ජර්මනිය
හිට්ලර් පෙරමුණු දෙකක සටන් වදියි (1943 ජුලි- සැප්තැම්බර්)
හැම්බර්ග් නුවරට එල්ල වූ මාරක ගුවන් ප්‍රහාරය සෙසු සියල්ලන් මෙන්ම ගෝරින් තුලද ඇති කලේ මහත් කම්පනයකි. සිදු වූ දැවැන්ත විනාශය දුටු හේ අවංකව කනගාටු විය. වහා ගුවන් හමුදා සෙනෙවි මණ්ඩලය රැස්කොට විසි හතර පැයේ ජර්මන් ගුවන ආරක්ෂා කිරීමේ වැඩසටහනක් පිළියල කෙරුනේ ඒ නිසාය. සැලැස්ම රැගෙන චාන්ස්ලර් මන්දිරයට ගිය ගෝරින් ඊට අනුමැතිය පැතුවද හිට්ලර් ඔහු පන්නා ගත්තේ නොසිඳුන කෝපයෙනි. “ඕවයින් ඇති වැඩක් නැහැ අයිසේ. භීෂණයට උත්තර දෙන්න ඕනෑ භීෂණයෙන්. ලන්ඩනයට රිදෙන්න ගහන්න ගුවන් හමුදාවට තව එක අවස්ථාවක් දෙන්නම්. හ්ම්. යනවා යනවා” අන්දමන්ද වූ ගෝරින් ආපසු ගුවන් අමාත්‍යාංශයට පසුබැස ගොස් නායකතුමා තුල තමා කෙරේ වූ විශ්වාසය පළුදු වී ඇතැයි නිළධාරීන් හා පවසමින් වැලපුනේ කඳුළු සලමිනි. අනතුරුව මඳක් සැනසී හොටු පිහිදාගත් හේ විස්මයෙන් තමා දෙස බලා හුන් සෙනෙවි මණ්ඩලයට මෙසේ නියම කලේය. “ඉතින් ඔන්න ඔහොමයි උනේ. ඒ නිසා වහාම ලන්ඩනයට බෝම්බ දාන්න ලේස්ති වෙන්න ඕන. හ්ම් යනව යනවා.” බටහිර බලවතුන් හා ගුවනේ තරඟ වැදීමට ජර්මනියට තව දුරටත් හයියක් නොමැති බව අවබෝධ කොටගෙන සිටි ගෝරින් පලිගැනීමේ ප්‍රහාර වලින් මිත්‍ර ජාතීන් බිය ගැන්විය නොහැකි බවද දැන සිටියේය. ඒ අතර ජුලි අග භාගයේ නැගෙනහිර පෙරමුණේ දරුණු ලෙස සටන් වැදුන රතු හමුදාව අගෝස්තු 03 දා ඕරෙල් නගරයට ඇතුළු වන විට ජර්මන් අණදෙන නිළධාරීන් විස්මයට පත්ව සිටි එක් හේතුවක් වූයේ කර්ක්ස් හි ආරක්ෂක සටනකින් පසුවත් ක්ෂණිකව ප්‍රහාරක අඩියකට මාරු වීමට රුසියානුවන් පෙන්වූ හැකියාවය. ඒ සතිය තුල වඩාත් ඉදිරියට ගිය සෝවියට් 1 වන යුද ටැංකි හමුදාව 11 වන දා ක්හාර්කොව් නගරයට සැතපුම් 20ක් වයඹ දිගින් වූ තැනිතලාවේදී එස්. එස්. 3 වන පැන්සර් කෝර්ප්ස් බල ඇණියට පහර දුන් විට වහා ආරක්ෂක අඩියකට පිවිසීමට ජර්මන් පෙරමුණට සිදු විය. සිසිලියෙන් ද ජර්මන් හමුදා ඉවත් කොට ගැනීම එදිනම ආරම්භ වූයේ වඩාත් ඉදිරියට ආ ජනරාල් බර්නාඩ් මොන්ට්ගොමරිගේ ඉංග්‍රීසි 8 වන හමුදාව දූපත හා ප්‍රධාන භූමිය අතර වූ මෙසිනා සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කිරීමට තැත් කල නිසාය. 17 දා වනවිට සතුරු ගුවන් ප්‍රහාර මැද සමස්ථ බලැණිය හා යුද උපකරණ මෙගොඩට ගෙන ඒමට හැකිවීම විශාල  ජයග්‍රහණයක් ලෙස සැලකිය හැකි වුවද, එදිනම රාජකීය ගුවන් හමුදාව බෝල්ටික් ප්‍රදෙශයේ රොකට් පර්යේෂනාගාරටද බැවේරියාවේ ගුවන් යානා කම්හලටද බෝම්බ දැමූහ. සතුරු ගුවන් යානා 60 බිම හෙලනු ලැබුවද එමඟින් ජර්මන් නිෂ්පාදනයට සිදු වූ හානිය සාධාරණිකරණය කොට හැකි නොවීය. ගෝරින්ගේ දෝෂාරෝපණ ඉවසිය නොහැකි වූ ගුවන් හමුදාවේ මාන්ඩලික ප්‍රධානී කල්නල්-ජනරාල් හෑන්ස් ජෙෂනොක් පසුදා සිය දිවි නසාගත්තේය. අගෝස්තු 20 දා නිකුත් වූ විශේෂ ආඥාවක් මඟින් එස්. එස්. නායක හයින්රිච් හිම්ලර් අභ්‍යන්තර ඇමති තනතුරට පත් කෙරිණ. ඒ ජර්මනිය අනාගත පොලිස් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමේ පළමු පියවර විය. ඉතාලියේ හටගත් තත්වය බරපතල ලෙස සැලකිල්ලට ගත් හිට්ලර් පෙර සූදානම කෝකටත් ඇඟට ගුණ බව සිතූ බව පෙනේ. මෙතැන පටන් එස්.එස්. සංවිධානයට අනුයුක්ත කරනු ලැබූ ජර්මන් පොලිසිය කටයුතු කලේ එහි සහායක අංශයක් ලෙසටයි. නැගෙනහිර පෙරමුණේ වරම අතට ගෙන සිටි රුසියානුවෝ හිට්ලර්ට ඉස්පාසුවක් නුදුන්භ. 23 දා රතු හමුදාව ක්හාර්කොව් නගරය අත්පත් කොට ගත්තේය. ඩොනෙට්ස්ක් නිම්නයේ සරුසාර ගල් අඟුරු ආකර කෙරේ ඇති කොටගත් අශාව අත හැර දැමීමට ඔහුට සිදුවිය. ජර්මන් යුද ටැංකි යුද බිමේ රැඟූ කාලය අහවර යැයි ගුඩේරියන්ට පවා නොසිතුනා නොවේ. එහෙත් එදා රැයේ බර්ලින් නුවරට බෝම්බ හෙළිමට පැමිණි රාජකීය ගුවන් හමුදාවට ප්‍රහාරක යානා 62ක් අහිමි වූයේ ගෝරින් හඳුන්වා දුන් නව උපායක් හේතුවෙනි. ඒ රේඩාර් වල මඟ පෙන්වීමෙන් තොරව නිදහසේ පියාසර කරමින් සතුරාට වෙඩිතැබීමයි. මෙය සෑහෙන අනතුරුදායක වුවද තරුණ ජර්මන් ගුවන් නියමුවෝ සතුටින් එම අභියෝගය භාර ගත්තෝය. මේ හේතුවෙන් ඉදිරි දින කිහිපය තුල බටහිර ගුවන් ප්‍රහාර වල සැර වඩාත් බාලවිය. සිය ගුවන්යානා අහිමි වීමේ වේගය ඔවුනටද ඔරොත්තු නුදුන්නා විය යුතුය. ගෝරින්ට විශාල කීර්තියක් අත්කොට දෙමින් සැප්තැම්බර් 03 දා සිට ජර්මනියට බෝම්බ හෙලීම අත් හිටවනු කැබුවද, එය රාජකීය ගුවන් හමුදාව තාවකාලිකව ගත් පියවරකි. එහෙත් ගෝරින්ගේ කල දවස මොහොතකට සුභ විය. සැප්තම්බර් 08 වැනිදා දෙසතියක් තුල දෙවන වරටද හිට්ලර් දකුණු දිග ආඥා මූලස්ථානයට පියාසර කලේ නැගෙනහිර පෙරමුණේ උද්ගතව තිබූ තත්වය නිසාය. රුසියානුවන් ස්ථන කිහිපයකින්ම පෙරමුණ බිඳ තිබූ හෙයින් ආරක්ෂිත සීමාවක් කරා පසු බැසීම හැර අන් විකල්පයක් නොවීය. අනතුරුව ඔහුට අසන්නට ලැබුනේ ඉතාලියේ බලයට පත් බැඩෝග්ලියෝ ගේ රජය මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් හා ගිවිසුමකට එලැඹී ඇති බවට බී.බී.සී. පුවත් සේවය වර්තා කල බවයි. “ගෝරින් ඉක්මන්ට එනවා,” ඒ ඇසූ හිට්ලර් රිසිවරය ගෙන මොර දුන්නේය. “මේ වගේ වෙලාවකට ලඟ ඉන්නම ඕන පුද්ගලය තමා රයික්මාෂල්. ආයෙ ලෝකෙ කඩා වැටුනත් කලබල වෙන මිනිහෙක් හෙම නෙවෙයි,” හේ තමා වටේ හුන් ජනරාල් වරුන්ටද පැහැදිලි කලේ හිටි වනම ගෝරින්ගේ ගුණ වනමිනි. හිම්ලර්, ගොබ්ල්ස්, රිබන්ට්‍රොප් ඇතුළු සෙස්සෝ ද කැඳවන ලදහ. එහෙත් මෙවැනි තත්වයක් අපේක්ෂාවෙන් සියළු සැලසුම් කල් ඇතිවම සකස් කොට තිබූ හෙයින් කලබල වීමට කාරියක්ද නොවීය. හිට්ලර් ගේ පෞද්ගලික එස්. එස්. ඩිවිෂණය වූ ‘ලයිබ්ස්ටන්ඩර්ට් ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්’ බලකාය පෙරමුණ ගත් ඉතාලිය අත්පත් කොට ගැනීමේ මෙහෙයුම සඳහා අණ දෙන ලද්දේ උතුරු අප්‍රිකාවේ සටන් නිසා ‘කාන්තාර හිවලා’ යන විරුදාවලි ලැබ සිටි ජනරාල්ෆීල්ඩ්මාෂල් අර්වින් රොමෙල් විසිනි. එහෙත් තම ‘ප්‍රියතම’ ජනරාල්වරයා පවා මේ වනවිට තමා කෙරේ රහසින් සිත් බිඳගෙන සිටි බවක් හිට්ලර් නොදත්තේය. සැප්තැම්බර් 10 දා ඉතාලිය තම හිටපු අක්ෂ සහකරු විසින් අත්පත් කොටගනු ලැබුවාය. සැලකියයුතු විරෝධයකින් තොරව ජර්මන් හමුදා රෝමයට ඇතුළු විය. ඉතාලි රජ පවුල, බැඩෝග්ලියෝ ඇතුළු රජයේ ප්‍රධානීන් අතඩංගුවට ගෙන සිර ගත කිරීම හිට්ලර්ගේ අභිප්‍රාය වුවද, ඔවුන් මෝටර් රථ 7ක නැගී දකුණට පලා ගොස් පණ ගලවා ගත්තේ හමුදාවට නියෝග දීමෙන් පවා තොරවයි. හිට්ලර්ගේ සිතට වඩාත් වද දුන්නේ මුසෝලිනිගේ ඉරණමය. බැඩෝග්ලියෝගේ සාමගිවිසුම අනුව ඔහු නඩු විභාගයක් සඳහා මිත්‍ර ජාතීන්ට භාර කිරීමට නියමව සිටි අතර මධ්‍යම ඉතාලියේ මේ වෙන විය සිර කොට සිටින බව හිම්ලර් විසින් වාර්තා කොට තිබිණ. දෙදිනකින් මුසෝලිනි රඳවා සිටි කඳුකර හෝටලයට කඩා වැදුන එස්. එස්. කොමාන්ඩෝ භට කණ්ඩායමක් ඔහු මුදවාගෙන ගුවන් යානයකින් වෘක ලෙන වෙත රැගෙන ආවෝය. කළු කබායකින් හා කලිසමකින් සැරසී කුදු ගැසී සිටි හිටපු ෆැසිස්ට් නායකයාගෙන් ගෙන් පළවූයේ බලාපොරොත්තු සුන් වූ පෙනුමකි. ඉතා උණුසුම් ලෙස සිය අමුත්තා පිලිගත් හිට්ලර් පවා ඔහුගේ සෘනාත්මක ආකල්ප නිසා අමනාපයට පත්විය. අනතුරුව මුසෝලිනි උතුරු ඉතාලියට පිටත් කොට යැවුනේ ජර්මන් හමුදා පරිපාලනය යටතේ පිහිටුවනු ලැබූ නව ‘සමාජ ජනරජයේ’ රූකඩ පාලකයා ලෙසය. යක්ෂයාගෙන් සුළු කාලයක් ජීවිත වරම් ලද මුසෝලිනි ඒ වෙනුවෙන් සිය ස්වාමියාට සේවය කල යුතු වග දැන සිටියේය...       (c) Chamara Siriwardene