cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කාන්තාව හා සංවර්ධනය
ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය හා සංවර්ධනය (GAD – Gender and Development ) යන ප්ර තිපත්තිමය එළඹුම දෙවනුව වැදගත් වේ.එමගින් පවසන්නේ කාන්තාව පිළිබදව පවතින ප්රතශ්නය ඇය ගැන පමණක් සැලකිමෙන් විසදිය නොහැකි බවයි.මේ නිසා කාන්තාව හා පුරුෂයා යන දෙදෙනාම ඇතුළත් සමාජයීය පර්යයායක් ගොඩනැගිය යුතුය.මෙය කරුණු දෙකක් යටතේ හදුනාගත හැකිය.
කක්කල් කැස්ස
කක්කල් කැස්ස
රෝගය ආරම්භයේ දී ම නියමිත ප්‍රතිජීවකය දීමෙන් රෝගය වැඩි කල් ගත වීමට පෙර මැ‍ඩලීමට සහ ද්විතීයික ආසාදනයන් හට ගැනීම වැළැක්විය හැක. විශේෂ වැක්සීනයකින් ප්‍රතිශක්තිකරණය වීෙමන් මේ රෝගයෙන් බොහෝ දුරට ආරක්ෂාව ලබා ගත හැකි ප්‍රධාන මාර්ගය යි. මේ වැක්සීනය සාමාන්‍යයෙන් ජීවිතයේ පළමු අවුරුද්ද තුළදී වෙන වෙන මාත්‍රා තුනක් ලෙසින් දෙනු ලැබේ. තවද එය සාමාන්‍යයෙන් ඩිප්තීරියාව නොහොත් ගල පටල රෝගය සහ ‍ටෙටනස නොහොත් පිටගැස්ම සඳහා ආරක්ෂාව ලබා දෙන වැක්සීනයක් සමඟ සම්බන්ධ කරන ලද එක වැක්සීනයක් ලෙසින් දෙනු ලැබේ. කක්කල් කැස්ස බෝවුණු විට, ගෙදර හෝ රෝහලේ එවැනි රෝගී ළමයින් වෙන් කොට තැබිය යුතුයි. ත‍වද වැඩි වියට පත් ළමුන්ට වුව ද එය බෝවුණු ‍විට, පාසැල වෙත නොයැවිය යුතුයි.
කාන්තාව හා සංවර්ධනය
මෙහිදි කාන්තා ක්‍රියාකාරීන්ගේ තර්කය වන්නේ ඉහත අවශ්‍යතා දෙකම සම්පූර්ණ කරගැනීම මගින් පමණක් කාන්තා ගැටලුවට අවශ්‍ය පියවර ගත හැකි බවයි.කාන්තාවට සුවිශේෂී වූ කාර්යයන් සදහා පහසුකම් සලසන අතරම කාන්තාව දිරි ගන්වමින් ඇයගේ අභිවෘද්ධිය සදහා සමාජයීය ‍වෙනස්කම් සිදුකළ යුතුය
කාන්තා සවිය හා සංවර්ධනය - මහාචාර්ය කුසුමා කරුණාරත්න මහත්මියගේ ලිපියක් ඇසුරෙනි
කාලයාගේ ඇවෑමෙන් විද්‍යාවේ හා තාක්‍ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ සන්නිවේදනයේ ප්‍රගමනය ද එකතුවීමෙන් ගැහැනිය ද මිනිසා තරම්ම ඥාණවන්ත වූද දක්ෂතාවලින් පරිපූර්ණ වූවාද පමණක් නොව ඇතැම් අංශවලින් පිරිමියාටත් වඩා ශක්ති සම්පන්න වූ පුද්ගල කොට්ඨාසයක් බව තහවුරු වී ඇත. ගැහැනිය සතුව පවතින දරා ගැනීමේ ශක්තිය ජීව විද්‍යාත්මක මෙන්ම ඇය වෙත පැවරී ඇති කාර්යභාරය අනුව ද වඩාත් ප්‍රකට වේ. බුදු දහම අනුව ස්ත්‍රිය හා පුරුෂයා වෙන වෙනම හඳුන්වා දී ඇතත් ඉන් එක කොටසකුදු අනිත් පක්ෂයට වඩා උසස් ලෙස සඳහන් කර නොමැත. පැරැණි සමාජවල පැවැති ආකල්ප සමඟ සසඳන විට වර්තමාන සමාජයේ කාන්තාව පිරිමින් සමඟ කරට කර සිටිමින් සමාජ සංවර්ධනයෙහිලා මහඟු දායකත්වයක් සපයන පිරිසක් බව අවිවාදයෙන් පිළිගැනෙන්නකි. එකල පුරුෂ පක්ෂයට පමණක් සීමාවූ විවිධ වෘත්තීන්හි අද යෙදෙමින් නූතන කාන්තාව ඒ බව නිසි පරිදි සනාත කර ඇත. සහජයෙන් ලැබෙන ඥාණවන්ත භාවය අතින් හෝ විවිධ ක්ෂේත්‍රයන්හි හා විවිධ කාර්යයන්හි පුරුෂ පක්ෂයට සරිලන සේ කුසලතා ප්‍රදර්ශනය කිරීම අතින්ද අද කාන්තාව සමාජයේ ඉදිරියටම ගොස් ඇත. සම්ප්‍රදායික ආකල්ප අනුව ගැහැනියකට පැවරී ඇති කාර්යය කොටස්ද නොපිරිහෙළා ඉටුකරන අතරම විවිධ මට්ටමේ රැකියාවන්හිද නිරත වෙමින් දෙආකාර භූමිකාවන්හි සාර්ථක ලෙස නියැළී සිටින කාන්තාවෝ අද බහුල වෙති. එමඟින් මුලින්ම තම පවුලේ අනාගත දියුණුව සඳහා ද ඒ සමඟම පොදුවේ රටේ සංවර්ධනය උදෙසා ද ඔවුන් අතින් ඉටුවන මෙහෙවර අනභිභවනීය බව පැවසීමට අපි මැළිවිය යුතු නොවන්නෙමු.
කක්කල් කැස්ස
කක්කල් කැස්ස
ප්‍රවර්ගය:රෝග
ගොර්යෝ
තාක්ෂණය
පසුකාලීන ගොර්යෝ රාජවංශ සමයේ, ගොර්යෝව නාවික කාලතුවක්කු භාවිතයේ උච්චස්ථානයේ පැවතිණි. 1356දී, වෙඩිබෙහෙත් ආයුධ සමග මුල්කාලීන පර්යේෂණ පැවති අතර, එමගින් දැව හෝ ලෝහ වස්තූන් ප්‍රක්ෂේපණය කළ හැකි විය. 1373දී ගිනි ඊතල සහ හ්වාචාහි මුල් ආකාරයක් බඳු "ගිනි නිල" වැඩිදියුණු වූ අතර,‍ කොරියානු යුධ නැව්වල භාවිතයට ගැනිණි. කාලතුවක්කු සහ සෙසු වෙඩිබෙහෙත් ආයුධ ස්ථානගත කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය ජොසොන් රාජවංශ සමයේ පවා පැවති අතර, 1410 වන විට, ජොසොන් යුධ නැව් 160කට අධික සංඛ්‍යාවක් කාලතුවක්කු සහිත විය. මධ්‍යකාලීන නව නිපැයුම්කරුවකු, යුධ සෙන්පතියකු සහ විද්‍යාඥයකු වූ චෝයි මු-සොන් පළමු වතාවට කොරියාව පුරා වෙඩිබෙහෙත් භාවිතය පුළුල්ව ව්‍යාප්ත කළ අතර, වෙඩිබෙහෙත් භාවිතා වන ආයුධ රැසක් ද නිපදවී ය.
හිරාන් අබේසේකර
හිරාන් අබේසේකර (ඉංග්‍රීසි: Hiran Abeysekera) යනු ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජන්මය ලත් එංගලන්තයයෙහි වෙසෙන සම්මානනිය වේදිකා නට්‍ය නළුවෙකි.
හිරාන් එංගලන්තයයෙහි රාජකීය නාට්‍ය කලා ඇකඩමියෙහි RADA උපාධි ලාභියෙකි.
හිරාන් අබේසේකර කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1986 උපත්
ෆ්‍රැන්සිස් ස්කොට් කී
thumb|right|[[Maryland Historical Society plaque marking the birthplace of Francis Scott Key]] thumb|right|[[Fort McHenry looking towards the position of the British ships (with the Francis Scott Key Bridge in the distance on the upper left)]]
ප්‍රවර්ගය:1779 උපත්
මෝහිණී
මෝහිනී යනු ඉන්දියාවෙහි මෙන් ම ලංකාවෙහි ද ජනප්‍රවාදවල එන අද්භූත චරිතයකි. ඉන්දියාවේදී විෂ්ණු දෙවියන්ගේ අවතාරයක් ලෙස ද, ලංකාවේදී භූතාත්මයක් ලෙස ද ජනවිශ්වාසවල හමු වේ.
සාම්ප්‍රදායික සිංහල අහාර
සාම්ප්‍රදායික ආහාර
thumbnail|දකුණ
සම්ප්‍රදායික අහාරයන්හි පසුබිම
ආහාර මිනිසාගේ දිවි පැවැත්මට උපකාරී වන මුලික අවශ්‍යතාවලින් ප්‍රධාන එකකි අහාර වර්ග රටක දේශගුණය ,ආර්ථිකය සුලබතාවය,රුචිකත්වයක් ඉසුලුවද විද්‍යාත්මකව එම ආහාරවල ගුණ ඖන නිර්ණය කල හැකිය .හෙළ අයුරුවේදයද අපේ අහාර පිළිබද ගැබුරු විශ්ලේෂණයක් ඉදිරිපත් කරයි.අයුරුවේදය යනු "ආයුෂ" පිළිබද උගත් සාස්ත්‍රය යනුයි.අයුරුවේදයේ මුලික සිද්දාන්ත අතර "පංච භූත සංකල්පය" සහ "ත්‍රිදෝෂ වාදය"  ප්‍රදාන තැනක් ගනී.
අහාර පිළිබද ආයුරුවේද මත
අහාර පිළිබද අයුරුවේධයේ දැක්වෙන තොරතුරු වලට අනුව අහාර වලින් අපට පහත සදහන් ප්‍රයෝජන ලැබේ
බත් වර්ග
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ආහාර වේලක් ලෙස පිස ගන්නා ලද බත්, ව්‍යංජන සමඟ පිළිගැන්වේ. කිරිබත් නමින් හදුන්වන්නේ බත් වලින් පිස ගන්නා තවත් ආහාර වර්ගයකි. ශ්‍රී ලාංකිකයන් ව්‍යංජන ලෙස මස්, මාළු වලට අමතරව එලවළු සහ පලතුරු වලින් සකස් කරගන්නා ලද ව්‍යංජන ද භාවිතා කරයි. ශ්‍රී ලාංකික ප්‍රධාන ආහාර වේලක් සාමාන්‍යයෙන් බත් වලට අමතරව ව්‍යංජන තුනක් හෝ හතරකින් සමන්විත වේ. ශ්‍රී ලාංකිකයන් මෙම ප්‍රධාන ආහාර වර්ග වලට අමතරව අච්චාරු,චට්නි හා පොල් සම්බෝල ප්‍රධාන ආහාර වේලට එකතු කර ගනී. මෙම අමතර ආහාර වර්ගවලින් බත් හා මාළු පිනි වලට වැඩි රසයක් එකතුවන බව ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ විශ්වාසයයි.
කුළුබඩු
දකුණු ඉන්දියානු ආහාරවලට වඩා ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාරවල කුළු බඩු රසය ඉහළ අගයක් ගනී. එලෙස ම වැඩි ප්‍රමාණයක් මිරිස් භාවිතා කරමින් ආහාර පිසීම අතින් ද ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ ප්‍රමුඛස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇත. මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ ආහාර පිලියෙළ කිරීමේදී ශ්‍රී ලාංකිකයන් අමු මිරිස්,කොච්චි මිරිස් හා මාළු මිරිස් ලෙස විවිධ ප්‍රභේදවල මිරිස් වර්ග නො මසුරුව භාවිතා කිරීම නිසාය. උපතින්ම කුළු බඩු යෙදූ සැර ආහාර පාන ගැනීමට ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට හැකියාව තිබුන ද සංචාරකයින්ට එම හැකියාව නැත. ඔවුන් නිතර ම පවසන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර පිළියෙල කිරීමේ දී යොදා ගන්නා කුළු බඩු ප්‍රමාණය ඉතාමත් ම වැඩි බවය.මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස බොහෝ දේශීය අවන්හල්වල කුළු බඩු ස්වල්ප වශයෙන් යොදා පිළියෙල කරගන්නා ආහාර සංචාරකයින්ට පිළිගන්වන අතර අපරදිග ආහාර වර්ග ද ඔවුන්ගේ රුචිකත්වය පරිදි ලබා ගත හැක. තවද ශ්‍රී ලාංකිකයින් සාමාන්‍යයෙන් නිවසේ දී ආහාර පිසීමට යොදා ගන්නා මිරිස් ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් පොදු උත්සව අවස්ථාවල ආහාර පිසීමේ දී යොදා ගනිති.
කුළුබඩු වර්ග
සුදුරු, මාදුරු, කොත්තමල්ලි, ගොරකා, ඉගුරු පියලි, මිරිස්, ගම්මිරිස්, උළුහාල්, සුදු ළුෑණු, රතු ළුෑණු,පෙරුම්කායම්, කුරුදු, කරාබු නැටි, එනසාල්, කරපිංචා, සේර, සාදික්කා, වසාවාසි, දෙහි, බිලිං, සියඹලා, අබ, පිලිස්සූ පොල්, කොත්තමල්ලි කොළ, මුරුංගා පොතු, අඹරාගත් සහල්, කංසා, විනාකිරි, කහ, කළු දුරු, අඹරා ගත් පොල්(මුලාශ්‍ර -අයුරුවේද දෙපාර්තුමේන්තුව.)
පොල් සම්බෝල
පොල් සම්බෝල, බහුතර ශ්‍රී ලාංකිකයන් පිරිසක් විසින් ආහාරයට ගන්නා බව ප්‍රසිද්ධ කාරණයකි. ඉතා සිහින්ව ගා ගන්නා ලද පොල්, මිරිස්, උම්බලකඩ හා දෙහි යුෂ කලවම් කර අඹරා පොල් සම්බෝල සාදා ගනී. මෙසේ අඹරා ගන්නා මිශ්‍රණය බත් සමඟ ආහාරයට ගන්නා අතර මෙමඟින් ආහාර රුචිය වැඩි කරන බව විශ්වාස කරනු ලබේ.
පලා සම්බෝල
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ පොල් සම්බෝලවලට අමතරව තම ප්‍රධාන ආහාර වේලට "පලා සම්බෝල" ද එකතු කර ගනිති. පලා සම්බෝල සාදා ගන්නේ සිහින්ව කපා ගන්නා ලද පලා කොළ, සිහින්ව ගා ගත් පොල් හා රතු ළූණු සමඟ මිශ්‍ර කිරීමෙනි.
මැල්ලුම්
ශ්‍රී ලාංකිකයෝ පොල් සම්බෝලවලට අමතරව තම ප්‍රධාන ආහාර වේලට "මැල්ලුම්" ද එකතු කර ගනිති.
පොල් කිරි
ශ්‍රී ලාංකික සාම්ප්‍රදායික අහාර බොහෝමයක ඒවාට ආවේණික වූ විශේෂිත රසයක් ඇති අතර එම රසය ලබා ගැනිමට බහුලව භාවිතා වේ.
බත්
කැකුළු සහලින් පිසින ලද බත් කල් තබා ගැනීම සඳහා ගෙවිලිය භාවිත කළ තාක්‌ෂණය සරල වූවා සේ ම දියුණු ක්‍රමවේදයක්‌ ද විය. මෙහි දී භාවිත කළ ප්‍රධාන මෙවලම කොළපත විය. කොළපත යනු පුවක්‌ ගසේ අත්ත වියළී වැටෙන විට අත්ත සමග ගැලවී හැළෙන ගසට සම්බන්ධ වූ කොටසකි. කොළපත හොඳින් පිරිසිදු කර පළමුවෙන් ම කළ කාර්යය වූයේ ලුණු වතුර ඉසීම ය. ලුණු වතුර ඉසින ලද කොළපතට බත් බෙදා නැවතත් ලුණු වතුර යෙදීමෙන් පසු කොළපත හොඳින් ගැටගසා ගනු ලබයි. මෙසේ කොළපතේ ඔතා ගැටගසා ගත් බත්, වේල් 5ක්‌ පමණ නරක්‌ නො වී තබා ගැනීමට හැකි විය.
වරකා
thumbnail|දකුණ හොඳින් පැසී ඉදුණු වරකා ගෙඩි ඒ අයුරින් ම කල්තබා ගැනීම හෙළ ෙවිලියට හැකියාව තිබිණි. හොඳින් පැසී ගසේ ඉදුණු වරකා ගෙඩියක්‌ කඹයක්‌ ආධාරයෙන් බිමට බා ගැනීම පළමුව සිදු කෙරෙයි. හුඹස්‌ මැටි ප්‍රමාණවත් ලෙස ගෙන ගොරකා ගම්මිරිස්‌ තැම්බූ ජලයෙන් පදමට හුඹස්‌ මැටි අනාගනී. මෙසේ පදමට අනාගත් හුඹස්‌ මැටි වරකා ගෙඩියේ පිටත මෙන්ම නැට්‌ටේ ද තවරනු ලබයි. මෙසේ මැටි තවරාගත් වරකා ගෙඩිය ශක්‌තිමත් ලණුවක්‌ ආධාරයෙන් නැට්‌ටෙන් දුම් රස්‌නය තරමක්‌ වැදෙන ලෙස කුස්‌සියේ දුමේ එල්ලා තැබීමෙන් මාස 3ක්‌ පමණ ගත වූ පසුත් අලුත් වරකා ගෙඩියක්‌ මෙන් රසයේ හා ගුණයේ වෙනසක්‌ නො වී ආහාරයට ගැනීමට පුළුවන. වරකා මදුළු වශයෙන් ද කල් තබා ගැනීමේ ක්‍රමවේද ගෙවිලිය මැනවින් දැන සිටියා ය. වරකා මදුළු වශයෙන් කල් තබා ගැනීමේ දී පළමුව වරකා මදුළු මී පැණිවල දමා බෝතල්වල අසුරා ඇත. මී පැණි නොමැතිනම් සීනි උණු කර සාදාගත් පැණිවල දැමීමෙන් වරකා බොහෝ කල් තබා ගෙන ඇත.
වැලි කොස්‌ ඇට හා අටු කොස්‌ ඇට
පැසුණු කොස්‌ ගෙඩියක ඇට ඉවත් කර තෙතමනය නො රැඳෙන සේ වියළා ගනී. විශාල මැටි භාජනයක්‌ ගෙන එයට වියළි වැලි තට්‌ටුවක්‌ දමා ඉන්පසු පැසුණු පොත්ත සමග තුවාල නො වූ කොස්‌ ඇට දමා නැවතත් ඊට උඩින් වැලි තට්‌ටුවක්‌ දැමීම සිදු කරයි. හොඳින් තද කර කොස්‌ ඇට නො පෙනෙන සේ තබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වෙයි. මෙහි දී සැලකිය යුතු කරුණක්‌ වන්නේ කොස්‌ ඇට සැඟවීම සඳහා භාවිත කරන වැලි සහ මැටි භාජනය වියළි ස්‌වභාවයෙන් තිබිය යුතු වීමයි. එසේ නො වුව හොත් කොස්‌ ඇට පැළ වීම සිදු වෙයි. බොහෝ ගෙවල්වල මුළුතැන්ගෙයි ගොම මැටි පිහින ලද පොළොවේ බිත්ති දෙකක්‌ අතර මුල්ලකට වැලි කොස්‌ ඇට දැමීම සිදු කරයි.
අටුකොස්‌
කොස්‌ මදුළු කල් තබා ගැනීමේ දී අටුකොස්‌ මදුළු ලෙස කල් තබා ගැනීම සිදු කෙරිණි. පැසුණු කොස්‌ මදුළු ගෙන එහි ඇට ඉවත් කර ගනී. ඉන්පසුව සිහින්ව ඉරා ගත් මදුළු උණු ජලයේ දමා බාගෙට තම්බා වතුර පෙරා ඉවතට ගත් කොස්‌ මදුළු තද අව්වේ දින තුනක්‌ වියළා ගනියි. මෙසේ හොඳින් වියළාගත් කොස්‌ මදුළු පිරිසිදු වියළි භාජනයකට දමා වාතය ඇතුළු නො වන ලෙස හෙවනේ හුළං නො වදින ලෙස අසුරා තබාගනී.
මඤ්ඤොක්‌කා අල
මඤ්ඤොක්‌කා අල කපා අව්වේ වියළා මැටි වළංවල ඇසිරීම ද කල්තබා ගැනීම සඳහා භාවිත කළ ක්‍රමවේදයකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික විපත්
ශ්‍රී ලංකාව කුණාටු, සුනාමි, ගං වතුර සහ නායයෑම් ස්වභාවික විපත් ලෙස අත්විඳින රටකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික විපත්
තෙවන චාල්ස් රජතුමා
තෙවන චාල්ස් රජ,(චාර්ල්ස් ෆිලිප් ආතර් ජෝර්ජ්, උපත 1948 නොවැම්බර් 14) යනු එක්සත් රාජධානියේ සහ තවත් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය 14ක රජු වේ. බ්‍රිතාන්‍යයේ දෙවන එලිසබෙත් රැජිනගේ හා ෆිලිප් කුමාරයාගේ පළමු දරුවා වේ. 1972 වසරේදී ලංකාව ජනරජයක් බවට පත්ව ලංකාවේ රජ පදවිය අහෝසිවනතුරු ලංකාවේ අවසන් ඔටුන්න හිමි කුමරුව සිටියේය. 1952 සිට ඔටුන්න හිමි කුමරු ලෙස සේවය කරන ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසයේ දිගුම කාලයක් එම තනතුරේ රැඳී සිටි පුද්ගලයාය.
1981 වසරේ ඩයනා ස්පෙන්සර් ආර්යාව සමග විවාහ වූ ඔහු එම විවාහයෙන් විලියම් කුමරු, වේල්සයෙහි කුමරු හා වේල්සයෙහි හැරී කුමරු යන දරුවන් ලැබිය. 1996 දී ඔවුන් දික්කසාද වූ අතර ඩයනා කුමරිය 1997 දී ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවරදී වාහන අනතුරකින් ජීවිතක්ෂයට පත් වූවාය. 2005 දී ඔහු කැමිලා පාර්කර් සමග විවාහ වූ අතර ඈ දැන් රජ මෙහෙසිය නමින් හදුන්වයි. ප්‍රවර්ගය:1948 උපත් ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය එංලන්ත සභා සාමාජීකයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යාපාරිකයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතන්‍ය පරිසරවේදීහු ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානියේ කුමරුවෝ ප්‍රවර්ගය:ලන්ඩනයේ ජනයා
චාල්ස් රජතුමා උපත ලැබුවේ එතුමාගේ මවගේ සීයා වන හයවන ජෝර්ජ් රජතුමාගේ පාලන සමයේදී බකිංහැම් මාලිගයේ වන අතර එතුමාගේ මව දෙවන එලිසබෙත් රැජින 1952 දී සිංහාසනයට පත් වන විට ඔහුට වයස අවුරුදු තුනකි, ඔහු උරුමක්කාරයා බවට පත් විය. ඔහු 1958 දී වේල්සයේ කුමරු බවට පත් කරන ලද අතර ඔහුගේ අධ්‍යාපනය 1969 දී පැවැත්විණි. ඔහු Cheam සහ Gordonstoun පාසල්වල (ඔහුගේ පියා, පිලිප් කුමරු, එඩින්බරෝ ආදිපාදවරයා ලෙස ) අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර පසුව Geelong Grammar School හි Timbertop මණ්ඩපයේ මාස හයක් ගත කළේය. ඕස්ට්‍රේලියාවේ වික්ටෝරියා නගරයේ කේම්බ්‍රිජ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ශාස්ත්‍රවේදී උපාධියක් ලබා ගැනීමෙන් පසුව, චාල්ස් රජතුමා 1971 සිට වසර පහක් බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන් හමුදාවේ සහ නාවික හමුදාවේ සේවය කළේය. 1981 දී එතුමා ඩයනා ස්පෙන්සර් ආර්යාව සමඟ විවාහ වූ අතර ඔහුට පුතුන් දෙදෙනෙකු සිටී: විලියම් කුමරු සහ හැරී කුමරු. ඔවුන් දෙදෙනාම හොඳින් ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අනියම් සබඳතාවල නිරත වූ පසු 1996 දී දික්කසාද විය. ඊළඟ වසරේ ඩයනා වේල්සයේ කුමරිය රිය අනතුරකින් මිය ගියාය. 2005 දී චාල්ස් රජතුමා එතුමාගේ දිගුකාලීන සහකරු වන කැමිලා පාකර් බෝල්ස් ආර්යාව සමඟ විවාහ විය.
උරුමක්කාරයා ලෙස පෙනෙන පරිදි, චාල්ස් රජතුමා ඔහුගේ මව වෙනුවෙන් නිල රාජකාරි සහ කටයුතු භාර ගත්තේය. ඔහු 1976 දී ප්‍රින්ස් ට්‍රස්ට් නම් තරුණ පුණ්‍යායතනය ආරම්භ කළේය, ප්‍රින්ස් පුණ්‍යායතන සඳහා අනුග්‍රහය දක්වයි , සහ වෙනත් පුණ්‍යායතන සහ සංවිධාන 400 කට අධික සංඛ්‍යාවක අනුශාසකයෙකු, සභාපතිවරයෙකු හෝ සාමාජිකයෙකි. ඔහු ඓතිහාසික ගොඩනැගිලි සංරක්ෂණය කිරීම සහ සමාජය තුළ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වැදගත්කම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය; එම ශිරා තුළ චාල්ස් රජතුමා පර්යේෂණාත්මක නව නගරයක් වන පවුන්ඩ්බරි ජනනය කළේය. පරිසරවේදියෙකු වන චාල්ස් රජතුමා, ඩචි ඔෆ් කෝර්න්වෝල් වතුයායේ කළමනාකරුවෙකු ලෙස කටයුතු කළ කාලය තුළ දේශගුණික විපර්යාස වැළැක්වීම සඳහා කාබනික ගොවිතැනට සහය දුන් අතර ඔහුට සම්මාන සහ පිළිගැනීමක් ලබා දුන්නේය.විවේචන මෙන්ම; ඔහු ජානමය වශයෙන් වෙනස් කරන ලද ආහාර භාවිතය පිළිබඳ ප්‍රමුඛ විවේචකයෙකු වන අතර, හෝමියෝපති සහ වෙනත් විකල්ප වෛද්‍ය විද්‍යාව සඳහා ඔහුගේ සහයෝගය විවේචනයට ලක්ව ඇත. ඔහු පොත් 20 කට අධික ප්‍රමාණයක් කර්තෘ හෝ සම කර්තෘත්වයෙන් සිය අදහස් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
චාල්ස් රජතුමා 2022 සැප්තැම්බර් 8 වන දින එතුමාගේ මවගේ මරණයෙන් පසු රජකමට පත් විය. වයස අවුරුදු 73 දී, ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය ඉතිහාසයේ දීර්ඝතම උරුමක්කාරයා සහ වේල්සයේ කුමරු වීමෙන් පසුව බ්‍රිතාන්‍ය සිංහාසනයට ඇතුළු වූ වයස්ගතම පුද්ගලයා විය. එතුමාගේ රාජාභිෂේකය 2023 මැයි 6 වන දින සිදු කෙරේ.
බම්බා රජ
බම්බා යනු කුවේණි කුමරියගේ පියා ය.
ජාලිය උඩුවැල්ල
ආචාර්ය ජාලිය උඩුවැල්ල (ඉංග්‍රීසි: Jaliya Uduwella) යනු කොළඹ ලේඩි රිජ්වේ මහ රෝහලහි ප්‍රධාන භෞත චිකිත්සක වරයායි. ඔහු රජයේ භෞතචිකිත්සක සංගමයේ හිටපු සභාපති වරයායි.
ජාලිය උඩුවැල්ල කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ශ්‍රී සුදර්ශනාරාමය
ශ්‍රී සුදර්ශනාරාමය, කටුලන්ද,දෙකටන, ශ්‍රී ලංකා
කසම් තේරේ ප්‍යාර් කි
කසම් — තේරේ ප්‍යාර් කි (සිංහල: ඔබේ ප්‍රේමය ගැන දිව්රන්න) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු හින්දි ප්‍රේමකථා රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. 2016 මාර්තු 7වන දින විකාශය ඇරඹි මෙය කලර්ස් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා ප.ව. 10.00ට විකාශය කෙරේ. මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් වෙනුවෙන් ඒක්තා කපූර් විසිනි. මෙම කතාමාලාව දෙමළ බසින් "එන් කාදලේ" ලෙස හඬකවා පොලිමර් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය කිරීමට නියමිත ය.
ක්‍රාතිකා සෙන්ගාර් සහ ෂාරද් මල්හෝත්‍රා විසින් මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනු ලබයි. පන්ජාබය පසුබිමෙහි නිර්මාණය වී ඇති මෙම කතාමාලාව මගින් විවිධ කාල පරාසයන්හි ඔවුන්ගේ ප්‍රේමය ජයගන්නා ආකාරය නිරූපණය වේ.
කථාපුවත
මෙම කථාව ගෙතී ඇත්තේ ළමා වියේ මිතුරන් වන තනුශ්‍රී ඛුරානා හෙවත් තනු (ක්‍රාතිකා සෙන්ගාර්) සහ රිෂි (ෂාරද් මල්හෝත්‍රා) වටා ය. එක් දිනෙක, රිෂි ගං ඉවුරේ ඇද වැටෙයි. තනු ඔහුව බේරා ගනියි. පසුව ඔවුන් දෙදෙනා මා කාලි දේවාලය වෙත රැගෙන යනු ලැබෙයි. එහි සිටින කත්‍යායණි නැමැති පූජකවරියක තනු සහ රිෂිගේ කුණ්ඩලි හොඳින් ගැළපෙන බවටත්, තනු විසින් රිෂිව සියලු බාධාවන්ගෙන් රැකගන්නා බවටත් අනාවැකියක් බවසයි. නමුත් රිෂිගේ මව වන රානෝ (විභා චිබ්බර්) තනු සහ ඇගේ පවුලට ප්‍රිය නොකරයි. රානෝ සිය සැමියාට ඇමරිකාව කරා සංක්‍රමණය වන ලෙස ඉල්ලා සිටියි.
වසර 17ක් ගෙවී යයි. රිෂි නැවත එනතෙක් තනු මහත් ආශාවෙන් බලා සිටියි. රිෂි සහ ඔහුගේ පවුල තනු ජීවත් වන පාටියාලා වෙත පැමිණති. එම දිනයේම, ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයකින් තනුගේ දෙමාපියන් මියයන්නේ ශෝකජනක අයුරිනි. රිෂිගේ පවුල තනුගේ නිවස වෙත පැමිණෙන අතර, සිය මිතුරා මියගොස් ඇති බව ඔවුන් දැන ගනී. තනුගේ නැන්දණිය වන බානි, රිෂි සහ ඔහුගේ පවුල මුම්බායි වෙත රැගෙන යයි. එහි බානිගේ දියණියන් වන ස්වාති සහ නේහා ජීවත් වේ. නමුත් ඇය පවසන්නේ සිය දියණිය වන නේහා යනු තනු බවයි. මේ අතර තනු සහ අහානා ද මුම්බායි වෙත පැමිණෙන නමුත්, බානි පවසන්නේ ඇය සිය ඥාතිවරියක වන තාන්වි බවයි. එම රාත්‍රියේ රිෂි සහ තනු හමුවෙයි. සැබෑ තනු කවුරුන්දැයි නොහඳුනන රිෂි නේහා වෙත ආකර්ෂණය වේ. දැන් රිෂිගේ සහ නේහාගේ (තනු ලෙස පෙනී සිටින) විවාහය යෝජනා වී තිබේ. විවාහ ගිවිස ගන්නා දිනයේ, තමන් නේහා සමග විවාහ ගිවස ගෙන ඇති බව දැනගැනීමෙන් පසු රිෂි කම්පාවට පත්වේ. මෙය ඔහුට දැඩි ශෝකයක් වන්නේ ඔහු තාන්වි (සැබෑ තනු) ට ප්‍රිය කරන බැවිනි. මේ වනවිට, තාන්විගේ විවාහය පවන් සමග සිදු කිරීමට යෝජනා වී තිබේ. රිෂි පවන්ට ප්‍රිය නොකරන්නේ ඔහු තාන්වි පෙම් කරන බැවිනි. මේ වනවිටත් පවන් සලෝනි සමග විවාහ වී ඇති බව රිෂි සොයා ගනියි. මෙම සම්බන්ධය නතර කරවීමට ඔහු නොයෙකුත් ප්‍රයත්න දැරුව ද එය අසාර්ථක වේ. නමුත් තාන්වි සහ පවන්ගේ විවාහ දිනයේ ඔහු තාන්විට නිද්‍රාකාරක ඖෂධයක් ලබා දී දේවාලයක් වෙත ඇයව රැගෙන යන්නේ ඇය සමග විවාහ වීමටයි. නැවත සිහිය ලබන විට, රිෂි තමන් සමග සිටිනු දැකීමෙන් ඇය මවිතයට පත්වේ. මඳ වේලාවකින් එතැනට පැමිණෙන කත්‍යායණි තාන්වි යනු තනු බව හෙළිකරවයි. තානු සිය සැබෑ අනන්‍යතාව හෙළි කරන්නී ය. රිෂි මවිතයට පත්වේ. ඔවුන් දෙදෙන විවාහ වෙති. නමුත් පවන් ඔවුන් පසුපසින් සිටියි. සිදුවීම් ගණනාවකින් පසු, ඔවුහු යළි නිවස බලා පිටත් වෙති. සිය විවාහය දෙදරා යාම පිළිබඳ කෝපයෙන් පසුවන නේහා සිය පෙම්වතා වන සැන්ඩි හට රිෂි තමන්ට අතවර කරන්නට තැත් කළ බව පවසයි. මින් කෝපයට පත්වන සැන්ඩි රිෂිව මරාදැමීමට අදහස් කරයි. තනු සහ රිෂි සිටින ස්ථානය වෙත සැන්ඩි ගමන් කරයි. ඔහු සිය ගිනිඅවිය රිෂි වෙත එල්ල කොට වෙඩි තබයි. නමුත් තනු දිව එන අතර, ඇයට වෙඩි වැදේ. රිෂිගේ දෙඅත් මත තනු සිය අවසන් හුස්ම හෙළයි. තනුගේ මරණය පිළිබඳ නේහා ප්‍රීතියෙන් පසුවෙයි.
මඳ කලකින්ම බේදි පවුල සත්‍යය දැනගනියි‍. ඔවුන් වහාම රිෂි සහ තනු වෙත දිව යයි. තනුගේ නිසල දේහය රිෂිගේ දෑත් මත තිබෙනු දැක ඔවුහු කම්පාවට පත් වෙති. රිෂි සියදිවි නසා ගැනීමට තැත් කරයි. නමුත් තනුගේ ආත්මය ඔහුව ඉන් වළකයි. සිය මරණයෙන් පසුව පවා, තනු රිෂිගේ දිවි බේරයි. සිය මරණය සිදුවූ දින, තනු සැන්ඩිගේ සොයුරාගේ දියණිය වන තනූජා ලෙසින් යළි උපත ලබයි.
වසර 20කට පසු
රිෂි දැන් ධනවත් සාර්ථක ව්‍යාපාරිකයකුව සිටියි. නමුත් ඔහු ප්‍රේමය අගය නොකරයි. සිය සේවකය්නට ඔහු කෲර අයුරින් සලකයි. යුව්රාජ් දිව්‍යා සමග විවාහ වී නකුල් නැමැති පුත්‍රයකු සිටියි. මන්ප්‍රීත් සහ අහානා යුවළට ද ස්මයිලී සහ චින්ටු නැමැති දරුවන් දෙදෙනකු වේ. රිෂි හට මලිකාගෙන් විවාහ යෝජනාවක් පැමිණිය ද, ඔහු එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. බානි තවත් රුදුරු වී සිටින්නී ය. රානෝ වෙත ලිපියක් ලියන ඇය තමන් සහ සිය සැමියා පිළිකාවකින් පීඩා විඳින බවත්, සිය අවසන් දින කිහිපය ගතකරන බවත් දන්වා සිටියි. මේ අතර අනතුරකට ලක්ව නේහා සහ සැන්ඩි කෝමා තත්ත්වයෙන් පෙළෙන අතර, නේහාගේ දියණියන් වන විධි සහ නිධි මෙන්ම සැන්ඩිගේ ලේලිය වන තනූජා පිළිබඳ සොයා බැලීමට කිසිවකුත් නැත. රානෝට ලිපිය ලැබෙන නමුත්, ඇය ඔවුන්ව සිය නිවසේ තබා ගැනීමට අකමැති වන්නී ය. නමුත් පසුව, ඇය ඔවුනට සිය ගබඩා කාමරයේ විසීමට අවසර දෙන්නී ය.
තනූජා සහ රිෂි කිහිප වරක් මුණගැසුණ ද, ඔවුන් එකිනෙකා හඳුනා නොගනී. එක්දිනෙක තනූජා මුහුණ තදබල ලෙස පිළිස්සෙයි. ඇයට ප්ලාස්ටික් සැත්කමක් සිදු කිරීමට නිර්දේශ වන අතර, බිජි තනූගේ ඡායාරූපයක් රැගෙන එයි. තනූජාට තනූගේ මුහුණ හිමි වන අතර, සෑම දෙනාම ඇයව වරදවා වටහා ගනියි. ක්‍රමයෙන් ඇයව ඇගේ නිවසෙන් පලවා හැරෙයි. රිෂිට පෙම් කරන මලයිකා නැමැති තරුණියක් රිෂිගේ නිවසට පැමිණෙයි. එක් දිනක, තනූජා පාරේ ඇවිදිමින් සිටිය දී, ඇයව මලයිකාගේ කාරයේ ගැටේ. මලයිකා තනූජාව බේදි නිවස වෙත රැගෙන එයි.
අන්තර්ජාතික විකාශය
මෙම කතාමාලාව කලර්ස් ටීවී නාළිකාව හා සමගාමීව පාකිස්ථානයේ ෆිල්මේසියා නාළිකාව ඔස්සේ 2016 ඔක්තෝබර් 15 දින තෙක් විකාශය කරන ලදී.
කටුලන්ද
කටුලන්ද,දෙකටන, ශ්‍රී ලංකා
ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති
ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රිත සමාජවාදී ජනරජයෙහි ජනාධිපතිවරයා  ( ප්‍රසිඩන්ට් ඔෆ් ද ඩිමොක්ට්‍රටික් සෝෂලිස්ට් රිපබ්ලික් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා;   “ඉලංගෙයි යෙනනායක සෙයාසලිස කුඩියරස  ජනාධිපති“) යනු ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ රාජ්‍ය නායකයා සහ ආණ්ඩුවෙහි ප්‍රධානියා සහ ආරක්ෂක හමුදාවන්හි සේනාධිනායකයා වෙයි. ජනාධිපතිවරයා යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රබල දේශපාලන තනතුරුධාරියෙකි. මෙම තනතුර නිර්මාණය කෙරුණේ වසර 1978 දීය. 2022 ජූලි 20 වැනි දින රහස් ඡන්දයකින් රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා පාර්ලිමේන්තුව විසින් නවවැනි ජනාධිපතිවරයා ලෙස තේරී පත් විය.
ශ්‍රී ලංකා සමාජවාදී ජනරජයේ ජනාධිපති
නිදහස ලැබෙත්ම, ලංකාවේ විධායක බලතල පැවරී තිබුණේ,  අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා වෙතින් නියෝජනය කෙරුණු, ලංකාවේ රජ වෙත වන අතර, මෙම බලතල අග්‍රාමාත්‍යවරයාගේ උපදේශනය පරිදී ක්‍රියාත්මක කෙරිණි. 1972 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් රජුගේ බලතල ඉවත් කොට, අග්‍රාණ්ඩුකාරවරයා වෙනුවට විධායක ජනාධිපතිවරයා යන තනතුර ආදේශනය කෙරුණි.
සබරගමු අමරපුර ශ්‍රී සද්ධමිමවංස නිකායේ රාස්සගල පාර්ශවය
බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රී මහානායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ වහන්සේ මෙම පාර්ශවයේ මහානායක ධූරය දරා තිබේ. වර්තමානයේ මහානායක ධූරය කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්‍රී මූර්ති මහා ස්වාමීන් වහන්සේ උසුලයි
කෙක් දුරේක්ෂය
කෙක් දුරේක්ෂය එසේත් නැතිනම්  W.M. කෙක් නිරීක්ෂනාගාරය යනු දුරේක්ෂ දෙකකින් සමන්විත තාරකාවිද්‍යාත්මක නිරීක්ෂනාගාරයකි.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් තරග සංචාරය 1997
1997 ජූනි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සංචාරය කළේ ටෙස්ට් තරග 2 කට සහ සීමිත ඕවර ජාත්‍යන්තර තරග 1 කට ක්‍රීඩා කිරීමට ය. බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හිදී ශ්‍රී ලංකාව ටෙස්ට් තරඟයකට ක්‍රීඩා කළ පළමු අවස්ථාව මෙයයි. මෙම තරගමාලා දෙකම බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය කළේය. ශ්‍රී ලංකාවේ නායකත්වය දැරුවේ අර්ජුන රණතුංග විසිනි. කර්ට්නි වොල්ෂ් විසින් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් හි නායකත්වය දැරීය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
1812 යුද්ධය
1812 යුද්ධය යනු ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය සහ එක්සත් රාජධානිය, එහි උතුරු ඇමරිකානු යටත් විජිත සහ, එහි දේශීය ඇමරිකානු මිත්‍රපාක්ෂිකයන් අතර 1812 ජූනි 18 දින සිට  1815 පෙබරවාරි 18 දින දක්වා සටන් වැදුනු හමුදාමය ගැටුමකි. 1812 දී එක්සත් ජනපදය යුද්ධ ප්‍රකාශ කලේ කරුණු කිහිපයක් පදනම් කර ගෙන වන අතර, මේවා අතර ප්‍රංශය හා සමග පැවති බ්‍රිතාන්‍යයේ යුද්ධය නිසා ඇතිවී තිබුණු වෙළෙඳ අවහිරතා, රාජකීය නාවික හමුදාව වෙත ඇමරිකානු නැවියන්  බලයෙන් බඳවා ගැනීම, ඇමරිකානු ව්‍යාප්තියට එරෙහිව නැගී සිටිනු වස් ඇමරිකානු ඉන්දියානු ගෝත්‍රයන්ට ලබා දුන් බ්‍රිතාන්‍ය  සහයෝගය, මහ මුහුදේදී අත් විඳි අපකීර්තිය නිසා ජාතික අභිමානයට ඇතිවුනු අපමානයට එරෙහි දැඩී කෝපය  සහ, සමහරවිටෙක කැනඩාව ඈඳාගැනීම සඳහා තුබූ ඇමරිකානු අභිප්‍රාය යන කරුණු  තිබිණි. 1814 වන තුරු යුරෝපයේ යුද්ධ වල පැටලී සිටිම නිසාවෙන්, බ්‍රිතාන්‍යයන් පළමුවෙන් අනුගමනය කලේ ආරක්ෂාකාරී උපායමාර්ගයක් වන අතර, ඉහළ සහ පහළ කැනඩාවෙහි පළාත් වෙත එල්ලවූ බහුවිධ ඇමරිකානු ආක්‍රමණයන් පළවා හැරීම ඔවුන් විසින් සිදු කෙරිණි. කෙසේවතුදු, ඊරි විල ප්‍රදේශයෙහි පාලනය නතු කරගැනීමටද, බටහිර ඔන්ටේරියෝහී යම් කොටස් අල්ලා ගැනීමට සහ, ඉන්දියානු රාජ්‍ය සන්ධානයක් සඳහා සහ බ්‍රිතාන්‍ය අනුග්‍රහය යටතේ මධ්‍ය-බටහිරෙහි නිදහස් ඉන්දියානු රාජ්‍යයක්  පිහිටුවීම වෙත තිබූ අපේක්ෂාවන් සිඳලීමටද 1813 දී ඇමරිකානුවෝ සමත් වූහ. නිරිත දිග එක්සත් ජනපදයෙහිදී 1814 දී සිදුවූ  හෝර්ස්ෂූ බෙන්ඩ් සටනෙහිදී, ජනරාල් ඇන්ඩෲ ජැක්සන් විසින් මොලපු ජනයාගේ හමුදාමය බලය බිඳ හෙලීමට සමත් විය. 1814දී සිදුවූ නැපෝලියන්ගේ පරාජය හා සමගම අප්‍රේල් 6 වන දිනදී, බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් වඩාත් කලහකාරී උපායමාර්ගයක් වෙත පිවිසෙමින්, විශාල ආක්‍රමණ හමුදා තුනක් පිටත් කර එවීය. 1814 අගෝස්තු මසදී බ්ලේඩන්ස්බර්ග් සටනනෙහිදී බ්‍රිතාන්‍යයන් ලද  ජයග්‍රහණ නිසා   වොෂිංටන්, ඩී.සී අල්ලා ගැනීමටද එය ගිණිතැබීමටද ඔවුනට හැකි විය. 1814 සැප්තැම්බර් සහ 1815 ජනවාරි හිදී ලද ජයග්‍රහණ ඔස්සේ නිවියෝර්ක්, බෝල්ටිමෝර්  සහ   නිව් ඕරිලියන්ස් වෙත එල්ලවූ බ්‍රිතාන්‍ය ආක්‍රමණ පලවාහැරීමට ඇමරිකානුවන්ට හැකි විය.
ඇමෙරිකාවේ මුල්ම කඩදාසි කම්හල් කිහිපයෙන් එකක හිමිකාරිත්වය බෙන්ජමින් ෆ‍්‍රෑන්ක්ලින් විසින් දරණු ලැබූ අතර, මෙහි කඩදාසි නිෂ්පාදනය සිදු කරනු ලැබුවේ කංසා ආධාරයෙනි. එමෙන්ම වර්ෂ 1812 ආරම්භ වූ යුද්ධය ඇරඹුනේ කංසා වෙළඳාම මුල්කර ගනිමිනි. නැපෝලියන්ගේ අරමුණ වූයේ මොස්කව් සිට එංගලන්තය දක්වා සිදුවණ කංසා සැපයුම නතර කිරීමයි.
කල්‍යාණි යෝගාශ්‍රම සංස්ථාව
කළ්‍යාණි යෝගාශ්‍රම සංස්ථාවේ නිර්මාතෘවරයා වන්නේ බෝධිසත්ව ගුණෝපේත කඩවැද්දූවේ ජිනවංශ මහා ස්වාමීන් වහන්සේය.
හැමිල්ටන් ඇල
හැමිල්ටන් ඇල, පුත්තලම සිට කොළඹ දක්වා දිවෙන 14.5 km දිගැති ඇල මාර්ගයකි.
ඕලන්ද ජාතිකයින් ලංකාවේ මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ පාලනය කරනා කාලයේ ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය උනේ කොළඹ නගරයයි. කුරුඳු වෙළඳාම මගින් අධික ලාභයක් උපයා ගත් ලන්දේසි ජාතිකයින් තම වෙළඳ භාණ්ඩ පිට පළාත් වලින් කොළඹට ගෙන ඒමට ඇල මාර්ග කීපයක් නිර්මාණය කලා ඒ අතරින් එකක් තමයි හැමිල්ටන් ඇල නැතිනම් ඕලන්ද ඇල (Dutch Canel) මේ ඇල මාර්ගය කැළණි නදිය මුහුදට වැටෙනා කොළඹ මෝදර ප්‍රදේශයේ සිට දිවයිනේ වයඹ ප්‍රදේශයේ පුත්තලම දක්වා දිව යන කිලෝමීටර් 100 ක් පමණ දිග ඇල මාර්ගයක්. ඕලන්ද ජාතිකයින් කල්පිටිය, පුත්තලම, මීගමුව ආදී ප්‍රදේශ වලින් එකතු කොටගත් කුරුඳු සහ පුවක් වැනි වෙළඳ දව්‍ය කොළබ දක්වා ගෙන ආවේ මෙම ඇල මාර්ගයෙන් බව කිය වෙනවා. පසු කලෙකදී ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින්ගේ පාලනයට ශ්‍රී ලංකාව පත්වීමත් සමග මෙම ඇල නැවත සංවර්ධනය කොට තිබෙනවා. හැමිටන් ඇල යන නාමය ලැබුනේ ශ්‍රී ලංකාවේ යටත්විජිත දේශීය ආදායම් සහ වාණිජ කටයුතු බාර නිලධාරිවරයා වශයෙන් සිටි Gavin Hamiltonගේ අධීක්ෂණය යටතේ Etkinson නම් පුද්ගලයාගේ මෙහෙයවීමෙන් සිදුවූ ප්‍රතිසංස්කරණ වලට ලක්වීමෙන් පසුව බව පැවසෙනවා. කෙසේ වෙතත් මෙම ජල මාර්ගය තැනීමත් සමග ලවන ජලය ඇල මාර්ගය ඔස්සේ රට තුල පැමිණීම හේතුවෙන් මුතුරාජවෙල භූමිය ආශ්‍රිතව පැවැති සස්ශ්‍රීක කුඹුරු ඉඩම් වගාකල නොහැකි තත්වයට පත්වූ බවත් ඒ හේතුවෙන්ම ඒ ප්‍රදේශයේ ජනයා අතර මෙම ඇල මාර්ගය මෝඩ ඇල ලෙස නාමකරණය වූ බවත් සඳහන්
මහින්ද විද්‍යාලය
මහින්ද විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ ගාල්ල නගරයේ පිහිටා ඇති දිවයිනේ ප්‍රධාන බෞද්ධ පාසලකි. අද වන විට මහින්ද විද්‍යාලය ශ්‍රී ලංකාවේ විශිෂ්ඨතම පාසැල් ගොන්නෙහි ප්‍රමුඛ ස්ථානයකට හිමිකම් කියයි. මෙම පාසල බුදු දහම වැළඳගත් ඇමරිකානු‍වකු වන කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු බෞද්ධ පරම විඥානාර්ථ සමාගම විසින් වර්ෂ 1892 මාර්තු මස 01 වන දින ආරම්භකරන ලදී. මහින්ද විද්‍යාලය ජාතික පාසලක් වන අතර පිරිමි ළමුන් සඳහා ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අංශ දෙකෙන් අධ්‍යාපන කටයුතු පැවැත්වේ.
ඉතිහාසය
විවිධ ආගම් සහ දර්ශනවාදයන් හදාරමින් සත්‍ය ගවේෂණයෙහි යෙදෙමින් සිටි ඇමරිකාවේ කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්තුමන්ට ක්‍රිස්තියානි පියතුමන්ලාත්, බෞද්ධ හිමිවරුත් අතර ඇතිවුණු පානදුරාවාදයෙහි මුද්‍රණයක් කියවන්නට ලැබීමත් සමග ඔහුගේ සිත බුදුදහම කෙරෙහි යොමු වුණු අතර ලාංකීය බෞද්ධ හිමිවරුන් අතර ඇතිවුණු ලිපි හුවමාරුවකින් අනතුරු ව 1880 මැයි 17 දින බ්ලැවැට්ස්කි මැතිණියද සමග හෙතෙම ලක්දිවට සැපත් විය.
ගාල්ලේ විජයානන්ද විහාරස්ථානයේ දී ඔවුහු බුදුදහම වැළඳගත් අතර යටත්විජිත විජිත පාලන සමය තුළ බුදුදහමට ලැබෙමින් තිබුණු ස්ථානය පිළිබද ව කණගාටුවට පත් වූහ. එවකට පැවති මිෂනාරි පාසල් විසින් පාරම්පරික බෞද්ධ සිසුන්ට සිය ආගම පිළිබඳ කිසිදු ඉගැන්වීමක් නොලැබීමෙන් වන අවැඩ තේරුම් ගත් ඔවුහු බෞද්ධ පරම විඥානාර්ථ සමාගම බිහිකර විවිධ පෙදෙස්වල බෞද්ධ පාසල් ඇරඹීමට පියවර ගන්නා ලදී. මුලින්ම 1880 සැප්තැම්බර් 15 දින පෙට්ටිගලවත්තේ දී බී.ටී.එස්. ඉංග්‍රීසි පාසල නමින් පාසලක් ඕල්කට්තුමන් විසින් අරඹන ලද නමුත් එය පැවතුනේ කෙටිකලකි. නමුත් පසුව අයර්ලන්ත ජාතික පරමවිඥානාර්ථවාදි පියනමක් වූ බෝල්ස් ඩැලී තුමන් එහි විදුහල්පති ධූරය බාරගැනීමට එකග වීමත් සමග 1892 මාර්තු 1 දින ගාල්ල කොටුවේ පෙඩ්ලර් වීදියේ දී මහින්ද විද්‍යාලය අරඹන ලදී. එය මහින්දය යනුවෙන් නම්කරන ලද්දේ ශ්‍රී ලංකාවට බුදුදහම රැගෙන ආ මිහිදු මහ රහතන් වහන්සේගේ නමිනි.
ආචාර්ය ඩැලී මහතා ඉහළ ශික්ෂණයකින් සහ මනා කැපවීමකින් යුතු ව කටයුතු කළ නමුත් ඔහුගේ සේවය පැවතුණේ වසරක් පමණි. ඔහුගේ හැරයාමෙන් අනතුරු ව දශකයක පමණ කාලය තුළ විදුහල්පතිවරු රැසක් ඉතා කෙටිකාල සීමාවන්ට සේවය සපයන ලදී. නමුත් 1903 අගෝස්තු 1 දින ෆ්‍රෑන්ක් ලී වුඩ්වර්ඩ් මහතා විදුහල්පතිවරයා වශයෙන් පත් ව ඒමත් සමග විදුහලෙහි තත්ත්වය යහපත් අතට හැරෙනු දක්නා ලදී. ඔහු විදුහල්පති ධුරය භාරගත් දිනයේ සිට මහින්ද විද්‍යාලය සෙමෙන් නමුත් හිස ඔසවන්නට විය. ඔහු වැඩ භාරගැනීමෙන් සිවු මසක් ඇතුළත එනම් 1903 දෙසැම්බර් වනවිට මහින්දයට සිසුන් ඇතුළත් වීමේ සාමාන්‍ය අගය 89 සිට 142 තෙක් වැඩි විය. එම මාසයේ ම සිසුන් කේම්බ්‍රිජ් විභාගයට පෙනී සිටීම ඇරඹුණු අතර 1904 ජුලි මාසයේ දී විදුහලේ සිසුවකු වූ ජී. ඩබ්ලිවු. පෙරේරා විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුළත් වීමට ශිෂ්‍යත්වයක් දිනාගැනීමට සමත් විය. 1905 වනවිට සිසුන් 246ක් එහි ඉගෙනුම ලබමින් සිටියහ. 1904දීත් 1906 දීත් ඕල්කට්තුමන් දෙවතාවක් මහින්දයට සැපත් විය. 1907 වසර මහින්දයට ශෝක වසරක් වූයේ ඕල්කට්තුමන්ගේ අභාවය සිදු වූ නිසාවෙනි.
1919 දී තස්මේනියාව බලා ගිය වුඩ්වර්ඩ් නිහඩ ව එහි වාසය කරමින් ඉතිරි වසර 33 ම ලන්ඩනයේ පාලි ග්‍රන්ථ සමාගමේ පළ කරවනු වස් පාලි ත්‍රිපිටකය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනයට කැප වෙමින් ගත කළේ ය.
වුඩ්වර්ඩ්ගේ හැරයාමෙන් පසු ව කාලිදාස් නාග්, එෆ්. ජී. පියර්ස්, ඩබ්ලිවු. ඒ. ටෲප් සහ පී. ආර්. ගුණසේකර යන සාර්ථක විදුහල්පතිවරුන් රැසකගේ සේවය විදුහලට ලැබුණු නමුත් ඔවුන් ගේ සේවා කාලයන් කෙටි කාල පරාසයන්ට සීමා විය. 1932 වසරේ විද්‍යාලාධිපතිත්වයට පත් වූ එඩ්ගාර් ඇල්බට් විජේසූරිය මහතා පළමු ආදි සිසු විදුහල්පතිවරයා වශයෙන් සැලකේ. ඒ මහතා විද්‍යාධිපති ධූරය දැරූ සමය මහින්ද විද්‍යාලයේ ස්වර්ණමය යුගය වශයෙන් හැදින්විය හැකි ය. 1962 දී පාසල් රජයට පවරා ගැනීමත් සමග ඔහු විශ්‍රාම ලැබීය. ඉක්බිති මහින්ද විද්‍යාලය රජයේ සිංහල මාධ්‍ය පාසලක් බවට පත් විය.
හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්
කර්නල් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් (2 අගෝස්තු 1832 - 17 පෙබරවාරි 1907) ඇමෙරිකානු හමුදා නිලධාරියෙකු, මාධ්යවේදී, නීතිඥ හා සම-නිර්මාතෘ සහ පරමවිඥානාර්ථ සමිතියේ පළමු සභාපති විය. මහින්ද විද්‍යාලය මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ තවත් බොහෝ බෞද්ධ පාසල්ද මහාචාර්ය හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් මහතා විසින් ආරම්භ කර ඇත.
මෙහි ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් බුද්ධාගම පිළිබඳව වැඩි වැඩියෙන් අධ්‍යනය කිරීමටත්, පළමු වරට කොළඹ පරමාණුක සමිතියේ ශාඛාවක් ආරම්භ කිරීමත් කරන ලදී,පසුව මහනුවර සහ ගාල්ල යන ප්‍රදේශවලත් මෙහි ශකාවන් ආරම්භ විය. ඔහුට ඒ සදහා  පූජ්යපාද දොඩන්දූවේ පියරතන තිසා හිමියන්, පූජ්ය මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි, පූජ්ය හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නාහිමියන්, වැලිගම ශ්‍රී  සුමංගල නාහිමිපාණන්, පූජ්ය වලානේ ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ හිමි සහ රත්මලානේ ධම්මාලෝක ස්වාමීන් වහන්සේ ඇතුළු අනගාරික ධර්මපාල, වලිසිංහ හරිස්චන්ද්‍ර සහ ශ්‍ර්‍රිමත් ඩී.බී. ජයතිලක යන අයගේ සහය හිමි විය.
ඕල්කට්ගේ මුලපිරීම සහ මග පෙන්වීම සහිතව, සිංහල බෞද්ධයින්ගේ වැටීම සදහා හේතු වුන ප්‍රදාන සාධකය වූයේ නිසි අධ්‍යාපනයක් නොමැති වීම හා නිසි අධ්‍යාපන පහසුකම් නොමැති වීම වේ. මෙම නිසා ශක්තිමත් බෞද්ධ ආගමික පසුබිමක් ඇති බෞද්ධ පාසල් ආරම්භ කරණ ලදී. මෙම සිද්ධාන්තය යටතේ ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ පාසල් ආරම්භ කරන ලදී. ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලය, මහනුවර ධර්මරාජ විද්‍යාලය, කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලය සහ කුරුණෑගල මලියදේව විද්‍යාලය යන පාසල් ආරම්භ විය.
ෆ්රෑන්ක් ලී වුඩ්වඩ්
ශ්‍රීමත් ෆ්රෑන්ක් ලී වුඩ්වඩ් (1871-1952) උපත ලැබුවේ එංගලන්තයේ නෝර්ෆොල්ක් ප්‍රාන්තයේ Saham Tony නමින් හදුන්වන ගම්මානයේය. සම්ප්‍රදායික ඉංග්‍රීසි පාසලකට ගිය ඔහු එහි විචිත්‍රවත් ළමයෙකුද විය. ඔහු කේම්බ්‍රිජ් වෙත ශිෂ්‍යත්වයක් දිනා ගත් අතර, පසුව ඔහු ගුරුවරයකු ලෙස එහි සේවයට බැදුණි. ලන්ඩන් පරමවිඥානාර්ථ සමිතියට බැඳුණු ඔහු එමගින් හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට්ගේ මිතුරෙකු බවට පත්විය. හෙන්රි ස්ටීල් ඕල්කට් විසින් ඔහු වෙත මහින්ද විද්‍යාලයේ විදුහල්පති දුරය පිරිනමන ලදී ඔහු විසින් 1903 සිට වසර 7 කට අසන්න කාලයක් විදුහල්පති ලෙස කටයුතු කරන ලදී.
මහින්ද විද්‍යාලයේ වුඩ්වඩ්ගේ කාර්යය වූයේ ඉංග්‍රීසි, ලතින්, පාලි, බුදුදහම සහ කලාව යන පන්තිවල පන්ති පැවැත්වීමයි. පාසලේ විදුහල්පති තනතුරට සම්බන්ධ පරිපාලන කටයුතු වලට අමතරව. මුඩාලියර් ගුණරත්න, මුහන්දිරම් තෝමස් අමරසූරිය, මුහන්දිරම් වික්‍රමසිංහ මගින් මහින්ද විද්‍යාලය මේ වන විට පවතින ස්ථානයට ගෙන ඒමට කටයුතු කරන ලදී. ඔහු විසින් එහි ගොඩනැඟිලි නිර්මාණ ශිල්පියා සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියා, පෞද්ගලිකව අධීක්ෂණය කරන ලද අතර, බොහෝ විට ඔහු ඔවුන් සමක එකට වැඩකටයුතු කරන ලදී. ඔහු විසින් මහින්ද විද්‍යාලය සදහා ආත්මයක් - ඔහු විසින් එහි වෙනම සම්ප්‍රදායක් ද ඇති කරන ලදී. මෙම කාර්යන් විසින් ප්‍රයෝගිකව එම කටයුතු සිදු කිරීම මගිනි.
වුඩ්වර්ඩ් මහතා විසින් ඔහුගේ විශ්‍රාම කාලය ටස්මෙනියවේ පිහිටි රෝවෙල්ල ගම්මානයේ පාලි භාෂාවෙන් ලියන ලද බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථ ඉංග්‍රීසි බසට හැරවීම කරන ලදී.
වර්තමානය
අද දවසේ මහින්ද විද්‍යාලයේ එක වසර සිට 13 වසර දක්වා සිසුන් 3,750 කට අධික සංඛ්‍යාවක් ඉගෙනුම ලබති. ප්‍රාථමික, කණිෂ්ඨ, ද්වීතියික, ජෙෂ්ට ද්විතියික හා අද්‍යන කේෂ්ත්රයන් කාණ්ඩ 5 කට බෙදා ඇත. වත්මන් විදුහල්පතිවරයා වන අතුල විජේවර්ධන මහතා 2021 සිට එම ධූරයේ කටයුතු කරයි. BA, ශික්ෂණ විද්‍යාපීට ඩිප්ලෝමා (විද්‍යාව), පරිගණක විද්‍යාව, SLEAS විශ්ව විද්‍යාල ගුරුමණ්ඩලයක් සහ 30 දෙනෙකුට ආසන්න අනධ්‍යයන කාර්ය මණ්ඩලයක්ද එහි සේවය කරති.
පාසල් ගීතය
සිරි ලංක දක්ෂිණා දිශා රමා - මහින්දපේ මෙ විදුහලේ //
වඩමු බෝ උපා වහා පඩිදනෝ වෙමු සැමා // - කළු රන් වන මෙන් සුදිලෙවා //
නගමු පා තුගු, සිහල ලේ වඩා - සිහලුනේ බෝ සමගිනේ //
මේ මහින්ද ශාස්ත්‍ර ශාලා කිර්තියෙනි වැජබේවා //
සොදසේ නෙ සත් උගන්වන ගුරූන්
වෙතා නිතී බැති වෙමු //
නොමද සැමදා මෙහි බැති සිති නිතී රදා //
සලකමු බෝ ගැති වෙමු //
මෙලක මාතගේ පුතුනි ධිරවූ
මුනිදු සාසනේ රකිමු දැසසේ
නගමු පා තුගු සිහල ලේ වඩා
ලෝ පහළ කිර්තියෙහි
වේ ජයමෑ දින දිනා
මේ මහින්ද ශාස්ත්‍ර ශාලා
කිර්තියෙනි වැජබේවා.
විදුහල්පතිවරු
• 1892-1893 : Dr. Bowles Daley
• 1894 : Lovegrove
• 1895-1896 : O.A. Jayasekara (Acting)
• 1897-1898 : M. Balasubramaniya Mudlier
• 1898 : Gordon Douglas
• 1899 : O.A. Jayasekara (Acting)
• 1900 : M.J. Fernando
• 1901 : O.A Jayasekara
• 1902 : McDougal
• 1919-1920 : Kalidas Nag
• 1920 : S de S Jayarathna (Acting)
• 1921-1923 : F. G. Pearce
• 1923-1926 : W.A. Troup
• 1932-1962 : E.A.Wijesuriya
• 1962-1974 : J.H. Gunasekara
• 1974-1975 : C.K Waidyarathnae (Acting)
• 1975-1978 : B.K Silva
• 1978-1983 : W.A.D.S. Gunathilake
• 1983-1987 : C.K Waidyarathnae
• 1992-1994 : M.Wickramasinha
• 1994-1996 : D.C.N. de Silva
• 1996-2004 : D.K. Athukorala
• 2004-2007 : K.A.Susil Premanath
• 2007-2008 : L.C.Karunasena (Acting)
• 2008-2011 : R.M.Werahera
• 2011-2012 : M.A. Jinadasa (Acting)
• 2014 to present : P.M.G. Gamini Jayawardhane
ආදරවන්තයන්ගේ සටන
ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලය සහ රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය අතර වාර්ෂික ව පැවැත්වෙන මහා ක්‍රිකට් තරගය ආදරණීයයන්ගේ සටන යනුවෙන් හැදින්වෙයි. එම තරගය මුල්වරට පවත්වන ලද්දේ ජේම්ස් හෝර්න් පියතුමන් රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයෙහිත්, ෆ්‍රෑන්ක් ලී වුඩ්වර්ඩ් මහතා මහින්ද විද්‍යාලයෙහිත් විද්‍යාලධිපතිවරුන් ව සිටිය දී ය.
මේ දක්වා පවත්වා ඇති මහින්ද-රිච්මන්ඩ් ක්‍රිකට් තරගවලින් මහින්ද විද්‍යාලය තරග 23ක්ද රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලය තරග 24 ක්ද ජයග්‍රහණය කර තිබේ. 1978 වසරෙන් පසු ප්‍රථම වතාවට එතෙක් ජය-පරාජයකින් තොර ව අවසන් වෙමින් පැවති මහින්ද රිච්මන්ඩ් ක්‍රිකට් තරගය 2008 වසරේ දී මහින්දය විසින් ජයග්‍රහණය කරන ලදී.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයට පවරාදුන් පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පාසල් ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයට පවරාදුන් පරමවිඥානාර්ථ පාසල් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පලාතේ පාසල් ප්‍රවර්ගය:ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල්
චන්ද්‍ර නන්දිනී
චන්ද්‍ර නන්දිනි යනු හින්දි ප්‍රබන්ධ නාට්‍ය රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාව ඔස්සේ මෙම කතාමාලාව විකාශය ඇරඹියේ 2016 ඔක්තෝබර් 10 දින සිට ප.ව. 8:30ට ය. මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ඒක්තා කපූර් සහ ශෝභා කපූර් විසින් බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් සන්නාමය යටතේ ය. මෙය රංජන් කුමාර් සිංගේ අධ්‍යක්ෂණයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත වන චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යගේ රජත් තෝකාස් විසින් ද, නන්දිනීගේ චරිතය ශ්වේතා බාසු ප්‍රසාද් විසින් ද නිරූපණය කරයි. මෙම කතාමාලාව සඳහා පාදක වී ඇත්තේ පුරාතන ඉන්දියාවේ අධිරාජයකු වූ චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්යගේ ජීවත කථාවයි.
කථාපුවත
පිප්ලිවානාහි කුඩා පළාතක ප්‍රාන්ත රජකු වූ සූර්යගුප්තගේ භාර්යාව වන මූරා හට චන්ද්‍රගුප්තව පිළිසිඳ ගනී. ෂූර්යගුප්ත සහ ඇයට ඔහුගේ මිතුරකු වන මගධයේ ශෂිශුංග රජු ආරාධනා කරයි. මාලිගයේ දී, ගර්භනී මූරා හට මිත්‍ර කරනවෑමියකු වන නන්ද පෙම් කරයි. මෙම වරද වෙනුවෙන් ශෂිශුංගගේ භාර්යාව වන අවන්තිකා රැජින ඔහුට පහර දෙයි. නමුත් පසුව පෙනී යන්නේ අවන්තිකා සහ නන්ද එක්වී ශෂිශුංගගෙන් සිහසුන පැහැර ගැනීමට කුමන්ත්‍රණ කරන බවයි. එසේම ශෂිශුංගගේ යැයි පැවසුණු පුත්‍රයින් 9 දෙනා සැබැවින්ම නන්දට දාව අවන්තිකා වැදූ පුත්‍රයින් ය. සූර්යගුප්ත සහ මූරා මේ පිළිබඳ දැන ගත්ත ද, ඔවුනට කිසිවක් කරගත නොහැකි වන්නේ නන්ද ඒ වනවිටත් ශෂිශුංගව මරා දමා තිබූ හෙයිනි. මෙහි වරද සූර්යගුප්ත වෙත පැ‍ටවේ. නන්ද විසින් සූර්යගුප්ත මරාදමයි. මූරා කැළය දෙසට පලා යයි. එහිදී ඇයට චන්ද්‍ර නැමැති පුත්‍රයා උපත ලබයි. නන්දට හසුවීම වැළැක්වීමට ඇය දරුවාව ගව ශාලාවක සඟවයි. අනතුරුව කණිකා නැමැති සාමාන්‍ය කාන්තාවක් චන්ද්‍රව හදාවඩා ගනියි. මූරා නන්දගේ සිරකාරියක බවට පත්වේ. මේ වනවිට නන්ද මගධයේ අධිරජු බවට පත්ව මහාරාජ මහා පද්මනන්ද යන පදවිය උසුලයි. ඔහු අවන්තිකාව විවාහ කරගනියි. ඔහු මූරාව ද විවාහ කරගන්නට උත්සාහ දැරුව ද, ඇය එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සිය පුත්‍රයා තමන් ‍වෙනුවෙන් පලිගන්නා බව පවසන ඇය, නන්දට දියණියක වූයේ නම් ඇයට ද මෙම වැරදිවලට වන්දි ගෙවීමට සිදුවන බව පවසයි. මඳ කලකින්ම අවන්තිකා රැජින දියණියක බිහි කරයි. ඇය නන්දිනී නම් වේ.
වසර 14කට පසු
පද්මනන්ද කෲර පාලකයකු බවට පත්ව සිටියි. ඔහු සිය ජනයා වෙත බදු පනවයි. ඔහුගේ එකම දුර්වලතාවය වූයේ ඔහු සිය පණටත් වඩා ආදරය කළ දියණිය නන්දිනී ය. මූරා තවමත් නන්දගේ සිරකාරියකව පසුවෙයි. මේ වනවිට සාමාන්‍ය වැසියකු ලෙස හැදීවැඩුණු චන්ද්‍රගුප්ත සිය හදාගත් මව වන කණිකාට බෙහෙවින් ලැදි ය‍. සිය බේබදු හදාගත් පියාගේ පීඩාවලින් ඇයව බේරාගන්නට ද ඔහු නොපැකිළෙයි. සිය මවට මූල්‍යමය අතින් උපකාර කිරීමට සිතා ඔහු පාඨලිපුත්‍රය වෙත පිටත් වෙයි. ඔහුගේ දස්කම් දැක තුටු වූ මගධ රක්ෂස් මහාමාත්‍ය විසින් පිරිනමන ලද විශේෂ මුද්‍රාවත් සමග ඔහු පාඨලිපුත්‍රය වෙත පැමිණෙයි. නන්ද බදු වෙනුවෙන් ජනතාව පෙළනු දැක ඔහු කම්පාවට පත්වෙයි. නන්දගේ ආඥාව මත සෙබලුන් විසින් හිංසා කරනු ලබන මූරාව ද ඔහුට මුණගැසෙයි. ඔහු මූරාව මඳ කාලයකට රැකගැනීමට සමත් වෙයි. කෙසේනමුත්, ඔහුට රාජකුමාරි නන්දිනීව ද දැකගන්නට ලැබෙයි. මේ අතර චානක්‍ය චන්ද්‍රගුප්තගේ ක්‍රියාවන් දෙස බලා සිටියි. යම් දිනෙක චන්ද්‍ර හට අඛණ්ඩ භාරතවර්ෂයක් පිළිබඳ සිය සිහිනය සැබෑ කරමින් ඉන්දියාවේම ශ්‍රේෂ්ඨ දිව්‍යමය අධිරජකු වීමේ හැකියාව ඇති බව ඔහු වටහා ගනියි. අනෙක් අතින් ග්‍රීසියේ මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජයා ඉන්දියාව ආක්‍රමණයට සැලසුම් කරයි. චානක්‍ය මහා පද්මනන්දයන් හමුවී ග්‍රීක ආක්‍රමණය පිළිබඳ අනතුරු හඟවයි. නමුත් මේ පිළිබඳ අවධානයක් යොමු නොකරන පද්මනන්ද චානක්‍යව රාජසභාවේ ඉවතට ඇද දමන්නේ ඔහුට යාචකයකු යැයි අවමන් කරමිනි‍. චානක්‍ය ළමා චන්ද්‍ර හට රජකුට අවශ්‍ය සියලුම දක්ෂතාවයන් උගන්වයි.
වසර කිහිපයකට පසු
ග්‍රීකයන්ගේ යුධ හැකියාව පිළිබඳ ඉගෙනීමට චානක්‍ය චන්ද්‍රව ග්‍රීකවරුන් වෙත යවයි. ඔහු පර්වාටක් වෙත යාමේ දී, සෙලියුකස් නිකේටර්ගේ දියණිය වන හෙලේනාට මලේකේතු විසින් සිදුකරන ද්‍රෝහිකම් දැනගනියි. හෙලේනාගේ උපකාර ඇතිව ඔහු ග්‍රීක යුධ ශිල්ප උගනියි. අනුතරුව පලායන ඔහු පද්මනන්දට එරෙහි සටන් වැදුණ ද, පරාජයට පත්වේ. ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මරණින් පසු ඔහු ඉන්දියාවේ රැඳී සිටි ග්‍රීකවරුන්ට පහර දෙයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු හෙලේනාව විවාහ කරගනියි. නැවත ඔහු පද්මනන්දට පහර දෙන්නට තැත් කළ ද, එය ද අසාර්ථක වේ. අනුතරුව ඔවුන් විශාල සේනාවක් සංවිධානය කරන අතර, සිය හමුදාව නඩත්තු කිරීමට ධනය සැපයිය හැකි ධනවත් ව්‍යාපාරිකයකුගේ දියණියක වූ දුර්ධරා සමග විවාහ වන ලෙස ආචාර්ය චානක්‍ය ඔහුට පවසයි. අනතුරුව ඔහු යළි ආක්‍රමණයක් දියත් කරන අතර, එහි පළමු දිනයේම පද්මනන්ද ආසන්නයට පැමිණීමට චන්ද්‍රට හැකි වේ. නමුත් දිනය ගෙවීයන විට, නන්දිනීගේ පෙම්වතකු වූ මලේකේතු චන්ද්‍රගේ පිටට පිහියෙන් අනියි. ඊළඟ දිනයේ ඔහුගේ හමුදාව දුර්වල වන හෙයින් චන්ද්‍ර කඳුගැටයක් පසුපස පිහිටි රහස් නිවසක් වෙත පලා යයි. අනතුරුව චන්ද්‍ර සහ හෙලේනා හට මලේකේතුව හසු වේ. ඔහු චන්ද්‍රහට නන්ද රජුගේ රහසිගත සැඟවීම් ස්ථානය හෙළි කරයි. චන්ද්‍ර එම ස්ථානය වෙත පිටත් වන අතර, මලේකේතු හෙලේනාගේ දෑස්වලට වැලිගසා පලා යයි. අනතුරුව චන්ද්‍ර නන්චව සොයා ගනියි. ඔහු නන්දව මරාදැමීමට තැත්කළ ද, නන්දිනී අසිපතක් රැගෙන සිය පියා වෙනුවෙන් සටන් වදියි. නන්ද සහ නන්දිනී ඉදිරිපිට චන්ද්‍රගුප්ත නන්දගේ පුතුන් 8 දෙකු මරා දමයි. (ඉතිරි පුත්‍රයා මානසික ආබාධයකින් පෙළෙන්නෙකි) නමුත් නන්ද සහ නන්දිනීව විනාශ නොකිරීමට ආචාර්ය තීරණය කරයි. ඔවුන් දෙදෙනා නන්දගේ සියලු වස්තුව සඟවා ඇති ස්ථානය වෙත ගමන් ගනිති. මෙවිට ඔවුන් පසුපස පැමිණෙන ආචාර්ය සහ චන්ද්‍ර, නන්දව මරාදමයි. අනතුරුව මාලිගය වෙත පලායන නන්දිනී සිය නෑණාවරියන්ට සහ මව්වරුන්ට සිදුවූ දෑ පවසයි. මූරා නිදහස ලබන අතර, චන්ද්‍ර මගධයේ රජු ලෙස අභිෂේක වේ. නමුත් නන්ද සහ ඔහුගේ පුතකු වූ ධාන් තවමත් ජීවත්ව සිටින බව හෙළීවීමෙන් පසු ඔහුට නන්දිනී සමග විවාහ වීමට සිදු වේ...
කළුතර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය
කළුතර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. බස්නාහිර පළාතේ පිහිටි කළුතර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 10 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 813,233 සිටියහ.
1982 ජනාධිපතිවරණය
1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී පැවැත්වුනු පළමුවන ජනාධිපතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
1988 පළාත් සභා මැතිවරණය
1988 ජූනි 2 දිනදී පැවැත්වුනු 1වන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයෙහිදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
1988 ජනාධිපතිවරණය
1988 දෙසැම්බර් 19 දිනදී පැවැත්වුණු 2වන ජනාධිපතිවරණයෙහිදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
1989 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
පහත අපේක්ෂකයෝ තේරී පත්වූහ: තිලක් කරුණාරත්න (ශ්‍රීලනිප), 54,339 මනාප ඡන්ද (මඡ); ඉන්ද්‍රදාස හෙට්ටිආරච්චි (එජාප), 54,099 මඡ; සුමිතා ප්‍රියංගනී අබේවීර (ශ්‍රීලනිප), 51,494 මඡ; නෙවිල් ප්‍රනාන්දු (ශ්‍රීලනිප), 40,977 මඡ; අනිල් මුණසිංහ (ශ්‍රීලනිප), 40,320 මඡ; පුන්සිරි සේනරාජා පෙරේරා සමරනායක (එජාප), 36,150 මඡ; අබ්දුල් බකීර් මාකර් ඉම්ටියාස් (එජාප), 35,433 මඡ; පතිරගේ දොන් අබේරත්න (එජාප), 30,292 මඡ; මංගල මුණසිංහ (ශ්‍රීලනිප), 28,522 මඡ; මාන්න මරක්කලගේ මර්වින් ජෝසප් කුරේ (එජාප), 27,991 මඡ; සහ ජයසිරි සරත් තුමාර රණවක (එජාප), 20,983 මඡ.
1993 පළාත් සභා මැතිවරණය
1993 මැයි 17 දිනදී පැවැත්වුණු 2වන බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයෙහිදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
1994 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
1994 අගෝස්තු 16 දිනදී පැවැත්වුණු 10වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
පහත අපේක්ෂකයෝ තේරී පත්වූහ: රත්නසිරි වික්‍රමනායක (පොපෙ), 88,213 මනාප ඡන්ද (මඡ); අබේවීර සුමිත්‍රා ප්‍රියංගනී (පොපෙ), 85,661 මඡ; රෙජිනෝල්ඩ් කුරේ (පොපෙ), 85,297 මඡ; කුමාර වෙල්ගම (පොපෙ), 79,056 මඡ; එදිරිවීර ප්‍රේමරත්න (පොපෙ), 70,041 මඡ; අබ්දුල් බකීර් මාකර් ඉම්තියාස් (එජාප), 68,519 මඡ; තිලක් කරුණාරත්න (එජාප), 63,206 මඡ; ජයසිරි සරත් කුමාර රණවක (එජාප), 60,506 මඡ; මහින්ද සමරසිංහ (එජාප), 59,150 මඡ; සහ අනිල් මුණසිංහ (පොපෙ), 56,071 මඡ.
2010 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
2010 අප්‍රේල් 8 දිනදී පැවැත්වුනු 14වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
පහත අපේක්ෂකයෝ තේරී පත්වූහ: කුමාර වෙල්ගම (එජනිස-ශ්‍රීලනිප), 124,766 මනාප ඡන්ද (මඡ); මහින්ද සමරසිංහ (එජනිස), 97,778 මඡ; නිර්මල කොතලාවල (එජනිස), 82,044 මඡ; රෝහිත අබේගුණවර්ධන (එජනිස-ශ්‍රීලනිප), 77,205 මඡ; රාජිත සේනාරත්න (එජනිස), 66,710 මඡ; රෙජිනෝල්ඩ් කුරේ (එජනිස-ශ්‍රීලනිප), 60,196 මඡ; පාලිත තෙවරප්පෙරුම (එජාපෙ), 51,153 මඡ; විදුර වික්‍රමනායක (එජනිස), 50,114 මඡ; අජිත් පෙරේරා (එජාපෙ), 48,588 මඡ; සහ අර්ජුන රණතුංග (ප්‍රජාසං), 27,796 මඡ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
සතර මහා දේවාල
සිංහල දේවාල
මේවා සිංහල දේවාගමේ දේවාල වේ.
නාථ දේවාලය
සෙංකඩගල රාජකීය පරිශ්‍රය තුල ඇති පැරණිතම ස්මාරකය වන්නේ නාථ දේවාලයයි.ද්‍රවිඩ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන මෙය තුන්වන වික්‍රමබාහු රජු විසින් කරවා ඇත.ඇසල පෙරහැරේ දළඳා පෙරහැරට පසුපසින්ම ගමන් කරන පෙරහැර වේ.නාථ දේවාල කැපවි ඇත්තේමතු බුදුවන නාථ දේවියන් වෙනුවෙනි.
විෂ්ණු දේවාලය
පෙරහැරේ දෙවනුවට ගමන් කරනුයේ මෙම දේවාලයේ පෙරහැරයි.විෂ්ණු දෙවියන් වෙනුවෙන් මෙම දේවාලය කරවි ඇත.රජවරු අභිෂේකයෙන් පසු නලල් පටය බඳිනු ලැබීමේ චාරිත්‍රය ඉටුකරනු  ලැබුවේ මෙම දේවාලයේය.මෙම දේවාලය දෙවුන්දර පිහිටයි.
පත්තිනි දේවාලය
දළඳා මාළිගාව අවට ඇති පැරණි ගොඩනැගිලි අතරින් එකකි.පති භක්තිය රැකි උතුම් කාන්තාවක් ලෙස සලකන ඇය සත්වාරයක් උපත ලද බව.ජලයෙන්,මලෙන්,නයි කඳුලෙන් ,කඳුරු පොත්තෙන් ,පිනිබිනදුවෙන්,අඹෙන්,ඉපදි බව සැලකේ.ඇසළ පෙරහැරේ අවසානයට ගමන් කරන පෙරහැරයි. අතීතයේ පටන් දළඳා කරඬුව ගෙනයාමට ඇත් රාජයෙක් විය.එම තත්වය සුවිශේෂි ඇතෙකුට හිමිවේ.මේ දක්වා කාලය තුල ඇතුන් 14ක් පමණ දළඳා කරඬුව රැගෙන යාමට සමත්ව ඇත.
කතරගම දේවාලය
14 වන සියවසේදී පමණ ඇරම්භවු බව සැලකේ.මෙම දේවාලය කතරගම දෙවියන්ට ප්‍රසිද්ධව ඇත.
ප්‍රවර්ගය:සෙංකඩගල රාජකීය පරිශ්‍රය ප්‍රවර්ගය:දේවාලේ
මේස ‍පන්දු
මේස‍ පන්දු යනු ක්‍රීඩකයින් දෙදෙනෙකු හෝ හතරදෙනෙකු සැහැල්ලු පන්දුවකට ඉදිරියට සහ පසුපසට එකිනෙකා වෙත පැඩලයන් මඟින් පහර දීමයි. ක්‍රීඩාව සිදු කරන්නේ දැලකින් දෙකට බෙදු ද ‍ෙම්‍සයක් මතදීය. ක්‍රීඩකයන් තමන් දෙසට එන පන්දුව එක් වතාවක් පමණක් තම පැත්තේ වැද්දවීමෙන් අනතුරුව අනිත් පැත්තට යොමු කල යුතුය. පන්දුව විරුද්ධවාදියාගේ පැත්තේ නොගැටුනහොත් හෝ විරුද්ධවාදියා පන්දුව අවසාන ඉර පසුකිරීමට ප්‍රථම පහර නොදුනහොත් එය මල පන්දුවක් ලෙස හැදින් ‍ෙව්‍. ක්‍රීඩාව ඉතා ඉක්මනින් සහ ඉක්මන් ප්‍රතික්‍රියාකාරී විය යුතුය. දක්ෂ ක්‍රීඩකයෙකු හට දඟර කවා පන්දුව යැවිය හැකිය. එලෙස යැවී‍ෙමන් විරුද්ධ පැත්තේ සිටින ක්‍රීඩකයාට පන්දුව එන ආකාරය සහ එයට පහරදෙන ආකාරය කල්‍‍‍‍ෙව්ලා ඇතිව සැලසුම්‍කර ආත්ම විශ්වාසයකින් යුතුව පන්දුවට පහරදී‍ම්‍ හැකියාව වලක්වයි. මෙම ක්‍රීඩාව 1880 දී එංගලන්තයේදී ආරම්‍භ කරන ලද්දේ රාත්‍රී ආහාරයට පසු ඉහල පෙලේ වික්ටෝරියානුවන් විනෝදය සඳහා කරන ලද ක්‍රීඩාවක් ලෙසිනි. එහිදී දැලක් ලෙස පොත් පේලියක් ද රවුම්‍කර ගත් ෂැම්‍පේන් මූඩියක් හෝ ගැට ගසා ගත් නූල් බෝලයක් ලෙසද, සිගරට්‍පෙට්‍ටියක පියනක් පැඩලය ලෙසද භාවිතා කරන ලදී. නූතන ක්‍රීඩාවක් ලෙස ‍මේස පන්දු යුරෝපයේ ඇ‍ෙමරිකා‍ෙව් සහ ජපානයේ විකසනයට පත්ව ඇත. මෙම ක්‍රීඩාව පාලනය කරනු ලබන්නේ 1926 දී පිහිටුවා ගන්නා ලද අන්තර්ජාතික ‍ෙම්‍ස පන්දු ස‍ම්මේලනය මගිනි.(ITTF)
ලංකා ගවරා
ලංකා ගවරා (CEYLON GAUR) යනු ලංකාවේ වාසය කල වඳවී ගිය ක්ෂීරපායි සත්වයෙකි.
හැදින්වීම. ගවරා යනු විශාල ශරීරයකින් හෙබි කාල වර්ණ සත්වයෙකි.මෙම සත්වයා හරකා බයිසන් ගවයා යැක් මීහරකා අයත් ගව පවුලේ සාමාජිකයෙකි.ඔවුන් ඉතාමත් ශක්තිමත් සත්ව විශේෂයක්ය.දැනට වාසය කරන අලියා රයිනොසිරස් හිපපොටේමස් මෙසේ විශාලව වැඩෙන සතුන්ය.මෙම සත්වයා ඊශාන දිග හා දකුණු අසියානු කලාපයේ පැතිරී සිටී. ලංකාවේ වාසය කල ගවරා ඉන්දියාවේ වාසය කල ගවරාට වඩා කුඩාවූ බව සදහන්වේ.දැරණියගල මහතාගේ හා ඇතැම් බ්‍රිතාන්‍ය ලේඛකයින්ට අනුව මේබව සනාතවේ.
Scientific Classificatioබ
රාජධානිය	: සත්ව
වංශය	: පෘෂ්ඨවංශී
Order	: Artiodactyla
Family	: Bovidae
Subfamily	: Bovinae
Genus	: Bibos
Species	: B.sinhaleyus
Binomial name: - Bibos sinhaleyus
ඉතිහාසය
සිංහල භාෂාව තුල ඇති ගවරමාන,ගවර එළිය,ගවර විල,ගවර කැළේ වැනි ස්ථාන නාම මෙන්ම ගවර මාන නමින් හඳුන්වන තෘණ විශේෂයක්ද පවතී.මෙවන් වචන සිංහල භාෂාවට එක්වී ඇති ආකාරය අනුව ගවරා යන සතෙකු ශ්‍රී ලංකාව තුල ජීවත්වූවා යැයි සිතිය හැකිය.මීට අමතරව රොබට් නොක්ස් විසින් රචිත එදා හෙළදිව ග්‍රන්තයේද ගවරා නමින් හඳුන්වනු ලැබූ සතකු සිටි බව පවසයි.ඔහු සඳහන් කරන ආකාරයට ගවරා ගවයෙකුට සමාන ලක්ෂණ දරයි.කෙසේ වෙතත් ගවරා කිසි දිනෙක ඔහු නොදුටු බවත් නොක්ස් පවසයි රොබට් (නොක්ස් විසින් ලියන ලද  එදා හෙළදිව (පරිවර්තනය=ඩේවිඩ් කරුණාරත්න ) කෘතියෙහි සදන් වන්නෙ රජතුමාගේ සුරතල් සතුන්  අතර නොක්ස් විසින් මෙවන් සතෙකු දුටු බවයි.  {පරිචේදය - 10 / 103 පිටුව / තෙවන ජේදය}).ගවර නමින් සතකු සිටිනබව ගැමියන් කියනු නොක්ස් අසා ඇත.මීට අමතරව ජොන් ඩොයිලිගේ වාර්ථාවලද ගවරා පිළිබද තොරතුරු ඇතුලත්ය.ඩොයිලි ගේ වාර්ථවලට අනුව ගවරා ගවයාට සමාන පෙනුමකින් යුතු සතෙකි.වර්ණයෙන්ද ගවයාට සමානය එහෙත් ගවරාගේ අං තට්ටුව පහතට නැමී පිහිටා ඇත.මෙම සත්වයා ඉතා කලාතුරකින් පමණක් දැකගතහැකිවිය.වරෙක අල්ලාගත් ගවරෙකු මහනුවරට ගෙන ආබව ඩොයිලි අසා ඇතිබව පවසයි.කෙසේ වෙතත් මෙම ගවර ඉතා කෙටි කලකින් මියගොස් ඇත.මේජරි ෆොර්බ් විසින් රචිත ‘Eleven Years in Ceylon (1840:II.159)’ නම් ග්‍රන්තයේද ගවරා පිළිබද කියැවේ.නුවර එළිය හා සමනළකන්ත අතරවූ තැනිතාලා බිම් කඩ එවක ගවර එළිය නමින් හඳුන්වා ඇතිබව ඔහු පෙන්වා දෙයි.ගවරා යනු ඉතා භයන්කර සතෙකු බව මේජර් ෆොර්බ් පවසයි.ජේම්ස් එමර්සන් ටෙනනට් ගේ Ceylon: An account of the island Physical, Historical and Topographical (1859).නම් ග්‍රන්තයේද ගවරා ගැන තොරතුරු ඇතුලත්ය.වරක් ඔහුට මහළු සිංහල පුරුෂයෙකු ගවරා ගැන විස්ථරයක් පවසා ඇත.ගවරා හෝටන් තැන්න ප්‍රදේශයේ වාසය කරඇත.එම සත්වයා ගෝනාට හා මී හරකාට සමාන ලක්ෂණ ඇති තද දුඹුරු පැහැති සතකු බව එම මහල්ලා ටෙනනට්ට පවසා ඇත.ගවරා මධ්‍ය කඳුකරයේ ජීවත්වී ඇත.ජනප්‍රවාදයන්ට අනුව ගවරෙකු සමග සටන් කොට දිනන පුද්ගලයාට රජුගේ ආක්ෂකයා වීමට හැකියාව ලැබිණි.ගවරා ගේ යැයි සක කළහැකි අස්ථි කොටස් 1962 දී රත්නපුර ප්‍රදේශයේදී  ආචාර්‍ය  P.E.P.දැරණියගලයන්ට හමුවී ඇත.මීට අමතරව මෙවන් ගවේෂණ කිහිපයකින් ගවරා ගේ යැයි සක කළ හැකි ෆොසිල හමුවී ඇත. මිනිසුන් විසින් දඩයම් කිරීම වසංගත රෝග වැනි හේතු විසා ගවරා වඳවී යන්නට ඇතැයි සළකේ.
මූලාශ්‍ර
1.	http://www.lankalibrary.com/geo/india-lanka.htm
2.	Ceylon: An Account of the Island Physical, Historical, and Topographical by James Emerson Tennent (pg 152) - http://books.google.lk/books?id=VeeAO6fuGQ8C&pg=PA151&lpg=PA151&dq=ceylon+gaur&source=bl&ots=M4PPpjF5z_&sig=a9OHx08ZiQY6F_MRA_I5HK29Ahs&hl=en&ei=P7z6S-SwC4O5rAe-hbGwCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CBoQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false
3.	http://www.rootsweb.ancestry.com/~lkawgw/muskrat.html
4.	http://en.wikipedia.org/wiki/Gaur
මාතර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය
මාතර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සැදුණු බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක 22 අතුරින් එකකි. දකුණු පළාතේ පිහිටි මාතර පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය හා සමග මෙම මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය සමීපවර්තී වෙයි. වර්තමානයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවෙහි මන්ත්‍රීවරුන් 225 අතුරින් 8 දෙනෙකු මෙම දිස්ත්‍රික්කය විසින් තෝරා පත් කරනු ලබන අතර 2010 දී එහි ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් 578,858 සිටියහ.
1982 ජනාධිපතිවරණය
1982 ඔක්තොම්බර් 20 දිනදී පවත්වන ලද පළමුවන ජනාධිපතිවරණයෙහි මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
1988 ජනාධිපතිවරණය
1988 දෙසැම්බර් 19 දිනදී පැවැත්වුණු දෙවන ජනාධිපතිවරණයේදී මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
1989 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
1989 පෙබරවාරි 15 දින පැවැත්වුණු 9වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම දිස්ත්‍රික්කය සඳහා ප්‍රතිඵලය:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක ප්‍රවර්ගය:මාතර දිස්ත්‍රික්කය