cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මූලස්ථානය
මෙය නිව්යෝර්ක් නගරයෙහි පිහිටා තිබුණද, එක්සත් ජාතීන්ගේ මූලස්ථානය නියුක්ත වී ඇති භුමි ප්‍රදේශය සහ බදු ගෙන ඇති ගොඩනැගිලි අවකාශය එක්සත් ජාතීන්ගේ තනි පරිපාලනයට යටත් වේ. ඒවා එක්සත් ජනපද රජය සමග ඇති ගිවිසුම් එකඟතාවයක් මඟීන් රීත්‍යානුකූලව බිහිදෙස් කර ඇත. කෙසේවෙතත් හුවමාරුවක් වශයෙන් ප්‍රාදේශීය පොලිස්, ගිනි ආරක්ෂන සහ අනෙකුත් සේවාවන් සඳහා වැඩි වශයෙන් ප්‍රාදේශීය, රාජ්‍ය සහ ෆෙඩරල් නීති පිළිගැනීමට එක්සත් ජාතීන් එකඟතාවය පළකර ඇත.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථාන සංකීර්ණය ඉදිකරනු ලැබුයේ අවධි කිහිපයකින් වන අතර එහි සභා ගර්භ සංකීර්ණය අවසන් කරනු ලැබුවේ වර්ෂ 1948 සහ 1952 අතරතුර කාලයේදීය. මුලස්ථානය සමන්විතවන නැගෙනහිර නදියට පසෙකින් පිහිටි අක්කර 17 (69,000 m2) භුමිය මිලදිගනු ලැබුවේ එවක නිව්යෝර්ක්හි ප්‍රමුඛ ඉඩකඩම් සංවර්ධනය කරන්නේකුගෙනි. විලියම් සෙකෙන්ඩොර්ෆ් සහ ශ්‍රීමත් නෙල්සන් රොක්ෆෙලර් මෙම මිලදීගැනීම පිළියෙළ කරනුලැබුහ. පළමුවෙන් Kykuit හි රොක්ෆෙලර් පවුලේ වතුයායෙහි මෙය පිහිටුවීමට අර්පණයකර තිබුනද එම ප්‍රදේශය මෑන්හැටන් නගරයෙන් අතිශයින් හුදෙකලාව පිහිටි නිසා එය ප්‍රතික්ෂේප විය. එකල ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 8.5 (උද්ධමනය නිසා යථාවත්කල ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 83.4) ක්වූ එම මිලදීගැනීම සඳහා අරමුදල් සැපයීම ඔහුගේ පියා වූ ජෝන් ඩි. රොක්ෆෙලර් (කණිෂ්ඨ) විසින් සිදුකරන ලැබුවේ නගරයට කරනලද පරිත්‍යාගයක් වශයෙනි. රොක්ෆෙලර් පවුලේ පුද්ගලික වාස්තුවිද්‍යාත්මක උපදේශක මෙන්ම විශිෂ්ට ශ්‍රේණියේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියෙකු වූ වොලස් හැරිසන්, එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානයේ සැලසුම් අධ්‍යක්ෂක ලෙස සේවය කළේය. ඔහුගේ වෙළඳ සමගම වූ Harrison and Abramovitz ආයතනය එම සැලසුම ක්‍රියාත්මකවීම අධීක්ෂණය කරනලදී.
සැලසුම්කරණය සහ නිර්මාණය
එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය සැලසුම්කිරීම සඳහා තරඟකාරීත්වයක් ඇතිකිම වෙනුවට, එම සැලසුම්කරණය සඳහා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට ලොව ප්‍රමුඛ පෙලේ බහුජාතික ගෘහනිර්මාණ ශිල්පීන් කණ්ඩායමකට පැවරීමට එක්සත් ජාතීන් විසින් තීරණය කළහ. ඇමරිකානු වාස්තුවිද්‍යාඥ වොලස් කේ. හැරිසන් සැලසුම් අධ්‍යක්ෂක ලෙස නම්කරනලද අතර ගෘහනිර්මාණ ශිල්පීන්, සැලසුම්කරුවන් සහ ඉංජිනේරුවන්ගෙන් සමන්විත සැලසුම්කරණ උපදේශන මණ්ඩලයක් සාමාජික රටවල් විසින් පත්කරනලදී. එම මණ්ඩලය සෝවියට් සංගමයේ එන්. ඩි.බසොව්, ගැස්ටන් බ්‍රන්ෆවුට් (බෙල්ජියම), ඉමෙස්ට් කෝමියෙර් (කැනඩාව), ලෙ කෝබසියෙර් (ප්‍රංශය), ලියැන්ග් සෙව්-චෙන්ග් (චීනය), ස්වෙන් මාකේලියස් (ස්වීඩනය), ඔස්කාර් නියෙමියෙර් (බ්‍රසීලය), හොවාර්ඩ් රොබර්ට්සන් (එක්සත් රාජධානිය), ජී. ඒ. සොයිලියක්ස් (ඔස්ට්‍රේලියාව), සහ ජුලියෝ විලමාජෝ (උරුගුවේ) යන අයවලුන්ගෙන් සමන්විත විය.
පරිත්‍යාග කිරීමට පෙර මෙම ඉඩම සුනාගාරයක් ලෙස භාවිතාවුවකි. එක්සත් ජාතීන් එහි තම විශ්වීය අගනුවර සඳහා ස්වාධීන නගරයක් ඉදිකිරීමට සිහින දකින අතරතුර බොහෝ බාධාවන් විසින් සංවිධානයේ සැලසුම් සීමාකිරීමට බලපෑම් එල්ලවිය. නැගෙනහිර නදිය මත පිහිටි කුඩා භුමිය “රොක්ෆෙලර් මධ්‍යස්ථානය” මාදිලියේ සිරස් ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයක අවශ්‍යතාවය පෙන්නුම්කල නිසා මහලේකම් කාර්යාලය උස්වූ කුළුනක ස්ථානගතකලයුතු බවට නියමිත විය. වර්ෂ 1947 පෙබරවාරි සිට ජූනි දක්වා පැවතී දෛනික රැස්වීම් අතරතුර සහයෝගී කණ්ඩායම අවම වශයෙන් නිර්මාණ සැලසුම් සහ විචලන 45ක් පමණ නිපදවුහ. බොහෝ සාකච්ඡා වලින් අනතුරුව රැස්වීම් සම්බන්ධීකරණය කල හැරිසන් විසින්, නියෙමියෙර්ගේ 32වන ව්‍යාපෘතිය සහ ලෙ කෝබසියෙර්ගේ 23වන ව්‍යාපෘතිය අවසන් ව්‍යාපෘතිය ලෙස වැඩිදියුණුකලයුතු බව නිශ්චය කළේය. ලෙ කෝබසියෙර්ගේ 23වන ව්‍යාපෘතියට, ගෙපලෙහි මධ්‍යයට නුදුරින් පිහිටි රැස්වීම් ශාලාව සහ මන්ත්‍රණ සභා ගර්භය යන අංශ දෙක සහ දකුණු දිශාවෙන් ඉල්පුණු මහලේකම් කාර්යාල කුළුණකින් සමන්විත වූ ගොඩනැගිලි පද්ධතියක් ඇතුලත් විය. නියෙමියෙර්ගේ සැලසුම සත්‍යවශයෙන් ඉදිවූ ගොඩනැගිල්ලට සමාන වූ අතර එය සුවිශේෂී මහා මණ්ඩල රැස්වීම් ශාලාවකින්, අනෙකුත් රැස්වීම් මැදිරි සමන්විත වූ පහතින් පිහිටි ඉතා දිගු තිරස් ගොඩනැගිලි පද්ධතියකින් සහ මහලේකම් කාර්යාලය සඳහා උස්වූ කුළුණකින් සමන්විත විය. කෙසේවෙතත් ගොඩනැගිල්ල ඉදිවූ පසු නියෙමියෙර්ගේ සැලසුමෙහි තිබූ මහා මණ්ඩල රැස්වීම් ශාලාව මෙම කොටස් තුනකින් සැදුම්ලත් කොටසෙහි උතුරු දිශාවෙහි නැවත ස්තානගතකෙරිණි. මෙම සැලසුමට පොදු චතුරශ්‍රයක්ද ඇතුලත්විය. කෝබසියෙර් සහ නියෙමියෙර් ඔවුන්ගේ යෝජනාක්‍රම 23-32 ඒකාබද්ධ කල අතර එයට සැලසුම්කරණ උපදේශන මණ්ඩලයේ අනෙකුත් සාමාජිකයන්ගේ යෝජනාවන්ද එක්කොට 42G ව්‍යාපෘතිය දක්වා වැඩිදියුණු කලහ. මෙම අවසන් ව්‍යාපෘතිය අඩුකිරීම් සහ වෙනස්කිරීම් කිහිපයක් සමග ගොඩනංවන ලදී.
නගරය සමග ඇතිකරගත් එකඟතාවයක් මත ගොඩනැගිල්ල ඉදිවුයේ සියල්ලම නොවුවත් සමහර ප්‍රාදේශීය ගිනි ආරක්ෂණ සහ ගොඩනැගිලි නීති සංග්‍රහයන්ට අනුකුලවය.[උපුටාදක්වීම් අවශ්‍යයි]. මහලේකම්වරයාගේ කාර්යාලය පිහිටා ඇත්තේ 38වන මහලෙහිය.
වර්ෂ 1948දි මුල් ගොඩනැගිල්ලේ ඉදිකිරීම් ආරම්භයද, වර්ෂ 1949 ඔක්තෝබර් 24වන දින මුල්ගල ඇතිරීමද, වර්ෂ 1952දී වැඩ අවසන්වීම ද සනිටුහන්විය. වර්ෂ 1961දී Harrison and Abramovitz ආයතනය විසින් නිර්මාණය කරනලද Dag Hammarskjöld පුස්තකාල ගොඩනැගිල්ල එයට එක්කෙරිණි. මුලස්ථානයේ ඉදිකිරීම් සඳහා මුදල් සැපයීමට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 65ක පොලී රහිත ණය මුදලක් එක්සත් ජනපද රජය විසින් ලබාදුන් අතර ඉදිකිරීම් පිරිවැය ලෙස වාර්තාවුයේද ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 65ක මුදලකි.
යෝජිත විකල්පයන්
නිව්යෝර්ක් නගරය තෝරාගැනීමට පෙර බොහෝ නගර එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය සඳහා සත්කාරකත්වය සැපයීමට තරඟ කළහ. නැගෙනහිර නදිය අසල භුමිය තෝරාගැනීම සිදුවුයේ වසරකට වැඩි කාලයක් පුරා සිදුකල වෙහෙසකර අධ්‍යයනයකින් හා එක්සත් ජනපදය තුල පිහිටි අනෙකුත් භුමිභාගයන් සලකා බැලීමෙන් අනතුරුවය. ස්විට්සර්ලන්තයේ ජිනීවා හි පිහිටි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය වෙත ආපසු පැමිණීමට පක්ෂව බලවත් මතභේදයන් සාමාජිකයන් අතර ඇතිවිය. සමස්ත සංකීර්ණයම එක් උස් ගොඩනැගිල්ලක ඇතුලත් කිරීම වැනි කාල්පනික අදහස් ඇතුළු විශාල අදහස් ප්‍රමාණයක් ඉදිරිපත් විය. ආධුනික ගෘහනිර්මාණශිල්පීන් සැලසුම් යොමුකළහ, ප්‍රාදේශීය රජයන් උද්‍යාන අවකාශ පිරිනැමුහ, නමුත් ග්රෝවර් වේලන්, තෝමස් ජේ. වොට්සන් සහ නෙල්සන් රොක්ෆෙලර් වැනි ප්‍රසිද්ධ උගතුන්ගෙන් සමන්විතවූ නිව්යෝර්ක්හි උද්යෝගිමත් අධිෂ්ඨානශීලී කණ්ඩායම ප්‍රභල ඉදිකිරීම් සම්බන්ධිකාරකයෙකු වූ රෝබර්ට් මෝසෙස් සහ පුරපති විලියම් ඕ’ඩ්වයර් සමග එක්ව පිළිගතහැකි මට්ටමේ අන්තර්කාලින පහසුකම් එකලස්කිරීමේ වෑයම සමායෝජනය කළහ. එක්සත් ජාතීන්ගේ අන්තර්කාලින වැඩබිම් කමිටුව තුල ඔවුමන්ගේ අධිෂ්ඨානශීලී කල්ගැසුනු ප්‍රයත්නයේ ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් වැඩිකල් යන්නට මත්තෙන් නිව් යෝර්ක් ප්‍රදේශය පුරා පිහිටි බොහෝ ස්ථානයන්හි රැස්වීම් පැවැත්විය. අවසානයේ මෑන්හැට්න් තෝරාගැනීමට පෙර සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ (ප්රෙසිඩියෝ ඇතුලත්ව), මැරීන් ප්‍රාන්තය, ෆිලඩෙල්ෆියා, බොස්ටන්, චිකාගෝ, ෆෙයාෆීල්ඩ් ප්‍රාන්තය, CT, වෙස්ට්චෙස්ටර් ප්‍රාන්තය, නිව්යෝර්ක් සහ ක්වීන්ස්හි Flushing Meadows-Corona උද්‍යානය යන භුමි ප්‍රදේශ කෙරෙහි සැලකිල්ලක් දක්වනු ලැබීය. ඉඩම මිලදීගැනීම සඳහා ජෝන් ඩි. රොක්ෆෙලර් (කණිෂ්ඨ) විසින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 8.5ක් පරිත්‍යාග කිරීමට ඉදිරිපත්වූ පසු මෑන්හැට්න් භුමිය තෝරාගනු ලැබිණි.
ලෙ කෝබසියෙර් සහ ඔස්කාර් නියෙමියෙර්
ඔස්කාර් නියෙමියෙර් නිව්යෝර්ක් නගරයට ළඟාවූ විගසම ලෙ කෝබසියෙර් හමුවුයේ ඔහුගේ ඉල්ලීම පරිදිය. ලෙ කෝබසියෙර් ඒවනවිටත් ඔහුගේ 23වන යෝජනාක්‍රමය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට දැඩි ප්‍රයත්නයක් දරමින් තිබිණි. ඒ නිසා නියෙමියෙර්ගෙන් නිර්මාණයක් ඉදිරිපත් නොකරන ලෙසට ඉල්ලීමක් කල අතර එසේ සිදු නොවනු පිණිස ඔහු නිර්මාණ සැලසුම් මණ්ඩලයේ මතභේදයට තුඩු දුන් රැස්වීම් තවදුරටත් ව්‍යාකුල කිරීමේ නිරතවිය. ඒ වෙනුවට ඔහුගේ ව්‍යපෘතියට උපකාර කරන ලෙස තරුණ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පීන්ගෙන් ඔහු ඉල්ලීමක් කළේය. නියෙමියෙර් එම රැස්වීම් වලට නොපැමිණ සිටීමට පටන් ගත්තේය. හුදෙක් වොලස් හැරිසන් සහ මැක්ස් ඇබ්‍රමොවිට්ස් ඔහුට සහබාගීවන ලෙස පුන පුනා බලකළ පසු පමණි, නියෙමියෙර් ඔහුගේම ව්‍යාපෘතියක් ඉදිරිපත් කිරීමට එකඟ වුයේ.
කණ්ඩායම නිර්මාණ සැලසුම් 45ක් ඇගයුම් කල අතර අවසානයේ නියෙමියෙර්ගේ 32වන ව්‍යාපෘතිය තෝරාගන්නා ලදී. භුමියෙහි මධ්‍යයෙහි පිහිටි (ධුරානුක්‍රමිකව ඉතාමත් වැදගත්වූ ගොඩනැගිල්ලක් නිසා), රැස්වීම් ශාලාව සහ විධායක සභා යන අංශ දෙකෙන්ම සමන්විතවූ එකම ගොඩනැගිල්ලක් අන්තර්ගතවූ කෝබසියෙර්ගේ 23වන ව්‍යාපෘතියට විරුද්ධ වශයෙන් නියෙමියෙර්ගේ සැලසුමට අනුව රැස්වීම් ශාලාව විධායක සභාවෙන් වෙන්වුණු අතර පළමු කොටස ගංගාවට පසෙකින්ද දෙවැන්න මහලේකම් කාර්යාලයට දකුණු පසින්ද ස්ථානගත කෙරිණි. මෙමගින් පිහිටි භුමිය බෙදී වෙන්නොවිය හැකිවුවද ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙස විශාල නාගරික චතුරශ්‍රයක් නිර්මාණය වියහැකිව තිබිණි.
වොලස් හැරිසන්ගේ සහායක ගෘහනිර්මානශිල්පී ජෝර්ජ් ඩඩ්ලි පසුව මෙසේ ප්‍රකාශ කර තිබුණි:
“ඇත්ත වශයෙන්ම එය අපව පුදුමයට පත් කළා. පළමුවන හරස්වීදියේ සිට ගංගාව දක්වා භුමියේ සරල තලය විවෘතව තිබුණා, එහි එකතැන නිදහසේ රැදුනු ව්‍යුහ තුනක් පමණක් තිබුණා, හතරවැන්න ඒවාට පසුපසින් ගංඉවුර දිගේ පහතින් වැතිර තිබුණා...... ‘නිවැරදි අවකාශයේ ඇති ගොඩනැගිලි වලින් සුන්දරත්වය මතුවේවි!’ යැයි ඔහු (නියෙමියෙර්) තවදුරටත් පැවසුවා. ලෙ කෝබසියෙර්ගේ බරපතල ගොඩනැගිලි පද්ධතිය සහ නියෙමියෙර්ගේ විශ්මය දනවන, දර්ශනීය ලෙස ඈඳුණු නිර්මාණය අතර සංසන්දනය සෑමදෙනාගේම මනසේ තිබු බවයි මට නම් පෙනුනේ......“
පසුව, කෝබසියෙර් නැවතවරක් නියෙමියෙර් වෙත පැමිණ රැස්වීම් ශාලාව ආපසු භුමියෙහි මධ්‍යයට ස්ථානගතකරන ලෙස ඉල්ලාසිටියේය. එවැනි වෙනස්කිරීමක් තුලින්, විශාල නාගරික චතුරශ්‍රයක් සඳහා වූ නියෙමියෙර්ගේ සැලසුම් විනාශවිය හැකිව තිබුණි. කෙසේවෙතත් අවසානයේ ඔහු වෙනස්කිරීම් පිළිගැනීමට තීරණය කළේය: “මට දැනුනේ ඔහු (කෝබසියෙර්) ඔහුගේ ව්‍යාපෘතිය කිරීමට කැමැත්තෙන් සීටි බව, ඒ වගේම එහි ප්‍රධානියා වුනෙත් ඔහුයි. මම මගේ තීරණය පිළිබඳව පසුතැවිලි වෙන්නේ නැහැ.” ඔවුන් එක්ව 23-32වන යෝජනාක්‍රමය භාරදුන් අතර අදවනවිට දැකියහැකිවන්නේ පසුකාලීනව ගොඩනැගුනු එම සැලසුමයි.
අන්තර්ජාතික ස්වරූපය
එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානයට දේශභුමි-බාහ්‍ය අයිතීන් ඇත. මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ නීති රීති නිව්යෝර්ක් නගරයේ නීති පාගාගෙන නැගීසිටින අවස්ථාවේදී ඇතැම් නීති බලාත්මක කිරීම් වවලට බලපෑම් ඇතිකරයි. නමුත් එය අපරාධ කරන්නන්ට නිර්මුක්තිය ලබනොදෙයි. තවද එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය එක්සත් ජනපදයේ අධිකරණ බලයට හා නීති රීති වලට යටත්ව පවතී. එසේ වුවත් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ කාර්යමණ්ඩල සාමාජීකයන් කිහිපදෙනෙකුට රාජ්‍ය දූත නිර්මුක්තිය ඇති අතර එනිසා මහලේකම්තුමා විසින් එම අයිතීන් ඉවත් නොකළහොත් ප්‍රාදේශීය අධිකරණ මගින් ඔවුන්ට අභිචෝදනා කලනොහැකිය. වර්ෂ 2005දී මහලේකම් කොෆී අනන් විසින් Oil-for-Food වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් බෙන් සෙවාන්, අලෙක්සැන්ඩර් යකොවෙලෙව් සහ ව්ලදිමීර් කුස්නෙට්සොව් යන අයගේ නිර්මුක්ති අයිතීන් ඉවත් කළේය. එම විෂමාචාර ක්‍රියාවට පටලවනු ලැබූ කොෆී අනන්ගේ පුත්‍රයා හැර අනෙක් සියලු දෙනාම නිව්යෝර්ක්හි එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් අධිකරණයේදී චෝදනාවට ලක්කෙරිණි. බෙන් සෙවාන් එක්සත් ජනපදයේ සිට සයිප්‍රසයට පලාගිය අතර අලෙක්සැන්ඩර් යකොවෙලෙව් සහ ව්ලදිමීර් කුස්නෙට්සොව් නඩු විභාගයට පෙනීසිටීමට තීරණය කළහ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානයේ ව්‍යාපාරික කටයුතු වලදී යොදාගනුලබන වලංගු මුදල් වර්ගය වන්නේ එක්සත් ජනපද ඩොලර් ය. එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම් කාර්යාලයේ ක්‍රියාකාරී භාෂාවන් වන්නේ ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ භාෂාවන්ය. මහලේකම් කාර්යාලය ඇතුලත සිදුවන බොහොමයක් දෛනික සන්නිවේදන කටයුතු සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය තුල ඇති සංකේතයන් බොහොමයක් ඇත්තේ ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ භාෂාවන් වලිනි. ආර්ථික හා සමාජයීය කවුන්සලයේ (ECOSOC) ක්‍රියාකාරී භාෂාවන් වන්නේ ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ සහ ස්පාඤ්ඤ භාෂාවන්ය. එමෙන්ම අරාබි, චීන, ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ, රුසියානු සහ ස්පාඤ්ඤ භාෂාවන් මහාමණ්ඩලයේ ක්‍රියාකාරී සහ නිල භාෂාවන් වේ.
මෙම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයට ‘එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය, නිව්යෝර්ක්, NY 10017, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය’ යන වීදි ලිපිනය හිමිව ඇත. ආරක්ෂක හේතු මත මෙම ලිපිනයට එවනුලබන සියලුම ලිපි වානුහරණය කරඇත. එබැවින් අවක්‍රමණිත යැයි සැලකියහැකි අයිතම පණිවුඩකරුවෙකු මගින් යැවියහැකි වේ. ගොඩනැගිල්ලේ සිට යවනු ලබන මුද්‍රා තැබූ ලිපි සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ තැපැල් පාලක මණ්ඩලය මගින් නිකුත් කරන මුද්දර යොදාගැනීම අනිවාර්යවේ. මාධ්‍යවේදීන් ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයේ සිට වාර්තා කරනවිට ඔවුන් සිටින ස්ථානයේ දේශභුමි-බාහ්‍ය තත්වය හැඳින්වීම සඳහා “නිව්යෝර්ක්” යන්නට වඩා බොහෝවිට “එක්සත් ජාතීන්” ලෙස භාවිතා කරයි.
ආධුනික ගුවන්විදුලි ක්‍රියාකරුවන් සම්මාන අරමුණු සඳහා එය වෙන්වූ “ඒකකයක්” ලෙස සලකනු ලබන අතර සන්නිවේදන කටයුතු සඳහා 4U නමින් අන්තර්ජාතිකව පිළිගත් ඔවුන්ගේම ITU උපසර්ගයක් එක්සත් ජාතීන් සතුව පවතී.
ව්‍යුහ
මෙම සංකීර්ණයට ප්‍රධාන ගොඩනැගිලි ගණනාවක් අන්තර්ගතවේ. මහලේකම් කාර්යාල ගොඩනැගිල්ල මුලස්ථානයේ වඩාත් ප්‍රමුඛතම අංගය නිරුපණය කරන අතර ගෝලාකාර මුදුනක් සහිත මහාමණ්ඩල ගොඩනැගිල්ල, Dag Hammarskjöld පුස්තකාලය, එසේම මහාමණ්ඩල හා මහලේකම් කාර්යාල ගොඩනැගිලි අතරමැද පිහිටා ඇතිවාක් මෙන්ම FDR Drive හෝ නැගෙනහිර නදියේ සිට පමණක් දැකිය හැකි සම්මේලන සහ ආගන්තුකන්ගේ මධ්‍යස්ථානය ද එයට අන්තර්ගත වේ. සංකීර්ණයේ ප්‍රාකාර වැටෙන් ඇතුලුවූ වහාම, ඉංග්‍රීසි හෝඩියේ පිලිවෙලින් සාමාජික රටවල් 193හි ධජ සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ධජය අහසට නැගී කොඩිකණු පෙළක් නැගීසිටිණු දැකිය හැකිය. මහාමණ්ඩල ගොඩනැගිල්ල ආසන 1800ක ධාරිතාවකින් යුත් මහාමණ්ඩල රැස්වීම් ශාලාව දරා සීටි. අඩි 165ක් (50m) දිගින් හා අඩි 115ක් (35m) පළලින් යුත් මෙය සංකීර්ණයේ ඇති විශාලම මැදිරියයි. මෙම ශාලාව තුල ප්‍රංශ චිත්‍ර ශිල්පී Fernand Léger විසින් අඳින ලද බිතුසිතුවම් දෙකක් දක්නට ලැබේ. සභා ගර්භයෙහි ඉදිරිපසින් මහාමණ්ඩලයේ සභාපතිවරයා, මහලේකම්වරයා, මහාමණ්ඩල කටයුතු සහ සම්මේලන සේවා සඳහා පත්කර ඇති නියෝජ්‍ය මහලේකම්වරයා සහ කථිකයන් වෙනුවෙන් ඇති හරිත කිරිගරුඩයෙන් නිමවුණු මේසයක් සහිත කථිකාසනය පිහිටුවා ඇත. කථිකාසනයට පිටුපසින් රන්වන් පසුබිමක එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ලාංඡනය කැටයම්කොට තිබේ. කථිකාසනයට පැත්තකින් ඇත්තේ සභාගර්භයේ ඉදිරිපස කොටස සිසාල, සිවිලිමට ආසන්නවත්ම ක්‍රමයෙන් සිහින්වන අර්ධ කවාකාර බිත්තියකි. එම බිත්ති වලට ඉදිරියෙන් ඇත්තේ අමුත්තන් සඳහා ආසන පනවා ඇති ප්‍රදේශ වන අතර පරිවර්තකයන්හට ඔවුන්ගේ රාජකාරි කරන අතරතුරම රැස්වීම් කටයුතු අධීක්ෂණය කිරීම සඳහා බිත්තිය තුල කවුළු පිහිටුවා ඇත. ශාලාවෙහි සිවිලිම අඩි 75ක් (23m) උස්වන අතර සරල ගෝලාකාර මුදුන මැඩපවත්වා ඇත්තේ වක්‍රාකාරව ඉහලට නැගුණු, සැඟවුණු, සැහැල්ලු සවිකිරීම් වලිනි. මහාමණ්ඩල ශාලාව අවසන් වරට වෙනස්කොට ඇත්තේ 1980දි වැඩිවූ සාමාජිකත්වයට ඉඩ සැලසීම වෙනුවෙන් ධාරිතාවය ඉහලදැමීම සඳහාය. 192ක් වන එක් එක් නියෝජිත පිරිස සඳහා ශාලාව තුල ආසන හයක් බැගින් ඇත්තේ මේසයක් අසල ආසන තුනක් හා ඒවාට පිටුපසින් විකල්ප ආසන තුනක් වශයෙනි.
සම්මේලන ගොඩනැගිල්ල, මහාමණ්ඩල හා මහලේකම් කාර්යාල ගොඩනැගිලි අතරින් නැගෙනහිර නදියට මුහුණලාසිටි. සම්මේලන ගොඩනැගිල්ල ආරක්ෂක කවුන්සල සභාගර්භය දරාසිටින අතර එය නොර්වේ වෙතින් ත්‍යාගයක් ලෙස ලැබුණු නොර්වේජියානු ගෘහනිර්මාණශිල්පී Arnstein Arneberg විසින් නිර්මාණයකල කොටසකි. ෆීනික්ස් පක්ෂියෙකු සිය අළු මතින් නැගීසිටින අයුරු නිරුපණයවන, නොර්වේජියානු චිත්‍ර ශිල්පී Per Krogh ඇඳි තෙල් සායම් සිතුවම කුටියෙහි ඉදිරිපසින් එල්ලා තිබේ.
තට්ටු 39ක් උසැති මහලේකම් කාර්යාල කුළුන, මහලේකම්වරයා, නීති කටයුතු පිලිබඳ නියෝජ්‍ය මහලේකම්වරයා සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ නීති කවුන්සලය, දේශපාලන කටයුතු සහ අවිහරණ කටයුතු පිලිබඳ නියෝජ්‍ය මහලේකම්වරයා, මහාමණ්ඩලය සහ සම්මේලන කළමනාකරණ දෙපාර්තමේන්තුව (DGACM) යන අයගේ කාර්යාල වලින් සමන්විත වේ. Dag Hammarskjöld පුස්තකාලය ප්‍රධානය කරනලද්දේ වර්ෂ 1961 නොවැම්බර් මස 16වන දිනයේදිය. එම ගොඩනැගිල්ල ෆෝඩ් පදනමේ පරිත්‍යාගයක් වූ අතර මුලස්ථාන මණ්ඩපයෙහි නිරිත කොණෙන් පිහිටි මහලේකම් කාර්යාලයට නුදුරින් ස්ථානගත කෙරිණි. එම පුස්තකාලය තුල පොත් 400,000ක්, පුවත්පත් හා වාර සංග්‍රහ 9,800ක්, සිතියම් 80,000ක් සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයේ ලේඛන 8,600කින් සමන්විත Woodrow Wilson එකතුවක් සහ සබැඳි පොත් සහ පත්‍රිකා 6,500ක් අඩංගු වේ. පුස්තකාලයේ ආර්ථික හා සමාජයීය කටයුතු පිලිබඳ එකතුව DC-2 ගොඩනැගිල්ලෙහි පිහිටුවා තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානයේ ඇති කලාකෘතීන්
ප්‍රධාන ලිපිය: එක්සත් ජාතීන්ගේ කලාකෘති එකතුව මෙම මුලස්ථාන සංකීර්ණය උද්‍යාන සහ එළිමහන් මුර්තීන් සඳහාද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. ලක්සම්බර්ග් රජයෙන් පරිත්‍යාගකළ අවිහිංසාව ලෙස නම්කර ඇති "Knotted Gun," කට ගැටගැසූ Colt Python රිවෝල්වරයක ප්‍රතිමාවද, සෝවියට් සමුහාආණ්ඩුවෙන් පරිත්‍යාගකළ "Let Us Beat Swords into Plowshares" මූර්තියද ඒවා අතර වේ. පසුව සඳහන් කල මුර්තිය “Swords into Plowshares" යන උදෘතය වෙනුවෙන් Isaiah 2:4 සිට මුලස්ථාන සංකීර්ණය තුල ඇති එකම දර්ශනය වේ. පොදු පිළිගැනීමට පටහැනිව ගත්කල, එම උදෘතය එක්සත් ජාතීන්ගේ ගොඩනැගිල්ල තුල කැටයම් කර නැත. අනිත් අතට එය පළමුවන හරස්වීදියට ප්‍රතිවිරුද්ධව ඇති Ralph Bunche උද්‍යානයෙහි "Isaiah Wall" මත කැටයම් කර ඇත. බර්ලින් තාප්පයේ කොටසක්ද එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථාන උද්‍යානය තුල පිහිටා ඇත.
Dag Hammarskjöld ගේ මරණය සිහිගන්වන Marc Chagall stained glass ජනේලය, වසන්ත විෂූවයේදී හා සෑම මහාමණ්ඩල සැසිවාරයකදීම හඬ නැංවූ ජපාන සාම සීනුව, වර්ෂ 1974දි (වර්ෂ 1989දී ඇත්දළ වෙළඳාම බොහෝදුරට තහනම් කිරීමට ප්‍රථම) නිර්මාණයකල චීන ඇත්දළ කැටයම සහ Norman Rockwellගේ The Golden Rule නම් චිත්‍රය නිරූපණයවන වෛවර්ණ වීදුරු කැබලි වලින් සැදි වැනීසියානු මොසෙයිකය භුමිය මත පිහිටි අනෙකුත් කලා කෘති වලට ඇතුලත් වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථාන ගොඩනැගිල්ලේ ආරක්ෂක කවුන්සල කුටියේ පිවිසුම අසල බිත්තිය මත පැබ්ලෝ පිකාසෝගේ Guernica සිතුවමේ ගෙත්තම් කල පිටපතක් එල්ලා ඇත. වර්ෂ 1952දි Léger බිතුසිතුවම් දෙකක් මහාමණ්ඩල ශාලාව තුල ස්ථාපනය කරන ලදී. මෙම ක්‍රියාවන් සංකේතවාදයකින් තොරව හුදෙක් අලංකාරය සඳහා පමණක් අදහස් කරනලද ඒවා වේ.
බ්‍රසීල ජාතික කලාකරුවෙකු වූ Cândido Portinari අඳිනලද, යුද්ධය හා සාමය (Guerra e Paz) ලෙස නම්කර තිබු ඇති විශාල බිතුසිතුවම් දෙක කමිටු ශාලාවෙහි පිහිටුවා ඇත. මෙම කෘතීන් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමයේ පරිත්‍යාගයක් වූ අතර Portinari අදහස් කරගෙන සිටියේ ඒවා එක්සත් ජනපදයේදී නිමකිරීමටයි. කෙසේවෙතත් ඔහු දැඩි කොමියුනිස්ට්වාදියෙකු වූ නිසා ඔහුට වීසා බලපත් ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප වීමත් සමග එම චිත්‍ර රියෝ ඩි ජනයිරෝ හිදී සිතුවම් කිරීමට තීරණය කළේය. පසුව ඒවා මුලස්ථානය තුලදී එකලස්කෙරිණි. වර්ෂ 1957දි එම අග්‍රකෘති ආරම්භකරනවිටත් අසනීපයෙන් පසුවූ Portinari එම චිත්‍ර නිමකිරීමෙන් පසුව, ඊයම් විෂවීමකට හසුවූයේ ඔහුගේ වෛද්‍යවරුන් අත්හැරදමන ලෙස අවවාද කර තිබූ වර්ණක නිසා ය.
අනෙකුත් ගොඩනැගිලි
ඒ අතරම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණයෙන් පරිබාහිරව, සංවිධානයේ කාර්යාංශ සහ වැඩසටහන් සඳහා වන කාර්යාල ලෙස සේවය කරන විශාල කාර්යාල ගොඩනැගිලි දෙකක් මුලස්ථානයට ඇතුලත් වේ. DC-1 සහ DC-2 ලෙස හැඳින්වෙන මෙම ගොඩනැගිලි දෙක පිලිවෙලින් UN Plaza 1 හා 2 හි පිහිටා ඇත. DC-1 වර්ෂ 1976දී ඉදිවූවකි. 46වන වීදීයෙහි කොනක ඇති පැරණි බැංකු ශාඛාවක, කලින් බලය පැවරුණු රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයින්, වාර්තාකරුවන් සහ අනෙකුත් අයවලුන් සිය අවසරපත්‍ර ලබාගන්නා අනන්‍යකරණ කාර්යාලයක් පිහිටා ඇත. එසේම එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදල (UNICEF House) (3 UN Plaza), සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ පුහුණු හා පර්යේෂණ ආයතනය (UNITAR) ගොඩනැගිල්ල (807 UN Plaza) ද මුලස්ථානයට අයත්වේ. ඊට අමතරව අන්තර්විශ්වාසී අවකාශයක් වන, රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන කිහිපයක් පිහිටා ඇති එක්සත් ජාතීන්ගේ දේවස්ථාන කේන්ද්‍රය (777 UN Plaza) එක්සත් මෙතෝදිස්ත දේවස්ථානයට පුද්ගලිකව හිමි ගොඩනැගිල්ලකි. අභ්‍යන්තර පාලන සේවා කාර්යාලය (OIOS) 380 මැඩිසන් මාවත යන ස්ථානයේ පිහිටා ඇත.
අලුත්වැඩියාව
මුලස්ථාන ගොඩනැගිල්ල තුල දිය ඉසිනයන් ස්ථාපනය කිරීම, කාන්දුවීම් පිළිසකර කිරීම සහ ඇස්බැස්ටෝස් අපහරණය ඇතුළුව පුළුල් අලුත්වැඩියාවක් අවශ්‍යව තිබිණි.
2007 වර්ෂයේ ජුලි මස 28වන දින එක්සත් ජාතීන්ගේ නිලධාරීන් නිවේදනය කලේ හිමපතනය ආරම්භයත් සමගම ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය ඩොලර් බිලියනයක අලුත්වැඩියාවකට යටත්වන බවයි. Skanska AB නම් ස්වීඩන් සමාගමක් ගොඩනැගිල්ල අලුත්වැඩියා කිරීමේ ලන්සුව දිනාගත් අතර එම අලුත්වැඩියාවට සම්මේලන, මහාමණ්ඩල සහ මහලේකම් කාර්යාල යන ගොඩනැගිලි ඇතුලත් විය. මුලස්ථාන සංකීර්ණය 1950 වර්ෂයේ විවෘතකලායින් පසුව සිදුවන්නට යෙදුනු පළමුවන අලුත්වැඩියාව වන මෙය වසර 7කින් සම්පූර්ණ කිරීමට අපේක්ෂිත විය. තවද එලෙස නිමවූ පසු ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය වඩාත් බලශක්ති කාර්යක්ෂම වීමට සහ වැඩිදියුණු ආරක්ෂාවකින් යුක්ත වීමට අපේක්ෂිත විය. 2008 වසරේ මැයි මස 5වන දින එහි වැඩ ආරම්භ වුවද ව්‍යාපෘතිය ටික කාලයකට ප්‍රමාද විය. 2009 වර්ෂය වන විට මෙම කටයුත්තෙහි පිරිවැය ඩොලර් බිලියන 1.2 සිට 1.6 දක්වා ඉහලනැග තිබුණු අතර ඇතැම් ඇස්තමේන්තු කියාපෑවේ එම මුදල ඩොලර් බිලියන 3 දක්වා ඉහළයනු ඇති බවයි. අලුත්වැඩියා කල ගොඩනැගිල්ල LEED රිදී ඇගයුම අත්පත්කරගනු ඇති බවට නිලධාරීන් බලාපොරොත්තු විය. ප්‍රමාදවීම් සහ පිරිවැය ඉහළයාම් කිහිපයක් තිබියදීත් සම්පූර්ණ එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානයේ අලුත්වැඩියා කටයුතු වේගයෙන් ඉදිරියට යමින් තිබිණි. 2012 වසරේදී මහලේකම් කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලේ වීදුරු මුහුණත ස්ථාපනය කිරීම සම්පූර්ණ විය. මෙම නව වීදුරු බිත්තිය මුල් මුහුණතෙහි පෙනුම එසේම රඳවාගන්නා අතරම වඩා බලශක්ති කාර්යක්ෂම වනු ඇති. මහලේකම් කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලේ අලුත්වැඩියා කටයුතු නිමවූ පසු 2012 වසරේ ජුලි මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යමණ්ඩලය නව ගොඩනැගිල්ලට සංචලනය විය.
අලුත්වැඩියා කටයුතු අතරතුරදී තාවකාලික රැඳවුම් ස්ථාන ලෙස විකල්ප ප්‍රදේශ සලකා බලන ලදී. 2005 වර්ෂයේදී නිලධාරීන් විසින් Lake Success හි නව තාවකාලික ස්ථානයක් පිහිටුවීම පිලිබඳව විමර්ශනය කළහ. Brooklyn ද එසේම යෝජනාවූ තවත් තාවකාලික ස්ථානයකි. ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථාන භූමියද එලෙස තාවකාලික මුලස්ථානයක් හෝ ස්ථිර පහසුකමක් සඳහා වූ විකල්පයකි. නැවත වරක්, මෙම සැලසුම් කෙරෙහි අභ්‍යන්තරව එක්සත් ජාතීන්ගෙන් මෙන්ම එක්සත් ජනපද හා නිව්යෝර්ක් රජයන්ගෙන් විරෝධතා එල්ලවූ අතර පසුව ඒවා අතහැර දැමිණි.
පුළුල්කිරීම
2011 වසරේ ඔක්තෝබර් මාසයේදී, එක්සත් ජාතීන් දිගු කාලයක සිට බලාපොරොත්තු වූ නව කාර්යාල කුළුණක්, පවත්නා මණ්ඩපයට යාබදව ඉදිකිරීමට අනුමැතිය ලබාදීමට නිව්යෝර්ක් නගර සහ නිව්යෝර්ක් ප්‍රාන්ත නිලධාරීන් එකඟත්වය ප්‍රකාශ කළහ, එය Robert Moses ක්‍රීඩා පිටියෙහි ස්ථානගත කිරීමටත් මෙම ක්‍රීඩා පිටිය වෙනත් ස්ථානයක පිහිටුවීමටත් සැලසුම් කෙරිණි. මේ සඳහා හුවමාරුවක් ලෙස එක්සත් ජාතීන් විසින් නැගෙනහිර නදිය අසල නගර මධ්‍යයෙහි ක්‍රීඩා භූමියක් ඉදිකිරීමට ඉඩ ලබාදිය යුතු විය. මෙමගින් පදිකයන් සහ පාපැදි සඳහා වෙන්වූ ගමන්මගක් සහිත ජලාශ්‍රිත නාගරික ප්‍රදේශයක් වන East River Greenway ව්‍යාපෘතිය නිමකිරීමට නියමිත විය. සත්කාරක රාජ්‍යයේ බලධාරීහු සැලසුමට ඇතුලත් කරුණු වලට එකඟවන අතරතුර එය ක්‍රියාවට නැංවීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුමැතිය අවශ්‍ය විය. මෙම සැලසුම සංකල්පමය වශයෙන් වර්ෂ 2000දී ප්‍රසිද්ධ කල යෝජනාවකට සමාන වූ නමුත් ඉන් ඉදිරියට ගමන් නොකරණ ලදී.
ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුල
අන්තර්ජාතික දේශපාලනය තුල එහි භූමිකාව හේතුවෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය නිතර සිනමාපටවල සහ අනෙකුත් පොප් සංස්කෘතිය තුල විශේෂාංගයක්ව ඇත. මහලේකම් වරයාගේ අනුමැතිය යටතේ සත්‍ය වශයෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය තුල රුපගතකරනලද එකම සිනමාපටය වන්නේ The Interpreter (2005) ය. එහෙත් U. N. Me නම් දේශපාලනික වාර්තා චිත්‍රපටියෙහි දර්ශන කිහිපයක් අවසර නොමැතිව රහසින් මුලස්ථානය තුල රුපගතකර ඇත. එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය තුල රුපගතකිරීමට අවසර නොලද අවස්ථාවකදී Alfred Hitchcock නම් අධ්‍යක්ෂකවරයා North by Northwest වෘතාන්තයේ Cary Grant ගේ පැමිණීම රහසිගත ලෙස රුපගත කළේය. ගොඩනැගිල්ල තුල ක්‍රියාකාරකම් වලින් පසු Grant ගොඩනැගිල්ලේ පියස්සේ සිට පහල බලමින් පොදු චතුරශ්‍රය හරහා ගොඩනැගිල්ලෙන් පිටව යන අයුරු තවත් දර්ශනයක පෙන්වයි. මෙය නිර්මාණය කර ඇත්තේ සිතුවමක් උපයෝගීකරගෙනය. The Amazing Race හි ඇමරිකානු සංස්කරණයේ 21වන අදියරේදී අවසන් මාර්ගබාධකය තිබුණේද මෙම ගොඩනැගිල්ලේ දොරටුවට ඇතුලතින් වූ අතර තරඟය අතරතුර අසන්නට ලැබුණු විවිධ “පිළිගැනීම්” හා “සමුදීම්” සමග ජාතික ධජයන් අතින් ගත් සහයක කණ්ඩායම් එහි යොදවා තිබුණි. 2008 වසරේදී පරිගණක ක්‍රීඩාවක් වූ Grand Theft Auto IV හි මෙම ගොඩනැගිල්ල දක්නට ලැබුනද එහිදී එය Civilization Committee Building (CC) ලෙස නම්කර තිබුණි.
මහජන රැස්වීම්
එක එල්ලේම පළමුවන හරස්වීදියේ විශාල ප්‍රමාණයේ විරෝධතා, පෙළපාලි සහ අනෙකුත් රැස්වීම් පැවැත්වීම ඉතා කලාතුරකින් සිදුවන්නකි. සමහර රැස්වීම් Ralph Bunche උද්‍යානයේදී පැවැත්වුනත් එය විශාල ප්‍රමාණයේ පෙළපාලි පැවැත්වීමට තරම් ඉඩකඩ සැලසීමට ප්‍රමාණවත් නොවේ. නිව්යෝර්ක් පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් සාමාන්‍යයෙන් පෙළපාලිකරුවන්ට අවසර ලබාදෙන සමීපතම ස්ථානය වන්නේ 47වන වීදියෙහි හා පළමුවන හරස් වීදියෙහි පිහිටා ඇති Dag Hammarskjöld පොදු චතුරශ්‍රයයි. එය අමුත්තන්ගේ පිවිසුමේ සිට එක් ගොඩනැගිලි පද්ධතියක දුරකින්ද, ඉතා ඉහල මට්ටමේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයින් යොදාගන්නා පිවිසුමේ සිට ගොඩනැගිලි පද්ධති හතරක දුරකින් සහ ප්‍රධාන කාර්යමණ්ඩල පිවිසුමේ සිට ගොඩනැගිලි පද්ධති පහක දුරකින් පිහිටා ඇත.
මෙහි රැස්වන රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයින්ට සහ ශාස්ත්‍රඥයන්ට අමතර වශයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය තුල සාමාන්‍යයෙන් උත්සවයන් පවත්වන සංවිධාන ඇත්තේ ඉතා අල්පයකි. රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය (UNA-USA) එහි වාර්ෂික “සාමාජික දිනය” මෙහි ඇති එක් සම්මේලන ශාලාවක පවත්වනු ලබයි. UNA-USA අනුග්‍රහය දක්වන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආදර්ශ සම්මේලනය, ජාතික විද්‍යාපීඨ සම්මේලන සංගමය (NCCA/NMUN), සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ අන්තර්ජාතික ආදර්ශ සංගමය (IMUNA/NHSMUN) ඔවුන්ගේ සැසිවාර වලින් කොටසක් මහාමණ්ඩල සභාගර්භයේ පවත්වනු ලබයි. Seton Hall සරසවියේ ජාත්‍යන්තර සම්බන්ධතා පිලිබඳ Whitehead පාසලේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ගිම්හාන අධ්‍යයන වැඩසටහන පැවැත්වෙන්නේ ද මුලස්ථානය තුලයි.
ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ යෝජනාවන්
සංවිධානයේ ඇති වැදගත්කම නිසාම මුලස්ථාන ගොඩනැගිල්ල නව ස්ථානයක පිහිටුවීමේ යෝජනාවන් සහ පිරිනැමීම් පිළිබඳව අතරින් පතර සාකච්ඡාවට බඳුන් වෙමින් තිබේ. රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයින්ට එක්සත් ජනපද වීසා බලපත් ලබාගැනීමට දැඩි පරිශ්‍රමයක් දැරීමට සිදුවීම සහ උසස් පදවි දරන්නන් පැමිණෙන සෑම අවස්ථාවකදීම මාර්ග වසාදැමීම නිසා එම ප්‍රදේශයේ පදිංචිකරුවන්ට සිදුවන අපහසුතාවයන් වත්මන් පිහිටීම සම්බන්දයෙන් ඇති පොදු චෝදනාවන් අතරට අයත් වේ. 2001 වසරේදී පැවැත්වූ දුරකථන මත විමසුමකදී හෙලිවුයේ එයට සහභාගීවවූවන්ගෙන් 67%ක්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය රටින් පිටවිය යුතු බවට පක්ෂ බවයි. ඉරානය වැනි එක්සත් ජනපදයට තීරණාත්මක රටවල් විසින් එක්සත් ජනපදයට අයත් ප්‍රදේශයෙහි පවත්නා ගොඩනැගිලි වල පිහිටීම සම්බන්ධයෙන් විශේෂයෙන් වාචික ප්‍රශ්න නගමින් සීටි.
2001 වසරේදී Dmitriy Rogozin නම් තැනැත්තා මුලස්ථානය ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් වෙත ගෙනයාමට යෝජනාකළේ එක්සත් ජාතීන් වෙත ගෙවියයුතු ගාස්තු ගෙවීමට ඇමරිකාව අපොහොසත්වූ නිසා ය. ඔහු මෙසේ පැවසුවේය, “ඇමරිකානුවන්ගේ ආකල්පය වෙනස් වුයේ නැතිනම් ඒ වගේම එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස නිව්යෝර්ක්හි වැඩකරන සිවිල් සේවකයන්ට අපහසුතාවයක් ඇතිවුවහොත්, මා සිතන්නේ එක්සත් ජාතීන්ගේ මුලස්ථානය උතුරු වැනීසියේ ශාන්ත පීටර්ස්බර්ග් වෙත ගෙනයාම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය අප විසින් මතුකළ යුතුයි.” පැවතී ගොඩනැගිල්ල අලුතින් සකස් කිරීමේ උත්සාහයේදී එක්සත් ජාතීන් ප්‍රමාදයන්ට මුහුණදෙමින් සිටින කාලසීමාව අතරතුර තාවකාලික ලෙස යොදාගැනීමට සලකා බැලූ විකල්ප ස්ථාන අතර තිබූ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්‌ථාන භුමිය, ස්ථිර පහසුකම් සහිත ස්ථානයක් ලෙස යොදාගැනීමට යෝජනා විය.
ඇතැම් රජයන් එක්සත් ජාතීන් ස්ථානගතවීමට සුදුසු යැයි සලකණු ලැබූ ස්ථාන පිරිනැමුහ. 2007 වර්ෂයේදී La Presse වාර්තා කලේ, කැනේඩියානු රජය පළාත් සහ නාගරික බලධාරීන් සමග එක්ව මුලස්ථානය සඳහා භූමියක් ලෙස මොන්ට්‍රියෙල් යෝජනා කල බවයි. පැරණි තටාක භූමියක් විශේෂයෙන් සංලක්ෂිත කොට මුලික ඇඳීම්ද සිදුකරනලද නමුත් එක්සත් ජාතීන් විසින් 2007 වසරේදී එම ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කොට ඒ වෙනුවට පවතින පහසුකම් අලුත්වැඩියා කිරීමට තීරණය කරන ලදී. 2010 වසරේදී ඩුබායි රජය ඩුබායි නගරය මේ සඳහා පරිපුර්ණ ස්ථානයක් ලෙස පිරිනැමුවේ අන්තර්ජාතික “මර්මස්ථාන” වලට එහි සිට තිබු සමීපත්වය නිසාය.
2013 වසරේදී සිදුකලායැයි කියන ඔත්තු බැලීම් (2013 global surveillance disclosures බලන්න) හේතුකොටගෙන ප්‍රතිස්ථාපනය පිලිබඳ මාතෘකාව යලි කරලියට පැමිණියේ ප්‍රධාන වශයෙන් ආරක්ෂක හේතුන් මත පදනම්වය.
ආයුර්වේදය
වෛද්‍ය ක්‍රමය ඉන්දියානු උප මහාද්වීපය මුලාශ්‍ර කරගෙන හට ගත් වෛද්‍ය ක්‍රමයකි. ‛ආයුෂ්’ යන්නෙන් දීර්ඝ ජීවිතය ද ‛වේදය’ යන්නෙන් උසස් දැනගැනීම නොහොත් උතුම් අනුශාසනය ද ගැනේ. මේ අනුව දිගු කලක් ජීවත්වීමට උපදෙස් දෙන උතුම් ශාස්ත්‍රය නම් කර ඇත. ආයුර්වේදය මත පදනම් වූ නවීන ප්‍රතිකාර ක්‍රම අනුපූරක නොහොත් වෛකල්පිත වෛද්‍ය ක්‍රමයක් ලෙස හැදීන්වේ. මෙසේ ඉන්දියාවේ ජනිත වූ ආයුර්වේදයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස සැළකෙනුයේ ධන්වන්තරි නම් ඍෂිවරයායි .එතුමා ආයුර්වේදීය ශල්‍ය සම්ප්‍රධායේ පියා ලෙසින් ද හැදින්වේ. ආයුර්වේදය හෝ ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාව යනු ඉන්දියානු උප මහද්වීපයට ආවේනික පෞරාණික වෛද්‍ය ක්‍රමයකි. අද දින ද එය ඉන්දියාව නේපාලය සහ ජනතාව විසින් භාවිතා කරන ක්‍රමයකි. වෙනත් රටවල් වල ආයුර්වේද ප්‍රතිකර්ම ක්‍රම සාමාන්‍ය සුවතාවය පිළිබඳව කරන්නාවූ ක්‍රියාවලි වලට අනුබද්ද වී ඇත.
චරක සංහිතාවට අනුව මෙහි ජීවිතය යන්නෙන් විග්‍රහ කෙරෙනුයේ සිරුර, සංවේදී අවයව(පංචෙන්ද්‍රිය),මනස සහ ආත්මයයි.("ශරිරේන්ද්‍රිය සත්වාත්මා සංයෝගෝධාරි ජිවිතම් නිත්‍යගශ්චානු බන්ධශ්ච පර්යායෛරායුරුච්යතේ " - චරක සංහිතා/සුත්‍රස්ථාන 1/42)එසේ ඉහතින් දැක් වූ කරුණු පර්යාවලොකනයෙන් පෙනීයන්නේ ආයුර්වේදයෙහි මුලික අරමුණ වන්නේ ශාරීරික, මානසික, සමාජීය සහ අධ්‍යාත්මික සුසංයෝගයන් පවත්වා ගැනීමෙන් දිර්ඝායුෂ පවත්වා ගැනීමය යන්නයි.තවද,ආයුර්වේදය යනු ‍ශල්‍ය චිකිත්සාව මගින් විදග්ධ සැත්කම් ක්‍රමය භාවිතා වන සම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය ක්‍රමවේදයන් අතලොස්සෙන් එකකි.
ඉතිහාසය
අථර්වන් වේදයේ උපාංගයක් වන ආයුර්වේදය  මහා බ්‍රහ්මයා ව්සින් කරවන ලද බව සුසැත සංහිතාවෙ දැක්වේ.
इह कलमायुवेदो नाम-- यदुपांग मतवे--
thumb|හින්දු බ්‍රාහ්ම පිළිරුවක්. හින්දු ආගම ආයුර්වේදයේ දිව්‍යමය ආරම්භයක් ගැන විශ්වාස කරයි. thumb|‘දන්වන්තරි’ ආයුර්වේදය හි දෙවියා thumb|නාගර්ජුන බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අනුගාමිකයෙක් සහ විවිධ රෝගාබාධ සදහා නව ඖෂධ සොයා ගත් ප්‍රසිද්ධ ඖෂධ වේදියෙක්
ආයුර්වේදයෙහි උපත පිලිබදව පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට වාචිකව තොරතුරු ගමන් කර ඇත. ආදි ඍෂිවරු හෙවත් බහුස්‍රැතයන් ඉන්දියාවේ හිමාල කන්ද පාමුල එක්රැස්වී ඇත. ඔවුනගේ අරමුණ වී ඇත්තේ සෞඛ්‍ය සම්පන්නව දීර්ඝායුෂ විදීමේ රහස් පිළිබදව දැනුම වැඩිදියුණු කර ගැනීම හා හුවමාරු කර ගැනීමයි. ඔවුන්ගේ මෙම ප්‍රයත්නයෙහි අවසන් ප්‍රතිඵලය වනුයේ ආයුර්වේදය හෙවත් ජීවිතය පිළිබද විද්‍යාව බිහිවීමයි.
ආයුර්වේදයෙහි භාවිතයන් සහ මුලාරම්භය පිළිබදව ලිඛිත පරිශීලන මාධ්‍යයන් නොමැත. ආයුර්වේදයෙහි වයස නිර්ණය කරනුයේ අමතර පර්යේෂණ සාක්ෂි සහ වේද යුගයෙහි විසු අග්නි වේශ විසින් රචිත අග්නිවේශ තන්ත්‍රිනම් ග්‍රන්ථයෙහි මුල්වරට ආයුර්වේදය පිළිබද සදහනක් කොට ඇත. මෙය පසුකාලීනව චරත විසින් චරක සම්හිත ලෙස සංශෝධනය කරන ලදී. ආයුර්වේද පිළිබද අනෙකුත් මුල් යුගයේ ලේඛනයන් වනුයේ චරක සම්හිත හා ශුස්රුත සම්හිතයි. ශිලා ලිපි පැවත ඒමට ප්‍රථම මෙම දැනුම ගුරුකුල ක්‍රමය ඔස්සේ වාචිකව පැවතුනි.
මුල් යුගයේ ලේඛනයන් රචිතව තිබුණේ කල්තබා ගත නොහැකි තල්පත්‍ර සහ බෝජපත්‍ර වලයි. මේවා පසු කාලීනව ශෛල හා තඹ පත්‍ර මත රචනා කරන ලදී. ආයුර්වේදය පිළිබදව රචිත ඇතැම් ශ්ලෝකයන් අතර්වේදයෙහි සදහන්ව ඇති අතර ආයුර්වේදයෙහි ඇතැම් ඒවා ඉතාමත් පැරණිය. ආයුර්වේද ක්‍රමයන් කාලයක් මුළුල්ලේ විකාශනයට පත්ව ඇත. ඇතැම් ඒවා පුරාණ වේද යුගයෙහි පටන් නව්‍යකරණය වෙමින් පවතින අතර ඉන්දියාවේ බුදුන් ජීවත් වු කාලයේ දී එය වැඩි වශයෙන් සිදු වී ඇත.
ආයුර්වේදයෙහි විවිධ සිද්ධාන්තයන් ගොඩ නැගීම සදහා හින්දු ආගම බොහෝ බලපෑම් ඇති කර ඇත. මුල් යුගයේදී දිව්‍යමය ප්‍රාඥයින් විසින් අවබෝධ කරගත් දැනුම සංකීර්ණ ස්මෘති ආධාරක මගින් සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයන් වෙතද පසු කාලීනව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් ගමන් කර ඇත. ආයුර්වේද සම්ප්‍රදායන් පිළිබද විස්තර එක් එක් රචකයන් අනුව වෙනස් වේ. එසේ වන්නේ වාචිකව පැවත එන දත්තයන් විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ පරිවර්තනය වීමෙනි. මුල්ම අ‍ායුර්වේද අත්පිටපත් රචනා කරන ලද ලේඛකයන් විසින් එහි එකිනෙකට වෙනස් ක්‍රම වේදයන් පිළිබද සදහන් කර ඇත.
ආයුර්වේදය හා ඉතිහාසය
මහා භාරතයේ සදහන් වන අන්දමට ක්‍රිෂ්ණා දෙවිදුන් හට සම්බ් නම් පුතෙක් විය. ඔහු ලාදුරු රෝගයෙන් පීඩා වින්දේය. ඔහුට ප්‍රතිකාර කරනු වස් ක්‍රිෂ්ණ දෙවිදුන් විසින් ශක්‍ර ද්වීපයෙහි (නූතන ඉරානය) වෙසෙන විශේෂ බ්‍රහ්මයින් කොටසක් වෙත ආරාධනා කොට යවන ලදී. ඔවුන් සුර්යය නමස්කාරයෙහි නිරත වන්නන් සහ ප්‍රසිද්ධ දෛවඥයන් වුණි. ඔවුන් සම්බ් හට ප්‍රතිකාර කොට ලාදුරු රෝගය සම්පුර්ණයෙන් සුව කරන ලදී. ශක්‍ර ද්වීපයෙහි බ්‍රාහ්මණයින්හට මාගි බ්‍රාහ්මණයන් ලෙසද ව්‍යවහාර කෙරේ. සකල් ද්වීපයෙහි ආයුර්වේදය, දෛවඥවේදය, තාරකා විද්‍යාව පිළිබද විශේෂ දැනුමක් තිබූ අතර ඔවුන් සුර්යය නමස්කාරයෙහි යෙදෙන්නන් වූයෙන් සෞර යන නමින් හැදින්විණි. මොවුන්ගේ උපත පිළිබද වැඩි විස්තර භාවිශ්‍ය පුරාණයෙහි අන්තර් ගතය. ඔවුන් ආයුර්වේදයෙහිලා විශේෂ මෙහෙයක් ඉටු කළහ. නූතන ආයුර්වේදයෙහි නිර්මාතෘ වනුයේ මාගි හෝ සකල් ද්වීපයයි.
පුරාතන සාක්ෂි
ඉන්දියානු දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ඉතිහාසය බුද්ධ වර්ෂ 3000 තරම් පැරණි අතීතයක් ඇති ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය තරම් ඈත අතීතයකට දිවෙයි. මොහෙන්ජෝදාරෝ හා හරප්පා යන ඉතා හොදින් නගර නිර්මාණයක් සහිත වු ශිෂ්ටාචාරයන් මගින් ඉන්දියාවෙහි සශ්‍රික සංස්කෘතික උරුමයන් පිළිබදව සහ වැඩි දියුණු වු සනීපාරක්ෂක ක්‍රම සහිත සෞඛ්‍ය සේවයක් තිබු බවට සාක්ෂි ලබාදේ. හරප්පා නගර වලින් සොයා ගන්නා ලද නටඹුන් අනුව එහි වෛද්‍ය විද්‍යාව පැවති බවට සාක්ෂි ඇත. බුද්ධ වර්ෂ 1200 සහ 700 යන කාල වලදී චතුර්වේදයන් නිර්මාණය වුණි. රේග පිළිබද විස්තරය, ශාක සාර ඖෂධ සහ ඒවායින් ලබාදෙන ප්‍රතිකාර ක්‍රම එම වේද හතරෙහිම විස්තර කෙරුණද ඍග් වේදයෙහි විශේෂිත සටහනක් ඇත.
අතර්වන' වේදයෙහි ශාකසාර ඖෂධ පිළිබද වර්ණනාත්මක ස්තෝත්‍ර අන්තර්ගතය. බොහෝ ශාක වලට දෙවියන්ට මෙන් නමස්කාර කර යාඥා කරන ලදී. මීට අමතරව සෙංගමාලයට සහ විවිධ ප්‍රවේනි ගත රෝග සදහා ප්‍රතිකාර කිරීමට විවිධ මන්තර වර්ග භාවිතා කෙරිණි. රෝග සුව කිරීම සදහා කරන ලද මැතිරීම් භයිසජ්ජ්‍යම් නම් වන අතර දීර්ඝායුෂ සහ සමෘද්ධිය ලබාදීම සදහා කරනු ලබන මැතිරීම් ආයුශ්‍යම් නම් වේ. මේවා අතුරින් ආයුශ්‍යම් පසුකාලීනව වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දියුණුව සදහා උපකාරී වුණි.
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ඉතිහාසය
ආයුර්වේදයේ නිර්මාතෘවරයා ලෙස සැළකෙනුයේ ධන්වන්තරි මහ ඍෂි තුමාය. මෙතුමා විසින් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය භාරතයේ ව්‍යාප්ත කරනු ලැබු අතර එයින් වර්ෂ 400 කට පමණ පසු උත්තර භාරතයේ ජනයා අතර උග්‍ර අයුරින් ලෙඩ රෝග පැතිර යන්නට විය. එයින් පීඩාවට පත් ජනතාවට සෙත සැළසීම පිණිස එකල ජීවත් වූ මහා ඍෂිවරුන් හිමාලය පාමුල පංච නදී තීරයට එක්රැස්ව මෙය සඳහා පිළියම් සෙවූහ. එහි දී ගත් තීරණයකට අනූව භාරද්වාජ නම් මහ ඍෂිවරයාණන්ව ඉන්ද්‍රභවනයට යවා තිබේ. යථෝක්ත අවශ්‍යතාවය උදෙසා ප්‍රතිකාර පද්ධතියක් හදාරා ඒමට ඉන්ද්‍රභවනට පිවිසි භාරද්වාජ මහා ඍෂිතුමා ඉන්ද්‍රදේවයාගෙන් ආයුර්වේදය මැනවින් හදාරා නැවතත් භාරත දේශයට සම්ප්‍රාප්ත වී ඇත. නැවතත් රැස් වූ මහා ඍෂි සමුළුවේ දී භාරද්වාජ මහා ඍෂි තුමා තමන් උගත් ශාස්ත්‍රය සෙස්සන්ට ද ප්‍රගුණ කරවා ඇත.
ආත්‍රෙය සම්ප්‍රදාය
ඒ අතර සිටි ආත්‍රෙය නම් මහා ඍෂි තුමා සිසු පරපුරක් බිහි කර ගනිමින් ආයුර්වේදයේ එන කාය චිකිත්සාවට ප්‍රමුඛත්වය ලබා දෙමින් අෂ්ඨ අංගයකින් සමන්විත ආයුර්වේදය ජනතාව අතර ව්‍යාප්ත කොට තිබේ. ආත්‍රෙය මහා ඍෂි තුමාගේ මූලිකත්වයෙන් ක්‍රියාවට නැගුණු මෙය ඇත්‍රෙය සම්ප්‍රදාය යනුවෙන් ද හදුන්වයි. මෙහි එන මූලධර්ම ආදී අධ්‍යන අංග ආයුර්වේද නිර්මාතෘ වශයෙන් සැළකෙන ධන්වන්තරින් ආයුර්වේද සම්ප්‍රදායට සමාන වේ. මෙම සම්ප්‍රදායන් දෙක අතර ඇති එකම වෙනස වන්නේ ධන්වන්තරී සම්ප්‍රදාය ශල්‍ය චිකිත්සාවට ප්‍රධාන ස්ථානය දුන් අතර ආත්‍රෙය සම්ප්‍රදාය කාය චිකිත්සාවට ප්‍රමුඛත්වය දීම පමණයි.
කාශ්‍යප සම්ප්‍රදාය
ඒ අතර යථෝක්ත සම්මේලනයේ දී ආයුර්වේදය උගත් කාශ්‍යප මහා ඍෂිවරයා ද සිසු පරපුරක් බිහි කර ගෙන ඇත. එය කාශ්‍යප සම්ප්‍රදාය නමින් හැඳින්විණි.
සිද්ධ වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය
ආත්‍රෙය මහා ඍෂිවරයාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැති වෛද්‍ය අධ්‍යාපන සාකච්ඡාවකට දක්‍ෂිණ භාරතයෙන් අගස්ති මුනිවරයා ද ලංකාවෙන් පුලස්ති මහා ඍෂි තුමා ද සහාභාගී වී ඇත. එහි දී ආයූර්වේදය හැදෑරු අගස්ති මුනිවරයා දක්‍ෂිණ භාරතයේ විසු අසුරයන් වෙත පැමිණ එහි සුලභ බෞද්ධ සම්පත් ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් වෛද්‍ය ක්‍රමයක් බිහි කොට ඇත. එය සිද්ධ වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය යනුවෙන් හඳුන්වයි.
සිද්ධ වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය වනාහි ආයුර්වේදය මෙන්ම සම්පූර්ණ වූ විද්‍යාවකි. ආයූර්වේදයේ කාය චිකිත්සා, ශල්‍ය, ශාලාඛ්‍ය යන අංග තුන එකල ජන සමාජයෙහි බෙහෙවින් ප්‍රචලිතව ඇත. බුද්ධ කාලයේ දී දියුණූ තත්වයක පැවැති ශල්‍ය, ශාලාඛ්‍ය ක්‍රම දෙන භාරතීය බෞද්ධ සමයේ පිරිහීමක් සමගම අභාවයට පත් වී ඇත.
මෙම සම්ප්‍රදාය ද ආයුර්වේදයේ මූලධර්මයන් අනුගමනය කර ඇත. සිද්ධ වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් ලෙස ‛සින්දුරම්’ ප්‍රතිකාරය බෙහෙවින් දියුණු වී තිබේ. මෙම සින්දුරම් ප්‍රතිකාරය පසු කාලීනව ‛රස වෛද්‍ය ක්‍රමය’ යන නාමයෙන් ආයුර්වේදයට සංකලනය වී ඇත්තේ තව තවත් දියුණු සොයා ගැනීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙසටය. මෙම සිද්ධ වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය දක්‍ෂිණ භාරතය පුරාම ප්‍රචලිත වූවක් ලෙස මෙහි දී හැඳින්විය හැකිය.
ලක්දිවට සංක්‍රමණය
‛ආයුර්වේද උප්පති කථාන’ මෙසේ දැක්විය හැකි අතර පුලස්ති මහා ඍෂිවරයා ද අගස්ති මුනිවරයා ද සිද්ධ වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ප්‍රගතියට කටයුතු යොදා ඇත. පසුව ලංකාවට පැමිණ පුලස්ති මහා ඍෂිවරයා අසුරයන්ගෙන් පසු රටේ ශක්තිමත්ව සිටි සාමාජිකයෝ වූ රාක්ෂයන් වෙත විවිධ වෛද්‍ය ක්‍රමයන්ගේ සංකලන දේශිය ඖෂධ සම්පත් උපයෝගී කර ආයුර්වේද ක්‍රමය හඳුන්වා ඇත. ආයුර්වේද ක්‍රමය ලක්දිවට සංක්‍රමණය වූයේ භාරතයෙන් බව පුරාවෘත්ත වලින් හෙලිවේ. දැනට ලක්දිව ව්‍යවහාර වන වෛද්‍ය ක්‍රමයට සිංහල වෙදකම හෙවත් ස්වදේශීය වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය යයි කියනු ලැබේ. දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමය, ජාතික වෛද්‍ය ක්‍රමය, සිංහල වෛද්‍ය ක්‍රමය යන විවිධ නම් වලින් මෙය හඳුන්වන අතර 1961 අංක 31 දරණ ආයුර්වේද පනතේ 89 ඡේදයෙහි එන අර්ථ නිරූපණ යටතේ ‛ආයුර්වේදය’ යන නාමය ආයුර්වේදය, සිද්ධ, යුනානි, යන වෛද්‍ය ක්‍රම තුනටම සංගෘහිත නාමයක් වශයෙන් හඳුන්වා ඇත. ක්‍රි.ව. තුන්වන ශතවර්ෂයෙහි විසූ රජවරුන්ගේ අනුග්‍රහයෙන් ආයුර්වේදීය ශල්‍ය චිකිත්සාව දියුණු තත්වයක පැවති බව පුරාවෘත්ත වලින් කියැවේ. සිංහල බෞද්ධ නරපතියෙකු වූ බුද්ධදාස රජතුමා මීට කදිම නිදසුනකි.
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ප්‍රධාන අංග (අෂ්ඨාංග ආයුර්වේදය)
ආයුර්වේදීය මුලග්‍රන්ථ වන සුශ්‍රැත සංහිතාව හා චරක සංහිතාව යන සංහිතා ග්‍රන්ථ වලට අනුව ආයුර්වේදීය චිකිත්සාව අංග (තන්ත්‍ර) අටකට විභේදනය කර දක්වා ඇත. එය අෂ්ඨාංග ආයුර්වේදය ලෙස  හැදින්වේ.
මුලික සිද්ධාන්ත
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ නිර්මාණය සදහා භාරතීය දර්ශනවාදයන් බොහෝ සේ පාදක වී ඇත.ආයුර්වේදය තුල, මිනිසාගේ ශාරීරික හා මානසික ක්‍රියාකාරිත්වය සහ පාරිසරික ක්‍රියාකාරිත්වය පැහැදිලි කිරීම සදහා අතීත අයුර්වේද විශාරදයන් මෙම දර්ශනවාද උපකාර කොටගෙන ඇත.එමගින් ඔවුන් ස්වභාවධර්මය සහ මිනිසා අතර මනා සබදතාවක් දක්වයි.මේ සදහා පාදක කරගත් භාරතීය දර්ශනවාදයන් හයකි.මේවා ෂඩ් දර්ශන ලෙස හැදින්වේ.
ඉහත දැක්වෙන දර්ශනවාද වල අඩංගු කරුණු පාදක කොටගෙන ආයුර්වේදීය සියළු සිද්ධාන්ත ගොඩනැගී ඇති අතර,බෞද්ධ දර්ශනයේ බලපෑමද ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය තුල දැකගත හැක. එලෙස ගොඩනැගුනු සිද්ධාන්ත අතර මුලික ආයුර්වේදීය සිද්ධාන්ත ද්වයකි.
පංච මහා භෞතික සිද්ධාන්තය (පංච මහා භූත සිද්ධාන්තය)
මෙහි දැක්වෙන ලෙස,පරමාණුවේ පටන් විශ්වයේ පවතින සියලු දෑ පංච මහා භූත මගින් නිර්මාණය වී ඇත.එම සිද්ධාන්තයට අනුව ද්‍රව්‍යන්ගේ මුල ඒකකය මහාභූත වේ.අදාල පංච මහා භූත පහත පරිදි දැක්විය හැක.
තුන්දෝෂ
සත්වැදෑරුම් දේහ පටකයන් ධාතු නම් වේ. සිරුරෙන් ස්‍රාවය වන ද්‍රව්‍ය වර්ග 3කි. ඒවා මාලා නම්වේ.
පිත්ත
මෙම දෝෂය සිරුරේ තාපය උත්පාදනය පරිවෘත්තීය හා නොයෙකුත් මානසික ක්‍රියාකරිත්වයන් සඳහා වගකියනු ලැබේ.
මෙම දෝෂයෙහි ප්‍රධාන කෘත්‍ය වන්නේ සෞඛ්‍ය සම්පන්න සිරු‍රක් පවත්වාගෙන යාම හා මේදය, ජලය හා අනෙකුත් තරලයන් අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගැනීමයි.
මේ එක් එක් දෝෂයන් එකිනෙක අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගනිමින් පුද්ගලයාගේ සිරුර ප්‍රකෘති තත්වයෙන් පවත්වා ගැනීම සඳහා උපකාරී වේ. මෙම තුන්දොස්හි කිපීමෙන් ඇතිවන දේහ ක්‍රියාකරිත්වයේ අසමතුලිතතා හේතුවෙන් රෝග ඇතිවේ.
සාරාර්ථ සංග්‍රහය
අනුරාධපුර යුගයෙහි මුල් අවධියේ සිටම ආයුර්වේද ශාස්ත්‍රය ලක්දිව පැවති බවට සාක්ෂි ඇතත් ඒ සමයෙහි ලියැවුණු වෛද්‍ය ග්‍රන්ථයක් යැයි කිව හැකිව තිබෙන්නේ බුද්ධදාස රජතුමන් විසින් ලියන ලද ‛සාරාර්ථ සංග්‍රහය’ පමණකි. මෙය සතුරු ආක්‍රමණ හමුවේ ඉතිරිවූ එකම ග්‍රන්ථය යැයි සිතිය හැක.
‛සාරාර්ථ සංග්‍රහය’ ආයුර්වේදීය ග්‍රන්ථයන් ඇසුරුකොට ලියූවක් බව පෙනේ. පසුකාලීනව මෙම ග්‍රන්ථයට සන්න ලියූවන් විසින් දක්ෂණාත්‍ය වෛද්‍ය සම්ප්‍රදායට අයත් අග්නි කර්ම විධිය හා වෙනත් ප්‍රතිකාර ක්‍රමයන්ද ඊට ඇතුලත් කරනු ලැබ ඇත.
භේසජ්ජ මංජුසාව
මීළඟට දේශීය වෛද්‍ය ග්‍රන්ථයන් අතුරෙන් ප්‍රධාන ස්ථානයෙහිලා ගැනෙන්නේ අනවමදර්ශී සංඝරාජ මාහිමියන් විසින් මාගධී භාෂාවෙන් ලියන ලද ‛භේසජ්ජ මංජුසාව’යි. මේ සඳහා වැලිවිට සරණංකර සංඝරාජ මාහිමියන් විසින් ලියන ලද සන්නය දේශීය වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රයෙහි උන්නතිය පිණිස කෙරුණු ශ්‍රේෂ්ඨතම කෘතියකි. මෙහි දකෂිණාත්‍ය සිද්ධ වෛද්‍ය මතයන් ද ඇතුලත් කර තිබේ.
මේ දැක්වුණු ග්‍රන්ථ සියල්ලම විශේෂයෙන්ම දේශීය කාය චිකිත්සාවට අදාළ වේ. මීට අමතරව ගද්‍ය වූත්, පද්‍ය වූත් නොයෙක් දේශීය වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ රාශියක් දක්නට ලැබේ. මෙසේ බලන කල දේශීය වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය හෙවත් සිංහල වෙදකම වූ කල්හි උතුරු ඉන්දියාවේ සකු බසින් සම්පාදිත ග්‍රන්ථයන් හා දකුණු ඉන්දියාවේ දෙමළ, තෙළිඟු, මලයාලි යන භාෂාවලින් ලියැවුණු ග්‍රන්ථයන්ද ඇසුරින් අපේ රටේ දේශගුණික හා ශාරීරික තත්වයන්ද සළකා බලමින් සකස් කරගන්නා ලද්දකි.
දඹදෙණි අවදියෙන් මෑත භාගයෙහි වරින් වර ලංකාවට පැමිණි කේරළ, චෝල, පාණ්ඩ්‍ය වැනි ජාතීන්වලට අයත් සිද්ධ වෛද්‍යවරයෝ දක්ෂිණ භාරතයෙහි එකල ප්‍රචලිතව පැවති උසස් ශාස්ත්‍ර ක්‍රමයන් හා විවිධ ඖෂධ හා වර්ග ද සිංහල වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රයට ඇතුළත් කොට ඇත.
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රම වල ව්‍යාප්තිය
ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කළ විවිධ රජවරුන්ට මෙන්ම හෙළ වෙදකම මේ දක්වා නොනැසී ඉදිරියට ගෙන ඒමේ ගෞරවය හිමිවිය යුතු තව එක් පිරිසක් ද සිටී. එනම් අපගේ භික්ෂු පරපුරයි. වෙදකමින් විස්කම් පාමින් බොහෝ රෝගීන් සුවකළ භික්ෂූන් එදා මෙන් ම අදත් සිටී. එසේම ලංකාවේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවලින් බිහිවූ වෙද පරම්පරා රුසක් ද සිටීම අපගේ දේශීය වෙදකම් පදනම බඳුය. මෙසේ කලින් කලට දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමයට නවීනත්වයක් එක්වෙමින් වත්මන වන විට ආයුර්වේද හා දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රම පිළිබඳ මහත් වූ නවෝදයක් අද ශ්‍රී ලංකාව ලබමින් සිටී. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව මෙම සංස්කෘතික හා ජාතික දායාදය රැකගැනීම පිණිස විවිධ අයුරින් පරිශ්‍රමයක් දැරීම සතුටුදායකය. නමුදු සමහර ආයුර්වේද සංවර්ධන අංශයන්හි නියමුවන්ගේ විවිධ දුර්වලතා හේතුකොටගෙන යම් යම් බිඳවැටීම්වලට ද දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමය මේ වනවිටත් මුහුණ පා සිටී.
අද පත්ව ඇති තත්වය
මේ වනවිට බොහෝ ඖෂධ වර්ග ඉතා දුර්ලභය. එයට හේතුවී ඇත්තේ වන විනාශය හා ජනාවාසකරණයයි. මේ හේතුවෙන් වටිනා ඖෂධ සහමුලින්ම පාහේ විනාශ වෙමින් පවතී. එමෙන්ම ඖෂධ නිෂ්පාදකවරුන්ට ඖෂධ ලබාගත යුතු වන්නේ වැඩි මුදලක් ගෙවීමෙනි. එයින් සිදුවනුයේ නිෂ්පාදිත ඖෂධ මිල වැඩිවීමය. නමුදු බොහෝවිට සිදුවනුයේ අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් ඖෂධ ඇතුළත්කොට ඖෂධ නිෂ්පාදනය කිරීමත් ය. මේවායේ අහිතකර ප්‍රතිඵල විඳීමට සිදුවන්නේ ජනතාවටම ය. පුරාණ භාරතයේ ධනවන්තරී, සුශ්‍රුත වැනි මහා ඍෂිවරයන් ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ පරතෙරට ගිය දේවත්වයෙන් සැළකිය යුත්තෝ වූහ. ඔවුන් ශල්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ යෙදුනු අයුරු ඉතා ප්‍රශංසනීය බව සුශ්‍රුත, සංගීතා වැනි ග්‍රන්ථ තුළින් පෙනේ. නූතන ශල්‍ය වෛද්‍යවරයෙකු වූ ජර්මන් ජාතික හර්ස්බර්ග් මහතා දක්වන ආකාරයට හම්පිරිද්දම් ක්‍රමය සහිත ශල්‍ය වෛද්‍ය විiාවද ඔවුන් ලබාගෙන ඇත්තේ සුශ්‍රුත නම් ඉන්දියානු වෛද්‍යවරයාගෙනි. නමුත් ශල්‍ය වෛද්‍ය කර්මය ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයාට තහනම් කිරීමෙන් ආයුර්වේදයේ ප්‍රමුඛස්ථානයක් දිය හැකි අංශයකට දේශීය වෛද්‍යවරයා යොමුවීමේ දොර කවුළු වසා දැමීමකි. ලංකායුර්වේදය දෙස නෙත් යොමුකළහොත් එහි පිරිහීම කුමන අයුරකින් සිදුවන්නේද? එයට පිළියම කුමක්ද? යන ගැටළුවට පිළිතුරු සැපයීමට උත්සුක වුවහොත් නුදුරු අනාගතයේදී පරිපූර්ණ ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාවක් තුළින් ශ්‍රී ලංකාද්වීපයට ඍෂි යුගයක් ලබාගැනීමේ සෞභාග්‍යය උදාවෙනු නොඅනුමානයි.
ආයුර්වේද ප්‍රදීපිකා, ආයුර්වේද ශාස්ත්‍රී චින්තා, ආයුර්වේද ඖෂධ සංග්‍රහය, ආයුර්වේදය මාසික සඟරාව
RGB වර්ණ ආකෘතිය
මෙම වර්ණ ආකෘතිය උපාංගය අනුව තීරණය වෙයි. එනම්, යම් උපාංගයක් එයට ලබාදෙන RGB අගයකින් නිපදවන වර්ණය වෙනත් උපාංගයක් නිපදවන වර්ණයට වෙනස් විය හැක. එයට හේතුව විවිධ උපාංග නිෂ්පාදකයන් රතු, කොළ, නිල් ලෙස නියම සම්මත වර්ණ තුනක් භාවිතා නොකිරීමයි. මේ නිසා යම් කිසි ආකාරයක වර්ණ කළමණාකාරීත්වයක් නොමැති විටකදී, RGB අගයකින් දක්වන වර්ණය උපාංගය අනුව වෙනස් වේ.
RGB ආදාන උපාංග ලෙස රූපවාහිනි කැමරා, වීඩියෝ කැමරා, ඡායාරූප පරිලෝකන යන්ත්‍ර සහ ඩිජිටල් කැමරා සැළකිය හැකිය. RGB ප්‍රතිදාන උපාංග ලෙස රූපවාහිනී තිර (CRT, LCD, ප්ලස්මා, OLED ආදී), පරිගණක සහ ජංගම දුරකථන තිර, වීඩියෝ සංදර්ශක ආදිය සැළකිය හැකිය. කෙසේ නමුත් වර්ණ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර RGB ප්‍රතිදාන උපාංග නොවෙයි. ඒවා භාවිතා කරන්නේ ව්‍යාකලන වර්ණ ආකෘතියක් වන CMYK වර්ණ ආකෘතියයි.
තෝමස් ජෙෆර්සන්
තෝමස් ජෙෆර්සන් ඇමෙරිකාවේ තුන්වැනි ජනාධිපතිවරයා ය. ඔහු ඇමෙරිකාවේ ආදීපීතෘවරයෙක් ද වෙයි. ඇමෙරිකන් නිදහස් ප්‍රකාශනයේ ප්‍රධාන කතුවරයා ද වෙයි. ඇමෙරිකන් විප්ලවීය යුද්ධය මුල දී ඔහු මහාද්වීප කොංග්‍රසයේ සේවය කළේ වර්ජීනියාවේ නියෝජිතවරයෙක් ලෙසිනි. අනතුරුව ඔහු යුද්ධ පැවති සමයේ වර්ජීනියාවේ ආණ්ඩුකාරයා ලෙසින් ද සේවය කළේය. යුද්ධයේ අවසානයත් සමඟ ප්‍රංශයේ පැරිස් නුවර රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙකු ලෙසින් සේවයට ගියේය. 1785 දී හේ ප්‍රංශයට පත්වීම් ලද එක්සත් ජනපද ඇමතිවරයා වෙයි. ජෙෆර්සන් එක්සත් ජනපදයේ රාජ්‍ය ලේකම්වරයා වශයෙන් සේවය කරන්නේ 1790 සිට 1793 දක්වා ප්‍රථම ජනාධිපති ජෝර්ජ් වොෂිංටන් යටතේ ය. සිය කුළුපග මිතුරා වූ ජේම්ස් මැඩිසන් සමඟින් ඔහු ඩෙමොක්‍රැටික්-රිපබ්ලිකන් පක්ෂය සංවිධානය කරන ලද්දේ ය. අනතුරුව හේ වොෂිංටන්ගේ කැබිනට් මණ්ඩලයෙන් ඉල්ලා අස්විය. 1796 දී උප ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් තේරී පත් වූයේය. ඔහු 1801 මාර්තු 4 වැනි දා ඇමෙරිකාවේ තුන්වැනි ජනාධිපතිවරයා ලෙසින් පත්විය.
පුද්ගලික තොරතුරු
තෝමස් ජෙෆර්සන් උපන්නේ 1743 අප්‍රේල් 13 වැනි දින වර්ජීනියාවේ ෂැඩ්වෙල් නම් වතු වැවිලිකරයේය. ඔහු උපන් ස්ථානය 1770 ගින්නක දී දැවී යන ලදි. වයස අවුරුදු 9 සිට 14 දක්වා ඔහු නොර්තම් හි සෙන්ට් ජේම්ස් දේවස්ථානයේ පූජ්‍ය විලියම් ඩග්ලස් නම් වූ දේව ධර්ම ආචාර්යවරයෙකු වෙතිනි. වයස 14 සිට 16 දක්වා ඔහු ෆ්‍රෙඩරික්ස්විල් හි පූජ්‍ය ජේම්ස් මෝරි පාසැලේ අධ්‍යාපනය හදාරයි. ඉන්ග්ලිස් නම් මහත්මයෙක් යටතේ ඔහු නර්තනය හදාරයි. 1760 දී ඔහු විලියම් ඇන්ඩ් මේරි විශ්ව විද්‍යාලයේ විද්‍යාව, ගණිතය, වාග් කෞශල්‍ය, දර්ශනය, සාහිත්‍යය යනාදී විෂයයන් වසර දෙකක කාලයක් අධ්‍යයනය කළේය. ඔහු දිනකට පැය 15 ක් පමණ අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා වෙන් කරන ලද සිසුවෙක් සේ සඳහන් වෙයි. විශ්ව විද්‍යාලයේ සිටි සමයේ ඔහු "පැතලි තොප්පි" නමින් වූ සමාජයීය සබඳතා සඳහා වූ සමාජයක සාමාජිකයෙක් විය. 1762 සිට 1767 දක්වා කාලයේ දී ජෙෆර්සන් නීති ශාස්ත්‍රය හැදෑරුවේ ජෝර්ජ් වයත් යටතේ ය. පස් අවුරුදු නීතීඥ පුහුණුවක් ලැබීම එකළ සාමාන්‍ය සිරිත විය. 1767 දී ඔහු වර්ජීනියාවේ නීතීඥවරයෙක් වශයෙන් රැකියාව ආරම්භ කරන ලදි. අඩි 6 ක් සහ අඟල් 2 1/2 ක උසින් යුතු වූ තෝමස් ජෙෆර්සන් සිහින් සිරුරකින් යුතු වූයෙකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අත්සන සහිත චරිතකථාව ප්‍රවර්ගය:ජනාධිපතිවරු - අ.එ.ජ.
ඔස්ට්‍රියාව
ඔස්ට්‍රියාව නිල වශයෙන් ඔස්ට්‍රියා සමුහාණ්ඩුව ලෙස හඳුන්වයි. එය මධ්‍යම යුරෝපයේ මිලියන (2023) 9.1 ජනගහනයක් වාසය කරන රටකි.
එරට මායිම් වන්නේ උතුරින් ජර්මනිය හා චෙක් ජනරජයත්, නැගෙනහිරින් ස්ලවෑකියා හා හන්ගේරීයාවත්, දකුණින් ස්ලෝවෙකියාව හා ඉතාලියත්, බටහිරින් ස්විට්සර්ලන්තය හා ලිවෙන්ස්ටෙයින්ද වේ. ඔස්ට්‍රියාව වර්ග කි.මි. 83,883 (වර්ග සැතපුම් 32,385) ප්‍රදේශයක පැතිරී ඇති අතර එහි සෞම්‍ය දේශගුණයක් පවතී. ඇල්ප්ස් කඳු නිසා ඔස්ට්‍රියාව කඳු වලින් ගහනය.
රටින් 32% ක් මීටර් 500 (අඩි 1640) පහළින් ඇති අතර එහි උසම ස්ථානය මීටර් 3797 (අඩි 12,457) පමණ වේ. බහුතරයක් ජනයා ජර්මානු බස කථා කරන අතර එය රාජ්‍ය භාෂාව ද වේ. අනෙකුත් භාෂාවන් වන්නේ ක්‍රොඒෂියන්, හංගේරියන් සහ ස්ලොවේක්ය.
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා රටවල්
කාබනික සංයෝගය
දකුණ|thumb|[[මීතේන්, CH4; යනුු සරලතම කාබනික සංයෝගවලින් එකකි.]] කාබනික සංයෝගයක් යනු යම් රසායනික සංයෝගයක කාබන් අඩංගු නම් එයට යොදන නමක්මුත්,  මෙම නිර්වචනය ඒකමතික ව නිශ්චිත කර නොමැත. එනමුත්, බොහොමයක් රසායනඥයන් භාවිතා කරන සාම්ප්‍රදායික නිර්වචනය කාබන්-හයිඩ්‍රජන් බන්ධන එකක් හෝ සහිත සංයෝගයන්ට සීමා වේ. කාබනික සංයෝග පොළොව මත දුලබමුත් ඉතා ම වැදගත් වන්නේ, දන්නා සියලු ම ජීවයේ අඩිතාලම කාබනික සංයෝග වන නිසා ය. මූලිකතම පෙට්‍රෝරසායනයන් කාබනික රසායනයේ අත්තිවාරම ලෙස හැඳින්වේ.
කාබනික-අකාබනික නිර්වචනයන්
ඓතිහාසික හේතූන් මත, කාබයිඩ, කාබනේට, කාබන්හි සරල ඔක්සයිඩ (උදා-CO and CO2) හි සයනයිඩ වැනි සමහර කාබන් අඩංගු සංයෝග අකාබනික ගොනුවට දමා වර්ගීකරණය කරනු ලැබේ.
සිළුමිණි සෑය
දුටු පමණින් නෙත් සිත් බැතිබරව පින්බරව පහන් කරවන අපූර්වතම චෛත්‍ය නිර්මාණයක් කුලියාපිටිය නැගෙනහිර හොරොම්බාව තැඹිලිපිටිය ශ්‍රී ධර්මවර්ධනාරාම මහා විහාරස්ථානය භූමියෙහි අභිනවයෙන් ඉදිකර ඇත.
ඉතා සුවිශේෂී මනස්කාන්ත මෙම අභිනව චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ, 1996 වස⁣රෙහි ආරම්භ කොට 2004 වසරෙහි සියලු වැඩ නිමවා බුදු සසුනට පූජා කිරීමේ පින්බර උළෙල ජනවාරි 7වන දිනට යෙදුණු දුරුතු පුර පසලොස්වක පොහෝ දින උදෑසන ගිහි පැවදි විශාල පිරිසකගේ සාදුකාර හඬ මධ්‍යයේ සිදු කෙරිණි.
මේ චෛත්‍ය රාජයා පිහිටි තැඹිලිපිටිය ශ්‍රී ධර්මවර්ධනාරාම මහා විහාරස්ථානයට පිවිසිය හැක්කේ කුලියාපිටිය නාරම්මල මාර්ගයේ පල්ලේගෙදර හන්දියෙන් වමට විහිදෙන තාර පාරේ සැතපුම් හතර හමාරක් පමණ යාමෙනි.
මෙම මාහැඟි චෛත්‍ය නිර්මාණය සඳහා වැය වූ බරපැන පිළිබඳ විස්තර පැවසීමට ආනන්ද සුබසිංහ මහතා උත්සුක නොවේ.
⁣එමෙන්ම මෙම චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ ශාසනයට පූජා කිරීමේ උත්සව අවස්ථාව ද බාහිර ආටෝප වලින් තොරව ඉතා චාම් එහෙත් බුදු බැතියෙන් සිත් සතන් ආලෝලනය කෙරෙන සැදැහැ සරණීය උළෙලක් විය. ප්‍රධාන හෝ සම්භාවනීය අමුත්තන් කිසිවෙක් එහි නොවීම විශේෂ ය.
සුබසිංහ මහතා පවසන්නේ මෙම චෛත්‍ය රාජයාණන් තමනට පසුගිය ආත්මයක දී කිරීමට නොහැකි වූ කාර්යයක් මල්පල ගැන්වීමක් ලෙසයි. ආනන්ද සුබසිංහ මහතා සුදු නෙළුම් මල් වට්ටියක් පිළිගන්වමින් සිය මෑණියන් වූ ආර්. ඒ. ලීලාවතී මාතාවට සංඝරත්නයට අතපැන් වත්කර චෛත්‍ය රාජයාණන් බුද්ධ ශාසනයට පූජා කරන ලෙස ආරාධනා කළාය. චෛත්‍ය පුජාව සිදුවන අසිරිමත් අවස්ථාවේ රැස්ව සිටි ගිහි පැවදි විශාල පිරිසකගේ සාදුකාර හඬ මධ්‍යයේ අදෘශ්‍යමාන දේ බඹුන්ද සාදුකාර දුන්නාට සැක නැත.
මෙම අභිනව චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ ඒ වටා සක්මන් මළු තුනක් වෙයි. චෛත්‍යයේ ප්‍රධාන ඝරයේ ⁣සිව් දෙසට මුහුණලා දොරටු සතරකි. ප්‍රධාන ඝරය ඇතුලත චෛත්‍යයකි. එම සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයේ චෛත්‍ය සතර පැත්තෙන් වු මල් ආසන සතර මත කළු ගලෙන් නෙළන ලද සමාධි බුදු පිළිම සතරකි. එම සෙල්මුවා බුද්ධ ප්‍රතිමා ඉන්දියාවේ තම්ල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ එරට නිර්මාණ ශිල්පියකු අතන් නිමවා මෙරටට වැඩමවන ලද්දකි. එයින් පිළිඹිබු කෙරෙන්නේ මෙම මහා භද්‍ර කල්පයෙහි ලොව බුදු වී වදාළ කකුසඳ ,කෝනාගම, කාෂ්‍යප , ගෞතම යන සිව් බුදුරජාණන් වහන්සේලා ය.
තව්තිසා දෙව්ලොව සිළුමිණි සෑයේ සැබෑ ම ආකෘතියකැයි නිතැතින්ම සිතෙන මෙම සෑය ලක්දිව කිසිදු තැනක තියා ලෝක⁣යේ කිසිදු රටක මින් පෙර ඉඳි නොවුණු නිර්මාණයක් බව නම් නොවනුමානය.
සිළුමිණි චෛත්‍ය වන්දනා ගාථාව
සද්ධාධිකෙන සුබසීහ මහාසයෙන - කාරාපිතං තැඹිලිපිටඨි විහාර ගාමෙ - කෙසාදි ධාතු නිහිතං මුනිතෝ සුර මමං - "චුලාමණිං" විරල ථූප මිමං නමාමි.
අධික ශ්‍රද්ධා සම්පත්තියෙන් යුක්ත වූ සුබසිංහ නම් මහතා විසින් තැඹිලිපිටිය විහාර ග්‍රාමයෙහි කරවන ලද බුදු රජාණන්වහන්සේගේ කේශ ධාතුන් වහන්සේලා ප්‍රධාන ධාතුන් වහන්සේලා තැම්පත් කරන ලද අති පූජනීය වූ ද ඇති රමණීය වූ ද මේ "සිළුමිණි" චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේට මම නමස්කාර කරමි. මාගේ නමස්කාරය වේවා.
සුමිත් එදිරිසිංහ
ජ්‍යෙෂ්ඨ නියෝජ්‍ය ‍පොලිස්පති (දකුණු පළාත් භාර) සුමිත් එදිරිසිංහ  (ඉංග්‍රීසි: Sumith Edirisinghe) යනු ශ්‍රී ලංකා පොලීසියයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකි.
සුමිත් එදිරිසිංහ  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
සිසිල්බීමවල බෙන්සීන්
සිසිල්බීමවල අඩංගු බෙන්සීන් ඉතා ම සැළකිල්ලට ලක් විය යුතු කාරණයක් වන්නේ බෙන්සීන් අණුව මිනිසාට පිළිකාකාරක වන නිසා ය. මෙය මහජන සෞඛ්‍යයට දැඩි ලෙස බලපාන අතර පරිසරවාදීන් හා සෞඛ්‍යවාදීන් විසින් සැළකිය යුතු ලෙස විරෝධය දක්වන මාතෘකාවකි. පානීය ජලයේ අඩංගු බෙන්සීන් මට්ටම්  සාමාන්‍යයෙන් අන්තර්ජාතික ලෙස නියාමනයට ලක් වුව ද, සිසිල්බීම සඳහා එවන් වැඩපිළිවෙලක් නිශ්චිත ව නොමැත. ඇසෝබික් අම්ලය (විටමින් C) හා යකඩ හා තඹ අයන උත්ප්‍රේරක ලෙස ගෙන ආලෝකය හා තාපය සැපයීමෙන් පරිරක්ෂකයක් ලෙස භාවිතා වන බෙන්සොයික් අම්ලය විකාබොක්සිල්කරණය වීමේදී බෙන්සීන් සෑදේ.
සිසිල්බීමවල සැදුම
බෙන්සීන් සිසිල්බීමවල සැදුමට පදන් හේතුවක් වන්නේ බෙන්සොයික් අම්ලය ඇසෝබික් අම්ලය (විටමින් සී, E300) හෝ එරිතෝබික් අම්ලය (ඇසෝබික් අම්ලයේ පාරත්‍රිමාණ සමාවයවිකයක්, E315) හමුවේ විකාබොක්සිල්කරණයට ලක් වීම යි. බෙන්සොයික් අම්ලය එහි ලවණ වන සෝඩියම් බෙන්සොඒට් (E211), පොටෑසියම් බෙන්සොඒට් (E 212), හෝ කැල්සියම් බෙන්සොඒට් (E 213) ලෙස කල්තබා ගැනීමේ අරමුණින් යොදනු ලැබේ.
යෝජිත යාන්ත්‍රණය ඇරඹෙන්නේ ඇසෝබික් අම්ලය මඟින් ඩයොක්සිජන්(O2) උත්ප්‍රේරිත ඔක්සිහරණයට ලක්කිරීමෙන් හටගන්නා Cu2+ හයිඩ්‍රොක්සිල් මුක්ත ඛණ්ඩයක් සාදා එම මුක්ත ඛණ්ඩය බෙන්සොයික් අම්ලයේ හයිඩ්‍රජන්ට පහර දීමෙනි:
1000x1000පික්
එච්. ආර්. විමලසිරි
හන්දුන්නෙත්තිගේ රන්ඔලු (එච්. ආර්) විමලසිරි (ඉංග්‍රීසි: H. R. Wimalasiri) හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මාතර දිස්ත්‍රික්කය දවිණුවර.
සිසිල්බීමවල බෙන්සීන්
සිසිල්බීමවල සැදුම
බෙන්සීන් සෑදීමට මුලපුරන අනෙක් සාධක වන්නේ තාපය හා ආලෝකය යි. සිසිල්බීම උෂ්ණ පරිසරවල ගබඩා කිරීම මඟින් බෙන්සීන් සෑදුම සීග්‍ර වේ.
එච්. ආර්. විමලසිරි
පාසල් දිවිය
මොහු කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 1970 සිට 1971 දක්වා මෙතුමා කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා  කල අතර 1971 දී ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගයට නාලන්දාව වෙනුවෙන් ක්‍රීඞා කලහ. බන්දුල වර්නපුර, සුනිල් ජයසිංහ හා ජයන්ත සෙනෙවිරත්න මොහුගේ නාලන්දා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සමකාලීනයන්ය.
සිසිල්බීමවල බෙන්සීන්
සිසිල්බීමවල සැදුම
කැල්සියම් ඩයිසෝඩියම් එතිලීන්ඩයිඇමීන්ටෙට්‍රාඇසිටික් අම්ලය (Calcium disodium EDTA) හා සීනි මඟින් සිසිල්බීම තුළ බෙන්සීන් සෑදීම වළක්වන බව නිරික්සා ඇත.