පරවි_ඡායාරූපකරනය
පළමු ලෝක යුද්ධය
නියුබ්රෝනර් මහතාගේ සොයාගැනීම යම්තාක්දුරකට හෝ දිරිගැන්වීමට හැකි වුයේ යුද්ධ කටයුතු සඳහා මෙම තාක්ෂනය යොදාගනීමෙහි ලා තිබු හැකියවයි. එවකට ගුවනේ සිට ගනු ලැබූ ඡායාරූ භාවිතයෙන් පිරික්සුම් කටයුතු කිරීමේ හැකියාවක් තිබුනද එහිදී උවමනා වන ගුවන් බැලූන, සරුංගල් , රොකට් හේතුවෙන් එම කටයුතු කසිදු කිරීම තරමක් දුෂ්කරව පැවතිනි. මේ අතරවාරයේදී [ http://en.wikipedia.org/wiki/Wright_brothers රයිට් සහෝදරයිගේ] ගුවන්යානයේ සාර්ථක පියාසැරිය සිදු වූනු අතර මේ මගින් ගුවනේ සිට ඡායාරූප ගැනීමේ කලාවට නව අදහස් සහ මන් මවත් විවර වෙන්නට විය. පළමු ලෝක යුද්ධ සමයේ මුර ගුවන් යානා කරලියට පැමිණියේද මෙහි ප්‍රථිපලයක් වශයෙනි. එවකට තිබුන තාක්ෂනය සමග සලක බලන විට පරවියන් ආශ්‍රයෙන් සිදුකරන මේ ඡායාරූපකරනයෙදි සිදුවන ප්‍රයෝගික අපහසුතා හැරුනකොට මේ තාක්ෂණයෙන් පොලවේ සිට පහල උසක සිට පැහැදිලි සන්පූරක ඡායාරූප ලබාදෙන බවට ප්‍රකාශ කර සහ ඔප්පු කර තිබිණි. පර්සියානු යුද්ධ අමාත්යංශය මෙමෙ පරවී ඡායාරූපකරණය සම්බන්දව උනන්දුවක් දක්වා තිබුන අතර ඇතිවන සංශයවාදය මඟහරවා ගැනීමට සාර්ථක ආදර්ශන ප්‍රදර්ශන මාලාවක් සිදුකිරීමටද සිදු වූ බවට ද වාර්තාවේ. මෙහි තිබු මුලිකම විශේෂත්වයක් වනුයේ යුද්ධයේදී සිදුවන පිපිරීම් වලට පරවියන් ඍණාත්මක ප්‍රතිචාර නොදක්වීමයි. ඒ අතරම පන නැඟුණ ප්‍රශ්නයක් වන්නේ යුද්ධ අවස්ථා වැදලි පරවියන් සිටින ස්ථානයෙන් තවත් ස්ථානයකට ගෙන යාමට සිදුවීමයි, එහිදී පරවියන් එම ස්ථානයට හුරුවීමට තරමක් කල් ගතවන්නට වීම බරපතල ප්‍රශ්නයක්ව පැවතිනි. 1880 වසරේදී ඉතාලි යුද්ධ හමුදාව විසින් ඉක්මනින් කෙටි පුහුණුවක් ඇතුලට පරවියන් ස්ථානයට හුරුකරවීම සිදු කිරීමට සමත් වූ අතර ප්‍රංශ කාලතුවක්කු හමුදාවේ කපිතාන් විසින් මෙමෙ ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් ගෙන එනු ලැබුවේ ජංගම පරවි කුඩුවක් තුල තම පරවියන් ඇති දැඩි කිරීමෙනි. කටයුතු එලස සිදු වුවද නියුබ්‍රොනර් මහතා ඒවා පිලිබඳ දැනුවත් බවක් තිබුබවට නොපෙනෙන්නේ ඔහුද එම ගැටලුවට විසඳුමක් අවශ්‍ය බව දැනගෙන විසඳුමක් සොයමින් සිටිය නිසාවෙනි. ඔහුව අසන්නට ලැබුන ආකාරයට බිම් නඩත්තු කරන්නෙකුට (එම පුද්ගලයා පරවින්ද ඇතිකරයි) තමගේ රථයට සවිකරගත හැකි ජංගම පරවි කුඩුවක් තිබිණි. ඉන් අදහස ගත් නියුබ්‍රොනර් මහතා ඩ්රෙස්‌ඩරන් හිදී සහ ෆ්රෑන්ක්ෆරට් හිදී පැවැත්වුන ප්‍රදර්ශන වලදී කළුවර කාමරයක් සහිත වර්ණවත් පරවී කුඩුවකින් සාමග වූ කුඩා රථයක් නිර්මාණය කර තිබිණි. මාසයක පමණ උද්යෝගිමත් සහ අපහසු පුහුණු කිරීම් වලින් පසුව ඔහුට විස්ථාපනය කල පරවී කුඩුවකට උවද පරවියන් ගෙන්වාගැනීමට හැකිවන පරිඳි එම පරවියන් දියුණු කිරීමට හැකියාව ලැබිණි. 1912 වර්ෂය වන විට නියුබ්‍රොනර් මහතා ඔහුට පැවරුන ඔහුගේ ජංගම පරවී කුඩුව භාවිතා කරමින් ජලාංග ඡායාරූප ගත කිරීමේ කටයුතු සාර්ථකව නිමාවට පත් කරන ලදි. (එම කාර්ය ඔහුට පැවරුනේ 1909 වසරේදීය.) පුරා අවුරුදු 10ක කාලයක් මෙම තාක්ෂණයත් සමග කල කටයුතු සමග ස්ට්‍රාබර්ග් ප්‍රදේශයේ ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණයක් සිදුකරන්නට කටුතු සම්පාදනය කර තිබිණි. මෙය එම ප්‍රාන්තය යුද්ධයෙන් අත්පත් කරගැනීමට පසු කෙරීමට තිබුනත් යුද්ධයේ පැතිරිම හේතුවෙන් එම සියලු සැලසුම් නැවත දැමීමට සිදුවිය. පසුව නියුබ්‍රොනර් මහතා ඔහුගේ සියලුම උපකරණද පරවියන්ද යුද්ධ හමුදාවට බාරදෙනු ලැබූ අතර යුද්ධ බිමේදී මෙමෙ පරවියන් යොදාගෙන සිදු කල පරීක්ෂණ සැනසිලි දායක ප්‍රතිඵල ලබා දෙන්නට විය. එසේ උවද මෙමෙ පරවියන් යොදාගෙන ඡායාරූප ගැනීම එහිදී පුළුල් ලෙස භාවිතයට නොගැනිණි. එවකට ඇති වූ අලුත් තත්වයන් හමුවේ පරවියන් ඡායාරූපකරණයට යොදාගන්නවා වෙනුවට වැඩිවැඩියෙන් ඔවුන්ගේ සම්ප්‍රදායික කටයුත්ත වන තැපැල් කටයුතු සඳහා යොදාගැනීමේ පුනරුදයක් දක්නට ලැබිණි. මුලදී නියුබ්රෝනර් ගේ තාක්ෂණය යුද්ධ කටයුතු සඳහා පුළුල්ව යොදා නොගත්තත් ඔහුගේ ජංගම පරවී කුඩුව වර්ඩුන් සටනේදී භාවිතයට ගන්න ලද අතර ඉන් බොහෝ යුද්ධ වාසිද ඔවුන් අත් පත්කරගනු ලැබීය. එම උපක්‍රම තවත් විශාල හා පුළුල් ලෙස සොමියේ සටන හිදීද භාවිතා විය. මෙමෙ නිමවීමට පසු, යුද්ධයෙන් පෙර නියුබ්‍රොනර් මහතාගේ ගුවනේ සිට ඡායාරූප ගැනීමට හැකි පරවියන් යුද්ධ කටයුතු වලට කිසිඳු ප්‍රයෝජනයක් නැති බවට කල ප්‍රකාශ සම්බන්දයෙන් ඔහු කල විමසුමට එරට යුද්ධ අමාත්යංශය ප්‍රතිචාර දැක්වූ අතර අනාගත පරීක්ෂණ කටයුතු යුක්තිමත් කිරීමක් සිදු නොවිය. වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි පිහිටි ජාත්‍යන්තර රහස් පර්යේෂක කෞතුකාගාරයේද මෙමෙ පළමු ලෝක යුද්ධියේදී භාවිතා වූ පණිවිඩ රැගෙන යන පරවියන් වෙනුවෙන් සහ ගුවනේදී ඡායාරූප ගනු ලැබූ පරවියන් වෙනුවෙන් කුඩා කුටියක් වෙන්ව පවතී.