cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
ඉන්දියාව
පුහුණුකරු: 🇮🇳 රවි ශාස්ත්‍රි
පඨන මාත්‍ර මතකය
පඨන මාත්‍ර මතකය(රොම්/Read-only memory-ROM) යනු පරිගණක වල හා වෙනත් ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වල භාවිත වන අනෂ්‍ය (non-volatile) මතක වර්ගයකි. මෙහි ගබඩා කරන දත්ත පහසුවෙන් හෝ ඉක්මනින් වෙනස් කිරීම් වලට භාජනය කළ නොහැකි බැවින් බොහෝවිට ස්ථීරාංග (firmware) ගබඩා කිරීමට යොදාගැනේ. (ස්ථීරාංග යනු නිතර යාවත්කාලීන නොකරන, දෘඪාංග හා බැඳුනු මෘදුකාංග වර්ගයකි.) thumb|283px|EPROM එකක්
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
ඉන්දියාව
දීපක් චාහර්, ශ්‍රේයාස් අයියර් සහ අක්සාර් පටෙල් පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස නම් කරන ලදී.
පඨන මාත්‍ර මතකය
නෂ්‍ය නොවන මතකය යනු එහි ඇති දත්ත සහ තොරතුරු ස්ථාවරව පවතින අතර විදුලිය විසන්ධි වූ විට එකී දත්ත වලට කිසිදු හානියක් සිදු නොවන මතක වර්ගයකි. දියෝඩ අනුකෘති (Diode matrix) හා පසුකාලීන මාස්ක් රොම් (එම්-රොම්/mask ROM-MROM) වැනි දෘඩ රැහැන්ගත (hard-wired) මතකයන් හැඳින්වීම සඳහා පඨන මාත්‍ර මතකය යන්න ‍යෙදේ.
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
අයර්ලන්තය
අයර්ලන්තය 2021 සැප්තැම්බර් 9 වන දින ක්‍රීඩකයින් 18 දෙනෙකුගෙන් යුත් තාවකාලික සංචිතයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. එය ඔක්තෝබර් මස මුලදී ක්‍රීඩකයින් 15 දෙනෙකුගෙන් යුත් ප්‍රධාන සංචිතයකට අඩු වනු ඇත. 2021 ඔක්තෝබර් 8 වන දින, අවසන් ක්‍රීඩකයින් 15 දෙනා ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, ෂේන් ගෙට්කේට්, ග්‍රැහැම් කෙනඩි සහ බැරී මැකාති පොරොත්තු සංචිතය ලෙස නම් කරන ලදී.
පඨන මාත්‍ර මතකය
මුල් කාලයේ රොම් තුළ ඇති දත්ත වැරදි නම් හෝ යාවත්කාලීන කිරීමක් අවශ්‍ය වූ විටෙක විවික්ත පරිපථ වෙනස් කළ හැකි වුවද, එසේ නොහැකි සංයුක්ත පරිපථ (අයිසී/integrated circuits-ICs) ඵලරහිත තත්වයට පත්විය. ඇතැම් භාවිතයන් හිදී මෙම විශාල අවාසියක් වන මෙම තත්වය මගහැර වර්තමානය වන විට සාපේක්ෂව දියුණු රොම් චිප නිපදවා ඇත.
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
අයර්ලන්තය
පුහුණුකරු: ග්‍රැහැම් ෆෝඩ්
පඨන මාත්‍ර මතකය
එබැවින් වර්තමානය වන විට රොම් යනුවෙන් හඳුනවන මතකය, සාමාන්‍ය භාවිතයේදී 'පඨන මාත්‍ර ලක්ෂණය' (කියවීමට පමණක් හැකි) පෙන්වන නමුත් විශේෂ තාක්ෂණික උපක්‍රම භාවිතයෙන් වෙනස් කළ හැකි මතකයක් වේ. මෙසේ යම් නිවැරදි කිරීමක් හෝ ස්ථීරාංග යාවත්කාලීන කිරීමක් සඳහා රොම් මකාදැමීම, ප්‍රතික්‍රමලේඛනය (re-programme) කිරීමට අදාළ  උපාංග හා සැකසීම් සාමාන්‍ය පරිශීලකයන් අතරේ භාවිත නොවේ.එය සිදුකරනුයේ විශේෂ පුහුණුවක් ලැබූ තාක්ෂණ ශිල්පීන් විසිනි.
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
නැමීබියාව
නැමීබියාව ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 සැප්තැම්බර් 10 දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
පඨන මාත්‍ර මතකය
ඉතිහාසය
ජැකුවාඩ් වියන යන්ත්‍ර වල පඨන මාත්‍ර මතක භාවිත විය. ඝන-අවස්ථා (solid-state) රොම් හි සරලතම ආකාරය අර්ධ සන්නායක තාක්ෂණය තරම්ම පැරණිය.
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
නැමීබියාව
පොරොත්තු ක්‍රීඩකයා ලෙස මොරිෂස් න්ගුපිට නම් කෙරිණි.
නෙදර්ලන්තය
නෙදර්ලන්තය ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 සැප්තැම්බර් 10 දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස ටෝබියාස් විසී සහ ෂේන් ස්නේටර් නම් කර ඇත.
නවසීලන්තය
නවසීලන්තය ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 අගෝස්තු 10 දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය. ඇඩම් මිල්න් ආබාධ ආවරණ ක්‍රීඩකයා ලෙස නම් කරන ලද අතර, පසුව නවසීලන්ත සංචිතයට ආබාධයකට ලක්වූ ලොකී ෆර්ගසන් වෙනුවට පත් කරන ලදී. එංගලන්තයට එරෙහි අවසන් පූර්ව තරගයේදී අතක ආබාධයක් හේතුවෙන් ඩෙවෝන් කොන්වේ නවසීලන්ත අවසන් මහා තරගයට ඇතුළත් නොවීය.
ඕමානය
ඕමානය ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 සැප්තැම්බර් 8 දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
පුහුණුකරු: දුලිප් මෙන්ඩිස්
පකිස්ථානය
පාකිස්තානය ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 සැප්තැම්බර් 6 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 2021 ඔක්තෝබර් 8 වන දින, පාකිස්තානය ඔවුන්ගේ සංචිතය යාවත්කාලීන කරන ලද අතර, අසාම් ඛාන් සහ මොහොමඩ් හස්නයින් වෙනුවට සර්ෆරාස් අහමඩ් සහ හයිඩර් අලි ඇතුළත් විය. කුෂ්දිල් ෂා වෙනුවට ෆකාර් සමාන් ද පොරොත්තු ලැයිස්තුවෙන් සම්පූර්ණ කණ්ඩායමට ගෙන යන ලදී. පසුදින, කොන්දේ ආබාධයක් හේතුවෙන් සොහයිබ් මක්සූඩ් පාකිස්තාන සංචිතයෙන් ඉවත් විය. ඔහු වෙනුවට ෂොයිබ් මලික් නම් කර ඇත.
පුහුණුකරු: 🇵🇰 සක්ලයින් මුෂ්ටාක්
උස්මාන් කදීර්, ෂානාවාස් දහානි සහ කුෂ්දිල් ෂා පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස නම් කරන ලදී.
පැපුවා නිව්ගීනියාව
පැපුවා නිව්ගිනියාව ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 අගෝස්තු 24 දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
පුහුණුකරු: 🇮🇹 කාල් සැන්ඩ්‍රි
ස්කොට්ලන්තය
ස්කොට්ලන්තය 2021 සැප්තැම්බර් 9 වන දින ක්‍රීඩකයින් 17 දෙනෙකුගෙන් යුත් තාවකාලික සංචිතයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය. එය 2021 ඔක්තෝබර් 10 වන දින ක්‍රීඩකයින් 15 දෙනෙකුගේ සංචිතයකට හා පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් දෙකක් දක්වා වෙනස් කරන ලදී. මයිකල් ජෝන්ස් සහ ක්‍රිස් සෝල් පොරොත්තු සංචිත ලෙස නම් කරන ලදී. ජොෂ් ඩේවි ඔවුන්ගේ අවසන් තරග තුන සඳහා ස්කොට්ලන්ත සංචිතයෙන් ඉවත් කරනු ලැබුවේ ඉකිලි ආබාධයක් හේතුවෙනි. ඔහු වෙනුවට ජෝන්ස් නම් කර ඇත.
පුහුණුකරු: ෂේන් බර්ගර්
දකුණු අප්‍රිකාව
දකුණු අප්‍රිකාව ඔවුන්ගේ සංචිතය 2021 සැප්තැම්බර් 9 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
පුහුණුකරු: මාර්ක් බවුචර්
ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකා සංචිතය 2021 සැප්තැම්බර් 12 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 2021 ඔක්තෝම්බර් 1 වන දින ශ්‍රී ලංකාව පැතුම් නිශ්ශංක, මිනෝද් භානුක, අශේන් බණ්ඩාර, ලක්ෂාන් සඳකැන් සහ රමේෂ් මෙන්ඩිස් ඔවුන්ගේ සංචිතයට එක් කළේය. ශ්‍රී ලංකාව තරඟාවලිය සඳහා ඔවුන්ගේ අවසන් සංචිතය 2021 ඔක්තෝබර් 10 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ප්‍රාදේශීය රෝහල් - වර්ගය C
ප්‍රාදේශීය රෝහල් - වර්ගය C යනු ශ්‍රී ලංකා රජයේ රෝහල් වර්ගයකි.
වි20 ලෝක කුසලානය 2021 කණ්ඩායම් සංචිත
ශ්‍රී ලංකාව
පුහුණුකරු: මිකී ආතර්
පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස අකිල ධනංජය, බිනුර ප්‍රනාන්දු, ලහිරු කුමාර සහ පුලින තරංග නම් කර ඇත. ළහිරු මධුශංක ශ්‍රී ලංකා සංචිතයෙන් ඉවත් කරනු ලැබුවේ අස්ථි කැඩීමක් හේතුවෙනි. ඔහු වෙනුවට මිනෝද් භානුක නම් කර තිබේ. 2021 ඔක්තෝබර් 16 වන දින, ශිරාන් ප්‍රනාන්දු ද පොරොත්තු ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස නම් කර ඇත.
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්
බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් කණ්ඩායම 2021 සැප්තැම්බර් 9 වන දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 2021 ඔක්තෝබර් 20 දින, ෆේබියන් ඇලන් වළලුකර ආබාධයකින් ඉවත් වූ පසු, ෆේබියන් ඇලන් වෙනුවට අකේල් හොසේන් පත් විය. 2021 ඔක්තෝම්බර් 27 වන දින, ආබාධයක් හේතුවෙන් ඕබෙඩ් මැකෝයි ඉවත් කිරීමෙන් පසු, ඕබෙඩ් මැකෝයි වෙනුවට ජේසන් හෝල්ඩර් පත් කරන ලදී.
පුහුණුකරු: ෆිල් සිමන්ස්
ජේසන් හෝල්ඩර්, අකේල් හොසේන්, ෂෙල්ඩන් කොට්‍රෙල් හා ඩැරන් බ්‍රාවෝ පොරොත්තු ක්‍රීඩකයන් ලෙස නම් කරන ලදී.
ප්‍රාථමික වෛද්‍ය සත්කාර එකක
ප්‍රාථමික වෛද්‍ය සත්කාර එකක යනු ශ්‍රී ලංකා රජයේ රෝහල් වර්ගයකි.
සාපේක්‍ෂ පැති
මිනිසා හෝ වෙනත් සත්ත්වයෙකුට සාපේක්‍ෂව අවකාශයේ පැති සාපේක්‍ෂ පැති නම් වේ.
ජෝසුන්හි හ්යොන්ජොං රජ
පසුබිම
හ්යොන්ජොං උපත ලැබූයේ 1641දී හ්යෝජොං රජුගේ පළමු පුත්‍රයා ලෙසයි. යි යොන් යනුවෙන් නම් ලද ඔහු උපත ලද සමයේ ඔහුගේ පියා චීනයේ මැංචු ක්විං රාජවංශයේ සිරභාරයේ පසු විය. ඔහු උපත ලැබූයේ ෂෙන්යැංහි ය. 1644දී මිං රාජවංශය පරාජයට පත්කොට නිල වශයෙන් ක්විං රාජවංශයේ අගනුවර බෙයිජිං වෙත ගෙනයාමට පෙර මැංචු අගනුවර වූයේ ෂෙන්යැං ය. 1645දී සිය පියා සමග කොරියාවට පැමිණි ඔහු 1651දී කිරුළහිමි කුමරු තනතුරට පත් විය.
සාපේක්‍ෂ පැති
ප්‍රධාන පැති
ප්‍රවර්ගය:සාපේක්‍ෂ පැති
ජෝසුන්හි හ්යොන්ජොං රජ
හ්යෝජොංගේ අවමංගල්‍යය පිළිබඳ මතභේදය (යේසොං මතභේදය)
1659දී, හ්යෝජොං රජු මියයාමත් සමග හ්යොන්ජොං ‍ජොසොන්හි රජ බවට පත් විය. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයේ ප්‍රථම කටයුත්ත වූයේ හිටපු රජුගේ අවමංගල්‍යය පිළිබඳ කටයුතු යෙදීමයි. මධ්‍යස්ථ මතධාරී බටහිර පක්ෂය සහ නිදහස් මතධාරී දක්ෂිණ පක්ෂය, ඉන්ජෝ රජුගේ දෙවන බිරිඳ වූ ජංර්යොල් රැජින කොන්ෆියුසියානු අවමංගල ක්‍රමය අනුව කෙතරම් කලක් අවමංගල වස්ත්‍ර පැළඳිය යුතු දැයි විවාද කරන්නට විය. සොං සි-යොල්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් බටහිර පක්ෂය පැවසූයේ ඇය එම වස්ත්‍ර හැඳිය යුත්තේ එක් වසරක් පමණක් බවයි. නමුත් හියෝ ජොක්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් දක්ෂිණ පාක්ෂිකයන් එය වර්ෂ 3ක් විය යුතු බවට තර්ක කළහ. මෙම මතභේදය ගොඩනැගුණේ යම් තැනැත්තකුගේ දෙවන සුළු පුත්‍ර රජකු මියගිය විට එම තැනැත්තා අනුගමනය කළ යුතු අවමංගල සම්ප්‍රදායය පිළිබඳ පෙර කොන්ෆියුසියානු වාර්තා නොතිබීමයි. බටහිර පාක්ෂිකයන් මෙම දෙවන සුළු පුත්‍රයකු පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කරන විට, දක්ෂිණ පාක්ෂිකයන් වසර 3ක් යෝජනා කළේ හ්යෝජොං රජුගෙන් පසුව කෙලින්ම සිහසුනට පත් වූයේ ඔහු නිසායි.
අවසාන තීරණය ගැනීමට තරුණ හ්යොන්ජොං රජුට භාර විය. ඔහු එක් වසරක කාල සීමාව තේරී ය. එමගින් බටහිර පක්ෂය ප්‍රමුඛ පක්ෂය ලෙස පිළිගැනිණි. නමුත් ඔහු රාජකීය අධිකාරයට බටහිර පාක්ෂිකයනගෙන් එල්ල විය හැකි තර්ජන වැළැක්වීමට ඔහු හියෝ ජොක්ව අග්‍රාමාත්‍ය කාර්යාලයෙන් ඉවත් නොකළේ ය. මෙලෙසින් දක්ෂිණ පාක්ෂිකයින් සහ බටහිර පාක්ෂිකයින් අතර අරගලය තීව්‍ර වූයේ අවමංගල කරුණ සම්බන්ධයෙනි. මීට පෙර 1623දී මහා උත්තර පක්ෂය බිඳ වැටීමෙන් පසුව, බටහිර පක්ෂය සහ දක්ෂිණ පක්ෂය හ්යෝජොං රජු යටතේ දේශපාලන සන්ධානයක් ඇතිකර ගෙන තිබිණි. නමුත් පසුව මෙම අවමංගල කරුණ සම්බන්ධයෙන් දෙපාර්ශ්වය දැඩි ඝට්ටනයකට පත්වීම වළක්වාලිය නොහැකි විය.
හ්‍යොන්ජොං රජු විසින් පළමුව බටහිර පාක්ෂිකයන්ගේ වසරක කාලය ක්‍රියාත්මක කරවීමෙන් සහ දක්ෂිණ පාක්ෂික හියෝ ජොක් අග්‍රාමාත්‍ය තනතුරෙහිම රැඳවීමෙන් මෙම පක්ෂ දෙක අතර සමතුලිතතාව පවත්වා ගත්තේ ය. කෙසේනමුත් 1674දී, හ්යෝජොංගේ බිරිඳ වූ ඉන්සොන් රැජින සහ හ්යෝජොංගේ මව මියයාමත් සමග මෙම අවමංගල කරුණ නැවත කරලියට පැමිණියේ ය. දක්ෂිණ පාක්ෂිකයන්ට ජේඋයි අගබිසව අවමංගල වස්ත්‍ර වසරක් පළඳිනු දැකීමට අවශ්‍ය වූ අතර, බටහිර පාක්ෂිකයන්ට අවශ්‍ය වූයේ එය මාස නවයක කාලයක් සඳහා පමණි. මේ අවස්ථාවේදී හ්යොන්ජොං රජු දක්ෂිණයන්ගේ මතය අනුමත කිරීම හේතුවෙන් දක්ෂිණ පක්ෂය ප්‍රමුඛ පක්ෂය බවට පත් විය. 1675දී හ්යොන්ජොං මියයාමෙන් පසුව ද මෙම මතවාදය යළි පැනනැගිණි. එය සමථයකට පත්කරන ලද්දේ හ්යොන්ජොංගේ පුත්‍රයා වූ සුක්ජොං රජු විසිනි. සුක්ජොං විසින් මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් විවාද කළ සියලු දෙනාව නෙරපා දමන ලදී. මෙම මතවාදය හ්යොන්ජොං යුගයේ නිල ඉතිහාසය ලිවීමට ද බලපෑවේ ය. පළමුව එය ප්‍රධානව දක්ෂිණ පාක්ෂියන් විසින් ලියනු ලැබුව ද, පසුව බටහිර පාක්ෂික ඉතිහාසඥයින් විසින් එය ප්‍රතිශෝධනය කරන ලදී.
කාර්ය සාධනය
1666දී ‍හ්යොන්ජොංගේ රාජ්‍ය සමයේ, වසර තිහක් පමණ රැඳවුම් භාරයේ පසු වූ ලන්දේහි ජාතික හෙන්ඩ්‍රික් හැමල් කොරියාව අතහැර නැවත නෙදර්ලන්තය වෙත පැමිණි අතර, ඔහු විසින් කොරියාවේ සිය අත්දැකීම් ඇසුරින් ජොසොන් රාජවංශය පිළිබඳ ග්‍රන්ථයක් රචනා කරන ලදී. ඉන් මෙම කුඩා රාජධානිය බොහෝ යුරෝපීයයන්ට හඳන්වා දෙන ලදී.
ජොසොන් රාජධානිය ක්විං රාජවංශයේ යටත් රාජ්‍යයක් බවට පත්ව සිටි හෙයින් ‍හ්යොන්ජොං විසින් හ්යෝජොං රජුගේ උතුරු ආක්‍රමණ සැලසුම නවතා දමන ලදී. මීට අමතරව, මිං රාජවංශයට එරෙහි ජයග්‍රහණ රැසක් අත්කරගත් ක්විං රාජවංශය බොහෝසෙයින් බලවත්ව පැවතිණි. නමුත් සත්-අවුරුදු යුද්ධයෙන් සහ මැංචු ආක්‍රමණ දෙකකින් පරිහානියට පත්ව තිබූ දේශීය හමුදාව ප්‍රතිනිර්මාණය සහ පුළුල් කිරීම තවදුරටත් හ්යොන්ජොං අතින් සිදු විය. මීට අමතරව ඔහු විසින් තාරකා විද්‍යාව සහ මුද්‍රණ ක්ෂේත්‍රය වැඩිදියුණු කරන ලදී. තව ද හ්යොන්ජොං විසින් ඥාතීන් සහ එකම පෙළපත් නාමය සහිත පුද්ගලයන් අතර විවාහය තහනම් කරන ලදී. 1675දී හ්යොන්ජොං මියගිය අතර, ඔහුගේ පුත් සුක්ජොං බලයට පත් විය.
ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ නූතන නිරූපණ
හන් සං-ජින් විසින් 2012 රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ හොස් ඩොක්ටර් තුළ හ්යොන්ජොං රජුගේ චරිතය නිරූපණය කරයි. හ්යොන්ජොංගේ සොයුරිය වූ සුඛ්වි කුමරිය ද මෙහි සහාය චරිතයකි. ජෑං ඔක්-ජොං, ලිවිං බයි ලව් නැමැති රූපවාහිනී කතාමාලාව තුළ ද ඔහුගේ චරිතය දක්නට ලැබෙයි.
අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්ද
මෙය, 1952, 1980, 2008, 2036 හෝ 2064 වැනි, ජනවාරි 1 දින අඟහරුවාදා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම අධික අවුරුද්දක්  (ඩොමිනිකල් අකුර FE) සඳහා,  දින දසුන වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුන ප්‍රවර්ගය:ජූලියානු දින දසුන
චන්ද්‍ර කලා
thumb|300px|The lunar phases and [[librations in 2021 as viewed from the Northern Hemisphere at hourly intervals, with titles and supplemental graphics]] thumb|300px|The lunar phases and [[librations in 2021 as viewed from the Southern Hemisphere at hourly intervals, with titles and supplemental graphics]]
Lunar phase (or Moon phase) refers to the appearance of the illuminated portion of the Moon as seen by an observer, usually on Earth. The lunar phases vary cyclically as the Moon orbits the Earth, according to the changing relative positions of the Earth, Moon, and Sun. One half of the lunar surface is always illuminated by the Sun (except during lunar eclipses), and is hence bright, but the portion of the illuminated hemisphere that is visible to an observer can vary from 100% (full moon) to 0% (new moon). The boundary between the illuminated and unilluminated hemispheres is called the terminator.
Overview
right|thumb|360px|The lunar phase depends on the Moon's position in orbit around the Earth, and the Earth's position in orbit around the sun. This diagram looks down on Earth from north. Earth's                                  rotation and the Moon's orbit are both counter-clockwise here. Sunlight is coming in from the right, as indicated by the yellow arrows. From this diagram we can see, for example, that the full moon will always rise at sunset, and that the waning crescent moon is high overhead around 9:00 AM local time.
It might be expected that once every month when the Moon passes between Earth and the Sun during a new moon, its shadow would fall on Earth causing a solar eclipse. Likewise, during every full moon, we might expect the Earth's shadow to fall on the Moon, causing a lunar eclipse. We do not observe a solar and lunar eclipse every month because the plane of the Moon's orbit around the Earth is tilted by about 5 degrees with respect to the plane of Earth's orbit around the Sun. Thus, when new and full moons occur, the Moon usually lies to the north or south of a direct line through the Earth and Sun. Although an eclipse can only occur when the Moon is either new or full, it must also be positioned very near the intersection of Earth's orbit plane about the Sun and the Moon's orbit plane about the Earth (that is, at one of its nodes). This happens about twice per year, and so there are between 4 and 7 eclipses in a calendar year. Most of these are quite insignificant; major eclipses of the Moon or Sun are relatively rare.
චන්ද්‍ර කලා නාමකරණය
කාලයත් සමග වෙනස්වන සඳෙහි කලාවන් වල නම් :
thumb|center|nofloat|800px|සඳෙහි කලාවන්, උත්තරාර්ධගෝලයට දිස්වන අයුරින්.
thumb|right|200px|Animation of the Moon as it cycles through its phases, as seen from the Northern Hemisphere. The apparent wobbling of the Moon is known as [[libration.]]
When the Sun and Moon are aligned on the same side of the Earth, the Moon is "new", and the side of the Moon visible from Earth is not illuminated by the Sun. As the Moon waxes (the amount of illuminated surface as seen from Earth is increasing), the lunar phases progress from new moon, crescent moon, first-quarter moon, gibbous moon and full moon phases, before returning through the gibbous moon, third-quarter moon, crescent moon and new moon phases. The terms old moon and new moon are interchangeable, although new moon is more common. Half moon is often used to mean the first- and third-quarter moons.
left|thumb|80px|Gibbous (red) and crescent (blue) shapes.
When a sphere is illuminated on one hemisphere and viewed from a different angle, the portion of the illuminated area that is visible will have a two-dimensional shape defined by the intersection of an ellipse and circle (where the major axis of the ellipse coincides with a diameter of the circle). If the half-ellipse is convex with respect to the half-circle, then the shape will be gibbous (bulging outwards), whereas if the half-ellipse is concave with respect to the half-circle, then the shape will be a crescent.
In the northern hemisphere, if the left side of the Moon is dark then the light part is growing, and the Moon is referred to as waxing (moving towards a full moon). If the right side of the Moon is dark then the light part is shrinking, and the Moon is referred to as waning (moving towards a new moon). Assuming that one is in the northern hemisphere, the right portion of the Moon is the part that is always growing.
දින දසුන
The average calendrical month, which is 1/12 of a year, is about 30.4 days, while the Moon's phase (synodic) cycle repeats every 29.53 days. Therefore the timing of the Moon's phases shifts by an average of about one day for each successive month. If you photographed the Moon's phase every day for a month, starting in the evening after sunset, and repeating approximately 25 minutes later each successive day, ending in the morning before sunrise, you could create a composite image like the example calendar below from May 8, 2005 to June 6, 2005. Note that there is no picture on May 20 since a picture would be taken before midnight on May 19, and after midnight on May 21. For a similar reason, if you look at a calendar listing moon rise or set times, there will be days where the moon neither rises nor sets.
කොට්ටම්බා
කොට්ටම්බා නැමැති ශාකය Terminalia catappa යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හදුන්වනු ලබයි. ගිණිකොන ආසියාතික රටවලට දේශීය වූ කොට්ටම්බා ශාකය ගර්ම කලාපීය රටවල් වන පකිස්ථානය, ඉන්දියාව ඇතුළු දකුණු ආසියාතික රටවල ව්‍යාප්තව ඇත. මෙම ශාකය ශ්‍රී ලංකාවට මැලේසියාවෙන් හඳුන්වා දී ඇති. කොට්ටම්බා ශාකය පත්‍ර විශාල වීම, සමාන්තර අතු විහිදීම ආදී ගති ලක්ෂණ හේතුවෙන් සෙවන ලබාදෙන ශාකයක් ලෙස හැඳින්වේ. එක ම ශාකය ගැහැණූ පිරිමි මල් හඳුනා ගත හැකිය. කොට්ටම්බා ගස ලුණු සහිත පසට ඔරොත්තු දෙන ශාකයක් වෙන හෙයින් මුහුදු වෙරළ ආශ්‍රිතව සිටුවීමට ගත හැකිය. කොට්ටම්බා ගෙඩි කුරුල්ලන් හා වවුලන්ගෙන් ව්‍යාප්ත වන අතර, ජලය පා වී ගොස් ව්‍යාප්ත වේ. කොට්ටම්බා ගෙඩි වල ඇති මදය ඉතා ප්‍රණිත ආහාරයක් ලෙස ආහාරයට ගත හැකිය. තවද ගෙඩි සහ මුල් අදිය ටැනින් සපයන අතර, මුළු ශාකයම ඖෂධීය ගුණාංගවලින් යුක්තය.
විවිධ රෝග පාලනය කරමින් දීර්ඝායුෂ ලබා දෙන්නක් සේ සැළකෙන කොට්ටම්බා විසල් කොළ සහිතව අලංකාර රටාවකට අතු විහිදෙන, ශාකයක්. උදෑසනම පිපෙන පියකරු මල් නිසා ‘පුබුදන්නා ‘ ලෙස හැඳින්වෙනවා. ආසියානු අප්‍රිකානු ඕස්ට්‍රේලියානු රටවල් ගණනාවක දක්නට ලැබෙන ශාකය ප්‍රභේද 80කින් පමණ යුක්තයි. මෙරට බටු හා පෙතන් වශයෙන් ලොකු කුඩා දෙවර්ගයක් ඇති බව සඳහන්. යුරෝපීය රටවල වටිනා ඖෂධිය ආහාරයක් සේ සැලකෙන ආමන්ඩ් ඇටවලට රුවින් ගුණයෙන් කොට්ටන් ඇට සමානවන නිසාදෝ tropical almond, ඉන්දියන් ආමන්ඩ්, මලබාර් ආමන්ඩ්, යනාදි නම්වලින් කොට්ටම්බා හඳුන්වනු ලබනවා. ඉදුණු විට රතු හා කහ පැහැති ගෙඩි දක්නට ලැබෙන අතර පොත්ත අසල ඇති මාංශල කොටස පලතුරක් සේත්, ඝන ඇටය තුළ ඇති දුඹුරු පොත්තකින් වැසුණු සුදු මදය ඇට වර්ගයක් සේත් ආහාරයට ගනු ලබනවා. ඇටයේ පොත්ත හැර බැද කුඩුකර කිතුල් පැණි හා මිශ්‍රකර අග්ගලා සකසනවා. එය බැදීමෙන් මෙන්ම පිසීමෙන්ද, ආහාරයට ගත හැකි වුවත් වඩාත් ගුණදායක වන්නේ අමුවෙන් ආහාරයට ගැනීමෙනුයි. විටමින් E බහුල B-නියැසින් ප්‍රෝටීන්, යකඩ සින්ක් මැග්නීසියම් පොටෑසියම් තන්තු අසංතෘප්ත මේද ඇමයිනෝ අම්ල ආදි පෝෂක ගණනාවකින් සපිරි කොට්ටම්බා ප්‍රතිඔක්සිකාරක හා ප්‍රතිශක්තිකරණ ගුණවලින්ද පොහොසත්. එහි ඇති සෙලනියම් මැන්ගනිස් හා ෆැවනොයිඩ් සිරුරට හිතකර විශේෂ කාර්‍යයන් ඉටුකර දෙනවා.
ඖෂධීය ගුණ
කොට්ටම්බා, වට්ටක්කා, කජු රටකජු වැනි ඇට වර්ග ආහාරයට ගැන්මෙන් දීර්ඝායුෂ හිමිවන බව බ්‍රිතාන්‍ය ආහාර සංවිධානය කළ පර්යේෂණයකින් හෙළිවී තිබෙනවා. අමෙරිකාවේ බූස්ටන් සරසවියේ පිළිකා පර්‍යේෂණාංශය වසර 20 ක් පුරා පුද්ගලයන් 119000 කගේ ජීවනරටා අධ්‍ය‍යනයෙන් කළ සොයා බැලීම්වල දී ද කොට්ටම්බා, ඇතුළු ඇට වර්ග ආහාරයෙන් දීර්ඝායුෂ ලැබෙන බව තහවුරුකර ගත්තා. ඒ අනුව දිනපතා ඇට මිට බැගින් හෝ ඊට වැඩියෙන් ආහාරයට ගත් අයගේ මරණ අනෙක් සාමාන්‍ය අයගේ මරණ අවස්ථාවන්ට වඩා පස් ගුණයක අඩුවීමක් පෙන්නුම් කළා. සතියකට වරක් පමණක් ඇට ආහාරයට ගත් අය ද එසේ නොගත් පිරිසට වඩා 7% කින් ජීවිත කාලය දිගු කරගත්තා. ඇට වර්ග, පිළිකා හා සටන් කළ හැකි සූක්ෂ්ම අණුක සහිත සෛලවලින් යුතු බව පර්යේෂකයන් පෙන්වා දුන්නා.
සිංහ රාශිය
thumb|සිංහ රාශි සංකේතය සිංහ (Leo) (♌) (Greek:, Latin: Leōn), රාශිය රාශි චක්‍රයට අයත් පස්වන රාශියයි.මෙය කටක රාශියත් කන්‍යා රාශියත් අතර පිහිටා ඇත.රාශි චක්‍රයේ අංශක 120-150 අතර කලාපය තුල සිංහ තරකා මණ්ඩලය පිහිටයි.අගොස්තු 15 ත් සැප්තැම්බර් 15 අතර කාලය තුල සූර්‍යයා සිංහ රාශිය මතින් ගමන් කරයි.කිසියම් පුද්ගලයෙකු උපත ලබන අවස්තාවේ දී නැගෙනහිර ක්ෂිතිජයෙන් සිංහ තාරකා රාශිය උදාවී තිබුනහොත් ඔහු සිංහ ලග්නයෙන් උපත ලැබූවකු ලෙස පිළිගනී.
ජොතිෂ්‍ය
වම|thumb|100x100පික්|Cancer and leo, 1602. ජොතිෂ්‍ය යනු මිනිසා විසින් අහසේ ග්‍රහවස්තූන් පිහිටීම් අනුව සකස් කරගත් එක්තරා ශාෂ්ත්‍රයකි.අතීතයේ සිට මානවයා අහසේ තරු රටා ඇසුරු කරගනිමින් විවිධ තොරතුරු අනාවරණය කර ගත්හ එු අතර මිනිස් හැසිරීම් සිතුම් පැතුම් කෙරේද මෙම ග්‍රහ වස්තූන්ගේ බලපෑම ඇතිවන බව පිළිගත්හ.ස්වභාව ධර්මයේ යමයම් සිදුවීම් එක්තරා රටාවකට සිදුවන බව මිනිසා අවබෝධ කරගැනීමත් සමග ජෝතිෂ්‍යය බිහිවූ බව විශ්වාස කරයි. චීන ජෝතිෂ්‍යය ක්‍රිස්තු පූර්ව 3000 පමණ බිහිවී ඇත.ඔවුන් විසින් ඉතා නිවැරදි දිනදර්ශනයක්ද එකළ භාවිතකර ඇත
කොට්ටම්බා
ඖෂධීය ගුණ
කොට්ටන් ඇට මෙන්ම ලෙල්ල සහිත ප්‍රදේශයත් පෝෂ්‍ය ගුණයෙන් සාරවත්. එය ප්‍රෝටීන්වලින් පොහොසත් .තන්තු සහිත කහට රස මිශ්‍ර ලෙල්ල ආශ්‍රිත මදය, රුධිරගත සීනි පාලනයට උපකාරිවනවා. එය ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියටත් හිතකරයි. සම ඇස් දත් හදවත ආදී ශරීරාංග දිගුකලක් සුවපත්ව තැබීමේ හැකියාව කොට්ටන් සතුයි. දිනපතා ඇට ආහාරයට ගැන්මෙන් පිළිකා පමණක් නොව, හදවත් රෝග ද දියවැඩියාවද පාලනය වනවා. පිත්තාශයේ ගල් සෑදීම වළකිනවා. ස්ථූලතාව පාලනයවනවා. මනා රුධිර ධාවනයක් සිදුවන අතර කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම පාලනය වනවා. ආඝාත අවදානමද අවමවනවා. කොට්ටන් සම රැක දෙන අතර චර්ම රෝග, ආසාදන, කුරුළෑ ලප කැළැල් දුරු කර පැහැපත් කර දෙනවා. කොට්ටන් ඇට හා අමු රෝස කැකුළු එළකිරෙන් අඹරා ගෑමෙන් සම පිරිසිදුවී සමේ වියළි බව දුරුවී පැහැපත් වන බව දේශීය වෛද්‍ය ලේඛන වල සඳහන්. ඇස්වල සුද ඇතිවීම, කල් දැමීමටත්, විවිධ ඇස් රෝග වළක්වාලීමටත් කොට්ටන්වලට හැකියි. එය දත් හා අස්ථි ද ශක්තිමත් කර දෙන්නක් වන අතර ඔස්ටියෝ පොරෝසිස් රෝග අවදානම අඩුකිරීමට දායකවනවා. හිසකෙස් වැටීම අඩුකර වර්ධනය කර දෙනවා.
කොට්ටන් බැක්ටීරියා නාශක ගුණයෙන් ද යුක්තයි. එය අජීර්ණ පළවා හරින්නක්. ප්‍රති ප්‍රදාහ ගුණ සහිත එය සන්ධි ආබාධවලට එරෙහිවද ප්‍රතිචාර දක්වන්නක්. ස්නායු පද්ධතියේ මනා ක්‍රියාකාරිත්වයට කොට්ටන් උපකාරිවනවා. එය මොළය වියපත්වීම, පමාකරමින් මතක වර්ධනය කර දෙනවා. වියපත් වීමේ දී ඇතිවන වෙව්ළිම් අසමතුලිතතා ආදිය පාලනය කිරීමට ද උපකාරිවනවා. දිනපතා තේපානයේදී එක්කරගන්නා රස කැවිලි වෙනුවට කොට්ටන් ඇට ග්‍රෑම් 30ක් පමණ එක්කරගත හැක්කේ නම් එය ශරීර සෞඛ්‍යයට ඉතා හිතකරවෙනවා.
සිංහ රාශිය
සම්බන්ධතා
වම|thumb|100x100පික්|Fixed symbol. සිංහ රාශිය ආපෝ ධාතුව හෙවත් ගිනි රාශියක් ලෙස හදුන්වයි.සිංහ රාශිය යේ අධිපතීත්වය රවී හෙත් හිරුට හිමිවේ.සුර්‍යයා සිංහ රාශිගතවන අගොස්තු හා සැප්තැම්බර් අතර කාලය උත්තරාර්ධ ගෝලයට ගිම්හාන ඍතුව උදාවන කාලයයි.වෛදික ජොතිෂ්‍ය මත අනුව සිංහ රාශිය පුරුෂ රාශියකි තිර රාශියකි උත්තර රාශියකි වඳ රාශියකි දීර්ඝ රාශියකි වනචර රාශියකි කෘෘර රාශියකි .සිංහ රාශියේ දී කිසිම ග්‍රහයෙකු උචචත්වයට හෝ නීචත්වයට පත් නොවේ.
ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව
මෝටර් රථ වලින් නිකුත් කෙරෙන දුමෙහි NOx සහ නො දැවුණු හයිඩ්‍රොකාබන (CxHy) අඩංගු වේ. හිරු එළිය හමුවේ හා 15oC ක‍ට ඉහළ උෂ්ණත්වවල දී ඒවා ඕසෝන් ඇල්ඩිහයිඩ, පෙරොක්සි ඇසිටිල් නයිට්‍රේට (PAN), පෙරොක්සි ඛෙන්සිල් නයිට්‍රේට (PBN) යනාදියට පරිවර්තනය වේ. මෙම රසායන ද්‍රව්‍ය සූර්යාලෝකය හමුවේ නිපදවෙන බැවින් මෙය ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාව ලෙස හැඳින්වේ.
ප්‍රකාශ රසායනික ධූමිකාවල බලපෑම්
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:පරිසර දූෂණය
Base Hospitals - Type A
Base Hospitals - Type A යනු ශ්‍රී ලංකා රජයේ රෝහල් වර්ගයකි.
ජනවංශය
ක්‍රි.ව. 19වන සියසේ ලියැවී ඇති සිංහල පොතකි
කෙගෝ
කෙගෝ යනු බටහිර ප්‍රංශයේ සහ උතුරු ස්පාඤ්ඤයේ සුළුතර කොටසකි. 20වන සියවස දක්වාම මෙම ජන කොටස කුලහීනයන් ලෙස සලකනු ලැබුනි.
වර්තමානය
වර්තමානයේ කෙගෝ තවදුරටත් වෙනම සමාජ පන්තියක් නොවේ. මොවුන් බොහෝ දුරට සාමාන්‍ය ප්‍රජාවට උකහා ඇත. බොහෝ කෙගෝ ජනයා තම කෙගෝ බව වසංකරන්නාවූ බැවින් කෙගෝ සංස්කෘතිය ඉතිරිව ඇත්තේ අල්ප වශයෙනි.
ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ රාජධානිය
උදයගිරි රජ මහා විහාරය
උදයගිරි රජ මහා විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ උහන ප්‍රදේශයේ පිහිටි පැරණි රජ මහා විහාරයක් වේ. එය අම්පාර-මහඔය මාර්ගයේ, අම්පාර සිට කිලෝ මීටර 13ක් පමණ දුරින් පිහිටා ඇත. විහාරය අදින් වසර 1000කට පමණ පෙර ඉදිකරන ලද විහාරයක් සේ සැළකේ.
ටෙරෙසා ටෙං
තෙරේසා ටෙං, ආසියාවේ ප්රසිද්ධ තායිවානයේ ගායක, ඇය ආසියානු සුපිරි තරුව හා ආසියානු පොප් සංගීතය රැජින වේ. ඇය චීන ගීත, ජපන් ගීත, ඉන්දුනීසියානු ගීත, කැන්ටොනීස් ගීත, තායිවාන ගීත සහ ඉංග්රීසි ගීත ගායනා කළා. ඇය තායිවානයේ, ජනවාරි 29 උපත ලද 1953. 1967 දී, ඇය: තායිවාන් ඇගේ ප්රථම ඇල්බමය නිකුත් කරන ලදී. 1970 සිට, ඇය, අග්නිදිග ආසියාවේ ජනප්රිය වේ. 1974 දී, ඇය ජපානයේ ඇයගේ පළමු ජපන් ඇල්බමය ප්රකාශයට පත් කරන ලදි. ජපානය තුල, ඇය ප්රවීන ගායන විය. 1983 දී, ඇය ලාස් වේගාස් දී Caesars මාළිගාවේ දී සිදු ඇය ආනාපාන සිදු කළා. ඇය ඒකල ගීත ඇල්බම 100 කට වඩා ඇත. මීට අමතරව, ඇය තෝරා ඇල්බම 500 කට වඩා ඇත. ඇගේ ගීත වැනි තායිවානය, හොංකොං, චීනය, ජපානය, දකුණු කොරියාව, උතුරු කොරියාව, මැලේසියාව, ඉන්දුනීසියාව, සිංගප්පූරුව, තායිලන්තය සහ තවත් රටවල් ලෙස ආසියාව, ඉතා ජනප්රිය වී ඇත, ඇය පංකා බිලියන 1 කට වඩා තිබේ. කණගාටුදායක ලෙස 1995 මැයි මස 8 වැනිදා, ඇය චියැං මායි, තායිලන්තය, සිංගප්පූරුව, මිය ගිය අතර, මරණයට හේතුව ඇදුම විය. 1995 මැයි 28 වන දින කරනලද රජය ඇයට ශ්රේෂ්ඨතම තායිවාන ගායක සැමරීම සඳහා මහා අවසන් කටයුතු පවත්වන ලදී.
උදයගිරි රජ මහා විහාරය
ඉතිහාසමය සාධක
විහාරයට ප්‍රවිශ්ඨ වන ඇතුල් දොරටුව අසල ක්‍රිස්තු වර්ෂ දසවන සයවසට අයත් පැරණි ශිලා ස්ථම්භයක් දැකගත හැකිවේ. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 903 - 914 සමයේ රජකම් කල පළමුවන උදය රජුගේ අණපරිදි, උදය, අභය යන සේනාධිපතීන් විසින් මෙම විහාරය සතු ඉඩම් වෙළෙට්ඨ (ධාන්‍ය) බද්දෙන් නිදහස් කරනු ලැබූ බව එම ශිලා ස්ථම්භයෙහි දක්වා තිබේ. කෙසේ නමුදු විහාරයේ දැකගත හැකි පෞරාණික නටඹුන් අනූව මෙම විහාරය ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයේ නිමවන ලද්දක් බව පුරාවිද්‍යාඥ මතය වී තිබේ.
එසේම පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජු හා සුගලා දේවිය අතර සටන සිදුවූ ස්ථානය ලෙසද මෙම විහාර පරිශ්‍රය සැළකේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:රජමහා විහාර ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රොඩී බස
රොඩී ජනයාගේ සාම්ප්‍රදායික බස රොඩී බස හෙවත් ගාඩි බස වේ. මෙම බස රොඩී ජනයාට ආවේණික වූ අතර අකුරු හෝ ලිඛිත ක්‍රමවේදයක් තිබී නැත.
වචන
රොඩී වචන ඒවායේ ආරම්භය මත් වර්ග කීපයකට බෙදා වෙන් කලහැක.
ව්‍යාකරණ
රොඩී බසහි ව්‍යාකරණ සිංහල බසෙහි ව්‍යාකරණ වලට සමානවේ
බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්ද
මෙය, 1936, 1964, 1992, 2020 හෝ 2048 වැනි, ජනවාරි 1 දින බදාදා දිනයකින් ඇරඹෙන ඕනෑම අධික අවුරුද්දක්  (ඩොමිනිකල් අකුර ED) සඳහා,  දින දසුන වෙයි.
මෙවැනි පන්නයේ අවුරුදු සඳහා ISO 8601 සති - දින ආකෘතියේ සති 53 ක් ඇත.
විජ්ජාචරණ සම්පන්න
විජ්ජාචරණ සම්පන්න යනු සම්මා සම්බුදුවරු සතු නව අරහාදි බුදු ගුණ වලින් තෙවෙනි බුදු ගුණයයි.
අෂ්ට විද්‍යාවන් වන්නෙ,
I.විපස්සනා ඤාණය II.මනෝමය ඉද්ධි ඤාණය III.ඉද්ධි විධ ඤාණය IV.දිබ්බසෝත ඤාණය V.පර චිත්ත විජානන ඤාණය VI.පුබ්බෙ නිවානුස්සති ඤාණය VII.දිබ්බ චක්ඛු ඤාණය VIII.ආසවක්ඛ්‍යා ඤාණය අම්බටඨ සුත්‍රය / දීඝ නිකාය
පසළොස් චරණ ධර්ම වන්නෙ ,
බාහිර යොමු
ප්‍රවර්ගය:බුදු ගුණ
හොරණ මැතිවරණ කොට්ඨාශය
හොරණ මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ බස්නාහිර පළාතේ  කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ,  හොරණ නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  හොරණ මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  කළුතර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස හොරණ දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
ලැව් ගිනි
ලැව් ගින්නක් යනු, කැලෑ බිමක ඇති වන ගිනි ගැනීමක් හෝ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයක ඇති වන ගිනි ගැනීමක් හෝ වශයෙන් ඉක්මනින් දහනය වන වෘක්ෂලතා රාශියක පාලනය කළ නොහැකි ගින්නකි. පවතින වෘක්ෂලතා ආදිය පදනම් ව, බ්‍රෂ් ෆයර් (Brush Fire), පඳුරු ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Bush fire) (ඕස්ට්‍රේලියාවේ), කාන්තාර ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Desert Fire), වනාන්තර ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Forest Fire), තණ බිම් ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Grass Fire), කඳු ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Hill Fire),  පීට් ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Peat Fire), වෘක්ෂලතා ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Vegetation Fire) හෝ පතන බිම් ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් (Veld Fire) වශයෙන් ලැව් ගිනි වර්ග කළ හැකි ය. බොහෝ සංවිධාන ලැව් ගිනි, සැලසුම් සහගත නොවූ සහ අනවශ්‍ය ගින්නක් ලෙස සලකන අතර කැලෑ බිම් ආශ්‍රිත ගින්නක් යනු පුළුල් ගින්නක් වන අතර එය නියමිත ගින්න මෙන් අති විශාල ය.
මීට වසර මිලියන 420කට පෙර පොළොවෙහි ශාක ඇති වු විගස ලැව් ගිනි හට ගත් බව ෆොසිල ගල් අඟුරු පෙන්වා දෙයි. ලැව් ගිනි ඇති වීම නිසා පෘථිවියෙහි ජීවය වන බොහෝ පරිසර පද්ධතිවලට අයත් වන ශාක හා සත්ත්වයන්ට ඉතිහාසය පුරා පරිණාමීය වශයෙන් බලපෑම් ඇති කළ බවට අනුමාන කළ හැකි ය. කාබන් බහුල ව අඩංගු වෘක්ෂලතා, සෘතුමය වශයෙන් වියළි දේශගුණය, වායුගෝලීය ඔක්සිජන්, අකුණු සහ ජ්වලනය වූ ගිනි කඳු හේතුවෙන් පෘථිවිය අභ්‍යන්තරයෙන් දැවෙන ග්‍රහ වස්තුවකි.
ජ්වලනයට හේතුව, ඒවායේ භෞතික ගුණාංග, පවතින දහනය කළ හැකි ද්‍රව්‍ය, සහ කාලගුණයේ බලපෑම අනුව ලැව් ගිනි වර්ග කළ හැකි ය. ලැව් ගින්නෙන් දේපල සහ මිනිස් ජීවිතයට හාන් සිදු විය හැකි නමුත් ස්වභාවිකවම ඇති වන ලැව් ගිනි ස්වදේශික වෘක්ෂලතා, සතුන් සහ ගින්නෙන් පරිණාමය වූ පරිසර පද්ධති කෙරෙහි හිතකර බලපෑම් ඇති කළ හැකි ය. thumb|ලැව් ගිනි තදබල ලැව් ගිනි හේතුවෙන් සංකීර්ණ මුල් කාලීන වනාන්තර වාසස්ථාන ( “ස්නැග් වනාන්තර වාසස්ථාන“ ලෙස ද හැඳින්වේ.) නිර්මාණය කරයි. ඒවා බොහෝ විට නොපිළිස්සුණු පැරණි වනාන්තරවලට වඩා ඉහළ ජීවී විශේෂ ගණනාවකින් සහ විවිධත්වයකින් යුක්ත වේ. බොහෝ ශාක විශේෂ රඳා පවතින්නේ ඒවායේ වර්ධනයට සහ ප්‍රජනනයට ගින්නෙන් වන බලපෑම මත ය. ලැව් ගිනි ඇති වීම දුබල හෝ ස්වදේශීය නොවන ශාක සහිත පරිසර පද්ධතිවලට ලැව් ගිනි පාරිසරික වශයෙන් දැඩි බලපෑම් ඇති කරයි.
ලැව් ගිනිවල හැසිරීම සහ බරපතල බව තීරණය වන්නේ පවතින ඉන්ධන, භෞතික සැකසුම සහ කාලගුණය වැනි සාධකවල එකතුවෙනි. උතුරු ඇමරිකාවේ බටහිර ඓතිහාසික කාලගුණ ව්ද්‍යාත්මක දත්ත සහ ජාතික ගිනි වාර්තා විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ තෙත් කාල පරිච්ඡේදයන් හරහා කලාපීය වශයෙන් විශාල ගිනි ව්‍යාප්ත වීම සැලකිය හැකි ඉන්ධන නිපදවීම, කාලගුණය දීර්ඝ කරන නියඟ හෝ උණුසුම ඇති වීම කෙරෙහි බලපාන බව යි.
විභව ගිනි ගැනීම් ඇති වීමට හේතු වන ගිනි ගන්නා සුලු ද්‍රව්‍ය අවම කිරීමේ පියවරක් ලෙස හිතාමතාම කුඩා ගිනි ඇවිළීම් සිදු කරයි. ඉහළ වටිනාකමක් ඇති විශේෂයන්ගේ විවිධත්වය නඩත්තු කිරීමට සහ ඉන්ධනවලට ආදේශකයක් ලෙස කටයුතු කළ හැකි ශාක හා අනෙකුත් සුන්බුන් සමුච්චය කිරීම සීමා කිරීමට වෘක්ෂලතා වරින් වර පුළුස්සා දැමිය හැකි ය. බොහෝ වනාන්තර සඳහා ලාභදායක සහ පාරිසරික වශයෙන් සුදුසු ම ප්‍රතිපත්තිය වන්නේ කැලෑ බිම් ගිනි තැබීම යි. කැලෑ කැපීමෙන් ද ලැව් ගිනි ඇති වීමට සාධක වන ඉන්ධන ඉවත් කළ හැකි නමුත්, දරුණු කාලගුණික තත්ත්ව යටතේ ගින්නෙහි බරපතල බව අවම කිරීමට එවැනි ප්‍රතිකර්ම ඵලදායී නොවනු ඇත. යෙලෝස්ටෝන් ක්ෂේත්‍ර මධ්‍යස්ථානයේ (Yellowstone Field Station) ජීව විද්‍යාඥයෙකු වන ජෑන් වැන් වැග්ටෙන්ඩොන්ක් (Jan Van Wagtendonk) පවසන පරිදි ලැව් ගිනි පැතිරීමේ වේගය අවම කිරීමට වඩාත් ඵලදායී ප්‍රතිකර්මය වන්නේ ගිනි ගැනීමේ තීව්‍රතාවය, ගින්නේ දිග සහ තාපය අඩු කිරීම යි. ලැව් ගිනි ඇති වන ප්‍රදේශ ආශ්‍රිත ව පිහිටා ඇති ගොඩනැගිලි, ඒවායේ ව්‍යූහයන් ගිනි ප්‍රතිරෝධී ද්‍රව්‍යවලින් තැනිය යුතු අතර ගොඩනැගිලි ව්‍යූහයෙන් නිශ්චිත දුරක් අවට ඇති වහා දැවෙන සුලු ද්‍රව්‍ය ඉවත් කිරීම මඟින් ආරක්ෂාකාරී බව තහවුරු කර ගත හැකි ය.
ලැව් ගිනි ඇති වීමට බලපාන හේතු සාධක
thumb|233x233පික්|වියළි දේශගුණය ලැව් ගිනි ඇති වීමට බලපාන මිනිසාගේ සෘජු සම්බන්ධයක් සහිත පොදු හේතු සාධක ලෙස ගිනි තැබීම, ඉවතලන සිගරට්, බල රේඛා චාප ( චාප සිතියම්ගත කිරීමෙන් අනාවරණය වී ඇති පරිදි) සහ විවිධ උපකරණවලින් ඇති වන ගිනි ගැනීම් දැක්විය හැකි ය. උණුසුම් රයිෆල් උණ්ඩ කොටස් හරහා ද ලැව් ගිනි ඇති වීම සිදු විය හැකි තත්ත්වයකි. ඉක්මනින් ඉඩම් පවිත්‍ර කර පසේ සාරය ගිලිහී යන තෙක් වගා කටයුතු කර වගා බිම අතහැර දමන ප්‍රජාවන්ට අයත් ව තිබූ බිම්වල ද, දරුණු ලෙස ගිනි තැබීම මඟින් පිරිසිදු කරන බිම්වල ද ලැව් ගිනි ඇති විය හැකි ය. කැලෑ කැපීම මඟින් එළිපෙහෙළි වන වනාන්තර හරහා වහා ඇවිළෙන සුලු තණකොළවල වර්ධනයට  මඟ සලසන අතර වෘක්ෂලතා ආදියෙන් ආවරණය වී ඇති, කැලෑ කැපීමෙන් තොර ප්‍රදේශ ගිනි කොරිඩෝවක් ලෙස කටයුුතු කරයි. වියට්නාම් යුධ කාලසීමාවේ දී ඇමරිකාව යොදා ගත් මිලිටරි වල්නාශක, පුපුරණ ද්‍රව්‍ය, සහ යාන්ත්‍රික වශයෙන් ඉඩම් පිරිසිදු කිරීමේ සහ ගිනි තැබීමේ මෙහෙයුම් නිසා වර්තමානය වන විට දකුණු වියට්නාමයේ වාර්ෂික ව තණබිම් ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් ඇති වේ.
ලැව් ගිනි ඇති වීමට බලපාන හේතු රටින් රටට වෙනස් වේ. කැනඩාවේ සහ වයඹදිග චීනයේ ලැව් ගිනි ඇති වන ප්‍රධාන ප්‍රභවය ලෙස අකුණු දැක්විය හැකි ය. ලෝකයේ වෙනත් රටවල ලැව් ගිනි ඇති වීමට මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රධාන දායකත්වයක් සපයයි. අප්‍රිකාව, මධ්‍යම ඇමරිකාව, ෆීජි, මෙක්සිකෝව, නවසීලන්තය, දකුණු ඇමරිකාව, සහ අග්නිදිග ආසියාව වැනි රටවල කෘෂිකර්මාන්තය, සත්ත්ව පාලනය සහ ගිනි තැබීම් හරහා ඉඩම් පරිවර්තනය යන මානව ක්‍රියාකාරකම් නිසා ලැව් ගිනි ඇති වේ. චීනයේ සහ මධ්‍යධරණී ප්‍රදේශවල මිනිස් නොසැලකිලිමත් බව ලැව් ගිනි ඇති වීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධකයකි. ඇමරිකාවේ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ලැව් ගිනි ඇති වීමට අකුණු ගැසීම් සහ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් ( යන්ත්‍රසූත්‍රවලින් ඇති වන ගිනි, ඉවතලන සිගරට්, හෝ ගිනි තැබීම්) යන හේතු දෙවර්ගය ම සාධක වී තිබේ. ලොව පුරා ගල් අඟුරු දහනය වීම් ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම්; නිදසුනක් ලෙස නිව් සවුත් වේල්ස් හි සෙන්ට්‍රලියා, පෙනිසිල්වේනියා ප්‍රදේශවල දැවෙන කඳු හෙවත් බර්නින් මවුන්ටන් සහ  චීනයේ ගල් අඟුරු ආශ්‍රිත ගිනි ගැනීම් දැක්විය හැකි ය. මේවා අනපේක්ෂිත ව දැල්වෙන අතර අසල ඇති ගිනි ගන්නා සුලු ද්‍රව්‍ය ද දැල්විය හැකිය. වම|thumb|320x320පික්|අකුණු
thumb|275x275පික්|ගිනි කඳු පුපුරා යාම
ලැව් ගිනිවල ව්‍යාප්තිය
ගිනි ගන්නා සුලු ද්‍රව්‍යවල පැවැත්ම, ඒවායෙහි සිරස් සැකැස්ම සහ තෙතමනය, කාලගුණික තත්ත්වයන් යනාදිය මත පදනම් ව ලැව් ගිනිවල ව්‍යාප්තිය විවිධාකාර වේ. පවතින හිරු එළිය සහ ශාක වර්ධනයට අවශ්‍ය ජලය, භූමියේ හැඩය තීරණය කරනවා සේ ම, භූ ලක්ෂණ තීරණය වීම කෙරෙහි ඉන්ධනවල සැකැස්ම සහ ඝනත්වය බලපායි. සමස්තයක් ලෙස, ඉන්ධන වර්ග අනුව ගිනි වර්ග පහත පරිදි වර්ග කළ හැකි ය.
thumb|263x263පික්|ලැව් ගිනිවල පැතිරීම
දේශගුණයේ බලපෑම
තාප තරංග, නියඟ, එල් නිනෝ වැනි කාලගුණික වෙනස්වීම් සහ අධි පීඩන භූ තරංග වැනි කාලගුණික රටාවන් මඟින් අවදානම වැඩි කළ හැකි අතර ලැව් ගිනිවල හැසිරීම විවිධාකාරයෙන් වෙනස් කළ හැනි ය. වසර ගණනාවක වර්ෂාපතනයෙන් පසුව උදාවන උණුසුම් කාල පරිච්ඡේදයන්හි දී වඩාත් පුළුල් සහ දීර්ඝ ගිනි ඇති වීමට වැඩි අවදානමක් පවතී. 1980 දශකයේ මැද භාගයේ සිට උණුසුම ඉහළ යාම නිසා හිම දිය වීම, ලැව් ගිනි ඇති වීමේ සුලබතාව සහ පවතින කාල සීමාව වැඩි වීම හා සෘජු ව සම්බන්ධ වී ඇති අතර බටහිර එක්සත් ජනපදයේ වැඩිම කාලයක් ලැව් ගිනි පැවති වසර ලෙස ද හඳුනා ගෙන ඇත. ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම බොහෝ ප්‍රදේශවල නියඟයේ තීව්‍රතාවය සහ නියඟ ඇති වන වාර ගණන තව දුරටත් වැඩි කරන අතර ලැව් ගිනිවල ප්‍රබලතාව සහ වාර ගණන වැඩි කිරීමට ද ඉවහල් වේ. කැලිෆෝනියාවේ ලැව් ගිනි  අවදානම වැඩි වීම කෙරෙහි මිනිසා විසින් ඇති කරන ලද දේශගුණික විපර්යාසයන් හේතු විය හැකි බව 2015 වසරේ දී කළ අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී තිබේ. වසර 8000ක් පමණ පැරණි ඇලුවියල් අවසාදිත පාෂාණ පිළිබඳ කළ පර්යේෂණයකින් හෙළි වූයේ උණුසුම් කාලපරිච්ඡේදයන්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දරුණු නියඟයන් සහ නිරන්තර ගිනි ඇති වූ බවත්, ලැව් ගිනි, දේශගුණය කෙරෙහි එතරම්ම බලපෑමක්  සිදු කරන බැවින් වනාන්තර ව්‍යූහය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට උත්සාහ කිරීම ගෝලීය උණුසුම උත්සන්න වූ අනාගතයක කළ නොහැකි ක්‍රියාවක් බවයි.
දිවා කාලයේ දී ද ගින්නෙහි තීව්‍රතාව වැඩි වේ. අඩු ආර්ද්‍රතාව, උෂ්ණත්වයේ ඉහළ යාම, සහ සුළගේ වේගය වැඩි වීම නිසා දිවා කාලයේ දී ගස් කඳන්වල දුම් දමන වේගය පස් ගුණයකින් පමණ ඉහළ යයි. දිවා කාලයේ දී හිරු එළිය නිසා පොළෝ තලය උණුසුම් වන බැවින් ඒ හරහා ඉහළට ගමන් කරන වායු ධාරාවන් නිර්මාණය වේ. රාත්‍රී කාලයේ දී පොළෝ තලය සිසිල් වන අතර ඉහළට නැගුණු වායු ධාරා නැවත පහළට නිර්මාණය වේ. මෙම වායු ධාරා, ලැව් ගිනි ඇති වීමට හේතු වන අතර මේවා කඳු සහ නිම්න හරහා ගමන් කරයි. යුරෝපයේ ලැව් ගිනි තත්ත්වයන් ඇති වීම බහුල ව සිදු වන්නේ රාත්‍රී 12ත් අලුයම 2ත් අතර ය. දිවා කාලයේ දී ඇති උණුසුම නිසා ගින්නෙහි පුරෝකථනය කළ තීව්‍රතාව වැඩි විය හැකි බැවින්, ඇමරිකාවේ ලැව් ගිනි නිවීමේ මෙහෙයුම් උදෑසන 10ට පමණ ආරම්භ වී දවස පුරා පැවැත්වෙයි.
2019 වසරේ අධික උණුසුම සහ වියළි බව නිසා සයිබීරියාව, ඇලස්කාව, කැනරි දූපත්, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ඇමේසන් වැසි වනාන්තරවල දරුණු ලැව් ගිනි ඇති විය. නීති විරෝධී ලෙස දැව කැපීම ලැව් ගිනි හට ගැනීමට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වී තිබිණි. ගින්නෙන් ඇති වූ දුමාරය ප්‍රධාන නගර ඇතුළු විශාල භූමි ප්‍රදේශයක ව්‍යාප්ත වූ අතර වාතයේ ගුණාත්මකභාවය විවිධාකාරයෙන් වෙනස් වුණි.
වෙරෝනිකා රොසාටි
වෙරෝනිකා ඇනා රොසාටි (උපත 1984 ජනවාරි 09) පෝලන්ත නිළියක සහ යුරෝපා සිනමා ඇකඩමියේ සාමාජිකාවකද වේ. ඇයගේ නිළි වෘත්තිය ආරම්භ වන්නේ පෝලන්ත සබන් දැන්වීමකිනි. In 2005, she starred as Dżemma in her first theatrical feature film Pitbull. A year later, she launched her international career with a small uncredited role in Inland Empire directed by David Lynch.
මුල් කාලය
උපත ලැබූවේ වෝර්සෝහිදී, පෝලන්ත-ඉතාලි ජාතික පියා වන ඩේරිස් රොසාටි දාවය.(උපත් නම ගයිටනො ඩොරිඕ රොසාටී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1984 උපත් ප්‍රවර්ගය:සිනමාව ප්‍රවර්ගය:පෝලන්ත සිනමාව
බලං‌ගොඩ මානවයා
බලංගොඩ මානවයා යනු පළමුවෙන්ම වපෙ 34,000 කාලයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි විද්‍යාමානවූ ව්‍යුහ විද්‍යාත්මක වශයෙන් නූතන මනුෂ්‍ය වර්ගයකි.
හැඳින්වීම
තෙත් කලාපය තුළ අවුරුදු හතලිස්‌ දහසේ සිට ජීවත් වූ බලංගොඩ මානවයාගේ තොරතුරු ලැබෙනා ගල් ලෙන් රාශියක්‌ වේ. පාහියන් ලෙනේ මීට අවුරුදු හතලිස්‌ අට දහසකට පෙර සිට ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයෝ ජීවත් වූහ. කුරුවිට බටදොඹ ලෙනෙන් හමුවන පැරණිම මානවයාගේ වයස අවුරුදු විසි අට දහසකි. කිතුල්ගල බෙලි ලෙනේ මානවයාගේ ඉතිහාසයද එතරම්ම පැරණිය. බෙල්ලන්බැඳිපැලැස්‌ස එළිමහන් භූමියෙන් හමුවන මිනිස්‌සු එතැන ජීවත්වීම පටන් අරන් තිබුණේ මීට අවුරුදු දොළොස්‌දහස්‌ හත්සියයකට එපිටදීය.
අත්තනගල්ල අලවල ගුහාවේ පුරාණ මානවයා එතැන ජීවත්ව සිටියේ මීට අවුරුදු දාහතර දහසකට එපිටිනි. මේ මිනිසුන් මෙම ලෙන් වල ජීවත් වූයේ අවුරුද්දේ එක්‌ කාලයක්‌ පමණි. වර්ෂා කාලයේදී ඇදහැලෙන ධාරානිපාත වර්ෂාව නිසා සාපේක්‌ෂව සත්ත්ව ඝනත්වය අඩු තෙත් කලාපික වනාන්තර තුළ දඩයක්‌කාර අතීත මිනිසාට ජීවත්විය හැකි අවස්‌ථාවන් අවම වී තිබුණේය. ඒ කාලවලදී හේ තෙත් කලාපයෙන් පිටවූයේය. දඩබිම් සොයා ගියේය. බහුලව දඩයම් හමුවන ප්‍රදේශයන්හි වැඩි කාලයක්‌ ගත කළේය.
මෙසේ පිටව වියළි කලාපයට පිවිසියේ යෑයි සිතිය හැකි මං පෙත් කීපයක්‌ වේ. වර්ෂාව පැමිණීමත් සමග බටදොඹලෙනස, කිතුල්ගල, අත්තනගල්ල වැනි තෙත් කලාපික ප්‍රදේශවල ජීවත්වූ අතීත මානවයා බලංගොඩ කූරගල හරහා උඩවලව නිම්නය ඔස්‌සේ වියළි කලාපයට පිවිසුණහ. බෙල්ලන්බැඳිපැලැස්‌ස මේ ගමන්මගේ හමුවන එක්‌ එළිමහන් භූමියකි. දකුණු දිග බෙලිඅත්ත පල්ලෙමලල වැනි ප්‍රදේශවලින් තවමත් අතීත මානව හැසිරීම් ගැන කියෑවෙනා ගල් ආයුධ ගැන තොරතුරු ලැබෙන්නේය. හෝර්ටන් තැන්න ආශ්‍රිතව ජීවත්වූ මිනිස්‌සු නකල්ස්‌ හරහා වස්‌ගමුව වනාන්තරයටත් එතැනින් මීමුරේ ඔස්‌සේ සීගිරියටත් එතැනින් උතුරු ප්‍රදේශයටත් සංක්‍රමණය වූහ.
ඒ අනුව ආදිකල්පික මානවයන් වියළි කලාපයෙන් තෙත් කලාපයටත්, තෙත් කලාපයෙන් වියළි කලාපයටත් පිවිසි ප්‍රධාන ප්‍රවේශ දෙක අතරින් උතුරු ප්‍රවේශය ගැන තොරතුරු සීගිරිය පොතාන ගුහාවෙන් ලැබෙන්නේය. දකුණු ප්‍රවේශය දැනටත් කැණීම් කරගෙන යන කූරගලින් මතුවන්නේය.
සම්භවය
වපෙ 300,000 කාලයෙහිදී හා සමහරවිට වපෙ 500,000 තරම් ඈත අතීතයෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවෙහි පැරැණි ශිලා (හෝමෝ එරෙක්ටස්) ජනයා දිවි ගෙවූ බවට සාධක සපයා ගෙන ඇත. වපෙ 125,000 පමණ වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුල ප්‍රාග් ඓතිහාසික ජනාවාස පැවැති බවට බලවත් සාක්ෂි පවතියි.
ඔවුන්ගේ අස්ථීන් හැඩිදැඩි වූ අතර, ගනකමැති හිස්කබල-අස්ථින්ද, උන්නත බැම-ගැටිද, පහතට එබුනු නාසයන්ද, දැඩි හනුද සහ කෙටි ගෙලද සහිත වූහ. ආචාර්ය සිරාන් දැරණියගල 1992දී බලංගොඩ මානවයාගේ අස්ථි සම්බන්ධව සිදුකල ගණනය කිරීම් වලදී පුරුෂ බලංගොඩ මානවයෙකුගේ සාමාන්‍ය උස සෙන්ටිමීටර් 174ක් බවත් ස්ත්‍රියකගේ උස සෙන්ටිමීටර් 166ක් බවත් පෙනීගොස් තිබෙනවා. මේ අනුව බලංගොඩ මානවයින් අද ලාංකිකයෙකු හා සසඳන විට උසින් වැඩි ශක්තිමත් මිනිසුන් පිරිසක් වූ බව පැහැදිලියි.
ඝණ ඇහිබැම, පුළුල් නාසය, විශාල දත් හා ශක්තිමත් හකුපාඩා යන ලක්ශණවලින් යුතුවුනු බලංගොඩ මුත්තාගේ පරපුරේ අස්ථිද බරින් වැඩි, ඉතා ශක්තිමත් ඒවා බව පර්යේෂණ පත්‍රිකාවේ සඳහන් වනවා. ඔවුන් ජීවත්වූ පරිසරය (biotic environment) පෝෂ්‍යදායි ආහාර සුළභවූ, උණුසුමෙන් අඩු, සුවදායි පරිසරයක් වීම මෙයට එක් හේතුවක් විය හැකියි. ශක්තිමත් සිරුරක් ඇවසිවූ රළු දඩයක්කාර දිවිපෙවෙත තවත් හේතුවක් වන්නට පුලුවන්.
කොහොම වුනත් අපි මතක තියාගන්න ඕනෑ බලංගොඩ මානවයා කියන්නේ වානරයාට වඩා සමානවුනු, පරිණාමය නොවූ, වඳුරුපෙනුමක් ඇති මිනිසෙකු නොව, නූතන, බුද්ධිමත් හෝමෝ සැපියන් මානවයෙකු බවයි. බලංගොඩ මානවයා පිලිඹිඹු කෙරෙන රූපසටහන් බොහොමයක ඔහුව නියැන්ඩර්තාල් ගණයේ මානවයෙකු ලෙස හෝ ඊටත් පැරණි අර්ධ මානවයෙකු ලෙස පෙන්නවනවා. මෙය ඉතාමත් වැරදි දැක්මක්.
බලංගොඩ මානවයාගේ මෙවලම් කට්ටලයෙහි විශිෂ්ටත්වය වූයේ, කුඩා (සෙමී 4 ‍ට වඩා දිග අඩු) තිරුවාණ පතුරු සහ (දුලබ ලෙසින්) අර්ධ චන්ද්‍රාකාර, ත්‍රිකෝණාකාර සහ ත්‍රපීසියමාකාර හැඩ තල ගැන්වුනු කහඳු යන දෙයින් සමන්විතවූ ජ්‍යාමිතික ක්ෂුද්‍ර ශිලාවන් එහි පැවැතීමයි. ශ්‍රී ලංකාවේ, හිටපු පුරා විද්‍යා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්  එස්. යූ. දැරණියගල පවසන පරිදී, මෙවන් ජ්‍යාමිතික ක්ෂුද්‍ර ශීලාවන් යුරෝපයෙහිදී පලමුවෙන් නිශ්චිත කෙරුණු මධ්‍ය ශිලා යුගයෙහි ප්‍රමුද්‍රාවක් ලෙසින් සාම්ප්‍රදායිකව සලකනු ලැබෙයි. යුරෝපයෙහි ජ්‍යාමිතික ක්ෂුද්‍ර ශීලාත්මක සම්ප්‍රදාය සඳහා ආදිතම දිනයන් ලෙස සැලකෙන්නේ වපෙ 12,000 පමණ කාලයයි. එම නිසා මෙවැනි මෙවලම්, වපෙ 31,000 තරම් ඈත අතීතයෙහිදී බටදොඹලෙන හිදී ද, වපෙ 28,000 දී බුන්දල හි වෙරළාශ්‍රිත අඩවි දෙකකහිදී ද, සහ වපෙ 30,000 ට පෙරදී  බෙලිලෙන හිදී ද හමු වීම පුදුම දනවන සුලු විය.
දඩයම් ජීවිකාව
ක්‍රිපූයු 4500 ට පමණ මධ්‍ය ශිලා යුගයට කාල නිර්ණය වන සුනඛ ඇටසැකිලි ශේෂයන් නිල්ගල ලෙනෙන් හා බෙල්ලන්බැඳි පැලැස්ස වෙතින් හමුවීමෙන් ගම්‍ය වන්නේ දඩයම් ලුහු බැඳ යෑම සඳහා බලංගොඩ මානවයන් ගෘහස්ත සුනඛයන් තබා ගෙන ඇති බවක්ය. සිංහල දඩ බල්ලා සහ කාඩර් බල්ලා වැනි ශ්‍රී ලාංකික සුනඛයන් හට පොදු ප්‍රාග්-ඓතිහාසික පූර්වජයෙකු සිටින්නට ඇතැයි අදහස් ඉදිරිපත්ව ඇත. වලි කුකුළා, ඌරා, මී හරකා සහ ‍කිසියම් ගෝ (1940 ගණන් වලදී නෂ්ට ව ගිය ශ්‍රී ලාංකික එළ ගවයා ගේ පූර්වජයන් වන්නට ඇත) වර්ගයක් බලංගොඩ මානවයා විසින් හීලෑ කරගන්නට ඇත.
තොරතුරු ලැබෙන්නේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික ලෙන් කැනීම් වලින් මතුව එන සත්ත්ව අවශේෂ වලිනි. බලංගොඩ මිනිසාගේ උතුරු ප්‍රවේශය ලෙස පෙනෙනා සීගිරියේ පොතාන ගුහාවේ කළ කැනීම් වලින් වැදගත් තොරතුරු හමුවුණේය. මේ කැණීමේදී කිලෝ දාහකට වඩා විශාල ඇස්තමේතු කලහැකි මෝරෙකුගේ දතක්‌ ලැබිණි. මුහුදු ගිරවා ලෙස හඳුන්වන ගල්මාළුවාගේ අවශේෂ ලැබිණි. එපමණක්‌ නොව දැනට වඳවී ගිය හිපපොටේමස්‌ සතෙකුගේ දතක්‌ ලැබිණි. සීගිරිය ඇත්තේ මුහුදට බොහෝ ඈතිනි. එහෙත් සීගිරියෙන් මුහුදු ජීවීන්ගේ අවශේෂ ලැබෙන්නේය. හිපපොටේමස්‌ සතුන්ගේ පොසිල ලැබෙන්නේ රත්නපුරයේ මැණික්‌ පතල් වලිනි. එහෙත් තෙත් කලාපික වනාන්තර වාසී හිපපොටේමස්‌ ගේ දත් ද සීගිරියෙන් ලැබෙන්නේය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එංගලන්ත තරග සංචාරය 2006
2006 ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් වාරයේ දී ශ්‍රී ලංකාව ක්‍රිකට් තරග සඳහා එංගලන්තයේ සංචාරය කළේය. සැප්තැම්බර් මාසයෙන් පසු පළමු වතාවට එංගලන්තය ආපසු තම රටට පැමිණි අතර ඔවුන්ගේ ටෙස්ට් ප්‍රමිතීන් පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කළ අතර, ඔවුන් ඉන්දියාවේ පැවති ICC ටෙස්ට් ශූරතාවලියේ ඔවුන්ගේ දෙවන ස්ථානය තබා ගත් අතර, කණ්ඩායම් දෙකම ICC ODI ශූරතාවලියේ හයවන ස්ථානය සඳහා තරඟ කළහ. එංගලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකාව පිළිවෙළින් ඉන්දියාවට සහ පකිස්තානයට එරෙහිව ආසියානු උප මහද්වීපයේ පැරදුණු එක්දින සංචාර දෙකකින් පසුව පිටව යමින් සිටියේය.
බලං‌ගොඩ මානවයා
දඩයම් ජීවිකාව
මුහුදේ ජීවත්වන මොරුන්ගේත් මඩුවන්ගේත් මුහුදු ගිරවු ඇතුළු මත්ස්‍යයන්ගේත්, මුහුදු කකුළුවන්ගේ හා බෙල්ලන්ගේත් අවශේෂ රට අභ්‍යන්තරයේ ඇති බලංගොඩ මානවයාගේ ජනාවාස වලින් පොදුවේ හමුවුණේය. තිත් මුවා වියළි කලාපයට ආවේණික සතෙකි. තිත් මුවාගේ ඇටකටු තෙත් කලාපයේ මානව ජනාවාස වලින් ලැබුණේය. හුංගම මුත්තා ලෙස හැඳින්වූ අවුරුදු හයදහස්‌ පන්සියයක පමණ කාලනිර්ණය කළ හම්බන්තොට ප්‍රදේශයේ හුංගම මිණිඇතිලියේ තිබූ ආදි මිනිසාගේ ජනාවාසයෙන් තෙත් කලාපයට පමණක්‌ ආවේණික පුවක්‌බෙල්ලන් හමුවූයේය. එම බෙල්ලන්ම ගොඩවාය ප්‍රාග් ඓතිහාසික ජනාවාසයෙන්ද හමුවූයේය. එමෙන්ම තෙත් කලාපික වනාන්තරවල ඇති කැකුණ ඇට ද මේ ජනාවාසවලින් ලැබිණි. ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානවයා මෙම කැකුණ ඇට භාවිත කර තිබුණේ ආහාරයකටත් වඩා ඉන්ධනයක්‌ ලෙසිනි. මේ පුරාණ ජනාවාස වලින් හමුවන අළු තට්‌ටු අතර සියයට හැත්තෑපහක්‌ම ඇත්තේ කැකුණ ඇටවල අඟුරුය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එංගලන්ත තරග සංචාරය 2006
කාලසටහන
thumb|260x260පික්| විස්සයි20 තරගය රෝස් බෝල්හිදී
බලං‌ගොඩ මානවයා
දඩයම් ජීවිකාව
ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව ජනාවාස වලින් හමුවන මේ සත්ත්ව අවශේෂවල සංකීර්ණ විවිධත්වය පිළිබඳව සමහර විද්වත්තු විවිධ මත පළ කරති. සමහරු ඒ වකවානුවේ පැවති හුවමාරු ක්‍රමයක්‌ ගැන කතා කරති. එහෙත් තේරුම්ගත යුත්තේ මේ සංකීර්ණ සත්ත්ව අවශේෂ වලින් කියෑවෙන්නේ බලංගොඩ මුත්තාගේ සංචාරක ජීවිතය බවය. මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ වල සංචාරයේදී මුහුදු බෙල්ලන්, කොරල් හා මාළු අවශේෂවලින් ප්‍රයෝජනයට ගතහැකි දේ ඔවුහු රැගෙන ආහ. මාළු කටු බොහෝවිට භාවිත කර තිබුණේ කුඩා ආයුධ ලෙසය. මෝර දත්, සමහර බෙල්ලන් ඔවුන් විසින් පළඳනා ලෙස භාවිත කර තිබිණි.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එංගලන්ත තරග සංචාරය 2006
සටහන්
<references group="n" responsive="1">
බලං‌ගොඩ මානවයා
කෘෂිකර්මය
සතුන් දඩයම සඳහා ගස් පුළුස්සා දැමූ බලංගොඩ මානවයා වෙත මධ්‍ය කඳුකරයෙහි හෝටන් තැන්න නිමැවීමේ වගකීම පැවරෙයි. කෙසේවෙතත්, වපෙ 15,000 පමණ කාල නිර්ණය කෙරුනු ඕට් සහ බාර්ලි සානුව මතදී සොයා ගැනීම නිසා ඒත්තු යන්නේ ඔවුන් කෘෂිකර්මයෙහි ද නියැලී සිටි බවයි.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එංගලන්ත තරග සංචාරය 2006
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
බලං‌ගොඩ මානවයා
කෘෂිකර්මය
කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ පුරාවිද්‍යා පස්චාත් උපාධි ආයතනයේ විද්‍යාඥයෙකු වන ආචාර්ය රත්නසිරි ප්‍රේමතිලක මහතා 2006 වසරේදී ඉන්දියාවේ ලක්නව් නුවර පැවැත්වුනු ඉපැරණි කෘෂිකර්මාණ්තය පිලිබඳව ජාත්‍යන්තර සම්මන්ත්‍රණයක් වූ "First Farmers in Global Perspective" සම්මන්ත්‍රණයට ඉදිරිපත් කල "The emergence of early agriculture in the Horton Plains, central Sri Lanka" ලෙස නම්කොට තිබූ පර්යේෂණ නිබන්ධනයකට අනුව හෝර්ටන් තැන්නේ දඩයම් කරමින් සිටි බලංගොඩ  මානවයා දඩයමට අමතරව ගොවිතැන් කිරීමද අරඹමින් දිවයිනේ පලමු ගොවීන් බවට පරිවර්තනය වෙමින් සිටි බව විද්‍යාත්මක සාක්ශි ඉදිරිපත් කරයි. පර්යේෂණ නිබන්ධනයේ අරමුණ පැහැදිලි කිරීම සඳහා ආචාර්ය ප්‍රේමතිලක මෙලෙස පවසයි "මෙම ලිපියේ උත්සාහය වන්නේ මධ්‍යම ශ්‍රී ලංකාවේ හෝර්ටන් තැනිතලාවේ පැලියෝ-පාරිසරික සොයාගැනීම් ස්වරූපයෙන් කෘෂිකර්මාන්තයේ මුල් සාක්ෂි සහ දේශගුණික විපර්යාස හා පුරාවිද්‍යාව සමඟ එහි ඇති සම්බන්ධතා පිළිබඳ විස්තරයක් සැපයීමයි ..."
හෝර්ටන් තැන්නේ පස් සාම්පල වලින් ලැබුණු පාෂාණිභූත පරාග (මල් රේණු ) රේඩියෝ-කාබන් ක්‍රමයට කාළනිර්ණය කිරීමෙන්  එම පරාග ක්‍රි.පූ 5000 (මීට වසර 7000කට පෙර) කාළයට අයත් බව සනාතවී ඇති අතර ඒ අනුව හෝර්ටන් තැන්නේ බලංගොඩ මානවයා ගිණිතබා පස සකස්කොට සිදුකරන හේන් ගොවිතැන් ක්‍රමයට (slash & burn cultivation) බෝග වගාකොට ඇති බවත් මෙම බෝගවල පරාග අතර පැරණි කැලෑ සහල්වලට (wild rice) අයත් පරාගද විශාල ලෙස හමුවූ බැවින් බලංගොඩ මානවයා මීට වසර 7000කට පෙර හෝර්ටන් තැන්නේ හේන් ගොවිතැන් ක්‍රමයට වීවගාවේ යෙදෙන්නටද ඇතැයි අනුමාන කලහැකි බව යෝජනා කරයි. මීට පෙර වී වගාව, යකඩ නිශ්පාදනය හා අශ්වයින් හා වෙනත් ගෘහාශ්‍රිත සතුන් ඇතිකිරීම පිලිබඳව සාක්ශි හමුවී ඇත්තේ ක්‍රි.පූ 900 නම් මීට වසර 2900කට පමණ පෙර අනුරාධපුරයෙනි.
කලා නිර්මාණ
බලංගොඩ මිනිසා තමන්ගේ ඥාතීන්ගේ සිරුරු භූමිදාන කරන විට බොහෝවිට හිස යොමුකරල තියෙන්නේ බටහිර දිසාවට. අදත් අපි ඒ විදිහටම කරනවා. සිරුරු වකුටු ආකාරයට තබලා භූමදානය කරලා තියෙනවා.
බටදොඹලෙන දළ වශයෙන් අවුරුදු 28,500ක් විතර පරණ පස් තට්ටුවෙන් හමුවුණු බෙලිකටු පබළුව ලංකාවේ ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයෙන් හමුවන පැරණිම පළඳනාව විදිහට සැලකෙනවා. තනි කට්ටක් තියෙන මුහුදු බෙල්ලෙකුගේ ඉහළ කෙලවර කොටසකින් ක්‍රමවත්ව ඉවත් කළ වටකුරු කටු කෑල්ලකින් මේ පබළුව හදල තියෙන්නේ. මිලිමීටර් 13.7×15.3×1.5 ප්‍රමාණයේ මේ පබළුව දුඹුරු රතුවන් පාටයි. දෙපසින්ම සියුම්ව විදලයි මැද සිදුර හදල තියෙන්නේ. මේවා ඉන්දියාව වගේම වෙනත් රටවලින් ලැබෙන මධ්‍යශිලා පබළුවලට වඩා පරණයි. මේ පබළුව බලංගොඩ මානවයාගේ නිර්මාණයක් විධියට සලකනවා.
බටදොඹලෙන වසර 16,000-14,300 කාලෙට අයිති පස් තට්ටුවෙන් ලැබුණු දෙපියන් මුහුදු බෙල්ලෙකුගේ කටු කෑල්ලකින් හදපු මිලිමීටර් 8.2×6.3×0.6 ප්‍රමාණයෙ ඕවලාකාර පබළුවත් කලාත්මක නිර්මාණයක්. මෙය ලා රෝස මිශ්‍ර රිදිවන් අළු පැහැතියි. ඒ පළඳනාවේ එක් පැත්තක දාරයේ සියුම් දැති ආකාර රටාවක් කපලා තිබෙනවා. මෙහි මැදත් සියුම් සිදුරක් සකසල තියෙනවා. ඒ පස් තට්ටුවෙන්ම ලැබුණු අනෙක් පළදනාව තනි කටුවේ මුහුදු බෙල්ලෙකුගේ ඉහළ කොටසින් හදල තියෙනවා.
හැඩයෙන් ඕවලාකාර ලා කහ පාට මේකේ ප්‍රමාණය මිලිමීටර් 8.7×7.7×1.5ක්. පිට දාරය සියුම් විදිහට හදල මැද සියුම් සිදුරක් විදල තියෙනවා. බටදොඹලෙනේම දළ වශයෙන් අවුරුදු 13,500 කාලේ පස් තට්ටුවෙන් ලැබුණු දෙපියන් බෙල්ලෙකුගේ කටු කෑල්ලකින් හදපු පබළුව තරමක් දුරට ත්‍රිකෝණ හැඩය එන විදිහට අතුල්ලා නිවා තිබෙනවා. කෙළවරක සියුම් සිදුරක් විද තිබෙනවා. උපරීම උස මිලිමීටර් 16.9ක් හා පළල හා ඝණකම මිලිමීටර් 10.0×0.6ක් වන මෙය අළු පැහැතියි.
ෆා-හියන් ලෙනේ මිශ්‍ර පස් තට්ටුවකින් ලැබිල තියෙන මුහුදේ ඉන්න කොටි මෝර දතකින් හදපු ගෙල පළඳනාව බලංගොඩ මිනිසාගේ තවත් වැදගත් නිමැවුමක්. දතේ පහළ දෙපසින්ම විදල පළදනාවක් විදිහට හදලා. අත්තනගල්ල පොත්ගුල්ලෙන කැනීමේදිත් මේ වගේ නිර්මාණ කීපයක්ම ලැබිල තියෙනවා. මෙතැනත් කොටි මෝර දතකින් හදපු ගෙල පළදනාවක් වගේම මුහුදු බෙලිකට්ටකින් හදපු කොටු හැඩයේ පළදනාවකුත් ලැබුනා.
මහාචාර්ය රාජ් සෝමදේව මැතිතුමා කළ අළුගල්ගේ කැනීමෙනුත් මොර දත් පළඳනාවක් ලැබිල තියෙනවා. සත්ව විද්‍යාඥයෝ කියන විදිහට මේ කොටි මෝරාගේ දත් හොයාගන්න එක ලෙහෙසිපහසු නැහැ. ගැඹුරු මුහුදේ ඉන්න මේ මාළුවා මියගියහම මුහුදේ ගිලෙනවා මිසක් ගොඩබිමට ගසාගෙන පැමිණීම විරලයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පාෂාණීය ධාතු විද්‍යාත්මක අඩවි ප්‍රවර්ගය:මධ්‍ය ශිලා ප්‍රවර්ගය:ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගය - ශ්‍රී ලංකාව
මානෙල්
මානෙල්(Nymphaeaceae) මල් පිපෙන ශාක පවුලට අයත්ය.නිවර්තන කලාපීය මිරිදිය ජලයේ හොදින් වැඩේ. ගණ අටකට පමණ අයත් විශේෂ 70 පමණ ලොවපුරා දක්නට ලැබේ. නිම්පනීයා පවුලට අයත් ශාක වර්ග 36 පමණ උත්තරාර්ධගෝලය තුල දක්නට ලැබේ. වික්ටොරියා ගණයට අයත් විශාල මානෙල් වර්ග දෙකක් දකුණු ඇමරිකවේ දක්නට ලැබේ. මානෙල් ජලය යට ඇති පස්වල රෝපණයවේ.පත්‍ර හා මල් ජලය මතුපිට දක්නට ලැබේ. පත්‍ර රවුම් හැඩයක් ගන්නා අතර අරීය කන්තුවක් දක්නට ලැබේ,.
මානෙල් ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට වර්ගීකරණය කලහැක:ඒ දැඩි හා නිවර්තන ලෙසයි.දැඩි මානෙල් දිවා කාලයේ දී පමණක් විකසිවේ,එහෙත් නිවර්තන මානෙල් දිවා මෙන්ම රාත්‍රී කාලයේ දී ද විකසිතවේ.නිල් පැහැති මානෙල් මල් හටගන්නා විශේෂයක්ද පවතී.
මානෙල් සුගන්දවත් පුෂ්පයකි.