අමෙරිකා_එක්සත්_ජනපදයේ_ඉතිහාසය
ජර්මනියට එරෙහිව යුද්ධය
යුද්ධයට අවතීර්ණ වීමෙන් පසු ජර්මනිය සහ ජපානය යන රටවල් දෙකම සමග යුද්ධ කිරීමට තමනට අපහසු බව එක්සත් ජනපදය තේරුම් ගත්තේය. එම නිසා සියලු දෙනාගේම බලය ඒකරාශි කර හිට්ලර් පරාජය කළ යුතුයයි ද එතෙක් ආරක්ෂිත පියවරක් ලෙස ශාන්තිකර ප්‍රදේශය ආරක්ෂාකාරි ලෙස තබා ගැනීමටද තීරණය විය. බ්‍රිතාන්‍යයේ විශාල ගුවන් හමුදාවක් ඇති කිරීම ඇමෙරිකාවේ පළමු පියවර විය. ජර්මනියට කෙරෙන ගුවන් ආක්‍රමණ වල බලය ඒකරාශී කිරීම එහි අරමුණ විය. ඇමෙරිකාව තම ප්‍රධානතම බෝම්බ දමන ගුවන් යානා ලෙස ඔවුන්ගේ B – 17 (පියාඹන බල‍ෙකාටු) කෙරේ විශ්වාසය තබා තිබුනේය. ජර්මන් ගුවන් හමුදාවෙන් සිදු වුනු හානි හේතුවෙන් බ්‍රිතාන්‍යය ඔවුන්ගේ දිවා කාලයේ කෙරෙන ගුවනින් බෝම්බ දැමීම නවතා දැමුවේය. P – 51 මස්ටැංග් වර්ගයේ දිගු දුර පහර දිය හැකි ආරක්ෂක යුද ගුවන් යානා වල සහය බෝම්බ ප්‍රහාරක ගුවන් යානා වල ආරක්ෂාව පිණිස යොදවන තෙක් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද හමුදාවටද ඉහත පරිදි විශාල හානි වලට මුහුණ දීමට සිදු විය. මෙම ආරක්ෂාකාරි උපක්‍රමය යෙදීමෙන් දවල් කාලයේ කෙරෙන පහර දීම් නොකඩවා කර ගෙන යා හැකි විය. ඇමෙරිකන් හමුදාවේ පළමු ගොඩබිම් මෙහෙයුම වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය, ඕස්ට්‍රේලියා හමුදා සමග උතුරු අප්‍රිකා භූමියේ සටන් කිරීමයි. මෙම ප්‍රදේශය ඉතා වැදගත් ප්‍රදේශයක් වූයේ එය සූවස් ඇලට ප්‍රවිශ්ඨ වීමේ මාර්ගයක් වූ බැවිනි. යුද්ධය පැවති මුලු කාලය පුරාම අත්ලාන්තික් සාගරය සමග වෙළඳ සබඳතා පැවැත්වූ මධ්‍යස්ථාන දෙකෙන් එකක් “සූවස්” වීම බ්‍රිතතාන්‍යයට එය වැදගත් වීමට හේතුවක් විය. 1943 වන විට බ්‍රිතාන්‍යයේ 8 වෙනි හමුදාව ජර්මන්වරු උතුරු අප්‍රිකාවෙන් පලවා හැර තිබුනි. මිත්‍ර හමුදා යුද්ධය අවසාන වන තෙක් ඉහත වැදගත් ස්ථානය තමන් යටතේ තබා ගෙන සිටියහ. ඉතා වැදගත් ඇමෙරිකානු යුද උපකරණ බ්‍රිතාන්‍යයට ගෙන එන නෞකා වල ආරක්ෂාව සපයමින් නාවික හමුදාවද අත්ලාන්තික් සයුරේ විශාල මෙහෙයක් කරමින් සිටියේය. 1943 වර්ෂයේ මැද භාගය වන විට මිත්‍ර හමුදා බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නොකඩවා ලැබුනු සැපයුම් උදව් කර ගනිමින් යුද්ධයෙහි නියැලි සිටියහ. ‍ 1944 ආරම්භය වන විට බටහිර යුරෝපය ආක්‍රමණය කිරීමේ සැළසුමක් සකස් වෙමින් තිබුනි. ජර්මනිය මෙවැන්නක් ඉදිරියේදි සිදුවෙතැයි අපේක්ෂාවෙන් සිටි නමුදු මිත්‍ර හමුදාවන්හි අති දක්ෂ යුද්ධ උපක්‍රම සහ ජර්මන් ඔත්තු කරුවන් මගින් ජර්මනියට ගලා ගිය රහස් තොරතුරු බ්‍රිතාන්‍ය ඔත්තු සේවා මගින් නතර කිරීමත් යන කරුණු හේතුවෙන් මෙම පහර දීම බොහෝ දුරට හදිසියේ කෙරුණු පහර දීමක් බවට පත් විය. අනතුරුව 1944 ජුනි 6 වෙනි දින වූ සිදු වීම් ඔපරේෂන් ඕවර් ලෝඩ් නැතහොත් “නියමිත දිනය” ලෙසින් හැඳින්වුනි. (Operation overlord or D-day) එතෙක් සංවිධානය වූ විශාලතම යුද්ධ හමුදාව නොමැන්ඩ් වෙරළට පැමිණ බ‍ටහිර යුරෝපය හරහා රට තුලට කා වැදුනේය. අනතුරුව ඔවුහු හිට්ලර් සහ නාසි ජර්මනිය යටත් කරගත්හ. මිත්‍ර හමුදා ගොඩ බට ස්ථානයට වඩා බොහෝ දුරින් උතුරට වන්නට කැලේස් (Calais) හිදි මිත්‍ර හමුදා ආක්‍රමණයට මුහුණ දීම සඳහා හිට්ලර් ඔහුගේ හමුදාවෙන් විශාල කොටසක් සුදානම් කළේය. සිදු වන්නේ කුමක්දැයි අවබෝධ කරගෙන ආරක්ෂාව සඳහා ජර්මන් හමුදා යවන විට යුද්ධය ආරම්භ වී තිබුනේය. ජර්මනිය ප්‍රමාද වූවා වැඩිය. නැව් 5000 ක්, අහස් යානා 10000 ක් හමුදා පිරිස් 176000 ක් පමණ සති හයක් ගත වූ යුද්ධයට දායක වූහ. මිත්‍ර හමුදාවන්ට තීරණාත්මක ජයග්‍රහණයක් අත් කර දෙමින් සටන නිමාවට පත් විය. නොමැන්ඩ්ස් වෙරළට ගොඩබැසීමෙන් පසු ඇමෙරිකන් හමුදා යුද්ධයේ ප්‍රථිපල සඳහා මහත් සේ දායක වූහ. ඔවුහු ආර්ඩන්ස් සහ බල්ජ් යුද්ධ වලදි (Battle of the Ardennes and Battle of the Bulge) ජර්මන් වරුන්ට එරෙහිව මිත්‍ර හමුදාවන්ගේ ජයග්‍රහණ වෙනුවෙන් අප්‍රතිහත ධෛර්යයෙන් සටන් කළහ. යුද්ධයෙන් ඇමෙරිකාවට බරපතල හානි සිදු විය.බල්ජ් යුද්ධයේදි පමණක් ඔවුනගේ ජීවිත 19000 ක් අහිමි විය. කලින් නියම කර ගත් දිනයෙන් (D – day) පසු මිත්‍ර හමුදා විසින් ජර්මනියට හෙළන ලද බෝම්බ ප්‍රමාණය පෙර නොවූ විරු ලෙස වැඩි විය. හෙළන ලද බෝම්බ වලින් 70% කට වැඩි ප්‍රමාණයක් එම දිනයෙන් පසුව හෙළන ලද ඒවා විය. ජර්මනිය බිමට සමතල විය. රට ‍ෙභෟතික හා භාවමය අතින් සුනු විසුනු විය. 1945 අප්‍රේල් 30 වැනි දින බර්ලින් නගරය සම්පූර්ණයෙන්ම රුසියන් හමුදා බලයට යටත් විය. හිට්ලර්ගේ රට සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ විය. ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් සිය දිවි හානි කර ගත්තේය. 1945 මැයි 8 වැනි දින කොන්දේසි විරහිතව මිත්‍ර හමුදාවට යටත් වීමෙන් පසු ජර්මනිය සමග යුද්ධය අවසාන විය. යුද්ධය ආරම්භයේදි යුරෝපයේ හමුදා තුල ප්‍රමාණවත් ලෙස තිබුණු දායකත්වය යුද්ධය අවසාන වන විට බටහිර යුරෝපයේ සියලු මිත්‍ර හමුදා සමග ගත් කල දළ වශයෙන් 66% ක් ඇමෙරිකන්වරු වූහ. .