cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඒක දේවවාදය
වෙනත් ආගම්
සික් යනු ඒක දේවවාදී සහ හෙළි කළ ආගමකි. සීක් දෙවියන් වහන්සේ රාම්, අල්ලාහ් සහ වහීගුරා වැනි බොහෝ නම් වලින් හැඳින්වුවද එකම දෙවියෙකු ලෙස හඳුන්වන අතර හැඩයෙන් තොර, කාලානුරූපී සහ නොපෙනෙන අයෙකි: නිරාකාර්, අකාල් සහ අලක්. සියලු මැවිල්ලෙහි දෙවියන් සිටී (සරව් වීපක්). දෙවියන් වහන්සේ "අභ්‍යන්තර ඇසෙන්" හෝ "හදවතෙන්" දැකිය යුතුය. දෙවියන් සහ මනුෂ්‍යයන් අතර සන්නිවේදනයේ පැවැත්මට එහි දැඩි යෙදුම ඉඩ දී ඇති හෙයින්, සිකි බැතිමතුන් භාවනා කළ යුතුය.
පන්ජාබි: ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ
පරිවර්තනය
එක් විශ්ව මැවුම්කරුවෙකු වන දෙවියන්, උත්තරීතර වෙනස් කළ නොහැකි සත්‍යය, විශ්වයේ මැවුම්කරු, භීතියෙන් ඔබ්බට, වෛරයෙන් ඔබ්බට, මරණයෙන් ඔබ්බට, උපතින් ඔබ්බට, ස්වයං පැවැත්මෙන්, ගුරුගේ කරුණාවෙන්.
"ੴ" ("Ik āaṅkār") යන වචනයට සංරචක දෙකක් ඇත. පළමුවැන්න ੧, ගුර්මුකි හි "1" ඉලක්කම් නිර්මාතෘගේ ඒකීයභාවය සංකේතවත් කරයි. වචනයේ තේරුම: “එක් විශ්ව මැවුම්කරුවෙකු වන දෙවියන්” යන්නයි.
සික් ශුද්ධ ලියවිල්ලෙහි සඳහන් වන්නේ මුළු අවකාශය පුරා පැතිරී විශ්වයේ සියලු ජීවීන්ගේ මැවුම්කරු වන එකම දෙවියන් වහන්සේය. ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ්ගේ පහත දැක්වෙන උපුටා දැක්වීම මෙම කරුණ ඉස්මතු කරයි:
"මුළු විශ්වයේම බොහෝ ජීවීන් විනිවිද යන හා විහිදෙන එකම දෙවියෙකු ගැන ගායනා කරන්න, මෙනෙහි කරන්න. දෙවියන් වහන්සේ එය මැවූ අතර දෙවියන් වහන්සේ එය සෑම තැනම ව්‍යාප්ත කරයි. මා බලන සෑම තැනකම මම දෙවියන්වහන්සේ දකිමි. පරිපූර්ණ ස්වාමින් වහන්සේ පරිපූර්ණ ලෙස ව්‍යාප්ත වී ඇත ජලය, දේශය සහ අහස; ඔහු නොමැතිව තැනක් නැත.
- ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ්, පිටුව 782
කෙසේ වෙතත්, ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ් එහි ද්විත්ව නොවන ප්‍රවණතා හේතුවෙන් ඒකවාදය උගන්වයි යැයි තර්ක කිරීමට ප්‍රබල අවස්ථාවක් තිබේ:
පන්ජාබි: ਸਹਸ ਪਦ ਬਿਮਲ ਨਨ ਏਕ ਪਦ ਗੰਧ
"ඔබට නෙළුම් පාද දහස් ගණනක් ඇත. එහෙත් ඔබට එක අඩියක්වත් නැත. ඔබට නාසයක් නැත, නමුත් ඔබට නාසය දහස් ගණනක් ඇත.
- ගුරු ග්‍රාන්ත් සාහිබ්, පිටුව 13
පුරාණ ග්‍රීක ආගම
කොලොෆොන්හි සම්භාව්‍ය ග්‍රීක දාර්ශනිකයෙකු වූ සෙනෝෆනේස්ගේ කවි වල ඉතිරිව ඇති කොටස් වලින් පෙනී යන්නේ ඔහු නූතන ඒක දේවවාදීන්ගේ අදහස් හා සමාන අදහස් දැරූ බවයි. ඔහුගේ කවි මානව විද්‍යාත්මක දෙවිවරුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික මතය දැඩි ලෙස විවේචනය කරමින්, “... ගවයින් සහ අශ්වයන් සහ සිංහයන් අත තිබුනේ නම් හෝ ඔවුන්ගේ දෑතින් තීන්ත ආලේප කර මිනිසුන් වැනි කෘති නිර්මාණය කළ හැකි නම් ... [ඔවුන්] දෙවිවරුන් නිරූපණය කරයි ඒ වෙනුවට, සෙනෝෆනේස් ප්‍රකාශ කරන්නේ, “... එක් දෙවියෙක්, දෙවිවරුන් හා මිනිසුන් අතර ශ්‍රේෂ්තම තැනැත්තා, මනුෂ්‍යයන් මෙන්, ස්වරූපයෙන් හෝ චින්තනයෙන් නොවේ. එම දේවධර්මය ඒකාකාරී බව පෙනේ, නමුත් දැඩි අර්ථයෙන් සැබවින්ම ඒක දේවවාදී නොවේ. ඇන්ටිස්ටීනස් වැනි පසුකාලීන දාර්ශනිකයන් සෙනෝෆනේස් විසින් පැහැදිලි කරන ලද මූලධර්මවලට සමාන විශ්වාසයන් විශ්වාස කළද, ඔහුගේ අදහස් පුළුල් ලෙස ජනප්‍රිය වූ බවක් නොපෙනේ.
ප්ලේටෝ බහු දේවවාදියෙකු වුවද, ඔහුගේ ලේඛනවල ඔහු බොහෝ විට සොක්‍රටීස් ඉදිරිපත් කරන්නේ “දෙවියන්” ගැන ඒකීය ස්වරූපයෙන් කථා කරන බවය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු බොහෝ විට දෙවිවරුන් ගැන බහු ස්වරූපයෙන් කථා කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, යුතිෆ්‍රෝ උභතෝකෝටිකය සකස් කර ඇත්තේ “දෙවිවරුන් විසින් ශුද්ධ කරන ලද දෙය ශුද්ධ නිසාද, නැතහොත් එය දෙවිවරුන් විසින් ආදරය කරන නිසාද?”
හෙලෙනිස්ටික් ආගම
දාර්ශනික ඒක දේවවාදයේ වර්ධනය ග්‍රීක දර්ශනයේ ප්‍රතිඵලය කි. 2 සිට 3 වන සියවස් වලදී, මුල් ක්‍රිස්තියානි ධර්මය ඒක දේවවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි තරඟකාරී ආගමික ව්‍යාපාර කිහිපයකින් එකක් පමණි.
ඔනිස්ට්වාදීන්, විශේෂයෙන් දාර්ශනික ප්ලොටිනස්ගේ. ප්ලොටිනස්ගේ ලේඛනවල, "ද වන්" විස්තර කර ඇත්තේ සිතාගත නොහැකි, ඉක්මවා ගිය, සියලු මූර්තිමත් කරන, ස්ථිර, සදාකාලික, හේතුකාරක වස්තුවක් ලෙස ය. එය මුළු පැවැත්ම පුරාම විහිදේ යයි සදහන් ය.
ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේ සයිප්‍රසයට ක්‍රිස්තියානි ට අමතරව ඩයොනිසස්ගේ ඒක දේවවාදී සංස්කෘතියක්ද තිබී ඇත.
හයිප්සිස්ටේරියන් යනු ග්‍රීක ලේඛනවලට අනුව ඉතා උසස් දෙවියෙකු විශ්වාස කළ ආගමික කණ්ඩායමකි. පසුකාලීනව මෙම හෙලනික් ආගමේ සංශෝධන ඒක දේවවාදයට ගැලපෙන පරිදි පුළුල් ජනතාවක් අතර අවධානයට ලක් විය. සියුස් ප්‍රධාන දෙවියා ලෙස වන්දනාමාන කිරීම ඒක දේවවාදයේ දිශාවට ප්‍රවණතාවක් පෙන්නුම් කළ අතර සුලු දෙවිවරුන්ගේ බිඳී ගිය බලයන්ට අඩු ගෞරවයක් දැක්වීය.
වික්ටර් රත්නායක
කඩුගන්නාවට නුදුරු කුඩා ගම්මානයක රත්නායක වෙද මහතාට දාව 1942 පෙබරවාරි 18 වන දින උපන් වික්ටර් රත්නායක කුඩා කල සිටම සංගීතමය පසුබිමක හැදී වැඩුනු පුද්ගලයෙකි. සිය පියාගේ නූර්ති ගී ගායනයට ලැදි බවක් දැක්වූ වික්ටර් රත්නායකයන්ට නව හැවිරිදි වියේදී සිය පියා තෑගි කල හාර්මොනියම ඔහුගේ පලමු වාද්‍ය භාණ්ඩය විය. සංගීතඥ සිරිල් පෙරේරා යටතේ මුල්ගම්පල පිහිටි M.G.P. ආයතනයෙන් වාදනය සහ ගායනය හැදෑරූ රත්නායකයන් එවකට රාජ්‍ය සංගීත විද්‍යාලය ලෙස හැදින්වුනු වර්තමාන සෞන්දර්ය කලායතනයෙන් පසු කාලීන අධ්‍යාපනය ලැබීය. 1964 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව ඔස්සේ සිය ප්‍රථම ගීතය ප්‍රචාරය කල රත්නායකයන් පසු කලෙකදී සංගීත උපදේශකවරයෙකු වශයෙන් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයට සම්බන්ධ විය. ඉන් පසුව බණ්ඩාරවෙල පිහිටි එත්තලපිටිය මහා විද්‍යාලයලයට අනුයුක්තව සේවය කල ඔහු ප්‍රේමකිර්ති ද අල්විස්, සුනිල් ආරියරත්න, කේ.ඩී.කේ ධර්මවර්ධන, ආර්.ආර්. සමරකොන්, චින්තන ජයසේන සහ බණ්ඩාර කේ. විජෙතුංග යන සම කාලීනයන්ගේ ඉල්ලීම සලකා "ස" ප්‍රසංගය ආරම්භ කලේය.1973 ජූලි මස 20 වන දින ආරම්භ කල "ස" ප්‍රසංගය ඉන් වසර 39 කට පසු 2012 ජූලි මස 20 වන කොලඹ ලුම්බිණි ශාලාවේදීම නිමාවට පත් විය.
ඔහුගේ නවතම ගීය 2017 වසරේදී, "මගේ සඳ ඇවිත්" යනුවෙන් එලිදැක්වූ වගයි. එය දින කිහිපයක් ඇතුලත Youtube හි Trend #3 පසු කිරීමට සමත් විය. ඉතා විශාල ලෙස ජනප්‍රිය විය.
2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් (නිළ වශයෙන් Games of the XXXII Olympiad) සහ Tokyo 2020 ලෙස හඳුන්වනු ලබන්නේ අන්තර්ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව (IOC) විසින් පාලනය කරනු ලදුව, ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා සම්ප්‍රධායට අනුව 2020 වසරේදී පැවැත්වීමට නියමිත ලොව ප්‍රධානතම බහු-ක්‍රීඩා''' උළෙලකි.
2013 සැප්තැම්බර් 7 දින ආර්ජන්ටිනාවේ, බුවනෝස් අයර්ස් හිදී පැවති 125 වැනි IOC සැසියේදී 2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් සත්කාරක නගරය ලෙස ජපානයේ ටෝකියෝ නුවර නිවේදනය කරන ලදි. ටෝකියෝ නුවර මීට පෙර 1964 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලටද සත්කාරකත්වය සැපයීය. ඒ අනුව, එක් වතාවකට වඩා ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලකට සත්කාරකත්වය සැපයූ 5 වෙනි නගරය (ආසියාවේ පළමු නගරය) බවට ටෝකියෝ නගරය මේ සමග පත්වනු ඇත.
2020 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේ සමාරම්භක උත්සවය 2020 ජූලි 24 දින පැවැත්වීමට නියමිතව ඇති අතර 2020 අගෝස්තු 9 දින අවසන් දින උත්සවය පැවැත්වෙනු ඇත. එමෙන්ම 2020 ගිම්හාන පැරාලිම්පික් උළෙලද ටෝකියෝ නුවරදීම පැවැත්වෙනු ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
අක්ෂාංශ
අක්ෂාංශ
ලෝමස් ඍෂි ලෙන
ලෝමස් ඍෂි ලෙන යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු ප්‍රාන්තයක් වන බිහාර් හි ජෙහානාබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ බරාබර් සහ නාගාර්ජුනී කඳුවල පිහිටි බරාබර් ලෙන් අතර ප්‍රධාන ලෙනකි. මෙම ලෙන කැන ඇත්තේ සිද්ධස්ථානයක් ලෙස ය. මෙය නිර්මාණය වූයේ ක්‍රි.පූ. 3වන සියවසේ මෞර්ය අධිරාජ්‍යයෙර් අශෝක රජ සමයේ හ. එය එකල ජෛනාගමිකයන් හා තරග වැදි ආජීවිකයන් උදෙසා ඉදිකෙරුණකි. ආජීවිකයන් අදේවවාදීන් වූ අතර වේද මෙන්ම බෞද්ධ ඉගැන්වීම් ද ඔවුහු ප්‍රතික්ෂේප කළහ. ඔවුන් බරාබර් ලෙන්වල බවුන් වඩන්නට ඇතැයි පැවසේ. එසේවුව ද, ලෝමස් ඍෂි ලෙන ආජීවිකයන් සඳහා නිර්මාණය වූ බවට ප්‍රමාණවත් අභිලේඛනමය සාක්ෂි හමු නොවේ. අශෝක යුගයේ ඉදිවූ බරාබර් හි සෙසු ලෙන් බොහෝමයක් බෞද්ධයන් සඳහා ඉදිවූ ලෙන් වේ.
සයි
පාර්ක් ජේ-සැන්ග් (උපත 1977 දෙසැම්බර් 31), වෘත්තිමය වශයෙන් ඔහු ප්‍රකට වන්නේ සයි ලෙසය. දකුණු කොරියානු ගායකයකු, රැප් ගායකයකු, ගීත රචකයෙක්, සහ වාර්තා නිෂ්පාදකයකු වේ. 2012 වසරේ ඔහු ගායනා කළ ගැන්ගම් ස්ටයිල් ගීතය ලෝක ප්‍රකට විය. 2012 වසරේදී මෙය ගිනස් වාර්තාව පොතට වාර්තා දෙකක් යටතේ එකතු විය. ඒවා නම් මෙසේය 1. වැඩිම වාර ගණනක් නැරඹු සංගීත වීඩියෝව. (දින 159 අතුළත බිලියන 1ක්.) 2. වැඩිම කැමත්තක්(ලයික්) පලකල සංගීත වීඩියෝව.
උප-රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය
thumb|[[වයඹදිග එංගලන්තය|වයඹදිග එංගලන්තයෙහි ස්වින්ඩන් අසල  6වන-සියවසෙහි  කඳු බලකොටුවක් වන බාබරි මාළිගය ]]
උප-රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය යනු මහා බ්‍රිතාන්‍යය දිවයිනෙහි පසුකාලීන පුරායතනය කාල පරිච්ඡේදය වන අතර, පසුකාලීන 4වන සහ ආදිකාලීන 5වන සියවස් තුල රෝමානු පාලනයෙහි අවසානය, සහ 6වන සියවස තුල එහි ප්‍රතිවිපාකය අයත් වෙයි. "උප-රෝමානු" යන පදය මුලින් භාවිතා කෙරුණේ, 5වන සහ 6වන සියවස් තුලදී අඩවි තුල හමුවූ, කැබිලිති වැනි පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් විස්තර කිරීමට සහ රෝමානු අධිරාජ්‍යය යටතෙහි පෙරදී පවත්වාගෙන ගිය උසස් තත්ත්වය වෙතින් දේශිය වශයෙන් තැනුනු භාජන වල තත්ත්වය පහළ බැසීම හුවා දැක්වීමටය. එය දැනට වඩවඩාත් භාවිතා කරනුයේ ඉතිහාසමය කාලපරිච්ඡේදය විස්තර කිරීමටය. පශ්චාත්-රෝමානු බ්‍රිතාන්‍යය යන පදයද, ප්‍රධාන වශයෙන් පුරාවිද්‍යාත්මක-නොවන සන්දර්භයෙහි භාවිතා වෙයි.
බ්‍රිතාන්‍යයෙහි සංස්කෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් ව්‍යුත්පන්න වූයේ රෝමානු සහ කෙල්ටික මූලාශ්‍රවලින් වුවද,, මූලික ලෙසින් වයඹදිග ජර්මනියෙහි සැක්සනිය වෙතින් පැමිණි ෆෝඩරාටී වැනි සැක්සන්වරු පවා මෙම ප්‍රදේශයෙහි වාසගතවූහ. සැක්සන්වරු සහ අනෙකුත් ජර්මනික ජනයා ක්‍රමයෙන් වඩාත් පාලනබලය නතුකරගත් අතර, මෙය තුලින් ඇංග්ලෝ-සැක්සන් එංගලන්තය බිහිවිය. උතුරුදිග ස්කොට්ලන්තයෙහි පික්ට්ස්වරු මෙම උපයෝගී ප්‍රදේශයට අයත් නොවෙති.
ද ප්‍රින්සස් ඩයරීස්
මෙග් කැබට් මේ කථා මාලාවට පෙළඹීම ලෙස ඇගේ වෙබ් අඩවියේ සඳහන් කලේ "මේ කථාව ලිවීමට මගේ පෙළඹවීම උනේ, මගේ පියාගේ මරණයෙන් පසු මගේ මව මගේ ගුරුවරයෙකු සමඟ යහලු වී පසුව ඔහු  සමඟ විවාහ උනා හරියට පොතේ Mia ගේ මව වගේ. මට කුමාරිකවන් පිළිබඳ හැම වෙලේම කැමැත්තක් තිබුනා.(මමම කුඩා කාලයේදී මගේ දෙමව්පියන් රජ පවුලක යැයි හා ඔවුන් කවදා හෝ මා රැගෙන යාමට එන බැවින් මට හොඳින් සලකන ලෙස පැවසූ බව කියමින් මගේ දෙමව්පියන් මට විහිළු කලා). අන්න ඒ විදිහට තමයි ද ප්‍රින්සස් ඩයරීස් බිහි උනේ""
The books are noted for containing many popular culture references, which include singers, movies, and fads in modern culture. Many critics have taken unkindly to this form of storytelling. In response, Cabot added an English teacher in the book, Princess in Training, who criticizes Mia's writing, telling her that it relies too much on "slick pop culture references." By the final novel, this has allowed Mia to progress and grow as a person.
The series ended with its tenth book, when Mia turns 18. Meg Cabot, however, has said that she may "drop in" on her [Mia] from time-to-time in the future.
Series description
The story of Mia Thermopolis' adolescent turmoil as an average teenager and a princess of royal descent is chronicled in her on-going journal, where she explores topics of teenage angst, love, and betrayal through a very opinionated eye.
Setting
The series is set in Manhattan. Some books take place in Genovia, a fictive European country. The Genovia depicted in the films differs significantly from the Genovia described in the books. In the books, Genovia is referred to as a principality between France and Italy that is ruled by Mia's father, Prince Philippe Renaldo. In the movies, Genovia is located between France and Spain and is a full monarchy ruled by Mia's grandmother, Queen Clarisse Renaldi.
Mia Thermopolis
Mia is the protagonist. Her official name is Amelia Mignonette Grimaldi Thermopolis Renaldo.
She is the daughter of Helen Thermopolis and Philippe Renaldo, and the princess and sole heir to the throne of Genovia, a small country in Europe located between France and Italy. Having lived most of her life in Greenwich Village, Mia attends Albert Einstein High School with her few close friends (including her best friends, Lilly Moscovitz and Tina Hakim-Baba). Her special talent is writing, and she chronicles the main aspects of her life in various personal diaries. She prefers being called Mia.
She is the super-obsessive and over-protective sister of Rocky Thermopolis-Gianini, causing her best friend Lilly Moscovitz to refer to her as a BL (Baby Licker), POG (Princess Of Genovia), or PIT (Princess In Training). Mia seems to hate all of these nicknames, but doesn't object to them. Mia is known for her sarcastic and un-girly personality, her flat-chest, 5 ft. 9 in. height, weird hair, and extremely large feet. She also has a tendency to over-analyze things and worry too much. Mia develops an interest for writing during the series, making donations to Greenpeace, with the money her father pays her to visit her grandmother.
During the final book of the series, Forever Princess, Mia writes and publishes her own novel called Ransom My Heart, a historical romance set in England in the year 1291.
She has been in love with Michael Moscovitz, Lilly's older brother, since she was in 1st grade and he was in 4th, when he brought a school project of Lilly's to their classroom. Lilly knows but doesn't really know how to respond, Mia admits her feelings to Michael in Princess in Love and to her delight, he reciprocates. Due to their age difference, however, their relationship becomes a bit strained.
In book eight, Princess on the Brink, Mia finds out Michael is moving to Japan to develop his prototype for a robot arm that would allow doctors to perform open heart surgery, an invention he later reveals was spurred by his desire to prove he was "worthy of dating a princess". In an attempt to keep him in the city, Mia proposes sex but is upset to find out that Michael already lost his virginity to Judith Gershner, a former classmate. Mia, behaving immaturely as she is angry and heartbroken, flings back the snowflake necklace that Michael gave her on her fifteenth birthday in Princess In Pink, signifying that their relationship is over. Mia, however, quickly regrets the decision. Michael is also quite heart-broken about it.
Also in book eight, Lilly is dumped by her boyfriend J.P., who quickly makes a play for Mia. Mia accidentally kisses J.P., which was witnessed by Lilly and Michael, which left him even more heart broken. As a result, Lilly refused to speak Mia and they stopped being friends despite Mia's repeated attempts to get back in Lilly's good graces. The two finally make up in Forever Princess.
In the ninth book, Princess Mia, Mia confides in her psychologist, Dr. Knutz, about feeling inferior to Michael, whom she expected to dump her for someone better and admits that she overreacted about Judith in order to dump Michael first. She attempts to salvage her romantic relationship with Michael; he refuses, but they become friends again. Michael is hinted to have been abstinent during his tenure in Japan and later returns to New York as a multi-millionaire in Forever Princess.
Despite the fact that she has a boyfriend, Mia remains in love with Michael and toward the end of the final book, Forever Princess, Michael kisses Mia and tells her that he never stopped loving her. Mia breaks up with J.P., who was only using her to get attention from the media to further his playwriting career. Michael and Mia finally reunite and it is hinted that he becomes her royal consort in the future.
Mia is now currently at Sarah Lawrence College and is done with high school. Mia is very happy with Michael, and is friends with all her "true friends" by the end of the series.
Clarisse Marie Grimaldi Renaldo
Clarisse is the dowager princess of Genovia and Mia's paternal grandmother. Mia refers to her as "Grand-mère" (French for "Grandmother"). As a young woman, she married Prince Rupert Renaldo and had two sons. She habitually omits Mia's mother's surname "Thermopolis" from her granddaughter's lengthy list of names and titles, much to Mia's annoyance. She speaks French most of the time, but she can also speak English. She is almost always accompanied by her miniature poodle, Rommel, who is notable for having a severe case of OCD that causes him to lick his own fur off. She smokes often and enjoys drinking sidecars. She is not hesitant about lying or manipulating others in order to get her own way.
She and Mia don't see eye to eye: Clarisse is concerned with attracting publicity to Genovia and ensuring Mia does not embarrass her country while Mia prefers to focus on politics. Though she and Mia butt heads often, she does care for her granddaughter and gives her advice about love and relationships that Mia takes with a grain of salt due to her grandmother's cold nature. For example, when Clarisse was married to the king of Genovia, she led him to believe that she was only interested in his status and money and never once said "I love you", in order to keep her husband on his toes. Mia also mentions that her father is terrified of his mother because she would lock him in the palace dungeons whenever he misbehaved (although when she informs him that he gives the appearance of being a little bit scared of Clarisse in Princess in the Spotlight, her father replies that he is not scared of his mother and that she really isn't as bad as Mia thinks; in his view, Clarisse "just needs proper handling").
While in New York to give Mia her princess lessons, the dowager princess resided in the Plaza Hotel, and was dissatisfied with other quality luxury hotels she was placed in during Princess On the Brink, when the Plaza was being remodeled.
Lilly Moscovitz
Mia's best friend since kindergarten, Lilly is a highly intelligent and opinionated person who has her own public-access television show, titled Lilly Tells It Like It Is, in which she discusses political and social issues. By the end of the series, her TV show is picked up by a network and is apparently very popular in South Korea.
Mia admires Lilly's bravery and unwillingness to be pushed around by others though Lilly knows her insensitivity and forceful personality can cause her to be disliked. Mia and Lilly often enjoy discussing popular culture but Lilly's strong stances, however, cause her and Mia to clash, especially when Mia feels Lilly is becoming too critical of her. Yet, Lilly's blunt attitude is what often keeps Mia from over-analyzing things, such as her relationship with Michael, Lilly's older brother. Mia was initially afraid to share her crush on Michael with Lilly, but in fact, Lilly was one of the conspirators who helped Mia and Michael get together in Princess in Love.
Lilly is not considered to be very pretty; Mia often describes her face as being "squashed in like a pug's". Lilly does however have a well-developed figure which earns her several romantic suitors including Boris Pelkowski, Mia's cousin Hank, Jangbu, J.P. Reynolds, and Kenny Showalter.
Boris Pelkowski was Lilly's first boyfriend but the relationship ended when she cheated on him in Princess in Pink with an immigrant busboy Jangbu. In Party Princess, Lilly hooks up with J.P. Reynolds but in Princess On the Brink, Lilly is dumped by him because he never loved her. Lilly becomes angry at Mia when she finds out that Mia kissed J.P. and refuses to speak to her any more, even starting a website called ihatemiathermopolis.com. Lilly is cold to Mia's attempts to make up but when she finds out that Mia is planning to lose her virginity to J.P., Lilly interferes and tells her that she and J.P. had sex (J.P. had lied about being a virgin to Mia) and his plans to use Mia's fame to his own advantage. Lilly also helps indirectly in the patching up of Mia and her brother Michael's relationship. The girls make up and become best friends again.
Michael Moscovitz
Mia's main love interest throughout the series.
Mia initially thinks she is in love with popular jock Josh Richter, but by the second book, she acknowledges her feelings and states that she's been in love with Michael Moscovitz since the day he came over to give Lilly a school project when they were in the first grade and he was in the fourth. From the end of the first book to the third, Mia has an unrequited crush on Michael, feelings which he finally returns in Princess in Love. Their relationship continues through Mia's sophomore year and Michael's first years at Columbia University but their relationship becomes slightly strained when Michael tells Mia he would like to have sex while Mia would prefer to wait until her prom night. Michael respects Mia's wishes but when Michael gets an offer to move to Japan, he believe it would be easier for their relationship as he is "tired of taking cold showers". Mia proposes sex in order to keep him from leaving but is upset to find out that he slept with Judith Gershner before discovering her love for him and the two break up. Michael believes Mia is overreacting and attempts to reconcile with her before leaving for Japan but is hurt to find her sharing a kiss with J.P.. Mia attempts to get back together and work it out long distance but Michael decides that it's best they stay "just friends" and he still sends Mia emails regularly. When Michael returns from Japan after being gone for almost two years, he flirts with Mia during her interview for the school paper. Mia notices that Michael still looks incredibly hot. The two eventually kiss, despite Mia having a boyfriend, and Michael declares that he still loves Mia and will wait for her. The two get back together on Mia's prom night and they finally have sex together.
Michael has brown eyes and thick, dark hair and is tall. He is extremely handsome, nice, funny, smart, and manly, despite staying cooped up writing songs or on his computer the whole day. Michael is romantic and talented. Though he often clashes with his younger sister, Michael and Lilly are in fact close siblings and friends. He used to have his own webzine called Crackhead but had to disband it after an editorial that stated the merits of Linux over Windows, which caused a loss in advertisers and funds. Shortly after this, Michael decided to start a band called Skinner Box (name suggested by Mia), which refers to an experiment by the behavioural psychologist B. F. Skinner into proving the existence of a 'conditioned response', with the use of a specially designed box that held animals (such as rats and monkeys, in the experiment) until release, which could only be activated by pressing a lever. He started it with a few friends, including Boris Pelkowski.
Mia insists that it's common knowledge that he's the third best-looking guy at AEHS after Josh Richter and Justin Baxendale and described his nose as aquiline, mouth as "eminently kissable" and neck as aromatic due to an intoxicating blend of Tide from his shirt collar, his Gillette shaving foam and Ivory soap. Michael loves Mia just as she is, though her neurotic behavior and insecurity can be frustrating. In fact, Michael is the one who often feels insecure in their relationship because he knows Clarisse Marie Renaldo does not think he is an appropriate consort and all the gossip magazines would much rather prefer to see Mia date a fellow royal or celebrity like James Franco or as Mia's other grandmother, Mamaw suggests Zac Efron from High School Musical. Due to this, Michael believes moving to Japan and developing his robotic arm would finally prove to the world that he is, in fact, worthy of dating a princess. Michael returns to New York a multi-millionaire and the president/owner of his own robotics company, Pavlov, named after his dog. Michael donates a robot arm to Genovia from his company for free even though the waiting list is long, helping Mia's father win the election. Mia realizes that she is still in love with Michael, but tries to convince herself otherwise. When she and Michael kiss on a coach ride, however, she writes, "I can't do this to J.P. I just can't. Oh my God, though, I love Michael so much." When J.P. and Mia split due to J.P using her and lying to her, she and Michael get back together and they spend the night together.
Volumes
In a post in her blog, Cabot revealed that two new installments were set to be released on 2015, one of them being told from the point of view of Mia's long lost sister, Olivia Grace.
Illustrated by Chelsey McLaren:
Errata
On April 6, 2006, Cabot announced a mistake on the back cover of her new book, Party Princess. In New Zealand and Australia, the picture on the back features Georgia Byng instead of Cabot. She said, "Don't worry. The copies of Princess Diaries 7 with Georgia Byng's picture on the back were pulled from shops, and swapped for copies of the book with the correct author's photo (mine) on the back."
In December 2006, Cabot announced that a mistake had been made in the front cover summary of Valentine Princess. Since the book chronicles Mia glancing at her old diaries, the characters Boris and Tina were not dating, rather Boris and Lilly. On the book flap, however, it says Boris and Tina are a couple. Cabot has announced that this has been fixed by the publishing company. Tina was dating Dave Farouq El-Abar at the time of books one and two.
In the tenth book (Forever Princess) Mia is writing a novel for her senior project, though she keeps it a secret from everyone but Michael, until the end of the book. At the end however she reveals this to Tina and J.P. Tina reads it instantly and thinks it is about Mia and Michael; J.P. doesn't read it and this upsets Mia, which is part of the reason they break up. At the end of the book, Mia receives an offer to get it published. (When Mia shares this news with Michael, they celebrate and this leads to a kiss, which proves that they are still in love.) Meg Cabot published "Mia's" book Ransom My Heart that can be bought in bookstores under the author name Princess of Genovia Mia Thermopolis.
Adaptations
In 2001 and 2004 respectively, the series was brought to the big screen by Walt Disney Pictures as The Princess Diaries and The Princess Diaries 2: Royal Engagement starring Anne Hathaway and Julie Andrews. Cabot has thanked the movies many times in interviews and on her website because she believes that they helped boost her book sales, as well as making her the success that she is today.
In May 2006, The Harvard Crimson released reports that 19-year-old author Kaavya Viswanathan plagiarised passages from Cabot's Princess Diaries series, and other books, to place in her novel How Opal Mehta Got Kissed, Got Wild, and Got a Life. Viswanathan's novels were subsequently pulled from the shelves.
අවුෂ්විට්ස් සිර කඳවුර
අවුෂ්විට්ස් සිර කඳවුර යනු දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයෙහිදී  නාසි ජර්මනිය විසින් ඈඳා ගන්නා ලද පෝලන්ත පෙදෙස් තුල  තෙවන ජර්මන් රාජ්‍යය විසින් තනවා ක්‍රියාත්මක කරවූ සිර සහ සමූලනාශක කඳවුරු ජාලයකි.
හැඳින්වීම
අවුෂ්විට්ස් යනු දකුණු පෝලන්තයේ පිහිටි, දෙවන ලෝක යුද සමයේ නාසි ජර්මන් පාලකයන්ගේ එක් ප්‍රධානතම සිර කඳවුරකි. මෙය අවුෂ්විට්ස් 1, අවුෂ්විට්ස් 2 (බිර්කෙනාවු) හා අවුෂ්විට්ස් 3 (මොනොවිට්ස්) යන ප්‍රධාන කඳවුරු තුනකින් සමන්විත වූ අතර යුදෙව්වන් මිලියන 1.1 කට පමණ මරු කැඳවූ අමානුෂික ඝාතකාගාරයක් විය. මෙය තනි කඳවුරක් නොව උප කඳවුරු 45 කින් සමන්විත කඳවුරු පද්ධතියක් විය. යුදෙව්වන්ට අමතරව සමලිංගිකයන්, අහිකුණ්ටිකයන්, නාසි පාලනයට විරුද්ධ වූවන්, මානසික රෝගීන් මෙන්ම, වැඩ කල නොහැකි වයස් ගතවූ පුද්ගලයන්ද ඝාතනයට ලක්වූ අය අතර වූහ.
අවුෂ්විට්ස් 1, 1940 මැයි මසදී මුලින්ම ඉදිකල ප්‍රධානම කඳවුර වූ අතර එය ඉදි කලේ මූලිකවම පෝලන්ත ජාතික දේශපාලන සිරකරුවන් සිරගත කිරීමට ය. 1941 සැප්තැම්බර් මසදී මුල්ම කණ්ඩායම් ඝාතනය සිදුවූ අතර අවුෂ්විට්ස් 2 “යුදෙව් ගැටලුවට අවසාන විසඳුම” ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මූලික ස්ථානයක් විය.
දෙවන ලෝක යුධ සමයේ 7000ක් පමණ වූ නාසි SS හමුදා භටයින් විසින් මෙම කඳවුර පාලනය කරන ලදි. මේ අතරින් 12%ක් පමන යුද්ධයෙන් පසුව යුද අපරාධ වලට වැරදිකරුවන් වීම නිසා මරා දමන ලදි. කඳවුරේ අණදෙන නිලධාරියා වූ රුඩොල්ෆ් හුස් එයින් එක් අයෙකි. කඳවුර ක්‍රියාත්මක වූ 1940-1945 ජනවාරි අතර කාලයේ සිරකරුවන් 144 දෙනෙක් පමණක් මෙයින් පලායාමට සමත්වූහ. 1944 ඔක්තෝබර් 7 වන දින සොන්ඩර්කොමාන්ඩෝ නම් ගෑස් කාමර වල සේවයේ යොදවා සිටි විශේෂ සිරකරුවන්ගේ අසාර්ථක කැරැල්ල විශේෂ සිදුවීමක් විය.
සෝවියට් භට කණ්ඩායම් අවුෂ්විට්ස් වෙත පැමිණියේ 1945 ජනවාරි මාසයේ අන්තිම සතියේ දීය. ඒ වනවිටත් ජීවතුන් අතර සිටි සිරකරුවන් නාසි SS භටයන් යටතේ, “Death March” නමින් හැඳින්වෙන බටහිර බලා යන ගමන ආරම්භ කර තිබුනි. කඳවුරේ ඉතිරිව සිටි සිරකරුවන් ඉන් මුදාගත්තේ 1945 ජනවාරි 27 වනදා යි. අදටත් සෑම වසරකම ජනවාරි 27 වන දින හඳුන්වන්නේ “International Holocaust Remembrance Day” ලෙසය. ඉන් පසුව ගතවූ දශක කීපයේදී අවුෂ්විට්ස් කඳවුරෙන් දිවි ගලවාගත් කිහිප දෙනෙක් ඔවුන්ගේ අත්දැකීම් පොත් කිහිපයකට රචනා කළ අතර "අවුෂ්විට්ස්" සමූලඝාතනයන්ගේ ප්‍රධාන සංකේතයක් බවට පත් වුනි. 1947 වසරේදී අවුෂ්විට්ස් බිර්කෙනාවු කෞතුකාගාරය, අවුෂ්විට්ස් 1 හා 2 පිහිටි භූමියේ ආරම්භ කරන ලදි. 1979 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක් ලෙස මේ කෞතුකාගාරය නම් වුනි.
අවුෂ්විට්ස් 1
අවුෂ්විට්ස් පිහිටා ඇති ප්‍රදේශය හැඳින්වෙන්නේ Oświęcim (ඔස්විඒචිම්) නමින්. මුලින්ම මෙය ඝාතකාගාරයක් ලෙස නොව පෝලන්තයේ දේශපාලන සිරකරුවන් සඳහා වූ කඳවුරක් ලෙස භාවිත විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයට පෙර ඔස්ට්‍රියානු හා පෝලන්ත හමුදා බැරැක්ක ලෙස භාවිතා වූ තනි තට්ටුවේ ගොඩනැගිලි 16ක් පිහිටා තිබීම, ප්‍රවාහනයට පහසු ස්ථානයක් වීම මෙන්ම ගම්බද පෙදෙසක් නිසා අවධානය අඩු වීමද මෙම ප්‍රදේශය තෝරා ගැනීමට විශේෂ හේතුවක් විය. SS අනුඛණ්ඩයේ ප්‍රධානී “හෙන්රිච් හිම්ලර්” 1940 අප්‍රේල් මස භූමිය පරීක්ෂා කර අනුමැතිය ලබා දීමෙන් අනතුරුව රුඩොල්ෆ් යටතේ අවුෂ්විට්ස් 1 ආරම්භ කරන ලදි. ආරම්භයේ සිටම අවුෂ්විට්ස් 1, කඳවුරු සංකීර්ණයේ පරිපාලන මධ්‍යස්ථානය විය. බැරැක්ක අවට ජීවත් වූ 1200ක ජනතාව ඉවත්කර Oświęcim අවටම ජීවත් වූ 300ක පමණ යුදෙව්වන් මෙහි ගෙන ආවේ කඳවුර ඉදිකිරීමේ ශ්‍රමය ලබා ගැනීමට. 1940-1941 කාලසීමාව අතරතුර Oświęcim අවට ජීවත් වූ 17,000 ක වැසියන් කඳවුර පුළුල් කිරීමේ ඉඩ ලබා ගැනීම සඳහා ඉවත් කරන ලදි. 1943 ඔක්තෝබර් මසදී පැමිණි 6,000ක පමණ නාසි භටයින් හා ඔවුන්ගේ පවුල්වල සාමාජිකයන්නේ භාවිතයට නාසින් විසින් පාසැල්, ක්‍රීඩා පිටි ඇතුලු නේවාසික ප්‍රදේශයක්ද ඉදිකරන ලදි. මුල්ම සිරකරුවන් වූයේ ජර්මනියේ සිර කඳවුරකින් මෙහි එවූ 30 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත ජර්මානු අපරාධකරුවන් පිරිසකි. ඒ 1940 මැයි මසදී ය. පළමුවෙන්ම 1940 ජූනි 14 දිනදී දුම්රිය මගින් මෙහි ගෙන ආ සිරකරුවන් විශාල කණ්ඩායමට කතෝලිකයන්, නාසි විරෝධී පෝලන්ත ජාතිකයන් හා යුදෙව්වන් 20 ඇතුලත් විය. 1941 මාර්තු වන විට 10,900 ක් දක්වා සිරකරුවන් සංඛ්‍යාව වර්ධනය වී තිබුණි. 1940 අවසන වන විට නාසි හමුදා කඳවුර පුලුල් කිරීමට ඒ අවටින්ම වර්ග කිලෝමීටර් 40ක ප්‍රදේශයක් තෝරාගෙන තිබුණි. අවුෂ්විට්ස් 1 ප්‍රධාන ගේට්ටුවේ “Arbeit macht frei” යනුවෙන් සඳහන් වී තිබේ. මෙහි තේරුම “වැඩකිරීම (ඔබව) නිදහස් කරයි” යන්නයි.
අවුෂ්විට්ස් 2 (බිර්කෙනාවු)
1941 ගිම්හානයේ සෝවියට් හමුදාවට විරුද්ධව නාසින් ජයගත් “බාර්බරෝසා මෙහෙයුම” නාසි ජර්මනියේ යුදෙව්වන් කෙරෙහි තිබූ දැක්ම වෙනස් කිරීමට සමත් විය. එම මෙහෙයුමේ සාර්ථකත්වයත් සමඟ සොවියට් භටයන් විශාල පිරිසක් නාසි හමුදාවේ යුද සිරකරුවන් බවට පත්විය. නාසි පාලක “ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර්” බලයට පත්වීමේදී ලබා දුන් ජන්ද පොරොන්දුවක් වූ යුදෙව්වන් යුරෝපයෙන් පලවා හැරීමේ ක්‍රියාවලියේදී යුදෙව්වන් සහ සෝවියට් යුද සිරකරුවන් ගාල් කර තැබීමේ ගැටලුවට පිළියමක් ලෙස අවුෂ්විට්ස් කඳවුර විශාල කිරීමට යෝජනා විය. SS ප්‍රධානී හයින්රිච් හිම්ලර් නියෝග කළේ සිරකරුවන් 50,000 කට සෑහෙන ලෙස අවුෂ්විට්ස් විශාල කිරීමටයි. නමුත් පැවති වාතාවරනය හමුවේ එම අගය 150,000 දක්වාත්, ඉන් පසු 200,000 දක්වාත් ඉහල නගින ලදි. 1941 ඔක්තෝබර් මසදී අවුෂ්විට්ස් 1 සිරකඳවුර වෙත ගෙන ආ 10,000 ක් වූ සෝවියට් යුද සිර කරුවන්ගෙන් 1942 මාර්තු වන විට ඉතිරිව සිටියේ 945 දෙනෙකු පමණි. මේ සියලු දෙනා අවුෂ්විට්ස් 2 නොහොත් බිර්කෙනාවු වෙත මාරු කර යවන ලදි. මොවුන්ගෙන් බහුතරයක් හාමත් වීමෙන් හා බෝවෙන රෝගයන්ගෙන් පීඩා විඳ මැයි මස වනවිට මිය ගියහ. මේ වනවිට හිට්ලර් යුදෙව් සංහාරයට තීරණය කර තිබුණු නිසා බිර්කෙනාවු කඳවුර ශ්‍රම හා ඝාතන කඳවුරක් බවට වෙනස්කම් සිදු කෙරුණි. අවුෂ්විට්ස් - බිර්කෙනාවු අනුස්මරණ කෞතුකාගාරයේ ඇස්තමේන්තු වලට අනුව ලක්ෂ 13 ක් හෙවත් මිලියන් 1.3 ක පිරිසක් බිර්කෙනාවු ක්‍රියාත්මකව තිබූ කාලයේ එහි යවා ඇති අතර මොවුන්ගෙන් මිලියන 1.1 ක් ම යුදෙව්වන් විය.
ඉදිකිරීමේ ප්‍රධානී “කාල් බිස්චොෆ්” යටතේ ආදාහනාගාර 4 ක්, පිළිගැනීමේ (ඇතුල්වීමේ) ගොඩනැගිල්ලක් හා සිය ගණනක අනෙකුත් ගොඩනැගිලි සැලසුම් කර ඉදිකෙරුනි. ඔහුගේ සැලසුම් අනුව එක් බැරැක්කයක් සිරකරුවන් 550ක් සඳහා වූ අතර එය පසුව ඔහු විසින්ම 744 ක් සඳහා වෙනස් කෙරුනි. නමුත් SS හමුදාව මගින් මෙහි සිරකරුවන් ගාල් කිරීම සඳහා ඉඩ වෙන් කිරීමට නොවෙහෙසුනේ සිරකරුවන් රඳවා තබා ගැනීමට නොව ඔවුන්ව ඝාතනය කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ නිසාවෙනි.
ජිප්සි කඳවුර
1942 දෙසැම්බර් 10 වන දින සියලුම රොමානි (රොමේනියානුවන් නොවේ) හෝ ජිප්සි හෙවත් අහිගුන්ඨිකයන් ඝාතක කඳවුරු වලට යැවීමට හිම්ලර් නියෝග කලේ ය. ඒ අනුව ඉක්මනින්ම අවුෂ්විට්ස් 2 - බිර්කෙනාවු කඳවුර තුලම මොවුන් සඳහා උප කඳවුරක් ඉදි කිරීමට පියවර ගත්හ. එය හැඳින්වුනේ Zigeunerfamilienlager (Gypsy Family Camp) නමින්. මුලින්ම ජිප්සීන් මෙහි ගෙන ආවේ ජර්මනියෙන් 1943 පෙබරවාරි 26 වනදා අවුෂ්විට්ස් 2 B-IIe අංශයට ය. ඉන් අනතුරුව 1944 වන විට ගෙනවිත් තිබූ 23,000ක් වූ ජිප්සින්ගෙන් 20,000 ක්ම ඝාතනය විය. එක් වරක් දුම්රියෙන් ගෙන ආ ගමන් 1,700 ක කණ්ඩායමක් කෙලින්ම ගෑස් කාමර වලට යැව්වේ දුම්රියේ බෝවන උන රෝගීන් ඇතැයි සැක කරමිනි.
මොවුන්ගේ බැරැක්ක වල ගාල් කර සිටි අයගේ සාක්ෂි අනුව, 1944 අගෝස්තු 2 වනදා ජිප්සීන් ගෑස් කාමර වලට ප්‍රවාහනයට ට්‍රක් වලට පටවද්දී ඔවුන් රහසේ හදාගත් ආයුධ වලින් නාසි හමුදාව සමග අසාථක දිවි බේරාගැනීමේ සටනක යෙදී තිබේ.
අවුෂ්විට්ස් 3
IG Farben නිෂ්පාදනායතනයේ කම්කරුවන් පහසුවෙන් සපයා ගැනීම සඳහා අවුෂ්විට්ස් 2 අසලම කර්මාන්තශාලාවක් ඉදිවිය. මෙහි “බුනා” නම් සිනතරික් රබර් වර්ගය මගින් රසායන ද්‍රව්‍ය නිපදවන ලදී. විශේෂම කරුණක් වන්නේ අවුෂ්විට්ස් ගෑස් කාමර තුල භාවිතා කළ Zyklon B නම් විෂ වායුව නිපදවීමට පේටන්ට් බලපත්‍රයේ හිමිකාරිත්වයත් මේ ආයතනයම සතු වීමයි.
1941 මාර්තු හිම්ලර්ගේ අණ වූයේ නව කඳවුර සිරකරුවන් 30,000 කට සෑහිය යුතු බවය. ඉන් මාස 6කට පසුව ඉදිකිරීම් ආරම්භ විය. IG Farben කර්මාන්ත ශාලාවේ ඉදිකිරීම් ඇරඹුනේ අප්‍රේල් මාසයේදී අවුෂ්විට්ස් 1 කඳවුරේ සිරකරුවන් 1,000 ක ශ්‍රමයෙනි. 1943 වන විට මේ ගණන 7,000 කටත් 1944 වන විට 11,000 ක් දක්වාත් මෙය වැඩිවිය. මුලු ඉදිකිරීම් කාලය තුලම 35,000 කට අධික ගණනක් ශ්‍රමය සපයා තිබුනත් ඉන් 25,000 ක්ම මිය ගියේ මන්ද පෝෂනය, අධික වෙහෙස හා රෝගාබාධ වලිනි. දෙවන ලෝක යුද සමයේ මුලු යුරෝපයේම වහල් සේවයේ යෙදවූවන්ගෙන් තුනෙන් එකක්ම මෙහි ඉදිකිරීම්වලට යොදාගන්නා ලදි. මුලින්ම අවුෂ්විට්ස් 1 කඳවුරේ සිට කිලෝමීටර 7 ක පාගමනකින් පාන්දර 3 ට අධික සීතලේ මොනොවිට්ස් හෙවත් අවුෂ්විට්ස් 3 කඳවුරට පැමිණිමට සිරකරුවන්ට සිදුවිය. නමුත් Farben කළමනාකාරිත්වය මෙම පිලිවෙලෙන් සිරකරුවන්ගේ සම්පූර්ණ ශ්‍රමය ලබා ගත නොහැකි හෙයින් 1942 ඔක්තෝබර් 2 වන දින සිට සිරකරුවන් මොනොවිට්ස් කඳවුරේ නැවැත්වූයේ පෞද්ගලික අංශය මගින් ඉදිකල පළමු වහල් කඳවුර ලෙසිනි. පළපුරුදු සිරකරුවෙක්ගේ සේවයට නාසි හමුදාවට පැයකට රයිෂ්මාක් 4 බැගින් හා පළපුරුදු නැති සිරකරුවෙකුගේ සේවයට පැයකට 3 බැගිනුත් ගෙවා ඕන තරම් ශ්‍රමය සපයා ගැනීමෙ පහසුව ලැබුණි. සාමාන්‍ය මිනිසෙකුගේ වැඩකිරීමේ හැකියාවෙන් සියයට 75ක වැඩ මේ සිරකරුවෙන් බලාපොරොත්තු වුනත් 20% - 50% ක් සපයා ගතහැකි වූයේ “වැඩ නොකලොත් අවුෂ්විට්ස් 2 ගෑස් කාමරවලට යවන බවට” තර්ජනය කරමිනි. 1943 දී නිෂ්පාදනය ආරම්භ කිරීමට සැලසුම් කළත් එය ප්‍රමාද විය. එහෙත් 1945 සෝවියට් රතු හමුදාව අවුෂ්විට්ස් නිදහස් කරගන්නා විට Farben කර්මාන්තශාලාව සම්පූර්ණයෙන් නිම කර නිෂ්පාදනය ආරම්භ කිරීමට ආසන්නව තිබූ බව සඳහන් වේ.
උප කඳවුරු
Krupp හා Siemens-Schuckert ඇතුලු තවත් ආයතන විශාල ගනනක් මේ ක්‍රමය ලාබදායි බව දුටු බැවින් තවත් උප කඳවුරු 45 ක්ම ඉදිවිය. ඒ අතරින් 28 ක්ම, යුද්ධයට ඍජුව සම්බන්ධ නිෂ්පාදනයන් කරන කර්මාන්තශාලා විය. මින් අමතරව රසායන කර්මාන්තශාලා ලෝහ කර්මාන්තශාලා හා වෙනත් කර්මානශාලා මෙන්ම ගොවිතැනද ක්‍රියාත්මක විය.
ඉවත් කිරීම, මරණයේ පාගමන (Death March) හා සොවියට් ගලවා ගැනීම
1944 අවසන් කාලසීමාවේ යුද්ධයේ අවසානය ළඟා වත්ම අවුෂ්විට්ස් කඳවුරේ සිරගතව සිටි 130,000 ක් පමණ සිර කරුවන්ගෙන් අඩක්ම වෙනත් ඝාතක කඳවුරු වලට මාරු කර යැවීම ආරම්භ විය. නොවැම්බර් මස වන විට සෝවියට් රතු හමුදාව පෝලන්තය නිදහස් කර ගනිමින් ඉදිරියට පැමිණිම හේතුවෙන් හිම්ලර් ගේ අණ පරිදි ගෑස් කාමර වල ක්‍රියාකාරිත්වය නවතා දමන ලදි. අංක 4 වන ආදාහනාගාරය (හා එයට සම්බන්ධ ගෑස් කාමරය) කඩා දැමුනේ මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. “සොන්ඩර්කොමාන්ඩෝ” නම් ගෑස් කාමර වල සේවයේ යොදවා සිටි විශේෂ සිරකරුවන්ට නියෝග ලැබුනේ ගෑස් කාමර හා ඝාතනයන් සම්බන්ධ සියලුම සාක්ෂි (සමූහ මිනී වලවල් ඇතුලුව - ගෑස් කාමර වල පුළුස්සා දැමීමට නොහැකි තරම් ඝාතනයන් සිදුවූ නිසා) විනාශ කර දමන ලෙසය. සියළු ලිපිගොනු පුළුස්සා විනාශ කර දැමුවේත් සමහර ගොඩනැගිලි කඩා විනාශ කර දැමුවේත් රතු හමුදාව විසින් කඳවුර නිදහස් කර ගැනීමට සතියකට පෙරය. ‘කැනඩා’ නමින් හැඳින්වූ සිරකරුවන්ගෙන් අයත් කරගත් ද්‍රව්‍ය ගබඩා කර තිබූ ගොඩනැගිල්ලෙන් වටිනා දේ ජර්මනියට ගෙන යන ලදි. ජනවාරි 20 වන දින ගබඩා කාමර හා ගෑස් කාමර සමගින් අංක 2 හා 3 වන ආදාහනාගාර පුපුරුවා හැරියේ සාක්ෂි වසන් කිරීමට ය. එම ගින්න දින කිහිපයක් පුරා පැතිරුනු බව සඳහන් වේ. 1945 ජනවාරි 26 වන දින එනම් සෝවියට් හමුදාව අවුෂ්විට්ස් නිදහස් කර ගැනීමට එක් දිනයකට පෙර, අංක 5 ආදාහනාගාරය පුපුරවා හැරියේ ඉතිරිව තිබූ අවසාන ආදාහනාගාරය ලෙසිනි.
නාසි හමුදාව යටතේ තිබූ ඝාතන හා සිරකඳවුරු සියල්ලෙහිම අණදෙන නිලධාරින්ට හිම්ලර් ගෙන් ලැබුන උපදෙස වූයේ එකදු සිරකරුවෙක් වත් සතුරු හමුදාව යටතට පත් වීමට ඉඩ නොතබන ලෙසය. ජනවාරි 17 වනදා අවුෂ්විට්ස් කඳවුරේ සිටි මුලු සිරකරුවන් 56,000 – 58,000 (මොවුන්ගෙන් තුනෙන් එකක්ම යුදෙව්වන් විය) නාසි හමුදා නියෝග අනුව කඳවුරෙන් පිටත්වීම ආරම්භ කළහ. බොහෝ දෙනෙක්ට පයින්ම ගමන් කිරීමට සිදුවුනේ නාසි හමුදාව සතුව තිබූ දුම්රිය හා අනෙකුත් වාහන සිරකරුවන් සියල්ලන්ටම සෑහෙන ලෙස නොතිබූ බැවිනි. සීත ඍතුවේ මේ ආකාරයේ පාගමක් දුර්වල සිරකරුවන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් අතරමගදී මිය යාමට හේතු විය. පෝලන්තයේ සීත ඍතුවේදී උෂ්ණත්වය ඍන 20ක් දක්වා පහත වැටීම සාමාන්‍ය විය. ගමන් කිරීමට නොහැකිව අතරමග ඇද වැටෙන සිරකරුවන්ට නාසි සෙබලුන් වෙඩි තබා මරා දැමුවේ හිම්ලර්ගේ අණ පරිදි එකදු සිරකරුවෙක්වත් සතුරු හමුදාවන්ට පත්වීම වැළැක්වීම සඳහා ය. මේ තත්වයන් යටතේ ආරම්භ කළ පාගමන පණ පිටින් අවසන් කිරීමට හැකි වුනේ මුලු සිරකරුවන්ගෙන් හතරෙන් තුනකට පමණ ය. පසුව සිරකරුවන් ළඟා වුනේ ග්‍රොස්-රොසෙන් සිර කඳවුරටය. එනමුත් එහි සිරගතකරව සිටි සිරකරුවන්ට අමතරව මෙහි ගෙන ආ සිරකරුවන් රඳවා තැබීමට ඉඩ ප්‍රමාණවත් නොවීය. එබැවින් 44,000ක් වූ සියලුම සිරකරුවන්ට බටහිර බලා නැවතත් ගමන් ඇරඹීමට නාසි හමුදාව බල කළහ. අණ නොපිළිපදින සිරකරුවන් කිසිදු සමාවක් නොමැතිව ඒ මොහොතේම වෙඩි තබා මරා දමන බව දන්නා සිරකරුවන්ට ගමන් ඇරඹීම හැර වෙන කිසිදු විකල්පයක් තිබුනේ නැත. ගමන ඇරඹූ 44,000ක් වූ සිරකරුවන්ගෙන් අතර මගදී මිය ගිය ප්‍රමාණය අදටත් අභිරහසකි. නැවතත් 1945 මාර්තු මසදී කිසිදු සිරකරුවෙක් නොමැරිය යුතු බවට හිම්ලර් විසින්ම නියෝග කලේ මිත්‍ර හමුදා සමග සාම සාකච්ජා මගින් විසඳුමක පැමිණිය හැකි බව ඔහු විශ්වාස කළ බැවිනි. ආසන්නව 20,000ක පමණ සිරකරුවන් ජර්මනියේ බර්ගන්-බෙල්සන් සිරකඳවුරට පැමිණි අතර 1945 අප්‍රේල් මසදී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා මගින් ඔවුන්ව මුදා ගන්නා ලදි.
1945 ජනවාරි 26 හා 27 වන දිනවලදී සෝවියට් රතු හමුදාවේ 322 වන රයිෆල් බලඇණිය විසින් අවුෂ්විට්ස් මුදවාගන්නාවිට 7,500ක සිරකරුවන් හා 600 ක පමණ මළසිරුරු සොයාගන්නා ලදි. මෙහිදී මුදවා ගත් භාණ්ඩ අතරින් 377,000 ක සොවියට් හමුදා නිළ ඇඳුම්ද, 877,000 ක කාන්තා ඇඳුම් හා ටොන් 7.7 ක එනම් කිලෝග්‍රෑම් 7,700 ක් බර මනුශ්‍ය හිසකෙස් හමුවිය. කඳවුරට ඇතුලත් සියලුම සිරකරුවන්ගේ කොණ්ඩ කපා දැමුවේ ඒවා කිලෝ ගනනට විවිධ කර්මාන්තශාලාවලට විකිණීමට ය. කඳවුර මුදවා ගත් අවස්ථාවේ මාධ්‍ය මගින් එයට ලබා දුන්නේ සුලු අවධානයකි. ඒ කලින් මේ ආකාරයේම ඝාතක කඳවුරක් වූ ‘මයිඩනෙක්’ කඳවුර මුදවා ගැනීම නිසා මෙය යම් දුරකට සාමාන්‍ය සිදුවීමක් බවට පත්වීම, තවමත් ක්‍රියාත්මක වන නාසි හමුදාව විසින් සත්‍ය වසන් කරමින් තවමත් ඔවුන් ජයග්‍රහණය කරමින් සිටින ආකාරයේ ප්‍රවෘත්ති ව්‍යාප්ත වීම හා වැදගත්ම හේතුව වූ යුදෙව්වන් මර්දනය ගැන ප්‍රචාරය නිසා තවමත් ජීවත්වන යුදෙව්වන්ගේ මානසික පීඩනය අවම කිරීමට රතු හමුදාවේ තීරණය නිසා ය. කඳවුරේ විශාලත්වය නිසා අඩුම තරමින් බළඇණි 4ක් මුදවා ගැනීමේ මෙහෙයුමට සම්බන්ධ විය. ඒ සෝවියට් රතු හමුදාවේ 100 වන රයිෆල් බළඇණිය, 322 වන රයිෆල් බළඇණිය, 286 වන රයිෆල් බළඇණිය හා 107 වන මෝටාර් රයිෆල් බළඇණියයි.
යුද්ධයෙන් පසුව
අවුෂ්විට්ස් 2 බිර්කෙනාවු කඳවුර සෝවියට් හමුදාව විසින් 1945 ජනවාරි 27 වන දින සවස 3.30 ට පමණත් ඉන් පැය දෙකකට පසුව අවුෂ්විට්ස් 1 ප්‍රධාන කඳවුරත් මුදවා ගත්හ. පාන් පුරවා ගත් හමුදා රථ පැමිණියේ ඉන් පසු දිනයේ දිය. ගතවූ සතිය තුල ස්වේච්ජාවෙන් සේවය සපයන්නන් මුදාගත් කඳවුරට පැමිණියේ ප්‍රථමාධාර හා සහය ලබා දීමට ය. පෙබරවාරි ආරම්භයත් සමගම පෝලන්ත රතු කුරුස සංවිධානය මගින්, අවුෂ්විට්ස් 1 හි 14, 21 හා 22 කොටස් තුල රෝහල් පිහිටවූයේ පෝලන්තයේ ක්‍රාකොව් නුවරින් පැමිණි දොස්තර ජෝසප් බෙල(ර්)ට් ගේ නායකත්වය යටතේ තවත් 30 ක ස්වේච්ජා දොස්තරවරුන් හා හෙද හෙදියන් සමගිනි. මොවුන්ගේ සහයට අවුෂ්විට්ස් කඳවුරේ සිරගතව සිටි සිරකරුවන් 90 ක ගේ සහයෝගයත් නොමදව ලැබුනි. බරපතල තත්වයේ සිටි කීප දහසක් වූ බිර්කෙනාවු සිරකරුවන්, අවුෂ්විට්ස් 1 හි පිහිටවන ලද මෙම නව රෝහල් කරා ගෙන එන ලදි. අනාථව සිටි ළමුන් සමහරක් හදා ගැනීමට ඔස්විඒචිම් ප්‍රදේශයේම (කඳවුර අවටම) පවුල් කිහිපයක් ඉදිරිපත් වීම විශේෂ සිදුවීමක් විය. අනෙකුත් දරුවන් හා(ර්)බුටෝවිස් ප්‍රදේශයේ පිහිටි ළමා නිවාසයකට යැවුණි.
4,500 කට අධික පිරිසකට මේ රෝහල් විසින් ප්‍රථිකාර කරන ලදි. මොවුන්ගෙන් බහුතරයක් විවිධ රටවල් 20කින් අවුෂ්විට්ස් වෙත ගෙන ආ යුදෙව්වන් ය. නමුත් මේ අතරින් 500ක් පමණ ප්‍රථිකාර අතරතුරදීම මියගියහ. මේ බොහෝ දෙනෙක් මන්ද පෝෂණය හා විවිධ රෝගාබාධ වලින් පෙලුන අයයි. කඳවුර අවට පදිංචි කරුවන්ගෙන් ස්වේච්ජාවෙන්ම නොමද සහයක් ලැබුනේ ආහාර, ආහාර සඳහා මුදල්, රෝහල් කාමර පවිත්‍ර කිරීම්, ජලය සපයාදීම, රෝගීන්ව නැහැවීම, ආහාර පිසීම, මළසිරුරු වළදැමීම හා රෝගීන් ප්‍රවාහනය ආදියට ය. දහස් ගනනක් වූ මුදවාගත් සිරකරුවන්ට ආහාර සැපයීම විශාල අභියෝගයක් විය. රෝහල් අධ්‍යක්ෂතුමාද පා ගමනින්ම ගමින් ගමට ගොස් කිරි එකතු කිරීමේ කටයුතු වලද නිරත වූ බව සඳහන් වේ.
1945 ජූනි මසදී සොවියට් හමුදාව විසින් අවුෂ්විට්ස් 1 කඳවුර පවරා ගත්තේ ජර්මානු යුධ සිරකරුවන් සඳහා ය. කඳවුර තුල පිහිට තිබූ රෝහල් සියල්ල පාලන ගොඩනැගිලි සීමාවෙන් පිටතට ගෙනයාමට සිදුවිය. ජර්මානුවන් සඳහා වූ අවුෂ්විට්ස් 1 කඳවුර 1945 ඔක්තෝබර් වන තෙක් ක්‍රියාත්මක වූ බව සඳහන් වේ.
අවුෂ්විට්ස් 2 බිර්කෙනාවු කඳවුරේ බැරැක්ක කිහිපයක් කඩා ඒවායේ භාවිතා වූ ලෑලි ආදිය යුද්ධයෙන් විනාශ වූ තම නිවාස ගොඩනැගීමට ගම් වැසියන් කිහිප දෙනෙක් රැගෙන ගිය බව සඳහන් වේ. ඊට අමතරව ඉතා දුප්පත් ගම්වාසීන් ආදාහනාගාර තිබූ තැන්වල අලු අවුස්සමින් සෙව්වේ රත්රන් හෝ වෙනත් වටිනා දේ හමුවේ යැයි බලාපොරොත්තුවෙනි. මොවන් පලවා හැරීම අපහසු වූ අතර අවවාදාත්මක අහසට වෙඩි තැබීම්ද අවශ්‍ය විය. යුද්ධය අවසානයෙන් වසර දෙකක් වන විට මොනොවිට්ස් (අවුෂ්විට්ස් 3) හි පිහිටා තිබූ කම්හල් බොහොමයක් සෝවියට් සංගමයේ රටවල්වලට ගෙන යන ලදි. මේ කාලය අතරතුරදී පෝලන්ත හා සෝවියට් විශේෂඥයන් යුද අපරාධ සම්බන්ධ ලිපිගොනු සොයාගැනිම් දිගින් දිගටම සිදු කරන ලදි.
1947 දී අවුෂ්විට්ස් 1 හා 2 කඳවුරු කෞතුකාගාරයක් බවට පත් විය. නමුත් තවත් දශකයකට වැඩි කාලයක් ගතවන තුරු මිනී ගොඩගැනීම් කටයුතු සිදුවිය. ඇන්තනි ඩොබ්රෝවොල්ස්කි 2012 වයස අවුරුදු 108 දී මියයන විට අවුෂ්විට්ස් කඳවුරෙන් දිවිගලවාගත් අයගෙන් වයස්ගතම පුද්ගලයා ලෙස සැලකුනි.
ෆැසිස්ට්වාදය
ෆැසිස්ට්වාදය යනු අන්ත දක්ෂිනාංශික, ඒකාධිපති අන්තජාතිකවාදී දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදයක් සහ ව්‍යාපාරයකි. එය ඒකාධිපති බලය, මිලිටරිවාදය, විරුද්ධත්වය බලහත්කාරයෙන් මර්දනය කිරීම, ස්වාභාවික සමාජ ධුරාවලියක් කෙරෙහි විශ්වාසය, ජාතියේ යහපත සඳහා පුද්ගල අවශ්‍යතා යටපත් කිරීම සහ සමාජයේ සහ ආර්ථිකයේ ශක්තිමත් රෙජිමේන්තුව මගින් සංලක්ෂිත වේ. එය 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේ දී යුරෝපයේ වර්ධනයට පත් විය. ජර්මනිය වැනි අනෙකුත් යුරෝපීය රටවලට ව්‍යාප්ත වීමට පෙර, පළමුවන ලෝක සංග්‍රාමයේදී ඉතාලියේ, මුල්ම ෆැසිස්ට් ව්‍යාපාරයන් මතු විය. ෆැසිස්ට්වාදයට යුරෝපයෙන් පිටත ද අනුගාමිකයින් සිටියහ. අරාජිකවාදයට, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට, ලිබරල්වාදයට සහ මාක්ස්වාදයට එරෙහිව, ෆැසිස්ට්වාදය සම්ප්‍රදායික වාම-දකුනු වර්ණාවලිය තුළ අන්ත දක්ෂිනාංශය මත තබා ඇත.
ෆැසිස්ට්වාදීන් විශ්වාස කරන්නේ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යල්පැන ඇති බවයි. සන්නද්ධ ගැටුම් සඳහා ජාතියක් සූදානම් කිරීමට සහ ආර්ථික දුෂ්කරතාවලට ඵලදායී ලෙස ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා ඒකාධිපති ඒකපාර්ශ්වික රාජ්‍යයක් යටතේ සමාජය සම්පූර්ණයෙන් බලමුලු ගැන්වීම අවශ්‍ය බව ඔවුහු සලකති. ෆැසිස්ට් රාජ්‍යයක් මෙහෙයවනු ලබන්නේ ප්‍රබල නායකයෙකු (ඒකාධිපතියෙකු වැනි) සහ ජාතික සමගිය ඇති කිරීම සහ ස්ථාවර සහ ක්‍රමවත් සමාජයක් පවත්වාගෙන යාම සඳහා පාලක ෆැසිස්ට් පක්ෂයේ සාමාජිකයින්ගෙන් සමන්විත යුද නීති ආණ්ඩුවකි. ප්‍රචණ්ඩත්වය ස්වයංක්‍රීයව සෘණාත්මක ස්වභාවයක් ගන්නා බවට කරන ප්‍රකාශයන් ෆැසිස්ට්වාදය ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර අධිරාජ්‍යවාදය, දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ යුද්ධය, ජාතික පුනර්ජීවනය ලබා ගත හැකි මාධ්‍යයන් ලෙස සලකයි. ආරක්ෂණවාදී සහ ආර්ථික මැදිහත්වීම්වාදී ප්‍රතිපත්ති හරහා ස්වයංපෝෂිත (ජාතික ආර්ථික ස්වයංපෝෂිතභාවය) සාක්ෂාත් කර ගැනීමේ ප්‍රධාන අරමුණ ඇතිව, ෆැසිස්ට්වාදීන් ඩිරිජිස්ට් ආර්ථිකයක්  වෙනුවෙන් පෙනී සිටියි. ෆැසිස්ට්වාදයේ ආන්තික අධිකාරීවාදය සහ ජාතිකවාදය බොහෝ විට වාර්ගික සංශුද්ධතාවය හෝ ප්‍රධාන ජාතියක් පිළිබඳ විශ්වාසයක් ප්‍රකාශ කරයි, සාමාන්‍යයෙන් නොමිනිස්කරණය කළ "වෙනත්" කෙනෙකුට එරෙහිව වර්ගවාදයේ හෝ ආගම්වාදයේ යම් ප්‍රභේදයක් පැතිරවීම සමඟ සංශ්ලේෂණය වේ. මෙම අදහස් මගින් වාර්ගික ඝාතන, සමූලඝාතන, බලහත්කාර වන්ධ්‍යාකරණ, නිරායුධ මිනිසුන් සමූහ ඝාතන සිදු කිරීමට සහ බලහත්කාරයෙන් පිටුවහල් කිරීමට ෆැසිස්ට් පාලන තන්ත්‍රයන් පොළඹවා ඇත.
1945 දෙවන ලෝක සංග්‍රාමයේ අවසානයෙන් පසු, පක්ෂ කිහිපයක් විවෘතව තමන් ෆැසිස්ට්වාදීන් ලෙස විස්තර කර ඇත; මෙම යෙදුම බොහෝ විට දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් විසින් නින්දිත ලෙස භාවිතා කරයි. නව-ෆැසිස්ට්වාදී හෝ පශ්චාත්-ෆැසිස්ට්වාදී විස්තර සමහර විට 20 වැනි සියවසේ ෆැසිස්ට් ව්‍යාපාරවලට සමාන හෝ මුල් බැසගත් මතවාදයන් සහිත අන්ත දක්ෂිනාංශයේ සමකාලීන පක්ෂ විස්තර කිරීමට වඩාත් විධිමත් ලෙස යෙදේ.
රෝහිත් ෂර්මා
රෝහිත් ගුරුනාත් ෂර්මා (උපත 30 අප්‍රේල් 1987) යනු ඉන්දියානු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
භූමිතික
--
භූගෝලීය
-
දකුණු කොරියාවේ වේලාව
දකුණු කොරියාව අයත් වන්නේ එක් වේලා කලාපයකට ය. එය, කොරියා සම්මත වේලාව (UTC+09:00), හෙවත් KST ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. වර්තමානයෙහි දකුණු කොරියාව දිවාලෝක සංරක්ෂණ සමයකට හිමිකම් නොකියයි. නමුත් සෝල් හි 1988 ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් උළෙලේ දී එය අත්හදා බලන ලදී.
පේපෑල්
පේපෑල් යනු අන්තර්ජාලය තුළ ක්‍රියාත්මක වන මුදල් හුවමාරු සේවාවන්ගෙන් ජනප්‍රියතම මෙන්ම වැඩිම භාවිතා කරුවන් පිරිසක් ඇති සේවාවයි. එය පෞද්ගලික ආයතනයකින් සපයන සේවාවක් වුවද අන්තර්ජාලය තුළ මුදල් හුවමාරු කිරීමේ අප්‍රකාශිත සම්මතය ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
අන්තර්ජාලය තුළින් ලබාගන්නා භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා ගෙවීම් කිරීමේදීත්, තමන් සපයන භාණ්ඩ හෝ සේවා සඳහා පාරිභෝගිකයන්ගෙන් ගෙවීම් ලබාගැනීමේදීත් PayPal අන්තර්ජාල පරිශීලකයන්ට බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ.
ගෙවීම් ලබාගැනීම සඳහා PayPal සේවාවේ ගිණුමක් තිබීම අත්‍යවශ්‍ය වුවද ගෙවීම් කිරීම සඳහා එවැනි ගිණුමක් අත්‍යවශ්‍ය නොවන නිසා විද්‍යුත් ණය හෝ හර පතක් (Credit or Debit Card) ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට PayPal ගිණුමක් වෙත මුදල් යොමු කිරීමට හැකි වීම එය ප්‍රමුඛතම මුදල් හුවමාරු සේවාව බවට පත් කරයි.
තොරතුරැ පද්ධතිය
තොරතුරු පද්ධතියක කාර්යභාරයන්
හෙවත් සන්නිවේදනය කිරීම යන කාර්යයන් තොරතුරු පද්ධතියක් මගින් සිදූකරගත හැකිවේ.
(ATM |Automatic Teller Machine) ස්වයංක්‍රිය ටේලර් යන්ත්‍රය
ස්වයංක්‍රීය ටෙලර් යන්ත්‍රයක් මගින් මිනිසාගේ එදිනෙදා බැංකු කටයුතු වලදී සිදු කරනු ලබන මුදල් තැන්පත් කිරීම්, නැවත ලබා ගැනීම් සහ එක් ගිණුමක සිට තවත් ගිණුමකට මුදල්  හුවමාරු කිරීම් යනා දී කටයුතු සිදු කළ හැකි උපකරණයකි. මෙය ක්‍රියා කරනු ලබන්නේ විදුලි බලයෙන් වන අතර දත්ත සන්නිවේදනය සඳහා පරිගණක ජාල තාක්ෂණික උපාංග ද යොදා ගනූ ලබයි. යන්ත්‍රය ක්‍රියාකරවීම සඳහා මානව සම්පතක් අවශ්‍ය වේ. තොරතුරු දත්ත සමුදා වලින් ලබාගෙන අදාල ගණුදෙනු සිදු කරනු ලබයි.මෙයද තොරතුරු පද්දතියක් සදහා උදාහරණයක් වේ.
වැදි භාෂාව
වැදි බස යනු, ශ්‍රී ලාංකාවේ ගෝත්‍රික ජාතියක් වන වැදි ජනයාගේ භාෂාව වෙයි. එනමුදු, වැදි ජනයා ලෙසින් විධිමත් ලෙසින් හඳුන්වනු නොලබන, වෙරළබඩ වැදි ජනයා සහ අනුරාධපුර වැදි ජනයා වැනි ප්‍රජාවන් විසින් පව‍ා, සන්නිවේදනය සඳහා වැදි භාෂාව භාවිතා කරනුයේ, දඩයම් සහ/හෝ ආගමික සජ්ජායනා තුලදීය.
ක්‍රමවත් අධ්‍යනයක් කරනු ලැබුයේ 1959 දී ය ඒ වන විටත් වැදි භාෂාව සීමා වුයේ දබනේ සිටින ආදී වැදි පරපුරටය. 1990 දී පමණ වැදි භාෂාව සම්පුර්ණයෙන් දැන සිටියේ තමන් වැද්දන් ලෙස හදුන්වාදෙන පිරිසෙන් සුළු පිරිසක් පමණි. නමුත් වැදි භාෂාව පුළුල් ලෙස දන්නා පුද්ගලයන්ද ජිවත් වූහ. ආරම්භයේදී වැදි භාෂාව සිංහල භාෂාවේ උප භාෂාවක්ද නැත්නම් එය ස්වාධින ස්වභාවික භාෂාවක්ද යන්න භාෂාවේදීන් අතර සැලකිය යුතු වාදයක් තිබුණි. පසුව කරනු ලැබූ අධ්‍යනයන්ගෙන් පෙනී යන්නේ වැදි භාෂාව ඈත අතීත කාලයේ සිට ක්‍රමයෙන් පරිණාමය වූ මිශ්‍ර භාෂාවක් ලෙසටය. අතීතයේදී සිංහලයන් සමග සම්බන්ධතා ඇති කර ගත් කාලයේ සිට වැදි ජනයා සිංහල වචන හා සංස්ලේෂක ගති ගුණ තවකාලික භාවිතයට ගැනුණු අතර මෙම ගති ලක්ෂණ එකතු වීමෙන් වැදි භාෂාව සිංහල භාෂාවට සමාන අකාරයක් ගත්තේය. නමුත් ව්‍යාකරණ වශයෙන් වෙනසක් ඇති නොවුනි.
අතීතය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 5 වන සියවසේ ප්‍රාකෘත භාෂාව කතා කරන සංක්‍රමණිකයන් ලංකාවට පැමිණීමට පෙර ලංකාවේ කුමන භාෂාවක් කතා කරාද යන වග දන ගැනීමට නොලැබේ. සිංහලෙන් වැද්දා යනු දඩයමෙන්, ඉතිරි කිරීමෙන් හා එකතු කිරීමෙන් ජිවත් වූ කොට්ටාශයක් හැදින්වීමට යොදා ගත වචනයකි.|දෙමළ එය දඩයම්කරු හැදින්වීමට යොදා ගැනේ.මෙම වචනයෙහි විවිධ ප්‍රභේද(බෙදර් හා බෙද) දකුණු ඉන්දියාව පුර දඩයම්කරුවන් හැඳින්වීමට යොදා ගැනේ.ශ්‍රී ලංකාව තුල මීට අමතරව රොඩිය හා කින්නරය යන දඩයමින් හා එකතු කිරීමෙන් ජිවත් වූ කොට්ඨාස සිට ඇත.
පළමුව වැදි ජනයා වාර්තාවක් ලිය ඇත්තේ රයික්ලොෆ් වැන් ගොඑන්ස් (1663-1675)ය. ඔහු සේවය කරනු ලැබුයේ ලන්දේසි නැගෙනහිර ඉන්දීය සමාගමේ ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යක්ෂක ජෙනරාල් ලෙසටය.ඔහුගේ සටහන් අනුව වැදි භාෂාව සිංහල මෙන්ම දෙමළ භාෂාවට ද සමානකම් දක්වයි. කන්ද උඩරට රජතුමාගේ සිරකරුවෙකු වූ රොබර්ට් නොක්ස් 1681 දී ලියා තිබුනේ වනයේ නිදහසේ ගිවත් වූ වැදි ජනයා සිංහලයන්ගේ භාෂාව භාවිතා කර බවය. ෆර්නාඕ ද කුවේයිරොස් නම් පෘතුගීසි ශ්‍රමණයා, 1686 දී වාර්තාකොට තිබූයේ, වැදිබස අන් ස්වදෙස් බස් සමග සබැඳීමක් නොපෙන්වන බවයි. රොබර්ට් පර්සිවල් 1803 දී සටහන් කර ඇති ආකාරයට වැදි ජනයා හෙළබසින් බිඳී ආ මිශ්‍ර බසක් භාවිතා කරන සේ හැඟුණද, ත්මන් අතර පමණක් යොදා ගත්හැකි බසක් බැවහරිනු ලබයි. නමුත් 1831දී ජෝන් ඩේවීස් නමැත්තා නැවත පවසන්නේ හෙළයාට වැදි බසින් සියයට අනූවක් පමණ කොටසක් වටහාගැන්මට හැකි බවයි. භාෂා නිරික්සුමේදී පැනනැඟුණු මෙවැනි පරස්පර විරෝධී මතවාද 1848දී චාල්ස් ප්‍රිධෑම් නමැත්තා බිඳදැමූයේ, වැදිදනන් විසින් පිටස්තරයන්ට ඇමැතීමේදී හෙළයට හා දමිළයට හුරු බස් වහරකින්ද, තම තමා අතර බැවහරේදී තමාට පමණක් වැටහෙන බස් වහරකින්ද සැඟරෙන බැව් පවසමිනි.