cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බාජිරාඕ මස්තානි (ධ්වනිපථය)
සංගීත සටහන්
2015 අවසානයේ දී, ධ්වනිපථයේ සංගීථය විචාරකයන්ගේ විචාරයන්ට තේමාවී තිබිණි. ද හින්දුපුවත්පතේ සංඛයාන් ඝෝෂ් රචනා කොට ඇත්තේ: "සංජේ ලීලා භන්සාලි වැනි සංගීතමය චිත්‍රපට නිර්මාණකරුවන් ඇත්තේ අතලොස්සකි. ඔහු පියවරක් ඉදිරියෙන් සිටිමින් බාජිරාඕ මස්තානිහි ශ්‍රව්‍යදෘශ්‍යමය කැන්වසය සියතට ගෙන ඇත. බලවත් ‘ගජානනා’ ගීතය තීරණාත්මක ජවනිකාවක් ඉමහත් දුරට තීව්‍රකර දක්වන නමුත්, ඇල්බමයේ බාජිරාඕ තේමාවෙන් මිදී ඇත. රණ ඝෝෂාවක් වැනි ‘ජි ජි රේ බාජි ජි ජි’ යන මැතිරිල්ල චිත්‍රපටයට විද්‍යුතනයක් බඳු ශක්තියක් ලබා දේ. ඇල්බම ප්‍රියතම ගීත අතරට ‘දීවානි මස්තානි’, ‘අබ් තෝහේ ජානේ නා දූන්ගි’, ‘මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්’ සහ ‘ආජ් ඉබාදත්’ අයත් වේ. එම පුවත්පතේම කාර්තික් ශ්‍රීනිවාසන් සිතන්නේ, "අවසානයේ සං‍ජේ ලීලා භන්සාලි බාජිරාඕ මස්තානි තුළ සිය සංගීතමය සුසරකරණය නිවැරදිව කොට ඇත" යනුවෙනි. ස්ක්‍රොල් පුවත් තුළ, ධ්වනිපථ ඇල්බමය ඉහළින්ම තබන (තමාෂාහි ධ්වනිපථය සමග) මනීෂ් ගෙක්වාද් සඳහන් කොට ඇත්තේ මෙසේ ය: "වසරේ ඉහළම ස්වරමාලා පහ අතුරින් එකකි, බාජිරාඕ මස්තානි. සංගීතය, රචකයාගෙන් සහ අධ්‍යක්ෂක සංජේ ලීලා භන්සාලි අනන්‍ය වූ අයුරින් ධ්වනිය මිශ්‍රණය කොට ඇත. මරාඨි ජන සංගීතය සහ සූෆි හා කොට ඇති "දීවානි මස්තානි" මෙම ආකාර දෙකෙහිම ගුණාංග දක්වයි. රණඝෝෂාවක් වන "මල්හාරි" සහ සැදැහැමත් "ගජානනා" ගීත බාජිරාඕගේ සන්හායේ ආයුධ වැනි ය. ඇල්බමය තුළ "ආයත්" ගීථයේ අර්ධ-සම්භාව්‍ය සහ කව්වාලි එකට මුසු කරන විට, "මෝහේ රන්ග් දෝ ලාල්" තුළ පණ්ඩිත් බිර්ජු මහාරාජ් විසින් ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්ගේ හඬ කථක් බොල් (ස්මෘති මාත්‍රා) සමග ගලපා ඇත. හම් දිල් දේ චුකේ සනම් (1999) චිත්‍රපටයේ එන "අල්බේලා සජන්" ගීතය සිතාර් සහ ධ්‍රැවක අන්තර්ස්ථයක් සමගින් නිමවී ඇත. "පිංගා" සහ "ෆිටූරි" තුළ ලාවණි ලය සමග බොලිවුඩ් සැරසුමක් මගින් අලංකාර නිමැවුමක් බිහිකොට ඇත." ජූහි චක්‍රබෝර්ති හින්දුස්ථාන් ටයිම්ස් පුවත්පතේ ඇගේ සම්පාදනය තුළ මෙසේ සඳහන් කොට ඇත: "සම්භාව්‍ය අයිතමයක් වන "අල්බේලා සජන්" වසර ගණනාවක් පුරා ප්‍රතිශෝධනයට ලක්ව ඇති අතර, සිය සුපිරි ජනමෝදක චිත්‍රපටයක් වූ හම් දිල් දේ චුකේ සනම් තුළ මෙම පථය භාවිතා කළ භන්සාලි මෙම ගීතයේ තවත් ප්‍රභේදයක් සිය කාලාන්තර ප්‍රේම වෘත්තාන්තය වන බාජිරාඕ මස්තානි සඳහා ද යොදාගෙන ඇත. හම් දිල් දේ චුකේ සනම්හි පථය වඩා මෘදු වුවත්, මෙහි පථය නම් වඩාත් උද්‍යෝගිමත් අතර, ගායන ශිල්පීන් රැසක් දායක වී ඇත."
ඇල්බම ප්‍රශංසාව
මෙහි ප්‍රශංසනයන් උපුටාගන්නා ලද්දේ ධ්වනිපථ ඇල්බමයේ CD ඇතිරි සටහන්වලිනි.
"ගජානනා" පථය හැර මුළු ධ්වනිපථ ඇල්බම සංගීතය නිමවන ලද්දේ සංජේ ලීලා භන්සාලි විසිනි. "ගජානනා" පථයේ සංගීත නිමැවුම ශ්‍රේයාස් පුරාණික් විසින් සිදුකරන ලදී.
පසුබිම් ගායනය
පසුබිම් ගායනය සඳහා ආශ්‍රේය ලෙස භාවිතාකොට ඇත්තේ අයිටියුන්ස්හි ඇල්බමයේ මෙටාදත්තයන් ය.
ජෝසුන්හි සුක්ජොං රජ
සුක්ජොං (7 ඔක්තෝබර් 1661 – 12 ජූලි 1720) යනු කොරියාවේ ජොසොන් රාජවංශයේ 19වන රජු වූ අතර, ඔහු 1674 සිට 1720 දක්වා පාලනය ගෙගියේ ය. කෘතහස්ත දේශපාලඥයකු වූ මොහු සිය රාජ්‍ය සමය තුළ බහුවිධ දේශපාලන වෙනස්කම් සිදුකළේ ය. එහිදී ඔහු දක්ෂිණ, බටහිර, සොරොන් සහ නොරොන් දේශපාලන පක්ෂ සමග සම්බන්ධතා පැවැත්වී ය.
චරිතාපදානය
සුක්ජොං රජු උපත ලැබූයේ 1661 සැප්තැම්බර් 8 (8වන චන්ද්‍ර මාසයේ 15වන දිනය) දින හ්යොන්ජොං රජු සහ මියොංසොං අගබිසවට දාව චංදොක්ගුං මාලිගය තුළදී ය. ඔහුට ඉ සුන් නැමැති උපන් නාමය ලබා දෙන ලදී. 1667දී සය වියැති ඔහු කිරුළහිමි ම්යොංබෝ කුමරු බවට පත් විය. 1674දී, 13වන වියේදී ඔහු ජොසොන් රාජවංශයේ 19වන පාලකයා බවට පත් විය.
පක්ෂ අතර ගැටුම්
සුක්ජොංගේ සමයේ මුල්කාලයේ ඉන්සුන් අගබිසව වෙනුවෙන් ශෝකවීමේ කාලය පිළිබඳ රාජකීය අවමංගල්‍ය විවාදයේදී දක්ෂිණ පක්ෂය සහ බටහිර පක්ෂය ගැටෙන්නට වූහ. දක්ෂිණ පක්ෂය පැවසූයේ ශෝකවීමේ කාලය වසරක් පැවතිය යුතු බවයි. නමුත් බටහිර පක්ෂය මාස නවයකින් යුත් ශෝක කාලයක් ඉල්ලා සිටියේ ය. වසරක ශෝක කාලයක් යන්නෙන් අදහස් කළේ හ්යෝජොං රජු වැඩිමහල් පුත්‍රයා ලෙස පිළිගත් බවයි. නමුත් මාස 9ක ශෝක කාලය අනුව යැංබැන් පාන්තික සම්ප්‍රදාය අනුව, හ්යෝජොං වැඩිමහප්ම පුත්‍රයා ලෙස නොසැලකි. වෙනත් අයුරකින් කියතොත්, බටහිර පක්ෂය සැලකූයේ රාජකීය පවුල යැංබැන් පන්තියේ පළමු මට්ටම ලෙස වන අතර, ඔවුන් විසින් රජ පවුල වෙනත් සමාජ පන්තියක් ලෙස නොසලකන ලදී. එමෙ මෙම පක්ෂ දෙක ම්ලේච්ඡ රාජ්‍යයක් ලෙස සැලකුණු ක්විං රාජවංශය (මිං රාජවංශයට එරෙහි වීම නිසා) මගින් ජොසොන් රාජ්‍යයේ ජාතික ආරක්ෂාවට එල්ල වූ තර්ජනය වැළැක්වීමට ඔවුන් සමග සටන් කිරීම පිළිබඳව ද ආරවුල් ඇතිකර ගත්හ. හියෝ ජොක් සහ යුන් හ්යු විසින් මෙහෙයවන ලද දක්ෂිණ පක්ෂය ක්විං රාජ්‍යයට එරෙහි යුද්ධයට සහාය පලකළ අතර, බටහිර පක්ෂයට අවශ්‍ය වූයේ මුලින්ම රටේ අභ්‍යන්තර තත්ත්වය පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමටයි.
සුක්ජොං පළමුව දක්ෂිණ පක්ෂයේ පැත්ත ගත්තේ ය. නමුත් 1680දී, බටහිර පක්ෂය විසින් හියෝ ජොක්ට රාජද්‍රෝහී චෝදනා එල්ල කළ අතර, අනතකුරුව හියෝ ජොක් ස යුන් හ්යුට දඬුවම් පමුණුවා දක්ෂිණ පක්ෂය නෙරපන ලදී. මෙම සිදුවීම ග්යොංසින් හ්වංගුක් (경신환국) ලෙස හඳුන්වයි. අනතුරුව බලයේ පැවති බටහිර පක්ෂය නැවත සොං සියොල්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් නොරොන් (පැරණි ඉගෙනීම) සහ යුන් ජ්‍යුංගේ නායකත්වයෙන් යුත් සොරොන් (නව ඉගෙනීම) ලෙස පක්ෂ දෙකකට දෙකඩ විය. වකර නවයක් බලය හෙබවීමෙන් පසු සුක්ජොං රජු විසින් බටහිර පක්ෂයේ සහාය ලද ඉන්හ්යොන් අගබිසව නෙරපීමෙන් පසු නොරොන් පක්ෂය බිඳවැටිණි. අනතුරුව ජෑං වංශයේ හුයි උපබිසව (ජෑං උපබිසව හෝ ජෑං හුයි-බින් ලෙස ද හඳුන්වයි) අගබිසෝ තනතුරට පත්කෙරිණි. ඇය ජොසොන් රාජවංශ සමයේ සිටි රූමත්ම කාන්තාවන් අතුරින් අයකු ලෙස පිළිගැනේ. ඇගේ රූපසෝභාව පිළිබඳ වාර්ෂික සටහන්වල පවා සඳහන් වේ. සුක්ජොං රජු පක්ෂය ජෑං උපබිසවගේ පුත්‍රයාව කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට නම් කිරීමට උත්සාහ දරන විට බටහිර පක්ෂය සුක්ජොංට විරුද්ධ වූ බැවින්, ඔවුහු සුක්ජොංගේ කෝපයට ලක් වූහ. ජෑං උපබිසව සහ ඇගේ පුත්‍රයාට සහාය පලකළ දක්ෂිණ පක්ෂය මාලිගයේ බලයට පත්ව බටහිර පක්ෂය පන්නා දැමූයේ, සොං සියොල්ට දඬුවම් පැමිණවීමෙනි. මෙම සිද්ධිය ගිසා හ්වංගුක් (기사환국) ලෙස හඳුන්වයි.
වසර පහකට පසු 1694දී, සුක්ජොං බලයෙන් පහකළ ඉන්හ්යොන් අගබිසව පිළිබඳ පසුතැවෙන්නට වූ අතර, ඔහු නොරොන් පක්ෂයේ සහ ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ පාක්ෂිකාවක වූ චෝයි වංශයේ සුක් උපබිසව (චෝයි උපබිසව)ට ප්‍රියකිරීමත් සමග දක්ෂිණ පක්ෂය, බටහිර පක්ෂය වෙත කුමන්ත්‍රණ චෝදනා එල්ලකළේ ඉන්හ්යොන් අගබිසව නැවත තනතුරේ පිහිටුවීමට කුමන්ත්‍රණය කරන බව පවසමිනි. බටහිර පාක්ෂිකයනට දඬුවම් කිරීමට දක්ෂිණ පක්ෂය ගත් උත්සාහය පිළිබඳ කෝපයට පත් වූ සුක්ජොං සක්ෂිණ බක්ෂය මාලිගයෙන් නෙරපා බටහිර පක්ෂය නැවත බලයට පත්කළේ ය. මෙම පරාජයත් සමග දක්ෂිණ පක්ෂය යළි කිසිදින යථා තත්ත්වයට පත් වූයේ නැත. මෙම සිදුවීම ගප්සුල් හ්වංගුක් (갑술환국) ලෙස හඳුන්වයි. අනතුරුව සුක්ජොං රජු "ජෑං අගබිසව" නැවත "ජෑං හුයි-බින්" ලෙස උපබිසවක් දක්වා ධුරයෙන් පහත හෙළූ අතර, "ඉන්හ්යොන් අගබිසව" නැවත තනතුරේ පිහිටුවන ලදී. ඉන්හ්යොන් අගබිසවගේ මරණය සඳහා ශාප කිරීම (ගුරුකමක් කිරීම) හේතුවෙන් ජෑං උපබිසවට මරණ දඬුවම (වස දීමෙන්) ලබා දිණි. ජෑං උපබිසවගේ පුත්‍රයා වූ කිරුළහිමි හ්වයිසෝ (යි-යුන්) කුමරුට සොරොන් පක්ෂයේ සහාය හිමි විය. නමුත් සොරොන් පක්ෂය සහාය දැක්වූයේ චෝයි උපබිසවගේ පුත්‍රයා වූ පසුව ජොසොන්හි යොංජෝ රජු බවට පත් වූ යෝනිං කුමරුට (යි-ගූම්) යි. "ඉන්හ්යොන් අගබිසව" මෙන්ම ඇගේ මරණින් පසු අගබිසෝ තනතුරට පත් "ඉන්වොන් අගබිසව"ට ද දරුවන් සිටියේ නැත.
1718දී, සුක්ජොං රජු කිරුළ හිමි කුමරුට (නොබෝ කලකින් ජොසොන්හි ග්යොංජෝ රජු බවට පත් වන) උපරජු ලෙස රාජ්‍ය පාලනය කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙයි. 1720දී සුක්ජොං රජු මියගිය අතර, මියයාමට පෙර ඔහු යි යි-ම්යොංහට යෝනිං-ගුම් කුමරුව ග්යොංජොංගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස නම් කරන ලෙස ඉල්ලූ බව පැ‍වසේ. නමුත් මෙය ඉතිහාස වාර්තාවන් හෝ මූලාශ්‍රවල සඳහන් නොවේ. මෙය තවත් දඬුවම් පැමිණවීමකට හේතු වූ අතර, එහිදී 1721දී නොරොන් නායකයින් සතර දෙනකු ද, නැවත 1722දී තවත් නොරොන් සාමාජිකයින් අට දෙනකුට ද මරණයට පත්කිරීමට හේතු විය.
සුක්ජොං රජු බදු ක්‍රමය ප්‍රතිසංස්කරණය (大同法) කළ අතර, කාසි භාවිතය (කොරියානු මුන්) ප්‍රචලිත කළේ ය. එසේම ඔහු මධ්‍යම පාන්තිකයින්ට සහ උපභාර්යාවන්ගේ දරුවනට පළාත්වල ඉහළ රාජ්‍ය තනතුරු හෙබවීමට අවස්ථා සලසා දුන්නේ ය. 1712දී, සුක්ජොං රජය චීනයේ ක්විං රාජවංශය සමග එක්ව යාලු සහ ටුමෙන් යන ගංගා අසල රාජ්‍යයන් දෙකෙහි දේශසීමා නිර්ණය කළේ ය. 1696දී ජපන් රජය විසින් උල්ල්‍යොං දූපත් ජොසොන් රාජ්‍යයට අයත් බව පිළිගන්නා ලදී. (කොරියානු රජය පවසන්නේ ලියැන්කෝට් ගල් කුළු ද එසේ පිළිගැනුණු බවයි. නමුත් ජපන් රජය පැවසූයේ ලියැන්කෝට් ගල් කුළු ජොසොන් රාජ්‍යයට අයත් බව පිළිනොගැනුණු බවයි. )
සුක්ජොංගේ සමයේ දුරබැහැර පළාත්වල පවා කෘෂිකර්මාන්තය දියුණු වූ අතර, මුද්‍රණ කටයුතු ඇතුළු සංස්කෘතික කටයුතු පවා ඉහළ ගියේ ය. වසර 46ක් රාජ්‍ය පාලනය කිරීමෙන් පසු 1720දී සුක්ජොං රජු මරණයට පත් වන විට ඔහුගේ වයස අවුරුදු 60කි. ඔහුගේ දේහය ග්යොංගි පළාතේ මියොංර්යුං (명릉) පෙදෙසේ, එනම් ගෝයැං නගරයේ බටහිර පංච රාජකීය සොහොන් (西五陵 서오릉 සියෝර්යුං) පෙදෙස තුළ භූමදානය කරන ලදී.
මිර්යැං පාක් වංශයේ රාජකීය වංශවත් මියොං බිසව
ඇය පිළිබඳ දන්නේ තොරතුරු ස්වල්පයකි. ඇය මිර්යැං පාක් වංශයේ (හංගුල්: 밀양 박씨, හන්ජා: 密陽 朴氏) යැංබැන්වරයකු වූ පාක් හ්යෝ-ගොන්ගේ (හංගුල්: 박효건, හන්ජා: 朴孝建) දියණියයි. ඇය රාජ මාලිගයට ඇතුළත් වූයේ ගුංන්යෝවරියක් ලෙස ය. 1698දී, එනම් සුක්ජොං රජුගේ විසි හතරවන වර්ෂයේ එකොලොස්වන මාසයේ සිව්වන දිනයේ ඇයව සුක්-වොන් නිලයේ රාජකීය උපබිසවක් බවට පත්කරන ලදී. 1699දී, සුක්ජොං රජුගේ විසි පස්වන වර්ෂයේ දසවන මාසයේ විසි තුන්වන දිනයේ ඇයව සුක්-උයි තනතුරට උසස් කරන ලද්දේ යි හ්වොන් (යොන්ර්යොං කුමරු) කුමරුට උපත ලබාදීමෙන් පසුවයි. අනතුරුව 1702දී, එනම් සුක්ජොං රජුගේ විසි අටවන වර්ෂයේ දසවන මාසයේ දහඅටවන දිනයේ ඇයව මියොං-බින් (ම්යෝ 명 - යනු "දීප්තිමත්" යන්නයි) තනතුරට ඔසවා තබන ලදී. 1703දී, එනම් සුක්ජොං රජුගේ විසි නවවන වර්ෂයේ හක්වන මාසයේ පහළොස්වන දිනයේ ඇය මියගියා ය.
යොන්ර්යොං කුමරු සුක්ජොං රජුගේ ප්‍රියතම පුත්‍රයා වූ බව කියැවේ. 1720දී සිදු වූ සුක්ජොංගේ මරණයට වර්ෂයකට පෙර එනම්, 1719දී කුමරු මියගියේ ය. මේ පුවත අසා සුක්ජොං රජු මහත් සේ ශෝකයට පත් විය. අවමංගල කටයුතු සඳහා රජුට සහභාගී වීමට අවශ්‍ය වුවත්, නිලධාරීන් එයට අවසර නොදුන්නේ එමගින් රජුගේ රෝගී තත්ත්වය උත්සන්න විය හැකි බැවිනි. යොන්ර්යොං කුමරුට දරුවන් නොසිටි නිසා කුමරුගේ පෙළපත ඉදිරියට ගෙනයාමට සුක්ජොං රජු වෙනත් කුමරකු යොන්ර්යොං කුමරුගේ "හදාගත් පුත්‍රයා" ලෙස නම්කළ බව පැවසේ. යොන්ර්යොං කුමරුගේ දේහය ඔහුගේ මව ළුූ පාක් මියොංබින් උපබිසවගේ සොහොන අසල භූමදාන කරන ලදී.
මැඩම් ටුසූ හොංකොං
ප්‍රංශයේ මරී ටුසූ විසින් ඇරඹූ, කීර්තිමත් ඉටි කෞතුකාගාර දාමයේ කොටසක් වන, මැඩම් ටුසූ හොංකොං පිහිටා ඇත්තේ, හොංකොං හී, හොංකොං දූපතෙහි, පීක් ටවර් හී දී ය.
ග්ලූකෝස්
ග්ලූකෝස් යනු C6H12O6 යන අණුක සූත්‍රය සහිත සරළ සීනි වර්ගයකි. සත්ත්වයන්ගේ රුධිරයෙහි රුධිර සීනි ලෙසින් ග්ලූකෝස් සංසරණය වෙයි. ප්‍රභාසංස්ලේෂණය තුලදී ජලය සහ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් වෙතින් එය තැනෙන අතර, සූර්යාලෝකය වෙතින් එය සඳහා ශක්තිය ලබා ගනියි. මෙම ශක්තිය මුදා හරිනු ලබන, ප්‍රභාසංස්ලේෂණ ප්‍රතික්‍රියාවෙහි ප්‍රතිවර්තනය, සෛලීය ශ්වසනය සඳහා ශක්ති ප්‍රභවයකි. ජීවියාට අවශ්‍ය විටෙකදී භාවිතයට ගනු සඳහා, ශාක තුල පිෂ්ටය ලෙසින්ද සත්ත්වයන් තුල ග්ලයිකොජන් ලෙසින්ද, බහුඅවයවයක් ලෙසින් ග්ලූකෝස් ගබඩා කෙරෙයි.
පළමුවන ඇකඩමි සම්මාන උළෙල
1927 හා 1928 වර්ෂ සදහා හොදම චිත්‍රපට ලෙස පළමුවන ඇකඩමි සම්මානය 1929 මැයි 16 දින චලිත නිරූපන කලා හා තාක්ෂණ ඇකඩමිය(AMPAS)විසින්  කැලිෆෝනියාවේ හොලිවූඩ් රෝස්වෙල්ට් හෝටලයේ  පැවති රාත්‍රී පෞද්ගලික සාදයකදී  පිරිනමන ලදි. AMPAS ආයතනයේ සභාපති ඩග්ලස්‌ ෆෙයර්බන්ක්ස්(douglas fairbanks) විසින් මෙම සම්මාන උළෙලේ  මූලිකත්වය ගෙන ක්‍රියාකරන ලදි.මෙම උත්සවය සදහා ප්‍රවේශ පත්‍රයක මිල ඩොලර්  පහක  මුදලක් වූ අතර,270ක් වන පිරිසක් උත්සවය සදහා සහභාගී වූ අතර උත්සවය මිනිත්තු 15ක් පුරා පැවතිනි. ලුයිස් බී.මෙයෙර් (ලුයිස් බී.මෙයෙර් ආයතන නිර්මාතෘ) විසින් මෙහි සම්මාන නිර්මාණය කරන ලදි.එය රේඩියෝ හෝ රූපවහිනි මගින් කිසිදු මාධ්‍ය ආවරණයක් නොලද එකම ඇකඩම් සම්මාන උළෙල වේ.
සම්මාන උළෙලේදී AMPAS ආයතනය මගින් කාණ්ඩ 12ක් යටතේ සම්මාන ප්‍රදානය කරන ලදි. සම්මාන උත්සවයට මාස තුනකට පෙරදී ජයග්‍රාහකයින් ප්‍රකාශයට පත්කරනලදී.දැනට සම්මාන උළෙලයන්හි නොපවතින කාණ්ඩයක්වන ඉංජිනේරු රන්ගොපක්‍රම කාණ්ඩය සදහා,රැල්ප් හැම්මරස් හා නුගේන්ට් ස්ලෝටර් යනාදීන්ගේ විශේෂිත වූ චිත්‍රපට සදහා,නාමයෝජනා ප්‍රකාශකිරීමකින්  තොරව සම්මාන ප්‍රධානය කරන ලදි.ඊට පසු පැවති සම්මාන උළෙලයන් හිදී අධ්‍යක්‍ෂකවරයෙකු හා රංගනශිල්පියෙකු හෝ ශිල්පිනියක සදහා වසරක් සදහා බහුවිධ ක්‍රියාකාරකම් සදහා සම්මාන ප්‍රදානය කරන ලදි.උදාහරණ ලෙස  එමිල් ජානින්ග්( Emil Jannings)තැනැත්තාහට හොදම නළුවාට හිමි සම්මානය ද වේ ඔෆ් ඕඔල් ෆ්ලේෂ්( The Way of All Flesh) හා ද ලාස්ට් කමාන්ඩ් (The Last Command) යන චිත්‍රපට දෙකම සදහා ප්‍රදානය කරන ලදි.තවද චාර්ලි චැප්ලින් හා වෝර්නර් බ්‍රදර් යන දෙදෙනාම ගෞරව සම්මානය ලබා ගන්න ලදි.
සම්මාන උළෙලේදී සෙවන්ත් හෙවන්(sewanth heawan) හා සන්රයිස්:මනුෂ්‍යයන් දෙදෙනාගේ ගීතය(sunrise:A song of two humans) යන එකිනෙක සම්මාන තුන බැගින් හා වින්ග්ස්(wings) සම්මාන දෙක බැගින්ද ලබාගන්න ලදි.එම ගෞරවයන් අතරින් සන්රයිස් නැමැති චිත්‍රපටය අතිවිශිෂ්ට හා රමණීය නිෂ්පාදනය( Unique and Artistic Production) සදහාවන සම්මානයත් වින්ග්ස් නැමැති චිත්‍රපටය කැපීපෙනෙන චිත්‍රපටය සදහාවන සම්මානයත්(දැනට හොදම පින්තාරුකරණය ලෙස හදුන්වන) සම්මාන දිනාගන්නා ලදි. ඊලග වර්ෂයේදි ඇකඩමිය විසින් අතිවිශිෂ්ට හා රමණීය නිෂ්පාදනය සදහා වන සම්මානය පහත හෙලා පුර්වකාරිව වින්ග්ස් නම් චිත්‍රපටය ලද සම්මානය විශිෂ්ටම ගෞරවාන්විත සම්මානය ලෙස තීරණය කරන ලදි.
පසුතලය
1927දි ලුයිස් බී මේයර් විසින් චලිත නිරූපන කලා හා තාක්ෂදණ ඇකඩමිය (AMPAS) පිහිටවන ලදි.ඉන්පසු පික්චර් කෝපරේෂන් නිර්මාතෘ  ලුයිස් බී මේයර් විසින් චිත්‍රපට කර්මාන්තයේ රංගනශිල්පීන්,අධ්‍යක්ෂකවරුන්,නිෂ්පාදකයන්,කාර්මිකශිල්පීන්,හා රචකයන් යන ශාඛා පහක එකමුතුවක් සදහා මෙට්‍රෝ ගොල්ඩ්වින් මේයර් ආයතනය(MGM) සමග සම්බන්දවනලදී. "මම සොයාගත්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයන්හට පදක්කම් පැළදීමේ හොදම මග.....මම ඒගොල්ලන්ට කුසලාන හා සම්මාන පිරිනැමුවොත්,එගොල්ලන්ම මරාගනීවී මට අවශ්‍ය දේ නිෂ්පාදනය කිරීමට.ඒකයි ඇකඩමි සම්මානය නිර්මාණය කිරීමේ හේතුව වන්නේ" යයි මේයර් විසින් ඇකඩම් සම්මානයේ සටහන් කරනලදී. Mayer requested to Cedric Gibbons, art director of MGM, to design an Academy Award trophy. මේයර් විසින් MGM ආයතනයේ කලා අධ්‍යක්‍ෂක වන කෙඩ්රික් ගිබ්සන් හටඇකඩම් සම්මානයේ නිර්මාණකරණය සදහා ඇරයුම් යවනලදී.1928 පෙබරවාරි මස ටෙලිග්‍රෑම්මයක් අධාරයෙන් නාමයෝජනා ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදි. 1928 අගෝස්තු මස මේයර් විසින් ජයග්‍රාහකයින් තෝරාගැනීම සදහා විනිශ්චයකරුවන්ගේ මධ්‍යම ඇකඩම්ය සම්බන්ධ කරගන්න ලදි. However, according to the American director King Vidor, the voting for the Academy Award for Best Picture was in the hands of the AMPAS founders Douglas Fairbanks, Sid Grauman, Mayer, Mary Pickford and Joseph Schenck.
සමාරම්භක උළෙල
1929 මැයි 16 වන දින කැලිෆෝර්නියාවේ ලොස් ඇන්ජලිස් නුවර පිහිටා ඇති හොලිවුඩ් රෝස්වෙල්ට් හෝටලයේදී සමාරම්භක උළෙල පවත්වන ලදි.එය භෝජන මේස තිස්හයකින් සමන්විතව තිබුනු අතර 270ක පිරිසක් සහබාගී වූ අතර ප්‍රවේශ පත්‍රයක මිළ ඩොලර් 5ක මුදලක් විය. රංගනශිල්පීන් හා ශිල්පිනියන් ස්ඛෝපභෝගී රථවාහන වලින් හෝටලයට පැමිණි අතර බොහෝ ප්‍රේක්ෂකයන් ඔවුන්ව දිරිමත් කිරීම සදහාසහභාගී විය. මිනිත්තු 15ක් තරම් වූ උත්සව කාලයක් පුරාවට AMPAS අධ්‍යක්ෂක ඩග්ලස්‌ ෆෙයාර්බෑන්ක් විසින් මෙහි මුලිකත්වය ගෙන ක්‍රියාකරනලදි.
ගෞරව සම්මාන
ද සර්කස් චිත්‍රපටයේ රංගනයේ,තිර රචනයේ,අධ්‍යක්ෂණයේ හා නිෂ්පාදනයේ බහුශ්‍රුතභාවය හා ප්‍රතිභාවන්තතාව වෙනුවෙන් වාචික චලන රූප නිර්මාණයන්ගේ චිත්‍රපට කලාව වෙනස්කල ජෑස් සංගීතය සදහා විශිෂ්ට පුරෝගාමී මෙහෙවර වෙනුවෙන්
බහුවිධ නාමයෝජනා හා බහුවිධ සම්මාන
පහත දැක්වෙන චිත්‍රපට පහ සදහා බහුවිධ නාමයෝජනා ලැබුවේය.
පහත දැක්වෙන චිත්‍රපට තුන සදහා බහුවිධ සම්මාන ලැබුවේය.
තිහෝෂින් සෑය
තිහොල්ෂින් සෑය ( //තිහොල්ෂින් සේදී(?)// ; ඉංගිරිසි : Thihoshin Pagoda ) යනු මියන්මාරයේ නොහොත් බුරුමයෙහි මග්වයි(?) පළාතේ පකොක්කු (?) හි පිහිටි පසිඳු වූ සෑ වහන්සේ නමකි. මේ සෑ වහන්සේ වසර 800කට පෙර (කි.ව.1090 – කි.ව.1167) බුරුමයෙහි රජය කළ අලවුංසිතු රජතුමා විසින් ඉදිකැරුණු ලද්දකි. එය පූජා කරන ලද්දේ, එ කලැ ලක් දිවැ රජය කළ මහ විජයබා (බුරුම සම්ප්‍රදායට: අශෝක රාම) මහරජතුමා විසිනි. සෑම වසරක මැ, මැයි හා ජූනි අතර, බුරුම නයොන් මස පුර අටවක දා සිට පුර දසවක දා දක්වා සෑ වහන්සේ උදෙසා උත්සවයක් (Burmese: ဘုရားပွဲ; paya pwe) පවත්වනු ලැබේ.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
තලාතු මිනිරං
ප්‍රවර්ගය:මයිකා කාණ්ඩය
ක්‍රිස්මස් දිවයින්හී කාන්තාවෝ
ක්‍රිස්මස් දිවයින්හී කාන්තාවෝ හෝ ක්‍රිස්මස් දිවයින් කාන්තාවෝ යනු, ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි විදේශ බලප්‍රදේශයක් වන  ක්‍රිස්මස් දිවයින්හී ජීවත්වන කාන්තාවෝ වෙති. ඔවුහූ මැලේ, චීන සහ එංගලන්ත සම්භවයක් සහිත වෙති. 2011 මාර්තු මාසයෙහිදී, ජාත්‍යන්තර කාන්තා දිනය ක්‍රිස්මස් දිවයින්හිදී සමරන ලද්දේ එහි කාන්තා වැසියන්ට උපහාරයක් වශයෙනි. මෙම උත්සවාංගය පවත්වන ලද්දේ "ක්‍රිස්මස් දිවයින්හී ජීවත් වන කාන්තාවක් වීමෙන් හැඟෙන්නේ කුමක්ද" යන තේමාව එළි දැක්වීම සඳහාය.
ඕස්ට්‍රේලියාවෙහි කාන්තා ක්‍රිස්මස් දිවයින් වැසියන්ගේ "තත්ත්වය සහ අවශ්‍යතා" සඳහා අනුග්‍රහය සපයමින් ඒවා සඳහා අනුබල සලසන ප්‍රධාන දේශීය සංවිධානය වන්නේ ක්‍රිස්මස් දිවයින් කාන්තා සංගමය නම් 1989 දී පිහිටුවනු ලැබුනු කණ්ඩායමකි.
ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය
International Union for Conservation of Nature (IUCN) හෙවත් ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය යනු රතු දත්ත පොත නඩත්තු කරන ආයතනයයි.
චැසිය
ප්‍රවර්ගය:මෝටර් රථ තාක්ෂණය
ඡායාරූප කලාව
ඉතිහාසය
ඡායාරූප මඟින් ස්වභාවික දර්ශනයක් අප දකින ආකාරයේ ම රූපයක් ලෙස කඩදාසියක් මත නිර්මාණය කිරීමට හැකි විය. යථා රූපය එලෙසම දැක්වීම නිසා චිත්‍රකලාවට වඩා ඡායාරූපය විශ්වසනීය විය. 1880 සිට1897 ඡායාරූප ගැනීමේ සහ මුද්‍රණය කිරීමේ ක්‍රම නවීකරණයට භාජනය විය.1850 දශකයේ පමණ සිට ,ප්‍රවෘත්තිවල යෝග්‍ය අංග රූපගත කළ අතර 1880 තෙක් මුද්‍රණාලවලට හැකිවූයේ ඒවා බලා අදින චිත්‍ර මඟින් ප්‍රචාරය කිරීමට පමණි.පැරණි ප්‍රවෘත්ති ඡායාරූප කැටයම්කරුවකුලවා අච්චුවක් ලෙස සකස් කර මුද්‍රණය කෙරිණි. එහි දී තද ලෑල්ලක ඡායාරූපයේ සටහන උළැගි කැටයමක් ලෙස නිර්මාණය කළේය. එම අච්චුවේ තීන්ත තවරා කඩදාසි මත මුද්‍රණය සිදුවිය. බ්‍රිතාන්‍ය මුද්රණ වාර්තා කරුවන් වූ විලියම් සිම්ප්සන් සහ රොජර් ෆෙන්ටන් මෙලෙස ක්‍රිමියානු යුද්ධයේ ඡායාරූප මුද්‍රිත චිත්‍ර ලෙස ප්‍රචාරය කලහ.මෙලෙස ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයේ  ඡායාරූප ද මැතිව් බ්රේඩි විසින් ප්‍රචාරය කිරීමට පෙර චිත්‍ර බවට හැරවීය. මහජනයා පුවත් වල තාත්වික බවට ආශා කළ බැවින් ප්‍රවෘත්ති ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනය කිරීම සාමාන්‍ය දෙයක් බවට පත්විය. ප්‍රති නිශ්පාදනයක් (මුද්රිත චිත්ර වලට වඩා ඉහළ )ප්රථම වරට ප්‍රචාරය කරවීය. තවදුරටත් නවීකරණය සිදු විය.1887 දී ක්ෂණික ආලෝක පහන් (flash)සොයාගන්නා ලදී.මෙමඟින් පුවත් වාර්තා කරුවන්ට වෙනත් විෂයන් සම්බන්ධ ඡායාරූප ද ප්‍රචාරය කළ හැකි විය. 1887 වන විට මෙම අර්ධතාන චායාරූප මුද්රණාලවල වැඩිවේගයකින් පිටපත් කිරීමට ඉඩ සැලසිනි.මෙම නවීකරණයන් ඇති වූවත් සමහර සීමා ද පැවතුනු අතර බොහෝ සංවේදනීය පුවත් පත් හා සඟරා කතාවල මුද්රණ චිත්‍ර ඇතුළත් විය. (1897-1927) 1921දී "wire photo"තාක්ෂණය යොදාගනිමින් වඩාත් වේගයෙන් රූප සම්ප්රේෂණය කිරීමේ හැකියාව ලැබිනි. කෙසේ වෙතත් එය 1925 දී මිලි මීටර 35 ලෙයිකා වාණිජ කැමරාව සාදන තෙක් නොතිබූ අතර ප්‍රථම ක්ෂණික බල්බ (1927-1930) මෙම සියලුම අංශ චයාරූප කලාවේ වඩාත් වැදගත් සන්ධිස්ථානයකට ගෙන ඒමට සමත් විය.
බෙරලියන්තු
දියමන්ති (බොහෝවිට) සහ වෙනත් මැණික් (සමහරවිට) ඔප දමනා කැපුමකි.
ප්‍රවර්ගය:දියමන්ති
පහළ ඊජිප්තුව
පහළ ඊජිප්තුව (مصر السفلى Miṣr as-Suflā) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ වඩාත් උතුරින් පිහිටි කලාපයයි: මෙයට සශ්‍රීක නයිල් ඩෙල්ටාව, ඉහළ ඊජිප්තුව සහ මධ්‍යධරණී මුහුද අතර ප්‍රදේශය— එල් අයියාත් සිට, නූතන කයිරෝවේ දකුණු පෙදෙස, සහ දාෂූර් අයත් විය.
බරීස් නිම්සෝෆ් ඝාතනය කරනු ලැබීම
රුසියානු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙක් සහ විපක්ෂ දේශපාලනඥයෙක් වූ,  බරීස් නිම්සෝෆ් ඝාතනය කරනු ලැබීම  (උපත 1959) සිදු වූයේ, 2015 පෙබරවාරි 27 දිනදී (මොස්කව් වේලාවෙන්) 23:31 ට මධ්‍යම මොස්කව් හිදීය.
සිද්ධි මාලාව
කිසිදු උපද්‍රවයකට ලක් නොවුණු යුක්‍රේනියානු නිරූපිකාව ඇනා ඩූරිට්ස්කා හා සමගින්,   ක්‍රෙම්ලිනය අසබඩ පිහිටි, බොල්ෂෝයි මොස්කොරිටට්ස්කි පාලම හරහා ගමන් කරද්දී, නිම්සෝෆ්  හට වෙඩි තබා මරා දමන ලදි. ඝාතනය සිදුවූ අවස්ථාවෙහිදී පාලමෙහි දර්ශනය පෙන්වන, සත්‍යාපනය නොකෙරුණු ටීවී සෙන්ටර් වීඩියෝ පටය ප්‍රකාර, එය සිදුවී ඇත්තේ මහ නගර සභා උපයෝගිතා වාහනයක්  නිම්සෝෆ්  පසුකර යනවාත් සමග වන අතර, සුදු හෝ අළු හෝ මෝටර්රථයකින් කිසියම් පුද්ගලයෙක් සිද්ධිය වූ ස්ථානයෙන් පැන යන බවද පෙන්නුම් කරයි.
කොමර්සෑන්ට් නම් රුසියානු පුවත්පත අනුව, ප්‍රදේශයේ සියළු ආරක්ෂක කැමරා, ඝාතනය සිදුවන අවස්ථාවෙහිදී නඩත්තු කටයුතු සඳහා අක්‍රීය කර තිබුණි. සිද්ධිය පිළිබඳ එකම වීඩියෝ දර්ශනය ලබා ගනු ලැබුවේ, ටීවී සෙන්ටර් සඳහා වීඩියෝ දර්ශන සැපයුම් කැමරාවක් විසින් ඉතා ඈතක සිටි ලබා ගත් දසුනකිනි. ඝාතනය සිදුවූ අවස්ථාවෙහිදී, නවතා තිබූ මහ නගර සභා රථයක් විසින් කැමරාව අවහිරව තිබුණි. පාලම වෙත වන පඩි පෙළෙහි සැඟවී සිටි ඝාතකයා නිම්සෝෆ්ගේ පැමිණීම බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්නට ඇත. ඔහු විසින් අඩුම වශයෙන් වෙඩි පහර සයක් එල්ල කර ඇති අතර, එයින් සතරක් බරීස් වෙත වැදී, එක් මරණීය තුවාලයක් සිදු කර ඇත. භාවිතා කර ඇති පතොරම්, පැරණි 9×18මිමී මකාරව් කාට්‍රිජ වූහ. එයින් සතරක්, යුරියුසයින් යාන්ත්‍රික කම්හලෙහි 1982 වසරෙහිදී  නිෂ්පාදනය කර ඇති අතර කාට්‍රිජ දෙකක් නිමවා ඇත්තේ  ටූලා පතොරම් කම්හලේදී  1992 වසරෙහිදීය.
රුසියාවේ ආර්ථික තත්ත්වය සහ යුක්‍රේනයේ යුද්ධයට විරෝධතාවය දැක්වීමට සංවිධානය කර තිබුණු වීදී උද්ඝෝෂණයක් වූ, වෙස්නා ("වසන්තය" සඳහා රුසියානු භාෂාවෙන්) නම් විපක්ෂ පෙළපාළියට නායකත්වය සැපයීමට නිම්සෝෆ් නියමිතව සිටියදී, එයට දිනයකට පෙර මෙම ඝාතනය සිදුවී තිබුණි.
රුසියානු අපරාධ විමර්ශකයෝ අනුමාන කරන්නේ, මෙම ඝාතනය, "රට අස්ථාවර කිරීමේ අපේක්ෂාවෙන් සිදු කල ප්‍රකෝපනයක්" විය හැකි බවයි. ඔහුගේ මරණය සිදුවීමට සමීපව තිබියදී, යුක්‍රේනයේ යුද්ධයට ඔහුගේ විරෝධය හේතුවෙන්, පූටින් විසින් ඔහු මරා දමුනු ඇති බවට භයක් ඇති බව නිම්සෝෆ් ප්‍රකාශ කර තිබුණි.
විමර්ශනය
රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩීමිර් පූටින්, අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශයෙහි විමර්ශන කමිටුවට සහ ෆෙඩරල් ආරක්ෂක සේවාවට උපදෙස් දුන්නේ,   නිම්සෝෆ්ගේ ඝාතනය පිළිබඳ විමර්ශනය කිරීමට එක් කණ්ඩායමක් ලෙසින් ක්‍රියා කරන ලෙසයි.
වෙඩි තැබීමට පසු රාත්‍රියෙහිදී, මලයා ඕර්ඩන්කා වීදියේ පිහිටි නිම්සෝෆ්ගේ බද්ධනිවාසය පරික්ෂා කොට ඔහුගේ ව්‍යාපාර සහ දේශපාලන ක්‍රියාකාරකම් වලට සම්බන්ධ සියළු ලිපිලේඛන සහ ද්‍රව්‍යයන් රාජ සන්තක කෙරිණි.
බොහෝ විට ඝාතකයන්ට අයිති යැයි සැක කෙරෙන, සුදු පැහැති ලාඩා ප්‍රියෝරා මෝටර් රථයක් අත්හැර දමා ගොස් තිබියදී,  පෙබරවාරි 28  දිනදී හමු වුණි. ඉන්ගුෂෙටියා ජනරජයේ සම්භවයක් සහිත අංක තහඩුවක් මෙම මෝටර් රථය සතු විය.
අත්අඩංගුවට ගැනීමට හා චෝදනා පමුණුවීමට හේතු විය හැකි කිසියම් තොරතුරක් සැපයීම සඳහා රූබල් මිලියන 3 (~යූරෝ 43,000) ක මුදල් ත්‍යාගයක් පිරිනැමිණි.
ප්‍රතිචාර
thumb| බරීස් නිම්සෝෆ් සිහිකිරීමට මොස්කව්හී පැවති පෙළපාළිය, 1 මාර්තු 2015. Sight from the inside #5. Remand. thumb| බරීස් නිම්සෝෆ් සිහිකිරීමට මොස්කව්හී පැවති පෙළපාළිය, 1 මාර්තු 2015. Sight from the inside #9. Flag of Ukraine. thumb| බරීස් නිම්සෝෆ්ගේ ඝාතනය සිදු වූ ස්ථානයේ ජනතාව රැස්ව සිටි අයුරු, 28 පෙබරවාරි 2015 thumb| බරීස් නිම්සෝෆ් සිහිකිරීමට මොස්කව්හී පැවති පෙළපාළිය, 1 මාර්තු 2015 thumb| නිම්සෝෆ් වෙනුවෙන් මොස්කව් පෙළපාළිය, 1 මාර්තු 2015, ඉදිරියෙන් ඇති දැන්වීම පවසන්නේ "මිනීමරුවෝ සිටින්නේ [[මොස්කව් ක්‍රෙම්ලිනය| ක්‍රෙම්ලිනයේය" යනුවෙනි]] thumb| නිම්සෝෆ් වෙනුවෙන් මොස්කව් පෙළපාළිය, 1 මාර්තු 2015
අටවන ටොලමි ෆිස්කන්
ටොලමි VIII යුවෙර්ගිටීස් II ට්‍රයිෆන් (, Ptolemaĩos Euergétēs Tryphon "ටොලමි නම් පරිත්‍යාගශීලියා, සුඛෝපභෝගියා"; ක්‍රි.පූ. 184 – ක්‍රි.පූ. 116 ජූනි 28), නැතහොත් ෆිස්කන් (Φύσκων "මහත") නම් පටබැඳි නාමයෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ ටොලමයික රාජවංශයේ විසූ රජකෙනෙකි. ඔහු ටොලමි V එපිෆේනීස් සහ ක්ලියෝපැට්‍රා I සයිරා රැජිනගේ ලාබාල පුත්‍රයායි. මොහුගේ රාජ්‍ය සමය තුළ සිය වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ ටොලමි VI ෆිලොමේටර් සහ සොහොයුරිය වූ ක්ලියෝපැට්‍රා II අතර ප්‍රබල දේශපාලනික සහ යුධමය ගැටුමක් ඇති විය.
Digital object identifier
Digital Object Identifier එසේත් නැත්නම් DOI යනු අංකිත තාක්ශණය භාවිතයේ දී හඳුනා ගැනීම සඳහා භාවිතා වන අංකමය පදයකි.
සංස්කෘතික ඉතිහාසය
1970 දශකයේ සිට සාමාන්‍ය අර්ථය අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය යනු මානව විද්‍යාව සහ ඉතිහාසය, ජනප්‍රිය සංස්කෘතික සිරිත් විරිත් හා ඓතිහාසික අත්දැකීම් අනුව ගෙනහැර දැක්වීමයි. පැරැන්නන්ගේ දැනුම, සිරිත් විරිත් හා කලාව අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය සොයා ගත හැකිය. අතීතයෙන් වර්තමානයට හා අනාගතයට සංස්කෘතිය දායාද වන්නේ මෙම ඉතිහාසයට අනුවයි. අතීතයේ විසූ මිනිසාගේ සාමාජික, දේශපාලනික හා සංස්කෘතික ක්‍රියාවන් සහ සිරිත් විරිත්මෙන්ම කලාවට සම්බන්ධ අංගයන්ද අනුව මෙම ඉතිහාසය නිර්මාණය වේ. විවිධ ජන කණ්ඩායම්වල සමාජ පසුබිම හා උත්සව, ඇඳහීම් හා සංස්කෘතික ක්‍රියාවලීන් වලින් ඉතිහාසය සමන්විත වේ.
විස්තරය
සංස්කෘතික ඉතිහාසය ප්‍රංශ ජාතිකයන්ගේ සංක්‍රමණ සමඟ එකතු වී නව ඉතිහාසයක් බවට පත් වේ. ස්විට්සර්ලන්ත ජාතික ඉතිහාසඥයෙකුට අනුව සංස්කෘතික ඉතිහාසය යන්න යම් ඓතිහාසික කාල සීමාවක් තුළ කරන ලද අධ්‍යනයක් අනුව, චිත්‍ර කලාව ,ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පමණක් නොව සමාජ අංග සියල්ල ඇතුලත්ව ගොඩ නැගිය යුතුය. මෙහිදී බොහෝ විට ඉලක්කය විය යුත්තේ සමාජයේ ප්‍රභූ නොවන පිරිසගේ හැසිරීම් රටා (උත්සව ,පූජා ) හා වෙනත් සිරිත් විරිත්, මිනිස් සබඳකම් හා සංස්කෘතික පරිණාමයන් මෙන්ම සමාජ වෙනස් වීම් (ජාති වාදය) ආදියයි. එමෙන්ම බලය, පන්තිය, ආකල්ප ජාතියද සළකා බලනු ලැබේ. ශ්‍රි ලංකාවෙ ඉතිහාසය
Cultural_history
Boom beach
බූම් බීව් යනු supercell සමගම නිපදවූ android සහ ios ක්‍රීඩාවකි. මෙය බොහෝ දෙනා online ක්‍රීඩා කරයි.
මිතාලි රාජ්
මිතාලි රාජ් යනු ඉන්දියානු කාන්තා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි නායිකාව වෙයි.
මුල් දිවිය සහ පසුබිම
1982 දෙසැම්බර් 3 දිනදී මිතාලි රාජ් උපන්නේ, රාජස්තානයෙහි, ජෝද්පූර්හී දෙමළ පවුලකට දාවය. මිතාලිගේ මවු බස දෙමළ වන අතර, ඇයගේ පියා, ඩොරයි රාජ්, ඉන්දියානු ගුවන් හමුදාවෙහි නිලධාරියෙක් වූ අතර ඇයගේ මව නමින් ලීලා රාජ් විය. වයස අවුරුදු 10 ක් වත්ම ක්‍රීඩාවෙහි නියැලීම ඇරඹූ මිතාලි, වයස වසර 17 ක් වක්ම ඉන්දියානු කණ්ඩායමට තෝරා ගනු ලැබුවාය. ඇයගේ එදිජා මංගලාවතරණ, 1999 වසරෙහිදී මිල්ටන් කේන්ස් හිදී අයර්ලන්තයට එරෙහිව සිදු විය. ඇය ජීවත් වන්නේ හයිද්‍රබාදයෙහි, තෙලන්ගනහීය. ඇයගේ පාසැල් සමයෙහිදී හයිද්‍රබාදයෙහි, ශාන්ත ජෝන්ස් පාසැලෙහි ක්‍රිකට් පුහුණුව සඳහා ඇය සහභාගි වූයේ ඇයගේ වැඩිමහළු සෙහොයුරා සමගය. මිතාලි, සිකැන්ද්‍රබාද් හී, කීස් කාන්තා උසස් පාසැලෙහි ක්‍රීඩා පුහුණුවෙහි යෙදුණු අතර, බොහෝ විට පුහුණු පරිශ්‍රයෙහි පිරිමි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් හා තරග වැදුණි. ඇය වසර අටක් පුරාවට සම්භාව්‍ය නැටුම් පුහුණු වූ අතර ඇයගේ ක්‍රිකට් අභිවෘත්තිය නොනැවති කරගෙන යෑම සඳහා නැටුම් වෙතින් ඉවත් විය.
අභිවෘත්තිය
ඉන්දියාවෙහි කාන්තා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙනුවෙන්, ටෙස්ට් සහ එක් දින ජාත්‍යන්තර යන අංශ දෙකෙහිම රාජ් විසින් ක්‍රීඩා කර ඇත. ඇයගේ එක් දින ජාත්‍යන්තර මංගලාවතරණය 1999 වසරෙහිදී අයර්ලන්තයට එරෙහිව මිල්ටන් කේන්ස් හිදී සිදුවූ අතර එහිදී ඇය නොදැවී ලකුණු  114 ක් රැස් කළාය. 2001-02 කාල සීමාවෙහිදී ලක්නව් හිදී දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව ඇයගේ ටෙස්ට් මංගලාවතරණය සිදු විය. 2002 අගෝස්තු 17 දිනදී, වයස 19 වත්ම, ඇයගේ තෙවන ටෙස්ට් තරගයෙහිදී, ලෝකයෙහි ඉහළතම පුද්ගලික ටෙස්ට් ලකුණු රැස් කිරීම වූ කැරන් රෝල්ටන්ගේ ලකුණු 209* වාර්තාව ඇය විසින් බිඳ දැමුවේ නවතම ඉහළ ලකුණු සංඛ්‍යාවක් වූ ලකුණු 214 ටෝන්ටන්හි, කවුන්ටි ක්‍රීඩා පිටියෙහිදී එංගලන්තයට එරෙහිව පැවති දෙවන සහ අවසාන ටෙස්ට් තරගයෙහිදී රැස් කර ගනිමිනි. පකිස්තානයෙහි කිරන් බාලුක් විසින් මෙම වාර්තාව 2004 මාර්තු මාසයෙහිදී බිඳ දමන ලද්දේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායමට එරෙහිව ලකුණු 242 රැස් කර ගනිමිනි.
2002 වසරෙහි ක්‍රික්ඉන්ෆෝ කාන්තා ලෝක කුසලාන තරගාවලියෙහිදී, ටයිෆොයිඩ් මාදිළියක් වැළඳීම නිසා මිතාලි රෝගී වු අතර ඉන්දියාවෙහි ප්‍රගතිය බරපතල ලෙසින් අවහිර විය. කෙසේවෙතත්, දකුණු අප්‍රිකාවෙහිදී ඔවුන්ගේ පළමු ලෝක කුසලාන අවසන් තරගය වෙතට 2005 වසරෙහිදී ඇය විසින් කණ්ඩායම මෙහෙයවූ නමුදු, ප්‍රතිමල්ලව ඕස්ට්‍රේලියාව ප්‍රබලත්වයෙන් වැඩි බව අවබෝධ විය. 2006 අගෝස්තුවෙහිදී, ඔවුන්ගේ පළමු ටෙස්ට් සහ තරගමාලා ජයග්‍රහණය වෙත එංගලන්තයෙහිදී ඇය විසින් කණ්ඩායම මෙහෙයවූ අතර වසර කෙළවරදී ආසියානු කුසලාන දිනා ගත්තේ - මාස 12 ක් ඇතුළත දෙවන වරට - එකදු තරගයක් හෝ පරාජය නොවෙමිනි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1982 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ ප්‍රවර්ගය:අර්ජුන සම්මානය ලැබුවෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු කාන්තා ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු කාන්තා එක් දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු කාන්තා විස්සයි20 ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ජෝද්පූර්හී උපන් ජනයා ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවෙහි හයිද්‍රබාද්හී උපන් ජනයා ප්‍රවර්ගය:එක් දින ජාත්‍යන්තර මංගලාවතරණයෙහි ශතකයක් රැස් කළ කාන්තා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩාවෙහිදී පද්ම ශ්‍රී සම්මානය ලැබූවෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු කාන්තා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:එයාර් ඉන්ඩියා කාන්තා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යම කලාපය කාන්තා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:දුම්රිය සේවා කාන්තා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු කාන්තා ක්‍රිකට් නායිකාවෝ ප්‍රවර්ගය:රාජස්තානයෙහි උපන් ක්‍රීඩිකාවෝ
මැණික
අර්ධ මැණික්
අනෙකුත් වර්ග
කෘත්‍රිම මැණික්
ප්‍රවර්ගය:කුරුවින්ද වර්ග
ජනක් වනිගතුංග
එයාර් වය්ස් මාර්ෂල් ජනක් වනිගතුංග (ඉංග්‍රීසි: Janak Wanigatunge) USP යනු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු අධ්‍යක්ෂ ඉලෙක්ට්‍රොනික සහ විදුලි සංදේශ ඉංජිනේරු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව තනතුර හොබයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
පොස්පරස්
පොස්පරස් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 15 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය P ය. පොස්පරස් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ V (5) කාණ්‍ඩයේ සිටී. ෆොස්පරස් කහ හෝ රතු පැහැතිය. පොස්පරස් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,5 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය V වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය -3 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 3 වේ. පොස්පරස් අලෝහයකි.දහන ද්‍රවට්‍යකි
ශ්‍රී ලංකා මිහිකත රූ රැජිණ
ලෝක ම්ට්ටමේ තරඟයක් වූ මිහිකත රූ රැජිණ උළෙල නියෝජනය කිරීම සඳහා එක් එක් වසර වලදී සුදුසුකම් ලබන ශ්‍රී ලාංකික යුවතිය ශ්‍රී ලංකා මිහිකත රූ රැජිණ ලෙස හඳුන්වයි.
ටීවී දෙරණ නාලිකාව විසින් පවත්වන දෙරණ වීට් මිස් ශ්‍රී ලංකා ෆොර් මිස් එර්ත් රූ රැජිණ තරඟයෙන් ජයග්‍රහණය කරන රූමතිය, එම වසරේ පවත්වන මිහිකත රූ රැජිණ තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරයි. මිහිකත රූ රැජිණ තරඟයට අමතරව දෙරණ වීට් මිස් ශ්‍රී ලංකා ෆොර් මිස් එර්ත් තරඟය, මිස් ග්ලෝබ් ඉන්ටර්නැෂනල්. ටොප් මොඩ්ල් ඔෆ් දි වර්ල්ඩ්, මිස් ඉන්ටර්කොන්ටිනෙන්ටල් පැජන්ට් සහ ලෝක සංචාරක රූ රැජිණ (Miss Tourism World) යන තරඟ සඳහාද, සිය නියෝජනය තහවුරු කරයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රූප සෞන්දර්යය හෝ කඩවසම් බව හෝ තේරීමේ ශ්‍රී ලංකා තරඟ
රුචිර සමරසිංහ
එයාර් වය්ස් මාර්ෂල් රුචිර සමරසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Ruchira Samarasinghe) USP යනු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු අධ්‍යක්ෂ සිවිල් ඉංජිනේරු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදාව තනතුර හොබයි.
රුචිර සමරසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
හෝතෝන් බලපෑම
හෝතෝන් බලපෑම (Hawthorne Effect) යනු, වැඩ කිරීමේ තත්වයන්ගේ බලපෑමෙන් තොරව, සේවකයන් දෙසට කළමනාකරුවන්ගේ විශේෂ අවධානය යොමු වන්නේ නම් එලදයීතාවය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වන බවයි. (When special attention is given to workers by management, productivity is likely to change regardless of actual changes in working conditions)
කළමනාකරණයේදී මානව සම්බන්ධතා ප්‍රවේශය සහ සංවිධාන චර්යාව සඳහා මුලික පදනම ලැබුනේ හෝතෝන් පර්යේෂණ මගිනි. සුප්‍රසිද්ධ ඇමෙරිකානු වෙස්ටර්න් ඉලෙක්ට්‍රිකල් සමාගමේ හෝතෝන් කර්මාන්ත ශාලාවේදී මෙම පර්යේෂණ සිදුකොට තිබේ. මේ සඳහා දායකත්වය දක්වා ඇත්තේ එල්ටන් මායෝ නමැති මහාචාර්යවරයෙකි. ඔහු හාවර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශකයෙකි.
හෝතෝන් පර්යේෂණයන් අධියර කිහිපයක් ලෙස වසර ගණනාවක් ම සිදු කර ඇත
විදුලි ආලෝකය ආශ්‍රිත පර්යේෂණය
1924 දී මෙම පරීක්ෂණය සිදුකරන ලදී. සේවකයින් සේවය කරන කාමර තුල විදුලි ආලෝකය වෙනස්කර එමගින් සේවකයින්ගේ එලදායීතාවය සඳහා වන බලපෑම පරීක්ෂා කරන ලදී. ආලෝකය අඩුකළ අවස්ථාවේදී ද ආලෝකය වැඩි කල අවස්ථාවේදී ද යන දෙආකාරයේදී ම එලදායීතාවය ඉහල යන ලදී. මේ අනුව නිගමනය කරන ලද්දේ එලදායීතාවය සඳහා ආලෝකයට අමතරව වෙනත් දෙයක් ඇති බවයි.
1928 සිට 1930 දක්වා කල පරාසය තුල මෙම පරීක්ෂණය සිදු කරන ලද අතර මෙහිදී, සේවකින් කණ්ඩායම් වශයෙන් ගෙන කාමරවලට දමා එම කාමරවල තත්වයන් (work conditions) වෙනස්කර එලදයීතාවය පරීක්ෂා කරන ලදී. මම පර්යේෂණ ප්‍රතිඑල ද ගැටළු සහගත විය. සුපරීක්ෂකයන්, වැටුප්, සහ වැඩ තත්වයන් වැඩිකළ පසු එලදයීතාවය ඉහල ගිය අතර වරෙක පහත වැටුණි. මෙම අවස්ථාවේදී, නිසි තීරණයකට පැමිණිය නොහැකි නිසා මෙම පර්යේෂණය තවදුරටත් සිදු කිරීම සඳහා එල්ටන් මායෝ ඇතුළු කණ්ඩායම සඳහා ආරාධනා කරන ලදී.
විශාල සම්මුඛ පරීක්ෂණ ක්‍රමය
විශාල සම්මුඛ පරීක්ෂණ ක්‍රමය 1928 සිට 1930 දක්වා කාලය තුල දීම එල්ටන් මායෝ ඇතුළු පිරිස විසන් සිදු කරන ලදී. සේවකයන්ගේ ආකල්ප (attitude) පිලිබඳ අවබෝධයක් ගැනීම සඳහා සියලුම සේවකයන් සමග සාකච්චා පවත්වන ලදී.
බැංකු කාමර පරීක්ෂාව
1932 දී මෙම අධ්‍යනය සිදු කරන ලදී. මෙහිදී පර්යේෂණ කණ්ඩායම විසින් සේවකයන් වැඩ කරන ආකාරය නිරීක්ෂණය කරන ලදී. මෙහිදී නිරීක්ෂණය කළහැකි කරුණක් වුයේ, සේවකයන් එකට වැඩ කරන අතර අවිධිමත් සම්බන්ධතා ඇති කරගන්නා බවයි. එය එලදයීතාවය කෙරෙහි බලපෑම් කළහැකි බව ඔවුන් අවබෝධ කරගත්හ.
වැඩ කිරීමේ තත්වයන්ගේ බලපෑමෙන් තොරව, සේවකයන් දෙසට කළමනාකරුවන්ගේ විශේෂ අවධානය යොමු වන්නේ නම් එලදයීතාවය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස්වේ.
බාහිර සබැඳි
The Hawthorne Effect - Mayo Studies in Employee Motivation
ෆ්ලූවොරින්
මූලද්‍රවය සියල්ල අතුරින් වාඩාත් ප්‍රතික්‍රියාකාරී වූත් විද්‍යුත් වශයෙන් ඉතා රින  වුත් ෆ්ලුවොරින් එසේත් නැත්නම් ෆ්ලෝරීන්  -182 පමණ නටන පලාවන් කහ පැහැති ද්‍රවයක් බවට පත්කල හැකි කහ පැහැති වායුවකි. කටුක ගඳක් ඇති වායුවේ අම්ලය මස සමග ස්පර්ෂ වූ විට තදබල ලෙස  තුවාල සෑදේ. මෙම තුවාල වල ලාක්ෂනික කරුන නම් ඉතා දක්ෂ ලෙස වෙදකම් නොකලහොත් තුවාලය එන්න එන්නටම තදබල වීමයි.
ඉතිහාසය
ෆ්ලුවොරින් සංයොගයක් භාවිතයට ගත් ප්‍රථම අවස්ථාව වශයෙන් වාර්ථාගත වී ඇත්තේ  1670  ෂ්වන්හාඩට් විසින් ප්ලුවොස්පාර්වලත් සල්පියුරික් අම්ලයේත් මිශ්‍රණයකින් විදුරු නිරේඛනය කල අවස්තාව බව පෙනේ. 1771 දි ෂෙල,  හයිඩ්‍රොප්ලුවොරික් අම්ලයේ අශුද්ධ සැම්පලයක්  පිළියෙල කළ අතර ප්ලුවොස්පාර් මෙම අම්ලෙය්ත්   හුනුවලත් ලවණයක් බව  වටහා ගත්තේය. හයිඩ්‍රොප්ලුවොරික් අම්ලය යනු  ක්ලෝරීන්වලට සදෘශ්‍ය, මෙතෙක් සොයා නොගත් මූලද්‍රවයක  ෆ්ලුවෝරින් වලත්  හයිඩ්‍රජන්  වලත් සංයෝගයක් විය හැකියැයි 1810 දි ඇම්පියර් (Ampere) යෝජනා කලේය. මීට ඉහත දී ගේ ලූසැක් සහ තේනාඩ් විසින් එම අම්ලය  හොඳ හැටි අන්වේෂනය කර තිබුනි. එහෙත් එය අලුත් ඛන්ඩයක ඔක්සයිඩය යැයි සිතූහ. එසේ වුවත් ඉතා දක්ෂ ලෙස  වෙහෙස නොබලාත්  කළ පරික්ෂන ගණනාවකට  පසු  වත් ෆ්ලුවෝරින් වෙන්කර ගැනීමට  නොහැකිවා මෙන් පෙනෙන්නට විය. එහෙත් පරික්ෂන දුෂ්කරතා රාශියක් මැඩගෙන 1886 දී මොයිසාන් ජය අත්කරගත්තේය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
ක්ලෝරීන්
ක්ලෝරීන් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 17 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය Cl ය. ක්ලෝරීන් ද්වී පරමාණුක වායුවකි. ආවර්තිතා වගුවේ VII (7) කාණ්‍ඩයේ සිටී. ක්ලෝරීන් කහ - කොල පැහැති වායුවකි. ක්ලෝරීන් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,7 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය VII වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය -1 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 1 වේ. ක්ලෝරීන් අලෝහයකි.
ගෙවුඩ
ගෙවුඩ යනු ලංකා දූපතේ හමුවන කුරුවින්ද වර්ගයකි.
ප්‍රවර්ගය:මැණික්
ආගන්
ආගන් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 18 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය Ar ය. ආගන් ඒක පරමාණුක වායුවකි. ආවර්තිතා වගුවේ VIII / 0 (8) කාණ්‍ඩයේ සිටී. ආගන් උච්ච වායුවකි. ආගන් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,8 වේ. ආවර්තය 3 වන අතර කාන්ඩය VIII / 0 වේ. අයනය නොසාදයි. ප්‍රධාන සංයුජතාව 0 වේ.
1829 බ්‍රේල්
පළමු අක්ෂර දශක සතර විසින් හෝඩියෙහි අකුරු 40 ක්ද (ප්‍රංශ හෝඩියෙහි අකුරු 39 සහ ඉංග්‍රීසි w),  පස්වැන්න විසින් ඉලක්කම්ද, සයවැන්න විසින් විරාමයද, සත්වැන්න සහ අටවැන්නෙහි කොටසක් විසින් ගණිතමය සංකේතද නිරූපණය කෙරිනි.
පෝන්තියුස් පිලාත්තු
පෝන්තියුස් පිලාත්තු යනු, තිබේරියුස් අධිරාජයා යටතේ ක්‍රිව 26/27 සිට 36/37 දක්වා සේවය කල, ජුදෙයා නමැති රෝමානු පළාතෙහි පස්වන අධිපතියා විය.
ප්‍රවර්ගය:පළමුවන සියවසෙහි රෝමානුවෝ
පොටෑසියම්
පොටෑසියම් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 19 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය K ය. පොටෑසියම් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ I (1) කාණ්‍ඩයේ සිටී. පොටෑසියම් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,8,1 වේ. ආවර්තය 4 වන අතර කාන්ඩය I වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය +1 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 1 වේ. පොටෑසියම් ලෝහයකි. මෙය ගබඩා කරන්නේ භූමිතෙල් තුල ගිල්වාය.
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
කැල්සියම්
කැල්සියම් යනු පරමාණුක ක්‍රමාංකය 20 වූ මූලද්‍රව්‍යයයි. එහි රසායනික සංකේතය Ca ය. කැල්සියම් ඒක පරමාණුක ඝණයකි. ආවර්තිතා වගුවේ II (2) කාණ්‍ඩයේ සිටී. කැල්සියම් හි ඉලෙට්‍රොනික වින්‍යාසය 2,8,8,2 වේ. ආවර්තය 4 වන අතර කාන්ඩය II වේ. සාදන ප්‍රධාන අයනය +2 වේ. ප්‍රධාන සංයුජතාව 2 වේ. කැල්සියම් ලෝහයකි.
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
Aung San ගේ මිනීමැරුමට ජපානය පාවාදීමේ සිට
1942 දී යුද්ධ කටයුතු වලදී මිනීමැරුමක් සිදු කිරීමට Aung san ගෙන් ඉල්ලන ලද අතර Burma ට එරෙහිව ජපානය පාවාදීම හේතුවෙන් යුද්ධමය ක්රියා මාර්ග අනුගමනය කරන ලදී.යුද්ධය අවසන් වූ පසු බ්රිතාන්යය රජු ඉවත් විය.නැවත ඇති කල ආණ්ඩුව දේශපාලන ක්රියාවලියක් අනුගමනය කරන ලදී.භෞතික වශයෙන් රට නැවත ගොඩනැගීම සහ නිදහස පිලිබඳ සාකච්ඡා පමා වීම හේතුවෙනි. AFPFL රජයට විරුද්ධ වෙමින් දේශපාලන අස්ථාවර භාවයක් රට තුල ඇති කරයි.
AFPFT තුල  කොමියුනිස්ට් හා සමාජවාදීන් (AFPFT සමඟ )අතරද භේදයක් හට ගනී. 1946 ජූලි මාසයේදී සාමාන්ය ලේඛම් මෙහි ප්රථිඵලයක් ලෙස ඉල්ලා අස්වෙයි.එම ඔක්තොම්බර් මාසයේදී AFPFT හි CPB නෙරපාදැමීමද සිදු වෙයි. Hurbert Rance නව ආණ්ඩුකාර තනතුරට පත් වන අතර ඔහුගේ පත් වීමෙන් පසු Rangoon සැප්තැම්බර් මාසයේදී මෙය ආරම්භ වේ.පසුව රාජ්ය සේවකයින්ද වර්ජනයට එක් වේ. Rance මෙය සමතයකට පත් කිරීමට Aung San හමුවී Aung San ඔහුගේ AFPFT සාමාජිකයන් සමඟ ආණ්ඩුකාර විධායක කවුන්සිලයට එක් වේ මෙම නව කවුන්සිලය රටේ විශ්වාසය වැඩි කර ගනිමින් නිදහස වෙනුවෙන් ගිවිසුම් ඇති කර ගනී.ඔහු 1947 ජනවාරි 27 දින Aung San –Atlee ගිවිසුම සාර්ථකව අවසන් කරයි.ඔහු වාර්ශික සුළු පක්ශ සමඟද ගිවිසුමක් සාර්ථකව ඇතිකර ගන්නා අතර පෙබරවාරි 12 එක්සත් දිනය ලෙස සමරන ලදී. AFPFL හි ජනයා Aung san සහ සමාජවාදීන්ට දායක වන අතර1947 අප්රේල් පවතින මැතිවරණයෙන් විශාල ජයග්රහනයක් ලබාගනී.
1947 ජූලි 19 වන දින අගමැති කෙනෙකු වු Burma විසින් මහලේඛම් කාර්යාලයේදී Aung san සහ අනෙක් සාමාජිකයන් මිනීමැරුම සැලසුම් කරන ලදී.ජූලි 19 දින Martys’ දිනය ලෙස සමරනු ලබේ.පසුව සමාජවාදී නායක Thakin Nu නව අමාත්ය මණ්ඩලයක් පිහිටවන අතර ඔහු 1948 ජනවාරි 4 දින Burmese නිදහස වෙනුවෙන් මූලිකත්වය ගනී. Burma බ්රිතන්ය සමූහාණ්ඩුවට එක් නොවීමට තීරණය කරනු ලැබේ.
කුරුවින්ද
වර්ග
ප්‍රවර්ගය:කුරුවින්ද වර්ග
පද්මරාග
ප්‍රවර්ගය:කුරුවින්ද
පකිස්තාන් ඉන්ටර්නැෂනල් එයාර්ලයින්ස් පියාසැරිය 661
පකිස්තාන් ඉන්ටර්නැෂනල් එයාර්ලයින්ස් පියාසැරිය 661 (පීකේ661/පීඅයිඒ661) යනු 2016 දෙසැම්බර් 7 දිනදී චිත්‍රල් සිට  ඉස්ලාමබාද් දක්වා ගමන් කරන අතරතුර හැවේලියන් අසබඩදී බිම ඇද හැළුණු දේශීය මගී පියාසැරියකි. මගීන් හතලිස්-දෙදෙනෙකු එහි ගමන් ගත් අතර ( ස්කයි මාර්ෂල්වරුන් දෙදෙනෙකුද ඇතුළුව) පකිස්තාන ජාත්‍යන්තර ගුවන්සේවය විසින් ක්‍රියාවෙහි යෙදවුනු ඒටීආර් 42-500 යානයක්වූ ගුවන්යානයෙහි කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයෝ පස් දෙනෙකු සේවය කළහ. යානයෙහි සිටි සියළු 47 දෙනා මිය ගිය අතර, ඒ අතර දේශකයෙකු බවට හැරුනු ගායක සහ ව්‍යවසායක ජුනයිඩ් ජම්ෂේඩ්, සහ  චිත්‍රල් දිස්ත්‍රික්කයේ නියෝජ්‍ය කොමසාරිස්ද විය.
ගුවන්යානය
අනතුරට භාජනයවූ ගුවන්යානය ඒපී-බීඑච්ඕ අනුක්‍රමික අංකය 663 යටතේ ලියාපදිංචිවී තිබූ ඒටීආර් 42-500 ගුවන්යානයකි. එහි පළමුවන පියාසැරිය 2007 වසරෙහිදී සිදුවූ අතර එය පකිස්තාන ජාත්‍යන්තර ගුවන්සේවය වෙත බාරදෙන විට එය පෙරදී භාවිතා නොකළ නව ගුවන්යානයක් විය. 2009 වසරෙහිදී, ලාහෝරයෙහිදී ගොඩබැස්වීමෙහි උත්සාහයකදී ගුවන්යානයට හානි සිදුවිය. පසුව එය අළුත්වැඩියාකොට යළි සේවයෙහි යෙදවිණි. 2014 දී එහි එන්ජිම ඇණහිටීමක් සිදුවූ අතර, එන්ජිම වෙනුවට වෙනකක් ආදේශ කරනු ලැබුව ඉන්පසු කිසිදු ගැටළුවක් වාර්තා නොවීය. බිම ඇද හැලීම සිදුවන අවදිය වන විට, පීඅයිඒහී ගුවන්යානාඇණිය හා සම්බන්ධ වීමෙන් පසුව එය විසින් පියාසැරි පැය 18,739 වාර්තා කර තිබූ අතර එහි අවසන් සහතික කිරීම 2016 ඔක්තොම්බර් මාසයෙහිදී සිදු කර තිබුණි.
ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය
ගිනි (2005) – 32 HDI (2007) – 0.955 (ඉතා ඉහළ) මුදල් - යුරෝ (E) (EVR) කාල මණ්ඩලය - CET (UTC + 1) ශ්‍රීෂ්ම සෘතුව (DST) – CEST (UTC + 2) දින සැකැස්ම - dd. mm. yyyy මං තීරැව - දකුණ අන්තර්ජාල TLD - .es දුරකථන සංකේත - 34
ස්පාඤ්ඤ රාජධානිය පින්තුරය - කොඩිය ආදර්ශ පාඨය - මරණින් එහා නොදන්නා තැන ඉදිරියේ ජාතික ගීය ස්පාඤ්ඤ සැලැස්ම අගනුවර සහ විශාලම නගරය - මැඩ්රීඩ් - 400 26' N 30 42' W රාජ්‍ය භාෂාව - ස්පාඤ්ඤ පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂා - ඇරනීසියානු, බැස්කි්‍යු, කැටලන් / වෙලන්කියානු, සහ ගැලිකියානු ජන වර්ග - 88.0% ස්පාඤ්ඤ, 12.0% (රෝම, මොරොකන්, එකෝඩොරියානු, බ්‍රිතාන්‍ය) වෙනත් (2009) රාජ්‍යය - පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රය සහ ව්‍යවස්ථාමය රාජාණ්ඩුව රජු - ජුආන් කාර්ලස් I අගමැති - ජෝස් ලුවිස් රොද්‍රිගස් ස‍පාටෙ‍රෝ (PSOE) සැකැස්ම - 15 සියවස රාජ වංශය - 1479 ව්‍යවස්ථාදායක රාජාණ්ඩුව - 1978 EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - 1 ජනවාරි 1986 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	504 030 Km2 195 364 sq mi ජලය (%) – 1.04 ජනගහනය - 2010 තක්සේරැව - 45 989 016 ඝනත්වය	-	91.2 / Km2 231 / sq mi GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 1.395 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 30 588 GDP (සාමාන්‍ය) - 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 1.602 ට්‍රිලියන සාමාන්‍ය - $ 35 116
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤය
ගුත්තිල කාව්‍යය
තොටගමුවේ රාහුල හිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය හිමි නමක් වූ වැත්තැවේ හිමියන් විසින් රචනා කරන ලද ගුත්තිල මහා කාව්‍යය සඳහා ජාතක පොතේ 237 වැනි ජාතක කථාව වූ ගුත්තිල ජාතකය පාදක වී තිබේ. ගුත්තිල කාව්‍ය තුළ පද්‍ය 511ක් ඇතුලත් වී ඇති අතර වෑත්තෑවේ හිමියන් විසින් වායු ගණය මුල් කොට ගෙන රචනා කර ඇත. ජාතික කථා පුවත් පදනම් කොට ගෙන කෝට්ටේ සමයේ දී ලියැවී ඇති කාව්‍ය කෘති දෙකෙන් දෙ වැන්න ගුත්තිල කාව්‍යයයි. රචනා කර ඇති විරිත සමුද්‍ර ඝෝශ යයි. එනම් සමුදුරෙ රිද්මයටයි. කෝට්ටේ යුගයට අයත් මෙම කාව්‍ය සංග්‍රහය තුළින් බෝසතුන් 'ගුත්තිල' නම් විණා වාදකයාව ඉපිද 'මුසිල' නම් තම ගෝලයා සමඟ වාද කළ අයුරු නිරුපණය කෙරේ.
කතුවරයා මෙම කෘතියට විශේෂ නාමයක් ලබා දී නොමැති අතර, එම නිසා ජාතක පොතෙහි එන ගුත්තිල නාමය ම මේ සඳහා භාවිත වේ. වෑත්තෑවේ හිමියන්, තොටගමුවේ ශී‍්‍ර රාහුල හිමිපාණන්ගේ ගෝලයෙකි. කාව්‍යාකරණයෙහි තම ගෝලයා තුල තිබු හැකියාව දුටු රාහුල හිමි ඒ කෙරෙහි තමා තුල පවතී අප්‍රසාදය පල කිරීමට තම අතවැසියෙකු විසින් වෑත්තෑවේ හිමියන්ට දිනපතා පලා කොළ 3 පංගුවක් බෙදන ලෙස උපදෙස් දුන්නේය. මෙසේ 'පල නො කියා පලා බෙදන' බව වටහා ගත් වෑත්තෑවේ හිමි පෙරලා ගමට වැඩි අතර, තම අකෘතඥයකු නොවන බව ගුරුතුමාට හැගවීම සදහා ගුත්තිල කාව්‍ය රචනා කරන ලදී.
ලෙන් බැහැර ව ගිය වෑත්තෑවේ හිමියන් තමන් ගුරු ද්‍රෝහියකු නොවන බව පෙන්වීම පිණිස ගුත්තිල කාව්‍යය රචනා කළ බවත් පැවසේ.
හය වැනි පරාක‍්‍රමබාහු රජ සමයේ (කෝට්ටෙ යුගයේ) මෙය ලියැවුණු බවට සැලකෙන ගුත්තිල කාව්‍යය, සිංහල සාහිත්‍ය ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී නිර්මාණයක් ලෙසින් ද සිංහල පද්‍ය සාහිත්‍ය පෝෂණය කළ උසස් රසවත් ග‍්‍රන්ථයක් ලෙසින් ද ඉමහත් ප‍්‍රසාදයට ලක් වී ඇත. තවද සංසාර නෞකා වූ සර්වඥයන් වසහන්සේ වේළුවනාරාමයෙහි වැඩවසන සමයෙහි දේවදත්ත නම් ස්ථරවීරයන් වහන්සේ අරභයා මෙය දක්වන ලදි.
ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ඉතිහාසය
ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව 11000 සහ 9000 කාලයට දිව යන අතර වන මෆ්ලන් නම් වල් බැටළු විශේෂය හීලෑ කිරීම පෞරාණික මෙසපොතේමියාව තෙක් දිව යයි. මිනිසා විසින් හික්මවන ලද පළමු සත්ව කොට්ඨාශයන්ගෙන් එකක් බැටළුවන් වනවාක් මෙන්ම ඉරානියානු සැටර්ඩේ වකවානුවෙහි ද බැටළු පාලනය පැවතින. මොවුන් මූලිකවම ඇති කරන ලද්දේ මාංශ, කිරි සහ සම් ලබා ගනු පිණිසයි. ලොම් සහිත බැටළුවන් බිහි කිරීම ඇරඹුණේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 න් පසුවයි. පර්සියානු සංස්කෘතිය බැටළු ලෝම වෙළඳාම මත රඳා පැවතුණු අතර අප්‍රිකාවෙන් සහ යුරෝපයෙන් ඒවා ආනයනය කෙරිණි.
පූර්වජ වන ජීවීන්
thumb|ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ප්‍රාරම්භ පූර්වජයා [[මෆ්ලන් ලෙස සැලකේ.]] බැටළුවන්ගේ හා ඔවුන්ගේ ආදිතමයන්ගේ වංශානුක්‍රමය නිශ්චිතවම පැහැදිලි නොමැත. වඩාත්ම සුලභ කල්පිතය නම් ඔවිස් ආරීස්, මෆ්ලන් විශේෂයේ ඒසියේටික් (O. orientalis) ගෙන් පැවත එන බවය. පැරණි මූලලේඛන වල ඔවුන් ආදිතමයන් ලෙස දැක්වෙතත් යුරෝපීය මෆ්ලන් (O. musimon) යනු එකල ගෘහස්තව පැවත, වන බැටළුවන්(ෆෙරල්) බවට පත් වූ විශේෂයක් විය හැකි බව ද යෝජනා විය. ස්කොට්ලන්තයේ කාස්ල්මිල්ක් මූරිට් වැනි බැටළු වර්ග කිහිපයක් යුරෝපීය වන යුරෝපීය මෆ්ලන් සතුන් දෙමුහුම් අභිජනනයෙන් ඇති කරන ලදී.
කලෙකදී යූරියල් (O. vignei), ගෘහස්ත බැටළුවන්ගේ ආදිතමයා ලෙස සැලකීමට පාදක වූයේ ඔවුන් පර්සියානු පෙදෙස්වල නිදැල්ලේ සැරිසරන අතරතුර  මෆ්ලන් සතුන් සමග අන්තර්-අභිජනනය කිරීමයි. නමුත් අර්ගාලි (O. ammon), සහ හිම බැටළුවන් (O. nivicola) සතු වර්ණදේහ සංඛ්‍යාව ඔවිස් විශේෂයෙන් වෙනස් වන බැවින් ඔවුන් අතර ඍජු සම්බන්දතාවයක් අපේක්ෂා කළ නොහැකි අතර සිදු කළ වංශ-ප්‍රවේණික අධ්‍යයනයකින් යූරියල් ආදිතමයන් පිලිබඳ සාධක ද නොපෙන්වීය. යුරෝපීය සහ ආසියානු වංශ ඔස්සේ සිදු කළ වැඩිදුර පරියේෂණ පෙන්නුම් කළේ දෙපාර්ශ්වය අතර සැලකිය යුතු ජානමය වෙනස්කම් පවතින බවයි. මෙම සංසිද්ධිය සඳහා මූලික උපග්‍රහණ දෙකක් ඉදිරිපත් විය. පළමුවැන්න නම් දැනට හඳුනා නොගත් හෝ වන බැටළුවන් උප විශේෂයකින් ගෘහස්ත බැටළුවන් පැවත එන බවයි. දෙවැන්න, මෙම ප්‍රභේදනයට හේතුව අනෙකුත් පශු සම්පත් මෙන්ම වන මෆ්ලන් විශේෂයන් වනාන්තර වලින් සත්ත්ව ගොවිපොළවල් සඳහා අල්ලා ගැනීම මගින් පැහැදිලි කළ හැකි බවයි.
ලෝම ඉවත් කරගැනීමට භාවිත කරන ක්‍රමෝපායයන් ආදිතම බැටළුවන් හා නූතනයේ දක්නට ලැබෙන බැටළු වංශ අතර පවතින ප්‍රධාන වෙනසකි. පුරාතන බැටළුවන්ගේ ලොම් ඉවත් කළ යුත්තේ "රූයින්ග්" ක්‍රමවේදයට අනුව ගොවි දෑතිනි. ඔවුන්ගේ කෙම්ප්ස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන කෙඳි, මෘදු ලොම් ස්තරයට වඩා දිගු වීම එයට හේතුවයි. එසේම ක්ෂේත්‍රයෙහි ඇද හැලෙන බැටළු ලොම් ද එකතු කර භාවිත කරන ලදී. මෙම ගති ලක්ෂණය අදටත් සෝයි සහ ශේට්ලන්ඩ් ග්‍රාම්‍ය විශේෂ කිහිපයකම දක්නට ලැබේ. වෙනත් කෙටි වලිගය සහිත උතුරු යුරෝපයීය වංශ මෙන්ම සෝයි විශේෂයට ද ලොම් ඉවත් කළ නොහැකි බව (ඍජුව), ප්‍රමාණයෙන් කුරු වීම, ලිංගිකතා දෙකටම අං පිහිටීම යන ලක්ෂණ පොදු අතර ආදිතම බැටළුවන් හා සමීප සම්බන්දතාවයක් ද පෙන්වයි. මුල්කාලීනව පෙහෙකම් සහ ලොම් කැටීම නිවැසියන්ගේ අත්කම් වූ නමුත් කර්මාන්තයක් නොවුණි. බැබිලෝනියානුවන්, සුමේරියනුවන් සහ පර්සියානුවන් බැටළුවන් මත මුළුමනින්ම යැපුනෝය. ඇඟලුම් සඳහා ප්‍රථමයෙන් කොමු පිළි (ලිනන්) යොදා ගැනුණ ද එකල පවා ලොම් සඳහා ඉහල වටිනාකමක් නියම විය. ලොම් පිණිස සතුන් ඇතිකිරීම ලොව පුරාතන කර්මාන්ත වලින් එකක් වන අතර, භාණ්ඩ හුවමාරු වෙළඳාමේදී බැටළු සමූහ ප්‍රධාන හුවමාරු මාධ්‍යයක් විය. බයිබලයෙහි විශාල බැටළු සමූහ පිලිබඳ සඳහන් වනවාක් මෙන්ම ඊශ්‍රායල රජුගේ යටත්වාසීන් සිය බැටළු සමූහ ගණන අනුව බදු ගෙවූ බව ද සඳහන් වේ.
හීලෑ කිරීම
ද්විතීයික නිෂ්පාදන සඳහා බැටළුවන් ඇති කිරීම නිරිතදිග ආසියාවෙන් හෝ බටහිර යුරෝපයෙන් ඇරඹුණි. මුල් කාලයේදී බැටළුවන් මස්, කිරි සහ සම් පිණිස පමණක් තබා ගැනුණි. ඉරානයෙන් සොයාගැනුණු සැටර්ඩේ පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක කියාපාන්නේ ලොම් සහිත බැටළුවන් තෝරා ගැනීම ඇරඹෙන්නට ඇත්තේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පමණ බව   සහ ඉන් අවුරුදු 2000 කට 3000 කට පසු පැරණිතම ලොම් රෙදි පිළි නිර්මාණය වන්නට ඇති බවයි. මීට පෙරාතුව බැටළුවෙකු මස් පිණිස මැරීමේ දී ලැබෙන සම පදම් කොට කබායක් ලෙස පළඳින්නට ඇත. පරියේෂකයන් විශ්වාස කරන අන්දමට මෙවන් පැළඳුම් 70°F( 21°C) මධ්‍යයනය උෂ්ණත්වයක් පවතින ෆර්ටයිල් ක්‍රෙසන්ට් වැනි ප්‍රදේශ වලටත් වඩා අඩු උෂ්ණත්වයන් පවතින ප්‍රදේශවල ජීවත් වීමට මිනිසාට රුකුල් දෙන්නට ඇත. ක්ටහොයික් හි දී සොයා ගනු ලැබූ බැටළු චාර්වක දත් කැබලි  සහ අස්ථි කියාපාන්නේ එවක ගෘහස්ත බැටළු ගහණයක් පැවති බවයි. ලෝකඩ යුගයට අයත් එම කාල වකවානුවෙහි බැටළු වංශ, සියලු නූතන ගති ලක්ෂණ වලින් යුක්තව බටහිර ආසියාව පුරා විසිරී පැතිරී පැවතින.
ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පුරාතන ජීට්න් වාසීන් බැටළුවන් සහ එළුවන් ඔවුනගේ ප්‍රධාන පශු සම්පත ලෙස සැළකූහ. සංචාරක පශු කර්මාන්තයක් පැවති බව පුරාවිද්‍යාත්මක කැණීම් බිම් වල හඳුනාගැනීම් රාශියකින් එනම් බැටළු හා එළු අස්ථීන්, ධාන්‍ය සහ ධාන්‍ය සැකසුම් උපකරණ වල දුලබතාවය, විශේෂිත ආවේණික ගති ලක්ෂණ පෙන්වන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයක සාධක මඳ බැවින්, කලාපයේ කෘෂිකාර්මික ප්‍රදේශවලින් බැහැරව පිහිටීමෙන් සහ නූතන සංචාරක එඬේරවරුන්ගේ මානව-වංශ ලේඛයන්ගෙන් තහවුරු වේ.
මැද පෙරදිග
සවුදි අරාබිය (3% ට අඩු ප්‍රතිශතයක්), ඉරානය (4%) සහ ඇෆ්ගනිස්ථානය (උපරිම වශයෙන් 10% ක්) වැනි රටවල් වල අති සුළුතරය සංචාරක එඬේරවරුන් සහ අර්ධ සංචාරක එඬේරවරුන් වාසය කරන අතර ඔවුනගේ සතත අවපාතයක් දක්නට ලැබේ.
ඉන්දියාව
ඉන්දියානු දේසි බැටළු වංශයේ ගුණාත්මක බව 'ඉහල නැංවීමට' මෙරිනෝ සහ අනෙකුත් ඉහළ තත්ත්වයේ බැටළුවන් සමගින් අන්තර්-අභිජනන ක්‍රියාවලි දියත් වන්නේ ලොම් වල සහ මස් වල ගුණත්වය වැඩි දියුණු කිරීමේ අරමුණෙනි.
චීනය සහ මොන්ගෝලියාව
බැටළුවන් චීනයෙහි කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදිතයේ වැදගත් අංගයක් නොවන්නේ චීනය සතුව බැටළුවන් සඳහා විශාල විවෘත තණබිම් දුලබ බැවිනි. එවන් භූමිභාග පවතින නිරිතදිග පළාත්වල බැටළු ගහණය සුලබයි. ළාන් නමින් හැඳින්වෙන ස්වදේශික බැටළු වංශයක් චීනය සතුව පැවතුනත් රජයේ ප්‍රවර්ධන කටයුතු මධ්‍යයේ වුව ද 1985 වසරේ සිට එම සතුන්ගේ ගහන අවපාතයක් දක්නට ලැබේ.
ජපානය
වර්ෂ 1800 සිට ජපන් රජය සිය ගොවි ජනතාව බැටළුවන් ඇති කිරීමට යොමු කරන ලදී. එවන් බැටළු අභිජනන ව්‍යාපෘති මගින් Yorkshire, Berkshire, ස්පාඤ්ඤ merino, චීන/මොන්ගෝලියානු බැටළු විශේෂ රජයේ ද සහන මත ආනයනය කෙරුණු  නමුත් ගොවීන් සතුව බැටළු පාලනය පිළිබඳව පැවති අල්ප දැනුම ශහ රජය විසින් ගොවීන් හට නිසි තොරතුරු ලබා නොදීම නිසා එය අසාර්ථක වූයේ 1888 වසරේදී ව්‍යාපෘතියට නැවතීමේ තිත තබමිනි.
අප්‍රිකාව තුළ
බටහිර ආසියාවේදී හීලෑ කිරීමෙන් පසු නොබෝ කලකින්ම බැටළුවෝ අප්‍රිකා මහාද්වීපයට ඇතුළු වූහ. වරෙක ඉතිහාසඥයන්ගෙන් සුළු පිරිසක් Ovis aries හි මූලාරම්භය පිළිබඳව අප්‍රිකානු න්‍යායය ලෙස නම් දැරූ විවාදාත්මක මතයක් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එම න්‍යායය මූලිකවම ශිලා කලා වලින් පහදා දුන් කරුණු මත සහ අස්තිවේදයේ එන බාබේරියානු බැටළුවන් පිලිබඳ සාක්ෂි මත පදනම් විණි. පළමු බැටළුවන් සිනායි හරහා උතුරු අප්‍රිකාවට ඇතුළු වූ අතර වසර 7000 කට 8000 කට පෙර පුරාණ ඊජිප්තු සමාජයෙහි ද උන් දක්නට ලැබුණි. අප්‍රිකානු ගොවිතැන ප්‍රධාන වශයෙන් බැටළුවන් මත සෑමවිටම යැපුණාක් මෙන්ම වත්මනෙහි සැලකිය යුතු බැටළු ගහණයකින් (මිලියන 28.8 ක්) යුතු එකම රට දකුණු අප්‍රිකාවයි.
ඉතියෝපියාවෙහි ලන්ද්‍රාස් වර්ගයේ බැටළුවන්ගේ වෙනස්කම් කිහිපයකි. වල්ගයේ හැඩය සහ ලොම් වර්ගය වැනි සාධක අනුව බැටළුවන් වර්ගීකරණය කිරීමට ප්‍රයත්නයක් දැරූ අතර එච්. එප්ස්ටයින් විසින් මෙම කරුණු දෙක මත පමණක් පදනම්ව බැටළුවන් වර්ග 14 කට බෙදා දැක්වීමට උත්සාහ කළේය. නමුත් 2002 දී කළ ජානමය විශ්ලේෂණයකින් තවදුරටත් පැහැදිලි වූයේ කෙටි-මහත වල්ග සහිත, දිගු-මහත වල්ග සහිත, මහත-වල්ග කොට සහිත සහ සිහින්-වල්ග සහිත යන විශේෂිත ප්‍රභේද සතර පමණක් දැකගත හැකි බවයි.
යුරෝපය තුළ
බැටළු පාලනය යුරෝපය පුරා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර ගියේය. කැණීම් අනාවරණය කරන පරිදි ක්‍රිස්තු පූර්ව 6000 දී පමණ පූර්ව ඉතිහාසයේ නියෝලිතික යුගයේ දී කාසල්නෝවියානු වැසියන් දකුණු ප්‍රංශයේ ෂටර්නොෆ්-ලේ-මාර්ටිගේස් හි (වත්මනෙහි මාර්සේල් පෙදෙසට නුදුරුව)  වාසය කරමින් යුරෝපයේ ප්‍රථම ගෘහස්ත බැටළු පාලනය ආරම්භ කරන ලදී. පුරාණ ග්‍රීක ශිෂ්ටාචාරයේ ආරම්භයේ පටන් ප්‍රායෝගිකව මූලික පශු සම්පත ලෙස බැටළුවන් සලකන ලද අතර තනි තනි බැටළුවන් නම් කළ බව පවා සඳහන් වේ. කෙටි වල්ගයක් හා බහුවිධ වර්ණයන්ගෙන් යුතු ලෝම සහිත අදටත් දක්නට ලැබෙන ස්කැඩිනේවියානු බැටළුවන් වර්ගයක් එකල විය.. පසුව රෝම අධිරාජ්‍යය බැටළුවන් මහා පරිමාණයෙන් ඇති කරන ලද්දේ යුරෝපය පුරා බැටළුවන් ගහණය ව්‍යාප්ත කළ ප්‍රධාන කාරකක් ලෙසිනි. ප්ලිනි දි එල්ඩර් ඔහුගේ ස්වභාව ඉතිහාසයෙහි (නැචුරාලිස් හිස්ටෝරියා) බැටළුවන් සහ ලොම් පිළිබඳව මෙසේ ද සඳහන් කරයි. "දෙවියන් වහන්සේ පවා පහදවන, අපට ලෝම පරිභෝජනයට ඉඩ හසර ලබා දෙන බැටළුවනි, අපි ඔබට ණය ගැති සහ ස්තුතිවන්ත වෙමු." යනුවෙන් හෙතම ප්‍රකාශ කරන්නේ පුරාතන බැටළු විශේෂ වල තොරතුරු සහ ලොම් වර්ණ, දිග සහ ලක්ෂණ ආදිය ද ගෙන හැර දක්වමිනි. රෝමානුවන් ඔවුනගේ බැටළුවන් පොරෝනා (නූතනයේ නයිලෝන්) වලින් වැසීමෙන් බැටළුවන්ගේ පිරිසිදුකම සහ ලොමවල ප්‍රභාව වර්ධනය කර ගැනීමේ පුරෝගාමීන් වූහ.
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 50 දී රෝමානුවන් බ්‍රිතාන්‍ය දූපත්වල පදිංචිව සිටි සමයෙහි, එංගලන්තයේ වින්චෙස්ටේර්හි විශාල ලොම් සැකසුම් කම්හලක් පැවති බව කියැවේ. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1000 වන විට එංගලන්තය සහ ස්පාඤ්ඤය බටහිර ලෝකයේ බැටළු නිෂ්පාදන සම මධ්‍යස්ථාන ලෙස පිළිගැණුනි. ඉස්තරම් ලොම් ලබා දෙන මෙරිනෝ බටලුවන්ගේ මුල් කාලීන ඇති කරන්නන් වූ ස්පාඤ්ඤය ලොම් වෙළඳාමේ ප්‍රමුඛයන් වූයේ විශාල ධනස්කන්ධයක් උපයමිනි. එම ධනය ස්පාඤ්ඤ පාලකයන් විසින් ආක්‍රමණකරුවන් ලෙස නව ලෝකය කරා යාත්‍රා කිරීමට යොමු කරන ලදී. මෙස්ටා (සම්පූර්ණ පදවි නාමය වූයේ ඔන්රඩෝ කන්සේජෝ ඩි ලා මෙස්ටා, ගෞරවනීය මන්ත්‍රණ සභාවෙහි මෙස්ටා) යනුවෙන් බලවත් පදවියක් ස්පාඤ්ඤයේ ධනවත් වෙළඳුන්ගෙන්, කතෝලික පූජකවරුන්ගෙන් සහ මෙලිනෝ බැටළු සමූහ පාලනය කළ රදළයන්ගෙන් සුසැදි මණ්ඩලයක දක්නට ලැබිණි. 17 වන ශතවර්ෂය වන විට මෙස්ටා සතුව මෙලිනෝ බැටළුවන් මිලියන දෙකක් පමණ විය.