cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ටජ් මහල්
සොහොන් ගැබ
කිරිගරුඬ බුබ්බුලාකාරය මෙම මන්දිරයේ විශේෂම අංගය වේ. එය මීටර් 35 (අඩි155) පමණ උස වේ. මෙය සිලින්ඩරාකාර හැඩැති මීටර් 7(අඩි 23) පමණ උස සිංගාරමක් මත පිහිටයි. මෙහි හැඩය නිසාම ලූනු ගෙඩියෙ හැඩය ගත් බුබ්බුලාකාරය (Onion Dome) ලෙස හදුන්වයි. එහි මුදුන නෙලුම්මල් මෝස්තරයෙන් නිම කර ඇත. මෙම බුබ්බුලාකාරයෙහි හැඩය ඉස්මතුවීම සඳහා තවත් කුඩා බුබ්බුලාකාර සතරක් කොන් සතරෙහි නිමකර ඇත. එහි වහලය ස්ථම්භ වලින් උසවගෙන සිටින අතර එමඟින් ආලෝකය ගොඩනැඟිල්ල තුලට ගමන් කර‍යි. ප්‍රධාන බිත්ති අග උල් වූ තුඩු වලින් අලංකාර කර ඇති අතර එමඟින් ගොඩනැඟිල්ලට උස් බවක් එක්වී ඇත. බුබ්බුලාකාරය මත සාම්ප්‍රදායික හින්ඳු හා පර්සියන් මෝස්තරයෙන් හැඩවු කොත් කැරැල්ලක් පිහිටයි.
මෙම කොත් කැරැල්ල මුලින් රත්‍රන් වලින් නිමවා ඇති අතර 19 සියවස මුල් භාගයෙදි එය තඹ වලින් නිමවු කොත් කැරැල්ලකට ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇත. මෙයට හින්ඳු හා පර්සියන් නිර්මාණ ශෛලියන් මුසුවි ඇති අතර මෙහි මුදුනෙ හඳක හා ඉස්ලාමීය නිර්මාණයකින් යුක්ත වේ. මෙම නිර්මාණයේ හදේ තුඩු හා කොතෙ තුඩු එක්වු කල ශිව දෙවියන්ගෙ සළකුණක් වන ත්‍රිශුලය සිහිකරවනු ලබයි.
මෙම ගොඩනැඟිල්ලේ පාදම කෙලවර පිහිටා ඇති ප්‍රාසාදශෘංග සතරකි. මිටර් 40(අඩි130) පමණ උස් වන මෙම ප්‍රාසාදශෘංග නිර්මාණයෙහි සමමිතික බව අරක්ෂා කර ඇති ආකාරය විශ්මය ජනකය. මෙවා මුස්ලිම් දේවස්ථාන වල යාඥා සදහා භාවිත වෙන ප්‍රාසාදශෘංග අයුරින්ම නිමවා ඇත. සෑම ප්‍රාසාදශෘංගයක්ම සඳළුතල දෙකකින් කොටස් තුනකට බෙදා ඇති අතර මෙහි මුදුන "චට්රි" ගෘහ නිර්මාණ අංගයෙන් නිමව ඇත. මෙම සියලුම "චට්රි" ගෘහ නිර්මාණ අංගයන් නෙලුම් මල් මොස්තරෙන් අලංකාර කර ඇත. මෙම ප්‍රාසාදශෘංග ප්‍රධාන සොහොන් මන්දිරයෙන් දුරස්ථව තනවා ඇත්තෙ යම් හෙයකින් මෙම ප්‍රාසාදශෘංග කඩා වැටීමකදී සොහොන් මන්දිරයට හානි නොවන ආකාරයටය.
පිටත අලංකරණය
ටජ්මහලේ පිටත අලංකරණය මෝගල් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ විශිෂ්ඨත්වය විදහා දක්වයි. ගොඩනැඟිල්ලේ මතුපිට අලංකරණය සඳහා තීන්ත, කැටයම්, ඔබ්බවු ගල් හා "ස්ටුකො" නිර්මාණ ශෛලය යොදා ගෙන ඇත. මෙහි නිර්මාණ කාව්‍යලේඛන, අමුර්ත ආකෘති හා වර්ධක ලෙසට කාණ්ඩ කිහිපයකට වර්ග කල හැක. ඉස්ලාම් ධර්මයට අනුව වාරණයට ලක් වු මනුෂ්‍යත්වාරෝපිත කාණ්ඩයට නිර්මාණ කිසිවක් අයත් නොවේ.
සංකීර්ණය පුරාවට කුරානයේ අන්තර්ගත කොටස් නිර්මාණ සඳහා යොදාගෙන ඇත. නූතන විශාරදයන්ට අනුව මෙම කොටස් තෝරාගෙන ඇත්තේ "අමනත්-ඛාන්" විසිනි.
මෙහි අන්තර්ගත යෙදුම් අතර
සුරහ් 36 – යා සින් Ya Sin
සුරහ් 39 – සමූහය The Crowds
සුරහ් 48 – ජයග්‍රහනය Victory
සුරහ් 67 – ආධිපත්‍යය kDominion
සුරහ් 77 – ඉදිරියට යැවූ Those Sent Forth
සුරහ් 81 – ඉහලට නැමීම rThe Folding Up
සුරහ් 82 – කැබලි වලට ඉරීම The Cleaving Asunder
සුරහ් 91 – සූර්‍යයා The Sun
සුරහ් 93 – උදෑසන කිරණ Morning Light
සුරහ් 94 – සැනසිල්ල The Solace
සුරහ් 95 – දිඹුල් The Fig
සුරහ් 98 – සාක්ෂිය The Evidence
සුරහ් 112 – පාරිශුද්ධ භක්තිය The Purity of Faith
මෙහි ඇති කාව්‍ය ලේඛන සිදුකර ඇත්තේ 1609 දී "අබ්දුල්-හක්' නම් ශිල්පියා විසිනි. "ෂා-ජෙහාන්" රජු විසින් පසුව "අමනත්-ඛාන්" නම් නම්බුනාමය පුදකරන ලදී. මෙම කාව්‍යලේඛන නිර්මාණය කර ඇත්තේ කිරිගරුඬ කැටයම් පුවරු මත සූර්‍යකාන්ත පාෂාණයෙන් හා කලුගරුඬ පාෂාණයෙනි. ඉහල ඇති පුවරු මත ප්‍රමාණයෙන් විශාල නිර්මාණ කර ඇත්තේ පහළ සිට බැලීමට හැකි වන පරිදිය. ස්මාරකයේ කැටයම් කර ඇති කාව්‍යලේඛන ඉතා සවිස්තර වූත් විචිත්‍ර වූත් නිර්මාණ වේ. අමුර්ත ආකෘති ආකාරයේ නිර්මාණ ගොඩ්නැඟිල්ලේ සෑම තැනකම පාහේ යොදාගෙන ඇත. බුබ්බුලාකාරය හා තැන්පත් ගර්භය තුල වැලිගල් සහිත මතුපිටෙහි විශිෂ්ථ ජ්‍යාමිතික චිත්‍ර, කතිර රටා හා කැටයම් වලින් යුක්තය. සුදු පැහැති ඔබ්බවන ලද කැටයම් වැලිගල් මතද කලු පැහැති ඔබ්බවන ලද කැටයම් කිරිගරුඬ මතද නිමකර ඇත. හුණු බදාමයෙන් කල කොටස් විචිත්‍ර ලෙස වර්ණ ගන්වා ඇති අතර පොළව සදහා එකින් එකට වෙනස් වූ පිඟන් ගඩොල් රටා යොදාගෙන ඇත.
පහළ මට්ටමේ ඇති බිත්ති "පේකඩ" නම් මුර්ති නිර්මාණ ශිල්පයෙන් අලංකාර කර ඇත. මෙහි කිරිගරුඬ පසුබිම ඔපදමා ඇති අතර එමඟින් කැටයම් වඩාත් විස්තර සහිතව දිස්වේ. පහළ බිත්ති කොටස්, ආරුක්කු දෙපස කොටස් ජ්‍යාමිතික හැඩ, මල් හා පළතුරු වැල් වලින් අලංකාර කර ඇති අතර මේ සඳහා සුර්‍යකාන්ත පාෂාණය, හරිතමනි පාෂාණය හා කහගරුඬ යොදාගෙන ඇත.
ඇතුලත අලංකරණය
thumb|right|ස්මාරකය වටා ඇති [[ජාලි කැටයම්]] thumb|right|ෂා-ජෙහාන් රජුගේ හා මුම්ටාස් දේවියගේ සොහොන් කොත් thumb|right|ස්මාරකයේ ඇතුලත දිස් වන අයුරු ටජ්මහලේ ඇතුලත අලංකරණය සාම්ප්‍රධායික නිර්මාණ වලින් ඔබ්බට ගොස් ඇත. මෙහි ඔබ්බවන ලද ගල් කැටයම් "පෙයිට්‍රා ඩුරා" ආකාර නොගනී. ඇතුලත කුටීරය සෑම පැත්තකින්ම ඇතුලුවිය හැකි අෂ්ටාස්‍ර හැඩ ගනී. නමුත් දකුණු දිශාවේ දොර පමණක් භාවිතා වේ. ඇතුලත බිත්ති මිටර් 25(අඩි 82) පමණ උස වන අතර ඒවා ව්‍යාජ බුබ්බුලාකාරයකින් අවසන් කර ඇත. ආරුක්කු 8 කින් පහත මාලය සමන්විත වන අතර මේවා පිටත සමඟ සම්බන්ධ වී වැඩි ඉඩකඩක් ලබා දී ඇත. සෑම පහත ඇති ආරුක්කු හැඩති විවරයක්ම බිත්තියේ මධ්‍යයේ දී තවත් එවැනිම ආරුක්කු හැඩති විවරයක් හා සම්බන්ධ වේ. ඉහල මධ්‍යයේ ඇති ආරුක්කු විවරයන්ගේ සඳළුතල මතින් වටපිටාව මැනවින් දිස් වන අතර එහි පිටත ඇති ජනේල විවරය සංකීර්ණ කැටයම් මෝස්තර සහිත "ජාලි" වලින් නිර්මිතය. බොහෝ විට මෙය ආලෝකය ලබාගැනීම සඳහාද භාවිතා වේ. සෑම කුටීර බිත්තියක්ම ඉතා විචිත්‍ර හා සියුම් පේකඩ, මැණික් නිර්මාණයන් ගෙන්ද කාව්‍යලේඛන නිර්මාණයන් ගෙන්ද සමන්විතය.
ස්මාරකය වටා අෂ්ඨාස්‍ර හැඩැති කිරිගරුඬ පුවරුව "ජාලි" විචිත්‍ර කැටයමෙන් යුතු අතර ගරුඬ පාෂාණ පුවරු අටකින් සමන්විතය. එහි කැටයම් කර ඉතිරිවී ඇති කොටස් විවිද පාෂාණ ඔබ්බවා විචිත්‍ර කර ඇත.
ඉස්ලාම් සම්ප්‍රදයට අනුව සොහොන් විචිත්‍ර චිත්‍ර හා කැටයමින් අලංකාර කිරීම සිදු නොකල යුත්තකි. එහෙයින් "මුම්ටාස්" දේවියගේ හා "ෂා-ජෙහාන්" රජුගෙ සිරුරු තැන්පත් කර ඇත්තෙ ඔවුන්ගේ මුහුණු "මක්කම" දිශාවට හරවා චාම් ලෙස නිර්මාණය කර ඇති ඇතුලත කුටිරයකය. "මුම්ටාස්" දේවියගේ ස්මාරකය ඇතුල් කුටීරයේ මධ්‍යයේ මීටර් 1.5(අඩි 4 අඟල් 11) දිග හා මීටර් 2,5(අඩි 8 අඟල් 2) කින් පළල වේදිකාවක් මත පිහිටයි.
වේදිකාව හා ස්මාරකය ඉතා වටිනා මැණික් ඔබ්බවා නිමකර ඇත. ස්මාරකය මත ඇති ශිලා ලේඛන දේවියගේ ගුණ වර්ණ්නා කර ඇත. ස්මාරකයේ මතුපිට ශිලා ලේඛන පුවරුවක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. "ෂා-ජෙහාන්" රජුගේ ස්මාරකය "මුම්ටාස්" දේවියගේ ස්මාරකයට බටහිර දිශාවට වන්නට පිහිටයි. එය මුලු ටජ්මහල් මන්දිරයේම ඇති එකම අසමමිතික අංගය වේ. රජුගේ ස්මාරකය දේවියගේ ස්මාරකයට වඩා විශාල වන නමුත් එක සමාන කැටයම් නිර්මාණ වලින් යුක්තය. විශාල ස්මාරකයේ පාදම අනෙකට වඩා විශාල වේ.
සොහොන් කොත මත විවිධ ශිලා ලේඛන/කාව්‍යලේඛන නිර්මාණය කිරිම මෝගල් අවමඟුල් සම්ප්‍රදාය වේ. "මුම්ටාස්" දේවියගෙ සත්‍ය සොහොන් කොතෙහි පැති වල දෙවියන් අනූ නව දෙනෙකුගෙ නම් සහිත ශිලා ලේඛන විය. "ෂා-ජෙහාන්" රජුගේ සොහොන් කොතේ මෙලෙස සඳහන්ව ඇත. "ඔහු "හිජ්රි" දින දර්ශනයට අනුව වසර 1076 "රජාබ්" මස 26 වන දින රාත්‍රියේ මෙලොව හැරදමා සදාකාලිත්වයේ මන්දිරය වෙත පියමැන්නේය".
උද්‍යානය
thumb|right|ජල තටාකය අසල ඇති පියමග මෙම සංකීර්ණය වර්ග මීටර 300(වර්ග අඩි 980) පමණ වේ. උද්‍යානයේ පටු මන්තීරු මඟින් උද්‍යානය කොටස් හතරකට බෙදී වෙන් වන අතර ඒ එක් කොටසක් නැවතත් කොටස් සතරකට වෙන් වේ. උද්‍යානයේ මධ්‍යයේ කිරිගරුඬ ජල තටාකයක් පිහිටයි. සමාධිය හා පිවිසුම් දොරටුව අතරමැද පිහිටන මෙය සමාධියේ ප්‍රතිබිම්බ පරාවර්තනය කරන තටාකයකින්ද සමන් විත වේ. මධ්‍යයේ ඇති ජල තටාකය "හෝව්ඩ්-අල්-කව්තාර්" එනම් සමෘදියේ තටාකය ලෙස හදුන්වයි. මෙය පර්සියානු ආභාශය ලද උද්‍යානයක් වන අතර උද්‍යානයට ඔබින ගස්වැල් හා වතුර මල් වලින් සමන්විතය. මෙම උද්‍යාන ක්‍රමය ඉන්දියාවට හඳුන්වා දෙන ලද්දේ පලමු මෝගල් අධිරාජ්‍යා වන "බාබුර්" විසිනි.මෙම උද්‍යාන ක්‍රමය පර්සියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ "පාරාදීසයේ උද්‍යානය" (paradise Garden") සංකල්පය අනුව ඉදිවූවකි. මෝගල් යුගයේ ඉස්ලාම් පොත් පත් වලට අනුව පාරාදීසය හඳුන්වාදී ඇත්තේ මධ්‍යයේ උල්පතකින් පටන් ගන්නා ජල පහරවල් සතරක් දිශා සතරකට විහිදී උ‍ද්‍යානය කොටස් සතරකට වෙන් කෙරෙන සමෘදිමත් උද්‍යානයක් ලෙසටය.
බොහෝ මෝගල් උද්‍යාන සැලසුම් ඍජුකෝණාස්‍රාකාර වන අතර මධ්‍යයේ මන්දිරයක් හෝ ස්මාරකයක් පිහිටයි. නමුත් ටජ්මහල් උද්‍යානයේ ප්‍රධාන ස්මාරකය පිහිටා ඇත්තේ උද්‍යානයේ කෙළවරකය. නමුත් මෙම සංකීර්ණයේ "සඳරැස් උද්‍යානය" (Moonlight Garden) ගවේෂණයෙන් පසු ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණයන්ට අනුව "යමුනා" නදිය මෙම සංකීර්ණයේ සැලැස්මට දායක වී ඇති බවද "යමුනා" නදිය පාරාදීසයේ ජල ධාරා සතරින් එකක් බවට සළකනු ලැබූ බවද දැක්වේ. මෙම උද්‍යානයට සමාන තවත් උද්‍යානයක් ඇති අතර එය "ෂර්ලීමා උද්‍යානය" (Shalimar Gardens) ලෙසත් හඳුන්වයි. මෙහි සමාන්ත්වය නිසා උද්‍යාන දෙකම "අලි-මාර්ද්න්" නම් ශිල්පියා විසින් කල බවට සැලකේ. උද්‍යානය වෘක්ෂලතා හා රෝස, ඩැෆිඩෙල් හා පළතුරු ගස් වලින් සමන්විතය. අධිරාජ්‍යාගේ වියෝවෙන් පසුව නඩත්තු කටයුතු අඩුවී ගොස් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් එහි පාලනය ගෙන බ්‍රිතාන්‍ය භූමි නිර්මාණකරන ක්‍රම අනුව වෙනස් කලහ.
පිටත ගොඩනැඟිලි
thumb|ටජ්මහල් සංකීර්ණයට ඇතුලුවන ප්‍රධාන දොරකඩ thumb|right|ටජ්මහල් ඉස්ලාම් දේවස්ථානය
මෙම මන්දිර සංකීර්ණය තුන් දිශාවකින් රතුවැලි ගලින් නිමවු බිත්ති වලින් වටවී ඇති අතර නදිය දෙසට මුහුනලා ඇති දිශාව විවෘතව පවතී. මෙම බිත්ති වලින් පිටත තවත් සොහොන් ගැබ් පිහිටා ඇත. ඒ අතර "ෂා-ජෙහාන්" රජුගේ අනෙක් දේවියන්ගේ හා "මුම්ටාස්" දේවියගේ වැඩකරුගේ සොහොන ප්‍රධාන වේ. මේවා රතු වැලි ගලින් නිම වී ඇති අතර සාපේක්ෂව කුඩා සොහොන් ගැබ් වේ. left|upright|thumb|ඉස්ලාම් දේවස්ථානයේ ඇතුලත
ගොඩනැඟිලි සංකීර්ණයේ එක් අන්තයක තවත් රතු වැලි ගලින් නිර්මිත එක හා සමාන ගොඩනැඟිලි දෙකක් ඇත. එහි බටහිර අන්තයේ ඇති ගොඩනැඟිල්ල ඉස්ලාම් දේවස්ථානයක් වන අතර අනෙක් ගොඩනැඟිල්ල "ජාවබ්" නමින් හඳුන්වන සමමිතිය ආරක්ෂා කරගැනීමට ඉදිකරන ලද්දකි. නමුත් මෙය අමුත්තන්ගේ නවාතැන් පොළක් ලෙසට භාවිතා කල බවට සඳහන් වේ. "ජාවබ්" ගොඩනැඟිල්ලේ ජ්‍යාමිතික හැඩ වලින් සමන්විත අතර දේවස්ථානයේ ගෙබිම කළු ගරුඬින් නිමකල ‍යාඥා බුමුතුරුණු 569 කින් සමන්විතය. දේවස්ථානය බුබ්බුලාකාර තුනකින් සමන්විතය වන අතර මෙය "ෂා-ජෙහාන්" රජු නිමකල අනෙක් ගොඩනැඟිලි වලට බොහෝ සේ සමන වේ. මේ යුගයේ ඉස්ලාම් දේවස්තාන ප්‍රධාන කොටස් තුනකින් යුක්ත විය. ප්‍රධාන කොටස අනෙක් දෙකට සාපේක්ෂව විශාල වේ. මෙම පිටත ගොඩනැඟිලි 1643 දී ඉදිකර නිම කරන ලදී.
ඉදිකිරීම
thumb|upright|ටජ්මහලේ බිම් සැලැස්ම thumb|upright|ටජ්මහල කලාකරුවෙකුගේ ඇසින්
ටජ්මහල ඉදිකර ඇත්තේ අග්‍රා නගරයේ දකුණු ප්‍රදේශයට වන්නටය "ෂා-ජෙහාන්" රජු "මහරාජා-ජායි-සින්හ්" හට අග්‍රා වල ඉතා විශාල මන්දිරයක් තෑගි කර මෙම බිම් කොටස ලබාගත් බව සදහන් වේ. අක්කර තුනක පමණ බිම් කොටසක් ජල කාන්දුව වැළැක්වීමට ගංඟා ඉවුරු වලට වඩා මීටර් 50(අඩි 160) පමණ ඉහලින් බිම් සැකැස්ම කර ඇත. ස්මාරකය අසල ළිං කැණ ඒවාට ගල් කැබලි පුරවා ස්මාරකයේ අඩිතාලම සකසා ඇත. ඉදිකිරීමේදී පලංචි සඳහා උණගස් වෙනුවට ගඩොල් භාවිතා කර ඇති අතර එය ගැලවීම සඳහාද වසර ගණනක් ගතවූ බව කියැවේ. කිලෝමිටර 15(සැතපුම් 9.3) පමණ දිග බෑවුම් මඟක් ගරුඬ හා අනෙක් ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනයට විශේෂයෙන් නිර්මාණය කල කරත්ත භාවිතා කල අතර ඒවා ගොනුන් විසිදෙනෙක් පමණ අදින ලද බව පැවසේ. විශේෂ ලීවර ක්‍රමයක් මඟින් අවශ්‍ය ස්ථානයට අමුද්‍රව්‍ය කොටස් ඔසවන ලදී. ඉදිකිරීම් සඳහා අවශ්‍ය ජලය අසල ඇති ගඟෙන් ලබාගෙන ඇති අතර ඒ සඳහා කඹ හා සතුන් ආධාරයෙන් ක්‍රියා කරන ‍යාන්ත්‍රනයක් යොදාඩෙන ඇත. මෙම ජලය මුලින් ටැංකියකට එකතුකර එය නැවත බෙදාහැරීමේ ටැංකියකට යොමුකර ඇත. පසුව එතැන් සිට කුඩා ටැංකි තුනක් හරහා මුලු සංකීර්ණය පුරාවටම ජලය බෙදාහැරීම සිදුකර ඇත.
පේකඩ හා සොහොන් මන්දිරය ඉදිකිරීම සඳහා දළ වශයෙන් වසර 12 පමණ ගතවී ඇත. ප්‍රාසාදශංගයන්, ඉස්ලාම් දේවස්ථානය, ඇතුලුවන දොරකඩ, "ජාවෙබ්" හා ඉතිරි කොටස් සඳහා තවත් වසර 10 පමණ ගතවී ඇත. එකල මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා අපේක්ෂිත කාලය හා වියදම ගණනය කර ගැනීමට බොහෝ අපහසු වී ඇත. කෙසේ නමුත් එකල මෙය සඳහා ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 32 පමණ වියදම් වී ඇති බව සැළකේ.
ටජ්මහල සඳහා ඉදිකිරීමේ අමුද්‍රව්‍ය ඉන්දියාවෙන් හා ආසියාවෙන් ලබාගෙන ඇත. මෙම අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනයට අලින් 1000 පමණ යොදාගෙන ඇත. මේ සඳහා පාරභාෂක කිරිගරුඬ මක්‍රානාවෙන් හා රාජස්ථානයෙන්ද සුර්‍ය්කාන්ත පාෂාණ පන්ජාබයෙන්ද හරිතමණි හා පළිඟු චීනෙන්ද නිල්මැණික් ටිබෙටයෙන්ද දීප්තිමත් නිල් මැණික් ඇෆ්ගනිස්ථානයෙන්ද නිල්මිණි ලංකාවෙන්ද කානීලියන් අරාබියෙන්ද ගෙන්වා ගෙන ඇති අතර තවත් වටිනා ගල් වර්ග විසි අටක් පමණ යොදා ගෙන ඇත.
උතුරු ඉන්දියාවෙන් 20,000 ක් පමණ වන කම්කරුවන් පිරිසක් යොදාගෙන ඇති අතර මූර්ති හා කැටයම් නිර්මාණ ශිල්පීන් බුක්හාරාවෙන්ද කාව්‍යලේඛන ශිල්පීන් සිරියාවෙන් හා පර්සියාවෙන්ද ගල් ඔබ්බවීම් කටයුතු කරන්නන් දකුණු ඉන්දියාවෙන්ද ගල් වඩුවන් බලුකිස්ථානයෙන්ද කොත් නිර්මාණයේ විශේෂඥයෝ හා තවත් විශේෂඥ කණ්ඩායම් 37ක් පමණ මෙම නිර්මාණය සඳහා දායක වි ඇත. මේ සඳහා දායක වූ ශීල්පීන් කිහිප දෙනෙක් නම්
"ඉස්මයිල් අෆන්ඩි" - තුර්කිය, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකි, ප්‍රධාන බුබ්බුලාකාරයේ නිර්මාතෘ
"උස්ටාඩ් ඉසා" - පර්සියාව, ප්‍රධාන ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකි
"පුරු" - පර්සියාව, අධීක්ෂණ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙකි
"ක්වාසිම්-ඛාන්" - ලාහෝරය, කොත් කැරැල්ලේ නිර්මාණකරු
"චිරන්ජිලාල්" - දිල්ලි, ප්‍රධාන මූර්ති නිර්මාණ ශිල්පී
"අමනත්-ඛාන්" - ඉරානය, ප්‍රධාන කාව්‍යලේඛන නිර්මාණ ශිල්පී
"මුහමඩ් හනිෆ්" - පෙදරේරු අධීක්ෂක
"මිර්-අබ්දුල්-කරිම්" හා "මුක්කරිමත් ඛාන්" - මූල්‍ය කළමණාකාරිත්වය
සෙට්මන්
සෙට්මන් වෙත යොමු විය හැක්කේ:
ටජ් මහල්
ඉතිහාසය
19 සියවසෙහි අග භාගය වනවිට ගොඩනැඟිලි සංකීර්ණය ජරාවාස විය. 1857 ඉන්දියානු කැරැල්ලේදී මෙම මන්දිරයට බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන් හා රජයේ නිලධාරින් විසින් හානි සිදුකරන ලදී. ඔබ්බවා තිබු වටිනා මැණික් වර්ග බිත්ති වලට හානි කර ගලවා ගන්නා ලදී. 19 වන සියවසේ අග භාගයේදි බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාර "සර් කර්සන්" විසින් මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු සිදුකරන ලදී. 1908 දී ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු නිමාවිය. ඔහුගේ නියමයන්ට අනුව කයිරෝහි ඉස්ලාම් දේවස්ථානයේ ඇති විශාල ලාම්පුවෙහි ආකාරයට ඇතුලත කුටීරයෙහි ලාම්පුවක් ඉදිකර ඇති අතර උද්‍යානය බ්‍රිතාන්‍ය උද්‍යාන අලංකරණ ශෛලයට අනුව ප්‍රතිසංස්කරණය සිදුවිය.
සෙට්මන්
ප්‍රවර්ගය:Surnames
ටජ් මහල්
තර්ජන
thumb|යුද සමයේ ආවරණය කරන ලද ටජ්මහල
1942 දී රජය විසින් මුලින් ජර්මානු ගුවන් හමුදාවෙන් හා ජපන් ගුවන් හමුදාවෙන් ප්‍රහාර බලාපොරොත්තුවෙන් ටජ්මහල වටා ආවරණ යෙදීය. 1965 හා 1971 දක්වා ඉන්දීය පකිස්තාන යුද්ධයේදී ප්‍රහරක ගුවන් යානා වල නියමුවන් නොමග යැවීම සඳහා යලිත් ආවරණ යෙදීය.
මීට අමතරව මෑතකාලයේ පරිසර දූෂණය සමඟ යමුනා නදියේ ඉවුරු කාදනය "මතුරා තෙල් පිරිපහදුව" නිසා ඇතිවන අම්ල වැසි වැනි තර්ජනයන්ට මුහුන දී ඇත. පරිසර දූෂණය නිසා ටජ්මහල කහ වර්ණයට හැරෙමින් පවති. මෙම තත්වය පාලනය කිරීමට ඉන්දීය රජය "ටාජ් ත්‍රිපීසියම් කලාපයක්" (Taj Trapezium Zone (TTZ)) නම් කර ඇත. වර්ග කිලෝමිටර 10,400 (වර්ග සැතපුම් 4000) ප්‍රදෙශයක් වන මෙම කලාපය තුල ඉතා දැඩි විමෝචක ප්‍රමිතින් ක්‍රියාත්මක කර ඇත.
යමුනා ගඟේ ජල මට්ටම වසරකට අඩි 5 ක් පමණ අඩුවීම ටජ්මහල් මන්දිරයේ පාදම් සැකිල්ලට බෙහෙවින් බලපා ඇත. 2010 වසරේදී මන්දිරයේ සමහර කොටස් වල ඉරිතැලීම් වර්තා වු අතර ප්‍රාසාදගෘංගයන් ඇල වීමට පටන් ගෙන ඇත. මෙය ඉදිරි වසර 5 තුල කඩාවැටෙනු ඇතැයි ඇතැමෙක් අනාවැකි පල කෙරේ.
සංචාරක ව්‍යාපාරය
වාර්ෂිකව සංචාරකයන් මිලියන 2-4 පමණ ටජ්මහල් නැරඹීමට පැමිණෙති. ඒ අතරින් 200,000 පමණ විදේශිකයන්ය. ඉන්දියානු පුරවැසියන්ට විදේශිකයන්ට සාපේක්ෂව සුළු මුදලක් අය කෙරේ. බොහෝ විදේශිකයින් සීතල මාස වන ඔක්තෝබර්, නොවැම්බර් හා පෙබරවාරි වල පැමිනෙති. ටජ්මහල් මන්දිරය අසලට රථවාහන පැමිනිය නොහැකි අතර නරඹන්නන් මන්දිරය කරා රථගාල් වල සිට පයින් හෝ විදුලි බස් රියෙන් පැමිනිය යුතුය. "කාවස්පුරාස්" (උතුරු උද්‍යානය) දැනට ආගන්තුක මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස භාවිත වේ.
ටජ්මහල් සංකීර්ණයට දකුණු ඩෙසින් ඇති කුඩා නගරය "ටාජ් ගාන්ජි" හෝ "මුම්ටාසාබාද්" ලෙස හඳුන්වයි. මුල් කාලයේ අමුත්තන් සඳහා නවාතැන් පොළක් හා වෙළද පොලවල් වලින් යුක්ත විය. සංචාරක ආකර්ශනය දිනාගත් මෙය සංචාරක ගමනාන්තයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධය. මිලියන 100 ක චන්දයකින් තේරුනු නව ලොව පුදුම හතටද මෙය ඇතුලත් වේ.
උද්‍යානය සෑම දිනකම උදෑසන 6 සිට සවස 7 දක්වා විවෘතව පවතින අතර සිකුරාදා දින මධ්‍යම 12 ත් සවස 2 ත් අතර යාඥා සඳහා දේවස්ථානය විවෘත වේ. මෙම සංකීණය රාත්‍රියේ නැරඹිම සඳහා රාමදාන් මාසෙ සිකුරාදා දින හැර පුර පසොළොස්වක පොහෝ දින ඊට පෙර දින හා පසු දින විවෘතව පවතී. ආරක්ෂක හේතුන් මත විනිවිද පෙනෙන ජල බෝතලය, කුඩා විඩියෝ කැමරාවක්, නිශ්චල ඡායාරූප ගත හැකි කැමරාවක්, ජංගම දුරකථන හා කුඩා කාන්තා අත් බෑග හැර අනෙක් බඩු බාහිරාදිය ගෙන යෑමට අවසර නොදේ.
පුරාවෘත්ත
right|thumb|upright|[[ජීන්-බැප්ටිස්ට් ටවර්නියර්,ටජ්මහලට පැමිනි ප්‍රථම යුරෝපීය සංචාරකයන්ගෙන් අයෙක් ]]
මෙම ස්මාරකය නිර්මාණය කරන කාලය පුරාවටම ඇගැයුම්, වර්ණනා කිරීම් හා පුද්ගලික අදහස් නොවඩුව ලැබී ඇත. පුරාවෘත්තයකට අනුව "ෂා-ජෙහාන්' රජු සොහොන් මන්දිරය යමුනා නදිය හරහා කළුගරුඬ පාෂාණයෙන් නිර්මාණය කිරීමට සැළසුම් කල බව පැවසේ. 1665 දී අග්‍රාහි සංචාරය කල "ජීන්-බැප්ටිස් ටැවෙර්නියර්" නම් යුරෝපීය සංචාරකයාගේ රචනා මඟින් මෙම අදහස ලැබුනු බව කියැවේ. මෙය සනාථ කිරීමට "සඳරැස් උද්‍යානයේ හි තිබි හමුවී ඇති කළුගරුඬ සාක්ෂි බව කියැවේ. නමුත් 1990 කල කැණීම් වලදී සොයාගෙන ඇත්තේ කිරිගරුඬ කළු පාටට හැරී ඇති බවකි. 2006 දී පුරාවිද්‍යාඥයකු විසින් ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක් කර ඇති "සඳරැස් උද්‍යානයේ" සුදු ස්මාරකයේ අඳුරු සෙවනැල්ලක් දිස්වන ලෙසට තනා ඇති ජල තටාකයක් නිසා මෙම මතය වඩාත් තහවුරු වන බවද පැවසේ.
වසර 2000 දී ඉන්දියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය "පී. එන් ඕක්" විසින් ගොනුකර තිබූ ටජ්මහල හින්ඳු රජ කෙනෙකුන් විසින් සෑදු බව කියන පෙත්සමක් නිෂ්ප්‍රභා කරන ලදී.
ටජ්මහලෙහි ලොව පුරා පිහිටි අනුරූ
ටජ්මහලෙහි ලොව පුරා ඇති අනුරු අතර "බංග්ලාදේශයේ ටජ්මහල" (Taj Mahal Bangladesh), මහාරාස්ට්‍රයේ ඇති "බිබි කා මක්බාරා" (Bibi Ka Maqbara), අට්ලැන්ටික් නුවර ඇති "ට්‍රම්ප් ටජ්මහල්"(Trump Taj Mahal) හා "ට්‍රිපෝලි හි වන්දනාස්ථානය" (Tripoli Shrine Temple) ප්‍රධාන වේ.
ප්‍රවර්ගය:සොහොන් ප්‍රවර්ගය:අග්‍රා ප්‍රවර්ගය:මෝගල් ගෘහනිර්මාණ සම්ප්‍රදාය ප්‍රවර්ගය:යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි - ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
නාකුළුගමුව
නාකුළුගමුව යනු තංගල්ලේ සාපේක්ෂව ඉහළ ජනාකීර්ණ ගම්මානයකි.
පල්ලි, බෞද්ධ පන්සල්, හින්දු කෝවිල්, මුස්ලිම් පල්ලි, විවිධ වර්ගයේ පාසල් සහ බොහෝ පෞද්ගලික වෙළඳසැල් සහ ආයතන ප්‍රදේශය පුරා ව්‍යාප්තව ඇත. එය බහුතරයක් රෝමානු කතෝලික සහ බෞද්ධ ප්‍රදේශයක් වුවද, විවිධ ආගම් අදහන ජනතාව සාමකාමී සහජීවනයෙන් මෙහි ජීවත් වෙති. සැලකිය යුතු ජනගහනයක් සුළුතර දෙමළ සහ මුස්ලිම් කුඩා ප්‍රතිශතයක් ද පවතී.
එක් ඇදහිලිවන්ත කණ්ඩායමක් හෝ වාර්ගික කණ්ඩායමක් තවත් කෙනෙකුට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩත්වය භාවිතා කළ බවට කිසිදු වාර්තාවක් නොමැත.
නාකුළුගමුව සඳහා දුම්රිය ස්ථානයක් 2022 සැප්තැම්බර් 4 වන දින විවෘත කරන ලදී.
රුවන් චතුරංග
රුවන් චතුරංග (උපත 1989 මැයි 13) ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 2017 ජනවාරි 20 වන දින 2016-17 ප්‍රිමියර් ලීග් තරඟාවලියේදී මුවර්ස් ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් ඔහුගේ පළමු පන්තියේ මංගල තරඟය ක්‍රීඩා කළේය. ඔහු 2017 මාර්තු 19 වන දින 2016-17 දිස්ත්‍රික්ක එක්දින තරඟාවලියේදී නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය වෙනුවෙන් ඔහුගේ පළමු List A තරගය ක්‍රීඩා කලේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1989 උපත්
ඉයන් ද සොයිසා
හොදමුණි ඉයන් ඇලෝසියස් ද සොයිසා ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි.
1952 දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂය නියෝජනය කරමින් ද සොයිසා අම්බලන්ගොඩ - බලපිටිය ආසනයේ නියෝජිතයන් දෙදෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස තේරී පත් විය. ඔහු නැවතත් 1956 පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූ අතර, මෙවර ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂ අපේක්ෂකයා ලෙස ඉදිරිපත් වූ නමුත් ඔහුගේ ආසනය රඳවා ගැනීමට නොහැකි විය.
පසුව අම්බලන්ගොඩ-බලපිටිය මැතිවරණ කොට්ඨාශය කේවල ආසන දෙකකට බෙදී 1960 මාර්තු මස පැවති 4 වැනි පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී ද සොයිසා අලුතින් නිර්මාණය කරන ලද බලපිටිය ආසනයට නැවතත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය නියෝජනය කරමින් ඉදිරිපත් විය. ඔහු තේරී පත් වීමට අසමත් වූ අතර ලබා ගත්තේ 24.2% ක ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් පමණි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Date of birth missing
කටුවන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කටුවන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, දකනය
වසර 100,000 ගැටළුව
වසර 100,000 ගැටළුව යනු, පෘථිවියට පැමිණෙන සූර්ය කිරණ අනුව පතිතවන විකිරණ ප්‍රමාණය සහ පෘථිවියෙ උෂ්ණත්වය අතර ඇති නොගෙලපීමයි. පෘථිවියට පැමිණෙන විකිරණ ප්‍රමාණය වෙනස් වීම මත බලපාන සාධක නම්, එම විකිරණවල ශක්තිය, සූර්යාට ඇති දුර සහ ධ්‍රැව වල වෙනස් වීමයි. කෙසේවෙතත් සෑම වසර 100,000 වරක් වන ශීත යුග චක්‍රයේ කාලානුරූපව සිදුවන වැඩිවීම් සහ අඩුවීම්, ඉහත සඳහන්කල සාධක සමග සැසඳුකල එකිනෙක අතර නොගැලපීමක් පෙනෙයි.
පෘථිවි කක්ෂයෙ සිදුවම වෙනස්වීම් නිසා ලැබෙන විකිරණ ප්‍රමාණය වෙනස්වේ. මෙම වෙනස්වීම වසර 21,000, 40,000, 100,000, සහ 400,000 පමණ සිදුවේ. එම වෙනස්වීම පෘථිවියේ දේශගුණයට( උෂ්ණත්වය වැඩිවීමට ) සෘජුවම බලපාන අතර ශීත යුග චක්‍රයේ ආරම්භය සහ අවසානය නිර්ණය කිරීමේදී ඉතාම වැදගත් සාධකයක්වේ. වර්ණාවලි විශ්ලේෂණ දත්ත වලට අනුව ඉතා බලවත් දේශගුණ විපර්යාසයන් සිදුවන්නේ වසර 100,000 ඇතුලත වුවත් කක්ෂීය බලපෑම ඉතා කුඩාවේ.
කටුවන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
වසර 100,000 ගැටළුව
පෙර දේශගුණික තත්වයන් නිර්ණය කිරීම
පෙර දේශගුනික තත්වයන් එසේත් නැතිනම් උෂ්ණත්වයන් නිර්ණය කිරීමට අවසාදිත බහුලව යොදාගනු ලබයි. එනමුත් දැනට පවතින උෂ්ණත්වයන් මනින තරම් නිරවැරදි අගයන් නොලැබේ. මෙම මිනුම් ගැනීමට භාවිතා කරන තවත් ප්‍රධාන ක්‍රමයක් නම්, ඔක්සිජන් වල සමස්ථානික විභාජන ක්‍රමයයි. එය දක්වනුයෙ δ 18</suP>O ලෙසයි. මෙම විභාජන කිරීම පාලනය වන්නේ, අයිස් වල බැඳී පවතින ජල ප්‍රමාණය සහ පෘථිවියේ නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය මගිනි.
වාර්තා සැසඳීම
වාතය සහ මුහුදු අවසාදිත වාර්තා නිර්ණය කරනලද සුර්යාතපනය සමග සසඳන කල එමගින් උෂ්ණත්වය සහ අයිස් ප්‍රමාණය මත බලපෑම් ඇති කරයි. නිකලස් ෂැක්ලෙටන් Nicholas Shackleton විසින් ඇන්ටාක්ටික් අයිස් හි ඇති δ 18</suP>O වාතය සහ වර්ණාවලි විශ්ලේෂණ ක්‍රමය මගින් මෙම දත්තයන් ප්‍රස්ථාර ගතකලවිට එය රේඛීය ස්වහාවයක් ගන්නා බව සොයා ගත්තේය.
වසර 100,000 අයිස් ප්‍රමාණයෙ වෙනස්වීම සහ මුහුදු මට්ටම් වාර්තාවල කොරල් පරවල වයස නිර්ණය කිරීම් පාදක කොටගෙන වසර දහස් ගණනක කක්ෂීය අනියම් හැසිරීම සොයාගන්නා ලදි. කක්ශීය අනියම් හැසිරීම ගත් කල ගැඹුරු මුහුදේ උෂ්ණත්වයට සෘජුවම බලපාන බව සොයාගන්නා ලදි. එසේම ඇන්ටාක්ටික් හි උෂ්ණත්වය සහ කාබන් ඩයිඔක්සයිඩ් ප්‍රමාණය (CO2) මතද බලපායි. එනම් අනියම් හැසීරීම ක්ෂණයෙන් භූවිද්‍යාත්මකව වාත උෂ්ණත්වය කෙරෙහිත්, ගැඹුරු මුහුදේ උෂ්ණත්වය කෙරෙහිත්, වායුගොලීය කාබන් ඩයිඔක්සයිඩ් ප්‍රමාණය කෙරෙහිත් බලපායි.
ගැටලු නිරාකරණය කිරීමේ ක්‍රම
මෙම වසර 100,000 වරක් සිදුවන ක්‍රියදාමය පෘථිවියේ දේශගුණය පාලනය කරනු ලබයි. එහෙත් මෙය වෙන්කර ක්‍රියාදාමය සනාථ කිරීම සඳහා අවශ්‍ය තරම් සාධක වර්ණාවලි අධ්‍යනය මගින් ලබා ගැනීමට අපහසුවේ. එම නිසා මෙම ක්‍රියාදාමයට හේතුවන දීර්ගකාලීන හේතු නිශ්චිතව වෙන්කර දැක්වීමට නොහැකය.
සමහර විට මෙම ක්‍රියාවලිය පෘථිවියේ තිබෙන කාලගුණික තත්වයන් නිසා ඇති වු එයට පමණක් අදාල සිද්ධියක් වන්නට පුලුවන. පෘථිවි කාලගුණය සම අවුරුදු 100,000 වතාවක් කිරීමට ඉබේ හැඩගැසී තිබෙනව වන්නට පුලුවන. මෙවන් අවුරුදු 100,000 වතාවක් සිදුවන ක්‍රියාදාමයක් භුතල එකිනෙක ගැටීම නිසා හෝ මුහුදු තල වල ඇතිවන පැතිරීම නිසා, මෙය අවුරුදු මිලියන 1 ට පමණ පෙර සිට ඇති වූවක් ලෙස මතයක් පවති.
පෘථිවිය විශ්වයේ ගමන් කරන අන්තරීක මාර්ගය මෙයට යම් බලපෑමක් කරන බව සමහර විද්වත්හු පවසයි. එම මාර්ගයේ ගමන් කරනවිට පෘථිවියට විෂ ඇති විකිරණ වලාකුලු අතරින් ගමන් කිරීමට සිදුවන නිසා පෘථිවි කාලගුණයේ යම් වෙනස් වීමක් ඇති වීමට ඉඩ ඇත.
එස්. බී. ලේනව
වනසිංහ රාජපක්ෂ සේනානායක සෙනෙවිරත්න බණ්ඩාර ලේනව ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය නියෝජනය කරමින් කැකිරාවෙන් ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයා විය.
1960 මාර්තු මහ මැතිවරණයෙන් කැකිරාවෙන් පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත් වූ ඔහු 1960 ජූලි මහ මැතිවරණයෙන් නැවත තේරී පත් විය. ඔහු 1964 දෙසැම්බරයේදී සී.පී.ද සිල්වා සමඟ විපක්ෂයට ගියේය. ඔහු 1965 මහ මැතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් සමාජවාදී පක්ෂයෙන් නැවත තේරී පත් විය.
සේනාසිංහ රංජිත් සිල්වා
හැදින්වීම
1902 වර්ෂයේ තිබ්බොටුගොඩ ගණේමුල්ල පලාගේ උපන් එස් රංජිත් සිල්වා ඉතාමත් අපහසු දිවි පෙවෙතකින් අනතුරැව තම දිවි සාර්ථක කරගන්නා ලද අයෙකු වශයෙන් හදුන්වා දිය හැක.තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණි කණිෂ්ඨ විද්‍යාලයේ මුලික අධ්‍යාපනය හැදැරිමෙන් අනතුරැව ගලහිටියාව මධ්‍යමහා විද්‍යාලයට ඇතුලත්ව උසස් උධ්‍යාපනය හදාරන ලදී.
විශේෂ දක්ෂතා
තිබ්බොටුගොඩ ගාමිණී විදුහලෙන් මුලික අධ්‍යාපනය හදාරා අපොස(සා:පෙ)සමත් වී අධ්යාාපන පොදු සහතික පත්රබ උසස් පෙළ විභාගය ගම්/ගලහිටියාව මධ්යා මහා විද්යාෙලයෙන්පෙනී සිටින ලදී.මෙම කාලය වන විට බස්නාහිර පලාත ඇතුළු පලාත් කිහිපයක ජනප්‍රියව තිබූ හා ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ක්‍රීඩාව ඩාව වශයෙන් එකල සැලකුම් ලැබු එල්ලේ ක්‍රීඩාව තෝරා ගත්තද පාසැල් පිටියේ දක්ෂ මලල ක්‍රීඩකයෙකු විය.ගණේමුල්ල [[හොරගොල්ල දිපශිකා එල්ලේ ක්‍රීඩා සමාජය 1979 වසරේ ආරම්භ කිරිමේ මුල්පෙලේ ආරම්භක සාමාජකයෙකු වශයෙන්ද කණ්ඩායමේ සංවිධායක වශයෙන්ද,සභාපති වශයෙන්ද කටයුතු කරමින්  එසේම එල්ලේ ජාතික ශුරතාවය වරක් දිනාගත් හොරගොල්ල දීපශිකා ක්‍රීඩා  සමාජය ට ප්‍රභල ක්‍රීඩකයෙකු වශයෙන්ද කටයුතු කරන ලදී.        එසේම එල්ලේ ක්‍රීඩාවට ප්‍රභල ක්‍රීඩකයින් රැසක්  බිහිකිරිමට දායකත්වයක් ලබාදුන් එල්ලේ ක්‍රීඩාවට මහත් ඇල්මකින් යුක්තව කටයුතු කල අයෙකු වශයෙන්ද එල්ලේ ක්‍රීඩාව ජාත්යරන්තර තලයට රැගෙන යායුතුය යන මතයේ සහ තම පුද්ගලික වාසින් කිසිවකුත් පිලිබද නොසිතා යම් කැපවීම් කරනු ලැබු අයෙකු හැදින්වුවාට වරදක් නොමැත. 1983වසරේදී හ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාවට බැදි ක්මාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව ට ඇතුලත්ව රට හා ජාතිය කුරිරැවු යුද්ධයෙන්  තම රට ජාතිය මුදා ගැනීමසදහා දායකත්වය ලබා දෙන ලදී.පසුව ක්මාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුවේ සැරයන් වරයෙකු වශයෙන් රාජකාරී කිරිමෙන් අනතුරැැව ශ්‍රි ලංකන් එයාර් ලයින් ආයතනයට බැදී සේවය කරනු ලබන අතර තුර එම ආයතනයටද මළල ක්‍රීඩකයෙකු වශයෙන් ක්‍රීඩා කරමින් දක්ෂතා දක්වන ලදි.තවද එම ආයතන එල්ලේ කණ්ඩායමේ සම්භන්ධීකරණ නිළධාරී වශයෙන් කටයුතු කරමින් එල්ලේ ක්‍රීඩාවට සේවයක් සලසන ලදී.ගමේ පාසැලින් මෙන්ම හොරගොල්ල දිපශිකා ක්‍රීඩා සමාජයේ එල්ලේ ක්‍රීඩාවෙන් ලබාගත් ආභාෂය මත ක්මාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුවේ දක්ෂ සෙබලකු වශයෙන් තම රාජකාරින් ඉටුකරන ලද මොහු ලබාගන්නා ලදී.        ප්‍රවීනයින්ගේ මළල ක්‍රිඩකයින්ග් ජාත්‍යන්තර තරගමාලා කිහිපයකට සහභාගි වු මොහු විදේශීක ප්‍රවීනයින් සමගින්  තරග කොට තම මව් බිමට මලල ක්‍රීඩාවෙන් රන් රිදී සහ ලෝකඩ පදක්කම් කිහිපයක් ලබා දීමට දායකත්වය සපයා ඇත. ක්‍රීඩකයෙකු වශයෙන් ප්‍රවීණ මළල ක්‍රීඩා උළෙලයන් හිදී මීටර් සියය,මිටර් දෙසිය යන තරගයන්හි  ස්ථානයන් ලබා ගනිමින් ජාත්‍යන්තර තරග මාලාවන්ට සහභාගී වෙමින් තරග කොට පදක්කම් පිහිපයක් ලබා ගැනීමට තරම් දක්ෂ ක්‍රීඩකයෙකු වී ඇත. විදේශයන්හි පැවති ප්‍රවීණයින්ගේ මළල ක්‍රීඩා කිහිපයක් නියෝජනය  කිහිපයකට සහභාගි වු මොහු විදේශීය ප්‍රවීනයින් සමගින් තරග කොට  ලංකාවට මලල ක්‍රීඩාවෙන් රන් රිදී සහ ලෝකඩ පදක්කම් කිහිපයක් ලබා දීමට දායකත්වය සපයා ඇත.  එසේම 2014 වර්ෂයේ ප්‍රවීනයින්ගේ මලල ක්‍රීඩා උළෙලේදී මීටර් 400 කඩුලු පැන දීවිමේ තරගයෙන් ප්‍රථම ස්ථානය දිනා ගනිමින් එම වසරේ ජනානයේ කතිකාමි නගරයේ පැවත් 20 වන ආසියානු ප්‍රවීණ මලල ක්‍රීඩා උත්සවයේ එම ඉසව්ව නියොජනය කිරිම සදහා වරම් ලබා ගන්නා ලදී
වෙනත්
http://srilankaelle.com/
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතාඑල්ලේප්‍රවර්ගය:එල්ලේප්‍රවර්ගය:සමාජ සේවයප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ
රසායනික අණුව
රසායන විද්‍යාවේ දී අණුව අර්ථ දැක්වෙන්නේ ප්‍රමාණවත් තරම් ස්ථායී, විද්‍යුත් වශයෙන් උදාසීන, අවම වශයෙන් පරමාණු දෙකකින්වත් සමන්විත, නිශ්චිත සැකැස්මක් සහිත, ප්‍රබල රසායනික බන්ධනවලින් සම්බන්ධ ව්‍යුහයක් ලෙසයි. කාබනික රසාය‍නයේ දි හා ජෛව රසායනයේ දී අණුව යන පදය, අර්ථ දැක්වීමට එතරම් අනුකූල ‍නොවන පරිදි ද යෙදෙන අතර එහි දී ආරෝපණයක් සහිත කාබනික හා ජෛව අණු සඳහා “අණුව” යන පදය යෙදේ. මෙම නිශ්චිත ආකාරය මඟින් අණු, බහු පරමාණු අයනවලින් වෙන් කර හඳුනා ගත හැකිය.
අණුවල ව්‍යුහය පිළිබඳ අපගේ දැනුම වර්ධනය වීමත් සමඟම මෙම අර්ථ දැක්වීම ද වෙනස්කම්වලට බඳුන් විය. මුල් කාලයේ දී අණු හඳුන්වනු ලැබුවේ කිසියම් සංශුද්ධ රසායන ද්‍රව්‍යයක මුල් සංයුතිය හා රසායනික ගතිගුණ ආරක්ෂාවන පරිදි ඒවා බෙදිය හැකි කුඩා අංශු ලෙසටයි. මෙය එතරම් නිවැරදි නොවේ. නමුත් ස්වභාවයේ පවතින පාෂාණ, ලෝහ හා ලවණ වැනි ද්‍රව්‍ය සමන්විත වන්නේ පරමාණු හෝ අයනවලින් වන අතර ඒවා සැදීමට අණු දායක නොවේ. මේ නිසා මෙම අර්ථ දැක්වීම බිඳ වැටේ.
වායු පිළිබඳ චාලක වාදයේ දී “අණුව” යන පදය ඕනැම සංයුතියකින් යුත් වායුමය අංශුවක් සඳහා යොදා ගනියි. නමුත් මෙම අර්ථ දැක්වීමට අනුව බන්ධනය නොවූ තනි පරමාණු ලෙස පවතින උච්ච වායු ද අණු ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.
ඉතිහාසය
ප්‍රංශ දාර්ශනිකයෙකු වන රෙනෙ ඩෙකාට් විසින්, 1620 දී, අණුව යන පදය හඳුන්වා දුන් අතර ප්‍රංශ බසින් එහි අරුත “අතිශය කුඩා අංශුව” යන්නයි. 19 වන සිය‍වසේ අගභාගයේ දී පැන නැඟුණු ඩෝල්ටන්ගේ ස්ථිර සමානුපාත නියමය හා ගුණානුපාත නියම ද ඇවගාඩ්රෝ නියමය ද නිසා බොහෝ රසායන විද්‍යාඥයින් මෙම පැවැත්ම පිළිගත්ත ද මැක්, බෝල්ට්ස්මාන්, මැක්සවෙල් හා ගිබ්ස් යන භෞතික විද්‍යාඥයින් මෙම අණුව යන සංකල්පය යෝග්‍ය ගණිතමය ආකෘති‍යක් ලෙස පමණක් සැලකූහ. පෙරික් විසින් සිදු කළ බ්‍රවුනීය චලිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනය අණුවල පැවැත්ම පිළිබඳ ලැබුණු අවසාන සාක්ෂිය විය.
අණුවක් තුළ අවම වශයෙන් පරමාණු 2කින් ‍සමන්විත හවුලේ තබාගන්නා ඉලෙක්ට්‍රෝන යුගලකින් සමන්විත සහසංයුජ බන්ධනයක් ඇත. එය ඔක්සිජන් හි මෙන් එකම මූලද්‍රව්‍යයේ පරමාණුවලින් සැදුම් ලත් හෝ ජලයෙහි(H2O) මෙන් විවිධ පරමාණුවලින් සැදුම් ලත් ආකාරයක් තිබිය හැකිය. සහ සංයුජ නොවන, හයිඩ්‍රජන් බන්ධන, අයනික බන්ධන ආදී බන්ධන වලින් සම්බන්ධ වූ පරමාණු හෝ සංකීර්ණ සාමාන්‍යයෙන් අණු ලෙස නොසලකනු ලබයි.
පුනරාවර්තනය වන ඒකකවලින් සමන්විත වන අයනික (ලවණ වර්ග) හෝ සහ සංයුජ දැලිස් (ජාලාකාර දැලිස්) නිශ්චිතව සඳහන් කළ හැකි අණුවකින් සමන්විත නොවන අතර ඒවා තලියව (මිනිරන් හි මෙන්) හෝ ත්‍රිමානව (NaCl හා දියමන්ති හි මෙන්) පැතිරී ඇත.
අවධානය යොමු කරන ආකාරය අනුව අණු පිළිබඳ විද්‍යාව “අණුක රසායන විද්‍යාව” හෝ “අණුක භෞතික විද්‍යාව” ලෙස නම් කරනු ලැබේ. අණුක රසායන විද්‍යාවේ දී අණු අතර සිදුවන අන්තර් ක්‍රියාවලදී රසායනික බන්ධන සෑදීම හා බිඳීම පාලනය කරන නීති පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන අතර අණුක භෞතික විද්‍යාවේ දී අධ්‍යයනය කරනු ලබන්නේ අණුවල ව්‍යුහය හා ගතිගුණ තීරණය කරනු ලබන නීති පිළිබඳවය. නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයේ දී මෙලෙස නිශ්චිතව වෙන් කොට හඳුනා ගැනීම අපහසුය. අණුක විද්‍යාවන්වලදි, අණුව , පරමාණු දෙකකින් හෝ වැඩි ගණනකින් සමන්විත ස්ථායී පද්ධතියක් ලෙස (බන්ධනය වූ අවස්ථාවේදී) අණුව හඳුන්වනු ලබයි. නමුත් ඇතැම් අවස්ථාවල දී බහු පරමාණුක අයන අපට වාසිදායක වන අයුරින්, විද්‍යුත් ආරෝපණයක් සහිත අණු ලෙස ද සැලකිය හැකිය. “අස්ථායී අණුව” යන පදය භාවිතා කරනු ලබන්නේ ඉතා ප්‍රතික්‍රියාශීලී ප්‍රභේද සඳහාය. උදා - කෙටි ආයු කලායක් සහිත ඉලෙක්ට්‍රෝන හා පෘෂ්ටි ඒකරාශී වීම්(ඛණ්ඩක, අණුක අයන, රිඩ්බර්ග් අණු, අතරමැදි සංකීර්ණ) හෝ සම්මතය වන පරමාණුවලින් සමන්විත බෝස් - අයින්ස්ටයින් ඝනීභවන වැනි පද්ධති.
අණුක ප්‍රමාණය
‍බොහෝ අණු නිරීක්ෂණය කළ නොහැකි තරම් කුඩාය. නමුත් DNA මහා අණුව හා බොහෝ බහු අවයවිකවල අණුවලට අන්වීක්ෂීය ප්‍රමාණයන්ට ළඟා විය හැකිය. කුඩාම අණුව වන්නේ ද්වී පරමාණුක හයිඩ්‍රජන් වන අතර එහි මුළු දිග එහි බන්ධන දිග වූ පිකෝ මීටර් 74 (0.74 Å) මෙන් ආසන්න වශයෙන් දෙගුණයකි. කාබනික සංස්ලේෂණයේ දී තැනුම් ඒකක ලෙස බහුල වශයෙන් යොදා ගැනෙන අණු, Å කිහිපයක සිට Å දුසිම් ගණනාවක් දක්වා වූ මානවලින් යුක්ත විය හැකිය. තනි අණුවක් ආලෝකය භාවිතයෙන් හඳුනා ගත නොහැක. නමුත් කුඩා අණු හා ඇතැම් අවස්ථාවලදී තනි පරමාණුවල සීමාව පවා පරමාණු බල අන්වීක්ෂයක් මඟින් නිර්ණය කළ හැකිය. සමහර විශාලතම අණු “මහා අණු” නම් වේ.
අරය
“සඵල අණුක අරය” යනු අණුවක් ද්‍රාවණයක දී පෙන්නුම් කරන ප්‍රමාණයයි. විවිධ ද්‍රව්‍ය සඳහා වූ ................ වගුවෙහි උදාහරණය අඩංගු වේ.
අණුක සුත්‍ර
ආනුභවික සූත්‍රය යනු සංයෝගයක පවතින අණුවක අඩංගු රසායනික මූලද්‍රව්‍යවල සරලම පූර්ණ සංඛ්‍යාත්මක අනුපාතය දක්වන ප්‍රකාශනයයි. උදාහරණයක් වශයෙන් සංශුද්ධ අවස්ථාවේ දී ජලය සැමවිටම සමන්විත වන්නේ 2:1 අනුපාතයෙන් පවතින හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් මඟිනි. කෙසේ වෙතත් මෙමඟින් අණුව කුමන වර්ගයේ එකක් ද යන්න නිශ්චිත වශයෙන්ම හඳුනා ගත නොහැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ඩයිමෙතිල් ඊතර්වල ද එතනෝල්වල ඇති අනුපාතයම ඇත. එනම් පරමාණුවලින් සමන්විත විවිධ සකස්වීම්වලින් සමන්විත අණු සමාවයවික නම් වේ. බොහෝ විට ආනුභවික සූත්‍රය, අණුක සූත්‍රයේ ආකාරයම ගත්ත ද සෑමවිටම එසේ නොවේ. උදාහරණයක් වශයෙන් ඇසිටලීන් අණුවේ සූත්‍රය C2H2 වුව ද එහි සරලම පූර්ණ සංඛ්‍යාත්මක අනුපාතය වන්නේ CH ය. අණුක සූත්‍රය මඟින් අණුවේ අඩංගු පරමාණු ගණන් දක්වනු ලැබේ.
අණුක භාරය, රසායනික සූත්‍රය භාවිතයෙන් ගණනය කළ හැකි අතර උදාසීන 12C සමස්ථානිකයේ පරමාණුවකින් 1/12 කට සම වූ සම්මත පරමාණුක ස්කන්ධ ඒකක මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබයි. ජාලාකාරව පිහිටි ඝනයක් සඳහා “සූත්‍ර ඒකකය” යන පදය ස්ටොකියෝමිතික ගණනය කිරීම්වල දී භාවිතා කරනු ලබයි.
අණුක ජ්‍යාමිතිය
අණුවලට නිශ්චිත සමතුලිත ජ්‍යාමිතියක් බන්ධන දිගවල් හා බන්ධන කෝණ ඇත. ඒවා‍ නොනවත්වා කම්පන හා භ්‍රමණ චලිත මඟින් දෝලනය වෙමින් පවතියි. සංශුද්ධ ද්‍රව්‍යයක් තැනී ඇත්තේ එකම මධ්‍යන්‍ය ජ්‍යාමිතික ව්‍යුහයක් සහිත අණුවලිනි. අණුවක රසායනික සූත්‍රය හා ව්‍යුහය එහි ගති ගුණ, විශේෂයෙන්ම ප්‍රතික්‍රියාශීලීතාවය තීරණය කරන වැදගත් කරුණු දෙකකි. සමාවයවිකවලට එකම රසායනික සූත්‍රය තිබුණ ද ඒවායේ වෙනස් වූ ව්‍යුහයක් නිසා ඉතා වෙනස් වූ ගතිගුණ ඇත. ත්‍රිමාන සමාවයවික නම් වූ සමාවයවික වර්ගයට ඉතා සමාන වූ ‍භෞත - රසායනික ගුණාංග ඇති නමුත් ඉතා වෙනස් වු ජෛව රසායනික ගුණාංග ඇත.
අණුක වර්ණාවලිය
අණුක වර්ණාවලිය සම්බන්ධ වන්නේ දන්නා ශක්තියකින් (හෝ සංඛ්‍යානයකින් ප්ලාන්ක්ගේ සමිකරණයට අනුව) යුතු පරීක්ෂණය සඳහා යොදා ගන්නා සංඥාවක් අණු අන්තර් ක්‍රියා කිරීමෙන් ඇති වන වර්ණාවලිය සමඟයි. ප්‍රකිරණවාදය මෙම වර්ණාවලිය සඳහා සෛද්ධාන්තික පසුබිමක් ලබා දෙයි.
මෙහි දී යොදා ගනු ලබන පර්යේෂණ සංඥාව විද්‍යුත් චුම්භක තරංගයක් හෝ අංශු ධාරාවක් විය හැකිය. (ඉලෙක්ට්‍රෝන, පොසිට්‍රෝන) මෙම අණුක වර්ණාවලි සංඥා අවශෝෂණයේ දී (අවශෝෂණ වර්ණාවලිය) වෙනත් සංඥාවක් නිකුත් කිරීමේ දී (විමෝචන වර්ණාවලිය) සංඥා කැබලිවලට කැඩීමේ දී හෝ රසායනික වෙනස් වීමක් සිදුවීමෙන් පසු ඇති විය හැකිය.
පරමාණුවල අන්වීක්ෂීය ගුණ, විශේෂයෙන්ම ශක්ති මට්ටම් සම්බන්ධ ගුණ, අධ්‍යනයේ දී යොදා ගත හැකි ප්‍රබල මෙවලමක් ලෙස වර්ණාවලි හඳුන්වා දිය හැකිය. වර්ණාවලි මඟින් උපරිම අන්වීක්ෂීය තොරතුරු ප්‍රමාණයක් ලබා ගැනිමට මෙම වර්ණාවලිය රසායනික ගණනය කිරීම් සමඟ යුගලනය කළ යුතුය.
සෛද්ධාන්තික දෘෂ්ටි කෝණයකින්
අණුක භෞතික විද්‍යාව හා සෛද්ධාන්තික රසායන විද්‍යාව මඟින් අණු සම්බන්ධව කරනු ලබන අධ්‍යයනයන් ප්‍රධාන වශ‍ෙයන් ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව මත රඳා පවතින අතර රසායනික බන්ධන සම්බන්ධ අවබෝධය සඳහා ද එය අත්‍යාවශ්‍ය වේ. සරලතම අණුව වනුයේ හයිඩ්‍රජන් අණුක අයනය, H2+ වන අතර සියළුම බන්ධන අතුරින් සරලතම බන්ධනය වන්නේ තනි ‍ඉලෙක්ට්‍රෝනයකින් සමන්විත බන්ධනයයි. H2+ සෑදී ඇත්තේ ෆෝටෝන හුවමාරුව මඟින් එකිනෙක සම්බන්ධ වූ ධන ආරෝපිත ප්‍රෝටෝන දෙකකින් හා ඍණ ආරෝපිත ඉලෙක්ට්‍රෝන එකකිනි. මේ නිසා මෙහි ඉලෙක්ට්‍රෝන - ඉලෙක්ට්‍රෝන අතර විකර්ෂණයක් නොමැති අතර එම එම නිසා මේ පද්ධතිය සඳහා වූ ෂ්වෝඩින්ගර් සමීකරණය වඩාත් පහසුවෙන් විසඳිය හැකිය. කාර්යක්ෂම සංඛ්‍යාංක (digital) පරිගණකවල දියුණුවත් සමඟම වඩාත් සංකීර්ණ අණු සඳහා ද ආසන්න විසඳුම් ලබා ගත හැකි වු අතර එය සංඛ්‍යාත්මක රසායනයේ මූලික අංගයකි.
කිසියම් පරමාණු සකස් වීමත් අණුවක් වීමට ප්‍රමාණවත් තරම් ස්ථායී ද යන්න නිර්ණය කිරීම සඳහා IUPAC ය මඟින් පහත ක්‍රමය යෝජනා කරයි. “පරමාණු කාණ්ඩයක් අණුවක් බවට පත්වීමට තරම් ස්ථායී වීමට නම් එහි විභව ශක්ති මට්ටමේ පාතනය, අවම වශයෙන් අණුව එහි එක් කම්පන මට්ටමකවත් රඳවා ගැනීමට හැකි වන ශක්තියට අනුරූප ශක්තියකින් යුක්ත විය යුතුය” යන්නයි. මෙම අර්ථ දැක්වීම පරමාණු අතර සිදුවන අන්තර් ක්‍රියාවේ ස්වභාවය මත රඳා නොපවතින අතර එම අන්තර් ක්‍රියාවේ ප්‍රබලත්වය මත පමණක් රඳා පවතියි. මෙම අර්ථ දැක්වීමට අනුව සාමාන්‍යයෙන් අණු වශයෙන් හඳුන්වනු නොලබන දුර්වල බන්ධන සහිත හිලියම් ද්වී අවයවකය, He2 ද අණුවක් වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. මෙයට ද ඉහත අර්ථ දැක්විමට අනුව එක් කම්පන බන්ධන අවස්ථාවක් පැවතීම මෙයට හේතුවයි. නමුත් මෙයට කෙතරම් දුබලව බන්ධනය වී ඇත් ද යත් ඉතා පහල උෂ්ණත්ව වලදි පමණක් නිරීක්ෂණය කළ හැකිය.
http://en.wikipedia.org/wiki/Molecule
රුවන් හේරත්
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1984 උපත් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
දෙමව්පියන්ගේ දිනය
දෙමව්පියන්ගේ දිනය යනු පියවරුන්ගේ දිනය සහ මව්වරුන්ගේ දිනය ඒකාබද්ධ කිරීමක් වැනිවූ නිවාඩු දිනයකි.
ලූවුෂස් ජූනියස් බෲටස්
ලූවුෂස් ජූනියස් බෲටස් යනු,  රෝමානු ජනරජයේ ප්‍රාරම්භකයා වූ අතර, ක්‍රිපූ 509 දී නිල දැරූ පළමු  තොන්සල්වරුන් අතුරින් එක් අයෙකු ලෙසින් සාම්ප්‍රදායිකව සැලකෙයි. ඩෙසමස් ජූනියස් බෲටස් සහ ජූලියස් සීසර්ගේ ඝාතකයන් අතුරින් වඩාත්ම ප්‍රචලිත මාර්කස් ජූනියස් බෲටස් යන අයද බිහිවූ රෝමානු ජූනියා ගෝත්‍රයෙහි පූර්වජයෙක් ලෙසින් ඔහු සැලකෙයි .
දෙමව්පියන්ගේ දිනය
එක්සත් ජනපදයෙහි
එක්සත් ජනපදයෙහි, දෙම්පියන්ගේ දිනය පැවැත්වෙනුයේ සෑම ජූලි මාසයකම සතරවන ඉරිදා දිනයෙහිය.
පර්ල්
පර්ල් (https://en.wikipedia.org/wiki/Perl) යනු 1987 සිට මේ දක්වා භාවිතාවන ක්‍රමලේඛන භාෂාවකි
තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාව
තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාව යනු වන කළමාණාකරන සංකල්පයකි. නොනැසී පවත්වාගෙන යන්නට අපි උත්සාහ කරන වන භාණ්ඩ හා සේවා කාණ්ඩයට අනුව, තිරසාර වනාන්තර කළමණාකරණයෙන් හා තිරසාර අස්වනු වන සංවර්ධන විද්‍යාවෙන් මෙම සංකල්පය වෙනස් වෙයි. තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාවේ මූලික පිළිගත් මතය වන‍්නේ වනාන්තරයෙන් ලබා ගන්නා භාණ්ඩ හා සේවා ප්‍රමාණය, එම වනාන්තරය නිෂ්පාදනය කළ යුත්තේ, පස, දියබස්නා ලක්ෂණ හෝ බීජ මූලාශ, අනාගතය වෙනුවෙන් විනාශ නොවන මට්ටම දක්වා පමණක් යන්නයි. ඒ වගේම මෙම සංකල්පයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිසාගේ භාවිතය මඟින් වනයට දැක්විය යුතු ගෞරවය අඩු කිරීමක් හෝ අනෙක් සත්වයනිට පාවිච්චි කිරීමට ඇති වනාන්තර ප්‍රමාණය විනාශ කිරීමක් හෝ සිදු නොවන බවත් මිනිසාගේ භාවිතය මඟින් අවසානයේ සාරවත් පරිසර පද්ධතියක් ලබා ගැනීමට උපකාරී වන බවත්ය. වන සංවර්ධන විද්‍යාව යන පදයෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිස් වාසි සඳහා පාවිච්චි කරන්න නමුත් වනාන්තර තිරසාර කරන්න යන්නයි. එනම් මිනිසා වනාන්තරවලින් ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කරන භාණ්ඩ හා සේවා යන අමතර නිෂ්පාදිත වන, දැව, වෙනත් නිපැයුම්, වන ජීවිත සහ අනෙකුත් සම්පත් ලබා ගත යුත්තේ සාරවත් පරිසර පද්ධතියක් සෑදීම සඳහා මනාව කළමණාකරණය කර ගනිමින් යන්නයි. පැහැදිලි ජලය, වන ජීවිත, නිර්මාණය කරන ලද ස්වාභාවික වැස්ම සහ ස්වාභාවික පුනරුත්තාපනය සඳහා වෙන් කළ බීජ ශාක සහිත වනාන්තරය යන මේවා තිරසාර වන සංවර්ධන විද්‍යාවට ඇතුළත්ය. සංවේදී පරිසර පද්ධති යනු උස ශාක පමණක් නොව වනාන්තයේ සියළුම වස්තූන් එක්ව ගත් කළ සලකන දේයි. මුළු වනාන්තරයේ අයිතිය ය‍ටතේ පවතින ශාකවල සිට විවිධ ප්‍රමාණයේ ප්‍ර‍දේශ සඳහා පවතින කළමණාකරන සැලැස්මන් සංවර්ධනය සඳහා පවතින ශාක දක්වා, ඒකකයකට අවශය ශාක ප්‍රමාණය සමඟ සම්බන්ධ අනෙකුත් කරුණු වනනේ විභවීය ස්වාභාවික වගාව, වාර්ෂික වර්ධනය සහ පාදම් වර්ගඵලයයි. ඒ වගේම සලකන භූමි දර්ශනය හා එය තුළ වනය පවතින ස්ථානය යන්න පිළිබඳව ද සැලකිලිමත් වෙයි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Sustainable_forestry
අරංගල
අබිරහස් රැසක් සඟවාගත් අරංගල කන්ද  අරංගල කන්ද මුදුනට පිවිසෙන්නෙකුට අංශක 360 ක දර්ශන පථයක් පහසුවෙන් නැරඹිය හැකිය. එය සැබැවින්ම විස්මය දනවන දසුනකි. ගල මුදුනේ සිට මාතලේ කලාපය, මහනුවර කලාපය, වීල්ෂයාර්, ඇටිපොල හා බ්‍රැන්ඩිගල පර්වතයන් ද, අම්බොක්කා මෙන්ම සමස්ත නකල්ස් කලාපයද රිවස්ටන් කඳු මුදුනද දිස්වෙයි.
සියවස් ගනනාවක අතීත උරැමයන් සගවාගත් මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය යනු ලාංකීය ඉතිහාසයේ රන් අකුරින් ලියැවෙන බොහෝ මූලාශ්‍ර වලින් පිරි භුමියකි. අහස සිප ගන්නා යෝධ කඳු පන්තින්ගෙන් වටවී වසර පුරා රටම පෝෂණය කරන මහා දිය කඳුරුවලින් හෙබි මේ මනරම් ප්‍රදේශයේ අදටත් සැඟවී ඇති බෝහෝ දේ අතීත ශ්‍රී විභුතිය ලොවට කියාපායි.
ඒ අතර නාඋල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අරංගල කන්ද යනු එකී ඓතිහාසික පසුබිමට නෑකම් කියන තවත් දළ බෑවුම් සහිත කඳු පන්තියකි.
උසින් මීටර් 792ක් (ආසන්න වශයෙන් අඩි 2376 පමණ) පමණ වූ මේ අරංගල කන්ද තරණය කිරිම සුලු පටු කාර්යක් නොවේ. අරංගල යනු ප්‍රවාදාත්මක කතා රැසකින් සමන්විත කඳු පන්තියකි.
බෝවතැන්න ජලාශය ඉදිකර එය විවෘත කරන අවස්ථාවේ දී (එවකට සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක රජය) හේවීසි වැයීමට අරංගල කන්දට පිරිසක් නැගි බවත්, එහි දී කන්ද මුදුනේ සිට හේවිසි වැයූ බවත් පැරැන්නෝ අදටත් කියති.
අරංගල කඳු මුදුනේ දී හමුවන හුදකලා ස්ථම්භයක් වැනි ඉදිකිරීමක් දැකිය හැකිය. ඒ සම්බන්ධයෙන් වූ විවිධ ජනප්‍රවාද රැසක් නාඋල අවට ගම්මානවල අදටත් පවතියි.
වර්ෂ 1980 ගණන්වල දී භාවනානුයෝගී තාපසයෙකු අරංගල කන්දේ විසු බවත් ඔහු මියගිය පසු ඔහු සිහිවීම වෙනුවෙන් ස්ථම්භයක් ඉදිකළ බවත් ඇතැම්හු කියති.
තවකෙකු කියා සිටියේ ප්‍රදේශයේ ජීවත් වු පැරණි ගම් මුලාදෑනිවරයෙකු වෙනුවෙන් ඔහුගේ භෂ්මාවශේෂ තැම්පත් කර සොහොනක් බැඳ ඇති බවයි.
මේ අතර තවත් පිරිසක් කියා සිටියේ අරංගල කන්දේ පිහිටි නිධානයක් ගොඩ ගෙන ඒ වෙනුවෙන් ගල මුදුනේ අතීතයේ දී චෛත්‍යක් සෑදු බවයි. මේ වනවිට එම පවුලේ කිසිවෙකු ජීවතුන් අතර නොමැති බවත් එයට හේතුව වී ඇත්තේ නිධාන ගොඩ ගැනීම බවත් ඔවුහු කියති.
කෙසේ වෙතත් ඉතා දැකුම්කලුව තැනූ මෙම ඉදිකිරීම විවිධ නිධන් හොරුන්ගේ ග්‍රහණයට නතු වී ඇති බවට සාධක අපට දැකගන්නට හැකි විය.
අරංගල කන්ද තරණයේ දී අතර මඟ හමුවන තවත් වැදගත් ස්ථාන වන්නේ පැරණි ගල් ගුහාවන්ය. විවිධ අවස්ථාවන්හි දී නාවාතැන් ගැනීමට හැකි වන ලෙස සැකසු මෙම ගල් ගුහා සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වාභාවික පිහිටීම්ය. ලොඹු ඩැහැගන්වන අඩවන් කරන ලද ගල් කුලක් මේ ලෙන් කුටි වලට ඉහළින් ඇත්තේය.
එක්සත් යහපාලන ජාතික පෙරමුණ
එක්සත් යහපාලන ජාතික පෙරමුණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන සංවිධානයකි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව
අරංගල
අරංගල කන්ද මුදුනට පිවිසෙන්නෙකුට අංශක 360 ක දර්ශන පථයක් පහසුවෙන් නැරඹිය හැකිය. එය සැබැවින්ම විශ්මන දනවන දසුනකි.
ගල මුදුනේ සිට මාතලේ කලාපය, මහනුවර කලාපය, වීල්ෂයාර්, ඇටිපොල හා බ්‍රැන්ඩිගල පර්වතයන් ද, අම්බොක්කා මෙන්ම සමස්ත නකල්ස් කලාපයද රිවස්ටන් කඳු මුදුනද දිස්වෙයි.
කරගහතැන්න කඳු මුදුන, බෝවතැන්න ජලාශය, නාලන්දා ජලාශය, දොළුකන්ද, ගල්ගමුව කඳු මුදුන්, වෑමැඩිල්ල ජලාශය, මැණික්දෙන, දඹුල්ල, කන්ඩලම, නාඋල හා නාලන්ද නගර ආදී තවත් ස්ථාන බොහොමයක් මධ්‍යහන වන විට මේ අරංගල පර්වතයේ සිට ඉතා පැහැදිව දැකිය හැකිය.
අරංගල පර්වතය පුරා විහිදි ඇත්තේ ස්වභාවික වෘක්ෂලතාවන්ය. මිනිස් බලපෑමෙන් තොරව ඉතා සෝභමානව වැඩී ඇති හීන් බෝවිටියා, බිනර විශේෂ, බෙහෙත් නෙල්ලි, පැඟිරි, මානා මෙන්ම විවිධ මල් වර්ගද මෙහි දැක ගත හැකිය.
මේ සියල්ලටම අමතරව අරංගල කඳු මුදුනට යාබදව පිහිටි තවත් කඳු පන්ති දෙකක් ද වෙයි. එහි ඇති වැදගත් කරුණ වන්නේ විවිධ සත්ව හා රූප කොටස් නිර්මාණය වන සේ කොටා ඇති හෝ ඉබේ නිර්මාණය වී ඇති රූප මෙම පර්වතයන් මත පැවතීමය. එහි එක් පසෙකින් පිහිටි ස්ථානයක අරංගල ගල සම්පූර්ණයෙන් කොටා සලකුණු කර ඇති බව ද අප හා අදහස් දැක්වු පිරිස් කියා සිටියේය.
ඊට අමතරව විවිධ රූප කියා පාන තවත් කරුණකි. අරංගල පැරන්නන්ට අනුව රන් පාත්‍රා විශාල ප්‍රමාණයක් මෙන්ම වලගම්බා රජුගේ විවිධ වස්තූන් අරංගල පර්වතයේ සඟවා තිබේ. ඔවුහු ඒ පවත විස්වාස කරති. කෙසේ වෙතත් මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ කිසිවෙකුටත් පහසුවෙන් ලඟා විය නොහැකි ස්ථානවල මේවා දැක ගැනීමට හැකි විමය.
මෙවන් වූ ඉදිකිරිම් හෝ සලකුණු තැබීම් සඳහා අතීතයේ භාවිත කළ යන්ත්‍ර සූත්‍ර කවරේ ද? නැතිනම් යොදාගත් ක්‍රමවේද කවරේ ද? යන්න අපට තවමත් සඟවා ඇති කරුණු අතර කිහිපයකි. කෙසේ වෙතත් අරංගල ගලට වර්ෂා සමයන්හි දැඩි අකුණු පතිත වූ බවත් අද වන විට ඒවා අවට පිහිටි සන්නිවේදන කුළුණු මතින් පොළවට ගමන් කරන බවත් වත්මනේ පිරිස් කියා සිටිති.
පැරන්නන්ට අනුව අනුභව කර නැවත රැගෙන ආ නොහැකි පළතුරු විශේෂ අරංගල කඳු පන්තියේ අදටත් පවතියි. එමෙන්ම වැරදි චේතනාවන්ගෙන් අරංගල නැගි පිරිස් අතරින් බොහෝ දෙනෙක් විවිධ දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දී ඇති බවත් අතීතයේ එවැනි පුද්ගලයින් යළි පහළට නොපැමිණි බවත් පැරන්නෝ කියා සිටිති.
කෙසේ වෙතත් අද්භූත සිදුවීම් හා ඉදිකිරිම් මෙන්ම සටහන් තැබීම් අරංගල පර්වතයට ආවේණිකය.
ඒවා පසුපස හඹා යෑම නොව අතීතය විසින් අපට දායාද කළ බොහෝ දෑ කාලයේ වැලි තලාවෙන් වැසී යාමට නොදී මතු පරපුර ව
ටෙලිටබීස්
ටෙලිටබීස් යනු පෙර පාසල් නරඹන්නන් ඉලක්ක කොට ගෙන රැග්ඩෝල් ප්‍රොඩක්ෂන් විසින් 1997 සිට 2001 දක්වා ප්‍රභූත කරන ලද බීබීසී ළමා රූපවාහිනි මාලාවකි.
කාලෙම් පුනරුදය
කාලෙම් පුනරැදය ක්‍රි.ව 1920 සිට 1940 දක්වා අප්‍රිකානු ඇමරිකානු සාහිත්‍යය කෙරෙහි නව අවධානයක් ඇති කරලිය. හාලෙම් පුනරැදයට පාදක වුයේ අති විශාල සංස්කාතිකමය හා සමාජිය වර්ධනයක් සහිත නිව්යෝර්ක් හි කාලෙම් හි ජන සමාජයයයි. මෙයට නොයෙක් කළු ජාතික ‍කලාකරැවෝ, සංගීතඥයෝ සහ තවත් සම්භාවය කලාකෘති (ජෑස් හා වේදිකාව ඇතුලත්ව) අයත් විය. මෙම පුනරැදය වඩාත්ම ප්‍රචලිත වුයේ එයින් බිහි වු සාහිත්‍යයට යයි සැලකේ.
ලැන්ස්ටන් හියුස් (ඡායාරෑපය කාල් වැන් ‍වෙචන් මගින් 1936)
මේ සමයේ වඩාත්ම ප්‍රචලත ලේඛකයන් අතර ලැන්ස්ටන් හියුස් ද ‍අයත් වේ. හියුස් මුලින්ම අවධානයට ලක් වුයේ 1922 එළිදැක්වු The book of American Negro poetry මගිනි. මෙම ජෙම්ස් වෙල්ඩන් ජොන්සන් මගින් සකසන ලදුව එම කතුවරයා එම අවධියේ වඩාත්ම කුසලතාවෙන් හෙබි කිවිදා ලෙස නම් කරන ලදි. (Claud Mckay නවකතා තුනක් Home the Horlem, Banjo හා Bannana Bottom පළකරන ලදුව තවත් කුසලතාවෙන් හෙබි රචකයෙකු ලෙස සැලකේ)
ක්‍රි.ව 1930 දී හියුස් විසින් කවි එකතුවක්, (The Weary Blues) නවකතාවක් වන Not Without laugnter  පළ කරන ලදි. ඔහුගේ වඩාත්ම ප්‍රචලිත කවිය වනුයේ ඔහු නව යෞවනයෙකු සමයේ ලියු The Negra speaks of River යන්නයි. ඔහුගේ එකම වඩාත්ම හදුනාගත් චරිතය වන්නේ ජිස් විය. සරල, කථා විලාශයකින් හෙබියා වුත් සත්‍යවාදි Herlemite ගේ විනෝදජනක නිරික්ෂණයන් හියුස්ගේ Chicago defender හා  New York Post  හි ලිපිවල පළවිය. 1950 දී රචිත Simple speaks his mind ඔහු විසින් පළ කළ හොදම සරල කථා ඇතුලත් ග්‍රන්ථය ලෙස නම් කළ හැක. 1967 දී අභාවප්ප්‍රාප්ත වන තුරැම හියුස් විසින් කවි එකතු 9 ක්, කෙටි කතා පොත් අටක්, නවකතා දෙකක් හා කලාකෘති, ලමා පොත් හා පරිවර්තන ද තෙලි තුඩට නගන ලදී.
මෙම පුනරැදයේ තවත් ප්‍රස්ද්ධ ලේඛිකාවක් වන්නේ Zora Neale Horstan ය. ඇය විසින්  Their eyes were watching god යන සම්බාව්‍ය ග්‍රන්ථය ලියවුණු ලදි. ඇය විසින් ග්‍රන්ථ 14 ලියවුණු අතර මේවා මානව හැසිරිම් විද්‍යාවේ සිට කෙටි කථාවේ සිට නවකතාවක පරාසය දක්වා විහිදුණි. ඇය කාන්තාවක් විම හා ඇගේ කෘථි සමාජීය හෝ දේශපාලනමය වශයෙන් වැදගත් නොවිම හේතුවෙන් ඒවා දශක කිහිපයක් යන තුරැත් එළි නොදැක්කේය. හර්ස්ටන්ගේ කෘති ක්‍රි.ව 1970 දී ඇලිස් වෝකර් විසින් රචිත ප්‍රසිද්ධ රචනාවක මාර්ගයෙන් නැවත අවධානයට ලක් වුනු අතර, හර්ස්ටන් කළු ජාතික ලේඛිකාවකන් හට මහගු ආදර්ශයක් ලෙස සලකන ලදි.
පුනරැදයෙන් එළි දුටු මහත් අවධානයට ලක් වු ලේඛකයන් ලෙස හියුස් හා හවුස්ටන්ව නම් කළ හැක. මෙයට අමතරව තවත් ලේඛකයන් ද මේ සමයේ ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. මේ අතරට cane ලියු ජින් ටුමර් හා The living in Easy  විසින් ලියු Dorothy west  දැක්විය හැක. තවත් ප්‍රසිද්ධ ලේඛකයකු වුයේ කවුන්ට් කාලන්ය. ඔහු විසින් එදිනෙදා කළු ජාතිකයන්ගේ ජිවිතය විස්තර කරන ලදී. කලන්ගේ කෘති අතරට කවි එකතුවක් වන Color(1925), Copper sun (1927) සහ  The Ballad of the Brown girl අයත් වේ. ෆ්‍රෑන්ක් මාෂල් ඩේව්ස්ගේ කවි එකතුවක් වන Black Man's Verse (1935) හා I'am the American Negro (1937) කෘතිහු Black cat press නම් වු මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රණය කරන ලදුව මහත්සේ විචාරයට ලක් විය. Wllace Thurman ගේ The Blacker the Berry A Novel of Negro Life (1929) කෘතිය ජාතින් තර පවතින සුදු කළු භේදය විදහා දැක්විය.
විකි
විකියක් යනු, විකි නම් මෘදුකාංගය භාවිතා කරගෙන නිර්මාණය කරණු ලබන වෙබ් අඩවියකි. මෙමගින් වෙබ් බ්‍රවුසරය තුළ ඉතා පහසුවෙන් WYSIWYG පෙළ සකසුවක හෝ මාර්ක්අප් භාෂාවක් උපයෝගී කරගෙන වෙබ් පිටු තැනීම, සංස්කරණය කිරීමේ හැකියාව සහ පිටු අතර සබැඳිමේ හැකියාවක් ඇත.විකි බොහෝ විට භාවිතා කරනුයේ සහයෝගීව වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කිරීමට සහ ප්‍රජා වෙබ් අඩවි බලාත්මක කිරීමටය.විකිපීඩියා විශ්වකෝෂය යනු එවැනි සහයෝගීව නිර්මාණය වන වඩාත්ම ප්‍රචලිත විකියක්ය.තවද ව්‍යාපාරමය කටයුතු වලදී දැනුම් කළමණාකරණ පද්ධතියක් (knowledge management systems) ලෙසත් ඉන්ට්‍රානෙට් (intranet) පහසුකමක් ලෙසද විකී භාවිතා කරයි.විකි මෘදුකාංගයේ ප්‍රථම නිමැවුම් කරුව වන්නේ වර්ඩ් කනින්හම් (Ward Cunningham) නැමැත්තාය.
ගුණාංග
වෝඩ් කනිංහැම් සහ තවත් සමකර්තෘවරයෙකු වන Bo Leuf සිය The Wiki Way: Quick Collaboration on the Web නැමති පොතේ විකි සංකල්පයේ මූලික ස්වභාවය පහත පරිදි විස්තර කර ඇත.
විකියක් සිය සංස්කාරක ප්‍රජාවට සාමූහික ව ලේඛනයේ යෙදීමට අවස්ථාව සලසා දෙයි. ඒ සදහා පරිගණකයක්, අන්තර්ජාල සබදතාවක්, එච්. ටී. එම්. එල්. වලට සමාන සරළ සළකුණු භාෂාවක් පිළිබද ව මූලික අවබෝධයක් තිබීම පමණක් සෑහෙයි. විකියක ඇති තනි පිටුවක් විකි පිටුවක් යනුවෙන් හැදින්වෙන අතර විකිය යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ අධිසන්ධාන වලින් සබැදුණු සමස්ත පිටු එකතුවයි. විකියක් යනු ඇත්ත වශයෙන් ම පිටු සැකසීමට, කියැවීමට, තොරතුරු සෙවුම් කිරීමට හැකි පිණිස නිමැවුණු දත්ත පාදකයකි. විකියක් ඒකරේඛීය නොවූ සංකීර්ණ, පරිණාමය වෙමින් පවතින, ජාලගත තොරතුරු සංග්‍රහයක් සපයන අතර එහි දී තොරතුරු සහ හැඩසවීම සම්බන්ධයෙන් සංස්කාරකවරුන්ට සංවාදයේ නිරත වෙමින් ප්‍රජාවක් ලෙස කටයුතු කිරීමටද ඉඩ සලසයි.
ජකො‍බියානු සාහිත්‍යය
ජකො‍බියානු සාහිත්‍යය ‍	ශේක්ස්පියර්ගේ මරණයෙන් පසුව, කවියකු හා නාට්‍යකරැවකු වන බෙන් ජෝන්ස් ජැකොබියන් සමයේ විසු මුල් පෙලේ සාහිත්‍යධරයකු විය. ‍ෙජාන්සන්ගේ කලා කටයුතු මධය කාලින යුගය දක්වා විහිදුනි. ඔහුගේ චරිත වලට හාස්‍ය ගැබ් වී තිබුණි. ඔහුගේ සමකාලින වෛද්‍ය විද්‍යා මුලධර්ම වලට අනුව හැසිරී‍මේ වෙනස්කම් වලට හේතුව වනුයේ ශරීරයේ වන හාස්‍යයන් හතරකි. (රැධිරය, ශ්ලේෂ්ම, කළු පිත, කහ පිත) මේවා විශ්වයේ මුලධර්ම වන වාතය, ජලය, ගින්දර හා පොළොව යන ඒවා සමග බැදි පවති. ඩොන්සන්ගේ රටාව අනුව ගිය Beaumont and Fletervber විශිෂ්ඨ හාස්‍ය ජනක නවකතාවක් වන The Knight of the Burning Pestle වැනි ග්‍රන්ථ රචනා කලේය. මෙම කථාමාලාව් පරිදි කඩ සාප්පු හිමියකු විසින් සිය නුගත් පුත්‍රයා, නාට්‍යයක ප්‍රධාන චරිතයක් රගපෑම කෙරෙහි යොමු ‍කිරිම උදෙසා නළුවෙකු සමග සිදුකරනු ලබන අරගලය දැක්වේ.
ජැකොබියානු සමයේ වු තවත් ප්‍රසිද්ධ රටාවක් වනුයේ පලිගැනිමේ කලාවයි. මෙය ප්‍රසිද්ධියට පත් වුයේ ජෝන් වෙබ්ස්ටර් හා තෝමස් කිව් විසිනි. ජෝර්ජ් චැප්මන් විසින් ද පිලිගැනීමේ ශෝකාන්ත කිහිපයක් රචනා කරන ලදි. එහෙත් ඔහු මතකයේ රැදුණේ ඔහු විසින් රචිත ප්‍රසිද්ද පරිවර්තනයක් වන ‍හෝමර් මගිනි. මෙය අනාගත ඉංග්‍රිසි සාහිත්‍ය‍ය කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් එල්ල කරන ලද අතර, විශිෂ්ඨ නිර්මාණ කිරිම කෙරෙහි ජෝන් කිට්ස් ද යොමු කිරීමට සමත් විය.
ඉංග්‍රිසි ඉතිහාසයේ සුවිශාලම පරිවර්තනයක් වන King Jomes Bible  ග්‍රන්ථයේ පරිවර්තනය කටයුතු 1604 අරඹා 1611 දී සම්පුර්ණ විය. එය විලියම් ටින්ඩේල්ගේ කතෘවලින් ඇරඹි බයිබලය ඉංග්‍රිසියට පරිවර්තනය කිරිමේ සම්ප්‍රදාය නියෝජනය කරන ලදි. මෙය ඉංග්‍රිසි දේවස්ථානයේ වන සම්මත බයිබලය ලෙස සැලකනෙ අතර, එම කාලයේ රචිත විශිෂ්ඨතම ග්‍රන්ථය ලෙස සැලකේ. මෙම ව්‍යාපෘතිය පළ වන ජේම්ස් රජුගේ මුලකත්වයෙන් සිදුවිය. ඔහු විසින් විද්වතුන්‍ හතලිස් එක්දෙනෙකුගේ රචනා පිළිබදව සොයා බලන ලදි. ක්‍රි.ව 1600 දී වැජඹුණු සාහිත්‍යධරයා වන ශේක්ස්පියර්ට අමතරව 17 වන සියවසේ මුල් භාගයේ විසු කවියකු ලෙස ජෝන් ඩොන් දැක්විය හැක. ඊට අමතරව අතිභෞතිකවාදි කවියන් ද දැක්විය හැක. අතිභෞතික කාව්‍යයන් අක්‍රමවත් හෝ කාව්‍යමය නොවන ලක්ෂණ දරයි. මේවා මගින් පුදුමය දනවන අවස්ථා ගෙන හැර පායි. මෙය බොන්ගේ A Valediction: forbidden Mourning මගින් පැහැදිලි කළ හැක. එහි දැක්වෙන පරිදි මාලිමාවක් මගින් එක් කාන්තාවක හා ඇගෙන් ඈත් වී මුහුදු යන පෙම්වතකු දැක්වේ. එහිදි පැහැදිලි කරන්නාවු කරැණක් වනුයේ දුරස්භාවය වැඩි වෙත්ම ප්‍රේමය මුහුකුරා යන බවයි. ඩොන්ගේ අතිභෞතිකවේදි කාව්‍යයන්වලට අමතරව 17 වන සියවසේ වැජමුණු තවත් කාව්‍ය රටාවක් වන්නේ බැරක් කලාවයි. මෙම කලාව යටතේ නිර්මාණ බිහිකළ කවියෝ කතෝලික මානසිකත්වයකින් යුතු වුහ. ඔවුහු සිය නිර්මාණ බිහිකළේ ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර කණ්ඩායම් නැවත කතෝලික සභාව කෙරෙහි යොමු කරවා ගැනිම උදෙසාය.
ව්ලැඩිමීර් මික්හායිලෝවිච් කොමාරෝව්
thumb|1964 දී ව්ලාඩිමීර් මික්හායිලෝවිච්ට ගරු කිරීමට නිකුත් කළ තැපැල් මුද්දරයක් ව්ලැඩ්ටීර් මික්හායිලොවිච් කොමාරෝව් සෝවියට් අජටාකාශගාමියෙකි. ඔහු අභ්‍යාවකාශ මෙහෙයුමක දී මියගිය බව තහවුරු කෙරුණු පළමු මිනිසාය. ඒ සොයුස් මෙහෙයුමේ දීය. වරකට වඩා අභ්‍යවකාශයට ගිය පළමු සෝවියට් අභ්‍යවකාශ ගාමියා ද ඔහුය. ඔහු සෝවියට් අජටාකාශගාමියකු වීමට තෝරාගනු ලැබුවේ 1960 දී පළමු සෝවියට් අජටාකාශගාමී කණ්ඩායම සමඟය. වොස්ටොක් 4 දී පවෙල් පොපෝවිච්ගේ සහායකයා වීමෙන් අනතුරුව ඔහුගේ පළමු අජටාකාශ පියාසැරිය සිදුවූයේ වොස්ක්හොඩ් 1 මෙහෙයුමේ දීය. ඔහුගේ දෙවන පියාසැරිය වූ සෝයුස් 1 දී ඔහු ආපසු පැමි‍ණීමේ දී පැරෂුටය ක්‍රියා විරහිත වී යානය කැබලි වීම නිසා මිය ගියේය. ගැටුමට මොහොතකට පෙර සෝවියට් පුරෝගාමී ඇලෙක්සි කොසිජින් කොමොරෝව්ට පැවසුයේ ඔහුගේ රට ඔහු පිළිබඳ ආඩම්බර වන බවය. ඉස්තාන්බුල්හි ඇමරිකානු ජාතික ආරක්ෂක ඒජන්සියේ සවන්දීම් ඒකකය පවසන පරිදි කොමාරෝව්ගේ පිළිතුර ඇසී නොමැත. නමුත් පැවති කටකතාවලින් පැවසෙන්නේ ඔහු අභ්‍යාවකාශ යානයේ සැලසුම්කරුවන්ට හා පාලකයන්ට ශාප කරමින් මිය ගිය බවයි. සත්‍ය කවරක් වුව ද, බටහිර ජර්මනියේ පටිගත කිරීම් මධ්‍යස්ථානයකින් කොමාරෝව්ගේ සංක්ෂිප්ත වදන් කිහිපයක් අඩංගු ටේප් පටියක් සෝවියට් අණ දීම් - මිණීම් මධ්‍යස්ථානය වෙත ඉදිරිපත් කරන ලදුව පැවසෙන්නේ එහි “මරා දැමුවා” යන වචනය අඩංගු බවයි. එය කොමොරෝව්ගේ කැළඹුණ හා අපහැදිලි පණිවිඩ හුවමාරු සමඟ මුසු විය. එය පටිගත කිරීම අවසාන නැතහොත් අවසානයට කාක්ෂික කිහිපයකට පෙර සිදු කර ඇත. කොමාරෝව්, වැලන්ටීනා යකොව්ලෙව්නා කිසෙලියෝවා හා විවාහ වී සිටි අතර ඔවුන්ට යුව්ජෙනි හා ඉරිනා නම් දරුවන් දෙ‍දෙනෙකු සිටියෝය.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රුසියානුවන්
ළමා අයිතිවාසිකම්
ළමයින් යනු කවුරුන්ද?බල්ලෝ
බීබීසී වර්ල්ඩ් නිව්ස්
බීබීසී වර්ල්ඩ් නිව්ස් යනු බීබීසීයට අයත් පැය 24 පුරාම විකාශන කටයුතු කරන ජාත්‍යන්තර රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. අනෙකුත් සෑම බීබීසී නාලිකාවකටම වඩා වැඩි ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් මෙම නාලිකාව සතු වෙයි. 1991 මාර්තු 11 වන දින බීබීසී වර්ල්ඩ් සර්විස් ටෙලිවිෂන් (BBC World Service Television) යන නාමයෙන් යුරෝපයෙන් පිට ඇරඹි මෙම නාලිකාවේ නම 1995 දී, බීබීසී වර්ල්ඩ් (BBC World) ලෙස වෙනස් කෙරුණු අතර, නැවතත් 2008 වර්ෂයෙදී නාමය බීබීසී වර්ල්ඩ් නිව්ස් (BBC World News) ලෙස වෙනස් කෙරිණි. නාලිකාව තුල ප්‍රවෘත්ති වැඩසටහන්, වාර්ථා වැඩසටහන්, සංවාද සහ විවිධ විශේෂාංග වැඩසටහන් විකාශය කෙරේ. ලෝකයේ අනෙකුත් පුවත් නාලිකා වලට වඩා වැඩි වාර්ථාකරුවන් සංඛ්‍යාවක් සහ, ජාත්‍යන්තර කාර්යාංශ සංඛ්‍යාවක් මෙවුන් සතුව පවතියි.
අතීතය
1991 මාර්තු 11 දින බීබීසී වර්ල්ඩ් සර්විස් ටෙලිවිෂන් යන නමින් ආරම්භ කල මෙම නාලිකාවට, බීබීසී වර්ල්ඩ් සර්විස් රේඩියෝ (BBC World Service radio) වට හිමිවන ලෙසට රජයේ ආධාර හිමි නොවීය. පටන් ගත් මුල් සමයේදී නාලිකාව තුල, දිනකට පැය භාගයක පුවත් සංග්‍රහයක් විකාශය කෙරිණි.