cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
නත්තල් ගස් වගා කිරීම
ගුණාත්මභාවය
කැනඩාවේ ඔන්ටාරිඕ(ontario) හිදී, ප්‍රාදේශීය ගොවි ඵලදාව ප්‍රමිතිකරණය හා විකිණීම පිලිබඳ පනත යටතේ 1965 දී නත්තල් ගස් වලද ගුණාත්වකභාවය ප්‍රමිතිකරණය කිරීම ඇතුලත් කරන ලදී. ඔන්ටාරිඕ ප්‍රමිතින් නීති ගත වුවද, එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රමිති පද්ධති නීතිගත වී නැත. මේ හේතුව නිසා ඇමරිකවේ ශාක වවන්නන්ට තමාටම ආවේණික ප්‍රමිති පද්ධතියක් සාදා ගන්නා ලදී. මෙම ප්‍රමිති පද්ධති ස්ථාපනය කරන ලද්දේ එක්සත් ජනපදයේ කෘෂිකාර්මික දෙපාර්තමේන්තුවේ(USDA)ග්‍රේණි ගත කිරීම් පටිපාටියට අනුව වුවද මෙම පද්ධති ඒවා මතම පදනම් නොවේ. එක්සත් ජනපදයේ කෘෂිකාර්මික දෙපාර්තමේන්තුවේ නත්තල් ගස් සඳහා ප්‍රමිති කරන සම්මුති ක්‍රියාත්මක කරන ලද්දේ 1989 ඔක්තොබර් මස 30 වන දින සිටයි. මේ යටතේ කප්පාදු කරන ලද හෝ නොකරන ලද කේතුධර ශාක සාමන්‍යයෙන් නත්තල් ගස් ලෙස විකිණීමට පුළුවන.
අස්වැන්න
නත්තල් ගස් විවිධ මාර්ග මඟින් අලෙවි කිරීමට පුළුවන. සමහරු තෝරා කපා ගැනීමේ ක්‍රමයද, සමහරු ගොවිපලෙන් කෙලින්ම කපා ගැනීමේ ක්‍රමයද තෝරා ගැනේ. මොවුන් පාරිභෝගිකයන්ට වගා කල ඉඩමට යාමට ඉඩදී නත්තල් ගස් තෝරා ගෙන, ඔවුන්ට ඒවා කපා ගැනීමට ඉඩ සලසයි. තොග වෙලදාම් මෙහෙයුම් වලදී කම්කරු ශ්‍රමය වැඩියෙන් වැය වන්නේ තොග වශයෙන් කැපීම, ගොඩ ගැසීම හා මහා මාර්ගය දක්වා ප්‍රවාහනය කිරීම කල යුතු බැවිනි. ඊට අමතරව මෙම ක්‍රියාවලිය නොවැම්බරයේ ඉතා කෙටි කාලයකදී නිම කර අවසන් කල යුතුවේ. එසේම ගොවීන් පැල තවාන් සඳහා සහ නැවත භාවිතා කල හැකි වන පරිදි විකුණා නත්තල් ගස් මුල් පිටින් උඳුරා සකස් යුතුවේ. ඒ ක්‍රමයට පැළ කලින් උඳුරා සකස් කළ යුතුය. සාමාන්‍යයෙන් නත්තල් ගසක් වර්ධනය වී මේරීම සඳහා වසර 6 සිට 10 දක්වා කාලයක් ගතවේ.
ගොවීන්
නත්තල් ගස් වගා කරුවන් පූර්ණ කාලීන හෝ අර්ධ කාලීන ගොවීන් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ. 1967 දී නත්තල් ගස් වගාව ආරම්භ කළ මිනිසෝටා (Minnesota) හි ගොවියෙක් එය ව්‍යාපාරයක් දක්වා ස්ථාපනය කරන ලදී. අනිකුත් ගොවීන් විශ්‍රාම යාම හෝ පාසල් අරමුදල් සඳහා අමතර ආදායමක් ලබා ගැනීම උදෙසා නත්තල් ගස් වග කිරීම හෝ ආරම්භයේ දී නත්තල් ගස් ගොවිපලවල් ලෙස ස්ථාපන කරනු නොලැබූ ගොවිපලවල් වල රැකියාව කරන ලදී. බොහෝ නත්තල් ගස් වගා කරන්නා වූ රටවල විවිධ වූ ජාතික වගා කරන්නන් ගේ සංගම් බිහි වී ඇත. එක්සත් රාජධානියේ ශාක වගා කරන්නන්ගේ සංගමය මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ සහ උතුරු අයර්ලන්තයේ නත්තල් ගස් වවන ගොවීන්ට සාමාජිකත්වය සඳහා වෙළඳ සංගම් විවෘත වී ඇත. ජාතික නත්තල් ගස් සංගමය එක්සත් ජනපදයේ ද ඊට සමානව ක්‍රියාත්මක වී සේවා ලබා දෙයි.
ආයතන
ඔරෙගන් විශ්ව විද්‍යාලයේ(OSU) වන වගා අංශයේ බොහෝ පර්යේෂකයන් නත්තල් ගස් පිලිබඳ විවිධ පර්යේෂණ කරන ලදී. වන සම්පත් දෙපාර්තමේන්තුවේ රික් ෆ්ලෙචෙර් විසින් නත්තල් ගස් වල ප්‍රවේණි විද්‍යාව, ඒවාට පොහොර යෙදිය යුතු ආකාරය, රෝග පාලනය යනාදිය ගැන පර්යේෂණය කරයි. ඒ අතර චැඩ් ලෑන්ඩ්ග්රදන් නත්තල් ගස් වල ප්‍රවේණි විද්‍යාව සහ රෝග පාලනය ගැන අවධාරණය යොමු කර ඇත. මොවුන් දෙදෙනාම දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිස විද්‍යාව සහ වන වගාව අංශයේ පර්යේෂණ සිදු කරයි. ඕසු විශ්ව විද්‍යාලයේ වන විද්‍යාව පිළිබඳ දෙපාර්තමේන්තුවේ මයික් බොන්ඩි කරන ලද පර්යේෂණයක දී පොහොර දැමීම, ඵලදාව ලබා ගැනීම සහ රවේණි විද්‍යාව මෙන්ම ස්වාභාවික හා කෘතිම ශාක පුනර්වර්ධන පද්ධති පිලිබඳව ද පරීක්ෂණ සිදු කරන ලදී. 1990 ගණන් මැද භාගයේදී ට්‍රියෝ පර්යේෂණ වලදී ප්‍රාථමික අවධානය යොමු වූයේ වඩා හොඳ නත්තල් ගස් බීජ තොග ලබා ගැනීම පිලිබඳවයි. මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ප්‍රවේණිකව වැඩි දියුණු කල ගුණාත්මක පරිණත ශාක ලබා ගැනීමට හැකි විය. නව මෙක්සිකෝ ජනපදයේ කෘෂිකාර්මික පර්යේෂණ මධ්‍යයණස්ථානයේදී මේ සමාන පර්යේෂණ සිදු කරන ලදී.
එක්සත් ජනපදයේ නත්තල් ගස් වගා කරන්නන් ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් ඔවුන්ගේම පර්යේෂණ වැඩි සටහන් කරන ලදී. උතුරු කැරොලිනා ජනපදයේ විශ්ව විද්‍යාලය පූර්ණ කාලීය කාර්ය මණ්ඩලයක් ශාක නිශ්පාදනය පිලිබඳ කරුණු සෙවීම සඳහා කැප වී සිටින ලදී.උතුරු කැරොලිනා ජනපදයේ විශේෂඥයන් සහ අධ්‍යයන දෙපාර්තමේන්තුව නත්තල් ගස් පිලිබඳ ප්‍රවේණි වැඩ සටහන් දියත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සපයමින් තිරසාර කෘෂි කර්මය හා පලිබොධ පාලනය පිලිබඳ උපදෙස් හා ආධාර ලබා දෙන ලදී.
කර්මාන්ත වර්ගීකරණය කිරීම
නත්තල් ගස් වගාව කිරීම සඳහා විවිධ වූ ක්ෂේත්‍ර වලට(වන විද්‍යාව, උද්‍යාන විද්‍යාව, කෘෂි කර්මය)අදාළ වූ දක්ෂතා සහ ක්‍රියාකාරකම් අවශ්‍ය වන අතර එය වෙනම විශේෂ කාණ්ඩයකට අයත් වේ.එක්සත් ජනපදයේ කම්කරු නීති සංග්‍රහයේ 29 වන වගන්තියට අනුව නත්තල් ගස් පැළ සිටුවීම, රැක බලා ගැනීම හා කැපීම වගා මෙහෙයුම් නොවන බව සැලකේ. එක්සත් ජනපදයේ ගොවි ජන සේවා ඒජන්සිය(The U.S. Farm Service Agency /FSA) මඟින් නත්තල් ගස් අස්වැන්න රැස් කිරීම සඳහා රක්ෂණ ලබා නොදෙන අතර ඒ සඳහා විකල්ප වැඩසටහනක් ලෙස රක්ෂණය නොවූ අස්වනු සඳහා දෙනු ලබන දීමනාව ලබා දීම සිදු කෙරේ. එක්සත් ජනපදයේ සංගණන කාර්යාංශය 1997 දක්වා කෘෂිකර්ම සංඝණන සිදු කරන ලද අතර එහි වාර්තා වලට නත්තල් ගස් ගොවිබිම් පිලිබඳ වාර්තා ඇතුලත් කර නැත. 1997න් පසුව කෘෂි සංඝණන අධිකාරිය එක්සත් ජනපදයේ කෘෂි දෙපාර්තමේන්තුව ගෙන යාමෙන් පසු නත්තල් ගස් සංඝණන එයට ඇතුලත් කර ඇත.
සංස්කෘතික වැදගත්කම
"චාරිත්‍රයක් ලෙස මාගේ පවුලේ සියලු දෙනා ප්‍රාදේශීය ගොවිබිමකට පැමිණි අපගේ නත්තල් ගස කපා ගැනීම සිදු කරනවා. මෙය අපූර්ව අත්දැකීමක්. ඔබ මෙය තවමත් අත්දැක නැත්නම් මෙය චාරිත්‍රයක් ලෙස පවුලේ අය සමඟ බෙදා ගන්නා ලෙස මම එල්ලා සිටිනවා. –NY කෘෂිකර්ම කොමසාරිස් වන පැට්‍රික් බ්‍රෙනන්(Patrick H. Brennan), 2006"
ඇතැම් ගොවිබිම් නත්තල් ගස් කැපීමට වඩා වැඩි යමක් ලබා දෙයි. මේ සඳහා එළිමහන් හා නිවාඩුව තේමා කරගත් ක්‍රියාකාරකම්, වැගන(Wagon) පැදවීම, උණු කොකෝවා හෝ සයිඩර්(Cider) පානය කිරීම, නත්තල් සීයා බැලීම, කැටයම් කැපීම යනාදී දේ සිදු විය. බොහොමයක් ගොවිබිම් පාසල් සඳහා ප්‍රායෝගිකව සහභාගි වීමට ක්ෂේත්‍ර චාරිකා සඳහා අනුග්‍රාහකත්වය ලබා දෙයි. කැන්සාස් හි එක්තරා වගා කරන්නෙකු තරයේ කියා සිටියේ පීඩිත ආර්ථිකය වැනි වෙනත් ව්‍යාපාර වලට බලපාන ගැටළු නත්තල් ගස් ගොවිපලවල් වලට බලනොපාන බවයි. ඔහු තව දුරටත් කිය සිටියේ ආර්ථිකය, කාළගුණය වැනි කිසිඳු සාධකයකින් නත්තල් ගස් මිලදී ගැනීම වැළැක්විය නොහැකි බවයි.
ටුක්කාවඩු ගුණදාස කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රය
කොළඹ ගාලු පාරේ අම්බලන්ගොඩ නගරයේ මහා අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශය වෙත පැමිණෙන ඕනෑම කෙනෙකුට අපුරු හා අයිතිහාසික වටිකමකින් යුත් කවුතුකාගාරයක් හමුවන්නේය.අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයට නෑකම් කියන කෝලම් වෙස්මුහුණු හා  නැටුම් සංරක්ෂණය සඳහා පිහිටුවා ඇති මෙය   ටුක්කාවඩු ගුණදාස කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රයයි.
වසර 250 වඩා දිගු ඉතිහාසයක් ඇති සාම්ප්‍රදායික කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් කලාවකට උරුමකම් කියන අම්බලන්ගොඩ ප්‍රදේශයේ ඇති එකම සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රය වන  ටුක්කාවඩු ගුණදාස කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රය වෙත පැමිණෙන ඔබට සාම්ප්‍රදායික කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් පිළිබඳව නිවැරදි ප්‍රභවයන්ගෙන් තොරතුරු ලබා ගත හැකිවන පරිදි සියලු පහසුකම් සපයා ඇත.
කොළඹ ජාතික කවුතුකාගාරයේ තැන්පත් කර ඇති ටුක්කාවඩු පරපුරට අයත් වසර 250කට වඩා පැරණි කෝලම් වෙස්මුහුණු එකතුවේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් මෙහිදී දැක ගත හැකි අතර මුල් නිර්මාණයේ ප්‍රමාණය ඒවාට යොදාගෙන ඇති ස්වාභාවික වර්ණ මෙන්ම හැඩතල ඒ ආකාරයෙන්ම මෙකි ප්‍රතිනිර්මාණි වෙස්මුහුණු එකතුවේද අන්තර්ගතය.
කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් පිළිබදව නිවැරදි දත්තයන් හා තොරතුරු ලබාගතහැකි දත්ත එකතුවකින්ද සමන්විතවන බැවින් කෝලම් වෙස්මුහුණු හා කෝලම් නැටුම් පිලිබඳ අධ්‍යන කිරීම සඳහා දෙස් විදෙස් සිසුහු විද්‍යාර්ථින් හා ආචාර්ය මහාචාර්යවරු   ටුක්කාවඩු ගුණදාස කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රය වෙත නිරන්තර පැමිණෙති.අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී කෙටි විඩියෝ දර්ශන පුහුණු සැසි ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් මගින් අධ්‍යන කටයුතු පහසුකරගැනීම සඳහා පහසුකම් සපයා ඇත.
එසේම දෙස් විදෙස් කෝලම් වෙස්මුහුණු හා නැටුම් සංදර්ශන පැවැත්වීමද ටුක්කාවඩු ගුණදාස කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රය මගින් සිදු  කරනු ලබයි. කෝලම් වෙස්මුහුණු සංරක්ෂණය කිරීම අරමුණු කරගනිමින් කෝලම් වෙස්මුහුණු සංරක්ෂණය කිරීමෙහිලා කැපවන ඕනෑම ආයතනයක් සංවිධානයක් කවුතුකාගාරයක් වෙත වෙස්මුහුණු කට්ටල ලබාදීමද ටුක්කාවඩු ගුණදාස කෝලම් වෙස්මුහුණු සහ නැටුම් සංරක්ෂණ කේන්ද්‍රය මගින් සිදුකරන්නේය
මංගල යාපා
මංගල යාපා (ඉංග්‍රීසි: Mangala Yapa) යනු ආයෝජන මණ්ඩලයේ (BOI) සභාපතිවරයායි.
ඔහු හිටපු බස්නාහිර මහ නගර සැලැසුම් ව්‍යාපෘති සංවර්ධන ඒජන්සියේ කළමනාකරණ අධ්‍යක්‍ෂ, කොළඹ ඩොක්යාර්ඩ් ආයතනයේ (ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම නැව් තැනීම් ආයතනය) හිටපු ප්‍රධාන විධායක අධ්‍යක්ෂක හා සාමාන්‍ය අධිකාරි වරයායි.
ජීවන සටහන්
මංගල යාපා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. ඔහු වරලත් (මරීන්) වෙළඳඳනැව් ඉංජිනේරු වරයෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1957 උපත්
පුර්ව ඓතිහාසික යකඩ යුගය
පුර්ව ඓතිහාසික යකඩ යුගය
ඓතිහාසික වාර්තා අනුව නගරයේ ආරම්භය ක්‍රි.පු 5 වන සියවසේ පමණ සිදුවී ඇතැයි සදහන්‍ වෙයි. එහෙත් පුරාවිද්‍යා දත්ත අනුව එය ක්‍රි.පු. 10 වෙනි ශත වර්ෂය දක්වා දිවයයි. පුරාවිද්‍යාත්මක කැණිම් වලින් මනුෂ්‍යවාසය පිළිබද කරැණු හෙලිවන නමුදු ක්‍රි.පු. 5 වන සියවසෙන් එපිට (ප්‍රාග් ඓතිහාසික) කාලය පිළිබදව සාක්ෂි ඇත්තේ ඉතා සුළු වශයෙනි.
අනුරාධපුරයේ කරන ලද වැඩිදුර කැණිම් වලදී නගරය හෝ නගරය අසල ප්‍රාග් ඓතිහාසික ජනාවාසයන් පැවතුන බව අනාවරණය වී ඇත. ක්‍රි.පු. 900 - 600 අතර කාල පරාසය තුල ප්‍රාග් ඓතිහාසික යකඩ යුගයේ, යකඩ තාක්ෂණය, කුඹල් කර්මාන්තය, අශ්වයින්, ගෘහාශ්‍රිත ගවයින්, වී වගාව පිළිබද ලකුණු පෙනෙන්නට තිබේ. ක්‍රි.පු. 700 - 700 වකවානුවේ අනුරාධපුරයේ ජනාවාස හෙක්ටයාර් 50 ක පමණ ප්‍රමාණයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. වයඹින් හා ඊසාන දිගින් ප්‍රාධාන වරායන් තිබීමත් වාරි පහසුකම් සහිත සරැ සාර භූමියක් නගරය වටා තිබීමත් හේතුවෙන් නගරය සුභ කටයුතු වලදී ආරක්ෂිත විය. ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් බේරීමට ස්වාභාවික රැකවරණය සලසමින් නගරය ඝණ වනාන්තරයෙන් වට වී තිබුණි.
ඓතිහාසික මුල් යුගය ක්‍රි.පු. 500 - 250 අතර කාල සීමාව වංශකථා අනුව අධ්‍යනය කර තිබේ. මෙම කාල සීමාවේ පණ්ඩුකාභය රජු ද්වාරයන්, වාණිජ මධ්‍යස්ථාන ආදී අංග ඇතුලත් කරමින් ක්‍රමවත් නගර සැළසුම් කළේය. නගරය වර්ග කි.මී 1 ක පමාණයක පැතිර තිබු අතර එය මාහාද්වීපය තුල එකල ඒ වර්ගයේ විශාලතම නගර වලින් එකක් ලෙස සැළකුනි.
ප්‍රවර්ගය: ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:යුගය අනුව ඉතිහාසය
ඉන්ටෙල්
ඉන්‍‍ටෙල් කෝපරේෂන් (NASDAQ:INTC,SEHK:4335) ලෝකයේ විශාලතම අර්ධ සන්නායක වෙළඳ සමාගම වන අතර ලෝකයේ පුද්ගලික පරිගණක බොහෝමයක භාවිතා කරන x 86 ශ්‍රේණියේ මයික්‍රොප්‍රොසෙසරවල නිපැයුම්කරුවා වේ. 1968 දී සංයුක්ත ඉලෙක්ට්‍රොනික වෙළඳ සමාගම(Integrated Eletronics Corporation) ලෙස ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ, කැලිෆෝනියාවේ සැන්ටාක්ලාරාහි සිය මූලස්ථානය පිහිටවූ Intel ආයතනය මව් පුවරු චිප් සෙට්, ජාල කාඩ්පත් හා IC, ෆ්ලෑෂ් මතක, චිත්‍රක (graphic) චිප්, කාවැද්දූ සකසූ හා පරිගණක තාක්ෂණයට හා සන්නිවේදනයට සම්බන්ධ අනෙකුත් උපකරණද නිපදවයි. අර්ධ සන්නායක සම්බන්ධයෙන් පුරෝගාමීන් වන, රොබට් නොයිස් සහ ලෝර්ඩන් මෝ සමග රොබට් ග්රූව්ගේ විධායක නායකත්වය සහ දර්ශන මත ලොඩනගනු ලැබූ Intel උසස් චිප් නිර්මාණ හැකියාව සහ නවතම නිෂ්පාදන හැකියාව එකට එක් කරයි. ඉන්ටෙල් SRAM හා DRAM මතක චිප්වල මුල් කාලීන නිෂ්පාදක වූ අතර 1990 මුල් භාගය තෙක් ව්‍යාපාරයේ විශාල කොටසක් එමගින් ඉදිරිපත් විණි. ඉන්ටෙල් ප්‍රථම වාණිජ ප්‍රොසෙසරය1971 දී නිර්මාණය කළත් පුද්ගලික පරිගණක නිර්මාණය තෙක් මෙය ඔවු‍න්ගේ මූලික ව්‍යාපාරය නොවීය. 1990 කාලයේ දී ඉන්ටෙල් සමාගම නව ප්‍රොසෙසර නිර්මාණය හා PC කර්මාන්තයේ වේගවත් වර්ධනය පෝෂණය කිරීමට විශාල ව‍ශයෙන් ආයෝජනය කරන ලදී. මෙම කාලයේ දී PC වලට ප්‍රොසෙසර සැකසීමේ ප්‍රමුඛයා බවට ඉන්ටෙල් පත්විය.තවද එහි වෙළඳපොළ තත්වය ආරක්ෂාකර ගැනීමට මෙන්ම PC කර්මාන්තයේ පාලනය සතු කර ගැනීමේ මයික්‍රොසොෆ්ට් සමග සටනේ දී ඔවුන් යොදාගත් ‍ප්‍රවේගකාරී හා විප්ලවකාරී ප්‍රයෝග පිළිබඳව ද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි. මිල්වර්ඩ් බ්‍රවුන් ඔප්ටිමර් (Millward Brown Optimor) විසින් 2007 දී ප්‍රකාශිත ලොව වඩාත්ම බලවත් වෙළඳ නාම 100 ලැයිස්තුවේ සමාගමේ වෙළඳ නාමය 15 ස්ථානයේ සිට 25 ස්ථානය දක්වා ස්ථාන 10 කින් පහළ වැටී තිබුණි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සමාගම් ප්‍රවර්ගය:පරිගණක ආශ්‍රිත ව්‍යාපාරික සමාගම්
මුල්කාලීන ඇමෙරිකානු සාහිත්‍ය
thumb|ජෝන් විල්ස්ලි ජාවිස් විසින් අදින ලද ජේම්ස් ෆෙනිමෝ කූපර්ගේ සිතුවමක්, 1822
යුද්ධයෙන් පසු කාලපරිච්ජේදය අතර තුරදී ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන්, ජේම්ස් මැඩිසම් හා ජෝන් ජේ විසින් ලියන ලද “ද ෆෙඩරලිස්” නිබන්ධන මගින් රාජ්‍ය සංවිධාන හා රිපබ්ලිකන් අගයන් පිළිබද ඓතිහාසික සාකච්ඡාවක් ගෙනහැර දක්වන ලදී. තෝමස් ජේෆර්සන්ගේ එක්සත් ජනපද සාම කෙටුම් පත (Declaration of Peace), ව්‍යවස්ථාවලියට ඔහුගේ බලපෑම, ඔහුගේ චරිතාපදානය, වර්ජිනියා ප්‍රාන්තය පිළිබද සටහන් හා ඔහුගේ සුවිශල් ලිපි සමුහය නිසා ඔහුව වඩාත් දක්ෂ මුල් කාලීන ඇමරිකානු ලේඛකයා ලෙස සැලකෙයි. ෆිෂර් ඒම්ස්, ජේම්ස් ඔටිස් හා ෆැට්රික් හෙන්රිද ඔවුන්ගේ දේශපාලනික ලිපි හා දේශනා වලට ඇගයීමකට ලක්වෙයි.
විලියම් හිල් බ්‍රවුන්ගේ The Power of Sympathy (1789) ග්‍රන්ථය ප්‍රථම ඇමරිකානු නව කථාව ලෙස සමහරක් විට සැලකෙයි. නව ජාතියේ බොහෝමයක් මුල් කාලීන සාහිත්‍යයන් ආවේනික ඇමෙරිකානු හඩක් ‍සොයා ගැනීමට වෙර දැරූහ. බොහෝ විට යුරෝපානු ආකාර හා රටා පරිවර්තනයට ලක් වු අතර විභේදකයන් විසින් ඒවා පහත් දේ ලෙස සලකනු ලැබීය. උදාහරණ ලෙස චාල්ස් බ්‍රෝක්ඩන්ස් බ්‍රවුන්ගේ Wielant හා අනෙකුත් නව කථා බොහෝ විට සලකනු ලබන්නේ එංගලන්තයේ ලිය වුණු ගොතික් නව කතා වල අනුකරණ ලෙසටයි.
සමකාලීන ඇමෙරිකානු ප්‍රබන්ධ
දළ වශයෙන් මුල් කාලීන 1970 ගණන් වල සිට වර්තමානය දක්වා වඩාත්ම හොදින් දන්නා සාහිත්‍ය කාණ්ඩය වන්නේ පසු නූතන වාදයයි. (Postmodernism) මෙම කාලය තුළ හොදින් පිළි ගැනීමට ලක්වු කතුවරුන් අතරට තෝමස් පින්චන්, ටිම් ඕබ්‍රයන්, දොන් ඩෙලිලෝ, පෝල් ඔස්ටර්, ටෝනි මොරිසන්, පිලිප් රෝත්, පෝමැක් මැකැති, රේමන් කාවර්, ජෝන් චීවර්, ජෝයිස් කැරොල් ඕට්ස් හා ඇනීඩිලාඩ් ඇතුළත් වෙයි. මෙ‍ලෙස වර්ග වී ඇති කතුවරුන් අතීතයේදි හා වර්තමානයේදී සෘජුවම සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග වලට බලපෑම් එල්ල කරන ජනප්‍රිය සාහිත්‍ය හා විශාල මාධ්‍ය ආකාර සමග සෘජුවම කටයුතු කරන අතර එය බොහෝ විට ඇමරිකානු රජය හා ඇමරිකානු ඉතිහාසය සමග විවේචනයට භාජනය වන නමුත් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ඉතිහාසය සාමාන්‍ය ඇමරිකානු නියෝග සමග විශේෂයෙන් විවේචනයට භාජනය වෙයි.
බොහෝමයක් පසු නූතන වාදි ලේඛකයන් ආපනශාලා වල මහාමාර්ග වල හෝ සාප්පු සංකිර්ණ වල දර්ශන ගොඩ නැංවීමට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන අතර ඔවුන් මත්ද්‍රව්‍ය, ප්ලාස්ටික් සැත්කම් හා රූපවාහිණී වෙළද දැන්වීම් පිළිබද ලීවිම සිදු කරයි. සමහරක් වි‍ට මෙම විස්තර කිරීම් සැමරීම් ආකාරයෙන් දිස්වෙයි. නමුත් නිසඟවම එම පන්තියේ ලේඛකයන් ඔවුන්ගේ විශයයන් කරා දන්නා, ස්වයං සචේතනික, විවේචනාත්මක හා නිහතමානි ආකල්ප දරයි. ඩේවු අගර්ස්, චක් පැලනික් හා ඩේවිඩ් පොස්ටර් වෙලස් මේ ආකාරයේ ප්‍රවණතා සදහා වඩාත් ප්‍රසිද්
References
http://en.wikipedia.org/wiki/American_literature#Contemporary_American_fiction
http://en.wikipedia.org/wiki/American_literature#Early_U.S._literature
ඝූමර් (ගීතය)
"ඝූමර්" යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සංජේ ලීලා භන්සාලිගේ 2017 චිත්‍රපටයක් වන පද්මාවතී චිත්‍රපටයේ ප්‍රථම ගීතයයි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ දීපිකා පඩුකෝන්, ෂාහිඩ් කපූර්, රන්වීර් සිං සහ ආදිති රාඕ හයිදරි විසිනි. මෙම ගීතය රාජ්පුතානාවේ රාජකීය ජන ගීතයක් වන "ඝූමර්"හි ආභාසය ලද ප්‍රභේදයකි. මෙම ගීතයේ පද්මාවතී චිත්‍රපට ප්‍රභේදයේ ගීතය ගායනා කරන ලද්දේ ශ්‍රේයා ඝෝෂාල් සහ රාජස්ථානි ගායක ස්වරූප් ඛාන් විසින් සංජේ ලීලා භන්සාලිගේ සංගීත අධ්‍යක්ෂණය යටතේ ය. මෙහි පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ ඒ. එම්. ටුරාස් සහ ස්වරූප් ඛාන් විසිනි.
සංවර්ධනය
"ඝූමර්" පටිගත‍ කෙරුණේ 2016 ජූලි 12 දිනශ්‍රේයා ඝෝෂාල් සමගින් වන අතර, එහි මිශ්‍රකරණය සහ මෙහෙයවීම සිදුකරන ලද්දේ මුම්බායිහි වාව් ඇන්ඩ් ෆ්ලටර් ස්ටූඩියෝවේ දී තානේ ගජ්ජර් විසිනි. ඝෝෂාල් සිය ට්විටර් ගිණුම ඔස්සේ මේ පිළිබඳ ඇයගේ විස්මය පලකළ අතර, ඇය සටහන් කොට තිබුණේ, "අද මම මගේ දිවියේ සන්ධිස්ථානයක් පටිගත කළා. මනස සතුටු කරවන හෘදයාංගම සතුටු ගමනක්. මෙවැනි අවස්ථා අත්විඳීමටයි මම ජීවත්වන්නේ! #සංගීතයේ බලය". ගීතයේ නර්තන රචනය කෘති මහේෂ් මිද්‍යා විසින් සිදුකළ අතර, ඝූමර් නර්තන පුහුණුව ජ්‍යෝති ඩී. තොම්මාර් විසින් ලබාදෙන ලදී. දිනක පැය තුන බැගින් මාස බාගයක් ලද මේ පුහුණුව දීපිකාට කැමරාව ඉදිරියේ සිය නර්තනය පරිපූර්ණව සිදු කිරීමට ඉවහල් විය.
ගීතයේ රූගත කිරීම් අතරතුර දීපිකා භ්‍රමණයන් 66කට අධික සංඛ්‍යාවක් සිදුකළා ය. කැරකීම් සහ ඇඹරීම්වලින් යුත් මෙම අපහසු නර්තනය සිදු කිරීමේ දී දීපිකාට බරැති ආභරණවලින් සැරසූ විසිතුරු ඇඳුමක් ද ඇඳීමට සිදු විය. වාර්තා වන අතර, රිම්පල් නාරුලාලෙහෙන්ගාව 30 kg පමණ බරකින් යුතු වූ අතර, එහි ඇස්තමේන්තුගත වියදම රුපියල් ලක්ෂ 30කි. එසේම ඇය 3 kg බරිකින් යුත් ආභරණ ද පැළද සිටියා ය. මේවා සැලසුම් සහ නිර්මාණය කරන ලද්දේ තනිෂ්ක් විසින් විශේෂයෙන්ම ගීතය සඳහාම විය. එමගින් චිත්‍රපටය තුළ දීපිකාට රාජ්පුති මනාලියකගේ පනුම හිමි විය. සම්පූර්ණ රන් ආභරණ කට්ටලයට ත්‍රිත්ව බෝල්රා, නාත්, චොකර්, බාසුවාන්ද්, වළලු, පායල් යනාදී ආභරණ ගණනාවක් ඇතුළත් විය.
තනිෂ්ක් අනුව, දින 600ක් පුරා ශිල්පීන් 200කට අදික සංඛ්‍යාවක් රත්රන් 400kg ක් යොදා ගනිමින් පද්මාවතී හි ආභරණ නිර්මාණය කොට තිබේ.
වීඩියෝව
මෙහි වීඩියෝව 2017 ඔක්තෝබර් 25 දින මුදාහැරුණු අතර, එහි දීපිකා පඩුකෝන් රාණි පද්මාවතී ලෙස සැරසී රාවල් රතන් සේන් ලෙස සැරසුණු ෂාහිඩ් කපූර් සහ ඔහුගේ පළමු බිරිඳ වන නාග්මතී ඉදිරියේ "ඝූමර්" නර්තනය ඉදිරිපත් කරයි.
මුදාහැරීම
මෙම ගීතය 2017 ඔක්තෝබර් 25 දින ටී-සීරීස් ඔස්සේ යූටියුබ් පිටුවෙන් මුදාහැරිණි. පැය 24ක් තුළ මෙම ගීතය මිලියන 10 වරක් නරඹා තිබූ අතර, පැය 24ක් තුළ ටී-සීරීස් ලද ඉහළම නැරඹුම් සංඛ්‍යාව මෙය වේ. ලොවපුරා නැඹුරුතාවත් සමගින්, ඝූමර් ට්විටර් තුළ ඉන්දියාවේ ඉහළම ස්ථානය ලබා ගත්තේ ය. ගායිකා ශ්‍රේයා ඝෝෂාල්, දීපිකා පඩුකෝන්, රන්වීර් සිං සහ ෂාහිඩ් කපූර් මෙම ගීතයට ලබාදුන් යහපත් ප්‍රතිචාරය වෙනුවෙන් සිය සමාජ මාද්‍ය ඔස්සේ ප්‍රේක්ෂකයනට සිය කෘතඥතාව පලකළහ. 2017 නොවැම්බර් 4 වන විට, ගීතය නැරඹුම් මිලියන 35 පසුකොට තිබිණි.
මුදාහළ දිනයේම මෙම ගීතය මාර්ගස්ථව සාව්න් සහ ගානා ඔස්සේ ද නිකුත් කෙරිණි
දර්ශකවල ස්ථානය
"ඝූමර්" ගීතය 2017 ඔක්තෝබර් 31අයිටියුන්ස් ගීත දර්ශකයේ ඉහළම බොලිවුඩ් ගීත 20හි පළමු ස්ථානයේ පසු විය. 2017 නොවැම්බර් 4 දින බොලිවුඩ් සඳහා රේඩියෝමිර්චි ටොප් 20 සට‍හනේ 2වන ස්ථානයේ එය පසු විය.
ශාන්තිනාථ දේවාලය, ඛජුරාහෝ
ශාන්තිනාථ දේවාලය (හෙවත් ශාන්තිනාථ මන්දිරය) යනු ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝවේ පිහිටි ජෛන දේවාලයකි. මෙය ජෛන තීර්ථංකර ශාන්තිනාථ වෙනුවෙන් පුදකොට ඇත.
ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් මෙම දේවාලය ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත. මෙම දේවාලය ඇතුළු ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස සැලකේ.
ඉතිහාසය
ශාන්තිනාථ දේවාලයේ ආදිනාථගේ ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි ක්‍රි.ව. 1027-1028 අතර කාලයට අයත් අභිලේඛනය්ක දැකගත හැක. මෙම අභිලේඛනය වර්තමානයේ බදාමයට යට වී ඇත. මුල් දේවාලය අතිශයින් නවීකරණයට ලක්ව ඇති අතර, එය වර්තමානයේ ඛජුරාහෝවේ ප්‍රධාන ජෛන වන්දනා මධ්‍යස්ථානය ‍බවට පත්ව ඇත.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
වර්තමානයේ දේවාල ව්‍යූහය තුළ නූතන නවීකරණයන් සිදුකොට තිබුණ ද, දේවාලයේ මධ්‍යය පැරණි ය. එහි පැරණි ප්‍රතිමා තැන්පත් කළ වන්දනා කුටි සහිත දිගටි ගෘහයකින් සමන්විත ය.
ප්‍රතිමා
දේවාලයේ ගර්භගෘහය තුළ 4.3 උසැති ශාන්තිනාථගේ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ලැබේ. 11වන සියවසට අයත් මීටර 4.5ක් උසැති ආදිනාථ ප්‍රතිමාවක් ඇතුළු පැරණි ජෛන ප්‍රතිමා ගණනාවක් මෙම දෙවොල තුළ දැකගත හැක. ඉන් එක් කැටයමක දැක්වෙන මහාවීරගේ දෙමාපියන්ගේ රූ කලාත්මක ගුණයෙන් පිරිපුන් ය.
ඕලැන්ඩෝ බ්ලූම්
ඕලැන්ඩෝ ජොනතන් බ්ලැන්චාඩ් බ්ලූම් (උපක 13 ජනවාරි 1977) යනු ඉංග්‍රීසි නළුවෙකි. 2001 දී  ද ලෝඩ් ඔෆ් ද රින්ග්ස්   හී එල්ෆ්-කුමරු ලෙගොලාස් ලෙසින් සහ 2003දී  පයිරෙට්ස් ඔෆ් ද කැරිබියන්  චිත්‍රපට පෙළෙහි කම්මල්කරු විල් ටර්නර් ලෙසින්ද අනාවෘත භූමිකා ලත් ඔහු, පසුව  එළිසබෙත්ටවුන් හා   කින්ග්ඩම් ඔෆ් හෙවන් ඇතුළු හොගිවුඩ් චිත්‍රපටයන්හී ප්‍රධාන චරිත රග පෑමට වරම් ලැබීය. ඔහු මිරැන්ඩා කර් සමග විවාහ වී සිටි අතර ඔවුන් දෙපලට දාව ෆ්ලින් ක්‍රිස්ටෝෆර් බ්ලූම් නමින් දරුවෙක් සිටී.
රොෂාන් ජුරන්පති
බාබා රොෂාන් ජුරංපති (උපත 1967 ජූනි 25) හිටපු ශ්‍රී ලාංකික ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 1985 දී ඉන්දියාවට එරෙහිව අස්ගිරිය පිටියේ දී සිය පළමු ටෙස්ට් තරගයට ක්‍රීඩා කළේය. ඔහුගේ එකම ටෙස්ට් කඩුල්ල වූයේ ඉන්දියාවේ මොහින්දර් අමරනාත් ය. ඔහු ටෙස්ට් තරඟ දෙකකට පමණක් ක්‍රීඩා කර ඇති අතර, ඔහුගේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් දිවිය අවසන් කළේ පිතිකරණ සාමාන්‍ය 0.25ක් සමඟිනි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකීය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1967 උපත්
අශෝක හඳගම
අශෝක හඳගම (උපත 1962 දෙසැම්බර්) යනු ශ්‍රී ලාංකික සිනමාකරුවෙකි. ඔහු තම ප්‍රාථමික හා ද්විතීයික පාසල් අධ්‍යාපනය පළාත් පාසලකින් ලබාගෙන කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ගණිතය හැදෑරීමට ගිය අතර එහිදී ඔහුට පළමු පන්තියේ ගෞරව උපාධියක් හිමි විය. ඔහු 1995 දී Warwick විශ්වවිද්‍යාලයෙන් සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ MSc උපාධිය ලබා ගත්තේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ සහකාර අධිපතිවරයෙකි.
රංග ශාලාව
අශෝක හඳගම සිනමාවට පිවිසීම නාට්‍ය හා රූපවාහිනිය හරහා විය. ඔහුගේ මංගල නාට්‍ය ප්‍රයත්නය වූ භූමිකා (චිත්‍රපටය) දිවයිනේ නැගී එන ජනවාර්ගික අර්බුදයට විසඳුම් සෙවීමයි. මෙම නාට්‍යය 1985 වසරේ හොඳම අධ්‍යක්ෂණය සඳහා ජාතික යොවුන් සම්මානය දිනා ගත්තේය. ඔහුගේ දෙවන වේදිකා නාට්‍ය Thunder, 1987 රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම පිටපතේ දෙවන අනුශූරතාවය හිමි විය. ඔහුගේ තුන්වන සහ වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක නාට්‍යය වන මගතා අධ්‍යක්ෂණය කරන විට රට සැබෑ ඝාතන පිටියක් විය. රැඩිකල් නාට්‍යමය ස්වරූපයකින් යුත් මෙම නාට්‍යය රටේ පවතින අධිකරණ පද්ධතිය නිර්භීතව ප්‍රශ්න කළේය. රංග ශාලාවල පමණක් නොව කුඹුරුවලද වැඩබිම්වලද මගතා රටේ සෑම ප්‍රදේශයක්ම පාහේ ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි. සියලු මතභේද අතර, මෙම නාට්‍යය 1989 රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම මුල් පිටපත සහ හොඳම අධ්‍යක්ෂවරයාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය. පිටපත 2011 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර හොඳම නාට්‍ය පිටපත සඳහා රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මානය දිනා ගත්තේය.
රූපවාහිනී කතා මාලාව
රූපවාහිනී කලා ක්ෂේත්‍රයේ අශෝක හඳගම කළ අභ්‍යාස අපූර්ව විය. දුන්හිද්ද අද්දර කියන්නේ ලංකාවේ ඊනියා ටෙලි නාට්‍ය ඉතිහාසයේ පැහැදිලි සන්ධිස්ථානයක්. එය 1994 OCIC සම්මාන උළෙලේදී හොඳම පිටපත සහ අධ්‍යක්ෂණය ඇතුළු ප්‍රධාන සම්මාන නවයම දිනා ගත්තේය. ඔහුගේ තෙවැනි රූපවාහිනී කෘතිය වන දියකැට පහන සම්ප්‍රදායික ටෙලි විශේෂාංග මාලාවට නව මානයක් එක් කළේය. සින්තටික් සිහින බරපතල කථාංග ටෙලි නාට්‍යයක් ලෙස පශ්චාත්-නූතන දේශපාලන සාකච්ඡාවක් කිරීමට මගක් ගවේෂණය කළේය. ඔහු රජයේ හමුදා සහ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (එල්ටීටීඊ) විසින් නිරීක්ෂණය කරන ලද "සටන් විරාම" (2003-2006) කෙටි අක්ෂර වින්‍යාසය ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් ඔහුගේ මීළඟ ටෙලි විශේෂාංග මාලාව වන ටේක් මේස් රෝඩ් ඉන් යාපනේ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු අගනුවර රූගත කිරීමට යොදා ගත්තේය. East is Calling, ටෙලි විශේෂාංග මාලාව සුනාමි පුනරුත්ථාපන කඳවුරක තේමා කරගත් එකම තේමාවකි.
චිත්‍රපට
චන්ද කින්නරි සිනමාවේ ඔහුගේ මංගල ප්‍රයත්නය විය. ඊනියා යථාර්ථවාදයේ නීති බිඳ දමමින්, අධි යථාර්ථවාදී රූපවලින් සමන්විත සිනමා භාෂාවක් ගොඩනැගීම මෙම චිත්‍රපටිය පැහැදිලිව පෙන්වා දුන්නේය. මෙම චිත්‍රපටය 1994 වසරේ විචාරක සම්මාන උලෙළේදී වඩාත් බලාපොරොත්තු සහගත අධ්‍යක්ෂකවරයාට හිමි සම්මානය දිනා ගත්තේය. එය 1998 OCIC සම්මාන උලෙළේදී හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම අධ්‍යක්ෂණය සහ හොඳම තිර රචනය ලෙසද සම්මානයට පාත්‍ර විය. අශෝක හඳගමගේ ගණිතය සහ සංවර්ධන ආර්ථික විද්‍යාව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය පසුබිම ඔහු කලාකරුවෙකු ලෙස හොඳ ස්ථානයක තබා ඇත. නිසැකවම එය චිත්‍රපටයේ, රූපවාහිනියේ සහ රංග ශාලාවේ තාක්ෂණික සංකීර්ණතා සමඟ කටයුතු කිරීමට සහ මෙම ආකෘති උපරිම නිර්මාණාත්මක බලපෑමක් සඳහා භාවිතා කිරීමට ඔහුට උපකාර කර ඇත. වඩාත් වැදගත් වන්නේ තමා අවට දෛනික ජීවිතයේ සතුට, දුක සහ ප්‍රතිවිරෝධතා පිළිබඳව සවිඥානික වන නිර්මාණශීලී කලාකරුවෙකු ලෙස ඔහුගේ ප්‍රමුඛතා නිරාකරණය කර ගැනීමට මෙම පසුබිම ඔහුට හැකියාව ලබා දී ඇත. අශෝක හඳගම චිත්‍රපට සහ වීඩියෝ නිර්මාණකරුවෙකු ලෙස ඔහුගේ කාර්යයේ සමාජ මූලාරම්භය සහ ඇඟවුම් පිළිබඳව හොඳින් දනී.
චිත්‍රපට නිෂ්පාදනයේ තාක්‍ෂණික සහ සමාජීය සම්බන්ධයෙන් ඇති මෙම දැඩි උත්සුකයන් දෙක ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය තුළ ඔහුට පහසු වී නැත. ඔහු සිය දෙවන චිත්‍රපටය වන Moon Hunt (1996) නිර්මාණය කරන විට, මුළු චිත්‍රපටයේම කතාව සිදුවන්නේ රාත්‍රියේදී බැවින් මෙම චිත්‍රපටයට විශේෂඥ ආලෝක කැමරා තාක්‍ෂණයක් අවශ්‍ය වූ නිසා ඔහු ප්‍රවීණ ජපන් සිනමාකරු අකිරා ටකාඩා යොදා ගත්තේය. විදේශීය සිනමාකරුවෙකු යොදා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් හඳගමට ඔහුගේ දේශීය සගයන්ගෙන් බොහෝ විවේචන එල්ල විය. එය 2000 වසරේ හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම අධ්‍යක්ෂණය, හොඳම පිටපත, හොඳම නළුවා, හොඳම නිළිය සහ හොඳම කැමරාකරණය සඳහා ශ්‍රී ලංකා චිත්‍රපට විචාරක සංසදයේ ප්‍රධාන සම්මාන 6ක් දිනා ගත්තේය. අවාසනාවන්ත ලෙස යම් තාක්ෂණික හේතූන් මත චිත්‍රපටය ශ්‍රී ලංකාවේ සිනමාහල් වෙත නොපැමිණියේය.
ඔහුගේ කෘති ලොව පුරා ස්වාධීන චිත්‍රපට උළෙල ප්‍රේක්ෂකයින් ආකර්ෂණය කර ගැනීමට පටන් ගත්තේ ඔහුගේ මේ මගේ සදයි චිත්‍රපටියෙනි. ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාවේ තුන්වන විප්ලවය ඇති කළ සුවිශේෂී චිත්‍රපටය ලෙස ශ්‍රී ලාංකේය ප්‍රවීණ සිනමාකරු ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මෙම කෘතිය නම් කළේය. එය රටේ ග්‍රාමීය ජන ජීවිතයට යුද්ධයේ බලපෑම පිළිබඳ නිර්භීත හෙළිදරව්වක් විය. නවකතාවේ ස්වරූපයෙන්, මෙම අවම චිත්‍රපටය ලොව පුරා සංචාරය කර, ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙල 50කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක විචාරක පැසසුමට ලක් වූ අතර, සිංගප්පූරුව, චොංජු, දිල්ලි, හූස්ටන්, බැංකොක් සහ ටෝකියෝ යන රටවල සම්මාන රාශියක් දිනා ගත්තේය. මෙම චිත්‍රපටය යුරෝපයේ ද විවේචනාත්මක සාර්ථකත්වයක් අත්කර ගත් අතර, කීර්තිමත් ප්‍රංශ චිත්‍රපට විචාරය "Les Cahiers du Cinema" විසින් "දශකයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන හෙළිදරව් කිරීම්" වලින් එකක් ලෙස සැලකේ.
'තනි තටුවෙන් පියාබන්න (2002)' අශෝකගේ තවත් ධෛර්ය සම්පන්න කෘතියකි. ලෝකයේ මේ කොටසේ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය සිනමාව තුළ ආමන්ත්‍රණය කරන පළමු අවස්ථාව මෙයයි. සැන් සෙබස්තියන් සිනමා උළෙලේ (2002) ලෝක මංගල දර්ශනය පැවැත්වීමෙන්, එය ටෝකියෝ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ (2002) හොඳම ආසියානු චිත්‍රපටය ලෙසත්, ටොරිනෝ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වූ ප්‍රේක්ෂක සම්මානය සහ තවත් බොහෝ දේ ලෙසත් තේරී පත් විය.
අක්ෂරය ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතයේ වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක කෘතිය සහ වඩාත්ම කතාබහට ලක් වූ චිත්‍රපටය ලෙස සැලකේ. ශ්‍රී ලංකාවේ තහනම් කරන ලද එය ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සිනමා ප්‍රකාශනයේ නිදහස පිළිබඳ මූලික ප්‍රශ්නයක් මතු කළේය. San Sebastian, Tokyo වැනි ජාත්‍යන්තර උත්සවවලට පමණක් නිරාවරණය වූ මෙම ශ්‍රී ලංකාවේ තහනම් චිත්‍රපටිය යූ ටියුබ් වෙත ගොස් එහි මිලියන 3කට අධික පිරිසක් නරඹා ඇත.
අක්ෂරය අරගලය සමඟ ඔහු ලද වේදනාකාරී අත්දැකීමෙන් කලබල වූ ඔහු පසුව ළමා චිත්‍රපටයක් කිරීමට ගියේය (2010). ඉනි-අවන් අශෝක හඳගමගේ වඩාත්ම සාර්ථක සිනමා කෘතිය ලෙස සැලකේ. ACID (l'Association du Cinéma Indépendant pour sa Diffusion-) යටතේ චිත්‍රපටයක් ලෙස 2012 කෑන්ස් හිදී තිරගත විය. ටොරොන්ටෝ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් ටොරොන්ටෝ ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේදී ප්‍රේක්ෂකයින් සමඟ ගැඹුරින් සාකච්ඡා කිරීම සඳහා තෝරාගත් චිත්‍රපට පහෙන් එකක් වූයේ ඉනි-අවන් ය. චිත්‍රපටය එඩින්බරෝ, ටෝකියෝ, හැම්බර්ග් ඇතුළු බොහෝ උත්සව සඳහා ලැයිස්තුගත කර ඇත.
රංග ශාලාව
1. මගතා (1989)
2. හේනා (1987)
3. භූමිකා (1985)
4. පෞරාණික සාප්පුවක මරණයක් (2021)
රූපවාහිනී විශේෂාංග
1. East is Calling (2006)
2. Take This Road (2004)
3. සින්තටික් සිහින (1998)
4. දිය කැට පහන (1997)
5. දුන්හිඳ අද්දර (1992)
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1962 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
විරාජ් වික්‍රමනායක
ගරු විරාජ් වික්‍රමනායක (තවද විරාජ් චතුරංග ඩයස් වික්‍රමනායක) (ඉංග්‍රීසි: Viraj Wickramanayeke also Viraj Chathuranga Dias Wickramanayeke ) ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ මහ නගර සභාවහි නාගරික මන්ත්‍රී වරයෙකි. ඔහු ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ අංක 17, නුගේගොඩ, නැගෙනහිර නියෝජනය කරයි.
ජීවන සටහන්
ජනප්‍රිය ව්‍යාපාරිකයෙකු ද වන ඔහු Mr කොත්තු සහ Colombo fresh fruits pvt ltd යන ආයතනවල හිමිකරුවා ද වනවා. මීට අමතරව ඔහු ටෙලිනාට්‍ය නළුවෙකුද වෙයි.
ශ්‍රී ලංකා සැහැල්ලු පන්දු ක්‍රිකට් සම්මේලනයේ උතුරු කොළඹ ශාඛාවේ සභාපති
මෙතුමා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
භද්‍රාවති දේවිය
පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගෙ බිසව
සුද්ධෝදන රජ
උපත හා යොවුන් විය
භාරතදේශයේ(ඉන්දියාව) ජීවත් වූ ඔහු ශාක්‍ය වංශිකයින්ගේ නායකයාය. සුද්ධෝදනගේ පියා වූයේ ‘සිංහහනු’ රජතුමයි.කපිලවස්තුවේ ජයසේන රජුගේ පුතු වූ සිංහහනු කුමාරයා කච්චනා කුමරිය විවාහ කරගෙන පියාගේ ඇවෑමනේ පසු රජකම ලබා ගන්නා ලදී.කෝලිය රටේ දේවදහ ශාක්‍යාගේ දියණිය කච්චනා කුමරිය වේ. සිංහහනු කාංචනා යුවලට "සුද්ධෝදන, ධෝතෝදන, සුක්කෝදන, අමිතෝදන හා මිතෝදන" යනුවෙන් පුතුන් පස් දෙනෙකු සහ අමිතා,ප්‍රමිතා යනුවෙන් දූවරු දෙදෙනෙක් සිට ඇත. මෙයින් සුද්ධෝදන රජු වැඩිමල් පුතු වේ.
කාලදේවල හෙවත් අසිත නමින් හැදින්වුණු ෂඩ් අභිඥාලාභී මහඝෘෂිවරයා මෙතුමාගේ ගුරුවරයා විය.
සුද්ධෝදන කුමරු කුඩා කළ සිටම අභියෝගයන්ට නොබියව මුහුණ දුන් අයෙකි. දිනක් සිංහහනු රජුට පසල් දනව්වේ යුද්ධයක් සදහා යාමට සිදුවිය. එහිදී තම දරුවන් පස්දෙනා යවා කැරැල්ල මැඩ පැවැත්වීමට සිතූ රජතෙම තම පුතුන්ට පසැල් දනව්වට යන ලෙස පැවසීය. බාල කුමාරවරු පසු බසිද්දී සුදොවුන් කුමරු සේනා සමග ගොස් නිර්භයව කැරැල්ල මැඩ පවත්වන ලදී. එය අසා සතුටු වූ සිංහහනු රජ විසින් සුදොවුන් කුමරුට කැමති වරයක් ඉල්ලන ලෙස පැවසීය. එම අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගත් සුදොවුන් කුමරු විසින් විශේෂ අවසරයක් ලෙස අංජන රජුගේ සුරූපී දියණිවරුන් දෙදෙනාම (මහාමායා දේවිය සහ ප්‍රජාපතී ගෝතමී දේවිය) තමාට විවාහ කර දෙන ලෙස ඉල්ලන ලදී.
එනමුත් ශාක්‍ය වංශිකයින් විසින් බහු භාර්යා සේවනය සිදු නොකරන බැවින් ඒ සදහා රාජ සභාවේ විශේෂ අවසරයක් ලබාගත යුතු විය. එහිදී නිමිත්ත පාඨකයින් විසින් මහාමායා, ප්‍රජාපති කුමරියන්ට පින්වත් සක්විති රජවීමට වාසනාවන්ත වූ දරුවන් ලැබේයැයි පැවසූ නිසා සියළු කරුණු කාරණා සලකා බලා අවසානයේ කුමරුගේ ඉල්ලීම ඉටුවිය.ඒ අනුව සුදොවුන් කුමරු ශාක්‍ය වංශික රජවරු අතරින් බිසෝවරු දෙදෙනෙක් සිටි රජු වශයෙන් විශේෂ වේ.
රාජ්‍යත්වය
සිංහනු රජුගේ අවෑමයෙන් සුදොවුන් රජු රජ විය.ශක්‍ය ජනපදය සමූහාණ්ඩුවකි. එහි පැවතියේ ගණ තන්ත්‍ර පාලන ක්‍රමයකි. එහි ප්‍රධානියා සුදොවුන් රජු විය.
දරුවන්
සුද්ධෝදන රජුට මහාමායා බිසවට දාව සිදුහත් කුමරු ලැබීය. මහා ප්‍රජාපතී ගෝතමී බිසවට දාව සුන්දරී නන්දා හා නන්ද යන දරුවන් දෙදෙනෙකු ලැබීය.
සිද්ධාර්ථයන් චක්‍රවර්තී රජකු කිරීමට දැරූ වෑයම
සිද්ධාර්ථයන් මතු දිනෙක චක්‍රවර්ති රජ කෙනෙකු හෝ බුදු කෙනෙකු වන බවට අනාවැකි කියා තිබුනේය. එහෙත් ඔහු කිසියම් විදියකින් සතර පෙර නිමිති; එනම්, මහල්ලෙක්, ලෙඩෙක්, මල මිනියක් සහ භික්ෂුවක් දුටුවේ නම් මහා මුනිවරයෙකු වන්නේ යයි අනාවැකි කියා තිබුනේය. මෙය ඇසීමෙන් පසු සුද්ධෝදන රජු එවැනි නිමිති දැකීමෙන් තම පුත්‍රයා වළක්වනු පිණිස සිද්ධාර්ථයන් පිටස්තර ලෝකයෙන් ඈත් කර තැබුවේය. එසේම සුද්ධෝදන රජු විසින් තම පුතුට රම්‍ය, සුරම්‍ය, සුභ යන නමින් බොහෝ සැප සම්පත් ඇති මාළිගා තුනක් තනා දෙන ලදී. එසේ වූ විට නියත වශයෙන්ම ඔහු සක්විති රජෙකු වේ ය යනුවෙන් ඔහු අදහස් කළේය.සුද්ධෝදන රජතුමා තම පුතුට සිය නැගණිය වූ අමිතා දේවියගේ දියණිය වූ
දෙමාපියන්ගේ කදුළු වගුරවමින් පැවිදි වූ තම පුතු පිළිබදව මෙම සෙනෙහබෙර පියතුමා කිසිවිටකත් වෛර නූපදවන ලදී. ඔහු වරින් වර දූතයන් යවමින් සිදුහත් තාපසතුමන්ගේ දුෂ්කර ක්‍රියා සමය පිළිබදව නිරන්තරව සොයා බලා ඇත. වරෙක දේවතාවන් පැමිණ සුද්ධෝදන රජතුමන්හට "සිදුහත් තාපසතුමා මිය ගියේයැ"යි පැවසූවිට "මගේ පුතු බුදු වී මිය නොයන්නේ යැ"යි ස්ථීරව පැවසීමෙන් සුද්ධෝදන රජතුමන් හට තම පුතු පිළිබදව බලවත් විශ්වාසයක් තිබූ බව පිළිබිඹු වේ.
මාර්ගඵල ලබා ගැනීම
අවුරුදු ගණනාවකට පසු සිද්ධාර්ථ තාපසයන් බුදු පදවිය ලබා ගත් බව සුද්ධෝදන රජුට අසන්නට ලැබුනේය. ඔහු දහදාහක පරිවාර පිරිසක් සමග පණිවුඩකරුවෙකු බුදුන් වහන්සේ මුණ ගැසීමට යවා උපන් බිමට නොහොත් ශාක්‍ය දේශයට වඩින ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. බුදුන් වහන්සේ එම පිරිසට ධර්ම දේශනා කළ අතර ඔවුන් සියලු දෙනාම සඟ සසුනට ඇතුළත් වූහ. කිසිවෙක් ආපසු නොපැමිණියේය. අනතුරුව සුද්ධෝදන කළේ සිද්ධාර්ථයන්ගේ කුලුපග මිතුරෙකු වූ කාලුදායි බුදුන් වහන්සේ වෙත යවා ශාක්‍ය දේශයට වඩින ලෙස ඉල්ලීමක් කිරීමයි. කාලුදායිද භික්ෂුවක් විය යුතු යයි කල්පනා කළේය. එහෙත් ඔහු රජුට වූ පොරොන්දුව කඩ නොකළේය. ඔහු බුදුන්ට තමන් පැමිණි කාරණය පවසා සිටියේය. බුදුන් වහන්සේ පියාගේ ඉල්ලීම පිළිගෙන මැදින් පුන් පොහෝ දිනෙක කිඹුල්වත් පුරයට වැඩීමේ ගමන අරඹන උන්වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පසුව එළැඹි දෙවන වර්ෂයේ උදාවූ වෙසක් පුන් පොහෝ දිනයේ තමන් උපන් ප්‍රදේශය කරා වැඩියේය.මෙම දෙමාසය මුළුල්ලේම තම පුතුට රාජ භෝජන යැවූ සුද්ධෝදන රජු විසින් බුදු පියාණන් වහන්සේගේ වාසයට නිග්‍රෝධරාමය පිළියෙල කරන ලදී. මෙම ගමනේදී උන්වහන්සේ සුද්ධෝදන රජුට දහම් දේශනා කළේය.
වෙසක් පෑලවියදා සුදොවුන් රජුට තම පුත් නුවර පිඩු සිගා වඩින බව අසන්නට ලැබිනි. එය අසා කලබල වූ සුදොවුන් රජු විසින් සළුව හදිමින් පොරවමින්ම මාර්ගයේ බුදුන් වහන්සේ සොයා යන ලදී. ඉන්පසු බුදුන් වහන්සේ හමු වී මෙසේ සිගමන් යමින් තමාට අපහාස නොකරන ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදී. එවිට බුදුන් වහන්සේ විසින් තම බුද්ධ වංශයේ සිරිත විදහා දක්වමින් සුද්ධෝදන රජතුමන් හට ධර්මය දේශනා කරන ලදී. එම දෙසූ බණ ඇසූ සුද්ධෝදන රජතෙම සෝවාන් ඵලයෙහි පිහිටන ලදී. මහමගදී සදහම් අවබෝධ කළ අයෙකු ලෙසද සුද්ධෝදන රජු විශේෂ වේ. බුදුන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝයා මාලිගයට වැඩමවාගෙන පැමිණි සුද්ධෝදන රජ විසින් දන් දී අවසානයේ දෙසූ ධර්මය අසා සකෘදාගාමී ඵලයට පත්විය.
බුදුහිමිට කළ ආයාචනය
බුදුරදුන් වැඩම කර තුන්වන දවසේ සුද්ධෝදන රජුගේ පුත් නන්ද කුමරුද පැවිදි විය. එසේම ඉන්පසුව රාහුල කුමරුන්ද පැවිදි විය. මෙය සුද්ධෝදන රජතුමන්හට බලවත් ශෝකයක් ඇති කළ හෙයින් රජු විසින් බුදුන් වහන්සේ මුනගැසී 'මවුපියන්ගේ අවසරයක් නොමැතිව දරුවන් මහණ නොකරන ලෙස' ශික්ෂා පදයක් පනවන ලෙස බුදුන් වහන්සේට ආරාධනා කරන ලදී. මෙහදී සුදොවුන් රජ "භාග්‍යවතුන් වහන්ස, ඔබවහන්සේ පැවිදි වූ කල්හි මට මහත් දුකක් ඇතිවිය. නන්ද කුමරු පැවිදි වූ කල්හිද එසේම විය. රාහුල කුමරු පැවිදි වූ කල්හි එය ඉතා දැඩි විය. පුත්‍ර ප්‍රේමය සිරුරෙහි සිවිය සිදියි. චර්මය සිද මස් සිදියි. මස් සිද නහර සිදියි. නහර සිද ඇටද ඇට මිදුලුද සිදියි." සුද්ධෝදන රජතුමන් විසින් සිදු කළ මෙම‍ ප්‍රකාශය මගින් පිය සෙනෙහෙසක මහිමය මැනවින් පිළිඹිබු වේ.
ජීවිතයේ අවසාන සමය
බුද්ධත්වයෙන් පස්වන වසරේ වස් කාලයේදී සුද්ධෝදන රජතුමා දැඩි සේ ගිලන් විය.සුද්ධෝදන රජු මරණාසන්නව සිටින බව ඇසූ බුදුන් වහන්සේ නැවතත් තමන් උපන් දේශයට වැඩම කළේය. උන් වහන්සේ මරණාසන්නව සිටි සුද්ධෝදන රජතුමන් හට ධර්මය දේශනා කළ අතර සුද්ධෝදන රජු සේසත් දරා සිටියදීම අරිහත් ඵලයට පැමිණියේය. ගිහි බවින්ම රහත් වූ එතුමා රජ පිරිසට අනුශාසනා කරමින් සත් දිනක් විමුක්ති සුව විද පිරිණිවන් පෑ බව කියැවේ.
අරුණ ද සිල්වා
අරුණ ද සිල්වා (උපත 1961 මාර්තු 27) යනු සිංහ ක්‍රීඩා සමාජයට ක්‍රීඩා කළ ශ්‍රී ලාංකික හිටපු පළමු පෙළ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
සිම්බාබ්වේ
සිම්බාබ්වේ නිල වශයෙන් සිම්බාබ්වේ සමූහාණ්ඩුව නම් වේ. පෙර දකුණු රොඩේෂියාව නම් වූ මෙරට දකුණු අප්‍රිකාව හා ලිම්පෝපෝ ගග අතර පිහිටා තිබේ. එය මායිම් වන්නේ දකුණින් දකුණු අප්‍රිකාවටත්, නිරිතින් බොට්ස්වානාවටත්, වයඹින් සැම්බියාවට සහ නැගෙනහිරින් මොසැම්බික් රාජ්‍යයටයි. එහි ප්‍රධාන රාජ්‍ය භාෂා තුනක් ඇත. ඉංග්‍රිසි, ෂෝනා සහ නඩේබිලි එම භාෂාය. සිම්බාබ්වේ ආරම්භ වුයේ බ්‍රිතාන්‍ය ජනපදයක් කොටසක් වු රොඩේෂියාවෙනිය. ජනාධිපති එමර්සන් ම්නග්වා රටේ ජනාධිපති වන අතර හමුදාවන්හි ප්‍රධානියා ද වේ. රටේ පැවති නිදහස උදෙසා වු දීර්ඝ යුද්ධයේ පටන් රොබට් මුගාබේ ජනාධිපතිව සිටි අතර 1980 වර්ෂයේ දී ඔහුගේ පාලනය හේතුවෙන් වැඩි දියුණු වු ජිවන මට්ටම ආර්ථිකය මත ඔහුව පැසසුමට ලක් විය. ඔහුගේ පාලනයේ ප්‍රධාන ලක්ෂණ අතර දළ ආර්ථික වැරදි පාලනය, අති උද්ධමනය හා පැතිරුණු මානව හිමිකම් කඩකිරීම් වේ. කඩා වැටුණු ආර්ථිකය නිසා දිළිඳුකම හා විරැකියාව වැඩිවීමත් උප අගමැති වන මුමම්බරා හා ඔහුගේ පක්ෂයට වඩා වාසි දායක වූ අතර සහයෝගය ද වැඩි විය. 2008 වර්ෂයේ දී එම පක්ෂය වන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වෙනසකට ව්‍යාපාරය සමඟ බලය බෙදීමකට එකඟ විය. පසුව හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් මුගාබේ රජය පෙරලා දැමුණු අතර 2019 වර්ශයේදී ඔහු මරණයට පත්විය
ඉඩම් පරිහරණ සැලසුම්කරණය
ඉඩම් පරිහරණ සැලසුම්කරණය යනු භුමිය අනාගත පරපුරට සුරක්ෂිත කර ගනිමින් ප්‍රශස්ථ ඉඩම් පරිහරණය සදහා විකල්පයන් හා අාර්ථික සමාඡීය තත්තයන් ෙතා්රා ගලපා ගනිමින් භුමිය හා ඡල විභවතායන් ඔස්ෙස් සිදු කරනු ලබන ක්‍රමාණුකුල අැගයීමකි. වගා කටයුතු සතුන්ට තෘණ උලා කෑම වන කර්මාන්තය වන ඡීවි සංචාරක නාගරික සංවර්ධන හා ෙවනත් කාර්යයන් සදහා වර්තමානයටත් වඩා අනාගෙය්දී සුදුසු ඉඩම් ෙසායා ගැනීම දුෂ්කර වීම නිසා ඉඩම් පරිහරණ ගැටුම් තව දුරටත් උගූවනු අැත.
සිම්බාබ්වේ
References
ප්‍රවර්ගය:African Union member states ප්‍රවර්ගය:G15 nations ප්‍රවර්ගය:Landlocked countries ප්‍රවර්ගය:English-speaking countries and territories ප්‍රවර්ගය:සිම්බාබ්වේ
ඉඩම් පරිහරණ සැලසුම්කරණය
විෙශ්ෂෙයන්ම සංවර්ධනය වන රටවල ට ෙම් තත්වය නිසා ඉතාම අහිතකර බලපෑම් ඒල්ල විය හැක
ඉඟිණිමිටිය ජලාශය
ඉඟිණිමිටිය ජලාශය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ඉඟිණිමිටිය ප්‍රදේශයේ ඉදි කොට තිබෙන ජලාශයක් වේ. එය පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ විශාලතම ජලාශය ලෙස සැළකේ. දඹුලු කඳු පන්තියෙන් හට ගන්නා මී ඔය කිලෝ මීටර 4.88 ක පමණ දුරකදී හරස් කිරීමෙන් ජලාශය ඉදි කොට තිබේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ජලාශ ප්‍රවර්ගය:පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය
බුදුන් වහන්සේගේ ජීවන තොරතුරු
සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන්ගේ චරිතය ගැන දැන ගැනීමට තිබෙන ප්‍රධානතම මූලාශ්‍ර වන්නේ බෞද්ධ තොරතුරු ඇතුලත් ග්‍රන්ථයන් ය. සෑම වසරකම මාස හතරක් බුදුන් වහන්සේ සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා එක්ව බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය නැවත පුනරීක්ෂණය කළහ. උන් වහන්සේගේ පරිනිර්වාණයෙන් පසු සංඝයා වහස්සේලා බුද්ධ ධර්මය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කටයුතු ආරම්භ කළහ. බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් ටික දිනකට පසු ප්‍රථම සංගායනාව පැවැත්වූ අතර දෙවැනි සංගායනාව ඉන් සියවසකට පසුව පවත්වන ලදි. මෙම සංගායනාවලදී ක්‍රමානුකූල පිළිවෙලක් අනුගමනය කරමින්, බුදුන් වහන්සේගේ ඉගැන්වීමේ සහ උන් වහන්සේගේ ජිවිතය පිළිබඳ සත්‍ය තොරතුරු නිවැරදිව විශ්ලේෂනය කරමින් ඒවා තහවුරු කි‍රීමට එම භික්ෂූන් වහන්සේලා උත්සාහ කළහ. ඔව්හු මෙම තොරතුරු වෙන් වෙන්ව කොටස් කර ඒවා සංරක්ෂණය කිරීමට ඒ සඳහාම භික්ෂූන් වහන්සේලා යෙදවූහ. මෙසේ බුද්ධ ධර්මය ශත වර්ෂ තුනක පමණ කාලයක් සුරක්ෂිතව තබා ගන්නා ලද්දේ වාචික වශයෙනි. අවසානයේ කූඩා වල (Basket) පිළියෙල කර තිබූ තල්පත් වල ලේඛණාරූඪ කරන ලදි. (පාලි - ති පිටක) මෙසේ කිරීමේදී භික්ෂූන් වහන්සේලා විශේෂයෙන් බුදුන් වහන්සේ වර්ණනා කරමින් ඇතැම් කරුණු එකතු කළ අතර ඇතැම් කරුණු වෙනස් කළහ.
පුරාණ ඉන්දීයයන් දර්ශන විද්‍යාව ගැන මිස කිසියම් සිද්ධියක් සිදු වූ කාල පරිච්ඡේදය පිළිබඳව සැළකිල්ලක් නොදැක්වූහ. බෞද්ධ ලේඛණ මේ නැඹුරුව ගැන විස්තර පෙන්වයි. උදාහරණ වශයෙන් බුදුන්ගේ ජීවිත තොරතුරුවලට වඩා උන් වහන්සේගේ ධර්මය ගැන පැහැදිළි චිත්‍රයක් අපට තිබීමෙන් ඒ බව පැහැදිළි වේ. මෙම බෞද්ධ ලේඛණවල පුරාණ ඉන්දියාවේ ජීවන පැවතුම් සහ සංස්කෘතිය ගැන විස්තර සඳහන් වන අතර ජෛන ලේඛණ වලින්ද එම කරුණු තහවුරු වේ.එමෙන්ම බුදුන් වහන්සේ ජීවත්ව සිටි යුගය ඉන්දියානු ඉතිහාසය පිළිබඳ සත්‍ය තොරතුරු අඩංගුව පවත්නා ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ මුල්ම යුගයක් ලෙස හැඳින්වේ.
නවසීලන්ත සාහිත්‍යය
ලේඛකයෝ
අන්තර්ජාතිකව වඩා සුප්‍රසිද්ධ නවසීලන්ත ලේඛකයා වන්නේ කෙරී හුල්මේ වන අතර ඇය ඇයගේ නව කථාවක් වන The Bone People සදහා බුකර් ත්‍යාගයක් දිනා ඇත.
විශේෂතා ලෙස සැමුවෙල් බට්ලර්ගේ Erewhon හැදින්විය හැක. එය නවසීලන්තයේදීත් නිර්මාණය වී නවසීලන්තයේ ඉදීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලයවු අතර තාර්කිකව මූලික වශයෙන් ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යයට අයත් වෙයි. කාල් වෝල්ෆ් ෂේකර් තවත් විශේෂතාවක් ඇති කරයි. ඕක්ලන්තයේදී ලියන ලද ඔහුගේ Sojourn අයත් වන්නේ ජර්මානු සාහිත්‍යයටයි.
බොහෝමයක් නවසීලන්ත සාහිතයයන් ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් ලිය වුණු නමුත් මඕරි ප්‍රකාශන ඉක්මනින් වර්ධනය විය.
චන්ද්‍රයා- අනාගත සැලසුම්
2004-01-14 වනදා ඇමරිකානු ජනාධිපති ජෝර්ජ් W. බුෂ් 2020 වන විට නව මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර මෙහෙයුම්වලින් යුත් සැලසුමක් සඳහා වූ Vision for Space exploration ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. එම අරමුණ සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා නාසාහි සැලසුම 2005 මාර්තු 19 ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර විවේචකයන් විසින් ඇපලෝ 2.0 ලෙස නම් කළේය. පුරෝගාමී මිනිසුන් රහිත මෙහෙයුම වූ ලූනා රීකනයිසන්ස් ඕබිටරය (Lunar reconnaissance orbiter) 2008 දී නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. මෙම LRO විසින් සඳ මතුපිටෙහි අධි විභේදන ඡායාරූප ගනු ලබනු ඇති අතර මෙමඟින් චන්ද්‍ර ආවාට නිරීක්ෂණය කිරීමේ හා සංවේදනය කිරීමේ චන්ද්‍රිකාව (LCROSS) රැගෙන යනු ඇත. එමඟින් ෂැකල්ඩන් ආවාටයෙහි ජලය පැවතීමට ඇති හැකියාවක් ගැන පර්යේෂණ සිදු කෙරෙනු ඇත.
චීනය විසින් 2012 දී සඳ මතට රෝවරයක් ගොඩ බැස්වීමටත් 2017 දී සාම්පල නැවත රැගෙන ඒමේ මෙහෙයුමක් සංවිධානය කිරීමටත් සැලසුම් සකස් කරයි. චීනය විසින් 2020ට පෙර සඳ මත ගඟනගාමීන් ගොඩ බැස්වීමට රුසියාව සමඟ වැඩ කිරීමට ද එකඟතාවයකට ද එළඹී ඇත.
2010 ට පෙර නිකුත් කිරීමට හැකිවන පරිදි ජපානය විසින් LUNAR –A නැවත සැලසුම් කර ඇත. ජපාන අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සිය 2020 ආසන්නයේ දී මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර ගොඩබෑමක් සැලසුම් කර ඇති අතර එමඟින් 2030 වන විට මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර මධ්‍යස්ථානයකට මඟ පාදයි. කෙසේ නමුත් තවමත් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ප්‍රතිපාදන වෙන් වී නොමැත.
2008 අප්‍රේල් වන විට ඉන්දියාව මිනිසුන් රහිත චන්ද්‍ර ඕබිටරයක් වන චන්ද්‍රයාන් නිකුත් කිරීමට අපේක්ෂා කරයි. ඉන්දියානු අභ්‍යාවකාශ පර්යේෂණ සංවිධානය (ISRO) සම්පූර්ණයෙන්ම තමන්ගේ වන මිනිසුන් සහිත අභ්‍යාවකාශ ගවේෂණයක් එළඹෙන දශකය තුළ සිදු කිරීමට සැලසුම් කරන අතර 2014 වන විට අභ්‍යාවකාශයට මිනිසෙකු යැවීමටත් 2020 දී මිනිසෙකු සඳ මතට ගොඩ බැස්වීමටත් සැලසුම් කර ඇත.
රුසියාව විසින් ද ඔවුන් විසින් නතර කර දමා තිබූ මිනිසුන් රහිත ලෑන්ඩරයක් හා ඕබිටරයක් වූ ලූනා ග්ලෝබ් ද නැවත ආරම්භ කරනවා යැයි ප්‍රකාශ කර ඇත. එය 2012 දී නිකුත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.
ජර්මනිය ද 2007 මාර්තු මාසයේ දී ප්‍රකාශයට පත් කර සිටියේ ඔවුන් විසින් 2012 දී ජාතික චන්ද්‍ර ඕබිටරය LEO නිකුත් කරන බවයි.
යුරෝපානු අභ්‍යාවකාශ ඒජන්සිය ද අවුරෝරා වැඩසටහනේ කොටසක් ලෙස සඳ මතට මිනිසුන් සහිත මෙහෙයුමක් දියත් කිරීම සඳහා වූ එහි අරමුණ ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
ක්‍රිපූ 1780ගණන්
වැදගත් පුද්ගලයෝ
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිපූ 18වන සියවස
ඉන්දියා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
18වන සියවසෙහිදී යුරෝපියානු වෙළෙඳ නාවිකයන් විසින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ඉන්දියාවට හඳුන්වා දෙමින් 1792 වසරෙහිදී ඉන්දියාවෙහි පළමු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සමාජය කොල්කටා නගරයෙහිදී පිහිටුවනු ලැබුවත්, ඉන්දියාවේ ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම විසින් එහි පළමු ටෙස්ට් තරගය ලෝඩ්ස් ක්‍රීඩාංගණයෙහිදී ක්‍රීඩා කිරීම 1932 ජූනි 25 දින තෙක් පමාවී සිදුවූ අතර, ටෙස්ට් තත්ත්වය පිරිනැමුනු හයවන කණ්ඩායම එය විය. එය විසින් ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි නියුතු වූ පළමු වසර පනහ තුල, දුර්වල කණ්ඩායම් අතරින් එකක් බවට ඉන්දියාව සැලකුණේ එය ක්‍රීඩා කළ පළමු ටෙස්ට් තරග 196 අතරින් තරග 35 ක් පමණක් එය විසින් දිනා ගත් නිසාය. එහි පළමු ටෙස්ට් ජයග්‍රහණය සඳහා, 1932 වසරෙන් පසුව 1952 වසර දක්වාම, එනම් දළ වශයෙන් වසර 20 ක් පොරොත්තු වීමට ඉන්දියාවට සිදු විය. කෙසේවෙතත්, 1970 ගණන් වලදී සුනිල් ගවස්කාර් සහ ගුන්දප්පා විශ්වනාත් වැනි පිතිකරුවන්, තුන්-ඉරියව් ක්‍රීඩක කපිල් දේව් සහ ඉන්දියානු දඟ පන්දු චතුරංගිකය වූ ඉරාපලි ප්‍රසන්නා, ශ්‍රීනිවාසරාඝවන් වෙන්කටරාඝවන්, භගවත් චන්ද්‍රසේකර් සහ බිෂන් සිං බේදි වැන්නන්ගේ සම්ප්‍රාප්තිය හා සමගම එය වඩාත් ශක්තිමත් කණ්ඩායමක් බවට පත් විය.
2003
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
චන්ද්‍ර ගවේෂණය
thumb|right|[[ඇපලෝ 12 චන්ද්‍ර ගවේෂණ මොඩියුලය සද මතුපිට දෙසට ගොඩ බෑමට සුදානම් වෙයි. නාසා ඡායාරූප]] සෝවියට් සංගමය විසින් අභ්‍යාවකාශගත කෙරුණු, අභ්‍යාවකාශ ගවේෂකයක්  වූ ලූනා 2 1959 සැප්තැම්බර් 14 වන දනදී  සඳෙහි පාෂ්ඨය මත ගැටුම් පතනය වීමත් සමගම  චන්ද්‍ර ගවේෂණය භෞතික ලෙසින් ඇරඹිනි. එයට පෙර ගවේෂණය සඳහා පැවති එකම විධික්‍රමය වුයේ නිරීක්ෂණය පමණි. ප්‍රකාශ දුරේක්ෂයේ සොයාගැනීමත් සමගම චන්ද්‍ර නිරික්ෂණයන්හී තත්ත්වය පිලිබඳ යෝධ පිමිමක් පැනීමට හැකි විය. තාරකා විද්‍යාත්මක කටයුතු සදහා දුරේක්ෂ්‍යක් භාවිතා කල පළමු වැන්නා ලෙස ගැලීලියෝ ගැලීලි සම්මාන ලබයි. ඔහු විසින් 1609 දී සාදා ගන්නා ලද දුරේක්ෂය මගින් පළමුව නිරීක්ෂණය කරන ලද දේවල් අතරට චන්ද්‍ර පෘෂ්ඨය මත වු කඳු සහ ආවාට අයත් විය.
1969 දී නාසාහී ඇපලෝ ව්‍යාපෘතිය විසින් ප්‍රථම වරට සඳ මතට සාර්ථකව මිනිසුන් ගොඩ බස්වන ලදී. ඔවුන් එහිදී විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදු කොට පාෂෘණ හා දත්ත නැවත රැගෙන එන ලද අතර ඒවා ආශ්‍රයෙන් ඇඟවූයේ චන්ද්‍රයා සංයුතියෙන් පෘථිවියට සමරූපී බවයි.
චන්ද්‍රයාගේ ඉතිහාසය
ඇරිස්ටෝටල්ගේ දර්ශනයේ සඳෙන් ආරම්භ වන දිව්‍ය ලෝක පරිපූර්ණභාවයේ රාජධානීන් පිළිබඳව සඳහන් වේ. උප චන්ද්‍ර ප්‍රදේශ වෙනස් වීමේ හා දුෂණයේ රාජධානීන්ද වේ. මෙම ප්‍රදේශ අතර ඕනෑම අනුභාරයක් තදින් නීතියට පටහැනි වේ. ඇරිස්ටෝටල් ඔහු විසින්ම යෝජනා කළ පරිදි සඳ ද දූෂණයේ රාජධානියෙන් ඇතැම් විට කෙළෙසීමට ලක් වී ඇත. “සඳේ කක්ෂයට මුහුණ ලා” යන ඔහුගේ කුඩා ග්‍රන්ථයෙහි ප්ලූටෝ විසින් සඳ සහ පෘථිවිය අතර සම්බන්ධතාවය වෙනස් කෝණවලින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදි. ඔහු යෝජනා කළ පරිදි සඳට ගැඹුරු ගුප්ත ස්ථාන ඇති අතර ඒවාට හිරු එළිය නොලැබෙන අතර ලප යනු අන් කවරක්වත් නොව ගංඟා හා අගල්වල සෙවනැලි වේ. ඔහු සඳ ජනාවාස වී ඇති බව ප්‍රීතියෙන් යුතුව ප්‍රකාශ කළේය. සඳ පරිපූර්ණ දර්පණයක් වන බවත් එහි සලකුණු පෘථිවි ලක්ෂණයන්ගේ පරාවර්තනයන් වන බවට පුරාවෘත්තයන්හි යෝජනා වී ඇත. මෙම විස්තර කිරීම පහසුවෙන් ප්‍රතික්ෂේප කෙරුණේ පෘථිවිය වටා පරිභ්‍රමණයේ දී එහි මූණත කිසිදා වෙනස් නොවන බැවිනි. අවසානයේ සම්මත වූ පැහැදිලි කිරීම වූයේ පරිපූර්ණ ගෝලාකාර වස්තුවක් වූ සඳේ ඝනත්වයට විචලනයන් ඇති බවත් ඒවා මෙම ආචරණය ඇති කරන බවත් ය. චන්ද්‍රයාගේ පරිපූර්ණ බව නිසා දිව්‍ය ලෝක සුරක්ෂිත වී ඇත.
ඇරිස්ටෝටල්ගේ මධ්‍ය කාලීන අනුගාමිකයන් ඉස්ලාම් ලෝකය හා අනතුරුව ක්‍රිස්තියානීන් යුරෝපයේ සිටි අතර චන්ද්‍ර ලප ඔවුන් විසින් ඇරිස්ටෝලියානු පදවලින් ප්‍රකාශ කිරීමට උත්සාහ දරන ලදහ. තෝමස් හැරියට් හා ගැලීලි පළමු චන්ද්‍ර දුරේක්ෂ ප්‍රතිබිම්භය ඇඳි අතර වසර කිහිපයක් පුරා එය නිරීක්ෂණය කළේය. ඔහුගේ ඇඳීම් කෙසේ නමුත් ප්‍රකාශයට පත් නොවීය. චන්ද්‍රයාගේ පළමු සිතියම මුල්වරට අඳිනු ලැබූයේ බෙල්ජියානු ජාතික විශ්ව රූපකයෙක් හා අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයෙක් වූ මයිකල් ෆ්ලොරන්ට් විසින් වසර 1645 දීය. වසර 2කට පසු ජෝන්ස් හෙවිලියස් විසින් වඩාත් බලපෑම් සහගත උත්සාහයන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. 1647 දී හෙවිලියස් විසින් selenographia නම් චන්ද්‍රයා පිළිබඳවම කියවෙන ප්‍රථම නිබන්ධනය ප්‍රකාශයට පත් කළේය. 18 වැනි ශතවර්ෂය වනතුරු ප්‍රොතෙස්ත්‍රන්ත රාජ්‍යයන් විසින් හෙවිලියස්ගේ නාමකරණය භාවිතා කරනු ලැබීය. නමුත් වර්ෂ 1651 දී රෝමානු කතෝලික අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයෙක් වු ගියෝවානි බැටිස්ටා විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ පද්ධතියකින් එය ප්‍රතිස්ථාපනය විය. ඔහු විශාල පියවි ඇසින් දැකගත හැකි චන්ද්‍ර ලප සඳහා මුහුදුවල නම් හා දුරේක්ෂ ලප සඳහා (අද අගාධ නම් වේ) දාර්ශනිකයන්ගේ හා ගඟනගාමීන්ගේ නම් ද ලබා දුනි. 1753 දී ක්‍රොඒෂියානු අභ්‍යාවකාශ විද්‍යාඥයෙකු වූ රොජර් ජෝෂප් විසින් චන්ද්‍රයාට වායුගෝලයක් නොමැති බව සොයා ගන්නා ලදී. 1824 දී ෆ්‍රෑන්ක්ස් වොන් ග්රුක්සන් අගාධවලට හේතුව උල්කාෂ්ම ගැටීම බව විස්තර කළේය.
නූතන ගවේෂණ
1990 වසරේදී ජපාන අභ්ය/වකාශ යානයක් වු හිටෙන් (Hiten) යානය සඳ වෙත ලඟා වු අතර එත් සමගම චන්ද්රනයා වටා යානයක් කක්ෂ ගත කල තෙවැනි රට බවට ජපානය පත් විය. අභ්යසවකාශ යානය මගින් චන්ද්ර යාගේ කක්ෂය වෙත හැගොමෝ (Hagormo) ඒෂණීය නිදහස් කල නමුත් සම්ප්රේශෂකය දෝෂ සහිත වීම හේතුවෙන් එම මෙහෙයුමේ තව දුරටත් විද්යාඳත්මක වශයෙන් ප්රමයෝජනවත් නොවීය. 2007 සැප්තැම්බර් මාසයේදී සෙලීන් (SELENE) නම් යානය චන්ද්ර යාගේ නිර්මාණය වීම සහ පරිණාමය පිළිබද විද්යාරත්මක දත්ත ලබා ගැනීමත් අනාගත චන්ද්ර ගවේෂණ සදහා තාක්ෂණය වැඩි දියුණු කිරීමත් අරමුණු කොට ගෙන අභ්යමවකාශ ගත කල බව JAXA නිළ වෙබ් අඩවියේ සදහන් වේ.
1998 වසරේදී චීනයේ හොංකොං වලට අයත් HGS 1 නම් වාණිජ චන්ද්රි්කාව සිය කක්ෂීය ආනතිය වෙනස් කර ගැනීම සදහා දෙවරක් චන්ද්ර්යාට ආසන්නයෙන් ගමන් කළේය.
2003 වසරේ සැප්තැම්බර් මාසයේ 27 වැනි දින යුරෝපීය අභ්ය්වකාශ ආයතනය විසින් ස්මාර්ට් (SMART) 1 නම් අඩු වියදම් කුඩා යානයක් අභ්යනවකාශ ගත කල අතර එය චන්ද්රියා වටා කක්ෂ ගත වන ආකාර එකක් විය. ස්මාර්ට් 1 යානයේ මූලික අරමුණ වුයේ චන්ද්රයයාගේ පෘෂ්ඨයේ ත්රිනමාන එක්ස් කිරණ සහ අධෝරක්ත ඡායාරූප ලබාගැනීමයි. ස්මාර්ට් 1 යානය 2004 වසරේ නොවැම්බර් මස 15 වැනි දින චන්ද්ර යා වටා කක්ෂ ගත වු අතර 2006 වස‍ෙර් සැප්තැම්බර් මස 03 වැනි දින දක්වා එය නිරීක්ෂණ කටයුතු වල යෙදුනි. 2006 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 03 වැනි දින ඝට්ටනයෙන් ඇති වන දුහුවිලි වළාව අධ්යුයනය පිණිස එම යානය චන්ද්ර්යා මතට කඩා වැටීමට සලස්වන ලදී.
මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව මේ වන විට චන්ද්‍ර ගවේෂණය සඳහා චැංගේ වැඩ සටහන ආරම්භ කර ඇති අතර, පෘථිවිය මත ශක්ති ප්‍රභවයක් ලෙසින් භාවිතා කරනු වස් හීලියම්-3 සමස්ථානිකය සඳහා චන්ද්‍රයා මත කැණීම් ඇරඹීමට ඇති හැකියාව අධ්‍යයනය කරමින් සිටිති. චීනය සිය Chang’e 1 රොබෝ චන්ද්රය යානය 2007 – 10 – 24 දින අභ්යකවකාශ ගත කරන ලදී.
චන්ද්‍රයා ගවේෂණයේ අනාගත සැලසුම්
2004-01-14 වැනිදා ඇමරිකානු ජනාධිපති ජෝර්ජ් W. බුෂ් 2020 වර්ෂය වන විට නව මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර මෙහෙයුම්වලින් යුත් සැලසුමක් සඳහා වූ Vision for Space exploration ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. එම අරමුණ සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා නාසාහි සැලසුම 2005 මාර්තු 19 ප්‍රකාශයට පත් කළ අතර විවේචකයන් විසින් එය ඇපලෝ 2.0 ලෙස නම් කළේය. පුරෝගාමී මිනිසුන් රහිත මෙහෙයුම වූ ලූනා රීකනයිසන්ස් ඕබිටරය (Lunar reconnaissance orbiter) 2008 දී නිකුත් කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. මෙම LRO විසින් සඳ මතුපිටෙහි අධි විභේදන ඡායාරූප ගනු ලබන අතර මෙමඟින් චන්ද්‍ර ආවාට නිරීක්ෂණය කිරීමේ හා සංවේදනය කිරීමේ චන්ද්‍රිකාව (LCROSS) රැගෙන යනු ඇත. එමඟින් ෂැකල්ඩන් ආවාටයෙහි ජලය පැවතීමට ඇති හැකියාවක් ගැන පර්යේෂණ සිදු කෙරෙනු ඇත.
චීනය විසින් 2012 දී සඳ මතට රෝවරයක් ගොඩ බැස්වීමටත් 2017 දී සාම්පල නැවත රැගෙන ඒමේ මෙහෙයුමක් සංවිධානය කිරීමටත් සැලසුම් සකස් කරයි. චීනය විසින් 2020 ට පෙර සඳ මත ගඟනගාමීන් ගොඩ බැස්සවීමට රුසියාව සමඟ සහයෝගීව කටයුතු කිරීමට ද එකඟතාවයකට එළඹී ඇත.
2010 ට පෙර නිකුත් කිරීමට හැකිවන පරිදි ජපානය විසින් LUNAR –A නැවත සැලසුම් කර ඇත. ජපාන අභ්‍යවකාශ ඒජන්සිය 2020 ආසන්නයේ දී මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර ගොඩබෑමක් සැලසුම් කර ඇති අතර එමඟින් 2030 වන විට මිනිසුන් සහිත චන්ද්‍ර මධ්‍යස්ථානයකට මඟ පාදයි. කෙසේ නමුත් තවමත් මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ප්‍රතිපාදන වෙන් වී නොමැත.
රුසියාව විසින් ද ඔවුන් විසින් නතර කර දමනු ලැබ තිබූ මිනිසුන් රහිත ලෑන්ඩරයක් හා ඕබිටරයක් වූ ලූනා ග්ලෝබ් ද නැවත ආරම්භ කරන බවට ප්‍රකාශයක් කර ඇත. එය 2012 දී නිකුත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ. ජර්මනිය ද 2007 මාර්තු මාසයේ දී ප්‍රකාශයට පත් කර සිටියේ ඔවුන් විසින් 2012 දී ජාතික චන්ද්‍ර ඕබිටරය LEO නිකුත් කරන බවයි.
2007 අගෝස්තු මාසයේ දී නාසා විසින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබුවේ සියලු අනාගත මෙහෙයුම් හා චන්ද්‍ර ගවේෂණ සිදු කරනු ලබන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම මෙට්‍රික් පද්ධති භාවිතයෙන් බවයි. මෙය සිදු කරනු ලබන්නේ දැනටමත් මෙට්‍රික් පද්ධති භාවිතා කරන අනෙකුත් රටවල අභ්‍යවකාශ ඒජන්සි සමඟ සහයෝගීත්වය වර්ධනය කර ගැනීම සඳහාය.
2007 සැප්තැම්බර් 13 වනදා X Prize සංවිධානය ගූගල් සමඟ Google Lunar Xprize ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මෙම තරගයට තරඟ වදින්නන් හට පුද්ගලිකව ධනය යොදවන ලද රොබෝ රෝවර චන්ද්‍රයා මත ගොඩ බැස්වීමටත් අවම වශයෙන් සඳ මතුපිට මීටර් 500ක් ගමන් කිරීම හා පෘථිවිය වෙතට වීඩියෝ, රූප හා දත්ත නැවත එවීම ඇතුලු මෙහෙයුම් අරමුණු කිහිපයක් ඉටු කිරීමටත් සිදු වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍රයා ප්‍රවර්ගය:ගවේෂණ
ඊනිඩ් බ්ලයිට්න්
ඉනිඩ් බ්ලයිටන් මහත්මිය 1897-1968ත් අතර එංගලන්තයේ වාසය කළ නවකතා කාරියකි. ඇය විසින් ළමා සාහිත්‍යයට පොත් 700 පමණ දායාද කර ඇත.
උදා:
අශේන් සිල්වා
අශේන් සිල්වා (උපත 1990 ජූලි 12) ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. ඔහු 2011 වසරේ සිට පළමු පෙළ තරග 80කට වැඩි ගණනකට ක්‍රීඩා කර ඇත.
ඊනිඩ් බ්ලයිට්න්
සීක්‍රට් සෙවන්
අශේන් සිල්වා
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1990 උපත්
ඊනිඩ් බ්ලයිට්න්
මැලෝරි ටවර්ස්
සෙන්ට් ක්ලෙයාර්
ද නෝටිස්ට් ගර්ල්
වින්‍ය ආරියරත්න
වෛද්‍ය වින්‍ය ආරියරත්න (ඉංග්‍රීසි: Vinya Ariyaratne) යනු සර්වෝදය ස්‍රමධාන ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන විධායක අධ්‍යක්ෂක වරයායි. සර්වෝදය සභාවේ නිර්මාතෘ ආචාර්ය ඒ.ටී. ආරියරත්න වින්‍යගේ පියාණන්ය.
ජීවන සටහන්
වින්‍ය ආරියරත්න  කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. ඔහු වෘර්තීයෙන් වෛද්‍ය වරයෙක් වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං
ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං රජ (ක්‍රි.පූ. 58 – ක්‍රි.පූ. 19, රාජ්‍ය. ක්‍රි.පූ. 37 – ක්‍රි.පූ. 19) හෙවත් දොංමියොංසෝංවං, හෙවත් නැගෙනහිර පූජනීය රජ, නැතහොත් උපන් නාමය වන ජුමොං යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියාවේ තුන් රාජධානි අතුරින් වඩාත්ම උතුරට වන්නට පිහිටි ගොගුර්යෝ රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයායි. ග්වංගේතෝ ශිලාව තුළ මොහුව හඳුන්වන්නේ චුමෝ-වං (චුමෝ රජ) යනුවෙනි. සම්ගුක් සගි සහ සම්ගුංන්‍යුසා යන ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ තුළ, මොහුව ජුමොං ලෙසත්, ඔහුගේ පෙළපත් නාමය ගෝ (හන්ජා: 高) ලෙසත් දැක්වේ. සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථය තුළ ඔහුව චුමෝ සහ සංහේ යන නම්වලින් හඳුන්වා තිබේ. වෙනත් වාර්තා තුළ මොහුගේ නාමය චුමොං, ජුංමෝ ( හෝ ), දාමෝ ලෙස සඳහන් වේ.
මාලන් වොන් හාට්
ඩඩ්ලි මාලන් වොන් හාට් (උපත: 1965 මාරතු 31, කළුතර දී) යනු 1985 දී එක් එක්දින දෑබැඳියක් ක්‍රීඩා කළ හිටපු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. හේ දැනට ඕස්ට්‍රේලියාවේ වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තයේ දිවි ගෙවයි.
දෑබැඳි ක්‍රිකට් දිවිය
වොන් හාට් 1984 වසරේ එංගලන්තයේ සැරියාවෙකැ යෙදුණු සිරි ලක් සංචිතයට ඇතුළත් වියැ. හේ ලෝඩ්ස්හි පැවැති, එ මැ සැරියාවේ එක මැ ටෙස්ටය සඳහා දොළොස්වැන්නා වියැ. හේ 1985 පෙබරවාරියේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ පර්ත්හි දී බෙන්සන් ඇන්ඩ් හෙජස් ලෝ නෑවැල් කුසලාන (B&H World Series Cup) එ.දෑ.ත.කැ දී (ODI) ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළ නමුදු ඉන් පසු ලැබුණු ඉඩ ස-හිම් වියැ. හේ 1986න් පසු ක්‍රීඩා කිරීම නැවැත්වූ අතර, 1988-89 දී යම් පලවත් බවකින් යුතු වැ මුවර්ස් ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් තරග තුනකට ක්‍රීඩා කළේ යැ.