දූපත් වල සජීවී ක්‍රිකට් ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා ඔවුන්ගේ ඉදිරි විකාශන ගනුදෙනුව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී, එය ශ්‍රී ලංකාවට ආකෘති තුනෙන්ම සත්කාරකත්වය ලබා දීමෙන් ආරම්භ විය. 2021 පෙබරවාරි 16 දින, ක්‍රිකට් මණ්ඩල දෙකම තරගමාලාව සඳහා දිනයන් තහවුරු කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය ලසිත් මාලිංග වෙනුවට දසුන් ශානක ඔවුන්ගේ වි20ජා නායකයා ලෙස නිල වශයෙන් පත් කළේය. ශානක මීට පෙර 2019 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී පකිස්ථානයට එරෙහිව වි20ජා කණ්ඩායමහි නායකත්වය දරා ඇත. කෙසේ වෙතත්, වීසා ගැටළු හේතුවෙන් ශානක කණ්ඩායමේ සෙසු සාමාජිකයින් සමඟ සංචාරය සඳහා පිටත්ව ගියේ නැති අතර, වි20ජා තරඟ සඳහා ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ ස්ථාවර නායකයා ලෙස ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් නම් කෙරිණි. ශ‍්‍රී ලංකා ක‍්‍රිකට් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ ශානකගේ වීසා ප‍්‍රශ්නය නිරාකරණය වූ පසු ඔහු කණ්ඩායම සමග එක්වීමට බලාපොරොත්තු වන බවයි.
2021 පෙබරවාරි 26 වන දින, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සීමිත ඕවර තරඟ සඳහා ඔවුන්ගේ සංචිත නම් කරන ලදී. ක්‍රිස් ගේල් සහ ෆිදෙල් එඩ්වර්ඩ්ස් වසර දෙකකට පෙර සහ නවයකට පෙර අවසන් වරට ජාතික කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කිරීමෙන් පසුව වි20ජා කණ්ඩායමට නැවත කැඳවනු ලැබීය. 2021 මාර්තු 11 වන දින ක්‍රිකට් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ආයතනය විසින් ජේසන් හෝල්ඩර් වෙනුවට ක්‍රේග් බ්‍රැත්වේට් ඔවුන්ගේ ටෙස්ට් නායකයා ලෙස විධිමත් ලෙස පත් කරන ලදී. බ්‍රැත්වේට් මීට පෙර බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම ටෙස්ට් තරග 7කදී නායකත්වය ලබා දුන්නේය.
පළමු විස්සයි20 තරගය කඩුලු 4කින් ජය ගැනීමට බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් සමත් විය. ශ්‍රී ලංකාව දෙවැනි තරගය ලකුණු 43කින් ජය ගනිමින් තරගමාලාව සම කිරීමට සමත් විය. අවසන් තරගය කඩුලු තුනකින් ජයගත් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පිල තරගමාලාව 2-1ක් ලෙස ජය ගත්තේය. පළමු එක්දින තරග දෙක ජයගත් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම තවත් තරගයක් ඉතිරිව තිබියදී තරගමාලාවේ ජය හිමිවිය. ඔවුන් අවසන් තරගය කඩුලු පහකින් ජය ගනිමින් තරගමාලාව 3-0ක් ලෙස ජය ගැනීමට සමත් විය. ටෙස්ට් තරග දෙකම ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වූ නිසා තරගමාලාව 0-0ක් ලෙස සම විය.
සංචිත
සංචාරයට පෙර, ලහිරු කුමාර කොවිඩ්-19 සඳහා ධනාත්මක පරීක්ෂණයක් හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකා සුදු පන්දු සංචිතයෙන් ඉවත් කරන ලදී, ඔහු වෙනුවට සුරංග ලක්මාල් නම් කර ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ දසුන් ශානකට විස්සයි 20 තරග අහිමි වූයේ වීසා ප්‍රශ්න හේතුවෙන් ඔහුට සංචාරය කිරීමට නොහැකි වීම හේතුවෙනි. 2021 මාර්තු 5 වන දින ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ ශානක එක්දින තරඟ සඳහා කණ්ඩායම සමඟ එක්වන බවයි. දෙවැනි එක්දින තරගයට පෙර ඇන්ජලෝ මැතිව්ස් සිය සංචාරයේ ඉතිරි කාලය සඳහා ශ්‍රී ලංකා සංචිතයෙන් ඉවත්ව ගියේ පවුලේ කරුණක් හේතුවෙන් යළි සියරට බලා යාමටය. තෙවැනි එක්දින තරගයට පෙර ඇන්ඩර්සන් පිලිප් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සංචිතයට එක් කර ඇත.
2021 මාර්තු 12 වන දින ක්‍රිකට් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් පළමු ටෙස්ට් තරඟය සඳහා සංචිතය නම් කරන ලදී. රොස්ටන් චේස්, ජහ්මාර් හැමිල්ටන් හා චෙමර් හෝල්ඩර් අතිරේක සංචිත ක්‍රීඩකයන් ලෙස සහ ජේඩන් සීල්ස් සංවර්ධන ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස නම් කර ඇත.
ටෙස්ට් තරගමාලාව
ප්‍රධාන ලිපිය : සෝබර්-තිසේරා කුසලානය
සටහන්
<references group="සටහන" />
සිංහල බ්‍රේල්
සිංහල බ්‍රේල් යනු, භාරතී බ්‍රේල් හෝඩි අතුරින් එකකි. අනෙකුත් භාරතී බ්‍රේල් හෝඩි තුලදී අක්ෂර සඳහා වෙන් කෙරෙන රටාවන් හා සමගින් බොහෝ අනුකූලතාවයක් දක්වතත්, එම හෝඩිවල කෙළවරෙහි පවතින අක්ෂර සඳහා වෙන් කෙරෙන රටාවන් හා සමගින් සලකන විට කිසියම් අපසරණයක් සිංහල බ්‍රේල් විසින් පෙන්නුම් කරයි.
හෝඩිය
භාරතී බ්‍රේල් ක්‍රමය වෙතින් සිංහල බ්‍රේල් ක්‍රමය අපත්‍යිකරණය කෙරුණද, භාරතී හෝඩියෙහි කෙළවරට වන්නට වන අක්ෂරයන් ('අමතර' අක්ෂර පේළියෙහි) සිංහලයෙහිදී යළි-වෙන්කරනු ලැබ ඇත: සිංහල ඥ ' (සංස්කෘත ') සඳහා   (භාරතී  ') ද, සිංහල ඵ ' සඳහා  (භාරතී ') ද, සිංහල ඇ ' සඳහා   (භාරතී ') ද, සිංහල ඈ '  සඳහා  (භාරතී ') ද සහ, සිංහල  ණ ' සඳහා  (භාරතී ) ද භාවිතා  වෙයි.
මෙයට අමතරව, ' සහ ' යන අත්ෂර යුගලය සඳහා අනෙකුත් භාරතී හෝඩි වෙතින් යමෙක් බලාපොරොත්තු වන බ්‍රේල් අගයයන් හුවමාරු කර භාවිතා වන අතර, අක්ෂර මාත්‍රා පරිධි (පහත අවසන් පේළිය) සඳහා බෙහෙවින් නව්‍යකරණ අගයයන් භාවිතා වෙයි. විරාම ලකුණ සහ ඉලක්කම් කෙසේවෙතත්,  ඉතිරි භාරතී බ්‍රේල් මෙන් වෙයි. අනෙකුත් භාරතී හෝඩි වල මෙන්ම, ස්වර සඳහා විශේෂක ශබ්ද ලකුණු වෙනුවට අක්ෂර භාවිතා වන අතර, ඒවායේ කථන පිළිවෙලෙහි ව්‍යඤ්ජනාක්ෂරයන්ට පසුව යෙදෙයි.
පරිධි
* මුද්‍රිත සිංහලයෙහි, මෙය දැක්වෙන්නේ අමතර අක්ෂර සමූහයක් ලෙසිනි:
විරාමය
භාරතී බ්‍රේල් බලන්න.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ප්‍රවර්ගය:භාරතී බ්‍රේල් හෝඩි ප්‍රවර්ගය:සිංහල භාෂාව
Captivity (animal)
thumb| ඔහුගේ කූඩුවේ අලියෙක් මිනිසුන් විසින් රඳවාගෙන සිටින සතුන් පැන යාම වළක්වාලනු ලැබේ. මෙම යෙදුම සාමාන්‍යයෙන් රඳවා තබා ඇත්තේ වන සතුන් සඳහා වන අතර පශු සම්පත් හෝ සුරතල් සතුන් වැනි ගෘහාශ්‍රිත සතුන් තබා ගැනීම විස්තර කිරීමට ද සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ගොවිපලවල්, පෞද්ගලික නිවාස, සත්වෝද්‍යාන සහ රසායනාගාරවල සතුන් මෙයට ඇතුළත් විය හැකිය. සිරගත කිරීමෙහි විශේෂිත චේතනාවන්, අරමුණු සහ කොන්දේසි අනුව සත්ව වහල්භාවය වර්ගීකරණය කළ හැකිය.
ඉතිහාසය
thumb|258x258පික්| [[සත්ත්ව පාලනය|සත්ව පාලනය ]] ඉතිහාසය පුරාම ගෘහස්ථ සතුන් සුරතල් සතුන් හා පශු සම්පත් ලෙස වහල්භාවයේ හා මිනිස් රැකවරණය යටතේ තබා ඇත. සමහර ඒවා හීලෑ කිරීමේ උත්සාහයන් අසාර්ථක විය. අතීතයේ දී, මූලික වශයෙන් ධනවතුන්, වංශාධිපතියන් සහ රජවරු විවිධ හේතූන් මත වන සතුන් එකතු කළහ. හීලෑ කිරීමට පටහැනිව, වන සතුන්ගේ රුදුරු බව සහ ස්වාභාවික හැසිරීම සංරක්ෂණය කර ප්‍රදර්ශනය කරන ලදී. වර්තමාන සත්වෝද්‍යාන සතුන්ව මිනිස් රැකවරණය යටතේ තබා ගැනීමට වෙනත් හේතු දක්වයි: සංරක්ෂණය, අධ්‍යාපනය සහ විද්‍යාව.
වහල්භාවයේ සිටින සතුන්ගේ හැසිරීම
වහල් සතුන්, විශේෂයෙන් ගෘහාශ්‍රිත නොවන සතුන් සමහර විට අසාමාන්‍ය හැසිරීම් වර්ධනය කරයි.
එක් ආකාරයක අසාමාන්‍ය හැසිරීම් වන්නේ ඒකාකෘති හැසිරීම්, එනම් පුනරාවර්තන හා පෙනෙන පරිදි අරමුණු රහිත මෝටර් හැසිරීම් ය. ඒකාකෘති හැසිරීම් වලට නිදසුන් අතර වේගය, ස්වයං-තුවාල, මාර්ග ලුහුබැඳීම සහ අධික ලෙස ඇඳුම් ඇඳීම ඇතුළත් වේ. මෙම හැසිරීම් ආතතිය හා උත්තේජනය නොමැතිකම සමඟ සම්බන්ධ වේ. සතුන් වහල්භාවයේ තබා ගන්නා බොහෝ දෙනෙක් පාරිසරික සාරවත් කිරීම ලෙස හැඳින්වෙන උත්තේජක හඳුන්වා දීමෙන් ඒකාකෘති හැසිරීම වැළැක්වීමට හෝ අඩු කිරීමට උත්සාහ කරති.
වහල් සතුන් තුළ පෙන්වන අසාමාන්‍ය හැසිරීම් වර්ගයක් වන්නේ ස්වයං හානිකර හැසිරීම (SIB) ය. ස්වයං-හානිකර හැසිරීමෙන් ඇඟවෙන්නේ දෂ්ට කිරීම, සීරීම, පහර දීම, හිසකෙස් නෙලීම හෝ තමාට තුවාල වීමට හේතු විය හැකි අක්ෂි සිදුරු කිරීම ය. වාර්තාගත සිදුවීම් අඩු වුවද, විශේෂයෙන්ම ළදරු අවධියේදී සමාජ හුදකලාව අත්විඳින විට, ප්‍රාථමික සත්ව විශේෂ ගණනාවක් හරහා ස්වයං-හානිකර හැසිරීම් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබේ. ස්වයං-දෂ්ට කිරීම යනු කෙනෙකුගේ ශරීරය සපා කෑමයි. සාමාන්‍යයෙන් අත්, කකුල්, උරහිස් හෝ ලිංගේන්ද්‍රිය. තර්ජනය කිරීම යනු නිරීක්ෂකයා, කුමන්ත්‍රණකාරී හෝ දර්පණ දෙස තර්ජනාත්මක ආකාරයකින් බලා සිටින අතරතුර තමාගේ ශරීරය, එනම් අත, මැණික් කටුව හෝ නළල සපා කෑමයි. ස්වයං පහර වැදීම යනු ශරීරයේ ඕනෑම කොටසකට පහර දීමයි. අක්ෂි විදීම යනු අක්ෂි සොකට්ටුවට ඉහළින් ඇති කක්ෂීය අවකාශයට නකල් හෝ ඇඟිල්ල තද කරන හැසිරීමකි (ප්‍රයිමේට් වල බහුලව දක්නට ලැබේ). හිසකෙස් නෙලීම යනු තමන්ගේ හිසකෙස් වලට දෑත් හෝ දත් යොදාගෙන ඇති අතර එය අධික ලෙස ඉවත් වේ.
ස්වයං-හානිකර හැසිරීමට ආසන්න හේතු වහලුන් තුළ බහුලව අධ්‍යයනය කර ඇත; සමාජීය හෝ සමාජීය නොවන සාධක මගින් මෙම ආකාරයේ හැසිරීම් අවුලුවාලිය හැකිය. සමාජ සාධක අතර කණ්ඩායම් සංයුතියේ වෙනස්වීම්, ආතතිය, කණ්ඩායමෙන් වෙන්වීම, වෙනත් කණ්ඩායම්වල සාමාජිකයින්ගේ ප්‍රවේශයන් හෝ ආක්‍රමණ, අසල සිටින කුමන්ත්‍රණකාරී පිරිමි පුද්ගලයින්, කාන්තාවන්ගෙන් වෙන්වීම සහ කණ්ඩායමෙන් ඉවත් කිරීම ඇතුළත් වේ. සමාජ හුදකලාව, විශේෂයෙන් මුල් කාලීන මවු ඇති දැඩි කිරීමේ අත්දැකීම් කඩාකප්පල් කිරීම වැදගත් අවදානම් සාධකයකි. අධ්‍යයනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ, මව විසින් ඇති දැඩි කරන ලද රීසස් මැකෙක්ස් තවමත් සමහර ස්වයං-හානිකර හැසිරීම් පෙන්නුම් කරන නමුත්, තවාන් ඇති දැඩි කරන ලද රීසස් මැකෙක්ස්, මව විසින් ඇති දැඩි කරන ලද අයට වඩා ස්වයං අපයෝජනයට ලක්වීමේ වැඩි ඉඩක් ඇති බවයි. කුඩා කප්පාදුවක්, තුවාලයක් හෝ කෝපයක්, සීතල කාලගුණයක්, මිනිස් සම්බන්ධතා සහ නිතර සත්වෝද්‍යාන නරඹන්නන් සිටීම සමාජීය සාධක අතර වේ. නිදසුනක් වශයෙන්, අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී ඇත්තේ සත්වෝද්‍යාන නරඹන්නන්ගේ  ඝනත්වය බාධකයේ එල්ලෙන ගෝරිල්ලන් සංඛ්‍යාව සමඟ ධනාත්මකව සම්බන්ධ වන බවත්, සත්වෝද්‍යාන නරඹන්නන්ගේ අඩු  ඝනත්වය නිසා ගෝරිල්ලන් වඩාත් සැහැල්ලුවෙන් හැසිරෙන බවත්ය. වහල්භාවයේ සිටින සතුන්ට බොහෝ විට සාමාන්‍ය ජනතාවගේ අවධානයෙන් හා බාධාවෙන් ගැලවිය නොහැකි අතර මෙම පාරිසරික පාලනයේ ඌනතාවයෙන් ඇති වන ආතතිය ස්වයං හානිකර හැසිරීම් වැඩි වීමට හේතු වේ.
ස්වයං හානියක් මත, සමහර සතුන් අනෙක් අයට හානියක් සහ අභ්‍යන්තර මානසික හානියක් පෙන්නුම් කරයි. ඕර්කා තල්මසුන් වැනි විවිධ ස්වරූපයෙන් මෙය ප්‍රදර්ශනය කළ හැකි අතර, කිසි විටෙකත් මිනිසෙකු වනයේ දී මරා නොදැමූ අතර, තමන්ගේම පුහුණුකරුවන් දෙදෙනෙකු මරා දැමීය. මනෝවිද්‍යාත්මක උපක‍්‍රම හඳුනාගත හැකිය. අඛණ්ඩ අභිජනනය යනු හරස් ඇස් සහ වඳභාවය වැනි මානසික අවාසි ද ගෙන එයි.
මෙයද බලන්න
Animal husbandry Pet keeping
Animal rights
Wild animal keeping
හොදම සංකල්පිත සංගීත රුපරචනය සදහා ග්‍රැමී සම්මානය
රුපගතකිරීමේ කලාකරුවන්ට හොදම සංකල්පිත සංගීත රුපරචනය සදහා ග්‍රැමියි සම්මාන ගෞරවය පිරිනමනු අතර 30 වැනි ග්‍රැමියි සම්මානය 1988 සහ 31 වැනි ග්‍රැමියි සම්මානය 1989 පවත්වන ලදී. වාර්ශික ග්‍රැමී සම්මාන උත්සවය 1958 පිහිටවූ අතර එය ග්‍රැමෆෝන් සම්මාන යනුවෙන් හදුන්වන ලදී, එය පටිගතකිරීමේ කලාවන් සහ විද්‍යාවන් සඳහා වන ජාතික ඇකඩමිය විසින් "ගෞරු කලාත්මක ඉදිරිපත් කිරීම,තාක්ෂණික ප්‍රවීනත්වය සහ පටිගතකිරීමේ කර්මාන්තයේ සමස්ත විශිස්ටත්වය, ඇල්බම අලෙවිය හෝ සටහන් වල පිහිටීම  සැලකීමෙන් තොරව " එය ඉදිරිපත් කරන ලදී.
ආරම්බය 1982 ය,ඇකඩමිය ආරම්බ කරන ලද්දේ ගරු ගුණාත්මක සංගීත රුපරචනයන් සහිත වාර්ෂික රුපරචනය ගනයෙනි.මෙම ගනය 1984 MTV සංගීත රුපරචන සම්මාන ඇරබුමෙන් පසු නවත්වා එය සම්මාන දෙකකට කරන ලදී: හොදම රුපරාචනය,කෙටි සහ හොදම රුපරචන ඇල්බමය.1988 සහ 1989 වර්ෂ වල උත්සවයේ තීරණ වල සිදුවුණු වෙනස්කම් නිසා හොඳම සංකල්ප සංගීත වීඩියෝව සඳහා වන සම්මානය, හොඳම ප්‍රාසාංගික සංගීත වීඩියෝව සඳහා වන සම්මානය සමඟම පිරිනැමිණි.ජෙනිසිස් ඉංග්‍රීසි රොක් සංගීත කණ්ඩායම ලෑන්ඩ් ඔෆ් කන්ෆ්යුසන් සදහාද සහ ඇමරිකානු ගායක වියර්ඩ් ඇල් යන්කොවික් ෆැට් සදහා හොදම සංකල්පිත සංගීත රුපරචනය සදහා වන සම්මානය ලබාගන්නා ලදී.1990 දී ඇකඩමිය කලින් ආකෘතියට යන ලදී, නමුත් දැන් ගණයන් හොදම කෙටි සගීත රුපරචනය සහ හොදම දිගු සංගීත රුපරචනය වේ.
පසුතලය
ගරු ගුණාත්මක සංගීත රුපරචන සමග වාර්ෂික රූපගත කීරීම ගණය 1982 දී පටිගතකිරීමේ කලාවන් සහ විද්‍යාවන් සඳහා වන ජාතික ඇකඩමිය ආරම්බ කරන ලදී.පළමු සම්මාන දෙක මන්කීස් හි හිටපු සාමාජික මයිකල් නෙස්මිත් Elephant Parts දිගු රුපරචනයටද ඔලිවිය නිවුටන් ජෝන් Olivia Physical ට ලබාගත්තේය. 1984 දී MTV සංගීත රුපරචන සම්මාන ආරම්බයත් සමග වාර්ෂික රුපරචන ගණය නැවැත්තුවේය, හොදම සම්මානයද වර්ෂික රුපරචනයට පිරිනමන ලදී. ඇකඩමිය 26 වෙනි ග්‍රැමියි සම්මාන ආරම්බයේදී ගනයන් හොදම රුපරචනය සදහා සම්මානය, කෙටි සහ හොදම රුපරචන ඇල්බමය බවට වෙනස් කළේය.සම්මාන ප්‍රදානය 1988 සහ 1989 දී පැවැත්තුනේය,උපමාන වෙනස් වී ගරු ප්‍රදානයන් කරන ලද්දේ හොදම සංකල්ප සංගීත රුපරචනයට සහ හොදම ප්‍රසාංගික සංගීත රුපරචනයටය.1990 දී ඇකඩමිය කලින් ආකෘතිය වෙත යන ලදී,නමුත් ගණයන් හොදම සංගීත රුපරචනය,කෙටි සහ හොදම සංගීත රුපරචනය,දිගු ලෙස නම් වෙනස් කරන ලදී. 1998 දී ගණයන් නැවත නම් පිලිවෙලින් හොදම කෙටි සංගීත රුපරචනය සහ හොදම දිගු සංගීත රුපරචනය ලෙස වෙනස් කරන ලදී.
ප්‍රදානලාභීන්
30 වෙනි ග්‍රැමියි සම්මාන(1988) හි හොදම සංකල්පිත සංගීත රුපරචනය සදහා ඩේවිඩ් බෝවී "Day-In Day-Out" සදහාද,කෙට් බුෂ් Whole Story සදහාද, Genesis ඉංග්‍රීසි රොක් සංගීත කණ්ඩායම "Land of Confusion" සදහාද, ඩේවිඩ් ලී රොත් David Lee Roth සදහා සහ ජැනට් ජැක්සන් Control – The Videos Part II සදහා නාමයෝජනා ලැබුවේය. බෝවිස් ගේ "Day-In Day-Out" සංගීත රුපරචනය,ජුලියන් ටෙම්පල් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කර ඇත,එහි අන්තර්ගත වූ රොනල්ඩ් රේගන් ගේ Hollywood Walk of Fame තරුව මතට මිනිහෙක් මුත්‍රා කිරීමේ දර්ශනය පිළිකුල් සහගත බැවින් එය රුපවාහිනී ප්‍රචාරණයේදී එය සංස්කරණය කර ප්‍රචාරණය කරන ලදී. බුෂ්ගේ චිත්තොත්පාදක රුපරචන නියැදියන් සමග විශිෂ්ට අල්බමයන්ට එකම නම අන්තර්ගත කීරීම නිසා එම සංගීත රුපරචනයන් ඔහුගේ සංගීත ගමන දිගු කළේය. සංගීත රුපරචනයක් වූ "Land of Confusion",එහි සින්දුව 1986 Invisible Touch අල්බමයෙහි අඩංගු වුවකි,රේගන්ගේ Spitting Image රූකඩයක් ,මාග්‍රට් ටචර් සහ අනෙක් මිනිසුන් ඇතුලත් විය. David Lee Roth රුපරචනය නිර්මාණය කලේ ඔහුගේ පලමු ඉදිරිපත් කිරීම වන EP Crazy from the Heat සහ Eat 'Em and Smile ඇල්බමයෙනි. ජැක්සන්ගේ රුපරචන එකතුව ,එක්සත් ජනපදයේ රන් ලෙස සහතික කර ඇත ,එහි අන්තර්ගත වූ උසස් රුපරචනයන් හය singles ලෙස ඔහුගේ ඇල්බමයේ වාර්තාගත කරන ලදී. සම්මාන ප්‍රදානය කරන ලද්දේ Genesis සංගීත කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් (ටෝනි බන්ක්ස්, පිහිල් චොලින්ග්ස්, මයික් රද්ර්ෆර්ඩ්) වන ප්‍රසාංගික ශිල්පීන්,රුපරචන අද්‍යක්ෂනය කල ජිම් යුකිච් සහ ලියෝඩ් ,තවද රුපරචන නිෂ්පාදක ජෝන් බ්ලෙයාර් ටය.
බාහිර සබැඳි
Category:Grammy Award categories|Grammy Award for Best Concept Music Video
පළමුවන නෙෆෙරයිටිස්
පළමුවන නෙෆාරුඩ් හෙවත් පළමුවන නේෆෞරුඩ්, එසේත් නැතිනම් හෙලනීකෘත නාමය වන පළමුවන නෙෆෙරයිටිස් ලෙස ප්‍රකටව ඇත්තේ ක්‍රි.පූ. 399දී 29වන රාජවංශය පිහිටුවූ පුරාතන ඊජිප්තුපාරාවෝවරයායි.
කැහැලිය රජ මහා විහාරය
කැහැලිය රජ මහා විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ පිහිටි එෙතිහාසික බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ. හදපානාගල ග්‍රාමයේ පිහිටා ඇති විහාරය, වැල්ලවාය නගරයෙහි සිට කිලෝමීටර 11ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2002 වර්ෂයේ නොවැම්බර් 22වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1264 යටතේ සිදුකරන ලදී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
දර්ගා නගරය
ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පලාතේ කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇති නගරයකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
සීක්‍රට් ඩෝ (රූපවාහිනී කතාමාලාව)
කථාපුවත
මෙම කාලාන්තර නාට්‍යය මගින් යොංජෝ රජු සහ ඔහුගේ පුත් යි සුන් (කිරුළහිමි සදෝ කුමරු) අතර පැවති ඛේදනීය සම්බන්ධතාවය නිරූපණය වේ. යොංජෝ රජු රාජකීය බලය ශක්තිමත් කිරීමට උත්සාහ දරන විට, සරාගී, විචක්ෂණශීලී සුන් කුමරු සිහින දකින්නේ සමානාත්මතාවයෙන් යුත් පන්ති භේද රහිත සමාජයක් ගැනයි.
ඓතිහාසික පසුබිම
ඓතිහාසික ලේඛන අනුව, ප්‍රධානව ඔහුගේ බිරිඳ විසින් ලියන ලද හ්යේග්යොං ආර්යාවගේ මතක සටහන් ග්‍රන්ථය අනුව, අනුව සදෝ උමතු, ප්‍රචණ්ඩකාරී පුද්ගලයකු වූ අතර ස්ත්‍රී දූෂක ඝාතකයකු ද විය. ඔහුව රාජ්‍යත්වයට නුසුදුසු වූ අතර, මාලිගයේ නීති අනුව යොංජෝ රජුට ඔහුව ඍජුවම මරාදැමිය නොහැකි විය. ඒ අනුව යොංජෝ රජු 1762 උණුසුම් ජූලි මාසයේ දිනෙක සදෝට විශාල සහල් ලී මංජුසාවකට නගින ලෙස පවසා ඔහුව එහි සිරකිරීමට නියෝග කළේ ය. දින අටකට පසු, 27 වියැති සදෝ හුස්මගැනීමේ අපහසුව සහ කුසගින්න හේතුවෙන් මියගියේ ය. සදෝට මානසික ආබාධයක් නොතිබූ බවට කුමන්ත්‍රණකාරී කටකතා පැතිරගියේ ය. ඔහු සිදුකළ විප්ලවකාරී වෙනස්කම් හේතුවෙන් ඔහුගේ විරුද්ධවාදීන්, ඔහුව නොකළ වැරදිවලට ඔහුව හසු කොට තිබූ බව ඉන් පැවසිණි. ඔහුගේ මරණය වටා සිදු වූ සිදුවීම් කොරියානු ඉතිහාසඥයින් අතර වාදවිවාද සඳහා තුඩු දී තිබේ.
සදෝගේ පුත්‍රයා වූ ජොංජෝ රජු සිහසුනට පත් වූ පසු, සිය පියාගේ සොහොනට ගෞරව කළේ ය. ඔහු සදෝ සහ හ්යේග්යොං දෙදෙනාව ඔවුන්ගේ මරණින් පසු තනතුරෙන් ඔසවා තබා යංජෝ අධිරාජයා සහ හොන්යොං අධිරාජිනිය යන තනතුරු ලබා දෙන ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලා
තද පැහැ සම
thumb|right|270px| තද පැහැ සමැති [[කාම්බෝජය|කාම්බෝජ පිරිමින් කණ්ඩායමක්]]
thumb|right|270px| 1940 ගණන් වල [[සුරිනාමය|සුරිනාමයෙහි තද පැහැ සමැති ඉන්දුනීසියානු සංක්‍රමණික කම්කරුවෝ]]
ලා පැහැ සමැති මුල් ආදිමානව විශේෂයන් තුල තද පැහැ සම පරිණාමය වීම ඇරඹුනේ වසර මිලියන 1.2 කට පෙර බවට විශ්වාස කෙරෙන අතර, එසේ වී ඇත්තේ ඔවුන් නිරක්ෂීය වැසි වනාන්තර වෙතින් නික්ම  ප්‍රභාමත් සැවනා තණබිම් වෙත සංක්‍රමණය වීමත් සමගය. සැවනා තණබිම් තුල පැවැති උෂ්ණාධික තත්ත්වය තුලදී, හොඳින් ක්‍රියාකෙරෙන සිසිල් කිරීමේ යාන්ත්‍රණයන් අවශ්‍යවූ අතර, එය සාක්ෂාත් කෙරුණේ කයෙහි ලොම් හැලීම තුලින් හා වඩාත් කාර්යක්ෂම ඩහදිය ගැලීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමෙනි. කයෙහි ලොම් හැලීම හේතුවෙන්, තද පැහැ සමක් ප්‍රවර්ධනය වූයේ, ප්‍රධාන වශයෙන් ෆෝලේට් හායණයට ප්‍රතිවිරුද්ධ ස්වභාවික වරණ යාන්ත්‍රණයක් ලෙසින් වන අතර, අව ප්‍රමාණයක හේතුකාරකයක් වූයේ, ඩීඑන්ඒ හානිය අවම කරගැනීමෙහි අරමුණය. තද පැහැ සම පරිණාමය වීමට තුඩුදුන් ප්‍රාථමික සාධකය වී ඇත්තේ පාරජම්බුල විකිරණයට ප්‍රතික්‍රීයක ලෙසින් ෆෝලේට් බිඳ වැටීම වෙයි; පාරජම්බුල විකිරණය නිසා ඇතිවුණු ෆෝලේට් බිඳවැටීම සහ සාමාන්‍ය කලල ජනනයෙහි සහ ශුක්‍රාණු ජනනයෙහි අසමර්ථය නිසාවූ අඩු ජනනවිභවය අතර සබැඳියාව විසින් තද පැහැ සමෙහි වරණයට මග පෑදිණි. නූතන හෝමෝ සැපියානුවන් පරිණාමයවූ වකවානුව එළඹෙන විටදී, සමස්ත මානවයෝ තද පැහැ සමැති වූහ.
තද පැහැ සමැති මානවයන් හට මෙලිනින් (විශේෂයෙන් යූමෙලිනින්) වර්ණකය නොඅඩුව හිමිව ඇති අතර, පාරජම්බුල විකිරණයන්ගේ අනර්ථදායක ආචරණයන්ට එරෙහිව සුපිරි ආරක්ෂාව සපයන  මෙලානොසෝම බහුල ලෙසින් හිමි කර දී ඇත. ෆෝලේට් සංචිත රැකගැනීමට හා  ඩීඑන්ඒ මතට වන හානියට එරෙහිව ආරක්ෂණය සැපයීමට මෙය විසින් ශරීරයට උපකාර සපයා ඇත.
මද හිරුඑළිය සහිත ඉහළ අක්ෂාංශයන්හී ජීවත්වන තද පැහැ සමැති ජනයා, විශේෂයෙන් සීත සෘතුවෙහිදී, විටමින් ඩී ඌනතාවයෙන් පෙලීමෙහි බලවත් අවදානමකින් පසුවෙති. විටමින් ඩී ඌනතාවයෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින්, අස්ථි විකෘති රෝගය, විවිධ ආකාරයෙහි පිළිකා, [එනමුදු ඔවුන්ගේ පිළිකා ආසාදන  අනුපාතිකය අඩු අගයයක පවතියි] සහ සමහරවිට  හෘත්සනාල රෝගය සහ මද ප්‍රතිශක්ති පද්ධති ක්‍රියාකාරකම් වලින් පෙළිමෙහි ඉහළ අවදානමකින් ඔවුහූ පීඩා විඳිති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චර්ම වර්ණනය
පපුවා නවගිනිය
පැපුවා නිව් ගිනියා නිදහස් රාජ්‍ය ඕශනියාහි පිහිටි රටක් වන අතර එය නැගෙනහිර නිව් ගිනියා හා දියඹේ පිහිටි විවිධ දුපත් ද අන්තර්ගතව පිහිටා ඇත. එය පිහිටා ඇත්තේ නිරිත දිග පැසිෆික් සාගරයේ, 19 ශතවර්ෂ‍‍යේ සිට රාජ්‍යයන් ලෙස සැලකූ මෙලනීසියාවය. අගනුවර වන්නේ ජෝර්ට් මොරෙස්බිය. මෙම රට ලෝකයේ විවිධත්වය අතින් ඉහළින් ඇති රටවල්වලින් එකකි. එහි ආවේණික භාෂාවන් 850 පමණ මුළු ජනගහනය වන මිලියන 7 අතරේ භාවිතා වේ. එහි වඩා වැඩි ගම්බදව ජීවත්වන පිරිසක් සිටින අතර නාගරිකව වෙසෙන්නේ 18% ක් පමණි. එරට ලෝකයේ අඩුවෙන්ම ගවේෂණය කල රට වන අතර එය සංස්කෘතිකමය හා භුගෝලීය වශයෙන් වැදගත් ස්ථානයක් ගනී. බොහෝ සොයා නොගත් සතුන් හා ශාක මේ අතර විශේෂ වේ. ජනයා දේශීය සමාජයක් තුල ජිවත් වන අතර ‍කෘෂිකර්මය මුලික කොටගත් සමාජයක ජීවත් වේ. ජනතාව තුල රජයේ ව්‍යවස්ථාව පිළිබඳ පැහැදිළි පිළිගැනීමක් ඇත. රටේ ව්‍යවස්ථාව ස්ථිරවම පිළිගත් චාරිත්‍රානුකූල ඉඩම් පනත් මඟින් විවිධ නීති ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මෙයින් රටේ ආවේණික ජනතාවට නීතිමය අයිතියක් ලැබි ඇත. මෙම චාරිත්‍රානුකූල භූමි සඳහා රටේ බොහෝ වගා කළ හැකි බිම් අයත්ය. නිදහසේ බුක්ති විදිය හැකි දේපල අයිතිය ඇත්තේ පැපුවා නිව් ගිනියා ජනතාවට පමණි. විදේශිය බලවේග 3 ක් 1884 සිට මෙරට පාලනයෙන් පසු 1975 වර්ෂයේ දී ඔස්ට්‍රේලියාවෙන් නිදහස ලැබිය. එය 2 වන ‍එලි‍සබෙත් රැජිනගේ රාජධානියක් ලෙස පවතී. බොහෝ ජනයා ඉතා දිළිඳුව ජිවත් වන අතර ජනගහනයෙන් 1/3 ක්, දිනකට ඇ.ඩො. 1.25 ට වඩා අඩුවෙන් උපයයි.
කව්පි
කව්පි යනු ආහාරයට ගන්නා ඇට වර්ගයකි.
සාමුතෙස්
සාමුතෙස් හෙවත් සාමුතිස්, යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.පූ. 392/1 කාලයේ ඊජිප්තුවේ විසිනවවන රාජවංශ සමයේ විසූ පාරාවෝවරයෙකි.
සේවා වියුක්තිය
සේවා වියුක්තිය යනු දැනට ශ්‍රමය නොසපයන,එහෙත් ක්‍රියාශීලීව රැකියාවක් සොයන හෝ ශ්‍රමය සැපයීමට සූදානමින් සිටින පුද්ගල සමූහයයි
තාරකාශාස්ත්‍ර
තාරකා හා ග්‍රහලෝක වල සාපේක්ශ පිහිටීම උපයෝගී කරගෙන මිනිස් ජීවිතය හා සඹැදි අවිනිශ්චිත පැතිකඩ සම්බන්ධව විශ්වාසය තැබිය හැකි තීරණ ගැනීමට යොදාගන්නා දැනුම හා විශ්වාසය මත පදනම්වූ ශාස්ත්‍රයෝ තාරකාශාස්ත්‍ර නම්වේ. මෙහි මූලිකම අවශ්‍යතාවය වන්නේ අනාවැකි පල කරීමයි. ජ්‍යෝතිශ්ශාස්ත්‍රය ලෝකයේ පැරණිම විද්‍යාව ලෙස සැලකිය හැක. අතීතයේ මිනිසා අනන්ත අහස දෙස බලා එහි තරු තුලින් විවිධ රුප මැවූහ. එදා සිට එම තාරකා චක්‍ර හා ජීවිතයේ චක්‍ර අතර සම්බන්ධය සොයාගැනීමට ශතවර්ශ ගනනාවක් ගතවිය. වර්තමාන මිනිසා සඳ මත පා තැබීම දක්වා සියලු විද්‍යාවන් වල
Broadcast seeding
Broadcast seeding යනු ඇට වර්ග යාන්තික ආකාරයකින් හෝ අතින් ඉසීමක් ආකාරයෙන් ක්ශේස්ත්‍රය පුරා පැතිරවීම භාවිතා කරන කෘෂිකර්ම ක්‍රම වේදයයි. උදාහරණයක් ලෙස වී ඉසීම දැක්විය හැකිය.
පළාත් 9කි
ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත්
ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් (ඉංග්‍රීසි: Province; දෙමළ: மாகாணம்) නවයක් ඇත. 19වන සියවසෙහි සිට මෙම පළාත් පැවතුනද 1987 දී ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සඳහා 1987 දී 13වන ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය වෙතින් පළාත් සභා පිහිටුවන තුරු වන තෙක් නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමෙහි දේශපාලනමය හා පරිපාලනමය බලතල ඒවා සතුව නොපැවතිනි
ශ්‍රි ලංකාවේ පාස්කු දින ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරය (2019)
2019 අප්‍රේල් 21, පාස්කු ඉරිදා දිනයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිස්තියානි පල්ලි තුනක් සහ, රටේ වාණිජ අග නගරය වන කොළඹ පිහිටි සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් ඉලක්ක කර ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවක් සිදු විය. එම දිනයේම, දෙමටගොඩ පිහිටි නිවාස සංකීර්ණයකද, දෙහිවල පිහිටි ලැගුම්හලකද සුළු පිපිරීම් වාර්ථා විය. අඩුම තරමේ විදේශිකයන් 45 ක්, පොලිස් නිළධාරීන් 3 ක් සහ බෝම්බකරුවන් 8 දෙනාද ඇතුළුව පුද්ගලයින් 277 දෙනෙකු මෙහිදී මරණයට පත් වූ අතර 500 කට අධික ප්‍රමාණයක් තුවාළ ලැබීය. මීගමුව, මඩකලපුව සහ කොළඹ පිහිටි පල්ලිවලට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාර සිදු කර ඇත්තේ පාස්කු ඉරිදා දේවමෙහෙයන් අතර තුරය. ෂැන්ග්‍රි-ලා, සිනමන් ග්‍රෑන්ඩ්, කින්ග්ස්බරි සහ ට්‍රොපිකල් ඉන් යනු ප්‍රහාරයට ලක් වූ හෝටල් ය. රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයට අනුව දෙවන ප්‍රහාර මාලාවක්ද සැලසුම් කර තිබී ඇති නමුත් රජය විසින් සිදු කළ වැටලීම් වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඒවා සාර්ථකව නවත්වනු ලැබීය.
ශ්‍රී ලංකානු රජයේ නිළදාරීන්ට අනුව, බෝම්බකරුවන් 8 දෙනාම ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වූ අතර, ඔවුන් ජාතික තව්හීත් ජමාත් නම් සංවිධානයෙහි ආශ්‍රිතයන් විය. තව්හීත් ජමාත් යනු විදේශීය සම්බන්ධතා ඇතැයි සැකකෙරෙන, දේශීය යුද්ධකාමී ඉස්ලාමීය කල්ලියක් වන අතර, ඔවුන් මීට පෙර බෞද්ධයන් සහ සුෆී මුස්ලිම්වරුන් ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත. ආරක්ෂක රාජ්‍ය අමාත්‍ය රුවන් විජේවර්ධන අප්‍රේල් 23 වැනිදා පාර්ලිමේතුවේ දී ප්‍රකාශ කළේ මෙම ප්‍රහාරය 2019 මාර්තු 15 සිදුවූ ක්‍රයිස්ට්චර්ච් ප්‍රහාරයට ප්‍රතිප්‍රහාරයක් ලෙස සිදු කෙරුනු බව රජය විශ්වාස කරන බවයි. නමුත් තව්හීත් ජමාත් සංවිධානය 2019 ජනවාරියේ සිටම පුපුරණ ද්‍රව්‍ය එක්රැස් කොට ඇත.
2019 අප්‍රේල් 23 වැනිදා, අමක් ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය (Amaq News Agency) ලෙසින් හැඳින්වෙන ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයෙහි (ISIL) ප්‍රචාරක කටයුතු සිදු කරන ආයතනය ප්‍රකාශ කරේ "ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිස්තියානුවන් සහ [ISIL විරෝධී] සන්ධානයෙහි පුරවැසියන් ඉලක්ක කර එල්ල කළ ප්‍රහාරය සිදු කළේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යයේ සටන්කරුවන්" වන බවයි. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව ISIL විරෝධී සංධානයට අයත් නොවූ අතර ප්‍රහාරයෙන් මියගිය අති බහුතරය ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වූහ. මේ අතර ISIL නායක අබු බකර් අල්-බග්දාදි මිනිත්තු 18 ක වීඩියෝවක් නිකුත් කරමින් ප්‍රහාරකයින්ට ප්‍රශංසා කළේය. කෙසේ නමුත් අපරාධ විමර්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ප්‍රකාශ කළේ ප්‍රහාරයට ISIL ඍජුව සම්බන්ධ බවට සාක්ෂි නොමැති බවයි.
මුලාන් (2009 චිත්‍රපටය)
කථා පුවත
ක්‍රි.ව. 450දී චීනයේ පාලන රාජවංශය වෙත රෞරන් ගෝත්‍රවලින් නිරන්තර තර්ජන එල්ල වෙයි. චීන හමුදාව දීපව්‍යාප්ත හමුදාවක් සංවිධානය කරයි. මේ හේතුවෙන් විශ්‍රාමික සෙබල හුවා හු හට සිය රාජ්‍යය වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට කැඳවීම් ලැබෙයි. ඔහුගේ ලාබාල දියණිය වන හුවා මුලාන් (ෂාඕ වෙයි) ඉතා බුද්ධිමත්, සටන් කලාවෙහි දක්ෂ තැනැත්තියකි. ඇය කාන්තාවක වූ හෙයින් ඇයට ඊට එක්විය නොහැකි විය. සිය පියාව උපක්‍රමයකට හසු කරගන්නා ඇය පියාගේ සන්නාහ සහ ආයුධ සොරකම් කොට පිරිමියකු මෙන් වෙස්වලා ගෙන සිය පියා වෙනුවට වෙයි හමුදාවට ඇතුළත් වෙයි. එහි දී ඇගේ මිතුරකු වන ෂියාඕහු විසින් ඇයව හඳුනාගත්ත ද, ඔහු එම රහස රැකීමට පොරොන්දු වෙයි.
දැඩි යුධ පුහුණුවකින්, මුලාන් ධෛර්යවන්ත, විචක්ෂණශීලී සහ නොනැවැත්විය හැකි පුද්ගලයකු බව දක්නට ලැබෙන අතර, ඇය හමුදා මැරවරයන්ගෙන් සෙස්සන්ව ආරක්ෂා කරගැනීමට තැත් කරයි. ඇය හමුදා ඛණ්ඩයේ උප සෙන්පතියා වන වෙන්තායි (චෙන් කුන්) ගේ අවධානයට යොමු වේ. ඔවුන් නොබෝ කලකින්ම හොඳ මිතුරන් වන අතර, එකිනෙකා කෙරෙහි ප්‍රියතාවයක් ගොඩනැගෙයි.
එක් රැයක, වෙන්තායි උණුදිය උල්පතක ස්නානය කරමින් සිටියි. ඔහු හදිසියේම මුලාන් වෙත ගමන් කරයි. සුළු ආරවුලකින් පසු සිය අනන්‍යතාව හෙළිනොකර මුලාන් පලා යයි. කෙසේනමුත්, වෙන්තායි සෙබලුන් අතර සැඟව සිටින කාන්තාව අනාවරණය කිරීමට ඉටා ගනියි. මේ අතර, තත්ත්වය තවත් උග්‍ර කරමින් හමුදා සෙබලකු සතු ජේඩ් පදක්කමක් නැති වේ. එහි දී ඇඳුම් ඉවත් කර සෝදිසි කිරීමක් සඳහා අණ කෙරේ. තමන් කාන්තාවක බව හෙළිවී පියාගේ කීර්ති නාමයට කැළලක් ඇතිවේ යැයි බියවන මුලාන් මෙම සොරකමේ වරද තමන් පිට පටවා ගනියි.
මේ අතර වෙන්තායි සහ ඔහුගේ මිනිස්සු රහස් පහර දීමක් සඳහා රැක සිටිති. වෙන්තායි මුලාන්හට ආරක්ෂකයන්ට පසුපසින් හිඳ හමුදාවේ සැපයුම් ආරක්ෂා කරන මෙන් පවසයි. නමුත් වෙන්තායි පිළිබඳ බියවන මුලාන් වෙනත් සෙබලකු ඒ සඳහා පිටත් කර වෙන්තායි පසුපස හඹා යයි. ඒ වනවිට සැපයුම් ආරක්ෂා කරමින් සිටි මිනිසුන්ට හදිසි ප්‍රහාරයක් එල්ල වෙයි. සිය වරද නිසා සිදු වූ මරණ පිළිබඳ මුලාන් පසුතැවෙයි. යුධ බිම තුළ එතරම් හැඟීම්බර නොවන මෙන් වෙන්තායි මුලාන්ට පවසයි. තමාට එසේ සිදුවුවහොත් ඔහු ද එසේසේ සිදුකරයි ද යනුවෙන් ඇය අසන විට, වෙන්තායි පවසන්නේ "එසේ නොවේ" යනුවෙනි. මුලාන් හමුදාව අත්හැර සෙන්පති තනතුරින් ඉවත් වීමට කල්පනා කරන විට, වෙන්තායි ඇයට සිහිපත් කරන්නේ තමන් කිසිවකුවත් සටනට අකමැති බවත්, සිය වගකීම ඉටුකළ යුතු බවත් ය.
‍තවත් සටනකින් පසුව, ෂියාඕහු මුලාන් වෙත දන්වන්නේ වෙන්තායි මියගිය බවයි. ඔහු ඇයට ධෛර්යමත් වන ලෙස පවසයි. වික්ෂිප්තභාවයට පත්වන මුලාන් මධු පානයෙහි නියැළෙමින් හමුදා පුහුණු කිරීම නවතා දමයි. ෂියාඕහු ඇයට ඇගේ වගකීම ඉටු කරන ලෙස පවසයි. ඉන් අනතුරුව, සිය හමුදා ප්‍රතිසංවිධානය කරන මුලාන්, ‍ජයග්‍රහණ රැසක් අත් කරගැනීමට සමත් වන්නී ය. නමුත් සැබැවින්ම වෙන්තායි ජීවත් වෙයි. ඔහු සහ ෂියාඕහු මෙය රහසක්ව තබා ගත්තේ මුලාන්ට හැඟීම්බර නොවී ශක්තිමත්ව කටයුතු කිරීමට ඉඩදීම සඳහායි.
වෙයි හමුදාවන්ට එරෙහිව සටන් වැදීමට තරම් ශක්තිමත් හමුදාවක් නිර්මාණය කිරීමට රෞරන් ගෝත්‍රය අසමත් බව දැක, බල ලෝභී මුදන් කුමරු සිය පියාව ඝාතනය කොට සිහසුන පැහැර ගනියි.
මේ අතර මුලාන්ගේ හමුදා රෞරන්වරුන්ට එරෙහිව දැඩිව සටන් වදියි. නමුත් මුලාන් ඇතුළු බොහෝ දෙනකු ගිනි ඊතල හේතුවෙන් තුවාල සිදු වේ. හදිසියේම විෂ මකරා යනුවේන හැඳින්වුණු දූවිලි කුණාටුවක් යුධ බිම වසාගනියි. ඔවුන් නැවත සිහිය ලබන විට, මුලාන් සහ වෙන්තායි යළි එක්වන අතර, මුලාන් සිට හමුදාවන්ට වැසුණු දොරුව වෙත පසුබසින්නට නියෝග කරයි. සැපයුම් නොමැතිව මුලාන් පීඩාවට පත්වන අයුරු දැකීමට අපේක්ෂා කරන මුදන් කුමරු, දොරුවේ දොරටුව අසල වැටලීමක් සිදු කරයි. මුලාන් දැඩි ලෙස ගිලන්ව සිටියි. ජල සැපයුම් අවසන් වූ හෙයින් වෙන්තායි ඇයට ඔහුගේ රුධිරය පානයට ලබා දෙයි.
හමුදා ආඥාපතිවරයා තමන්ව ගලවා ගැනීමට සේනා නොඑවන බවත්, තමන්ව මියයනු පිණිස දමා ගොස් ඇති බවත් වටහා ගන්නා මුලාන්, සිය හමුදාවන්ට රට වෙනුවෙන් මියයන තෙක් සටන් කිරීමට පවසයි. නමුත් යුධ පෙරමුණ වෙත යන වෙන්තායි තමන් වෙයි රාජවංශයේ 7වන කුමරුන් බව හෙළි කරයි. මුලාන් සහ ඇගේ සෙබලුන්ට නිහස ලබාදෙන්නේ නම් තමන් සිරභාරයට පත්වන බව ඔහු පවසයි. ඔහුව සිරකරුවකු ලෙස තබාගන්නා මුදන්, මුලාන් සහ ඇගේ සෙබලුන්ට සැපයුම් සහ වෛද්‍ය ආධාර සපයයි.
සිය යුධ නිල ඇඳුම ඉවත් කොට රෞරන් කාන්තාවන්ගේ ඇඳුමක් හැඳගන්නා මුලාන් වෙන්තායි බේරාගැනීමට පිටව යයි. රෞරන් කුමරිය හමුවන මුලාන්, තමන් කාන්තාවක බවත් යුද්ධය නවත්වා සාමය උදා කිරීම පිණිස තමන් ඇයට ඇගේ සිහිනය ඉටු කරගැනීමට උපකාර වන බවත් පවසයි. කුමරියගේ උපකාර ඇතිව වෙන්තායි නිදහස් කරගන්නා මුලාන් ‍නැවත වෙයි අගනුවර වෙත පැමිණෙයි. එහිදී ඇය තමන් කාන්තාවක බව හෙළි කරයි. මුලාන් නැවත සිය ගම්මානය වෙත පිටත් වී සිය රෝගී පියාව රැකබලා ගැනීමට අවසර ඉල්ලන අතර, රෞරන් සහ වෙයි රාජ්‍ය අතර සමගිය ඇති කිරීම සඳහා වෙන්තායි සහ රෞරන් කුමරිය අතර සරණ මංගල්‍යයක් පැවැත්වෙන බව අධිරාජයා නිවේදනය කරයි. මුලාන්ගේ උපන් ගම වෙත පැමිණෙන වෙන්තායි ඇයට තමන් සමග පලා එන මෙන් පවසයි. නමුත් සිය පාරිශුද්ධ ප්‍රේමය වෙනුවට මුලාන් සිය චීන රාජ්‍යය තෝරා ගනියි. ඔහු ඇගේ තීරණයට ගරු කරයි. වෙන්තායි සහ ඇය වෙන්වන මොහොතේ දෙදෙන ප්‍රේමණීය හාදුවක් හුවමාරුකර ගනිති.
චිත්‍රපටය අවසන් වන්නේ මුලාන්ගේ පහත ප්‍රකාශයත් සමගයි, "ඇතැමකු වරක් පැවසූයේ ඔබ නිවසින් ඈත්ව ගියහොත් ඔබට ඔබේ මුල් අහිමි වේවි. බොහෝ මිනිසුන් මරන්න, ඔබට ඔබවම අමතක වේවි. ඔබ සටනක දී මියගිය හොත්, ඔබගේ දිවිය වැස්සක් මෙන් භුමියේ කිඳා බැස, සලකුණකුදු ඉතිරි නොවේවි. ඒ කාලයේ ඔබ තවකෙකු සමග ප්‍රේමයෙන් බැඳුණහොත්, බලාපොරොත්තු පොළොවෙන් විකසිත වී දිවිය ප්‍රේමයෙන් වැළඳ ගනීවි. ස්තූතියි වෙන්තායි."
පිළිගැනීම
බෙයිජිං තිරයේ මෙම චිත්‍රපටය දිගහැරුණු ප්‍රථම දිනයේ, චීන රජය විසින් මුලාන් ඇගයුමට ලක්කෙරිණි: 2011දී, මුලාන් චිත්‍රපටය ඉහළම ව්‍යාපෘති ත්‍යාග පහ අතරට තේරීම හේතුවෙන් 9වන හෙනාන් පළාත් රජයේ සම්මානය - සිනමා ප්‍රවර්ගය හිමි කරගන්නා ලදී.
තේමා ගීතය
මෙහි අවසන් තේමා ගීතය ගායනය කරනු ලබන්නේ ස්ටෙෆනී සුන් විසිනි. එය "මුලාන් ක්විං" (木蘭情; "මුලාන් ප්‍රේමය") නම් විය. මෙය නිර්මාණය කළේ ලී ෂිහ් ෂියොං විසින් වන අතර, එහි පද රචනය කෙවින් යී විසින් සිදුකරන ලදී. 29වන හොං කොං චිත්‍රපට සම්මාන උළෙලේදී එය හොඳම මුල් ගීතය සඳහා නිර්දේශ විය.
විටාස් විසින් එය ඉංග්‍රීසි බසින් "Beneath the Glory" යනුවේන ආවරණය කරන ලදී.
"මුලාන් ෂිං" (木蘭星; "මුලාන් තරුව") නැමැති ඇතුළත් කළ තවත් ගීතයක් ජේන් ෂෑං විසින් ඉදිරිපත් කරන ලදී.
කණබිසෝ පොකුණ රජ මහා විහාරය
කණබිසෝ පොකුණ රජ මහා විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාතේ පිහිටි එෙතිහාසික බෞද්ධ විහාරස්ථානයක් වේ. හදපානාගල ග්‍රාමයේ පිහිටා ඇති විහාරය, වැල්ලවාය නගරයෙහි සිට කිලෝමීටර 12ක් පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්තමානයේදී විහාරය රජය විසින් නම් කොට තිබෙන අතර නාමකරණය 2002 වර්ෂයේ නොවැම්බර් 22වන දිනදී රජයේ ගැසට් අංක 1264 යටතේ සිදුකරන ලදී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
බැල තණ
බැල තණ එසේත් නැත්නම් Eleusine indica කුරහං (Eleusine coracana) වලට ඉතා ලඟින් නෑකම් කියන වල් පැලෑටියකි.
දෙවන නෙෆෙරයිටිස්
දෙවන නෙෆෙරයිටිස් හෙවත් දෙවන නෙෆාරුඩ් ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ අවසන් ස්වදේශික රාජවංශයට පෙර රාජවංශය වූ විසිනවවන රාජවංශ සමයේ විසූ පාරාවෝවරයෙකි.
නෝගුක් රැජින
නෝගුක් රැජින (?- 16 පෙබරවාරි 1365) හෙවත් ඉන්දොක් රැජින යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පසු කලෙ‍ක කොරියාවේ අගබිසව බවට පත් වූ මොංගෝලියානු කුමරියකි. ඇය ගොර්යෝ කුමාරවරුන් සමග විවාහ වීමේ යුවාන් රාජවංශයේ සම්ප්‍රදාය අනුව ගොර්යෝ රජ පෙළතට ඇතුළු වූ තැනැත්තියකි. ඇගේ මොංගෝලියානු නාමය බොර්ජිගින් බුදශිරි (孛兒只斤 寶塔實里) යන්නයි.
මුල්කාලීන දිවිය
නෝගුක් රැජින බොර්ජිගින් අමූගේ (孛兒只斤阿木哥, ?-1324) ගේ එකම පුත්‍රයා වූ බයිර් තෙමූර් (孛羅帖木兒) ගේ දියණියයි. බොර්ජිගින් අමූගේ යනු කුබ්ලායි ඛාන්ගේ දෙවන පුත්‍රයා වූ බොර්ජිගින් චින්කිම් (孛兒只斤真金, 1243-ජනවාරි 05, 1286) ගේ දෙවන පුත්‍ බොර්ජිගින් දර්මබාලා (孛兒只斤答剌麻八剌, 1264–1292) ගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයායි. එසේම නෝගුක් රැජින බොර්ජිගින් අමූගේ (孛兒只斤阿木哥) ගේ එකම දියණිය වූ ජෝගුක් කුමරිය (조국장공주, 1308-ඔක්තෝබර් 20, 1325) ගේ ලේලිය ද වූවා ය.
විවාහය සහ මරණය
නෝගුක් රැජින, ප්‍රතිසංස්කරණවාදී ගොර්යෝ පාලකයකු වූ ගොංමින් රජුගේ අගබිසව වූවා ය. ඇය මොංගෝලියානු කුමරියක වුව ද, නෝගුක් රැජින සැමවිටම ගොර්යෝවට සහ ඇගේ සැමියාට සහාය දැක්වූවා ය. 1349දී ගොංමින් රජු විසින් ඇයව විවාහ කරගැනුණේ මුල් යුවාන් මනාලිය ස්‍යුංග්‍යුයි කුමරිය (승의공주) නැවත පැමිණි විගසයි.
ගොංමින් රජු සහ නෝගුක් රැජින අතර ඉතාම කිට්ටු සම්බන්ධතාවක් පැවතිය ද, ඔවුනට දරුවන් සිටියේ නැත. දෙවන බිරිඳක් රැගෙන එන මෙන් යෝජනා ඉදිරිපත් වුවත් රජු ඒවා ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. විවාහ මංගල්‍යයෙන් වසර පහළොවකට පසු නෝගුක් රැජින ගැබ් ගත් නමුත්, දරු උපත සඳහා අදාළ වූ සංකූලතා හේතුවෙන් 1365දී ඇය මරණයට පත් විය. ඇයව මරණාපරව ඉන්දොක් අගබිසව ලෙස හැඳින්විණි.
ඇගේ මරණයෙන් පසු දැඩි මානසික පසුබෑමකට ලක් වූ ගොංමින් රජුට දේශපාලනය කෙරෙහි එතරම් උනන්දුවක් ඇති නොවී ය. රජු වැදගත් දේශපාලන කටයුතු බොහෝමයක් බෞද්ධ භික්ෂුවක වූ ප්යොන්ජෝහට භාරකළේ ය. ‍කුමරියකට සහ වහලකුට දාව උපන් ප්යොන්ජෝගේ දක්ෂතාවන් අගය කළ ගොංමින් රජු, ප්යොන්ජෝගේ නම ෂින් දොන් ලෙස වෙනස් කළේ ය. ගොංමින් රජුගේ පූර්ණ විශ්වාසය ලත් ෂින් දොන් ගොර්යෝ සමාජය ප්‍රතිසංස්කරණයට ලත් කිරීමට උත්සාහ දැරී ය. 1365දී, ගොංමින් රජු විසින් ප්යොන්ජෝහට "චොංහන් ගෝසා" නැමැති පටබැඳි නාමය සහ ජින්ප්යොංහු (චින්ප්යොං වංශාධිපතිතුමා) යන වංශවත් පදවිය පිරිනමන ලදී. නමුත් සය වසරකට පසු, ෂින් දොන්ට සිය තනතුර අහිමි වූ අතර, 1371දී ගොංමින් රජු විසින් ඔහුට දඬුවම් පමුණුවන ලදී.
1374දී චෝයි මන්-සෙං (최만생) ඇතුළු පිරිස විසින් ගොංමින් රජුව ඝාතනය කරන ලදී. තරුණයකු වූ හොං ර්යුන් (홍륜) සහ ගොංමින්ගේ උපබිසවක අතර වූ සම්බන්ධය ගොංමින් රජුට හෙළි වූ අතර එය රජුගේ කෝපයට හේතු විය.‍ ගොංමින් තමන්ව මරාදැමීමට ප්‍රථම, හොං ර්යුන් සහ චෝයි මන්-සෙං එක්ව නින්දේ සිටි ගොංමින් රජුව මරා දැමූහ.
උරුමය
නෝගුක් රැජින පිළිබඳ ඊළඟ රාජවංශයේ පවා මතකයේ රැඳී තිබූ බව ජොසොන් රාජවංශයේ වාර්ෂික වාර්තා අනුව පැහැදිළි වේ.
සතුන් හුදකලා කිරීම
thumb| උගේ කූඩුවේ අලියෙක් මිනිසුන් විසින් රඳවාගෙන සිටින සතුන් පැන යාම වළක්වාලනු ලැබේ. මෙම යෙදුම සාමාන්‍යයෙන් රඳවා තබා ඇත්තේ වන සතුන් සඳහා වන අතර පශු සම්පත් හෝ සුරතල් සතුන් වැනි ගෘහාශ්‍රිත සතුන් තබා ගැනීම විස්තර කිරීමට ද සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ගොවිපලවල්, පෞද්ගලික නිවාස, සත්වෝද්‍යාන සහ රසායනාගාරවල සතුන් මෙයට ඇතුළත් විය හැකිය. සිරගත කිරීමෙහි විශේෂිත චේතනාවන්, අරමුණු සහ කොන්දේසි අනුව සත්ව වහල්භාවය වර්ගීකරණය කළ හැකිය.