cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Photoshop
13 වන පරිච්ඡේදය: චිත්‍ර ඇඳීම සහ පින්තාරු කිරීම
මනාප
ෆොටෝෂොප් විසින් අභිරුචි> තාක්ෂණ පෙරදසුන් යටතේ ස්පර්ශක තීරුව සඳහා සැකසුම් තුනක් සපයයි. මෙම සැකසුම් පෙරනිමියෙන් සක්‍රීය කර ඇත.
ස්පර්ශක තීරුව සබල කරන්න
Photoshop හි වැඩ කරන අතරතුර ස්පර්ශක තීරුව සක්‍රිය / අක්‍රීය කරන්න
ස්පර්ශක තීරු දේපල ගැලපීම් පෙන්වන්න
ස්පර්ශක තීරුව භාවිතා කරමින් ඔබ බුරුසු ප්‍රමාණය වැනි ගුණාංග වෙනස් කරන විට පෙන්වන තොරතුරු උත්පතන කවුළු පෙන්වයි / සඟවයි
ස්පර්ශක තීරුවෙන් විධාන එකතු කර මකන්න
ඔබට Photoshop හි ඇති ඕනෑම ස්පර්ශක තීරු ක්‍රම තුනකට විධාන එකතු කර මකා දැමිය හැකිය. මෙම පියවර අනුගමනය කරන්න:
2 Photoshop හි, View> Customize Touch Bar තෝරන්න.
ස්පර්ශක තීරුව රිසිකරණය කිරීම සඳහා Photoshop සම්මත macOS අතුරුමුහුණත ඉල්ලා සිටී. මෙම අතුරුමුහුණත පිළිබඳ වැඩි විස්තර සඳහා, මෙම ඇපල් ප්‍රලේඛන පිටුවේ "ඔබේ ස්පර්ශක තීරුව රිසිකරණය කරන්න" බලන්න.
3Drag ඔබේ මැක්බුක් ප්‍රෝ හි ප්‍රධාන සංදර්ශකයේ පහළ කෙළවර දෙසට ස්පර්ශක තීරුව වෙතට විධාන කරයි. ඒවා සැකසීමට ඔබට ස්පර්ශ තීරුව තුළ විධාන ඇදගෙන යා හැකිය, නැතහොත් ඒවා ඉවත් කිරීම සඳහා ඒවා ස්පර්ශ තීරුවෙන් ඉහළට සහ පිටතට ඇදගෙන යා හැකිය.
ඔබ ස්පර්ශ තීරුව වෙනස් කරන විට, නිරූපකය (අවකාශය) මඟින් ඔබට විධානයක් එක් කළ හැකි හිස් තව් දක්වයි.
ස්පර්ශ තීරුව රිසිකරණය කරන්න; මෙම නිදර්ශනය Photoshop හි ප්‍රියතම මාදිලිය පෙන්වයි
Layer ස්ථරය වැනි ඇතැම් පෙළ ආශ්‍රිත යෙදවුම් ඇතුළත් කිරීමේදී හෝ සංස්කරණය කිරීමේදී ස්වයං සම්පුර්ණ යෝජනා දැකීමට අවශ්‍ය නම් පෙන්වන්න ටයිප් කිරීමේ යෝජනා තෝරන්න.
මෙම ලිපිය සේදුපත් බැලීමකින් තොරව රචනා කෙරුණු බව කරුණාවෙන් සලකන්න
මෙයට
HSL Academy
H.M.J.A.Herath
Wikipedia නිදහස් විශ්ව කෝශය වෙත පිවිසි ඔබට අපගේ ප්‍රණාමය
2020/02/08 වන දින රචනා කරන ලදී.
""
රොමැන්ටික් චෙස්
රොමැන්ටික් චෙස් යනු, 1880 ගණන් වන තෙක් ව්‍යාප්තව පැවති චෙස් ක්‍රීඩා මාදිළියකි. නොහික්මුණු ප්‍රහාර, දක්ෂ සංයෝජන, නොඉවසුම් ඉත්තන් පරිත්‍යාගය සහ වේගවත් ක්‍රීඩාවන් යන් දේ මෙහි ගුණාංග වෙති. ජයග්‍රහණයට වඩා විලාසිතාවක් සහිතව ජයග්‍රහණය කිරීමට ප්‍රමුඛත්වය ලැබිණි. තාක්ෂණික විශාරදත්වය හෝ දීර්ඝ-කාලීන සැලසුමට වඩා, කලාත්මක භාව ප්‍රකාශය පිළිබඳව මෙම ක්‍රීඩාවන් විසින් අවධානය යොමු කෙරිණි. ක්‍රීඩාවෙහි රොමැන්ටික් යුගයට පසුව, විද්‍යාත්මක, අතිනූතන සහ, නව ප්‍රවේගිකත්ව යුග පැමිණිනි.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය
පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ලොව වෙසෙන විවිධ ජාතීන් හට ලොව නැවත ගොඩනැගීම හා කම්කරු සංවිධාන ආරක්ෂා කර ගැනීමට අවශ්‍යතාවක් ඇති විය. මහා බ්‍රිතන්‍යය විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද විට්ලි අතුරු කොමිසමේ ‍නියෝග මත කාර්මික සංවර්ධන සභා ‍ලොව පුරා පිහිට විණි. එසේම මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ කම්කරු පක්ෂය  විසින් තවත් අදහසක් ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඔවුන්ගේ ‍පොදු සම්මුතියේ මාතෘකාව වූයේ කම්කරු හා නව සමාජ ප්‍රතිපත්තියකි. වර්ෂ 1918 පෙබරවාරි මාසයේ දී මහා බ්‍රිතාන්‍යය, බෙල්ජියම, ඉතාලිය, හා ප්‍රංශය යන රටවල් සාමූහිකව එකතු වී පොදු සම්මුතියක් ලෙස ජාත්‍යන්තර කම්කරු අයිතීන් රැකීම සහ රහස් රාජ්‍ය සම්බන්ධතා හා වෙනත් අභිමතාර්ථයන් සඳහා පොදු සම්මුතීයක් ‍ඉදිරිපත් කෙරුණි. අන්තර් එකමුතු කම්කරු සමාජීය සම්මුතිය ලෙස එය නම් කෙරුණි. තවද 1918 දෙසැම්බර් මස දී ඇමෙරිකානු කම්කරු සංවිධානය (AFL) විසින් තවත් මතයක් ලොවට ඉදිරිපත් කරන ලදී. ඔවුන්ගේ සම්මුතිය වූයේ සාමූහික අදහස් ලොවට හුවමාරු කිරීමේ ප්‍රතිපත්තියකි.
ලෝක යුද්ධ‍ය නිමාවීමත් සමඟම, පශ්චාත් යුද්ධයේ ලෝකය තුළ තරඟකාරී දැක්මවල් දෙකක් පැන නැගුණි. පළමුවන දැක්ම අන්තර්ජාතික එක්සත් වෘත්තිය සංගමයයි. එය 1919 ජුලි මස සමුළුවක් කැඳවන ලදී. බර්න් (Berne) සමුළුව විසින් IFTU  හි අනාගතය හා පසුගිය වසරවල ඉදිරිපත් කරන ලද විවිධ යෝජනා යන කරුණු දෙකම සළකන ලදී. IFTU මඟින් බලය විමධ්‍යගත කිරීම පිළිබඳ යෝජනා කෙරිණි. ALF හි සභාපති වන සැමුවෙල් ගොම්පස් (Samuel Gompers) එම සමුළුව වර්ජනය කළේය. ඔහු බලය බෙදාහැරීම, යුද්ධ නගා ‍‍ගෙනා පුද්ගලයින් හට රටට ඒමට දොර ඇරීමක් ලෙස  සැළකුවේය. ඒ වෙනුවට ඔහු විසින් සභාපතිගේ වුඩ්රෝ විල්සන්ගේ කරුණු දහ හතරට (wodrow wilgan's fourteen points) සහයෝගය දක්වන ලදී. ඇමෙරිකන් නියෝජිතයාගේ සහභාගීත්වය නැතිව වුවද නියම කරගත් පරිදි සමුළුව පැවැත්විණි.
එහි අවසාන වාර්තාවේදී බර්න් සමුළුව විසින් මුදලට වහල් වැඩ කිරීම නැවත්වනු ලැබීය. සමාජවාදය ස්ථාපිත කිරීම යන කාරණා අවධානයට ලක් කෙරිණි. මෙම නැවැත්වීම ඉක්මනින් ලබා ගැනීමට නොහැකි වූවත් එක්සත් ජාතීන්ට සම්බන්ධ වූ ජාත්‍යන්තර ආයතන සේවකයන් හා වෘත්තීය සමිති ආරක්ෂා කිරීමට නීති පැනවීමට කටයුතු කර යුතුයි. මේ අතර පැරිස් සාම සමුළුව (Paris Peace Conference) විසින් කොමියුනිස්ට්වාදයට ජනතාවගේ සහයෝගය අඩුවිම සොයා බලන ලදී. ඉන් පසු එලයිඩ් පවර්ස් (Allied Powers) විසින් කම්කරු සංවිධාන සහ සේවකයන්ගේ අයිති ආරක්ෂා කරන වාක්‍යයක් ඇතුලත් කල යුතු බවට එකඟ විය. අන්තර්ජාතික කම්කරු සංවිධානය ගොඩ නැගිමෙන් අන්තර් ජාතික කම්කරු සම්බන්ධය ගොඩ නැගීමට උදව් වෙයි. සාම සමුලුව මඟින් මෙම යෝජනා කෙටුම්පත් කිරීමට අන්තර්ජාතික කම්කරු ව්‍යවස්ථා සම්පාදන මණ්ඩලයේ උපදේශක සමුළුව පිහිටුවන ලදී. 1991 පෙබරවාරි 1 වන දින පළමුවරට එක් වූ කොමිසම මඟින් ගොම්පර්ස් (Gampers) සභාපති ලෙස පත්කර ගන්නා ලදී.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධාන නියෝජනය කරන රටවල්
අනෙක් එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂිත නියෝජිතායතන මෙන් නොව, ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය ව්‍යුහය කොටස් 3 කින් අන්තර්ගතව ඇත. මේවා රාජ්‍ය, හාම්පුතුන් හා සේවකයන් නියෝජනය කරයි.
පරිපාලන ආයතන
අන්තර්ජාතික කම්කරු කාර්යාලයේ විධායකය පරිපාලන ආයතන වේ. මෙම නිලධාරීන් වසරකට වාර 3 ක් මුණ ගැසීම කරනු ලබයි. මුණ ගැසීම/ සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ වසරේ මාර්තු, ජුනි හා නොවැම්බර් යන මාස වලදී ය. නිලධාරීන් තීරණ ගනු ලබන්නේ (ILO) ප්‍රතිපත්තිවලට අනුවය. මෙහි න්‍යාය පත්‍රය සකසනු ලබන්නේ අන්තර් ජාතික කම්කරු සම්මේලනයට අනුවය. තවද මෙම සංවිධානයට වැඩසටහන් හා අයවැයෙන් යන වාර්ෂික වැඩසටහන් මෙම සමුළුවටම බාරදෙනු ලබයි. තවද ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ විධායක අධ්‍යක්ෂක තෝරාගනු ලබයි.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ පරිපාලනය සෑදී තිබෙන්නේ රටවල් 28 ක රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ එකමුතුවෙන් හා 14 දෙනෙක්ගෙන් සැදුම්ලත් කණ්ඩායමකින් ය. තවත් 14 දෙනෙක් කණ්ඩායමේ නියෝජිතයන් වශයෙන් සේවය කරති. අන්තර් ජාතික කම්කරු සංවිධානයේ නිත්‍ය සාමාජිකයන් වන්නේ බ්‍රසීලය, චීනය, ප්‍රංශය, ජර්මනිය, ඉන්දියාව, ජපානය, ඉතාලිය, රුසියාව, එංගලන්තය හා ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයයි. අවුරුදු 3 කට වරක් මෙහි නියෝජිතයන් තෝරාගනු ලබන්නේ රාජ්‍ය නිලධාරීන් විසිනි.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සම්මේලනය
සෑම වර්ෂයකදීම ජුනි මස ජාත්‍යන්තර කම්කරු සම්මේලනය ජිනිවාහි දී පවත්වනු ලබයි. එහි එකඟතාවයන් පොදු සම්මුතීන් තුලින් ඉදිරි සැලසුම් ස්ථාපිත කරයි. තවද ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ ගනු ලබන අතර අය - වැය හා වැඩසටහන් සම්පාදනය කරනු ලබයි.
සාමාජික රටවල්වල නිත්‍ය රාජ්‍ය නිලධාරීන් දෙකක් හා හාම්පුතුන්ගේ නියෝජනයක් හා සේවක නියෝජනයක් ඉහත සම්මේලනයට සහභාගී වේ. සියලුම නියෝජිතයන්ට ඡන්ද අයිතිය ලැබෙන අතර, සෑම ඡන්දයක්ම එක හා සමානය. නියෝජිතයන්ගේ රටවල ජනගහනය ප්‍රමාණ‍ය මත එම ඡන්ද බලය වෙනස් නොවේ.
ජාත්‍යන්තර කම්කරු ප්‍රඥාප්තිය
ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානයේ පොදු සම්මුතියට අනුව මුලික ක්‍රියාකාරීත්වය සිදුවනුයේ අන්තර් ජාතික කම්කරු ප්‍රඥාප්තීන්ට අනුවය. මෙහි නිර්දේශයන්ට අනුව කම්කරු සබඳතා විෂයන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු ප්‍රඥාප්තියට අනුකූලව සකසයි. මෙහි මාතෘකා සකසනු ලබන්නේ පහත සඳහන් විෂයන්ට ගැලපෙන ලෙසයි. හමුවීමේ නිදහස, හොඳ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය, ආරක්ෂාව, මුහුදු ආශ්‍රිත රැකියාවන් කරන අයට ලැබෙන පහසුකම්, රාත්‍රී සේවකයන්ට ලැබෙන පහසුකම්, සමාන අයිතීන් නොලැබීම, වයස් අඩු සේවයකයන් සේවයේ යෙදවීම හා පීඩනයන්ට ලක්කොට වැඩ ගැනීම.
රුවන්වැල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය
රුවන්වැල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ සබරගමුව පළාතේ  කෑගල්ල  දිස්ත්‍රික්කයේ,  රුවන්වැල්ල නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  රුවන්වැල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  කෑගල්ල බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස රුවන්වැල්ල දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
නළඟන (මොහෙන්ජො-දාරෝ)
නළඟන යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වර්තමාන පාකිස්ථානයට අයත් මොහෙන්ජො-දාරෝවෙන් හමුවූ ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරයට අයත් ‍කුඩා ලෝකඩ ප්‍රතිමාවකි. මෙම ප්‍රතිමාව ක්‍රි.පූ. 2500ට පමණ අයත් යැයි සැලකේ. වර්තමානයේ මෙම ප්‍රතිමාව නව දිල්ලි ‍ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
විස්තරය
නළඟන යනුවෙන් හඳුන්වන මෙම කුඩා ලෝකඩ ප්‍රතිමාව සෙන්ටිමීටර 10.5 (අඟල් 4.1) උසින් යුක්ත ය. මෙය වසර 4,500ක් පමණ පැරණි යැයි සැලකේ. මෙය සොයාගන්නා ලද්දේ 1926දී අර්නස්ට් මැකේ විසින් මොහෙන්ජො-දාරෝවේ "HR කලාපයෙනි". මෙම ප්‍රතිමාව සිටගත් ඉරියව්වකින් යුතු වුවත්, එය " නළඟන" ලෙසින් නම්කොට ඇත්තේ ඇගේ වෘත්තිය පිළිබඳ උපකල්පනයක් ලෙසිනි. මෙම ප්‍රතිමාව මොහන්ජො-දාරෝවෙන් හමුවූ සෙසු වඩා රූපික ඉරියව්වලින් යුතු ප්‍රතිමා හා සැසඳීමේ දී, වඩා සුනම්‍ය ලක්ෂණ දක්නට ලැබෙන ලෝකඩ කලා කෘති ද්විත්වය අතුරින් එකකි. නග්න යුවතියක වන මැය වළලු ගණනාවක් සහ මාලයක් පැළඳ, සිය ඉණෙහි එක් අතක් තබාගෙන ස්වාභාවික ඉරියව්වකින් සිටගෙන සිටියි. ඇය සිය වමතෙහි වළලු 24 සිට 25 දක්වා වූ සංඛ්‍යාවක් ද, දකුණතෙහි වළලු 4ක් ද පැළඳ සිටියි. ඇගේ වමතෙහි ඇති භාණ්ඩය සිය කලවා මතට හේත්තු කොටගෙන සිටියි. ඇගේ දෑත් අසාමාන්‍ය ලෙස දිගින් වැඩි ය. එක් අතක් සම්පූර්ණයෙන්ම වළලුවලින් වැසී ඇත්තේ බන්ජාරා ස්ත්‍රියකගේ අයුරිනි. ඇගේ මාලය විශාල තැලි තුනකින් සමන්විත ය. ඇගේ දිගු කේශ කලාපය ගෙඩියක් ලෙස සකසා උරහිස මතින් දක්වා ඇත.මෙම ප්‍රතිමාව ඓතිහාසික යුගයේ දී කාන්තා සිරුරේ සෞන්දර්යය පිළිබඳ පැවති සංකල්පය නිරූපණය කරන සංස්කෘතික මානව කෘතියකි.
විද්වත් අදහස්
1973දී, බ්‍රිතාන්‍ය පුරාවිද්‍යාඥ මෝටිමර් වීලර් මෙම කෞතුක වස්තුව සිය ප්‍රියතම ප්‍රතිමාව ලෙස පහත පරිදි හඳුන්වා ඇත: "මා සිතන ආකාරයට ඇයට වයස අවුරුදු පහළොවක් පමණ විය යුතු ය. ඇය සිටගෙන සිටින්නේ සිය දෑතම වැසෙන සේ වළලු පැළඳගෙන ය. වෙනත් කිසිදු දෙයක් එහි දක්නට නැත. පරිපූර්ණව මෙම යුවතිය, මේ මොහොතේ, ඇය සහ ලෝකය පිළිබඳ පරිපූර්ණ විශ්වාසයකින් පසුවන්නී ය. මා සිතන ආකාරයට, ඇය වැනි කිසිවක මෙලොව නැත."
මොහෙන්ජො-දාරෝව පිළිබඳ තවත් පුරාවිද්‍යාඥයකු වූ ජෝන් මාර්ෂල් මෙම රුව පිළිබඳ විස්තර කරන්නේ, "සිය අතක් ඉණෙහි තබාගෙන තරමක් අවිනීත ලීලාවකින් සිටින තරුණ යුවතියකි. ඇය දෙපා මඳක් ඉදිරියට කොට ඇ‍ත්තේ සංගීතය අනුව රිද්මයට ඇගේ දෙපා තැබීම පිණිස විය හැක". මෙම ප්‍රතිමාව දුටු විට ඔහු විස්මයට පත්වූ බැව් පැවසේ. ඔහු පැවසූයේ "මා පළමුවරට ඒවා දුටු විට එය ප්‍රාග්ඓතිහාසික වස්තූන් යැයි විශ්වාස කිරීම පවා මට අපහසු විය." පුරාවිද්‍යාඥ ග්‍රෙගරි පොසේල් විසින් මෙම නළඟන හඳුන්වන්නේ "ඉන්දු භූමියෙන් හමුවූ වඩාත් චිත්තාකර්ෂණීයම කලාකෘතිය ලෙසයි". එසේම නළඟනක ලෙස ඇය පිළිබඳ විස්තර කරමින් ඔහු පැවසූයේ, "ඇය නළඟනක වූයේ දැයි අපට නිශ්චිත නැත. නමුත් ඇය ඇගේ කාර්යයෙහි දක්ෂ තැනැත්තියක වන්නට ඇත."
මෙම ප්‍රතිමාව හේතුවෙන් ශිෂ්ටාචාරය පිළිබඳ වැදගත් අනාවරණ දෙකක් හෙළිදරව් විය: පළමුව, ඔවුන් ලෝහ මිශ්‍ර කිරීම, වාත්තු කිරීම සහ අනෙකුත් දියුණු තාක්ෂණ ක්‍රම දැන සිටි බවයි. දෙවනුව රසවින්දනය, විශේෂයෙන් නර්තනය සංස්කෘතියෙහි අංගයක් වූ බවයි. මෙම ලෝකඩ යුවතියගේ ප්‍රතිමාව නිර්මාණය කොට ඇත්තේ ඉටි මැකුම් වාත්තු ක්‍රමය අනුව වන අතර, එකල මිනිසුන් ලෝකඩ නිර්මාණකරණයට දැක්වූ විශේෂඥභාවය මින් පැහැදිළි වේ. මෙම ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ නව දිල්ලියේ ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත. 1930-31 අතර කාලයේ මැකේ විසින් සිය අවසන් පූර්ණ රාජකාරි සමයේ මෙයට සමාන තවත් ලෝකඩ ප්‍රතිමාවක් සොයාගන්නා ලදී. මෙය මොහෙන්ජො-දාරෝවේ DK-G කලාපයේ නිවසකින් හමු විය. මෙහි සංරක්ෂණ තත්ත්වය සහ ශිල්පීය නිපුණත්වය සුප්‍රකට නළඟන ප්‍රතිමාවේ තරම් උසස් නැත. මෙම දෙවන ලෝකඩ ස්ත්‍රී ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ පාකිස්ථානයේ කරාචි කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
ඉන්දියාවේ හර්යානා ප්‍රාන්තයේ ෆාටෙහාබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ භිරානා නැමැති හරප්පානු භූමියෙන් රතු මැටි බඳුන් කැබැල්ලක තිබී කැටයමක් හමු විය. මෙහි ද නළඟන සිහි ගන්වන රුවක් දැකගත හැක. මෙම කැනීම් කණ්ඩායමේ නායක, පුරාවිද්‍යා අධ්‍යක්ෂ එල්. එස්. රාඕ සඳහන් කළේ, “... [මැටි බඳුන් කැබැල්ලේ රේඛාවල] නිරේඛනය ලෝකඩ ප්‍රතිමාවේ අත්වල විහිදීම ඇතුළු ඉරියව්වට අනුරූප වේ. මේ අනුව පෙනෙන්නේ භිරානාහි කලා ශිල්පීන්ට පළමු නිර්මාණය පිළිබඳ ප්‍රත්‍යක්ෂ දැනීමක් වූ බවයි”.
පාකිස්ථානයේ ඉල්ලීම
ඇතැම් පාකිස්ථාන දේශපාලනඥයෝ සහ විශේෂඥයෝ නළඟන නැවත පාකිස්ථානය වෙත "භාර දිය යුතු" බවට ප්‍රකාශ කරති. 2016දී පාකිස්ථාන අධිනීතිඥ ජාවෙඩ් ඉක්බාල් ජෆේරි ලාහෝ මහාධිකරණයට පෙත්සමක් යවමින් ප්‍රතිමාව යළි ඉල්ලා සිටින්නට වූයේ එය "වසර 60කට පෙර පාකිස්ථානයෙන් රැගෙන ගියේ දිල්ලියේ ජාතික කලා මණ්ඩලයේ ඉල්ලීම මත බවත්, එය කිසිදින යළි භාර නොදුන් බවත්" පවසමිනි. ඔහුට අනුව පාකිස්ථානයට නළඟන, යුරෝපයට ඩා වින්චිගේ මොනා ලිසා මෙන් අගනේ ය.
මෙම සිදුවීම් පිළිබඳ තවත් ප්‍රභේදයක් අනුව කියැවෙන්නේ "මෙම ප්‍රතිමාව මෝටිමර් වීලර් විසින් දිල්ලිය වෙත රැගෙන ගියේ ඉන්දියාව බෙදීමට පෙර බවයි".
ආශ්‍රේයයන්
සාමාන්‍ය ආශ්‍රේයයන්
නව නිෂ්පාදන වැඩි දියුණු කිරීම
නව නිෂ්පාදන වැඩි දියුණු කිරීම සීමාවව •	Breadth		යම් පරාසයක ඇති නිෂ්පාදක විධි ගණන (පළල) •	Depth		එක් නිෂාපදන විධියක ඇත නිෂ්පාදන ගණන (ගැඹුර)
භාණ්ඩ නිර්මාණයේ පියවර •	අදාල භාණ්ඩය පිළිබදව අදහස් නිර්මාණය කිරීම හා වැඩි දියුණු කිරිම •	නිෂ්පාදනය ගැන නිවැරදි අදහස් තෝරාගැනීම හා එම අදහස් නිර්මාණය කිරීම •	භාණ්ඩයට ගැලපෙන සංකල්පය නිර්මාණය කිරිම හා පරීක්ෂා කිරිම •	නිෂ්පාදන සංකල්පය විශ්ලේෂණය කිරිම •	පාරි‍භෝගිකයාගේ සිත් ඇදගන්නා නිර්මාණය හා ඒ ගැන පරීක්ෂා කිරීම ගුණාත්මක ඇසුරැම් ක්‍රම සදහා අවශ්‍යතා •	භාණ්ඩයේ අන්තර්ගතය ආරක්ෂාවන පරිදි ඇසුරැම් කිරීම. •	බෙදාහැරීමේ පහසුව, විකිණිමේ දී පහසුව, පාරිභෝගිකයාට නැවත භාණ්ඩය විවෘත කිරීමෙේදී ඇති පහසුව, කිහිප වතාවක් පාවිච්චි කිරීමේ පහසුව •	පරිසරයට ඇති හානිය වලක්වා ගැනීම •	වයදම අවම කර ගැනීම වෙළදපලට සරිලන පරිදි ඇසුරැම් සැකසීම •	ඇස් ඇදගන්නා පරිදි ඇසිරීම (විශේෂයෙන්ම සිල්ලර/පාරි‍භෝගික විකිණිම් සදහා) •	භාණ්ඩයේ ඇති ලක්ෂණ සන්නිවේදනය කිරිම හා භාණ්ඩ සදහා සුදුසු ඇසුරැම් අනුමත කිරිම •	සිල්ලර වෙළෙන්දන්ගේ අවශ්‍යතා සමග ගැලපීම •	ව්‍යාපාර ආයතනයේ ප්‍රතිරෑපය නැංවීම •	තරගකාරි ආයතනවයල නිෂ්පනාදනවලින් වෙන්කර හදුනා ගත හැකි වීම •	භාණ්ඩ ඇසුරැම්කරණයේ දී ඇති නීති රීතිවලට ගැලපීම •	සේවා සහ ‍භාණ්ඩ සැපයීම යන අවස්ථාවල වෙනස
අංග සම්පූර්ණ නිෂ්පාදන සදහා අංග සම්පූර්ණ වර්ණ යෙදීම
ඇසුරැම් ක්‍රම •	විශේෂ වූ ඇසුරැම් ක්‍රම : භාණ්ඩයේ ඇති විශේෂ ලක්ෂණ හොදින් අවධාරණය වන පරිදි ඇසිරිම •	ද්වීතියික ඇසුරැම් ක්‍රම	: •	ඒකාබද්ධ ඇසුරැම් ක්‍රම	:	නිෂ්පාදිත භාණ්ඩ වර්ග දෙකක් හෝ කීපයක් එකම ඇසුරමක ඇසුරැම් කිරිම •	බහුරෑපේක්ෂ (Kaleidocopic) ඇසුරැම් ක්‍රම	:	භාණ්ඩ ඇසුරැම් කරන ආකාරය දිගින් දිගටම යම් රටාවකට අනුව වෙනස් කිරිම
•	භාණ්ඩයේ පරිභෝජනය තෙක් ඇසුරැම් කිරිම	:	සිල්ලර වෙළෙන්දාට හෝ තොග වෙළෙන්දාට අදාල වන පරිදි සුදුසු ප්‍රමාණ ඇසුරැම් කිරිම
රන්කොත් වෙහෙර
රන්කොත් වෙහෙර ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පිහිටි පුරාතන ස්ථූපයක් වේ. එය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1187 සිට 1196 දක්වා රාජ්‍ය කල නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් ඉදිකරන ලද්දකි. අනුරාධපුර මහා විහාර ස්ථූප සම්ප්‍රදායට අනූකූලව රන්කොත් වෙහෙර ඉදිකොට තිබෙන අතර එය අනුරාධපුර රුවන්වැලිසෑයට බොහෝ සමීප ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. ස්ථූපය සමීපයේ පිහිටුවා ඇති ශිලා ලේඛනයේ, මෙම ස්ථූපය "රුවන්වැලි" ලෙස හඳුන්වා දී තිබෙන මුත් පසුකාලීනව එය වර්ථමානයේ ව්‍යවහාර වන රන්කොත් වෙහෙර බවට පත්වී තිබේ.
විස්තරය
සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ගඩොලින් නිමවා ඇති රන්කොත් වෙහෙරේ පාදම අඩි 550ක පමණ විශ්කම්භයකින් හා අඩි 108ක පමණ උසකින් යුක්ත වේ. කෙසේ වූවද ස්ථූපයේ මුල් හැඩය, විශේෂයෙන් ඉහල කොටස, පසුකාලීනව සිදුකරන ලද ප්‍රථිසංස්කරණ හේතුවෙන් වෙනස් වී තිබේ. ස්ථූපයේ මුල් උස අඩි 200ක් පමණ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. රන්කොත් වෙහෙර පොළොන්නරුව පිහිටි විශාලතම ස්ථූපය වන අතර, දිවයිනේ සිව්වන විශාලතම ස්ථූපයද වේ. ස්ථූපය වාහල්කඩ හතරකින් සමන්විතය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎ ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ජෝර්දානය
ජෝර්දානය ( '), නිල වශයෙන්  ජෝර්දාන් හැෂ්මයිට් රාජධානිය ( ') යනු, ජෝර්දාන් නදියේ බටහිර ඉවුරේ පිහිටි, බටහිර ආසියාවේ අරාබි රාජධානියකි. දකුණු සහ නැගෙනහිර දෙසින් සවුදි අරාබියාවෙන්ද, ඊසාන දෙසින් ඉරාකයෙන්ද, උතුරු දෙසින් සිරියාවෙන්ද සහ, බටහිර දෙසින්  ඊශ්‍රායෙලයෙන්ද ජෝර්දානය මායිම් වී ඇත.
බ්‍රිතාන්‍යය සහ ප්‍රංශය විසින් සිදු කල, බටහිර ආසියාවේ පශ්චාත්-පළමුවන ලෝක යුද්ධ බෙදීමට පසුව, ජාතීන්ගේ සංගමයෙහි කවුන්සිලය විසින් 1922 වසරෙහිදී ට්‍රාන්ස්ජෝර්දාන එමීර් රාජ්‍යය නිල වශයෙන් පිළිගන්නා ලදි. 1946 වසරෙහිදී, ස්වාධීන ස්වෛරී රාජ්‍යයක් බවට පත්වූ ජෝර්දානය, නිල වශයෙන් හැඳින්වුනේ ට්‍රාන්ස්ජෝර්දාන හැෂ්මයිට් රාජධානිය ලෙසිනි. 1948 අරාබි–ඊශ්‍රායෙල යුද්ධය තුලදී, බටහිර ඉවුර අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව,   පළමුවන අබ්දුල්ලා රජ විසින්,  ජෝර්දානයේ රජ නමැති අභිධානය ලබා ගති. 1948 දෙසැම්බර් 1 දිනදී, රාජ්‍යයේ නම, ජෝර්දාන් හැෂ්මයිට් රාජධානිය බවට වෙනස් කරන ලදි.
හමුදාමය සංවිධානය
thumb රටක හමුදා බලකායක් යනු එරට රජයට අනුග්‍රහය දක්වන ආරක්ෂක සහ සටන් බලකායන් වන අතර ඔවුන් රජය වැඩි දුරටත් බලාපොරොත්තුවන අභිප්‍රායන් සාක්ෂාත් කර දෙති. සමහර රටවල ජාතික හමුදා බලකායන් තුළ යුධ හමුදා බල ඇණිවලට සම‍ාන බලකායන් ද ඇතුළත්ය.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සහ අනෙක් බොහෝ ආණ්ඩු ක්‍රම පවත්නා රටවල හමුදාවන් සිවිල් රාජ්‍යය දෙපාර්තමේන්තුවක් හරහා රජයන්‍ට සම්බන්ධිතය. බොහෝ විට මෙම දෙපාර්තමේන්තු, ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව, යුධ දෙපාර්තමේන්තුව හෝ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.
සේවාවන්
තවද, බටහිර හමුදාවන් තුළ පවතින “ඒකාබද්ධ බලකාය” නම් සුවිශේෂී ඒකකය හමුදාවන් ද්විත්වයක හෝ ඊට වැඩි ගණනක එනම්, ප්‍රධාන හමුදා වර්ග ත්‍රිත්වයෙන් එක් හමුදාවකට පමණක් සීමා නොවන කුසලතාවලින් සමන්විත ඒකකයකි.
යුධ සංවිධාන ඒකක, සැකසුම් හා විධානයන්
එක්සත් ජනපදයේ හා පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය යුධ හමුදාවන්වල වත් හමුදා තැනුම් ඒකක ඒකක හා සැකසුම් ලෙස ව්‍යවහාර කිරීම පොදු වේ. සාමාන්‍යයෙන් හමුදාවක් තුළ ක්‍රියාකාරී කුඩාම ස්වාධීන මූලය ඒකකයයි. එය බලගනයක් හෝ යාත්‍රාවක් ලෙස පැවතිය හැකිය. දර්ශීය ඒකකයක් යනු සමාවයවික සංවිධානයක් වන අතර (ශුද්ධ පාබල හමුදාව, ශුද්ධ තුරඟ බලකාය, සියළු පිපිරුම් ඒකක වැනි) එහි අධිකාරී හා අණ දෙන කටයුතු ස්වයං අන්තර්ගත වේ. ඒකකයකට වඩා කුඩා ඕනෑම දෙයක් උප ඒකකයක් හෝ සුළු ඒකකයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
සැකසුමක් යනු ඒකක සමූහනයක් හෝ අණ දෙන බලගනයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන කුඩා සැකසුම් වේ. සැකසුම් යටතට බලගන, භටඛණ්ඩ, යාත්‍රා ආදිය අයත් වේ.
ප්‍රායෝගිකව ඒකකයක් හා සැකසුමක් අතර යම් නොපැහැදිලිතාවයක් පවතී. පසුව කී දෙය සාමාන්‍යයෙන් සකසුවාගේ මෙහෙයුම් සමායෝජනයට පවතී. කෙසේ නමුත් රටවල් ගණනාවක බලගනයන් හා භටඛණ්ඩයන් ස්ථිර සංවිධානයන් ලෙස ද පවතී.
කෙසේ නමුත් විවිධ රටවල් විවිධාකාර සංවිධාන සඳහා එකම නම භාවිතා කිරීමට සිදු වේ. (රටක් තුළ පවතින විවිධ සේවාවන් තුළ දී ද පවතී.) උදාහරණයක් වන්නේ නාවුක පෙරමුණයි. බොහෝ නාවික හමුදාවන්වල නාවුක පෙරමුණ නෞකා කිහිපයක සැකසුමක් වන අතර බොහෝ ගුවන් හමුදාවල එය ඒකකයකි. එක්සත් ජනපද හමුදාවේ එය බලගන ප්‍රමාණයේ අශ්වාරෝහක ඒකකයකි. පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය හමුදාවන් එය ආයතන ප්‍රමාණයේ සන්නද්ධ උප ඒකකයකි.
යුධ පටිපාටියේ අණ දෙන ඒකකයක් යනු එක් නිළධාරියෙකුගේ පාලනය යටතේ පවතින ඒකක හා සැකසුම් එකතුවකි.එය ඉතා ඉහල මට්ටමේ සැකසුමක් වන අතර රජයට හෝ ජාතික යුධ මූලස්ථානයට වගකිව යුතු වේ. එය ජාතියක සේවාවන් සඳහා දුලබ නොවන අතර භූමි බල අණ දෙන ඒකකය, ගුවන් අණ දෙන ඒකකය, නාවික අණ දෙන ඒකකය ආදිය සඳහා කැනේඩියානු බලකායන්ගේ භාවිතා වේ. කෙසේ නමුත් මෙය සේවා පාදක නොවන අණ දෙන ඒකකයන්ගේ පැවැත්මට බාධා නොකරයි.
හමුදා
මෙහිදි වත්මන් හමුදාවල ධුරයන් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබදව දළ විග්‍රහයක් ඇත. රටින් රට, ජාතියෙන් ජාතියට හමුදවේ ස්වභාවය වෙනස් වුවත් බොහෝ රටවල හමුදා ධුරාවලිය බ්‍රිතාන්‍ය හෝ ඇමෙරිකානු හෝ දෙකේහි සම්මිශ්‍රණයක් වේ. එනමුත් බොහෝ හමුදාවල ධුරයන් ඉතා අතීතයට විහිදේ. හමුදා බල ඇණි පලමුව 18 සියවසේ ප්‍රංශයේ හඳුන්වා දෙනු ලැබු අතර වර්තමනයේ බොහෝ හමුදා එය භාවිතා කරයි. කෙසේ වෙතත් එක් ජාතියක හමුදාමය සැකැස්ම එම රටට ආවේණික බැවින් එය දැනගැනීමට අවශ්‍ය විශේෂයෙන් එම රටේ හමුදාව ගැන සෙවිය යුතුයි.
සේවා සාර්ජන් - සමහරක් රටවල ඇති නිල නොලත් තනතුරකි. නිල නොලත් යනු ඔවුන්ට සාමාන්‍ය හමුදාභට නිලයන් ඔස්සේ ඉහලට යා නොහැකිය. ඔවුන්ට විශේෂ නිලයන්ට පමණක් උසස්විම් ලැබේ.
ඉහල නිලයන්ට උසස්වන විට සමහර තනතුරැ මගහැරිය හැක උදා (Nato) නේටෝ භටයින් බලකායන් (betellion) සිට සේනාංක (brigades) දක්වා උසස් වේ. විශල හමුදා වල ඉහල සාංවිධාන තිබිය හැක.
හමුදාව, හමුදා කණ්ඩායම් හමුදා මණ්ඩලය (region) හාtheatre යනු ඉතා විශාල හමුදා කණ්ඩායම් වේ. එය ප්‍රමා‍ණයෙන් හා නිලයන්ගෙන් ඉහළ වේ. හමුදාහමුදාංශ (Devisions) සේවාවන් සිදුකරයි (ප්‍රවාහන, යුධබිමට කාලතුවක්කු සැපයීම,රෝහල් නඩත්තු) රෙජිමේන්තු බලඇණි වලට මෙවන් සේවා සපයන සටන් කණ්ඩායම් තිබුණේ නැත. දෙවන ලෝක යුද්ධය සමයේ සිට සේනාංක බලවත් වුනි. 1980 යුගයේ සිට රෙජිමෙන්තු වලටත් සේවා කණ්ඩායම් ලබා දුනි. රෙජිමේන්තු වලට මෙවන් සේවා සපයන්නන් ඇමෙරිකාවේ Regimental Combat teem   ලෙසත්  බ්‍රිතාන්‍යයේ  barrel group ලෙසත් හදුන්වයි.
වෙනස් රටවල හමුදාවල වෙනස් ආකාරයෙන් නිලයන් තිබිම නිසා පටලවූ සහගත වේ.
උදා. කැනඩා‍වේ, බ්‍රිතාන්‍යයේ රෙජිමෙන්තු හට කණ්ඩායහ් හාමුදාඛණ්ඩ වලට වෙන් කරන අතර ඇමරිකාවේ අශ්වාරෝහක කණ්ඩායම් ද එලෙස බෙදා වෙන්කරයි.
රතු හමුදාවේ විලයන් ආයතනයන් මෙන් වනමුත් දෙවන ලෝක යුද්ධය ඇරඹුණු කාලයේ ජපාන හමුදාව බලය අතින් අඩු ස්ථානයක සිටි අතර ඔවුන‍ගේ හමුදා ඒකක වල ප්‍රමාණය කුඩා විය. උදා. රතු හමුදාවේ ප්‍රමාණය බොහෝ රටවල රෙජිමේන්තු වක් තරම් විය. රතු හමුදාවේ පෙරමුණ අනෙක් රටවල හමුදා කණ්ඩායමක ප්‍රමාණය විය. whmentch හමුදා කණ්ඩායම් (නාසි හමුදා) ප්‍රමාණයෙන් විශාල විය. නැගෙනහිර පෙරමුණේ Army හි ප්‍රමාණය ඉතා විශාල වු අතර රුසියාව ආක්‍රමණය කිරිමේ යෙදි සිටියේය.
ගුවන් හමුදා
ගුවන් හමුදාවේ සංවිධායක ව්‍යුහය ජාතීන් අතර වෙනස් වේ. සමහරක් ගුවන් හමුදා (එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාව හා රාජකීය ගුවන් හමුදාව වැනි) කමාන්ඩ්, ගෘප් හා අණුඛණ්ඩ ලෙස බෙදෙන අතර අනෙක්වා (සෝවියට් ගුවන් හමුදාව වැනි) වලට යුධ හමුදා ආකාරයේ සංවිධායක ව්‍යහුයක් ඇත.
සංකේතය (යුධ හමුදා ව්‍යුහ සංසන්දනය සඳහා)	ඒකක නාමය (USAF/RAF)	පුද්ගලයන් ගණන	ගුවන් යානා	සහායක ඒකක ගණන (USAF/RAF)	අණ දෙන නිලධාරීන් (USAF/RAF) XXXXXX +	ගුවන් හමුදාව	මුළු ගුවන් හමුදාව	මු‍ළු ගුවන් හමුදාව	සියළු ප්‍රධාන කමාන්ඩ්	ජෙනරල් /එයාර් චීෆ් මාෂල් XXXXX	ප්‍රධාන කමාන්ඩ් කණ්ඩායම් /[ RAF සමානතා නොමැති]	වෙනස්වේ	වෙනස් වේ	කාර්ය හෝ ප්‍රදේශය අනුව (සහායක ඒකක වෙනස් වේ)	ජෙනරල්/ එයාර් චීෆ් මාෂල් XX	අංක කරන ලද ගුවන් හමුදාව, කමාන්ඩ් කණ්ඩායම්	ප්‍රදේශය අනුව (සහායක ඒකක වෙනස් වේ)	වෙනස් වේ	2+ වින්ග්/ගෘප්	මේජර් ජෙනරල්/ ඒයාර් චීෆ් මාෂල් X	වින්ග් / ගෘප් හෝ ස්ථාන	1,000-5000	48-100	2+ ගෘප් / වින්ග්	බ්‍රිගේඩියර්/ එයාර් කොමදෝරු/ ගෘප් කපිතාන් III	ගෘප්/ වින්ග් 	300-1,000	17-48	3-10 අණුඛණ්ඩ/3-4 අණුඛණ්ඩ	කර්නල්/ ගෘප් කැප්ටන්/ වින්ග් කමාන්ඩර් II	අණුඛණ්ඩ	100-300	7-16	3-4ගුවන් යානා	ලුතිනන් කර්නල්/මේජර්/ අණුඛණ්ඩ ප්‍රධාන •••	ගුවන්	20-100	4-6	කොටස් ‍ක් හා පවත්වා ගැනීමේ හා සහාය කාර්ය මණ්ඩලය 	කැප්ටන්/ ගුවන් ලුතිනන් ••	කොටස	2-4	2-3	n/a	ප්‍රාථමික නිලධාරී
කුරුණෑගල නගරය
කුරුණෑගල ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන නගරයන්ගෙන් එකක් වන අතර එය වයඹ පළාතේ අගනගරය ද කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන නගරය ද වෙයි. එමෙන්ම කුරුණෑගල නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ගමන් සන්ධිස්ථානයක් සහ වැදගත් ආර්ථික මර්මස්ථානයක්ද වේ.
අයත් ප්‍රදේශ
කුරුණෑගල මහ නගර සභාවට පහත සඳහන් කොට්ඨාස අයත්වේ.
පිහිටීම
කුරුණෑගල දිවයිනේ ප්‍රධාන මාර්ග කිහිපයක් එක්තැන් කරන ස්ථානයක් වන අතර, නගර සීමාව තුල ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු දුම්රිය මාර්ගය සම්බන්ධ කරමින් කුරුණෑගල සහ මුත්තෙට්ටුගල දුම්රියපොල දෙක පිහිටා ඇත. කුරුණෑගල නගරයේ මුළු ජනගහනය 28571 පමණ වේ.
භූ විශමතාව
කුරුණෑගල නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 116 ක උසින් පිහිටා ඇත. නගර මධ්‍යයේ පිහිටා ඇති ඇතාගල (ඇතුගල) කුරුණෑගල නගරයේ අනන්‍යතාවය විදහාපාන සංකේතයක් වැන්න. මෙය මීටර 316 ක උසින් යුතු හස්තියෙකුගේ විලාසය දක්වයි. කුරුණෑගල යන නාමය ඇති වීමට මෙම පර්වතය හේතු වූ බව බොහෝ දෙනාගේ විශ්වාසයයි.
දේශගුණය
නගරයේ දේශගුණය සෞම්‍ය ස්වභාවයක් උසුලන අතර වාර්ෂික වර්ෂාපතනය මිලිමීටර 1800 ක් පමණ වේ. හස්තිශෛලපුර හෙවත් ඇතුගල්පුර යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ද මෙම නගරය මයි.
ඉතිහාසය
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1300දී දෙවන බුවනෙකබාහු රජතුමා තම අග නගරය යාපහුව නගරයෙන් කුරුණෑගලට මාරු කරන ලදී. ඉන්පසු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1302දී හතරවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමා ත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1326 සිට 1341 දක්වා තුන්වන බුවනෙකබාහු රජතුමා හා පස්වන විජයබාහු රජතුමා ත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1341 දී සිව්වන බුවනෙකබාහු රජතුමාත් ඇතුගල්පුර අගනුවර කරගෙන රාජ්‍යය කරවන ලදී. ඉන්පසු ටික කලෙකින් මේ රජතුමා තම රාජධානිය ගම්පොළට ගෙන යන ලදී.
පාසල්
මලියදේව විද්‍යාලය සහ ශාන්ත ආනා විදුහල ඇතුළු පාසල් ගණනාවක් නාගරික සීමාව තුළම පිහිටා ඇත. මලියදේව ආදර්ශ මහා විද්‍යාලය ,වයඹ රාජකීය විද්‍යාලය, කොතලාවල විද්‍යාලය, නිශ්ශංක විද්‍යාලයද නාගරික සීමාව තුළම පිහිටා ඇත. මීට අමතරව ඇතුගල්පුර කුමර විද්‍යාලයද කුරුණෑගලට අයත් විද්‍යාලයක් වේ.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
ප්‍රවර්ගය:කුරුණෑගල
චූලවංශය
චූලවංශය යනු සිංහලේ රාජාවලිය ගැන පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුන මහාවංසයේ මුල් වෙලුමට පසු අනක් කොටස් හැඳින්වීම‍ට ගයිගර් නම් ජ'මානු පඬිවරයා යෙදූ නාමයකි. මෙයින් ක්‍රි.ව. සිව්වන (4) ශතවර්ෂයේ සිට ක්‍රි.ව. 1815 දක්වා වූ කාලය ආවරණය වේ. චූලවංශය, සිංහල බෞද්ධ භික්ෂූන් විසින් වසර ගණනාවක් මුළුල්ලේ සංස්කරණය කරන ලද්දකි වන අතර මෙය හයවන (6) සියවසේ මහානාම හිමියන් විසින් රචිත මහාවංශයේ, දෙවන කොටස ලෙසද සැලකනු ලබයි. එසේම සමහර අවස්ථා වලදී මහාවංශය සහ චූලවංශය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ වසර දෙදහසකට (2000) වඩා වැඩි කාලයක් ගැන විස්තර කෙරෙන එකම (මහාවංශය යන නමින්ම) ග්‍රන්ථයක් ලෙසද සලකනු ලබයි.
අන්තර්ගතය
චූලවංශය ප්‍රධාන කොටස් දෙකකින් යුක්ත වෙයි. එහි මුල් කොටස සිව් වන (4) සියවසේ සිද්ධාර්ථ ගෞතමයාණන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතුව ලක්දිවට වැඩමවීමෙන් ආරම්භ වී මහා පරාක්‍රමබාහු රජුගේ (1153-1186) රාජ්‍ය කාලයෙන් අවසන් වෙයි.
මුන්ජොං අගබිසව
මුන්ජොං අගබිසව (හංගුල්: 문정왕후, හන්ජා: 文定王后) (1 පෙබරවාරි 1502 – 29 දෙසැම්බර් 1565) යනු ජොසොන් රාජවංශයේ ජුංජොං රජුගේ බිරිඳයි.
ඇය පප්යොං යුන් වංශයේ තැනැත්තියකි. ඇය සිය පුත්‍රයා වූ මියොංජොං රජ කුඩා අවධියේ 1565 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියා ය. දක්ෂ රාජ්‍ය පාලිකාවක වූ ඇය සිය පුතු වැඩිවියට එළැඹි පසු ද රාජ්‍ය පාලනය මෙහෙයවූවා ය. ඇය මුලින් වංශවතුන්ට හිමිව තිබූ ඉඩම් සාමාන්‍ය ජනයා අතර බෙදාදුන්නා ය. ඇගේ මරණින් පසු ඇගේ පුතුට බලය හිමි විය.
ඇයට සොංර්යොල් ඉන්මියොං මුන්ජොං වංහු (성렬인명문정왕후, 聖烈仁明文定王后) යන මරණාපර නාමය පිරිනැමිණි.
බලයට පත් වීම
නිල‍නොවන වංශකථා අනුව, දශකයක පමණ උදාසීනභාවයකින් පසු මුන්ජොං රැජින අවසානයේ සිය "හදාගත්" පුත්‍රයා වූ ඉන්ජොං රජු කෙරෙහි සිය සෙනෙහස දැක්වූ බව සඳහන් වේ (රහසිගත සිදුවීම් පිටුපස ඇති සත්‍යය).
''ඉන්ජොං සිය උදෑසන ආචාරය දැක්වීමට පිටත් වූ අවස්ථාවේ, මුන්ජොංගේ මුහුණ මවක විසින් දරුවකුට පමණක් පුදකළ හැකි සිනහවකින් පිරීගියේ ය. එය මව්බිසව අවසානයේ ඇගේ පුත්‍රයා මෙන් තමන්ව රජු ලෙස පිළිගත් බවට නිමිත්තක් ලෙස ඉන්ජොං රජු සිතී ය. ඔහු සිය සුළු මව ලබාදුන් දොක් අනුභව කළේ එය තමන් වෙත මරණය ළඟා කරවන බව නොදැන ය. ක්‍රමයෙන් රෝගී බවට පත් වූයේ කිසිදු සැකයක් ඇති නොකරමිනි. නමුත් පසුව ඉතිහාසඥයන් මෙම සිදුවීම සැලකිල්ලට ගෙන ඇත. ඉන්ජොං අද්භූත ලෙස මියයාමට පෙර දින තුනක් ගත විය. (මාස 9ක් රාජ්‍ය පාලනයෙන් පසු)''
මුන්ජොං රැජිනගේ පුත්‍රයා මියොංජොං ලෙස සිහසුනට පත් වූ පසු, මුන්ජොං රාජ්‍යාධිකාරී රැජින බවට පත් විය. ඉන්ජොංගේ මරණින් පසු මුන්ජොං බිසව නිතර නිතර රාත්‍රියේ භූතාත්ම දුටු බව වංශකථාවල සඳහන් වේ. මෙලෙසින් බියට පත් වූ ඇය, සිය නවාතැන ග්යොංබොක් මාලිගයේ සිට චංදොක් මාලිගය වෙත ගෙනගියා ය.
බුදු දහම නගා සිටුවීම
රාජවංශයේ මුල් සමයේ මුන්ජොං අගබිසව බුදුදහමේ ප්‍රබල ආධාරකාරියක වූවා ය. නිල වශයෙන් බෞද්ධ වන්දනාවට පනවා තිබූ තහනම ඉවත් කළ ඇය, බුදු දහම නගාසිටුවීමට පියවර ගත්තා ය.
ඇය බුදුදහම දැක්වූ ප්‍රබල අනුග්‍රහය නිරූපණය කෙරෙන සාධක දෙකක් අදටත් පවතී.
බෞද්ධ සිතුවම්
ඇගේ පුත්‍රයා (රාජකීය කුමරු) රෝගී වූ අතර ඇයට තවත් පුත්‍රයකු බිහිකිරීමට අපොහොසත් වූ අවස්ථාවේ, බෞද්ධ සිතුවම් 400ක් නිම කරවීමට ඇය ඉටාගත්තා ය. (මින් 50ක් රාජකීය කුමරුගේ නිරෝගීභාවය සහ තවත් පුත්‍රයකුගේ උපත සඳහා වන ආයාචනයන් ය) එසේම මීට අමතරව ‍මෙමගින් හොයිඅම් විහාරය විවෘත කිරීම ද අනුස්මරණය කෙරිණි. 1563දී ආරම්භ වූ මෙම ව්‍යාපෘතිය වසර 2කට පසුව අවසන් විය. අවාසනාවට මෙම කටයුත්ත සම්පූර්ණ කිරීමට පෙර රාජකීය කුමරු මියගියේ ය.
මෙම දැවැන්ත කටයුත්ත සන්නස් 100කින් සමන්විත වූ අතර, ඒ සෑම එකක්ම ත්‍රික 4කින් සමන්විත විය: මෙම සෑම 100හි කට්ටලයකම, 50ක් රනින් සහ වර්ණයෙන් නිමවා ඇති අතර, අනෙක් 50 රනින් පමණක් නිමවා ඇත.
2009 වන විට, මෙම 400න් හමු වී ඇත්තේ 6ක් පමණි.
බෞද්ධ විහාර
මුන්ජොං අගබිසව තුළ බුදු දහම යළි නගාසිටුවීමට පැවති උද්යෝගයට තවත් සාධකයක් ලෙස බෞද්ධ විහාර දැක්විය හැක. බුදු දහම යළි නගාසිටුවීමට තැබූ අඩිතාලමක් වශයෙන් බොන්ගුන්සා විහාරය (සෙන් බුදු දහමේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයකි) සැලකෙයි.
බොන්ගුන්-සා විහාර පිහිටුවන ලද්දේ 794දී යොන්-හොයි භික්ෂුව විසිනි. මෙය මුලින් හඳුන්වන ලද්දේ ග්යොන්සොං-සා ලෙසයි. 1498දී (මුන්ජොං අගබිසවගේ අනුග්‍රහය යටතේ) ප්‍රතිනිර්මාණය වූ මෙය බොන්ගුන් න්-සා යනුවෙන් නම්කෙරිණි. 1562දී මෙම ස්ථානය එහි පැවති ස්ථානයෙන් කි.මී. 1ක් පමණ ඈත ස්ථානයක පිහිටුවන ලදී. අවසානයේ එය ගින්නෙන් (1592 සහ 1637) විනාශ විය. නමුත් එය නිරන්තර ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට සහ නව්‍යකරණයන්ට (1637, 1692, 1912, 1941, සහ 1981) ලක් කරන ලදී. මෙහි ඇති මහල් තුනකින් යුත් ශෛලමය ස්තූපය තුළ 1975දී ශ්‍රී ලංකාවෙන් වැඩම වූ ශාක්‍යමුණි බුදුන් වහන්සේගේ චීවර ධාතුව තැන්පත් කොට ඇත.
පසුකාලීන ගෝර්යෝ යුගයේ මෙම විහාරය පරිහානියට පත් විය. නමුත් 1498දී එය ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරිණි. මෙය ප්‍රතිසංස්කරණයට පෙර, නව-කොන්ෆියුසියානුවාදය රාජ්‍ය දර්ශනය ලෙස පදනම් කරගත් රජය යටතේ බුදු දහම දැඩි පීඩාවන්ට ලක් විය. බුදු දහම යළි නගා සිටුවීමට මුන්ජොං රැජින දරූ දැඩි පරිශ්‍රමය හේතුවෙන් ඇයට බොන්ගුන්-සා යළි ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට හැකි වූ අතර, මුල්කාලීන ජොසොන් බෞද්ධ පුනරුදයේ සන්ධිස්ථානයක් ලෙස එය සැලකෙයි.
මෙම අවදානාත්මක සමයේ බෝ-වූ භික්ෂුව වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටුකළේ ය. 1648දී ඔහු බොන්ගුන්-සා විහාරයේ ප්‍රධාන විහාරාධිපති ධුරයට පත් විය. ඔහු කොරියානු බුදු දහමේ නිකායයන් වූ සොන් (භාවනා) සහ ග්‍යෝ (ආගමික, ශාස්ත්‍රීය) යන නිකායයන් සඳහා භික්ෂූන් තෝරා ගැනීමේ සහ පුහුණු කිරීමේ නිල ක්‍රමවේදය ප්‍රතිශෝධනය කළේ ය. 1551දී, බොන්ගුන්-සා විහාරය, ජොංග්යේ සොන් නිකායේ ප්‍රධාන විහාරය බවට පත් වූ අතර, අනතුරුව එය කොරියානු බුදු දහම ප්‍රතිෂ්ඨාපනයට පදනම් ආයතනය ලෙස කටයුතු කළේ ය. මෙම ප්‍රතිශෝධිත පුහුණු ක්‍රමවේදය තුළින් සෝ-සන්, සා-මියොං, සහ බ්යොක්-අම් වැනි කීර්තිමත් භික්ෂූන් බිහි විය. කෙසේනමුත්, මුන්ජොං අගබිසවගේ මරණින් පසු, බෞද්ධ-විරෝධී නිලධාරීන් පිරිසක් විසින් බෝ-වූ භික්ෂුව මරාදමන ලදී.
ඉමෛකා නොඩිගල්
ඉමෛකා නොඩිගල් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ නයන්තාරා, අතර්වා, රාශි ඛන්නා, සහ අනුරාග් කාශ්‍යප් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන 2018 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා මනෝවිද්‍යා සංත්‍රාස චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටය රචනා සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ ආර්. අජෙයි ඥානමුත්තු විසිනි. එහි සංගීත නිමැවුම හිප්හොප් තමිළා විසින් ද, සිනෙමාරූපණය ආර්. ඩී. රාජසේඛර් විසින් ද, සංස්කරණය භුවන් ශ්‍රීනිවාසන් විසින් ද, සහ නිෂ්පාදනය සී. ජේ. ජයකුමාර් විසින් ද සිදුකරන ලදී. බුද්ධිමත් සීබීඅයි නිලධාරියකු විසින් ඝාතකයකු හඳුනාගන්නා අයුරු නිරූපිත මෙම චිත්‍රපටය 2018 අගෝස්තු 30 දින මුදාහැරිණි.
කෑගල්ල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ඇති වර්ග කිලෝමීටර් 1663 ක විශාලත්වයෙන් සහ වසර 2001 ජනගහන දත්ත වලට අනුව 785,524 ක ජනතාවක් වාසය කරන උතුරින් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයද බටහිරින් ගම්පහ සහ කොළඹ දිස්ත්‍රික්ක ද දකුණින් රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කය ද නැගෙනහිරින් නුවරඑළිය සහ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයන් ද වලින් සීමා වී විවිධ භූ විෂමතා ලක්ෂණ වලට උරුමකම් කියන කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය පිහිටා තිබේ.
ප්‍රධාන භෝග
වී, තේ , රබර් , පොල්
බෙලිගල රාජමහා විහාරස්ථානය
ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධයන්ගේ උතුම්ම පුජනීය වස්තුව වන ශ්‍රී දන්ත ධාතුන් වහන්සේ සතුරු ආක්‍රමණ වලින් ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා පැරණි රජදරුවන් යම් අවස්ථා වලදී එය සඟවා තබන ලද අතර එවන් එක ස්ථානයක් වන්නේ බෙලිගල රාජමහා විහාරස්ථානයයි.
වට්ටාරම රාජමහා විහාරස්ථානය
ශ්‍රී ලංකාවේ අවසානම මහරහතන් වහන්සේ වැඩ වාසය කල විහාරස්ථානය වට්ටාරම රාජමහා විහාරස්ථානයයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:කෑගල්ල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
යුධ අධ්‍යයනය සහ යුධ පුහුණුව
යුධ අධ්‍යයනය සහ යුධ පුහුණුව ක්‍රියාවලිය මගින් හමුදා නිලධාරීන් සතු වගකිව යුතු කාර්ය භාරයේ දක්ෂතා වර්ධනයට හා ඇතිකරවීමට හේතු වේ.
යුධ අධ්‍යයනය ස්වේච්ඡාවෙන් හෝ අනිවාර්යයෙන් සිදු කළ යුතු රාජකාරියකි. තාක්ෂණික උපකරණ ක්‍රියාකරවීමට හෝ යුධ භූමියට පිවිසීමට ප්‍රථම ඔහු හෝ ඇය වෛද්‍ය පරීක්ෂණයකට හෝ බොහෝ විට ශාරීරික පරීක්ෂණයකට ලක්විය යුතුය. එමගින් සමත් වුවහොත් ඔහු හෝ ඇයට ප්‍රාථමික පුහුණුව ලබා ගත හැක. ප්‍රාථමික පුහුණුව නවක භටයන් හට ලබා දෙන්නකි. මෙම පුහුණුව මගින් ලබා දෙන මූලික දත්ත සහ පුහුණු ශිල්ප ක්‍රම මගින් ප්‍රබල හමුදා සාමාජිකයෙකු නිර්මාණය කරයි. මෙම ඉලක්ක සාක්ෂාත් කර ගැනීමට මෙම නිලධාරීන් ශාරීරිකව, තාක්ෂණිකව සහ මානසිකව සන්න සන්නද්ධ කරයි. මෙම සන්නද්ධ කිරීම් මගින් යුධ කටයුතුවලට සුදුසු වන පරිදි සේවා සාමාජිකයන් නිර්මාණය කිරීමේ වගකීම පුහුණු උපදේශකවරු සතුය.
මූලික පුහුණු කටයුතුවලින් අනතුරුව එම සාමාජිකයන් විසින් තෝරාගනු ලබන විශේෂතා යටතේ සංකීර්ණ පුහුණුවකට ලක් කෙරේ. නාවික අධ්‍යයනයන් හි සිට පුපුරණ ද්‍රව්‍යය අධ්‍යයනය දක්වා පරාසයක සංකීර්ණ පුහුණුවකට නවකයන් හට අවස්ථාව ලැබේ. තවද, යුධ තාක්ෂණය සහ අදාල උපකරණ පිළිබඳ අධ්‍යයනයකටද ඔවුන් ලක් වේ.
http://en.wikipedia.org/wiki/Military_education_and_training
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මොරවක පිහිටා ඇති පාසලකි. මෙම පාසලේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යා‍ෙවා 2064ක් පමණ ඉගෙනුම ලබයි. මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය සතුව ගොඩනැගිලි 16 කි. මොරවක කනිටු විදුහල සතුව ගොඩනැගිලි 06 කි. මෙම විදුහල් දෙකේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් 3000 ක් පමණ වේ. දැනුම, කුසලතා, ආකල්ප වර්ධනය කරන විවිධ අධ්‍යාපනික අංශ විදුහලේ පිහිටා ඇත. මෙම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ සේවයට කැපවූ ගුරැ මව් පිය වරු 62 කි. මොරවක කනිටු විදුහලේ ගුරු මව් පිය වරු 30 කි.
පිහිටීම
ශ්‍රී ලංකා ද්වීපයේ නිරිත දිග තෙත් කලාපයට අයත් දකුණු දේශයේ සුන්දර සිංහරාජ වනෝද්‍යානයට නුදුරින් පිහිටි කොටපොල ප්‍රාදේශීය මහා ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් බටහිර මොරවක්කෝරළයේ, මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 2377 ක් පමණ උසින් මොරවක් කන්ද නමින් රමණීය කදුයායක් පිහිටා ඇත. මේ රමණීය වනෝද්‍යානය පාමුල දකුණු පසින් ගලා බසින නිල්වලා නදී සුර කුමරිය ප්‍රදේශයේ එකම සම්පත වී වැජඹෙන්නීය. මේ සුරකුමරිය මිල්ල ඇල, අමුණුදොල නමින් යුත් යෙහෙලියන් දෙදෙනෙක් සමග කෙලිදෙලෙන් සිට වන සිරි විදිති.මේ තිදෙනාට මැදිව මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 500 ක් පමණ උසින් පිහිටි චමත්කාරජනක කදු ගැටයක සැදුම් ලත් නානාවෘක්ෂ රෝපිත ගෙඋයනේ අප විදුහල පිහිටා ඇත.
අප ප්‍රදේශයේ වැසියන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය තේ වගාවෙන් සලසා ගෙන ඇති අතර වී ගොවිතැන, අල, බතල, කෙසෙල් , පොල් ගෙවතු වගාවන් ද අතනොහැර පරිභෝජනයට ගෙන ඇත.
දෙනියාය- ගාල්ල මහා මාර්ගයේ 40-41 සැතපුම් කණු අතර මැද මෙම විදුහල පිහිටා ඇත. විදුහල් මාතාව අක්කර දහයක් හිමි බ්ම් කඩක් අරා වැජඹෙන්නීය. විදුහල සිට සැතපුමක් දුරින් දකුණු පසින් මොරවක නගරය පිහිටා ඇත. මොරවක පොලිසීයට සැතපුම් එකහමාරකි. මොරවක රජයේ රෝහලට සැතපුම් දෙකහමාරකි.
මහාවංශය
මහාවංශය යනු ලක්දිව මහා විහාර ඉතිහාසය ප්‍රධානකොට රජරට රාජධානියේ ඉතිහාසය පිළිබඳව මහා විහාරික මහානාම හිමි විසින්  පාලි භාෂාවෙන් ලියනලද, ඓතිහාසික කාව්‍යයකි.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ආරම්භය
බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍ය යටතෙහි වූ ලංකාවේ ප්‍රසිද්ධ ඉගැන්වීමේ දෙපාර්තමේන්තුව මගින්, ක්‍රි.ව.1880 මාර්තු මස 19 දින මාර/මොරවක ආණ්ඩුවේ ස්වභාෂා පිරිමි පාඨශාලාව ආරම්භ කරන ලදි. වර්තමාන මොරවක නගරය අසල පිහිටි ස්ථානයක එදා කටු මැටි ගසා බටකොළ සෙවිලි කර සාදන ලද තාවකාලික ස්කෝල බංගලාව මේ විදුහල උපත ලද තිඹිරි ගෙය විය.
මහාවංශය
චූල වංශ සංකල්පය
මහානාම හිමියන් විසින් ලියන ලද කොටස (ජර්මන් ජාතික ගෛගර් පඬිතුමා විසින් පරිවර්තනය කරන ලද) මහාවංශය ලෙසත් අනිත් කතුවරුන් විසින් ලියන ලද කොටස් චුලවංශය ලෙසත් හඳුන්වා දී තිබේ.මේ සඳහා පාදක වී තිබෙනුයේ සිංහලයේ රජවරුන් පිළිබඳ ව පූජාවලියෙහි එන යෙදුමකි. කෙසේ වුවත් බොහෝ උගතුන්ගේ පිළිගැනීම අනුව චුලවංශය ලෙස කෘතියක් තිබී නැත. සිංහල බෞද්ධ භික්ෂුන්වහන්සේලා විසින් සම්පාදිත, චූල වංශය (සුළුතර වංශ කථාව) නම් සාමායක වෙළුමක් ඇති බවට ගයිගර් නම් ජර්මන් ජාතික පඬිවරයා මත‍යක් ඉදිරිපත් කර ඇත.ය   මහාවංශ I වන කාණ්ඩයේ එන රජවරු මහාවංශ රජවරු ලෙසත් ඉන් පසු කාණ්ඩ වල එන රජවරු චූලවංශ රජවරු ලෙසත් පූජාවලියෙහි සඳහන් වී තිබේ. ගයිගර් පඬිවරයා මහාවංශයේ II වන කාණ්ඩයේ සිට චූල වංශය යන නාමය භාවිතා කර ඇත්තේ මේ නිසයි. ඒ හැරෙන්න‍ට චූල වංශය නමින් ග්‍රන්ථයක් සම්පාදනය වූ බවට වෙනත් සාක්ෂියක් හමු වි පඹයා
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ආරම්භය
විදුහල පිළිබඳ ලිඛිත තොරතුරු අප සතුව ඇත්තේ ක්‍රි.ව 1882 දී සිටය. එදා පිරිමි ළමුන් 84 දෙනෙක් අධ්‍යාපනය ලැබූ මෙම විදුහලේ ගුරු මණෟඩලය දෙදෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. එහි මුල් ගුරුවරයා වශයෙන් කටයුතු කර ඇති එස්.එම් සිරිවර්ධන ගම්සභාවේ ලිපිකරුද විය. එදා ඔහුගේ මාසික වැටුප වූ රුපියල් විසිපහ (25) ලබාගැනීම සඳහා මාතර කච්චේරියට යායුතු විය. ඒ වෙනුවෙන් පෙර දින අකුරැස්සට සැතපුම් 17ක් පයින් ගිය බව ලොග්පොතේ සටහන් වී ඇත. ආරම්භ කාලයේ විදුහලට ශිෂ්‍යයන් කැඳවාගෙන ඇත්තේ මාතර ඒජන්ත උන්නාන්සේගේ නියමය පරිදි වැලිව පොලිස් ඔපිසර මඟිනි.
මහාවංශය
මහානාම හිමියන් විසින් කරවන ලද කොටස
මහාවංශය ආවරණය කරන කාල පරිච්ඡේදය වනුයේ, බුදුන් වහන්සේගේ ලංකා ගමනය සිට .පූ. 543 දී කාලිංගයේ (පුරාතන ඔරිස්සාව) විජය රජතුමා ගේ ආගමනයෙහි සිට, මහාසේන රජතුමා (ක්‍රි.ව. 334–361) ගේ රාජ්‍ය කාලය දක්වා කාලයයි.
මෙහි ගාථා 52ක් පරිච්චේද 37කින් දක්වා ඇත.
13 වැනි සියවසයේ වැඩ සිටි ධම්මකිත්ති හිමියන් විසින්කරවන ලද කොටස
මහසෙන් රජුගේ සිට මහා පරාක්‍රමබාහු රජු ගේ අවසන් කාලය දක්වා ලියන ලද කොටසයි. පරිච්ඡේද 37-79 දකවා රචිතයි. පරාක්‍රමබාහු රජු පිළිබඳ පමණක් අධ්‍යාය 18ක් භාවිතා කොට වීරත්වයක් ආරෝපණය කොට තිබේ. හුදෙක් ඉතිහාසය දැක්වීම ම අරමුණු කොට ඇත.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ආරම්භය
බෞද්ධ ආගමික කටයුතු ආරම්භ කර ඇත්තේ 1895 අප්‍රේල් මස 19 දින දීය. එයත් "සරඹ" වශයෙන් දිනපතා උදේ 8.00ට කලින් පා ගමනින් විහාරස්ථානයට ගොස් ආපසු පැමිණීමට පමණක් සීමා විය. ඒ සඳහා අවසර ලබා ගත යුතුව තිබිණී. 1905 මැයි මස 04 වන දින සිට වෙසක් උත්සවය සඳහා විදුහල වැසීමටත් 1930 ජුනි මස 11 දින සිට පොසොන් උත්සවය සඳහා විදුහල වැසීමටත් අවසර ලැබී ඇත. 1945 දක්වා සෑම වර්ෂයකම මැයි මාසයේ අධික වර්ෂාව හා ගංවතුර නිසා දින 10 කට නොඅඩු ගණනක් විදුහල වසා ඇත.
මහාවංශය
බුද්ධරක්ඛිත තෙරුන් විසින් කරවන ලද කොටස
මහා පරාක්‍රමබාහු රජු සිට හතරවන පරාක්‍රමබාහු රජු දක්වා කරවන ලද කොටස 80-90 පරිච්ඡේදය දක්වා බුද්ධරක්ඛිත තෙරුන් විසින් රජවරු 23ක් පිළිබඳ කරුණු ඇතුලත්ව රචිතයි.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
මිශ්‍ර පාඨශාලාවක් වීම
1906 පෙබරවාරි 01 දින සිට ස්වභාෂා පිරිමි පාඨශාලාව මිශ්‍ර පාඨශාලාවක් බවට පත්කිරීම නිසා ප්‍රදේශයේ ගැහැණු ළමුන්ටද අකුරු ඉගෙනීමේ භාග්‍යය උදාවිය. 1992 මාර්තු 09 දින මොරවක ගැහැණු පාඨශාලාව වෙනම ආරම්භ කරන තෙක් මෙම විදුහල මිශ්‍ර පාඨශාලාවක් වශයෙන් පැවතිනි.
මහාවංශය
තිබ්බොටුවාවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමියන් විසින් කරවන ලද කොටස
හතරවන පරාක්‍රමබාහු රජු ගේ කාලයේ සිට ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ අවසාන රජු දක්වා වු කාලය 100 වැනි පරිච්ඡේදය දක්වා රජවරු 24කගේ තොරතුරු දක්වයි.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
ක්‍රි.ව. 1923 පෙබරවාරි 01 දින මොරවක පිරිමි පාඨශාලාව කණිෂ්ඨ පංතියේ ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් බවට පත්කිරීමෙන් පසු ඉංග්‍රීස් ඉගැන්වීම ආරම්භ විය. 1918 සිට 1923 අතර කාලය තුළ "සාමාන්‍ය ලේඛ" නමින් හැදින්වූ චක්‍රලේඛ රාශියක් විදුහලට ලැබී ඇත. විදුහලේ ලොග් පොතේ සටහන් කර ඇති පරිදි 1918 අංත 36 දරණ සාමාන්‍ය ලේඛයෙහි සඳහන් "පාත්ත පංතිවල" සෑම ළමයෙකුටම යුද්ධය ගැන ඇතැම් කරුණු හා අපේ හේවායින් කරන ලද නිර්භීත ක්‍රියා දැනගත හැකිවනු පිණීස හයියෙන් ඔවුන්ට කියා දිය යුතුය." යන පාඨයෙන් එදා අධ්‍යාපන පරමාර්ථ මෙන්ම සිංහල භාෂාවේ තත්ත්වයද වටහාගත හැකිවේ. එදා සිංහල පොතපත ඉතාමත් විරලය. 1918 දී පාඨාශාලාවේ තිබී ඇත්තේ හෝඩිපොත් හතරක් (04) පමණි. ඒවා බ්‍රිතාන්‍ය රජයෙන් නොමිළයේ ලැබී ඇත.
මහාවංශය
සංස්කෘතික දෙපාර්තුමේන්තුව විසින් කරවන ලද කොටස
වර්තමානය දක්වා ලියැවේ.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
1888ත් 1922ත් අතර කාලය තුළ මෙම ප්‍රදේශයේ කොළරාව, අතීසාරය, උණ සන්නිපාතය මෙන්ම මැලේරියාවද බලවත් සේ පැතිර තිබුණි. 1895 වර්ෂයේ පමණක් වසංගත වෙනුවෙන් දින 49ක් පාඨශාලාව වසා ඇත. 1939 ජූලි 28 වන දින සවද 6.00 – 9.00 දක්වා දෙනියාය සංචාරක වෛද්‍ය නිලධාරීතුමා මැලේරියාව පිළිබඳව "මැජික් ආලෝකයෙන්" කථාවක් කළ බව සඳහන් වේ. එය එදා තිබූ චිත්‍රපට විශේෂයක් විය හැකියි.
මහාවංශය
මුද්‍රණ හා පරිවර්තන
=සිංහල බසට පරිවර්ථන === මහාවංශයෙහි පළමු මුද්‍රිත සංස්කරණය හා ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය, 1837 දී, The Mahavamsa නමින් ලංකා සිවිල් සේවයෙහි නිලධාරියෙකු සහ ඉතිහාසඥයෙකු වූ ජෝර්ජ් ටර්න්අවර් විසින් ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි. 1912 දී විල්හෙල්ම් ගෙයිගර් විසින්, මහාවංශයෙහි ජර්මන් පරිවර්තනයක් සම්පූර්ණ කරන ලදි. මේබල් හෙයින්ස් බෝඩ් විසින්, මෙය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කරන ලද අතර, ගෙයිගර් විසින්, ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය සංශෝධනය කරන ලදි.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
1943 පෙබරවාරි 14 දින ඩී.එස්. සේනානායක ගරු කෘෂිකර්ම ඇමති තුමාග් ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති ආහාර වගා කිරීමට උනන්දු කිරීමේ උත්සව සභාවක් 1948 පෙබරවාරි 04 වන දින නිදහස ලැබීම නිමිත්තෙන් පවත්වන ලද දින 07ක උත්සව මාලාවක්, 1949 ජනවාරි 04 වන දින මෙම විදුහලේ හයෙන් ඉහළ ශ්‍රේණි වෙන්කොට "මොරවන ජූනියර් පාඨශාලාව" ආරම්භ කිරීම නිමිත්තෙන් පවත්වනලද උත්සව සභාවත් විදුහල් ඉතිහාසයේ වැදගත් සටහන් විය. මෙම ජූනියර් පාඨශාලාවට හයවන ශ්‍රේණියේ ගැහැණු ළමයින්ද ඇතුළත් කළහ.
මහාවංශය
බුද්ධාගම
ආගමික පුස්තකයක් ලෙසින් නොසැළකුණත්, මහාවංශය ලක්දිව බුද්ධාගම පිලිබඳ වැදගත් ග්‍රන්ථයෙකි. සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේගේ කාලයෙන් ආරම්භ කරමින්, ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික ඉතිහාසයේ ආදි යුගය එය විසින් ආවරණය කෙරෙයි. බුදුන්වහන්සේගේ පරිනිර්වාණය සිදුවූ දින සිට, ධර්මය විමර්ශනයට ලක්වුනු විවිධ බෞද්ධ සංගායනාවන් දක්වා, ඉන්දියාවේ  බුද්ධාගමෙහි ඉතිහාසයද සංක්‍ෂිප්ත ලෙසින් එය ගෙන හැර දක්වයි. මහාවංශයෙහි සෑම පරිච්ඡේදයක්ම කෙළවර වනුයේ, සැදැහැතියන්ගේ පසන් ප්‍රමෝදය සඳහා යන්න ලියා දැක්වීමෙනි. එහි මතය අවධාරණය කිරීමෙන් හැඟෙන්නේ, අනුරාධපුරයෙහි මහාවිහාර සිද්ධස්ථානයෙහි අනුග්‍රාහකයන්ව සිටි රජුන්ගේ යහපත් ක්‍රියාවන් ලේඛනගත කිරීමට මෙය සම්පාදනය කෙරුණු බවකි.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
1956.01.01 දින සිට ජ්‍යෙෂ්ඨ පාඨශාලාවක් බවට පත්වූ මෙම විදුහලේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් බොහෝ දෙනෙකුගේ අධ්‍යාපන මූලස්ථානය විය. 1958.01.01 දින සිට මහා විද්‍යලයත් බවට උසස් කරන ලද අතර සිසුන් 04 දෙනෙකුගෙන් උසස් පාඨශාලා සහතික පත්‍ර පන්තිය ආරම්භකර ඇත. 1961.10.06 දින මෙම විදුහලේ ප්‍රථම ත්‍යාග ප්‍රධානෝත්වය මුදල් ඇමති ගරු ජෝර්ජ් රාජපක්ෂ මැතිතුමා පැමිණ ඇත.
මහාවංශය
ඉතිහාසය
මහාවිහාරයෙහි බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා, ක්‍රි.පූ. 3වන සියවසෙහි සිටම, ශ්‍රී ලාංකික ඉතිහාස වංශ කතා (මුඛ පරම්පරාගතව) පවත්වාගෙන ආහ. මෙම පුරාවෘත්ත එක් කිරීම හා තනි ග්‍රන්ථයක් ලෙසින් සම්පාදනය කිරීම, ක්‍රි.ව. 5වන සියවසෙහිදී, බෞද්ධ භික්ෂුවක් වූ මහාථෙර මහානාම විසින් සිදුකෙරිණි. විල්හෙල්ම් ගෙයිගර්ට අනුව, මහාවංශ අත්තකථා නමින් පූර්ව සම්පාදනයක් තුබූ බවටත්, මහාථෙර මහානාම විසින් මෙම පුස්තකය ආශ්‍රය කල බවටත්, වංසත්ථප්පකාසිනියේ හි සීහළට්ඨකථා සහ රජවරුන්ගේ ලේඛන(පින්පොත්) මුලාශ්‍ර ලෙස ගත්බව මහාවෂ කතුවරයාම සදහන් කරයි. සීහළට්ඨකථා හි මහාවංසය මහාවිහාරයේදි ලියන ලද බව වංසත්ථප්පකාසිනියේ සදහන්ය.අභයගිරිවිහාරවසී හිමිවරුන් පවත්වාගෙන ගිය උත්තරවිහාරට්ඨකථා ද මුලාශ්‍ර කරගත් බව පැහැදිලිය. සාක්ෂි ඇත. දීපවංශය නමින් හැඳින්වෙන, දැනටද පවතින, තවත් මුල් ලේඛනයක්, මහාවංශයට වඩා අඩුවෙන් තොරතුරු දරමින් සරල බවක් දනවන අතර, බොහෝ විට මහාවංශ අත්තකථා ඇසුරින්ම සම්පාදනය කල බවට සැලකිය හැක.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
1967.03.01 දින මධ්‍ය මහා විද්‍යාල පාසල් භූමියේ නව ගොඩනැගිල්ල ඉදිකොට විවෘතකරන ලදී. මෙතෙක් දෙවරු වශයෙන් තිබූ පාසල මෙදින සිට තනිවරුව වශයෙන් පැවැත්විනි. 1969 "චේතනා" සඟරාවේ දසවැනි කලාපයද, පරිසරය,"සමාජ විද්‍යා" සංකල්පනා, යනාදී සඟරා බිහි කිරිමෙන් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන්ගේ නිර්මාණ කුසලතා අතිශයින්ම දියුණූවට පත්කර ඇත. සිසුන් විසින් රඟ දක්වන ලද "නොබිදුණු තත්" නාට්‍ය නිර්මාණය ඉතා විශිෂ්ඨය. 1972.10.19 දින විදුහල ලද විභාග ප්‍රතිඵල අනුව අ.පො.ස (උසස් පෙළ) විභාගයට ඉදිරිපත් වූ 17 දෙනාගෙන් 07 දෙනෙක් සමත් වූහ.
මහාවංශය
ඉතිහාසය
සහස්‍රවර්ෂ දෙකක කාල සීමාවක් අවිච්ඡින්න ඓතිහාසික වාර්තාවක් සපයන හා, සමහරවිට සාමුහිකව මහාවංශය ලෙසින් හැඳින්වෙන සංයුක්ත කෘතිය, ලෝකයේ දීර්ඝතම නොබිඳුනු ඉතිහාස විස්තර අතුරින් එකක් ලෙස සැලකෙයි. අශෝක අධිරාජයාගේ මරණයට පෙර විෂය කොටස විශ්වාස කල නොහැකි සහ බොහෝ දුරට ප්‍රබන්ධමය වුවද, එය ලියැවුනු කාල සීමාව සැලකිල්ලට ගත් කල, කෘතියෙහි ඓතිහාසික නිරවද්‍යතාවය, විස්මයජනක බවට සැලකෙයි. එනමුදු, මහාවංශයෙහි එම කොටස විජයගේ ජනප්‍රවාදගත ආගමනයට මත්තෙන් ලංකා ද්වීපයෙහි  වැසියන් වූ නාගයන් සහ යක්කයන් පිළිබඳ කරුණු කාරණා අඩංගු ලේඛණයන් කිහිපය අතුරින් එකෙකි.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
1976.05.04 දින විද්‍යාලයේ විද්‍යා විෂය ධාරාව ආරම්භ කිරීම තවත් වැදගත් සිහිවටනයකි. 1976.06.28 දිනය වන විට විදුහලේ ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවන් හයෙන් ඉහළ පංති නල 612ක් ඉගෙනුම ලැබූහ. ආචාර්ය මණ්ඩලය 27 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. 1977.12.04 දින දෙමහල් ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකිරීමද, 1979.09.28 දින විදුහලේ බෞද්ධ සංගමය මෙහෙයවීමෙන් ඉදිකරන ලද බුදුමැදුර විවෘත කිරීමද විදුහල් ඉතිහාසයේ නොමැකෙන පිය සටහන්ය.1981.02.20 දින මාතර දිස්ත්‍රික් වතු අලංකාර කිරිමේ තරඟයෙන් ප්‍රථම ස්ථානය දිනාගෙන ජනාධිපති කුසලානයක් සහ රුපියල් 25000ක ත්‍යාග මුදලක් හිමිකර ගත්හ. 1982.02.10 දින කෘෂි විද්‍යා උසස් පෙළ පංති ආරම්භකිරීමෙන් විදුහල තවත් පියවරක් ඉදිරියට තැබූහ. 1983 වසරේ අ.පො.ස (උසස් පෙළ) ප්‍රතිඵල මත විද්‍ය අංශයෙන් එක් ශිෂ්‍යාවක් විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීම විදුහලේ විශිෂ්ඨ ජයග්‍රහනයකි.
මහාවංශය
ඉතිහාසය
වැදගත් ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයක් වීම හැරුණු විට එය පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු වීර කාව්‍යයකි. කදිම ගීතවත් භාෂාවකින් ලියැවුණු මතක තබා ගත හැකි කථා, එනම් යුද්ධ, ආක්‍රමණ රජ පවුලේ කුමණ්ත්‍රන, මහා ථූප සහ ජලාශ ගොඩනැංවීම පිළිබඳ කථා, කාලීන බෞද්ධ ලෝකයේ අවධානය දිනා ගත්තේය. එකල රුවන්වැලි සෑය මුළු ලෝකයේම උසම ගොඩනැගිල්ල විය. පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ ඉංජිනේරු ක්‍රම එකල ලෝකයේ තිබුණු මහා වාරි ව්‍යාපාර විය. පුරාණ කාලයේ ලියැවුණු අනෙකුත් ලේඛණ මෙන් නොව එය සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයේ බොහෝ පාර්ශවයන් ගැන සාකච්ඡා කර ඇත. රජුගේ හමුදාවට බැඳුණේ කෙසේද නැතහොත් ගොවිතැන් කළේ කෙසේද යනාදී වශයෙනි. (පරිච්ඡේද xxii – xxviii බලන්න) මහාවංශය සේද මාවත දිගේ බොහෝ බෞද්ධ රටවල්වලට ගෙන යන ලදී. එහි කොටස් වෙනත් භාෂාවලට එක්කෝ පරිවර්තනය කර නැතහොත් එහි අඩංගු කාරණා වෙනත් භාෂාවලින් නැවත කියා ඇත. බුරුමයේ හා තායිලන්තයේ එහි අගනා පිටපත් තිබේ. වෙනත් වංශ කථා වර්ගයේ පාලි කෘතීන්වල දියුණුව කෙරෙහි මහාවංශය බොහෝ සේ බලපෑවේය. එහි ප්‍රථිපලයක් වශයෙන් එකල පාලි කාව්‍යය පිළිබඳ ලෝකයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානය බවට සමහර විට ලංකාව පත් වන්නට ඇත.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ද්විභාෂා පාඨශාලාවක් වීම
1984.04.23 වෙනි දින විදුහල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයක් බවට උසස් කිරීම ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියවී ඇත. 1986 වසරේ සමස්ත ලංකා ජාතික පාසල් ක්‍රීඩා තරඟයේදී මීටර් 800, මීටර් 1500 ධාවන තරඟයෙන් නව වාර්තා  දෙකක් පිහිටුවමින් මෙම විදුහලේ එච්.ජී. රොස්ලින් ශිෂ්‍යාව (අද ක්‍රීඩා ගුරුවරිය) රන් පදක්කම් දෙකක් දිනා ගත්තාය. 1987 වර්ෂයේ මොරවක අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයේ ක්‍රීඩා තරඟ වලින් අනිකුත් මධ්‍ය විද්‍යාල හා මහා විද්‍යාල පරදවමින් ප්‍රථම ස්ථානයේ ශූරතානව දිනාගත්හ. 1990.02.05 දින ජාතික නිදහස් දිනය වෙනුවෙන් පැවැත්වූ අත්පන්දු තරඟයෙන් දකුණු පළාතේ ශූරතාවය මෙම විදුහල දිනාගත්හ.
මහාවංශය
දේශපාලනික වැදගත්කම
දේශපාලනික පණිවුඩයක් රැගත් ලේඛණයක් ලෙස නූතන ශ්‍රී ලංකාව තුල මහාවංශය වැදගත් ස්ථානයක් හිමිකරගෙන ඇත. 1930 ගණන්වලදී විශේෂයෙන් දෙමළ ජාතිකවාදී ව්යා පාරය තුල මහාවංශය පරිහාසය ට ලක්කිරීමේ කිරොගණයාදාමය ආරම්භ වූ ආකාරය බිරායාතාන්යා ජාතික ඉතිහාසඥයකු වන ජේන් රසල් විසින් විස්තරකොට ඇත. දෙමළ ජාතිකවාදීන් මෙන්ම සිංහල ජාතිකවාදීන්ටද පෙනීගියේ සිංහල බෞද්ධයන්ගේ ඉතිහාසය වන මහාවංශය සිංහල ජනයාගේ හෙජමොනික වීරකාව්යගයක් ලෙසිනි. 1930 ගණන්වලදී ජාතිකවාදී දෙමළ ජනයාගේ නායකයා වූ ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් මෙයට පහර දෙනු ලැබිණ. විජය කාශ්ය්ප පරාකරාතිමබාහු ආදී බොහොමයක් සිංහල රජවරු ද්රකවිඩයින් වූ බව ඔහු විසින් කියා සිටින ලදී. 1939 දී නාවලපිටියේදී සිංහලයින් හා මහාවංශයට පහරදෙමින් ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් සිදුකළ කුපිත කරවනුසුලූ කථාව නාවලලිටිය පස්සර මස්කෙලිය පමණක් නොව යාපනයටද පැතිරුනු පරති ථම සිංහල- දෙමළ කෝළාහළය නිර්මාණය කිරීමට හේතුවිය. බිරනයටතාන්යන යටත්විජිත පාලකයන් විසින් ඉතා ඉත්මනින් මැඩපැවැත්වූ අතර පශ්චාත් නිදහස් ගැටුම්වල ඛේදනීය ඉරමක් කරා ඇදීයාම වලකනු ලැබිණ.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
නම වෙනස්වීම
ක්‍රි.ව. 1990.12.01 දින මෙම විදුහල හිටපු ගරු අධ්‍යාපන හා උසස් අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයෙකු වූ ලලිත් ඇතුලත්මුදලි විසින් "මාර/ මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය" යන නමින් නම් කරන ලදී.
මහාවංශය
දේශපාලනික වැදගත්කම
• එළාර රජු ඝාතනය කිරීම පිලිබඳව දුටුගැමුණු රජු පසුතැවිල්ලට පත්වීම පිලිබඳ සාදාචාරාත්මක පරකන ශ්ණයට මහාවංශ කථාපුවත තුල දක්වා ඇති පිලිතුර පිලිබඳ විවිධ රචකයෝ විවිධ අදහස් දක්වා ඇත. මහාවංශය ආකරීකථමණිකයන් ඝාතනය කිරීම ‘පවුකාරයන් හා තිරිසන් සතුන් ඝාතනය කිරීම’ හා සමාන දෙයක් බව දක්වා සිටී. සමහර විචාරකයින් මෙය දක්වා සිටින්නේ සදාචාරාත්මක වැරදීමක් වන බවයි. කෙසේවෙතත් බුදුදහම පාපකාරී කිරවමෙයාවන්ගේ උස් පහත් බවක් දකී. එනම් රහත් භාවයට පත්වූ අයකු ඝාතනය කිරීම සාමාන්යු කෘතග්ජන මනුෂ්යකයකු ඝාතනය කිරීමට වඩා පාපකාරී කිරි ේයාවකි. අලියකු ඝාතනය කිරීම කූඹියකු ඝාතනය කිරීමට වඩා පවක් යැයි බෞද්ධයින් කියාසිටිනු ඇත. හින්දු මනු නීතියේද මෙවැනිම සිතීමක් අන්තර්ගතය. එහිදී බරාි හ්මණ යකු ඝාතනය කිරීම චන්ඩාල යකු ඝාතනය කිරීමට වඩා පාපකාරී කිරීමටයාවක් ලෙසින් දක්වා ඇති අතර හින්දු චාරිතරසේ සඳහා සතුන් බිලිදීමට අවසර දී ඇත. ඒ අනුව බලන කළ මහාවංශය බෞද්ධ සදාචාර ධර්මයන්ට අනුකූලය. වැදගත් කාරණය වන්නේ දුටුගැමුණු සිය කිරවංශයාව සම්බන්ධයෙන් පසුතැවිල්ලට පත්වීමය. මෙයද විශාල ලේ වැගිරීම් මාලාවකින් පසුව ලද හමුදා ජයගර‍ෞදහණයකින් අනතුරුව අශෝක රජු සාමකාමී අයකු බවට පත්වීමේ බෞද්ධ උදාහරණය හා සමාපාත කරවීම සඳහා සිදු කරන ලද්දක් වියහැක.
මොරවක කීර්ති අබේවික්‍රම මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:මොරවක