cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ඩෙංගු
නිවාරණය
ඩෙංගු වයිරසය සඳහා ප්‍රතිශක්තීකරණය කිරිම තවම පරීක්ෂණ තත්වයේ පවති.ඩෙංගු වාහක මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන ලෙස හඳුනාගෙන ඇත්තේ ජලය එකතු වී ඇති භාජනයි (Container breeder). එම ස්ථානවල ඩෙංගු රෝගය ඇති කරන ඊජිප්ටයි සහ ඊඩ්ස් ඇල්බොපික්ටස් යන ප‍්‍රධාන මදුරු වර්ග බෝ වේ. විශේෂයෙන් වතුර ටැංකි, හිස් ටින්, පරණ ටයර්, වැහිපීලි, පොල්කටු, තැඹිලි කෝම්බ, යෝගට් කෝප්ප හා නිවාස තුළ පිහිටි වතුර රැඳෙන මල් පෝච්චි, ගුරුලේත්තු, කලගෙඩි හා ශීතකරණ තුළ වතුර රැඳෙන බන්දේසිවල බෝවීම බහුල ලෙස සිදුවිය හැකි බවය. ඩෙංගු මදුරු කීටයන් අනෙක් මදුරු කීටයන්ට වඩා වෙනස් චලන රටාවක් පෙන්වයි .එනම් ඉංග්‍රීසි එස් අකුරේ හැඩයට එහා මෙහා ගමන් කරයි. කීට විද්‍යා සමීක්ෂණ අනුව මිනිසා  ඉහත සදහන් ස්ථාන ඉවත් කිරීම නිසා නවතම වාසස්ථාන සොයා ගනිමින් භාවිතා නොකරන නළ ලිං ,ශීතකරණ යේ පසුපස ඇති තැටිය ,භාවිතා නොකරන වැසිකිලි පෝච්චි ආදී ස්ථාන වල බෝවීම සිදුවෙමින් පවතී .මදුරුවන් හා මදුරු කීටයන් බෝවීම වැළැක්වීම දැනට ඇති එකම ක්‍රමයයි.ඒ සඳහා  සතියකට වරක්වත් නිවස, පාසල හා සේවා ස්ථානය හෝ ඒ අවට ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන ඇත්දැයි සොයා ඒවා විනාශ කරන්න. ඩෙංගු මදුරුවන් බෝවෙන ස්ථාන නම් මල් පෝච්චි, ටයර් පොල් කටු, ටින්, කුහුඹු උගුල්, වැහිපීලි වතුර රැදෙන ශාඛ, තැඹිලි කෝම්බ වැනිදේ. මදුරු නාශක ඉසීම, දුම් ගැසිම මදුරු දැල් දිවා කාලයේ නිදා ගැනීමේදී භාවිතා කිරීම මදුරුවන් බෝවන ස්ථාන වලට කීටයින් විනාශ කිරීමට, තිලාපියන් වැනි මසුන්, බැක්ටීරියා (බැසිලස් තුරින්ජියෙනියිස් නැමැති) යොදා ගත හැක.ඩෙංගු බිත්තර අවු. 1/2 - 1 පමණ වියලි ස්වභාවයේ නොනැසී පැවතිය හැක.එම නිසා වතුර නොමැති වු පමණින්ම ඩෙංගු බිත්තර විනාශ නොවේ. වාස්තු විද්‍යාවට අනුව ගෘහ නිර්මාණ හා උද්‍යාන අලංකරණය ප්‍රමිතියට අනුව සිදු කිරීමෙන්ද ඩෙංගු මදුරු උවදුරට යම් විසඳුමක් ලැබේ.ගොඩනැගිලි නිර්මාණයේ දී වතුර බසින ආකාරයට වැහිපීලි ප්‍රමිතියට අනුව නිෂ්පාදනය, ඉංජිනේරුවන්ට හා වාස්තු විද්‍යාඥයන්ට මාර්ගෝපදේශකත්වයන් ලබාදීම, වෙළෙඳපොළේ පවතින වැහිපීලි යනාදිය ප්‍රමිතියට අනුව තිබේද කියා පරීක්ෂා කිරීම වැදගත් වේ. බොහෝ ගොඩනැගිලිවල පිහිටි වැහි පීලිවල කැලිකසළ සිර වී ඇති අතර ඒවා ඩෙංගු මදුරුවන් බෝ වීමේ ආකර බවට පත්වීමේ ඉඩක් පැවතිය හැකිය.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:වෛරස් උණ ප්‍රවර්ගය:ඩෙංගු උණ
971
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
සතුන් පිළිබද සංජානනය
සතුන් පිළිබද සංජානනය
පිටත වටරවුම් මහා මාර්ගය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ මහා මාර්ග ප්‍රවර්ගය:යෝජිත මාර්ග ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ යෝජිත ගමනාගමන යටිතලව්‍යුහ
විධූ විනෝද් චොප්රා
Vidhu Vinod Chopra (born 5 September 1952) is an Indian film director, screenwriter and producer. His better known films include Parinda, 1942: A Love Story, Munna Bhai film series (Munna Bhai M.B.B.S. and Lage Raho Munna Bhai), 3 Idiots, PK, Sanju, Ek Ladki Ko Dekha Toh Aisa Laga and Shikara (2020 film). He is the founder of Vinod Chopra Films and Vinod Chopra Productions.
Early life
Chopra was born and grew up in Srinagar, Jammu and Kashmir, India. His father was D. N. Chopra and veteran filmmaker Ramanand Sagar was his half-brother. His father's family originally came from Peshawar, British India. His mother was Shanti Devi Mahalakshmi who left Kashmir with him and family after the migration of Kashmiri Pandits due to Kashmir conflict in 1990. He has dedicated his new movie Shikara to his mother which is based on the same theme. He studied film direction at the Film and Television Institute of India in Pune.
Career
Chopra's first student short film, Murder at Monkey Hill, won the National Film Award for Best Short Experimental Film and the Guru Dutt Memorial Award for Best Student Film.
This was followed by a short documentary highlighting the plight of India's destitute children, called An Encounter with Faces, which was nominated for an Academy Award in the Documentary Short Subject category in 1979. It also won the Grand Prix at the Tampere Film Festival in 1980.
Sazaye Maut, his first full-length feature film, was an adaptation of his previous short, Murder at Monkey Hill. It starred Naseeruddin Shah, Radha Saluja and Dilip Dhawan. Vanraj Bhatia composed the music for the film. For Khamosh, his next directorial venture, Chopra assembled a cast featuring some of the finest acting talent in India. Shabana Azmi, Amol Palekar, Naseeruddin Shah and Pankaj Kapoor, among others, appeared in prominent roles. An inventive meta thriller set in Kashmir, Khamosh remains one of the notable Indian films in the genre.
Parinda is a landmark film in Hindi cinema. It expanded the orbit of the crime drama and the vocabulary of images used in Hindi films while garnering widespread critical acclaim and numerous awards. Several modern Indian filmmakers have expressed their admiration for and drawn inspiration from Chopra's film.
Chopra's next film, 1942: A Love Story, was a historical romance set during the decline of the British Raj. With Anil Kapoor and Manisha Koirala in the starring roles, it was also the last film to have its music composed by the legendary R. D. Burman. Burman received a Filmfare Award for Best Music Director and the film won a total of nine awards at the 40th Filmfare Awards.
He founded his own production company, Vinod Chopra Films, in 1985. Since then, the company has gone on to produce major Bollywood films, and is currently one of the biggest and most successful film production houses in India.
Films
His critically acclaimed films include Parinda, 1942: A Love Story, Mission Kashmir, the Munna Bhai series, Parineeta, and 3 Idiots. 3 Idiots went on to become one of the most successful films in India, and became the first film in the country to cross Rs. 200 crore at the boxoffice. It also found popular appeal in markets like Taiwan and Korea. He also made his Hollywood directorial debut with the film Broken Horses in 2015. However, it received a Rotten Tomatoes rating of 22%, and was a commercial disaster, only making Rs. 60 lakh in its opening weekend.
Awards and nominations
Vidhu Vinod Chopra has received one nomination at the Academy Awards, six National Film Awards, and five awards from fourteen nominations at the Filmfare Awards.
External links
ප්‍රවර්ගය:1952 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
සංජානනය හා සතුන්
සංජාකය හා සතුන් සතුන්ෙග් සංජානන ක්රියාව සතුන් සංජානනය සිද්ධ කරන්ෙන් ෙකෙස්ද
කොළබද
වාද්දුව ප්‍රදේශයේ පොතුපිටිය ග්‍රාමයේ පිහිටි කුඩා ප්‍රදේශයකි. කොලාබද්ද යන නාමය බිඳී නම් පට බැඳුන ඉපැරණි පුරවරයකි.
ලංදේසි යුගයේදී හලාගම කුලයේ හින්න උපකුලයේ රදා උපවර්ගයට අයත් වූවන් බහුලව වාසය කළ ප්‍රදේශයකි. සලාගම කුලයේ හේවාකාර උපවර්ගයට අයත් පිරිසකගේ ඉඩම් වල පදිංචි හින්න සේව්‍ය පක්ශය තමා පදිංචි වීම වෙනුවෙන් හේවාකාරයන්ට බදුගෙවීම නියමයයි. බොහෝ විට රදා උප වර්ගය තම බදු ගෙවීම සිදුකළේ රෙදි ඇපිල්ලීමෙනි. එසේම රදා උපවර්ගයේ පිරිමි පාර්ශවය පලා වගාකරමින් විශේෂ පංගුවක් හේවාකාරයන්ට ලබා දුන්නේය. පලා සඳහා එකල ව්‍යවහාර වූවේ කොළ යන පදයයි. කොළවලින් සිදුකරන බදුගෙවීම කොළාබද්ද වී පසුව කොළබද වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.
ධම්මදින්නා මහරහත් තෙරණිය
ධම්මදින්නා උපන්නේ මගධයේ ධනවත් පවුලක ය. ඇය විවාහ වී සිටියේ විශාක නම් ධනවත් සිටුවරයෙක් සමඟ ය. ඔහු බිම්බිසාර රජුගේ මිතුරෙකි.
විශාකද බුදුරදුන්ගේ අනුගාමිකයෙකු වූ අතර දිනක් බුදු බණ අසා අනාගාමී විය. එබැවින් ධම්මදින්නා ද බුදූන් අනුගමනය කළ අතර ඇය භික්ෂුණියක් බවට පත් වී ඉක්මනින්ම අර්හත් විය. එතුමිය ඒ කාලයේ බුදුන්ට සමාන ලෙසම මිනිසුන්ට ධර්මය ඉගැන්වීම සම්බන්ධයෙන් ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත් වූවාය. මේ හේතුව නිසාම බුදුන් වහන්සේ ධර්‍මය ඉගැන්වීමෙහි ප්‍රමුඛයා ලෙස ධම්මදින්නට ගෞරව කළහ. ප්‍රවර්ගය:Category:රහතන් වහන්සේලා ප්‍රවර්ගය:Category:රහත් තෙරණියන්
වතුරාන වලව්වත්ත වගුරු වනාන්තරය
එක් රැස් වී ඇති නොගැඹුරු ජලයට අනුවර්තනය වූ ශාක ප්‍රජාවගෙන් සැදුම්ලත් මිරිදිය තෙත්බිම් වනාන්තර පද්ධතියක අවසාන සන්තති අවස්ථාව වගුරු වනාන්තරයක් වේ. වසරේ යම් කාලයක් මුළුමනින්ම මිරිදියෙන් වැසී තිබීමත් මේවායේ ලක්ෂණයකි. මේ වර්ගයේ වනාන්තරයක් ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැක්කේ ඒ බුලත්සිංහල, දම්පරාදුගොඩ, වතුරාන ප්‍රදේශයේ පිහිටි වලව්වේ වත්ත නැමති වතුයාය තුලය.
972
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
පොතුපිටිය වාලුකාරාමය
වාද්දුව පොතුපිටිය ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇති වසර දෙසිය පණහකට වඩා ඉතිහාසයකට උරුමකම් පවතින ඉපැරණි විහාරයකි. මෙම විහාරයේ ආරම්භය ක්‍රි.ව. 1770 දක්වා ඈතට දිව යන අතර වැලි අරම ලෙසින් හඳුන්වා පසුව වාලුකාරාමය ලෙසින් නම් කරවා තිබේ. නන්දසිරි නම් ගණින්නාන්සේ විසින් උඩරට සිට මල්වතු පැවිද්ද ලබා පැමිණ මෙම විහාරය අරඹන ලද අතර පානදුර තොටුමුණ පළාතේ මල්වතු නිකාය ස්ථාපිත පළමු විහාරය වන්නේ ද පොතුපිටිය වාලුකාරාම විහාරයයි.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එංගලන්ත තරග සංචාරය 2002
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2002 දී එංගලන්තයේ සංචාරය කළේ එංගලන්තයට එරෙහිව තරඟ තුනකින් යුත් ටෙස්ට් තරඟමාලාවක් ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා වන අතර ඉන් අනතුරුව ඉන්දියාව ද සහභාගී වූ තුන්කොන් එක්දින තරඟාවලියක් ද ක්‍රීඩා කළේය. ශ්‍රී ලංකාව එක්දින තරගාවලියේ තෙවැනි ස්ථානයට පත් වූ අතර එංගලන්තය ටෙස්ට් තරගමාලාව 2-0ක් ලෙස ජයගත්තේ තරගයක් ජය පරාජයෙන් තොරව අවසාන කරමිනි.
නැට්වෙස්ට් (NatWest) තරඟාවලිය (ODI)
ටෙස්ට් තරගමාලාවෙන් පසුව එංගලන්තය, ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව සහභාගී වූ එක්දින තරගාවලිය නැට්වෙස්ට් කුසලානය 2002 ලෙස පැවැත්විය.
බාහිර මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
කොළ
|thumb|right|200px|ගසක කොළ
ප්‍රවර්ගය:Leaf shapes
කොළ පාට
දළ වශයෙන් නැනෝමීටර 520–570 පමණ  තරංග ආයාමයක් සහිත ශක්තිය ප්‍රමුඛත්වය දරණ වර්ණාවලීයකින් හෙබි ආලෝකය විසින් උපදවනු ලබන සංජානනය කොළ නමැති  වර්ණය වෙයි. ව්‍යාකලන වර්ණ පද්ධතියෙහි, එය ප්‍රාථමික වර්ණයක් නොවන අතර, කහ සහ නිල් මිශ්‍රණයකින් හෝ, කහ සහ සයන් වර්ණ මිශ්‍රණයකින් නිපැයෙනු ලබයි; ආකලන ප්‍රාථමික වර්ණ අතුරින් එකක් ලෙස එය සැලකෙයි.
ජෝසප් ලුවී ගේලුසැක්
ජෝසප් ලුවී ගේලුසැක්, යනු ප්‍රංශ ජාතික රසායන විද්‍යාඥයකු සහ භෞතික විද්‍යාඥයෙකු වෙයි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1778 උපත් ප්‍රවර්ගය:1850 මරණ
පුහුණුව සහ, පුහුණු නයායන්
පුහුණුව සහ පුහුණු නයායන්
වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි හදිසි අවස්ථා
වෛද්‍ය විදාවේ හදිසි අවස්ථාවක් යනු පුද්ගලයෙකුගේ ජීවිතයට හෝ දිගුකාලීන සෞඛ්‍යයට ක්ෂණිකව තර්ජනයක් ඇති කරන අනතුරක් හෝ රෝගී තත්ත්වයකි. මෙම හදිසි අවස්ථාවන් සදහා එම අවස්ථාවන්හි ක්‍රියාකාරී වීමට ප්‍රමාණවත් තරම් සුදුසුකම් ලැබූ වෙනත් පුද්ගලයෙකුගෙන් උපකාර අවශ්‍ය වේ. කෙසේ නමුත් ඇතැම් හදිසි අවස්ථා සදහා අදාල රෝගියා විසින්ම ප්‍රතික්‍රියා දක්වනු ලබයි. හදිසි අනතුරු තත්ත්වයෙහි බැරෑරුම්කම අනුව ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම ප්‍රථමාධාර ලබාදෙන්නන්ගේ සිට හදිසි අනතුරු සදහා ප්‍රතිකාර ලබාදෙන ශල්‍ය වෛද්‍යවරුන් ඇතුළු වෛද්‍යවරුන් දක්වා විවිධ වේ.
ඕනෑම හිදිසි අනතුරු අවස්ථාවකදී ඒ සදහා දක්වන ප්‍රතිචාර එම අවස්ථාව, අදාල රෝගියා සහ ඔහුට උපකාර කිරීම පිණිස ඇති සම්පත් ප්‍රභවයන් අනුව විවිධ වේ. තවද අදාල හදිසි අවස්ථාව ඇති වූයේ රෝහලක් තුළද ඉන් පිටතදීද යන්න මත දක්වන ප්‍රතිචාර විවිධ වේ.
ඊලාම්වාදී ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන
ශ්‍රී ලංකාවේ කොටසක ඊලාම් නමින් වෙනම රාජ්‍යයක් ලෙස බෙදා වෙන්කර ගැනීම සඳහා ක්‍රියාත්මක වන සහ ක්‍රිසාතිමක වූ ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන පොදුවේගත්කල ඊලාම්වාදී ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන ලෙස හඳුන්වයි.
වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි හදිසි අවස්ථා
ප්‍රතිචාර
රෝහලකින් පිටතදී හදිසි අවස්ථාවන් ඇති වූ විට හදිසි වෛද්‍ය ප්‍රධධතිකාර ක්‍රම ලබාගැනීම පිණිස දේශිය වශයෙන් පවත්නා හදිසි දුරකථන අංක වන 999, 911, 112 හෝ 000 අමතා අදාල සේවය ලබාගත හැකිය. මෙලෙස දුරකථන ඇමතුම් ලැබෙන අවස්ථාවන්හිදී AMPDS වැනි ප්‍රශ්නාවලියකට ලක්කිරීමෙන් ඇමතුම් ලබාදෙන්නාගේ නම හා ස්ථානය අනුව ඔවුන් ප්‍රමුඛතා පිළිවෙලකට ලක් කෙරේ.
ඊලාම්වාදී ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන
ත්‍රස්තවාදය අත්හල
ප්‍රවර්ගය:ඊලාම්වාදී ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන
වෛද්‍ය විද්‍යාවෙහි හදිසි අවස්ථා
ප්‍රතිචාර
ප්‍රථමාධාර ලබාදීම සදහා පුහුණුව ලැබූ පුද්ගලයන්ට ඊළග මට්ටමේ නිත්‍ය ප්‍රතිකාර ලැබෙන තෙක් රෝගියා සදහා සීමිත මට්ටමකට ප්‍රථමාධ‍ාර ලබාදිය හැකිය. ප්‍රථමාධාර ලබාදීමට හැකියාව නොමැති අයටද සංසුන්ව සිටීමෙන් හා අනතුරට ලක්වූ පුද්ගලයා සමග රැදිසිටීමෙන් ප්‍රථමාධාර ලබාගැනීමට උපකාර කළ හැකිය. හදිසි අනතුරු අවස්ථාවලදී සේවාවන් ලබාදෙන පුද්ගලයන් විසින් කරනු ලබන පොදු පැමිණිල්ලක් වනුයේ අනතුරට ලක්වූ ස්ථානය අවට සිටින පුද්ගලයන් එක් රැස්වීමෙන් රෝගියාට ඇතිවන අපහසුතාවය වැඩිවීම සහ ඔවුනට අදාල සේවාව නිසි පරිදි ලබාදීමට නොහැකි වීමයි. හැකිනම් හදිසි අනතුරු අංශයකට දැනුම් දී ඇත්දැයි තහවුරු කර ගැනීම මුලින්ම සිදු කළ යුතුය. තවත් පුද්ගලයෙකු විසින් හදිසි අනතුරු අංශයෙන් පැමිණේදැයි සොයාබැලීම සහ ඔවුන් අදාල ස්ථානයට රැගෙන ඒම සදහා යෙදිය යුතුය. අමතරව ඇති පුද්ගලයින් අනතුරට ලක්වූ රෝගියාගෙන් ඉවතට අවට ඇති ජනතාව ඉවත් කිරීමට යෙදවිය හැකිය. එමගින් ප්‍රතිකාර ලබාදෙන්නන්ට ප්‍රමාණවත් තරම් ඉඩ ලබාගත හැකිය.
ඇතැම් රටවල හිදිසි අවස්ථාවකදී උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් වන සිවිල් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීම සදහා හොද නීති පද්ධතියක් ඇත. තමාගේ දැනුම මට්ටම සහ පුහුණුවට අනුව සාධාරණීකරණය කළ හැකි අන්දමට ක්‍රියාකාරීවන පුද්ගලයෙකුට හදිසි අවස්ථාවකදී නිසි පරිදි ක්‍රියාත්මක විය හැකිය. ප්‍රතිකාර ලබාදීම ආරම්භ කළ පසුව ප්‍රථමාධාර ලබාදෙන්නා‍ අදාල රෝගියාට වඩාත් ඉහළ මට්ටමේ ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලැබෙන තුරු රෝගියාගෙන් හෝ අදාල ස්ථානයෙන් බැහැර නොයා යුතුය. මෙමගින් රෝගියා අතර මැදදී අත්හැර දැමීමක් සිදු නොවන අතර එසේ සිදු කළ හොත් ප්‍රථමාධාර ලබාදෙන්නාට එරෙහිව නීතිමය ක්‍රියාකාරකම් සිදු කළ හැකිය. මෙලෙස රෝගියා ඉහළ මට්ටමේ සෞඛ්‍ය ආයතනයකට යවන තුරු හෝ තවදුරටත් ප්‍රථමාධාර ලබාදීම ආරක්ෂාකාරී නොවන්නේ නම් හෝ ප්‍රථමාධාර ලබාදෙන්නා ඔහුට එල්ල වන අනතුරුවලින් හෝ විඩාව නිසා පීඩාවට පත්වන්නේ නම් හෝ පමණක් ප්‍රථමාධාර ලබාදෙන්නා හට තමාගේ ප්‍රතිකාර ලබාදීම නැවැත්විය හැකිය.
රෝගීන් හ‍ට ශ්වසනය නොමැති වීම හා හෘද ස්පන්ධනය නතර වූ අවස්ථාවන් වලදී අවධි හතරකින් යුත් මුළධර්මයන් සිදු කරනු ලබයි. ඒවා නම් ඉක්මනින් අදාල ස්ථානයට ලගා වීම, ඉක්මනින් කෘතීම ශ්වසනය ලබාදීම, වහා හෘදයට විද්‍යුත් කම්පන ලබාදීම සහ ඉක්මනින් ජිවිත ආරක්ෂක ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කිරීම.
අදාල අවස්ථාව හානිකර නම් සහ එමගින් රෝගියා තවදුරටත් අනතුරට ලක්කරයි නම් අදාල ප්‍රදේශයෙන් තුවාල ලැබූවන් ඉවත් කිරීම සදහා විශේෂ දැනුමක් අවශ්‍ය වේ. එය හදිසි වෛද්‍ය සහ ගිනි නිවන සේවාවන්හි වෘත්තිකයන් මගින් සිදු කළ යුතුය.
සායනික ප්‍රතිචාර
රෝහල් මට්ටමේදී ප්‍රමාණවත් තරම් සේවක මණ්ඩලයක් හදිසි අවස්ථාවක් සදහා ක්‍රියාකාරී වීම පිණිස සිටිය යුතුය. බොහෝ හදිසි අනතුරු වෛද්‍යවරුන් හදිසි අනතුරු අවස්ථා, කෘතිම ශ්වසනය ලබාදීම සහ ACLS සහතික කරණය ලබාදීම සදහා පුහුණු වී ඇත. විනාශකාරී සහ සංකිර්ණ හදිසි අවස්ථාවලදී බොහෝ රෝහල් සදහා අදාල ස්ථානය තුළ හා ඉන් පිටත තම සේවකයින් ක්ෂණිකව බෙදා හැරීම සදහා කෙටුම්පත් ඇත.
හදිසි අනතරු අංශවලදී සහ නේවාසික රෝගීන්ගේ හදිසි අවස්ථාවලදී ක්‍රියාකාරී වීම සදහා මූලික වැඩි දියුණු කරන ලද ජීවිතාරක්ෂක ක්‍රම පිළිබද මූලික කෙටුම්පත් පවතී. හදිසි අවස්ථාවන් ඇති වීම සදහා හේතුව බැහැර කිරීමට ප්‍රථම ප්‍රමාණවත් තරම් රුධිර පීඩනයක් සහ ඔක්සිජන් සැපයීමක් රෝගියාට තිබේදැයි සොයා බැලීම වැදගත්ය. දරුණු රුධිර වහණියකදී රුධිරවාහිණී කලම්ප කිරීම මගින් ලේ ගමනය වැළැක්වීම සිදු කළ හැකිය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Medical_emergency
973
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
පැහැයන්
පාට පිලිබඳ සිද්ධාන්ත වලට අනුව පාටකට සුදු එක්කිරීමෙන් ලා පැහැය (Tint) ද පාටකට කළු එක්කිරීමෙන්  තද පැහැය (Shade)ද ලැබේ. පාටක ලා පැහැය මූලික අවස්ථාවට වඩා දීප්තිමත් අතර පාටක තද පැහැය මූලික අවස්ථාවට වඩා අඳුරුය.
මෙහෙණින්වහන්සේලා
මාතිකමාතා මෙහෙණි ආරාමය සේනානායක පෙදෙස පාදුක්ක.පුජ්්‍ය:හෝකන්දර සුදින්නා මෙහෙණින් වහන්සේ දුරකථන-:011-2830517 රමණි විවේකාශ්‍රමය ග්‍රීන්ටේලස් ,අරුක්වත්ත,පාදුක්ක. මෙහෙණින්වහන්සේ 0717235362 උත්තරාරාමය අරුක්වත්ත වත්ත පාදුක්ක. පුජ්්‍ය උත්තරා මෙහෙණින්වහන්සේ ගෝතමී ආරාමය අළුත්පාර මීගොඩ මෙහෙණින්වහන්සේ ප්‍රජාපතී භාවනා මධ්‍යස්ථානය බටවල පාදුක්ක.පුජ්්‍ය :කොටිකාවත්තේ ගෝතමී මෙහෙණින්වහන්සේ විදර්ශනා මෙහෙණි ආරාමය පානළුව පාදුක්ක.මෙහෙණින්වහන්සේ රම්්‍යාරාම වවුලුගල මෙහෙණි ආරාමය පුජ්්‍ය:භද්‍රානි මෙහෙණින් වහන්සේ සුසිලාභික්ෂුණී ආරාමය මිල්ලනිය:පුජ්්‍ය :සුමිත්‍රා භික්ෂුණීන් වහන්සේ මඩපාත සිරි සදහම් ආශ්‍රමය පිලියන්දල පුජ්්‍ය:අනුපමා මෙහෙණින්වහන්සේ භික්ෂුණී ආරාමය කුලියාපිටිය. පුජ්්‍ය:පිටිපන සුමින්දා දේවසරා භික්ෂුණීන්වහන්සේ මෙහෙණිආරාමය මාදම්පේ.පුජ්්‍ය:සුමනපාලී භික්ෂුණීන්වහන්සේ මෙහෙණිආරාමය හොරණ .රුචිනන්දා භික්ෂුණීන් වහන්සේ
ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව
ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව යනු ස්විට්සර්ලන්තයෙහි, ලොසාන් නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙන පිහිටි, ජාත්‍යන්තර, ලාබ-නොඋපයන, රාජ්‍ය-නොවන සංවිධානයක් වන අතර, 1894 ජූනි 23 දිනදී  පියරේ දි කුබර්ටින් විසින් පිහිටුවන ලද එහි පළමු සභාපතිවරයා වූයේ  දිමිත්‍රියස් විකේලස් වෙයි. වර්තමානයෙහි එය, සක්‍රීය සාමාජිකයන් 105 දෙනෙකු, ගරු සාමාජිකයන් 32 දෙනෙකු සහ, බහුමාන සාමාජිකයන් 02 දෙනකු වෙතින් සමන්විත වෙයි. අයිඹ්සී යනු ලෝක ව්‍යාප්ත නවීන ඔලිම්පික් ව්‍යාපාරයෙහි උත්තරීතර බලාධිකාරිය වෙයි.
සෑම වසර හතරකට වරක් ගිම්හාන සහ ශීත සෘතුවලදී පැවැත්වෙන නවීන ඔලිම්පික් සහ තරුණ ඔලිම්පික්, අයිඕසී විසින් සංවිධානය කෙරෙයි. අයිඕසී විසින් සංවිධානය කෙරුනු පළමු ගිම්හාන ඔලිම්පික් පැවතියේ, 1896 වසරෙහිදී ග්‍රීසියෙහි, ඇතන්ස් නගරයෙහිදීය; 1924 වසරෙහිදී පළමු ශීත ඍතු ඔලිම්පික් තරග පැවතියේ ප්‍රංශයෙහි, ෂමනී නගරයෙහිදීය.
නැස්කා ඉතිහාසය
මහ‍ පොළොව මත ඇදි අබිරහස් සිතුවම්
මේ තවත් අළුතින් අරඹන විශේෂාංගයක්. මෙය නම් කරන්නේ විවිද දේවල් නමින්. මෙහිදී ‍විවිදාකාරවූ කරුනු කරණා ගැන සාකච්ඡා කරන්න බලාපොරොත්තුවෙනවා.
ඔබ මම මේ කථා කරන්න යන දේ සමහර විට දන්නවත් ඇති. ඒ තමයි Nazca Lines ගැන. මෙහි තිබෙන්නේ මහ පොළොව මත ඇදි අති විශාල රූප හෝ ජ්යාලමිතික හැඩතල සමූහයක්.
Nazca Lines තියෙන්නේ පේරු ර‍ටේ නස්කා කාන්තාරයේ. මේක යුනෙස්කෝ සංවිධානය මගින් ලෝක උරුමයක් ලෙසද නම් කර ඇති අතර, විශාලත්වය ගතහොත් ‍කි.මී. 80 කටත් වඩා එසේ නැතහොත් සැතපුම් 50 කටත් වැඩි බවයි පැවසෙන්නේ. එසේම මේවා සකසන්නට ඇත්තේ ක්‍රි.පූ. 400 සහ 650 අතරේදී වනු ඇති බවද මේ විශය පිළිබද ප්‍රවීණයන්ගේ අදහස. ඒ වගේම ඇදි රූප ගතහොත් මිනිසුන්, වදුරන්, මාළුන්, මකුළුවන්, කුරුල්ලන්, සර්පයන් සහ තවත් සත්වයන්ගේත්, ශාක සහ විවිද ජ්‍යාමිතික හැඩ තලත්, සරල ලෙස පොළොවේ මතුපිට අදුරු පාෂාන ඉවත්කර, අදුරු බව අඩු එළිය ඇති පාෂාන මතුකර ගැනීමෙන් සකසා තිබෙන අයුරු ගුවන් යානයකින්, රූප වලට ඉහළින් ගමන් ගන්නා අයෙකුට හෝ එමගින් ගන්නා ලද ඡායාරූප ඇසුරෙන් දැක ගත හැකියි.
මේවගේ මහපොළොව මත ඇදි රූප ලොව කිහිපතැනකින්ම හමුවෙනවා. ඒ සෑම තැනකදීම මතුවන ප්‍රධානම ගැටළුව තමයි, මේවා කවරෙකු විසින්, කුමන කලෙක, කවර කරුණක් උදෙසා සිදුකරන ලද්දක්ද යන වග. මෙතනදීත් එම සැකසංකා මතුවීම ස්වභාවිකයි. Nazca Lines ගැනත් විවිද මත මේ ගැන ගැඹුරින් ගවේශනයේ යෙදුන උගතුන් ප්‍රකාශ කර සිටිනවා. එක් මතයක් වන්නේ මෙහි විවිද රූප වලින් විවිද වූ සංසිද්ධීන් ඉදිරිපත් කරන බවයි (උදා: සශ්‍රීකත්වය, යෝද නකෂස්ත්‍ර දින දර්ශන ආදිය පිළිබදව සහ විවිද දේවල් ගැන)
එසේම තවත් සුවිශේෂ කාරණාවක් වන්නේ අපගේ ද්වීපයේ ගෞරවනීයම මුතුන්මිත්තා ලෙස සැකලෙක රාවණා රජු පිළිබදව කරුණු හදාරා පොත් ලියා ඇති ඇදුරුතුමෙකුගේ අදහස අනුව මෙම රේඛා රාවණා රජුගේ හෝ ඔහුගේ නෑදෑයෙකුගේ දඩුමොණර යානයක් ගොඩ බැස්සීම සදහා යොදා ගෙන ඇති ගුවන් පථයක රේඛා බවයි. ඔහුගේ මතයට අනුව ඒ කාලයේ ලොව එක් එක් ප්‍රදේශ පාලනය කර ඇත්තේ රාවණා නිරුදුන්ගේ නෑදැයන් බවත්, ඔවුන්ටද දඩුමොණර යානාවන් තිබූ බවත්ය.ඇත්තෙන්ම කිවුවොත් මම මේ ලිපියේ මාතෘකාව වන නස්කා රේඛා පිළිබදව මුලින්ම දැන ගත්තෙත් එම පො‍තෙන්මයි. (ඒත් මට මේ මොහොතේ එම පොතේ නම සහ එය ලියූ කතුවරයාගේ නම මතක නැති නිසා, එය නැවත මතක් වූ වහා මෙහි සටහන් කිරීමට පොරොන්දුවෙමි.)
එසේම වැඩි දෙනෙකුගේ මතය නම් මෙම සලකුණු පිට සක්වල ජීවීන්ට පෘතුවියට පැමිනීමේදී සිය යානා ගොඩබැස්සවීමකට ඇවසි ගුවන්පථයකට අදාල සලකුණු බවයි.
කෙසේ වෙතත් විවිද මති මතාන්තර මෙම කරුණු උදෙසා ඉදිරිපත් කර ඇති අතර අන්තර්ජාලය පිරික්සීමෙන් හෝ ඒ පිළිබද ලියවී ඇති පොත පත පරිශීලනයෙන් ඔබගේ දැනුම මුවහත් කරගත හැකි බවද ප්‍රකාශ කරමි. මේ පිළිබදව තව බොහෝ විස්තර අඩංගු වෙබ් අඩවි රැසක් තිබෙන අතර මේ වෙබ් අඩවි දෙකට ගියොත් ඔබට හොද විස්තරාත්මක කරුණු හා ඡායාරූප දැක ගත හැක.
සිංහල සංඛ්‍යාංකනය
වර්තමානයේ මෙරට මෙන්ම ලෝකයේ අනෙක් රටවල ද සම්මත වශයෙන් මෙවැනි අංක කට්ටල දෙකක් තම කටයුතු සඳහා භාවිතයට ගනු ලබයි. එනම් 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0 වශයෙන් දැක්වෙන හින්දු අරාබි අංක සහ i, ii, iii, iv, v, x, M, L ලෙසින් දැක්වෙන රෝමානු අංක කට්ටල ය. මෙයින් හින්දු අරාබි අංක බහුලව ම භාවිත වන අතර ලැයිස්තු සකස් කිරීම, අංක කිරීම වැනි කටයුතුවලදී රෝමානු අංක ද භාවිත කරයි.
සිංහල භාෂාවේදී ‘අංක’ හා ‘ඉලක්කම්’යන වචන සංඛ්‍යා දැක්වීම සඳහා යොදා ගැනේ. මේ අංක ක්‍රම උඩරට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන්ට යටත් වනතුරු ම භාවිතයට ගෙන තිබෙන අතර මේවායින් කිහිපයක් විසිවැනි සියවසේ ද භාවිතයට ගෙන තිබේ.
සිංහල කේත
සිංහල ඉලක්කම් හෙවත් සිංහල අංක මෙලොව පවතින ප්‍රධාන ඉලක්කම් වර්ග තුන අතරින් එකකි මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ අගය වැඩි කිරීමේ උපාංගයක් ලෙස ශුණ්‍ය හෙවත් බිංදුව භාවිතා නොකිරීමයි. එමෙන්ම සිංහල ඉලක්කම් ශාස්ත්‍රය හැර ලිත් ලකුණු,කටපයාදිය, භූත ආදිය අංක ඉලක්විකම් විශේෂ නොව ඒවා සිංහල කේත ශාස්ත්‍ර බව ජානක තරංග ආරියරත්න මහතා සිය හෙළයින්ගේ විද්‍යාවක් කෘතියේ දක්වයි. (පිට 66-67) මෙම කේත ශාස්ත්‍ර අතීතයේ බණ්ඩල සිලම්බ නමින් හදුන්වා ඇති බව වර්ගපූර්ණිකාව ඇදුරෙන් පෙන්වා දෙයි. කටපයාදී,භූත ආදී කේත සිංහල අක්ෂර මාලාව හා සිංහල ඉලක්කම් හා සිංහල බස සුසන්යෝගයෙන් නිර්මිත ශාස්ත්‍රයකි සිංහල කේත ශාස්ත්‍රය. මෙම කේත ශාස්ත්‍රයේදී සිංහල ඉලක්කම් සිංහල අක්ෂරයන්ටද, සිංහල අක්ෂරයන් සිංහල ඉලක්කම් වලටද අදේශ කර කේත නිර්මාණය කරයි. මෙය වෙනමම සිංහල ශාස්ත්‍රයකි.
සිංහල අංක හෙවත් සිංහල ඉලක්කම්
පුරාණ අංක (Archaic Numerals)යනුවෙන් ද හඳුන්වන මේ අංක භාවිත කර ඇත්තේ සාමාන්‍ය ගණනය කිරීම් හා සරල අංක දැක්වීම වෙනුවෙනි. මේ අංක පද්ධතියේ ශූන්‍ය හඳුනා ගැනීමට නොලැබෙන අතර මෙහි දහය, හතළිහ, පනහ, සියය, දහස ආදී සංඛ්‍යා දැක්වීම සඳහා ද වෙනස් සංකේත භාවිත කර ඇත. පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුවල ලේඛන සහ අණපනත්වල ද මේ ඉලක්කම් භාවිත වූ බව සඳහන් වෙයි. මේ සිංහල ඉලක්කම් සඳහා ඒවාට ම අනන්‍ය වූ සංකේත භාවිත වී තිබුණු අතර ඒවා මඟින් සංඛ්‍යා නිරූපණය සිදු විය. මේ සංකේත පිළිබඳ පැහැදිලි විස්තර ඒබ්‍රහම් ඒ. මෙන්ඩිස් ගුණසේකර මහතාගේ “A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language” නම් ග්‍රන්ථයෙහි සහ 1938 වර්ෂයේදී රජයේ මුද්‍රණාලයාධිපති විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ඩබ්ලිව්. ඒ. ද සිල්වා මහතා විසින් සංස්කරණය කරන ලද “Catalogue of Palm Leaf Manuscript in the Colombo Museum” හි පළමු වෙළුමෙහි ද අඩංගු කර ඇත. ඒ මඟින් මේ ඉලක්කම් සඳහා භාවිත වූ සංකේත පිළිබඳ පැහැදිලි අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.
මේ ඉලක්කම් භාවිතය සඳහා පැහැදිලි උදාහරණයක් ලෙස 1815 දී උඩරට නායකයන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා අතර අත්සන් කරන ලද උඩරට ගිවිසුම දැක්විය හැකිය. මේ ගිවිසුමෙහි ඉංග්‍රීසි කොටසේ වගන්ති අරාබි ඉලක්කම් භාවිත කරමින් අංකනය කර ඇති අතර ඊට සමාන්තර සිංහල වගන්ති සිංහල ඉලක්කම් භාවිතයෙන් අංක කර ඇත.
ලිත් ඉලක්කම් හෙවත් පංචාංග අංක
මේ අංක කට්ටලය බහුල ලෙස භාවිත කර ඇත්තේ හඳහන් සෑදීම සහ නක්ෂත්‍ර ගණනය කිරීම් වෙනුවෙනි. එමෙන්ම මේ අංක පුස්කොළ පොත්වල පිටු අංකනය කිරීම සඳහා ද භාවිතයට ගෙන තිබේ. පුස්කොළවල හඳහන් ලිවීමේදී මේ අංක දිගින් දිගට ම භාවිත කර ඇති අතර විසිවැනි සියවසෙහි ආරම්භය තෙක් ම මේ සම්ප්‍රදාය පවත්වා ගෙන ගොස් ඇත.
ප්‍රධාන වශයෙන් ලිත් ඉලක්කම් අනුවාද දෙකක් හඳුනා ගෙන ඇත. මේවායේ ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් වන්නේ එහි හඳුනා ගෙන ඇති අනුවාද දෙකෙහි ම ශූන්‍ය දක්නට ලැබීමයි. මේ ඉලක්කම් ක්‍රමය භාවිත කරමින් සංඛ්‍යා ලිවීමේදී ද අනුගමනය කර ඇත්තේ වර්තමානයේ අරාබි සංඛ්‍යා භාවිතයට ගන්නා ආකාරයටම ය. එනම් වමේ ඇති අංකයේ අගය ශුන්‍යය නිසා දහයෙන් වැඩි වන ආකාරයෙනි. (උද - දෙක ඉලක්කමට පසුව ශුන්‍යය ලිවීමෙන් විස්ස ලබා ගැනීමේ ක්‍රමය) මෙහිදී ලිත් අංක ක්‍රමයේ ශුන්‍ය දැක්වෙන සංකේතය වන හල් කිරීමේ ලකුණ (කොඩිය) කිසියම් සංඛ්‍යාවට පසුව යෙදූ විට එය දහයෙන් වැඩි වෙයි.
උදාහරණ ලෙස ලිත් ඉලක්කම්වල “හතර” දැක්වීම සඳහා භාවිත වනුයේ “ජ” සංකේතයයි. “ජ” ට පසුව හල් කිරීමේ ලකුණ ලියා ඇත්නම් එය “හතළිහ” වෙයි.
ලිත් ඉලක්කම්වල අංක දක්වා ඇත්තේ සිංහල අකුරු හා ස්වර විකරණ කාරක යොදා ගනිමිනි. මේ අංකවල අනුවාද දෙකක් ඇති බවට වෙන් කිරීමට හේතු වී ඇත්තේ අංක “දෙක” “තුන” සහ “නවය” දක්වා ඇති ආකාරය අනුව ය. එක් අනුවාදයක දෙක, තුන සහ නවය යන ඉලක්කම් සඳහා “ණ” (මූර්ධජ) අක්ෂරය හා විකරණ කාරක භාවිත කර ඇති අතර අනෙක් අනුවාදයේ දෙක, තුන සහ නවය යන ඉලක්කම් සඳහා “න” (දන්තද) අක්ෂරය සහ විකරණ කාරක භාවිත කර තිබේ. මේ අනුවාද දෙකෙහි ම ශූන්‍ය දැක්වීම සඳහා හල් කිරීමේ ලකුණ (කොඩිය) භාවිත කර ඇති අතර අංක හය ලිත් ඉලක්කම්වල දක්වා ඇත්තේ ඇක්ම වශයෙනි.
මේ අංක ක්‍රමයේදී
ලෙස භාවිත කර ඇත. මේ ඕනෑ ම සංඛ්‍යාවක් හල් කිරීම මඟින් දහයේ ගුණාකාර ලබා ගත හැකිය. එනම් “න්” යනු විස්සය. “නා” තිහ වෙයි.
මේ ප්‍රධාන අනුවාද දෙකට අමතරව ශූන්‍ය දැක්වීම සඳහා හල් ලකුණ පමණක් භාවිත නොකර හල් ලකුණ සමඟ පිල්ල (ා්) “ා්” යොදා ගැනීමේ අවස්ථාවක් ද හමුවී ඇත.
හෙන්ද්‍රික්ද සිල්වා හෙට්ටිගොඩ මහතාගේ නක්ෂත්‍ර පොතෙහි මෙලෙස ශූන්‍ය දැක්වීම හමුවන අතර එය වෙනත් තැනක හමු වී නොමැත.
කටපයාදිය
කටපයාදිය යනු සිංහල ව්‍යඤ්ජන යොදා ගනිමින් බින්දුව හා එකේ සිට නවය දක්වා අංක දක්වන අංකන ක්‍රමයකි. “කටපය” ඉලක්කම් ලෙස ද මේ ක්‍රමය හඳුන්වයි. මෙය ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතයට ගෙන ඇත්තේ දින ලිවීම සඳහා ය. මේ සංඛ්‍යාංකනය කටපයාදිය ලෙස හඳුන්වන්නේ “ක” “ට” “ප” සහ “ය” යන සිංහල හෝඩියේ අක්ෂර අංක “එක” දැක්වීම සඳහා භාවිත කිරීම නිසා ය. වර්තමානයේ ද මෙරට ප්‍රමුඛතම ග්‍රහ ලිත වන ඈපා පංචාංග ලිතෙහි මුල් පිටුවෙහි අවුරුදු සඳහන් කරන්නේ කටපයාදිය භාවිතයෙනි.
මේ ක්‍රමයට අනුව දෙදහස් දහ අට වසර “ඛනකද” ලෙස ලිවිය හැකිය. සාමාන්‍ය ක්‍රමය අනුව ඉලක්කම් වමේ සිට දකුණට ලියනු ලබයි. උදාහරණ ලෙස දෙදහස් දහ අට (2018) දෙක (2) බින්දුව (0) එක (1) අට(8) යන පිළිවෙළට වමේ සිට දකුණට ලිවීම දැක්විය හැකිය. එනමුත් “කටපය” ක්‍රමයේදී භාවිත වන්නේ දකුණේ සිට වමට ලියා යළි කණපිට හරවා කියැවීමයි. එනම් දෙදහස් දහ අට (2018) යන්න දකුණේ සිට වමට 8102 එනම් අට (8) එක (1) බින්දුව (0) දෙක (2) යන ආකාරයට ලියනු ලැබේ. ඉන්පසු අට එක බිංදුව දෙකට අදාළ පරිදි “කටපය” ක්‍රමයට අදාළ අකුරු යොදා ගනිමින් ලියා පසුව කියැවීමේදි එය යළි නිවැරදි පිළිවෙළට ගළපා කියැවීම සිදු කරයි. මෙය යම් නොගැළපෙන ක්‍රියාවක් ලෙස පෙනුණ ද සැබෑ ලෙස ම මෙහිදී සිදු වනුයේ සම්මත රටාවකට අනුව පහසුවෙන් භාවිත කළ හැකි, මතකයෙහි තබා ගත හැකි පහසු උච්චාරණයක් සහ අර්ථයක් සහිත වචනයක් සාදා ගැනීමයි. මෙහිදී ඒ ඒ අක්ෂර සඳහා විකරණ කාරක යොදා ගනිමින් සුදුසු වචන සකස් කරන අතර කියැවීමේදි විකරණ කාරකය ඉවත් කරනු ලබයි.
ඉස්පිලි, පාපිලි ආදිය යොදා ගත්ත ද ඉන් සංඛ්‍යාත්මක අගයට වෙනසක් නොවන නිසා ඒ අදාළ සංඛ්‍යා ඉතා පහසුවෙන් මතක තබා ගැනීමට හා භාවිතයට ගැනීමට හැකිවීම මෙහි විශේෂත්වයකි.
උදාහරණයක් ලෙස දෙදහස් දහහත (2017) යන්න කටපය ක්‍රමයට හත එක බිංදුව දෙක (7102) සඳහා අනුරූප අක්ෂර යොදා ගනිමින් “ස ක න ර” ලෙස ලිවිය හැකිය. මෙය මතක තබා ගැනීම සඳහා ඉස්පිලි, පාපිලි ආදිය යොදා ගනිමින් “සක්‍රනාරි” ලෙස පහසුවෙන් භාවිත කළ හැකි වචනයක් සාදාගත හැකිය. එවිට එය “සක්‍රනාරි වර්ෂය” යනුවෙන් භාවිත කළ හැකිය.
තවත් උදාහරණයක් ලෙස 1818 දැක්වීය. මෙය 8181 ට හරවා කටපය ක්‍රමයෙන් “දිප්‍යදීපා” ලෙස දැක්විය හැකිය. සංස්කෘතික ලේඛනවල එක් එක් වර්ෂ සඳහා නම් ලබාදී ඇත්තේ මේ අනුව ය. කටපයාදිය දකුණු ඉන්දියානු ජ්‍යෝතිර්වේදීන් විසින් බහුල ව භාවිත කරන අතර මෙරට ඇතැම් චෝල ශිලා ලේඛනවල ද මේ ක්‍රමය භාවිතයෙන් දිනය යොදා තිබෙන අයුරු දැක ගත හැකිය.
සිංහල අක්ෂර මාලාවේ අක්ෂර අංක සඳහා අනුරූපව භාවිත කළ අංක කට්ටලය
සිංහල අක්ෂර යොදා ගනිමින් පුස්කොළ පොත්වල පිටු අංකනය කිරීමේ ක්‍රමයක් පුරාතනයේ මෙන්ම මෑත කාලීනව ද භාවිත වී තිබේ. මෙහිදී “ඇ” සහ “ඈ” යන ස්වර දෙක හැර සිංහල හෝඩියේ ස්වර සහ ව්‍යඤ්ජනවල අනුපිළිවෙළ මේ සඳහා යොදා ගැනීම සිදුකර තිබේ. මේ නිසා මේ ක්‍රමය “හෝඩියෙන් අංකනය” ලෙසින් ද හඳුන්වයි. පුස්කොළ පිටු අංක කිරීම සඳහා ස්වර යොදා ගැනීමේ සම්ප්‍රදාය බෞද්ධ අත්පිටපත්වලදී බහුලව දැකිය හැකිය.
මේ ක්‍රමය සඳහා සිංහල ස්වර 16 (දහසය) සමඟ ව්‍යාඤ්ජන 34 යොදා ගෙන තිබේ. මේ මඟින් සාදාගත හැකි අක්ෂර සංයෝජන ගණන 544 කි. මෙලෙස අංක කිරීම පළමු ගාත්‍රාක්ෂරයෙන් ආරම්භ වෙයි. එනම් “ක” අක්ෂරයෙන් ආරම්භ කරයි. ඉන්පසු ක, කා, කි, කී, කු, කූ, කෘ, කෘෘ, කෟ, කෳ, කෙ, කෛ, කො, කෞ, කං, කඃ ලෙස අංක කරයි. මෙලෙස අංක 16 ක් ලිවිය හැකිය. මේ ආකාරයට ක, ඛ, ග ලෙස සිංහල හෝඩියේ ගාත්‍රාක්ෂර 34 (තිස්හතරම) භාවිත කරයි. මේ අකාරයට අංක 544 සදා ගත හැකි වන අතර පිටු අංකනය සඳහා එයට වඩා ඉලක්කම් අවශ්‍ය වූ විට “ද්වී” යන වචනය සමඟ තවත් 544 ක දෙවැනි වටයක් යොදා ගනී.
එය ද ප්‍රමාණවත් නොවේ නම් “ත්‍රි” යන චවනයත් සමඟ 544 ක තුන්වැනි වටයක් ද යොදා ගෙන තිබේ. මෙලෙස තව තව අංක අවශ්‍ය වේ නම් පාලි ක්‍රමය අනුව “ද්වී” “ත්‍රි” “ච” .... ආදී වශයෙන් පිටු අංකනය සිදු කරයි. එසේ නොමැති නම් මුල් වටය අවසාන කර ඊළඟ වටය ඇරැඹීමේදී ඒ අකුරට පෙර හෝ පසුව අදාළ “ලිත් ඉලක්කම” හෝ “අ”, “ආ”, “ඇ” ආදී වශයෙන් ප්‍රාණාක්ෂර යොදා ගැනීම ද සිදුකර තිබේ.
භුත අංක හෙවත් භූත සංඛ්‍යා
අංක දැක්වීම සඳහා සිංහල සාහිත්‍යයේ යෙදෙන චවන භාවිතයට ගැනීමේ අවස්ථා ද හමු වී තිබේ. වචනවලින් අංක දැක්වීම හඳුන්වන්නේ භූත සංඛ්‍යා යනුවෙනි. පංච මහා භූතවලට ඇතුළත් පෘථිවි ආදී වස්තුවලින් ප්‍රකාශ වන ගණන් හෙයින් මේවාට භූත සාධක යැයි කියන ලදී. මේ ගණන් අඟවන්නේ වචනවලින් ය. එසේ අඟවන ගණන වචනයේ අර්ථය පිළිබඳ යම් කිසි කරුණක් ආශ්‍රය කරගෙන ප්‍රකාශ කිරීම සිදු කරයි. යම් වචනයකින් යම් ගණනක් අඟවනවා නම් ඒ වචනයේ අර්ථය ඇති වන (පර්යාය) වචනවලින් ද ඒ ගණන ඇඟවිය හැකිය.
මිනිසා ලෝකය ග්‍රහණය කර ගනුයේ තමා දකින, තමාට ගෝචර වන දේ ඇසුරිනි. සංඛ්‍යා බිහිවීමට ද හේතුව වූයේ එයයි. මිනිසා තමා ග්‍රහණය කර ගන්නා ලෝකය අනුව විවිධ සම්මත ඇතිකර ගත් අතර ඒවා සංස්කෘතිය සමඟ බද්ධ වීම සිදු විය. මිනිසාට විශ්වය, අහස හිස්තැනකි. එය ශූන්‍ය විය. මිනිසාට ඇත්තේ එක් ලෝකයකි. එක් ඉරකි. එක් සඳකි. ඇස්, කන්, අත, පය ආදිය නම් දෙක බැගින් ඇත. අතීතය, දැන්, අනාගතය ලෙස කාල තුනකි. දිශාල යුගල වේද නම් හතරකි. ඉන්ද්‍රියයන් පහකි. ආයතන සයකි. මෙලෙස පොදුවේ දක්නට ලැබෙන සම්මත සංඛ්‍යා ලෙස සටහන් කර ගැනීමට මිනිසා හුරු වූ අතර තමාට අවශ්‍ය අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේදී මේ සම්මත භාවිත කිරීම සිදු විය. මෙලෙස ඇති වූ සංකල්පීය අර්ථ නිරූපණය ප්‍රදේශය සහ සංස්කෘතිය මත රඳා පවතී. පුරාතනයේ දැනුම ගලා ගෙන ගියේ චාවිකව මතකයෙන් සජ්...යනා කිරීම මඟිනි. මේ නිසා පහසුවෙන් මතකයේ තබා ගත හැකි මේ සංකල්ප ඉදිරියටත් භාවිත වීම සිදු විය.
පසුකාලීනව වෙනත් අංක ක්‍රම භාවිතයට පැමිණියාට මේ මුල් ක්‍රමය විවිධ පරිනාමවලට ලක්වෙමින් විවිධ පුද්ගලයන් විවිධ කටයුතු සඳහා යොදා ගෙන ඇත. පැරැණි ගණිතඥයන්, තාරකා විද්‍යාඥයන්, ජ්‍යෝතිෂයක් මෙවැනි අංක ක්‍රම භාවිත කර ඇත. ඔවුන් වැඩි දියුණු කළ මේ භූත සංඛ්‍යා සඳහා ඒ ඒ සංකල්පයට අදාළ වචන යොදා ගෙන ඇත. ඒ අනුව
වැනි වචන භූත අක්ෂර ලෙස යොදා ගෙන ඇත.
යනුවෙන් මේ භූත සංඛ්‍යා පිළිබඳව ඒබ්‍රහම් ඒ. මෙන්ඩිස් ගුණසේකර මහතා විසින් 1901 වසරෙහි සංස්කරණය කරන ලද ‘ඥානාදර්ශය’ සඟරාවේ ‘ග්‍රන්ථාණවයෙහි’දක්වා ඇත. “භූත සාධක ක්‍රමයට ඇතුළත් ප්‍රධාන ගණන් කියන පද” යනුවෙන් භූත සංඛ්‍යා සඳහා භාවිත වූ වචන රාශියක් එතුමා ‘ග්‍රන්ථාණවයෙහි’ දක්වා ඇත.
මේ භූත සංඛ්‍යා ඉදිරිපත් කිරීමේදී අදාළ සංඛ්‍යාව නොකියා ඊට බැඳුණු සංකල්ප ඉදිරිපත් කරයි. මේ ගණන් දැක්වීම ද, කටපය ගණන්, මෙන් දකුණේ සිට වමට ය. මේ නිසා අදාළ වචන, සංකල්ප දැක්වීමේදී සංඛ්‍යාවේ අග සිට මුලට ඉදිරිපත් කිරීම සිදු කරයි. උදාහරණ ලෙස 2017 යන්න 7102 පිළිවෙළ ‘සෘෂි චන්ද්‍ර ගගන කර්ණ’ ලෙස ඉදිරිපත් කරයි. 1087 යන්න 7 8 1 0 අකාරයට ‘ර්‍සෘෂි නාග කේන්ද්‍ර’ ලෙස දැක්විය හැකිය.
සිංහල ඉලක්කම් විකාශනය හා භාවිත
සිංහල ශිෂ්ටාචාරයේ මුල් කාලවලදී බ්‍රාහ්මී අක්ෂරවලට සමානකමක් ඇති අංක සිංහලයන් විසින් භාවිතයට ගන්නට ඇතැයි සැලකේ. දැනට ලොව භාවිත වන හින්දු අරාබි අංක ද බ්‍රාහ්මි අංකවලින් පරිණාමය වී ඇති බව දැන් පිළිගන්නා මතය වෙයි.
පොලොන්නරු වටදාගෙයින් සිංහල ඉලක්කම් සඳහා පැහැදිලි සාධක හමු වී ඇත. එහි බිම අතුරා ඇති පැතලි ගල් අංකනය සඳහා මේ ඉලක්කම් භාවිත කර තිබේ. වටදාගෙයි හමු වූ අංක අතර සිංහල ඉලක්කම් පුස්කොළ පොත් අංකනය කිරීමේදී හමු වූ ස්වර පදනම් කරගත් අංක ක්‍රමය මෙන්ම සංස්කෘත අකුරු භාවිත කළ අවස්ථා ද හමු වී ඇත.
1815 දී උඩරට නායකයන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා අතර අත්සන් කරන ලද උඩරට ගිවිසුමෙහි ඉංග්‍රීසි කොටසේ වගන්ති අරාබි ඉලක්කම් භාවිත කරමින් අංකනය කර ඇති අතර ඊට සමාන්තර සිංහල වගන්ති මේ සිංහල ඉලක්කම් භාවිතයෙන් අංක කර ඇත.
එමෙන්ම මහනුවර අවසාන රජු වූ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුගේ සාක්කු ඔරලෝසුවෙහි ද සිංහල ඉලක්කම් තිබීම මේ සිංහල ඉලක්කම්වල පැවැති දියුණුව සඳහා හොඳම උදාහරණයකි.
ක්‍රි. ව. 1505 දී පමණ පෘතුගීසින් යටතේ පැවැති මුහුදු බඩ පළාත්වල අරාබි ඉලක්කම් ව්‍යවහාරයට එක්වීමත් සමඟ විශාල දියුණුවක් ලබා තිබූ සිංහල ඉලක්කම් අභාවයට යෑම ආරම්භ විය. වර්ෂ 1824 පමණ වනවිට සමස්ත රටෙහි ම, සිංහල ඉලක්කම් හැර දමා ඒ වෙනුවට අරාබි (ලංසි) ඉලක්කම් භාවිතයට ගන්නා ලදී. එසේ නමුත් 1936 තරම් මෑත කාලයේ සකස් කළ හඳහන්වල පවා සිංහල ලිත් ඉලක්කම් භාවිත කළ බවට ද සාධක හමු වී තිබේ. අභාවයට ගිය සිංහල ඉලක්කම් ව්‍යවහාරයට ගෙන ඒම සඳහා රජයේ දුම් රථවල පන්තිය දැක්වීමට සිංහල ඉලක්කම් භාවිත කිරීම ද ගත් උත්සාහයක් ගැන සඳහන් වුව ද වර්තමානය වනවිට සිංහල ඉලක්කම් ක්‍රමයක් පැවැතුණු බව වත් නොදන්නා තරමට භාවිතයෙන් ඉවත්ව ගොස් තිබේ.
සිංහල ඉලක්කම්වල විශ්වකේත නිරූපණය
පරිගණකයේ භාෂා භාවිතයේදී ලොව සෑම භාෂාවකට ම අවස්ථාව හිමි විය යුතු නිසා එතෙක් භාවිත වූ ඇමෙරිකානු ක්‍රමය වෙනුවට ලෝකයටම පොදු වූ ක්‍රමයක් ලෙස Unicode හෙවත් විශ්වකේත ක්‍රමය ඇති විය. මෙහිදි සෑම භාෂාවක් සඳහා ම අනන්‍ය කේත ක්‍රමයක් ඇති කරන ලදී. ඒ අනුව සිංහල භාෂාව සඳහා සිංහල හෝඩිය සහ පිළි විශ්වකේත ක්‍රමයට ඇතුළත් විය. සිංහල විශ්වකේත හෝඩිය සඳහා සිංහල ඉලක්කම් ද ඇතුළත් කළ යුතු යැයි සිංහල ඉලක්කම් පිළිබඳ උනන්දුවක් දැක්වූ මිචෙල් එමර්සන් මහතා විසින් 2007 .02. 08 දින Unicode කන්සෝටියම වෙත යෝජනා කරන ලදි. ඒ සඳහා ඔහු විසින් සිංහල ඉලක්කම් 20 ක් ද යෝජනා කරන ලදි. එනමුත් එයට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනය (ICTA)විසින් මේ පිළිබඳව තව දුරටත් අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා කල් ලබාදෙන ලෙස ...2008.08.28 දින Unicode කන්සෝටියම.... වෙතින් ඉල්ලා සිටින ලදී. ඒ අනුව මෙරට මේ සම්බන්ධයෙන් උනන්දු වූ පිරිස් එක්රැස් කර ඔවුන්ගේ එකඟතාවෙන් සිංහල ලිත් ඉලක්කම් බිංදුව සිට නවය දක්වා සහ‍ සිංහල ඉලක්කම් එක සිට නවය සහ දහය සිට අනූව දක්වා සහ සියය හා දහස අමතර ලැයිස්තුවක් වශයෙන් එක් කිරීමට යෝජනා කර සිංහල විශ්වකේත සඳහා ඇතළත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී.
ඒ අනුව මේ වනවිට ඒ ඉලක්කම් සිංහල විශ්වකේතේ අන්තර්ගත කර තිබෙන අතර පරිගණක සහ අන්තර්ජාලයේදී ඒවා ඉතා පහසුවෙන් භාවිත කිරීමට අවස්ථාව හිමි වී තිබේ. මේ නිසා පරිගණයක් මඟින් සිංහල භාෂාවෙන් කටයුතු කරන ආකාරයට ම ඉතා පහසුවෙන් මේ සිංහල ඉලක්කම් ද භාවිතයට ගැනීමට හැකිය. මේ නිසා ඉදිරි තොරතුරු තාක්ෂණ ලෝකයක සිංහල ඉලක්කම්වල අනන්‍යතාව රැක ගැනීමට විශාල පිටුවහලක් ද ලැබී තිබේ.
සිංහල ඉලක්කම් පිළිබඳ වාර්තා කිරීම සඳහා විශාල මෙහෙවරක් කළ විද්වතුන් අතරින් කෙනෙක් වන්නේ ඒබ්‍රහම් ඒ මෙන්ඩිස් ගුණසේකර මහතා ය. ඒ මහතා විසින් 1891 දී පළ කරන ලද ‘A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language’ නම් ග්‍රන්ථයෙහි ඔහු විසින් සොයා ගන්නා ලද වටිනා විස්තර රාශ්‍රියක් අන්තර් ගත කර ඇත. එමෙන්ම ඒ පිළිබඳ තවත් කරුණු රාශියක් ඩබ්ලිව්. ඒ. ද සිල්වා මහතා විසින් සොයා ගන්නා ලදුව ඒ මහතා විසින් සංස්කරණය ලද 1938 වර්ෂයේදී රජයේ මුද්‍රණාලයාධිපති විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ‘Catalogue of Palm Leaf Manuscript in the Colombo Museum’ හි පළමු වෙළුමෙහි ද අඩංගු කර ඇත.
මෑත කාලීනව මේ පිළිබඳව අධ්‍යනය කර සිංහල ඉලක්කම් ද විශ්වකේත සඳහා ඇතුළත් කිරීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගණක අංශයේ හර්ෂ විජයවර්ධන මහතාට ය. එමර්සන් මහතා විසින් විශ්වකේත සඳහා සිංහල ඉලක්කම් ඇතුළත් කළ යුතු යැයි යෝජනා කළ පසු ඒ පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනයේ දේශීය භාෂා ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායම විසින් ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයීය පරිගණක විද්‍යාතනය හා මේ පිළිබඳව දැනුමැති පුද්ගලයන් හා සම්බන්ධ වෙමින් මේ පිළිබඳව සොයා බලා සිංහල ඉලක්කම් විශ්වකේත සඳහා ඇතුළත් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී. මේ පිළිබඳව හර්ෂ විජයවර්ධන මහතා විසින් සිදු කරන ලද පර්යේෂණ ඇසුරෙන් “Numerations in the Sinhala Language” නම් කෘතිය ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත.
මූලාශ්‍ර
අසිරු වේදිත කරුණාරත්න - සත්මඩල සඟරාව 2018 ඔක්තෝම්බර් ( ලෙක්හවුස් ප්‍රකාශනයක්)
හර්ෂ විජයවර්ධන - Numerations in the Sinhala Language (ශ්‍රී ලංකා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ නියෝජිත ආයතනය)
ඒබ්‍රහම් ඒ මෙන්ඩිස් ගුණසේකර - A Comprehensive Grammar of the Sinhalese Language
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික ගුහා සිතුවම්
thumb|ගුහා සිතුවමි කිපයක්|310x310පික් ශ්‍රී ලංකාවේ නොයෙක් පළාත් වලින් ප්‍රාග් ඓතිහාසික සිතුවම් පිහිටි ගුහා 34 ක් ක් පමණ සොයාගෙන අැත‍‍. මේවාටයින් ඉතා පැරණි සිතුවමි පිහිටියේ අනුරාධපුරයේ පිහිටි තන්තිරිමලේ ලෙනක් තුළය. සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ මතයට අනුව එම සිතුවම් වසර 4000 ක් තරම් පැරණිය. ආදි මානවයා තම සිතුවම් වලට යොදා ගත්තේ සත්ව දඩයමය. ඒ අනුව ලංකාවේ ප්‍රාග් එෙතිහාසික ලෙන් තුළ ඇද තිබෙන්නේ මිනිස් රූප - සත්ව රූප සහ දඩයම් අයුද වැනි රූප සටහන් හා සංකේතද මේවා අතර හදුනා නොගත් රූප සටහන් ද දැකිය හැකිය.
ප්‍රධාන වශයෙන් ආදි මිනිසා තම සිතුවම් කරණයේදී ක්‍රම දෙකක් භාවිතා කර ඇත.
ආදි මිනිසා තම චිත්‍ර ඇදීම සදහා සායමි තනා ගත්තේ ශාක යුෂ, සතුන්ගේ රුධිරය හෝ වර්ණවත් මැටි හෝ අඵ සත්ව තෙල් නැති නම් ශාක මැලියම් වර්ගයක් මිශ්‍ර කර ගැනීමෙනි. තවද විද්වතුන්ගේ මතයට අනුව ශ්‍රී ලංකාව පැලියොලිතික් යුගයේ සිටම ආදි මානවයා භාවිතා කළ ගල් ගුහා සිතුවම් අනුක්‍රමයෙන් සංයුක්ත චිත්‍ර අක්ෂර් බවටත්, පසුව එම රේඛා සිතුවම් ප්‍රාථමික අක්ෂර ක්‍රමයක් වශයෙනුත් වර්ධනය වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
තන්තිරිමලේ ගුහා සිතුවම්
අනුරාදපුර දිස්ත්‍රික්කයේ මහවිලච්චිය පාරේ නිකවැව වයඹ දෙට මල්වතු ඔය අාසන්නයේ තන්තිරිමලේ පිහිටා අැත‍. ආදි කාලේ සිටම පුද බිමක් වූ මේ බිම විශාල සමතල පර්වත තලයකින් යුක්තය. එහි එක් බෑවුමක කැලෑ මැදින් ටික දුරක් ගිය විට ආදි මානවයවන් (බලංගොඩ මානවයා) විසින් අදින ලද සිතුවම් පිහිටි ලෙන හමුවේ. සිය දෙනෙකුට වුවද සෙවන සලසන ගල් ලෙන, පිහිටි පර්වතයක් හේතු කොටගෙන සෑදී ඇත. එම ලෙනේ ඇතුළු පැත්තේ සහ පිටුපස ද සිතුවම් අැද අැත. thumb|210x210පික්|තන්තිරිමලේ ලෙන thumb|148x148px|කණ්ඩායම් සම්පිණ්ඩනය |alt=|වමමෙෙ සිතුවම් ඇගිල්ලෙන් හෝ ලී කොටුවකින් අදින ලද රේඛා සිතුවම් විශේෂයකි. ඒවා පාටකර නැත. විශේෂකොට සංකේත ස්වභාවයෙන් ඇද ඇත. සිතුවම් අතර දඩයම පිළිබද තොරතුරු ද කියවේ. මිනිස් රූප, සත්ව රූප, හිරු ආදි තේරුම් ගත හැකි රූප මෙන්ම සංකේත වශයෙන් අදින ලද දුණු - ඊතල යන රූප ද හදුනාගත නොහැකි රූප ද මේහි වැදගත් රේඛා සිතුවම් වශයෙන් පෙන්න දිය හැකිය. ආදි මිනිසා ලෙන් තුල සිතුවම් ඇදීම සදහා වර්ණවත් මැටි වර්ග, ශාක යුෂ වලින්, සත්ව තෙල් හෝ ලේ සහ අලු වැනි ද්‍රව්‍ය ප්‍රයෝජනයට ගන්නට ඇතැයි සාදක හමුවි තිබේ. එකල රත් පැහැයෙන් ඇද තිබූ තන්තිරිමලේ සිතුවම් වර්තමානය වන විට අළු පැහැ ගැන්වී ඇත. තන්තිරිමලේ ආදි මානව සිතුවම් අතර ප්‍රධාන සිතුවමක් වශයෙන් කණ්ඩායම් සම්පිණ්ඩනය සහ මිනිසා හා සත්ව රූ ආදි සිතුවම් පෙන්නා දිය හැකිය. කණ්ඩායම් සම්පිණ්ඩනය සිතුවමෙන් නිරූපණය කෙරෙන්නේ කොටුවක් රේඛා වෙන් අදින ලද මිනිස් රූ දෙකකි.
දොරවක කන්දේ සිතුවම් (දොරවක ලෙන)
කෑගලු දිස්ත්‍රික්කයට අයත් දොරවක ලෙන වරකාපොළ නගරයට සමීප මාදෙනිය වතුයායේ නිදහස් පරිසරයක පිහිටා ඇත. මෙහි කරණ ලද පුරාවිද්‍යාත්මක ගවේශනයන්ට අනුව එහි වසර 2000 කට පමණ පෙර ජීවත් වු නියෝතිලක මිනිසා පිළිබදව තොරතුරු සොයාගෙන ඇත. thumb|194x194පික්|දොරවක ලෙන දොරවක ලෙන ස්වාභාවික පිහිටීමකි. පළලින් අඩු උසින් අඩි 55 ක් පමණ වූ ගල් පර්වත දෙකක් ඉහලින් යාවෙන සේ ලෙනක හැඩයක් ගෙන ඇත. ඒ අනුව ලෙන ඇතුලත හිස් අවකාෂය ත්‍රිකෝණාකාර බවෙන් යුක්තය. වම|thumb|185x185පික්|ඇතා සහා පැටවා මෙහි පරවතය ඇතුලු පැත්තේ ඇත සහා පැටවා යන චිත්‍රය ඇද ඇත. ලෝහ ආයුද නොතිබි යුගයක චිත්‍රය ඇද තිබෙන්නේ ශක්තිමත් ගල් පතුරකින් බිත්ති තලය හෑරීමෙනි. මේ අනුව යමින් කෑගලු දිස්ත්‍රක්කයේ ඌරා කන්ද හා බුදු ගල සිතුවම් සදහා ද ඉහත කී ශිල්ප ක්‍රමයම භාවිතා කර අැත.
අඩි 6,1/2 ක් පමණ උසින් සටහන් කර ඇති ඇතා සහා පැටවා චිත්‍රයට අමතරව පිහිටි පර්වතය මතුපිට හෑරීමෙන් රූප උන්නත කරගත් අවස්ථා ද දොරවක ලෙනේ දැකිය හැකිය. එහි ඇද ඇති තලගොයා සහ හිරු - සදු ආදිය සහා හදුනා නොගත් රූප කිහිපයක් සදහාද මේම ශිලප ක්‍රමය භාවිතා කර ඇත.
බිල්ලෑව ගුහා සිතුවම් (බරතනාග ලෙන නමින්ද හදුන්වයි)
උතුරු මැද පලාතේ අනුරාදපුර දිස්ත්‍රික්කයේ තන්තිරිමලේ පුද බිමට 3.7km පමණ දුරින් පිහිටා ඇති බිල්ලෑව ගම්මානයේ මෙම ලෙන පිහිටා ඇත. මෙහි ගුහාවක අදින ලද ආදි මානව චිත්‍ර හේතුවෙන් බිල්ලෑව ප්‍රසිද්දය ප්‍රාග් එෙතිහාසික යුගයට අයත් එම ලෙන් සිතුවම් රේඛාවෙන් ඇද ඇත. මිනිස් රූ දෙකක්, සත්ව රූප හා හදුනාගත නොහැකි සංකේත සටහන්ද මේ අතර වැදගත් තැනක් ගනී.
thumb|207x207පික්|බිල්ලෑව ගුහා සිතුවම් කිහිපයක් වම|thumb|බිල්ලෑව ලෙන
SriLankaNZ ශ්‍රී ලංකන්ස්
SriLankaNZ (සිංහලෙන් - ශ්‍රී ලංකන්ස්) යනු නවසීලන්තයේ සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කරන ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල පුවත්පතකි. නවසීලන්තයේ ඉංග්‍රීසි සහ සිංහල යන භාෂා දෙකෙන්ම ලිපි ඇති එකම පුවත්පත එයයි. ශ්‍රී LankaNZ යනුවෙන්ද හැඳින්වේ.
ඉතිහාසය
මෙම පුවත්පත 2019 දී නවසීලන්තයේ ආරම්භ කරන ලදී. එය හර්ෂ වීරකෝන් සහ සී.ජේ. ඒකනායක යන අයගේ මූලිකත්වයෙන් ආරම්භ කරන ලදී.
විස්තර
SriLankaNZ හි ළමුන්, ලේඛකයින් සහ කවියන්, මහාචාර්යවරුන් සහ ආගමික සංවිධාන විසින් ලියන ලද ලිපි තිබේ. එය නවසීලන්තයේ ප්‍රජාවට සේවා සපයන ආයතනවල තොරතුරු ද සපයයි.
මාතෘකාවලට ප්‍රවෘත්ති, විද්‍යාව, නවසීලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය, දේශපාලනය සහ සංචාර, ලෝක ප්‍රවෘත්ති සහ ක්‍රීඩා, ‘ළමා’ පිටුවක් සහ විවිධ සංස්කෘතික හා ආගමික සම්ප්‍රදායන්ගෙන් තොරතුරු ඇතුළත් වේ.
කණ්ඩායම
ස්වෙච්ඡා සේවා දායකත්වය දක්වන කණ්ඩායම
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පුවත්පත්
Hemp
Hemp, එසේත් නැත්නම් industrial hemp, යනු කාර්මික හෝ ඖෂධීය භාවිතය සඳහා විශේෂයෙන් වගාකරන ලද Cannabis sativa ප්‍රභේදයකි. මේවා පුළුල් පරාසයක නිෂ්පාදන සඳහා භාවිතා කළ හැකිය. bamboo මෙන්ම hemp ද ලොව වේගයෙන්ම වර්ධනය වන ශාකයක් වේ.
යුරේනියම්
යුරේනියම් යනු  ආවර්තිතා වගුවෙහි, ඇක්ටිනයිඩ ශ්‍රේණියෙහි  පවතින රිදීමය-සුදු පැහැති  ලෝහමය රසායනික මූලද්‍රව්‍යයක් වන අතර එහි  පරමාණුක ක්‍රමාංකය වන්නේ 92 කි.
යුරේනියම් හි ලක්ෂණ
ඉතා විකිරණශීලී බැවින් මෙහි සියලුම සමස්ථානික අස්ථායී වේ.යුරේනියම් හි අර්ධ ආයු කාලය වසර 159,200 සිට වසර බිලියන 4.5 දක්වා වෙනස් වේ.ස්වභාවික යුරේනියම් වල සුලබ සමස්ථානිකය වන්නේ යුරේනියම්-238 සමස්තානිකය යි.මෙහි ඝනත්වය ඊයම් වලට වඩා 70% ක් වන අතර රන් වලට වඩා තරමක් අඩු ය.
ප්‍රවර්ගය:යුරේනියම්
සමුපකාරය
= සමුපකාර ගීතය ( Cooperative Song ) = මහජන දියුණුව සැලසෙන්නේ
පදනම සහයෝගය වෙමිනේ සමගි බලේ // / යොදවමිනේ
සිරිලක නිදහස රැුකදෙන්නේ
ජය වේවා සිරිදේවා - සමුපකාරය පැතිරේවා
උස්මිටිකම් අමතක කරදා
දුර හැර ආගම් කුල බේදා අලස නොවී /// දිරිය යොදා
ලක්මව සුරකිමු අපි සැමදා ජයවේවා - සිරිදේවා - සමුපකාරය පැතිරේවා
තම තමනට දෙන ආධාරේ විලස ගැනේ සම උපකාරේ
දිළිඳු දනා /// පෙළ අතරේ
සේවය වෙයි සිරිලක් අඹරේ
ජය වේවා - සිරිදේවා - සමුපකාරය පැතිරේවා
ගාලු මුවදොර හෝටලය
400px|thumbnail|දකුණ|ගාලු මුවදොර හෝටලය
සාම චෛත්‍යය, අම්පාර
අම්පාරේ පිහිටා ඇති සාම චෛත්‍යය, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව ලෝක ප්‍රජාව අතර අවිහිංසාවාදය ඇතිකිරීම සහ ලෝක සාමය සොයා යන ගමන තුල ඔවුන් එක්සත් කිරීම අරමුණු කර ගනිමින් ලොව පුරා ඉදිකරන ලද සාම චෛත්‍යය අතුරින් එකක් වෙයි. මෙම සාම චෛත්‍යය ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ අම්පාර නගරයට ආසන්නව ඉදිකොට තිබෙයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාන කිහිපයකම සාම චෛත්‍ය ගොඩ නංවා තිබේ. ඉන් එකක් අම්පාර තුලත්, ඉතිරි චෛත්‍යයන් බණ්ඩාරවෙල, උණවටුන, ශ්‍රී පාද සහ වලපනේ හීද ඉදිකොට ඇත.
සමුපකාරය
පිහිටයි සමුපකාරයෙහි ජය වේවා - සිරිදේවා - සමුපකාරය පැතිරේවා
සාම චෛත්‍යය, අම්පාර
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාද්වීපයහි මෙන්ම සමස්ථ ලෝ තලයෙහිම සාමය හා සමගිය තහවුරු කිරීමේ අරමුණින් ජපානයේ නිප්පොන්සන් ම්යෝහෝජි මහ නිකායේ පූජ්‍ය නිචිදත්සු පූජි (Nichidatsu Fujii) නා හිමියන්ගේ (1885-1985) අනුශාසනා පරිදි උන්වහන්සේගේ එකුන් ශතක ජන්ම සංවත්සරය සැමරීම නිමිති කොට ගෙන ඉදිකරන ලද අම්පාර සාම චෙෙත්‍යය, වර්ෂ 1988 පෙබරවාරි 28 වන දින ඉරු දිනදී, එවක ශ්‍රී ලංකා ජනපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන විසින් විවෘත කරන ලදී.
සමුපකාරය
ජාතික ධනය ද සුදුසු ලෙසේ
පොදු ජනයා හට බෙදන ලෙසේ
සාම චෛත්‍යය, අම්පාර
විහාරය
අම්පාර ඔරලෝසු කණුවෙහි සිට ඉඟිනියාගල දෙසට වූ ඩී.ස් සේනානායක මාර්ගයෙහි කිලෝ මීටර 4 ක් පමණ දුරින් සාම චෛත්‍යය සහිත විහාරය පිහිටා තිබෙයි. විහාරයෙහි වූ ප්‍රධාන අංගයන් අතර, මහායාන ආකෘතිය අනූව ගොඩ නැංවූ බුද්ධ මන්දිරයක් සහ කුඩා බෝධි ශාඛාවක් දැක ගත හැකි වෙයි. විහාර චෛත්‍යය කුඩා පරිවාර චෙෙත්‍යයන් 99 කින් වටවී තිබෙයි.
සමුපකාරය
සමවාසී /// ලැබෙන ලෙසේ
සමුපකාරයෙන් ඉඩ සැලසේ
සාම චෛත්‍යය, අම්පාර
බාහිර සබැඳි
7.28529°N, 81.65395°W
ප්‍රවර්ගය:අම්පාර ප්‍රවර්ගය:සාම චෛත්‍යයන් ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
සමුපකාරය
සමුපකාරය බලය යොදා
අසරණයා // දුකින් මුදා
සැමටම සුබසෙත කරමු උදා
ජය වේවා - සිරිදේවා සමුපකාරය පැතිරේවා
සමුපකාර ගීතයේ ප‍්‍රබන්ධය - සරණගුප්ත අමරසිංහ මහතා
1934 මැයි මස 20 වැනි දින භාරතීය මහා කවි රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර්තුමන් අතින් මුල්ගල තබා ආරම්භ කරන ලද ‘ශ්‍රීපාලිය’ එදා මෙදා තුර මෙරට සෞන්දර්ය කලා විෂයයන් සඳහා ලබාදුන් දායකත්වය අතිමහත්ය. කලාභවනෙහි සංගීත ඉගැන්වීම සඳහා මුලින්ම පැමිණි ආචාර්යවරයා වූයේ සරණගුප්ත අමරසිංහ මහතා ය.
ලස්සනයි පුරාහඳේ රැස් විහිදීලා //
මල් විසිරිලා වාගෙයි තාරකා සිරි
රැල් සිසිල් සුළං සැපයි මේ රැයේ වැදී
SW  14 අංකය යටතේ 1943 වර්ෂයේදී තැටිගත කෙරුණු “නිල් අහස් තලේ” ගීතය LANKA FILM COMPANY LTD. තැටි ලේබලයෙන් නිකුත් වුණු “ළමා ගීත ශ්‍රේණියේ” එක ගීතයක් විය. තැටි ලේබලයේ “CHILDERN’S SONG SERIES” යනුවෙන් සටහනක් ද යෙදුණි. ගීතය ගායනා කළේ යූ .ජී.පී ද සිල්වා නම් මහත්මයෙකු විසිනි. ගීතයේ තනුව ද යූ .ඩී. පෙරේරා මහතා විසිනි. සංගීතය සැපයුවේ සරණගුප්ත අමරසිංහ මහතා සහ ඔහුගේ වාද්‍ය මණ්ඩලය විසිනි. සරණගුප්ත අමරසිංහ මහතා එවකට LANKA FILM COMPANY LTD. තැටි ලේබලයේ ප්‍රධාන ගායකයෙකු මෙන්ම සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකු ද විය.
කුඩා කාලයේදී ඇසුනු සරණගුප්ත අමරසිංහ ගායනා කළ “පායනා කාලෙදී” ගීතයේ තනුව බොහෝ දෙනාට නිතැතින්ම මතකයට ඒයි.
රෑ දවල් මහන්සි වී කන්න දේ රැස් කරත් කූඹියෝ
සීතෙනුත් වැස්සෙනුත් බේරිලා ඉන්නවා ගේ සදන් එක්වෙලා කූඹියෝ
දැන් අපත් ඒ වගේ ඉන්නවා නම් හොදයි කම්මැලී නෑ වගේ කූඹියෝ
සමුපකාර ගීතයේ තනු නිර්මාණය - ජේ. කේ. සෙබස්තියන් පෙරේරා මහතා
සමුපකාර ගීතය සඳහා පහත සබැදිය වෙත පිවිසෙන්න. https://uvacooperative.blogspot.com/p/blog-page_27.html
සමුපකාර කොඩිය (Cooperative Flag)
සර්වකාලීන හා සියළු ජාතීන් නියෝජනය කරන දේදුන්නේ පැහැය මෙම ධජයට ගෙන ඇත. සමුපකාර කොඩිය සෑම රටකටම එකසේ බලපවත්වයි. මෙම කොඩිය ජාත්‍යන්තර සමුපකාර සංධානයේ මැදිහත් වීමෙන් පිළිගන්නා ලද්දකි. මෙහි නිර්මාතෘ වන්නේ ප‍්‍රංශ ජාතික සමුපකාර විද්වතෙකු වූ චාල්ස්ගයිඞ් මහතාය. මෙයින් පිළිබිඹු කරන්නේ අනාගත මානව දයාවේ විශ්වාසනීයත්වය බව චාල්ස්ගයිඞ් මහතා ප‍්‍රකාශ කර ඇත. මෙය ප‍්‍රථමයෙන් ප‍්‍රදර්ශනය කර ඇත්තේ 1923 පැවැත් වූ පළමු ජාත්‍යන්තර සමුපකාර දිනයේදීය.
සමුපකාර කොඩියේ සඳහන් වර්ණ 07 න් කියවෙන්නේ පහත සඳහන් අදහස්ය.
රතු පාට       :   උට්ඨාන වීර්ය රඹ පාට       :   හරි දැක්ම වෙනුවෙන් කැපවීම
කහ පාට      :   අභියෝගයන්ට ඥාණාන්විතව මුහුණ දීම.
කොල පාට  :   සමුපකාරක හරයන් මැනවින් අවබෝධ කර ගැනීම හා සාමාජිකත්ව  වර්ධනය
ලා නිල් පාට : සමස්ථ මිනිස් වර්ගයාගේ එකමුතුකම හා සහජීවනය.
දම් පාට        :  මිත‍්‍රත්වය හා ප‍්‍රබෝධමත් බව.
1923 සිට පිලිගත් ශඩ්වර්ණ ( දේදුනු වර්ණ) සමුපකාර කොඩිය ජාත්‍යන්තර සමුපකාර සංධානය විසින් 2014 සිට වෙනස් කර ඇත. ඒ අනුව මේ වන විට දේදුනු වර්ණ කොඩිය වෙනුවට පහත දැක්වෙන කොඩිය සමුපකාර කොඩිය ලෙස ශ්‍රි ලංකාවේද පිළිගෙන ඇති අතර 2017 ජුලි පළමු සෙනසුරාදා පැවති ජාත්‍යන්තර සමුපකාර දිනයේ සිට නව කොඩිය ශ්‍රි ලංකාවේ භාවිතා වේ.
නව සමුපකාර කොඩිය සඳහා පිවිසෙන්න. http://www.crwflags.com/fotw/flags/int-ica.html
ශ‍්‍රී ලංකාවේ නිල සමුපකාර ලාංජනය The official logo of Sri Lanka Co-operative
ශ‍්‍රී ලංකාවේ නිල සමුපකාර ලාංජනය නිර්මාණය කරන ලද්දේ ඕවන් වීරක්කොඩි මහතාය. මෙයින් පිළිබිඹුවන්නේ, කාර්මික, කෘෂිකාර්මික සහ සේවා ක්‍ෂෙත්‍රයේ සංකලනය සහ සහයෝගීත්වය සහ සංවර්ධනයයි
ශ‍්‍රී ලංකාවේ නිල සමුපකාර ලාංජනය සඳහා පිවිසෙන්න..
https://uvacooperative.blogspot.com/p/blog-page_27.html
සමුපකාරය පිලිබඳ නිල නිර්වචනය
'''1995 දී ජාත්‍යන්තර සමුපකාර සංධානය මැන්චෙස්ටර් සම්මේලනයේදි සම්මත කරගත් සමුපකාරය පිලිබඳ නිල නිර්වචනය සමුපකාරය යන්න පිළිබදව  විශ්විය නිර්වචනය වේ. එය1995 දි  "සමුපකාර අනන්‍යතා ප්‍රකාශනය" නැමති ලියවිල්ල ඔස්සේ  ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදි.'''
"සමුපකාරය"” යන්න සඳහා ලබා දී ඇති නූතන සමුපකාර ව්‍යාපාරය පිලිබඳ නිල නිර්වචනය.
A co-operative is an autonomous association of persons united voluntarily to meet their common economic, social, and cultural needs and aspirations through a jointly-owned and democratically-controlled enterprise.
=
සමුපකාරය යනු සාමුහික අයිතියක් ඇතිව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදි පාලනයක් ඇති ව්‍යවසායකයක් මගින් තම පොදු ආර්ථික සමාජිය හා සංස්කෘතික අවශ්‍යතා සහ බලාපොරොත්තු අභිලාශයන් ඉෂ්ඨ කර ගැනිම සදහා ස්වේච්චාවෙන් එක්වු ස්වාධින පුද්ගල සංවිධානයකි. ======
සමුපකාර ප්‍රතිපත්ති
සමුපකාර සංධානය 1995 දි මැන්චෙස්ටර් සම්මේලනයේදි දීර්ඝ කතිකාවකින් පසු සම්මත කරගත් සමුපකාර ප්‍රතිපත්ති 07 කි.
T සෛල
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
යුරේනියම් (වක්‍රෝත්තිහරණය)
යුරේනියම් යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
පාරාවෝවරුන්ගේ සාපය
upright|thumb|ආරක්ෂක දෙවඟන [[වජට් නිරූපන්‍ය කරමින්,  තූතන්කමූන්ගේ වෙස්මුහුණ මත වූ රාජකීය නාගයා (යූරියස්)]] පාරාවෝවරුන්ගේ සාපය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ඊජිප්තියානු පුද්ගලයෙකුගේ, විශේෂයෙන්ම පාරාවෝවරයෙකුගේ මමිය බාධාවට ලක් කරන ඕනෑම පුද්ගලයෙකු මත, සාපයක් පැටවෙන බවට ඇති විශ්වාසයයි. සොරුන් හෝ හොඳ-අභිප්‍රායැති පුරා විද්‍යාඥයින් හෝ වෙන් කර හඳුනා නොගන්නා මෙම සාපය විසින්, දුර්භාග්‍යය, අයහපත් සොඛ්‍යය හෝ මරණය ලඟාකර දෙන බවක් පැවසෙයි. 20වන සියවසෙහි මැද භාගයෙහි සිට, බොහෝ ලේඛකයෝ සහ වර්තාවන් තර්ක කලේ 'සාපයන්' සත්‍ය ඒවා වන්නේ, ව්ද්‍යාත්මකව පැහැදිලි කල හැකි බැක්ටීරියා හෝ විකිරණය වැනි හේතූන් නිසා සිදුවන ලෙසට සැලකීමෙන් බවයි.
ප්‍රවර්ගය:සාපයන් ප්‍රවර්ගය:පාරාවෝවරු ප්‍රවර්ගය:ඊජිප්තියානු මිථ්‍යාවාදය
975
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.