cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සෞඛ්‍යට අහිතකර දෑ
● සටහන - මෙම කේත බොහෝ දුරට විදේශීය සමාගම්වල නිෂ්පාදන වලින් සොයාගත හැකිය: - චිප්ස්, බිස්කට්, චුවිංගම්, ටොෆි, චොක්ලට් සහ මැගී!
ඔබේ දරුවන්ගේ යහපැවැත්ම ගැන අවම වශයෙන් අවධානය යොමු කිරීම නොසලකා හරින්න, සැකයක් ඇත්නම් අන්තර්ජාලය නොවේ නම් ඔබේ මූලාශ්‍ර හරහා ඔබම සොයන්න. (ගූගල්)
මැගී ඇසුරුමේ ඇති අමුද්‍රව්‍ය දෙස බලන්න, ඔබට රසය සහ රහස සොයාගත හැකිය (E-635).
Google ගූගල් හි පහත කේත සඳහාද බලන්න: -
දැනුවත් කිරීම සඳහා එය ඔබගේ පවුලේ අයට සහ මිතුරන්ට කාරුණිකව යොමු කරන්න.
නිරෝගී දැයක් උදෙසා පෙළ ගැසෙන්න,
ඔබ අප බොහෝදුරට මේ සියලු දේ ඇතිතරම් ගෙන බඩ පුරවාගෙන දැන් අපේම අය බොහොමයක් පිලිකා රෝහල්වල ජීවිතේ අවසාන දින ඔවුන්ම ගනිමින් ඇත,
ඔබේ දරුවන් එයින් මුදවන්න...
By : Niloogle
ලින් ද අල්විස්
උද්‍යාන නිර්මාණ ශිල්පී
පියදාස සිරිසේන
පියදාස සිරිසේන මහතා සිංහල ජාතිය අභාවයට යාමට වළක්වා ගැනීමට කටයුතු සිදු කළ දේශප්‍රේමියෝ අප රටේ බොහෝ සිටිති.පියදාස සිරිසේන එයින් එක් අයෙකි.මෙතුමාගේ උපත සිදු වූ සමයේ සිංහල සංස්කෘතිය අභාවයට යමින් පැවතිණි.ඒ කාලය ශ්‍රී ලංකාව නැමැති කුඩා එනමුත් සුන්දර දිවයින, බලවත් එමෙන් ම උපායශීලි බ්‍රිතාන්‍යවරු නොහොත් ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෝ යටතට පත්ව තිබුණි.1875 අගෝස්තු 31 දින දොම්වෝ හාමිනේ හා වරුණියගොඩ ගමගේ එමානිස් අප්පුට දාව උපන් මේ පින්වත් කුමාරයාගේ නාමය වූයේ පේද්‍රික් සිල්වා ය.මෙතුමා ඉගෙන ගත් පාසල වන්නේ වරාහේන ස්වභාෂා පාඨශාලාවයි.මෙතුමාට ව්‍යාකරණ සහිතව සිංහල ඉගැන්වූයේ ඉදුරුවේ පී.එස් ද සිල්වා මහතා විසිනි.ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉගෙන ගත්තේ බෙන්තොට ලංසි පල්ලියෙන් හා අලුත්ගම බ්‍රෝහියර් පාසලෙනි.එමෙන්ම බුද්ධ ධර්මය ඉගෙන ගත්තේ එකළ යාලේ ජයසුමනාරාමාධිපතිව වැඩ සිටි සිරි සුමනතිස්ස හිමියන්ගෙනි.අනගාරික ධර්මපාල තුමා ගම් නියම් ගම් සැරි සරමින් යන කළ ඉදුරුවේ පිරිමි පාසලට ද පැමිණියේ ය.එවිට කුඩා පේද්‍රික් සිල්වා දරුවා අනගාරික ධර්මපාල තුමා වෙනුවෙන් කවි පන්තියක් සාදා ගායනා කළේය.ධර්මපාල තුමා නම ඇසූ කල ඔහු දුන් පිළිතුර පේද්‍රික් සිල්වා විය.විදේශිය පන්නයට තිබූ එම නාමය එවේලෙම වෙනස් කොට “ අද පටන් නුඹේ නම පියදාස සිරිසේන ” මෙතුමා තම අධ්‍යාපනය අවසන් කොට “ සිතුමිණ”සගරාවට උප කතුවරයෙකු ලෙස කවි පබදින්නට ගියේය.ඉන් පසුව මෙතුමා ලී බඩු සාප්පුවක ලිපිකරු රැකියාවක් කළේය.අනගාරික ධර්මපාලතුමාග් සරසවි සදරැස පුවත්පතට ද ලිපි ලීවේ ය.ඉන් පසුව එතුමා “සිංහල ජාතිය” නමින් සගරාවක් ඇරඹුවේය.නමුත් අප රටේ ඒ වන විට පැවති කෲර පාලනය පියදාස සිරිසේ මහතා සහ තවත් සිංහල නායකයන් කිහිප දෙනෙතු අත්අඩංගුවට ගත්තේය.ඒ සිංහල - මුස්ලිම් කෝලාහල සම‍යේදීය.මේ නිර්භීත නායකයා අත්අඩංගුවේ සිටින කාලය අතරතුර දිත් මෙතුමා සිංහල බෞද්ධයා වෙනුවෙන් පොතක් ලීවේය. ඒ අෂ්ටලෝක ධර්මචක්‍රය යන ග්‍රන්ථයයි.මෙතුමා 1906 – 1946 වසර හතළිහ තුළ ලංකාවේ සිටි හොදම සහ ජනප්‍රියම සාහිත්‍යකරුවා වූවේය.සරලව කියතොත්මෙතුමා ඩබ්ලිව්.ඒ.සිල්වා මහතා, මාර්ටිං වික්‍රමසිංහ වැනි සාහිත්‍යකරුවන්ට වඩා ජනප්‍රියත්වය අතින් ඉදිරියෙන් සිටියේය. මෙතුමා ජනකතාවලට හා බණ කතාවට හුරු වී සිටි ලාංකික පාඨකයා වෙනුවෙන් නව ලොවක් තනා දුන්නේය.ඔහු තනා දුන්නේ නවකතාව නම් ලොයි.මෙතුමා පුවත්පත් කතුවරයෙකු,අමද්‍යප ව්‍යපාරයේ පුරෝගාමියෙකු,කවියෙකු ලේඛකයෙකු,දේශකයෙකු මෙන්ම දේශප්‍රේමියෙකු විලසින් රටට ‍සේවය කළේය.මෙතුමා ගේ සුරතින් ලියවුණු නවකතා පොත් විස්සකි.එයින් කිහිපයක් මෙලෙසින් සදහන් වෙයි. මෙතුමා “ජයතිස්ස හා රොසලින් නොහෙත් වාසනාවන්ත විවාහය,අපට වෙච්ච දේ ,මහා වියවුල,තරුණියකගේ ප්‍රේමය ,යන්තම් ගැලවුණා ,සුචරිතාදර්ශය ,අන්තිම කැමැත්ත ,පසන් නිවස,පරිවර්තනය,ඩිංගිරි මැණිකා ,වලව්වක පලහිලව්ව ,ශ්‍රී ලංකා මාතා, පලමුවන පාසල,ඩෙබර කෙල්ල”වැනි ප්‍රබන්ධ හා නවකතා රචනා කළේය. ජයතිස්ස හා රොසලින් නොහොත් වාසනාවන්ත විවාහය යනු එතුමාගේ ප්‍රථම කෘතියයි.එම පුස්තකය ප්‍රකාශනයට පත්කොට පළමු වසර 10 තුළ පිටපත් 25,000ක් පමණ පිටපත් කිරීමට සිදු වූ බව පැවසෙයි. මෙතුමා ඇදුම කරගත්තේ ටුවිට් රෙද්ද සමග සුදු කබාය හා ඇල්ෆ්‍රඩ් නම් හිස්වැසුමයි.බ්‍රිතාන්‍ය පාලන සමයේදි බුද්ධාගමත්,පාරම්පරික කුල සිරිත් ඉවත දමා බිහිවුණු සමාජයට විරුද්ධව ඇරඹූ මහා සංස්කෘතික සංග්‍රාමයට ඔහුගේ පෑනේ වෙහෙස අනගාරික ධර්මපාල තුමා,වලිසිංහ හරිස්චන්ද්‍ර වැනි ශ්‍රේෂ්ට නායකයන් හා එක් වුණි.එදා සිංහල සමාජයට සිදුව තිබූ විපත පිළිබදව එතුමා මහා වියවුල නමැති පොතේ සදහන් කර තිබුණේ පහත අයුරිනි. ඇඳ රෙදි පෙරදි ඔහොරිය කමිස විගස ට‍ පෙරලෙති කලිසමට සහ සාය ගවොම ට වැඩ නැති වට්ටි තොප්පිය ගනිති ඔලුව ට දඟලති ඉතින් කැරපොතු වෙන්ට විගස ට
කනවා ගෙරි මසුත් හැම් බේකන්ද ගෙ න බොනවා ජින් බ්‍රැන්ඩි සහ විස්කි අපම ණ යනවා අලුත් තාලෙට ලංසි වෙන මෙ න මොනවා අපට අඩුපාඩුද බල ඉති   න
මෙතුමා ටිබෙට් ජාතික එස්.මහින්ද හිමියන් මෙන් ම පෑන අවිය කොට ගත් උතුම් පුරවැසියෙකි.මෙතුමා තමන් විසින් රචිත ග්‍රන්ථයක් වන ජයතිස්ස හා රොසලින් ග්‍රන්ථයේ දී පර සුද්දාගේ හොද දෑ ගත්තාට කම් නැත.නමුදු තම ආගම දහම අමතක කොට ගැනීම වැරදි බව සදහන් කර ඇත.ඒ පාඨය පහත පරිදි එම පොතේ දක්වා ඇත. “යුරෝපීයා හෝ යකාගේ හෝ යහපතක් ති‍බේ නම්, එය ගත්තාට වැරැදි නැහැ. නමුත් පෙරාපු රත්තරන් වැනි අපේ උතුම් සිරිත් අත්හැර, මළබැඳි යකඩ වැනි යුරෝපීයන්ගේ වල් සිරිත් සියල්ලක්ම ගැනීමට අප ජාතිය සැරසී සිටීම නින්දාවකි.” එදා මෙරට සමාජය පෙලූ බේබදුකම, අධිපතිවාදය, දෑවැද්ද වැනි ව්‍යසනද ඔහුගේ විවේචනයට ලක් විය. සුරාවට හා බේබදුකමට විරුද්ධව ඔහු තරම් ලියූ කෙනෙකු එදා නොවීය. මේ ඔහුගේ ප්‍රසිද්ධ කවියකි. හැට ලස්සයක් හොඳ රුපියල් ගැණ දී ලා සිය ලස්සයක් ගැලුමෙන් මැන ගෙන්වා ලා බොන්නේ රට සුරා සිංහල අයියා ලා ලාදුරු ලබාගැන්මක් වැනි පොලි දී ලා (මහා වියවුල) බේබදුකම නිසා වැනසෙන පවුල් ගැන ඔහු ලීවේ අනුකම්පාවෙනි. සැමියාගේ බේබදුකම ගැන ලතවන බිරියකගේ ශෝකාලාපය, ඔහු මෙසේ සානුකම්පිතව ඉදිරිපත් කරයි. ටික ටික තමයි බිව්වේ මහිමි සඳ සුරා ටික ටික දවස දවසින් වැඩිවුනයි සුරා ටික ටික රැකුම් මගහැරුණා නිසා සුරා ටික ටික දිළිඳු බව අප හට දුනිය සුරා
පමණ නැත අනේ මා කෑ ගුටි ඇනිලි පමණ නැත හිසේ හැලු උණු හොදි ඇතිලි පමණ නැත විඳපු දුක ඇඳි රෙදි වැරලි පමණ නැත කියන්නට මා මුව සියලි
මෙතුමා අතිනත ගත්තේ මහබැත්මගේ දෝන සිසිලියා පෙරේරා නම් වූ කාන්තාව සමගය.මෙතුමාට දාව දූවරු පස්දෙනෙකුත් පුත්‍රයන් පස් දෙනෙකුත් ඉපදුණෝය.මේ මහා කතුවරයා හට තම රටේ නිදහසේ සුසුමක් හෙළන්නට නොහැකි වුණි.ඒ මෙතුමා නිදහස ලබා ගැනීමට වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක් තිබියදී නොහොත් 1946.05.22 වන දින කොළඹ සෙන්ට්‍රල් ආරෝග්‍ය ශාලාවේදී මිය ගියේය.මෙවන් ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් පිළිබද කතා කිරීමේදී සියුම් ආඩම්බරයක් හදවත තුළ ජනිත වනවා නොඅනුමානය. .නිමි.
නන්දලූර්
නන්දලූර් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ කඩාපා දිස්ත්‍රික්කය තුළ පිහිටි ගම්මානයකි. මෙය කඩාපා දිස්ත්‍රික්කයේ නන්දලූර් මණ්ඩලයට අයත් ය.
භූගෝල විද්‍යාව සහ දේශගුණය
නන්දලූර් හි ඛණ්ඩාංක වන්නේ 14.25°N, 79.1167°W ය.
ඇන්ටිකිතෙරා බුන් බඩු
ඇන්ටිකිතෙරා බුන් බඩු  යනු, ක්‍රිපූ 1වන සියවසෙහි 2වන කාර්තුව වෙතට කාල නිර්ණය කර ඇති රෝමානු නැව් බුන් බඩු තොගයකි. ඇන්ටිකිතෙරා නම් ග්‍රීක දිවයිනෙහි ගේලිෆාඩියා තුඩුව අසබඩ මුහුදෙන් මූදුහතු කිමිදුම්කරුවන් විසින් 1900 වසරෙහිදී එය සොයාගන්නා ලදි.
මේ බුන් බඩු තුලින්, ක්‍රිපූ 4වන සියවස තරම් පැරණි විවිධාකාර ප්‍රතිමා, කාසි සහ අනෙකුත් මානවාකෘති මෙන්ම, ලෝකයේ අප දන්නා පැරණිතම  ඇනලොග් පරිගණකය ලෙසින් සැලකෙන්නාවූ,  ඇන්ටිකිතෙරා යාන්ත්‍රණයෙහි අතිශයින් මල බැඳුනු අවශේෂයන්ද හමු විය.
ද සිම්ප්සන්ස්
ද සිම්ප්සන්ස් යනු ෆොක්ස් විකාශන සමාගම   වෙනුවෙන් මැට් ග්රෝනින්ග් විසීන් නිර්මාණය කරන ලද වැඩිහිටි කාලානුරූප ප්‍රහසන සජීවීකරණයකි. මෙය සිම්සන් පවුල මගින් නිරූපණය වන ඇමෙරිකානු මධ්‍යම පන්තියේ ජීවන රටාව පිලිබඳව උපහාසාත්මකව විස්තර කෙරෙන කතා මාලාවකි. ස්ප්‍රින්ග්ෆීල්ඩ් නම් කල්පිත නගරයක ජිවත් වන සිම්සන් පවුල, හෝමර්, මාජ්, බාර්ට්, ලීසා, සහ මැගී යන පුද්ගලයන්ගෙන් සමන්විත වේ. මෙම කතා මාලාව මගින් ඇමෙරිකානු සංස්කෘතිය, ඇමෙරිකානු සමාජය, රූපවාහිනිය සහ මානව ස්වභාවයේ බොහෝ ලක්ෂණයන් උපහාසයට ලක් කරයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රූපවාහිනී කතාමාලා
The Revenant (2015 film)
කතාව
1823 දී, හියු ග්ලාස්, කැප්ටන් ඇන්ඩ්රු හෙන්රිගේ දඩයක්කරුවන් කණ්ඩායමක මග පෙන්වන්නෙකු ලෙස, සංවිධානය නොවූ ඇමෙරිකානු භුමි ප්‍රදේශයක් හරහා යමින් සිටියි. ග්ලාස් සහ ඔහුගේ  පුත් හෝක් දඩයම් කරමින් සිටියදී ඔවුන්ගේ කඳවුර විරුද්ධවාදී අරිකාරා කණ්ඩායමේ ප්‍රහාරයට ලක් වෙයි. දඩයක්කරුවන් සියළු දෙනාම පාහේ මරුමුවට පත් වන අතර දිවි රැක ගැනීමට සමත් වූ ස්වල්ප පිරිස බෝට්ටුවකට නැගී පලා යයි. ගංගාව ඔස්සේ ගමන් කිරීම, ඔවුන්ව තවත් අරිකාරා ප්‍රහාරයකට ලක් කිරීමේ අවධානමක් ඇති කළ බැවින් බෝට්ටුව අත්හැර දමා පයින් ගමන් කළ යුතු බව ග්ලාස් යෝජනා කරයි.
කණ්ඩායම පයින් ගමන් කිරීම අරඹයි. කණ්ඩායමේ අන් අයගෙන් වෙන්ව සෝදිසියේ යෙදෙමින් සිටින ග්ලාස්, පැටවුන් සිටින දුඹුරු වැලහින්නකගේ ප්‍රහාරයට ලක්වෙයි. ඔහු වැලහින්නව මරා දැමීමට සමත් වුවද ඔහුගේ තත්ත්වය ඉතා බරපතළ වෙයි. කණ්ඩායමේ අනෙක් පිරිස ඔහුව සොයා ගත් විට, හදිසි වෛද්‍යාධාර කිසිවක් නොමැති නිසා, ග්ලාස්ව මරාදැමිය යුතු බවත් එය ඔහුට සහනය ලබා දීමක් බවත්, කලහකාරී දඩයක්කරුවෙකු වන ජෝන් ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්, හෙන්රිට යෝජනා කරයි. හෙන්රි එකඟ වන නමුත්, ග්ලාස්ව මරාදැමීම සඳහා සිය තුවක්කුවේ කොකාගැස්විමට ඔහුට සිත එකඟ කර ගැනීමට නොහැකි වෙයි. අනතුරුව, ග්ලාස් මරණයට පත්වීම හෝ සුවය ලැබීම සිදුවන තෙක් ඔහු සමඟ නතර වීමට කැමති අයෙකුට මුදල් ලබා දීමට හෙන්රි ඉදිරිපත් වෙයි. ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වන්නේ හෝක් සහ බොළඳ ගැටයෙකු වන ජිම් බ්‍රිජර් පමණක් වන අතර අවස්ථාවාදී ලෙස ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් ද නතරවීමට එකඟ වෙයි. එමගින් තම කණ්ඩායමට ප්‍රහාර එල්ල වන අවස්ථාවේ හැර දමා ඒමට සිදු වූ සම් මිටි වල පාඩුව පිරිමසා ගැනීමට ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් බලාපොරොත්තු වෙයි. ග්ලාස් මිය ගියහොත් එම අසරණ මිනිසාව මිහිදන් කරන බවට හෙන්රි, ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්ව පොරොන්දු කරවා ගනී.
අනෙකුත් දඩයක්කරුවන් නික්ම ගිය පසු තමන් සහ ග්ලාස් පමණක් තනි වන තෙක් ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් බලා සිටියි. තුවාල ලැබූ පුද්ගලයා තවදුරටත් බලපෑමක් කළ නොහැකි අයෙකු ලෙස දකින ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්, ග්ලාස්ව හුස්ම හිරකොට මරා දැමීමට උත්සාහ කරයි. නමුත් හෝක් පැමිණ ඔහුගේ උත්සාහය ව්‍යර්ථ කරයි. හෝක් උදව් ඉල්ලා කෑ ගැසීමට තැත් කරන මොහොතේ සන්ත්‍රාසයට පත්වන ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්, කිසිවක් කරකියාගත නොහැකි ඔහුගේ පියා ඉදිරිපිටදීම කොල්ලාට පිහියකින් ඇන මරා දමයි. බ්‍රිජර් ආපසු පැමිණීමට පෙර කඩිනමින් හොක්ගේ සිරුර සඟවා දැමීමට ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් උත්සුක වෙයි. දරුණු ලෙස තුවාල ලබා සිටින ග්ලාස් ට කතා කිරීමට පවා නොහැකි බැවින් මහත් චිත්ත වේදනාවකින් පෙළෙමින් බලා සිටීම හැර අන් කිසිවක් කළ නොහැකි වෙයි. පසුදා උදෑසන බ්‍රිජර්ව අවදි කරවන ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්, අරිකාරා කණ්ඩායමක් ඔවුන් අවට සිටින බවත්, ඔවුන්ට කිසිවකුගේ උදව් නොමැති නිසා ග්ලාස්ව හැර දමා යා යුතු බවත් කියයි. ඉමහත් කඩිනමින් ග්ලාස්ව නොගැඹුරු වලකට ඇද දමා, පස් වලින් යටකර ඔවුහු නික්ම යති.
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපට
කෙටි යතුරු
කෙටි යතුරු (ICT)
Ctrl + B - තෝරාගත් කොටසක් Bold කිරීමට සහ Bold  පසු කොටසක Bold ගුණාංගය ඉවත් කිරීමට
Ctrl + I - තෝරාගත් කොටසක් Italic කිරීමට සහ Italic කල කොටසක Italic ගුණාංගය ඉවත් කිරීමට
Ctrl + U - තෝරාගත් කොටසක් Underline කිරීමට සහ Underline කල කොටසක Underline ගුණාංගය ඉවත් කිරීමට
Ctrl + Q - ඡේදයකට සිදුකල සියළු හැඩතල(Formatting) ඉවත් කිරීම සඳහා
Ctrl + X - තෝරාගත් කොටසක් කපා ගැනීමට(Cut)
Ctrl + V - කපා ගත් හෝ පිටපත් කරගත් කොටස ඇලවීමට(Paste)
Ctrl + Z - වෙනස් කරන ලද අවසාන පියවරට පසුපසට යාම ස‍දහා(Undo)
Ctrl + Y - වෙනස් කරන ලද අවසාන පියවරට ඉදිරියට යාම ස‍දහා(Redo)
Ctrl + N - නව පිටුවක් ලබා ගැනීමට
Ctrl + N - ලේඛනයක් විවෘත කරගැනීමට
Ctrl + S - සුරකින්න(Save as) ආදේශ විධානය තේරීමට
Ctrl + A - ලේඛනයේ ඇති සියල්ල තෝරා ගැනීමට
Ctrl + F - තෝරාගන්නා ලද වචනයක් සෙවීම සදහා
Ctrl + H - Replace විධානය ක්රයාත්මක කිරීමට
Ctrl + G - Go To විධානය තෝරන්න
Ctrl + Shift + < - අකුරු වල ප්රමාණය අඩු කිරීමට
Ctrl + Shift +> - අකුරු වල ප්රමාණය වැඩි කිරීමට
Ctrl + Home - ලේඛනයේ ආරම්භයට යාමට
Ctrl + End - ලේඛනයේ අවසානයට යාමට
F1 - උදව්(Help) ලබා ගැනීමට
F5 - Go To විධානය තෝරන්න(Edit මෙනුව)
F10 - මෙය තේරිමෙන් පසුව Tab හා රිබනය තුල ඇති අයිකන යතුරු පුවරුවේ ඇති අක්ෂර අාදාරයෙන් තේරීමට හැකියාව ලැබේ.
F7 - අක්ෂර වින්යාසය සහ ව්‍යාකරණ සදහා
F8 - තේරීමක් දීර්ඝ කිරීමට සදහා
F12 - සුරකින්න(Save as) ආදේශ විධානය තේරීමට
Shift + F1 - කරන ලද හැඩතලගැන්වීම පිළිබද විස්තරයක් ලබා ගැනීමට
Shift + F3 - අකුරු ආදිය වෙනස් කිරීමට(Change Case)
Shift + F4 - වචන සෙවීමට (Find)
Shift + F8 - තේරීමක් අඩු කිරීමට
Shift + F10 - කෙටිමං මෙනුව පෙන්වීමට
Ctrl + F1 - රිබනය ඉවත් කිරීමට හා නැවත ඇතිකිරීමට
Ctrl + F2 - මුද්රණ පෙරදසුන විධානය තේරීමට
Ctrl + F4 - කවුළුව වසා දැමීමට
Ctrl + F12 - Open විධානය තේරීමට
By : Niloogle
මොනිකා බෙලුචි
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1964 උපත්
නායයෑම්
නාය යෑම යනු විශාල ප්‍රදේශයක පොළොව සෙලවීමේ භූගෝලීය සංසිද්ධියයි. එයින් ගිලාබැසීම ,ගල් වැටීම, සහ කඳු කොටස් ගැලවීයාම සිදුවිය හැක.මෙය බොහෝදුරට කඳුකර ප්‍රදේශවල සහ වෙරළ ආශ්‍රිතව සිදුවිය හැකිය. මෙම ක්‍රියාවලියට ප්‍රධාන ලෙස බලපාන්නේ ගුරුත්වාකර්ෂණයයි. එසේ වුවත් නායයෑම් වලට බලපාන තවත් සාධක රාශියක් ඇත.දැන් බොහෝමයක් නායයෑම් ඇතිවන්නේ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම්වල බලපෑමෙන්ය. නාය යෑම භූමි කොටසේ ස්ථායිතාව මත රදා පවතී ,මෙම ස්ථායි -අස්ථායිතාවයට මිනිසාගේ ක්‍රියා සහ තවත් සාධක බලපායි
මිනිසාට හානි කරන උපද්‍රව අතරින් නායයෑම් ප්‍රධාන තැනක් ගනී. පසුගිය දශක දෙකක කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකා‍වේ අති ප්‍රබල මට්ටමේ නායයෑම් කිහිපයක් ම සිදුවිය.මහාමාර්ග,දුම්රිය,රෝහල්,පාසල් ඇතුළු යටිතල පහසුකම් රැසක් ද මිනිස් ජීවිත වලට අමතරව විනාශයට පත් විය.අද වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ දිස්ත්‍රීක්ක 25න් 10 ක් ම නායයෑමේ තර්ජනයට මුහුන පා සිටියි. නායයෑම සඳහා භෞතික සාධක ‍සේම මානව සාධක ද බලපාන අතර අද වන විට මිනිසාගේ අක්‍රමවත් ක්‍රියාවන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නායයෑම් උග්‍ර වී ඇත.නාය යාමක් යනු කුමක්ද?එහි ප්‍රති විපාක මොනවාද? ඉන් මිදෙන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මිනිසා දැනුවත් කළ යුතුව ඇත.මේ සඳහා පහත ප්‍රධාන කරුනු ඔස්සේ අවධානය යොමු කරනු ලැබේ.
නාය යාමක් යනු කුමක්ද? නායයෑම ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලිය නායයෑම් වර්ග නායයෑම් කෙරෙහි බලපාන සාධක නායයෑමක් ඇති වීමට පෙර ඇතිවිය හැකි ලක්ෂණ නායයෑම් වළක්වා ගැනීමට අපට කළ හැකි දේ
=නායයෑමක් යනු කුමක්ද?= මේ සම්බන්ධව ඉදිරිපත් වී ඇති නිර්වචන 02ක් පහත දැක් වේ.
"නායයෑමක් යනු,ගුරුත්ව බලය හේතුකොටගෙන බෑවුමක පස,පාෂාණ,ගස් ගල් වැනි ද්‍රව්‍යයන් පහතට හා පිටතට පරිවහනය වීමයි." -ඵ්.කේ.ලොබෙක් මහතා-
"උස් ස්ථානයක සිට පහත් ස්ථානයක් දක්වා බෑවුම දිගේ ගුරුත්ව බලය නිසා මැටි, රොන් මඩ,වැලි,බොරළු,විශාල ගල්වලින් සමන්විත ගලා යාමකි." -මහාචාර්ය කපිල දහනායක මහතා-
කන්දක සිට වර්ෂාවත් සමග එහි තිබෙන ගස් ගල්, පාශාන ආදිය පහළට පැමිණීම නායයෑමයි
- මහාචාර්ය T.H. උදීෂ ඉවාන් මහතා-
=නායයෑමක් ආශ්‍රිත ක්‍රියාවලිය.= කඳු බෑවුමක් මුලින් නිර්මාණය වී‍‍මේදී ඵහි මතුපිට සකස් වී ඇත්තේ මව් පාෂාණ වලිනි.කාලයක් ගත වීමත් සමඟ භෞතික,රසායනික හා ඓන්ද්‍රිය (ජීව විද්‍යාත්මක) ජීරණ ක්‍රියාවලියට මව් පාෂාණ නතු වීම නිසා ජීරණයට ලක් වේ.එම දිරාපත් වූ ශේෂ කොටස් කඳු බෑවුම මත තට්ටුවක් ලෙස තැන්පත් වේ.ඊට යටින් පිහිටා ඇත්තේ ජීරණයට ලක් නොවූ මව් පාෂාණයයි.තද වැසි ඇති වන විට මෙම ජීරණාවශේෂ තට්ටුව උරා ගන්නා ජල ප්‍රමාණය අධික වීම නිසා අවසානයේ ජීරණාවශේෂ තට්ටුව ජලයෙන් සංතෘප්ත වී එහි බර වැඩි වේ.එමෙන් ම භූ ගත ජල ප්‍රමාණය,මව් පාෂාණය හා ජීරණාවශේෂ තට්ටුව අතර තිබෙන ඉඩ තුලින් ගලා යෑමට පටන් ගැනීම නිසා ස්තර දෙක අතර ඒකාබද්ධතාවය බිඳ වැටේ.අවසානයේ ගුරුත්ව බලය හේතුවෙන් කඳු බෑවුමේ තැන්පත් වූ ජීරණාවශේෂ තට්ටුව පහළට රූරා යයි.මෙය විද්‍යාත්මකව ස්කන්ධ අවගමනය (MASS MOVEMENT) ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ.
=නායයෑම් වර්ග=
=නායයෑම් කෙ‍රෙහි බලපාන සාධක= මෙය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට වෙන් කල හැකිය. <Font size="4"><U>භෞතික සාධක</U></Font>
භූමි ප්‍රදේශයක් ප්‍රධාන කොටස් පහකින් සමන්විතය.තැනිතලා,මද බෑවුම්,මධ්‍යස්ත බෑවුම්,දල බෑවුම්,ඉතා මද දල බෑවුම් වශයෙනි.ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනයට අනුව බෑවුම් අංශක15-40 අතර බෑවුම් ප්‍රදේශවල ශ්‍රි ලංකාවේ නායයෑම් ඇති වේ.ඵ් අතරින් 20-30 අතර ප්‍රදේශවල වැඩියෙන් නාය යන බව දක්වයි.
කඳු බෑවුමක ඉරිතැලීම්,විභේද කුස්තුර,ආදී සාධක නායයෑම සඳහා හේතු වේ.වශේෂයෙන් ම මොහොර බෑවුම්වල පාදයෙහි පිහිටා ඇති බෑවුම් නිර්මාණය වී ඇත්තේ ඊට ඉහළින් පිහිටා ඇති පාෂාණ ජීරණයෙන් ඉතිරි වූ කොටස් ආශ්‍රයෙනි.මේවා හොඳින් ඒකාබද්ධ වී නොමඅති අතර,ස්ථාවර නොවේ.අධික වර්ෂාපතනයක් ඇති අවස්ථාවල මෙම බෑවුම් කොටස සංතෘප්ත වී නායයෑම් ඇති කරයි.
වෘක්ෂලතා ආවරණයක් සහිත ප්‍රදේශවලට වර්ෂාව ලැබෙන විට වැහි බිංදු ශාක මතට වැටී ක්‍රමයෙන් බිමට පතිත වේ.ඉවිට පාංශු ඛාදනය පාලනය වේ.
අධික තීව්‍රතාවයක් සහිත වර්ෂාපතනයක් දිගු කාලයක් තිස්සේ ලැබුනහොත් එය නායයෑම් කෙරෙහි බලපෑමක් ඇති කරයි.අධික වර්ෂාපතනයක් ලැබීම නිසා කඳු බෑවුමේ ජීරණාවශේෂ අධි සංතෘප්ත (Over Saturation)බවට පත් වේ. එය නායයෑමට අවශ්‍ය වටපිටාව සකස් කිරීමකි.
භූමිකම්පාවක් නිසා ඇතිවන කම්පන තරංග පෘෂ්ඨය මතුපිට ගමන් කිරීම නිසා අදාල ප්‍රදේශයේ බෑවුම් ප්‍රදේශ ද චලනයට ලක් වේ.එවැනි අවස්ථාවක කඳු බෑවුමේ පවතින පාෂාණ කොටස් ගැලවී ක්ෂණිකව පහළට කඩා වැටිය  හැකිය. <Font size="4"><U>මානව සාධක</U></Font>
ජන සංඛ්‍යාව සීඝ්‍රයෙන් වැඩි වීම සමග ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවයන් සපුරා ගැනීම සඳහා වනාන්තර විනාශ කරන ලදී.ශාක වල මුල් මගින් පස් බැඳ තබා ගනී.එයින් එහි භෞතික තත්වය හා යාන්ත්‍රික ශක්තිය වැඩි වේ.එහෙත් වන විනාශය නිසා පසේ බෑවුම් වල ස්ථායිතාවය අඩු වී පස් අස්ථායි වේ.එවිට වැස්ස ආ විට මෙම පස් ස්තර ගැලවී යාමට ලොකු හැකියාවක් ලැබේ.දළ බෑවුම්වල දුම්කොළ වගාව මෙන්ම අවිධිමත් තේ වගාවත් නායයෑමට හේතු වේ.
මිනිසුන් තමන්ට නිවාස තැනීමට භූමිය හිඟ වූ නිසා කඳුකර ප්‍රදේශවල නිවාස හදන ලදී.අංශක90 බෑවුම කපා නිවාස හැදීම නිසා නායයෑම බහුලය.
ක්‍රමානුකූලව සකසා ඇති ජල ප්‍රවාහන පද්ධතියක් ඇත්නම් ජලය ගලා යාම ක්‍රමවත් වේ.
කළුගල් වැඩපලවල ඩයිනමයිට් යොදා පිපිරවීම් කරයි.එමගින් ඇති කරන කම්පනය භූමිකම්පාවකින් සිදුවන ක්‍රියාවලියට සමානය.ජීරණාවශේෂ තට්ටුව පිපිරීම නිසා සෙලවීමකට ලක් විය හැකිය.ජීරණාවශේෂ තට්ටු අතර ඒකාබද්ධතාවය නැති වීම නාය යාමට හේතු වේ.
මේ නිසා ජලය ගලායාමට බාධා ඇති වේ.අතීතයේ සිට කඳුකරයේ වගාවන් සඳහා යොදා ගත්තේ හෙල්මළු වගා ක්‍රමයයි.නමුත් අද දුම්කොළ,එළවළු ආදී වගාවන් වලදී මේ ක්‍රමය යොදා නොගනී.මෙය ජලය බැස යාමට බාධාවක් වන අතර මේ නිසා පාංශු ඛාදනය බහුලය.
නායයෑම් බහුල ප්‍රදේශ වල දේශීය ශාක වෙනුවට විදේශීය ශාක වගා කිරීම. උදා-පයිනස් වගාව
=නායයෑමක් ඇති වීමට පෙර ඇති විය හැකි ලක්ෂණ= මූලික ලක්ෂණ කිහිපයකි.
=නායයෑම් වලින් සිදුවන හානි.=
ජීවිත හානි
මෙය ප්‍රබලම හානියයි.මානව සම්පත රටේ ආර්ථිකයට ඉතා වැදගත් වේ.එබැවින් මෙලෙස මියයෑම ආර්ථිකයට බලපායි.
නිවාස හානිය
මෙය පුද්ගලයාට ආර්ථික වශයෙන් ද මානසික වශයෙන් ද බලපායි.
ගංවතුර හා නායයෑම් නිසා සිදු වූ හානිය
<U>2003 වර්ෂය</U>
පරිසරයට හා සතුන්ට සිදුවන හානි
=ලෝකයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ නායයෑම්වල ස්වභාවය.= 01.U.S. Geological Survay දත්තවලට අනුව 1999 දෙසැම්බර් මස වෙනිසියුලාවේ සිදු වූ නායයෑම් වලින් සිදු වූ මරණ සංඛ්‍යාව 30,000ක් තරම් විශාල විය.
02. u.s. Geological Survay දත්ත වලට අනුව 21 වන ශත වර්ෂ‍යේ ඉතා විශාල නායයෑම් 02 ක් වාර්තා විය. ඒවා නම් 1980 දී ශාන්ත හේලන්ස් (වොෂින්ටන්) සිදු වූ නායයෑම ඉන් එකකි. මෙම නායයෑම මගින් දළ වශයෙන් ප්‍රමාණයෙන් ඝණ සැතපුම් 1.7 ක් තරම් විශාල පාෂාණ හා මඩ තට්ටුවක් පහතට කඩා වැටුණි.අනෙක් විශාල නායයෑම වන්නේ 1911 දී ටජිකිස්තාන්හි සිදු වූ නායයෑමයි.
-අරණායක එළගපිටිය කන්දේ සිදු වුයේ ශ්‍රී ලංකාවේ මෙතෙක් ඇති වු නාය යාම් අතුරින් විශාලතම ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍නායයෑමයි.
-දැනට ඇති වාර්තා වලට අනුව මෙම ශතවර්ෂය ආරම්භයේ එනම් මුල් දශක හය තුළ විශාල නායයෑම් 6 ක් සිදු වූ අතර ඊට පසුව 1981-1986 දක්වා වර්ෂ 06 තුළ විශාල පරිමාණ නායයෑම් 4ක් සිදු වී ඇත. 1989 ජූලි මාසයේදී තවත් විශාල ප්‍රමාණයේ නායයෑමක් ඇති විය.ඊට පසුව සෑම වසරකදී ම විශාල ප්‍රමාණයේ නායයෑම් වාර්තා වේ.
=නායයෑම් වලක්වා ගැනීමට අපට කළ හැකි දේ =
කඳුකර ප්‍රදේශ ආරක්ෂා කිරීමට නම්,
ක්‍රමවත් ඉඩම් ප්‍රතිපත්තියක් යටතේ
-පාංශු සංරක්ෂණයට ක්‍රමෝපායන් හඳුන්වා දීම.
-කඳුකර බිම්වලට උචිත භූමි පරිභෝගයක් ස්ථාපිත කිරීම.
-සැලසුම් සහගත නොවන ඉදි කිරීම් නතර කිරීම.
-පරිසරයට වන හානිය අවම කර ගනිමින් සංවර්ධන සැලසුම් ඉදිරිපත් කිරීම.
-ජනතාවගේ දැනුම මට්ටම වර්ධනය.
-නවීන තාක්ෂණික ක්‍රියා මාර්ග අනුගමනය කිරීම.
බේලුම් ලෙන්
බේලුම් ලෙන් ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ පිහිටි මහජනයාට විවෘත වූ විශාලතම සහ දිගම ගුහා සංකීර්ණයයි. මෙය එහිවූ හිරිලඹ සහ හිරිටැඹ නිසා ප්‍රකට ය. මෙම ලෙන්වල දිගු පැසේජ, ගැලරි, සහ මිරිදිය සයිෆන සහිත ඉඩකඩ ඇති කුටීර දක්නට ලැබේ. මෙම ගුහා සංකීර්ණය නිර්මාණය වී ඇත්තේ අවුරුදු දස දහස් ගණනක් තිස්සේ වර්තමානයේ දක්නට නොමැති චිත්‍රවතී ගංගාවේ භූගත ජලය ගලායාම නිසායි. මෙම ගුහා සංකීර්ණයේ වූ පහත්ම ලක්ෂ්‍යය ( 46 m පිවිසුමේ සිට) පාතාලගංගා ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. තෙලිඟු බසින්, මෙම ගුහා  බේලුම් ගුහාලු ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
විශාඛා විද්‍යාලය
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා
කෑගල්ල
කෑගල්ල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පලාතේ පිහිටි නගරයකි. එය කොළඹ-මහනුවර මාර්ගයේ, කොළඹ සිට සැතපුම් 48/කිලෝමීටර 78 දුරින් හා මහනුවර සිට සැතපුම් 24 /කිලෝමීටර 40 දුරින් පිහිටා තිබේ. සබරගමුවේ ඇති දිස්ත්‍රික්ක 2 අතුරින් කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ අගනුවර වන්නේ කෑගල්ලයි. වර්මාතනයේ එය නගර සභාවක් මගින් පාලනය වේ.
ජනප්‍රවාද
ක්‍රි.පු 89 දී, වළගම්බා රජ්ජුරුවන් ගේ රාජ්‍ය පාලන කාලයේදී ලක්දිව ආක්‍රමණය කළ ද්‍රවිඩ සතුරන් පරාජය කිරීමේ අරමුණින් සේනා සංවිධානය කරන්නට විය. දවසක් මෙසේ රට පුරා සේනා සංවිධානය කරන්නට ගිය දිනයක, වළගම්බා රජු දඹුල්ලේ සිට දනගිරිගල, ඇකිරියගල හරහා සල්ගලට යන අතරතුර ලස්සන ගල්තලාවක නැවතී දිවා ආහාර ගෙන බුලත් විටකුත් කෑවේය. ඉන්පසු නැවතත් ගමන යන අතරතුර තව වරක් විටක් කෑමට උවමනා වී රජතුමාගෙ රත්තරං ගිරය සොයන විට එය කෑ ගල උඩ අමතක වෙලා කියල මතක් උනාලු.
ඔන්න ඉතින් එදා ඉඳන් කෑගල ක්‍රමික විකශනයේ ප්‍රතිඵලයක් විදියට ‘කෑගල්ල’ උනා කියල තමයි ජනප්‍රවාදයෙහි සඳහන් වෙන්නෙ.
මේ 'කෑගල' තියෙන්නෙ 'කෑගල්ලෙ වළගම්බා විද්‍යාලය' ඉදිරියෙන්, ඒ වගේම ඒ ගල උඩ තියෙන පල්ලියට කියන්නෙ 'ගල් පල්ලිය' කියලයි. ඔය 'කෑගල්ලෙ වළගම්බා විද්‍යාලය' ඉස්සරහ තියෙන එහෙමත් නැති නම් 'ගල් පල්ලිය' ලග තියෙන ගලේ තමයි වළගම්බා රජ්ජුරුවො නැවතිලා බුලත් විටක් එහෙම කාල ගිහින් තියෙන්නෙ. මේ ගල තියෙන්නේ කෑගල්ල නගරය ආසන්නයේම තමයි.
වත්මන් කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය අතීතයේ රුහුණු, මායා, පිහිටි කියන ත්‍රිසිංහලයේ මායා රටට අයත් ප්‍රදේශයක් ලෙස සඳහන් වෙනවා. ' පුංචි දඹුල්ල ' කෑගල්ලේ තිබෙන බව ඔබ දන්නවා ද ?
ගියෝර්ග් වොන් ට්‍රැප්
සමහරවිට වැරදි සහගත ආකාරයට බැරන් (ෆ්‍රයිහර්) වොන් ට්‍රැප් ලෙසින් හැඳින්වෙන, කෝර්වෙට් කපිතාන් ගියෝර්ග් ජොහැන්නස් රිටර් (නයිට්) වොන් ට්‍රැප් (4 අප්‍රේල් 1880 – 30 මැයි 1947) යනු,  ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියානු නාවික හමුදා නිලධාරියෙකි. පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙහිදී දැක්වුනු ඔහුගේ නාවික වික්‍රමයන් නිසා ඔහු වෙත විවිධ පදක්කම් ප්‍රදානය කෙරුණු අතර ඒ අතර ගෞරවාන්විත මරියා තෙරේසාගේ හමුදා පදක්කම විය. ඔහුගේ ආඥාපතිත්වය යටතේ,  යන සබ්මැරිනයන් විසින්  මිත්‍ර හමුදා නැව් 13 ක් ගිල්වන ලද අතර ඒවායේ මුළු බර  පමණ විය.
මුල්කාලීන දිවිය
ගියෝර්ග් ජොහැන්නස් රිටර් වොන් ට්‍රැප් (4 අප්‍රේල් 1880 – 30 මැයි 1947), එකල ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියානු අධිරාජ්‍යයෙහි කිරීටයට අයත් භූමිප්‍රදේශයක්වූ, ඩල්මේෂියාවෙහි සාරා හී (වර්තමානයෙහි සාදර්, ක්‍රොයේෂියාව) උපත ලැබීය. නාවික නිලධාරියෙකුවූ ඔහුගේ පියා, ෆ්‍රෙගටන්කපිටෑන් ඔගස්ට් ට්‍රැප්, 1876 වසරෙහිදී ඔස්ට්‍රියානු වංශාධිපත්වය වෙත උසස් කරනු ලැබූ අතර, එය නිසා ඔහුට සහ ඔහුගෙන් පැවතෙන්නන්ට, පුතුන් සඳහා "රිටර් වොන් ට්‍රැප්" යන්නද දුවණියන් සඳහා "වොන් ට්‍රැප්" යන්නද භාවිතා කිරීමට අයිතිවාසිකම් ලැබිණි. (රිටර් වරයෙක් (නයිට්) යනු වංශාධිපතිත්වය ලබා දෙන පාරම්පරික පදවිනාමයක් වන අතර පාරම්පරික නයිට් තනතුරක් ලබාදෙතත් වංශාධිපතිත්වය ලබා නොදෙන බ්‍රිතාන්‍ය බැරන් තනතුරට දළ වශයෙන් සමතුල්‍ය වෙයි. ඔස්ට්‍රියානු පදවි ක්‍රමය පරිදී රිටර් යන්නෙහි අනුප්‍රාප්තිය වන්නේ පහළතම වංශාධිපතිත්ව අනුස්ථිතිය වන, ඒඩ්ලා (වංශාධිපතියා) යන්නට ඉහළින් වන අතර, ෆ්‍රයිහර් (බැරන්වරයා), ග්‍රාෆ් (සිටුවරයා), සහ "ෆර්ස්ට්," (කුමරුවා) යන්නන්ට පහළ වෙයි - හර්සෝග්, හෝ ආදිපාදවරයා, යන්න රාජකීය පවුලේ පුංඥාතීන්ට වෙන් කර ඇත).
ඔගස්ට් රිටර් වොන් ට්‍රැප් 1884 දී මිය යන විට, ගියෝර්ග් වසර සතරක් වියැති විය.
නාවික අභිවෘත්තිය
1894 වසරෙහිදී, වයස දහහතරක් වත්ම, තරුණ ට්‍රැප් පියාගේ අඩි පාරෙහි යමින් අධිරාජ්‍යමය සහ රාජකීය ඔස්ට්‍රියා-හංගේරියානු නාවික හමුදාවට එක් වූයේ, ෆියුමේ (වර්තමානයෙහි රියෙකා) හී නාවික ඇකඩමියට බැඳීමෙනි. වසර සතරකින් පසුව ඔහු උපාධිය ලත් අතර, තවත් වසර දෙකක් පුරා, ඕස්ට්‍රේලියාව ඇතුළු පුහුණුව පවත්වාගෙන යන සංචාරයන් තුල නියැලිණි. නිවෙස බලා සංචාරයෙහිදී ඔහු විසින් ශුද්ධවූ දේශයෙහි සංචාරයක යෙදී සිටියදී හමුවූ ප්‍රැන්සිස්කානු තාපසතුමෙකු විසින් ඔහු බැලීමට රිසි සියළු බයිබලීය ස්ථාන වෙත සංචාරයක ඔහු රැගෙන යන ලදි. රැගෙන ආ අනෙකුත් දේවල් අතර, ජෝර්දාන් නදියෙන් ජලය බෝතල් සතක් ට්‍රැප් විසින් රැගෙන ආ අතර, ඔහුගේ පළමු දරුවන් සත්දෙන බව්තිස්ම කිරීම සඳහා ඒවා භාවිතා කළේය. 1900 වසරෙහිදී නම් සන්නාහ සන්නද්ධ යුද්ධ නැව වෙත ඔහු අනුයුක්ත කරන ලද අතර බොක්සර් කැරැල්ල අතරතුර ඔහුගේ කාර්ය සාධනය වෙනුවෙන් පදක්කම් පිළිගන්වන ලදි. 1902 වසරෙහිදී ඔහු අවසන් නිලධාරි විභාගය සමත් වුණි.
විසල් සත්ත්ව සංහතිය
thumb|right| [[අප්‍රිකානු ලඳු කැලෑ ඇතා, පෘථිවියෙහි ජීවත්වන විශාලතම භෞමික සත්ත්වයා]]
භෞමික සත්ත්ව විද්‍යාවෙහි, මහා ජන්තුකයෝ හෝ විසල් සත්ත්ව සංහතිය හෝ යනු, විශාල හෝ යෝධ හෝ සත්ත්වයෝ වෙති. මෙය සඳහා වඩාත් පතල කඩඉම් වන්නේ 40 කිලෝග්‍රෑම් (90 රාත්තල්) ට වඩා බර වැඩි වීම හෝ, 44 කිලෝග්‍රැම් (100 රාත්තල්) ට වඩා බර වැඩිවීම හෝ, මෙට්‍රික් ටොන් එකක් එනම් 1,000 කිලෝග්‍රෑම් (2,205 රාත්තල්) ප්‍රමාණයකට වඩා බර වැඩිවීම හෝ වෙයි. මෙම කඩඉම් භාවිතය වෙතින්, පතල වශයෙන් අති විශාල යැයි නොසිතෙන, සුදු-වලගයැති වලහා, රතු කැන්ගරුවා, සහ මිනිසුන් වැනි සත්ත්ව විශේෂයන් පවා මෙම විසල් සත්ත්ව ගණයට ඇතුලත් වෙයි.
වල්පොල රාහුල තෙරණුවෝ
පූජ්‍ය මහාචාර්යය වල්පොළ ශ්‍රී රාහුල මහා තෙරුන් (1907-1997) යනු බෞද්ධ භික්ෂුවක්, පඬිවරයෙකු සහ ලේඛකයෙකු වූහ. උන්වහන්සේ 20වන සියවසෙහි ශ්‍රී ලාංකීක ප්‍රාඥයන් අතුරින් ප්‍රමුඛයෙක් ලෙස සැලකේ. 1964දී උන්වහන්සේ, නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්ව විද්‍යාලයෙහි, ඉතිහාසය හා ආගම් පිළිබඳ මහාචාර්යය පදවියට පත් වීමෙන්, බටහිර ලෝකයෙහි මහාචාර්යය ධුරන්දර තනතුරක් හෙබවීමට වරම් ලැබූ පළමු භික්ෂුව වූ සේක. උන්වහන්සේ වරෙක එකල විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයෙහි (දැනට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය ලෙස වැහැරේ) උප-කුලපති පදවිය හෙබවූහ. උන්වහන්සේ බුද්ධාගම පිළිබඳව ඉංග්‍රීසියෙන්, ප්‍රංශ බසින්, හා සිංහලයෙන් පුළුල් ලෙස ගත්කතුවරණයෙහි යෙදී ඇත. පූජ්‍ය තෙරුන්වහන්සේ විසින් රචිත වට් ද බුද්ධා ටෝට් (සිංහල පරිවර්තනය “බුදුන් වදාල ධර්මය” ) ග්‍රන්ථය, බොහෝ දෙනෙකු දකින්නේ ථෙරවාද බුද්ධාගම පිළිබඳ ලියැවී ඇති ඉස්තරම් පොත් කිහිපය අතුරින් එකක් ලෙසය.
සංක්‍ෂිප්ත විස්තරය
දකුණු ශ්‍රී ලංකාවෙහි කුඩා ගම්මානයක් වන වල්පොල හිදී 1907දී උන්වහන්සේ මෙලොව එළිය දුටහ. උන්වහන්සේ දහතුන්වන වියෙහිදී පැවිදි දිවියට පත් වූහ. උන්වහන්සේ තම අධ්‍යාපනය සිංහල, පාලි, [සංස්කෘත]], බුද්ධ ධර්මය, ඉතිහාසය හා දර්ශනවාදය යන ක්‍ෂේත්‍රයන් ගෙන් ලැබූහ. උන්වහන්සේ විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනහි හා ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, එහිදී,  ඊ. එෆ්. සී. ලුඩොක්, ජී. පී. මලලසේකර, ඊ. ඩබ්. අදිකාරම් සහ අනෙකුත් පතල උගතුන් ඇසුර ලදහ. සෝබෝන්හි උන්වහන්සේගේ කාල පරිච්ඡේදයෙන් පසුව, උන්වහන්සේ විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙහි උප-කුලපති ධූරයට පත් වූහ. උන්වහන්සේ කතා බහට ලක්වුනේ උන්වහන්සේගේ බහුශ්‍රැතභාවය නිසා පමණක් නොව, උන්වහන්සේ  තුල පැවැති ප්‍රබල සමාජවාදී අදහස් නිසාත් ජනතාවගේ දේශපාලන විඥානය නියෙමීමෙහි වැදගත් කාර්යභාරයක් භික්ෂූන් මත පැවරෙන බවට උන්වහන්සේ  තුල පැවැති මහත් දිට්ඨිය නිසාත්ය. භික්ෂුවගේ උරුමය නම් උන්වහන්සේ ගේ ග්‍රන්ථය, සොලොමන් ඩයස් බණ්ඩාරනායක ගේ 1956 මැතිවරණ ජයග්‍රහණයට උර දුන් බෞද්ධ දේශමානි ව්‍යාපාරයෙහි ප්‍රබල ස්වරයක් බවට පත් විය. පැවති රජය සමග පැවැති දේශපාලන විරෝධතා නිසා, උන්වහන්සේ 1969 දී විද්‍යෝදය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ඉවත් වූහ. බටහිරට ප්‍රත්‍යාගමනය වූ උන්වහන්සේ, යුරෝපයේ බොහෝ ශාස්ත්‍රීය ආයතන වල කටයුතු කලහ. උන්වහන්සේ ගේ දිවියෙහි අවසන් කාල පරිච්ඡේදයෙහිදී, ශ්‍රී ලංකාවට නැවත වැඩම කල, පූජ්‍ය මහාචාර්යය රාහුල තෙරණුවෝ, අපවත් වන තුරුම, කෝට්ටේ නව පාර්ලිමේන්තුව අසල විහාරයෙහි වැඩ විසූහ.
ශාස්ත්‍රීය වෘත්තිය
ආචාර්යය රාහුල හිමි  ලංකා විශ්වවිද්‍යාල‍යට (වර්තමානයේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයලෙස හැඳින්වේ) ඇතුලත් වී අධ්‍යාපනය ලැබීය. උන්වහන්සේ බී. ඒ. ගෞරව උපාධිය (ලන්ඩන්) ලැබ, ඉන්පසු ශ්‍රී ලංකාවේ (ලංකාවේ) බුද්ධාගමෙහි ඉතිහාසය මැයෙන් ශාස්ත්‍රීය නිබන්ධය ඉදිරිපත් කොට ආචාර්යය උපාධිය ලැබීය. අනතුරුව උන්වහන්සේ ඉන්දියානු දර්ශනවාදය පිළිබඳ අධ්‍යයනය සඳහා කල්කටා විශ්වවිද්‍යාලය වෙතද අනතුරුව මහායාන ධර්මය අධ්‍යයනය සඳහා සෝබෝන් විශ්වවිද්‍යාලය වෙතද වැඩම කලහ. උන්වහන්සේ සෝබෝන් හි අධ්‍යයන කටයුතු කල මේ සමයෙහිදී  1950 ගණන් වල අගභාගයෙහිදී, ආචාර්යය රාහුල හිමි හට කිතු ගොස ගෙන දුන්, බුදුදහම පිළිබඳ මූලික පාඨ ග්‍රන්ථයක් ලෙස සැලකෙන වට් ද බුද්ධා ටෝට් ග්‍රන්ථය උන්වහන්සේ අතින් ලියැවිනි.
පූජ්‍ය ආචාර්ය රාහුල හිමි බටහිර විශ්වවිද්‍යාලයක මහාචාර්යවරයෙකු බවට පත් වීම් ලැබූ පළමුවැන්නා වූහ. උන්වහන්සේ ඉතිහාසය හා ආගම් සාහිත්‍යය පිළිබඳ මහාචාර්යය වරයා බවට පත්වීම් ලද සමයේ එක්සත් ජනපදයේ ථෙරවාද විහාර තිබුනේ නැත. උන්වහන්සේ පසුව එම විශ්වවිද්‍යාලයෙහිම ගෞරව සහිතව විශ්‍රාම ලත් මහාචාර්යය වරයෙකු විය. ආචාර්ය රාහුල හිමි වෙනත් බොහෝ ඇමරිකානු විශ්වවිද්‍යාලයන්හි තනතුරු දැරූහ. උන්වහන්සේ ස්වාර්ත්මෝර් කොලීජිය යේ බාහිර කථිකාචාර්යය වරයෙකු හා UCLA හි  ප්‍රතිනිධි කථිකාචාර්යයවරයෙකු වූහ. ආචාර්ය රාහුල හිමි, 1964 දී විද්‍යෝදය විශ්ව විද්‍යාලයේ (දැනට ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයය) උප-කුලපති ධූරයට පත් වූහ. උන්වහන්සේ පසු කලෙක එක්සත් ජනපදයේ පළමු ථේරවාද විහාරය වන  වොෂින්ටන් විහාරය පිහිටුවීමට අනුබල දීමෙහි පෙරදැරි වූහ.
අභිධාන
ආචාර්ය රාහුල හිමි උන්වහන්සේගේ ජීවිත කාලය තුලදී බොහෝ අභිධානයන්ගෙන් බඅහුමන් ලබා ඇත. උත්තරීතර ගෞරව බුහුමානය වන ත්‍රිපිටකවාගීෂ්වරාචාර්යය (බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථයන් පිළිබඳ උත්තරීතර විශාරද), ශ්‍රී ලංකාවේ තවද පඬිවරුන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු විසින් පමණක් හොබවන, ශ්‍රී යන ගරු නාමයද සහිතව, 1965 දී උන්වහන්සේට පුද කරන ලද්දේ ශ්‍රී ලංකාවේ සංඝයා වහන්සේ ගේ පාර්ශවයක් වන ශ්‍රී කල්යාණි සාමග්‍රී සංඝ-සභාව විසිනි. බුරුමය වෙතින් උන්වහන්සේට "අග්ග මහා පණ්ඩිත" ගරු නාමය පිළිගන්වන ලදි.
ප්‍රකාශන
ආචාර්ය රාහුල හිමි, ථේරවාද බුද්ධාගම පිළිබඳ පතර ලෙස ග්‍රන්ථකරණයෙහි යෙදී ඇත. උන්වහන්සේගේ ලෝ-පතල ග්‍රන්ථය වට් ද බුද්ධා ටෝට් යන්නට අමතරව, උන්වහන්සේ බුද්ධාගම පිළිබඳ ලියකියවිලි අතිවිශාල සංඛ්‍යාවක් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත. උන්වහන්සේ විසින් රචිත විශිෂ්ඨ ග්‍රන්ථ අතර, හිස්ට්‍රි ඔෆ් බුඩිසම් ඉන් සිලෝන්, හෙරිටේජ් ඔෆ් ද බික්කු, සෙන් ඇන්ඩ් ද ටේමිං ඔෆ් ද බුල් සහ ලෙ කෙමේපෙන්දියම් ඩි ලා සුපර් ඩොක්ට්‍රින් (ප්‍රංශ) වේ.
බාහිර බැඳි
ප්‍රවර්ගය:1907 උපත් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
යාල් දේවි (වක්‍රෝත්තිහරණය)
ඔබට අවැසි ලිපිය තෝරාගන්න
ගුණ්ටුපල්ලි බෞද්ධ ස්මාරක සමූහය
ගුණ්ටුපල්ලේ හෙවත් ගුණ්ටුපල්ලි බෞද්ධ ස්මාරක සමූහය පිහිටියේ ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ බටහිර ගෝදාවරී දිස්ත්‍රික්කයේ කාමවරපුකෝට අසල ය. මෙය එලූරු සිට 40 km පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. මෙම අඩවියෙහි බෞද්ධ ලෙන් දෙකක්, චෛත්‍ය ශාලාවක් සහ කුඩා ස්තූප ගණනාවක් දක්නට ලැබේ. මෙහි චෛත්‍ය ශාලාවෙහි දැව කැටයම් අනුකරණය කරමින් තැනූ දුර්ලභ ශෛලමය පිවිසුමක් දක්නට ලැබේ. එය ලෝමස් ඍෂි ලෙනෙහි පිවිසුමට වඩා සරල ය.
ග්යොංගි පළාත
ග්‍යොංගි පළාත යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දකුණු කොරියාවේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ පළාතයි. මෙහි නාමය වන ග්‍යොංගි යන්නෙන් "අගනුවර වටා පිහිටි පෙදෙස" යන අර්ථය හැඟවේ. ඒ අනුව ග්‍යොංගි-දෝ යනු "සෝල් වටා පිහිටි පළාත" ලෙස හැඳින්විය හැකි ය. මෙම පළාතේ ප්‍රධාන නගරය වන්නේ සුවොන් ය. දකුණු කොරියාවේ විශාලතම නගරය සහ ජාතික අගනගරය ද වන සෝල් මෙම පළාතේ මධ්‍යයෙහි පිහිටිය ද, 1946 සිට එය පාලනය වන්නේ පළාත් මට්ටමේ විශේෂ මහනගරයක් ලෙස ය.
පැරාලිම්පික් ක්‍රීඩා වර්ගීකරණය
ගිම්හාන පැරාලිම්පික් සහ ශීත ඍතු පැරාලිම්පික් වලට අදාළව අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් කමිටුව විසින් පිළිගනු ලබන ක්‍රීඩා 28ක් පවතින අතර එම ක්‍රීඩා වලදී ක්‍රීඩකයන්ගේ දුබලතා වර්ගය සහ දුබලතාවයේ අඩු වැඩි බව අනුව සිදුකළ වර්ගීකරණයක් යටතේ ක්‍රීඩා කරනු ලබයි. මේ නිසා එකම ක්‍රීඩාව තුළ කාණ්ඩ කිහිපයක් පැවතිය හැකිය.
මළල ක්‍රීඩා වර්ගීකරණය
අන්තර්ජාතික පැරාලිම්පික් මළල ක්‍රීඩා කමිටුව විසින් ක්‍රීඩා වර්ගීකරණය කිරීමේ මූලික අරමුණු දෙකක් සපයනු ලබයි.
මාංශපේශි දුබලතාව
සුෂුම්නාවට සිදු වූ හානි, පෝලියෝ හෝ Spina bifida වැනි තත්ත්ව නිසා ගාත්‍රා වල හෝ කඳෙහි මාංශපේශි සම්පූර්ණ වශයෙන් හෝ අසම්පූර්ණ වශයෙන් අක්‍රිය වීම.
චලන පරාස අක්‍රිය වීමේ දුබලතාව
තදබල ශාරීරික අනතුරු, රෝගාබාධ හෝ අනුරූපී ආබාධ (උදා: අනතුරු හේතුවෙන් ඇති වන ආත්‍රෝග්රයිපොසිස් (Arthrogryposis) හෝ සන්ධි ලොප්වීම වැනි) හේතුවෙන් සන්ධි එකක් හෝ කිහිපයක චලන පරාස සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී යාම.
ප්‍රවර්ගය:පැරාලිම්පික්
2016 අරණායක නායයාම
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නායයෑම්
අංගන භීතිකාව
මෙම රෝග තත්වය ප්‍රෙව්ණිගත සාධක නිසා හෝ පාරිසරික බලපෑමක් නිසා ඇතිවිය හැක. ඇතැම් සිදුවීම් වලට මුහුණ දුන් පසුද මෙවන් තත්වයන් ඇතිවේ. උදාහරණ ලෙස මවුපියන් ගිණිඅවි ප්‍රහාරයකින් මියයෑම ආදී නිවසින් පිටදී සිදුවූ භයංතාර සිදුවීමක් හේතුවෙන් ඇතිවන මානසික කම්පනයන් මත මෙවන් මානසික තත්වයන් ඇතිවිය හැක. DSM-5 මානසික රෝග වර්ගීකරණය අනුව මෙය විශේෂ භීතිකා තත්වයක් මෙන්ම සමාජ භීතිකා තත්වයක් ලෙසත් හදුන්වාදෙයි. වියෝග කාංසාව ආතතිය විශාදය යන මානසික තත්වයන් හේතුවෙන්ද අංගන භීතිකාව ඇතිවිය හැක.
මේ සදහා නිසි ප්‍රතිකාර ගැනීමෙන් පමණක් යහපත් තත්වයක් අපේක්ෂා කර හැකිය. මේ සදහා ප්‍රතිකාර ලෙස ප්‍රධාන වශයෙන් මනෝ විද්‍යාත්මක උපදේශනය යොදාගනී. විශේෂයෙන් cognitive behavioral therapy (CBT) නම් ප්‍රතිකාර ක්‍රමය යොදාගනී. අංගන භීතිකාව වැඩිහිටියන් අතර දක්නට ලැබෙතත් ප්‍රතිශතයක් ලෙස ළමුන් අතර විරලය. ඉංග්‍රීසි බසින් අංගන භීතිකාව හදුන්වන "agoraphobia" යන වචනය ග්‍රීක භාෂාවේ ἀγορά,යන වචකයෙන් බිදී ආවකි. එහි තේරුම පොදු චතුරස්‍රය යන්නයි. -φοβία, -phobia, යනු භීතිකාව යන අරුතයි.
රෝග ලක්ෂණ
අංගක භීතිකාව යනු විවෘත ස්ථාන මින්සුන් සමූහ වශයෙන් රැස්වන ස්ථාන ගමනාගමනය (ඇතැම්විට කුඩා දුරක් වුවද) කිරීමෙදී වැනි අවස්ථවලදී ඇතිවන කාංසා ජනක තත්වයකි. අංගන භීතිකාව නිතරම නොව ඇතැම් විට විද්‍යමාන වේ. විශේෂයෙන් ජනයා බහුල වශයෙන් ගැවසෙන පොදු ස්ථානවලදී ක්‍රියාත්මක වේ. බොහෝ විට අංගන භිතිකාව ඇති පුද්ගලයන් මෙවන් ස්ථාන මගහරී. එවන් ස්ථාන වලදී ඔවුන්ට ආරක්ෂාව නැතිබව මෙම මානසික තත්වය ඇති පුද්ගලයින් විශ්වාස කරති. ඇතමුන් විවෘත ස්ථාන වලදී අසාමාන්‍ය චර්‍යයා පෙන්වයි
අංගන භීතිකාව ඇතිවීම කෙරෙහි ඇතැම්විට නිවසෙන් පිටදී සිදුවූ හදිසි පහරදීමක් හෝ එවන් හදිසි බියවීමක් වැනි ලොමුලැහැගැන්වෙන යමක් සිදුවීමද හේතුවිය හැක. මෙහිදී පුද්ගලයින් ඇතැම් ස්ථාන එනම් තමා භයානක සිදුවීමට මුහුනදුන් ස්ථානය හෝ ඊට සමාන ස්ථාන වෙත යාම හෝ දැකීම පවා ඇවිට බියවෙයි. ඔවුන් තමා පෙරදී භයානක සිදුවීමට මුහුණ දුන් ස්ථානයට ගියවිට නැවත තමාට එවන් දෙයක් සිදුවේය යන බියක් ඇතිවේ, ඇතමුන් තම නිවසෙන් පිටවීයාමට පවා බියක් දක්වයි
අංගන භීතිකා තත්වයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින් තමා මීට පෙර ත්‍රාසජනක සිදුවීමට මුහුණදුන් ප්‍රදේශයට යැමට බියක් දක්වයි මෙය බොහෝවිට ග්‍රස්ථීය අක්‍රමිකතා ආබාධ යක ස්වරූපයක් ගනී.තම නිවසෙන් පිටවීයාමට දක්වන අහේතුක බිය මෙහි ප්‍රධාන රෝග ලක්ෂණයයි
ඇතැමිවිට අංගන භීතිකාවෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින් තනිව නිවසෙන් පිටවී යාමට බියක් දක්වයි.එවන් පුද්ගලයෙකු තනිව නිවසෙන් පිටව ගියහොත් ඔහුගේ කාංසාජනක තත්වයන් උග්‍රවීමට ඉඩ ඇත.
ඇතැම් විට අංගන භීතිකාව මරණ භීතිකාව හා ඥාතීත්වයක් දරයි.කාංසාජනක තත්වයන් නිවසෙන් පිටදී ඇතිවීම කෙරේ රෝගියා තුල ඇති අනාරක්ෂිතබාවය පිළිබද අහේතුක සැකය බලපායි.සවිංඥානිකව හෝ අවිංඥානිකව නිවසෙන් පිටදී තමා අනාරක්ෂිත බවත් එම නිසා තමාට හද්සි අනතුරකට හෝ මරණයට පත්වීමට ඉඩ ඇතැයි යන සැකය රෝගියාතුල ඉස්මතුවේ.
අංගන භීතිකාව පිළිබද මනෝවිශ්ලේෂණවාදීන් පවසන්නේ අංගන භීතිකාව ලිංගික උත්තේජනය පිළිබද බිය සංකේතවත් කරන බවයි.එනම් පුද්ගලයෙකු විවෘත ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයකට ගියවිට තම ලිංගය ප්‍රාණවත් වුවහොත් එම සිදුවීම නිසා තමාට ඇතිවන ලැජ්ජාව පිළිබද බියකින් පසුවීමද අංගන භීතිකාවට හේතුවක් වන බවයි.තවද ඇතැම් පුද්ගලයන්ට බැහැරදී තම ලිංගික ආවේගයන් පාලනය කරගැනීමට නොහැකිවේය යන බිය නිසා විවෘත ප්‍රසිද්ධ පිරිස් රැස්වූ ස්ථානවලට යාමට බියක් දක්වයි.
සංත්‍රාස භීතිකාව
අංගන භීතිකා රෝගීන් ඔවුන් පෙර භයානක සිදුවීමකට මුහුණදුන් ස්ථානයට හෝ එයට සමාන ස්ථානයකට ගියවිට හදිසි අනතුරක් පිළිබද මායාවක් අද්දකින්නට සිදුවිය හැක.මෙම සංත්‍රාස භීතිකා තත්වයේ දී නෘදය ස්පන්දනය වේගවත් වීම සිරුරේ ඇන්ඩ්‍රලීන් හෝමෝන ප්‍රශිශතය ඉහළ යාම හා කෝටිසොල් හෝමොනයේ ඉහළ යාමක්ද ඇතිවන බව වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් සනාතවී ඇත.ඇතැම් විට ඔවුන්ට පාලනය කරගත නොහැකි ආවේගයන් මතුවීම හෘදය ස්පන්දනය ක්ෂණිකව වැඩිවීම,තිගැස්මකට ලක්වීම, දහඩිය දැමීම,වෙව්ළුම,වමනය ඔක්කාරය,කරකැවිල්ල,උගුර වියලීම තදගතිය,සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා ආදිය ඔවුන් අත්විදී.මීට අමතරව අංගන භීතිකා රෝගීන් මෙම අවස්ථාවන්හි තමාට මරණය පිළිබද භීතිකාවක් ඇතිවූබව සදහන් කරයි.
හේතුව
අංගන භීතිකාව ඇතිවීමට හේතුව සොයා ගැනීමට අපහසු වුවද ඇතැම් චිකිස්සකයන් ඔවුන් විසින් උපකල්පනය කරන රෝගී තත්වයන්ට ප්‍රතිකාර ලබාදෙයි.අංගන භීතිකාවට හේතුව වර්තමාන හෝ අතීත සිදුවීමක් බලපෑ හැක.එසේම කංසාමය ආබාධ පීඩාකාරී පරිසර සාධක අංගන භීතිකාව ඇතිවීමට බලපායි.
පර්යේෂකයන් අනාවරණය කරන ආකාරයට අංගන භීතිකාව හා අවකාශය දිසානතීන් අතර සම්බන්ධයක් ඇත. අංගන භීතිකා රෝගීන්ගේ අහේතුක බිය පාලනය කිරීමට ඔවුන්ගේ දෘෂ්ටිය වෙනස් කිරීමෙන් සිදුකල හැක.ඇතැම් අංගන භීතිකා රෝගීන්ට දෘෂ්ටි මායාවන් දක්නට ලැබේ.ඇතැම් විට බාහිර පරිසරයේ සිදුවූ සාමාන්‍ය සිදුවීමක් ඔවුන් පෙර මතකයන් හා සම්බන්ධ කරගනිමින් ව්‍යාජ භීතියක් ඇතිකර ගනී.මෙවන් අවස්තාවක ඔවුන් ඔවුන්ගේ සාමාන්‍ය හැසිරීම වෙනුවට අසාමාන්‍ය චර්‍යා ප්‍රදර්ශනය කරයි.. ඇතැම්විට කුඩා අවධියේදී දෙමාපියන් හා වැඩිහිටියන් විසින් තම දරුවන් නිවසෙන් පිටවයාමට බියක් ඇතිකිරීම සදහා විවිධ කතා කියමින් ඔවුන් බියගන්වයි.මෙවැනි සිදුවීම් මගින් දරුවන් තාවකාලිකව තම මතයන්ට අවනතකර ගැනීමට දෙමාපියන්ට හැකිවුවද පසු කාලීනව මෙම බිය අවිඥානිකව ඉස්මතුවිය හැක.ඇතැම්විට ජනවහරේ එන ත්‍රාසජනක මිත්‍යා කතා ඇසීම නිසාද පුද්ගලයා ගේ අවිඥානය තුල බිය තැන්පත්වේ.සොහොන්පිටි,ජනශූන්‍ය පෙදෙස් වැනි ස්ථානවලට දක්වන බිය මෙයට උදානරණවේ.
පෙළඹිම් ඇතිකරන වස්තු
කල් ඉකුත්වූ බෙන්සොඩියසෙපින්ස්(benzodiazepines) වැනි නිදිපෙති භාවිතය අංගන භීතිකාවට ඇතිකිරීමට හේතුනව බව පර්යේෂකයන් පෙන්වාදෙයි. මෙම නිද්‍රා ඖෂධය භාවිතකළ රෝගීන් 10 දෙනකු ක්‍රමයෙන් මෙය භාවිතයෙන් ඉවත් කිරීම සමග ඔවුන්ගේ රෝග ලක්ෂණ අඩුවූ බව පර්යේෂකයන් සදහන් කරයි. ඇතැම් මධ්‍යසාර භාවිත කරන්නන්ට විවෟත ස්ථානවලදී හදිසි භීතිකා තත්වයන්ට ගොදුරුවේ;මෙය අංගන භීතිකා රෝගී තත්වයක් නිසා නොව දීර්ෂ කාලයක් තිස්සේ ඇල්කොහොල් භාවිතය නිසා මොළයේ ඇතිවන රසායනික විකෘතිතා නිසාය. මධ්‍යසාර මෙන්ම දුම්කොළ ආශ්‍රිත මත්කාරක දුම්වැටි ආදියද අංගන භීතිකාව සමග සම්භන්ධය.දම්වැටිවල පවතින රසායනික ද්‍රව්‍ය නිසා මොළයට ඇතිවන හානි හේතුවෙන් මෙසේ අංගන භීතිකා රෝග ලක්ෂණ පහළවීමට ඉඩ ඇත..
ඈදුම් මත
ඇතැම් පර්යේෂකයන් අදහස් දක්වන ආකාරයට අංගන භීතිකාව සදහා නිවසෙන් පිටදී තමාට ආරක්ෂාව නැතැයි යන අවිඥානිකව ඇතිවන ස්වංයොජනා හේතුවන බවයි. පශ්චාත් ව්‍යසන ක්ලමත අක්‍රමිකතා ද අංගන භීතිකාව ඇති කිරීම කෙරේ බලපායී.උදාහරණ ලෙස ක්‍රියාන්විත රාජකාරී වලදී රණවිරුවකු අද්දකින අද්දැකීම් නිසා ඇතිවන කාංසා ජනක තත්වයන් දැක්විය හැකිය.
අවකාශ සිද්ධාන්තය
අංගන භිතිකාව ඇතිවීම කෙරෙහි සමාජ විද්‍යාත්මක සාධක බලපානබව පර්යේෂකයන් පෙන්වාදෙයි විශේෂයෙන් මිනිසා භූගෝලීය වශයෙන් සුන්දර පරිසරයන්හි වාසය නූතන සංකීර්ණ ගොඩනැගිලි සහිත කාර්‍යබහුල නාගරික පරිසරයන්ට වඩා ප්‍රියකරයි.ප්‍රසිද්ධ හා පොදු කාර්‍යබහුල ජනාකීර්ණ විවෘත ප්‍රදේශයන්ට යාමට ඇති අකමැත්ත බිය මෙම හේතු බදනම් කරගෙන ඇතිවේ. වර්තමාන සමාජයේ වේගයෙන් ජනාකීර්ණ වීම නිසා පරිසර දූශනය වයු දූශනය ශබ්ධ දූශනය හා රථවාහන අනතුරු ආදී බහුල පොදු විවෘත ස්ථාන වලට යාමට ඇතමුන් තුල ඇත්තේ බියක් හා අකමැත්තකි.මේ ආකාරයට මනොවිද්‍යාත්මක සාධකයන්ට අමතරව සමාජ විද්‍යාත්මක සාධකද පොද හා විවෘත ස්ථාන කෙරේ මිනිසා තුල බිය හා අකමැත්ත ජනිත කිරීමට හේතුවෙයි..
පරිණාමීය මනෝ විද්‍යාව
පරිණාමීය මනෝ විද්‍යාඥයන්ට අනුව අදිකාලීන මිනිසා විවෘත ස්ථාන වල ගැවසීමට බියවිය මන්ද මෙවන් විවෘත ස්ථාන වලදී සතුරකු ගෙන් සැගවී යාමට ඇති නොහැකියාවයි.විවෘත භූමි වලදී විලොපිකයන්ගේ ආක්‍රමණයකට පහසුවෙන් ගොදුරුවීමට ආදී මානවයාට සිදුවිය.එසේම ස්වභාවික ආපදා වලදී පවා විවෘත භුමි අනාරක්ෂිතබවක් දැක්වීය.විවෘත භූමි කෙරේ ආදී මානවයා දැක්වූ බිය වර්තමාන මානවයාටද පරිණාසීය හා ජනමය වශයෙන් උරුමවී ඇත..
ප්‍රතිකාර
අංගන භීතිකාව සදහා විවිධ ප්‍රථිකාර ක්‍රම භාවිත කරයි.මේ අතර මනෝවිද්‍යාත්මක ප්‍රථිකාර ප්‍රධානය.අතීතයේදී මේ සදහා ස්වාප්න ප්‍රථිකාර ක්‍රමය යොදාගැනුනි.සිග්මන් ෆ්‍රොයිඩි විසින් හදුන්වාදුන් මනෝවිශ්ලේෂණ ප්‍රතිකාරයක් වන නිදහස් සංඝටන ප්‍රතිකාර ක්‍රමයද මේ සදහා යොදාගත හැක.මනෝවිද්‍යාත්මක උපදේශනයට අමතරව ඇතැම්විට ඖෂධ ප්‍රථිකාරද ලබාදෙයි.
විකල්ප ප්‍රතිකාර
තමාට බියක් ඇතිවූ විට එය තවෙකෙකුට පැවසීම ඉතා සුදුසුය.තමාට ඇතිවන බිය පිළිබද දුරකථන පණිවිඩයක් ලබාදී අන් අය සමග තොරතුරු හුවමාරු කරගත හැක.එසේම තමාට බියක් ඇතිවූවිට තමා අසල යම් අයුධ උපකරණ වැනි යමක් තබා ගැනීම ඇතමුන් සිදුකරයි.මීට අමතරව විවිධ ආගම් හා විශ්වාස මත පදනම්වූ අභිවාර පවතී.බිය ඇතිවූවිට පවසන විවිධ ආගමික පාඨ බොහෝ ආගම්වල පවතී.
ලිග භේදය
අංගන භීතිකාව වැඩි වශයෙන් ස්ත්‍රින් තුල දක්නට ලැබෙන රෝගයකි.. මෙම තත්වය සදහා සංස්කෘතික කාරනාද බලපා ඇත.පුරුෂයෙකු තුල බියගුළු බාවය සංස්කෘතියතුල අනුමත නොකරයි.පුරුෂයන් නිර්භීත මෙන්ම අභියෝග අමුවේ ඔරොත්තු දෙන බලවත් පෞරුෂයක් පිරිමියාට තිබිය යුතුබව සමාජ සම්මතයයි.එබැවින් පුරුෂයන්ට බියක් ඇතිවුවද එය ප්‍රකාශ කිරීමට බොහෝ පුරුෂයන් ලැජ්ජාවෙයි.එහෙත් ස්ත්‍රියට එසේ නොවේ.ඇයට ඕනෑම අවස්තාවක තම බිය චකිතය ප්‍රකාශ කිරීමට හැකියාව ඇත.එබැවින් ස්ත්‍රින් තමාට ඇතිවන බිය එවලේම ප්‍රකාශනය කරයි.පුරුෂයන් බොහෝවිට තමාට ඇතිවන බිය පිටතට ප්‍රකාශ කිරීම වෙනුවට මත්පැන් මත් ද්‍රව්‍ය ආදිය භාවිතාකර තමාට ඇතිවන බිය අමතක කිරීමට පෙළඹේ.. කෙසේ වෙතත් ලිංග භේදය මත අංගන භීතිකාව වෙනස් අයුරින් බලපාන බව පර්යේෂකයින් තහවුරු කර නැත.
යොමුව
This article incorporates public domain material from websites or documents of   the National Institute of Mental Health.
සිංහල මූලාශ්‍ර
ජයතුංග රුවන් (2012) මනෝ විශ්ලේෂණ ප්‍රතිකාරය සරසවි ප්‍රකාශන ස්ටැන්ඩ්ලි තිලකරත්න මාවත නුගේගොඩ
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:මනෝ විද්‍යාව
ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරය
ඊජිප්තු ශිෂ්ටාචාරය
ඌරුවල වළගම්බා රජ මහා විහාරය
ඌරුවල වලගම්බා රජ මහා විහාරය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌරුවල පිහිටි පුරාණ බෞද්ධ පුදබිමක් වේ. එය මිරිස්වත්ත හන්දියේ සිට වතුරුගම මාර්ගයේ කිලෝමීටර 4.71 පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ. වර්තමානයේ මෙම විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක ස්ථානයක් ලෙස රජය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත. විහාරාධිපති වශයෙන් බුත්පිටියේ බී සුමංගල හාමුදුරුවෝ දැනට වැඩ වාසය කරයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
උග්ගල් අලුත්නුවර
උග්ගල් අලුත්නුවර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ඉඹල්පේ ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොටිඨාසයට අයත් ගම්මානයකි. ‍එයින් අනාවරනය වන ඓතිහාසික ‍තොරතුරු හා එම උපසංස්කෘතිය තවමත් ලෝකයාගෙන් සැගව පවතී. කොළඹ සිට බදුල්ල බලා දිවෙන ප්‍රධාන පාරේ පැමිණ රත්නපුර පැලමඩුල්ල හා බළන්ගොඩ නගර පසු කර යන විට කිලෝමීටර් 151 කණුව අසළ දී මංසන්ධියක් හමුවේ. එයින් දකුණට දිවෙන අතුරු මාවතකි. එමගින් මීටර 430 ක් පැමිණි විට දකුණු දෙසට හැරෙන දේවාල මාව‍තේ දුර මීටර 120 ක් පමණි. එසේ පැමිණි විට උග්ගල් අලුත්නුවර ගම්මානයේ එතිහාසික ස්මාරක, එනම් ඓතිහාසික දේවාලය හා රජ මහා විහාර ගොඩනැගිලි සමග දුටුවන් ආකර්ශනය කරගන්නා නිර්මිත පරිශ්‍රය හමුවෙයි. වාර්ෂික ඇසල මහා පෙරහර මග වටා දිග කිලොමීටර් 1/2 කටත් වඩා වැඩිය.(මීටර් 560 කි.) මේ කොටස අලුත්නුවර ග්‍රාම නිළධාරි කොට්ඨාසයට සීමාවී ඇති නමුදු මෙහිදී අදහස් කරන උග්ගල් අලුත්නුවර ලෙස සදහන් ඓතිහාසික ප්‍රදේශය ග්‍රාමනිලධාරී වසම් කිපයකින් සැදුම්ලත් විශාල එකකි. දේවාල සංකීරෟණය හා ඊට අයත් පරිශ්‍රය 1998 දී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් සංරක්ෂණය කළයුතු පුරාවස්තුවක් බවට ප්‍රකාශවීමෙන් අනතුරුව ඓතිහාසික නිර්මාණ හා ගොඩනැගිලිවලට ද හානිය අවම වී ඇත. පුරාණ පරම්පරාවලින් පැවත එන ප්‍රවේනි රාජකාරි ශිල්පීහු මහත් භක්තියෙන් පුරාණ සිරිත් අනුවම පෙරහර පැවැත්වීමට කටයුතු කරන හෙයින් අභිමානවත් පුරාණ සම්ප්‍රදායේ අසිරිය තවම දක්නට ලැබේ. ර්‍භගෝලීය පිහිටීම නිරපේක්ෂව දක්වතොත් උත්තර අක්ෂාංශ 6.685 රේඛා සහ නැගෙනහිර දේශාංශ 80. 753 රේඛා අතරට වැටෙන ප්‍රදේශය වෙයි. පුරාණ ලේඛන හා ජනශ්‍රැතිය අනුව ක්‍රි.ව. 1382 දී සූරිය මහ රජු විසින් සකස් කරවා ඇති මැදගම දේවාලයට යුද්ධයක් දිනා ගැනීම සඳහා ක්‍රි.ව.1582 දී යාපා මහරජුරන්පනම් දහසකින් යුත් පඬුරු අසල ඇති කොස් පැළයේ බැඳ භාර වූ බවත් යුද්ධය දිනා ගැනීමෙන් අනතුරුව දැනට විද්‍යාමාන දේවාලය හා පරිශ්‍රය අලුතෙන්ම නිර්මාණය කර මෙතෙක් මැදගම වනාන්තරයේ තිබූ දේවාලය වෙනුවට උග්ගල් අලුත්නුවර නමින් පුරයක් තනවා තමන්ට පිහිට වූ මහත් අනුසස් ඇති කතරතම දෙවියන් වෙනුවෙන් දේවාලය ඉදි කළ බවත් ඒ සමගම දාගැබ හා විහාරය ඉදි කළ බවත් කියවේ. 1582 දී ඉදිකළ මේ අලුත්නුවරට "උග්ගල්" යන්වෙන් විශේෂණ පදයක් එක්වූයේ ඇයිද යන්නට හේතු වූයේ උස්ගල් පර්වත පොඩිකර උස්බිමක් තෝරා ඒමත ඉදි කළ හෙයින්ය යනු ප්‍රචලිත මතයයි.
ද ටයිම්ස්
ද ටයිම්ස් යනු, ලන්ඩනය පදනම් කරගෙන ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන බ්‍රිතාන්‍ය දිනපතා ජාතික පුවත්පතකි. වසර 1785 දී ද ඩේලි යුනිවර්සල් රෙජිස්ටර් යන නම යටතේ ඇරඹුනු එය, 1788 ජනවාරි 1 දිනදී ද ටයිම්ස් බවට පත් විය. ද ටයිම්ස් සහ (1821 වසරෙහිදී ඇරඹුනු) එහි බුහුනණි පුවත්පත ද සන්ඩේ ටයිම්ස් යන පුවත්පත්, වසර 1981 හි සිට,  රූපට් මර්ඩෝක් විසින් ප්‍රධානත්වය දරන නිවුස් කෝර්ප් සමූහයේ පූර්ණ අයිතියට අයත් නිවුස් යූකේ සමාගමෙහි උපාංගයක් වන ටයිම්ස් නිවුස්පේපර්ස් වෙතින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි. ද ටයිම්ස් සහ ද සන්ඩේ ටයිම්ස් වෙතින් සංස්කාරක කාර්යමණ්ඩලය හවුලේ භාවිතා නොකරන අතර, ස්වාධීන වන සංස්ථාපිත කොට, වසර 1967 සිට පොදු ස්වාමිත්වයක් සහිත වෙයි.
1785 සිට 1890 දක්වා
1785 ජනවාරි 1 දිනදී, සංස්කාරක භූමිකාවේ ජෝන් වෝල්ටර් සිටිමින්, වෝල්ටර් විසින් ද ටයිම්ස් පුවත්පත ඇරඹුනේ  ද ඩේලි යුනිවර්සල් රෙජිස්ටර් යන නමිනි.
1981 සිට වර්තමානය දක්වා
1981 වසරෙහිදී, ද ටයිම්ස් සහ ද සන්ඩේ ටයිම්ස් යන පුවත්පත්,  රූපට් මර්ඩෝක්ගේ නිවුස් ඉන්ටර්නැෂනල් විසින්, තොම්සන් වෙතින් මිලදී ගන්නා ලදි.
ස්වාමිත්වය
1785 වසරෙහි එහි සමාරම්භයෙහි සිට ද ටයිම්ස් සඳහා පහත දැක්වෙන අයිතිකරුවන් අටදෙනා සිට ඇත:
ආශ්‍රිත
* ප්‍රවර්ගය:එක්සත් රාජධානියෙහි ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන ජාතික පුවත්පත් ප්‍රවර්ගය: එක්සත් රාජධානියෙහි ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන පුවත්පත් ප්‍රවර්ගය:නිවුස් කෝපරේෂන් උපාංග ප්‍රවර්ගය: 1785 වසරෙහිදී සංස්ථාපිත ප්‍රකාශන ප්‍රවර්ගය:ගෙවුම්ඇහිරුම් භාවිතා කරන වෙබ් අඩවි ප්‍රවර්ගය: 1785 වසරෙහිදී එංගලන්තයෙහි සංස්ථාපිතයන් ප්‍රවර්ගය: 1785 වසරෙහිදී මහා බ්‍රිතාන්‍යයෙහි සංස්ථාපිතයන්
පරාක්‍රම කිරිඇල්ල
ව්දෙර්ට්‍ය්උඉඔප්[]අස්
එර්රාවරම් ලෙන්
එර්රාවරම් ලෙන් පිහිටියේ යෙලෙරු ගඟේ වම් ඉවුරේ රාජමුන්ද්‍රී සිට 45 km පමණ දුරකින් විශාඛාට්නම් පාරේ ය. මෙම ලෙන් පිහිටා ඇත්තේ ධන්ල–දිබ්බ කඳුගැටයේ ය. මෙහි වූ කැනීම් අනුව, මෙහි ඉතිහාසය ක්‍රි.ව. 100ට පමණ දිවෙන බව හෙළි වී ඇත. මෙම ස්ථානය ක්‍රි.පූ. 1වන සියවසේ සිට ක්‍රි.ව. 2වන සියවස දක්වා කාලයේ දියුණුව පවතින්නට ඇතැයි සිතිය හැක.
අරණායක
අරණායක යනු ශ්‍රී ලංකාවේ කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයට අයත් ග්‍රාමයකි.
ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්
ශ්‍රියා ගෝෂාල් (උපත 1984 මාර්තු 12) ඉන්දියානු පසුබින් ගායිකාවකවේ. ඇය සිව් වතාවක් ඉන්දියානු ජාතික සිනමා සම්මාන යෙන් පිදුම් ලද අතර, හය වතාවක් දකුණු ඉන්දියානු ෆිල්ම්ෆෙයා සම්මානයෙන් බිදුම් ලබා ඇත (එක් සම්මානයක් ටෙලිගු සඳහා, දෙකක් කන්නඩා සඳහා, දෙකක් දෙමළ සඳහා සහ හතරක් මලයාලම් සඳහා) අද වන තෙක්. ඇය ඉන්දියානු සිනමාවේ විවිධ භාෂාවන් ගෙන් සංගීතය සපයා ඇති අතර, මේ වන විට ඉන්දියාව තුළ පසුබිම් ගායිකාවක ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත.
ජපානයේ කොඩිය
සුදු පැහැ පසුබිමේ පිහිටි රතු පැහැති වෘතයක් (හිරු) මගින් ජපන් ධජය නිරූපනය වේ. ජපන් බසින් නිශ්ශෝකි (日章旗)  යනුවෙන් නිල වශයෙන් හදුන්වනු ලැබුවද ව්‍යවහාරයේදී එය  හිනොමරු (日の丸) ලෙස හැඳින්වේ.
ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීතයට අදාල නීතීන්ට අනුව නිර්මාණය කල නිශ්ශෝකි (Nisshōki) ධජය 1999 අගෝස්තු මස 13 වන දින ජපානයේ ජාතික ධජය ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලදි. පෙර පැවති ව්‍යවස්ථා සම්පාදන මගින් ධජයක් නියමකර නොතිබුනද, හිරු තැටි ධජය ජපානයේ  ධජය ලෙස නම් කරන ලදි. Meiji යුගයේ මුල් කාලයේ එනම් 1870දී, රජයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම සභාව වූ Daijō-kan මගින් නිකුත්කරන ලද ප්‍රකාශන දෙකෙහිම ජාතික ධජයක් නිර්මාණය කිරීම උදෙසා ප්‍රතිපාදන පැවතුණි. Meiji යුගයේ 3 ප්‍රකාශන අංක 57 (1870, පෙබරවාරි මස 27 වන දින නිකුත්කරන ලදි) යටතේ වෙළඳ නෞකා සඳහා ජාතික ධජය ලෙසින්ද, ප්‍රකාශන අංක 651 (1870, ඔක්තෝම්බර් මස 27 වන දින නිකුත් කරන ලදි) යටතේ නාවික හමුදාව සඳහා ජාතක ධජය ලෙසින්ද හිරු තැටි ධජය සම්මත කරන ලදි. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ඇමරිකානු අධිවාස සමයේ මුල් කාලයේ "හිනොමරු" (Hinomaru) ධජය භාවිතය තදින්ම සීමා කර තිබුණද පසුව එම සීමාකිරීම් ලිහිල් කරන ලදි.
ජපන් ඉතිහාසයේ මුල් කාලයේ, daimyo වරුන්ගේ සහ samurai වරුන්ගේ ධජ ලෙස හිනොමරු මාතිකය භාවිතා කරන ලදි. පුරාතන ඉතිහාසයේ Shoku Nihongiහි සඳහන් වන අන්දමට 701දී Mommu අධිරාජ්‍යයා ඔහුගේ අධිකරණයේ හිරු නිරූපණය කරන ධජයක් භාවිතා කරන ලදි. මෙය ජපානයේ හිරු මාතිකා ධජයේ ප්‍රථම වාර්තාගත භාවිතයයි. දැනට පවතින පැරණිතම ධජය Yamanashi ප්‍රාන්තයේ Kōshū නගරයේ Unpō-ji පන්සලේ ආරක්‍ෂිතව තැන්පත් කර ඇත. 16 වන සියවසටත් වඩා පැරණි මෙම ධජය 11 වන සියවසේදී Go-Reizei අධිරාජ්‍යයා විසින් Unpō-ji පන්සලට ලබාදුන් බව පැරණි පුරාවෘතයක සඳහන් වේ. Meiji ප්‍රතිසංස්කරණ අතරතුරදී, රාජකීය ජපන් නාවික හමුදාවේ හිරු තැටි ධජය සහ නැගෙන හිරු ධජය යන යුගලම ජපන් අධිරාජ්‍යයේ මතුවී පෙනෙන ප්‍රධාන සංකේත බවට පත්විය. අභිමානය සහ ජාත්‍යාලය පෙන්වීමේ මාධ්‍යයක් ලෙස ප්‍රචාරක දැන්වීම්, පාඨග්‍රන්ථ සහ චිත්‍රපට වල ධජය භාවිතා කරන ලදි. ජාතික නිවාඩු දින, උත්සව සහ අනෙකුත් අවස්ථාවලදී තම නිවෙස්වල ජාතික ධජය ප්‍රදර්ශනය කරන ලෙස, රජය විසින් තම රටවැසියන්ට නියම කර තිබුණි. දෙවන චීන-ජපන් යුද්ධය සහ අනෙකුත් කලහකාරී අවස්ථාවලදී ජපානයට සහ එහි අධිරාජ්‍යයාට ඇති ලැදියාව පෙන්වීමේ විවිධාකාර ටෝකන් පත්වල අංගයක් ලෙස හිනොමරු මාතිකය ප්‍රචලිත විය. මෙම ටෝකන්පත් ධජය මත ලියන ලද සටන්පාඨ සිට ධජයට සමාන වූ ඇඳුම් ආයිත්තම් සහ බඳුන් දක්වා වූ පරාසය තුල විහිදී පැවතුනි.
ජාතික ධජය පිළිබඳ මහජන අවබෝධය විවිධාකාර වේ. සමහර ජපන් ජාතිකයන් සිතන අන්දමට, ධජය මගින් ජපානය නියෝජනය කරන අතර වෙනත් කිසිම ධජයකට එහි තැන ලබාගත නොහැක. කෙසේවුවද, තම ජාතිය කෙරෙහි වූ අත්‍යන්ත භක්තිය නිසා ධජය ජපානය තුල නිතර ප්‍රදර්ශනය නොකෙරේ. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ (පැසිෆික් යුද්ධය) අවසානයේ සිට රජයේ පාසල්වල ජාතික ධජය සහ ජාතික ගීතය Kimigayoහි භාවිතය විවාදශීලී කාරණයක් විය. ඒවායේ භාවිතය පිළිබඳ වූ අරගල, විරෝධය ප්‍රකාශ කිරීමේ සහ නඩු සඳහා මුල්විය. Okinawa ප්‍රාන්ත වැසියන්ට අනුව, ධජය මගින් දෙවන ලෝක යුද්ධයේ සිද්ධීන් සහ එහි හමුදාමය අත්කරගැනීම් නිරුපණය වේ. ජපානය විසින් යටත් කරගෙන තිබු සමහර ජාතීන් සඳහා ධජය යනු චණ්ඩභාවයේ සහ අධිරාජ්‍යවාදයේ සංකේතයකි.යටත්විජිත ජාතීන්ට එරෙහිව, ඔවුන් තැතිගන්විමට සහ ජපානයේ ආධිපත්‍යය ප්‍රකාශකිරීමේ ආයුධයක් ලෙස හිනොමරු භාවිතා කරනලදි. ඍණාත්මක අරුත්ගැන්වීම් නොසලකා, බටහිර සහ ජපන් මුලාශ්‍රවල සඳහන් අන්දමට ධජය යනු ජපන් ජාතිකයන්ට ප්‍රභල සහ චිරස්ථායි සංකේතයකි. sunrayed නාවික ධජය ඇතුළු ජපානයේ හමුදාමය ධජ කිහිපයක්ම හිනොමරු මූලික කරගෙන ඇත. එමෙන්ම, අනෙකුත් රාජ්‍ය සහ පෞද්ගලික ජපන් ධජ සඳහා හිනොමරු ධජය ආකෘතිය ලෙස යොදාගෙන ඇත.
1900ට පෙර
හිනොමරුහි නියම මූලාරම්භය අප්‍රකට නමුත් 7වන සියවසේ මුල් කාලයේ සිට නැගෙන හිරු සඳහා සංකේතාත්මක අරුතක් පැවතිබව පෙන්නුම්කෙරේ. (ජපානය ආසියා මහාද්වීපයේ නැගෙනහිර දෙසින් පිහිට ඇති අතර, හිරු නැගෙන්නේද නැගෙනහිර දෙසින් බව මෙහි සඳහන් කලයුතුම වේ.)607දී, ජපන් අධිරාජ්‍යයා සහ චීන දේශයේ Yang of Sui අධිරාජ්‍යයා අතර රාජකාරී ලිපි හුවමාරුවක් ආරම්භවිය. නොයෙක්විට ජපානය, හිරු නගින දේශය යනුවෙන් සඳහන් කර ඇත. 12වන සියවසේ ලියන ලද The Tale of the Heikeහි සඳහන්වන පරිදි නොයෙක් samuraiවරුන් රැගෙන ගිය අවාන්වල හිරුගේ සිතුවම් තිබී ඇත. ජාතික ධජය හා සබැඳි එක් පුරාවෘතයක් Nichiren බෞද්ධභික්ෂුව සම්බන්ධව පවතී. 13වන සියවසේ ජපානයේ මොන්ගෝලියානු ආක්‍රමණ අතරතුර, Nichiren භික්ෂුව shogunවරයාට යුද්ධයට රැගෙනයාමට හිරු සහිත ධජයක් ලබාදුන්බව කියවේ. හිරු, අධිරාජ්‍යයාගේ පෙළපත හා ඉතා කිට්ටුවෙන් බැඳී පවතී. පුරාවෘතයේ පැවසෙන අන්දමට අධිරාජ්‍යයාගේ සිහසුන Amaterasu නම් හිරු දෙවු දුවගේ පරම්පරාවෙන් පැවතෙන්නකි.
ජපානයේ පැරණිතම ධජයක් Yamanashi ප්‍රාන්තයේ Unpo-ji පන්සලේ පවතී. පුරාවෘතය ගෙනහැරදක්වන අන්දමට එය Go-Reizei අධිරාජ්‍යයා විසින් Minamoto no Yoshimitsuහට ලබාදෙන ලද අතර පසුගිය වසර 1000 පුරාවට Takeda ගෝත්‍රය විසින් එය තම පවුලේ වස්තුවක් ලෙස සලකනු ලබයි. එමෙන්ම එය අඩුම තරමේ 16 වන සියවසටත් වඩා පැරණි වේ.
16වන සියවසේ අගභාගයේ එක්සත් කිරීමේ කාලපරිච්ඡේදයේ සිට ජපානයේ මුල්ම වාර්තාගත කොඩි හමුවේ. එක් එක් Daimyoවරුන්ට අයත් ධජයන් තිබුණු අතර මූලිකවම ඒවා යුද්ධ වලදී භාවිතා කරනලදි. බහුතරයක් ධජයන් Daimyo අධිපතිවරයාගේ පවුලේ ලාංඡනය(mon) සහිත දිගු ඒවා විය. එකම පවුලේ සාමාජිකයන්(පියා,පුතා සහ සහෝදරයා) වුවද යුද්ධයට රැගෙනයාම සඳහා විවිධ ධජයන් පැවතුණි. අනන්‍යතාවය සඳහා ධජ භාවිතාකල අතර සොල්දාදුවන්ගේ පිටිපස සහ අශ්වයන් මත ඒවා දර්ශනය විය. සේනාධිපතිවරුන්ට ඔවුන්ගේම ධජයන් පැවතුණු අතර ඒවායෙන් බහුතරයක හතරැස් හැඩය නිසා ඒවා සොල්දාදුවන්ගේ ධජයන්ගෙන් වෙනස් විය.