cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සුමර්
සුමරියානු කෘෂිකර්මාන්තය වැඩි වශයෙන්ම රඳා පැවතියේ වාරිමාර්ග මතයි. ඔවුන්ගේ ජල අවශ්‍යතා ඉටු වූයේ ඇළ මාර්ග, දිය පාරවල් , අගල් , අමුණු හා ජලාශ මගිනි. ටයිග්‍රීස් ග‍ඟෙන් නිරන්තරව ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩ ගංවතුරවල් සහ එතරම් ප්‍රචණ්ඩකාරී නොවූ යුප්‍රටීස් ගංවතුර ආදිය නිසා ඇළ මාර්ග නිතර ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්නට සිදු වූ අතර වැලි, මඩ ඉවත් කිරීමද දිගින් දිගටම කරන්නට සිදු විය. මිණුම් දඬු හා මායිම් ගල් නිතර ස්ථාන ගත කරන ලදී. ආණ්ඩුවට ඇළ මාර්ගවල වැඩට පුද්ගලයින් අවශ්‍ය විය. ධනවතුන්ට ඒවායින් නිදහස්වීමට හැකිවිය.
ගංවතුර කාලයෙන්, වසන්ත විෂුවයෙන් සහ අකිටු හෙවත් නව අවුරුදු උත්සවයෙන් පසු ගොවීන් ඇළ මාර්ග ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් තම කුඹුරුවල වතුර බැඳ ඉන්පසු බැස යන්නට සලස්වති. ඉන්පසු ඔවුන් ගොනුන් ලවා කුඹුර මැඩවීමෙන් වල් පැළ නැසීමට සලස්වති. ඊළඟට ඔවුන් පිකැස් වලින් කුඹුර පෝරුගාති. කුඹුර වේළුණු පසු තුන්වරක් හාති, පෝරු ගාති සහ රේක්ක කරති. ඉන්පසු බීජ වැපිරීමට පෙර කෙටේරියකින් බිම කුඩු කරති. අවාසනාවට උච්ච වාෂ්පීකරණ අනුපාතය, කුඹුරුවල ලවණ ගතිය වැඩි වීමට බලපායී. උර් III කාලය වන විට ගොවීහු තම ප්‍රධාන වගාව ලෙස තිරිඟු වෙනුවට ලවණ වලට ඔරොත්තු දෙන බාර්ලි වගාවට පෙළඹී තිබුණි.
සුමරියන්වරු අස්වනු නෙළීම කළේ වියළි ශරත් ඍතුවේදීය. ඒ සඳහා තිදෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම් සැකසී තිබුණි. එම තිදෙනා වූයේ අස්වනු නෙළන්නා, මිටි බඳින්නා හා මිටි සකස්කරන්නාය. ගොවීහු ධාන්‍ය වල ඉස් නටුවෙන් වෙන් කිරීමට පාගන වැගන් රථ යොදාගත් අතර ධාන්‍යය ගැලවීමට පාගන ස්ලෙජ් රථ යොදා ගත්හ. ඉන්පසු ඔවුහු ධාන්‍යය හා බොල් පොතු මිශ්‍රණයට සුළං ඇල්ලීම කළහ.
මෙසපොතේමියාවේ නගර සහ රාජ්‍යන්
ක්‍රි .පූ 4 වැනි ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී සුමර්, ඇල මාර්ග සහ මායිම් ගල් වලින්  ස්වාධීන නගර හා රාජ්‍යන් ලෙස බෙදී ගියේය.එක එක නගර දෙවි  හෝ  දෙවතවියකට කැප වූ දේවස්තානයක් කේන්ද්‍ර කොටගෙන ඉදිවිය. නගර රජ(ensi) කෙනෙකුන් හෝ ආණ්ඩුකාරවරයෙකු(lugal) විය .නගරයේ  සමග බැදී සිටි.
ප්‍රථම නගර 5
අනෙකුත් නගර :
කුඩා නගර (දකුණේ සිට උතුරට ):
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Sumer
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
thumb|ඉන්කන් කුයිපුවක නියෝජනය
ඉන්කා විකාශනය
ඉන්කාවරු ක්‍රි.ව. 12 වන සියවසේ දී කස්(z)කො (Cuzco) ප්‍රදේශය පුරා, කිල්කේ( Killke) සංස්කෘතික ගෝත්‍රයක් ලෙස ආරම්භ විණි. මැන්කො කැප්ක්හි නායකයා යටතේ ඔවුන් කස්(z)කෝහි (Quechua Qosqo) කුඩා නගරයක් ආරම්භ කර එය සිතියමේ රතු පැහැයෙන් දක්වන ලදි.
ක්‍රි.ව. 1438 දී පැචාකුටි (Pachacuti)  නමින් හැදින්වූ සපා ඉන්කා (Sapa Inca) නායකයා යටතේ (ඔහුගේ නමේ අර්ථය - භූමි ආරක්ෂකයා), ඔවුන් දකුණු පේරු ප්‍රදේශයට සංක්‍රමණය  විය. ඉන්පසු ඔහු විසින් නැවතත් කස්(z)කො ප්‍රධාන නගරයක් සහ අධිරාජ්‍යයේ අගනුවර ලෙසට ගොඩනඟන ලදි.
Cuzco බල කොටුවේ අධිරාජ්‍යයා ලෙස පැචාකුටි කටයුතු කළබව පුරාවිද්‍යාඥයින් විසින් සොයා ගන්නා ලදී. තහුන්ටින්සුයා (Thahuantinsuya) ප්‍රදේශය, ප්‍රාදේශිය නායකයන් හතර දෙනෙකුගේ නායකත්වයෙන් මධ්‍යම රජය යටතේ පාලනය වුණි. ප්‍රාදේශිය නායකයන් හතර දෙනා චින්චාසුයු (Chinchasuyu) (NW), ඇන්ටිසුයු (Antisuyu) (NE), කොන්ටිසුයු (Contisuya) (SW) සහ කොල්ලසුයු (Collasuyu) (SE) නම් විය.
පැචාකුටි (Pachacuti) නගර වැසියන් පික්ච් හා කෑම්ප්ඩේවිඩ් නම් ගෘහ නිවාස හා කූඩාරම් ඉදිකළහ
පැවාකු‍ටි විසින් තම පාලන ප්‍රදේශය හා ඒ අවට භූමි භාගයන්හි දේශපාලන, යුධමය වටිනාකමින් යුතු තොරතුරු දැනගැනීමට, ඔත්තුකරුවන් යොදවනු ලැබීය. තවද ඔහු විසින් අවට රාජධානීන්හි ප්‍රධානීන් වෙත පණිවිඩ යවමින්, නව රාජධානියට සහයෝගය දැක්වීමෙන් ඔවුන්ට පිරිනැමෙන තනතුරු හා වරප්‍රසාද පිළිබදව සැළකර සිටියේය.තවද ඔහු එම රාජධානින් වෙත තම දියණියන්  සරණ පාවා දීම වැනි උපක්‍රම මඟින් අන්තර් රාජ්‍යය සම්බන්ධතා වර්ධනය කර ගත්තේය.
ඉන් පසු ඉන්කා සම්ප්‍රදායට අනුව ක්‍රි.ව. 1463 දී ඔහුගේ පුතා නායකත්වයට පත් විණි.
සමාජ ව්‍යුහය
ඉන්කාවරු විශේෂ ග්‍රෝත්‍ර තුනකට බෙදී තිබුණි. ඒවා නම් උසස් පන්තිය (ප්‍රභූවරු), පහත් පන්තිය හා වහල්ලු (යනාස්) ය. යුධ සිරකරුවන් හා වහලුන්ගේ ළමුන්ද ඇතුළත් වූයේ වහලුන් ගණයටමය. පහත් පන්තියට බොහෝ විට අයත්වූයේ ගොවියන්ය. කිසියම් විශේෂ ක්‍රියාවක් සිදුකළ හමුදා සෙබළෙකුට හෝ කළාකාරයෙකුට වසරකට හෝ ඊට වඩා විශිෂ්ඨ ක්‍රියාවක් තවකෙක් කරන තෙක් හෝ ප්‍රභූ භාවය හිමි විය. ප්‍රභූ භාවය ලැබිය හැකි තවත් ක්‍රමයක් විය. එය නම් අධිරාජ්‍යයට කැමැත්තෙන්ම සම්බන්ධ වීමට කැමති කුරාකා (ගම් ප්‍රධානියා ) කෙනෙක් බවට පත් වීමයි. ඔහුගේ සහකරුවන්ට ඉන්කාවරු වීමට හැකි වූ අතර ඔහු තම තනතුරු ආරක්ෂාකර ගැනීමට පරිස්සම් විය. නමුත් එලෙස ප්‍රභූ භාවය හිමිවූවන්ට කිසිදිනක රාජකීය ප්‍රභූත්වය (රුධිරයෙන් ප්‍රභූ බව ලැබීම) හිමි වූවන්ට මෙන් සැලකිලි බලාපොරොත්තු විය නොහැකි වූ අතර ඔවුනොවුන් අතර විවාහ පවා සිදු වුණේ නැත.
මධුමාධව අරවින්ද
ගජනායක ආරච්චිගේ මධුමාධව අරවින්ද සිරිවර්ධන, මධුමාධව අරවින්ද ලෙස ප්‍රකට, ශ්‍රී ලාංකික ගායකයෙක්, නළුවෙක්, මාධ්‍යවේදියෙක් සහ දේශපාලනඥයෙක්. ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගායක ගායිකා සංගමයේ හිටපු සභාපතිවරයෙකි.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
සමාජ ව්‍යුහය
ඉන්කාවරු මෙම කාරණයේදී ඉතා ඍජු වූ අතර ඒවා අත් හැරියේ නැත. ඔලන්ටේ නම් වූ මෙම විශේෂිත කාරණය ගැන කියවෙන පුරාවෘත්තයක් ඇත.
මධුමාධව අරවින්ද
පෞද්ගලික ජීවිතය
කලාකරුවන්ගේ පවුලකින් පැවත එන අරවින්දගේ පියා සුනිල් සිරිවර්ධන ශ්‍රී ලංකාවේ සංගීතඥයෙකි. ඔහුගේ මව සුසිරි සිරිවර්ධන ද ගීත රචිකාවකි. ඔහුගේ බාල සොහොයුරා වන ධනංජය සිරිවර්ධන ද රූපවාහිනියේ සහ සිනමාවේ ජනප්‍රිය නළුවෙකි. ඔහු විවාහ වූයේ ජනප්‍රිය නිළි නිල්මිණි තෙන්නකෝන් සමඟ වන අතර ඔවුන්ට එක් දියණියක් සිටින්නේ ශ්වේතා මන්දාකිණි සිරිවර්ධනයි. ඔහුට නිල්මිණි මුණගැසෙන්නේ 1992 පිනි බිංදු ටෙලිනාට්‍යයේදීය. ඔවුන් 1996 මැයි 5 දින විවාහ විය 2000 ගණන්වල මුල් භාගයේදී ඔවුන් දික්කසාද විය.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
ඔලන්ටේ පුරාවෘත්තය
සුසී සෝලර් (ඉන්කා පච්චකුටෙක්ගේ දියණිය ) නම් වූ කුමරිය හොර රහසේ, ඔලන්ටේ නම් වූ තාවකාලික ලෙස ප්‍රභූත්වය ලැබූ පුද්ගලයෙකු සමග විවාහ වූවාය. කාලය ගත වූයේය. මේ අතර දිනක් ඔලන්ටේ සුසී සෝලර්ගේ අත ඉල්ලා නිර්භීතව පැමිණියේය. ඉන්පසු ඉන්කා පච්චකුටෙක් තම දියණිය අක්ලවාසියක (ස්ත්‍රී මඩමක) සිර කොට තැබීය. ඔහු ඔලන්ටේ තම දියණියගේ සැමියා ලෙස භාර නොගත්තේය. ඒ ඔහු ලෙයින්ම ප්‍රභූවරයෙක් නොවූ නිසාය.
මීට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඔලන්ටේ තම පිරිසද රැස්කර ගෙන ඔලන්ටේ ටැම්බෝ ලෙස පසු කලෙක හැඳින්වුණූ බලකොටුවක් උරුබම්බා මිටියාවතේ පවත්වාගෙන ඉන්කාවට විරුද්ධව සටන් කිරීමට සූදානම්ව සිටියේය. මෙය දැනගත් පච්චකුටෙක් ඔහුව පරාද කිරීමට රුම් නහුයි(ක්වෙචුවායි හි ශෛලමය නේත) යැව්වේය. නමුත් ඔලන්ටේගේ වසර 10 ක් පුරා පැවති රෞද්‍ර කෝධය හමුවේ ඔහු පරාද විය. මේ අතර වාරයේ සුසී සෝලර් ඔලන්ටේගේ දියණියට උපත දුන්නාය. ඇය නමින් ඉමැක් සුමැක් විය.
මධුමාධව අරවින්ද
පෞද්ගලික ජීවිතය
2011 දී අරවින්ද විවාහ වූයේ රෙනූෂා නම් මුස්ලිම් කාන්තාවක් සමඟය. විවාහ උත්සවය 2011 පෙබරවාරි 14 වන දින වත්තල පෙගසාස් රීෆ් හෝටලයේදී පවත්වන ලදී. ඔහු පැවසූ පරිදි වාර්ගික භේදයක් හේතුවෙන් ඔවුන් 2015 අගභාගයේදී දික්කසාද විය. 2019 මාර්තු මාසයේදී ඔහු නිලූකා බොතේජු සමඟ විවාහ වූ අතර එය අරවින්දගේ තුන්වන විවාහයයි.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
ඔලන්ටේ පුරාවෘත්තය
කාලයේ ඇවෑමෙන් පච්චකුටෙක් මරණයට පත් වූයේය. රුමි නහුයි තමා පරාජිතයෙක් බව තේරුම් ගත්තේය. ඔහු සැලැස්මක් කල්පනා කළේය. මේ අතර ඉන්ටි රයිමි උත්සව ආරම්භ විය. මෙම උත්සව අතරතුර ඔලන්ටේගේ සොල්දාදුවන් මත් පැන් බිව් වරදට ඔලන්ටේ සිර කරුවෙක් ලෙස ගෙන යන ලදී.
මධුමාධව අරවින්ද
පෞද්ගලික ජීවිතය
අරවින්දගේ සීයා වන පීටර් සිරිවර්ධන දක්‍ෂ සංගීතඥයෙක් සහ රංගන ශිල්පියෙක්. ඔහු පොල්ගොල්ල රජයේ කාන්තා අභ්‍යාස විද්‍යාලයේ සංගීතය පිළිබඳ කථිකාචාර්යවරයකු ලෙස සේවය කළේය. අරවින්දගේ මිත්තණිය ශ්‍රීමතී කරුණා දේවි සංගීත ගුරුවරියක් මෙන්ම නිළියක් ද වූවාය.
අරවින්දගේ නැන්දා වන චන්ද්‍රිකා සිරිවර්ධන ද ජනප්‍රිය ගායිකාවක් සහ පසුබිම් ගායිකාවක්. ඇය විවාහ වී සිටියේ මාධ්‍යවේදියෙකු මෙන්ම ගීත රචකයෙකු වූ ඇන්ටන් අල්විස් සමඟයි. ඇන්ටන් 2018 මාර්තු 26 දින වයස අවුරුදු 64 දී මිය ගියේය. චන්ද්‍රිකාගේ මිනිබිරිය දුල්ෂාරා දසන්ති ද ගායිකාවකි.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
අධ්‍යාපනය
ඉන්කාවරු කුයිපු හෙවත් ගැට ගසන ගසන ලද නූල්, ගණනය කිරීම්වලට හා ජන සංඛ්‍යානයට යොදා ගත්හ. දැනට ඉතිරිව ඇති කුයිපුවල, අංකන දත්ත පෙනෙන්නට ඇත. සමහර ඉලක්කම් යමක් මතක තබා ගැනීමේ ලේබල වශයෙන් යොදා ගෙන ඇත. කුයිපුවල වර්ණ, අවකාශ හා ව්‍යුහ වෙනස් කරමින් පණිවිඩ ලබා දීමද සිදු කර ඇත. සංඥා ක්‍රමයට ලියවුණු නැතහොත් අංක රහිත පණිවුඩ තේරුම් ගත්තේ කෙසේදැයි යන්න තවම පැහැදිලි නැත. සමහර සිසුන් කුයිපු වාර්තා කළ භාෂාව සොයා ගැනීමට තවම වෙහෙසෙති.
මධුමාධව අරවින්ද
දේශපාලනය
ඔහු පිවිතුරු හෙළු උරුමයේ ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු වන අතර පක්ෂ මන්ත්‍රීවරයෙකු ලෙසද කටයුතු කළා. ඔහු කොළඹ මහ නගර සභාවට තේරී පත් වූ අතර බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණයට ද එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානයෙන් තරග කළ නමුත් ආසනයක් ලබා ගැනීමට ඔහු අපොහොසත් විය. ඔහු දැනට කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන සංවිධායකවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
අධ්‍යාපනය
තම සංස්කෘතියේ පැවැත්ම ආරක්ෂාකර ගැනීමේ උපක්‍රමයක් වශයෙන් ඉන්කාවරු ‍‍බොහෝ විට පණිවිඩ යැවීම කළේ මුඛ්‍ය සන්නිවේදන ක්‍රමයකටය. ඉන්කා අධ්‍යාපනය විශේෂ වර්ග දෙකකට බෙදී පැවතුණි. ඒවා නම් වෘත්තීය අධ්‍යාපනය (පොදුවේ ඉන්කාවරුන් සඳහා ) සහ විධිමත් පුහුණු කරවීම (ප්‍රභූන් සඳහා ) ය.
ආගම
ඉන්කාවරුන්ගේ ඇදහිලි ක්‍රමය බහුදේව වාදික විය. ඉන්ටි හෙවත් හිරු දෙවියා ප්‍රධාන දෙවියා විය. අධිරාජ්‍යයේ ප්‍රවේණි පාලක නාමය වූ සාපා ඉන්කා වලින් ඍජුවම පැවත එන මුතුන් මිත්තා‍ලෙස ඉන්කාවරු සැලකුවේ ඉන්ටිය.
මධුමාධව අරවින්ද
දේශපාලනය
2014 ජූලි මාසයේදී රහස් පොලිසිය අරවින්දගෙන් ප්‍රකාශයක් සටහන් කරගෙන ජූනි 15 වැනිදා අලුත්ගම සහ බේරුවල ඇති වූ නොසන්සුන්තාව සම්බන්ධයෙන් ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න කළේය.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
යුධ හා යුධ කටයුතු
එම ප්‍රදේශවල විසූ ඉන්කාවරු නිරතුරුවම අනෙකුත් ජාතීන් සමඟ යුද වැදුනහ. තවද ඔවුන් ඒ අවස්ථාවන්හි ආයුධ භාවිතා කළහ.ඉන්කා හමුදාව යනු එකල එම ප්‍රදේශවල විසූ ශක්තිමත්ම හමුදාවයි. එයට හේතුවූයේ සාමාන්‍ය මිනිසුන්ව හා ගොවීන්ව යුද්ධයට සුදානම් කර හමුදා ‍සොල්දාදුවන් බවට පත්කිරීමට ඔවුන් සතු වූ දක්ෂතාවයයි. එකදු අවස්ථාවක් හෝ සෑම පිරිමි ඉන්කා වරයෙකුටම යුද්ධයේ ‍කොටස් කරුවකු බවට පත්වන්නට සිදුවිණි. තවද අවශ්‍ය ඕනෑම අවස්ථාවක දී යුද වැදීමට සුදානමින් සිටීමටද  ඉන්කාවරුනට සිදු වුණි.
මධුමාධව අරවින්ද
දේශපාලනය
2019 නොවැම්බරයේදී අරවින්ද ඉස්ලාම්වාදය පැතිරීම නැවැත්වීමට අවශ්‍ය නම් 2019 ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපතිවරණයේදී ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ අපේක්ෂක ගෝඨාභය රාජපක්ෂට සහාය දෙන ලෙස ඡන්දදායකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටි කතාවක් කරමින් රූගත කරන ලදී.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
ස්මාරක ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය
සිය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ උච්චතම අවස්ථාවේ පැවති මෝස්තර මැටි භාණ්ඩවල සහ රෙදිපිළිවල පිළිබිඹු කළ ඉන්කා කලා ශිල්පයන්හි බොහෝදුරට ඉතාමත් වැදගත් වුයේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයයි. ඉන් ප්‍රධානතම උදාහරණය වනුයේ ප්‍රධාන නගරය වන ‘කුස්කෝ’ ය. ‘මාචු-පීචු’ හි සිත් ඇදගන්නා දර්ශණය නිර්මාණය කරනු ලැබුයේ ඉන්කා ඉන්ගිනේරුවන් විසිනි. ඉන්කාවරුන් ඉදිකළ ගල් විහාරවල ගඩොල්වලින් තොර නිර්මාණ ක්‍රමයක් යොදාගත් අතර ඒවා එකිනෙකට කෙතරම් හොනදීන් සම්බන්ධ වී ද යත් ඒවායේ ගල් අතරින් පිහිතලයක් ඇතුළුකිරිමට වුව ද නොහැකිය. මෙම ක්‍රියාවලිය ප්‍රථමයෙන් මහා පරිමාණයෙන් යොදාගනු ලැබුයේ ටිටිකාකා විලෙන් දකුණෙහි පුකාරා (ක්‍රි.පු_ 300 සිට ක්‍රි. වර්ෂ 300 දක්වා) හි විසු ජනතාව විසිනි. පසු කාලයේ දී දැනු බොලිවියාව ලෙස හැදින්වෙන ටිවානකු (ක්‍රි.ව 400-1100) නම් මහා නගරයෙහි ද එය යොදාගෙන ඇත. නිර්මාණයෙහි දී යොදාගත් ගල් එකිනෙකට නිශ්චිතවම සවිවීම සදහා කැටයම් කරන ලද අතර එය සිදු කරන ලද්දේ එක් ගලක් තවත් ගලක් මතට පුන පුනා පහත හෙළමින් දුවිලි එකතු වී තිබුණු පහත පිහිටි ගල මතුයෙහි කොටස් කපා ඉවත් කිරිමෙනි. දැඩි ලෙස එකිනෙකට බැඳීම හා පහත පිහිටි ගල්වල අවතල භාවය ඒවා අසාමාන්‍ය ලෙස ස්ථාවර කිරිමට සමත් විය.
මධුමාධව අරවින්ද
ගායන වෘත්තීය
අරවින්ද සිය ගායන දිවිය ආරම්භ කළේ 1990 දී ඔහුගේ මිතුරෙකු වූ නාමල් උඩුගම සමඟය. 1990 දී ඔහු සිය පළමු ගීතය ගායනා කළ අතර එම වැඩසටහනේ නිෂ්පාදකවරයා වූයේ ඔහුගේ පියා සුනිල් සිරිවර්ධනයි. ඔහු පටිගත කර ඇත්තේ ගීත අතලොස්සක් පමණක් වුවද, ඔහුගේ සෙසු සංගීතඥයන් සමඟ සසඳන විට, ලම්බ සවන් සහ සිත් සිත් වැනි ගීත විශාල ජනප්‍රියත්වයක් ලබා ගනී.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
පිඟන් කර්මාන්තය, වටිනා ලෝහමය කෘතින් හා රෙදිපිළි
අධිරාජ්‍යය තුළ සියළුම රන් හා රිදී කෘතින් ආක්‍රමණිකයන් විසින් ද්‍රව බවට පත් කරන ලදී. පිඟන් භාණ්ඩ කුරුල්ලන්, තරංග, බළල් වර්ගයන් හා ජ්‍යාමිතික හැඩ රූ වැනි විවිධ මෝස්තර යොදා පින්තාරු කළහ. ඒ අතරින් ඉතාම කැපී පෙනන ඉන්කා පිඟන් භාණ්ඩයන් වනුයේ කුස්කෝ බෝතල හෝ ‘ඇරිබලෝස්’ ය. මෙම භාණ්ඩ බොහෝමයක් ලීමා හි ලාකෝ පුරාවිද්‍යාත්මක කෞතුකාගාරයේ සහ පුරාවිද්‍යාව, මානව විද්‍යාව හා ඉතිහාසය පිළිබද ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය සදහා තබා ඇත.
මධුමාධව අරවින්ද
රූපවාහිනිය
අරවින්ද, සුරංග ලක්මාල් සෙනෙවිරත්න සමඟ එක්ව සිංහල භාෂාවේ ප්‍රකාශන, වාක්‍ය, හිතෝපදේශ, රූප රචනාව පදනම් කරගත් කියුම් කෙරුම් රූපවාහිනී වැඩසටහන නිෂ්පාදනය කර ඇත. ඔහු සිරස ඩාන්සින් ස්ටාර්ස් සහ දෙරණ ස්ටාර් සිටි හි පළමු වාරයේ රඟ දැක්වීය. ඔහු සිරස සුපර්ස්ටාර් 4 පරම්පරාවේ විනිශ්චයකරුවෙකු ලෙසද සහභාගී විය.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
සටහන්
{|
මධුමාධව අරවින්ද
චිත්‍රපටකරණය
අරවින්ද වඩාත් කැපී පෙනෙන චිත්‍රපට වුවද ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය තුළ රඟපෑවේ චිත්‍රපට කිහිපයකි. ඔහු සිරි දළදාගමනය සහ අබා චිත්‍රපටවල සහාය චරිත නිරූපණය කළේය.
ඉන්කා ශිෂ්ටාචාරය
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Incas#Society
මධුමාධව අරවින්ද
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1973 උපත් ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගායකයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:Articles with hCards ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations
කොමොඩෝ මකරා
කොමොඩෝ මකරා. කොමාඩෝ මකරා එසේත් නැත්නම් කොමොඩෝ කබරගොයා ලොව වෙසෙන විශාලම කටුසු වර්ගයට අයත් ජීවියා වෙයි.
ශ්‍රී ලංකා‍වේ පුජනීය ස්ථාන
සොළොස්මස්ථාන
බුදුන්වහන්සේගේ පා පහස ලැබ පවිත්‍රභාවයට
140
වසර 140 (CXL) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   බ්‍රහස්පතින්දා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත). එකල එය හැඳින්වුනේ, හඩ්රියනුස්ගේ සහ සීසර්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  893 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 140 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
141
වසර 141 (CXLI) යනු, ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර   සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි  (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත). එකල එය හැඳින්වුනේ, සවීරස්ගේ සහ ස්ට්ලෝගාගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා  894 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 141 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සමාගම
සමාගමක් යනු ව්‍යාපාර ආයතනයන් වල එක් ස්වරූපයකි. පුද්ගලයින් හා දේපල සමූහයක් එක් කරගෙන ලාභ ලැබීමේ පොදු පරමාර්ථයකට මෙහිදී ක්‍රියා කරයි. මෙම සමූහය නීතියේ නෛතික පුද්ගලයෙක් ලෙස සලකයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
ශ්‍රී ලංකාව ස්වෛරීය ඒකීය රාජ්‍යයකි. මෙහි ආණ්ඩුව ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය නම් වේ. ජනාධිපතිවරයා රාජ්‍ය නායකයා මෙන්ම ආණ්ඩුවේ නායකයාද වේ.
අධිකරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය,අභියාචනාධිකරණය,මහ අධිකරණය සහ පහල අධිකරණය ලෙස අධිකරණ ගණනාවකින් සමන්විත විය.ශ්‍රී ලංකාවේ නීති පද්ධතියටද සංස්කෘතීන් ගණනාවක අභාසය ලැබී ඇත.අද අපරාධ නීතිය මූලිකව බ්‍රිතාන්‍ය ආභාසය ලබා ඇති අතර සිවිල් නීතිය රෝම ලන්දේසි ආභාසය ලබා ඇත. එහෙත් විවාහ,දික් කසාදය සහ උරුමය සම්බන්ධ නීති එක් එක් ජන කොටසට අනුව වෙනස් වේ.උඩරට නීතිය,තේසලමෙයි නීතිය (යාපනය ද්‍රවිඩ ) සහ මුස්ලිම් නීතිය උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. රෝම ලන්දේසි නීතිය පහත රට සිංහලයන්ට ,වතු ද්‍රවිඩ ජාතිකයින්ට සහ අනකුත් ජන කොට්ඨාශවලට බලපායි.
විධායකය
විධායක ජනාධිපති, කැබිනට් මණ්ඩලය සහ මාණ්ඩලික නිලධාරීන්ගෙන් විධායකය සමන්විත වේ.විධායකට අධිකරණ බලතලද තිබ‍ෙ.
සිවිල් සේවා ව්‍යුහය
රට දිසත්‍රීක්ක 25 කට බෙදා ඇති අතර එක් එක් දිස්ත්‍රීක්කයට දිස්ත්‍රීක්ක ලේකම්වරයෙකු පත්කෙරේ. පත්කරන ලද ප්‍රාදේශිය ලේකම්වරයෙකුගෙන් සමන්විත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස 5 - 16 අතර ප්‍රමාණයකට නැවත මෙම දිස්ත්‍රීක්ක බෙදා ඇත. ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ග්‍රාම නිලධාරී කොට්ඨාස වලට බෙදා ඇත. ග්‍රාමීය මට්ටමෙන් ග්‍රාම නිලධාරීන් සේවයට යොදවා ඇත.
ප්‍රාදේශීය පාලනය
මහනගර සභා,නගර සභා සහ ප්‍රාදේශිය සභා යටතේ ප්‍රාදේශීය පාලනය පවතී.
1947
1948 නිදහස ලබන විට ශ්‍රී ලංකාව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයේ රාජ්‍යයක් වූ අතර අග්‍රආණ්ඩුකාරවරයා බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයේ නියෝජිතයා විය.ද්විමණ්ඩල පාර්ලිමේන්තු සෙනෙට් සභාවකින් සහ නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලයකින් සමන්විත විය
1972
1971 දී සෙනෙට් මණ්ඩලය අහෝසි කෙරුණු අතර 1972 දී සිලෝන් නාමය ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවට යොදාගත්හ.ඒ සමගම ශ්‍රී ලංකාව පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර අග්‍ර ආණ්ඩුකාර ධූරය ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපතිධූරය බවට පත්විය. ප්‍රථම ජනරජ ආණ්ඩු ක්‍රමය යටතේ ඒක මාණ්ඩලික ව්‍යවස්ථාවක් බිහි කෙරුණු අතර එය ජාතික රාජ්‍ය සභාව ලෙස හැඳින්විය.
1978
1978 දී සම්මත කෙරුණු නව ව්‍යවස්ථාව විධායකය ජනාධිපති ධූරයක් ඇතිකල අතර ව්‍යවස්ථාදායකය පාර්ලිමේන්තුව ලෙස නම් කෙරිනි.
1987
1987 ඉන්දු ලංකා ගිවිසුම (රජීවි - ජේආර් ගිවිසුම) සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් වූ 13 වන ව්‍යාවස්ථා සංශෝධනයට අනුව පළාත් සභා පිහිටුවා යම් බලතල ප්‍රමාණයක් ලබාදීමට ආණ්ඩුව එකග විය. පළාතේ ප්‍රධානියා ලෙස ජනාධිපතිවරයා නියෝජනය කරමින් ආණ්ඩුකාරවරයෙක් පත්කෙරේ. පළාත් සහාවක් සඳහා නියෝජිතයන් වසර 5 ක් සඳහා සෟජු ජන්දයෙන් පත් කෙරේ. සභාවේ බහුතරය ලබාගන්නා පක්ෂයේ කණ්ඩායම් නායකයා මහා ඇමතිවන අතර ඔහු විසින් ඇමති මණ්ඩලයක් පත් කර ගනු ලැබේ. පළාත් ආණ්ඩුකාරවරයා ජනාධිපති විසින් පත් කෙරේ. පළාත් සභා බලතල ලැයිස්තුව සම්බන්ධයෙන් ප්‍රඥප්ති සැකසිමේ බලය පළාත් සභාව සතුය. සමාගම් ලැයිස්තුව සම්බන්ධයෙන් හවුල් බලතල හිමි අතර සංචිත ලැයිස්තුව සම්බන්ධයෙන් කිසිදු බලයක් නැත.
සිෆු මාතෝස්
අප රටට බ්‍රසීලියානු ජු-ජිට්සු නැමැති සටන් ක්‍රමය හඳුන්වාදීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ මෙම මොහුට වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
සමාගම් ලැයිස්තුව
මෙම ලැයිස්තුව සම්පූර්ණ ඒවා නොවන අතර බල තල සම්බන්ධ මග පෙන්වීමක් පමණි.
පක්‍ෂ දේශපාලනය සහ මැතිවරණ
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන දේශපාලන පක්ෂ ද්විත්වය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂය සහ ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අගයන් ,ජාත්‍යන්තරව නොබැදිබව සහ සිංහල සංස්කෘතයේ ප්‍රවර්ධනය පිළිගනී.මෙම පක්ෂ දෙක අතර අතීතයේ පැවති වෙනස්කම් දැන් අවමවී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ බහු පක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් පවතින අතර දේශපාලන ප්‍රචණ්ඩත්වය (විශේෂයෙන් 1977 - 1993 එ.ජා.ප පාලන සමය යි )පැවතියත් බහු පක්ෂ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ස්ථාවරව පවතී. 1977 - 1997 වකවානුවට සාපේක්ෂව දැන් දැන් මැතිවරණවලදී එ.ඡා.ප සහ ශ්‍රී.ල.නි.ප අතර ප්‍රචණ්ඩත්වය අඩු වෙමින් පවතියි. 1989 මහ මැතිවරණවලට සාපේක්ෂව මැතිවරණ ප්‍රචණ්ඩත්වය අඩුවී ඇත.
ශ්‍රී.ල.නි.ප ජනාධිපති චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග මහත්මිය පාර්ලිමේන්තුවට පත්වී වසර දෙකකට පසු 2004 පෙබරවාරි මස විසුරුවා හැරියාය.(සාමාන්‍යයෙන් පාර්ලිමේන්තු කාලය වසර 6 කි) 2004 අප්‍රේල් 2 පැවති මහ මැතවරණයෙන් ශ්‍රී.ල.නි.ප - ජ.වි.පෙ සන්ධානය එක් පක්ෂයක් ලැබූ වැඩිම ඡන්ද ගණන ලබාගත්තද වැඩි බහුතරක් ලබා ගත නොහැකිවිය. නව සන්ධානගත පාර්ලමේන්තුවේ පළමු ඡන්ද විමසීම වන කථානායක තේරීමේ තරගයෙන්ම ඔවුන් පරාජය වීමද සුවිශේෂීය. මේනිසා පෙබරවාරි සිට මැයි දක්වා පාර්ලමේන්තුව කිසිදු පණතක් සම්මත කළේ නැත.
2005 අගෝස්තු මස ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළේ 2005 නොවැම්බර් මස ජනාධිපතිවරණය පැවැත්විය යුතු බවය.මෙය දිගු කාලයක් තිස්සේ පැවති කතිකාවතකට විසදුමක් විය. ශ්‍රී.ල.නි.ප අපේකෂකයා ලෙස මහින්ද රාජපක්ෂද,එ.ජා.ප අපේකෂකයා ලෙස රනිල් වික්‍රමසිංහද නම් කෙරිණි. 2005 නොවැම්බර් 17 පැවති මැතිවරණයෙන් වලංගු ඡන්ද 50.2 % ලබාගත් මහින්ද රාජපක්ෂ මෙරට පස්වන විධායක ජනාධිපති ලෙස පත් කර ගැණුනි. රනිල් වික්‍රමසිංහට හමි වූයේ ඡන්ද 48.43% කි මහින්ද රාජපක්ෂ 2005 නොවැ. 19 දින ජනපති වශයෙන් දිවුරුම් දුන්අතර 22 වන අගමැති වශයෙන් රත්නසිරි වික්‍රමනායක 2005 නොවැ 21 දියුරුම් දුන්නේ මහින්ද රාජපක්ෂගේ හිස්වූ අසුන සඳහාය.ඔහු මීට කලින් 2000 හේ දීද අගමැති ලෙස කටයුතු කර තිබිණි.
විදේශ සබඳතා
සවිස්තරාත්මකව ශ්‍රී ලංකාව ගැන සොයා බැලීමේ දී රට නොබැඳි විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කරන නමුත් වඩා සමීප සබඳතාවයක් 1977 දෙසැම්බර් සිට එක්සත් ජනපදයත් සමඟ ඇති කරගනු පෙනිණි. විවිධාකාරයේ තානාපති සබඳතා මඟින් විශේෂයෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ දී ස්වාධීනත්වය, නිදහස හා සංවර්ධනය, සංවර්ධනය වන රටවලට ලබා දීමේ දී ක්‍රියාකාරී වේ. නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය (NAM) ආරම්භක සාමාජිකයෙක් ලෙස ශ්‍රී ලංකා‍ව ක්‍රියා කළේය. ශ්‍රී ලංකාව, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය දකුණු ආසියා සංවිධානය - කලාපීය සහයෝගීතාව වූ (SAARC), ලෝක බැංකුව, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල, ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව හා කොළඹ ක්‍රමය යන සංවිධානවල සාමාජිකයත්වය දරයි. ශ්‍රී ලංකාව ක්‍රියාකාරී සාමාජිකත්වය නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවි‍ධානයේ දරමින්ම සාර්ක් සංවිධානයේ ද කලාපීය වශයෙන් සංවිධාන වීමේ වැදගත්කම සලකා බලවත් ක්‍රියාකාරීත්වයකින් ක්‍රියා කරයි.
බෙදුම්වාදය
ශ්‍රී ලංකාවේ මිලයන 3.2 දෙමළ ජනතාවක් වෙසෙන උතුරු නැගෙනහිර ප්‍රදේශයට රාජපක්ෂ මහතා විසින් ලබාදෙනුයේ වික්‍රමසිංහ මහතා ලබාදුන් ස්වයංපාලනය බලයට වඩා අඩු බලයකි. රාජපක්ෂ මහතා ලැබු පටු මැතිවරණ ජයග්‍රහනය LTTE ය විසින් ඇති කෙරුවක් බවද මතයක් පවතී. LTTE ය මැතිවරණය වර්ජනය කල අතර දහස් ගණන් ද්‍රවිඩ ජනතාවට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඉඩ ලබා නොදුනි. මේ හේතුවෙන් උතුරු නැගෙනහිරට ෆෙඩරල් ක්‍රමයක් ලබාදීමට පොරොන්දු වූ වික්‍රමසිංහ මහතා පරාජයට පත් විය.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනය
ටයිකොන්ඩෝ සටන් ක්‍රමය
ලෝක ටයිකොන්ඩෝ ඉතිහාසය සහ ව්‍යාප්තිය
ලබා ගත හැකි ඕනෑම උපකරණයක් භාවිතා කරමින් භයානක අවස්ථාවන්ගෙන් බේරීමට මිනිසාට ස්වභාවික ආවේගයක් ඇත. එවැනි තත්වයකට හසු වුවහොත්, මිනිසාට තමාව ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ආයුධයක් භාවිතා කළ හැකි නමුත් ආයුධ සෑම විටම ලබාගත නොහැක. එමනිසා මිනිසා තම ශරීරය ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කරන්නේ කෙසේදැයි ඉගෙන ගත යුතුය. මේ අනුව සටන් කලාව පිළිබඳ ඉතිහාස පොත් විවෘත වේ.
මුල් කොරියාවේ ප්‍රතිවාදී රාජවංශ තුනෙන් ටයිකොන්ඩෝ ඉතිහාසය ආරම්භ වී ඇත.කොගුරියෝ,
සිල්ලා සහ බේක්ජේ එම රාජවංශ තුනයි. එම රාජවංශ තුන ගැන තොරතුරු විමසා බලමු
කොගුරියෝ
ටයි කොන් ඩෝ ආරම්භ වූයේ වර්තමාන කොරියාවේ, කොගුරියෝ රාජවංශයේ (ක්‍රි.පූ. 37 - ක්‍රි.ව. 668) ය. ටයි කොන් ඩෝ පිළිබඳ පැරණිතම සාක්ෂි ක්‍රි.ව. 3 තරම් ඈත අතීතයේ සිට පැවත එන රණශූරයන්ගේ සොහොන් වල දක්නට ලැබේ. සොහොන් ගෙවල්වල බිත්ති මත පින්තාරු කර ඇති බිතුසිතුවම් සුබක්කි සටනේ යෙදී සිටින මිනිසුන් නිරූපණය කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම සටන අද දින ක්‍රියාත්මක වන ටයි කොන් ඩෝ වර්ගයට වඩා වෙනස් විය. ටයි කොන් ඩෝ වසර ගණනාවක් පුරා විකාශනය වී ඇති අතර, එක් එක් පරම්පරාව හරහා වඩාත් විද්‍යාමකව පද්ධතිගත වී ඇත
සිල්ලා
සොන්බේ විසින් අනුගමනය කරන ලද තායික්යොන් අවසානයේ කොගුරියෝ රාජධානියේ සිට සිල්ලා රාජධානිය දක්වා ව්‍යාප්ත විය (ක්‍රි.පූ 57 - ක්‍රි.ව. 935). සිල්ලා රාජවංශයට කොගුරියෝගේ සොන්බා හි අනුවාදයක් තිබුණි. "ෆ්ලවර් නයිට්" යන්නෙහි අර්ථය වන හ්වාරං, ඔවුන්ගේ නිත්‍ය විෂය මාලාවේ කොටසක් ලෙස ටයි කොන් ඩෝ පුහුණුවීම් කළේය. ක්‍රි.ව. 537 දී ජින් හියුන්ග් රජු විසින් සංවිධානය කරන ලද හ්වාරං, සිල්ලා රාජවංශ සමයේ කොරියානු අර්ධද්වීපය එක්සත් කිරීමේ වැදගත් අංගයක් විය. වොන් ක්වාන්ග් බුප්සා හාමුදුරුවෝ හ්වාරං හි උපදේශකයා වූ අතර සෙසෝකෝකියේ කතුවරයා ද විය.
සිල්ලා රාජවංශයේ තුන්වන රජු වූ යූරි සූබාඛී තරඟ පැවැත්වීය. ජාතිය වෙනුවෙන් යාච්ඥා කිරීම සඳහා ජනතාව එක්රැස් කිරීමේ අරමුණින් මෙම තරඟ චාරිත්‍රානුකූල උත්සව ලෙස සලකනු ලැබීය. සූබාඛී බොහෝ විට ටයි කොන් ඩෝ ට සමාන විය. "සුබාක්" (අත් තාක්ෂණය) සහ "ටයිකොන්" (පාද තාක්ෂණය) යන වචන සිල්ලා රාජවංශයේ ලේඛනවල එකට දක්නට ලැබේ. මෙයින් ඇඟවෙන්නේ කොරියානු සටන් කලාවන්හි අත් සහ පාද ශිල්ප ක්‍රම දෙකම අද ටයිකොන්ඩෝ හි භාවිතා වන බවයි. කුම්ගාං නම් රණශූරයාගේ ලෝකඩ පිළිම මෙයට අමතර සාක්ෂි වේ. කුම්ගාංගේ හස්තයේ හැඩයන් අද තායි ක්වොන් ඩෝ හි භාවිතා කරන ආකාරයේ හස්තයන් නිරූපණය කරන අතර, කුම්ගාං ද ටයිකොන්ඩෝ හි දැනට භාවිතා කරන කකුල් සහ පාදවල භාවිතය පෙන්නුම් කරයි.
බේක්ජේ
ටයි කොන් ඩෝ ද බේක්ජේ රාජධානියේ (ක්‍රි.පූ. 18 - ක්‍රි.ව. 600) වැදගත් කොටසක් විය. බේක්ජේ යනු කොගුරියෝ රාජධානියෙන් වෙන් වූ ගෝත්‍රරයකි. බේක්ජේ හි සූ සා ක්‍රමය කොගුරියෝ රාජධානියේ සොන්බේ හා සිල්ලා රාජධානියේ හ්වාරං සමඟ සැසඳිය. සූ සා බේක්ජේ රාජධානිය ද යුධමය වශයෙන් ආරක්ෂා කළේය.
බේක්ජේ රාජධානිය සූබියොක්ටා උත්සව සමරනු ලැබුවේ ප්‍රදේශීය ගම්මානවල ය. සූබියොක්ටා සටනේදී (ටයි කොන් ඩෝ පූර්වගාමියා) ජනතාව එකිනෙකාට එරෙහිව තරඟ කරනු ඇත. ඇතැම් විට තරඟවල ජයග්‍රාහකයා ගමේ නායකයා හෝ හමුදා ජෙනරාල්වරයෙකු බවට පත්විය.
ජාතීන්ගේ සංයෝජනය
688 A.D.  දී සිල්ලා කොගුරියෝ සහ බේක්ජේ යටත් කර ගනී. ජයග්‍රහණය දිගු කලක් නොපවතින අතර රජය විසිරී යයි. පසුව, කොගුරියෝ නැවත නැඟිට සිල්ලා සහ බේක්ජේ ජය ගනී, කොරියෝ රාජවංශය නිර්මාණය කිරීමෙන් කොරියාව එක් වරක් ඒකාබද්ධ කරයි.
රාජවංශය වර්ධනය වීමට පටන් ගැනීම
කොරියෝ රාජවංශයේ (ක්‍රි.ව. 918 - 1392) යුධ පුහුණුව සඳහා සටන් කලාවන් භාවිතා කරන ලදී. කොරියෝ ආරම්භයේ දී, සටන් කලා හැකියාවන් සියලු හමුදා නිලධාරීන් සඳහා පූර්ව අවශ්‍යතාවක් විය. තායික්යොන් ශිල්ප ක්‍රම ප්‍රගුණ කළ තරුණ ශිෂ්‍යභටයින් තනතුරු සඳහා තරඟ කිරීමෙන් හමුදා නිලධාරීන් ලෙස උසස් කළේය. මෙම තරඟ පාලනය කළ නීති රීති සහ විනිශ්චය ප්‍රමිතීන් නිසා විද්වතුන් පවසන්නේ ටයි කොන් ඩෝ ක්‍රීඩාව ආරම්භ වූයේ මේ අවස්ථාවේ කොරියෝ රාජවංශයේ බවයි.
කොරියෝහි රජවරු ක්‍රීඩාවට ද ප්‍රිය කළහ. ඔවුන් සුබක්කි (තායික්යොන් තරඟ) පැවැත්වූ අතර ජයග්‍රාහකයන්ට ත්‍යාග ප්‍රදානය කළහ. සුබාකි මහජනයා අතර ජනප්‍රිය වූ අතර රජතුමා ඔවුන්ගේ ගම්මාන පරීක්ෂා කිරීමට හා සංචාරය කිරීමට පිටත්ව යන සෑම අවස්ථාවකම සුබකි තරඟ සංවිධානය කළේය.
කුක්ජකම් යනු කොරියෝ ජාතික විශ්ව විද්යාලය වන අතර එය එකල ඉහළම අධ්‍යාපන ආයතනයකි. කුක්ජකම් ව්‍යාප්ත වී විද්‍යාත්මකව සුබක්කි එහි ඉහළම මට්ටමට ගෙන ඒමට සමත් විය. කොරියෝ ලොව පුරා රටවල් සමඟ වෙළඳාම් කිරීමට පටන් ගත්තේ මෙම කාලය තුළ ය. විදේශිකයන් සුබක්කි විසින් අල්ලා ගනු ලැබූ අතර එය පසුව ලොව පුරා ව්‍යාප්ත විය. කොරියෝ කොරියාව ලෙස විදේශ වෙළෙඳුන් විසින් නම් කරන ලදී.
චොසුන්(හෝ යී)යී රාජවංශය කොරියාවේ අවසාන රාජවංශය වන අතර එය 1392 සිට 1910 දී අවසන් විය. කොරියෝ සහ බේක්ජේ මෙන්ම යී රාජවංශයද සොල්දාදුවන් තෝරා ගැනීමේ අරමුණින් සුබක්කි තරඟ පැවැත්වීය. කෙසේ වෙතත්, යී රාජධානිය සටන් කලාවට වඩා සාහිත්‍ය කලාවට වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට පටන් ගත්තේය. පළමු සටන් කලා පෙළපොත වන මූයා දෝබා ටොංජි ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබුවේ මෙම නව සාහිත්‍ය අවධාරණයෙන් විය හැකිය (1790). Mooyae Doba Tongjee හි එක් එක් සුබක්කි තාක්ෂණය නිරූපණය කරන නිදර්ශන අඩංගු වන අතර, එහි සිව්වන වෙළුමේ වර්තමාන ටයිකොන්ඩෝ පූම්සේ වලට සමාන වන අත් ශිල්ප ක්‍රම පිළිබඳ නිදර්ශන 38 ක් අඩංගු වේ.
ජපන් හිංසනය සහ බලපෑම
1910 දී සිතාගත නොහැකි දෙයක් සිදු විය: ජපානය කොරියාව ආක්‍රමණය කළේය. 1910 සිට දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසන් වන තුරුම ජපානය කොරියාවේ ආධිපත්‍ය දැරීය. මෙම කාලය තුළ ජපාන යටත් විජිත රජය සුබක්කි සහ ටයික්යොන් ඇතුළු සියලුම ජන ක්‍රීඩා තහනම් කළේය. එබැවින් සුබක්කි සහ ටේකියොන් රහසිගතව පුහුණුවීම් කරන ලදී. ජපානය කොරියානු භාෂාව සහ කොරියානු පවුලේ නම් භාවිතා කිරීම පවා තහනම් කළේය. මාර්තු පළමු ව්‍යාපාරය ලෙස හැඳින්වෙන මිලියන සංඛ්යාත කොරියානුවන් නිදහස උදෙසා මහජන, අවිහිංසාවාදී උද්ඝොශණ පැවැත්වූ නමුත් ඔවුන්ට විදේශීය ආධාරයක් නොතිබූ අතර ජපානයේ ආධිපත්‍ය ද සුරක්ෂිත විය. කොරියානු ජනතාවගේ පීඩාව අවසන් වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී ජපානය පරාජය කිරීමෙනි.කොරියාවේ මල් පිපීම ආරම්භ විය.
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ ක්වාන්ස් කිහිපයක් මතු විය. ඒවා නම් "චුන්ග් ඩෝ ක්වාන්", "මූ ඩුක් ක්වාන්", "යුන් මූ ක්වාන්", "චැං මූ ක්වාන්", "ඔහ් ඩෝ ක්වාන්", "ජි ඩෝ ක්වාන්", "චි ඩෝ ක්වාන්" සහ "ගීත මූ ක්වාන්". 1955 දී මෙම ක්වාන්වරු තායි සූ දෝ නමින් එක්සත් වූහ. අවුරුදු දෙකකට පසු, ටේක්වොන් (කොගුරියෝ, සිල්ලා, බේක්ජේ සහ කොරියෝ රාජවංශයන් විසින් අනුගමනය කරන ලද) සමඟ සමානකම් දැක්වීම සඳහා ටයි කොන් ඩෝ යන නම භාවිතා කරන ලදී.
ජෙනරාල් චෝයි හොං-හායි
ජෙනරාල් චෝයි හොං-හායි හට කොරියානු පොලිසිය, හමුදාව සහ ගුවන් හමුදාව ටයිකොන්ඩෝ පුහුණුව ලබා ගැනීමට අවශ්‍ය විය. කොරියානු ටයිකොන්ඩෝ සංගමය (KTA)1965 දී ජෙනරාල් චෝයි යටතේ පිහිටුවන ලදී. ජෙනරාල් චෝයිගේ හිතවතෙක් KTA හි ජාත්‍යන්තර ශාඛාවක් පිහිටුවීමට ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය: ජාත්‍යන්තර ටයිකොන්ඩෝ සම්මේලනය (ITF) ජෙනරාල් චෝයි එසේ කිරීමට පෙර ජෙනරාල් චෝයිගේ හිතවතා දකුණු රජය පැහැර ගත් අතර ඔහු ඇමරිකාවට පලා ගොස් වසර දෙකකට පසුව ITF ස්වාධීන සංවිධානයක් ලෙස ස්ථාපිත කළේය (International Taekwondo Federation) ඒ 1973 දීය, බොහෝ උද්ඝොශණ වලින් පසුව, KTA ලෝක ටයිකොන්ඩෝ සම්මේලනය බවට පත්විය. WTF (World Taekwondo Federation) ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව විසින් පිළිගෙන ඇති අතර එය 2000 වසරේදී ඔලිම්පික් ක්‍රීඩාවක් ලෙස ඇතුළත් කළේය.
සිංහල භාෂා පරිවර්තනය සහ සටහන - එන්.ජී.සී.ජයරත්න
ක්‍රීඩා පුහුණුකරු (අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය)
ටයිකොන්ඩෝ ජාතික විනිසුරු (ශ්‍රී ලංකා ටයිකොන්ඩෝ සංගමය)
ටයිකොන්ඩෝ ජාත්‍යන්තර කළු පටි තුන්වෙනි ශ්‍රේණිය(කොරියාව)
ටයිකොන්ඩෝ ක්‍රීඩකයින්
ප්‍රවර්ගය:ටයිකොන්ඩෝ ප්‍රවර්ගය:කොරියානු සටන් ක්‍රම ප්‍රවර්ගය:කොරියානු වචන හා පදමාලා
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රහාරක ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ගය:මිශ්‍ර සටන් ක්‍රම ශෛලීන් ප්‍රවර්ගය:කොරියානු සම්භවයක් සහිත ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ,  උතුරු මැද පළාතේ,   අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
හැඳින්වීම
පිහිටීම
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු මායිමට වන්නට පිහිටා ඇති අතර උතුරු මැද පලාතට අයත්ය
මායිම්
උතුරට හා ඊසාන දිගට කලා ඔය ද, දකුණු හා නිරිත දිගින් කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයද, කැකිරාව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය නිරිත දෙසින් ද ඊසාන දෙසින් තඹුත්තේගම ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයද පිහිටා ඇත.‍ මුළු වර්ග ප්‍රමාණය ව.කි.මි.144.5කි.
භූගෝලීය ලක්ෂණ
මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 100-125 අතර පිහිටා ඇත. පරිණත භූ තල ලක්ෂණ සහිත සමාකාර පාංශු මතුපිටක් ඇත. කොට්ඨාසයේ මැද හා උතුරු ප්‍රදේශයට වන්නට රතු දුඹුරු පස ද උතුරු ප්‍රදේශයේ මැටි ලෝම පසක්ද දක්නට ඇත. වාර්ෂික වර්ෂාපතනය අඟල් 50-75 අතර පවතී. අවම වර්ෂාපතනයක් මැයි-සැප්තැම්බර් අතර කාලයේ දක්නට ඇති අතර එම කාලයේ මෙහි මධ්‍ය උෂ්ණත්වය සෙ.අං. 30 අවට පවතී. පොදුවේ වියලි කාලගුණ තත්වයක් පවතී නමුත් මහවැලි එච් කලාපයේ පිහිටි ග්‍රාම නිලධාරී තුලාන් 16ක තත්වය මෙම තත්වයෙන් මදක් අපගමණය වේ. කොට්ඨාසයේ ඇති මුළු ඉඩම් ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 14450 කි මෙයින් හෙක්ටයාර 1870 පමණ රක්ෂිත හා කැලෑ වේ මෙය මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 13.5% පමණ ‍වේ. කොට්ඨාසය හරහා ගමන් කරන ප්‍රධාන මාර්ග 03 කි
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
ජර්මනිය සමග යුද්ධය අවසාන වීමෙන් පසු රඳවා ගෙන සිටින අය නිදහස් කරන ලෙස ඉල්ලමින් පැන නැගුණු මහජන මතය දැඩි විය. 1945 මැයි 30 දින ඒ.පී.ජයසූරිය රඳවා ගෙන සිටින නිදහස් අරගලයේ උද්ඝෝෂකයින් කොන්දේසි රහිතව නිදහස් කළ යුතු යැයි රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට විසඳුමක් ඉදිරිපත් කළේය. එම ඉල්ලීමට අනුමැතිය ලැබුණි. විරුද්ධ වූයේ බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් නම් කළ දෙදෙනකු පමණි. එහෙත් ඔවුන් නිදහස් කරන ලද්දේ උපවාසයකින් පසු තවත් දින දෙකක් ගත වීමෙන් අනතුරුවයි. නිදහස් කරන ලද අය වීරයින් සේ පිළිගෙන රටපුරා උපහාර පවත්වන ලදී. වාමාංශිකයියෝ යුද්ධයට පෙර තිබූ තත්වයට වඩා බලවත් වූහ.
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
කොට්ඨාසය තුලින් ගමන් කරන මහව-මඩකලපුව දුම්රිය මාර්ගයේ අවුකන හා නෑගම දුම්රිය ස්ථාන දෙක පිහිටා ඇත.
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
යුද්ධය පැවති කාලය තුළ ඇති වූ කලබලකාරී තත්වයන් මර්දනය කිරීමෙන් පාලනය කළ නමුත් එකල පනවන ලද නියමයන් ලිහිල් කිරීමත් සමග මහජනතාවගේ කෝපය උත්සන්න විය. සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට කොළඹ ට්‍රෑම් රථ සේවය, වරාය, ආදී ස්ථානවල වර්ජන රැල්ලක් ඇති විය.
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ඓතිහාසිකව වැදගත් වන ස්ථාන
ධාතු සේන රජතුමා විසින් ඉදිකරන ලද අවුකන ‍ඓතිහාසික ශෛලමය අවුකන පිළිම වහන්සේ කලාවැව, විජිතපුර පංසල, රැස්වෙහෙර පංසල මෙම කොට්ඨාසයට ඉතා යාබදව පිහිටා ඇත.
රජයේ පරිපාලන ව්‍යුහය
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
නොවැම්බරයේදී ලංකා සම සමාජ පක්ෂයේ මූලිකත්වයේන් 'ඕල් සිලොන් යුනයිටඩ් මෝටර් වර්කර්ස් යුනියන්' (All ceylon united motor workers union) විසින් දිවයින පුරා වර්ජනයක් දියත් කරන ලදී. එන්.එම්.පෙරේරා, පිලිප් ගුණවර්ධන සහ තවත් නායකයින් අත්තඩංගුවට ගත් නමුත් වර්ජනය සාර්ථක විය.
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය හා ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය සභාව විසින් ප්‍රධාන වශයෙන් සිදුකරයි. ගල්නෑව පොලීසිය, ගල්නෑව රජයේ රෝහල, සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය, ශ්‍රී ලංකා මහවැලි අධිකාරියේ කොට්ඨාස කාර්යාලය,ගල්නෑව තැපැල් කාර්යාලය අනෙකුත් ප්‍රධාන රාජ්‍ය ආයතන වේ. කොට්ඨාසය ගම් 71 කින් සමන්විතවන ලෙස ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 30කට බෙදා ඇත. ආර්ථික, සමාජීය හා පරිසර තත්ව මෙම වසම් 30හිම සමාන නොවන අතර මහවැලි එච් කලාපයේ පිහිටා ඇති ග්‍රාම නිලධාරී වසම් 16 ක වැඩි ආර්ථික, සමාජය  වර්ධනයක් දක්නට ඇත.
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම ටෙලිනාට්‍ය නළුවා සම්මානය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම ටෙලිනාට්‍ය නළුවා සම්මානය වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී තිරයේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකේය නළුවා සඳහා වාණිජ සන්නාම රැසක් සමඟ සම්බන්ධිත කිංඩම් ඔෆ් රයිගම් විසින් පිරිනමනු ලැබේ.
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
වී බූසලයකට රු 8/- ක් ගෙවීමේ පදනම මත රජය විසින් වී එකතු කිරීමට එරෙහිව සමස්ත ලංකා ගොවි සම්මේලනය (All Ceylon Peasant Congress) ක්‍රියාත්මක විය. ඇතැම් පළාත්වල ගොවීහු රජයට වී දීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. මේ නිසා සිය ගණනකට එරෙහිව නඩු පවරන ලදී. 1946 දී සම්මේලනය රාජ්‍ය මණ්ත්‍රණ සභාව දක්වා පා ගමනක් සංවිධානය ක‍ෙළ්ය. ඔවුහු සහල් එකතු කිරීම අත්‍යවශ්‍ය නීතිය ඉවත් කරන ලෙස ඇමතිවරුන්ට බලකර සිටියහ.
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම ටෙලිනාට්‍ය නළුවා සම්මානය
මෙම සම්මානය ප්‍රථම වරට ලබා දුන්නේ 2005 වසරේදීය. එතැන් සිට මෙම කීර්තිමත් ශූරතාව දිනාගත් අයගේ ලැයිස්තුවක් පහත දැක්වේ.
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ජනගහනය
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
1946 දී රජයේ සේවකයන් (දුම්රිය සේවය ද ඇතුළුව) ආරම්භ කළ වර්ජනය වරාය ගෑස් කොම්පැනිය ආදී ආයතන දක්වා විහිදී ගොස් මහා වැඩ වර්ජනයක් බවට පත් විය. පාලකයෝ මුලදී සාකච්ඡා සඳහා අවස්ථාවක් නොදුන්හ. එහෙත් අන්තිමට වැඩ බැලූ ආණ්ඩුකාරවරයා රාජ්‍ය සේවා වෘත්තීය සමිති සම්මේලනයේ නියෝජිතයින් හමුවීමට එකඟ විය. මෙම නියෝජිතයින්ට උපදෙස් සැපයූ එන්.එම්.පෙරේරා පොලීසිය විසින් අත් අඩංගුවට ගන්නා ලදී. එහෙත් වැඩ වර්ජකයෝ ඔහු නැතිව අවසාන තීරණයකට පැමිණීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ. අවසානයේ පෙරේරා නිදහස් කළ අතර විසඳුමක්ද ඇති විය.
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
මුළු ජනගහනය 34718 ක් වන අතර වාර්ෂික ජනගහන වර්ධන වේගය 1.13%ක් පමණ වේ (ජන හා නිවාස සංගණන තොරතුරු 2011)
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
කෙසේ වෙතත් වැඩ බැලූ ආණ්ඩුකාරවරයා දුන් පොරොන්දු ඒ ආකාරයෙන් ඉටු නොකළේය. දෙවැනි මහා වැඩ වර්ජනය 1947 මැයි - ජුනිවලදී ආරම්භ විය. මෙම නැගී සිටීම මර්දනය කිරීමට පොලීසියට සහය වීම සඳහා ලංකා ආරක්ෂක බලකාය (Ceyion Defence -Force) කැඳවන ලදී. කොළඹ හයිඩ් පාක් හි පැවති වර්ජකයන්ගේ රැස්වීමකින් පසු කොළොන්නාව බලා යන ගමනේදී, දෙමටගොඩදී පොලීසිය විසින් පිරිසට පිට පිට තබන ලද වෙඩි පහරකින් රජයේ ලිපිකරු සේවා සංගමයේ වී.කන්දසාමි ජීවිතක්ෂයට පත් විය. වැඩවර්ජනය මැඩ පැවැත්වීමට ගත් ක්‍රියාමාර්ගය සාර්ථක විය. කෙසේ වෙතත් බිත්තිවල ලියැවුණු ප්‍රකාශවලින් බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයන්ට දන්වා සිටියේ "ඔවුන් ඉක්මනට නොගියහොත් එලවා දමනු ඇත." යනුවෙනි. බොම්බේ මියුටිනි (Bombay Mutiny) නොහොත් බොම්බේ හමුදා කැරැල්ල සහ ඉන්දියන් හමුදාව තුළ ඇති වුණු එවැනි තවත් කලබලකාරී තත්වයන් හේතුකොට ගෙන බ්‍රිතාන්‍යයන් ඉන්දියාවෙන් පසු බැසීම ආරම්භ කළහ. ශ්‍රී ලංකාවේදී ඔවුන්ගේ තත්වය අස්ථිර විය හැක.
ගල්නෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
තොරතුරු සැපයීම  - ඩබ්.එම්. රජිත සුරංග, ප්‍රාෙද්ශීය ලේකම් කාර්යාලය, ගල්නෑව
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
පශ්චාත් යුද කැළඹිලි තත්වය
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Sri_Lanka_independence_struggle#Post-war_unrest
කිරිඔරුව අම්බලම
කිරිඔරුව අම්බලම ශ්‍රී ලංකාවේ දැකගත හැකි ඉපැරණි අම්බලම් අතුරින් එකකි. එය බණ්ඩාරවෙල ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් අමුණුදෝව ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබේ.
කිරිඔරුව අම්බලම, අංක 1586 දරණ ගැසට් පත්‍රය යටතේ 2009.01.23 දිනදී බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ, බණ්ඩාරවෙල ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාශයට අයත් පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් ලෙසට ප්‍රකාශයට පත් කොට තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අම්බලම් ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
මුත්තයියා සහාදේවන්
මුත්තයියා සහාදේවන් යනු ලක්ෂ්මන්_කදිර්ගාමර් ඝාතනයට සම්බන්ධයෙන් අත්අඩංගුවට පත්වුවත් චෝදනා ඔප්පු කිකිමකින් තොරව දඬුවම්විඳි පුද්ගලයෙකි.
2005.08.13 වන දින. සහාදේවන් සිය බිරිඳ සමඟ කිරුළපන පොළට ගොස් එමින් සිටිය දී කොළඹ අරපාධ කොට්ඨාශයෙන් (CCD) අත්අඩංගුවට පත්වන ඔහු රැගෙන යන්නේ බුලර්ස් පාරේ පිහිටි තලේසිංහම් නමැත්තෙකුගේ නිවෙසක් කරා ය. එහිදී එම නිවසේ බැල්කනිය අසළ තිබුණු ගසක අතු පෙන්වා ඒවා කැපුවේ ඔහු විසින්දැයි ප්‍රශ්න කරන ලදී. ඔහු විසින් එම අතු ඊට මාසයකට පමණ පෙර දවසක කපන ලද බව පිළිගත් අතර ඒවා කපන්නට යෙදුණේ තමන්ගේ ඉල්ලීම මත බව තලේසිංහම් නමැති නිවෙස් හිමිකරුද ඒ මොහොතේ පැවසූ බව කියවේ. කෙසේ වෙතත් හිටපු විදේශ අමාත්‍ය ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් මහතා ඝාතනය සඳහා වෙඩි තැබුණේ මෙකී නිවසේ බැල්කනියට ආසන්න කවුළුවක් තුළින් බවට කියැවුණු හෙයින් සහාදේවන් අත් අඩංගුවට ගෙන කොළඹ අපරාධ කොට්ටාශයට රැගෙන යන ලදී.
සහාදේවන් පවසන ආකාරයට ඔහුගේ ජීවිකාව සඳහා කළ කුලී වැඩ අතර මෙම තලේසිංහම් නමැත්තාගේ නිවසේ බැල්කනිය දෙසට වැවෙන පිහිඹියා ගසක අතු කපා දැමීමද මාස එක හමාරකට පමණ වරක් දිගින් දිගට ම ඔහු අතින් කෙරුණකි. එදින ද ඔහුට එහි විශේෂයක් තිබී නැත. එමෙන් ම මෙම තලේසිංහම් නමැත්තා හිටපු ඉහළ පොලිස් නිලධාරියකුගේ පුතෙකු බවද කියවෙන අතර ඔහු මේ සිද්ධියට අදාලව අත් අඩංගුවට පත් වන්නේද නැත. කෙසේ නමුත් කොළඹ අපරාධ කොට්ටාශයට ගෙනයනු ලදුව ඔහුව ප්‍රශ්න කිරීම ඇරඹෙන්නේ ම ” ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් මහත්තයාට වෙඩි තියන්න උදව්කරේ තමුසෙද ?” යනුවෙන් නැඟෙන පැණයක් සමඟ ම මුහුණට එල්ල කෙරෙන දරුණු පා පහරකිනි. මා මුලින් සඳහන් කළ පරිදි ඔහුගේ ඉදිරි දත් හතරක් අහිමි කෙරෙමින් ඉතිරි දත් ඇද කෙරෙන්නේ මේ පා පහරිනි.
CCDයේ මාස තුනක් රඳවා තැබෙන ඔහු 2005.11.16 වන දින රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කරනු ලැබේ. ඉන් පසුව 2008 වසරේ දී කොළඹ අංක 1 මහාධිකරණයේ HC/4226/08 නඩු අංකය යටතේ සහාදේවන්ට එරෙහිව නඩු පැවරෙන්නේ ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් මහතා ඝාතනය කිරීමට කුමන්ත්‍රණය කිරීම සහ ඊට අනුබල දීම චෝදනා යටතේ ය. මෙම නඩුවෙහි චූදිතයින් අතර එල් ටී ටී ඊ නායක ප්‍රභාකරන්, එහි බුද්ධි අංශ නායක පොට්ටු අම්මාන් වැන්නන් සහ සහාදේවන්ගේ දුරකථනයේ තිබූ අංකයක් නිසා අත් අඩංගුවටගත් ඔහුගේ අසල්වැසි ඥාතියකු වන බාබු නමැත්තෙකුද වෙයි. සහාදේවන් පවසනා ආකාරයට මෙකී කොටි නායකයින් සමඟ කුමන්ත්‍රණය කරනු තබා ඔහු එතෙක් කොටි සංවිධානයේ සාමාජිකයකු ඇසින් දැක හඳුනා හෝ නොමැත.
ත්‍රස්ත පනත යටතේ කට උත්තරය ගත් ආකාරය
සහාදේවන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට උපයෝගී කරගැනීමට  තිබුණේ  ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ ඔහුගෙන් ලබාගත් බව කියැවෙන පාපොච්චාරණ ලියැවිල්ලක් පමණි. නිසි අධ්‍යාපනයක් නොලද බැවින් සිංහල භාෂාව තබා දෙමළ භාෂාවවත් හරිහැටි ලිවීමට කියවීමට නොදන්නා සහාදේවන් එකී පාපොච්චාරණය නම් ලියැවිල්ලේ අඩංගුවූයේ කුමක්දැයි කියා අදටත් හරිහැටි දැන සිටියේ ද නැත. කදිරගාමර් මහතා ඝාතනය කෙරුණු දවසේ සහාදේවන්ගේ හැසිරීම පිළිබඳව ප්‍රශ්න කිරීමට යැයි කියමින් ඔහුගේ දියණිය ද CCD යට රැගෙන ගොස් රාත්‍රිය වනතුරා ප්‍රශ්න කිරීමට ලක්කෙරුණු සහ ඔහුගේ බිරිඳගේ සොයුරාද රැගෙන ගොස් ප්‍රශ්න කෙරුණු වටපිටාවක ‘නිදහස් කිරීම’ සඳහා යැයි පවසමින් ඉදිරිපත් කෙරුණු ඕනෑම ලියවිල්ලකට ඔහු අත්සන් තැබීමද අරුමයක් නොවේ.
මියයාම
දැඩි ලෙස දියවැඩියා රෝගයෙන් පීඩා විඳිමින්, නිසි ප්‍රතිකාරයක් ද නොමැතිව දෑස් පෙනීම ද දුර්වල වෙමින් සිටි මේ අසරණ මිනිසා  අවසානයේ දියවැඩියාව විසින් ඔහුගේ වකුගඩු ද  බිලිගත් කළ 2019 ජූනි 22 දින මිය ගියේ සිර ගෙදරදීම නෙකළ වරදක් වෙනුවෙනි.
මයුරපාද මධ්‍ය විද්‍යාලය
Mayurapada Central College (මයුරපාද මධ්‍ය විද්‍යාලය)
අපගේ දැක්ම දේශයේ අභිමානය රකිමින් ලෝක ප්‍රජාවට සේවය කළ හැකි පූර්ණ මිනිසෙකු බිහි කිරීම
මෙහෙවර ප්‍රකාශය අනාගත අභියෝගයන් සාර්ථකව ජය ගැනීමට අවශ්‍ය නිපුණතා හා පෞර්ෂයිය ගුණාංග සංවර්ධනය කර ගැනීම පිණිස සිසුන්ට ඉගෙනුම් අවස්ථා ජනිත කිරීම උ‍දෙසා පාසල සතු සියලු ශක්තීන් ඵලදායී ලෙස යොදා ගනිමින් වැඩසටහන් සංවිධානය කොට ක්‍රීයාත්මක කිරීම අපගේ මෙහෙවර වේ
මයුරපාද මධ්‍ය විද්‍යාලය යනු කන්නංගර මහතාග‍ෙ මධ්‍ය විද්‍යාල සංකල්පය මත බිහි වූ පාසලකි. හිටපු නාවික හමුදාපතිතුමාදˌ වයඹ පළාත් ප්‍රධාන අමාත්‍ය දයාසිරි ජයස‍ෙකර මහතාද මයුරපාදයට ආඩම්බරයකි.
කැඹිතිගොල්ලෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කැඹිතිගොල්ලෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ,  උතුරු මැද පළාතේ,   අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මයුරපාද මධ්‍ය විද්‍යාලය
Founded in		:- 5th January 1944	‍‍‍‍ Founder Principal		:- G. Jayasena	‍‍‍‍ No. of students initially		:- 69	‍‍‍‍ No. of teachers initially		:- 06	‍‍‍‍ Medium		:- English (Sinhala medium started since 1952)	‍‍‍‍ Parents Teachers Association Founded in		:- 1945	‍‍‍‍ Senior School Certificate classes started in		:- 1953	‍‍‍‍ Golden Era of the school		:- 1948-1961(Period of Principal Mr. A.P.T.De Vass	‍‍‍‍ Name of the School		:- Mayurapada Central College	‍‍‍‍ Address		:- Narammala	‍‍‍‍ No. of the School		:- 17198	‍‍‍‍ Grade of the School		:- 1A	‍‍‍‍ District		:- Kurunegala	‍‍‍‍ Zone		:- Giriulla	‍‍‍‍ Division		:- Alawwa	‍‍‍‍ Extent of the land		:- 12 Acres & 26 perches	‍‍‍‍
කැඹිතිගොල්ලෑව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය
මයුරපාද මධ්‍ය විද්‍යාලය
වැඩිදුර විස්තර සදහා පිවිස‍ෙන්න -www.mayurapada.lk
දිනේෂ් චන්දිමාල්
ලොකුගේ දිනේෂ් චන්දිමාල් (උපත 18 නොවැම්බර් 1989) යනු වෘත්තිමය ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙක් සහ ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් හිටපු  සීමිත ඕවර නායකයාද වෙයි. දක්ෂ සහ ජව සම්පන්න දකුණතින් පිත්ත හසුරුවන යෙදෙන පිතිකරුවෙකු වන මොහු සියළු ආකෘතින්හී කඩුළු රකින්නා වෙයි. හේ දැනට ටෙස්ට්, එදිජා සහ වි20ජා යන සියළු ආකෘතින්හී උප නායකයාද වෙයි.
2012 අයිසීසී ලෝක විස්සයි20 තරගාවලියෙහි දෙවැනි තැනගත් කණඩායමෙහි සහ 2014 අයිසීසී ලෝක විස්සයි20 තරගාවලියෙහි ජයග්‍රාහක කණ්ඩායමෙහි චන්දිමාල් ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ඉටු කල ක්‍රීඩකයෙක් විය. 2014 අයිසීසී ලෝක විස්සයි20 තරගාවලියෙහි පළමු කාණ්ඩයෙහි තරග තුලදී ඔහු ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමට නායකත්වය  සැපයූ නමුදු, මඳ  ඕවර සීඝ්‍රතාවය නිසා ඔහුට තරග තහනමක් පැනවුණු අතර ඉනික්බිතිව  තරගාවලියෙහි සෙසු තරග සඳහා කණ්ඩායමෙහි ඔහුගේ ස්ථානයද ඔහුට අහිමි විය. නිත්‍ය නායකයා නොමැති විටෙක චන්දිමාල් බොහෝ විටෙක වි20ජා නායකයා ලෙසින් පත් කෙරෙයි.
පාසැල් ක්‍රිකට්
ගැටවරයෙකු ලෙසින් චන්දිමාල් ඔහුගේ ක්‍රිකට් අභිවෘත්තිය ඇරඹුවේ ඔහුගේ පළමු පාසැල වූ අම්බලන්ගොඩ,  ධර්මාශෝක විද්‍යාලයෙනි. පසුව ඔහු අධ්‍යාපනය සඳහා කොළඹ, ආනන්ද විද්‍යාලයට ඇතුළු වූ අතර, එහිදී වයස-17 න් පහළ කණ්ඩායමට නායකත්වය සැපයීය. 2008 වසරෙහිදී, විදුහලෙහි මුල් පෙළ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමෙහි නායකයා වශයෙන් පත් කෙරුණු ඔහු, එම තරග වාරයෙහිදී විදුහලට එකහෙළා ජයග්‍රහණ 13 ක් හිමි කර දෙමින්ශ්‍රී ලංකා පාසැල් ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ නව සටහන් තැබීය. මුළු ලකුණු 1,580 ක් සහිතව 1,000 ලකුණු ගණන අභිබවා ගිය පළමු පාසැල් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා වූ අතර, 2009 වසරෙහිදී වසරෙහි පාසැල් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සම්මානය හිමි කර ගති. පාසැලෙන් ඉවත්වූ පසු, ඔහු නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් සමාජය හා එක් විය.
ඉලංගෙයි තමිළ් අරසු කච්චි
ඉලංගෙයි තමිළ් අරසු කච්චි (ITAK) යනු රටෙහි  ශ්‍රී ලාංකීක දෙමළ  වාර්ගීය සුළුතරය නියෝජනය කරන  ශ්‍රී ලාංකීක දේශපාලන පක්ෂයකි. එය පළමුවෙන් ආරම්භ කරන ලද්දේ 1949 දී සමස්ත ලංකා දෙමළ කොංග්‍රසයෙන් (ACTC) බිඳී ගිය පාර්ශවයක් ලෙසිනි. 1972දී ITAK පක්ෂය ACTC සහ ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය (CWC) හා එක්ව දෙමළ විමුක්ති පෙරමුණ පිහිටුවා ගත් අතර, එහි නම පසුව දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ ලෙසින් වෙනස් කරන ලදි. 2004 වන තුරු නිද්‍රාශීලිව සිටි ITAK පක්ෂය දෙඑවිපෙ හි සිදුවූ බිඳීමකට අනතුරුව යළිත් සක්‍රීය දේශපාලන පක්ෂයක් ලෙසින් යළි-ස්ථාපිත විය. ITAK යනු දෙමළ ජාතික සන්ධානයෙහි සංඝටක පක්ෂයකි.
චාලට්ස් වෙබ්
චාලට්ස් වෙබ් වනාහි ගෞරවාන්විත ඇමරිකානු කතුවරයෙකු වන ඊ. බී. වයිට් විසින් ලියන ලද ත්‍යාග ලබන ළමා නවකතාවක් වන අතර, චාලට්ස් නමැති නුවණක්කාර මකුළුවා විසින් විල්බර් නමැති ඌරාව පශුඝාතනයෙන් බේරා ගන්නා අයුරු මෙම කතාවෙන් නිරුපනය වේ. මෙම පොත ගැරත් විලියම්ස් විසින් රූප සටහන් යොදා 1952 දී ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශයට පත් කොට ඇත.
අනුරාධපුර මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කය (තාවකාලික)
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කය ප්‍රවර්ගය:මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්ක - ශ්‍රී ලංකා
ස්වදේස්
ස්වදේස් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ආශුතෝෂ් ගෝවාරිකර් විසින් රචනා කොට, නිෂ්පාදනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2004 ඉන්දියානු හින්දි-භාෂා නාට්‍ය චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ශාරුඛ් ඛාන්, ගායත්‍රී ජෝශි, කිශෝරි බල්ලල් විසිනි. දයා ශංකර් පාණ්ඩේ, රාජේශ් විවේක්, ලේඛ් ‍ටන්ඩන් මෙහි සහාය චරිත නිරූපණය සිදුකරන අතර, මක්රන්ද් දේශ්පාණ්ඩේ මෙහි විශේෂ නිරූපණයක් ද සිදුකරයි. මුදාහැරීමෙන් අනතුරුව, සර්වත්‍ර විචාරක ප්‍රශංසා ලද මෙම චිත්‍රපටය හින්දි සිනමාවේ අග්‍රකෘතියක් ලෙස සැලකේ.
සුමරියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය
සුමරියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය
thumb|
දකුණු ඉරාකයේ ඌර්හි මහා සිගුරුටය
සුමරියානුවරු ක්‍රි.පූ. 4 වන සහස්‍රයේ සිට ක්‍රි.පු. 3 වන සහස්‍රය දක්වා මෙසපොටේමියාවේ (වර්තමානයේ ඉරාකයේ) ජීවත් වූ මිනිසුන් ‍කොට්ඨාශයකි. ඔවුන්ගේ නිපුණත්වය පෙන්වන නිර්මාණ අතර සිගුරුට් ගොඩනැඟිල්ල, උසස් මැටි ‍ගඩොල්වලින් කළ ගොඩනැඟිලි ‍වේ.
අමුද්‍රව්‍ය
මැටි ගඩොල් ගොඩනැඟිලි ටික කලක් යන විට දිරාපත් වේ. එම නිසා ඒවා කලින් කලට ඉවත් කර මට්ටම් කර නැවත එම ස්ථානයේම ගොඩනැංවීම සිදු වුණි. මෙම නිත්‍ය නැවත ගොඩනැංවීම නිසා නඟරවල තත්වය උසස් විය. එම නඟර අවට නඟරවලට වඩා උසස්ව පෙණුනි. ටෙල්ස් ලෙස හැඳින්වෙන මේවා පුරාණ පෙරදිගින් සොයා ගැනීමට ඇත. සුමරියානු සිලින්ඩර සන්නස්වල ද ඉපියාවලින් සාදන ලද නිවාස ගැන විස්තර වේ. ඒවා මෑතක් වන තෙක් දකුණු ඉරාකයේ මාෂ් අරබ්ස් විසින් සාදන ලද නිවාස වැනිය.
සුමරියානු දේවස්ථාන හා මාළිගා තැනීමට මුක්කු ගැසීම්, බිත්තියේ ඇතුළට නෙරීම්, අර්ධ කුළුණු හා මැටියෙන් කළ ඇණ වැනි උසස් අමුද්‍රව්‍ය හා තාක්ෂණ යොදා ගන්නා ලදී.
ලේඛකයෝ ද සුමරියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ වැදගත් කාර්ය භාරයක් ඉෂ්ට කළහ. ඒ ආණ්ඩුව, උච්චත්වය හෝ රාජකීයභාවය වෙනුවෙන් කළ නිර්මාණ පිළිබඳ වාර්තා තැබීමෙනි.
සිගුරුට්ස්
වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ සුමරියානු ගොඩනැඟිලි වර්ගය වන්නේ සිගුරුට්ය. ඒවා මුදුනතෙහි ඉදිකළ දේවස්ථාන සහිත විශාල තට්ටු සහිත වේදිකාය. එවැනි සිගුරුට්ස් ශුද්ධ වූ බාබෙල් කුළුණු සඳහා ද හේතු පාදක වන්නට ඇත. (එටමනන්ති)
උබායිඩ් කාලයේ ඉදි වූ සිගුරුට්ස් ඉදි කරන ලද්දේ මැටි ගඩොල්වලින් තනන ලද වේදිකාවක් මත ඉතා උස් වන ලෙසය. මෙම විශාල වේදිකා මත ක්‍රමයෙන් කුඩා වන සම කේන්ද්‍රික වේදිකා ගොඩනැංවිණි. ප්‍රොටෝ ලිටරේට් යුගයට අයත් ආකාරයේ බිම් මට්ට‍මේ තැනූ දේවස්ථාන ද ඒ අතර තිබිණි. ඒවා සිගුරුට් හැඩයට ඉදි කෙරුණු නවීන ගොඩනැඟිලිවලට සමාන විය. බොහෝ දේවස්ථානවල එහි කැටයම් කළ ශිලා ලේඛන තිබී ඇත. උඩායර් හි ද එවන් ශිලා ලේඛනයක් ඇත.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Sumerian_architecture
ටීක් බෝල
කුඩා බෝල වර්ගයකි. සාමාන්‍යයෙන් වීදුරු වලින් සාදන මේවා බොහෝවිට ළමුන් සෙල්ලම් කිරීමෙදී යොදාගනී.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:බෝල
දිවුල්
දිවුල්, විටමින්, කැල්සියම්, පොස්පරස්, තන්තු, ප්‍රෝටීන හා යකඩ වැනි පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලින් අනූන ය. දිවුල් ආහාරයට ගැනීමෙන් ආහාර ජීරණ පද්ධතිය හා සම්බන්ධ ගැටලු සමනය වේ. එහි ඇති සංඝටක, මළබද්ධය දුරු කිරීමට සමත් වෙනවා මෙන් ම, බඩෙහි ඇති වන රිදීම්, අපහසුතා දුරු කරයි. එසේ ම එයට පාචනය, මළබද්ධය ආදී රෝග තත්ත්ව සුව කිරීමේ හැකියාව ද ඇත. එය ප්‍රති දිලීරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරමින්, ආහාර ජීරණ පද්ධතියට ආරක්ෂාව ලබා දෙයි.
දිවුල් යනු ප්‍රෝටීනවලින් සමන්විත,මාංශපේශිවල ශක්තිමත් බව වැඩි කරන පලතුරකි. එසේ ම, වකුගඩුවල සෞඛ්‍යමත් බව සඳහා මෙන් ම, අක්මාවේ සුවතාව සඳහා ද යෝග්‍ය පලතුරකි. බීටා කැරෝටින තයමින් මෙන් ම, රයිබෝප්ලේවින් ද අඩංගු දිවුල්, සර්ප දෂ්ඨනය සඳහා ප්‍රතිකාරයකි. එය, මැලේරියාව වැනි රෝගවලින් ආරක්ෂා වීමට ද උදවු වේ. දිවුල් ආහාරයට ගැනීමෙන්, පිළිකා ඇති වීමේ අවදානම අවම වේ. එහෙත්, දිවුල් වැඩි වශයෙන් ආහාරයට ගැනීම, සමහර විටෙක අහාර ජීර්ණය සඳහා අහිතකර ලෙස බලපෑ හැකි ය. එසේ ම, තයිරොයිඩ් ගැටලු ඇති පුද්ගලයන් සඳහා දිවුල් සුදුසු නැත.
විද්‍යාත්මක නාමය ස්වභාවය හා ව්‍යාප්තිය
දිවුල් යනු උණුසුම් දේශගුණයක් සහිත ප්‍රදේශ වල හොඳින් වැවෙන ශාකයක් ලෙස හැඳින්විය හැකි අතර එහි සැකැස්ම ද උණුසුම් දේශගුණයකට අනුවර්තනය වී ඇති ආකාරයක් දකින්නට ලැබෙනවා. එනම් එම ශාකයේ කඳ තද ගතියකින් යුතු වෙනවා මෙන්ම කටු සහිත වෙනවා. තවද එහි කොලද ඉතා කුඩා වෙනවා. ඒවා වියලි දේශගුණයකට ආවේණික ලක්ෂණ ලෙස හඳුන්වන්නට පුළුවන් වෙනවා. මෙලෙස හඳුනා ගත හැකි දිවුල් ශාකයේ උද්භිත විද්‍යාත්මක නාමය වන්නේ Limonia acidissima යන්නයි. මෙම දිවුල් සාමාන්‍යයෙන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවේ wood-apple යන නාමයෙන් හැඳින්වුවද එය තවත් නම් කිහිපයකින් හඳුන්වනු දකින්නට හැකි වෙනවා. එනම් එය අලින්ගේ ප්‍රියතම පලතුරක් වන නිසා elephant-apple යන නමින් ද monkey-fruit ආදී වශයෙන් හැඳින්වේ. මෙය ඉන්දියාවට ආවේණික ශාකයක් ලෙස හඳුනා ගත හැකි වන අතර එය ශ්‍රී ලංකාව, තායිලන්තය, හා දකුණු ආසියාව ආශ්‍රිත ප්‍රදේශයේ දී දැක ගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා.
ඉන්දියාව තුළ දිවුල් සඳහා වසර 4000 ක පමණ අතීතයක් ඇතැයි සැලකෙනවා. දිවුල් ගසක් සාමාන්‍යයෙන් අඩි 30ක පමණ උසට වැඩෙන අතර දිවුල් ගෙඩියක් සාමාන්‍යයෙන් සෙන්ටිමීටර 5-9 පමණ විශ්කම්භයකින් යුක්ත වෙනවා. එම දිවුල් ගෙඩියේ වටේට පිහිටා ඇති ආවරණය ඉතාමත් ඝන වන අතර එයින් ඇතුලත මදය දුඹුරු පැහැති වෙනවා මෙන්ම සුදු පැහැති දිවුල් බීජ එම මදය තුළ දැකගැනීමට හැකි වෙනවා. දිවුල් ගසෙහි ආහාරයට ගන්නා කොටස වන්නේ එම මදය වන අතර එය මදය පමණක් ද, රසවත් පානයක් ලෙස ද, ජෑම් ලෙස සකසා ද අහාරය සඳහා භාවිතා කරනු දකින්නට පිළිවන් වෙනවා.
ඖෂධීය හා පෝෂණ ගුණ
මෙලෙස දිවුල් ශාකය පිලිබඳව හඳුනා ගැනීමට හැකි වන අතර එහි ඇති පෝෂණ ගුණය පිලිබඳව සලකා බලන විට එය විටමින්, කැල්සියම්, පොස්පරස්, තන්තු, ප්‍රෝටීන හා යකඩ වනි පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලින් අනූන වෙනවා.
මෙම දිවුල් සතු ඖෂධීය ගුණය හා පෝෂණ ගුණය පිලිබඳව සලකා බලන විට ඒවා මේ ආකාරයෙන් හඳුනා ගැනීමට හැකියාව ලැබෙනවා. මෙම දිවුල් ආහාරයට ගැනීමෙන් ආහාර ජීරණ පද්ධතිය හා සම්බන්ධ ගැටළු සමනය කිරීමට හැකි වෙනවා. එනම් එහි ඇති සංඝටකයන් මලබද්දය දුරු කිරීමට සමත් වෙනවා මෙන්ම බඩෙහි ඇති වන රිදීම්, අපහසුතාවයන්ද දුරු කරවනවා. එසේම එයට පාචනය, මලබද්ධය ආදී රෝග තත්ත්ව සුව කිරීමේ හැකියාවක්ද පවතිනවා. එය ප්‍රති දිලීරකයක් ලෙස ක්‍රියා කරමින් ආහාර ජීරණ පද්ධතියට ආරක්ෂාවක්ද ලබා දෙනවා.