cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
පස්සර
පස්සර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, ඌව පළාතේ බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටා ඇති සුළු නගරයකි. නගරය පේරාදෙණිය-බදුල්ල-චෙන්කලඩි මාර්ගයේ, බදුල්ල සිට 17 km පමණ දුරින් පිහිටා තිබේ.
අක්මාව
අක්මාවේ දල ව්‍යුහය
අක්මාව ඛණ්ඩිකා 4 ක් දරයි, එනම්, අක්මාවේ අපර පෘෂ්ටයට පිත්තාශය සවි වී තිබේ. චතුරශ්‍ර සහ සපුච්ඡ ඛණ්ඩිකා, දකුණු අක්මා ඛන්ඩිකාවේ අපර පෘෂ්ටයේ පිහිටයි.
අක්මාවට ඇති රුධිර සැපයුම
අක්මාවට රුධිර සැපයුම් 2ක් ඇත. 1)යාකෘතික ධමනිය- සිලියැක් ධමනියෙන් ආරම්භ වී ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය ගෙන එනු ලැබේ. 2)යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව- පොෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය සහිත රුධිරය ගෙන එනු ලැබේ.යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව a)ආමාෂය b)අග්න්‍යාශය c)ප්ලීහාව d)ක්ෂුද්‍රාන්තය හා e)මහාන්ත්‍රයෙන්   ආරම්භ වේ.
පස්සර
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කය
අක්මාව
අක්මාවෙන් සංස්ලේෂණය වන පිත ගමන් කරන මාර්ගය
අක්මාවේ අනුඛණ්ඩිකා තුළ පිත් නිපදවයි. ඒ අක්මා සෛල මගින් ය. මේවා සරල ගනාකාර හැඩති වන අතර හෙපැටොසයිට නම් වේ. මේවායේ නිපදවන පිත් යුෂය අනුඛණ්ඩිකාවල අක්මා සෛල පේලි අතර අවකාෂයට එකතු වේ.(මෙයින් දැක්වෙන්නේ අක්මා කෝඨරාභ නොවේ.) ඒවා එම අවකාශය ඔස්සේ විත් ඒවායේ අන්තයේ දී ඒවාට විවෘත වන පිත්ත ප්‍රණාල ශාඛාවලට ඇතුල් වේ. මෙම ශාඛා සියල්ලෙන් පැමිණෙන පිත අවසන පිත්ත ප්‍රණාලයට එකතු වේ.
අක්මාව තුළින් රුධිරය ගමන් කරන මාර්ගය
අක්මාවට ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය යාකෘතික ධමනිය හරහා ලැබේ. මෙය සීලියැක් ධමනියේ ශාඛාවකි. මීට අමතරව ආමාෂය, ප්ලීහාව, ක්ෂුද්‍රාන්ත්‍රය, මහාන්ත්‍රය වැනි අවයව වල සිට ගලා එන පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍යවලින් පිරිපුන් රුධිරය යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව ඔස්සේ අක්මාවට සැපයේ. අක්මාවෙන් ඔක්සිජන් විමුක්ත රුධිරය පිට කරන්නේ යාකෘතික ශිරාව ඔස්සේ ය.
අක්මාවේ අනුඛණ්ඩිකාවල අක්මා කෝටරාභවලට යාකෘතික ධමනි ශාඛා සහ යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරා ශාඛා විවිධ වේ. මෙම රුධිරය කෝටරාභ හරහා ගමන් කර අනුඛණ්ඩිකාවල මධ්‍ය යාකෘතිකශිරා ශාලාවට විවෘත වේ. එම යාකෘතික ශිරා ශාඛා සියල්ල යාකෘතික ශිරාවට විවෘත වේ. එසේ පැමිණෙන රුධිරය යාකෘතික ශිරාව ඔස්සේ හෘදය වෙත ගෙන යයි.
අක්මාවේ කෘත්‍යයන්
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:මිනිස් සිරුරේ අවයව ප්‍රවර්ගය:අක්මාව
E03 අධිවේගී මාර්ගය (ශ්‍රී ලංකාව)
කොළඹ - කටුනායක අධිවේගී මාර්ගය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවනුවට ඉදි කළ E වර්ගයේ මාර්ගයයි. කිලෝ මීටර 25.8ක් දිග මාර්ගය ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අග නගරය හා කටුනායක පිහිටි බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ සම්බන්ධ කරමින් දිවෙයි. මාර්ගයේ වැඩ කටයුතු 2009 ඔක්තෝම්බරයේදී ඇරඹූ අතර 2013 ඔක්තෝම්බර් 27 වන දිනදී අති ගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමා විසින් මාර්ගය විවෘත කොට ජනතා ගත කරන ලදී. මාර්ගයේ කොළඹ සිට පෑලියගොඩ දක්වා කොටස මං තීරු 6 කින් සමන්විත වන අතර පෑලියගොඩ සිට කටුනායක දක්වා කොටස මං තීරු 4 කින් සමන්විතය.
ව්‍යාපෘතිය සඳහා සමස්ථ වියදම ඇඩො මිලියන 300 ඉක්මවූ අතර එම මුදලෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් චීනයේ එක්සිම් බැංකුවද, ඉතිරි මුදල ශ්‍රී ලංකා රජය විසින්ද දරණ ලදී.
මාර්ගයේ පළමු කිලෝ මීටර 8 සඳහා වේගය පැයට කි.මී. 80 වේ. මාර්ගයේ අනෙක් ඉතිරි කොටස සඳහා වේගය පැයට කි.මී. 100 වේ. අධිවේගී මාර්ගය සතුව පාලම් 42 ක්ද බෝක්කු 88 ක්ද පවතී. හුනුපිටියේ මීටර 480 ක් දිග බෝක්කුවක්ද ඒ අතර වේ. මෙම අධිවේගී මාර්ගය භාවිතයෙන් ජනතාවට කොළඹ සිට කටුනායක දක්වා ගමන් කිරීමට වැය වන්නේ මිනිත්තු 20 කටත් වඩා අඩු කාලයකි.
මෙම E03 අධිවේගී මාර්ගයේ කොළඹ සහ සංචාරක ගමනාන්තයක් වූ මීගමුව නගරය වෙත ගමන් ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය (ශ්‍රී ලං.ග.ම.) විසින් සුඛෝපභෝගී බස් රථ සේවාවක්ද එක්කරන ලදී.
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් මාර්ගය ඉදිකිරීම් කොන්ත්‍රාත්තුව China Metallurgical Group Corporation (MCC) හට ලබා දුන් අතර ඒ පිළිබඳ ගිවිසුම් කටයුතු 2008 අගෝස්තු 17 වන දින සිදු කරන ලදී. ව්‍යාපෘතියේ ණය ගිවිසුම් සඳහා අත්සන් තැබුනේ 2009 අගෝස්තු 6 වැනි දායී. 2013 ඔක්තෝම්බර් 27 වන දිනදී අති ගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිතුමා විසින් මාර්ගය විවෘත කෙරිණි.
ගාස්තු
කුඩා වර්ගයේ රථ වාහන සඳහා
විශාල රථ වාහන සඳහා
ශ්‍රී ලං.ග.ම./පුද්ගලික අධි සුඛෝපභෝගී බස් රථ ගාස්තු
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අධිවේගී මාර්ග - ශ්‍රී ලංකා
චින් ෂි හුවාං
චින් ෂි හුවාං (ක්‍රි.පූ. 259 පෙබරවාරි 18 – ක්‍රි.පූ. 210 සැප්තැම්බර් 10) යනු චින් රාජවංශයේ ආදිකර්තෘ මෙන්ම එක්ස්ත චීනයේ පළමු අධිරාජයායි. ඔහු උපත ලැබූයේ යිං චෙං (嬴政) හෝ චාඕ චෙං (趙政) යන නාමයෙන් චින් රාජ්‍යයේ කුමරකු ලෙසිනි. දහතුන්වන වි‍යේ දී චින්හි චෙං රජ (秦王政) ලෙස රජ වූ මොහු 38වන වියේ දී, එනම් ක්‍රි.පූ. 221දී සියලු අන්‍යෝන්‍ය සතුරු රාජ්‍ය සියල්ල යටත් කොට සමස්ත චීනයම එක්සත් කොට චීනයේ පළමු අධිරාජයා බවට පත් විය. පෙර ෂෑං සහ චෞ පාලකයන් භාවිතා කළ "රජ" පදවි නාමය භාවිතා කරනු වෙනුවට ඔහු, ක්‍රි.පූ. 220 සිට 210 දක්වා චින් රාජවංශයේ පළමු අධිරාජයා (始皇帝) ලෙස රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියේ ය. ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ "අධිරාජයා" (皇帝, ) යන පදවි නාමයේ "පළමු" යන්න සඳහන් කිරීමෙන් එය ඔහුගේ නිමැවුමක් බව දක්වයි. මෙය ඉදිරි සහස්‍රක දෙකක කාලය තුළ චීන පාලකයන් විසින් භාවිතයට ගෙන තිබේ.
ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ සෙන්පතීන් විසින් චීන රාජ්‍යය විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත කරන ලදී: චූ ප්‍රදේශයට දකුණින් සිදුකළ ආක්‍රමණ මගින් ස්ථිර‍ ලෙසම හුනාන් සහ ගුවාංදොංවරුන්ගේ යුඒ භූමි චීන සංස්කෘතික කක්ෂයට ඇතුළත් විය; මධ්‍ය ආසියාවේ ආක්‍රමණ මගින් සංචාරක ෂියොංනුවරුන්ගේ ඕර්ඩොස් ලූපය යටත් කරගැනිණි. නමුත් මෙය ක්‍රමිකව මෝඩු චන්යු යටතේ රාජ්‍ය සන්ධානයකට හේතු විය. පැරණි චීන ජනපදවල විවිධාකාර සම්ප්‍රදායයන් සම්මතකරණය සඳහා ආර්ථික සහ දේශපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදු කිරීමට චින් ෂි හුවාංට ඔහුගේ අමාත්‍යවරයකු වූ ලි සි උපකාර විය. සම්ප්‍රදායිකව ඔහු විසින් බොහෝ පොත් තහනම් සහ ගිනිබත් කොට විද්වතුනට දඬුවම් පැමිණවූයේ යැයි පැවසේ. ඔහුගේ මහජන ව්‍යාපෘති අතරට විවිධාකාර ජනපද ප්‍රාකාර වෙනුවට තනි චීන මහා ප්‍රාකාරයක් ඉදිකිරීම සහ දැවැන්ත ජාතික මාර්ග පද්ධතියක් සැකසීම අයත් වේ. එසේම ඔහු විසින් ඉදිකළ නගරයක් තරම් විශාල සොහොන්ගැබේ ආරක්ෂාවට ජීව ප්‍රමාණයේ ටෙරාකොටා හමුදාවක් ද තනවා තිබේ. ක්‍රි.පූ. 210දී සිය මරණය තෙක්ම රාජ්‍ය පාලනය කළ ඔහු අමරණීයත්වයේ පානයක් සෙවීමට නිරර්ථක වෑයමක යෙදී තිබේ.
ජර්මානු භාෂාව
“ජර්මානු” හෙවත් අලමානී බස (Deutsch /ඩොඉට්ශ්/) යනු බටහිර ජර්මානුක භාෂාවලට (Germanic Languages) අයත් ඉන්‍දු-යුරෝපීය භාෂාවකි. මෙම භාෂාව ප්‍රධාන වශයෙන් මධ්‍යම යුරෝපයේ කථා කරයි. එය ජර්මනිය, ඔස්ට්‍රියාව, ස්විට්සර්ලන්තය, ඉතාලියේ දකුණු ටයිරෝල්, ජර්මානු බස කතා කරන බෙල්ජියමයේ ප්‍රජාව සහ “ලීඛ්ටෙන්ස්ටීන්” ( Liechtenstein ) යන ප්‍රදේශ සහ රටවල වැඩිපුර ම කතා කරන හා නිල හෝ සම-නිල භාෂාව වේ. එය ලක්සම්බර්ග්හි නිල භාෂා තුනෙන් එකක් වන අතර පෝලන්තයේ ඔපෝල් වොයිවොඩිෂිප් (Opole Voivodeship) හි සම-නිල භාෂාවකි. ජර්මන් භාෂාව එය අයත් බටහිර ජර්මානු භාෂා ශාඛාව තුළ අප්‍රිකානු, ලන්‍දේසි, ඉංග්‍රීසි, ෆ්‍රීසියානු භාෂා, ලක්සම්බර්ග් සහ යීදිෂ් ඇතුළු අනෙකුත් භාෂාවන්ට වඩා බොහෝ සෙයින් සමාන ය. තවද උතුරු ජර්මානු ශාඛාවට අයත් ඩෙන්මාර්ක්, නෝර්වේජියානු සහ ස්වීඩන් යන භාෂාවලට වාග්විද්‍යාත්මක ව සමානකම් දක්‍වයි. ජර්මන් භාෂාව යනු ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පසුව ලොව වැඩිපුරම කතා කරන දෙවන ජර්මානුක භාෂාවයි. ලෝකයේ ප්‍රධාන භාෂාවක් වන ජර්මානු භාෂාව ලොව පුරා මිලියන 100 කට ආසන්න ජනතාවකට ආවේණික භාෂාවක් වන අතර යුරෝපා සංගමයේ වැඩිපුරම කතා කරන ස්වදේශීය භාෂාව වේ. ඉංග්‍රීසි සහ ප්‍රංශ භාෂාවෙන් පසු යුරෝපා සංගමයේ බහුලව කථා කරන විදේශීය භාෂාව ජර්මන් බස වන අතර එය සමස්ත කථිකයින් අනුව යුරෝපා සංගමයේ දෙවන විශාලතම භාෂාව වේ. ප්‍රාථමික පාසල් මට්ටමින් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් පසු යුරෝපා සංගමයේ වැඩිපුරම උගන්වනු ලබන දෙවන විදේශීය භාෂාව ජර්මානු භාෂාවයි. එමෙන් ම ඉංග්‍රීසි හා රුසියානු භාෂාවෙන් පසු වෙබ් අඩවි වල බහුලව ම භාවිතා වන දෙවන විද්‍යාත්මක භාෂාව සහ තෙවනුව වැඩිපුරම භාවිතා වන භාෂාවයි. නව පොත් වාර්ෂික ප්‍රකාශනය අනුව ජර්මානු භාෂාව කතා කරන රටවල් පස්වැනි ස්ථානයට පත්‍ව ඇති අතර ලෝකයේ සියලුම පොත් වලින් දහයෙන් එකක් (ඊ-පොත් ඇතුළුව) ජර්මානු භාෂාවෙන් ප්‍රකාශයට පත් කෙරේ. එක්සත් රාජධානියේ, ජර්මානු සහ ප්‍රංශ ව්‍යාපාර සඳහා වඩාත්ම ඉල්ලුම් කරන විදේශීය භාෂාවන් වේ (ව්‍යාපාර වලින් 49% සහ 50% පිළිවෙලින් මෙම භාෂා දෙක වඩාත් ප්‍රයෝජනවත් යැයි හඳුනා ගනී).
ජර්මානු යනු නාමපද, සර්‍වනාම සහ නාමවිශේෂණ සඳහා අවස්ථා හතරක් ඇති, උද්ධෘත භාෂාවකි. එනම් ලිංගභේද තුනක් (පුරුෂ, ස්ත්‍රී, නපුන්සක) සහ සංඛ්‍යා දෙකක් (ඒකීය, බහු) සහිත භාෂාවකි. එය එහි වචන මාලාවෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ලබා ගන්නේ ඉන්‍දු-යුරෝපීය භාෂා පවුලේ පුරාණ ජර්මානු ශාඛාවෙනි. එහි සමහර වචන මාලාව ලතින් සහ ග්‍රීක භාෂාවෙන් ව්‍යුත්පන්න වී ඇති අතර ප්‍රංශ සහ නූතන ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් වචන අඩු ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇත. ජර්මානු යනු “බහුභාෂා” (pluricentric language) භාෂාවක් වන අතර එහි ප්‍රමිතිගත ප්‍රභේද වන්නේ ජර්මානු, ඔස්ට්‍රියානු සහ ස්විස් සම්මත ජර්මානු භාෂා ය. ඉතාලිය සිය භූමියේ සිටින සියලුම ජර්මානු කතා කරන සුළු ජාතීන් “ජාතික‌ ඓතිහාසික සුළුතරයන්” ලෙස පිළිගන්නා අතර දකුණු ටයිරෝල් හැරුණු විට උතුරු ඉතාලියේ කලාප කිහිපයක ජර්මානු කතා කරන ප්‍රභේද ආරක්‍ෂා කරයි.
ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2006
යුනිටෙක් කුසලානය අවලංගු කිරීමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව හා ඉන්දියාව අතර තරග 3කින් සමන්විත එක්දින ජාත්‍යන්තර තරගමාලාවක් පැවැත්වීමට සැලසුම් විය. තරගමාලාවට කාලගුණය හරස්වීම නිසා එකදු තරගයක් හෝ තීරණයක් සහිතව අවසන් නොවූ අතර අවසාන තරග 2 එකදු පන්දුවක් හෝ යැවුවේ නැත.
3 වන එදිජා තරගය
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු රජු
සේනාසම්මත වික්‍රමබාහු රජු මහනුවර රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයා ලෙස සැලකේ. ක්‍රි. ව. 1469 සිට 1511 දක්වා පාලනය ගෙන ගියේ ය. එකළ සෙංකඩගල වෙත ගිය සේනාවක් විසින් සම්මත කරගෙන රජකකරවූ නිසා සේනාසම්මත යන නමින් හැදින්විය. මෙකළ අඟ රාජධානිය කෝට්ටේ වූ අතර මෙතුමා විසින් මහනුවර රාජධානිය අර්ධ ස්වාධින රාජ්‍යයක් ලෙස කෝට්ටේ රාජධානිය යටතේ පාලනය කරන ලදී. එතුමා කෝට්ටේ රාජකීය ලේ උරුමයක් සහිත අයෙකු වූ අතර එතුමාගේ පුතු වූ ජයවීර බණ්ඩාර කුමරු පසුව රාජ්‍යයත්වයට පත් විය.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:සිරි සඟ බෝ රාජ වංශය
ඊජිප්තුවෙහි දහඅටවන රාජවංශය
පුරාතන ඊජිප්තුවේ දහඅටවන රාජවංශය (රාජවංශය XVIII) (ක්‍රි.පූ. 1543–1292 පමණ) යනු වඩාත් ප්‍රකටම පුරාතන ඊජිප්තු රාජවංශයයි. මෙම රාජවංශය ඊජිප්කුවේ ප්‍රසිද්ධම පාරාවෝවරුන්ගෙන් සමන්විත වේ. ඒ අතරට 1922දී හොවාඩ් කාටර් විසින් සොහොන්ගැබ සොයාගනු ලැබූ තුතන්ඛාමුන් ද අයත් වේ. මෙම රාජවංශය තුත්මෝසිස් (ඉංග්‍රීසි:තොත් ඔහුව දරාසිටියේ ය) නැමැති පාරාවෝවරුන් සිව්දෙනකු විසින් රජකම් කළ නිසා තුත්මෝසීය රාජවංශය ලෙස ද හඳුන්වයි.
XVIIIවන රාජවංශයේ රාජ්‍ය විචාළ ප්‍රකට පාරාවෝවරුන් අතර, දේශීය රාජවංශයක වැඩිම කාලයක් රජකම් කළ පාරාවෝවරිය වූ හට්ෂෙප්සුට් (ක්‍රි.පූ. 1479–1458 පමණ), සහ "අන්‍යලබ්ධික පාරාවෝ" අක්නා‍ටෙන් (ක්‍රි.පූ. 1353–1336 පමණ) සහ ඔහුගේ රැජින වූ, නෙෆර්ටිටි ද වේ.
රාජවංශය XVIII, ඊජිප්තු නව රාජධානියේ බිහි වූ රාජවංශ ත්‍රිත්වය අතරින් පළමුවැන්න ද වේ. මෙකල ඊජිප්තුව බලය අතින් එහි උච්චස්ථානයට පත් විය.
කාලනිර්ණය
විකිරණශීලී කාබන් කාලනිර්ණය අනුව XVIIIවන රාජවංශය ඇරඹී ඇත්තේ දැනට පිළිගැනෙන දිනය වන ක්‍රි.පූ. 1550ට වර්ෂ කිහිපයකට පෙරයි. විකිරණශීලී කාබන් දිනැයුම අනුව මෙහි ඇරඹුම ක්‍රි.පූ. 1570–1544 අතරට අයත් වන අතර, මෙහි මධ්‍යනය වර්ෂය ක්‍රි.පූ. 1557 ලෙස ගැනේ.
මුල්කාලීන XVIIIවන රාජවංශය
XVIIIවන රාජවංශය පිහිටුවන ලද්දේ, Iවන අහ්මෝස් විසිනි. ඔහු XVIIවන රාජවංශයේ අවසාන පාලකයා වූ කාමොස්ගේ පුත්‍රයා හෝ සොහොයුරකු ලෙස සැලකේ. අහ්මෝස් හික්සොස් පාලකයින්ට එරෙහි යුධ ව්‍යාපාරය අවසන් කළේ ය. ඔහුගේ සමය දෙවන අන්තර්මධ්‍ය යුගයේ සහ නව රාජධානි යුගයේ ආරම්භය ලෙස සැලකේ. අහ්මෝස්ගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් Iවන අමෙන්හොටෙප් සිහසුනට පත් වූ අතර, ඔහුගේ සමයේ එතරම් වැදගත් සිදුවීම් වාර්තා නොවේ.
Iවන අමෙන්හොටෙප්ට ඔහුගෙන් පසු සිහසුනට පුරුෂ අනුප්‍රාප්තිකයකු නොවී ය. ඊළඟ පාරාවෝවරයා වූ Iවන තුත්මෝස් විවාහයක් මගින් රාජකීය පවුලට සම්බන්ධ වූවකු යැයි සිතිය හැක. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ දී ඊජිප්තු අධිරාජ්‍යයේ දේශ සීමා වඩා පුළුල් වූ අතර, එය උතුරින් යුප්‍රටීස්හි කර්චෙමිෂ් දක්වාත්, දකුණින් සිව්වන මහා ඇල්ලෙන් එහා කුර්ගුස් දක්වාත් ව්‍යාප්ත විය. Iවන තුත්මෝස්ගෙන් පසු IIවන තුත්මෝස් සහ ඔහුගේ බිරිය වූ හට්ෂෙප්සුට් රැජින රාජ්‍යත්වයට පත් විය. ඇය Iවන තුත්මෝස්ගේ දියණිය වූ අතර, ඇය සිට සැමියාගේ මරණින් පසු පාරාවෝවරිය බවට පත්ව සිය සුළුපුත්‍රයා ලාබාල අවධියේ වසර විස්සක් රාජ්‍ය විචාළා ය. ඇගේ සුළු පුත්‍රයා පසුව IIIවන තුත්මෝස් පාරාවෝවරයා බවට පත් විය.
IIIවන තුත්මෝස් මෙතෙක් සිටි ශ්‍රේෂ්ඨතම රණකාමී පාරාවෝවරයා ලෙස සැලකෙන අතර, ඔහු දිගු කාලයක් රාජ්‍ය පාලනය සිදුකළේ ය. ඔහු සිය මහලු සමයේ දී සිය පුතු වූ IIවන අමෙන්හොටෙප් සමග චෙවන සම-රාජ්‍යාධිකාරී පාලනයක් ගෙනගියේ ය. IIවන අමෙන්හොටෙප්ගෙන් පසු IVවන තුත්මෝස් ද, ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් IIIවන අමෙන්හොටෙප් ද රාජ්‍ය පාලනය සිදුකළේ ය. IIIවන අමෙන්හොටෙප්‍ගේ සමය මෙම රාජවංශයේ උච්චස්ථානය ලෙස සැලකෙයි. IIIවන අමෙන්හොටෙප් විශාල ඉදිකිරීම් ව්‍යාපෘති රැසක් සිදුකළ අතර, ඒවා ප්‍රමාණය අතින් සැසඳිය හැක්කේ දහනවවන රාජවංශයේ IIවන රැම්සෙස් රජුගේ නිර්මාණ සමග පමණි.
අක්නාටෙන්, අමර්ණ යුගය සහ තුතන්ඛාමුන්
IIIවන අමෙන්හොටෙප් වසර 12කට අධික කාලයක් ඔහුගේ පුතු වූ IVවන අමෙන්හොටෙප් (පසුකලෙක අක්නාටෙන් ලෙස සිය නාමය වෙනස් කරගත්) සමග හවුල් පාලනයක් ගෙනයන්නට ඇත. නමුත් මෙම යෝජිත හවුල් පාලනය පිළිබඳ නොයෙකුත් වාද විවාද ඇත. ඇතැම් විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ එය දීර්ඝ හවුල්-පාලන සමයක් බව වුවත්, සෙස්සෝ එය කෙටිකාලීන පාලනයක් බව පවසති. එසේම මෙවැනි හවුල් පාලනයක් එහි නොපැවති බව පවසන විද්වත්හු ද වෙති.
සිය පහලොස්වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ දී IVවන අමෙන්හොටෙප් සිය නාමය අක්නාටෙන් ලෙස වෙනස් කරගත් අතර, සිය අගනුවර අමර්ණ වෙත ගෙනයන ලදී. අක්නාටෙන් රාජ්‍ය සමයේ ආටෙන්—හිරුමඬල—පළමුවරට ප්‍රමුඛ දෙවියා බවට පත් වූ අතර, ක්‍රමයෙන් ආටෙන් එකම දෙවියා ලෙස සැලකිණි. මෙය සත්‍ය ඒක දේවවාදයක් බවට විද්වතුන් අතර වාදවිවාද ඇත. නමුත් ඇතැමුන් පවසන්නේ ඔහු විසින් ප්‍රමුඛ සූර්ය වන්දනාව ප්‍රචලිත කළ බවත්, ඔහු සෙසු සම්ප්‍රදායික දෙවිවරුන් ඇදහීම සම්පූර්ණයෙන් අත්නොහළ බවත් ය.
පසුකාලීන ඊජිප්තුවාසීන් මෙම අමර්ණ යුගය අවාසනාවන්ත මුලාවක් ලෙස හඳුන්වන ලදී. අක්නාටෙන්ගේ මරණින් පසු වූ සිදුවීම් පැහැදිළි නැත. ඉන්පසු රාජ්‍යත්වයට පත් වූයේ යැයි පැවසෙන ස්මෙන්ඛරේ සහ නෙෆර්නෙෆරුආටෙන් නැමැති තනි පුද්ගලයන් දෙදෙනා පිළිබඳ සොයාගෙන ඇති මුත්, ඉතිහාසයේ ඔවුනට හිමි ස්ථානය විවාදයට තුඩු දී ඇත. අනතුරුව තුතන්ඛාමුන් රාජ්‍යත්වයට පත් වූ නමුත්, ඔහු තරුණ වියේදී ම මියගියේ ය.
ආයි සහ හොරෙම්හෙබ්
දහඅටවන රාජවංශයේ අවසාන පාලකයින් දෙදෙනා—ආයි සහ හොරෙම්හෙබ්—රාජමාලිගයේ නිලධාරීන් අතරින් ඉස්මතු වූවන් ය. ඇතැම්විට ආයි බලය ලබාගැනීමට තුතන්ඛාමුන්ගේ වැන්දඹුව විවාහ කරගන්නට ඇත. නමුත් ඇය වැඩිකලක් ජීවත් වී නැත. ආයිගේ පාලන සමය කෙටි ය. ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ හොරෙම්හෙබ් තුතන්ඛාමුන්ගේ සෙන්පතියකු වූ අතර, දරුවන් නොමැති පාරවෝවරයා ඔහුව සිය අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙස නම් කරන්නට ඇත. සමහරවිට කුමන්ත්‍රණයක් මගින් ආයිගෙන් සිහසුන පැහැරගන්නට ඇත. ඔහු ද දරුවන් නොමැතිව මියගිය අතර, ක්‍රි.පූ. 1292දී බලයට පැමිණි ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූ Iවන රැම්සෙස්, දහනවවන රාජවංශයේ පළමු පාරාවෝවරයා ලෙස සැලකෙයි. මෙම දකුණුපසින් දැක්වෙන උදාහරණය අමුන්ගේ දෙවන වක්තෘවරයා ලෙසත්, තීබ්ස්හි මුට් දෙවඟනගේ ප්‍රධාන පූජකවරයා ලෙසත් ආගමික බලතල ඉසිලූ ආයි නැමැති මිනිසකුගේ එකකි. ඔහු තුතන්ඛාමුන් සමයේ ප්‍රතිමාව ඉදිකරන කාලයේ සේවය කොට ඇත. ආයි රජුගේ කාටූෂ් මුදුවල ප්‍රතිමාවේ නිරූපිත තුතන්ඛාමුන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයාගේ රුව කලාශිල්පියකු විසින් ප්‍රතිමාව "නවීකරණයට" ගත් උත්සාහයක් ලෙස සැලකෙයි.
සුදු බිංදුම
thumb|සුදු බිංදුම වැළඳුන රෝගියකුගේ අතේ ඇතිවූ තුවාලයක් සුදු බිංදුම (Gonorrhea,gonorrhoea)  හෙවත් ගොනෝරියාව යනු ලිංගිකව ලිංගාශ්‍රිතව  පැතිරෙන රෝගයකි.මෙම රෝගය ඇතිකරන්නේ නෙයිසරියා ගොනෝරියා යන බැක්ටීරියාවයි. ඇතැම් පුද්ගලයන්ම මෙම බැක්ටීරියාව ශරීරගත වුවද කිසිදු රෝග තත්වයක් පෙන්නුම් නොකරයි. මෙම රෝගයේ රෝග ලක්ෂණ ලෙස පුරුෂයන්ට සුදු පැහැ දියරයක් හෝ සැරව පිටචීම මුත්‍රා දැවිල්ල,ශිශ්නයේ හා වෘෂණ කෝෂවල වේදනාව ඇතිවේ. ස්ත්‍රීන්ටද කලාතුරකින් යෝනි මාර්ගයෙන් සුදු පැහැ දියරයක් හෝ සැරව පිටවේ.ස්ත්‍රීන්ට රෝග ලක්ෂණ පෙන්වීම ඉතා අවමය.
සුදු බිංදුම රෝගයෙන් වැළකීම සදහා උපත් පාලන කොපු, භාවිතා කිරීම,වීශ්වාසවන්ත සහකරුවකු සමග පමණක් ලිංගිකව එක්වීම හා කිසිදු ලිංගික චර්‍යාවක් නොකිරීම මගින් මෙම රෝගයෙන් වැළකිය හැක. ප්‍රතිකාර ලෙස සෙෆ්ට්‍රැක්සෝන් ඖෂධය එන්නත් කිරීම,ඇසිත්ට්‍රොමිසින් ඖෂධය ලබාදීම හා ප්‍රතිජීවක ලබාදීම ආදිය දැක්විය හැක. මාස තුනක් එකදිගට ප්‍රථිකාර ලබාගත යුතුය.තවද අදාල රෝගියාගේ ලිංගික සහකරුද ප්‍රථිකාර ලබාගැනීම කළයුතුය.සුදු බිංදුම රෝගය වැළදීමේ ප්‍රථිශතය කාන්තාවන්ට 0.8% වන අතර පිරිමින්ට එය 0.6% වෙයි.
රෝග ලක්ෂණ
රෝග කාරක බැක්ටීරියාව ආසාදනයවූ කාන්තාවන් අතරින් 50% ටම කිසිදු රෝග ලක්ෂණයන් නොපෙන්වයි.ඇතමුන්ට යෝනි මාර්ගයෙන් ශ්‍රාවයක් ගැලීම,යටිබඩේ වේදනාව හෝ ලිංගිකව එකතුවනවිට වේදනාවක් දැනේ. පුරුෂයන්ට ශිශ්නයේ ඉදිමුම් සහිත දැවිල්ලක් ඇතිවීම,මුත්‍රා දැවිල්ල හා ශිශ්නයෙන් ශ්‍රාවයක් ගැලීම සිදුවේ. රෝගියකු සමග මුඛ සංසර්ගයේදී මෙය නිරෝගී පුද්ගලයෙකුට බෝවේ.මේසේ මුඛ සංසර්ගයෙන් ආසාධනය වන පුද්ගලයන් අතරින් 90% ටම කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් පෙන්නුම් නොකරයි. උපදංශ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්නුවද ඇතැම් ආසාදිතයන්ට සාමාන්‍ය අසාත්මිකතා සුළු වශයෙන් දැකිය හැක
මෙම රෝග කාරක බැක්ටීරියාවේ බීජෞෂණ සමය දින 2 සිට 14 දක්වා පවතී.මෙම කාලය තුල බැක්ටීරියාව සිරුරතුල වර්ධනයවේ.බොහෝවිට බැක්ටීරියාව ආසාධනයවී දින 4ක් හෝ 6ක් අැතුලත රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීම ඇරබේ.කලාතුරකින් සමෙහි තුවාල සන්දි ආබාධ ඇතිවේ.රෝග කාරක බැක්ටීරියාව රුධිරයට මුසුවීමත් සමග හෘදයාබාධ ඇතිවිය හැක.ස්නායු පද්ධතියටද මෙය බලපායි.එහෙත් මෙම තත්වයන් එකිනෙකාගේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියේ බල දුබලතා මත වෙනස්වේ.ශක්තිමත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් ඇති පුද්ගලයන්ට රෝග ලක්ෂණ ඇතිවීම ඉතා අවමය.ඇතැම්විට උපදංශය නිසා පුරස්ථි ග්‍රන්තියේ පිළිකා ඇතිවිය හැක.
හේතුව
thumb|උපදංශය ඇතිකරන නෙයිසරියා ගොනෝරියා නමින් හඳුන්වන බැක්ටීරියාවේ අන්වීක්ෂීය ප්‍රතිබිම්බ සුදු බිංදුම ඇතිවන්නේ නෙයිසරියා ගෙනෝරියා (Neisseria gonorrhoeae) නමින් හඳුන්වන බැක්ටීරියාවක් මගිනි.මීට පෙර ආසාධනයවී සුවය ලැබු පුද්ගලයෙකුට වුව නැවත මෙය ආසාධනයවිය හැක.රෝග ලක්ෂණ පෙන්වීම ඒඒ පුද්ගලයාගේ ප්‍රතිශක්තීකරණ පද්ධතියේ බල දුබලතා මත වෙනස් වේ.
පැතිරීම
රෝගී පුද්ගයෙකු සම ඇතිකර ගන්නා මුඛ,ගුද හෝ යොනි සංසර්ගයක් මගින් විරුද්ධ ලිංගිකයෙකුට බොවේ. රෝගී ස්ත්‍රියක් සමග ඇතිකරගන්නා ලිංගික සංසර්ගයක් මගින් නිරෝගී පුරුෂයෙකුට මෙම රෝගය වැළදීමේ සම්භාවිතාව 20%කි.එහෙත් රෝගී පුරුෂයෙකු සමග ඇතිකරගන්නා සමලිංගික සංසර්ගයක දී අනෙකාට මෙම රෝගය බෝවීමේ සම්භාවිතාව ඉතාම ඉහළ මට්ටමක පවතී. රෝගී පුරුෂයෙකු සමග ඇතිවන ලිංගික සංසර්ගයකදී නිරෝගී ස්ත්‍රියකට මෙම රෝගය වැළදීමේ සම්භාවිතාව 60% ත් 80% අතරවේ. ගැබිනි මවකට උපදංශය වැළදී ඇත්නම් ඇගේ දරුවාට එය බෝවේ.
කුඩා දරුවන්ට මෙය ලිංගික අතවරයන්ට ගොදුරුවීම නිසා වැළදේ. මීට අමතරව රෝගීන් භාවිත කළ අැඳුම් හා වෙනත් ද්‍රව්‍ය මගින් බොවේ. කෙසේ වෙතත් මෙම රෝග වාහක බැක්ටීරියාව සිරුරෙන් ඉවත්වී පැයක් ඇතුලත විනාශවීයයි.එබැවින් රෝගියකු භාවිතකළ අැඳුම් හෝ වෙනත් උපකරණ හවුලේ භාවිතා කිරීම මගින් තවත් අයෙකුට රෝගය බෝවීමේ සම්භාවිතාව අවමය..
වලක්වා ගැනීම
සුදු බිංදුම වළක්වා ගැනීම සදහා වඩාත් සාර්ථක ක්‍රමයක් ලෙස උපත් පාලන කොපු භාවිතය දැක්විය හැක.සුදු බිංදුම  සමලිංගික වර්‍යා මගින් පැතිරීම ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින නිසා සමලිංගික ක්‍රියා හැකිතරම් දුරට වළක්වා ගැනීම හා ඒ පිළිබඳව දැනුවත් කිරීම කළයුතුය.විශේෂයෙන් පුරුෂයන් අතර ඇතිවන සමලිංගික සංසර්ගයන් මගින් රෝගය පැතිරීම වැඩි වශයෙන් සිදුවේ. මත්පැන් මත්ද්‍රව්‍ය භාවිතකර සංසර්ගයේ යෙදීමද ලිංගාශ්‍රීත රෝග ව්‍යාප්තියට ඍජුවම බලපායී.
බොහෝ ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණයවන රෝග වළක්වා ගැනීමට නිසි පරිදි උපත් පාලන කොපු භාවිතය වැදගත්වේ.මෙහිදී පුරුෂයන් සදහා නිෂ්පාදික උපත් පාලන කොපු වලට වඩා වැඩි ආරක්ෂාවක් ස්ත්‍රීන් සදහා නිෂ්පාදිත උපත් පාලන කොපුවලින් ලැබේ.ලිංගික හැසිරීම් පාලනයකින් යුතුව කිරීමද මෙහිදී වැදගත්ය.
ආසාදිත රෝගීන් හැකි ඉක්මනින් ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම මගින්ද මෙය පැතිරීයාම පාලනය කළහැක.ආසාදිතබව දැනගත් රෝගීන් අනාරක්ෂිත සංසර්ගයන්හි නොයෙදී සිටීමද වැදගත්ය.
ප්‍රතිකාර
thumb|අතීතයේදී පෙනිසිලීන් ඖෂධය සුදු බිංදුම (ගොනෝරියාව) සදහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස ලබාදුන්හ.
ප්‍රතිජීවක
2010 දී සෙෆට්‍රියොක්ෂන් (ceftriaxone) ඖෂධය සුදු බිංදුම ආසාදිතයින්ට එන්නත් කිරීම ඇරබින.මේ සමගඇසිත්ට්‍රොමයිසින් (azithromycin) හා ඩොක්සිසයික්ලින් (doxycycline) නම් බැක්ටීරියා නාශක ප්‍රතිජීවක ලබාදෙයි. අතීතයේදී පෙනිසිලීන් ඖෂධයද සුදු බිංදුම සදහා ලබාදුනි.
සහකරු
කිසිවෙකුට සුදු බිංදුම ආසාදනයවී ඇති බව දැනගත්විට, ඔහු හෝ ඇය සමග ලිංගික ඇසුර පවත්වන සහකරු හෝ සහකාරිය ද වෛද්‍ය පරීක්ෂණයට භාජනයවීම සිදුකල යුතුය. ලිංගිකව මෙම රෝගය පැතිරුනේ නම් ඒ බව දැනගත හැක. ඔවුනොවුන් විවාහක නම් වඩාත් පහසුය. බහු සහකරු සබදතාවකදී මෙය තරමක් අසීරුය.ඒක විවාහයක දී එක් පාර්ෂවයක් පමණක් බහු ලිංගික ඇසුරක් පැවැත්වීම සිදු කල ද අනෙක් පුද්ගලයාට බෝවීම අනිවාර්‍යයෙන් සිදුවේ. අනෙකා බහු ලිංගික සම්බන්ධතාවයක් නොපැවැත්වීම,රෝගය බෝ නොවීමට හේතුවක් නොවේ. මෙහිදී දෙදෙනාටම ප්‍රතිකාර නිවැරදිව ලබාදීම මගින් මෙය සුවපත්කලහැක.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ බෝවන රෝග මර්ධන මධ්‍යස්ථානය දැනුම්දී ඇත්තේ සුදු බිංදුම සදහා ප්‍රතිකාර ලබාගැනීම ආරම්භ කලවිට අවම වශයෙන් සතියක කාලයක් තුලවත් ලිංගික ඇසුරක් නොපවත්වා සිටිය යුතු බවයි.ප්‍රතිකාර අවසන්වීමෙන් පසුව ලිංගික ඇසුර පවැත්වීම වඩාත් සුදුසුය.
ප්‍රතිජීවක බලපෑම
ඇතැම් විට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වල ක්‍රියාකාරීත්වය මන්දගාමීවන අවස්තා දැකිය හැක.ඇතැම් ප්‍රතිජීවක ලබාදී සතියකින් පරික්ෂා කලවිටද බැක්ටීරියාව මර්ධනයවී කොතිබුන අවස්ථා හමුවී ඇත.
විග්‍රහය
thumb|සුදු බිංදුම වෛරසය ආසාදනයවූ අළුත උපන් ළදරුවෙක්. ඇතැම් අවස්ථාවල සුදු බිංදුම රෝගය වැඩි අවදානම් තත්වයට පත්වූ විට සුවකල නොහැකි සැරව බිබිලි,සන්ධිගත වේදනා ආදිය ඇතිවිය හැක.මෙම තත්වය කාන්තාවන්ගෙන් 0.6% සිට 3% දක්වා පැවතිය හැක.පුරුෂයන් අතර මෙම තත්වය 0.4 සිට 0.7 දක්වා පරාසයක දැකිය හැකිය.
පරුෂයින්ට පුරස්ථි ග්‍රන්ථිය ඉදිමීම මුත්‍රා දැවිල්ල දිගටම පැවතිය හැක. කාන්තාවන්ට ගර්භාෂගත ආබාධ ඇතිවිය හැක.මීට අමතරව ගම්සාවීම් මළ දරු උපත් ඇතිවීමේ හැකියාව ඇත.පුරුෂයන්ට පුරස්ථි ග්‍රන්ති පිළිකා ඇතිවීමටද ගොනෝරියාව හේතුවේ.
මවට සුදු බිංදුම වැළදී ඇත්නම් ඇයට බිහිවන දරුවාට දරු ප්‍රසූතියේදී බැක්ටීරියාව ආසාදනයවීම නිසා අන්ධභාවයට පවා පත්විය හැක. thumb|ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සුදු බිංදුම රෝගීන් හමුවීමේ ප්‍රමාණය
ඉතිහාසය
වම|thumb|සුදු බිංදුම නිසා පුරුෂයන්ගේ ශීශ්නයෙන් සැරව ගැලීම වැළැක්වීමට යොදාගත් ඖෂධයක් පිළිබද දැනුවත් කරන පෝස්ටරයක්. thumb|දෙවන ලෝක යුධ සමයේදී ආරක්ෂක හමුදාවන්ට සුදු බිංදුම හා උපදංශය යන රෝග පිළිබද අනතුරු අඟවීමට නිරිමාණය කළ පොස්ටරයක්. අතීතයේ සුදු බිංදුම සදහා ප්‍රතිකාරයක් ලෙස රසදිය එන්නත් කිරීම සිදුවී ඇත.16 වන සියවසයේ ලියැවුන ලේඛන වල ඒබව දැක්වේ. කෙසේ වෙතත් රසදිය යනු ශරීරයට ඉතා අහිතකර බැර ලෝහයක් බව නවීන විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මගින් තහවුරුවී ඇත.
1854, දී විලියම් ගෝල්මාන් නම් වෛද්‍යවරයා Homeopathic Guide to all Diseases Urinary and Sexual Organs නම් ග්‍රන්තයෙන් පැහැදිලි කරනු ලැබුවේ සුදු බිංදුම ඇතැළු බොහෝ ලිංගික රෝග ගණිකාවන් හා සමලිංගිකයන් හරහා ඉතා සීඝ්‍ර යෙන් පැතිරෙන බවයි.මෙම රෝගය නිසා ලිංගික පෙදෙස්වලින් සැරව වෑහෙනවිට ඒ සදහා විවිධ ලෝහ භාවිත කර සකස්කරගත් හොමියෝපති ඖෂධ ලබාදී ඇත.(හොමියොපති යනු විශේෂ වෛද්‍ය ක්‍රමයකි)
පළමු හා දෙවන ලෝක යුධ සමයන්හිදී බොහෝ ආරක්ෂක හමුදාවන් සතුරු රාජ්‍ය වෙත කඩා පැන පුරුෂයන් මරා දැමීම හා ස්ත්‍රීන් දූශනය කිරීම සිදුවිය එමනිසා මෙම ස්ත්‍රී දූශක සෙබළුන් අතර සුදු බිංදුම හා උපදංශය වැනි ලිංගික රෝග සීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තවී ඇත.අතමුන් රෝගය උස්සන්නවී මියගිය අවස්තා පිළිබදවද ඇතැම් මූලාශ්‍රවල දක්නට ලැබේ.
පර්යේෂණ
සදු බිංදුම සදහා ප්‍රත්‍යක්ෂ එන්නතක් නැතත් එය පාලනය කලහැකි එන්නත් වර්තමානයේ පවතී. මෙම එන්නත්වල කාර්‍යක්ෂමතාව 31% පමණ වෙතැයි ගණන් බලා ඇත.
පෘථිවියේ අර්ධගෝල
භූගෝල විද්‍යාවේ සහ සිතියම් විද්‍යාවේ දී පෘථිවියේ අර්ධගෝල යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ලෝක ගෝලය, hemispheres කොටස් දෙකකට (පුරාතන ග්‍රීක බසින් ἡμισφαίριον hēmisphairion, අරුත "ගෝලයකින් අඩක්") බෙදීමයි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:භූගෝල විද්‍යාව
සමෝධානික අධිකාරී ගොනුව
සමෝධානික අධිකාරී ගොනුව (Gemeinsame Normdatei; ) එසේත් නැත්නම් GND යනු German National Library (Deutsche Nationalbibliothek; DNB) මගින් කළමනාකරණය කරණු ලබන ජාත්‍යන්තර authority file එකක් වේ.
ප්‍රවර්ගය:පුස්තකාලමය සුචිකරණය සහ වර්ගීකරණය
ගෝත්‍ර විද්‍යාව
ගෝත්‍ර විද්‍යාව යනු විවිධ ජන වර්ග පිළිබඳව කරන ලද සත්‍ය පර්යේෂණවල ලිඛිත එකතුවකි. යම්කිසි පද්ධතියක පවතින කොටස් වෙන් වෙන්ව ගෙන ඒවායේ හැසිරීම අධ්‍යයනය කළ නොහැකියි. යන මතය ගෝත්‍ර විද්‍යාවේදී පාවිච්චි කෙරේ. ගෝත්‍ර විද්‍යාව අතීතයේ පටන්ම සංචාරක ලේඛන හා අධිරාජ්‍යවාදී කාර්යාලීය ලේඛන සම්බන්ධ කොට ගනී. බොහෝ සංස්කෘතික මානව විද්‍යාඥයින් විසින් තම විෂය සඳහා මූලාශ්‍ර කොට ගන්නේ ගෝත්‍ර විද්‍යාවයි.
සංස්කෘතික හා සමාජයීය මානව විද්‍යාව
සංස්කෘතික හා සමාජයීය මානව විද්‍යාව මූලිකවම පදනම් වන්නේ ගෝත්‍ර විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ මතය.
ගාලු මුවදොර පිටිය
ගාලු මුවදොර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ අග නගරයේ පිහිටි මූදු වෙරළ සමග බැදුනු සක්මන් කිරීම සඳහා තැනූ කිලෝ මීටර් භාගයක් පමණ දික් වූ බිම් තීරුවකි. 1859 දී බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර සර් හෙන්රි වෝඩ් විසින් මෙම බිම් තීරය, අශ්වයන් පැදීම හා ගෝල්ෆ් ගැසීම සඳහා තනන ලදී. වර්ථමාන භූමි ප්‍රමානයට වඩා වැඩි භූමි ප්‍රමාණයක් එකල මෙහි තිබූ බව පැවසේ. එකල මෙය හඳුන්වන ලද්දේ  කල්පිටි තුරඟ ධාවන පිටිය ලෙසයි.
වර්ථමාන ගාලු මුවදොර පිටිය හෙක්ට්යාර 5 පමණ බිම් ප්‍රමාණයකින් යුක්ත වන අතර එය ඉන්දියන් සාගරය හා ගාලු මාර්ගය අතරමැද පිහිටා ඇත. මෙය අද කොළඹ නගරය තුල දක්නට ලැබෙන විශාලම හිස් බිම් තීරුවයි. දරුවන්, සරුන්ගල් යවන්නන්, යෞවනයන්, ආදරවන්තයන් හා වෙළෙන්දන් අතර ගාලු මුවදොර අතිශය ජනප්‍රිය ය. සෙනසුරාදා හා ඉරිදා හවස් වරුවේ, ගාලු මුවදොර සංචාරකයින්ගෙන් හා වෙළෙන්දන්ගෙන් පිරී ඉතිරී යයි. ගාලු මුවදොර බිම් තීරය සමග සිලෝන් ඉන්ටර් කොන්ටිනල් හා ගාලු මුවදොර යන හෝටල් ද්විත්වයද පිහිටා ඇත.
1950 සහ 1960 අතර කාලයේ දකුණු ආසියාව තුල පැරණිම ගුවන් විදුලි ආයතනය වන ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාව, සිය බොහොමයක් කටයුතු මෙහි සිට සිදු කල බව පැවසේ.
වර්ථමාන ගාලු මුවදොර පිටිය ශ්‍රී ලංකා නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය (UDA) යටතේ නඩත්තු වෙයි.වර්තමාන අරගල භූමියකි.
හියුගෝ ප්‍රනාන්දු
කණුපුලගේ උගෝ සිංඤෝ (14 ජූලි 1912 - 12 අප්රේල් 1999), හෙවත් හියුගෝ මාස්ටර් හෝ හියුගෝ ප්‍රනාන්දු, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමා නළුවෙක් සහ සංගීත අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ප්‍රථම සිංහල චිත්‍රපටිය වන කඩවුණු පොරොන්දුව චිත්‍රපටයෙන් සිනමා ගමන ආරම්භ කල ප්‍රනාන්දු, ගීත රචකයෙකු, සහ සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙස ද වසර 30කට අධික වෘත්තීය ජීවිතයක් ගත කර ඇත.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ප්‍රනාන්දු පවුලේ වැඩිමලා ලෙස 1912 ජූලි 14 වන දින මීගමුව පෙරියමුල්ලේදී උපත ලැබීය. ගමේ ගෙවල් පිළිසකර කිරීමට ප්‍රසිද්ධ වූ ඔහුගේ පියා පේදුරු ප්‍රනාන්දුය. ඔහුගේ මව ලියනගේ එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු ගෘහණියක් වූවාය. ඔහුට මාර්තා මේරි ප්‍රනාන්දු නම් බාල සහෝදරියක් සිටී. ඔහු දළුපොත රෝමානු කතෝලික පාසලට ඇතුළත් වූ නමුත් දරිද්‍රතාවයෙන් පෙළෙන තම පවුල නඩත්තු කිරීම සඳහා හත්වන ශ්‍රේණියෙන් ඉවත් වීමට ඔහුට සිදු විය. ඔහුගේ පියා පලංචියකින් වැටුණු අතර එතැන් සිට ඇවිදීමට නොහැකි විය. ඒ නිසා අම්මා කොහු මෝලේ වැඩ කරන්න පටන් ගත් අතර මේ සඳහා ඔහු කොහු මෝල්, වතු, දුම්කොළ ගබඩා, මාළු කඩ සහ පෙදරේරු වැනි වැඩෙහි නිරත විය.
කොහු මෝලේ නැවැත්වීමෙන් පසු ඔහු ත්‍රිකුණාමලයේ කුකුලාව ප්‍රදේශයේ ධීවරයින් පිරිසකට සම්බන්ධ වූ අතර එහිදී මුලතිව් සිට සැතපුම් 24 ක් දුරින් පිහිටි අලම්බල ගම්මානයේ ධීවර කණ්ඩායමකට සම්බන්ධ විය. මාස කිහිපයකට පසු ඔහු තම මිතුරෙකු සමඟ හිරියාලේ දුම්කොළ වෙළඳසැලකට සම්බන්ධ වී කෝකියෙකු ලෙස වැඩ කළේය. පසුව පුත්තලමේ වත්තක "කංකානම්" ලෙස සේවය කළේය. මෙම කාලය තුළ ඔහු දෙමළ ගුරුවරයෙකුගෙන් ඉංග්‍රීසි සහ සූපශාස්ත්‍ර ඉගෙනීමට පුරුදුව සිටියේය. ඔහු උගෝගේ නම "හියුගෝ" ලෙස වෙනස් කළේ ප්‍රකට ප්‍රංශ ලේඛක වික්ටර් හියුගෝ, දෙමළ ගුරුවරයාගේ ප්‍රියතම නිසාය. වයස අවුරුදු 16 දී හියුගෝ සහකාර පෙදරේරුවෙකු ලෙස රැකියාවට ගියේය.
ඔහු 1935 දී එලිසබෙත් ප්‍රනාන්දු සමඟ විවාහ විය. මෙම යුවළට බ්‍රිජට් මාලිනී, නිමල් ඇන්තනි, ලලිතා, ගාමිණී මැල්කස්, සරත් සහ බ්‍රිටෝ නමින් දරුවන් හය දෙනෙකි. බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු මහතා කලක් මීගමුව මහනගර සභාවේ සභිකයෙකු වූ අතර දැනට මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ අතුරුදහන් වූවන්ගේ පවුල් වෙනුවෙන් සේවය කරයි.
ඔහු 1999 අප්‍රේල් 12 වන දින වයස අවුරුදු 86 දී මිය ගියේය.
වෘත්තීය ජීවිතය
"මැලතියස් මාස්ටර්" ලෙසින් ප්‍රකට වෙල්ගම්පොල මැලතියස් පෙරේරා සමඟ ඇති වූ හමුවීමක් ප්‍රනාන්දු සංගීතවේදියාගේ වාද්‍ය වෘන්දයට මවුත් ඕගන් සහ මැන්ඩලින් වාදකයෙකු ලෙස සම්බන්ධ වීමට හේතු විය. ඔහුගේ පළමු නාට්‍යය 1934 ගුවන් විදුලි නාලිකාවෙන් විකාශය විය. ඉන්පසු ඔහු මිනර්වා රඟහල කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වී බී.ඒ.ඩබ්ලිව්. ජයමාන්නගේ අවතාරය නාට්‍යයට සංගීතය සැපයීය. ප්‍රනාන්දු 1939 දී රුක්මණී දේවි සහ එච්.ඩබ්ලිව්.රූපසිංහගේ "ශ්‍රී බුද්ධ ගයා විහාරේ" ගීතය පටිගත කිරීමටද දායක විය.
ප්‍රනාන්දු 1950 ගණන්වල බණ්ඩා නගරයට පැමිණීම (1952) සහ ප්‍රේම තරගය (1953), පුදුම ලේලි (1953) වැනි චිත්‍රපටවල සහය අධ්‍යක්ෂකද, අහංකාර ස්ත්‍රී” (1954), “මාතලං” (1955) සහ “දුප්පතාගේ දුක” (1956) වැනි චිත්‍රපටවල තිර රචකයා ලෙසද පිටිසර කෙල්ල (1953) සහ ''සරදියෙල්” (1954) වැනි චිත්‍රපටවල සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සහ ගායකයා ලෙසද කටයුතු කළේය. ඔහු ප්‍රථම වරට ප්‍රධාන චරිතය රඟපෑවේ "ප්‍රේම තරංගය" චිත්‍රපටයේ මෙන්ම ගීත රචකයා ලෙසිනි. මීට අමතරව, ඔහු මෙම චිත්‍රපට බොහොමයක ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේය. 1954 දී, අහංකාර ස්ත්‍රී චිත්‍රපටයේ ඔහුගේ ගීත පහක් ජනප්‍රිය විය. ඉන් අනතුරුව ප්‍රනාන්දු සංදේශය (1960), ධීවරයෝ (1964), අල්ලපු ගෙදර (1965), සුරේඛා, සිහසුන, සහයට ඩැනී (1974), කවුද රජා (1976), චිං චිං නෝනා (1977) සහ හිත හොඳ මිනිහෙක් (1975) වැනි චිත්‍රපටවල චරිත නිරූපණය කර ඇත. මීට අමතරව ප්‍රනාන්දු වන මෝහිනී චිත්‍රපටයේ සහය අධ්‍යක්ෂවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.
ප්‍රනාන්දු සිංහල සිනමාවට නව මුහුණු රැසක් හඳුන්වා දීමට සම්බන්ධ වී ඇති අතර ඔවුන් පසු කලෙක ජනප්‍රිය තරු බවට පත්විය. ඔහු ක්ලැරිස් ද සිල්වා නිළියක් ලෙස පුහුණු කළ අතර රෝහිණී ජයකොඩි සහ රවීන්ද්‍ර රූපසේන අහංකාර ස්ත්‍රී චිත්‍රපටයෙන් සිනමාවට හඳුන්වා දුන්නේය. ඉන්පසුව දුප්පතාගේ දුක හරහා ඇන්තනී සී. පෙරේරා සහ සූරයා හරහා විජිත මල්ලිකා හඳුන්වා දුන්නේය. ඔහු තිලකසිරි ප්‍රනාන්දු සහ ජීවරාණි කුරුකුලසූරිය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්ට හඳුන්වා දුන්නේය. ජනප්‍රිය නළුවන් වන ඇන්ටන් ග්‍රෙගරි, බර්නාඩ් රෙජිනෝල්ඩ් සහ ඇන්ඩෲ ජයමාන්න සිනමාවට පිවිසියේද හියුගෝ ප්‍රනාන්දුගේ මගපෙන්වීම යටතේය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
සුපිරි පරිගණක
සුපිරි පරිගණක යනු මිහිමත ඇති ප්‍රබලතම යන්ත්‍රෝපකරණ කාණ්ඩයයි. අති විශාල දත්ත සැකසීමේ හා ගණනය කිරීමේ හැකියාවක් ඇති සුපිරි පරිගණකවල දත්ත සකසන (processor) දහස් ගණනක්, ප්‍රධාන මතකය (RAM) සහ දෘඪ තැටි (HDD) ධාරිතාවය පෙටාබයිට්/එක්සාබයිට් පරිමාණයක තරම් විශාල අගයක් සහ මෙම උපකරණ එකිනෙක සම්බන්ධ කරන අධිවේගී දත්ත හුවමාරුවක්ද ඇත. 1960 ගණන් වල සුපිරි පරිගණක හදුන්වාදීමෙන් පසු ඒවායේ විකාශනය වේගයෙන් සිදුවූ අතර වර්තමානයේ ගණිතකර්ම, භූවිද්‍යා සමීක්ෂණ, මහාපරිමාණ ජාලා කළමණාකරණය, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික හා යුධමය කටයුතු ඇතුළු නානා විධ කර්තව්‍යයන් රාශියක් සදහා සුපිරි පරිගණක දහස් ගණනක් යොදාගනී.
දැනට ලෝකයේ පවතින ප්‍රබලතම සුපිරි පරිගණකය ජපානයේ ෆුජිත්සු ආයතනයට (Fujitsu) අයත් K computer නම් සුපිරි පරිගණකයයි. එහි සකසන හැකියාව පෙටා ෆ්ලොප්ස් (PFLOPS) 10.51කි. එහි SPARC64 VIIIfx වර්ගයේ දත්ත සකසන 88,000ක් සේවාදායක පරිගණක රාක්ක 864ක් පුරා පැතිර ඇත.
සුපිරි පරිගණක ලෙස සලකන ලද්දේ එය හඳුන්වා දෙන ලද කාලයේදී සැකසුම් ධාරිතාව අතින් විශේෂයෙන්ම එහි ගණනය කිරීමේ වේගය අතින් ඉදිරියෙන්ම සිටි පරිගණක විශේෂයය. “සුපිරි පරිගණක (Super computer)” යන යෙදුම මුලින්ම පොදු භාවිතයට පැමිණියේ 1929 දී New York World පුවත්පත විසින්, IBM ආයතනය මඟින් කොළොම්බියා සරසවිය වෙනුවෙන් ගැනුම්කරුගේ ඉල්ලීම අනුව නිපදවන ලද විශාල ඵලක වෙත යොමු කිරීමෙනි.
ඉතිහාසය
999999 දශකයේ දී හඳුන්වාදීමට යෙදුණු සුපිරි පරිගණක මුලික වශයෙන්ම නිර්මාණය වුයේ Control Data Corporation (CDC) හි සේමර් ක්‍රෙරේ විසින් වු අතර, 70 දශ‍කයේ දී ස්වකීය ආයතනයක් පිහිටුවීම සඳහා  ක්‍රෙරේ CDC යෙන් ඉවත්ව යන තෙක්ම එයට වෙළෙඳ3පොලේ ප්‍රධාන තැනක් හිමි ව තිබිණි. අනතුරුව සුපිරි පරිගණක සඳහා හිමි ව තිබු වෙළඳපොල ‍කොටසෙහි ඉහළම ස්ථානය සිය නවතම නිර්මාණ සැලසුම් මඟින් පුරා වසර 5 ක් පුරාවට තමා සතු කර ගැනීමට ඔහු සමත් විය. කෙසේ වෙතත් ක්‍රෙරේ කිසිවිටෙකත් සිය නිර්මාණයට ‘Super computer (සුපිරි පරිගණක)’ යන යෙදුම භාවිතා නොකල අතර ඒ වෙනුවට ඔහු  ‘computer (පරිගණක)’ යන යෙදුම වඩා ප්‍රිය කළේය. 80 දශ‍කයේ දී ඉන් දශකයකට එපිට මධ්‍ය පරිගණක වෙළඳපොල නිර්මාණය වීමට සමාන්තරව ප්‍රතිවාදි ආයතන විශාල ප්‍රමාණයක් ‍සුපිරි පරිගණක වෙළඳපොල ආක්‍රමණය කළ ද, 90 දශකයේ මැද භාගයේ දී ඇති වු සුපිරි පරිගණක වෙළඳපොල ඇඳ වැටීම (Super computer market crash)ත් සමඟම ඒවා කෙමෙන් වියැකී යන්නට විය. වර්තමානයේ දී සුපිරි පරිගණක යනු සාම්ප්‍රදායික ආයතන කිහිපයක් මඟින් (IBM, HP)  නිමැවුණු, පරිශිලක අභිරුචිය අනුව තැනුණු, එක්තරා ආකාරයක නිර්මාණ සැලසුමක් ‍ ලෙස සැලකේ. එමෙන්ම IBM හා HP යන ආයතන වනාහි 80 දශ‍කයේ දී බිහි වු අනෙකුත් ආයතන වල අත්දැකීම් තමන් සතු කර ගැනීම සඳහා ඒවා මිලයට ගත් ආයතන ලෙස සැලකිය හැකිය.
සරල සැකැස්ම
සුපිරි පරිගණක තෑනීමට යොදාගන්නා දත්ත සකසන (CPU) සංස්කරණය (customize) කරනළද ඒවා වන අතර සාමාන්‍ය පරිගණක වල මෙන් නොව දත්ත සකසන විශාල ගණනක් එක්ව සමාන්තරව (parallel computing) දත්ත ගණන කටයුතු ආදිය කරගැනීම සදහා විශේෂයෙන් සකසා ඇත. දත්ත සකසන (CPU) වලට අමතරව ග්‍රැෆික දත්ත සකසනද (GPU) අද ලොව ප්‍රබල සුපිරි පරිගණක සදහා යොදාගනී. මෙයට හේතු වනුයේ ඒවායේ ඇති සුපිරි ගණනය කිරීමේ හැකියාවයි. අද ලොව ප්‍රබලතම සුපිරි පරිගණක හතරෙන් (4) තුනක්ම(3) තම කටයුතු සදහා ග්‍රැෆික දත්ත සකසන (GPU) සහ සාමාන්‍ය දත්ත සකසන (CPU) එක්ව දෙමුහුන්ව (Hybrid) යොදාගනී, කෙසේවෙතත් සම්පූර්ණයෙන්ම ග්‍රැෆික දත්ත සකසන සුපිරි පරිගණක සදහා යොදාගැනීමක් සිදුනොවේ.
ප්‍රමාණය
සුපිරි පරිගණකවල සුපිරි ගණන හැකියාව මෙන්ම ඒවා අත්කරගන්නා ඉඩ ප්‍රමාණයද දෙවෙනි නොවේ . වර්ග අඩි දහස් ගණනක් පුරා පැතිර ඇති ඩොලර් මිලියන, බිලියන ගණනින් වටිනා, එමෙන්ම මෙගා වොට් (MW) ගණනින් විදුලිය පරිභෝජනය කරන මෙම සුපිරි යන්ත්‍රවලින් පිටවන අධික තාපය සිසිල් කිරීමට සිසිලන පද්දති (cooling system) සදහාද විශාල විදුලි ප්‍රමාණයක් සහ මුදලක් වැයවේ.
මිනුම්දඬු
සුපිරි පරිගණකවල හැකියාල මනිනු ලබන්නෙ FLOPS (floating point operations per second) වලිනි. එනම් තප්පරයකට කළහැකි ඉපිලෙන ලක්ෂ ගණනය කිරීම් වලිනි. බොහෝවිට සුපිරි පරිගණක වල FLOPS ප්‍රමාණය ටෙරා සහ පෙටා (tera and peta) වලින් එනම් තප්පරයට ගණනය කිරීම් දහයේ 12වන බලයේ සිට 15 වන බලය දක්වා ප්‍රමාණයකින් මනිනු ලබයි. (teraflops and petaflops).
මෙහෙයුම් පද්දති
Supercomputers today most often use variants of the Linux operating system as shown by the graph to the right.
ලිනක්ස්
ලිනක්ස් (Linux) (ගනූ ලිනක්ස් ලෙසද හැඳින්වේ) යනු යුනික්ස් හා සමාන පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියකි. ලින්ක්ස් විවෘත කේත (open source) මෘදුකාංගයක සංවර්ධනයට ප්‍රකට නිදසුනක් වන අතර, වානිජමය මෙහෙයුම් පද්ධති වන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් හා මැක් ඕඑස් එක්ස් මෙන් නොව මෙහෙයුම් පද්ධතියේ සියලු කේතයන් ලෝකයේ ඕනෑම කෙනෙකු හට නොමිලයේ භාවිතයට ලබා ගැනීමට, බෙදා හැරීමට, හා වෙනස් කිරීමට ඉඩ සලසයි.
සුපිරි පරිගණක
මෙහෙයුම් පද්දති
සුපිරි පරිගණකවල මෙහෙයුම් පද්දති ලෙස බොහෝවිට වේගවත් Linux සහ Unix මෙහෙයුම් පද්දති යොදාගන්නා අතර සුළු ප්‍රමාණයක් සදහා windows හා mac වැනි මෙහෙයුම් පද්දති යොදාගනී. මීට අමතරව මෙම මෙහෙයුම් පද්දති සමග විශේෂිත මෘදුකාංගද යොදාගනී.
ලිනක්ස්
ආරම්හක යුගයේදී ලිනක්ස් සංවර්ධනය හා පාවිච්චි කිරීම සිදුවූයේ ලිනක්ස් ලෝලීන් සීමිත පිරිසක් අතර පමණි. එනමුත් පසු කාලීන ව IBM, Sun Microsystems, Hewlett-Packard, Novell වැනි සමාගම් ලිනක්ස් සර්වර් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙස දියුණු කෙරිණී. වර්තමාන වන විට ලිනක්ස් වැඩතල මෙහෙයුම් පද්ධතියක් (desktop OS) ලෙස ප්‍රචලිතව ඇත. මෙය ජංගම දුරකතන වල සිට සුපිරි පරිගනක දක්වා විහිදී ඇත. මෙහි ඇති විශ්වාසීදායකත්වය, ආරක්ෂාව, අඩු වියදම (ඇත්තටම වියදමක් ඇත්තේම නැත) හා නිදහස මෙහි සාර්ථකත්වයට හේතුවී ඇත.
සුපිරි පරිගණක
අර්ධ සුපිරි පරිගණක (Quasi-supercomputing)
සාමාන්‍ය සුපිරි පරිගණකයක් එකම භූගෝලීය පිහිටුමක එනම් එක් ස්ථානයකට කේන්ද්‍ර වී පවතී. එහෙත් විශාල භූගෝලීය ප්‍රදේශයක පැතිරුනු (distributed computing) පරිගණක හෝ server කැටිති (clusters) රාශියක් එක්ව තනි සුපිරි පරිගණකයක් ලෙස ක්‍රියාකරන අවස්ථාවන් හීදී ඒවා අර්ධ සුපිරි පරිගණක (Quasi-supercomputers) ලෙස හදුන්වයි. ලක්ශ සංඛ්‍යාත පරිගණක, play station වැනි ක්‍රීඩා උපාංග හා වීඩියෝ කාඩ් (video/graphics card) වල පරිගණන බලය යොදාගන්නා මෙම කැටිතිවල (clusters) පරිගණන බලය සාමාන්‍ය තනි සුපිරි පරිගණකයකටත් වඩා කිහිප ගුණයකින් වැඩිවිය හැකිය.
ලිනක්ස්
ඉතිහාසය
වසර 1964 පමණ කාලයේදී ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැචුසෙට් තාක්ෂණ ආයතනය MIT, General Electric ආයතනය සහ [Bell Labs] ආයතනයද එක්ව Multics නමින් පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භකෙරිණි. එහෙත් වසර 1969 වනතෙක්ම ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණ කරගත නොහැකිවූ හෙයින් [Bell Labs] ආයතනය එම ව්‍යාපෘතියට දැක්වූ දායකත්වය අවසන් කළේය. එහෙත් [Bell Labs] ආයතනයේ ඩෙනිස් රිචී සහ කෙන් තොම්සන් යන පරිගණක විද්‍යාඥයින් දෙදෙනාට මෙවැනි මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවක් ඇතිවී තිබුණි. එහෙයින් ඔවුන් සතු PDP-7 නමැති කුඩා පරිගණකය මත ක්‍රියාත්මක විය හැකි මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කර එය යුනික්ස් Unics ලෙස හඳුන්වන ලදී. පසුකාලීනව එහි නාමය [Unix] ලෙස වෙනස් වූ අතර ඩෙනිස් රිචී පරිගණක විද්‍යාඥයා විසින් B පරිගණක ක්‍රමලේඛ භාෂාව මඟින් වැඩිදියුණු කරන ලද [C] පරිගණක ක්‍රමලේඛ භාෂාව ආධාරයෙන් එය වසර 1973 පමණ නැවත ක්‍රමලේඛගතකරන ලදී.
සුපිරි පරිගණක
අර්ධ සුපිරි පරිගණක (Quasi-supercomputing)
විවිධ රෝගාබාද ඇතිකරන බැක්ටීරීයා වයිරස ආදියේ ප්‍රෝටීන අණුක ව්‍යුහය තේරුම් ගැනීම සදහා පිහිටුවන ලද folding@home ව්‍යාපෘතිය අද ලෝකයේ පවතින විශාලතම සහ බලවත්ම අර්ධ පරිගණක ව්‍යාපෘතියයි. මෙහි පරිගණන බලයමේ වනවිට 10~ petaflops තරම් අති විශාල අගයක් ගනී. මෙම සුපිරි පරිගණක කැටිතියෙහි කොටසක් වී ඔබටත් මෙම පුන්‍ය කටයුත්ත සදහා දායකවියහැක. මේ ඒ සදහා එලකිරි සාමාජිකයන් ගෙනයන වැඩසටහනයි.(click)
ලිනක්ස්
ඉතිහාසය
වසර 1983 වන විට [Unix] මෙහෙයුම් පද්ධතිය මත පදනම් වූ වානිජමය පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති ඉතා ප්‍රචලිතව පැවතිණ. එහෙත් ඒවායේ ක්‍රමලේඛණය නිදහස් නොකිරීමට ඒවායේ නිර්මාණකරුවන් වගබලාගත්හ. එවකට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ මැචුසෙට් තාක්ෂණ ආයතන‍යේ MIT කාර්යේ නියුතුව සිටි රිචඩ් ස්ටෝල්මන් Richard Stallman නමැති පරිගණක විද්‍යාඥයා මෙම ක්‍රමලේඛණ නිදහස් නොකිරීම පිළිබඳ මහත් කණස්සල්ලට පත්ව සිටියේය. එබැවින් වසර 1983 දී මැචුසෙට් තාක්ෂණ ආයතන‍ය හැරදමා යන ඔහු නිදහස් මෘදුකාංග පදනම ආරම්භ කරමින් [Unix] වැනි නිදහස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණින් GNU Project ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කලේය. ඉන් පසු ලොවපුරා සිටින පරිගණක ක්‍රමලේඛණ ශිල්පීන්ගේද දායකත්වයෙන් වසර 1990 පමණ වනවිට මෙම ව්‍යාපෘතිය සම්පූර්ණයන්ම පාහේ අවසන් වී තිබුණි. එහෙත් මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියට අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් වන කර්නලය රිචඩ් ස්ටෝල්මන්ට අවශ්‍ය පරිදි නිමවී නොතිබුණි. ඒ සඳහා ඔහුට ලීනස් ට්‍රොවල්ඩ්ස් ගේ ආගමනය තෙක් නැවතීමට සිදුවිය.
සුපිරි පරිගණක
අර්ධ සුපිරි පරිගණක (Quasi-supercomputing)
SETI@home, MilkyWay@home, Mersenne Prime වැනි තවත් වැඩසටහන් රාශියක් සදහා මෙවැනි අර්ධ පරිගණක යොදාගන්න අතර ඒවායේහිද ඉතා අධික ගණනය කිරීමේ හැකියාවන් පවතී.
ලිනක්ස්
ඉතිහාසය
වසර 1991 දී පින්ලන්තයේ හෙල්සින්කි විශ්වවිද්‍යාලයට ඇතුලත් වන ලීනස් ට්‍රොවල්ඩ්ස් නම් 21 හැවිරිදි විශ්වවිද්‍යාල සිසුවා පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති පිළිබඳ උනන්දුවක් දැක්වූවෙකි. ඔහු විශ්වවිද්‍යාලය්දී අධ්‍යාපනික කටයුතු සඳහා භාවිත කලේ ඔහුගේ ගුරුවරයා වු ඇමෙරිකානු ජාතික මහාචාර්ය ඇන්ඩෘ ටැනන්බෝම් විසින් ක්‍රමලේඛ ගතකරන ලද [Unix] වැනි  MINIX නමැති මෙහෙයුම් පද්ධතියයි. ඔහු මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ඇති ක්‍රමලේඛ භාවිතා කරමින් සහ වැඩිදියුණු කරමින් ලිනක්ස් කර්නලය නිර්මාණය කරන ලදි. පසුව ඔහු විසින් අන්තර්ජාලයට මුදාහරින ලද එම ක්‍රමලේඛණය ලොවපුරා සිටින පරිගණක ක්‍රමලේඛණ ශිල්පීන්ගේද දායකත්වයෙන් වැඩිදියුණු කිරීමෙන් අනතුරුව රිචඩ් ස්ටෝල්මන්ගේ GNU Project ව්‍යාපෘතිය මඟින් නිපැයුණු වැඩසටහන් සමඟ ඒකාබද්ධ කරමින් Linux මෙහෙයුම් පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක විය.
සුපිරි පරිගණක
අර්ධ සුපිරි පරිගණක (Quasi-supercomputing)
තවද අප කවුරුත් දන්නා හදුනන Google සෙවුම් යන්ත්‍රයට සම්බන්දව ලොව පුරා විසිරී පවතින පරිගණක server යන්ත්‍ර 450,000ක් එකට සම්බන්දව තැනන Google Cluster අර්ධ සුපිරි පරිගණකයේ ගණන හැකියාව 20~100 petaflops තරම් විශාල අගයක ගන්නා බව අනුමාන කරයි. එහෙත් එහි සබෑ තතු හෙලි නොකිරීමට Google සමාගම ක්‍රියා කරයි.
ලිනක්ස්
තාක්ෂණික සහාය
ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතීන් සඳහා තාක්ෂණික සහාය ලබාදීම සඳහා ගෙවීමක් කර ආයතනයක් මගින් හෝ මිලියන සංඛ්‍යාතයක් වන ලිනක්ස් පරිශීලකයන් ගෙන් online forums, newsgroups සහ mailing lists මගින් නොමිලේ සහය ලබා ගත හැක.
සුපිරි පරිගණක
සුපිරි පරිගණක වල අනාගතය
1980 දශකයේ අග භාගයේ ඩොලර් මිලියන ගණනක් වටිනා වර්ග අඩි දහස් ගණන් වසා පැතිර තිබූ සුපිරි පරිගණකවල පරිගණන බලය අද ඔබේ අත රැදි නවීන ජංගම දුරකතනයේ තිබීබත් 1990 භාගයේ තිබූ වේගවත්ම සුපිරි පරිගණකවල බලය අද ඔබේ පුද්ගලික පරිගණකයේ අත්විදීමට හැකිවීමත් 2000 වර්ෂයේ තිබූ ප්‍රබලතම සුපිරි පරිගණකවල පරිගණන බලය අද ඔබේ වීඩියෝ කාඩ්පත්වල තිබීමෙනුත් කිව හැක්කේ පරිගණක තාක්ශණයේ වේගවත් දියුණුවයි.
ලිනක්ස්
GNU/Linux හි වර්ථමාන යෙදවීම්
GNU/Linux නොහොත් ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්‍ධතිය වර්තමාන ලෝකයේ නැතුවම බැරි මෙහෙයුම් පද්‍ධතියක් බවට පත්වී ඇත. මෙයට බොහෝ සෙයින් හේතුකාරණය වී ඇත්තේ ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් (Android) නම් ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය ජංගම දුරකථන හා ඒ ආශ්‍රිත චංචල මෙවලම් භාවිතයේ සිදුවූ අති ප්‍රබල වර්ධනයයි. නමුත් මේ පිළිබඳව ලිනක්ස් කර්නලයේ නිර්මාතෘ වන “ලීනස් ත්‍රෝවල්ඩ්“ කනගාටු වන බව දැනගන්නට ලැබේ. ඒ මක්නිසාදයත් ඔහු ගේ සිහිනය වූයේ “ලිනක්ස්“ මෙහෙයුම් පද්ධතිය එදිනෙදා කාර්යයන් සඳහා වන ලැප්ටොප් හා ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණක වල භාවිතා වෙනු දැකීමයි.*
සුපිරි පරිගණක
සුපිරි පරිගණක වල අනාගතය
“සුපිරි පරිගණක” යන යෙදුම පවා බොහෝදුරට අස්ථිරය. මන්ද අද දවසේ සුපිරි පරිගණකයක් හෙට වන විට සාමාන්‍ය පරිගණකයක් බවට පත්වීමට ‍බොහෝ දුරට ඉඩ ප්‍රස්ථාව ඇති බැවිනි. CDC හි මුල්ම පරිගණකය වු කලී සරලවම ඉතා වේගවත් අදිශ ‍සකසනයන්ය. මේවා එකල වු අනෙකුත් ආයතන වලින් ඉදිරිපත් කරන ලද වේගවත්ම පරිගණක වලට වඩා ආසන්න වශයෙන් දස ගුණයක් තරම් වේගවත් විය.
70 දශකය වන විට සුපිරි පරිගණක බොහෝමයක් වෙන් කර තිබුණේ ‍දෛශික සකසු ක්‍රියාත්මක කරවීමටය. එමනිසා ප්‍රතිවාදි තරඟකරුවෝ බොහොමයක් වෙළඳපොලට පිවිසිම සඳහා ඒ හා සමාන සකසු නිෂ්පාදනය කර අඩු මිලකට ලබාදීමට කටයුතු කලහ. 80 දශකයේ මුල හා මැද භාගය වන විට පිළිගත් සම්මතය බවට පත්ව තිබුණේ සමාන්තරව ක්‍රියාත්මක වු ප්‍රමාණවත් දෛශික සකසු සංඛ්‍යාවක් තිබෙන පරිගණකය. එක් පරිගණකයට අදාල දර්ශීය සකසු සංඛ්‍යාව 4 ත් 16 ත් අතර පරාසයක විය. 80 දශකයේ අග භාගය හා 90 දශකය වන විට ක්ෂේත්‍රයේ අවධානය දෛශික සකසු වෙතින් දහස් ගණනක් සාමාන්‍ය CPU භාවිතා කර සකසනු ලැබු සමාන්තර සකසු පද්ධති කරා යොමු ව තිබුණි. මෙම CPU සමහරක් off-the-shelf ආකාරයේ ඒවා වු අතර සමහරක් අභිරුචිකෘත නිර්මාණ විය. (මෙය පොදුවේ හාස්‍යජනක ආකාරයට “අති භයානක ක්ෂුද්‍ර ආක්‍රමණය ලෙස ද ව්‍යවහාර කෙරේ) අද වන විට ‍සමාන්තර නිර්මාණ off-the-shelf, server  පන්තියේ අණු සකසු මත පදනම් වී තිබේ. මේ සඳහා උදාහරණ ලෙස Power PC, Itanium X 86-64 ගෙන හැර දැක්විය හැකි අතර, නුතන පරිගණක බොහොමයක් වෙළඳ සකසු මඟින් පිළියෙල වු ඉතා ඉහල තත්වයේ පරිගණක පොකුරක් වන මේවා අභිරුචික අන්තර් සබැඳි මඟින් සංයුග්ම කර ඇත.
අද තිබෙන අක්කර ගණන් විශාල සුපිරි පරිගණකවල බලය ඔබේ පුද්ගලික පරිගණකටය එන දිනය වැඩි ඈතක නොවනු ඇත.
සුපිරි පරිගණකවල ගණන හැකියාව 2011 වර්ෂය අවසන් වනවිට 20 petaflops (පෙටාෆ්ලොප්ස්) දක්වාද වර්ෂ 2019 වනවිට 1000 petaflops හෙවත් 1 exaflops (එක්සෆ්ලොප්ස්) දක්වාද වර්ෂ 2030 පමණ වනවිට 1000 exaflops හෙවත් 1 zettaflops (සෙටාෆ්ලොප්ස්) දක්වාද දියුණු කිරීමට විද්‍යාඥයින් අපේක්ශා කරයි.
සුපිරි පරිගණකවල යෙදීම්
කාළගුණ අනාවැකි පැවසීමට (weather forecasting) දේශගුණික ගවේශණ ක්වන්ටමීය භෞතික විද්‍යා පරීක්ශණ (quantum physics) අණුක ආකෘති නිර්මාණය (බහු අවයවික, ස්පටික, රසායනික සංඝටක, ජෙ‍ය්ව අණූ)(molecular modeling) භෞතික සමාකරණ කටයුතු( න්‍යෂ්ටික අවි, පරමාණූක බිදීම්, ගුවන්යානා වල හැසිරීම) (physical simulations) යුදමය කටයුතු වලට ආදාල ගණනයන් සදහා.
සටහන්
{| {|
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
නාවික හමුදා දිනය
ඔවුන්ගේ නාවික හමුදාව අගැයීම සඳහා, බොහෝ ජාතීන් නාවික හමුදා දිනයක් එක්කෝ සමරා ඇත නැතිනම් සමරමින් පවතිති.
චිලි
බියා ඩෙ ලාස් ග්ලෝරියාස් නවාලේස් යනු, චිලි දේශයේ මැයි 21 දින සැමරෙන රජයේ නිවාඩු දිනයකි. ශාන්තිකර යුද්ධයේදී, 1879 මැයි 21 දිනදී ඇතිවුනු ඉකිකේ සටන මෙහිදී සිහි කෙරෙයි.
සාමාන්‍ය පාර්ලිමේන්තු සැසිය (සැප්තැම්බර්18, නිදහස් දිනය දක්වා) ඇරඹුමද මෙම දිවයේදී සිහි කෙරෙන අතර, ජනාධිපතිවරයාගේ' ජාතිය ඇමතීමේ කතාව සාම්ප්‍රදායිකව සිදු කෙරෙන දිනය වෙයි.
ප්‍රධාන ප්‍රජා ක්‍රියාකාරකම්, චිලියානු නාවික මූලස්ථානය පිහිටි සන්තියාගගෝ ඩෙ චිලි, ඉකිකේ සහ වල්පරයිසෝ හිදී පැවැත්නවයි.
ඉන්දියාව
1971 ඉන්දු-පකිස්තාන යුද්ධයේදී සිදුවූ ට්‍රයිඩන්ට් මෙහෙයුම ඇරඹීම සිහිකිරීම සඳහා, දෙසැම්බර් 4 දිනදී ඉන්දියාව නාවික හමුදා දිනය උත්සවශ්‍රීයෙන් සමරයි. විශාලතම පකිස්තානු වරාය වූ කරච්ච්ය වෙත එක්-රැයකදී එල්ල කල ප්‍රහාරයකින් ඉන්දියානු නාවික හමුදාව  විසින් නැව් තුනක් ගිල්වා දැමීමට සමත්ව ඇත. ට්‍රයිඩන්ට් මෙහෙයුමේදී ප්‍රදේශය තුලදී නැව්-නාශක මිසයිල පළමු වරට භාවිතා කිරීම සිදුවිය
රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහල
කට වහරේ නෝනා වාට්ටුව ලෙස හැඳින්වෙන ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ළමා රෝහල එරට ඇති ප්‍රධානතම ළමා රෝහල වේ.
අතීතය
ක්‍රි.ව. 1895දී රිජ්වේ ආර්යා රෝහල නමින් ආරම්භ විය.
හම්දී ෆස්ලීන් දරුවාගේ මියයෑම
වකුගඩු ආශ්‍රිත ශල්‍යකර්මයකින් පසු විෂබීජයක් ශරීරගත වීම හේතුවෙන් රිජ්වේ ආර්යා ළමා රෝහලේ දැඩි සත්කාර ඒකකයේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිට 2023 ජුලි මස 27 දින ජීවිතක්ෂයට පත්විය
එම දරුවාගේ වකුගඩු ආශ්‍රිත රෝගී තත්ත්වයක් පවතින බවට වෛද්‍යවරුන් විසින් හඳුනාගෙන තිබූ අතර, වම් වකුගඩුව ඉවත් කළ යුතු බවත් දකුණු වකුගඩුව නීරෝගී තත්ත්වයේ පවතින බවත් වෛද්‍යවරුන් හඳුනාගෙන තිබූ බව වාර්තා වී ඇත.
කෙසේවෙතත් නීරෝගී දකුණු වකුගඩුවත් ශල්‍යකර්මය අතරතුර ඉවත් වී ඇති බවට වෛද්‍යවරුන් පසුව ප්‍රකාශ කළ බව මව්පියන් සඳහන් කරයි.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:රේඛීය අමාත්‍යංශ රෝහල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:1895 වසරෙහිදී සංස්ථාපිත රෝහල් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ළමා රෝහල් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ රෝහල් ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ශික්‍ෂණ රෝහල් ප්‍රවර්ගය:1895 වසරෙහිදී ලංකාව තුල සංස්ථාපනයන්
ලයන්එයාර් 602 පියාසැරිය
ලයන්එයාර් පියාසැරි 602 යනු ලයන්එයාර් ගුවන් සමාගමට අයත් ඇන්ටනොව් ඒඑන්-24ආර්වී (Antonov An-24RV) වර්ගයේ ගුවන් යානාවකි. එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයක් නිසා එය 1998 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹදිග මුහුදු තීරයට කඩා වැටුණු බව සඳහන්ය. ඒ වනවිට ගුවන් යානය කන්කසන්තුරේ ගුවන්තොටුපළ සිට විනාඩි දහයක පමණ කාලයක් කොළඹ රත්මලාන ගුවන්තොටුපළ දක්වා පියාසර කරමින් තිබී ඇත. යානය ගුවන් රේඩාර් තිර මතින් මැකී යාමට මොහොතකට පෙර එහි සිටි නියමුවා විසින් යානයට යම් අනතුරුදායක තත්වයක් ඇතිවී ඇතැයි වාර්ථා කොට තිබිණි. වාර්ථාවන්ට අනූව දෙමළ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් එල්ල කල MANPADS ප්‍රහාරයක් නිසා යානය දිවයිනේ වයඹදිග මුහුදට කඩා වැටී තිබෙයි. ප්‍රහාරය හේතුවෙන් යානයේ ගමන් ගත් මගීන් 48 දෙනෙකු හා කාර්ය මණ්ඩලයේ 7 දෙනෙකු ඇතුළු සියළුම දෙනා ජීවිතක්ෂයට පත්ව තිබේ.
මෙම ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන් අනතුරුව, මාස කිහිපයක් යනතුරු කොළඹ සහ යාපනය අතර ගුවන් ගමන් අත්හිටුවීමට, සිවිල් ගුවන්සේවා අධිකාරිය පියවර ගන්නා ලදී.
ගුවන් යානාව සහ කාර්ය මණ්ඩලය
පියාසැරි අංක 602 සඳහා Gomelavia වෙතින් ඇන්ටනොව් ඒඑන්-24 (Antonov AN-24) යානාව කල් බදු වශයෙන් ලබාගෙන තුබූ අතර, එහි නියමුවා වූවේ හොඳ පළපුරුද්දක් සහිත බෙලරුසියානු ජාතික Matochko Anatoli යි. අනෙකුත් බෙලරුසියානු කාර්ය මණ්ඩලය වූවේ Lysaivanov Siarhei (සහය නියමු), Kozlov Sergei (යාත්‍රිකයා) සහ Anapryienka Siarhei (යානා ඉංජිනේරු) වේ. මීට අමතරව ලයන්එයාර් යානාවේ සිටි ශ්‍රී ලාංකික කාර්ය මණ්ඩලය වූවේ දර්ෂණී ගුණසේකර (ප්‍රධාන ස්ටුවර්ඩ්වරිය), ක්‍රිෂාන් නෙල්සන් (ස්ටුවර්ඩ්) සහ විජිතා (ශ්‍රමික) යන අයයි.
අනතුරු හැඟවීම්
එකල කොළඹ-යාපනය අතර ගුවන් ගමන්වාර ක්‍රියාත්මක කල එක් ප්‍රධාන ගුවන් මෙහෙයුම්කරුවෙකු වූවේ ලයන්එයාර් සේවාවයි. මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වීමට මසකට පමණ පෙර යාපනය ස්ටැන්ලි පාරේ පිහිටි ලයන්එයාර් කාර්යාලය වෙත, එල්ටීටීඊ ත්‍රස්ත සංවිධානය වෙතින් යැයි හැඟවෙන ලිපියක් ලැබී තිබුණු අතර, එහි 'දෙමළ ඊළාම් පරිපාලන සේවාව' නම් කතෘ කෙනකු විසින් දන්වන ලද අනතුරු හැඟවීමක් පිළිබඳව සටහන්ව තිබුණි. ලයන්එයාර් සේවාව තුල හමුදා නිළදාරීන් ප්‍රවාහනය කිරීම ගැන මීට පෙර ඔවුන් (දෙමළ ඊළාම් පර්පාලන සේවාව) අනතුරු හඟවා තිබෙන බවත්, මෙම අනතුරු හැඟවීම් නොසලකා හැර තවදුරටත් හමුදා නිළදාරීන් ප්‍රවාහනය කරන්නේනම්, සැප්තැම්බර් 14 වන දිනට පසු ප්‍රහාරයක් එල්ල කරන බවටත්, ලිපියේ වැඩිදුරටත් සඳහන්ව තිබුණි. යම් කිසි ව්‍යාපාරික ප්‍රතිවාදියෙක්, සිය අරමුණු ඉටුකර ගැනීම සඳහා මෙවැනි ලිපියක් එවන්නට ඇතැයි පවසමින්, ලයන්එයාර් සේවාව එම අනතුරු හැඟවීම නොසළකා හැරි බවට සඳහන් වෙයි. නමුත් ලයන්එයාර් විසින් එම ලිපියේ සත්‍යතාව හෙළිකර ගැනීමේ උත්සාහයක නිරත වූවද එය අසාර්ථක වූ බව, 'ද සන්ඩේ ටයිම්ස්' වාර්ථා කොට තිබිණි. මෙම ප්‍රහාරය සිදුවීමට දින හතරකට පෙර, තවත් එල්ටීටීඊ අනතුරු හැඟවීමක් ලැබී තිබූ නිසා, යාපනය ලයන්එයාර් කාර්යාලය වසාදැමීමට නිළදාරීන් විසින් පියවර ගෙන තුබුණි.
යානයේ සුන්බුන් පිළිබඳ හෝඩුවාවන්
අවාසනාවන්ත ලෙස ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයක් නිසා කඩා වැටුණු ලයන්එයාර් ඇන්ටනොව් ගුවන් යානයට අයත් යැයි සැක කෙරෙන ගුවන් යානා කොටස් තොගයක් ඉරණතිව් දූවට ආසන්න මුහුදු පත්ලේ තිබී, 2012 ඔක්තෝම්බර් මසදී ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව විසින් සොයා ගන්නා ලදී.
අලෝහ
ලෝහක ලක්ෂණ අවමව පෙන්නුම් කරන රසායනික මූලද්‍රව්‍ය රසායන විද්‍යාවේදී අලෝහ ලෙස හදුන්වයි. අධික වාශ්පශිලිතාව, අඩු ප්‍රත්‍යාස්ථතාව සහ තාප හා විද්‍යුත් පරිවාරක බාවය වැනි භෞතික ලක්ෂණද; ඉහල අයනීකරණ ශක්තින් හා විද්‍යුත් සෘණතා අගයන් දැරීම සහ අනිකුත් සංයෝග සමග ප්‍රතික්‍රියා කිරීමේදී සංයුජතා ඉලෙක්ට්‍රෝන හවුලේ තබාගනිමින් හෝ ආකර්ෂණය කර ගැනීමෙන් ස්ථායිතාව ලගාකරගැනීම වැනි රසායනික ලක්ෂණද අලෝහ පෙන්වයි.
බාහිර සැබැඳි
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන
ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන (1942 අගෝස්තු 23 – 1943 පෙබරවාරි 2)   නාසි ජර්මනිය සහ එහි මිත්‍රපක්ෂය විසින් සෝවියට් සංගමයට එරෙහිව සටන් කර දකුණු රුසියාවේ ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් (වර්තමානයේ  වොල්ගොග්‍රාඩ් ) නගරයේ පාලනය ලබාගැනීම සඳහා සිදු කළ දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ප්‍රධාන සටනකි.
උපුටා දැක්වීම්
ප්‍රවර්ගය:ස්ටාලින්ග්‍රාඩ් සටන
පුස්කොළ පොත්
තල ගසේ කොළ හෝ තල් ගහේ කොළ වලින් සාදන පිටු වලින් සමන්විත පොත්වේ.
සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්ද
මෙය, ජනවාරි 1 දින සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම සාමාන්‍ය අවුරුද්දක්  (ඩොමිනිකල් අකුර C) සඳහා,  දින දසුන වෙයි. නිදසුන්: ග්‍රෙගෝරියානු අවුරුදු 1993, 1999, 2010 සහ 2021 හෝ ජූලියානු අවුරුදු 1910 සහ 1899 (පහළ වගු බලන්න).
සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් යනු දින 365 සහිත වසරකි, එනම්, අධික අවුරුද්දක් නොවේ.
n වන "දෛවෝපගත දිනය" (මෙම වසරේ ඉරිදා) n වන ISO සතිය නොවන එකම වසර වර්ගය මෙයයි ; එය n-1 වන ISO සතියයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුන ප්‍රවර්ගය:ජූලියානු දින දසුන
මාර්තු 22
ප්‍රවර්ගය:මාර්තු ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ශ්‍රී ලාංකික පලාත් පාලන මැතිවරණ, 2018
ශ්‍රී ලංකාවෙහි පලාත් පාලන මැතිවරණ 2018 පෙබරවාරි 10 දිනදී පැවැත්වීමට නියමිතය.
මාර්තු 28
ප්‍රවර්ගය:මාර්තු ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
Duchenne muscular dystrophy
මාංශ පේශී දුරුවල වීම
ජනවර්ග ඉතිහාසය
ජනවර්ග ඉතිහාසය යනු, ඉතිහාසගත වාර්තා මගින් යම් ජන වර්ගයක, ගෝත්‍රයක, සංස්කෘතිය හෝ සිරිත් විරිත් පිළිබඳව හැදෑරීමය. මෙමගින් දැනට පවතින හෝ නොපවතින ජන වර්ගවල ඉතිහාසය පිළිබඳවද සොයා බැලේ.
ජනවර්ග ඉතිහාසය හැදෑරීමේදී පොත්පත් හා ලේඛනවලට අමතරව සිතියම්, සංගීතය, චිත්‍ර, ඡායාරූප, කතන්දර, භාෂා විලාශය, ස්වභාව සෞන්දර්ය, ස්ථානාත්මක සොයාබැලීම්, පුරාවිද්‍යාත්මක සමීක්ෂණ, කෞතුකාගාර වස්තූන්, සිරිත් විරිත්, භාෂාව හා ස්ථාන නාම ආදිය පිළිබඳවද සොයා බැලේ.
විමර්ශනයන්හි වැදගත්කම
ජනවර්ග ඉතිහාසඥයන් ලේඛනවලින් ඔබ්බට ගිය විමර්ශනයක යෙදීම තුළින් ඔවුන්ට ඉතා ගැඹුරු අධ්‍යයන වල යෙදීමේ අවස්ථාව ලැබේ. මොවුහු ජන වර්ගවල ඇතුලාන්තයද ගැඹුරින් විමසා බලන හෙයින් ඒවායේ ඉතිහාසය සහ විවිධ චාරිත්‍ර විධික්‍රම අතර අන්තර් සබඳතා, ඉතිහාසයේ අපැහැදිලි තැන් පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය. විශේෂයෙන්ම ඉන්දියානු ජනවර්ග පිළිබඳව හැදෑරීමේදී මෙම ක්‍රමය ඉතා ප්‍රයෝජනවත් ය.
ජනවර්ග ඉතිහාසයේ අර්ථදැක්වීම කෙමෙන් දියුණු වූවකි. සාමාන්‍ය ඉතිහාසය හැදෑරීමට වඩා ජනවර්ග ඉතිහාසය හැදෑරීමේදී භාවිතා වන පර්යේෂණ ක්‍රම හා මූලාශ්‍ර නිසා එය වඩාත් ප්‍රතිඵලදායකය (විලියම් ෆෙන්ටන්) පසුකාලීනව ඇක්ස්ටෙල් විසින් හඳුන්වා දුන් පරිදි ජනවර්ග ඉතිහාසය යනු ජනවාර්ගික හා ඉතිහාස මූලාශ්‍ර ඇසුරින් යම් සංස්කෘතියක හෝ සමාජයක සිදුවූ වෙනස්කම් අධ්‍යයනය කිරීමයි.
ෂෙෆලීන් හඳුන්වාදුන් පරිදි, ජනවර්ග ඉතිහාසය මඟින් මිනිසුන් සමාජයීය සිද්ධීන් ග්‍රහණය කරගන්නා ආකාරය සහ ඒවා සංස්කෘතියට ඈඳෙන ආකාරය පිරික්සා බලයි. අවසානයේදී සිමන්ස් විසින් පළ කළ මතය වන්නේ ජනවර්ග ඉතිහාසය යනු හැකිතාක් මූලාශ්‍ර උපයෝගී කරගනිමින්, හැකිතාක් දිගු කාල පරාසයක් තුළදී යම්කිසි සංස්කෘතියක් පිළිබඳ කෙරෙන ගවේෂණාත්මක පර්යේෂණයක්ය යන්නයි. එය වඩාත් අලංකාර වන්නේ දැනට ජීවත් වන අයගේ මතකයන් සහ වචන ද එකතු වූ විටයි.