cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ජෛනාගම
වර්ධමාන මහාවීරතුමා
වර්ධමාන මහාවීරතුමා තම ජිවිතයේ ඉතිරි කාලය තුළ අංග, මගධ, මිථිලා සහ කෝසල වැනි ප්‍රදේශ වල ජනතාවට සිය ධර්මය දේශනා කිරීමේ නිරත විය. විශාල පිරිසකගේ සිත් ඇද ගැනීමට සමත් වූ එතුමාගේ ධර්මය වැළඳගත අය අතර රජවරු, බලවත් ප්‍රභූවරු, ධනවත් වෙළෙන්දෝ, සහ ගෘහපතියෝ ද වූහ. මහාවීරතුමා වසර 72 ක් ආයු වළඳ ක්‍රි.පූ 591 හෝ 531 හෝ  448 දී  පැට්නා නුවර පාවා නමැති ස්ථානයේ දී පරලෝ සැපත් විය. මහාවීරතුමා ගෞතම බුදුන් වහන්සේගේ සමකාලීනයෙකු වූ නමුත් ඒ දෙදෙනා කිසි දිනක ඔවුනොවුන් මුණ ගැසී නොමැත.
මහාවීරතුමාගේ ඉගැන්වීම්
මහාවීරතුමාගේ අනුගාමිකයෝ නිග්‍රන්ථ නම් වූහ. මහාවීරතුමා සිය කාලය මිඩංගු කළේ එතුමාගේ පූර්වගාමිකයා වූ පාර්ශ්වනාථ ගොඩනගා තිබූ දහම ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ය. පාර්ශ්වනාථ දේශනා කොට තිබූ සිව් වැදෑරුම් ධර්මයට මහාවීරතුමා පස්වැන්නක් එකතු කළ අතර එය බ්‍රහ්මචර්යා නම් විය.
අවිහිංසාව පිළිබඳ දර්ශනය ද ජෛන ආගමේ වැදගත් අංගයක් විය. මිනිසුන් සහ සතුන්ට පමණක් නොව ගස් වැල්, ලෝහ වර්ග, ජලය සහ දැව යනාදී සියළු අප්‍රාණික වස්තූන්ට ද ජීවයක් තිබෙන බවත් ඒ නිසා ඒ සියල්ල සම්බන්ධයෙන් අවිහිංසාවාදී ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළ යුතු බවත් මහාවීරතුමා අවධාරණය කොට දැක්වී ය. ඕනෑ ම පුද්ගලයකු තම ඉන්ද්‍රියයන් පිනවීමේ ආශාව ජයගත යුතු අතර ඒ සඳහා සිය ශරීරයට දුක් දෙන අත්තකිලමථානුයෝගී වූ ජීවිතයක් ගත කළ යුතු ය. විශ්වය දෙවියන් විසින් මවන ලද බව විශ්වාස නොකළ මහාවීරතුමා දෙවි කෙනෙකු ගැන කිසිම සඳහනක් කර නැත. වෙනස්කම් ඇති වීම ස්වභාව ධර්මය අනුව සිදුවන බව ප්‍රකාශ කළ එතුමා උපත සහ මරණය සියළු මනුෂ්‍යයන්ට මෙන් ම ද්‍රව්‍ය වලට ද එක සේ අදාළ ස්වභාවයක් බව පැහැදිලි කළේ ය.
වෛදික ඉගැන්වීම් නොවැදගත් ලෙස සලකා බැහැර කල මහාවීරතුමා බ්‍රාහ්මණයන් විසින් සිදු කරන ලද බිලිපූජා හෙළා දැක්කේ ය. කාන්තාවන්ගේ නිදහස පිළිබඳ ව විශ්වාස කල එතුමා ශ්‍රාවිකාවන් ලෙස මෙන් ම දායිකාවන් ලෙසත් ශාසනය?ට ඇතුළු වීමට ඔවුන්ට අවසර දුන්නේ ය.
ශ්වේතම්බර සහ දිගම්බර ජෛනයෝ
ක්‍රි.පූ. 4 වන සියවස අවසාන කාලයේ දී බිහාර් ප්‍රාන්තයේ මහා සාගතයක් ඇති වූ හෙයින් භද්‍රබාහු නම් නායකයා යටතේ ජෛන භක්තිකයෝ දහස් ගණනක් මයිසූර් ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය වූහ. ඉතිරි වූ ජෛනයෝ මූලික ආගමික ඉගැන්වීම් වලට පටහැනිව ශ්වේත වර්ණ ඇඳුම්වලින් සැරසී සිටියහ. ඒ නිසා ඔවුහු ශ්වේතම්බර නමින් හැඳින්විණි. එහෙත් භද්‍රබාහු සහ ඔහුගේ අනුගාමිකයෝ පැරණි ඉගැන්වීම් වලට අනුව ජීවත්වීමට දැඩි ලෙස කැප වී සුපුරුදු ලෙස ම නිරුවත්ව (දිගම්බරව) සිටියහ. පසුකාලීන ධර්ම සංගායනා මගින් සකස් කළ ධර්ම ග්‍රන්ථ සහ විනය නීති පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ දිගම්බර ජෛනයෝ 'පුර්ව' කෘති වල අන්තර්ගත මූලධර්ම තවදුරටත් දැඩි ලෙස අනුගමනය කළහ.
ආගමික සාහිත්‍ය
මහාවීරතුමාගේ ඉගැන්වීම පූර්ව නමින් හැඳින්වෙන පැරණි ධර්ම ග්‍රන්ථ 14 ක අන්තර්ගත වී ඇත. ක්‍රි.පූ. 4 වන සියවස අවසාන කාලයේ දී භාද්‍රබාහු යටතේ ජෛන භක්තිකයෝ දහස් ගණනක් මයිසූර් ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය වීමෙන් පසු ඉතිරි වූ ජෛනයන් විසින් ධර්ම සංගායනාවක් කැඳවන ලදී. එහි දී සම්පාදනය කළ කෘති 12 ක් වූ අතර ඒවා අංග නමින් හැඳින්වේ. ජෛන ආගමික ලියවිලි සියල්ල එකතු කොට සන්හිතාවක් සකස් කිරීම සඳහා ක්‍රි.ව. 6 වන සියවසේ දී පමණ වලහි ප්‍රදේශයේ තවත් සංගායනාවක් පැවැත්විණි. එම ධර්ම ග්‍රන්ථ ප්‍රාකෘත භාෂාවකින් ලියා ඇත.
ජෛනාගමේ ව්‍යාප්තිය
මහාවීරතුමාගේ මරණින් පසුව එතුමාගේ ඉගැන්වීම් ප්‍රචලිත කරන ලද්දේ අංගධර නම් වූ පිරිසක් විසිනි. ජෛනාගමට චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය, බිම්බිසාර සහ සම්පාති වැනි ප්‍රබල රජවරුන්ගේ අනුග්‍රහය ද ලැබුණි. මෞර්ය අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටීමෙන් පසු ජෛනාගම ඉන්දියාවේ දකුණු සහ බටහිර දිසාවන්ට ව්‍යාප්ත විය. ශක, ශත්‍රප සහ රාජ්පුත් පාලකයෝ බටහිර සහ උතුරු ඉන්දියානු ප්‍රදේශ වල ජෛනාගමික ආශ්‍රම ඉදි කළහ. කාලිංග දේශයේ ඛාරවේල රජු ජෛනාගමේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකයෙකු විය.
ප්‍රවර්ගය:ආගම් ප්‍රවර්ගය:ආගම් සහ ඇදහිලි ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
2019 සැප්තැම්බර් දේශගුණය වෙනුවෙන් වැඩ වැරීම්
අනාගතය වෙනුවෙන් ගෝලීය සතිය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන,  2019 සැප්තැම්බර් දේශගුණය වෙනුවෙන් වැඩ වැරීම් යනු, ගෝලීය තාපනය හේතුවෙන් දේශගුණය වෙනස් වීම පිළිබඳ පියවර ගැනීමට තරයේ ඉල්ලා සිටීම සඳහා පැවැත්වෙන ජාත්‍යන්තර වැඩ වැරීම් සහ විරෝධතා මාලාවකි. වැඩ වැරුවන්ගේ ප්‍රධාන දිනයන් අතර,  එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුණය පිළිබඳ සම්මේලනයට දින තුනකට පෙර දිනයවූ සැප්තැම්බර් 20, සහ සැප්තැම්බර්  27, මෙන්ම, පෘථිවි වැඩ වැරීම යනුවෙන් හැඳින්වුණු දේශගුණය පිළිබඳ ලෝකව්‍යාප්ත මහා වැඩ වැරීමක් සඳහා යෝජිත සැප්තැම්බර් 20 සිට 27 දක්වා සම්පූර්ණ සතියද විය. රටවල් 150ක් තුල සහ ස්ථාන 4,500ක විරෝධතා පැවැත්වෙයි. මෙම සිද්ධිය, ස්වීඩන ජාතික දේශගුණ ක්‍රියාකාරී ගෙරේටා ටුන්බරී විසින් පොළඹවනු ලැබූ දේශගුණය වෙනුවෙන් පාසැල් වැඩ වැරීම් ව්‍යාපාරයෙහි අංගයකි.
සැප්තැම්බර් 20 විරෝධතා බොහෝවිට ලෝක ඉතිහාසයෙහි විශාලතම දේශගුණය පිළිබඳ වැඩ වැරීම් වීමට ඉඩ ඇත. සංවිධායකයන් වාර්තා කර තිබුණේ ලොව පුරා වැඩ වැරීම් සඳහා මිලියන 4 කට වැඩි ජනයා සහභාගි වූ අතර, එම සංඛ්‍යාවට ජර්මනියෙහි සහභාගිත්වය වූ මිලියන 1.4 ද අයත් වූ බවයි. ඕස්ට්‍රේලියානු වැඩ වැරීම් සඳහා ඇස්තමේන්තු ගත විරෝධතාකරුවන් 300,000 සහභාගි වූ අතර, එක්සත් රාජධානියෙහි විරෝධතා සඳහා තවත් ජනයා 300,000 ක්ද නිව්යෝර්ක්හි විරෝධතා සඳහා දළ වශයෙන් 250,000 දෙනෙක්ද එක් වූහ. රටවල් 40 ක 2,000 සංඛ්‍යාවකට වැඩි විද්‍යාඥයින් ගණනක් වැඩ වැරීම් සඳහා සහයෝගය පල කලහ.
පසුබිම
thumb| 2019 සැප්තැම්බර් 20 දිනදී දේශගුණය වෙනුවෙන් ගෝලීය වැඩ වැරීම සඳහා එක් වන ලෙස ආයාචනයක්
මෙම වැඩ වැරීම දේශගුණය වෙනුවෙන් පාසැල් වැඩ වැරීම් ව්‍යාපාරයෙහි තුන්වන ගෝලීය වැඩ වැරීම වෙයි. 2019 මාර්තු මාසයෙහිදී පැවැත්වුණු පළමුවන වැඩ වැරීම සඳහා රටවල් 125ක් වෙතින් මිලියන 1.6 ක් සහභාගී වූහ. 2019 යුරෝපියානු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණය පැවැත්වීම හා සමගාමී වන අයුරින් 2019 මැයි මාසයේදී පැවැත්වුණු දෙවැන්න, රටවල් 125 ක් තුල ඉසව් 1,600 කට වැඩි ගණනක් සහිතව පැවැත්විණි. ගෝලීය වැඩ වැරීම් වල තෙවන ගොන්න පැවැත්වීමට නියමිතව ඇත්තේ ප්‍රධාන වශයෙන් සැප්තැම්බර් 20 සහ 27 දිනයන්හිදීය. ඒවා පැවැත්වෙන දින වකවානු නියම කර ඇත්තේ එජා යෞවන දේශගුණය පිළිබඳ සම්මේලනය (21 සැප්තැම්බර්) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුණය පිළිබඳ ක්‍රියාකාරිත්ව සම්මේලන (23 සැප්තැම්බර්) පැවැත්වෙන වකවානු හා සමගාමී වන පරිදීය. සැප්තැම්බර් 27 යනු, පරිසරවේදී ව්‍යාපාරය ඇරඹීමේ ප්‍රධාන හේතු කාරකයක් වූ 1962 ග්‍රන්ථය සයිලන්ට් ස්ප්‍රිං ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙහි සංවත්සරයද වෙයි.
ඇෆ්ගනිස්තානය
කාබුල්හී, යෞවනයන් දේශගුණ වෙනසට එරෙහිව ගමනෙහි යෙදුනේ හමුදා බලකායන්ගේ ආරක්ෂාව යටතේය. ඇෆ්ගනිස්තානයෙහි මහජන සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය ප්‍රකාශ කලේ වාත දූෂණය නිසාවෙන් වාර්ෂිකව දහස් ගණනක් ඇෆ්ගනිස්තාන ජනයා මිය යන බවයි.
ඇන්ගෝලාව
50,000 සංඛ්‍යාවකට වඩා දරුවන් සහ යෞවනයන් පළමුවන වරට අගනුවර ලුවන්ඩාහී එක්රැස් වූයේ දේශගුණ වෙනස පිළිබඳ ව්‍යාපාරයට සහය පල කරනු සඳහාය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:ආසියාව තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යම ඇමරිකාව තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපනය අරභයා 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:උතුරු ඇමරිකාව තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:ඕෂනියාව තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:දකුණු ඇමරිකාව තුල 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:පරිසරය අරභයා 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:විරෝධතා අරභයා 2019 වසර ප්‍රවර්ගය:දේශගුණික වෙනස් වීම් සහ සමාජය ප්‍රවර්ගය:සෘජු ක්‍රියාමාර්ග ප්‍රවර්ගය:පරිසරය හා බැඳි විරෝධතා ප්‍රවර්ගය:ගෝලීය තාපනය ප්‍රවර්ගය:දැනට පවතින විරෝධතා දේශගුණය පිළිබඳ වැඩ වැරීම් ප්‍රවර්ගය:ශිෂ්‍යයන්ගේ වැඩ වැරීම්
ජනවාරි 20
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
UTC+05:30
ලෝක වෙලාවන්හි ශ්‍රී ලංකාවෙහි කාලය මෙලෙස දැක්වේ.
අශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:වේලා කලාප
අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය
alt=ගගනගාමියෙක් සහ චන්ද්‍ර රෝවරයක් දැක්වෙන හඳේ මතුපිට ඡායාරූපයක්|thumb|මිනිසුන් විසින් චන්ද්‍රයා ගවේශනය කිරීම
අභ්‍යාවකාශ ගවේශනය යනු තාරකා විද්‍යාව සහ අභ්‍යාවකාශ තාක්ෂණය උපයෝගී කරගනිමින් බාහිර අභ්‍යාවකාශය ගවේශනය කිරීම යි. තාරකා විද්‍යාඥ්‍යයින් විසින් දුරේක්ෂ මගින් ද, මිනිසුන් රහිත සහ මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ යානා මගින් ද අභ්‍යාවකාශය ගවේශනය සිදු කෙරේ.
මිනිසා ඈත අතීතයේ සිටම පියවි ඇසින් සහ දුරේක්ෂ මගින් අභ්‍යාවකාශ වස්තූන් නිරීක්ෂණය කළ අතර, විසිවෙනි සියවසේ මැද භාගයේදී රොකට්ටු නිමැවීමත් සමගම භෞතිකව අභ්‍යාවකාශය ගවේශනය කිරීම ඇරඹුණි. මුල් කාලීනව අභ්‍යාවකාශ ගවේශනය සඳහා ප්‍රබලම හේතුවක් වූයේ එක්සත් ජනපදය සහ සෝවියට් සංගමය අතර තිබූ අභ්‍යාවකාශ තරඟය යි. 1957 ඔක්තෝබර් 4 වැනිදා, සෝවියට් සංගමය විසින් පෘථිවි කක්ෂයකට යැවුණු මුල්ම කෘතීම වස්තුව ලෙස ස්පුට්නික් 1 චන්ද්‍රිකාව කක්ෂගත කිරීම ද, 1969 ජුලි 20 වැනිදා එක්සත් ජනපද ඇපලෝ 11 මෙහෙයුම මගින් මිනිසෙකු පළමු වරට චන්ද්‍රයා මත ගොඩබැසීම ද, අභ්‍යාවකාශ ගවේශනයෙහි සන්ධිස්ථාන ලෙස සැළකේ. අභ්‍යාවකාශ තරඟයේ දී සෝවියට් සංගමය විශිෂ්ට ජයග්‍රහණ රාශියක් ලැබීය. 1957 දී පළමු වරට ජීවියෙකු අභ්‍යාවකාශයට යැවීම, 1961 දී පළමු වරට මිනිසෙකු පෘථිවි කක්ෂයට යැවීම (යූරි ගගාරින්), 1965 දී පළමු වරට මිනිසෙක් අභ්‍යාවකාශයේ ඇවිදීම (ඇලෙක්සි ලියනොෆ්), 1966 දී පළමු වරට අභ්‍යාවකාශ යානයක් පෘථිවිය හැර වෙනත් අභ්‍යාවකාශ වස්තුවක් මතට ගොඩබැස්වීම, සහ 1971 දී ලෝකයේ පළමු අභ්‍යාවකාශ මධ්‍යස්ථානය (සැල්යුට් 1) දියත් කිරීම යනාදිය ඒ ජයග්‍රහණ යි. මිනිසා සඳ මත ගොඩබැසීමෙන් පසු, අභ්‍යාවකාශ ගවේශනය සඳහා තිබූ තරඟකාරිත්වය අඩු වූ අතර, එක් වරක් භාවිත කර ඉවත දමන රොකට්ටු වෙනුවට නැවත භාවිත කළ හැකි අභ්‍යාවකාශ ෂටල වැනි දෑ ගැන අවධානය යොමු විය. එමෙන්ම තරඟකාරීත්වය අඩු වීමත් සමග අන්තර්ජාතික සහයෝගය වැඩි දියුණු වූ අතර, ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය වැනි ව්‍යාපෘති ආරම්භ විය.
2000 දශකයේදී, චීනය සාර්ථකව අභ්‍යාවකාශ වැඩසටහනක් ආරම්භ කළ අතර, ඉන්දියාව විසින් චන්ද්‍රයාන් 1 නමින් මෙහෙයුමක් දියත් කරන ලදී. මීට අමතර යුරෝපා සංගමය සහ ජපානය ද අනාගතයේ මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ ගමන් සිදු කිරීමට සැළසුම් කරති. 1990 ගණන්වල සිටම පුද්ගලික ආයතන අභ්‍යාවකාශ සංචාරක ක්ෂේත්‍රය ගැන අවධානය යොමු කළහ. ස්පේස් එක්ස් ආයතනය වර්තමානයේදී ස්ටාර්ෂිප් නමින් යානයක් නිර්මාණය කෙරෙමින් පවතී. සම්පූර්ණයෙන් නැවත භාවිත කළ හැකි ලෙස නිපදවෙන මෙය මගින් අනාගත‍යේ මිනිසුන්-සහිත ග්‍රහලෝක ගවේශන සඳහා යන වියදම විශාල වශයෙන් අඩු කිරීමට හැකි වනු ඇත.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශය
ගාල්ල පරිපාලන දිස්ත්‍රික්කය
ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය (Galle District; காலி மாவட்டம் කාලි මාවට්ටම්) ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ පිහිටා ඇති දිස්ත්‍රික්කයකි. දිස්ත්‍රික්කයේ සම්පූර්ණ භූමි වර්ගප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 1,652 ක් වන අතර සම්පූර්ණ ජනගහණය ( 2019දි ) 1,130,000 ක් විය.
භූ විද්‍යාත්මක පසුබිම
මුළු භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 1652 වන අතර ඉන් වර්ග කිලෝමීටර 35 ජලයද, වර්ග කිලෝමීටර 1617 ගොඩබිම ද වේ.ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය උතුරින් බෙන්තර ගඟෙන් ද, දකුණින් සහ බටහිරින් ඉන්දියානු සාගරයෙන් සහ නැගෙනහිරින් මාතර සහ රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කවලින් මායිම් වේ. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ භූ විෂමතාව බෙහෙවින් වෙනස් ය. හිනිදුම පත්තුවේ දේශගුණික තත්ත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරයට බෙහෙවින් සමාන ය. මෙම ප්‍රදේශය වැසි වනාන්තර වලින් සමන්විත වන අතර එය ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය හරහා ගලා යන ගංගා සහ වැව් බොහොමයක ජල පෝෂක ප්‍රදේශය වේ. සිංහරාජ වන රක්ෂිතය ඉන් එකකි. ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කය සෞම්‍ය දේශගුණික කලාපයක පිහිටා ඇත.
ඓතිහාසික පසුබිම
පුරාණ ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ අගනුවර ලෙස සතුරන්ට එරෙහි සටන්වලදී ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයට වැදගත් ස්ථානයක් හිමි විය. 1072 දී පළමුවන විජයබාහු රජු "සොලි" ට එරෙහිව හිනිදුම් පත්තුවේ තඹලගමුවේදී තම සටන ආරම්භ කළ බව පුරාණ ජනප්‍රවාද වලින් හෙළි වේ. ජනප්‍රවාදවලට අනුව දඹදෙණිය පරාක්‍රමබාහු රජුගේ පාලන සමයේදී ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ සුගලා රැජින ඔහුගේ සටන් නියෝජිතයන් ලෙස කටයුතු කළේය. මහා පරාක්‍රමබාහු රජ සමයේ ගාල්ල ඉතා වැදගත් ප්‍රදේශයක් වූ අතර එය ලන්දේසි, පෘතුගීසි සහ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන්ට තම රාජ්‍ය පිහිටුවීමට බෙහෙවින් ඉවහල් විය.
ගාල්ල "ගිම්හතිත්ත" නම් විය. "ගාල්ල" යන සිංහල උච්චාරණය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත්තේ "ගල" (ගල්) යන වචනයෙනි. ගාලා යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ ගොන් කරත්ත රැස්වන ස්ථානයයි. පසුව දිස්ත්‍රික්කයේ විශාල ගල් හා කඳු තිබූ බැවින් එය "ගල" ලෙස උච්චාරණය විය.
සංස්කෘතික පසුබිම
ගාලු දිස්ත්‍රික්කයේ පුද්ගලයන් ගණනාවක් සිංහල සාහිත්‍යය සඳහා සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දී ඇත. කෝට්ටේ යුගයේ ප්‍රසිද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනයක් වූ තොටගමුව විජයබා පිරිවෙන,ශ්‍රී ලංකාවේ පාලකයින් කැපී පෙනෙන විද්වතුන් ගණනාවක් බිහි කළේය. හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල හිමි, මිගෙට්ටුවත්තේ ගුණානන්ද හිමි, මාටින් වික්‍රමසිංහ, නන්දදාස කෝදාගොඩ, එඩ්වින් ආරියදාස, එම්.බී. ආරියපාල, ගුණදාස අමරසේකර, ඩී.ජේ විමලසුරේන්ද්‍ර, සෙනරත් පරණවිතාන, ඒ. ටී.ආරියරත්න, සිරිමල් රණවැල්ල සහ ආරියපාල ගුරුන්නාන්සේ ගාල්ලේ ප්‍රකට පදිංචිකරුවන් කිහිපදෙනෙකි.ගාලු සාහිත්‍ය උළෙල සෑම ජනවාරි මසකම පවත්වනු ලැබේ.
ආගම අනුව
ජනගහනයෙන් 94% ⁣බෞද්ධයන්, 4.7% මුස්ලිම්, 1.5% හින්දු සහ 0.9% ක්‍රිස්තියානින් වේ.
ජනවර්ගය අනුව
ජනගහනයෙන් 94% ⁣සිංහල ජාතිකයන්ද, 4.7% මුස්ලිම්, 1.5% දෙමළ සහ 0.9% වෙනත් (බර්ගර්, මැලේ ආදී...) වේ.
ජනවාරි 21
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
ජනවාරි 22
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
අන්ඩ්‍රෙ-ජැක ගානරින්
අන්ඩ්‍රෙ-ජැක ගානරින් (31 ජනවාරි 1769 – 18 අගෝස්තු 1823) යනු බැලුන්ගාමියෙක් සහ සැකිලි-විරහිත පැරෂුටයේ නිර්මාතෘ වෙයි. නිල ප්‍රංශ ගගනගාමියා ලෙසින් ඔහු පත් කෙරිණි.
පැරෂුටය
thumb|පැරෂුට විවෘත වෙමින් පැරෂුටයක් යනු, රෝධයක් නිමැවීමෙන් හෝ, වායු-පහර පැරෂුට වලදී වායුගතික ආරෝහය තුලින් හෝ වායුගෝලයක් ඔස්සේ වස්තුවක් සෙමෙන් චලනය කිරීමට භාවිතා කරන මෙවලමකි. පැරෂුට සාමාන්‍යයෙන් තනනුයේ සැහැල්ලු, දැඩි රෙදි වලින් වන අතර, මෙම රෙදි පෙලරදී සේද වූ අතර, වර්තමානයේ බහුල ලෙසින් නයිලෝන් වලින් සමන්විත වෙයි. පැරෂුටයක් එසේ හැඳින්වීමට නම්, වස්තුවක අන්ත සිරස් ප්‍රවේගය, අවම ලෙසින් 75%කින් හෝ මන්දගාමී කිරීම ආවශ්‍යක වෙයි. අවස්ථෝචිත පරිදී, මිනිසුන්, ආහාර, උපකරණ, අභ්‍යාවකාශ කැප්සියුල සහ, බෝම්බ ආදී විවිධාංග භාරයන් සමගින් පැෂුට භාවිතා වෙයි.
පොල්ගහවෙල
පොල්ගහවෙල යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාත තුල කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 80 ක් පමණ ඊසාන දෙසින් පිහිටයි.
කොළඹ අග රදගුරු මැල්කම් රංජිත් හිමිපාණන්ගේ ජන්ම භූමිය වන්නේද පොල්ගහවෙල වෙයි.
දුම්රිය මාර්ගය
ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවයට අයත් ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයෙන් උතුරුදිග දුම්රිය මාර්ගය වෙන්කරන හංදිය, පොල්ගහවෙල දුම්රිය ස්ථානයේදී පිහිටුවා තිබෙයි.
ජනවාරි 23
ප්‍රවර්ගය:ජනවාරි ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්දේ දින
පොල්ගහවෙල
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බුවනෝස් අයර්ස්
බුවනස් අයර්ස්, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව පිළිබඳ පෙළ: බුවනස් අයර්ස් (CABA) ක බුවනස් අයර්ස් හෝ ස්වාධීන නගරයේ සිටි, ද ෆෙඩරල් කැපිටල්, එය ජාතික රාජ්ය වාසස්ථානය වන ලෙස,  මෙම ප්රාග්ධන හා ඉතා ආර්ජන්ටිනා ජනරජයේ ජනාකීර්ණ නගරය. මෙම අගනගරය 24 න් එකක් වන ස්වායත්ත නගරයකි රට සෑදූ දිස්ත්‍රික්ක, නැතහොත් "පළමු නියෝගයේ අධිකරණ බලතල" එයට තමන්ගේම විධායක, ව්‍යවස්ථාදායක සහ අධිකරණ බලතල ඇත. එය පිහිටා තිබෙන්නේ රටේ මධ්‍ය-නැගෙනහිර කලාපයේ, රියෝ ද ලා ප්ලාටා හි දකුණු ඉවුරේ, පැම්පියන් කලාපයේ ය. බුවනෝස් අයර්ස් නගරය 1880 දී බුවනෝස් අයර්ස් පළාත විසින් රටේ ෆෙඩරල් අගනුවර ලෙස ලබා දෙන ලදී. 1994 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණ හේතුවෙන් එය ස්වයං පාලන තන්ත්‍රයක් භුක්ති විඳිති.
එම මෝඩකම යළිත් කරන මෝඩයා, උගේ වමනයට හැරී යන බල්ලෙකු වැනිය
"එම මෝඩකම යළිත් කරන මෝඩයා, උගේ වමනයට හැරී යන බල්ලෙකු වැනිය" යනු, ශුද්ධවූ බයිබලයෙහි හිතෝපදේශය පොතෙහි (හිතෝපදේශය 26:11) සඳහන් ආප්ත පදයක් වන අතර නව ගිවිසුමෙහි, 2 පේදුරු 2:22 හී පාර්ශවික වශයෙන් සඳහන් වෙයි (“බල්ලා උගේම වමනයට හැරී එයි;සේදූ පසුත් ඊරි මඩ වගුරෙහි පෙරළෙයි”). එහි අර්ථය වන්නේ මෝඩයන් හිතුමතයේ අනම්‍ය වන අතර, එය විස සහගත විය හැකි වුවද උගේ වමනය යළිත් අනුභව කරන බල්ලෙකුගේ ජුගුප්සිත උපමාවක් තුලින් එය සන්නිදර්ශනය වන බවත්ය. එකල මළවුන් මල හරණය කරන්නෙකු වූ බැවින් බයිබලීය සමයෙහිදී බල්ලන් සැලකුණේ අපිරිසිදු ලෙසින් වන අතර, නපුර සංකේතවත් කරන අතිශයින් අප්‍රිය ජීවින් ලෙසින් බයිබලයෙහි සඳහන් වෙති.
ගුවන් විදුලි මාධ්‍යයට ලිවීම
නිමේෂයකින් ඇසී නෑසී යන ගුවන් විදුලි ප්‍රකාශනය වූ කලී වහා වටහා ගැන්මේ ලක්ෂණයෙන් සමන්විත වූවකි.ඵබැවින් මෙම ප්‍රකාශනය ඉදිරිපත් කිරීමේ රටාව අනෙකුත් ලිඛිත ව්‍යවහාරයන්ට වඩා අමුතු මගක් ගත යුත්තේය.නැවුම් ගතියකින් යුක්ත විය යුත්තේය.සවන පිනවන සුළු විය යුත්‍‍තේය.එය වඩ වඩා සරල,සුගම,ළගන්නා සුළු විය යුත්‍‍තේය.පුවත් පතකට වාර්තාවක් ලියනා අයුරින් ගුවන් විදුලියට ලිවීම නොකළ යුත්තකි.මන්ද?යත් ගුවන් විදුලි පිටපතක් රචනා කරනුයේ අසන්නා වෙත කියවන්නට වීමය.නිවේදකයා එය කථන ක්‍රමයෙන් හෝ ගායනා ක්‍රමයකින් කියවයි.එම ක්‍රමයට උචිත පරිදි ලියැවී තිබීම වැදගත්ය. "ගුවන් විදුලි රචනාවේදී ගරු කළ යුතු රත්රන් නීතිය වනුයේ රචනයට පෙර එය කියා බලන්න" යනුවෙන් මයිකල් කේ. සහ ඇන්ඩෲ ප්‍රොපර්වෙල් යන මාධ්‍යවේදිහු පවසා ඇත.මෙයට හේතුව පිටපතක ලියැවෙන දෙය නිවේදකයාට අපහසුතාවයෙන් තොරව කියවා ගෙන යෑමට හැකි විය යුතු වීමය.
ගුවන් විදුලියට ලිවීමේදී අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණු 04කි.
01.එය කථා කිරීම සඳහාය.
(සාහිත්‍යමය රචනාවක් විලස නොව භාෂා විලාසයේ පවතින දෙයක් වීමය.)
(සංවාදාත්මක ස්වරූපයක්,සුහද බවක් අන්තර්ගත විය යුතු විමය.)
03.එය අසන මාධ්‍යයකි.
(එක් වරක් පමණක් ඇසෙන මාධ්‍යයක් වන හෙයින් එක් ශ්‍රවණයකදී තේරුම් ගත හැකි පරිදි ලිවීමද සරල,කෙටි වාක්‍ය යෙදීමද වැදගත්ය.)
04.ශබ්දය ආත්මය කොට ගත් මාධ්‍යයකි.
(ගුවන් විදුලියේ ශබ්දය පමණක් පවතින නිසා ශබ්දය ඇසුරෙන් සහෘදයාට ‍තේරුම් ගත හැකි පරිදි ලිවීමය.)
ගුවන් විදුලි බස හැකිතාක් සරල වන පරිදි ලිවීම වැදගත්.ලියන වාක්‍ය අවුල් සහගත නොවිය යුතු අතර උච්චාරණය කිරීමට පහසු වන ආකාරයේ වචන වලින් ලිවිය යුතුයි.අර්ථය සෙවීමට ශ්‍රාවකයා වෙහෙසවන සුළු බරපතල වාක්‍ය නොලිය යුතු අතරම කර්තෘ කාරක වාක්‍ය යෙදීම වැදගත් වේ.ගුවන් විදුලි ප්‍රවෘත්ති තුළ පවතින ආධිපත්‍යමය බලය රැකෙන පරිදි ලිවිය යුතුයි.තනතුරු නාමයන්ට කෙටි නම් භාවිත නොකරයි. ගුවන් විදුලි පිටපත් තුළ සංඛ්‍යා ලිවීමේදී 1-9 දක්වා සංඛ්‍යා අකුරෙන් ලියන අතර 10-999 දක්වා ඉලක්කමෙන් ලියයි.ඊට වැඩි සංඛ්‍යා අකුරු ඉලක්කම් දෙකම භාවිත කරයි.
රුපියල් 20 දහස් 270 ශත 50
එක් පිටුවක් එක් ප්‍රවෘත්තියක් සඳහා වෙන් කරන අතර ඊට වැඩි නම් More යනුවෙන් ලියයි. මෙසේ කරනුයේ නිවේදකයාගේ පහසුව උදෙසාය.ගුවන් විදුලි කථා බහකදී අත්‍යාවශ්‍ය නැති වේලාවකදී සංඛ්‍යා ඉදිරිපත් කිරීමේදී ආසන්න ලෙස කීම වටී.මන්ද?යත් කනට එක වරකට තොරතුරු රැසක් ග්‍රහණය කර ගත නොහැකි නිසාය.සංඛ්‍යා අවශ්‍යම නම් පූර්ණ ගණනක් කියන්න.අසන්නාට නැවත මේ කරුණට සවන්දීමටද නොහැකිය.ගුවන් විදුලි රචනයේදී ලිඛිත හා කථන භාෂා අතර බසක් යොදා ගැ‍නේ.අවසාන ක්‍රියාව කථනයට හරවයි.පහසුවෙන් කියවිය යුතුය.එසේම මධ්‍යම පුරුෂ ඒක වචනයෙන් "ඔබ" යනුවෙන් ඇමතිය යුතුය.පිටපත් රචකයා තමා ලියන විෂය පිළිබඳ මනා දැනුමැති අයෙක් විය යුතුය.එසේම ගුවන් විදුලි භාෂාවේ ව්‍යුහය පිළිබඳ මනා දැනුමක් තිබිය යුතුය.
ගුවන් විදුලි පිටපත් රචනා කරනුයේ අරමුණු ද්විත්වයකිනි.
.ග්‍රාහකයා තුළ සැහැල්ලුවක් ඇති කිරීම.
(එදිනෙදා ජීවිතයේ දැඩි අසහනකාරී ඒකාකාරිත්වයෙන් මිදීමට)
.ජීවිතාවබෝධයක් ලබා දීම.
(ග්‍රාහකයා ප්‍රඥාවට පත්කිරීම අරමුණු කර ගනී.මිත්‍යාව තුළ සිර කළ මිනිසා ඉන් මුදවාගෙන ඔහුගේ චින්තනය අවධි කරයි.
පිටපත් රචකයා ග්‍රාහකයාගේ පරිකල්පනය අවධි කළ යුතුවාක් මෙන්ම තමා අරමුණු කර ගත් කණ්ඩායම මනාව අවබෝධ කර ගෙන ඔවුන්ට උචිත ලෙස ආමන්ත්‍රණය කළ යුතුය.වැඩසටහනට ඉලක්ක වූ ග්‍රාහක පිරිසට අනුව භාෂා ශෛලියද වෙනස් කළ යුතුවේ.
උදා:ළමා වැඩසටහන්,ශාස්ත්‍රිය වැඩසටහන්
රචනය අතරතතුරේදී ඒකාකාරිත්වයෙන් මිදෙනු පිණිස භාෂා ශෛලියේ සහ වදන් රටාවේ වෙනස් කම් සිදු කළ යුත්තේ ශ්‍රාවකයාට වඩා ආකර්ෂණය වනු පිණිසය.රචකයා තමාගේ පිටපත තුළ අභෞව්‍ය දේ අන්තර්ගත නොකළ යුතුය.BBC ලෝක සේවාවේ මයිකල් කේ. ගේ ශිෂ්‍යාවක් තම ප්‍රථම ගුවන් විදුලි කථාවේ මාතෘකාව ලෙස තෝරා ගත්තේ දරු උපතයි.ඇගේ කථාව ඇසූ සියලු දෙනා සිනාසුනහ.ශිල්ප ධර්ම භාවිතය එක්තරා ප්‍රමාණයකට අවශ්‍යය.එහෙත් අත්‍යාවශ්‍යය වනුයේ සත්‍යයට ළං වීමයි.ළමයින් උදෙසා යම් තරමක අභෞව්‍යමය දෙයක් යොදා ගත්තද එය හිතකර වීම වැදගත්ය. උචිත බැවහර යොදා ගත යුතුවාක් මෙන්ම ආරම්භය ආකර්ෂණීය විය යුතුය.එවිටය ග්‍රාහකයා ජය ගත හැකි වනුයේ.මෙලෙස ලබා ගත් අවධානය දිගටම රඳවා ගැනීමට පිටපත සමත් විය යුතුය.ග්‍රාහක මනස ගිනි පුපුරක් ‍සේ අවධි කරවීමට ගුවන් විදුලි බසට හැකියාව ඇත.රචකයා ගුවන් විදුලි ආකෘතියට ගැලපෙන පරිදි ලිවීම අත්‍යාවශ්‍යය වේ.මාධ්‍යයට ලිවීමේදී
*නිරවද්‍යතාවය
*සංක්ෂිප්ත භාවය
ආරක්ෂා කළ යුතුය.
ගුවන් විදුලි රචනයේදී අනවශ්‍යය වර්ණනාවලින් තොර විය යුතු අතරම අනවශ්‍යය නිපාත,උපසර්ග,අව්‍ය පද,වි‍ශේෂණ පද,පුනරුක්ති,අතිශයෝක්ති ආදියෙන් වැලකී සිටීමද වැදගත්ය.එසේම හැඟීම්බර ලෙස නොලිවිය යුතු අතරම මධ්‍යස්ථභාවය රැක ගත යුතුය.කිසිවෙකුටත් අපහාස නොකළ යුතුයි. පිටපත මගින් කිසිවෙකුගේ පෞද්ගලිකත්වයට හානි නොවිය යුතුය.අයෝග්‍ය දේවල් නොලිවිය යුතුය.ජන මාධ්‍යය සම්බන්ධ නීති පිළිගනිමින් ඒවාට යටත්ව තම කාර්යය ඉටු කළ යුතුය.සමහර අවස්ථාවල සමහර කරුණු කෙරේ ස්වයං වාරණ ඇති කර ගැන්මටද සිදු වේ.ආචාර ධර්ම පිළිබඳ හොඳ අවබෝධයක් පිටපත් රචකයාට අවශ්‍යය වේ.සබ්ජුඩ්සේ සිද්ධාන්තයට අනුව අධිකරණයේ විභාග වන නඩුවක් සම්බන්ධ සියළුම තොරතුරු හෙළි කළ නොහැක.
1.පාර්ශව කරුවන්ට බලපෑමක් වන්නට ලිවිය නොහැක.
2.සාක්ෂි කරුවන්ට බලපෑමක් වන්නට ලිවිය නොහැක.
3.විනිශ්චය කරුවන්ට හා අධිකරණයට බලපෑමක් වන සේ ලිවිය නොහැක.
මෙයින් අදහස් කරන්නේ තීන්දුවට බලපෑම් වන කිසිවක් ලිවීමට අවසර නැති බවයි.මීට අමතරව දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය,රැඟුම් පාලක මණ්ඩලය,අපහාස නීතිය වැනි දේ උල්ලංඝනය නොකළ යුතුය.මේ සම්බන්ධයෙන් ලිවිය හැකි යහපත් දේ සඳහා ඉඩ ඇත.
'''ගුවන් විදුලි වාර්තාකරණයේදී
*ඉදිරිපත් කරන කරුණු සත්‍ය විය යුතු අතර සත්‍ය බව ඔප්පු කිරීමට සාක්ෂි තිබිය යුතුය.
*යම් කරුණක් හෙළි නොකර සිටීමෙන් රටට ජනතාවට හානියක් වන බව ඔප්පු කළ යුතුය.
*හොඳ හැඟීමෙන්,ද්වේෂයෙන් තොරව,සද්භාවයෙන් වාර්තා කළ යුතුය.'''
මේ අනුව ගුවන් විදුලි රචනයේදී අපක්ෂපාතී,තැන්පත්, ඉවසිලි සහිත, සියල්ලෙන්ම ඈත් වූ ආකල්පයක් අවශ්‍යය වන අතර භාවමය ප්‍රකාශන අනවශ්‍ය වේ.සියල්ලටම අවසානයේ එය කියවිය හැකි එකක්දැයි බැලීම වටනේය.
ආශ්‍රිත
"ගුවන් විදුලි මාධ්‍යය යනු....", මහාචාර්ය තිස්ස කාරියවසම්,S ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ,675,P ද S කුලරත්න මාවත,කොළඹ 10.
මේවාත් බලන්න
ගුවන් විදුලිය
උණුසුම් වායු බැලුනය
උණුසුම් වායු බැලුනය යනු පැරණිතම සාර්ථක මානව-වාහක පියාසැරි තාක්ෂණයයි. එය, බැලුම් අහස් යානා ලෙසින් හැඳින්වෙන ගුවන් යානා වර්ගයෙහි සංරචකයකි. 1783 නොවැම්බර් 21 දිනදී, ප්‍රංශයේ, පැරිස් නුවරදී, පළමු රැහැන්-විරහිත මානව පියාසැරිය, ජොන්-ප්‍රොංෂුවා පිලාට්‍රෙ ඩි රෝසියෙ සහ ප්‍රොංෂුවා ලොරන්ට් ඩාලන්ඩෙස් විසින් සිදු කෙරුණේ, 1782 දෙසැම්බර් 14 දිනදී මොන්ගොල්ෆී සොහොයුරන් විසින් නිර්මාණය කෙරුණු උණුසුම් වායු බැලුනයක් මාර්ගයෙනි.
ඇමෙරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යපාරය-හුදෙකලා වූ ආර්ථික ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
හුදෙකලා වූ ආර්ථික ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
වැලන්ස් මෙන්ඩිස්
චරිතාපදානය
මෙන්ඩිස් 1958 මැයි 21 වන දින මොරටුව කොරලවැල්ල දේවස්ථානයේ දරුවන් හය දෙනෙකුගෙන් වැඩිමලා ලෙස උපත ලැබීය. ඔහුගේ පියා සිවිල් සේවකයෙකි. උපතේදී ඔහුට "දෙව්ශ්‍රිත" යන නම ලබා දී ඇත, එහි අර්ථය "දෙවියන් වහන්සේට කන්නලව් කිරීම" යන්නයි. 1976 දී පවුල පුත්තලමට සංක්‍රමණය විය. ඔහු මොරටුව ශාන්ත සෙබස්තියන් විද්‍යාලයෙන් සහ වේල්ස් කුමර විද්‍යාලයෙන් ඉගෙනුම ලැබුවා. පූජකවරය සඳහා සූදානම් වීම සඳහා ඔහු 1975 දී මාරවිල ශාන්ත පාවුළු සුළු සෙමනේරියටත්, 1976 දී හපුතලේ ශාන්ත ජුලියන් ඊමාර්ඩ් අතරමැදි සෙමනේරියටත්, 1976 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී මහනුවරට තදාසන්න ප්‍රදේශයක් වන අම්පිටියේ ජාතික සෙමනේරියටත් ඇතුළත් විය 1985 ජූලි 20 වැනි දින හලාවත රදගුරු පදවියේ පැවිදි විය. ඔහු ප්‍රථමයෙන් මහනුවර දෙව්මැදුරේ ද පසුව පඩිවත්ත නගරයේ නැගෙනහිර දෙව්මැදුරේ ද මහනුවර රදගුරු පදවියේ ෆිදෙයි ඩෝනම් පූජකයෙකු ලෙස වසර හතරක් සේවය කළේය. ඔහු 1987 දී පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් "බුද්ධාගමේ චාරිත්‍රවාදය" පිළිබඳ නිබන්ධනයක් සමඟ සංසන්දනාත්මක ආගම පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ද ලබා ගත් අතර පසුව එහි දේශන පැවැත්වීය. 1989 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඔහු අම්පිටියේ ජාතික සෙමනේරියේ කාර්ය මණ්ඩලයට සම්බන්ධ විය. 1992 සිට 1994 දක්වා ඔහු රෝමයේ පොන්ටිෆිකල් නාගරික විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තේය. 2000 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ඔහු මහනුවර සෙමනේරියේ දර්ශන අංශයේ ප්‍රධානියා සහ 2001 පෙබරවාරි 4 වන දින සෙමනේරියේ රෙක්ටර් බවට පත්විය. 1995 සිට, ඔහු කතෝලික ජාතික කතෝලික කොමිසමේ ලේකම් ලෙස සේවය කළ අතර ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණවලදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේය.
ඔහු 2005 ජනවාරි 17 වන දින දෙවන ජුවාම් පාවුළු පාප් වහන්සේ විසින් හලාවත රදගුරු සහකරු ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු සිය 47 වැනි උපන්දිනයට ටික කලකට පෙර 2005 අප්‍රේල් 2 දින සිය රදගුරු අභිෂේකය ලබා ගත්තේය.
ඇමෙරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යපාරය-හුදෙකලා වූ ආර්ථික ජීවිතය සහ අධ්‍යාපනය
References
http://en.wikipedia.org/wiki/American_Civil_Rights_Movement_%281896-1954%29#Segregated_economic_life_and_education
වැලන්ස් මෙන්ඩිස්
චරිතාපදානය
ඔහු ශ්‍රී ලංකා කතෝලික රදගුරු සම්මේලනයේ අධ්‍යාපන, කැටෙටෙටික් සහ බයිබල් අපොස්තලේට් කොමිසමේ සහ සංක්‍රමණිකයන්, සෞඛ්‍ය, සංචාරක සහ බන්ධනාගාර කොමිසමේ ප්‍රධානියා ලෙස සේවය කර ඇත. මෙන්ම එහි මහ ලේකම් විය.
2021 ඔක්තෝම්බර් 9 වන දින ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ ඔහුව මහනුවර රදගුරු ලෙස නම් කරන ලදී.
අඹේපුස්ස
අඹේපුස්ස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාත තුල කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. නමුත් අඹේපුස්සට අයත් දුම්රිය ස්ථානය පිහිටා තිබෙන්නේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කය තුලයි.
ඉතිහාසය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉදිකරණ ලද ප්‍රථම දුම්රිය මග, කොළඹ සිට අඹේපුස්ස දක්වා නිම කරන ලදී.
පිහිටීම
ශ්‍රී ලංකාවේ වාණිජ අගනුවර වන කොළඹ නගරයේ සිට කිලෝ මීටර 45 පමණ ඊසාන දෙසින් අඹේපුස්ස නගරය පිහිටා තිබෙයි.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සබරගමුව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
රොටි ප්‍රාටා
රොටි ප්‍රාටා යනු, මේද, බිත්තර, පිටි හා ජලය එනතු කොට සාදන පිටි මාංශයකින් තනනු ලබන පෑන්කේක් වර්ගයක් වන ඉන්දියානු පරාතා වන්ගේ සිංගප්පූරුවානු අනුවර්තනයයි. හින්දි, උර්දු, අනෙකුත් බොහෝ උතුරු ඉන්දියානු භාෂා සහ මැලේ වලින් රොටි යන්නේ අරුත පාන් යන්න වන අතර, ප්‍රාටා යනු පැතලි යන්නයි. මෙය සාම්ප්‍රදායික ලෙස පිළිගන්වනු ලබන්නේ හොදි  සමග හෝ, බොහෝ විරල ලෙස, සීනි හෝ උකු කිරි සමගිනි. සමහරක් ස්වදේශිකයන් විසින් දවසේ ඕනෑම වේලාවක පරිභෝජනය කලද, විසල් බහුතරයක් මෙය පරිභෝජනය කිරීමට රුචිකත්වයක් දක්වන්නේ, විශේෂයෙන්ම පැය-24 පුරා විවෘත අලෙවිසැල් වෙතින්, මැදියම් රාත්‍රියේ හෝ හිමිදිරයේ බුදින අහරක් ලෙසටය.
මෙම බොදුනේ ප්‍රධාන වර්ග දෙකක් ඇත - පමණින් කුඩා එහෙත් කර කර ගා හැපෙන වර්ගය (ජලාන් කායු වෙළෙඳ සැල් මාලාව වෙතින් ප්‍රචලිත බවට පත් වුනු) සහ අන් හැම තැන සුලබ,  පැතලි හා වඩාත් පුළුන් සේ සැහැල්ලු වර්ගය යනුවෙනි. වර්ග දෙකම පිළියෙල කිරීම සමාන අයුරුය - පිටි මාංශය උඩ දමමින් හා අදිමින් විශාල සිහින් ස්තරයක් බවට පත් කොට උණු තැටියක් මත තබා රත් කිරීමෙනි.
මෙම බොදුන සිංගප්පූරුවෙහි හා මලයාසියාවෙහිදී අත් විඳි පරිණාමය වෙනස්ය. සිංගප්පූරුවෙහිදී, ආර්ථික සමෘද්ධිය හා සංස්කෘතික ආභාෂයන්හි බලපෑම හේතුවෙන් නගරයෙහි නානාජාතික ස්වරූපය විදහා දැක්වෙන අනුවර්තන ජනිත කරලීමට සමත් වී ඇත. නිදසුනක් ලෙස දක්වතොත්, සුදුළූණු, කෙසෙල්, චොකලට්, ඩූරියන් හා චීස් ආදි විවිධ රසගල්වන හා සමග රොටි ප්‍රාටා පිළිගැන්වෙන අලෙවිසැල් බහුල ලෙස පැවැතීම, සිංගප්පූරුවෙහි සාමාන්‍ය සංසිද්ධියක් වුවද, මලයාසියාවෙහි එය එසේ නොවේ. එලෙසම, රොටි ප්‍රාටා ප්‍රභේදන, චීස් ප්‍රාටා හෝ ළූණු ප්‍රාටා වැනි නම් වලින්, රොටි උපසර්ගය නොමැතිව, සහ  බොහෝ විට ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් නම් කිරීමට දැඩි ප්‍රවණතාවයක් දක්නට ඇත. මෑතකදී, මෙම බොදුන, තාච්චියක බටර් යොදා පුළුස්සා ගනු ලැබ කේතු හැඩයට රෝල් කොට සීනි ඉස පිළිගැන්වෙන,  වඩාත් පැණි රසැති හා වඩාත් කර කර ගා හැපෙන සුළු, "ටිෂූ" හා "පේපර්" වැනි අනෙකුත් ප්‍රභේදන  බවටද විකාශනය වී ඇත.
සිංගප්පූරුවෙහි ඇති අලෙවිසැල් අතරින් ප්‍රමුඛ සමහරක් වනුයේ ජලාන් කායු, ඉහළ තොම්සන් වීදිය හා සිංගප්පූරු ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය අසල පිහිටි ක්ලෙමෙන්ටි පාර යන ස්ථානවල පිහිටි ඒවාය. "ද බෙස්ට් ප්‍රාටා ෂොප්" යන රොටි ප්‍රාටා දාමයේ අලෙවිසැල් සිංගප්පූරුව පුරාම දක්නට ඇත. සිත්ගන්නා සුළු කරුණ වන්නේ, සැබෑ වෙළෙඳ සැල කුමක්ද යන්න තවමත් අවිනිශ්චිත, "මුල්" ජලාන් කායු ප්‍රාටා වෙළෙඳ සැල හා සහභාග බවට අයිතිවාසිකම් පෑමට බොහෝ ප්‍රාටා වෙළෙඳ සැල් ඉදිරිපත් වී සිටීමයි. ඊසාන දිග සිංගප්පූරුවෙහි මීටර 200ක් දිගැති මාර්ගයක් වන ජලාන් කායු හි සමුප්පාදය සටහන් කරන රොටි ප්‍රාටා වෙළෙඳ කුටි වෙත කිසියම් කීර්තියක් බැඳී පවතින බව බැලූ බැල්මට පෙනේ; මැදියම් රැයෙහි පැමිණෙන පාරිභෝගිකයන්අත්විඳි අත්දැකීම් අනුව, ජලාන් කායු ඔස්සේ ඇති විශාලතම වෙළෙඳ කුටි අතුරින් දෙකක් අතිශයින් දැඩි ලෙස තම පරිශ්‍රයන්  අනුපම බව පෙන්නුම් කිරීමට බලවත් උත්සාහයයක් ගන්නා බව පෙනී යයි.
රොටි ප්‍රාටා බොහෝ විට, මලයාසියාවේ පිළිගන්වනු ලබන රොටි කනායි වලට සමාන කමක් දක්වනු ලබන බවට උපකල්පනය කෙරෙන මුත්, දෙවැන්න පිළියෙල කෙරෙනුයේ රොටි ප්‍රාටා ලෙස පිටි මාංශය උඩ දමමින් නොව එය රෝල් කිරීමෙන් බැවින් වඩාත් පතුරු සහිත හා කර කර ගා හැපෙන බොදුනක් නිර්මාණය වේ.
බාහිර බැඳි
ප්‍රවර්ගය:සිංගප්පූරුවානු පිහමන ප්‍රවර්ගය:පැතලිපාන් ප්‍රවර්ගය:නුමුහුන් පාන් ප්‍රවර්ගය:පෑන්කේක් ප්‍රවර්ගය:උදය ආහාර ප්‍රවර්ගය:සිංගප්පූරුවෙහි වෙසෙන ඉන්දියානුවන් ප්‍රවර්ගය:Culture of Indian diaspora
DHIS2
District Health Information System (DHIS) යනු සුනම්‍ය (highly flexible), නිදහස් කේත (open-source) සෞඛ්‍ය කලමනාකණ තොරතුරු පද්ධතියක් (health management information system) සහ  data warehouseකි. It is developed by the Health Information Systems Programme (HISP) project.
The solution covers aggregated routine data, semi-permanent data (staffing, equipment, infrastructure, population estimates), survey/audit data, and certain types of case-based on patient-based data (for instance disease notification or patient satisfaction surveys). The system supports the capture of data linked to any level in an organisational hierarchy, any data collection frequency, a high degree of customisation at both the input and output side. It has been translated into a number of languages.
The DHIS was originally developed for three health districts in Cape Town in 1998-99, but has since spread via the HISP network to nearly half of sub-Saharan Africa, where its use covers a population of 300-400 million people, and to a number of countries in Asia. The initial scope - routine monthly Primary Health Center data – has systematically been expanded to cover nearly all aspects of health data and information (excluding electronic health records). Available aggregated data for South Africa from 1998-2007, for instance, represent close to one billion patient encounters.
For electronic health records, DHIS is collaborating with the WHO-backed OpenMRS system.
DHIS 1.3 and 1.4
DHIS 1.3 was developed on a platform of Microsoft products consisting of VBA for program logic, Access as a database, Excel for reporting and Windows as the OS. DHIS 1.4 is a significant overhaul of database structure, using various output formats for reporting. It bridges the gap between DHIS 1.3 and 2.0.
DHIS 2
DHIS 2 is an open source alternative to the earlier releases. The software development process is a global collaboration between students, researchers and experienced developers in Norway, India, South Africa, ඉතියෝපියාව and Vietnam. The first release, version 2.0, came in February 2008 after three years of development releases. Release 2.0.3 is expected in December 2009
DHIS 2 is developed using open-source Java frameworks and tools, such as the Spring Framework, Hibernate, Struts2, Maven, and JUnit.
කැනේඩියානු සාහිත්‍යය
කැනේඩියානු සාහිත්‍යය පිළිබඳව විවේචනයන් නාභිගත වී ඇත්තේ ජාතිවාදී හා ප්‍රාදේශීය තේමාවන් මතය. රට තුළ නිර්මාණය වුණු සාහිත්‍යයේ සංකීර්ණත්වය අගය කිරීම මින් තෘප්ත වන අතර කැනේඩියානු සාහිත්‍යය මනෝ විද්‍යාත්මක සම්භවයක් සහිත බවට හැඟීමක් ජනිත කිරීමට උපකාරී විය.
අන් සෑම ජාතික ජනපදවල සාහිත්‍ය සේම කැනේඩියානු සාහිත්‍යය ද එහි සමාජ දේශපාලනමය ව්‍යුහයේ බලපෑමට ලක් වී ඇත. කැනේඩියානු ලේඛකයන් සියළු ආකාරයේ ලේඛණ ඉදිරිපත් කොට ඇත. ලේඛකයන් මත ඓතිහාසික හා භූ විද්‍යාත්මක බලපෑම විශාලය‍.
කැනඩාවේ ප්‍රමුඛ සංස්කෘතීන් වන්නේ බ්‍රිතාන්‍ය හා ප්‍රංශ සංස්කෘතීන්ය. තවදුරටත් කැනඩාවට බහු වාර්ගික ස්වදේශීය ජනතාවගේ හා ජාත්‍යන්තර ආගමනයේ මෑත දශකවල බලපෑම ඉතා ප්‍රබලය.
කැනේඩියානු සංස්කෘතිය සම්පිණ්ඩනය කොට Canlit ලෙස සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වේ.
කැනේඩියානු සාහිත්‍යයේ ස්වරූපයන්
කැනේඩියානු සාහිත්‍යයට අදාල වු විශේෂ ලක්ෂණ කිහිපයක් මෙසේ දැක්විය හැකිය.
කැනේඩියානු සාහිත්‍යය ඉංග්‍රිසි බසින් හෝ ප්‍රංශ බසින් ලියන ලද වුවද බලකොටු මානසිකත්වය හා බැදුණු
- බොහෝ කර්තෘවරුන් කැනඩාව හරහා බටහිර දෙසට ගමන් කිරිමට කැදවිමක් කරමින් දේශසිමාවන් හි ජීවිතය සංස්කෘතික මිථ්‍යාවක් ලෙස නිරන්තරයෙන් නිරික්ෂණය කරති.
- බොහෝ කැනේඩියානු ලේඛකයන් ලෝකය තුල කැනඩාවේ තත්ත්වය පිළිබද ආවර්ජනය කරති. තමන් ඉංග්‍රිසි බස කථා කරන අසල් වැසියන් විසින් වට කර ඇති බවත්. ප්‍රංශ කැනේඩියානුවන්ට බොහෝ විට හැඟෙති. ඔවුහු සිය ආයතනය හා සංස්කෘතිය අධික්ෂණ ශිලිව ආරක්ෂා කරති. ඒ හා සමානවම ඉංග්‍රිසි ජාතික කැනේඩියානුවන් තමන් ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද ජනතාව හා සංස්කෘතිය විසින් වටකරනු ලැබ ඇතැයි බොහෝ විට හගිති. කැනේඩියානුවන් ලේඛකයින් එවැනි ගැටලු කෙරෙහි දක්වන ආකල්පය බොහෝ නවකථා හා කාව්‍යයන්ගෙන් නිරූපනය වේ.
කැනේඩියානු සාහිත්‍යයට අදාල වු විශේෂ ලක්ෂණ
කැනේඩියානු සාහිත්‍යය ඉංග්‍රිසි හෝ ප්‍රංශ භා‍ෂාවෙන් ලියැවුණත්, බොහෝ විට ආරක්ෂක හමුදාවන්ගේ මානසිකත්වය හා එකට ඇඳුණු 3 ක් වන (1) ස්වභාධර්මය (2) ප්‍රාන්ත ජිවිතය (3) කැනඩාවේ ලෝකයේ හිමි ස්ථානය සහ දෘෂ්ඨිකෝණ‍යන් පිළිබිඹු වේ. බොහෝ විශිෂ්ඨ ලේඛකයන් ජනවාර්ගික ජීවිතය ඉලක්ක කර තිබෙන බැවින්, කැනේඩියානු ජන වර්ගයන් සහ සංස්කෘතික විවිධත්වය හොදින් සාහිත්‍ය තුලින් නිරූපනය වේ.
කැනේඩියානු කතුවරයන් ‍බොහෝ විට මිනිසුන්ගේ ජිවිත කෙරෙහි භුගෝලිය දේශගුණික බලපෑම අවදාරණය කරනු ලබයි.
බටහිර දේශ සිමාවන් හරහා කැනඩා ප්‍රාන්ත ජිවිත තුළ නිරන්තරයෙන්ම සංස්කෘතික මිත්‍යාවන් උපදවන බව බොහෝ ලේඛකයින් ප්‍රකාශ කර තිබේ. අනෙක් ලේඛනය වන්නේ ධිවරයාගේ ජීවිතය යන කථාන්දරය, ආක්ටික් හි නිතර විශාල පුළුල් විම නිසා සැමදා විද්‍චාන් උතුරු ප්‍රාන්තය භාවිතා වේ.
බොහෝ කැනේඩියානු ‍ෙල්ඛකයන් ලෝකය තුළ කැනඩාවේ ස්ථාන තුලින් පිළිබිඹු වේ. ප්‍රංශ කැනේඩියානුවන් බොහෝ විට ඉංග්‍රිසි කථාකරන අසල්වැසියන්ගේන් වටවී ඇති බව හැගේ. ඔවුන් දැඩි අපේක්ෂාවෙන් ඔවුන්ගේ ආයතන සහ සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කරයි. එසේම බොහෝ විට ඉංග්‍රිසි කැනේඩියානුවන් ඇමරිකානු ජනතාව සහ සංස්කෘතියෙන් වටවු බවක් හැගේ. බොහෝ නවකතා සහ කවි තුලින් මෙවැනි ප්‍රශ්න පිලිබද කැනේඩියානු ලේඛකයින් සැලකිලිමත් බව පෙන්නුම් කරනු ලබයි.
සැළකිය යුතු චරිත
කැනඩාව නිල වශයෙන් රටක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් වූයේ 1867 ජුලි 1 වැනි දිනයි. එදිනට කලින් එහි තිබුණු සාහිත්‍යය යටත් විජිත යුගයට අයිති යැයි තර්ක කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් වශයෙන් සුසානා මූඩි සහ කැතරින් පාර් ට්‍රේල් නැමැති ඉංග්‍රිසි ජාතික සොයුරියන් දෙදෙනා 1832 වර්ෂයේදී ඔවුන්ගේ රට වශයෙන් කැනඩාව තෝරා ගෙන එහි ගොස් පුරෝගාමින් වශයෙන් ඔවුන්ගේ අත් දැකීම්, මූඩි විසින් Roughing it in the bush (1852) සහ life in the Claering (1853) කෘති වලින්ද පාර් ට්‍රේල් විසින් The backwoods of Canada (1836) සහ Canadian crusoes (1852) කෘති වලින්ද එළි දැක්වූහ. කෙසේ වෙතත් ඔවුන් දෙදෙනා ඔවුන් ජීවත්ව සිටි කාලය පුරාම ලේඛණයෙහි යෙදුනු අතර ඔවුන්ගේ පොත් බොහෝ විට විෂම කැනේඩියානු සමාජය සමග ගැටුනේය. මෙම තේමාවන් මාග්‍රට් ඇට්වුඩ් ගේ Survival වැනි කෘතිවල මෙන්ම අනෙකුත් කැනේඩියානු කෘතිවලද නැවත පල විය. මූඩි සහ පාර් ට්‍රේල් ගේ සොයුරිය වූ ඇග්නස් ස්ට්‍රික්ලන්ඩ් එංගලන්තයේම රැඳි සිටි අතර අලංකාර රාජකීය චරිත කථා ලියමින් කැනේඩියානු සහ ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍යය අතර පැහැදිලි වෙනසක් නිර්මාණය කළාය.
කැනේඩියානු සාහිත්‍ය වංශයේ මුල් කාලීන ලේඛකයන්ගේ කෙනෙකු ලෙස තෝමස් චැන්ඩ්ලර් හැලිබර්ටන් (1796-1865) ගේ නම සඳහන් වේ. කැනඩාව නිල වශයෙන් වෙනම රටක් ලෙස ප්‍රකාශ වීමට වර්ෂ දෙකකට පෙර ඔහු මිය ගියේය. ඔහු ප්‍රසිද්ධියට පත් වන්නේ ඔහු විසින් නිර්මාණය කළ ‘සෑම් ස්ලික්’ නම් විකට චරිත තුලිනි. එම චරිතය The Clockmaker සහ තවත් විකට කෘතින් කීපයකම හැලිබර්ටන්ගේ ජීවිත කාළය පුරාම නිරූපණය කෙරුණේය.
අන්තර්ජාතික වශයෙන් දන්නා ජීවමානව සිටින කැනේඩියානු සාර්ථක නවකථා කාරියක කිවිඳියක සහ විචාරිකාවක් වන්නේ මාර්ගර්ට් ඇට්වුස්ය.
මෙම කණ්ඩායමද, ඉංග්‍රිසි බසින් කෙටිකථා රචනය කළ හොඳම ජීවමාන ලේඛකයා ලෙස හඳුන්වනු ලැබු ඇලිස් මුන් රෝද, කැනේඩියානු සාහිත්‍යය නගා සිටුවා ලෝකයට බෙදා හරින ලද පළමු පුද්ගලයෝ වූහ. පශ්චාත් යුද සමයෙන් පසු ගත වුනු දශක කිහිපය තුල සෑම අවුරුද්දකම කැනඩාව තුල පලවූයේ සාහිත්‍යමය වටිනා කමින් යුත් ප්‍රකාශන අතලොස්සකි. කැනේඩියානු සාහිත්‍යය, බ්‍රිතාන්‍යය සහ ඇමෙරිකානු සාහිත්‍යයේම කොටසක් යනුවෙන්ද සළකනු ලැබිණ.
නිෂ්පාදනය කරන ලද දේවල් වලින් බොහොමයක් කැනේඩියානු ඉතිහාසය, එළිමහන, සතුන් නැතහොත් සිදු වීම්, වැනි විශේෂ වූ ගතිගුණ ඇති කැනේඩියානු ගති ලක්ෂණ සමග සම්බන්ධ වූයේය. මෙම සම්ප්‍රදායට විරුද්ධ ප්‍රතික්‍රියාවක් වූ ලෙනාර්ඩ් කොහෙන්ගේ නවකථාවක් වූ Beautiful loser (1966) නැමැති කෘතිය එක් විචාරකයෙකු විසින් නම් කරන ලද්දේ ‘කැනඩාවේ එතෙක් ලියැවුනු අතිශය පිළිකුල් සහගත කෘතිය’ ලෙසිනි.
කැනේඩියානුවන් විසින් කියවන ලද බොහොමයක් පොත් බ්‍රිතාන්‍යයේ හෝ ඇමෙරිකාවේ ලියන ලද ඒවාය. කැනේඩියානු පාසැල්වල සහ විශ්වවිද්‍යාල වල උගන්වන්නේ ද විදේශීය දේවල්ය.
කැනේඩියානු කවියෙකු වූ ලෙනාර්ඩ් කොහෙන් සමහර විට බොහෝ ප්‍රසිද්ධ ගැමි ගී ගායකයෙකු මෙන්ම ගීත රචකයෙකු වූයේය.
20 -21 වැනි ශතවර්ෂයේ අවසාන භාගයේදී
දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව මැවිස් ගැලන්ට්, මොර්ඩ්සියා රිච්ලර්, නෝර්මෑන් ලෙවින්, මාර්ගරට් ලෝරන්ස් සහ අර්වින් ලේටන් වැනි කතුවරුන් විසින් කැනේඩියානු සාහිත්‍යයේ පෙර දක්නට නොලැබුණු කොටස් වලට නව බලපෑමක් ඇති කරනු ලැබූහ. මෙම අභාෂය, පළමුව පුළුල් වශයෙන් අගය කිරීමක් සිදු නොවිණි. උදාහරණයක් ලෙස නෝර්මෑන් ලෙවින්ගේ "කැනඩා මේඩ් මි" නම් කෘතියෙහි රට පිළිබඳ අප්‍රසන්න අර්ථ විවරනයක් දක්වා ඇති අතර, එය පුළුල් වශයෙන් නිෂ්ප්‍රභා කෙරිණ.
1970 අග භාගයේදී විද්‍යා ප්‍රබන්ධ ලෝලියෙකු හා කැනෙඩියානු සාහිත්‍යයේ පඬිවරයෙකු වූ සූසන් වුඩ් විද්‍යා ප්‍රබන්ධ මත දරන්නන්ට පුරෝගාමීව උපකාර කළ අතර (සංක්‍රමනික සංස්කාරක කර්තෘ ජුඩිත් මෙරිල් සමඟින් ) කැනේඩියානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධයන්ට නව ගරුත්වයක් එක් කළේය. මෙමඟින් ප්‍රංශ-කැනේඩියානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ සඟරාවක් වූ "සෝලාරිස්" වැනි සංසිද්ධි ඇති වීමේ හැකියාව දුරස් විය.
කැනේඩියානු කර්තෘවරු අන්තර්ජාතික ත්‍යාගයන් පවා ලබා ගෙන තිබේ.
ලේඛණ කලාව සඳහා ත්‍යාගයන්
සාහිත්‍ය සඳහා සැළකිය යුතු කැනේඩියානු ත්‍යාග සංඛ්‍යාවක් තිබේ.
අත්ලාන්තික් කලාපය පුරා ලේඛකයින්ගේ දක්ෂතා ඉස්මතු කරන්නේ අත්ලාන්තික් ලේඛක තරඟය මගිනි.
වික්‍රමර්කුඩු
වික්‍රමර්කුඩු යනු එස්. එස්. රාජමෞලි විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2006 තෙලිඟු ක්‍රියාදාම චිත්‍රපටයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණයකරන ලද්දේ රවී තේජා, අනුෂ්කා ෂෙට්ටි සහ විනීත් කුමාර් විසිනි. ₹ මිලියන 110ක පිරිවැයක් දරා නිපදවූ මෙය 2006 ජූනි 23 දින ලොවපුරා මුදාහැරිණි. මෙම චිත්‍රපටය ඉන්දියාවේ අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට උළෙලේ දී මුඛ්‍යධාරා අංශයෙන් ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. පසුව මෙම චිත්‍රපටය දෙමළ බසින් සිරුතෛ ලෙස ද, කන්නඩ බසින් වීර මදාකාරි ලෙසත්, හින්දි බසින් රෞඩි රතෝර් ලෙසත්, ඉන්දියානු බෙංගාලි බසින් බික්‍රම් සිංහා: ද ලයන් ඊස් බැක්, සහ බංගලාදේශ බෙංගාලි බසින් උල්තා පල්තා 69 සහ ඇක්ෂන් ජැස්මින් ලෙස දෙවරක් ප්‍රතිනිර්මාණය විය.
කථාපුවත
හයිදරාබාදයේ ආධුනික සොරකු වන ආතිලි සති බාබු (රවී තේජා) භයානක දෑ සිදුකිරීමට ප්‍රියතාවක් දක්වයි. ඔහු විවාහ මංගලෝත්සවයකට සහභාගී වීමට හයිදරාබාදයට පැමිණ සිටින නීරාජා (අනුෂ්කා ෂෙට්ටි) හට පෙම් කරයි. ඇගේ හදවත කෙසේ හෝ ඩැහැගන්නා සති බාබු ඇය ද ඔහු කෙරෙහි පෙම් කිරීමට පොළඹවයි. තමන් සොරකු බව පවසන සති බාබු, සදහටම අපරාධ කටයුතු අත්හරින බවට ඇයට පොරොන්දු වේ. නමුත් එයට පෙර අවසන් වතාවට පුද්ගලයකු රවටා විශාල මුදලක් වංචා කිරීමට ඔහු තීරණය කරන්නේ සිය මිතුරු දුව්වා (බ්‍රහ්මානන්දම්) සමගිනි. බස් නැවතුමක සිටින කාන්තාවක දකින් ඔහු ඇගේ ට්‍රන්ක පෙට්ටිය පැහැරගෙන පළා යයි. නමුත් එම ට්‍රන්ක පෙට්ටිය තුළ මුදල් වෙනුවට සිටිනුයේ නේහා (බේබි නේහා) නම් කුඩා දැරියකි. එම දැරිය සිතන්නේ සති බාබු ඇගේ පියා කියා ය. සිදුවන දෙය පිළිබඳ කලබල වන ඔහුට නේහා තමන් අසලම තබාගැනීමට සිදුවන්නේ පොලිස් නිලධාරී ඉන්ස්පෙක්ටර් මහාන්ති (රජීව් කණකාලා) ඔහු දෙස ඇස ගසා සිටින බැවිනි.
සහකාර පොලිස් පරීක්ෂකගේ සහායක පොලිස් නිලධාරීහු මෙම සම්පූර්ණ සසිදුවීම සති බාබුට හෙළිකරති. මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි, දේව්ගාර්හි චම්බාල් ගම්මානයේ දූෂිත M. L. A. බාවුජී (විනීත් කුමාර්) සිය අපරාධවලින් නගරය ගිලගනියි. දූෂිත දේශපාලනය, නීතිවිරෝධී ක්‍රියා, අපරාධ, ස්ත්‍රී දූෂණ සහ මුදල් ශෝධනය හේතුවෙන් නගරය පරිහානියට පත්වේ. ඔහුගේ පුත් මුන්නා (අමිත් කුමාර් තිවාරි) ස්ත්‍රීන්ට අතවර කරන අතර, ඔහු පොලිස් නිලධාරීන්ගේ භාර්යාවන්ව ද දූෂණය කළේ ය. රථෝද් ක්ෂණිකව ඔහුව සිරගත කොට ඔහුට මානසික විකෘතියක් ඇතැයි පවසයි. නිලධාරීන්ගේ ඇඳුම් ගලවමින් මුන්නා පොලීසියට අපහාස කරයි. නමුත් රථෝද් නින්දාවට පත් නිලධාරියකුගේ ඉණ පටියක් ගෙන ඉන් ගසක එල්ලා මුන්නාව මරාදමයි. බාවුජීගේ සොහොයුරා වන ටිට්ලා (අජයි) දුස්සේරාහි දී රථෝද්ට පහර දෙයි. ඔහු රථෝද්ට පිහියෙන් ඇන හිසට වෙඩි තබන්නේ කුඩා රදුවකුව බේරාගැනීමට තැත්කරන විටදී ය. ඔහු මියගියේ යැයි ඔවුහු සිතති. නමුත් ඔහු ජීවත්වන අතර මොළයට හානි වී ඇත. මොළයට හානිවීමේ අතුරු ආබාධ ක්‍රමයෙන් පහව යයි.
අනතුරුව සති බාබු නේහාව හදාවඩා ගනියි. නේහා සිය පියා මියගිය බැව් නොදනියි. අනුතරුව සති බාබු දේව්ගාර් වෙත පැමිණෙන්නේ බාවුජි සමග ගනුදෙනුව විසඳා ගැනීමටයි. දුව්වා නීරාජාට සත්‍යය හෙළිකරන අතර, ඇය සති බාබුට සමාව දෙයි. මැරයකු වන සති බාබු සිය උපායයන් මගින් බාවුජිව රවටයි. MLAගේ මත්පැන් කර්මාන්ත ශාලාව ගිනිතබන ඔහු, ආහාර ගබඩාව කොල්ලකෑමට ගම්වැසියන්ව පොළඹවයි. එහි දී සටනක් ඇතිවන අතර, ඔහු බාවුජීගේ සියලු මිනිසුන්ව පරාජය කරයි. අවසානයේ, වැල් පාලමක් මත දී ඔහු ටිට්ලා සමග සටන් කරයි. සති බාබු ලණුව කපාදමන අතර, ඉන් ඇදවැටෙන ටිට්ලා මරණයට පත්වේ. සිත බාබු නීරාජා සමග විවාහ වන අතර, ඔවුහු නේහා සහ දුව්වා සමග නව දිවියක් අරඹති.
නිෂ්පාදනය
මෙහි රූගත කිරීම්වලට ගල් වළක සේවක පිරිසකගෙන් බාධා වූයේ ඔවුන් චිත්‍රපට කණ්ඩායමට ගල්වලින් පහර දී උපකරණ බොහෝමයට හානි කිරීම නිසායි. මෙහි දී අධ්‍යක්ෂක රාජමෞලි ඇතුළු ඇතැම් සාමාජිකයින්ට තුවාල ද සිදු විය. ගල් වළේ කළමනාකරු විසින් මෙහි ඇතැම් දර්ශන රූගත කිරීම සඳහා එහි සේවකයිනට සිය වැඩ කටයුතු නවත්වා එම ප්‍රදේශයෙන් ඉවත්ව යන ලෙස දන්වා තිබිණි. මේ හේතුවෙන් සේවකයින් සහ කළමනාකරු අතර ගැටුමක් ඇතිවූ අතර, එහි ප්‍රතිඵලය වූයේ චිත්‍රපට කණ්ඩායමට සේවකයින් විසින් ගල්වලින් දමා ගැසීමයි. මේ නිසා චිත්‍රපට කණ්ඩායම පවා සිය වාහනවල නැගී ප්‍රදේශයෙන් ඉවත්ව ගියහ. තුවාල වූ සාමාජිකයන්ව ඇපලෝ රෝහල වෙත ඇතුළත් කෙරිණි. අධ්‍යක්ෂ රාජමෞලිගේ අතෙහි සුළු බිඳීම් ඇති විය. ගල් වළේ සේවකයිනට සහ එහි හිමිකරුට එරෙහිව චෝදනාව්ක ගොනු කෙරිණි.
බොක්ස් ඔෆීස්
මෙම චිත්‍රපටය සහ එහි විවිධ හඬකැවූ ප්‍රභේද ₹ මිලියන 260ක සමස්ත ආදායමක් උපයාගත්තේ ය. එය මධ්‍යස්ථාන 54ක දින 100 සම්පූර්ණ කළේ ය.
හඬකැවූ ප්‍රභේද සහ ප්‍රතිනිර්මාණ
මෙම චිත්‍රපටය මලයාලම්, හින්දි, සහ භෝජ්පූරි භාෂාවලින් හඬකවා පිළිවෙලින් වික්‍රමාතිත්‍යා, ප්‍රතිඝත්, සහ වික්‍රම් සිං රථෝද් IPS ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. මෙය බංග්ලා බසින් උල්තා පල්තා 69 ලෙසත්, කන්නඩ බසින් වීර මදාකාරි සහ දෙමළ බසින් සිරුතෛ ලෙසත් ප්‍රතිනිර්මාණය විය. ප්‍රභූ දේවා විසින් නිෂ්පාදනය කළ මෙහි හින්දි ප්‍රතිනිර්මාණය වූ රෞඩි ‍රතෝර් සාර්ථක ලෙසින් තිරගත වූ අතර, එහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ අක්ෂේ කුමාර් සහ සොනාක්ෂි සිංහා විසිනි. මෙය බෙංගාලි බසින් බික්‍රම් සිංහා: ද ලයන් ඊස් බැක් ලෙස ප්‍රතිනිර්මාණය වූ අතර, එහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කළේ ප්‍රොසේන්ජිත් චැටර්ජී සහ රිචා ගංගෝපාධ්‍යායි විසිනි. 2015දී ධලිවුඩ් අධ්‍යක්ෂක ඉෆ්තකාර් චෞධරි මෙම චිත්‍රපටයේ කාන්තා ප්‍රභේදයක් ඇක්ෂන් ජැස්මින් ලෙසින් නිර්මාණය කිරීමෙහි යෙදුණේ බොබී සහ සයිමොන් සාදික් ප්‍රධාන චරිත ලෙස යොදාගෙනයි.
ධ්වනිපථය
වික්‍රමර්කුඩුහි ධ්වනිය මැයි 31 රාත්‍රියේ හයිටෙක් සිටි අසල ගොඩනැගූ පසුතලයක විශේෂ උත්සවයක දී මුදාහැරිණි. කේ. රාඝවේන්ද්‍ර රාඕ විසින් ධ්වනිය දියත් කළ අතර, පළමු ඒකකය යූ. වී. එස්. චෞධරිට ලබාදෙන ලදී. ‍රමේශ් ප්‍රසාද්, බී. ගෝපාල් සම ගුණ්නාම් ගංගරාජු මෙහි දී ආරාධිත අමුත්තන් ලෙස සහභාගී වූහ. මෙහි දී සහභාගී වූ කණ්ඩායම් සාමාජිකයන් අතරට එම්. එල්. කුමාර් චෞධරි, රවී තේජා, රාජමෞලි, අනුෂ්කා, කීරවානි, විජයේන්ද්‍ර ප්‍රසාද්, බ්‍රහ්මානන්දම්, පද රචක දනයියා, රජීවී කණකාලා, අජයි, රාමා රාජමෞලි, රවීන්ද්‍ර, සර්වේශ් මුරාරි, රාම් ලක්ෂ්මණ්, එම්. රත්නම්, කෝටගිරි වෙන්ක‍ටේස්වරා රාඕ සහ සුරේෂ් බුජ්ජි ඇතුළත් විය. සුමා විසින් මෙම උත්සවය මෙහෙයවූ අතර, ආදිත්‍යා මියුසික් විසින් ශ්‍රව්‍ය අයිතීන් මිලදී ගන්නා ලදී.
මෙහි ධ්වනිපථය මහජනයා මෙන්ම විචාරකයන් වෙතින් ද ඉතා යහපත් ප්‍රතිචාර හිමි කරගත්තේ ය. මෙහි එන "කොලේජ් පපාලා" (චින්ටා ටා චිටා චිටා ලෙස වඩාත් ප්‍රකට ය) ගීතය සජීඩ්-වජීඩ් විසින් මෙහි හින්දි ප්‍රතිනිර්මාණය වූ රෞඩි ‍රතෝර් සඳහා භාවිතයට ගන්නා ලදී.
පථ ලැයිස්තුව
මරක්කලගේ
මරක්කල  යනු මුස්ලිම් වරුන් හැඳින්වීමට භාවිතා කරන නවීන පදයක් වුවද, මරක්කල යනු ශ්‍රී ලංකාව තුල කරාව පවුල් කිහිපයක් විසින් වර්තමානයේදී භාවිතා කරන තවත් සුවිශේෂ කරාව පාරම්පරික නාමයකි. මෙයින් බිඳී ආ ආකාර වනුයේ : මහ මරක්කලගේ, අරස මරක්කලගේ, අන්ද්‍රා මරක්කලගේ, ඇන්ටින්න මරක්කලගේ, කොඩි මරක්කලගේ, ලොකු මරක්කලගේ, මන්නා මරක්කලගේ, සාන්ද්‍රා මරක්කලගේ සහ මරක්කල මාලිමිගේ.
මරක්කලගේ යන නම විකාශනයවී ඇත්තේ කුරු මණ්ඩල වෙරළ (කුරු වරුන්ගේ ප්‍රදේශය) හා ශ්‍රී ලංකාව පාලනය කල අධිපතින් යුද සංග්‍රාම සඳහා භාවිතා කල යාත්‍රා වර්ග ඇසුරෙනි. 16යන සියවසෙහිදී පෘතුගීසින්ට එරෙහිව පැවැති නාවික සංග්‍රාමයන්හිදී පෘතුගීසි නැව් වලට පහර දීමටද මෙම යාත්‍රා උපයෝගී වී ඇත. මෙම නම් දරන පවුල් වල මුතුන්මිත්තන් එක්කෝ මෙම යාත්‍රාවල හිමිකරුවන් හෝ ඒවායේ නාවුක සේනාධිපතින්ව සිටින්නට ඇත.
කරාව වංශිකයන් ශ්‍රී ලංකාව තුල සාම්ප්‍රදායික යුද්ධ භට හා නාවික ජන කොටසක්ව පැවැති අතර ඔවුන්ගේ එම නාවික සම්ප්‍රදායික අතීතය මෙවැනි මධ්‍යතන යුග නම් තුල හෝ ගැබ්වී සුරක්ෂිත වී තිබීම සැබවින්ම කුහුල දනවන කරුණකි. ශ්‍රී ලාංකික හා පෘතුගීසි ඉතිහාස මූලාශ්‍ර පෙන්නුම් කරනුයේ කරාව වංශිකයන් ටන්ජෝරයේ නායක්වරුන්ගේ හමුදාවන්හි නාවුක සේනාධිපතින් වූ බවය.
වම් අත පැත්තේ දැක්වෙන, ඉන්දියාව විසින් නිකුත් කර ඇති තැපැල් මුද්දරයෙහි නිරූපනය වන්නේ 30-40 මිනිසුන් රැගෙන මුහුදේ මෙන්ම කලපු හා පටු ජල මාර්ග තුලින්ද පැදවිය හැකි  මරක්කාර් යුද-රුවල් නැවකි. 16යන සියවසෙහිදී පෘතුගීසින්ට එරෙහිව පැවැති නාවික සංග්‍රාමයන්හිදී පෘතුගීසි නැව් වලට පහර දීමටද මෙම යාත්‍රා උපයෝගී වී ඇත.
මායා (දෙනු ලැබූ නමක්)
දකුණ|thumb| මායා යනු ලක්ෂ්මී හින්දු දෙවඟන වෙනුවෙන් යොදාගන්නා තවත් නමකි.. මායා යනු විවිධ භාෂාවලින් විවිධ අර්ථ ඇතිව කාන්තාවන් සදහා භාවිතා කරන නාමයකි. නිදසුනක් වශයෙන්, සංස්කෘත භාෂාවෙන්, මායා යන්නෙහි තේරුම "මායාව හෝ විජ්ජාව" යන්නයි, එය හින්දු දෙවඟන වන ලක්ෂ්මි (දෙවඟන) ට තවත් නමකි. දකුණු බ්‍රසීලයේ ටුපි භාෂාවෙන් එහි තේරුම "අම්මා" වන අතර මයාරා යන්නෙහි තේරුම "ආච්චි" යන්නයි. මාඕරි භාෂාවෙන්, නමේ තේරුම "ධෛර්යය" හෝ "අභීත බව", වන අතර නවසීලන්තයේ මාඕරි ගැහැණු ළමයින් සඳහා ජනප්රිය වේ. මෙම නම ග්‍රීක සහ රෝම පුරාවෘත්තවල ප්ලෙයිඩේස්ගේ වැඩිමහල් සහ හර්මීස්ගේ මව වන Maia ( පුරාණ ග්‍රීක භාෂාවෙන් Μαῖα ) යන ග්‍රීක සිද්ධාන්තයේ ප්‍රභේදන ආකාරයක් විය හැකිය.
Maia හෝ Maja ලෙස විවිධ ලෙස අක්ෂර වින්‍යාස කර ඇති එය ජර්මනියේ, ස්කැන්ඩිනේවියානු රටවල සහ විවිධ නැගෙනහිර යුරෝපීය සහ බෝල්කන් රටවල මාරියා හෝ මේරි යන කෙටි ආකාරයක් ලෙසද භාවිතා කළ හැක. ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන රටවල අමාලියා යන නම හෝ බාස්ක් නම අමායා හෝ අමායා ("අවසානය" අරුතැති) සඳහා කෙටි ආකාරයක් ලෙස ද මායා භාවිතා වේ.
ජනප්රියත්වය
නමේ සියලුම ප්‍රභේද ලෝකයේ ඉංග්‍රීසි කතා කරන සහ වෙනත් රටවල හොඳින් භාවිතා වේ. මායා 1970 සිට එක්සත් ජනපදයේ ගැහැණු ළමයින් සඳහා වඩාත්ම ජනප්‍රිය නම් දහස අතරට සහ 2002 සිට ඇමරිකානු ගැහැණු ළමයින් සඳහා වඩාත්ම ජනප්‍රිය නම් සියය අතරට ශ්‍රේණිගත කර ඇත. Maia අක්ෂර වින්‍යාසය 1996 සිට ඇමරිකානු ගැහැණු ළමුන් සඳහා හොඳම නම් දහස අතරට කර ඇත.
ඇමෙරිකානු සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්‍යපාරය-වෙන්කොට සැළකීම
(1896) ප්ලෙසි එරෙහිව ෆර්ගියුසන් නඩුවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවෙන් "වෙනස් වූවත් සමාන" මතය යටතේ මහජන ප්‍රවාහණ සේවාවලදි වෙනස් කොට සැළකීමේ රජයේ ආඥාව පිළිගන්නා ලදි. විසිවෙනි ශත වර්ෂයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අප්‍රිකා අමෙරිකානුවන්ගේ ඡන්ද බලය අහිමි කළ රාජ්‍ය ව්‍යවස්ථා (ප්ලෙසි සමග 1915 ගින් එදිරිව එක්සත් ජනපද නඩුවේදී මෙන්) ආපසු හැරවීම ආරම්භ කළ අතර දකුණු ජනපද විසින් පොදු ජීවිතයේ සහ පෞද්ගලික ජීවිතයේ සෑම අංශයකම වාගේ කාවද්දා තිබුණු වෙනස් අන්දමින් සැළකීම අනුමත කළේය.
එම තීරණයට එරෙහිව අදහස් දැක්වූ එකම විනිශ්චකාරයාවූ හාර්ලන් අනාවැකියක් ප්‍රකාශ කළේය.
"සිවිල් සමාජයේ පාලනය සම්බන්ධ රෙගුලාසි ලෙස සුදු මිනිසුන්ට සහ කළු මිනිසුන්ට එකම බස් රථයක ගමන් කළ නොහැකිය යනුවෙන් රජයකට නීති පැන විය හැකිනම් එහි නගරවල පාරවල් පාවිච්චි කිරීම සම්බන්ධව සුදු මිනිසුන්ට පාරවල්වල එක පැත්තකුත් කලු මිනිසුන්ට අනික් පැත්තත් පාවිච්චි කිරීම ක්‍රමවත් නොකරන්නේ මන්ද? සමාන පදනමක් මත ප්‍රසිද්ධ පාරවල්වල රථවලින් එකට ගමන් ගන්නා සුදු හා කළු මිනිසුන්ට එක සමානව දඬුවම් නොකරන්නේ මන්ද" අධිකරණය ඉක්මණින් පාසැල් වෙන්කිරීම අනුමත කිරීමට ප්ලෙසි (Plessy) ව්‍යාප්ත කළේය. පෞද්ගලික ආයතනයක් වූ බෙරියා කොලිජියේ සුදු සහ කළු ළමුන් ඒකාබද්ධ කොට ඉගැන්වීම තහනම් කළ කෙන්ටුකි ව්‍යවස්ථාව බෙරියා කොලෙජ් එදිරිව කෙන්ටුකි 211 යු.එස් 45 (1908) නඩුවෙන්ද අනුමත කරන ලදි. බොහෝ ජනපද විශේෂයෙන් දකුණේ ජනපද ඔවුන්ට අවශ්‍ය සීමා කිරීමේ නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා සාමාන්‍යයෙන් විලියම් ක්‍රෝ නීති නමින් හැඳින්වෙන ප්ලෙසි සහ බෙරියා තීරණ උපකාර කර ගන්නා ලදි. එම ජිම් ක්‍රෝ නීති මගින් අප්‍රිකා - අමෙරිකානුන් සඳහා නිර්මාණය කළේ දෙවැනි ස්ථානයයි. බොහෝ මහ නගර සභා සහ කුඩා නගරවල කුලී රථවල සුදු මිනිසුන් සමග ගමන් කිරීමටද,  එකම දොරටුවකින් ගොඩනැගිල්ලකට ඇතුළු වීමටද අප්‍රිකානු - ඇමෙරිකානුන්ට අවසර නොලැබුනි. ඔවුන්ට ජලය පානය සඳහා වෙනම උල්පත් සහ වෙනම විවේකාගාර විය. එමෙන්ම වෙනම සුසාන භූමි, වෙනම පාසැල් සහ දිව්රීම සඳහා වෙනම බයිබලයක් පාවිච්චි කිරීමට පවා සිදු විය. මහජන පුස්තකාල වලට සහ ආපන ශාලාවලට ඔවුන් වැද්ද නොගන්නා ලදි. බොහෝ උද්‍යාණ ඔවුනට තහනම් කරන ලද්දේ "නීග්‍රෝවරුන්ට සහ බල්ලන්ට අවසර නැත" යනාදී දැන්වීම් පුවරු ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙනි. එක්තරා නාගරික සත්ව උද්‍යාණයක් මෙම තත්වය කෙතරම් දුරට ගෙන ගියේද කියතොත් එයට ඇතුල් වීමට වෙනම වේලාවල් යොදා තිබුනි. විශේෂයෙන් දකුණු ප්‍රදේශවල ජාති වශයෙන් වෙන් කිරීමේ ප්‍රතිපත්ති වඩාත් දරුණු විය. සුදු මිනිසෙකු පැමිණෙන විට කලු මිනිසුන් පාරෙන් මග හැර ඔහුට ඉඩ දිය යුතු විය. කළු මිනිසෙකුට සුදු කාන්තාවක් දෙස එක එල්ලේ බැලිය නොහැකි විය.කලු මිනිසුන්ට හා ගැහැණුන්ට අමතන ලද්දේ ටොම් සහ ජේන් යන නම් වලිනි. සුදු මිනිසුන් කලු මිනිසුන් හැඳින්වීම සඳහා කුමන වියේ සිටි කලු මිනිසෙකුට වුවද යොදන ලද්දේ "Boy" යනුවෙනි. ගැහැණුන්ට "Girl" යනුවෙනි. බොහෝ විට "නිගර්" නැතහොත් "කලර්ඩ්" (නීග්‍රෝ නැතහොත් කල්ලා) යනුවෙන් පටබැඳි නම් කියා කතා කරන ලදි.
උතුරේ මීට වඩා අඩු තත්වයක් කරා වෙනසක් සිදු වෙමින් පැවතියේය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/American_Civil_Rights_Movement_%281896-1954%29#Segregation
කාව්‍යශේඛරය
සත්තුභත්ත ජාතකය පදනම් කරගනිමින් තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමියන් විසින් (1448 ත් 1449 අතර) රචිත පද්‍ය කාව්‍යය කාව්‍යශේඛරය ලෙස සැළකේ. කාව්‍යශේඛරය කව් 887 කින් හා සර්ග 15 කින් යුක්තව ප්‍රබන්ධනය කොට තිබේ.
මෙහි "ශේඛරය" යන්නෙන් උසස්, ශේෂ්ඨ, මුදුන් වැනි අරුතක් දේ. තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල හිමිපාණෝ විසින් මෙහි තමන් වහන්සේ හඳුන්වනුයේ, "දෙමටාන ගම කඳවුරු, තොටගමු වැසි සොඳුරු, උතුරුමුළ මහ තෙරිඳු මුනුබුරු" යනුවෙනුයි. උන් වහන්සේ තොටගමුවේ විජයබා පිරිවෙන්පති ව විසූ බව මෙහි එන විජයබා පිරුවන කියන බණ මේ අසව් සතොසින යන කියමනෙන් තහවුරු කරයි. ග්‍රන්ථයේ ආරම්භයේ VI පරාක්‍රමබාහු රජු ගැන සඳහන් කරමින් රාජප්ප්‍රාප්ත වර්ෂය "බුදු වසිනෙක් දහස, නවසිය අටපනස් වස" යැයි කියැවේ. ඒ, ක්‍රි. ව. 1414'පමණ වන බැවින් එය රජු ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ දී කිරුළු පලන් වර්ෂය විය යුතු ය. මෙම කෘතිය ලියැවුණු වර්ෂය 'පැරකුම්බා නිරිඳු, සිව්තිස් වනු මෙ හවුරුදු' යනුවෙන් ග්‍රන්ථ අවසානයේ පවසයි. එබැවින් මෙම ග්‍රන්ථය ක්‍රි.ව. 1448-49 කාලයේ රචිත බව තහවුරු කළ හැකිය.
වස්තු බීජය
කාව්‍යශේඛරය රචනයට පදනම්ව ඇත්තේ පන්සිය පනස් ජාතක පොතෙහි 400වන ජාතක කථාව වන ‘සත්තුභත්ත’ ජාතකයයි. මේ බණ පොත රචනා වී ඇත්තේ සය වන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ දියණිය වූ උලකුඩය කුමරියගේ ආරාධනයෙන් බව 'උලකුඩය දේවී සඳ, උතුම් මෙබිසෝ සඳ' වැකියෙන් තහවුරු වේ.