cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
නිදහස් ආලය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
ලිංගික නිදහස්කාමීන් විවාහය පිළිබද සංකල්පයන්ට එරෙහි සිය සටනේ දී හුදකලා වූයේ නැත. 19වන සියවසේ සිටි තවත් ඇමරිකානුවන් රැසක් ම, (එය අහෝසි ම කරදැමීමට පැකිලුණත්) එම සමාජ සංස්ථාවේ ගැටලු ඇති බව දුටහ. ෂේකර්වරු (shakers), ඔනෙයිඩා සමාජය සහ අද්‍යයතන සාන්තුවරයන්ගේ නිකාය (Latter Day Saints) වැනි කණ්ඩායම් ද විවාහය පිළිබද සමාජ ආකල්පය කෙරෙහි මිශ්‍ර ආකල්පයක් දැරී ය. බිරියන් සිය සැමියන්ට යටපත් වීමේ ගැටලුව තවත් අර්බුදයට යවමින් පල්ලිය සහ රජය එක් ව කටයුතු කරන තාක් කල් ස්ත්‍රීන් සහ පුරුෂයන් අතර සැබෑ සමානාත්මතාවය ඇති නොවන බව මෙම සංවිධාන සහ ලිංගික නිදහස්කාමීහු විශ්වාස කළහ.
නිව්යෝක්හි ග්‍රීන්විච් ගම්මානයේ බොහීමියානු කව දක්වා ම ගමන් කරමින් නිදහස් ආලය ව්‍යාපාරය 20 වැනි සියවසේ මුල්භාගය තුළ ද ක්‍රියාත්මක විය. නිදහස් ආලයට අනුගත ව ජීවත් වූ ගම්වාසීන් පිරිසක් The Masses නම් දේශපාලනික සගරාව තුළින් සහ එහි සහෝදර ප්‍රකාශනය වූ The Little Review නම් සාහිත්‍යමය ප්‍රකාශනය තුළින් එම අදහස් ප්‍රචලිත කිරීමට ද කටයුතු කළහ. එඩ්වර්ඩ් කාපෙන්ටර් සහ හැව්ලොක් එලිස් වැනි ඉංග්‍රීසි චින්තකයන්ගේ ලියවිලිවලින් ආභාෂය ලබමින්, එම්මා ගෝල්ඩ්මන් වැනි කාන්තාවෝ සමලිංගික නිදහස සහ උපත් පාලනයේ අයිතිය ඇතුලු ලිංගික අයිතිවාසිකම් ගණනාවක් දක්වා ම අරගල මෙහෙයවූහ. ග්‍රීන්විච් ගම්මානයේ ව්‍යාපාරය තුළ සිටි සෙසු ප්‍රසිද්ධ සාමාජිකයන් වුයේ එඩ්නා ශාන්ත වින්සන්ට් මිලේ, මැක්ස් ඊස්ට්මන්, ක්‍රිස්ටල් ඊස්ට්මන්, ෆ්ලොයිඩ් ඩෙල්, මාබෙල් ඩොජ් ලුහාන්, ඉඩා රෞහ් (Idah Rough), හචින්ස් හැප්ගුඩ් සහ වෙයිත් බොයිස්. ඩොරති ඩේ ද නිදහස් ආලය, කාන්තා අයිතිවාසිකම් සහ උපත්පාලනය වෙනුවෙන් උද්යෝගයෙන් රචනා කළ නමුත් පසුකාලීනව කතෝලික දහම වැළද ගැනීමත් සමග 1960 ගණන්වල සිදු වූ ලිංගික විප්ලවය හෙළා දුටුවා ය.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිදහස් ආලය සංකල්පයේ සංවර්ධනය ප්ලේබෝයි සගරාවේ ප්‍රකාශක වූ හියු හෙෆ්නර්ගේ ක්‍රියාකාරීත්වය සහ ප්‍රතිරූපය වෙතින් ද සැලකිය යුතු බලපෑමක් ලැබී ය. ඔහුගේ පේෟද්ගලික ජීවිතය අඩ සියවසක කාලයක් පුරා නිදහස් ආලය පොදු ජනතාව අතර ප්‍රචලිත වීමට හේතු විය.
එක්සත් රාජධානිය
ස්කොට් ජාතික බුද්ධිමතකු වූ තෝමස් ඩේවිඩ්සන් විසින් 1883 දී පිහිටුවන ලද Fellowship of the New Life හි දර්ශනයේ ප්‍රධාන අංගයක් වූයේ ද නිදහස් ආලය යි. සංගමයේ සාමාජිකයන් අතරට එවක සමාජයේ සම්මත ව පැවති ලිංගිකත්වය සහ සදාචාරය පිළිබද වික්ටෝරියානු සම්මතයන්ට රැඩිකල් ලෙස අභියෝග කළ එඩ්වර්ඩ් කාපෙන්ටර් සහ ජෝන් ඩේවිඩ්සන් වැනි කවියන්, සත්ත්ව හිමිකම් ක්‍රියාකාරික හෙන්රි ස්ටීවන් සෝල්ට්, ලිංගවේදී හැව්ලොක් එලිස්, ස්ත්‍රීවාදිනියන් වූ ඊඩිත් ලීස්, එමලින් පැන්ක්හර්ස්ට්, පරමවිඥානාර්ථවාදිනියක වූ ඇනී බෙසන්ට්, ලේඛකයන් වූ  එච්. ජී. වෙල්ස්, බර්නාර්ඩ් ෂෝ, බර්ට්‍රන්ඩ් රසල්, ඔලිව් ෂ්‍රෙයිනර් වැනි එවක සිටි බොහෝ සම්භාවනීය වියත්තු ඇතුළත් වූහ. සියලුදෙනා තුළ ම සෑම අංශයක ම පරිපූර්ණ චරිතයක් ගොඩනැගීම වූ සංගමයේ පරමාර්ථය වූ අතර අන්‍යයන්ට ආදර්ශයට ගැනීම පිණිස සරළ පිරිසිදු ජීවන රටාවක් ක්‍රියාවට නැංවීමෙන් සමාජ පරිවර්තනයක් කළ හැකි බව විශ්වාස කළහ. සංගමයේ බොහෝ සාමාජිකයෝ අහිංසාවාදය, නිර්මාංශාහාරිකත්වය සහ සරළ ජීවන පැවැත්ම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියහ.
එඩ්වර්ඩ් කාපෙන්ටර් සමලිංගිකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ප්‍රථම ක්‍රියාකාරිකයා වූයේ ය. ඔහු ප්‍රගතිශීලී අධ්‍යාපනය කෙරෙහි, විශේෂයෙන් ම තරුණ ජනයාට ලිංගික අධ්‍යාපනය ආශ්‍රිත දැනුම ලබාදීම කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් දැක්වීය. කාපෙන්ටර්ට අනුව ලිංගික අධ්‍යාපනය යනු ලිංගිකත්වය සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂභාවය කාන්තාවන් පීඩාවට පත් කිරීමට යොදාගැණෙන ආකාරය ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා දීම යි. ඔහුගේ රැඩිකල් කෘතිය වූ Love's Coming-of-Age හි ඔහු තර්ක කළ පරිදි සාධාරණ සහ සමානාත්මතාවාදී සමාජයක් කාන්තාවන්ගේ ලිංගික සහ ආර්ථික නිදහස ප්‍රවර්ධනය කළ යුතු ය. ඔහුගේ විශ්ලේෂණයේ මූලික පදනම වූයේ විවාහය නමැති සංස්ථාවේ සෘණාත්මක බලපෑම් ය. එවක එංගලන්තයේ පැවති විවාහ සංස්ථාව බලහත්කාර බ්‍රහ්මචාරීත්වයක් මෙන් ම ගණිකා සේවයක් ද වූ බව ඔහු සැලකී ය.
සමාජවාදී සමාජයක් බිහිවන තුරු කාන්තාවන් සැබෑ විමුක්තිය නොලබන බව හෙතෙම විශ්වාස කළේ ය. කෙසේනමුත්, ඔහුගේ බොහෝ සමකාලීනයන්ට වෙනස් ව යමින්, කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් දිනාගැනීමේ අරගලය, පිරිමි කම්කරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් දිනාගැනීමේ අරගලයට යටපත් කිරීම වෙනුවට, කාන්තාවන්ගේ අයිතීන් දිනාගැනීමේ අරගලයට සියලු පීඩිත කම්කරුවන් සහාය දැක්විය යුතු බව නිගමනය කිරීමට මෙය ඔහු ව යොමු කළේ ය. ඔහු මෙසේ පැවසුවේ ය. "...කාන්තාවන්ගේ නිදහස හැර වෙනත් විකල්පයක් නැත. කාන්තාවන්ගේ නිදහස යන්නෙන් අදහස් වන්නේ, සමස්ත පොදු මහජනතාවගේ ම, ගැහැනුන් හා පිරිමින් යන දෙපිරිසේ ම නිදහස යි. එනයින් ම ආර්ථිකමය වහල්භාවය මුලුමනින් ම තුරන් කිරීම යි. නිදහස් කාන්තාවන් සහ නිදහස් ආලය එහි සැබෑ අරුතින් සහ සැබෑ මිලෙන් අන්තර්ගත කර නොගන්නා කිසිදු විසදුමක් නොමැත. සිය ලිංගභාවයය හේතුවෙන් වේදනා විදින්නට ව ඇති සෑම ගැහැනියකට ම ඇයට හැකිතාක් දුරට තමන් ව ප්‍රකාශයට පත්කරගැනීමට, තමා ම බවට පත්වීමට, කෙළින් ම කිවහොත් නිදහස් ගැහැනියක් බවට පත්වීමට ඉඩ දිය යුතු වෙමු."
සුප්‍රසිද්ධ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික නිදහස් ආලය ක්‍රියාකාරිකයෙක් වූයේ තෙවැනි රසල් අර්ල්වරයා බවට පසුකලෙක පත් වූ දාර්ශනික බර්ට්‍රන්ඩ් රසල් ය. කාන්තාවක් සමග කායික ඇසුරක් පවත්වන තුරු ඇය සැබවින් ම හදුනාගත් බව තමන් නොසලකන බව හෙතෙම පැවසී ය. රසල් සිය දැවැන්ත කෘති මගින් දිගින් දිගට ම නිදහස් ආලයෙහි විවිධ අංශ ආමන්ත්‍රණය කළ අතර, ඉතා ම වයෝවෘද්ධ සමය වන තුරු ම සාම්ප්‍රදායික ඒකභාර්යාවෘතයෙන් සෑහීමකට පත් නොවී ය. නිදහස් ආලය අරබයා ලියැවුණු ඔහුගේ ප්‍රකට ම කෘතිය වන්නේ 1929 දී පළ කළ Marriage and Morals (විවාහය සහ සදාචාරය: පරිවර්තනය - දයාරත්න ගරුසිංහ, විවාහය හා සාර්ධර්ම: පරිවර්තනය - ඉ. කොලොන්නගේ) ය. මේ කෘතිය ලිංගිකත්වය සහ විවාහය සම්බන්ධයෙන් පැවති වික්ටෝරියානු සදාචාරාකල්ප තදබල ලෙස විවේචනයට ලක් කළේ ය. ඔහුගේ සමයේ පැවති ලිංගිකත්වය පිළිබද නීති සහ සමාජාකල්ප විවිධ මුලාශ්‍රවලින් ගෙන සෑදූ අච්චාරුවක් බවටත්, උපත් පාලනයේ ආගමනය මගින් ලිංගික ක්‍රියාවන් ප්‍රජනනයෙන් වෙන් කිරීමත් සමග එම සදාචාරය තවදුරටත් වලංගු නොවන බවටත් රසල් තර්ක කළේ ය. පවුල දරුවන්ගේ සුබසිද්ධිය ඉතා වැදගත් බවටත්, ඒ අනුව කාන්තාවක් හා පිරිමියෙක් සැබවින් ම එකිනෙකා හා බැදුණු ලෙස සැලකිය යුත්තේ ප්‍රථම දරුඋපතින් පසු බවටත් ඔහු තර්ක කළේ ය.
Marriage and Morals කෘතිය පළ වී කෙටිකලකට පසු ව ම රසල්ට එරෙහි ව දැවැන්ත උද්ඝෝෂණ සහ හෙළාදැකීම් ඇති කිරීමට සමත් විය. ඉන් දශකයකට පසු, නිව්යෝක්හි සිටි කොලීජියේ ඔහුගේ මහාචාර්ය ධුරය අහිමි කිරීමට පොත සමත් විය. ඒ ඔහු අධ්‍යාපනය ලබාදීමට නුසුදුසු සදාචාරයකින් හෙබි අයකු (morally unfit to teach) බවට ඔහුගේ අදහස් ඔහු ව පත්කර ඇති බව පවසමින් පොත සම්බන්ධයෙන් ලබාදුන් අධිකරණ තීන්දුවක් නිසා ය.
ප්‍රචලිත විශ්වාසය කුමක් වුවත්, රසල් අතිශය ලිංගික නිදහස්කාමී ස්ථාවරයක් වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටියේ ය. ඒ වෙනුවට ඔහු, ලිංගික හැසිරීම් ද කුසගින්න හෝ පිපාසය වැනි ම වූ තවත් ආවේගයක් වුවත්, එයට වඩා වැඩිමනසත් දෙයක් ද වන බව විශ්වාස කළේ ය. මක්නිසාද යත් කිසිවකු හුදෙක් ලිංගික ක්‍රියාවෙන් ම සෑහීමකට පත් නොවන බැවිනි. වේරමණිය ලිංගික හැසිරීමේ වින්දනය වැඩිදියුණු කරන බවටත්, ලිංගික හැසිරීමක් මුලුමනින් ම කායික වනවාට වඩා විශාල කායික සංරචකයකින් සමන්විත වන විට වඩා යහපත් බවත් ඔහු තර්ක කළේ ය.
විවාහයක් සාර්ථක වීමට නම් "දෙපාර්ශවයට ම, තමන් පූර්ණ සමානාත්මතාවය අත්විදින බවට හැගී යාම, අන්‍යෝන්‍ය නිදහස කෙරෙහි කිසිදු අතපෙවීමක් නොසිදු වීම, කායික හා මානසික සමීපත්වයේ උපරිමය, වටිනාකම් සම්බන්ධයෙන් එකිනෙකාගේ දැක්මේ කිසියම් සමානත්වයක් තිබීම" යන කරුණු සැපිරීම අනිවාර්ය බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේ ය. පොදු වශයෙන් ගත් විට, මෙවැනි සමීප බැදීමක් ජීවිත කාලයක් පුරා ම පවත්වා ගැනීම ප්‍රායෝගික නොවන බවත්, තිබෙන එකම විකල්පය වන්නේ දික්කසාදය ලබාගැනීම පහසු කිරීම හෝ විවාහ පරිබාහිර ලිංගික සබදතාවන්ට සමාජ පිළිගැනීම ලබා දීම බවත් ඔහු පැවසුවේ ය.
කෙසේනමුත් රසල්, ඔහුගේ පසුකාලීන විවාහයන් සමග පුද්ගලික අර්බුදයන්ට මුහුණුපෑමත් සමග විවාහය පිළිබද ඔහුගේ මතය වෙනස් විය. "මා විවාහය නමැති විෂය ගැන දැන් කුමක් සිතන්නේ ද යන්න ගැන මට ම නිශ්චිත නැත. ඒ පිළිබද වන සෑම පොදු න්‍යායකට ම විරුද්ධ ව නොවැළැක්විය හැකි විරෝධතා පැන නගින බව පෙනෙන්නට ඇත. ඇතැම්විට දික්කසාදය පහසු කිරීම වෙනත් විසදුම්වලට වඩා නොසතුට අවම කරනවා විය හැකි ය. කෙසේනමුත් විවාහය පිළිබද විෂය ගැන අන්තනෝමතික ලෙස මතයක එල්බ සිටීමට තවදුරටත් මා හට පුලුවන්කමක් නම් නැත." රසල්, පුරුෂයන් අතර සමලිංගික ක්‍රියාකාරකම් තහනම් කළ නීති (sodomy laws) අහෝසි කිරීම පිණිස පෙනී සිටි මුල්කාලන ක්‍රියාධරයකු ද විය.
ඕස්ට්‍රේලියාව
නිදහස් ආලය කෙරෙහි උද්යෝගය 19වන සියවසේ දී ඕස්ට්‍රේලියාවට ද පැතිරුණි. එංගලන්තයේ උපත ලැබූ අරාජකවාදියකු වූ චමි ෆ්ලෙමිං 1886 දී මෙල්බර්න් අරාජකවාදී සංගමය පිහිටුවූ අතර නිදහස් ආලය ගැන එමගින් විවාදයක් ඇති කළ අතර වසර දෙකකින් පසු 'Free Love—Explained and Defended' මැයෙන් ඒ පිළිබද ව නිර්නාමික ලියවිල්ලක් ද පළකෙරුණි. මෙය බොහෝවිට ඩේවිඩ් අන්ද්‍රාදි හෝ චමි ෆ්ලෙමිං විසින් රචනා කෙරෙන්නට ඇත.
අරාජකවාදී සමාජයේ මතවාදය හැඩගැස්වීමට කුප්‍රකට ජැක් ද රිපර්ගේ වයිට්චැපල් ඝාතන ද හේතු විය. ඔහුගේ කුරිරු ක්‍රියාවන් එකල ඇතමෙකු වෙතින්, අඩු තරමේ අරාජකවාදීන් වෙතින්වත් හදුනා ගැනුණේ කම්කරු පංතියේ ඇතැම් ආන්තික ප්‍රජාවන්ට අයත් කාන්තාවන්ගේ නිදහස අහිමි කිරීමක් ලෙස නොව සියලු ම කාන්තාවන්ගේ නිදහස බිදවැටීමක් ලෙස ය.
නිව්කාසල්හි විසූ නිදහස්කාමිනියක වූ ඇලිස් වින්ස්පෙයා, එනම් පුරෝගාමී සමාජවාදී විලියම් රොබර්ට් වින්ස්පෙයාගේ බිරිද, මෙසේ රචනා කළා ය. "අපි නිදහස ලබාගන්නෙමු. ස්ත්‍රී-පුරුෂ දෙපිරිසට ම නිදහස ලබා ගනිමු. අපේ ආහාර වේල අප කැමති අපට ගැලපෙන ඕනෑම වෘත්තියකින් උපයා ගැනීමටත්, අප කැමති ඕනෑම අයකුට ආලය කිරීමත්, අප ආලය කරන සහ පෙරළා අපට ආලය කරන පුද්ගලයන් සමග වාසය කිරීමටත් නිදහස අපේක්ෂා කරමු.” දශක දෙකකට පසු මෙල්බර්න්හි විසූ අරාජකවාදී ස්ත්‍රීවාදී කිවිදියක වූ ලෙස්බියා හාර්ෆෝඩ් ද නිදහස් ආලය උත්කර්ෂයට නැංවූවා ය.
ප්‍රංශය
ප්‍රංශයේ මොන්මාත්‍රෙ (Montmatre) සහ මොන්පර්නාසෙ (Montparnasse) යන බොහීමියානු දිස්ත්‍රික්කවල සිටි බොහෝදෙනා කාලීන සමාජයේ වූ මධ්‍යයම පාංතික සංවේදීතාවයන් කම්පනයට පත්කිරීමට අදිටන් කරගෙන සිටියහ. අරාජකවාදී බෙනුආ බෝෂෝ (Benoît Broutchoux) වැනි බොහෝ දෙනා නිදහස් ආලය ප්‍රිය කළහ. මෙ  සමයේ ම සිටි විරුද්ධ ලිංගික ඇදුම් ඇදි ක්‍රියාකාරිනියක වූ මැදලින් පෙලෙචියේ (Madeleine Pelletier) බ්‍රහ්මචාරීත්වය අනුව ජීවත් වෙමින් උපත් පාලන උපකරණ බෙදාහැරීම සහ දැනුවත් කිරීමත් ගබ්සා සිදුකිරීමත් සිදු කළා ය.
නිදහස් ආලයේ වැදගත් ප්‍රචාරකයකු වූයේ පුද්ගල අරාජකවාදී ඒමිල් ආර්මන් (Émile Armand) ය. හෙතෙම තමන් විසින් la camaraderie amoureuse (ආදරණීයයන්ගේ සංගමය) ලෙස හදුන්වන්නට යෙදුණු සංකල්පය තුළ සමාජ නිරුවත සහ බහුප්‍රේම සබදතාවන් පෙනුවෙන් පෙනී සිටියේ ය. 1907 දී ලියූ "De la liberté sexuelle" වැනි බොහෝ ප්‍රචාරක ලිපි ඔහු ඒ වෙනුවෙන් රචනා කළ අතර මෙම ලිපියේ දී ඔහු නොපැහැදිලි නිදහස් ආලයක් වෙනුවෙන් පමණක් නොව සැබවින් ම ලිංගික සහකරුවන් රැසක් තබාගැනීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේ ය. ඔහු මෙය හැදින්වූයේ බහුප්‍රේමය (plural love) යනුවෙනි. පුද්ගල අරාජකවාදී සගරාවක් වූ L'en dehors (පිටත) හි ඔහු සහ තවත් අය මෙලෙස ලිපි පළ කළහ. නිදහස් ආලය ව්‍යාපාරයේ සහය දක්වන්නන්ගේ සම්ප්‍රදායික අදහස්වලින් කිහිප ආකාරයකින් ම වෙනස් වූ විප්ලවවාදී ලිංගිකවාදය සහ ආදර සංගමයට පක්ෂ ව සිය න්‍යායන් ගොඩනගන්නට ආමන් මේ අවස්ථාව යොදා ගත්තේ ය.
පුද්ගලවාදී කෝණයකින් බලන කළ යමකු සමග දැඩි මානසික බැදීමක් නැති ව වුවත් යම් තැනැත්තියක සිය කැමැත්තෙන් ලිංගික ව එක්වීම අපවාදයට ලක් විය යුතු මැඩ පවත්වා ගත යුතු ආශාවක් ලෙස නොසැලකිය යුතු බව පසු කාලීන ව ඔහු පැවසුවේ ය.
ආදර සංගමය ප්‍රවාදය සංගමයට අයත් ඕනෑම ලිංගයකට අයත් පුද්ගල අරාජකවාදීන් අතර, ප්‍රතික්ෂේපය, භේදය, බැහැර කිරීම, හිමිවීම, ඒකත්වය, වශීකරගැනීම, ක්ෂණික ආවේග, චාටුබව, අන්‍යයන් පිළිබද නොසැලකීම සහ ගණිකාකරණය වැනි ආදර අත්දැකීමේ අවදානම්වලින් අනෙක් පාර්ශ්වයන් ආරක්ෂා කරගැනීම මුල්කරගත් දෘෂ්ටියක් මත ලිංගික ස්වස්ථතාවය පිළිබද නිසි ප්‍රමිතීන්ට අනුගත වීමට අවශ්‍ය කොන්දේසිවලට යටත් ව ඇතිකරගන්නා ඕනෑම අවස්ථාවක දී පූර්ව එකගතාවය අනුව පෙර දැනුම් දීමකින් තොර ව අවලංගු කළ හැකි නිදහස් ගිවිසුම්ගතවීමක් අදහස් කරන බව ඔහු පැවසුවේ ය. ඔහු Le Combat contre la jalousie et le sexualisme révolutionnaire (The fight against jealousy and revolutionary sexualism) – 1926 ද, ඉන් වසර කීපයකින් පසු  Ce que nous entendons par liberté de l'amour  (ආලයේ නිදහස යන්නෙන් අප අදහස් කරන්නේ කුමක් ද?) – 1928 ද, La Camaraderie amoureuse ou "chiennerie sexuelle"  (ආදරයේ සංගමය හෙවත් sexual bitchiness) -1930  සහ අවසන් වශයෙන් ලිංගිකත්වය පිළිබද ඔහුගේ ලියවිලි විශාල වශයෙන් සංග්‍රහ කරගත් පිටු 350කින් පමණ සමන්විත වූ කෘතියක් වූ La Révolution sexuelle et la camaraderie amoureuse  (ලිංගික විප්ලවය සහ රොමෑන්තික සංගමය) – 1934  ද යන ලියවිලි පළ කළේ ය. 1937 දී ලියූ රචනාවක ඔහු පුද්ගලවාදී අරමුණු අතරින් එකක් වශයෙන් විෂමලිංගික, සමලිංගික, උභයලිංගික යන සියලුම ආකාරයේ, හුදෙක් ම ලිංගිකමය සබදතාවයන් සදහා ස්වේච්ඡා සංගමයන් පිහිටුවීම සදහන් කරයි.
ඔහු පුද්ගලයන්ට සිය ජීවවිද්‍යාත්මක ලිංගය වෙනස් කරගැනීමට ඇති අයිතිය වෙනුවෙන් ද පෙනී සිටි අතර තහනම් විනෝදයන්, සාම්ප්‍රදායික නොවන උත්තේජනයන් (non conformist caresses) සහ පුරුෂයන් අතර සමලිංගික ක්‍රියාකාරකම් ද යථා තත්ත්වයට ගෙන ඒමට (ඔහු පෞද්ගලික වශයෙන්, නැරඹුම්කාමයට නැඹුරු වූවකු විය.) ඔහුගේ ඇති ආශාව ප්‍රකාශ කර සිටියේ ය. ඔහු විසින් (ශාරීරික ප්‍රචණ්ඩත්වය මගහරිමින්) ලිංගික නිර්-ගතානුගතිකත්වය (non-conformist caresses) යනුවෙන් ඔහු විසින් හදුන්වන්නට යෙදුණු දෙය වෙනුවෙන්  වැඩි වැඩියෙන් කැපවීමට මෙය ඔහු ව යොමු කළේ ය. ඔහුගේ සටන්කාමී කාර්යභාරයට, ඇලෙක්සැන්ද්‍රා කොලොන්තායි සහ විල්හෙල්ම් රයික් වැනි අයගේ ලියවිලි පරිවර්තනය කිරීම මෙන් ම සැබෑ ලිංගික අත්දැකීම්වලින් ආදර සංගමය සංකල්පය භාවිතාවේ යෙදවූ නිදහස් ආලය සංගම් පිහිටුවීම ද ඇතුළත් විය.
මේ සමයේ ක්‍රියාකාරී ව සිටි නිදහස් ආලය කණ්ඩායම් අතරට Association d'Études sexologiques (ලිංගිකවිද්‍යා අධ්‍යයන සදහා වූ සංගමය) සහ Ligue mondiale pour la Réforme sexuelle sur une base scientifique (විද්‍යාත්මක පදනමක් මත ලිංගික ප්‍රතිසංස්කරණ කිරීම සදහා වූ ගෝලීය ලීගය) අයත් විය.
ජර්මනිය
ලෝක ව්‍යාප්ත සමලිංගික විමුක්ති ව්‍යාපාරය ද 19වන සියවස අග භාගයේ ජර්මනියේ ඇරඹුණු අතර සිග්මන්ඩ් ෆ්‍රොයිඩ්, ඔටෝ ග්‍රොස්, හර්බර්ට් මාර්කස්, විල්හෙල්ම් රයික් සහ මැක්ස් ස්ට්‍රිනර්ගේ අනුගාමික සහ චරිතාපදාන රචක ජෝන් හෙන්රි මැකේ වැනි ලිංගික නිදහස්කාමී ව්‍යාපාරයට ආභාෂය ලබා දුන් බොහෝ චින්තකයෝ ද ජර්මන්-භාෂීය ලෝකයෙන් බිහි වූවෝ වූහ.
සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව
කෙසේනමුත් 1920 දී ස්ටාලින් කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ බලය ලබාගැනීමත් සමග යළි ගතානුගතික සමාජ ප්‍රතිපත්ති ස්ථාපිත කිරීම ඇරඹුණි. සමලිංගිකත්වය මානසික රෝගයක් ලෙස නම් කෙරුණු අතර නිදහස් ආලය ව්‍යාපාරය ද විනාශකාරී ලෙස චිත්‍රණය කෙරුණි.
ආශ්‍රිත නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:සමාජ ව්‍යාපාර ප්‍රවර්ගය:ලිංගිකත්ව සහ සමාජය ප්‍රවර්ගය:ලිංගිකත්ව අධ්‍යාපනය ප්‍රවර්ගය:ලිංගිකත්වය
1841
ප්‍රවර්ගය:1841
1876
ප්‍රවර්ගය:1876
වනවාසී පාර්ශවය
සියම් මහා නිකායේ ආරණ්‍යවාසී හික්ෂූන් වහන්සේලා සිය පොහොය කර්ම කිරීමේ පහසුව තකා වතුරුවිල ආරණ්‍ය සේනාසනය මූලස්ථානය කරගනිමින් ඇරඹිණි. මෙහි ආරම්භක මහනාහිමියන් වහන්සේ වන්නේ වතුරුවිල ඤාණානන්ද මහා නාහිමියන් වහන්සේයි. මදුනාගල, කලුගල, මඩකඩ ආදී සේනාසන රාශියක් මෙම නිකායට අයත්‍ වේ.
7
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, මෙටෙලස්ගේ සහ නර්වාගේ  රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	760	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
තායිලන්තයේ ඉතිහාසය
තායිලන්තයේ ඉතිහාසය 10 වන ශතවර්ෂයේ ගිනිකොණ ආසියාවේ දකුණු චීනය නිජබිම කොටගත් තායි‍ලාවෝ නම් සංක්‍රමණිකයන් පැමිණීමෙන් ආරම්භ විය. මීට අමතරව භාරතයේ බලපෑමට යටත් වූ රාජධානි වන මොන්, කර්මර් හා මැලේ රාජ්‍යයන්ද පාලනය කළහ. තායිවරුන් ඔවුන්ගේ ස්වකීය රාජ්‍යයන් වන සුතෝතායි, ඕනැග් සෙයි, එසැන්ග් මායි, ලානා හා අසුතයා ආරම්භ කළහ. මෙම රාජ්‍යයන් එකිනෙක අතර ගැටුම් ඇතිකර ගත් අතර තර්මර්ස්, බර්මා හා වියට්නාමයෙන් දිගින් දිගටම තර්ජන ඇතිවිය. 19 වන 20 වන ශතවර්ෂවල යුරෝපා ජාතීන්ගෙන් තර්ජන පැමිණි අතර ගිනිකොණ ආසියාව තුල යටත් විජිතයක් නොවුන රාජ්‍යය ලෙස තායිලන්තය පත්විය. 1932, මෙම රාජාණ්ඩු අවසන් වු අතර තායිලන්තය තම 60 අවුරුදු යුධමය පාලනය නිමාකොට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි රාජ්‍යයක් පද්ධතියන් ගොඩනගා ගත්තේය.
තායිලන්තයේ ආරම්භක අවස්ථා
සුතාන් සිට නිරිත දෙසට 10 වන සියවසේ දී සිදු වු තායි සංක්‍රමණ වලට පෙර ඉන්දු චීන අර්ධද්විපය මිට අවුරැදු 10 කට පමණ පෙර කාලය වන තෙක්ම විවිද ස්ව‍‍‍දේශික ස්වවාදිත ජනවර්ග වලට නිවහන විය. ලගදි සෙයාගත් ලැම්පන්‍ග් මිනිසා නමින් හදුන්වන හො‍්මෝ ඉරෙක්ටස් පොඩිය මෙයට නිදසුනකි. මෙම ශරීර කොටස් පළමුව හමුවුයේ තායිලන්තයේ ලැම්පන්ග් ප්‍රදේශයේ සිදුකරන ලද කැණිම් වල ප්‍රථිඵලයක් ලෙසය. මෙයට ‍වසර 1000 000-500 000 තරම් ඈත අතීතයේ ප්ලෙයි ස්ටොයින් යුගයට අයත්ය. ඉන්දු චින අර්ධ ද්වවිපයේ වාසය කරන මෙම විවිධ වර්ගයට අයත් ඔස්ත්‍රෝ- ආසියාතික කණ්ඩායම් වර්තමානයේ පැසිෆික් දුපත්වල ජීවත් වන ජනයාට නැකම් කියන බව ඉතිහාසඥයෝ පිළිගනිති. මෙම මිනිසුන් තායිලන්ත බොක්ක, මාලේ අර්ධද්විපය හා මැලේ දුපත් හරහා ව්‍යාප්ත විම නිසා මොවුන් දුපත් වල වෙරාළාශිත ප්‍රදේශ හා දුරස්ථ දුපත් වල ජීවත් වුහ. මුහුදු යාත්‍රිකයෝ නවසින්තය, හවායි හා මැඩගස්කරයට පවා ළගා විමට තරම් නාවික හැකියාවන්ගෙන් යුක්ත වුහ.
තායිලන්තයේ මූලික රාජ්‍යයන්
10 වන ශතවර්ෂයේ යුන්නාන් සිට තායි ජනයාගේ සංක්‍රමණයෙන් ඉන්දු චීන අර්ධද්වීපය අවුරුදු 50,000 කට පෙර විවිධ ස්වදේශීය ජනයාගේ නවාතැන විය. වර්තමානයේ හොමෝන් ඉරෙක්ටස් පොසිල වන ලම්ප්පන් මිනිසා එක් උදාහරණයකි. මෙය වසර 1,00,000 – 500,000 පෙර ප්ලෙයිස්ටොසින් හි දී සොයා ගැණුනි. තායිලන්තයේ වසර දහස් ගණකට වඩා පැරණි ප්‍රදේශ තිබෙන අතර, එය ලෝකඩ යුගය (1500 BC - 500 BC) හා ශිලා යුගය (500 BC - 500 AD) තරම් ඈතට දිවයයි. මෙයින් බොහෝ සෙයින් ගවේෂණයට ලක් කෙරුණු භූමි ඇත්තේ ඊශාන මුන් හා චී ගං ප්‍රදේශයන්හිය. පළමු ශතවර්ෂයේ ක්‍රිස්තියානි යුගයේ ෆුනත් ශිලා ලේඛනයන්ට අනුව හා චීන ඉතිහාසයට අනුව වෙළඳුන්ගේ පදිංචිවීමෙන් ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත නිර්මාණය වු අතර මෙයින් මුල් ම ජනාවාස ලෙස ලන්ගනපුනා හා මම්බුලින්ගා සඳහන් කළ හැක.
සුකොතයි හා ලන්නා
තායි නගර ජනපද ක්‍රමක්‍රමයෙන් දුර්වල වූ ක්මේර් රාජ්‍යයෙන් නිදහස ලැබීය. ක්‍රි.ව. 1238 දී ෆෝ කුන් සී ඉන්ද්‍රක්‍රීට් විසින් සුකෝතායි නම් රාජ්‍යය පිහිටිවන ලදි. මෙම රාජ්‍යයේ පියා විසින් දරුවන් පාලනය කරන්නා වූ ආකාරයට රජතුමා රට පාලනය කිරීම ප්‍රධානතම දේශපාලන ලක්ෂණය විය. ‍එහිදි රට වැසියන්ගේ ප්‍රශ්ණ සෘජුවම රජතුමා ඉදිරියට ගෙනවිත් ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාව රට වැසියන්ට තිබුණි. මෙහි පහසුව තකා රජමාලිගාව ඉදිරිපිට සීනුවක් ඉදිකර තිබුණි. රම්කම්ගෙන්ගේ රජතුමා යටතේ මෙම නගරය පැවති අවධියේ දී එම නගරය, ප්‍රදේශය ද මෙම නගරය යටතේ පාලනය වුනි. තායි අක්ෂර මාලාව හඳුන්වා දීමට ද මුලික වුයේ මෙම රජතුමාය. 1365 දී මෙම රජතුමාගේ සිදුවු අභාවය සමඟ නගරය ක්‍රමක්‍රමයෙන් විනාශ වීමට පටන් ගත්තේය. ඉන්පසුව නැඟී ආ අයුත්තාය රජයට මෙය රුකුලක් විය. මෙය සිදුවුයේ පහළ චාවෝ ෆොරයා ප්‍රදේශයේය.
ලන්නා නම් ජනපදය සුකෝතායි රාජ්‍යයට සමගාමීව වියැන්ග් මෛයි ප්‍රදේශයේ කේන්ද්‍ර ගතවූ උතුරු රාජ්‍යයකි. එහි නිර්මාතෘවරයා වුයේ ෆියා බන්රායි රජතුමාය. මෙම නගර ජනපදය සුකෝතායි ජනපදයට සමගාමීව දියුණු විය. සුකෝතායි රාජ්‍යය සමඟ ලන්නා රාජ්‍යය ඒකාබද්ධව කටයුතු කළේය. නමුත් අවුත්තාය රාජ්‍යයේ වර්ධනයත් සමඟ එය චාවෝ ෆරයා විය. අයුත්තාය හා ලන්නා රාජ්‍යය අතර පැවති දරුණු ගැටුම් වලින් පසුව චියැන්ග් මෛයි අයුත්තාය රාජ්‍යය යටතට පත්විය.
ලන්නා රාජ්‍යයේ නිදහස් ඉතිහාසය ක්‍රි.ව. 1558 දී බුරුමයට යටත් වීමත් සමඟ අවසන් විය. ඉන් පසුව එහි පාලනය 18 වන ශතවර්ෂය තෙක් බුරුමය සතු විය. ඉන්පසුව මෙම රාජ්‍යය තුල ප්‍රාදේශිය නායකයන්ගේ නායකත්වයෙන් නිදහස් අරගල ඇතිවිය. එයට සහයෝගය දැක්වුයේ නෝන්බුරි රාජ්‍යයේ තක්සින් රජතුමාය. ඉන්පසුව උතුරු ජනපදයටත් සියල්ලමද, නොන්බුරි හා බැංකොක් රාජ්‍යය යටතට පත්විය. 20 වන ශතවර්ෂයේ මුල්භාගයේ දී මෙම ප්‍රදේශ නැවතත් කොටස් වී වර්තමාන තායිලන්ත රාජ්‍යය බවට පත්විය.
තොන්බුරි සහ බැංකොක් සමය
අවුරුදු හාරසියයක පාලනයකින් අනතුරුව ක්‍රි.ව. 1767 දී 'ආයුත්තය' අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර ගිනි බත් කරමින් බුරුම බල ඇණිය විසින් තායිලන්තය ආක්‍රමණය කර රට දෙකඩ කරන ලදි. ඉන් අනතුරුව ටක්සින් සේනාධිපතිවරයා තායි අධිරාජ්‍යය යළි එක්සේසත් කර, ක්‍රි.ව. 1769 දී එහි අධිරාජ්‍යයා බවට පත් වුයේය. ඉන්පසු තොන්බුරි නගරය ඔහු තම නව පාලන තන්ත්‍රය ලෙස නම් කළේය. කෙසේ වෙතත් ‍ටක්සින් අධිරාජ්‍යයා මානසික වියවුල්තාවයකින් පෙළෙන්නෙකු ලෙස චෝදනා එල්ලවීම හේතුවෙන් එම ධුරයෙන් පහ කෙරිණි. අනතුරුව සිරභාරයට පත් වූ ඔහුව මරණයට පත් කරනු ලැබීය. තායි රාජ්‍යයේ රජකමකට ආශා කළ චක්රි සේනාධිපතිවරයා තම බලාපොරොත්තු සඵල කර ගනිමින් ක්‍රි.ව. 1782 දී පළමු රාම ලෙස රාජ්‍යත්වයට පත් වුයේය. බලයට පත් වූ පළමු චක්රි වංශිකයා ලෙස ඔහු  ඉතිහාසයට  එක්වේ. ටක්සීන්ගේ අගනුවර වු තොන්බුරි නගරය හරහා දිවෙන චාඕ ෆ්රයා නදිය අසබඩ පිහිටි බැංකොක් නගරය, ඔහු තම අගනුවර ලෙස තෝරා ගත්තේය. එකල සියම් දේශය නමින් හැඳින්වූ බුරුමය ආක්‍රමණය කිරීමට ඔහුට හැකිවුණි. එමඟින් බුරුමය විසින් පමුණුවා තිබු ජීවන වෘත්තීන්ගෙන් නිදහස් වීමට ලන්නාවටත් හැකි විය. එවකට නව වංශිකයෙක් වු චක්රි රජු චක්රී රාජ වංශයේ පාලකයින් අතරින් ගෞරවයට පාත්‍ර වූ රජ කෙනෙක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
තමන්ගේ අසල්වැසි රටක් වු බුරුම දේශය ක්‍රි.ව. 1826 දී යුරෝපීය ජාතිකයන්ගේ යටත්විජිතයක් බවට පත් වුවායින් පසුව I වන රාම රජුගෙන් පැවත ආ උරුමක්කාරයෝ ද, යුරෝපීය ජාතිකයින්ගෙන් එල්ල විය හැකි තර්ජන පිළිබඳව වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූහ. 1826 දී බටහිර රාජධානියත් සමඟ තායිලන්තය විසින් ප්‍රථම හවුල් ගිවිසුම ඇති කර ගන්නා ලදි. එක්සත් රාජධානිය සමඟ ඇති වූ එම ගිවිසුම, මිත්‍රත්වය හා වාණිජ ගිවිසුම නම් විය. ඉන්පසු 1939 වන තෙක් සියමය ලෙස හැඳින්වූ තායිලන්තය සමඟ 1833 දී එක්සත් ජනපදය විසින් රාජත්‍රාන්තික හුවමාරු සිදු කරන ලදි. නැවතත් එම ගිවිසුම් 1945 දී හා 1949 දී ක්‍රියාත්මක වුණි. කෙසේ වෙතත් 1804 – 1868 කාලය තුළ පාලනය කළ මොන්කුට් රජු හා ඔහුගේ පුත් චුලා‍ලොන්කොන් රජු හා දෙපිලගේ රාජ්‍ය කාලය තුළ තායිලන්තය විසින් බටහිර පාලකයින් සමඟ වෙළඳ සන්ධානයක් පිහිටුවන ලදි. එම සන්ධානගත වීම හේතුවෙන් තායිලන්ත රජයට තායි ආධිපත්‍යය තුළ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වශයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණ කිරීමට ඉඩ අවස්ථාව උදාවුණි. එමඟින් යුරෝපා ජාතිකයින් තම රාජ්‍යය තුළ ජනපද පිහිටුවීම වැළැක්විමට සමත් වූ දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාවේ එකම  රට බවට පත්වීමට සියමයට හැකි වුණි. සියම් දේශයේ වර්තමාන නම තුළින් ද, ඉහත සිදු වූ විශේෂ සිදුවීම ඉස්මතු කෙරේ. 'ප්‍රැකොට් තායි' නැතහොත් 'තායිලන්තය' යන නාමය නිර්මාණය වී ඇත්තේ 'ප්‍රැකොට්' නමින් හැඳින්වූ ජාතිය හා 'තායි' යනුවෙන් හැඳින්වූ නිදහස යන අර්ථ දෙක එක්වීමෙනි.
වර්ෂ 1909 දී සියමය හා බ්‍රිතාන්‍ය මලයාව අතර නව දේශසීමාව තීරණය කරමින් ඉංග්‍රීසිහු සියම් ගිවිසුම ඇති කළහ. එම ගිවිසුම මඟින් මලයා සුල්තාන්වරුන් වන 'පට්ටනි' හා 'කෙඩා' යටතේ පැවති පට්ටනි යාලා නාරතිවත් හා සටුන් යන ප්‍රදේශවල බලය තායිලන්තයට පැවරුණි. ප්‍රංශය සමඟ ඇති වූ අඛණ්ඩ සන්ධානගත වීම හේතුවෙන් තායිලන්තය තුළ ලාඕසය හා කාම්බෝජය අතර ඇති වූ වර්තමාන දේශ සීමාව තීරණය විණි.
ප්‍රවර්ගය:තායිලන්තය
ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා
Der Nazi, නිල වශයෙන් ජර්මානු ෆෙඩරල් සමූහාණ්ඩුවෙහි ෆෙඩරල් චාන්සලර්වරයා, ist eine hohe politische Bekleidung.
මොහොන්ජපාරෝ කරනා ලද නටබුන් (පකිස්ථානය)
right|thumb|180px|ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයෙහි පරාසය.
ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා
Mehr weiß ich auch nicht.
මොහොන්ජපාරෝ කරනා ලද නටබුන් (පකිස්ථානය)
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය (ඉනිශි) වනාහී ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයෙහි වයඹ දෙස ප්‍රදේශයෙහි ස්ථානගතව තිබූ ලෝකඩ යුග ශිෂ්ටාචාරයකි (3300–1300 ක්‍රිපූයු; පරිණත යුගය 2600–1900 ක්‍රිපූයු). ඉන්දු නදී ද්‍රෝණිය අවට ශ්‍රී විභූතියට පත් මෙම ශිෂ්ටාචාරය ප්‍රාථමික ලෙසින් කේන්ද්‍රගත වී තිබී ඇත්තේ ඉන්දු සහ පන්ජාබ් ප්‍රදේශ ආශ්‍රයෙන් වන අතර, ගහ්ග්ගාර්-හක්රා නදී ද්‍රෝණිය හා ගංගා-යමුනා දෙගංමැදිය දක්වා විහිදී ‍ෙගාස්, වර්තමාන පාකිස්තානයෙහි බොහෝ කොටස්ද, වත්මන් ඉන්දියාවෙහි බටහිර ප්‍රාන්තයන්ද ආවරණය කරතිබුවා මෙන්ම, අග්නිදිග ඇෆ්ගනිස්තානය, බලුකිස්තානයෙහි නැගෙනහිර කොටස, සහ  ඉරානය දක්වා පැතිරගොස් තිබී ඇත.
ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා
Wie kam es zu Stande?
thumb|left| 1933 සිට 1945 දක්වා [[ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් චාන්සලර් පදවිය හෙබවීය.]]
සීමන් (දේශපාලක)
සීමන් ( උපත 1966 නොවැම්බර් 08) දෙමළ දේශපාලනඥයෙක්, දෙමළ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂක සහ නළුවෙකි. ඔහු සී. ඉදිරියට එන්න. ආධිපත්‍යය දැරීය ඔහු දැනට ආරම්භක නාම් තමිල් පක්ෂයට නායකත්වය දෙයි. ඔහු දෙමළ ජාතිය ගැන කතා කරනවා. ඔහු කතා කරන්නේ දෙමළ ජනතාව තමිල්නාඩුව පාලනය කළ යුතු බවයි.
මොහොන්ජපාරෝ කරනා ලද නටබුන් (පකිස්ථානය)
හරප්පානු භාෂාව සෘජු ලෙසින් සාක්ෂ්‍යවත් කරගෙන නොමැති අතර හා එහි අනුබද්ධයන් පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැති වුවද, ප්‍රාක්-ද්‍රවිඩ, ඉලාමෝ-ද්‍රවිඩ, හෝ (පාර-) මුන්ඩා බන්ධුතාවයන් ඇති බවට ඉරවතම් මහාදේවන්, අස්කෝ පාර්පොලා, එෆ්.බී.ජේ. කුයිපර්, සහ මයිකල් විට්සෙල් වැනි ප්‍රාඥයන් විසින් ප්‍රකාශ කර ඇත.
ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා
Wie kam es zu Stande?
Jan R. Hengfoss යනු ව්‍යාජ රාජ්‍යයක් වන ජර්මනියේ වත්මන් ෆෙඩරල් චාන්සලර් ය.
සීමන් (දේශපාලක)
ජීවිත ඉතිහාසය
සීමන් 1966 නොවැම්බර් 08 වන දින සිවගංගෙයි දිස්ත්‍රික්කයේ ඉලයන්කුඩි දිස්ත්‍රික්කයේ අරනයියුර් හි උපත ලැබීය. ඔහුගේ දෙමාපියන් සෙන්තමිසන් සහ අන්නම්මාල් ය. ඔහුගේ සහෝදර සහෝදරියන් දෙදෙනෙක් සහ එක් සහෝදරයෙක්. ඔහුගේ පියා සෙන්තමිසාන් 2021 මැයි 13 දින මිය ගියේය. ඔහු ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ උපාධියක් දරයි. ඔහු විවාහ වී සිටියේ හිටපු කථානායක කාලිමුත්තුගේ දියණිය වන කායල්විෂි සමඟයි. ලෝක දෙමළ සභාවේ සභාපති පළතුරු නෙදුමාරන් මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් මංගල උත්සවය පැවැත්විණි. එම්. සී. A ක්‍රීඩාංගණයේදී පැවැත්විණි. සීමන්ගේ පියා කොංග්‍රසයේ සාමාජිකයෙකි. සීමන් ඔහුගේ උසස් පාසල් සහ විද්‍යාල කාලය තුළ ද්‍රවිඩ ව්‍යාපාරයේ මූලධර්මවලින් ආභාෂය ලැබීය. ඔහු චෙන්නායි ගියේ චිත්‍රපට ක්ෂේත්‍රයේ වැඩ කිරීමේ සිහිනය සැබෑ කර ගැනීමටයි.
සීමන් මීට පෙර 2007 වසරේදී ඔහුගේ Congratulations චිත්‍රපටිය හරහා මුණගැසුණු නිළි විජයලක්ෂ්මි සමඟ පෙම් සබඳතාවක් පවත්වමින් සිටියේය. 2011 දී සීමන් තමාව රවටා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඔහුට එරෙහිව පොලිසියට පැමිණිල්ලක් ගොනු කළේය. 2011 දී සීමාන් ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ කාන්තාවක් විවාහ කර ගැනීමට තම කැමැත්ත ප්‍රසිද්ධියේ ප්‍රකාශ කළ අතර කොටි සටන්කරුවෙකුගේ වැන්දඹුවක් වූ යාර්ල්මතී තෝරා ගත් නමුත් එසේ නොකළේය.
තිර ජීවිතය
විශ්වවිද්‍යාලයෙන් පසු ඔහු චෙන්නායි ගියේ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයකු වීමේ සිහිනය ද සමඟය. එහිදී ඔහු මනිවන්නන් සහ භාරතීරාජා වැනි ප්‍රමුඛ පෙළේ අධ්‍යක්ෂවරුන්ගේ සහය අධ්‍යක්ෂවරයකු ලෙස කටයුතු කළේය. ඔහු සමහර චිත්‍රපටවල කථකයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය. ප්‍රභූ සහ මධුබාලා විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ඔහුගේ පළමු චිත්‍රපටය වන පංචාලන්කුරිචි ඉතා සාර්ථක විය. නැවතත් ප්‍රභූ අධ්‍යක්ෂණය කළ ඉනියවාලේ සහ සත්‍යරාජා අධ්‍යක්ෂණය කළ වීරනාදෙයි අසාර්ථක විය. දිගු නිහැඬියාවකට පසු මාධවන්, පූජා සහ වඩිවේලු විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද තම්පි චිත්‍රපටිය ජනප්‍රිය නාමයක් බවට පත් විය. එම වසරේම මාධවන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද වඩුකල් චිත්‍රපටය විශාල පාඩුවක් අත්කර ගත්තේය. චිත්‍රපටිය පුරාම ඔහු නිර්මල පිරිසිදු දෙමළ පිටපතක් නිර්මාණය කළේය. මායන්දි පවුල, උගුල, පාසල, කවුරුහරි, සතුට වගේ චිත්‍රපටවල රඟපාලා තියෙනවා. චිත්‍රපටයේ මායන්දි පවුලත් ගීතයක් ගායනා කරලා තියෙනවා.
ඊළාම් සහාය
සීමන් දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (එල්ටීටීඊ) නායකයා ය . ඔහු දිගටම ප්‍රභාකරන්ට සහය දක්වයි. ඊළාම් හිතවාදී උද්ඝෝෂණ පැවැත්වීම නිසා පස් වතාවක් සිරගත විය.
අපි දෙමළ පක්ෂය
thumb| අපි දෙමළ පක්ෂයේ ප්‍රධාන සම්බන්ධීකාරක සීමන්. ඔහු කලක් පෙරියාර්ගේ ප්‍රතිපත්ති ව්‍යාප්ත කිරීම සඳහා ද්‍රවිඩියානු සංගමය සමඟ එක්ව කටයුතු කළේය. ඉන්පසු ඔහුගේ නායකත්වය යටතේ ඔහු නාම් තමිල් ව්‍යාපාරය ආරම්භ කර අරගල රැසකට සම්බන්ධ විය. සීමන් සිය ව්‍යාපාරය දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කළේ 2010 මැයි 10 වැනිදාය. පක්ෂය වෙනම ඊළමක් ඉල්ලා සිටින්නේ, රජිව් ගාන්ධි ඝාතන නඩුවේ මරණ දඬුවම නියම වූ චන්දන්, මුරුගන් සහ පෙරරිවාලන් නිදහස් කිරීම, රාජපක්ෂගේ ඉන්දීය සංචාරය හෙළා දකිමින්, මීතේන් ගිනි තැබීමේ ව්‍යාපෘතිය හෙළා දකිමින්, කේරළ සහ කර්නාටක ආන්ඩු හෙළා දකිමිනි. ජලය සැපයීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ හින්දි සහ සංස්කෘත හෙළා දකිමින් ඔහු තමිල්නාඩුවේ බොහෝ අරගල කර ඇත. .ඔහු 2011 සභා සහ 2014 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණවලදී ඩී.එම්.කේ සහ කොන්ග්‍රසයට එරෙහි වූ ඒ.අයි.ඒ.ඩී.එම්.කේ පක්ෂයට සහය පළ කරමින් ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත විය. 2016 සභා මැතිවරණයේදී නාම තමිල් පක්ෂය තනිව මැතිවරණ කොට්ඨාශ 234කට තරග කළේය. නමුත් එම මැතිවරණයේදී පක්ෂය තරග කළ මැතිවරණ කොට්ඨාස සියල්ල පරාජයට පත්වුණා.
දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් (2011–2019)
මාස පහක් වෙල්ලෝර් හි සිරෙන් නිදහස් වූ පසු, සීමන් 2011 ප්‍රාන්ත සභා මැතිවරනයේදී කොංග්‍රස් පක්ෂයේ පරාජය වෙනුවෙන් දැඩි ලෙස ප්‍රචාරක කටයුතු කළේය. ඔහු එම මැතිවරණයේදී ඒ.අයි.ඒ.ඩී.එම්.කේ. "කොළයක් පිපුණොත් ඊළම පිපෙන්නේ" යන වැකියද ඔහු භාවිතා කළේය. සීමන් කොංග්‍රස් පක්ෂය තරඟ වදින මැතිවරණ කොට්ඨාශ 63න් 59ක ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත වූ අතර එක් මැතිවරණ කොට්ඨාශයක් හැර අනෙක් සියලුම ආසනවලින් පක්ෂය පරාජයට පත් විය.
2014 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී ඔහු කොංග්‍රසය, භාරතීය ජනතා පක්ෂය සහ මධ්‍යමක පක්ෂ වෙනුවෙන් තරඟ කරන අපේක්ෂකයින් පරාජය කිරීමට ප්‍රචාරක කටයුතු කළේය.
2015 පෙබරවාරි මාසයේදී ඔහු වීරතමිෂර් මුන්නානි නමින් සංවිධානයක් ආරම්භ කළේය.
2016 තමිල්නාඩු සභා මැතිවරණය
අපි ද්‍රවිඩ පක්ෂය 2016 සභා මැතිවරණයේදී මහ ඇමැති අපේක්ෂකයා ලෙස කූඩලෝර් ආසනයෙන් තරග කළේය. නාම් තමිල් පක්ෂය එක්රැස්වීම් කොට්ඨාශ 234කට තරඟ කළ අතර තමිල්නාඩුවේ සහ පොන්ඩිචෙරි හි මැතිවරණ පැවැත්වීය. ඔහුගේ පක්ෂයට ලැබී ඇති මැතිවරණ ලකුණ ද්විත්ව ඉටිපන්දම් ය. සීමන් 2016 පෙබරවාරි මාසයේදී කූඩලූර්හිදී සිය අපේක්ෂකයින් හඳුන්වා දුන්නේය. ඔහු කූඩලූර් ප්‍රදේශයට තරග කර ඡන්ද 12,497ක් ලබා ගනිමින් පස්වැනි ස්ථානයට පත්විය. ද්‍රවිඩ පක්ෂයේ අපේක්ෂකයින්ට ඔවුන් තරඟ කළ සියලුම මැතිවරණ කොට්ඨාශවලින් සියයට 1.1 ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් අහිමි විය.
2019 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය
අප්‍රේල් 18 වැනිදා පැවැති පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී අපි ද්‍රවිඩ පක්ෂය තනිව ඉදිරිපත් වුණා. තමිල්නාඩුවේ සහ පුතුවායි ප්‍රාන්තවල මැතිවරණ කොට්ඨාශ 40ක් සඳහා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට සහ මැතිවරණ කොට්ඨාශ 19ක් සඳහා වන පාර්ලිමේන්තු අතුරු මැතිවරණයට තරග කරන අපේක්ෂකයන් එකම වේදිකාවක හඳුන්වාදීමේ මහා ජන හමුවක් 2019 මාර්තු 23 දින සවස 5ට මයිලාපූර් මංගොල්ල ක්‍රීඩාංගණයේදී පැවැත්විණි. පොන්ඩිචෙරි ඇතුළු මැතිවරණ කොට්ඨාශ 40 ක, කාන්තා අපේක්ෂකයින් 20 ක් සහ පිරිමි අපේක්ෂකයින් 20 ක් තමිල්නාඩුව පුරා ප්‍රචාරක කටයුතුවල නිරත වූ අතර, එමඟින් ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපාර්ශවයටම සමාන අවස්ථා ලබා දෙන ලදී. නීලගිරි ලෝක් සභා අපේක්ෂකයාගේ අපේක්ෂකත්වය ප්‍රතික්ෂේප විය. මෙවර මැතිවරණයේ දී එය 4%ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා ගත් අතර එමඟින් සියලුම මැතිවරණ කොට්ඨාශවල ඇප මුදල් අහිමි විය. වෙල්ලෝර් ලෝක් සභා මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ මැතිවරණ ද අත්හිටුවන ලදී. වෙල්ලෝර් පාර්ලිමේන්තු කොට්ඨාශයේ මැතිවරණය අගෝස්තු 5 වැනිදා පැවැත්විණි. මෙවර මැතිවරණයේදී ඔහු තනිව ඉදිරිපත් වී තුන්වැනියා විය.
6
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, ලෙපිඩුස්ගේ සහ ඇරන්ටියස්ගේ  රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	759	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
සීමන් (දේශපාලක)
22 වාරණ අතුරු මැතිවරණය-2019
18 වැනි ආසනයේ අතුරු මැතිවරණය අපේ‍්‍රල් 18 වැනිදා පැවැත්වුණු අතර 4 වැනි ආසනයේ අතුරු මැතිවරණය මැයි 19 වැනිදා පැවැත්විණි. මේ අතුරු මැතිවරණයේදීත් අපි ද්‍රවිඩ පක්ෂය තනිව ඉදිරිපත් වුණා. මෙහිදී ඔහු සාරිපති මැතිවරණ කොට්ඨාශවලට තරග කිරීමට පිරිමි සහ කාන්තා අපේක්ෂකයන් වෙනුවෙන් ප්‍රචාරක කටයුතු කළේය.
6
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සීමන් (දේශපාලක)
තායි විප්ලවයේ සීමන්ගේ භූමිකාව
සීමන් මුදල් විශුද්ධිකරණ තහනමට එරෙහිව දිගින් දිගටම කතා කළේය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1966 උපත් ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
සියෝත් ලෙන්
මෙහි ප්‍රධාන ලෙනෙහි නැගෙනහිරට මුහුණලා ඇති ගර්භගෘහයක්, ප්‍රදක්ෂිණා පථයක් සහ අවකාශය බෙදා ඇති අයුරින් පෙනීයන්නේ පළමු හෝ දෙවන සියවසේ සිට මෙය ශිව දේවාලයක් ලෙස භාවිතා වී ඇති බවයි. පසුව මෙම ලෙන් බෞද්ධයන්ගේ භාවිතයට ගැනුණු අතර, මෙහි හමුවූ මුද්‍රා සහ බ්‍රාහ්මී අභිලේඛන ඊට සාක්ෂ්‍ය සපයයි. සෙසු ලෙන් සරල තනි කුටීරවලින් සමන්විත වන අතර, සත්වන සියවසේ දී හියුංසාං විසින් වාර්තා කළ ඉන්දු ගංගාවේ මුවදොර අසල පිහිටි බෞද්ධ ලෙන් අසූවට එම ලෙන් ද අයත් විය හැක. ප්‍රදේශවාසීන්ගේ විශ්වාසය වන්නේ මෙම ලෙන් අතීත මංකොල්ලකරුවන් විසින් සිය ධනය සැඟවීමට භාවිතා කළ ස්ථානයක් බවයි.
1988–89 කාලයේ සිදුකරන ලද කැනීම්වලින් විවිධ මුද්‍රාවලින් යුත් බුද්ධ රූප සහිත මැටි මුද්‍රා, සහ පසුකාලීන බ්‍රාහ්මී සහ දේවනාගරී අක්ෂර සහිත මුද්‍රා කිහිපයක් ද හමුවී ඇත. සෙසු සොයාගැනීම් අතර තඹ මුදු, ගාධෛය කාසි, ටෙරාකොටා නන්දි රුවක්, විවිධ මැටි බඳුන් ද වේ. පුරාවිද්‍යා සාක්ෂි අනුව, දොළොස්වනභෝ දහතුන්වන සියවස්වල දී ශෛවාගමිකයන් විසින් නැවත මෙම ස්ථානය අත්පත් කරගෙන ඇති බව පෙනී යයි. 2001 ගුජරාට් භූකම්පනයෙන් පසු මෙම ස්ථානය ප්‍රතිසංස්කරණය කරන ලදී.
තිරිඟු
තිරිඟු ලොව බහුලවම භාවිතයට ගැනෙන ධාන්‍ය විශේෂයකි. නිශ්පාදනය අතින් බඩ ඉරිඟු වලට පමණක් දෙවෙනි වන අතර ලොව වැඩිම භූමි ප්‍රමාණයක් තුල වගා කරන ධාන්‍ය වර්ගය වන්නේද තිරිඟුය.2014 වසරේදී තිරිඟු වගා කරන ලද මුළු භූමි ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර මිලියන 224කි.
2016 වසරේදී ලෝක තිරිඟු නිශ්පාදනය මෙට්‍රික් ටොන් මිලියන 749කි. උතුරු අප්‍රිකානු රටවල සහ මැදපෙරදිග රටවල ප්‍රධාන ආහාරය වන්නේ තිරිඟු හා ඒ ආශ්‍රිත නිශ්පාදනයන් වේ. ආසියානු රටවලද වගා ව්‍යාප්තිය ඉහල යන තිරිඟු නිශ්පාදනයේ ලොව ප්‍රමුඛයන් වන්නේ චීනය, ඉන්දියාව රුසියාව හා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයයි.
තලාජා ලෙන්
තලාජා ලෙන් පිහිටා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ ගුජරාට් ප්‍රාන්තයේ භාව්නගර් දිස්ත්‍රික්කයේ තලාජා හි ය. මෙම ලෙන් කැන ඇත්තේ කේතු ආකාර කන්දක ය. මෙම සමූහයේ ලෙන් 30ක් පමණ ඇති අතර, ඉන් 15ක ජල රැඳවුම් ඇත. මෙම ලෙනෙහි අනන්‍ය වූ ගෘහනිර්මාණ සැලැස්මක් ඇති අතර එය ඒභාල් මණ්ඩප යනුවෙන් හඳුන්වයි. මෙහි ශාලා චාම් ය. "එහි ප්‍රාසාද මුහුණතෙහි චෛත්‍ය කවුළු දක්නට ලැබේ." මෙහි වූ චෛත්‍ය සහ කුටි ක්‍රි.පූ. 2වන සියවසේ බුද්ධාගමේ බලපෑම මත නිර්මාණය විය.
වැඩිදුර කියවීමට
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
8
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු  ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක්   (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත)  විය. එකල එය හැඳින්වුනේ, කමීලුස්ගේ සහ ක්වින්ක්ටිලියානුස්ගේ  රාජ්‍යතාන්ත්‍රික  ධූර වර්ෂය  (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 	761	  වසර  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා  යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය: ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
කම්මුල නිකට ආදි ස්ථානයන්හි වළගැහීම
කම්මුල නිකට ආදි ස්ථානයන්හි වළගැහීම මිනිස් සිරුරේ කොටසක විශේෂයෙන් කම්මුල් හෝ නිකට ඇතුළට නෙරායාමය.
ලක්ෂණ
පුද්ගලයෙකුගේ මුහුණේ පෙනුම සෑදීමේදී එනම් මුහුණ මඟින් විවිධ අදහස් ප්‍රකාශනය කිරීමේදී මෙම තත්වය දැකගැනීමට හැකිවන්නේය. විශේෂයෙන් සිනහසීමේදී මෙම තත්වය ඇතිවේ.
මරීටා කොවරූබියස්
මරීටා කොවරූබියස් යනු ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ද එක්ස්-ෆයිල්ස්හි එන ප්‍රබන්ධ චරිතයකි. මුලින්ම ඇයව හඳුන්වා දුන්නේ එෆ්බීඅයි විශේෂ නියෝජිත ෆොක්ස් මෝල්ඩර් හට ඔහුගේ අස්වාභාවික විමර්ශන හෙවත් එක්ස්-ෆයිල් සඳහා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික තොරතුරු සපයන්නියක ලෙසයි. කෙසේනමුත් ඇය රහසිගත සින්ඩිකේට් සාමාජිකාවක බැව් හෙළිවේ. නමුත් ඇය විවිධ අවස්ථාවන්හි එම සංවිධානයට ද්‍රෝහී වන්නී ය. ඇයව හඳුන්වා දෙන්නේ සිව්වන කථාවාරයේ ආරම්භක කථාංගය වන "හෙරෙන්වෝක්" හි ය. මෙම චරිතය කතාමාලාවේ අවසන් කථාංගය වන "ද ටෘත්" දක්වාම වරින්වර හමුවේ.
අබ්දුල් ෆටා අල්-සිසී
අබ්දුල් ෆටා සයීද් හුසෙයින් කාලිල් අල්-සිසී ( ‘Abd al-Fattāḥ Sa‘īd Ḥusayn Khalīl as-Sīsī, උපත 19 නොවැම්බර් 1954) යනු, ඊජිප්තුවේ ජනාධිපති ලෙසින් තේරී පත්වූ තැනැත්තේය. ඊජිප්තු හමුදා ආඥාපති වරයෙකු වූ ඔහු 2012 අගෝස්තු 12 සිට 2014 මාර්තු 26 දක්වා එහි ප්‍රධාන හමුදා ආඥාපති ලෙසත් ඊජිප්තුවේ ආරක්ෂක ඇමති ලෙසත් ක්‍රියා කළේය. හමුදා ප්‍රධානියා ලෙස ජනාධිපති මොහොමඩ් මොර්සි හා ඔහුගේ රජයට තරයේ ම විරුද්ධ ව ක්‍රියා කළ ඔහු මොහොමඩ් මොර්සි ධූරයෙන් පහ කිරීමේ දී ප්‍රධානත්වය ගෙන කටයුතු කළේය. අල්-සිසී පසුව ඊජිප්තුවේ ආරක්ෂක අමාත්‍යධූරය දරමින් ම ඊජිප්තුවේ ප්‍රථම නියෝජ්‍ය අගමැති බවට පත් විය. 2014 මාර්තු 26 වන දින තමාට 2014 ජනාධිපතිවරණය ට තරඟ වැදීම ට ඇති බව නිවේදනය කළ අල්-සිසී හමුදාවෙන් ඉල්ලා අස් විය. 2014 මැයි 26 සිට 28 දක්වා පැවති ඡන්ද විමසීමෙන් විශිෂ්ට ජයක් ඔහුට හිමි විය.
පූර්ව ජීවිතය සහ හමුදා අධ්‍යාපනය
අල්-සිසී, 1954 නොවැම්බර් 19 දින කයිරෝ හි දී උපත ලැබීය. ඔහු අල්-අසාර් මස්ජිදයේ සිට කෙටි දුරකින් පිහිටා ඇති මුස්ලිම්, ජුදා හා ක්‍රිස්තියානි ජනයා වාසය කළ චතුරස්‍රයක පිහිටි ගමාලියා හි හැදී වැඩුණේ ය.
ඇලබාමා
ඇලබාමා යනු, එක්සත් ජනපදයෙහි අග්නිදිග ප්‍රදේශයෙහි පිහිටි ජනපදයකි. උතුරින් ටෙනසී වෙතින්ද, නැගෙනහිරින් ජෝර්ජියා වෙතින්ද, දකුණින් ෆ්ලොරිඩා සහ මෙක්සිකෝ බොක්ක වෙතින්ද සහ, බටහිරින් මිසිසිපි වෙතින්ද එය මායිම් වී ඇත.
මාතර ඔරලෝසු කණුව
ශ්‍රී ලංකාවේ, මාතර බළකොටුවේ කොටුපවුර මධ්‍යයෙහි පිහිටුවා තිබෙන මාතර ඔරලෝසු කණුව, ලන්දේසීන් විසින් ලන්දේසි ලංකාවේ ඉදිකරනු ලැබූ පැරණි ඔරලෝසු කණුවකි.
අතීතය
ක්‍රි.ව. 1765 දී ලන්දේසීන් විසින්, මෙම ඔරලෝසු කණුව නිමවන ලදී. නමුත් සමහර මූලාශ්‍රයන්, මෙම ඔරලෝසු කණුව ක්‍රි.ව. 1883 දී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නිමවන ලද්දක් බැව් සඳහන් කරයි.
නඩත්තුව
ඔරලෝසු කණුව හා පැරණි මාතර බළකොටුව, පත්ව සිටි බලධාරීන් විසින් කලින් කලට නඩත්තු කොට ගෙන ගිය බව තොරතුරු දැක්වෙයි. වාරයන් කිහිපයකදී ඔරලෝසු වල ඇතිවූ යම් යම් දෝෂ පිලිසකර කරවූ බවද සඳහන්ය.කෙසේ නමුත් ඔරලෝසු කණුවේ මුල් ආකෘතිය එක් අවස්ථාවකදීවත් වෙනස්කමකට භාජනය නොකල බව පැවසෙයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ඔරලෝසු කණු - ශ්‍රී ලංකා
එක්ස්-ෆයිල්ස් ඒකකය
ද එක්ස්-ෆයිල්ස් රූපවාහිනී කතාමාලාවෙහි "එක්ස්-ගොනුවක්" නැතහොත් "එක්ස්-ෆයිල්" එකක් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ෆෙඩරල් විමර්ශන කාර්යාංශය වෙතින් විසඳීමට නොහැකි හෝ අවම ප්‍රමුඛතාවක් ලදැයි සඳහන් වන ප්‍රබන්ධිත පරීක්ෂණයකි. මෙම ගොනු එක්ස්-ෆයිල් ඒකකය වෙත හරවා යැවේ.
හේවාවිතාරණ මහා විද්‍යාලය
හේවාවිතාරණ මහා විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි රාජගිරිය ප්‍රදේශයෙහි තිබෙන මිශ්‍ර පාසලකි. හේවාවිතාරණ මහා විද්‍යාලය සතුව අංශ දෙකක් තිබේ එනම්, ප්‍රාථමික අංශය (1 ශ්‍රේණියේ සිට 5 ශ්‍රේණිය දක්වා) සහ ද්විතීය අංශය (6 ශ්‍රේණියේ සිට 13 ශ්‍රේණිය දක්වා) වශයෙනි.
ඉතිහාසය
හේවාවිතාරණ මහා විද්‍යාලය අනගාරික ධර්මපාලතුමා විසින් ආරම්භ කරන ලදී.
පාසල් ගීය
සැරදේ අප විදුහල් මාතා සිරිලක් මව් තුරුලේ ..... ආ.... ශාන්ති සාදා දී සැමදා
හේවාවිතාරණ විදුහල් මාතා වේ අපගේ ජිවය සැමදා ශාස්ත්‍ර කලා විද්‍යා නිති වඩවා කිර්ති සදා සැරදේ සැරදේ
සැරදේ අප....
දෙස බස රැස අප හද වැඩු මාතා සනසමු එක්සත් වී සැවොමා කිතු ගොස පතුරා යහගුණ වඩවා කිර්ති සදා සැරදේ සැරදේ
දම්පල් හිමි නාමය රැකදේවා අප හද ශක්තිය පා බැති පා ගාමිණි පැරකුම් වැනි විරුවන් ලැබ කිර්ති සදා සැරදේ සැරදේ
සැරදේ අප විදුහල් මාතා....
හේවාවිතාරණ මහා විද්‍යාලය අද
හේවාවිතාරණ මහා විද්‍යාලයෙහි අද වන විට සිසුන් 2000 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉගෙනුම ලබන අතර එක් විදුහල්පතිවරයෙක්ද, උප විදුහල්පතිවරු දෙදෙනෙක්ද සිටියි.
විද්‍යාලයීය නිවාස
විද්‍යාලයීය නිවාස' නම් සහ වර්ණයන්:
ප්‍රාථමික අංශය
ප්‍රාථමික අංශයේ 1 ශ්‍රේණියේ සිට 5 ශ්‍රේණිය දක්වා පන්ති පැවැත්වේ.
ජෝන් ධර්ම දූතයා
ශාන්ත ජෝන් ධර්ම දූතවරයා යනු, ජේසුස් වහන්සේගේ ධර්ම දූතයින් 12 දෙනොගෙන් එක් අයෙකි. ක්‍රිස්තියානු විශ්වාසය අනුව මොහුව හඳුන්වන්නේ නව ගිවිසුමේ විවිධ කාර්යයන්ට සම්බන්ධව ලේඛකයෙකු හැටියටයි. ජෝන්ගේ ශුභාරංචිය, ජෝන්ගේ  සංදේශය සහ හෙළිදරව් නම් ග්‍රන්ථය රචනය මොහු විසින් සිදුකරන ලද මහගු මෙහෙවරෙන් කොටසකි.
තුල්ජා ලෙන්
තුල්ජා ගුහා (තුල්ජා ලෙන් तुळजा लेणी) පිහිටියේ ඉන්දියාවේ ජුන්නර් සිට 4km පමණ බටහිරට වන්නට, ශිව්නේරි කඳුගැටය අසල ය. ජුන්නර් නගරය වටා ඇති සෙසු ලෙන් වන්නේ: මන්මෝඩි ලෙන්, ශිව්නේරි ලෙන් සහ ලෙන්‍යාද්‍රි ලෙන් ය.
මෙම ලෙනෙහි වෘත්තාකාර චෛත්‍ය ශාලාවක් පිහිටි අතර, එහිවූ ස්තූපය වටා අෂ්ටාස්‍රාර කුළුණු දොළහක් දක්නට ලැබේ. ක්‍රි.පූ. 50 අවට කනින ලද මෙම ලෙන් ජුන්නර් හි පැරණිතම ලෙන් අතර වේ. මෙම බෞද්ධ ලෙන් සමූහයට ලෙන් 11ක් අයත් ය. ඉන් අංක 4 ලෙන හින්දූන් විසින් අත්පත් කරගෙන එහි තුල්ජා දේවී නම් දෙවඟන උදෙසා දේවාලයක් තනා ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ පැරණි ජනාවාස පැවති ස්ථාන
මීතිරිගල ධම්මාවාස මහ තෙරුන් වහන්සේ
තරුණ කාලය
මීතිරිගල ධම්මාවාස මහ තෙරුන් වහන්සේ මීතිරිගල නිස්සරණ වන සෙනසුනේ තෙවන නායක හිමිපාණන් විය. අපවත් වන විට උන්වහන්සේ මාතර ශ්‍රී ඥානාරාම මාහිමිපාණන් වහන්සේගේ පැරණිම ජීවමාන සිසුවෙකු වූ අතර, පුරා අවුරුදු හතළිහක් නිස්සරණ වනය තුළම ගත කර තිබිණි..
1931 දී උපත ලද ධම්මාවාස හිමියන්, ළමා කාලයේ පටන්ම නිවන් අවබෝධ කිරීමට දැඩි ආශාවක් දැක්වූ අයෙකු වූ බව, පසු කලෙක උන්වහන්සේ විසින් ප්‍රකාශ කොට ඇත. වයසින් මුහුකුරා ගිය පසුව, නියම භික්ෂුවක් බවට පත්වීම සඳහා කළයුතු දේ ඉගැන්විය හැකි ගුරුවරයෙකු සොයා, ඔහු ගමනක් ආරම්භ කළේය. එහෙත්, ගිය කොතැනකදීවත් නියම ගුරුවරයෙකු ඔහුට හමු වූයේ. ගිය ගිය සෑම තැනකදීම ඔහු බලාපොරොත්තු සුන් කර ගත්තේය.
වයස තිස් ගණන් පමණ වන විට ඔහු මීතිරිගල නිස්සරණ වන සෙනසුනේ දී පැවිදි වීමට ස්ථිර අධිෂ්ඨානයක් තබා ගත්තේය. ඔහුගේ අභිප්‍රායය වූයේ සියලුම ලෞකික ආශාවන් අත්හැරීමයි. ගත වූ දිනයක් දිනයක් පාසා, අත්හැරීමේ සිතුවිල්ල ඔහුගේ මනස තුළ බලවත් විය. විමුක්තිය සඳහා වූ මෙම උද්යෝගය, ඔහු මීතිරිගල නිස්සරණ වනයට පැමිණීමෙන් අනතුරුව ඉතා ප්‍රබල විය.
ගුරුවරයා හමුවීම
තම ගුරුවරයා හමුවූ මොහොත සිහිපත් කළ ධම්මාවාස හිමියන්, උන්වහන්සේගේගේ ජීවිතයේ උතුම්ම මොහොත ලෙසින් එම මොහොත හඳුන්වයි. ඔහු නිස්සරණ වනයට පැමිණි පළමු අවස්ථාවේ දී, අට සිල් සමාදන් වී ලොකු හිමියන්ගේ කුටිය දෙසට ගොස් තිබේ. ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ දුටු පසුව වන්දනා කර, උන්වහන්සේගේ ඇඳ අසල වාඩි වී සිට ඇත. එම අවස්ථාවේදී මාතර ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ සිය ඇඳ මත වාඩිවී සිට ඇත්තේ, පිටත චාරිකාවකට සූදානම් වෙමින් බඩු බාහිරාදිය මල්ලකට අසුරමිනි.
ගුරු ස්වාමින් වහන්සේ මෙම තරුණ උපාසකයාගේ පැමිණීම දුටු නමුත් වචන කිසිවක් කථා නොකළ අතර, ඔවුන් විනාඩි කිහිපයක් නිශ්ශබ්දව සිට ඇත. පසුව ඇස් කොණකින් බැලූ, මාතර ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ ඔහු පැමිණියේ මන්දැයි විමසා ඇත. " ස්වාමින් වහන්ස, මට මහණ වෙන්න ඕන. ඒත් උදවු කරන්න කවුරුත් නෑ. මම හුඟ දෙනෙක් හම්බ වෙලා තියෙනවා. ඒ වුණාට හරි ගුරුවරයෙක් හොයාගන්න බැරි වුණා­­­­­­. " යනුවෙන් තරුණ උපාසකයා පවසා ඇත. මෙම මෘදු ආයාචනය ඇසූ මාතර ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ “ඒකට තමයි අපි ඉන්නේ. අපි සංසාරෙ ඇවිත් තියෙන්නේ එකට. " යනුවෙන් පිළිතුරු දී ඇත.
එදා පටන්, මාතර ඥානාරාම ලොකු ස්වාමින් වහන්සේ ඔහුගේ ගුරුවරයා බවට පත්විය. සුදුසු උපදේශකයකු සමඟම භාවනා පුහුණුවට සුදුසු ස්ථානයක් ද ඔහුට එකවර ලැබිණි. නොබෝ දිනකින්ම 1971 දී, ඔහු මීතිරිගල ධම්මාවාස නමින් මීතිරිගල නිස්සරණ වනයේදී පැවිදි විය.
විර්යයේ ප්‍රතිඵල
ධම්මාවාස හිමියන් ඉතා උද්යෝගිමත් සිසුවෙකු විය. අධික ප්‍රයත්නය, කැපවීම හා අධිෂ්ඨානය නිසා, ආහාර ගැනීම අඩු කිරීමෙන් හා නින්ද සීමාකිරීමෙන් ඔහු අතිවිශාල දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දුන්නේය. කායික වෙහෙස නිසා උන් වහන්සේ අසනීප වූ අවස්ථාද විය.
සිය භාවනා ජීවිතයේ අතිශය වැදගත් මොහොතක් පිළිබඳව වරෙක උන්වහන්සේ සිහිපත් කළේ ; “බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් කළ වැඩක් මමත් කළා නේද කියල මතක් වෙනකොට, මට පුදුම සතුටක් ඇතිවෙන්නෙ.” යනුවෙනි.
හදිසි උදර පිළිකාවක් නිසා 2015 ජනවාරි මාසයේදී අපවත් වන විට, මීතිරිගල ධම්මාවාස මහ නාහිමියන්, පැවිදි වී පුරා වසර හතළිහක් මීතිරිගල නිස්සරණ වනයෙහි තනිව ජීවත් වී තිබිණි.
සීවලී මධ්‍ය විද්‍යාලය, රත්නපුර
1909දී බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ මුල්ම බෞද්ධ පාසල් කිහිපයෙන් එකක් ලෙස ඇරඹි සීවලී මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයය මේ වන විට රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ජනප්‍රිය ප්‍රධාන පාසලකි. සිසුන් 3500කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිටින මෙම පාසලේ ගුරුවරුන් 150 පමණ ඉගැන්වීම් කටයුතු වල නිරත වේ. ප්‍රධාන වශයෙන් 5 වසර ශිෂ්‍යත්වය සමත් දරුවන් හට ඇතුළත් වී උසස් ලෙස ද්විතීක අධ්‍යාපනය හැදෑරීම සඳහා සී.ඩබ්.ඩබ්. කන්නංගර මැතිතුමාගේ මධ්‍ය විද්‍යාල සංකල්පය මත ඉදි වූවකි. මධ්‍ය විද්‍යාල සංකල්පය 20 වන සියවසේ මැද භාගයේ බිහිවූවක් වුවද මෙම පාසල සියවසකට මඳක් වැඩි ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි. 1909දී රත්නපුර නගරයේ ගඟබඩ පාරේ කුඩා නිවසක සිසුන් 15දෙනෙකුගෙන් පමණ ඇරඹි මෙම පාසල අද වන විට රත්නපුර නව නගරාසන්නයේ හිදැල්ලන ප්‍රදේශයේ අක්කර 16ක පමණ භූමි භාගයක සිසුන් 3500කට වැඩි පිරිසකට අධ්‍යාපනය ලබාදෙන විද්‍යාලයකි. ඉංජිනේරුවන්, වෛද්‍යවරුන්, විද්‍යාඥයින්, ව්‍යාපාරිකයින්, කලාකරුවන් රැසක් බිහිකල විද්‍යාලයකි.
විද්‍යාලයෙන් බිහිවූ සුවිශේෂ පුද්ගලයින්
වෛද්‍යවරු සීවලියෙන් බිහිවූ මුල්ම වෛද්‍යවරුන් දෙදෙනා වූයේ මහාචාර්ය කේ. ධර්මදාස සහ මානසික රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය එම්.ඒ.එස්. රාජකරුණාය. ඉන්පසු සිය දහස් ගණනක් වෛද්‍යවරුන් සීවලියෙන් බිහිව ඇත. මහාචාර්යවරු, ආචාර්යවරු සහ කථිකාචාර්යවරු මහාචාර්ය ඉන‍්‍ද්‍රරත්න බාලසූරිය, මහාචාර්ය දයානන්ද සෝමසුන්දර, මහාචාර්ය ආරිය රාජකරුණා, මහාචාර්ය සෝමරත්න බාලසූරිය, මහාචාර්ය ටී.ආර්. ආරියරත්න, මහාචාර්ය පී.ජී.ආර්. ධර්මරත්න, ආචාර්ය ඹස්කා දිසානායක, ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය එන්.වී. කරුණාසේන පරිපාලන නිලධාරීහු පරිපාලන සේවයේ කුසුමා විලේගොඩ, ඒ.සී.පී. වීරසූරිය, සිමෙන්ති සංස්ථාවේ සභාපති මෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ උපදේශක කේ.වී.එච්. ප්‍රේමචන්ද්‍ර, රාජ්‍ය සේවා වැටුප් කොමිසමේ සභාපතිත්වය දැරූ තිස්ස දේවේන්ද්‍ර, අමාත්‍යංශ ‍ලේකම් තොසපාල හේවගේ, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නියෝජ්‍ය අධිපති ටී.ජී. පුංචිඅප්පුහාමි සහ විධායක අධ්‍යක්ෂ පී. වත්තේගම. ශ්‍රී ලංකා මැණික් සංස්ථාවේ ආරම්භක සභාපති ටී.ජී. පුංචිඅප්පුහාමි. නීතී ක්‍ෂේත්‍රය දිසා විනිසුරු පී. මාරපන, අධිනීතීඥ ඩී.පී.ඩී.එම් ද සිල්වා. ජනාධිපති නීතීඥ ඩී.පී. කුමාරසිංහ, ධනපාල ආටිගල, සී.ජේ. බටුගෙදර, කොල්වින් සෙනෙවිරත්න කලාකරුවෝ ප්‍රවීණ සිනමා නළු ජෝ අබේවික්‍රම, නාට්‍ය අධ්‍යක්ෂක චන්ද්‍රසේන දිසානායක, නැටුම් ශිල්පි ශාන්ත දිසානායක ජනමාධ්‍යවේදීන් හෙන්රි තෙන්නකෝන්, කාටූන් ශිල්පී බී.ඒ. සිරිවර්ධන, ජයවිලාල් විලේගොඩ, නෙවිල් අබේගුණවර්ධන, අජිත් ලාල් ශාන්ත උදය කිවියෝ බඹරබොටුවේ සුධර්ම සෙනෙවිරත්න, ධර්ම ශ්‍රී කුරුප්පු, කුලරත්න බුලත්ගම, නිවිතිගල මායාදුන්නේ ලේඛකයෝ රාජ්‍ය සම්මානලාභී හේමා චන්ද්‍රිකා ලියනගේ, උපාලි උභයසේකර, ජ්‍යෙෂ්ඨ නි. පොලිස්පති තිලක් ඉද්දමල්ගොඩ ගණකාධිකාරීවරු යසපාල කරුණාසිංහ, ආර්.ඒ. ජයවීර පොලිස් නිළධාරීහු ශ්‍රී ලංකා පොලීසියේ රාජ්‍ය නිවේදිත තනතුරකට පත්වූ ප්‍රථම මධ්‍ය විද්‍යාල ශිෂ්‍යයා වන තිලක් ඉද්දමල්ගොඩ ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයෙක් විය. නියෝජ්‍ය පොල්ස්පතිවරු වන ඩී.ටී.එම්. සෙනරත්, ලයනල් කරුණාසේන, ආනන්ද හෙට්ටිආරච්චි හමුදා නිළධාරීහු බ්‍රිගේඩියර් ජයම්පති විජේරත්න, කර්නල් නලින්ද කුමාරසිංහ වැනි ජ්‍යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරීවරුන්ට අමතර රට වෙනුවේන දිවි පිදූ හා දැනටද සේවයේ නියුතු රණවිරුවන් ගණන අති මහත්ය. ක්‍රීඩා 2006 සාෆ් කවපෙත්ත ඉසව්වෙන් රන් පදක්කම්ලාභී පද්මා නන්දනී විජේසුන්දර, 2000 සිඩ්නි ඔලිම්පික් උළෙලේදී වෙඩි තැබීම ඉසව්ව සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළ රුවිනි තක්ෂිලා අබේමාන්න, 1999 සාෆ් බොක්සිං ලෝකඩ පදක්කම්ලාභී චන්දිමාල් ඇලෙක්සැන්ඩර්, බොක්සිං ලෝක සූරතාවලිය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කල කමල් සමීර ඉන්දික චාමින්ද විතානගේ‍් ඩබිලිවි. එමි. සුතත් දේශපාලඥයෝ 1956 රජයේ ප්‍රථම සංස්කෘතික ඇමති ජයවීර කුරුප්පු, පා.ම., මහ ඇමති හා අණ්ඩුකාරවරයෙකු වූ මොහාන් සාලිය එල්ලාවල, පා.ම. ප්‍රේමලාල් ජයසේකර මීට අමතරව සමාජ විද්‍යාඥ පණ්ඩුල ඇඳගම, අධ්‍යපන විශේෂඥ මහින්ද රණවීර සහ ඉංජිනේරු ක්‍ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් රැසක්ද සීවලී මධ්‍ය විද්‍යාලයෙන් බිහි කර ඇත.
හෙල්මුට් කෝල්
හෙල්මුට් යෝසෙෆ් මිෂායෙල් කෝල් (3 අප්‍රේල් 1930 – 16 ජූනි 2017) යනු 1982 සිට 1998 දක්වා (බටහිර ජර්මනියෙහි 1982–1990 සහ යළි-එකමුතුවූ ජර්මනියෙහි 1990–1998)  ජර්මනියෙහි චාන්සලර්වරයා ලෙසින්ද 1973 සිට 1998 දක්වා  ක්‍රිස්ටියන් ඩිමොක්‍රටික් යූනියන් පක්ෂයෙහි (සීඩීයූ) සභාපති ලෙසින්ද සේවය කල ජර්මානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකි.
ප්‍රවර්ගය:1930 උපත් ප්‍රවර්ගය:2017 මරණ
පග්
පග් යනු රැලි වැටුන කෙටි හොම්බකින් යුත් මූණක් සහ වටකුරු වූ වලිගයක් සහිත කුඩා ශරීරයක් ඇති සුනඛයෙකි. විවිධ වර්ණ වලින් එන කදිමට ඔප වැටුන ලොම් පග්ලට හිමිව තිබේ. නමුත් බොහෝවිට එය පඩුවන් හෝ කලුපාට දරයි. තවද හොදින් වැඩුණු මාංශ සහිත හතරස් දේහයක් මොවුන් දරයි. පග්ස්ලා ගෙනවිත් ඇත්තේ චීනයෙන් යුරොපයට 16 වෙනි සියවසෙහිය.එහිදි අපරදිග යුරෝපයේ උන් වඩා ප්‍රසිද්ධ විනි. විශේෂයෙන්ම ‘ඔරේන්ජ් නිවසෙන්’ සහ ‘ස්ටුචර්ටිගේ නිවස’ මගින් මොවුන් වඩා ප්‍රචලිත විනි. පග්ස්ල 21 වෙනි සියවස දක්වා සමහර කීර්තිමත් අයිතිකරුවන් හේතුවෙන් ප්‍රසිද්ධව පවති. 2004 ලෝක සුනඛ ප්‍රදර්ශනයේදී හොදම සුනඛයා ලෙස පග් සුනඛයෙකු තේරී පත් වුණි.
කායික ලක්ෂණ
18වන සියවසහි මුද්‍රණයන්හි විස්තර කිරීම් වලට අනුව පග්ස්ලා දිගැති හා කෙට්ටු වුවත්; නව උපදින ප්‍රජාව මහත හතරස් හැඩයක් ගන්නා අතර හොදින් ඇසිරුණු ශරීරයක්, ගැඹුරු පපු පෙදෙස සහ හොදින් වැඩුණු මාංශ පේශි සහිත වේ. මොවුන්ගේ සුමුදු සහ මට සිලුටු ආවරණය පඩුවන් පැහැයක් ගන්නා අතර අප්‍රිකොට් පඩුවන් පැහැය, රිදි පඩුවන් පැහැය හෝ කලු පැහැය විය හෑකිය. කලු පැහැති ඉරක සලකුණක් හිසෙහි පිටුපස සිට වලිගය දක්වා දිව යනවා හොදින්ම දැකිය හැකිය. වලිගය සාමාන්‍යයෙන් ඉනට උඩින් වකුටු වී තිබෙන අකාරය දැකිය හැකිය.
පග් සුනඛයන්ට එකිනෙකට වෙනස් වූ හැඩයෙන් යුත් කන් වර්ග 2ක් පවතී. එනම් "රෝස්" සහ "බට්න්ස්" ය. "රෝස්" කන් "බට්න්ස්" කන් වලට වඩා කුඩා වන අතර ඒවායෙහි ඉහල කොන හිසට එරෙහිව පිහිටන පරිදි නැමී පවතී. අභිජනනය සඳහා "බට්න්ස්" කන් ඇති සුනඛයන් යොදා ගැනීම බහුලව සිදුවේ.
හැසිරීම් ස්වභාවය
මෙම වර්ගය 'මල්ටම් ඉන් ප්රාඉවො' එනම් ‘කුඩා දෙයක් තුල විශාල යමක්’ ලෙස විස්තර කෙරේ. පග්ස්ලාට ඇඟට සාපේක්ශව විශාල පෞරුශයක් තිබෙන බව එමගින් කියවේ. මොවුන් ශක්තිමත් කලාතුරකින් ආක්‍රමණශීලි එමෙන්ම කුඩා ළමුන් සහිත පවුල් වලට වඩාත් සුදුසු වර්ගයකි. බහුතරයක් මොවුන් කුඩා ළමුන් සමග ඉතා හිතවත් වන අතර ඔවුන් සමග ක්‍රීඩා කිරීමට තරම් ශක්තිමත්ය. අයිතිකරුගේ ස්වභාවය අනුව මොවුන් නිශ්ශබ්දව සන්සුන්ව සිටීම හෝ ක්‍රියාශීලීව සිටීම සිදුවේ.
චීන සම්භවය
විස්තරාත්මකව ඔප්පු කිරීමට නොහැකි වුවත් මෙම සුනඛ විශේෂය 16 වන සතවර්ෂයේදී චීනයෙන් යුරෝපයට ආනයනය කරන ලද සුනඛ විශේෂයෙන් පැවත එන බවට විශ්වාසයක් පවතී. මෙම වර්ගයට බොහෝ සමාන සුනඛ විශේෂයක් සෝන්ග් දිනස්ටි වකවානුවේදී ප්‍රසිද්ධව සිටි බවට සාක්ෂි පවතී.
16 සහ 17 වන ශතවර්ෂ
මෙම සුනඛ විශේෂය යුරෝපීය අධිකරණ වලද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ලද අතර, වාර්තාගතව පවතින පොම්පෙය් නැමති සුනඛයා ඔරේන්ජ් හි කුමාරයාගේ ඝාතකයා පිලිබඳ දැනුවත් කිරීමෙන් පසු ඔහුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමත් සමඟ මෙම සුනඛ විශේෂය ඔරේන්ජ් වාසලෙහි නිළ සුනඛ විශේෂය ලෙස පත්කරන ලදී. 1688 දී 3වන විලියම් කුමරා සහ 2වෙනි මේරි කුමරිය නෙදර්ලන්තය අතහැර එංගලන්තයේ සිහසුන භාර ගැනීම සඳහා යන විට මෙම විශේෂයට අයත් සුනඛයෙකු ඔවුන් සමඟ ගිය බව වාර්තා වේ. මෙම කාලවකවානුව තුලදී පැරණි චාල්ස් ස්පනියල් රජු සමඟ මෙම සුනඛ විශේෂය අභිජනනය කරවා ඇති බවට විශ්වාසයක් ඇති අතර වත්මන් චාල්ස් ස්පනියල් රජු මෙම සුනඛ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන බවට මතයක් පවතී..
මෙම අභිජනනය කාලයත් සමඟ අනෙකුත් යුරෝපීය රටවලද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන ලදී. ස්පාඤ්ඤයේ ගෝයා නැමති කලාකරුවා විසින් මෙම සුනඛ විශේෂය චිත්‍රයට නගන ලද අතර,ඉතාලියෙහි මෙම සුනඛයන් පැන්ටලූන්ස් නමැති කලිසම් වර්ගයෙන් සහ ජැකට්ටුවකින් තම පුහුණුකරුට ගැලපෙන අයුරින් හැඩ ගන්වා පුද්ගලික වාහන වල ගෙනයන ලදී.තවද මෙම සුනඛ විශේෂය සතුන් සහ මිනිසුන් හඳුනාගැනීම සඳහා හමුදා කටයුතු වලදී යොදාගෙන ඇති අතර ආරක්ෂාව සඳහාද මොවුන් යොදා ගන්නා ලදී.
18 වන ශතවර්ෂයේ සිට වත්මන් කාලය දක්වා
ඉංග්‍රීසි ජාතික චිත්‍ර ශිල්පියකු වූ විලියම් හොර්ගන්, පග් සුනඛ පරම්පරාවට ඉතා ලෙන්ගතුව සිටි අයිතිකරුවා විය.1945 දී නෙලන ලද දැනට ලන්ඩනයේ "ටේට්" ගැලරියේ පවතින ඔහුගේ ස්වයන් ප්‍රතිමාවේද "ට්‍රම්ප්" නමැති පග් සුනඛයා ඇතුලත් වී ඇත. පග් සුනඛයා ඉතාලියේද ඉතා ප්‍රසිද්ධව සිටි සුනඛයෙකි. පියෝසි මහත්මිය ඇයගේ ජර්නලයේ, "කුඩා පග් සුනඛයන් ලන්ඩනයේ සිට පැඩෝව නගරය දක්වා පැමිණ ඇතැයි මට සිතේ. මෙහි මට හමුවන සෑම කුලිරථයක් තුලම පග් සුනඛයෙකු දැකීමට පුළුවන." " යැයි සඳහන් කර තිබුණි. 18 සියවස තුලදී පග් සුනඛයාගේ ප්‍රසිද්ධිය ප්‍රංශය දක්වා පැතිරී ගියේය. ජොසපින් මහත්මිය නැපෝලියන් බොනපාට් විවාහ කර ගැනීමට පෙර "ලෙස් කාර්ම්ස් " සිරකුටියෙහි රඳවා සිටින සමයේ තම පවුල වෙත "ෆොර්චුන් " නම් පග් සුනඛයා මාර්ගයෙන් රහස් පණිවිඩයක් යවා ඇති බව සඳහන් වේ..
19වන සියවසේදී පග් සුනඛයන් එක්සත් රාජධානියට ආගමනය වූ අතර ගෘහාශ්‍රිත හා ප්‍රදර්ශන සත්වයෙකු ලෙස ප්‍රචලිත විය. 1885 දී "ඇමරිකන් කෙනල්" සංගමය මඟින් මෙම විශේෂය හඳුනාගන්නා ලදී. ඇමරිකාවේ පවතින පග් සුනඛ සමාජ ශාලාව 1931දී පිහිටුවන ලද අතර එම වර්ෂයේදීම "ඇමරිකන් කෙනල්" සංගමය මඟින් එය හඳුන්වා දෙන ලදී. 2004 දී බ්‍රසීලයේ රියෝද ජැනයිරෝ නුවර පැවති ලෝක සුනඛ ප්‍රදර්ශනයේදී හොඳම සුනඛයා ලෙස තේරී පත් වුයේ "ඩබල් ඩී සිනෝබ්ලුස් මස්ටර්ජිස්" නමැති පග් සුනඛයාය.
සෞඛ්‍ය ගැටළු
මෙම බල්ලන්ට දිග හොම්බක් නැති වීම නිසා සහ අස්ථිමය නළල කෙළවරක් නැති වීම නිසා ඇසි පිය ඉදිරියට නෙරා ඒම, සුදු ඉංගිරියාව සීරීම සහ ඇසි පිය ඇතුලට නැමීම යන තත්ව වලට නැඹුරු වීමේ අවදානම වැඩිය. එමෙන්ම ඔවුන්ට කෙටි ශ්වසන මාර්ග පිහිටීම නිසා ශ්වසන අපහසුතා ඇති වීම හෝ දිවේ හති දැමීම මගින් දහඩිය වශ්පීකරණයෙන් කෙරෙන උෂ්ණත්ව යාමනය අකාර්යක්ෂම වීම සිදුවේ. ඔවුන්ගේ සාමාන්‍ය ශරීර උෂ්ණත්වය 101 °F (38 °C) සහ 102 °F (39 °C) අතර වේ. මෙම උෂ්ණත්වය 105 °F (41 °C) දක්වා වැඩි වුව හොත් ඔක්සිජන් අවශ්‍යතාව අධික ලෙස වැඩි වීම සහ ක්ෂණික සිසිලනය අවශ්‍යවේ. ශරීර උෂ්ණත්වය 108 °F (42 °C) ට වඩා අඩු වීමෙන් ඉන්ද්‍රියන් ක්‍රියාකාරිත්වය   අඩපන වීම සිදු විය හැකිය.
ඔවුන් ව්‍යායාම වලින් තොර ජීවිතයක් ගෙවීම නිසා ස්ථුල බවට පත් වීමට හැකිය. එය නිරතුරු කෙරෙන ව්යායාම හා සෞඛ්ය ආරක්ෂිත අහාර පාන මගින් වලක්වා ගත හැකිය. සාමාන්ය ආයු කාලය වසර 11ක් පමණ වේ.