cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
එඩ්වඩ් ජයකොඩි
මුල් අවධිය
දොන් රැපියල් ජයකොඩි සහ වික්ටෝරියා ජයකොඩි ජයකොඩි ආරච්චිගේ දොන් එඩ්වඩ් තිමොති ජයකොඩි ලෙස කෑගල්ල හෙට්ටිමුල්ලේදී උපත ලබා ඇති එඩ්වඩ් ජයකොඩිගේ මාපියන් වන්නේ දොන් රැපියල් ජයකොඩි සහ වික්ටෝරියා ජයකොඩි ය.මොවුන් කතෝලික භක්තිකයින්ය. ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය බණ්ඩාරනායක ප්‍රාථමික විද්‍යාලයෙන්ද, පසුව කෑගල්ල ශාන්ත මරියා මහා විද්‍යාලයෙන්ද ලබා ඇති එඩ්වඩ් ජයකොඩි බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලයේදී සංගීතය ඉගෙන ගනිමින් පල්ලියේ ගීතිකා කණ්ඩායමද නියෝජනය කර තිබෙනවා. ශාන්ත මරියා මහා විද්‍යාලයෙදී ඔහුගේ සංගීත ගුරුවරයා වී ඇත්තේ එච්.සමරපාල ගුරු මහතාය.
1980 වකවානුවේ එඩ්වඩ් ජයකොඩි කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ සංගීත ගුරුවරයෙක් වශයෙන් සේවය කර ඇත.
ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1952 උපත් ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික සංගීතඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
නැනෝ තාක්ෂණය පිලිබද දැනට පවතින පර්යේෂණ
thumbnail|210px|දකුණ|පිලිකා සෛල පමණක් විනාශ කිරීමට නිපදවා ඇති නැනෝ අංශු
නැනෝ ද්‍රව්‍ය
එය වැඩි දියුණු කල හැකි හෝ අධ්‍යනය කල හැකි නැනෝ පරිමානයේ මිනුම් ඇති ඒකීය ගතිගුණ වලින් යුත් ද්‍රව්‍ය වලින් යුත් උප කේෂ්ත්‍රයකි.
අතුරු මුහුණත සහ කලිල විද්‍යාව මගින් නැනෝතාක්ෂණයේදි භාවිතා කල හැකි විවිධ ද්‍රව්‍ය වන කාබන් නැනෝටියුම් සහ ප්ලුරලින් සහ විවිධ නැනෝ අංශු හා නැනෝ දඩු උපචදවනු ලබයි. නැනෝ පරිමාන ද්‍රව්‍ය සේවා තෝගයක් ලෙස භාවිතා කළ හැක. වර්තමානයේ බොහෝ වාණිජ යෙදිම් මෙම ලක්ෂණය ඇත.
පහළ- සිට ඉහළට ප්‍රවේශය
මෙමගින් කුඩා සංරචක පිළිවෙලට සකස් කිරිමෙන් වඩා සංකීරණ සමුයක් සැදිම සොයා බලනු ලබයි.
ඉහළට සිට පහළ ප්‍රවේගය මෙමගින් විශාල දේ භාවිතා කිරිමෙන් කුඩා උපාංග සොයා ගනු ලබයි.
මයික්‍රො ප්‍රොසෙසරය තැනීමට උරුමකරගත් සම්ප්‍රදායික අවස්ථා සිලිකන් ක්‍රම නොහොත් තාක්ෂනයේ අර්ථ දැක්විමට අනුව 100 nm වඩා අඩු ලක්ෂණ සහිත ද්‍රව්‍ය යොදනු ලබයි. යෝධ චුම්බක ප්‍රතිරෝධයේ පදනම් වු මෙම විස්තරයට ගැලපෙන hard drivers දැනටමත් වෙළද පොලෙහි දක්නට ඇත. මෙහිදි පරමාණු "ස්ථර තැන්පත් විම" (ALD) ශිල්පි ක්‍රමය යොදා ගනු ලැබේ. පිටර් ගෘන්බර්ග් සහ ඇල්බර්ට් පර්ථි යෝධ චුම්බක ප්‍රතිරෝධින්ට සොයා ගැනීම සදහා ස්පින්ට්‍රොනික්ස් ‍ක්ෂේත්‍රයට කරන ලද දායකත්වය වෙනුවෙන් 2007 දී භෞතික විද්‍යාව පිළිබද නොබෙල් ත්‍යාගය දිනා ගැනිමට සමත් විය.
ඝන අවස්ථා ශිල්පිය නැනෝ ඉලෙක්ට්‍රෝ යාන්ත්‍රික පද්ධතිය ( NEMS) නැමැති උපාංග සැදීමට යොදා ගත හැක. තවද ඒවා ක්ෂුද්‍ර ඉලේක්ට්‍රෝ ‍යාන්ත්‍රික පද්ධති හෝ MEMS ට සම්බන්ධතාවයක් දක්වයි.
පරමාණුක බල අන්වික්ෂයේ කුඩා නැනෝ පරිමාණයක් ලෙස යොදා ගත හැක. මෙහිදි තෝරාගත් මතුපිටක් මත රදායනික ද්‍රව්‍ය තැන්පත් කිරිම සිදුවන අතර එම ක්‍රියාවලිය ඩිප්නේ නැනෝලික්‍රෝපි ලෙස හදුන්වයි. මෙය නැනෝග්‍රැපි හි උ‍ප ක්ෂේත්‍රයන් වේ.
ශ්‍රීතමය ප්‍රවේශය
මෙහිදි සංඝයක සම්බන්ධ කර ඇති ආකාරය සැලකිල්ලට නොගෙන කිසියම් ක්‍රියාවක් කල හැකි සංඝටන වැඩි දියුණු කිරීම සොයා පලනු ලැබේ.
අනුන ඉලේක්ට්‍රෝනික විද්‍යාව මගින් භාවිතයට ගත හැකි ‍ඉලෙක්ට්‍රෝනික ලක්ෂණ ඇති අණු සංවර්ධනය කිරිම සොයා බලනු ලැබේ. මේවා නැනෝ ඉලෙක්ට්‍රෝනික උපාංග වල අනුක සංරචක ලෙස භාවිතා කල හැක උදාහරණයක් ලෙස රොටැක්ස් එන් කෘතිම රසායනික ක්‍රම කෘතිම අණුක මෝටර් හැදිමට භාවිතා කල හැකි. මෙය බොහෝ විට නැනෝ තාක්ෂණයේ විශාල පින්තුරයක් වන අතර මෙමගින් නව නිමැයුම් සත්‍ය ලෙස ඇති කිරිමේ තොරතුරු වෙනුවට වැඩි අවධානයක් එහි සමාජිය සම්බන්දය වෙත යොමු කරනු ලැබේ.
අණුක නැනෝ තාක්ෂණය යෝජිත ප්‍රවේශයන් වන අතර විවිධ ආකාරයෙන් හොදින් පාලනය කරන ලද ඒකීය අනු වලින් සමන්විත වේ. අනිකුත් උප ක්ෂේත්‍ර වලට වඩා න්‍යායාත්මක වන අතර දැනට පවතින හැකියාව වඩා ඇතින් සිටියි.
නැනෝරොබෝ විද්‍යාව මේවා ස්වයං ප්‍රමාණවත් වන අතර නැනෝ පරිමාණයෙන් සමහර ක්‍රියාවන් සිදුකරනු ලබයි. වෛද්‍ය විද්‍යාවේ නැනෝරොබෝ විද්‍යාවේ යොදා ගැනිමේ බලාපොරොත්තුව ඇත. නමුත් උපාංගවල ඇති සමහර බාදාවන් වේ. එසේ වුවත් අනාගත වානිජ නව ද්‍රව්‍ය සහ ක්‍රමවේදය හදුන්වාදි නව නැනෝ නිෂ්පාදන ඒකක සදහා පේටන්ට් බලය දී ඇත. නැනෝරොබෝ විද්‍යාව සදහා ඒකාබද්ධ නැනෝජිව ඉලෙක්ට්‍රෝන සංකල්ප භාවිතා කිරිම එහි ප්‍රගතිශිලි සංවර්ධනයට උපකාර වේ.
කෘතිම පරමාණු වන පදනම් වු සැලසුම් වු සැලසුම් කල පදාර්ථය මගින් පහසුවෙන් ඝන අභ්‍යන්තර ලෙස පාලනය කල හැකි ද්‍රව්‍ය සැලසුම් කිරිමට සොයා ගනු ලබයි.
වර්තමානයේදී නැනෝ තාක්ෂණය සම්බන්ධ පර්යේෂකයින් කොපමණ සිටියිද?
ඇමරිකානු ජාතික විද්‍යා පදනමේ තක්සේරුව අනුව ඉදිරි වසර 15 ක කාලය තුල ලොව පුරා නැනෝ තාක්ෂණික කර්මාන්ත සඳහා මිලියන 2ක පමණ ශ්‍රම බලකායක් අවශ්‍යවේ. විද්‍යාවේ අනෙකුත් ක්ෂේත්‍රවල මෙන්ම නැනේ තාක්ෂණය සඳහාද මුලික වශයෙන් පාදක කොට ගෙන ඇත්තේ ස්වභාවධර්මයේ පවතින ක්‍රියාවලින්ය. අපි ඉහතදී සාකච්ඡා කරන ලද පරිදි, ස්වභාව ධර්මයේ පවතින නැනේ තාක්ෂණික යෙදවුම් වලට සාපේක්ෂව මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද නිපැයුමි තවමත් පවතින්නේ ප්‍රාථමික අවධියකයි. ස්වභාවධර්මය තුළ පවතින පද්ධති වල ශක්ති කාර්යක්ෂමතාවය අතිශයින් ඉහලය. එසේම ඒවායේ අතුරුඵල ඇතිවීම අවම වන අතර අවශ්‍යතාවය අනුව නිශ්චිත ඉලක්ක ගත නිශ්පාදනය පමණක් ලබා දෙයි. නැනෝ සංකල්පය අවබෝධ කර ගැනීම තුළින් අනාගතයේ දිනක අපට ස්වභාවධර්මයේ පවතින විශ්මිත නිමැවුම් වලින් බිඳක් හෝ නිර්මණය කර එදිනෙදා භාවිතයට ගත හැකි පරිදි සකස් කර ගත හැකි වනු ඇත. නැනෝ තාක්ෂණය සම්බන්ධ උනන්දුව වැඩිවීමත් සමග අසීමිත ලෙස නව නිපැයුම් බිහිවිය හැකි බවත්, අනාගතයේදී එය ලෝකයේ හා විද්‍යාවේ දියුණුවට බෙහෙවින් බලපානු ඇති බවත් උපකල්පනය කළ හැකිය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:නැ‍නෝ තාක්ෂණය ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
දොම්පෙ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
791050383V මහින්ද කුමර සිරි දොම්පෙ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, [[ශ්‍රී ලංකාව
ග්‍රාම නිළධාරි වසම්
420/
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
සයිෆැක්ස්
thumbnail|right සයිෆැක්ස්  යනු, ක්‍රීපූ 3වන සියවසෙහි අවසන් කාර්තුවෙහිදී බටහිර නියුමිඩියාවේ ජීවත්වූ පුරාතන නියුමිඩියානු ගෝත්‍රයක් වූ මාසේසිලයි ගෝත්‍රයේ රජෙකු විය. ලිවීගේ අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා (ලේඛනය 27-25 ක්‍රිපූ පමණ) තුල ඔහුගේ කථාව ලියැවී ඇත.
ස්ෆැක්ස් නම් ටියුනීසියානු නගරය නම් කර ඇත්තේ සයිෆැක්ස් රජු අනුව යමින් බව කියති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය: නියුමිඩියාවේ රජවරු ප්‍රවර්ගය:දෙවන පියුනික් යුද්ධයේ ආඥාපතියෝ ප්‍රවර්ගය:උපන් වර්ෂය නොදන්නා අවස්ථා ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිපූ 200 ගණන් වල මරණ
ඇලන් රේ
ඇලන් ෆිට්ස්රෝයි රේ (30 සැප්තැම්බර් 1922 – 27 පෙබරවාරි 2005) යනු, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සඳහා ටෙස්ට් තරග 15 ක් තුල ක්‍රීඩා කල බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
1988 ජූනි මාසයෙහිදී එළිදැක්වුනු $4 ජැමෙයිකානු මුද්දරයක බාබඩොස් ක්‍රිකට් ගාංචුව පසෙකින් රේ දැක්වීමෙන් ගරු කෙරිණි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:1922 උපත් ප්‍රවර්ගය:2005 මරණ ප්‍රවර්ගය:ජැමෙයිකානු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ජැමෙයිකා කණ්ඩායමෙහි ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
ඔමේගා-3 මේද අම්ලය
ඔමේගා-3 මේද අම්ල — ω-3 මේද අම්ල හෝ n-3 මේද අම්ල ලෙසින්ද හැඳින්වෙන— යනු  කාබන් දාමයෙහි අග සිට තෙවන කාබන් පරමාණුවෙහි ද්විත්ව බන්ධනයක් (C=C) සහිත බහු අසංතෘප්ත මේද අම්ලයකි (PUFAs). මේද අම්ලයන්හි අන්ත දෙකක් ඇති අතර, මේ අතරින් කාබොක්සිල් අම්ල (-COOH) අන්තය දාමයෙහි ආරම්භය ලෙසින් සැලකෙන අතර, මේ අනුව එය "ඇල්ෆා" නම් වන අතර, මෙතිල් (CH3) අන්තය සැලකෙන්නේ දාමයෙහි "අග" හෙවත් "ඔමේගා" ලෙසිනි. මේද අම්ලයක් නම් කිරීමේ ආකාරය තීරණය වන්නේ, මෙතිල් අන්තයෙහි, එනම් ඔමේගා (ω-) හෝ n- අන්තයෙහි සිට ගණන් ගත් විට පළමු ද්විත්ව බන්ධනය පවතින ස්ථානය අනුව වෙයි.
හස්ඩ්රුබල් ජිස්කෝ
හස්ඩ්රුබල් ජිස්කෝ හෝ ජිස්කෝගේ පුත් හස්ඩ්රුබල් (මරණය 202 ක්‍රිපූ) යනු, දෙවන පියුනික් යුද්ධය තුලදී අයිබීරියාවේදී (හිස්පානියා) සහ උතුරු අප්‍රිකාවේදී රෝමයට එරෙහිව සටන් වැදුනු කාර්තජේනියානු ජෙනරල්වරයෙක් විය. හැනිබල්ගේ සහෝදර හස්ඩ්රුබල් බාර්කා සමග මොහු වරදවා වටහා ගත යුතු නොවේ.
ක්‍රිපූ 215 වසරේ වසන්ත සමයෙහිදී ඩෙර්ටූසා සටනෙහිදී හස්ඩ්රුබල් බාර්කාගේ පරාජයට පසුව, හමුදාවක් සමග හස්ඩ්රුබල් ජිස්කෝ අයිබීරියාවට යැවිණි. ඔහු අයිබීරියාවට ලඟාවූයේ ක්‍රිපූ 214 වසරෙහිදීය. ඔහුගේ ආගමනය හා සමගම, එහි පැවති බාර්සිඩ් පවුලේ අපණ්ණ ආඥාපතිත්වය අවසන් විය. ක්‍රිපූ 212 වසරෙහිදී, අයිබීරියාවේ රෝමානු ආඥාපතීන් දෙදෙන වූ, පුබිලියුස් කොර්නේලියුස් ස්කීපියෝ සහ ග්නායුස් කොර්නේලියුස් ස්කීපියෝ කල්වුස් විසින් පහර දීමට තීරණය කෙරිණි. හස්ඩ්රුබල් සහ මාගෝ බාර්කා විසින් ආඥාදායකත්වය සැපයුණු සහ, මාසිනිස්සා විසින් අණදෙන ලද නියුමිඩියානු අශ්වරෝහක හමුදාව වෙතින් සවිගන්වන ලද කාර්තජේනියානු හමුදාව හා සටනට පුබිලියුස් ස්කීපියෝ පිවිසියේය. කස්තුලෝ අසබඩ සටනකදී රෝමානු හමුදා පරාජය කෙරුණු අතර පුබිලියුස් ස්කීපියෝ මරා දැමුණි. මෙම ජයග්‍රහණය ලද විගසින්, හස්ඩ්රුබල් බාර්කාගේ හමුදාව සමගින් තම හමුදාව ඒකාබද්ධ කිරීමට හස්ඩ්රුබල් යුහුසුළු විය. ඒකාබද්ධ කාර්තජේනියානු හමුදා විසින් ලොර්කා සමීපයේදී  ග්නායුස් ස්කීපියෝ කොටු කර ගැනුමට සමත්වූ අතර තවද ජයග්‍රහණයක් ලබන අතරතුර, ඔහුගේ සහෝදර පුබිලියුස්ගේ මරණයෙන් මාසයක් ඉකුත් වීමට පෙර,  ග්නායුස් ස්කීපියෝ මරා දැමීමට සමත් වූහ.
ක්‍රිපූ 207 දී, අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයේ දකුණු කෙළවරෙහි ගාඩෙස් සමීපයෙහි හස්ඩ්රුබල් පසුවෙද්දී,   මාගෝ බාර්කා ඔහුට එක් විය. ක්‍රිපූ 206 දී, හස්ඩ්රුබල් විසින් අළුත් සේනාවන් බඳවා ගනිමින් ඔහුගේ යුද්ධ හමුදාව  සවිගැන්වූයේ පාබල හමුදාව 70,000 දක්වාද අශ්වාරෝහක හමුදාව  4,500 දක්වාද වැඩි කර ගනිමිනි. කෙසේවෙතත්, පුබිලියුස් ස්කීපියෝගේ පුත්‍රයාවූ ස්කීපියෝ ආෆ්රිකානුස් විසින් ඔහු සහ මාගෝ වෙත පහර දෙන ලදුව, ඉලීපා සටනෙහිදී දරුණු ලෙස පරාජය කරනු ලැබූහ.
එවිට උතුරු අප්‍රිකාව වෙත එතෙර වූ හස්ඩ්රුබල්, එහිදී බටහිර නියුමිඩියාවේ මාසේසිලයි නම් බර්බර් ගෝත්‍රයේ රජු වූ  සයිෆැක්ස් කැමති කරවා ගත්තේ රෝමයට එරෙහිව කාර්තේජයට පක්ෂපාතී වන ලෙසටය. තම දුවණිය වූ සපනිස්බා සයිෆැක්ස් වෙත විවාහ කර දෙන බවට පොරොන්දු වෙමින් මෙම යෝජනාවට කැමැත්ත ලබා ගැනීමට හස්ඩ්රුබල් සමත් වී ඇත. ක්‍රිපූ 204 දී ස්කීපියෝ උතුරු අප්‍රිකාවට ගොඩ බැස්ස විට හස්ඩ්රුබල් සහ සයිෆැක්ස් ඔවුන්ගේ  80,000 පාබල සහ  13,000 අශ්වරෝහක බල ඇණි වලින් සමන්විතවූ ඒකාබද්ධ සේනාව යොදවමින් විරුද්ධත්වය පෑහ. ප්‍රමන්ත්‍රණයන් පවතිද්දී, ස්කීපියෝ සහ ඔහුගේ නව මිත්‍ර පාක්ෂිකයා වූ (අනෙකුත් නියුමිඩියානු පාර්ශවයේ නායකයා වූ සයිෆැක්ස් කාර්තජේනියානුවන් වෙත පක්ෂපාතික්වය මාරු කල අවස්ථාවෙහිම උත්ප්‍රාසාත්මක ලෙසින් ඔහුගේ පක්ෂපාතිත්වය රෝමානුවන් වෙත හරවා සිටි) මාසිනිස්සා සමග කාර්තජේනියානු- නියුමිඩියානු කඳවුර වෙත රහසේ පැමිණ එයට ගිණි තැබූහ. පොලිබියුස් පරිදී කාර්තජේනියානුවන් සහ  නියුමිඩියානුවන්  40,000 ට වඩා මිය ගියහ.
කාර්තජේනියානු පාර්ශවය අත්නොහරින ලෙසට බෙහෝවිට සයිෆැක්ස් කැමති කරවා ගන්නා ලද්දේ ඔහුගේ බිරිඳ සපනිස්බා විසින් විය යුතු වන අතරඝ ඔහු සහ හස්ඩ්රුබල් වෙත 4,000 පමණ කෙල්ටිබේරියානු බලකායක් එක්වූහ. ඔවුන් නැවත සටන් වැදුණු අතර, බැග්බ්‍රැඩ්ස් සටනෙහිදී ස්කීපියෝ සහ මාසිනිස්සා අතින් දරුණු පරාජයක් ලදහ. කාර්තේජයට යළි පැමිණි හස්ඩ්රුබල්, ක්‍රිපූ 202 දී සිය දිවි නසා ගත්තේ කාර්තජේනියානු අසංවර පිරිසක් වෙතින් ආක්‍රමික දණ්ඩනය ලැබීමෙන් වැලකීමටය.
ලිවී විසින් "හැමිල්කර්ගේ පුතුන් තිදෙනට පසු මෙම යුද්ධය බිහි කල හොඳම සහ බොහෝ ගෞරව ලද ජෙනරල්වරයා" පරිදී ඔහු විස්තර කෙරුණද, ජෙනරාල්වරයෙක් වශයෙන් ඔහු බාර්සිඩ් සොහොයුරන්ගේ තරමෙහි නොවී‍ය. වෙනත් ජේදයකදී ලිවී විසින් ෆැබියස් මැක්සිමුස් සටහන් කල කිසිසේත් ප්‍රශංසාත්මක නොවන සටහනක් දක්වන අතර, එහිදී ඔහු හස්ඩ්රුබල් විස්තර කරන්නේ "ප්‍රධාන වශයෙන් පසුබැසීමෙහිදී අතිශය වේගයක් දක්වන ජෙනරාල්වරයෙක්" ලෙසිනි. රාජ්‍යෝපාය පිළිබඳ ඔහු තුල ආශ්චර්යමත් හැකියාවක් තිබූ අතර, දරුණු පරාජය ලැබීමෙන් පසුව, අයිබීරියාවෙහි සහ අප්‍රිකාවෙහිදී, තෙවරක් විශාල හමුදාවන් රැස් කිරීමට ඔහුට හැකි විය. පොලිබියුස් විසින් අයිබීරියාවෙහි කාර්තජේනියානුවන්ට සිටි වඩාත් ළැදි මිතුරා ලෙසින් හඳුන්වන ඉන්ඩිබිලිස් වෙතින් හස්ඩ්රුබල් විශාල මුදලක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ දරා ඇත. පොලිබියුස් පවසන්නේ, මුදල ගෙවීම ඉන්ඩිබිලිස් ප්‍රතික්ෂේප කල විට, ඔහුට විරුද්ධව අසත්‍ය චෝදනාවක් ගෙන හැර පෑ හස්ඩ්රුබල් විසින් ඔහුගේ දියණියන් ඇපකරුවන් ලෙසින් දීමට ඉන්ඩිබිලිස් හට බල කල බවයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිපූ 202 ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිපූ 3වන-සියවසෙහි උපත් ප්‍රවර්ගය: කාර්තජේනියානු ජෙනරාල්වරු ප්‍රවර්ගය:දෙවන පියුනික් යුද්ධයෙහි ආඥාපතියෝ ප්‍රවර්ගය:උපන් වසර නොදනී ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිපූ 200 ගණන් වල මරණ
ශරීරාවරණ පද්ධතිය
පද්ධතියක් ලෙස විශාලතම අවයව පද්ධතියයි. සතත්වයෙක් එහි බාහිර පරිසරයෙන් වෙන් කර, ආරක්ෂා කර බාහිර පරිසරය පිළිබඳ දන්වයි. කුඩා ශරීර ඇති ජලජ පෘෂ්ට වංශිකයන්ගේ හා තෙත් පරිසරවල වෙසෙන්නන්ගේ මෙහි පිටත ස්තරය වූ integumentary නම් ස්ථරය භාවිත කරමින් ශ්වසනය කරයි. මෙම වායු හුවමාරු පද්ධතිය, වායූන් සරල විසරණය මඟින් අන්තර් සෛලීය පටකය තුළට හෝ පිටතට සිදු කරයි. එය integumentary exchange නම් වේ.
කාය විවච්ඡේද විද්‍යාව
සම හා අතිරේක ව්‍යුහ වන රෝම, කොරපොතු, පිහාටු, නිය, භහිජවාහිනී ග්‍රන්ථි මඟින් මෙය ‍යුක්ත වේ. සමෙහි, අපිචර්මය, චර්මය, උපචර්මීය ව්‍යුහ ලෙස ස්ථර 3කි. චර්මයට යටින් ඇති උප චර්මීය කොටස මඟින් අභ්‍යන්තරයේ ඇති පේෂ, පටක අනෙක් අවයවයන් ආරක්ෂා කරයි. සම මතුපිට ඇති රෝම උෂ්ණත්ව පාලනයකින් හානි කර ද්‍රව්‍ය පෙරීමටත් යෙදේ. චර්ම ග්‍රන්ථි නම් ස්වේද ග්‍රන්ථි (සුඩොර‍ෆෙරස් ග්‍රන්ථි ලෙස ද හඳුන්වයි - තාප පාලනය සඳහා සංවේදය පිට කරයි.
ස්නේහශ්‍රාවී ග්‍රන්ථි
සම හා රෝම තෙත්ව මෘදුව තබා ගැනිමට තේ ස්‍රාවය කරයි. කලාඳුරු ග්‍රන්ථි කනෙහි ඇති වැක්ස් තනන කර්ණ නාලයේ ඇති ග්‍රන්ථි වර්ගයක්, තන ග්‍රන්ථි - පියයුරුවල ඇති කිරි සාදන ග්‍රන්ථි.
ක්‍රොකඩීලියා
ලන්කාවට ආවේනික උරගයින් උදා:සර්පයින් කටුසුවර්ග ගෙම්බන් ඉබ් විශේශ ආදීන් ආදීන්
කඩිගමුව වලව්ව
thumb|කඩිගමුව වලව්වරඹුක්කන මාවනැල්ල පාරේ පත්තම්පිටිය, කඩිගමුව යන ස්ථානයේ පිහිටා ඇත.
ද්විත්ව බන්ධනය
රසායන විද්‍යාවෙහි ද්විත්ව බන්ධනයක් යනු, රසායනික මූලද්‍රව්‍ය දෙකක් අතර පවතින සහ සාමාන්‍යයෙන් අදාල වන  බන්ධන ඉලෙක්ට්‍රෝන දෙකක් වෙනුවට සතරක සහභාගීත්වයෙන් සැදෙන රසායනික බන්ධනයකි.
බාර්සිලෝනා ධජය
thumb|300px|right|වත්මන් නිල ධජය ධජ අනුපාතය: 2:3
ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය
thumb|තනි නියුට්‍රොෆිලයක් (කහ පැහැයෙන් දැක්වේ) ඇන්ත්‍රැක්ස් බැක්ටිරියා සෛලයක් (තැඹිලි පැහැයෙන් දැක්වේ) ගිලගන්නා අයුරු දැක්වෙන ඉලෙක්ට්‍රොන අන්වික්ෂ රූපයක්. 'ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය යනු රෝග වලින් ජීවියෙකු ආරක්ෂා කරගැනුමට ඔහු තුල පවතින  ජීවවිද්‍යාත්මක සංස්ථිතීන් සහ ක්‍රියාවලීන් පද්ධතියකි. එය වයිරසවල සිට පරපෝෂිත පණුවන් දක්වා වූ පුළුල් විවිධත්වයක් දක්වන රෝග කාරකයන් අනාවරණය කර ගනී. තවද මෙය රෝග කාරකවලින් ‍ජීවී දේහවල නිරෝගී සෛල හා පටක වෙන් කර හඳුනාගෙන මනා ක්‍රියාකාරීත්වයක් සිදු කර ගැනීමට උදව් වේ. ධාරක ජීවී සෛලවල රෝගකාරක ආසාදනය සහ ධාරක සෛල ඒවාට හුරුවීම හා නිතර වෙනස් වීම නිසා එම රෝග කාරක හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර වී ඇත.
මෙම අ‍භියෝගයෙන් ආරක්ෂා වීමට රෝග කාරක හඳුනාගෙන නිශේධනය කිරීමට විවිධ යාන්ත්‍රණ ඇති විය. බැක්ටීරියා වැනි සරල ඒක සෛලික ජීවීන්ට පවා වයිරස ආසාදනවලින් ආරක්ෂා වීමට එන්සයිම පද්ධති හිමි වී ඇත.අතීත සුන්‍යෂ්ටිකයන් තුළ ක්‍රමයෙන් ඇතිවන අනෙකුත් මූලික ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ, ශාක, මත්ස්‍යයින්, උරගයින් සහ කෘමීන් වැනි ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන් තුළ ඉතිරිව ඇත. මෙම යාන්ත්‍රණ වනුයේ ප්‍රතිදේශකතාවය, සත්ව සෛලකතාවය සහ අනුපූරක පද්ධතිය යන ඒවායි. කෙසේ වුව ද කශේරුකයින්ගේ පරිණාමයන් සමඟ දියුණු ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණ නූතනයේ ඇති වී ඇත.මිනිසා වැනි කශේරුක සත්වයනිගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය බොහෝ ප්‍රෝටීන ආහාර, සෛල, ඉන්ද්‍රියන් සහ පටක වලින් සමන්විත වේ. ප්‍රතිශක්ති පද්ධති මේවා එකට එකතු වී ගොඩ නැඟී ඇති නිසා ගතික ජාලයකි. මෙම සංකීර්ණ ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාරවල කොටසක් ප්‍රතිශක්ති ප්‍රතිචාරවල කොටසක් ලෙස, කශේරුකයින්ගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට, විශේෂ රෝගකාරක වඩාත් හොඳින් හඳුනා ගැනීමට හැකිවී ඇත. මෙම හඳුනාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය ප්‍රතිශක්තිමය මතයක් නිර්මාන්‍ය කරන අතර අනාගතයේ දී හමුවන මෙම රෝගකාරක මඟින් සිදුවන ආසාදනවලදි පවා වඩාත් හොඳ ආරක්ෂාවක් ලබා දේ. මෙම ප්‍රතිශක්තිය ලබා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය එන්නත්කරණයේ මූලධර්මය වේ.
ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ආබාධ විවිධ රෝගවලට හේතුකාරක විය හැක. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය සාමාන්‍ය තත්වයට වඩා අවමයෙන් ක්‍රියාකාරී වීම ප්‍රතිශක්ති ඌනතා රෝග හටගන්වයි. මෙය මාරාන්තික ජීවිත තර්ජන ඇති ආසාදන හා නැවත නැවත හටගන්නා ආසාදනවල ප්‍රතිඵලයකි. දරුණු සහගත ප්‍රතිශක්ති ඌනතාව වැනි ප්‍රවේණික රෝගවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ද හෝ රෙට්‍රොවෛරස (HIV) නිසා ඇතිවන හටගන්නා රෝගවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ද ප්‍රතිශක්ති ඌනතා රෝග ඇති විය හැක. ආගන්තුක ජීවීන් ලෙස සලකා සාමාන්‍ය පටක සෛලවලට ඇති ක්‍රියාශීලී ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය මඟින් පහරදීම නිසා එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ස්වයං ප්‍රතිශක්ති රෝග, අසාමාන්‍ය සෙ හටගත හැකි සුලබ ස්වයං ප්‍රතිශක්ති රෝ වනුයේ රූමටික ආතරයිටිස්,පළමු ආකාරයේ දියවැඩියාව සෞඛ්‍යයට හා රෝගවලට ඉතා වැදගත් වන මෙම රෝග නිරෝධ වේදය විද්‍යාත්මක අධ්‍යයනයේ ඉතා ප්‍රබල විෂය පථයක් වේ.
මදන වලව්ව
රඹුක්කන හිරිවඩුන්න ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත. රඹුක්කන හිරිවඩුන්න හරහා පොල්ගහවෙල මාර්ගයේ අන්දිරමඩ මෙම වලව්ව පිහිටා ඇත.
දැන් මේ වලව්ව වෙනස් කර ඇත.
මහින්ද දේශප්‍රිය
ලංකාවේ මැතිවර්ණ කොමසාරිස්.
සුනන්ද දේශප්‍රියගේ අයියා
බ්‍රිජට් රේගන්
බ්‍රිජට් කැතරින් රේගන් (උපන්නේ,1982 පෙබරවාරි 3) යනු ඇමෙරිකානු නිළියක වන අතර ඇයව බොහෝ දෙනා හඳුනන්නේ ලෙජන්ඩ් ඔෆ් ද සීකර් කතා මාලාවේ කේලන් ඇම්නෙල් ලෙසද, වයිට් කොලර් හි, රෙබෙකා ලෝවේ/රේචල් ටර්නර් ලෙස සහ ඒජන්ට් හි ඩොටී අන්ඩර්වුඩ් වැනි චරිත හරහාය. ඇය දැනට TNT නාලිකාවේ ප්‍රදර්ශනය වන නාට්‍යයක් වන ද ලාස්ට් ෂිප් හි සාෂා කූපර් යන චරිතය නිරූපනය කරයි.
හර්ෂ සේතුංග
කොළඹ නඩුකාර උන්නාසේ කෙනෙකි. කඩුවෙල අධිකරණයේය
බ්‍රිජට් රේගන්
වෘත්තිය
2006 සිට රේගන් විවිධ ටෙලි නාට්‍ය සහ චිත්‍රපට වල රංගනයට දායක වී ඇත. 2008 දී,ඇය ටෙරී ගුඩ්කයින්ඩ් ගේ ස්වෝර්ඩ් ඔෆ් ටෘත් නම් කතාව ඇසුරින් නිර්මාණය වූ ලෙජන්ඩ් ඔෆ් ද සීකර්යන කතාමාලාවේ රඟපෑමට එක්විය.ඇය එහිදී කේලන් ඇම්නෙල් නම් මව් විමංසිකාවගේ චරිතය රඟ දැක්වූ අතර, ඇය එහිදී ආගමික අනුගාමිකාවක් ලෙස කටයුතු කළාය. නමුත් ඇයගේ ස්වාභාවික කොණ්ඩය රතු සහ පොකුටු එකක්වූ අතර ලෙජන්ඩ් ඔෆ් ද සීකර්නාට්‍යයට ගැලපෙන පරිදි රේගන් විසින් එය තද දුඹුරු සහ කළු වර්ණයෙන් වර්ණ ගන්වා රසායනිකව එය දිග හරින ලදි. 2009 දී, ව්‍යාපාරිකව ඇය ලා මාමා පුහුණු රඟහල් සංවිධානය විසින් නිව්යෝක් නඟරය පුරා සංවිධානය කළ කෑම්ප් වනාටාචිනම් සංගීත සංදර්ශන මාලාවට සංවිධායිකාවක් ලෙස සහභාගී වූවාය..
2012 වසරේදී රේගන් ද ෆ්රොන්ටියර්නම් රූපවාහිනී කතා මාලාවේ යෝජිත ප්‍රධාන චරිනය රඟපාන ලදි.. 2013,වසරේදී ඇය USA Network හි අපරාධ පිළිබඳ නාට්‍යයක වන   වයිට් කොලර්  හි පස්වන අදියරෙහි පුනරාවර්තී චරිතයක් වන රෙබෙකා ලෝවේ/රේචෙල් ටර්නර් යන චරිත රඟ පෑ අතර, එහි චරිතයක් වන නීල් කැෆ්රේ ගේ කෙටි කාලීන ආදර වන්තියකගේ චරිතය රඟ පෑවාය.එම කාලයේදීම ඇය  බියුටි ඇන්ඩ් ද බීස්ට් කතා මාලාවට එක්වුණු අතර එහි විවිධ කොටස්වල චරිත වන ඇලෙක්ස් ලෙසද වින්සන්ට් කෙලර් (ජේ රයන්) ගේ හිටපු ආදරවන්තිය යන චරිත නිරූපනය කළාය. එසේවූයේ රේගන් නිරූපනය කළ චරිතය සමඟ වින්සන්ට් සහ කැතරින් කැන්ඩ්ලර් (ක්‍රිස්ටීන් ක්රේක්) ඇතුලත්ව ආදර ත්‍රිෙකා්ණයක් නිර්මාණය කළ නිසාය.මේ හේතුවෙන් "අන්තගාමී" ලෙස ඇලෙක්ස් හට ද්වේෂ කිරීමට රසිකයන් පෙළඹුනු අතර වින්සන්ට් සහ කැතරින් එකට සිටීමට  කැමතිවූ රේගන්ට රසිකයන් වෙතින් අප්‍රසන්න  ට්විටර් පණිවිඩ පවා ලැබුණි. ඊට රේගන් දැක්වූ පිළිතුර වූයේ "මට තවදුරටත් ට්වීටර් පණිවිඩ බලන්න බෑ! ... නොහික්මූණු අයුරින් ඇයි මිනිසුන් ඇලෙක්ස්ට අකමැති, මම සිතුවා, නමුත් මට තවදුරටත් ඇත්තෙන්ම ඒ ගැන බලන්න බෑ." 2014 වසරදී, රේගන් පුනරාවර්තී චරිතයක් වන රෝස් ලෙස වන ජේන් නම් කන්‍යාවනමැති චිත්‍රපටයේ රඟපාන ලදි.
කළාකරුවෝ
අකලට පරව ගිය මඩේ පිපුන නෙළුම... ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර්
(c) Chamara Siriwardene
බදුල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය (1947–1989)
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
මීදුම වලව්ව
thumb|මීදුම වලව්ව රඹුක්කන වල්ගම පාරේ මීදුම යන ග්‍රාමයේ පිහිටා ඇත. එහි දැනට අයිතිකරුවන් වන්නේ මහනුවර ශ්‍රි දළදා මලිගයේ හිටපු දියවඩන නිළමේ නෙරංජන් විජේරත්න මහතායි.
කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය (Poetry)
අනෙකුත් සාහිත්‍යයන් පෙර කාව්‍ය සාහිත්‍ය තුළද දක්නට ලැබිණි. සුමෙරියානු “Epic of Gilgamesh” (ක්‍රි.පු 2700) බයිබලයේ ඇතැම් කොටස්, හෝමර්ගේ IIliad  සහ ඉන්දියානු රාමායනය සහ මහාභාරතය පැරණිතම කාව්‍ය සඳහා උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය. වාචික සම්ප්‍රදාය‍න් මත පදනම් වු සංස්කෘතින් තුළ කාව්‍ය, ධාරණමය ක්‍රියාවලියක් දරයි. වැදගත් නීතිමය හෝ සදාචාරාත්මක ගද්‍ය මාලා පළමුව එළිදක්වන ලද්දේ, කලාකරුවන්ගේ සිතුවිලි ප්‍රකාශනයක් ලෙස කාව්‍ය භාවිතා වන බැවිනි.
ඇතැම් කාව්‍ය නිශ්චිත ආකෘතීන් දරයි. උදාහරණ ලෙස හයිකු (haiku), ලයි‍මෙරික් (limerick) හෝ සොනෙට් (sonnet) අකෘතීන් දැක්විය හැකිය. ජපන් භාෂාවෙන් රචිත හයිකු (haiku) ආකෘතිය ස්වභාව ධර්මය හා සම්බන්ධ වේ. එහි මාත්‍රා 17 බැගින් වූ පේලි 3 ක් හරහා කාණ්ඩ 5, 7 හා 5 ලෙසට පැතිරේ. ලයි‍මෙරික් (limerick) ආකෘතිය පේලි 5 කින් සමන්විතය. මෙහි එලිසමය AABBA ලෙස වන අතර කාල ප්‍රමාණයන් 3, 3, 2, 2, 3 යනුවෙන් මාත්‍රනය වේ. භාෂාව හා සම්ප්‍රදායන් මගින් කාව්‍ය ධර්ම අර්ථ දැක්වේ. පර්සියානු කාව්‍ය සැම විටම තාල ගැන්වේ.එහෙත් ග්‍රීක කාව්‍යයන්හි එලිසමය භාවිතා නොකෙර්. ඉතාලියානු හෝ ප්‍රංශ කාව්‍යයන්හි බොහෝ විට එලිසමය දක්නට ලැබේ. ඉංග්‍රීසි හා ජර්මානු කාව්‍යයන් මෙම දෙවර්ගයටම අයත් වේ. ශේපාපියස් හා මිල්ටන් වැනි කතුවරයන්ගේ නිර්මාණයන් හි භාවිතා වන iambic pentametre’ නම් ශෛලය, ඉංග්‍රිසි කාව්‍යයෙහි දක්නට ලැබෙන වඩාත්ම සුසමාදර්ශි ‍ශෛලිය ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
සමහර භාෂා වලින් රචිත කාව්‍යන්හි දිගු වැකි ද ,සමහරෙක දී කෙටි වැකි ද දක්නට ලැබේ. නිෂ්චිත භාෂාවක වාග් මාලාව හා ව්‍යාකරණ කිසියම් කාව්‍ය ආකෘතියක් තුළ යෙදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විවිධ කාව්‍යමය සම්මුතීන් ගොඩනැඟී ඇත. සමහර භාෂාවල දී එලිසමය වෙනත් කාව්‍යකට වඩා පැහැදිළිව දක්නට ලැබෙන අතර ඒවායේ දී දිගු වැකි භාවිතා වේ. ඓතිහාසිකමය අත්වැරදිම් නිසා ද තවත් කාව්‍ය ආකෘතිමය සම්මුතීන් ගොඩනැඟී ඇත. ඇතැම් ජනප්‍රිය කවියන් භාවිතා කළ ආකෘතීන් ද පසුකලෙක දී සම්මුතියක් ලෙස ප්‍රචලිත වී ඇත. සම්ප්‍රදායිකව නාට්‍ය කලාව ද පද්‍යමය ස්වභාවයකින් යුක්ත වේ. එහෙත් වර්තමානයේදී ඔපෙරාවන් හා සංගීතමය නාට්‍යය වලින් පිටත මෙම ලක්ෂණය භාවිතා‍ නොවේ. නුතන යුගයේ 'ඩිජිටල් කාව්‍ය' (Digital poetry) ජනප්‍රිය ව ‍පවතින අතර, එය මෙකල පවතින ඩිජිටල් මාධ්‍යයේ කලාත්මක, ප්‍රචාරාත්මක සහ සං‍ශ්ලේෂී ගුණාංග මත පදනම් වී ඇත.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:සාහිත්‍යය {|
හබරණ
හබරණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද පළාතේ අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි කුඩා නගරයකි.
ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය
ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය හෙවත් ගවුසියානු ව්‍යාප්තිය යනු බොහෝ ක්ෂේත්‍රවල භාවිතා වන වැදගත් සන්තතික සසම්භාවී ව්‍යාප්ති කාණ්ඩයකි. මෙම කාණ්ඩයට අයත් ඕනෑම ව්‍යාප්තියක් පිහිටුම හා විශාලත්වය යන රාශි දෙක ඇසු‍රින් අර්ථ දැක්විය හැක. ඒවා පිළිවෙලින් මධ්‍යන්‍ය (μ) හා විචලතාව (සම්මත අපගමනයේ වර්ගය - σ2 ) මඟින් නිරූපනය වේ. සම්මත ප්‍රමත ව්‍යාප්තියක මධ්‍යන්‍යය ශුන්‍ය වන අතර සම්මත අපගමනය 1ක් වේ. තාරකා විද්‍යාත්මක දත්ත මෙම ව්‍යාප්ති ඇසුරින් විශ්ලේෂණය කිරීමත් මෙම ව්‍යාප්ති සඳහා සම්භාවිතා ඝනත්ව වක්‍රය අර්ථ දැක්වීමත් නිසා සම්මත ප්‍රමත ව්‍යාප්ති සමඟා කාල් ‍‍ෆෙඩ්රික් ගවුස් ගේ නම ඇදී තිබේ. මෙවන් ව්‍යාප්තියක සම්භාවිතා ඝනත්ව වක්‍රය ඝණ්ඨාවක හැඩය ගන්නා බැවින් මෙම ව්‍යාප්ති ඝණ්ඨා වක්‍ර (ඉංග්‍රීසියෙන් bell curve ) ලෙස ද හැඳින්වේ. ස්වභාව සහ චර්යා විද්‍යාවන්ගේ ප්‍රමාණාත්මක සංසිද්ධීන් සඳහා ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය වැදගත් වන්නේ මධ්‍ය සීමා ප්‍රමේයය (central limit theorem) හේතුවෙනි. ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය ඇසුරින් බොහෝ මනෝමය මිනුම් සහ භෞතික සංසිද්ධීන් (ශබ්දය වැනි) හොඳින් සන්නිකර්ෂණය කළ හැක. බොහෝ විට මෙම සංසිද්ධීන්ට පාදක වන ක්‍රියාවලීන් පිළිබඳ දැනුමක් නොමැති නමුත් ප්‍රමත ආදර්ශනය ඒවා සඳහා යෙදීම සුදුසු බව නිරීක්ෂණයන් සඳහා එකිනෙකින් ස්වායක්ත කුඩා ආචරණ සමූහයක් දායක වන බව උපකල්පනය කිරීමෙන් සෛද්ධාන්තිකව ඔප්පු කළ හැක. සංඛ්‍යාතයේ බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් සඳහා ද ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය භාවිතා වේ. උදාහරණයක් ලෙස නියැදියක් ගනු ලබන ගහණය ප්‍රමත නොවුව ද ගහණ මධ්‍යන්‍යයේ නියැදුම් ව්‍යාප්තිය දළ වශයෙන් ප්‍රමත වේ. තව ද ප්‍රමත ව්‍යාප්තිය මඟින් දන්නා මධ්‍යන්‍යයක් හා විචලතාවක් ඇති සියළු ව්‍යාප්ති අතර තොරතුරු එන්ට්‍රොපිය උපරිම කරන අතර එබැවින් නියැදි මධ්‍යන්‍ය හා විචලතාව මත දත්ත සාරාංශීකරණය සඳහා යොදාගන්නා ව්‍යාප්ති ආකාරය ලෙස පොදුවේ භාවිතා වේ. සංඛ්‍යානයේ වඩාත් බහුලවම භාවිතා වන ව්‍යාප්ති කාණ්ඩය ප්‍රමත ව්‍යාප්ති වන අතර බොහෝ සංඛ්‍යාත්මක පරීක්ෂණ උපකල්පිත ප්‍රමතත්වය මත පදනම් වේ. සම්භාවිතා වාදයේ දී සන්තතික හා විවික්ත ව්‍යාප්ති කිහිපයක සීමා ව්‍යාප්ති ලෙස ප්‍රමත ව්‍යාප්ති ලැබේ.
හබරණ
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
වසා පද්ධතිය
thumb| වසා පද්ධතිය යනු, සංසරණ පද්ධතියෙහි කොටසක් වන අතර, වසා නමැති පැහැදිලි දියරයක් හෘදය දෙසට දිශාගත ලෙසින් රැගෙන යන්නාවූ වසා නාලිකා ජාලයකින් සමන්විත වන්නාවූ ප්‍රතිශක්ති පද්ධතියෙහි අත්‍යවශ්‍ය කොටසකි. වසා පද්ධතිය පළමුවෙන් විස්තර කිරීම උලාඔස් රුඩ්බෙක් සහ තොමස් බාර්තොලින් විසින් දහහත්වන සියවසෙහිදී ස්වාධීනව සිදු කෙරිණි. හෘද්වාහිනී පද්ධතිය මෙන් නොවන වසා පද්ධතිය සංවෘත පද්ධතියක් නොවේ.
මෙහි එකකට එකක් බැඳුණු ක්‍රියාකාරීත්ව 3කි.
ගම්පහ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ගම්පහ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, බස්නාහිර පළාතේ,   ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය
උදයනිධි ස්ටාලින්
උදයනිධි ස්ටාලින් තමිල්නාඩුවේ නියෝජ්‍ය මහ ඇමති යනු දෙමළ චිත්‍රපටවල කටයුතු කරන ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරයකු සහ නළුවෙකි. ස්ටාලින් චිත්‍රපට කර්මාන්තය වෙත පිවිසියේ චිත්‍රපට නිෂ්පාදකවරයකු සහ බෙදාහරින්නකු ලෙස රෙඩ් ජයන්ට් මූවීස් නම් ඔහුගේ නිෂ්පාදන ස්ටූඩියෝව ඔස්සේයි. ඔහු කුරුවි (2008), ආදවන් (2009) සහ මන්මදන් අම්බු (2010) වැනි චිත්‍රපට නිර්මාණය කොට ඇත. අනතුරුව රංගන ශිල්පියකු ලෙස ඔහු සිය වෘත්තිය ආරම්භ කළේ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත ප්‍රහසන චිත්‍රපටයක් වූ ඔරු කාල් ඔරු කණ්ණාඩි (2012) තුළිනි. එතැන්සිට ඔහු ඔහුගේම චිත්‍රපට නිෂ්පාදනය කරමින් රංගනයේ නියැළෙයි.
කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතය
සාර්ස්-කොවී-2 නම් වන වෛරසයක් හේතුකොට ගෙන ඇතිවන කොවිඩ්-19 (COVID-19) නම් රෝගී තත්වයක්, 2019–20 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය නමින් හැඳින්වෙන ව්‍යාප්ත සංගතයක් (pandemic) ලෙස ලොව පුරා පැතිරෙමින් පවතී.. 2019 දෙසැම්බර් මාසයේ චීනයේ හුබෙයි පළාතේ වූහාන් නුවරින් මෙම ව්‍යාප්තිය ආරම්භ වී ඇත. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය 2020-01-30 දින එය ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමුවිය යුතු මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ හදිසි තත්ත්වයක් (PHEIC) ලෙස නම් කරන ලද අතර 2020-03-11 දින එය ව්‍යාප්ත සංගතයක් (pandemic) ලෙස නම් කරන ලදී. දින වනවිට රටවල් සහ භූමිප්‍රදේශ දෙසියයකට (200) වඩා ස්ථාන වලින් කොවිඩ්-19 රෝගීන් වඩා වාර්ථාවී ඇති අතර, මරණ  පමණ වාර්ථා වී ඇත. එසේම රෝගීන් වඩා ප්‍රමාණයක් සුව අතට හැරී ඇත.
මෙම වෛරසය ප්‍රධාන වශයෙන් ව්‍යාප්ත වන්නේ මහජනයාගේ සමීප සම්බන්දතාවල දී සහ කහින විට සහ කිවිසුම් යනවිට පිටවන බිඳිති මාර්ගයෙනි. වෛරසය සාමාන්‍යයෙන් වාතය මගින් බෝ නොවන මුත් ශ්වසන ක්‍රියාවලියේ දි respiratory droplets ඇතිවීමේ හැකියාවක් ඇත. වෛරසය මගින් අපවිත්‍ර වූ මතුපිටක් ස්පර්ශ කොට නැවත තම මුහුණ ඇල්ලීම මගින් මෙම රෝගය වැළඳීමට හැකියාවක් ඇත. රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන්නෙකුගෙන් රෝගය බෝවීමට වැඩි හැකියාවක් ඇතිමුත්, රෝග ලක්ෂණ රහිත රෝගියෙකු ගෙන් පවා රෝගය බෝවීමට හැකියාව ඇත. වෛරස ශරීරයට ඇතුල්වීමේ සිට රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීම දක්වා කාලය සාමාන්‍යයෙන් දින පහක් (5) වනමුත්, දින දෙකේ (2) සිට් දහ හතර (14) දක්වා වෙනස් විය හැකිය. සාමාන්‍ය රෝග ලක්ෂණ වනුයේ උණ, කැස්ස, සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව වේ. සංකූලතා ලෙස නිව්මෝනියාව සහ ARDS දැකිය හැක. මෙම රෝගය සඳහා එන්නතක් හෝ විශේෂිත ප්‍රතිවෛරස ප්‍රතිකාරයක් සොයාගෙන නොමැත. මූලික ප්‍රතිකාර ක්‍රම වන්නේ රෝග ලක්ෂණානුකූල සහ උපකාරක චිකිත්සාව වෙයි. රෝග වැලැක්වීමේ ක්‍රමවේද ලෙස නිතර දෑත් සේදීම, කහින විට දී මුඛය ආවරණය කිරීම, සමාජ දුරස්ථකරණය, සැකකටයුතු පුද්ගලයන් අධීක්ෂණය සහ ස්වයං නොරෝධායනය වීම දක්වා ඇත.
වෛරසය පැතිරයාම වැලැක්වීම සඳහා ගන්නා උත්සාහයක් ලෙස ගමනාගමන වාරණය කිරීම, නිරෝධායන කිරීම, ඇඳිරි නීතිය, workplace hazard controls, උත්සව කල්දැමීම සහ අවලංගු කිරීම් සහ ආයතන වසාදැමීම භාවිතා වේ. මේ අතර හුබෙයි හි නිරෝධායනය, ලොව අන් ස්ථානවල දක්නට ඇති ජාතික හෝ කළාපීය නිරෝධායනය, චීනයේ සහ දකුණු කොරියාවේ Korea ඇඳිරි නීතිය පැනවීම,  දේශසීමා වසා දැමීම හෝ මගීන් ඇතුලුවීමට වාරණ පැනවීම,  screening at airports and train stations, සහ මගීන් පිටවීමට වාරණ පැනවීම වේ.
මෙම මහා වසංගතය නිසා ලොව පුරා socioeconomic disruption, ක්‍රීඩා, ආගමික සහ සංස්කෘතික උත්සව කල්දැමීම සහ අවලංගු කිරීම, panic buying කිරීම නිසා සැපයුම් සීමාවීම සිදුවී ඇත. ලොව පුරා රටවල් 160 කට වඩා ජාතික හෝ ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාල වසා දමා ඇත. අන්තර්ජාලය පුරා වෛරසය පිළිබඳ වැරදි තොරතුරු සහ conspiracy theories පැතිරී ඇති අතර චීන සහ අග්නිදිග ආසියාතිකයන් කෙරෙහි xenophobia සහ racism සිදුවීම් වාර්ථාවී ඇත.
එන්නත ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?
එන්නත් යනු ඔබව විශේෂිත රෝගවලින් ආරක්‍ෂා කරන බෙහෙත්වේ. ඒවා මගින් ආසාදනය ඇති කරන විෂබීජයට (වයිරසය හෝ බැක්ටීරියාව) එරෙහිව සටන් කරන ආකාරය මතක තබා ගැනීමට ඔබගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය පුහුණු කරයි. COVID-19 එන්නත ලබා දෙන්නේ පුහුණුව ලත් සෞඛ්‍යය වෘත්තීකයෙකු මගින් ඔබගේ අතෙහි ඉහළ කොටසට ඉදිකටුවක් යැවීම මගිනි.
එන්නත් යනු අසනීප ඇති නොකර ඔබගේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරන ආරක්‍ෂිත ක්‍රමයකි. එන්නතෙහි මාත්‍රා දෙකකින් පසුව, ඔබට ආසාදනය වුවහොත්, අසනීපය වඩා අඩු ආකාරයකට ඇතිවීමේ ඉඩකඩ බොහෝ වැඩිය.
COVID-19 එන්නත ලබා ගැනීමෙන් පසුවද සමහර තාවකාලික අතුරු ආබාධ තිබිය හැකිය.
සමහර අය තුල COVID-19 එන්නත හේතුවෙන් ෆ්ලූ ආකාර රෝග ලක්‍ෂණ ඇතිවිය හැකිය.
බොහෝ අතුරු ආබාධ ඉතා සරල වන අතර දින 1 -2 අතර කාලයකදී පහව යයි. ඕනෑම බෙහෙතක් හෝ එන්නතක් ආකාරයෙන්ම COVID-19 එන්නත සම්බන්ධයෙන්ද විරළ සහ/හෝ නොදන්නා අතුරු ආබාධ තිබිය හැකිය.
ලොව ළදරුවන්ට එන්නත් ලබාදෙන පළමු රට
ලොව ළදරුවන්ට කොරෝනා එන්නත් ලබාදෙන පළමු රට බවට පත්වෙමින් කියුබාව එරට වයස අවුරුදු දෙක ඉක්ම වූ ළදරුවන්ට එන්නත් ලබාදීම 2021.09.06 දින ආරම්භ කළේය. ඒ සඳහා යොදා ගැනෙන්නේ කියුබාව දේශීය වශයෙන් නිෂ්පාදනය කළ අබ්ඩාලා සහ සොබර්නා යන කොරෝනා එන්නත්ය. මේයට ප්‍රථම වයස අවුරුදු දොළහ ඉක්ම වූවන්ට එම එන්නත් ලබාදීම මුලින් ආරම්භ කෙරුණා. නමුත් කියුබානු කොරෝනා එන්නත් සඳහා ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ අනුමැතිය මෙතෙක් හිමි වී නැත.
ගර්භනී, මව් කිරි ලබාදෙන
ගර්භනී කාන්තාවන් හට එන්නත ලබා ගැනීමට උනන්දු කරයි. ගර්භනීවීමට බලාපොරොත්තුවන, හෝ මව් කිරි ලබා දෙන කාන්තාවන් විසින්ද COVID-19 එන්නත ආරක්‍ෂාකාරී ලෙස ලබා ගත හැකිය.
ගර්භනී කාන්තාවකට COVID-19 ආසාදනය වුවහොත්, ඔවුන් හට දරුණු ලෙස අසනීපවීමේ ඉහළ අවදානමක් ඇත. ඔවුන්ගේ නූපන් දරුවන්ද කල් පිරීමට පෙර ඉපදීම හෝ රෝහල්ගතවී ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීමේ වැඩි අවදානමක් දරයි. COVID-19 එන්නත සියළු ගර්භනී මව්වරුන් හට නිර්දේශ කරන්නේ මෙම හේතුව නිසාය.
වැඩිදුර කියවීමට
Mainland China and Hong Kong
WHO
Europe
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2019–20 කොරෝනා වෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය
තාප ගති විද්‍යාවේ ශුන්‍යාදී නියමය
තාප ගති විද්‍යාවේ ශුන්‍යාදී නියමය.
දළ විශ්ලේෂණය
පද්ධති දෙකක් තාපජ සමතුලිතයේ තිබෙනවා යැයි කියන්නේ,
එම නිසා තාපජ සමතුලිතතාව තාප ගතික පද්ධති අතර වූ සබඳතාවයකි. ගණිතමය වශයෙන් ශුන්‍යාදී නියමය ප්‍රකාශ කරන්නේ මෙම සබඳතාව තුල්‍යතා සබඳතාවක් බවයි. (තාක්ෂණිකව, අපට පද්ධතිය ඒ සමඟ තාපජ ලෙස සමතුලිත බවට වූ කොන්දේසියක් ද ඇතුළත් කළ යුතු වේ)
බොහොමයක් පද්ධති අතර සමතුලිතතාව
සමතුලිතතා විස්තරය සම්පූර්ණ කිරීමට ශුන්‍යාදී නියමය අත්‍යවශ්‍ය මන්දැයි සරල උදාහරණයක් විදහා දක්වයි. පෙර සඳහන් කළ පරිදි පද්ධති යුගලයක් කුඩා නම් සමතුලිතතාවයේ පවතින අතර පද්ධතියේ එන්ට්‍රොපි උච්ඡාවචනය δSi
ඉතිරි විශ්වයෙන් පද්ධතිය ස්ථිර තාපී ඒකලිත වීමකට එන්ට්‍රොපි උච්චාවචනයේ මුලු එකතුව අතුරුදහන් විය යුතුය.
එනම් එ‍න්ට්‍රොපිය හුවමාරු විය හැක්කේ N පද්ධති අතර පමණි. මෙම සීමා කිරීම මුලු ශක්ති උච්ඡාවචනය සඳහා පහත සම්බන්ධතාවය ලබා දීම සඳහා භාවිතා කළ හැක.
මෙහි Tj යනු N පද්ධති අතරින් වෙන් කොට ගැනිමට තෝරාගත් ඕනෑම j පද්ධතියක උෂ්ණත්වය දී අවසාන ලෙස සමතුලිතතාවයට ශක්තියේ මුලු උච්ඡාවචනය අතුරුදහන් වීම අවශ්‍ය වේ. මෙමඟින් අපි,
මෙය ප්‍රති - සමමිතික න්‍යාසය Ti − Tj හා එන්ට්‍රොපි උච්ඡාවචනයේ δSi දෛශිකයක ගුණිතය අතුරුදහන්වීමක් ලෙස සැලකිය හැක. අගයක් නැති නොවන පිළිතුරක් පැවතීම සඳහා,
නිසා Ti − Tj. මඟින් සෑදෙන න්‍යාසය සියලු j තෝරා ගැනිම් සඳහා අතුරුදහන් විය යුතුය. කෙසේ නමුත් ජාකොබ්ගේ ප්‍රමේයයට අනුව N ඔත්තේ නම් NxN  ප්‍රති සමමිතික න්‍යාසයක නිශ්චායකය සැමවිටම ශුන්‍ය වේ. ඉරට්ටේ සඳහා සියලු ඇතුළත් කිරීම් අතුරුදහන් විය යුතුයි. සොයා ගත්තත් අතුරුදහන් වන නිශ්චායකයක් ලබා ගැනීමට Ti − Tj = 0 විය යුතුය. මේ නිසා සමතුලිතතාවයේ දී Ti = Tj වේ.
මේ ප්‍රතිභා සම්ප්‍රාප්ත නොවන ප්‍රතිඵලය අදහස් කරන්නේ පද්ධති ඔත්තේ සංඛ්‍යාවක් ඒවායේ උෂ්ණත්වය හා එන්ට්‍රොපි උච්ඡාවචනය නොසලකා සැමවිටම සමතුලිත වන අතර උෂ්ණත්වය සමාන විට අවශ්‍ය වන්නේ එන්ට්‍රොපි උච්ඡාවචනවලින් යුක්තව පද්ධති ඉරත්තේ සංඛ්‍යාවක් අතර දී පමණි.
ශුන්‍යාදී නියමය මෙම ඔත්තේට එරෙහිව ඉරට්ටේ පරස්පර විරෝධීතාව විසඳනු ලබයි. මන්ද යත් එය ඕනෑම N පද්ධති 3ක් සැලකීමෙන් හා එහි මූලධර්මවල යෙදීමෙන් එකක් ඉවත් කිරීමෙන් ඔත්තේ ගණනක් වූ පද්ධති‍යක් ඉරට්ටේ පද්ධතියකට ඌනනය කිරීමට භාවිතා කළ හැක. මේ නිසා ගැටලුව ඉරට්ටේ N ගණනකට සුළුවන අතර සියලු අවස්ථාවලදී අප අපේක්ෂා කරන සමතුලිතතා කොන්දේසියට මඟ පාදයි. i.e., Ti = Tj. මෙම ප්‍රතිඵලයම, පරිමාව වැනි ඕනෑම විස්තෘත සංරචකයක උච්ඡාවචණ සඳහා (සමාන පීඩන කොන්දේසියට යටත්ව) හෝ ස්කන්ධයේ උච්ඡාවචනය සඳහා (රසායනික විභවල තුල්‍යතාවට මඟ පාදමින්) යෙදෙන අතර එම නිසා ශුන්‍යාදී නියමය උෂ්ණත්වයට පමණක් නොව වෙනත් බොහෝ දේ සඳහා සබඳතා දරා සිටී සාමාන්‍යයෙන් ප්‍රථම හා දෙවන නියම තුළ දී දිගටම පවතින යම් ආකාරයක ප්‍රති - සමමිති ශුන්‍යාදී නියමයේ දී බිඳ වැටේ යැයි අප විසින් නිරීක්ෂණය කරයි.
උෂ්ණත්වය හා ශුන්‍යාදී නියමය
බහුලව, උදාහරණ ලෙස මැක්ස් ප්ලාන්ක් විසින් ඔහුගේ තාප ගති විද්‍යාව පිළිබඳ බලපෑම් සහිත අත් පොතෙ‍හි, අපිට උෂ්ණත්ව ශ්‍රිතයක් අර්ථ දැක්විය හැකි හෝ වඩා අවිධිමත් ලෙස උෂ්ණත්වමානයක් තැනිය හැකි බව ප්‍රකාශ විනි. එය සත්‍ය ද යන්න තාපජ හා සංඛ්‍යානමය භෞතික විද්‍යා දර්ශනයට අදාල දෙයකි.
උදාහරණ ලෙස පරිපූර්ණ වායු පද්ධති 2ක් සමතුලිතතාවයේ ඇත්නම්, එවිට P1V1/N1 = P2V2/N2 වේ. මෙහි Pi යනු i වන පද්ධතියේ පීඩනය වන අතර Vi පරිමාව හා Ni වායු ප්‍රමාණය (මවුලවලින් හෝ සරලම පරමාණු ගණනින්)
PV / N = නියතයක් මතුපිට සම උෂ්ණත්ව මතුපිට අර්ථ දක්වන අතර ඒවා නම් කිරීමට ප්‍රකට (නමුත් එය පමණක් නොව) ක්‍රමය T අර්ථ දැක්වීමයි. එම නිසා PV / N = RT වේ. මෙහි R යනු යම් නියතයකි. මෙම පද්ධතිය දැන් අනෙකුත් පද්ධති සම්මත පරිමාණයක් අනුව ලකුණු කිරීමට උෂ්ණත්වමානයක් ලෙස භාවිතා කළ හැක.
කිරිඇල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය
කිරිඇල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ ජූලි 1977 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ සබරගමුව පළාතේ  රත්නපුරය  දිස්ත්‍රික්කයේ,  කිරිඇල්ල නගරය අනුව යමිනි. ජූලි 1977 දී මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට ඇහැළියගොඩ මැතිවරණ කොට්ඨාශය ඇති කරන ලදි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුනු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී ඇහැළියගොඩ මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  රත්නපුරය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස ඇහැළියගොඩ දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: රත්නපුරය දිස්ත්‍රික්කය
මොහෙන්ජදාරෝ
මොහෙන්ජෝදාරෝ موئن جو دڙو   , එහි තේරුම 'මළ මිනිසුන්ගේ කන්ද' යන්නයි;      ) යනු පකිස්ථානයේ සින්ද් පළාතේ පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානයකි. ක්‍රිස්තු පූර්ව 2500 දී පමණ ඉදිකරන ලද, එය පුරාණ ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයේ විශාලතම ජනාවාස වූ අතර, පුරාණ ඊජිප්තුව, මෙසපොතේමියාව, මිනෝආන් ක්‍රීට් සහ නෝර්ටේ චිකෝ යන ශිෂ්ටාචාරවලට සමකාලීන වූ ලොව පැරණිතම ප්‍රධාන නගරවලින් එකකි. ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය පරිහානියට පත් වීමත් සමඟ ක්‍රි.පූ. 19 වැනි සියවසේදී මොහෙන්ජොදාරෝ අත්හැර දමන ලද අතර 1920 ගණන් වනතුරු එම ස්ථානය නැවත සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. 1980 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලද දකුණු ආසියාවේ එසේ නම් කරන ලද පළමු ස්ථානය වන නගරයේ ස්ථානයේ සැලකිය යුතු කැණීමක් සිදු කර ඇත. මෙම වෙබ්  අඩවිය දැනට ඛාදනය සහ නුසුදුසු ප්‍රතිසංස්කරණය හේතුවෙන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.
ශක්ති සංස්ථිති නියමය
ඉතිහාසය
මිලේටස් හි තේල්ස් (Thales of Miletus ) වැනි ආදි කාලීන දාර්ශනිකයන්ට ද සියලු දේ සෑදී ඇති යම් නොදන්නා ද්‍රවයක සංස්ථිතිකතාව පිළිබද සැක ඇතිවී තිබිණි. කෙසේ නමුත් අද අප ‘ස්කන්ධ - ශක්තිය’ ලෙස හදුනාගෙන ඇති මෙය හදුනාගැනීමට තරම් සාධක නොමැත. (උදාහරණ ලෙස තේල්ස් Thales සිතුවේ එය ජලය යයි කියාය.) 1638 දී ගැලීලියෝ විසින් විභව ශක්තිය චාලක ශක්තිය බවටත් නැවත විභව ශක්තිය බවටත් සංස්ථිතිකව පත්වන බව විස්තර කරමින් පැහැදිලි කළ හැකි අවලම්භය ඇතුළු සිද්ධි ගණනාවක විශ්ලේෂණ ඉදිරිපත් කළේය. කෙසේ නමුත් ගැලීලියෝ නුතන ආකාරයෙන් එය ප්‍රකාශ නොකළ නිසා පැසසුම් ලැබිය නොහැකි විය. 1676 – 1689 කාලයේ දී ගොට්ෆ්‍රයිඩ් විල්හෙල්ම් ලිබ්නිස් (Gottfried Wilhelm Leibniz) මුල්වරට චලිතය හා බැදුණු ශක්තිය (චාලක ශක්තිය) ගණිතමය සුත්‍රයක් ආධාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමට උත්සාහ කරන ලදී. බෙ‍ාහෝමයක් යාන්ත්‍රික පද්ධති සදහා (Vi ප්‍රවේගයෙන් යුත් විවිධ ස්කන්ධ mi )
ස්කන්ධ අන්තර්ක්‍රියා නොකරනතාක් සංස්ථිතික බව නිරීක්ෂණය කරන ලදී. ඔහු මෙම සංරචකය පද්ධතිය ජීව බලය හෙවත් Vis Viva ලෙස නම් කරන ලදී. මෙම නියමය ඝර්ෂණය නැතිවිට ශක්තිය බොහෝ දුරට සංස්ථිතිය යන නිවැරදි අරුත ගෙන හැර දැක්වීය. බොහෝමයක් භෞතිකඥ විද්‍යාඥයන් ඝර්ෂණයක් ඇති පද්ධතියක වුවද ගම්‍යතාව සංස්ථිතික බව,
යන්න සංස්ථිතික බව මගින් අර්ථ දැක්වූහ. සුදුසු තත්ව යටතේ දී අංශ දෙකම වෙන වෙනම සංස්ථිතිකවන බව පසුව සොයාගන්නා ලදී. (ප්‍රත්‍යාස්ථ ගැටුම් වැනි)
Leibniz’s භාවිතා කරන John Smeaton, Peter Ewart , Karl Hotzmann ,Gustave Adolphe Hirn හා  Marc Seguin  වැනි විද්‍යාඥයින් ගම්‍යතා සංස්ථිතිය පමණක් ප්‍රායෝගික ගණනය කිරීම්වලට ප්‍රමාණවත් නොවන බව පෙන්වා දුන්හ. මෙය නියමය William Hyde Wallaston  වැනි රසායනඥයින් ද භාවිතා කළහ. ජෝන් ප්ලේෆෙයාර් වැනි විද්වතුන් චාලක ශක්තිය සංස්ථිතික නොවන බව මුලින්ම පැවසූ අය අතර වෙති. තාපගති විද්‍යාවේ දෙවන නියමය මත පදනම් වූ නවීන විශ්ලේෂණයක් මගින් මෙය වඩාත් පැහැදිලි විය. නමුත් 18 හා 19 වන සියවස් වන විටත් හානිවන ස්කන්ධයට සිදුවන දෙය රහසක්ව පැවතුණි. ඝර්ෂණය යටතේ චලිතයේ දී හටගන්නා තාපය Vis Viva හි තවත් ආකාරයක් බවට ක්‍රමයෙන් සැක මතු විය. 1783 දී ඇන්ටොයින් ලැවෝෂියර් හා පියරේ සයිමන් ලප්ලාස් Vis Viva හි තරගකාරී සිද්ධාන්ත දෙක සහ ක්ලැරික් (Caloric) සිද්ධාන්තය නැවත ඉදිරිපත් කළහ. 1798 දී කවුන්ට් රම්ෆර්ඩ් කාලතුවක්කු ක්‍රියාත්මක වීමේදී තාපය ජනනය වන බව නිරීක්ෂණය යාන්ත්‍රික ශක්තිය තාපය බවට පරිවර්තනය කළ හැකි බවත් එය ප්‍රමාණාත්මක හා අනුමාන කළ හැකි බවත් යන අදහස වඩාත් තහවුරු කරලීය.(චාලක ශක්තිය හා තාපය අතර සාර්වත්‍ර ස්ථිතික නියතයට මග පාදමින්) 1807 දී තොමස් යන්ග් විසින් ශක්තිය යන වචනය මුලින්ම යොදා පසු ගැනීමෙන් පසු දැන් Vis Viva ශක්තිය ලෙස හැදින්වේ.
ලෙස වෙනස් වන්නේ 1819 – 1839 කාලයේදී  Gaspard – Gustave Coriolis හා  Jean - Victor Poncelet  විසින් සිදුකළ කාර්යන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. පළමු වැන්නා කාර්ය auantité de travail (කාර්යය ප්‍රමාණය)  හා දෙවැන්නා travail mécanique   (යාන්ත්‍රික කාර්යය) ප්‍රකාශයට පත්කළ අතර දෙදෙනාම ඉංජිනේරුමය ගණනය කිරීම්වල දී ඒවායේ භාවිතා ඉතා හොදින් සිදු කරන ලදී.
1837 දී Zeitschrit fürPhysik දී ප්‍රකාශිත Über die Natur der Wärme, පුවත්පතකින් කාල් ෆෙඩ්රික්  මෝ ශක්ති සංස්ථිති සිද්ධාන්තය පිළිබද මුල්ම වාචික ප්‍රකාශනය සිදු කිළේය. ‘දන්නා රසායනික මුලද්‍රව්‍ය 54 හැරුණු කොට භෞතික ලොකයේ තවත් එක් කාරකයක් ඇති අතර එය ක්‍රාෆ්ට් (Kraft) ලෙස හදුන්වනු ලබයි. (ශක්තිය හෝ කාර්යය) එය චලිතය, රසායනික බන්ධන, සංශක්තිය , විදුලිය , ආලෝකය හා චුම්භකත්වය ලෙස පැවතිය හැකි අතර මේ ඕනෑම ප්‍රභේදයක් අනෙක් ප්‍රභේදයක් බවට පරිවර්තනය විය හැකිය’.
නුතන සංස්ථිතික නියමය දියුණු වීමට ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ තා‍පයේ යාන්ත්‍රික සමකය විදහා දැක්වීමය. තාපය මැවීමට හෝ විනාශ කිරීමට නොහැකි බව caloric සිද්ධාන්තය මගින් කියා සිටියත් ශක්ති සංස්ථිතියට තාපය හා යාන්ත්‍රික කාර්ය අන්තර් හුවමාරු කළ හැකිය යන විරුද්ධ න්‍යාය අයත් වෙයි.
යාන්ත්‍රික සමකතා න්‍යාය ප්‍රථමවරට එහි නූතන ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කළේ ජර්මන් ජාතික ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වූ ජුලියස් රොබර්ට් වොන් මේයර් ඔහුගේ තීරණයට පැමි‍ණියේ නැගෙනහිර මිලනද දුපත්වලට යන සංචාරයක් අතරය. ඔහුගේ රෝගියාගේ රුධිරය තද රතු පැහැ බව ඔහු සොයා ගත්තේය. එසේ වී ඇත්තේ උණුසුම් පරිසර තුළ ඔවුන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය පවත්වා ගැනීමට අඩු ඔක්සිජන් ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනයයි. එමගින් අඩු ශක්ති පරි‍භෝජනය. තාපය හා යාන්ත්‍රික කාර්ය ‍යන දෙකම ශක්ති විශේෂ බව සොයාගත් ඔහු පසුව භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුගේ දැණුම වැඩි කරගත් පසු එම දෙක අතර ප්‍රමාණාත්මක සම්බන්ධතාවක් ගොඩ නැංවීය.
thumb|තාපයේ යාන්ත්‍රික සමකය මනින්නේ ජූල් උපකරණයෙන්ය. තන්තුවකට ඈදා ඇති පහළට චලනය වන ස්කන්ධයක් මගින් ජලය තුළ ගිලී ඇති පැඩලයක් භ්‍රමණය කිරීම සිදුවේ.
ඒ අතරතුර 1843 දී ජේම්ස් ප්‍රෙස්කොට් ජූල් පර්යේෂණ පෙළක් හරහා තනිවම යාන්ත්‍රික සමකය සොයාගන්නා ලදී. මෙයින් වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ දැන් ජූල් උපකරණය ලෙස හදුන්වන දෙයයි. තන්තුවකට ඈදා ඇති පහළට චලනයවන ස්කන්ධයක් ජලය තුළ ඇති පැඩලයක් භ්‍රමණයට සලස්වයි. පහළට චලනයවන ස්කන්ධ නිසා හානිවන ගුරුත්වාකාර්ෂණ විභව ශක්තිය පැඩලය සමග ඝර්ෂණය නිසා ජලය මගින් ලබා ගන්නා තාප ශක්තියට සමාන බව ඔහු පෙන්වා දෙන ලදී.
1840 – 1843 කාලය තුළ ලඩ්විග් ඒ. කෝල්ඩින්ග් විසින් මේ හා සමාන කර්තව්‍යයක් සිදු කළත් ඔහුගේ උපන් රට වූ ඩෙන්මාර්කයෙන් පිට ඒවා එතරම් ප්‍රචලිත නොවීය.
ප්‍රමුඛතාව සදහා මේයර් හා ජූල් අතර තරගය සදහා තාපයේ යාන්ත්‍රික සමකය ප්‍රමුඛතාව බලන්න.
1844 දී විලියම් රොබර්ට් ගෘව් යාන්ත්‍රිකය ,තාපය, ආලෝකය , විදුලිය හා චුම්භකත්වය එකම තනි බලයක් (නුතන වචන වලින් ශක්තිය) විදහා දැක්වීම් සේ ප්‍රකාශ කර ඒවා අතර සම්බන්ධයක් ප්‍රකාශ කළේය. ගෘව් ඔහුගේ සිද්ධාන්ත  ‘The Correlation of Physical force’  නැමැති කෘතිය හරහා එලි  දැක්වීය. 1847 දී ජූල්ගේ ක්‍රියාමත පදනම්ව Sadi Carnot හා එමලි ක්ලැපෙයිරන්, Hermann Von Helmholtz  ගෘව්ගේ   අදහසට සමාන නිගමනයකට පැමිණි එම සිද්ධාන්ත Über die Erha….ung   නැමැති කෘතිය හරහා එලි දැක්වීය. (1847 දී බලය පිළිබද සාකච්චා මත) නියමයේ නුතන පිළිගැනීම ශක්තිමත් වුණේ මෙම ප්‍රකාශනය හරහාය.
1877 දී පීටර් ගුත්‍රී ටෙයිට්, සර් අයිසැක් නිවුටන් විසින් Philosophiae Naturalis Pricipia Mathematica  හි 40 හා 41 වන වාක්‍යය මත පදනම්ව නියමය මුලින්ම ඉදිරිපත් කළ බව පැවසීය. වර්තමානයේ දී මෙය සලකනු ලබන්නේ ‘විග්` (1688 ව්‍යවස්ථා සංශෝධන කාණ්ඩය) ඉතිහාසයක උදාහරණයක් ලෙසයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සංස්ථිති නියම ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
-දේශපාලකයෝ-
අකලට පරව ගිය මඩේ පිපුන නෙළුම... ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර්
(c) Chamara Siriwardene
ත්‍රිශා (නිළිය)
ත්‍රිශා ක්‍රිෂ්ණන් (උපත 1983 මැයි 4), හෙවත් ඒකනාමිකව ත්‍රිශා යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියක සහ නිරූපිකාවකි. වර්තමානයේ ඇය ප්‍රමුඛ නිළියක ලෙසින් සිය ස්ථානය ගොඩනගා ගෙන ඇත. ඇයව ජනයා විසින් හඳුනාගත්තේ මදුරාසි රූ රැජින (1999) වැනි රූමතියන් තේරීමේ තරගවලිනි. අනතුරුව ඇය චිත්‍රපට කර්මාන්තය වෙත දොරටු විවර කරගත්තා ය. දැනට ඇය දෙමළ,තෙලිගු,හින්දි,කන්නඩ හා මලයාලම් භාෂා චිත්‍රපටි රගපා ඇත.
1999 දෙමළ චිත්‍රපටයක් වූ ජෝඩි තුළ සහාය චරිතයක් නිරූපණය කිරීමෙන් පසු 2002දී ඇය මෞනම් පේසියදේ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක් නිරූපණය කළා ය. පසුව සාමි (2003) සහ ගිල්ලි (2004) වැනි සාර්ථක චිත්‍රපට තුළින් දෙමළ සිනමාවත්, වර්ෂම් (2004) වැනි චිත්‍රපට තුළින් තෙලිඟු සිනමාවත් ප්‍රවිෂ්ට වූවා ය. . පසුව 2010දී, ඇය සිය බොලිවුඩ් ආගමනය සනිටුහන් කළේ ඛට්ට මීඨා චිත්‍රපටය තුළිනි. 2019 මෙවසරේ ඇයගේ සිහින චිත්‍රපටය ලෙස තිරගත වූ පේට්ට චිත්‍රපටයේ සුපිරි නළු රජිනිකාන්ත් සමග ඇය රගපා ඇත.
=  සම්මානනීය චිත්‍රපට  = ඇයගේ හොඳම චිත්‍රපට ලෙස සැලකෙන්නේ අභියුම් නානුම් (2008) සහ වින්නෛතාණ්ඩි වරුවායා (2010) චිත්‍රපටයන් ය. මින් දෙවනුවට සඳහන් චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇය ප්‍රියතම වීරවරිය සඳහා විජයි සම්මානය හිමි කරගත් අතර ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම දෙමළ නිළිය සම්මානය සඳහා නිර්දේශ වූවා ය. 2016 දී කොඩි දෙමළ චිත්‍රපටයට ඇය siima හොදම ත්‍රාසජනක නිළිය ලෙස සම්මාන ලැබුවාය. නුව්වොස්තනන්ටේ නේනොඩ්ඩාන්ටනා (2005) සහ ආදාවරි මතලකු අර්ධලු වෙරුලේ (2007) වෙනුවෙන් ඇය තවත් දෙවරක් එම සම්මානය සිමිකර ගත්තා ය.වර්ෂම් තෙලිඟු චිත්‍රපටය වෙනුවෙන් ඇය සිය ප්‍රථම දකුණු ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම නිළිය සම්මානය හිමි කරගත්තා ය. දෙමළ සිනමාවේ සාර්ථකත්වයෙන් ඉහළ නිළිය ලෙස 2010 වසරේ තමිල්නාඩු රාජ්‍ය සම්මානයද ජූරි සම්මානයක්ද ඇය හිමිකරගත්තාය. නුව්වොස්තනන්ටේ නේනොඩ්ඩාන්ටනා චිත්‍රපටයට හොඳම නිළිය ලෙස 2010 වසරේ ආන්ද්‍රා ප්‍රාන්ත රාජ්‍ය සම්මානයද ඇය හිමිකරගත්තාය.
තාප ගති විද්‍යවේ තෙවන නියමය
1906 – 1912 වසර තුළ වොල්දර් නර්න්ස්ට් විසින් දෙවන නියමය ගොඩ නගන ලද අතර එය එම නිසා සමහරක් විට නර්නස්ට්ගේ ප්‍රමේය හෝ නර්නස්ට්ගේ උපග්‍රහණය ලෙසද හැඳින්වේ. තාප ගති විද්‍යාවේ තෙවන නියමය කියා සිටින්නේ ශුන්‍යයේ ඇති පද්ධතියක් එන්ට්‍රෝපිය මනාව අර්ථ දක්වන ලද නියතයක් වන බවයි. මෙසේ වීමට හේතුව වන්නේ ශුන්‍ය උෂ්ණත්වයේ ඇති වායුවක් එහි භූමි තත්වයේ පැවතීමයි. එම නිසා එහි එන්ට්‍රොපිය නිර්ණය වන්නේ එහි භූමි අවස්ථාවේ පිරිහීම මත පමණි. එසේ නොමැති නම් එය කියාසිටින්නේ ‘මොනයම් හෝ ක්‍රියාවලියක් කොතරම් පරමාදර්ශී කෘත වුවත්, පරිමිත ක්‍රියාවලි ගණනකින් පද්ධතියක උෂ්ණත්වය නිරපේක්ෂ ශුන්‍යයට කසිසේත්ම අඩු කළ නොහැක’ යන්නයි.
තෙවන නිය‍මයේ විකල්ප ආකාර ගිල්බර්ට් එන් ලෙවිස් හා මර්ලේ රුන්ඩෝල් විසින් 1923 දී ඉදිරිපත් කරන ලදී. යම් පරිපුර්ණ ඇති එක් එක් මූලද්‍රව්‍යයේ ස්ඵටිකමය අවස්ථාවක එන්ට්‍රෝපිය නිරපේක්ෂ ශුන්‍ය උෂ්ණත්වයේදී ශුන්‍යයයි ගත හොත් සෑම ද්‍රව්‍යකටම පරිමිත ධන එන්ට්‍රෝපියක් හිමිවේ. නමුත් නිරපේක්ෂ ශූන්‍යයේදී එන්ට්‍රෝපිය ශූන්‍ය විය හැක. පරිපුරක ස්ඵටිකමය ද්‍රව්‍ය වලදී එලෙස සිදුවේ.
මෙම ආකාරය D = OK දී ΔS ශුන්‍යයට ලඟාවන බව පමණක් නොව S ද ශූන්‍යයට ලඟාවන බව
දල විශ්ලේෂණය
වඩා සරල ආකාරයකින් තෙවන නියමය කියා සිටින්නේ නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය ශුන්‍යයට ලඟා වීමත් සමග ශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක එන්ට්‍රොපිය ශුන්‍යයට ලඟා වන බවයි. මෙම නියමය එන්ට්‍රොපිය නිර්ණය කිරීම සඳහා නිරපේක්ෂ යොමු ලක්ෂ්‍යයක් සපයයි. මෙම ලක්ෂ්‍යයට සාපේක්ෂව නිර්ණය කරන ලද එන්ට්‍රොපිය නිරපේක්ෂ එන්ට්‍රෝපිය නම්වේ. මෙහි විශේෂ අවස්ථාවක් වන්නේ බොහෝමයක් ස්ඵටික දැලිස වැනි අනනය භූමි තත්ව ඇති පද්ධති වලදීය. නර්න්ස්ගේ ප්‍රමේයයන් අර්ථ දක්වා ඇති පරිදි පරිපුර්ණ ස්ඵටික දැලිසක එන්ට්‍රොපිය ශුන්‍ය වේ. (එහි භූමි අවස්ථාව අනනය හා ඒකජ වේ නම්, log (1) = 0 ඒ මගින්) අනනය භූමි අවස්ථාවක් නැති පද්ධතියකට උදාහරණයක් ලෙස අර්ධ නිඛිලමය බවන සහිත එකක් දැක්විය හැකිය. අනන්‍ය භූමි අවස්ථාවක් තැනී පද්ධතියකට උදාහරණයක් ලෙස අර්ධ නිඛිලමය බමන සහිත එකක් දැක්විය හැකිය. එහිදී කාල ප්‍රතිවර්ථ සමමිතිය පිරිහුනු භූමි අවස්ථා දෙකක් ලබා දේ. මහේක්ෂීය පරිමාණයක දී මෙම එන්ට්‍රොපිය සාමාන්‍යයෙන් නොසැලකිය හැකි තරම් කුඩා යයි සලකන බව සත්‍යයකි. මීට අමතරව ජ්‍යාමිතිකව ප්‍රදර්ශනය කරන වෙනත් අසාමාන්‍ය පද්ධති ද හඳුනාගෙන ඇත. ඒවායේදී ස්ඵටික දැලිසේ ව්‍යුහය අනන්‍ය භූමි අවස්ථාවක් මතුවීම වලක්වාලයි.
ඝනීභවන දෝශ සහිත තාත්වික ස්ඵටික ද අයෙක්, ශෝධනය සඳහා වූ යම් දෝශ ආකෘති සලකන තෙක් මෙම නියමයම පිළිපදී. දෝශ තාපජ සමතුලිතයේ තිබිය නැති විය හැකිය. එම නිසා අනෙක් විවිධ විය හැකි දෝශ එකතුවක් සැලකූ විට එම එකතුවට යම් එන්ට්‍රොපියක් තිබිය හැකි. නමුත් උෂ්ණත්වයක් නැත. එවැනි සැලකිල්ලට ගැනීම විවිධ වර්ගවල වීදුරු සැලකීමේදී උද්‍යෝගීකාරක හා ගැටළු සහගත වේ. එයට හේතුව වන්නේ වීදුරුවලට පිරිහුණු තත්ව විශාල සංඛ්‍යාවක් ඇති අතර ඒවායේදී වීදුරු සමතුලිතතාවයෙන් ඉවතට ගමන් කිරීමයි. තෙවන නියමයේ තවත් යෙදීමක් වන්නේ පදාර්තයේ චුම්භක ඝූර්නවලට සම්බන්ධවයි. පාර චුම්භක පදාර්ථ (ඝූර්ණ අහඹු වේ) T, 0K ට ළඟා වීමත් සමඟ සකස් වනු ඇත. ඒවා සියලු ඝූර්ණ එකිනෙකට ප්‍රතිසමාන්තරව ඇති ප්‍රති අයස් චුම්භක ආකාරයට හෝ සකස් විය හැක.
තෙවැනි නියමයේ තවත් යෙදීමක් වන්නේ 0K දී ඝන ද්‍රාවණ නොතිබිය යුතුයි යන්නයි. 0 දී සමතුලිතතාවේ ඇති කලාප ශුද්ධ මූලද්‍රව්‍ය හෝ පරමාණුවක සකස් වූ කලාප විය යුතුය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:තාප ගති විද්‍යාව
ආර්ඩුයිනෝ
Software
අර්ඩුයිනෝ උපත ලබන්නේ 2005 දී ඉතාලියේ "Ivrea Interaction Design Institute" හිදීයි. මෙහිදී මෙය නිර්මණය කළ මැසිමෝ බන්සි, සහ ඩේවිඩ් මෙලිස් වන මොවුන්ගේ ප්‍රධාන අරමුණ වුයේ ඉලෙක්ට්‍රොනික් හෝ ප්‍රොග්‍රමින් පිළිබඳව දැනුමක් නොමැති සිසුන් සඳහා, විවිධ වු පර්යේෂණ කිරීමට හැකි පහසු වේදිකාවක් සකස් කර දීමයි.Arduino යනු නිදහස් මූලාශ්‍ර පරිගණක දෘඩාංග හා මෘදුකාංග සමාගමක්ය, මෙය තනි පුවරු ක්ෂුද්‍ර පාලක කට්ටල නිර්මාණය සහ නිෂ්පාදනය කරයි. එමගින් භෞතික ලෝකය තුල වස්තූන් හා පාරිසරික වෙනස්කම්තු සංවේදක මගින් හදුනාගෙන ඒවා පාලනය කිරීමට හැකි ඩිජිටල් උපාංග සහ අන්තර්ක්‍රියාකාරී වස්තූන් තැනීම සඳහා සහය ලබා දේ. GNU පොදු බලපත්‍ර (LGPL) යටතේ හෝ GNU General Public License (GPL) යටතේ අවසර ලබා දී ඇති නිදහස් මෘදුකාංග හා දෘඪාංග ලෙස මෙම වයාපෘතිෙය් නිෂ්පාදන බෙදා හැරේ. Arduino පුවරු වාණිජමය ආකාරයෙන් ලබා ගත හැකි වන අතර, බොහෝ උපංග ශ්‍රී ලාංකීය වෙළදසැල්වලදී මිලදී ගැනීමට පහසුකම් ඇත. thumb
Blink example
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
නුතන ඉතිහාසය
Recent History නුතන ඉතිහාසය
70 දශකයේ මුල්භාගයේදී අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය කෘතින් සදහා විශාල වශයෙන් ත්‍යාග හා සම්මාන පිරිනැමීමත් සමග ඇමරිකානු විද්වත් සමාජය විසින් අප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සාහිත්‍ය නීත්‍යානුකුල සාහිත්‍ය ප්‍රභේදයක් ලෙස පිළිගැණුනි.
සිවිල් අයිතිවාසිකම් හා වෙනත් කළු ජාතික සංවිධානයන් ආශ්‍රයෙන් බිහිවුණු කළු ජාතික කලා සංගමය  (Black Arts Movement) මගින් මෙම අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍ය ප්‍රභේදය අර්ථ දක්වා විග්‍රහ කරන්නට විය. එසේ කළ කතුවරැන්ට අතර ප්‍රබන්ධ රචකයන් වු ටොන් ටොරිසන් සහ ඇලිස් වෝකර් මෙන්ම ‍කාව්‍ය රචක ජේම්ස් එමානුවෙල් මුලික තැනක් ගනියි. එරට උසස් තත්වයේ ප්‍රකාශකයෙකු විසින් මුද්‍රිත ප්‍රථම කළු ජාතික ග්‍රන්ථ මාලාව වු "Dark Symphony: Negro Literature in America" (ඇමරිකාවේ නිග්‍රෝ සාහත්‍යය) ඛෘතින් සැකසීමත් සමග ජේම්ස් එමානුවෙල් ආප්‍රිකානු-ඇමරිකානු සාහිත්‍ය අර්ථ කථනයේ ප්‍රධාන පියවරක් තැබුවේය. එලෙස ඇරඹි සාහිත්‍ය ප්‍රබේධයේ වු තවත් ජනප්‍රිය ගද්‍ය මාලාව ලෙස, ල රෝයි ජේම්ස් සහ ලැරිනිල් සැකසු   Black fire; An anthology of Afro- American writing  සහ ස්ටර්ලින් බ්‍රවුන්, ආතර් ඩයස් සහ යුලිසිස් ලී සැකසු The Negro caravan හැදින්විය හැක.