cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මහා ඇලෙක්සැන්ඩ' රජ
ඔහුගේ පියා වූ මැසිඩෝනියාවේ II පිලිප් රජුගේ මරණයෙන් පසු ඇලෙක්සැන්ඩර් මැසිඩෝනීයාවේ රජු බවට පත් විය. II පිලිප් රජු ග්‍රීසීය සතු ප්‍රධාන භූමියේ තිබූ නාගරික රාජ්‍යයන් (League of Corinth) මැසිඩෝනියන් පාලනය යටතේ ඵක්සත් කළේය. ඔහු දකුණු ග්‍රීක නගර රාජ්‍යයන්හි ඇතිවූ කැරළි මැඩ පවත්වා ඉන් පසු උතුරු මැසිඩෝනියාවේ අසල්වැසි පෙදෙස්වලට දරුණු ආක්‍රමණයක් ඵල්ල කොට ඵම පෙදෙස් ද යටත්කර ගත්තේය. ඵසේ කිරීමෙන් මැසිඩෝනියාවේ බලය තහවුරු කරගත් පසු නැගෙනහිර බලා ගමන් ගත්තේය. ඵහිදී ආකිමෙනිඩ් පර්සියානු අධිරාජ්‍යය යටත් කර ගත්තේය. ඔහු ඇනටෝලීයාව, සිරියාව, ටිනීෂියාව, ජුදේ, ගාසා, ඊජිප්තුව, බැක්ට්‍රියාව සහ මෙසපොතේමියාව යනාදී රටවල් ජයගෙන අවසානයේ ඔහුගේ අධිරාජ්‍යයේ සීමාව ඉන්දියාවේ පන්ජාබය දක්වා පුළුල් කළේය.
ඔහුගේ මරණයට ප්‍රථම සංග්‍රාමිකව හා වාණිජ අංශවලින් ඔහුගේ බලය අරාබි අර්ධද්වීපය දක්වා පුළුල් කිරීමේ සැලසුම් ඔහු සකස් කර තිබුණේය. ඉන් පසුව ඔහු බටහිර දෙසට හමුදාවක් (කාර්තේජ්, රෝමය සහ අයිබීරියන් අර්ධද්වීපය කරා) මෙහෙයවූයේය. ඔහු මුලින් අදහස් කර සිටියේ පෙර දිගට යාමටයි. ඵහෙත් ඔහුගේ ළමා කාලයේ ගුරුවරයා ඵය විස්තර කර තිබුණේ “ලෝකයේ අවසානය දක්වා සහ සයුරෙනුත් ඔබ්බට” ලෙසිනි.
ඇලෙක්සැන්ඩර් තම හමුදාවට විදේශිකයන් ද ඵක් කළේය. සමහර උගත්තු ඔහුට මෙම “මිශ්‍ර කිරීමේ පිළිවෙත” සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසංශා කළේය. ඔහු තම සෙබළුන්ට විදේශීය කාන්තාවන් හා විවාහ වීමට දිරි දුන්ණේය. ඔහුද විදේශීය කුමරියන් දෙදෙනකු සරණ කර ගත්තේය.
ප්‍රවර්ගය:මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජු
ෆෙඩ්රික් ද සිල්වා
මුල් ජීවිතය සහ නීති වෘත්තිය
ජෝර්ජ් ඊ. ද සිල්වාට දාව ප්‍රකට ප්‍රොක්ටර් සහ නීති සම්පාදකයෙකු ලෙස උපත ලැබූ ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ හිල්වුඩ් බාලිකා විද්‍යාලයෙන් (මහනුවර හිල්වුඩ් විද්‍යාලය); මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලය සහ ගල්කිස්ස S. තෝමස් විද්‍යාලයේ ඔහු ඩඩ්ලි සේනානායකගේ පන්තියේ මිතුරන් විය. ඔහු අවසන් වසර සඳහා ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයට පැමිණියේය. 1931 දී ඔහු ලංකා නීති විද්‍යාලයට විවෘත නීති ශිෂ්‍යත්වය දිනා 1935 දී ප්‍රොක්ටර්වරයෙකු බවට පත් වූ අතර ඔහුගේ පියාගේ සමාගමක් වන ද සිල්වා සහ කරුණාරත්න හි පුහුණුවීම් ආරම්භ කළේය. 1950 දී නීතිඥයෙකු බවට පත් වූ අතර 1959 දී ග්‍රේස් තානායමෙන් නීතිඥයෙකු ලෙස තහනම් කිරීමට කැඳවනු ලැබීය. ඔහු Ceylonese Rugby &amp; Football Club සහ Kandy Sport Club සඳහා රග්බි ක්‍රීඩා කර ඇති අතර මහනුවර YMCA හි සභාපතිවරයා ද විය.
දේශපාලන ජීවිතය
ෆෙඩ්රික් ද සිල්වා, 1939 දී මහනුවර මහ නගර සභාවට තේරී පත් වූ විට ඔහුගේ පියා සමඟ එක් වූ අතර 1947 දී මහනුවර නගරාධිපති ලෙස තේරී පත් විය. ප්‍රථම කර්මාන්ත අමාත්‍යවරයා වූ ඔහුගේ පියාගේ ප්‍රජා අයිතිය උදුරා දැමූ ඔහුගේ ප්‍රතිවාදියා වූ ටී.බී. ඉලංගරත්න විසින් පුරවන ලද මැතිවරණ පෙත්සමක් හේතුවෙන් ඔහුගේ ධුර කාලයෙන් වසරක් යාමටත් පෙර ඔහුගේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධුරය අහිමි විය. ඉන් අනතුරුව පැවැති අතුරු මැතිවරණයේදී ෆෙඩ්රික් ද සිල්වා එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙන් තරග කර ඉලංගරත්න මහතාට පරාජය විය. 1947 ගංවතුර අවස්ථාවේදී 1952 උපන්දින ගෞරව සම්මාන උළෙලේදී ඔහුගේ සමාජ සේවා වෙනුවෙන් ඔහු Order of the British Empire (MBE) සාමාජිකයෙකු ලෙස පත් කරන ලදී. 1954 දී මහනුවර ආසනයේ අතුරු මැතිවරණයට ස්වාධීනව තරග කළ ද සිල්වා මන්ත්‍රීවරයා ලෙස තේරී පත් වූ අතර 1956 දක්වා එම ධූරය දැරීය.
1968 සිට 1971 දක්වා ඔහු ප්‍රංශයේ ලංකා තානාපතිවරයා ලෙස කටයුතු කළ අතර 1968 සිට 1971 දක්වා යුනෙස්කෝවේ ශ්‍රී ලංකා නියෝජිත කණ්ඩායමේ ප්‍රධානියා විය. ඔහු යුනෙස්කෝවේ පාලක මණ්ඩලයට (විධායක මණ්ඩලයට) තේරී පත් විය. ඔහු 1990 සිට 1993 දක්වා පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ කුලපතිවරයා විය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහුගේ පුත් ශ්‍රීමත් ඩෙස්මන්ඩ් ද සිල්වා, සියරා ලියොන්හි එක්සත් ජාතීන්ගේ හිටපු ප්‍රධාන යුද අපරාධ නඩු පවරන්නෙකු වේ.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1912 උපත් ප්‍රවර්ගය:1987 මරණ
ඉබ්බන්කටුව මහශිලා සුසානය
වම|thumb|ඉබ්බන්කටුවේ සුසාන අතර කුටීර දෙක, තුන සහිත සුසාන ගෙවල් ද කාමර කිහිපයක් සහිත පොකුරු ගෙවල් ද හමු වී ඇත. මේවායින් විශාල සුසාන ගෙවල් එවකට සමාජයේ උසස් පාන්තිකයන් සඳහා ද කුඩා හෝ පොකුරු ඒවා ඔවුන් දැසි දස්සන් වැනි හීන පන්තිකයන් සඳහා වෙන් කරන්නට ඇති බවට අදහසක් ඇත. ඉබ්බන්කටුව මහශිලා සුසානය එසේත් නැත්නම් ඉබ්බන්කටුව මෙගාලිතික සුසාන යනු මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටි සංචාරක ආකර්ශණයක් වේ. දඹුල්ලේ සිට කුරුණෑගල කරා දිවෙන මහා මාර්ගයේ කුරුණෑගල දෙසට කිලෝ මීටර් එකහමාරක්‌ පමණ ගොස්‌ දකුණු පසින් ඇති ගුරු පාරේ මීටර් 500 ක්‌ පමණ දුරක්‌ ගිය විට මෙගලිතික යුගයට අයත් මෙම ඓතිහාසික සුසාන භූමිය හමුවේ.ක්‍රි. පූ. 6 වන සියවසේහි විජයාවතරණයත් සමග සිංහල ජාතිය ආරම්භ වූ බවට සැලකුණද, ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයේදී පවා ශිෂ්ට සම්පන්න මිනිසුන් සිරිලක වාසය කර ඇති බවට මෙම සොහොන් කොත් මගින් සිතා ගත හැකි බැව් ඉතිහාසඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ඉබ්බන්කටුවේ මෙගලිතික සොහොන්බිමට සමාන සොහොන් කොත් අනුරාධපුර ගෙඩිගේ, පොන්පරිප්පු කන්දරෝදේ යන ස්‌ථානවල කරන ලද කැනීම්වලදී හමුවී තිබේ. විජය පැමිණෙන්නට පෙර යක්‍ෂ, නාග, රාක්‍ෂ ආදී කණ්‌ඩායම් මෙහි සිටි බව ඔප්පු කිරීමට මේ සොහොන් බිම් කදිම සාක්‍ෂියක්‌ යෑයි කියති.
ක‍්‍රිස්තු වර්ෂ 1920 බි‍්‍රතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ හොකාර්ට් විසින් ලංකාවේ ප‍්‍රථම වරට ප්‍රොටෝ ඓතිහාසික සුසාන භූමියක් වශයෙන් මන්නාරම පොම්පරිප්පු සුසානය හඳුනාගන්නා ලදි. මිට අමතර ව යාපනය කන්තරොඩෙයි, කුච්චවේලි කොක්ඇබේ, යාපහුව පින්වැව ගල්සොහොන්කනත්ත, කොන්වැව ආදී ස්ථානවලින් ද මෙවැනි ස්ථාන හමු වි ඇත. මේවා ප‍්‍රධාන මාදිළි විධි 4 ක්ට අනුව ගොඩනංවා ඇත.
මෙම ඓතිහාසික සුසාන භූමිය ප්‍රථමවරට හඳුනාගන්නා ලද්දේ 1970 වසරේදී වන අතර එහි මූලික පර්යේෂණ කටයුතු සිදු කර ඇත්තේ හිටපු පුරා විද්‍යා කොමසාරිස්‌වරයකු වූ ආචාර්ය රාජා ද සිල්වා මහතා විසිනි. සංස්‌කෘතික ත්‍රිකෝණ වැඩ සටහන යටතේ මෙම ස්‌ථානය පර්යේෂණයට ලක්‌වූයේ 1982 වසරේ දීය.
ඉබ්බන්කටුව සුසාන භූමිය හෙක්‌ටෙයාර් 10 ක පමණ පැතිරී තිබෙන අතර, එදා මෙහි 40,000 කට අධික ජනවාස සංඛ්‍යාවක්‌ තිබුණු බවට ඓතිහාසික සාධක මගින් සනාථ වී තිබේ.
මෙම ඓතිහාසික සුසාන භූමිය පිළිබඳව ආචාර්ය මිරැන්ඩෝ ඔබේසේකර මහතා සිය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික උරුමය නමැති ග්‍රන්ථයේ මෙසේ සඳහන් කර ඇත.
"කාමර සහිත සොහොන් ගෙවල් පිළිබඳ ඉතිහාසය ආරම්භ වනුයේ ඉබ්බන්කටුව සොහොන් බිමෙනි. එකම පවුලක හෝ එකම කුලයක කිහිප දෙනකුගේ භෂ්මාවශේෂ එකම සොහොන් ගැබක තැන්පත් කර ඇති ආකාරය ආදර්ශවත්ය. මෙම භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කර ඇත්තේ ඒ සඳහාම විශේෂයෙන් නිපදවා ඇති සොහොන් "කළ ගෙඩි" භාවිත කරමිනි. එක්‌ කාමරයක්‌ ඇති සොහොන්, කාමර දෙකක්‌ ඇති සොහොන් මෙන්ම කාමර කිහිපයක්‌ ඇති සොහොන්ද මෙම සුසාන භූමියේ දැකගත හැකියි. කාමර කිහිපයක්‌ සහිත ලොකු සුසාන ගෙවල් ඉහළ පන්තියේ ඒවා විය හැකිය.
"යම්කිසි රටක ජනතාවගේ සංස්‌කෘතික තත්ත්වයන් නිසි පරිදි අවබෝධ කර ගත හැක්‌කේ ඔවුන්ගේ සුසාන තුළින් යයි පැවසීම සාධාරණය. එවකට සමාජයේ තත්ත්වය මැනැවින් අවබෝධ කර ගත හැක්‌කේ ඒ සමාජයේ මිනිසුන් මිහිදන් කළ ස්‌ථාන හා ඒ වටාපිටාව මගිනි. සංස්‌කෘතික ත්‍රිකෝණ වැඩසටහන යටතේ ඉතා පුළුල්, සමීක්‍ෂණ, ගවේෂණ හා පර්යේෂණවලට භාජනය වූ ඉබ්බන්කටුව සුසාන භූමියෙන් හෙළිවන විසිතුරු ඉතිහාසය රාමායණයේ වාල්මිකී මුනිවරයා සඳහන් කර ඇති අති ශ්‍රේෂ්ට සිංහල සමාජය නොවේද?
සුසානයේ ඇති අනෙක් වැදගත්කම වන්නේ මිනිස් අවශේෂ තැන්පත් කර ඇති මංජුසා හා බරණිවලට යාබඳව කුඩා මැටිබඳුන් තුළ මළගිය පුද්ගලයා භාවිත කල භාණ්ඩ තැන්පත්කර තිබීම ය. ඉබ්බන්කටටුව සුසානයෙන් පමණක් එ වැනි වළං 180ක් හා වළං කැබලි 14,000 පමණ හමු වී ඇත. ඒවා තුළ තිබී සුවඳ විලවුන්, පබළු, තඹවලින් නිමකරන ලද මිලිමීටර් 190 දිගැති අඤ්ජන කුරු, ලෝහ පළඳනා, සතත්ව ඇටකටු, ඇත්දල වලින් සකසන ලද භාණ්ඩ, ඊ හිස්, යකඩ කැබැලි වැනි කෘති රාශියක් අනාවරණය වී ඇත. සුසානයෙන් හමු වී ඇති පබළු වර්ග වලින් වැඩි ප‍්‍රතිශතයක් කානිලියන්, ඇගේට්, ඛනිජ වර්ගවලින් නිමවා ඇත. උක්ත ඛනිජ වර්ග මෙරට නොමැති අතර පැහැදිලිව ම ඒවා වයඹදිග හෝ නැගෙනහිර ඉන්දියාවෙන් ආනයනය කර ඇති බව ඔස්මන්ඞ් බෝපේආරච්චිගේ මතයයි. ඇත්දළ, පබළු, රන් ආලේප කරන ලද පබළු ඇටයක් මෙන්ම පබළු මාල හමු වී ඇත. ප‍්‍රභූවරයකුට අයත්යැයි උපකල්පනය කළ හැකි රත්රන් සිරස් පටියක් පවා මෙහි දි හදුනාගෙන ඇත. ඊජිප්තුවේ, මෙසපොතේමියාවේ ඉන්දු නිම්නය වැනි ශිෂ්‍ටාචාර වාසි කාන්තාවන් ස්වකීය ඇහි බැමි යට අක්ාන ආලේප කිරීම සඳහා භාවිත කරන තඹ කුරූවලට සමාන තඹකූරු ලැබී ඇත. මේවා දක්ෂිණ භාරතයේ කොහිල් (Kohil) නම් තඹ කූරූවලට සමාන බව පැවසේ එ පමනක් නොව ඉබ්බන්කටුවේ වැඩිදුරටත් පවත්වන ලද පර්යේෂණවලට අනුව එහි වාසිහූ කඳුකරයේ බහුලව ඇති ෆෙල්ස්පාර්, මිනිරන්, ඇම්නෙස්තර් වැනි ඛනිජවර්ග භාවිත කළ බවට අනාවරණය වී ඇත.
මෙම සොහොන් බිමේ භෂ්මාවශේෂ තැන්පත් කර තිබූ බඳුන්වල තිබුණු අක්‍ෂර කියවා බැලූ ආචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතා පවසා ඇත්තේ මේ අක්‍ෂර ඉන්දියාවේ මොහෙන්ජොදාරෝ හරජපා ශිෂ්ටාචාරයෙන් සොයා ගත් මැටි පුවරුවල අක්‍ෂරවලට සමීප බවක්‌ දක්‌නට ඇති බවයි.
thumb|ඉබ්බන්කටුව මහා ශිලා සුසානභූමි පිවිසුමේ සකස්කර ඇති නාම පුවරුව.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
අයන්(III) ඔක්සයිඩය
අයන්(III) ඔක්සයිඩය හෙවත් ෆෙරික් ඔක්සයිඩය, Fe2O3 යන රසායනික සූත්‍රය සහිත අකාබනික සංයෝගයකි.මෙම ඔක්සයිඩය අයන් මූලද්‍රව්‍යයේ ඔක්සයිඩ 3 අතරින් එක් ඔක්සයිඩයක් වන අතර දුර්ලභ ලෙස පවතින අයන (ii ) ඔක්සයිඩය (FeO) තවත් ඔක්සයිඩයකි.ස්වභාවිකව ඛනිජමය මැග්නටයිටයක් ලෙස ඇතිවන අයන් (ii ,iii) ඔක්සයිඩය (Fe3O4), අනෙක් ඔක්සයිඩයකි.වානේ කර්මාන්තය සඳහා යකඩ/අයන් ලබා ගන්නා ප්‍රධාන ප්‍රභවය වන්නේ හීමටයිට්(Fe2O3 ) ලෙස හැදින්වෙන ඛනිජ ද්‍රව්‍යයි. Fe2O3 යනු සක්‍රීය ලෙස ප්‍රතික්‍රියා කරන රතු පැහැති පෙරෝචුම්භකයකි. අයන් (iii) ඔක්සයිඩය යකඩ මල ලෙසද හැඳින්වේ. මෙම හැඳින්වීම යම්තාක් දුරකට වේදගත්වේ.මන්ද යත් එම සංයෝග 2හිම සමාන ගුණ සහ සමාන සංයෝජනයන් පවතින බැවිනි.යකඩ මල යනු රසායනික වශයෙන් පැහැදිලි ලෙස වෙන්කර හඳුනා නොගත් සංයෝගයක් වන අතර එය හයිඩ්රිකරණය වූ ෆෙරික් ඔක්සයිඩ් ලෙස විස්තර කෙරේ.
ව්‍යුහය
විවිධාකාරයේ බහු අවයවිකයන් වශයෙන් Fe2O3 පැවතිය හැකිය.එහි ප්‍රධාන අකාර ලෙස පවතින ඇල්ෆා සහ ගැමා ආකාරයන් ජ්‍යාමිතික අෂ්ටතල සංයෝජනයක් ලෙස පවතී.එහිදී එක Fe අණුවක් වටා O2 ලිගන්ඩ 6ක් බැඳී පවතී.
ඇල්ෆා ආකාරය
ඇල්ෆා Fe2O3 හි රොම්බස්තල ව්‍යුහයක් පවතින අතර, බහුලවම පවතින ආකාරයි. මෙය ස්වභාවිකව හීමටයිට් ඛනිජයක් ආකාරයට හටගන්නා අතර එය ලෝපස් ලෙස හඳුන්වයි.මෙය 260K ට පහත් උෂ්නත්වයන්හිදී ප්‍රතිපෙරෝචුම්භකයක් ලෙස හැසිරෙන අතර 260K - 950K අතර උෂ්ණත්ව අගයන්හිදී දුර්වල පෙරෝචුම්භක ගුණ පෙන්වයි. තාප වියෝජනයන් සහ දියරමය තත්වයේ පවතින අවස්ථාවන්හිදී සිදු කෙරෙන අවක්ෂේපයන් යන දෙයාකාරයෙන්ම මෙය පහසුවෙන් හැක. එහි චුම්භකත්ව ගුණ විවිධ සාධක මත රඳාපවතී. උදා: පීඩනය, චුම්භක ක්ෂේත්‍ර තිව්‍රතාවය, අණුවෙහි ප්‍රමාණය
ගැමා ආකාරය
ගැමා Fe2O3 ඝනක ආකාර ව්‍යුහයක් දරයි.එය මිතස්ථායි සංයෝගයක් වන අතර ඉහල උෂ්ණත්වයන්හිදී ඇල්ෆා ආකාරය බවට පත්වේ. එය ස්වභාවිකව මැග්මයිට් ඛනිජය ලෙස ඇතිවේ.10nm ට කුඩා අතිපෙරහන් අංශු අනුචුම්භකයන් ලෙස සලකනු ලැබූවත්, මෙහි පෙරෝචුම්භක ගුණ පවතින අතර සැටහුම් පටයන් සැකසීම සඳහා මෙය භාවිත කෙරේ ගැමා අයන් (iii) ඔක්සිඩ් - හයිඩ්රෝක්සයිඩ් තාප විජලනය (dehydration) මගින් සහ අයන් (ii,iii) ඔක්සයිඩ් සූක්‍ෂම ඔක්සිකරණය මගින් මෙම සංයෝගය සෑදිය හැක. එමෙන්ම Fe3O4 සුක්‍ෂම ඔක්සිකරණය මෙය සැකසීමේ තවත් ආකාරයක් වේ. අයන් (iii) ඔක්සලේට් තාප වියෝජනයන් මගින් මෙහි අති පෙරහන් අංශු නිපදවිය හැක.
අනෙක් ආකාරයන්
මෙම සංයෝගයේ තවත් ආකාර කිහිපයක් මේ වන විට හදුනාගෙන ඇත. බීටා ආකාරය ඝනමය ව්‍යුහයක් සහිත මිථස්ථායී සංයෝගයක් වන අතර 500C   (930 F) ඉහල උෂ්ණත්වයන්හිදී ඇල්ෆා ව්‍යුහය බවට පත්වේ.හීමටයිට්, කාබන් මගින් ඔක්සිහරණය, අයන් (iii) ක්ලෝරයිඩ් තාප විච්ඡේදනය, හෝ අයන් (iii) සල්ෆේට් තාප වියෝජනය මගින් මෙම සංයෝගය සාදා ගත හැක. එෆ්සයිලෝන් ආකාරය රෝම්බසිය ව්‍යුහයක් දරන අතර ඇල්ෆා සහ ගැමා ආකාරයන්ගේ අතරමැද ගුණ පෙන්වයි.ශුද්ධ ලෙස එය පිළියෙළ කරගත හැකි ආකාරයක් තවම සොයාගෙන නැත. එය සැමවිටම ඇල්ෆා හෝ ගැමා ආකාරයක් සමඟ මිශ්‍රව පවතී.එෆ්සයිලෝන් ආකාරය වැඩි අනුපාතයෙන් යුක්ත වූ සංයෝගයක්, ගැමා ආකාරය තාප වියෝජනයන්ට ලක් කිරීමෙන් ලබාගත හැක. මෙම ආකාරයද මිථස්ථායී වන අතර 500C - 750C අතර උෂ්ණත්වයන්හිදී ඇල්ෆා ආකාරය බවට පත්වේ.විද්‍යුත් චාපයක් තුල ඔක්සිකරණය මගින් හෝ සෝල් ජෙල අවක්ෂේපන ක්‍රමය මගින් අයන් (iii) නයිට්‍රේටය මගින් සාදාගත හැක.මීට අමතරව අස්ඵටිකයන් ඉහල පීඩනයන්ට පත් කිරීමද භාවිත කල හැක.
හයිඩ්රිකරණය වූ අයන් (iii) ඔක්සයිඩ්
අයන් (iii) ඔක්සයිඩයේ හයිඩ්රෙටයන් කීපයක් පවතී. ද්‍රවීය Fe(iii) ලවණ ද්‍රාවණයකට ක්ෂාර මිශ්‍ර කල විට රතු දුඹුරු පැහැති අවක්ෂේපයක් ඇති කරයි. මෙය Fe(OH)3 සංයෝගය නොවන අතර මෙය Fe2O3 .H2O හෙවත් Fe(O)OH  ලෙස හඳුන්වන සංයෝගයයි. විවිධ ගුණයන්ගෙන් යුත් එකිනෙකට වෙනස් Fe(iii) ඔක්සයිඩයන් පවතී. එනම් ජලය තුල පවතින යකඩ පෘෂ්ඨ මත හටගන්නා යකඩ මල වල පිටත හටගන්නා රතු පැහැති ලෙපිඩොක්රෝසයිට් ගැමා- Fe(O)OH සහ ජලය තුල පවතින යකඩ පෘෂ්ඨ මත හටගන්නා යකඩ මල වල ඇතුලත හටගන්නා තැඹිලි පැහැති ජියෝතිටයන්ය (goethite). Fe2O3 .H2O සංයෝගය රත් කරන විට එහි පවතින ජල අණු ඉවත් වේ. තවදුරටත් රත් කිරීම සිදුකරන විට 1670K උෂ්ණත්වයේදී Fe2O3, මැග්නටයිට් ඛනිජය ලෙස හඳුන්වන කළු පැහැති Fe3O4  (FeiiFeiii 2O4) බවට පරිවර්තනය වේ. Fe(O)OH, අම්ල තුල ද්‍රවණය වීමෙන් [Fe(OH2)6]3+ඇතිකරයි. ක්ෂාරීය මාධ්‍ය සමඟ ප්‍රතික්‍රියාව සැලකු විට,Fe2O3, ක්ෂාර සමඟ [Fe(OH)6]3-ලබා දේ.
ප්‍රතික්‍රියඅයන්(යකඩ)+සල්ෆර් ⟶අයන් සල්ෆයිඩ්
යකඩ නිෂ්පාදනයේදී යොදා ගන්නා කාබන් සමඟ සිදුකෙරෙන ඔක්සිහරණය වැදගත් ප්‍රතික්‍රියාවකි.
2Fe2O3 + 3C → 4Fe + 3CO2
ඇලුමිනියම් සමඟ සිදුකෙරෙන අධික තපදායි ප්‍රතික්‍රියාව තවත් රෙඩොක්ස් ප්‍රතික්‍රියාවකි.
2Al + Fe2O3 → 2Fe + Al2O3
මෙම ක්‍රියාවලිය ඝනමය ලෝහ විලීන කිරීම සඳහා යොදා ගැනේ. දුම්රිය මාර්ග වල රේල් පීලි අතරට සෙරමික් අඩංගු සංයෝග යෙදීමෙන් සම්බන්ධ කිරීමේදී මෙම යෙදීම භාවිතයට ගැනේ.එමෙන්ම අයුධ, කුඩා ලෝහ මූර්ති සහ උපකරණ නිෂ්පාදනයේදී තර්මිට යොදාගනී.
මෙය හයිට්‍රජන් සමඟ 400C දී අර්ධ ඔක්සිකරණය මඟින් මැග්නටයිට් නිපදවිය හැකිය. එය Fe(ii) සහ Fe(iii) ගුණ අඩංගු චුම්භකත්ව ගුණ සහිත කළු පැහැති සංයෝගයකි.
3Fe2O3 + H2 → 2Fe3O4 + H2O
අයන් (iii) ඔක්සයිඩ් ජලය තුල අද්‍රාව්‍ය වන අතර හයිඩ්‍රක්ලොරික්, සල්ෆියුරික් වැනි අම්ල තුල පහසුවෙන් ද්‍රාව්‍ය වේ.
එයඊ.ඩී.ටී.ඒ. සහ ඔක්සලික් අම්ල වැනි නඛර සංයෝග තුලද හොඳින් ද්‍රාව්‍ය වේ.
අයන් (iii) ඔක්සයිඩ් වෙනත් ලෝහමය ඔක්සයිඩයක් හෝ කබනේටයක් සමඟ රත් කිරීමෙන් ෆෙරේට් නමැති සංයෝගයක් නිපදවේ.
ZnO + Fe2O3 → Zn(FeO2)2
නිපදවීම
අයන්(iii) ඔක්සයිඩය අයන් අයන් ඔක්සිකරණය වීමෙන් නිපදවේ. එය විද්‍යාගාරයන් තුල සෝඩියම් බයිකාබනේට් ද්‍රාවණයක් විද්‍යුත් විසර්ජනය මඟින් හෝ අයන් ඇනෝඩයක් අන්තර් විද්‍යුත් විසර්ජනය මඟින් නිපදවේ.
4Fe + 3O2 + 2H2O → 4FeO(OH)
2FeO(OH) → Fe2O3 + H2O
එය අයන්(iii) හයිඩ්රෝක්සිඩ් තාප වියෝජනය මඟින් 200C ඉහල උෂ්නත්වයන්හිදී නිපදවිය හැක.
2Fe(OH)3 → Fe2O3 + 3H2O
යකඩ කර්මාන්තය
අයන් (iii) ඔක්සයිඩ් විශාල වශයෙන් වනේ සහ යකඩ කර්මාන්තයන්ගේ අමුද්‍රව්‍යක් වශයෙන් යොදාගනී.
ඔපගැන්විම
ඉතා සියුම් කුඩු ලෙස පවතින ෆෙරික් ඔක්සයිඩ් ලෝහමය අභරණ සහ කාච ඔපදැමීම සඳහා යොදාගනී. එමෙන්ම ඓතිහාසික ලෙස රූපලවන්ය කටයුතු සඳහා යොදාගෙන ඇත.සෙරියුම් (iv) ඔක්සයිඩ් වැනි නව ඔප දැමීමේ කුඩු වලට සාපේක්ෂව ෆෙරික් ඔක්සයිඩ් සූක්ෂම ලෙස ඔපදැමීම සිදුකරයි. නමුත් එය තවමත් optic fabrication සහ ආභරණ තනන්නන් අතර භාවිතයට ගැනේ. රත්‍රං ඔපදැමීමේ ක්‍රියාවේදී මෙමඟින් පෘෂ්ඨය මත සියුම් කඩතොළු ඇතිකරන අතර එය අවසාන නිෂ්පාදනයේ පෙනුම වැඩි කිරීම සඳහා දායක වේ. මෙම සංයෝගය සියුම් කුඩක් ලෙස, පාප්පයක් ලෙස හෝ ඝනමය දණ්ඩක් ලෙස විකිණේ. අනෙකුත් ඔපදැමීමේ සංයෝගද ෆෙරික් ඔක්සයිඩ අඩංගු නොවුවද රුජ් ආලේපය ලෙස හැඳින්වේ. ස්වර්ණාභරණ නිපදවන්නන් ආභරණය මත ඉතිරි වී ඇති රුජ් ආලේපය අති ධ්වනි තරංග භාවිතයෙන් සිදුකෙරෙන පිරිසිදු කිරීම මඟින් පිරිසිදු කරයි. මුවහත් කිරීමේ දී යොදාගන්නා සංයෝගයන් තුල මෙය අඩංගු වන අතර, දැළි පිහි, පිහි වැනි මුවහත් ආයුධ මුවහත් කිරීමේ කටයුත්ත සඳහා එය යොදා ගැනේ.
වර්ණක
අයන් (iii) ඔක්සිඩ් වර්ණකයක් ලෙසද භාවිතවේ. "Pigment Brown 6", "Pigment Brown 7" සහ "Pigment Red 101" ඉන් සමහරකි. "Pigment Red 101" සහ "Pigment Brown 6" වැනි සමහරක් වර්ණක සඳහා ආහාර සහ ඖෂධ අධිකාරිය මඟින් ආහාර වර්ණක ලෙස යොදාගැනීම සඳහා අනුමැතිය ලබා දී ඇත. ටයිටේනියම් ඔක්සයිඩයන් යොදා ගන්නා සේම දන්ත සංයෝගයන්ගේ සමහර වර්ණකයන් ලෙස අයන් ඔක්සයිඩයන් යොදාගනී. ස්වීඩනයේ පවතින ෆලු රතු (Falu red) නැමැති වර්ණයේ මූලික වර්ණකයක් ලෙස හීමටයිට් සැලකේ.
චුම්භක සැටහීම
චුම්භකත්ව අංශු ලෙස අයන්(iii) ඔක්සයිඩ් වැඩ බහුල ලෙස භාවිත වේ. හඬ පට, දත්ත ගබඩා කිරීමේ තැටි ආදී චුම්භක අංශු භාවිතයෙන් සිදුකෙරෙන දත්ත ගබඩා කිරීම් සහ පටිගත කිරීම් සඳහා යොදා ගැනේ.කෙසේ වෙතත් චුම්භකත්වය භාවිතයෙන් දත්ත ගබඩා කෙරෙන නවීන මාධ්‍ය සඳහා, ස්ථර 15ක් හෝ ඊට වඩා වැඩියෙන් යුක්ත වූ සියුම් පට තාක්ෂණය යොදා ගැනේ.
ප්‍රකාශ උත්ප්‍රේරණය
ඇල්ෆා Fe2O3, ජල විච්ඡේදන ප්‍රතික්‍රියා සඳහා යොදාගන්නා ෆොටෝ අනෝඩයක් ලෙස වසර 25ක් පුරා අධ්‍යනය කර ඇත.
කළු ජූලිය
1983 වර්ෂයේ ජුලි 23 දින ශ්‍රි ලංකාවේ ඇතිවුණු වර්ගවාදි කැරැල්ල හැඳින්විමට පොදුවේ යොදන නාමය "කළු ජූලිය" යන්නයි. ගණන් බලා ඇති අන්දමට එම සිද්ධියේදී දෙමළ වැසියන් 1000 ක් පමණ ඝාතනය කරන ලදහ. ගෙවල් දහස් ගණනක් ගිනිබත් කරන ලද අතර ශ්‍රි ලාංකික දෙමළ වැසියන් විශාල ප්‍රමාණයක් වෙනත් රටවලට සංක්‍රමණය වූ බවත් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. දෙමළ ආයුධ සන්නද්ධ සංවිධානයක් වූ ඊලාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය විසින් සැඟවී සිට කරන ලද පහර දිමකින් ශ්‍රි ලංකා හමුදාවේ සෙබළු 13 දෙනෙකු ජිවිතක්ෂයට පත් වීම මෙම අරගලයට බලපෑ මුලික හේතුව විය.
සිංහල වැඩි බලයක් හිමි ශ්‍රි ලංකා රජයත් දෙමළ බෙදුම්වාදීනුත් අතර මහා පරිමාණ යුද්ධයකට ප්‍රවේශයක් ලෙසද මෙම කළු ජූලිය සාමාන්‍යයෙන් පිළිගැනේ.
පසුබිම
බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිතවාදි පාලකයින් විසින් ශ්‍රි ලංකාවේ පාලන කටයුතුවලදී මෙන්ම අධ්‍යාපනික, ආර්ථික පාලනය වැනි කටයුතුවලදී ද දෙමළ ජනතාවට වැඩි සැලකිල්ලක් දැක්වූහ. මෙසේ කිරිමට බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ බෙදා වෙන් කොට පාලනය කිරිමේ ප්‍රතිපත්තිය මුල් විය. දෙමළ සුළු ජනතාව සහ සිංහල මහ ජාතිය අතර ප්‍රචණ්ඩකාරි අර්බුදයක් ඉක්මණින් ඇති වීමට හේතු වුයේ එයයි. 1956 දි ඉදිරිපත් කරන ලද සිංහල පමණයි පනත මගින් ඉංග්‍රිසි සහ දෙමළ භාෂාව පාවිච්චි කිරිමේ සාධාරණ අයිතියට සීමාවන් පන වන ලදි. මෙම ක්‍රියාවලියට එරෙහිව දෙමළ ජනතාව දැක්වූ විරෝධතාවලට ප්‍රචණ්ඩකාරි පිරිස්වලින් පහර ඵල්ල විය. මෙවැනි සිද්ධීන් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වැඩි වී 1958 දී ඇති වූ කැරැල්ලක් දක්වා එම තත්ත්වය වර්ධනය විය.
1960 දශකය පුරා පැවති විරෝධතා ව්‍යාපාර සහ ඒවා වැළැක්විමට රජය ගත් ක්‍රියා මාර්ගද දෙපාර්ශවය අතර ද්වේශය වර්ධනය වීමට හේතු විය. 1971 දි දෙමළ සිසුන් ඉලක්ක කර ගත් ප්‍රමිතිකරණ ප්‍රතිපත්තිය සහ වෙනත් සීමාකිරිම් හඳුන්වා දෙන ලදි. එයින් වඩාත් තහවුරු කරන ලද්දේ සිංහල සහ මුස්ලිම් සිසුන්ට පමණක් ඉඩදෙන ක්‍රියා පිළිවෙලකි. මෙහි ප්‍රතිඵලය වූයේ දෙමළ සිසුන් වැඩි පිරිසක් සන්නද්ධ කණ්ඩායම් කරා යොමු විමයි. මෙම නැගී ගෙන එන අංකුර තත්ත්වයන් සම්බන්ධයෙන් පොලීසිය ගත් ක්‍රියාමාර්ගයන්හි ප්‍රතිඵලය වූයේ දෙමළ ජනතාව සහ රජය අතර විරසකය තව තවත් වැඩි වීමයි.
ඉන්පසුව 1977 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය බලයට පැමිණිමෙන් පසු "1977 කැරලි" යන නමින් හැඳින්වෙන කැරළි කීපයක් ඇති වුනි. 1981 දි ප්‍රචණ්ඩකාරි පිරිසක් විසින් ඉතා ප්‍රසිද්ධියක් ඉසිලු යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තබන ලදි. 1983 දක්වා ඒ හා සමාන කුඩා පරිමාණයේ ප්‍රචණ්ඩකාරි ක්‍රියාවන් රජයත් හතු පිපෙන්නාක් මෙන් බිහිවු දෙමළ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් අතරත් ඇතිවුණි. සැළකිය යුතු සංඛ්‍යාවක් වූ මිනිමැරුම්, පැහැරගෙන යාම්, හිරිහැර කිරිම්, අතුරුදන් කිරිම් පිළිබඳව එම දෙපාර්ශවයට චෝදනා එල්ල විය.
කළු ජුලියේ සිදුවීම්
කළු ජුලිය ආරම්භ වුයේ එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය විසින් 1983 ජුලි 23 වන දින උතුරේදී හමුදා රථ පෙළකට සැඟවී කරන ලද පහරදීම මුල් කරගෙනය. මෙය දෙමළ කැරලිකරුවන් විසින් පොලිස් නිලධාරීන් හට කරන ලද පහරදීම් පෙළක එක් පහරදීමක් පමණක් විය. මුලින්ම රථ පෙලේ ඉදිරියෙන් ගමන් කරන ලද ජීප් රිය ඉලක්ක කරගෙන බිම් බෝම්බයක් පුපුරවන ලද අතර එයින් අඩුම වශයෙන් සොල්දාදුවන් දෙදෙනෙක් තුවාල ලබන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ජීප් රියට පසු පසින් පැමිණි ට්‍රක් රථයේ සිටි සෙබළුන් ජීප් රිය තුළ සිටි පිරිසට ආධාර පිණිස එළියට පැමිණි විගස ඔවුන්ට ස්වයංක්‍රීය ගිනි අවි හා ග්‍රෙනේඩ්වලින් පහර දෙන ලදී. මෙහිදී එක් නිලධාරියෙක් හා සෙසු නිල 12 ක් මරණයට පත් වූ අතර, තවත් දෙදෙනෙක් බරපතල ලෙස තුවාල ලදහ. මුළු මරණ ගණන 15 ක් වූ අතර, එල්.ටී.ටී.ඊ ප්‍රාදේශීය නායකයෙක් වූ කිට්ටු විසින් සැගවී සිට කරන ලද මෙම පහරදීම සංවිධානය කිරීම හා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීම භාර ගන්නා ලදී.
මෙම සිද්ධිය මුල කරගෙන පසුව ඇති විය හැකි විනාශකාරී ක්‍රියා නැවැත්වීමේ අරමුණෙන් මියගිය ඒ පහලොස් දෙනාගේ මළ සිරුරු පිළිබද අවසන් කටයුතු ඉතා නිශ්ශබ්දව කොළඹ කනත්තේදී කිරීමට රජය කටයුතු කළේය. මෙය සාමාන්‍ය ක්‍රියා පිළිවෙලට විරුද්ධ වීමකි. සාමාන්‍ය පිළිවෙල විය යුත්තේ මියගිය සෙබලුන්ගේ සිරුරු ඹවුන්ගේ ගම්වල අවසන් කටයුතු කිරීමයි. මියගිය හමුදා පිරිසගේ අවසන් කටයුතු සිදු කිරිමට නියමිතව තිබු 24දින සුසාන භූමියට එකතු වු සිංහල සිවිල් වැසියන් පිරිසක් මෙම සිද්ධියට පසුබිම් වු පහරදීම ගැන කෝපයට පත්ව ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවන්ට තවත් පිටු බලයක් විය. ඔවුහු සිදුවී ඇති දෙසට පළිගැනීමක් වශයෙන් දෙමළ ජනතාව සොයා යමින් මිනී මැරීමටත්. දුෂණය කිරිමටත් පහරදිමටත් පටන් ගත්හ. ඒ අතරවාරයේ කොල්ල කෑම් සහ ගිණි තැබීම්ද සිදුවිය. සිදුවීම් මෙසේ පෙළ ගැසෙද්දී නගරය අතහැර පලා යන දෙමළ මිනිසුන්ට සිංහල ජනතාවගෙන් වැඩි දෙනෙක් ඔවු‍න‍්ගේ ජීවිත හා දේපළ ආරක්ෂා කිරීමට ක්‍රියා කළහ. එම දිනවල බොහෝ දෙමළ මිනිසුන් සිංහල මිනිසුන්ගේ නිවෙස්වල ආරක්ෂාව ලැබුහ.
රජය 24 දින සැන්දෑවේ කොළඹට හදිසි ඇඳිරි නීතිය පැනෙව්වේය. කලහකාරී තත්වයේ අති දරුණු ස්වභාවය හේතුවෙන් පොලීසිය ඇඳිරි නීතිය සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අසමත් වුහ. එක්කෝ අකමැති වුහ. මේ නිසා පොලීසියේ සහායට හමුදාව කැදවීමට සිදුවිය.
ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා දෙවැනි දිනයේදීත් නොකඩවා සිදුවිය. එය දෙමළ මිනිසුන් වැඩිපුර ජීවත් වු නුවර (මෙහි ඇඳිරි නීතිය සවස 6.00ට පනවන ලදී) මාතලේ, නාවලපිටිය, බදුල්ල සහ නුවර එළිය වැනි ප්‍රදේශ මුල් කරගෙන මුලු දිවයින පුරා පැතුරුනි. මස මග ගමන්ගත් වාහන ගිනි බත් කරන ලදී. ඒවායේ ගමන් ගත් දෙමළ මිනිසුන් එළියට ඇද ඔවුනට පහර දුන්හ. නැතහොත් පිහි පොරෝ වලින් කපා කොටා මරා දැමුහ. ගිනි නිවන රථ පවා කැරළිකරුවන් විසින් පලවා හරින ලදී.
මෙම සිද්ධීන් වලින් සිදුවු අපකීර්තිමත් සිදුවීම්වලින් එකක් නම් වැලිකඩ අධි ආරක්ෂිත බන්ධනාගාරය තුළ 25 දින සිදුවු මහා මනුෂ්‍ය ඝාතනයයි. ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත යටතේ ඒ තුළ රදවා සිටි දෙමළ රැදවියන් 37 දෙනෙකු ඒ තුලම සිටි සිංහල සිරකරුවන් විසින් කැති ‍පොලු ‍ආදියෙන් පහරදී මරා දමන ලදහ. මෙම සිද්ධියෙන් දිවි ගලවා ගත් අය කියා සිටියෝ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් මෙයට සහයෝගය දැක්වු බවත්, සිර මැදිරි වල සතුරු කැරළිකරුවන් අතට පත් වීමට ඔවුන් ක්‍රියා කළ බවත්ය. පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයේදි නිලධාරීන් කියා සිටියේ ඔවුන්ගේ සතුරු සොරකම් කර ගත් බවයි. 28 වෙනි දින සිරගෙදර තුළම දෙවැනි මනුෂ්‍ය ඝාතනයද සිදුවිය. එහිදී තවත් සිරකරුවන් 15 දෙනෙකු මිය ගියහ.
ජුලි 26 දින ඇඳිරි නීතිය මුලු දිවයිනටම බලපාන පරිද්දෙන් පනවන ලද්දේ දෙමළ මිනිසුන් ජීවත්වන දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවලින් මතුවිය හැකි ප්‍රචණ්ඩකාරී ක්‍රියා තවදුරටත් පැතිර යාම වැලැක්වීමේ අරමුණෙනි. විශාල හමුදා සහ පොලිස් පිරිසක් මුර සංචාරක කටයුතුවල යෙදීමත්, කැරළිකරුවන්ට එරෙහිව කටයුතු කිරීමත් හේතුවෙන් 26 වන දින හැන්දෑව වන විට කැරළි කණ්ඩායම්වල ක්‍රියාකාරීත්වය තරමක් දුරට අඩුවිය. යාපනය සිද්ධියෙන් මිය ගිය පිරිසගේ අවසාන කටයුතු ඇදිරි නීතිය පනයා තිබු රාත්‍රී කාලයක සිදු කරන ලදී. කොළඹට පවනවා තිබු දිවා ඇදිරි නීතිය ඊට පසුදින ඉවත් කරන ලදී. දිවයිනේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල තැනින් තැන ඉන් පසුවද දින කිහිපයක් යන තෙක් සුලු සිදුවීම් වාර්ථා වුණේ දෙමළ කොටින් (කොටියා එනවා) නගරයට පහර දීමට එනවා යයි ලැබුණු කට කථා ආරංචිවලට ප්‍රතික්‍රියාදැක්වීමක් වශයෙනි.
නැවතත් 29 දින ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා පැවතුණි. එය ඉතා කෙටි එකක් විය. පොලීසිය ඉන් පසු කළ වෙඩි තැබීමෙන් කැරළි කරුවන් 15 දෙනෙකු මිය ගියහ. අගනුවරට පැය 24 පුරාම ඇදිරි නීතිය පැනවින. නගරයේ පාලනය යථා තත්වයට ගෙන ඒමට ආරක්ෂක හමුදාවට හැකි විය.
නෝ ෆයර් සෝන්
නෝ ෆයර් සෝන්: ඉන් කිලිං ෆීල්ඩ්ස් ඔෆ් ශ්‍රී ලංකා යනු, ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධයේ අවසාන සති කිහිපය පිළිබඳ විමර්ෂණාත්මක වාර්තා චිත්‍රපටියකි. 2008 වසරෙහි සැප්තැම්බර් මස සිට, 2009 වසරෙහි යුද්ධයේ නිමාව වනතුරු ගෙවුනු කාලසීමාවෙහිදී, දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (එල්ටීටීඊ) සංවිධානයේ මරා දමන ලද නායක වේළුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන්ගේ 12-අවුරුදු වියැති පුත්‍රයා වූ බාලචන්ද්‍රන් ප්‍රභාකරන් ඇතුළු, දෙමළ ජනයා දහස්ගණනක් ශ්‍රී ලාංකික යුද්ධ හමුදාව විසින්, බෝම්බ හෙලීමෙන් සහ අධිකරණමය ක්‍රියා දාමයෙන් පරිබාහිරව මරා දැමීම, මෙම වාර්තා චිත්‍රපටිය විසින් ආවරණය කෙරෙයි. වාර්තා චිත්‍රපටයෙහි අඩංගු චෝදනා, ශ්‍රී ලාංකික යුද්ධ හමුදාව විසින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත.
2013 මාර්තු මාසයේදී, මෙම වාර්තා චිත්‍රපටිය, එහි අධ්‍යක්ෂක වූ, කැලම් මැක්රේ විසින්, ජිනීවාහී එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේදී 22 වන සැසි වාරයේදී තිර ගත කෙරිණි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2013 බ්‍රිතාන්‍ය රූපවාහිනී වැඩසටහන් මංගලාවතරණ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවෙහි 2013 වසර ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය රූපවාහිනී වාර්තා වැඩසටහන් ප්‍රවර්ගය:චැනල් 4 රූපවාහිනී වැඩසටහන් ප්‍රවර්ගය:යුද්ධ අපරාධ චෝදනා ගෙන එන වාර්තාමය චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික සිවිල් යුද්ධය පිළිබඳ වාර්තා වැඩසටහන් ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය වාර්තාමය චිත්‍රපට
මැක්බත් (චරිතය)
ශ්‍රේෂ්ඨ ගත්කතුවරයෙකු වූ විලියම් ශේක්ස්පියර්ගේ ලෝ ප්‍රකට "මැක්බත්" නාට්‍යයයෙහි කථානායකයා වන්නේ මැක්බත්ය .(1603–1607). ස්කොට්ලන්තයේ ජීවත්වූ "මැක්බත්" රජු මත පදනම් වූ මෙම චරිතය නිර්මාණය සඳහා "හොලින්ශෙඩ්ගේ වංශකථා" නම්වූ බ්‍රිතාන්‍ය ඵෙතිහාසික ග්‍රන්ථයෙහි ඵන්නාවූ තොරතුරු මූලික වශයෙන් යොදාගෙන ඇත.මැක්බත් යනු ස්කොට්ලන්තයේ නායකයකු (ජෙනරාල් කෙනෙකුට සමාන) හා වංශවතෙකු වේ. නාට්‍ය පුර ඔහු ප්‍රතිවීරයෙක් (Ani Hero) ගේ භූමිකාව රඟපාන ඔහු තම බිරිඳ (මැක්බත් ආර්යාව) ගේ බලකිරීම මත රජතුමාව මරා ස්කොට්ලන්තයේ රජු බවට පත් වෙයි. එයින් පසු බියෙන් හා පසුතැවිල්ලෙන් ජිවත් වන ඔහු තමන්ගේ වංශවතුන් කෙරෙහි නිරන්තර අවිශ්වාසයෙන් ජිවත් වෙයි. ඔහු භීෂණයෙන් පිරුන පාලනයක් ගෙනයන අතර මැක්ඩෆ් විසින් පරාජය කිරීමත් සමග ඔහුගේ පාලනය අවසන් වේ. ඔහු විසින් මරා දැමුණු ඩන්කන් රජුගේ පුතා වන මැල්කම්, ඔහුට පසු ස්කොට්ලන්තයේ රජකමට පත් වෙයි.
මූලය
ශේක්ස්පියර් විසින් ප්‍රබන්ධිත මැක්බත් චරිතය ස්කොට්ලන්තයේ මැක්බත් රජු ගේ ජීවිතය මුල් කොටගෙන සැකසුන එකකි. මෙය ඉතිහාස පොතක් වන හොලින්ශේ ක්රෝනිකල්ස් හි ඩෆ් රජු හා මැල්කම් ගේ චරිත අනුව ගොඩ නැගී ඇත.
නාට්‍යයේ චරිතය
මැක්බත් ආරම්භයේ දී ග්ලාමිස් හි තෙන්වරයා (Thane of Glamis) වන අතර පසුව කොදෝර් හි තෙන්වරයා වී අවසානයේ ස්කොට්ලන්තයේ රජු වේ. මැක්බත්, නාට්‍යයේ ප්‍රධාන චරිතයයි.
නාට්‍ය ආරම්භවන්නේ සිවිල් යුද්ධයක් පසුබිම් කරගෙනය. රජු හමුවට එන තුවාල ලද සොල්දාදුවෙකු මැක්බත් ගේ වීරත්වය හා යුද්ධයේ සමත්කම් විස්තර කරයි. එම යුද්ධය දිනීමෙන් පසු (මෙම සටන ජය ගන්නේ මුලික වශයෙන් මැක්බත් හා ඔහුගේ ලුතිනන් බැංකො (බැන්ක්වෝ) ගේ සහයෙනි) රජු විසින් මැක්බත්ව පසසන අතර, මරා දැමීමට නියමිතව සිටින ද්‍රෝහියෙක් වන කොදෝර් හි තෙන්වරයා ගේ තනතුර රජු මැක්බත් ට පවරා දෙයි. මැක්බත් මායාකාරියන් හමු වීමෙන් පසු ඔහු රජු මරා දැමීම මගින් ඔහුගේ තනතුර ගැනීමට සිත යොමු කරයි. (මධ්‍යතන යුගයේ රජු මරා දැමීම මරණයෙන් දඩුවම් හිමි වන වරදකි). මායාකරින් තම අනාගත වාක්‍ය මගින් දිනෙක මැක්බත් ස්කොට්ලන්තයේ රජු වන බව ප්‍රකාශ කරයි. මේ ගැන ඔහු දෙගිඩියාවෙන් පසු වෙමින් සිටින අතර විටෙක රජු මැරීමට සැලසුම් කරන ඔහු විටෙක රජකම වාසනාව මත ඔහුට ලැබේ යයි සිතා ඒ ගැන කිසිවක් කිරීම අවශ්‍ය නැති බව කියයි. තම නිවෙස වෙත යන මැක්බත් වර මැක්බත් ආර්යාව විසින් රජු මරා දැමීම සදහා පොලඹවනු ලැබේ. මැක්බත් ආර්යාව මේ සදහා සැලසුමක් සකස් කරන අතර මැක්බත් ගේ සිතුවිලි තම බිරිද ගේ බලකිරීම්, මායාකාරි මැහල්ලන් ගේ අනාවැකි හා තමන් ගේ සිතුවිලි අතර දෝලනය වේ. රජු මරා දැමීමට මූලික වූ බලය කුමක්දැයි යන්න අදටත් විවාදිත කරුණකි.
රජු මරා දැමීමට පෙර ඔහුට "මැක්බත් තව දුරටත් නිදා නොගනී, මැක්බත් නින්ද මරා දමා ඇත" (“Macbeth shall sleep no more. Macbeth does murder sleep”) යනුවෙන් ඔහුට ඇසේ. නින්ද පිඩාවට පත් මනසේ සහනය බව මැක්බත් පවසයි. මෙය අනාගතයේ මැක්බත් විසින් ගෙවන පීඩාකාරී ජීවිතය ගැන පෙර ලකුණකි. රජු මරදැමුනද, මිනිසුන් රැසක් මරා දැමු නිර්භීත සෙබළකු වන මැක්බත් සැලසුමට අනුව රජුගේ ආරක්ෂකයින් මෙම මරණයට හසු කිරීමට පැකිලේ. මෙය ඔහු තුල ඇතිවෙන සන්ත්‍රාසය පිලිබිඹු කරයි. අවසානයේ මැක්බත් ආර්යාව විසින් එය සම්පුර්ණ කරයි.
කිරි වෙහෙර
කිරි වෙහෙර යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
ප්‍රවර්ගය:වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
ප්රකාශන හිමිකම් උපුටා දැක්වීමේ නීතිය විෂය පථය
ප්රකාශන හිමිකම් උපුටා දැක්වීමේ නීතිය_විෂය පථය
ප්රකාශන හිමිකම් උපුටා ගැනීම නිර්මාණාත්මක, බුද්ධිමය දේපළ හෝ කළා කෘතීන් යනාදී වූ පුළුල් පරාසයකට අනුගත වේ. මේවායේ අන්තර්ගතය අධිකරණ බලය අනුව වෙනස් වේ, නමුත් කාව්ය කෘතීන්, සාහිත්ය කෘතීන්, චිත්රපට, නර්තනාංගයන්,ගීත රචනාවන්, ශ්රව්ය පටිගතකිරීම්, සිතුවම්, පින්තාරු සිත්තම්, මූර්ති කළාවන්, ඡයාරූප, මෘදුකාංග, රූපවාහිනී හෝ ගුවන්විදුලි වැඩසටහන්, චිත්රක නිර්මාණ, සහ කර්මාන්තමය නිර්මාණ සඳහා යෙදවෙන සමහරක් අධිකරණ බලතල සන්තුලනය හෝ අතිච්ඡාදනය විය හැක.
උපුටා ගැනීමේ ඓතිය ඒවා ප්රකාශ කර අති අකාරය මිස එම අදහස් හෝ තොරතුරු ආවරණය නොකරයි. උදාහරණයක් වශයෙන් මිකී මවුස් කාටූනය එය උපුටා දැක්වීම හෝ එහි මනුෂ්යත්වාරෝපිත ව්යුත්පන්නයන් නිර්මාණය කිරීම සීමා කරයි, නමුත් එය පොදුවේ මිකීමවුස් චරිතය උපුටා නොගත්තේ යයි සාමාන්යයෙන් හඟී යන බව විනිශ්චය කළ හැකිනම් මනුෂ්යත්වාරෝපිත වෙනත් මූසිකයන් නිර්මාණය කිරීම තහනම් නොකරයි.බොහෝ අධිකරණයන් වලදී උපුටාගැනීමේ එඓතිය පිළිබඳ නීතිය, එම කාර්යය පරිකතාවක් ලෙස හෝ සමහර සම්බන්දිත අවස්ථවලට යොදා ගත් අවස්ථා වලදී ව්යාතිරේඛයක් ලෙස සකකනු ලබයි. මේ අතරම අනෙකුත් නීතීන් සමහර අවස්ථාවලදී (උදාහරණ ලෙස වෙළඳ නාම, සධාරණ ගනුදෙනු ) උපුටා ගැනීමේ නීතිය මගින් නොපනවන අමතර සීමාවන් පනවනු ලබයි.
උපුටා ගැනීමේ ඓතිවාසිකම් නීතිය බර්න් සම්මුතිය, සාර්වත්ර උපුටාගැනීමේ එඓතිවාඅසිකම් සම්මුතිය වැනි අන්තර්ජාතික සම්මුතීන් මගින් සම්මතකර්ණය කර ඇත. මෙම බහුපාර්ශ්වික ගිවිසුම් සියලුම රටවල් මගින් බලාත්මක කර ඇති අතර යුරෝපා කොමිසම, ලෝක වෙළඳ සංවිදානය වැනි අන්තර්ජාතික සංවිදාන මගින් එය තම සාමාජික රටවල් වල අනුගත කිරීමට දක්වා ඇත.
දූර්දර්ශන්
දූර්දර්ශන් (Doordarshan; බොහෝවිට DD ලෙසද කෙටිකර හඳුන්වන) යනු ඉන්දීය ආණ්ඩුව විසින් පිහිටුවනු ලැබූ ප්‍රසාර් භාරතී ආයතන ජාලය යටතේ පවතින පොදු මහජන රූපවාහිනී ගුවන්විදුලි විකාශන සේවයකි. එය විකාශනාගාර සහ මැදිරි පහසුකම් අතින් ඉන්දියාවේ විශාලතම මාධ්‍ය ජාල වලින් එකකි. මෑතකදී එය සංඛ්‍යාංක භූමි විකාශනාගාර (digital terrestrial transmitters) භාවිතයද ඇරඹීය. රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි, අන්තර්ජාල විකාශන, ජංගම දුරකථන විකාශන ඇතුළු සේවා රැසක් දූර්දර්ශන් ජාලය විසින් මෙහෙයවයි. ඉන්දියාවේ නාගරික සහ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වලට මෙන්ම විදේශයන්ටද වැඩසටහන් විකාශය කිරීමේ හැකියාව දූර්දර්ශන් සතුය.
"දූර්දර්ශන්" යන වදන වර්තමානය වනවිට සමස්ථ  දූර්දර්ශන් මාධ්‍ය ජාලය හැඳින්වීමට භාවිතා කරයි. මෙම මාධ්‍ය ජාලය පුළුල් වීමත් සමග 1959දී ඇරඹි දූර්දර්ශන් නාලිකාවේ නාමය පසුකාලීනව ඩීඩී නැෂනල් ලෙස වෙනස්කරන ලදී.
ජාතික මට්ටමේ විකාශය
දූර්දර්ශන් නාලිකාව විසින් ජාතික මට්ටමේ විකාශයන් ආරම්භ කරනු ලැබූයේ 1982 වසරේදීය. එම වසරේදීම ඉන්දියාවට වර්ණ රූපවාහිනී විකාශය හඳුන්වාදෙමින් 1982 අගෝස්තු 15 වෙනිදා ඉන්දීය නිදහස් දින උළෙලේදී එවකට ඉන්දීය අගමැතිනී ඉන්දිරා ගාන්ධි විසින් සිදුකරනු ලැබූ කතාව සජීවීව විකාශය කෙරිණි. ඉන්පසු දිල්ලියේ දී පැවැත්වුණු 1982 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලද වර්ණ රූපවාහිනී තාක්ෂණයෙන් විකාශය කෙරිණි. වර්තමානය වනවිට ඉන්දීය ජනගහනයෙන් 90% ට වැඩි පිරිසකට දූර්දර්ශන් (ඩීඩී නැෂනල්) නැරඹීමේ පහසුකම් ඇත. ඒ සඳහා රට පුරා ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් ට්‍රාන්ස්මීටර 1400ක් පමණ පිහිටුවා තිබේ. වැඩසටහන් නිෂ්පාදනය සඳහා මැදිරි 46ක් දූර්දර්ශන් සතුය.
නාලිකා
දූර්දර්ශන් ජාලය විසින් රූපවාහිනී නාලිකා 21ක් මෙහෙයවයි.
ජාත්‍යන්තර විකාශය
ඩීඩී ඉන්ඩියා නාලිකාව චන්ද්‍රිකා තාක්ෂනය ඔස්සේ ලොව පුරා විකාශය කෙරේ. එය රටවල් 146කදී නැරඹිය හැක. නමුත් එම රටවලදී එය නැරඹීම සඳහා දැනගත යුතු විකාශන තොරතුරු සොයාගැනීම අසීරු වී ඇත. එක්සත් රාජධානියේදී යූරෝබර්ඩ් චන්ද්‍රිකාව හරහා ස්කයි සේවයේ නාලිකා අංක 833 ඔස්සේ රායත් ටීවී නමින් ඩීඩී ඉන්ඩියා නැරඹිය හැක. කෙසේවෙතත් ස්කයි ඩිජිටල් සේවය ඔස්සේ විකාශය සහ ඇමරිකාවේ DirectV සේවය ඔස්සේ විකාශය පිලිවෙලින් 2008 ජූනි  සහ ජූලි මාස වලදී අත්හිටුවන ලදී.
දූර්දර්ශන් යළි එළිදැක්වීම
2014 නොවැම්බර් 17 දින නව තේමාවකින් දූර්දර්ශන් නාලිකාව වයලි එළිදැක්විණි. එය රෝස සහ දම් පැහැයන් ඇති තනවා වර්ණ තේමාවකි. නාලිකාවේ ආදර්ශ පාඨය "දේශ් කා අප්නා චැනල්" (ජාතියේ නාලිකාව) ලෙස වෙනස්කෙරිණි.
ක්‍රීඩා විකාශය
2012 ලන්ඩන් ඔලිම්පික් උළෙලේ සමාරම්භක උළෙල හා සමාප්ති උළෙල ඉන්දියාව තුල සජීවීව විකාශය කරනු ලැබුයේ දූර්දර්ශන්හි ජාතික නාලිකාව වන ඩීඩී නැෂනල් මගිනි.
විවේචන
දූර්දර්ශන් අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලයට නිලධාරීන් පත්කිරීම සිදුකරනු ලබන්නේ ඉන්දීය රජය විසිනි. එමෙන්ම ජාතික උත්සව අවස්ථා විකාශය කිරීමේ නිල අයිතිය කිසදු තරගයකින් තොරව නිතැතින්ම එයට හිමිවේ. එමගින් විශාල ආදායමක් දූර්දර්ශන් විසින් උපයයි. මෙවැනි කරුණු නිසා දූර්දර්ශන් විවේචනයට ලක්ව තිබේ.
1991 වසරේ සිට ඉන්දියාව තුල පෞද්ගලික නාලිකා ඇරඹීමට රජයේ අවසරය ලැබීම නිසා දූර්දර්ශන් ප්‍රේක්ෂක පිරිස අඩුවී තිබේ. ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
උපුටා ගැනීමේ එඓතිය පිළිබඳ නීතිය සීමා සහ උපුටා ගැනීමේ ව්යාතිරේඛය
අදහස් ද්වීධාකරණය සහ වාද සංයුක්ත කිරීම
1785 දී එම්මානුවෙල් කාන්ට් විසින් ඔහුගේ වොන් ඩර් අන්රෙච්ට්මාßඉග්කේට් ඩෙස් බූචෙර්නච්ඩෘcක්ස් නම් නිබන්ධනයෙන් භෞතිකය අණන්යතාවයෙන් විඛණ්ඩනය කොට දක්වන ලදී. මෙම විඛණ්ඩනය පරකාශකයන්ට, අත්රමැදියන්ට සහ මුල් ලේඛන කතුවරුනට ඉතා වැදගත් එකක් විය.
ප්රථම වාද මිළකිරීම සහ එහි භාහ්ය සාදක
උපුටා ගැනීමේ නීතිය මගින් පිටපත් හිමිකරුවකු විසින් නීත්යාණුකුලව නිසි අවසරයක් හිමිකරුගෙන් ලබා ගත් පිටපත් නැවත විකිණීමැ තහනම් නොකරයි. මෙනිසා එය නීත්යාණුකූල වේ. උදාහරණැයක් ලෙස උපුටාගත් පොතක් හෝ සංයුක්ත තැටියක් නැවත ව්කිනිය හැක. මෙය එක්සත් ජනපදයෑදී ප්රථම වාධ මිළ් කිරීම ලෙස හඬුන්වයි, අධිකරණය මගින් අනුමත ඹ්හාවිත කළ පොත් සාප්පු අරඹා ඇත. සමහර රටවල් මුල් හිමිකරු හට එම ප්රකාශණැ ද්විතීක වෙළඳාම සීම කිරීම සඳහා සමාන්තර ඹ්හාදක පනවා ඇත. වාදයක ප්රථම මිළ කිරීම පිටස්තරකිරීමේ එඓතිවාසිකම ලෙස හඬුන්වයි. අනෙක් සමහර රටවලමෙය වෙනස් ආකාර වලින් පේටන්ට්, වෙළඳ ලකුණු සඳහාද අදාල වේ. මෙහිදී මතක තබාගතයුතු කරුණ නම් ප්රථම වාද මිළ කිරීම අදාල නීත්යානුකූල පිටපත් බලතල මාරු කිරීම සඳහාද අදාල බවයි. නමුත් මෙය නීහ්යානුකූල නොවන පිටපත් සඳහා අදාල නොවේ.
බුද්ධිමය දේපල හිමිකම් සියලු උපුටා ගැනීම් සහ ද්විදත්වකරණය තහනම් නොකරයි. එක්සත් ජනපදයේ සාධාරණැ භාවිත ප්රතිපත්ති බුද්ධිමය දේපල පනත 1976 යටතේ 17 ඌ.එස්.සී 102 ඡේදය යටතේ ඛේතිත නීති ස\ග්රහායෙන් අවසර නොම්තිව වුවද සමහර උපුටා ගැනීම් බෙදා හැරීමට අවස්ර ලබ දී ඇත. නමුත් ව්යවස්තාව සාධාරණ භාවිතය හඳුන්වා නැත, ඒ වෙනුවට ආන්තික නොවන සාධක මෙය විශ්ලේශණය සඳහා දක්වා ඇත. ඒවා නම්
1. ඔබගේ භාවිතය සඳහා හේතුව සහ ලකුණ 2. උපුටා ගැනීමේ ස්වභාවය 3. ප්රමාණය සහ සම්ප්පූර්ණ කාර්යයෙන් උපුටා ගත් කොටස, (සාමාන්යයෙන් වචන 400ට අඩු විය යුතුය
4. එම උපුටා ගැනීම මගින් සාමාණ්ය වෙළඳපොළ අගයට එල්ලවන බලපෑම හෝ උපුටා ගැනීමේ වටිනාකම.
එක්සත් රාජධානියේ සහ බොහෝ පොදු රාජ්යමණ්ඩලීය රටවල මීට සමාන වූ සාධාරණ භාවිත ප්රතිපත්තියක් අධිකරණය හෝ ව්යවස්ථාපිතව හඳුන්වාදී ඇත. මෙම සංකල්පය සමහර අවස්ථාවලදී නියමාකාරයෙන් හඬුන්වා නැත. කෙසේනමුත් කැනඩාවේදී පුද්ගලික භාවිතය සඳහා උපුටා ගැනීම 1999 සිට අනුමත කර ඇත. ඕස්ට්රේලිආවේ සාධාරණ භාවිතය 1968 බුද්ධිමය දේපල පනත යටතේ සීමිත කාර්යන් 2සඳහා අනුමැතියකින් තොරව උපුටා ගැනීමට අවකාශ සපයා ඇත. සාධාරණ ගණුදෙනු භාවිතාවන් යනු සමීක්ෂණ සහ අධ්යයනයන්, යලිකියවීම්, ප්රවෘත්ති වාර්ථාකරණයන් හා වෘත්තීයමය උපදෙස් ලබාදීම් ආදිය වේ.
එක්සත් ජනපදයේ එඈචාරේ (ගෘහස්ථ ශ්රව්ය පටිගත කිරීම් පනත ඡේද අංක 10 1992) මගින් පාරිභෝගිකයන්ගේ වාණිජ නොවන පරමාර්ථයන් සඳහාද කරන ශ්රව්ය පටිගත කිරීම්ද තහනම් කර ඇත. ඡෙද 1008. අයිතිවාසිකම් කඩකිර්රිමේකාර්යයන්    තහනම් කිරීම මෙම නීතිය යටතේ උපුටා ගැනීමේ අයිතිය කඩකරණ කිසිදු නිශ්පාදන, ආනයනික, බෙදාහැරීමකට ලක් කළ පටිගතකිරීමේ කිසිදු උපක්රමයක් පිළිබඳව වූ චෝදනා සඳහා ක්රියාමාර්ගයක් නොගනී.
පසුකාලීන පනත් මගින් එක්සත් ජනපද බුද්ධිමය දේපල පනත සංශෝදනය කරන ලදී. ඒ අනුව පිටපත් 10කට වඩා උපුටා ගැනීම වාණිජ අරමුණක් උදෙසා සිදු කරන්නකි. නමුත් එවනි උපුටා ගැනීම් අනුමත කිරීම සඳහා පොදු නියමයක් නැත. කාර්යයක සම්පූර්ණ පිටපතක් ලබා ගැනීම හෝ බොගෝ අවස්ථාවලදී එහි කොටසක් උපුටා ගැනීම වරදකි. ද්විමය සහශ්ර බුද්ධිමය දේපල පනත මගින් බුද්ධිමය දේපල හිමිකරුවකුට අයත් කාර්යයක් නැවත උපුටා ගැනීම සඬහා යොදා ගන්න උපකරණ නිපදවීම, ආනයනය, බෙදා හැරීම තහනම් වේ.
පැවරීම සහ ලියාපදිංචිය
බුද්ධිමය දේපල හිමිකමක් හුවමාරු කිරීමට හෝ තවත් පාර්ශවයකට පැවරීමට හැකියාව ඇත. උදාහරණයක් ලෙස ගීත සමුච්ඡයක් පටිගත කරන සංගීතඥයකු තම බුද්ධිමය දේපල සන්දහා ගෙවීමකට යටත්ව ඒවා පටිගත කිරීමේ සමාගම සමග ගිවිසුමකට එළඹිය හැක. මූලික බුද්ධිමය දේපල හිමිකරුවා මේව නිෂ්පාදනය හා අලෙවිය මගින් නිර්මාණකරුවාට වඩා ලාඹ ඉපෙයීමේ පරමාර්ථ අතින් ඉතා දුරින් සිටිනු ඇත. සංගීතයේ ඩිගිටල් යුගය වන මෙකල ගීත උපුටා ගැනීම හෝ බෙදා හැරීම අඩුම වියදමකින් අන්තර්ජාලය හරහා සිදු කළ හැක. නමුත් පටිගත කිරීමේ ක්ෂේත්රය නිර්මාණකරුවාව සහ ඔහුගෙ නිර්මාණ වැඩිදුර අලෙවිකරණයකට භාජනය කිරීම මගින් ඉහළ ප්රේක්ෂක ප්රතිචාරයක් ලබා ගනී. බුද්ධිමය දේපල හිමිකරුවකු තමා සතු සියලුම එවන් හිමිකම් බොහෝ පරකාශකයන් උණන්දු කළද හුවමාරු කළ යුතු නැත. සමහරක් බුද්ධිමය දේපල හුවමාරු කළ හැක හෝ හිමිකරු හට වෙනත් පාර්ශවයකට විධායක නොවන බලපත්රයකින් සීමිත කාලයකට හෝ සීමිත ප්රදේශයක උපුටා දැක්වීමට හෝ බෙදා හැරීමට පැවරිය හැක. මේ සඳහා යම් යම් නීතිමය අවශ්යතාද සපුරාලිය යුතු වේ. ඕස්ට්රේලියනු නීතියට අනුව; 1968 ඕස්ට්රේලිය බුද්ධිමය දේපල පනත සී 239 ඡේදය බලන්න. එයට අනුව යම් කාර්යයකට මුදල් ගෙවීමෙන් පමණක් එය හිමි නොවේ. ඒ සඳහා එය ලිඛිතව පැවරිය යුතු වේ.
එක්සත් රාජදානියේ නීතියට අනුව බුද්ධිමය දේපලක හිමිකමක් පැවරීම පවරන්න විසින් පිටසන් කරන ලද ලියවිල්ලක් මගින් සිදු කිරීම අනිවාර්ය වේ. ඒ සඳහාඅ බුද්දිමය දේපල හිමිකමට පරම බලපත්ර අයිතිය අයත් වේ. මෙම බලපත්ර ඵලදායී වීමට පවරන්න විසින් පිටසන් කළ ලිඛිත ලියවිල්ලකින් ප්රදානය කළ යුතු වේ. විශේශ පැවරීමක් හෝ ප්රදානයක් අවශ්ය නොවේ. බුද්ධිමය දේපල කාර්යයන් දක්වන ලද සරල ලියවිල්ලක් මේ සඳහා ප්රමාණවත් වේ. විධායක නොවන ප්රදානයක් එක්සත් ජනපද නීතියට අනුව ලිඛිතව ප්රදානය කළ යුතු නොවේ. මේවා වාචිකව හෝ පාර්ශවයන්ගේ ස්වභාවයට අනුවද දැක්විය හැක. මෙම පැවරීම් සියල්ල එක්සත් ජනපද බුද්ධිමය දේපළ හිමිකම් කාර්යාලයේ වාර්තා විය යුතු වේ. එම වාර්තා වීම අවශ්ය නොවන ප්රදානයන් නිශ්චල දේපල පැවරීමකදී වැනි අති විශේශ වරප්රසාද සඳහා හිමිකම් කියයි.
බුද්දිමය දේපල හිමිකම් බලපත්රගතකිරීමද සිදු කළ හැක. සමහරක් නීති පද්ධතීන්ට අනුව බුද්දිමය දේපල හිමිකම් නියමිත ව්යවස්ථාපිත බලපත්ර යටතට අයත් වේ. මෙවා අනිවාර්ය බලපත් ලෙසද හැන්දින් වේ. මක්නිසාද යත් මෙවැනි කාර්යයන් උපුටා ගැනීමට බලාපොරොත්තු වන්නෙකු හට එහි හිමිකරුගේ අනුමැතිය අවශ්ය නොවන අතර ඒ සඳහා රජයට නියමිත ගාස්තුවක් ගෙවිය යුතු වේ. මෙම අවශ්යතා සපුරාලීමට අපොහොසත් වීම එම පුද්ගලයා නීති උල්ලන්ගනයකට ලක්කල පුද්ගලයෙකු බවට පත් වේ. සියලුම කාර්යයන් එකින් එක සෙවීමේ ප්රායෝගික අපහසුතාව නිසා එඈස්කේඒපී, බීඑමයි, එසේඑසේසී වැනි බුද්දිමය දේපල හිමිකම් එකතු කිරීමේ ආයතන/ සමාජ හිමිකම් ගාස්තු එකතු කිරීම සඳහා පිහිටුවා ඇත. මෙම වෙළඳ ක්රමය ව්යවස්ථාපිත බලපත්ර විපථ කරන නමුත් එම ගාස්තුව මගින් සාමූහික අයිතීන් පිළිබඳ මිල නියම කිරීමට උපකාරී වේ.
සමාන නීතිමය අයිතිවාසිකම්
බුද්දිමය දේපල හිමිකම් මගින් අදහසක නිර්මාණශීලී හෝ කලාත්මක භාවපරකාශනයක් ආවරණය කරයි. පේටන්ට් නීතිය මගින් නව්ය උත්පාදන ආවරණය කරයි. වෙළඳ සලකුනු නීතිය භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා යොදා ගන්නා විශද ඌ සලකුණු ආවරණය කරයි. ලියාපදිංචි සැලසුම් නිර්මාණ නීතිය මගින් නිශ්පාදිතයක හෝ කෘත්යානුගත් ලිපියක හා පෙනුම සහ ස්වභාවය ආවරණය කරයි. වෙළඳ රහස් නීතිය මගින් රහස්ය හා සංවේදී වූ දැනුම හා තොරතුරු ආවරණය කරයි.
බුද්දිමය දේපල හිමිකම් සහ වෙළඳ නාම නීතින් සිද්ධාන්තමය වශයෙන් වෙනස් වුවද ඒවා එකකට වඩා වැඩි සංඛ්යාවක් එකම අයිතමය හෝ විශයපථය ආවරණය කරයි. උදාහරණ ලෙස මිකී මවුස් කාර්ටූනයේ පිංතූරය සහ නම වෙළඳ නාම ගනයට අයත් වන අතරම, සම්පූර්ණ කාර්ටූනය බුද්දිමය දේපල හිමිකම් යටතට අයත් වේ.
අනෙක් විලක්ෂන කරුනක් නම් බුද්දිමය දේපල හිමිකම් සහ පේටන්ට් නීතිය ව්යවස්ථාපිතව හඳුනාගත් අයිතමයන්ය, නමුත් වෙළඳ නාම ලියාපදිංචිය කාලානුරූපීව නිසි ගෙවීම් මගින් යාවත්කාලීන වන දෙයකි. නමුත් වරක් බුද්දිමය දේපල හිමිකම් ලෙස දැක්වූ විට එය පොදු විෂයපථයක් වන අතර කවරෙකුහට වුවද භාවිතයට හැකියාව ඇත. එක්සත් ජනපද සහ එක්සත් රාජධානි අධිම්කරණයන් මගින් පොදු නීති බුද්දිමය දේපල හිමිකම් වදය ඉවත් කරණ ලදී. පොදු විෂයපථයක ඇති කාර්යයන් පොදුවේ ඇති කාර්යයන් සමග පටලව නොගතැඈඋතුය. අන්තර්ජාලයේ උත්පතනය කර ඇති ඇති කාර්යයන් පොදුවේ දක්නට ඇති කාර්යයන් සඳහා උදාහරණ වේ. නමුත් සාමාන්යයෙන් එවැනි කාර්යයන් උපුටා ගැනීම හිමිකරුගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංගනය නොකරයි.
චංදොක්ගුං
චංදොක්ගුං (හංගුල්, 창덕궁, 昌德宮; සාහිත්‍යමය, "සමෘද්ධිමත් ගුණාංග මාලිගය"), හෙවත් චංදොක්ගුං මාලිගය නැතහොත් චංදොක් මාලිගය පිහිටියේ දකුණු කොරියාවේ සෝල් හි ජොංනෝ-ගු හි විශාල උද්‍යානයක් මධ්‍යයේ ය. මෙය ජොසොන් රාජවංශයේ (1392-1897) රජවරුන් විසින් ඉදිකරන ලද "පංච මහා මාලිගා" අතුරින් එකකි. මෙය ග්‍යොංබොක් මාලිගයට නැගෙනහිරින් පිහිටි නිසා, චංදොක්ගුං සමඟ චංග්යොංගුං මාලිගා එක්ව "නැගෙනහිර මාලිගය" (동궐, 東闕, දොංවොල්) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
චංදොක්ගුං මාලිගය බොහෝ ජොසොන් කුමාරවරුන්ගේ ප්‍රියතම ස්ථානයක් වූ අතර, එහි වඩාත් නූතන ග්‍යොංබොක්ගුං මාලිගයෙහි දක්නට නොලැබෙන, කොරියාවේ තුන් රාජධානි යුගයට අයත් අංගයන් පවා දක්නට ලැබේ. එවැනි එක් අංග ලක්ෂණයක් වන්නේ චංදොක්ගුං හි ගොඩනැගිලි භූමියෙහි ස්වාභාවික පිහිටීමට ගැළපෙන අයුරින් නිර්මාණය කොට තිබීමයි. සෙසු පංච මහා මාලිගා සේම මෙම මාලිගය ද කොරියාවේ ජපන් පාලන සමය (1910–1945) තුළ ඉමහත් හානියට ලක් විය. වර්තමානය වන විට, නැගෙනහිර මාලිගා සංකීර්ණයෙහි (චංදොක්ගුං සමඟ චංග්‍යොංගුං) පූර්ව-ජපන් පාලන යුගයට අයත් ගොඩනැගිලිවලින් 30% ක් පමණ ශේෂව පවතියි.
තිහගොඩ මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
තිහගොඩ ජාතික පාසල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ පාසලකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණින්ම පිහිටි දිස්ත්‍රික්කය වන මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ මාතර-හක්මණ මාර්ගයේ මාතර සිට 6 කි මි දුරින් පිහිටා ඇත.
1883 වර්ෂයේදී මෙම විද්‍යාලය ආරම්භ කරන ලදි
6 ශ්‍රේණියේ සිට 13 ශ්‍රේණිය දක්වා පන්ති පැවැත්වේ.
අතීතය
1883 වර්ෂයේ දී
තිහගොඩ ජාතික පාසලේ වත්මන් තත්වය
වර්තමානය වන විට දරුවන් 2000ක් පමණ ඉගෙනුම ලබන තිහගොඩ ජාතික පාසල ඉගෙනීමේ කටයුතු වලට අමතරව ශේෂ්ට විවාද කණ්ඩායමක්,one voice madya ඒකකයක්,විශිෂ්ඨ වොලිබෝල් cricket කන්ඩායම් වලින් ද් සමන්විත වනව.
විද්‍යාලයාධිපතිවරු
නව විදුහල්පති- R.M.Rබණ්ඩාර
විද්‍යාලයීය නිවාස
විද්‍යාලයීය නිවාස නාම අකාරාදී පිළිවෙලට පෙළ ගස්වා ඇත.
විද්‍යාලයීය අඩවි
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:1923 දී ඇරඹි අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:දකුණු පලාතේ පාසල්
විශ්ව නීති.The Universal Low
= විශ්ව නීති.The Universal Law =
පලුගස්වැව පුරාණ ගල් පාලම
පලුගස්වැව පුරාණ ගල් පාලම, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පුරාණ ගල් පාලමකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගල් පාලම්
ප්රාහාරය සැළසුම් කිරිම
සැප්තැම්බර් 11 ප්රවහාරය පිළිබද කුමන්ත්රකණ අදහස මුල් වරට ඉදිරිපත් කරන ලද්දේ 1996 කලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ් විසින්ය. ඒ අවස්ථාවේදී බින් ලාඩන් ස හ අල්කයිඩා සංවිධානය නැවත ප්රරතිව්යුරහගත වෙමින් සුඩානයේ සිට ඇෆ්ගනිස්තානයට සංක්රවමණය වීම සිදුවෙමින් තිබුණි. 1998 තීරණාත්මක ඇමරිකානු තානාපති කාර්යයයාල බෝම්බ ප්රසහාරය ඇ.එ.ජ.ප්රවහාරයක් එල්ල කිරිමට බින් ලාඩන්ට මග සෑදු ප්රෙහාරයකි. 1998 අගභාගයේ දී හෝ 1999 මුල් භාගයේදී බින් ලාඩන් විසින් මොහොමඩ් හට ප්රාහාරය සැලසුම් කිරිමට අවසර ලබා දෙන ලදී. කලිඩ් ෂෙයික් මොහොමඩ්, ඔබාමා බින් ලාඩ්න් සහ ඔහුගේ උප ප්රරධානි මොහොමඩ් අටෙන් අතර 1999 දී සාකජ්ජා වට කිහිපයක් පවත්වන ලදී. නායකත්වය සහ මුල්යේමය ආධාර බින් ලාඩන් විසින් දරනු ලැබීය. මොහොමඩ් ඇමිටා ප්ර්ධාන ගුවන් කොල්ලකරැ  ලෙස තෝරා ගැනීමත් සදහා බින් ලාඩන් සහභාගී විය. අල්කයිඩා සාමාජිකයින් 27ක් පමණ ඇ.එ. ජනපදයට ඇතුල් වී ඇත. මොහොමඩ් විසින් ක්රිොයාන්විතය සදහා සහය මෙන්ම ඉල්ක්ක හදුන ාගැනීඹට උපකාර ක රඇත. මොහොමඩ් විසින් ඉලක්ක ලෙස තෝරා ගනු ලැබු ඇ.එ.ජ. ලොස් ඇන්ජලිස් හී බැංකු කුළුණ බින් ලාඩන් විසින් ඇසැස්මෙන් ඉවත් කරන ලදී.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට එල්ල වන ත්ර්ස්ත ප්රුහාර පිළිබද ජාතික කොමිෂම ඇ.එ.ජ. රජය විසින් ස්තාපනය       කරනු ලදුව වර්තමානයේ දී 9/11 කොමිෂම ලෙස හදුන්වනු ලබයි. 2004 ජුලි 22 වන දින ඉදිරිපත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව ප්රාහාරය සැලසුම් කර ඇත්තේ සහ ක්රිසයාත්මක කර ඇත්තේ අල් කයිඩා ත්ර ස්තවාදීන් විසින්ය. කොමිෂම සදහන් කරන පරිදි මෙම ප්රුහාරය සදහා ඩොලර් 400,000 – 500,000 අතර මුදලක් වැය කර ඇති අතර එම ආධාර ලැබුණේ කෙසේද යන්න පිළිබදව හෙළිදරව් වී නොමැත.
ක්‍රිපූ 1300ගණන් (දශකය)
thumb|300px|ක්‍රිපූ 1300 වසරෙහිදී නැගෙනහිර අර්ධගෝලය.
කාව්‍යය
කාව්‍යය යනු, ගද්‍යමය ප්‍රදර්ශනශීලී අර්ථයන්ට අමතරව හෝ ඒවා වෙනුවට හෝ වෙනත් අර්ථයන් පුබුදුවීමට—ශබ්ද-සෞන්දර්ය විද්‍යාව, ශබ්ද සංකේත වාදය, සහ විරිත වැනි— භාෂාවෙහි සෞන්දර්යාත්මක සහ රිද්මානුකූල     ගුණාංග භාවිතා කරන  සාහිත්‍යමය කලා ස්වරූපයකි.
ඇපොලෝ සොරොක්ටනස්
ඇපොලෝ සොරොක්ටනස් (ඇපොලෝ නම් කටුස්සන් මරන්නා) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන ග්‍රීක ප්‍රතිමා ශිල්පී ප්‍රැක්සිටිලීස් විසින් නිර්මාණය කරන ලද මුල් ප්‍රතිමාවක් ආශ්‍රයෙන් ක්‍රි.ව. 1වන - 2වන සියවස් අතර කාලයේ නිර්මාණය වූ රෝම කිරිගරුඬ පිටපත් හැඳින්වීම සඳහා යෙදෙන නාමයකි. මෙම ප්‍රතිමා මඟින් යොවුන් නග්න ඇපොලෝ විසින් ගසක් දිගේ ඉහළට නඟින කටුස්සකු අල්ලන්නට උත්සාහ දරන අයුරු නිරූපණය වේ. මෙහි පිටපත් ලූවර් කෞතුකාගාරය, වතිකානු කෞතුකාගාරය, සහ ලිවර්පූල් ජාතික කෞතුකාගාරය තුළ දක්නට ලැබේ.
ෆින්එයාර්
ෆින්එයාර් (Finnair Oyj, Finnair Abp) යනු ෆින්ලන්තයේ ධජයදාරී මෙන්ම විශාලතම ගුවන්සේවාවයි. එහි මූලස්ථානය වන්ටා හි පිහිටා ඇති අතර ප්‍රධාන තොටුපළ හෙල්සින්කි-වන්ටා ගුවන්තොතොටුපළ යි. ෆින්එයාර් සහ එහි දුහිතෘ සමාගම්, ෆින්ලන්තයේ දේශීය හා ජාත්‍යන්තර ගුවන් ගමන්වල ආධිපත්‍යය දරයි. එහි ප්‍රධාන කොටස් හිමිකරු වන්නේ 55.8% ක කොටස් හිමිකාරිත්වයක් දරණ ෆින්ලන්ත රජය යි. මෙම ගුවන්සේවාව මගින් 2014 දී ගුවන් මගීන් මිලියන 9.6ක්, යුරෝපා රටවල් 60ක සහ ආසියානු රටවල් 13ක ගමනාන්ත කරා කැඳවාගෙන යන ලදී. 2014 මාර්තු මාසය වනවිට එහි 5473 ක පිරිසක් සේවය කරන ලදි.
ෆින්එයාර්, අඛණ්ඩව පැවතීගෙන එන, ලොව පැරණිම ගුවන් සේවා අතර පස්වන ස්ථානය හිමිකර ගනී. 1963 සිට මාරාන්තික හෝ දරුණු පාඩු ගෙනදුන් අනතුරු සිදු වී නොමැති අතර ෆින්එයාර් ලෝකයේ සුරක්ෂිතම ගුවන් ලැයිස්තුවේ නිරතුරුවම වේ (2014 දී #3 ).
පුසර්ල වෙන්කට සින්ධු
දකුණ|250x250පික් පුසර්ල වෙන්කට සින්ධු (పూసర్ల వెంకట సింధు; උපත 1995 ජූලි 5), ඉන්දියානු බැඩ්මින්ටන් ක්‍රීඩිකාවකි.
ජීවිතය
සින්ධු උපත ලැබුවේ 1995 ජූලි 5 වන දින ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් හි හයිද්‍රාබාද් හි ය. ඇගේ පියා සහ මව වොලිබෝල් ක්‍රීඩකයෝ වූහ. ඇගේ පියා 1986 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලේ ලෝකඩ පදක්කමක් දිනූ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකි.
සින්ධු සිය ක්‍රීඩා දිවියේ දී 2019 ලෝක බැඩ්මින්ටන් ශූරතාවලිය, 2016 ඔලිම්පික් රිදී පදක්කම , 2021 ඔලිම්පික් ලෝකඩ පදක්කම සහ 2022 දී පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේ රන් පදක්කම දිනා ගත්තාය.
සම්මාන
2020 දී, සින්ධු ඉන්දියාවේ තුන්වන ඉහළම සිවිල් සම්මානය වන පද්ම භූෂන් සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය. ඇය මීට පෙර 2015 දී ඉන්දියාවේ සිව්වන ඉහළම සිවිල් සම්මානය වන පද්ම ශ්‍රී සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබුවාය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1995 උපත්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
තුන් සිංහලේ
ලංකා දූපත සහ ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ අතීතයේ තිබූ දේශපාලනික හෝ පරිපාලනමය බෙදීමකි. මේ ප්‍රදේශ වෙන් කෙරෙන ගංගා තුන වන්නේ, දැදුරු ඔය, කළු ගඟ සහ මහවැලි ගඟයි. මෙම ප්‍රදේශ තුන (හෝ දෙකක් පමනක් යාකර) බොහෝ කාලවකවානු තුල වෙන වෙනම රජවරුන් යටතේ පැවතුනි. තුන් සිංහලේ එක් රජෙක් යටතේ පවතින අවස්ථාවල මෙම ප්‍රදේශ පරිපාලන ඒකක ලෙස පැවතුනි. අනුරාධපුර යුගයට පෙර සහ ඇතුගල්පුර යුගයට පසු මෙම දේශපාලනික හෝ පරිපාලනමය බෙදීම පිලිබඳ සාධක නොමැත.රුහුණු පිහිටි හා මායා යනරාජ්‍යයන් තුන එකට හමුවන ස්ථානය කටුගස්තොටයි.වර්තමානයේද ත්‍රි සිංහලය සංකේතවත් කරමින් කටුගස්තොට  ත්‍රි සිංහලාරාමය විහාරය සාක්‍ෂි දරයි.
වර්ථමානයේ මෙය හුදෙක් සංස්කෘතිකමය, වාණිජමය හා ඓතිහාසාක බෙදීමකි.
තුන් සිංහලේ එක්සේසත් බව
සමස්ථ ලක්දිව සෛද්ධාන්තිකව හා ප්‍රායෝගිකව එක් රාජ්‍ය නායකයෙකු යටතේ ඒකීය රාජ්‍යයක් ලෙස පවතින අවස්ථාවලදී තුන් සිංහලේ එක්සේසත් යයි සලකනු ලැබේ.
රෝදය (චිත්‍රපටය)
රෝදය යනු බන්දු සමරසිංහ විසින් අධ්‍යක්ෂණය හා නිෂ්පාදනය කරනු ලැබූ මුල්ම චිත්‍රපටයයි.
ගීතයන්
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය - සරත් දසනායක ගීත ප්‍රබන්ධය - සෝමපාල ලීලානන්ද, හේමසිරි හල්පිට, හෙක්ටර් විජයසිරි
නිෂ්පාදනය
ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපටි - සිංහල
ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂය
ශ්‍රී ලංකා මහජන පක්ෂය (Sri Lanka People's Party) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන පක්ෂයකි. එය 1984 වර්ෂයේදී විජය කුමාරතුංග මහතා විසින් බිහි කරන ලදී.
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව
ස්වරූප් ඛාන්
ස්වරූප් ඛාන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ රාජස්ථානයේ ඉන්දියානු ජන ගායකයෙකි. ඔහු ඉන්ඩියන් අයිඩල් තරගයේ තරගකරුවකු ලෙස සහභාගී වී ඇත.
අලුබැද්ද පුරාණ ගල් පාලම
අලුබැද්ද පුරාණ ගල් පාලම, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පුරාණ ගල් පාලමකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගල් පාලම්
උඩරට සාම්ප්‍රදායික මංගල ආභරණ
උඩරට සාම්ප්‍රදායික මංගල ආභරණ යනු අතීතයේ සිටම ලාංකික සමාජයේ විවහ මංගල සම්ප්‍රදායික් වන උඩරට විවහ මංගල්‍යයේ මනාලිය විසින් මංගල ඔසරියට අමතරව පලඳින සාම්ප්‍රදායික ආභරණයි.
වර්තමානයේදී මනාලියන්, හැඩගන්වන ස්ථානවලින් ආභරණ සපයාගත්තද, ඇතමුන් තවමත් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට දායාදවී පැමිනෙන පරම්පරාවේම ආභරණ කට්ටලය භාවිතා කරයි.
ඉර හඳ ආභරණ
මනාලියගේ හිසේ දකුණු පැත්තේ හිරු සහ වම් පැත්තේ සඳු පළඳවනවා.හිරුගේ ගති ගුණ මනාලයාගේ ගති ගුණ වලටත්, සඳුගේ ගති ගුණ මනාලියගේ ගති ගුණ වලටත් සමාන කරනවා. ඒ වගේම ඉර හඳ පවතින තුරු මංගල යුවලගේ බැඳීම පවතිනවා කියලා සංකේතවත් කරනවා. මීට අමතරව මේ ආභරණය පැළඳීම නිසා, මනාලියට තමාගේ පතිවෘතාව ආරක්ෂා කර ගැනීමට ශක්තිය ලැබෙන කියලත් කියනවා.
කොණ්ඩා කූරු
කොණ්ඩා කූරු පළඳවන්නේ හිසේ පිටුපසටයි. මේවා පැළඳිමෙන් මනාලියට සෞභාග්‍යයේ ලැබෙන බව සංකේතවත් කරනවා.
කුඩුක්කන්
උඩරට මනාලිය පළඳින කරාබු වර්ගය හඳුන්වන්නේ “කඩුක්කන්” කියලා.විශේෂම කාරණාව තමයි මේවා පැළඳිමෙනුත් මනාලියට සෞභාග්‍ය ලැබෙන බව සංකේතවත් කරනවා.
මුදු
උඩරට මනාලිය ඇඟිලි පහටම මුදු පළඳිනවා.මේ මුදු වලින් කියන්නේ මනාලියට නිරෝගී සම්පත්තිය හිමි වන බව සංකේතවත් කරනවා.
හවඩිය
හවඩිය පළඳින්නේ මනාලියගේ ඉනේ නියම හැඩය ඔප් නැංවීමටයි.
මංගල මාල කට්ටලය
උඩරට මනාලිය සම්ප්‍රදායික ඔසරිය සමඟ පළඳිනු ලබන මේ සුවිශේෂී මාල කට්ටලය පත්තිනි දේවියගේ ආභරණ කට්ටලය කියලා තමයි විශ්වාස කරන්නේ.එයින් සංකේතවත් කෙරෙන්නේ මනාලිය පතිවත රකින, එයට ගරු කරන යුවතියක් බවයි.මේ මාල ගොඩක් දිඟයි.එකේ තේරුම තමයි මනාලියට මුහුණ පෑමට සිදු වන විවිධ සෞඛ්‍ය ගැටළු මාලය දිගේ පොලව වෙත ඇදී යනවා කියන එක.එමඟින් මනාලියට නීරෝගී සම්පත්තිය හිමි වන බව විශ්වාස කරනවා.ඒ විතරක් නෙමෙයි මනාලිය පළඳින මාල හත මඟින් ඉදිරි පරම්පරා හතක් නියෝජනය කරනවා කියලත් මතයක් තියෙනවා.
පදක්කම් මාලය
මනාලියගේ පියා විසින් පදක්කම් මාලය මනාලියට පළඳවනු ලැබීම සිරිතයි. එමඟින් සංකේතවත් කරන්නේ මනාලිය මෙතෙක් කල් පියාගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කළ බවත්, අනාගතයේදී සැමියාගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කරන බවත්ය.
මකර මාලය
මකර මාලය පැළඳීම නිසා මනාලියගේ නවග්‍රහ අපල, වස් දොස් දුරු වන බව සංකේතවත් කරනවා.
කිරි මාලය
කිරි මාලය රඳවන්නේ මනාලියගේ පපුවට පහලිනුයි. එයින් සංකේතවත් කරන්නේ මනාලියව අනාගතයේදී ඇගේ දරුවන් විසින් වැළඳගෙන සිටින බවයි.
අගස්ති මාලය
අගස්ති මනාලියකගේ සිරුරේ ගැටීමෙන් ඇයගේ සියලු අපල දුරු වන බව විශ්වාස කරනවා.මනාලියගේ ජිවිතයේ ඇති අවාසනාව දුරු කර සෞභාග්‍ය උදා කරන්නට මේ අගස්ති මාලය සමත් වන බව විශ්වාස කරනවා.
ධාන්‍ය මාලය
ධාන්‍ය මාලයෙන් මනාලියගේ යහපත් සෞඛ්‍ය සංකේතවත් කරනු ලබනවා.