cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ආර්ථික විද්‍යාව
සැපයුම සහ ඉල්ලුම
සපයන ලද භාණ්ඩ ප්‍රමාණයක ඉල්ලුම් වක්‍රයේ මිළ ලක්ෂ්‍යය, සෑම නිමැවුම් ඒකකයේ පාරිභෝගිකයාට ඇති ආන්තික උපයෝගීතාවය සහ වටිනාකම පෙන්නුම් කරයි. එය අදාල භාණඩ ඒකකය සඳහා පාරිභෝගිකයා ගෙවීමට සූදානම් කුමක්දැයි මැනීම සිදු කරයි. ඉල්ලුම් වක්‍රය මත මිළ ලක්ෂ්‍යය අදාල භාණ්ඩ ඒකකය සඳහා සැපයුම්කරුට දැරීමට සිදුවන මුළු පිරිවැය වැඩිවීම හෙවත් ආන්තික පිරිවැය මනිනු ලබයි. සමතුලිත ලක්ෂ්‍යයේ දී මිළ, ඉල්ලුම හා සැපයුම විසින් තීරණය කරනු ලැබේ. පූර්ණ තරඟකාරී වෙළඳ‍පොළක දී ඉල්ලුම සහ සැපයුම විසින් සමතුලිත ලක්ෂ්‍යයේ දී පිරිවැය සහ අගය සමාන කරයි. / සාධක වෙළඳපොළ හරහා ශ්‍රමය සහ ප්‍රාග්ධනය ඇතුළු නිෂ්පාදන සාධක වෙත ආදායම් බෙදීයාම පිළිබඳ ආකෘතියක් නිර්මාණය කිරීමට ඉල්ලුම සහ සැපයුම ප්‍රයෝජනයට ගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස ශ්‍රම වෙළඳපොලේ රැකියා නියුක්ත ශ්‍රමික ප්‍රමාණය හා ශ්‍රමයේ මිළ (වැඩුප් පරිමාව) ශ්‍රමය සඳහා ඇති ඉල්ලුම (ව්‍යාපාරික ස්ථාන ආදියෙන් නිෂ්පාදනය සඳහා) සහ ශ්‍රම සැපයුම (ශ්‍රමිකයන්ගෙන්) විසින් සකසා ඇති පිළිඹිබු වේ.
පූර්ණ තරඟකාරී වෙළඳ පොළ හැසිරීම විස්තර කිරීමට ඉල්ලුම සහ සැපයුම ප්‍රයෝජනයට ගනී. නමුත් ඒවායේ ක්‍රියාකාරීත්ව‍ෙය් ප්‍රමිතියක් ලෙස ඇති ප්‍රයෝජනය ඕනෑම ආකාරයේ වෙළඳපොළක් දක්වා පුළුල් වේ. ඉල්ලුම සහ සැපයුම සමස්ත ආර්ථිකයේම යෙදවෙන විචල්‍යයන් පැහැදිලි කිරීමට ද සාමාන්‍යකරණය කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස සාර්ව ආර්ථිකයේ අධ්‍යයනය කෙරෙන සමස්ත නිමැවුම් ප්‍රමාණය සහ සාමාන්‍ය මිළ මට්ටම ගත හැකිය.
උපකල්පනයන් විවේචනය
ආර්ථිකය පිළිබඳ ආර්ථික විද්‍යාඥයින් මඟින් යොදා ගන්නා සමහර ආකෘතින් විවේචනය වෙමින් පවතින අතර, සමහර විට එය අනෙකුත් ආර්ථික විද්‍යාඥයින් විසින් ඔවුනගේ අතාත්වික විශ්වාසය, නිරීක්ෂණය කළ නොහැකි, නිවැරදි කළ නොහැකි උපකල්පනයක් නිසා සිදුවන දෙය විය හැක. මෙවැනි විවේචනයන් සඳහා එක් ප්‍රතිචාරයක් වනුයේ වැදගත් නොවන තොරතුරු තුළින් ගත් වියුක්ති අදහස් මඟින් අතාත්වික උපකල්පන ප්‍රතිඵල නිසා සහ එවැනි වියුක්ති අදහස් සංකීර්ණ ලෝකයට අවශ්‍ය වන අතර එමඟින් අදහස් කෙරෙනුයේ අතාත්වික උපකල්පනයන්ට වඩා එකඟ විය හැකි ආර්ථික විද්‍යා දැණුමෙහි වටිනාකමයි. එවැනි උපකල්පන ආර්ථික විද්‍යා දැනුම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ. එක් අධ්‍යනයක්, මෙම විස්තර කිරීම “වියුක්ති අදහස් සාධාරණීකරණය ("abstractionist defense") නිගමනය කළේය. මෙහි “වියුක්ති අදහස් සාධාරණීකරණයන් අතාත්වික උපකල්පනයන් විවේචනයන්ට වලංගු නොවේ. කෙසේ වුවත් සටහන් කිරීමට වැදගත් දේ නම් පාසල්වල බහුතරයක් මෙම ක්ෂේත්‍රයේ සිටින අතර ආර්ථික විද්‍යා කරුණුවල පොදු එකඟතාවට එහා ගිය සහ විවිධ විකල්ප ක්ෂේත්‍ර කියා සිටින්නේථ මෙහි වඩාත් නිරීක්ෂණයන්ගේ පරීක්ෂණයක් පාදක කොට ගත් සාධාරණීකරණය කළ ඇතුළාන්තයක් ඇති බවයි.
විසංවාදී විවේචකයන්
ආර්ථික විද්‍යාව යනු වෙනස් වූ අධ්‍යාපන අංශ හා කාලීන අදහස්වලින් සමන්විත වූ අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍රයකි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ‍වශයෙන් අදහස්වල ව්‍යාප්තිය, විවිධ න්‍යායන් හා ප්‍රවේශයන් පවතී. සමහර විට එළඹී ඇති ප්‍රතිවිරුද්ධ අවසානයන් හෝ මෙම මතයන්ට ගැබ් වූ උපකල්පනයන්හි වෙනස්කම් හේතුවෙන් මේවා එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී වේ.
සුභ සාධන හා හිඟකම පිළිබඳ ආර්ථික විද්‍යාවේ නිර්වචනයන්හි විවේචනයන්‍
මාක්ස් ආර්ථිකයන් තවමත් කේන්ද්‍රීය කරනුයේ සුභසාධන අර්ථකථනයටයි. මීට අමතරව සමහර ආර්ථික විද්‍යාවේ ප්‍රචලිත විවේචනයන් කාලීන/ වර්තමාන ආර්ථික ක්‍රියාවන් මඟින් ප්‍රමාණවල් ලෙස සුභ සාධන මිනුම් කරන්නේ නැතැයි, තර්ක කිරීමට පටන් ගැණුනු අතර ඔවුන් පැවසුවේ එය සුභ සාධනයේ ප්‍රමාණවත් නොවූ ළඟා වීමක් මුදල් භාවිතයට ගෙන කෙරෙන කටයුත්තකට පමණක් කළ හැකි බවයි.
හිඟකම කේන්ද්‍රීය කරගත් නව සම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යාව පාලනය කිරීමට ආරම්භ කරමින් පවතී. පිළිවෙලින් බොහෝ අධ්‍යයන ආර්ථික විද්‍යාව දෙපාර්තමේන්තු මඟින් මෙය බල පැවැත්වේ. එය මෑත අවුරුදුවල සිට සංස්ථායිත ආර්ථික විද්‍යාව සහ විප්ලවීය ආර්ථික විද්‍යා සහ අධික ග අතිරික්ත ආර්ථික විද්‍යාව ඇතුළු විවිධ වූ කොටස් මඟින් විවේචනය කරමින් පවතී.
ශ්‍රම වෙළඳපොල පිළිබඳ සාර්ව ආර්ථික විද්‍යාව
ශ්‍රම හමුදාව අර්ථදක්වා ඇත්තේ රැකියාවක් නොකරන එහෙත් රැකියාවක් අපේක්ෂාවෙන් සිටින පිරිසේ එකතුවක් වශයෙනි. සහභාගීත්ව අනුපාත යන්නේ අදහස් වන්නේ වැඩකලහැකි වයසේ ජනගහනයේ ප්‍රතිශතයක්‍ ලෙස ශ්‍රම බලකායයි. ශ්‍රම බලකායට අයත් නොවන්නේ, රැකියා අපේක්ෂා නොකරන අය, සිරකරුවන්, මානසික රෝගීන්, ළමයින් තමාගේම නිවසේ සේවය කරන්නන් හා ආබාධිතයන් යන අයයි. විරැකියා මට්ටම අර්ථදක්වා ඇත්තේ සේවා නියුක්තිකයින් රහිතව ශ්‍රම බලකාය ලෙසයි. විරැකියා අනුපාතය අර්ථ දක්වා ඇත්තේ ශ්‍රම බලකාය ප්‍රතිශතයක් ලෙස සේවා නියුක්තිකයි‍න්ගේ ප්‍රමාණය ලෙසයි. සේවා නියුක්ත අනුපාතය අර්ථ දක්වා ඇත්තේ වැඩිහිටි ජනගහනයේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස සේවා නියුක්තිකයිනගේ ප්‍රමාණය ලෙසයි. මෙම ගණනය කිරීම් වලදී ස්වයං රැකියාවල නිරතවූවන් ගණනය කර ඇත්තේ සේවා නියුක්තිකයින් ලෙසයි.
සේවා නියුක්ති මට්ටම, ශ්‍රම හමුදාව සහ නොපිරවුණු පුරප්පාඩු වැනි විචල්‍ය තොග විචල්‍ය යනුවෙන් හඳුන්වයි. එයට හේතුව එය නිශ්චිත කාලයකදී එයට අදාල ප්‍රමාණය මනින බැවිනි. මෙම තොග විචල්‍ය ප්‍රමාණ විචල්‍යයන්ගෙන් වෙනස්වේ. ප්‍රමාණ විචල්‍යයන් යනු නිෂ්චිත කාල පරිච්ජේදයක් තුලදී එයට අදාල ප්‍රමාණයන් මැනීමයි. ශ්‍රම හමුදාවේ සිදු වන වෙනස්වීම් වලට ස්වභාවික මර්ධන අනුපාතය, ශුද්ධ සංක්‍රමණ, ශ්‍රම හමුදාවේ සිදු වන බදවාගැනීම් හා විශ්‍රාම ගැනීම් ආදී ප්‍රමාණ විචල්‍ය හේතුවේ. විරැකියාවේ සිදුවන වෙනස්වීම් තීරණය වන්නේ විරැකියාවෙන් සිටින පුද්ගලයින් තම රැකියා අවස්ථා සොයා යාමත්, සේවා නියුක්තිකයින්ට ඔවුන්ගේ රැකියා අහිමිවී යාමත් වැනි කුළු ගැන්වීම් සහ රැකියා ලැබුණු පුද්ගලයින් හා රැකියා සෙවීම අත්හැරි පුද්ගලයින් වැනි පිටතට යාලායෑම් මතයි. සමස්ථ වශයෙන් සර්ව ආර්ථිකය දෙස බලන විට විවිධාකාරයේ විරැකියා තත්වයන් හඳුනාගත හැකිය.
(X−M). {AE = C + I + G + (X−M)} (Morendy Octoras)
ප්‍රවර්ගය:ආර්ථික විද්‍යාව
ශ්‍රමික ආර්ථිකය
වෙළදපල සහ ශ්‍රමිකයන්ගේ කාය්‍යශූරත්වය හදුනා ගැනිම ශ්‍රමික ආර්ථිකය හැදෑරීම තුලින් සිදුවේ. සේව්‍ය සේවක අනෝන්‍යය ක්‍රියාකාරීත්වය තුලින් ශ්‍රමික වෙළද පොල ක්‍රියා කරයි. ශ්‍රමික ආර්ථිකය ශ්‍රමය සපයන සේවකයන් හා ශ්‍රමය ලබා ගන්නා සේව්‍යයන් තුලින් වේතන රටාව රැකියා සහ ආදායම සළකා බලයි.
රැකියා වියුක්තිය පොදු ජනතාවට සෘජුව දැඩිව බලපාන ප්‍රශ්නයක් බැවින් මෙය ඉතා වැදගත් විෂයන් වේ. නූතන රාජ්‍යයන් හි අරමුණු වන්නේ පූර්ණ රැකියා නියුක්තිය ‍හෝ අඩු රැකියා වියුක්තියක් පවත්වා ගැනීමය. මෙවැනිම නිතර හැදෑරිමට ලක්වන විෂයන් වනුයේ මුල්‍ය වෙළදපල සහ නිෂ්පාදන වෙළද පලය.
ශ්‍රමික වෙළදපල විශ්ලේෂණය කිරිමේ ක්‍රම 2
ශ්‍රමික ආර්ථිකයේ දෙපැත්තක් දකින්නට පුළුවන. සුළු පරිමාණ ‍හෝ මහ පරිමාණ ආර්ථික තාක්ෂණයක් යොදා ගැනිම ශ්‍රමික ආර්ථිකය ලෙස හැඳින්විය හැක.
සුළු පරිමාණ ආර්ථික තාක්ෂණය පිළිබදව හදාරන්නන් ,තනි පුද්ගලයන් හෝ පුද්ගලික ආයතනයක්, ශ්‍රමික වෙළෙඳපොළ, මුල්‍ය වෙළෙඳපොළ ,විදේශිය වෙ‍ළෙඳපොළ පිළිබඳව හදාරනු ලැබේ. ඒ තුළින් දල ජාතික නිෂ්පාදනයේ ක්‍රියාකාරිත්වය නිගමනය කරනු ලැබේ අවදානම් කළමනාකරණය සහ ඇගයීම
නව රක්ෂණ ‍යෝජනා ක්‍රම සදහා ජෙටන්ට් බලපත්‍ර ලබා ගැනිම
<!-- නව රක්ෂණ ක්‍රම සදහා ඇමරිකා එක්සත් ජනප‍දයේ ව්‍යාපාරික පේටන්‍ට් බලපත්‍ර ලබා ගත හැක. ටෙලිමටික් වාහන රක්ෂණ ක්‍රමය මෑතක දී ජෙටන්‍ට් බල පත්‍රයක් ලබා ගත් එවැනි රක්ෂණ ක්‍රමයකි. එය හදුන්වා දී ජෙටන්ට් බලපත්‍රයක් ලබා ගත්තේ ප්‍රෙග්‍රෙසිව් ඔටේ ඉන්ෂුවරන්ස් (U.S. Patent 5.797.134) ස්පාඤ්ඤවේ ස්වාධීන නව නිපැයුම් හදුන්වා දෙන සැල්වදෝර් මින්ගුවි ජෙරෙස්ය (EP Patent 0700009)
රියපැදවී මේ දී හැසිරීම් රටාව සෘජු නිරීක්ෂණයට ලක් කරඑම නිරීක්ෂණ‍යන් රක්ෂණ සමාගමට සැපයිම මෙම ටෙලිමටික් වාහන රක්ෂණ ක්‍රමයේ මුලික අරමුණ වේ. එම නිරීක්ෂණ තොරතුරැ මත පදනම් ව අනතුරැ සදහා රියදුරැගේ නැඹුරැතාවයන් තිබේ දැයි තක්සේ රැ කර ඒ අනුව රක්ෂණ වාරිකය සකස් කරනු ලැබේ. උදාහරණයක් වශයෙන් දැක්වුවහොත් දුරගමන් අධික වේගයෙන් රිය පදවන වශයෙන් දැක්වුවහොත් දුරගමන් අධික වේගයෙන් රිය පදවන රියදුරකුගෙන් අයකරන ධාවනය කරනු ලබන රියදුරැ‍‍ගෙන් අයකරන රක්ෂණ වාරිකයට වඩා අඩු වාරිකයක් කෙ‍ටි දුරක් අඩුවේගයෙන් ධාවනය කරනු ලබන රියදුරකුගෙන් අය කරනු ලැබේ. අධික වේගයෙන් දුර ගමන් යයන රියදුරකුගෙන් ඇති අවධානම කෙටිදුර අඩු වේගයෙන් යන රියදුරකුගෙන්  වන අවදානමට වඩා වැඩි ද යන්න නියත වශයෙන් පැහැදිලි නැති නිසා මෙසේ අය කිරිමෙහි නියත බලපෑම හදුනාගෙන නොමැත.
නෝර්වේ යුනියන් නමැති බ්‍රිතාන්‍ය වාහන රක්ෂණ සමාගම, ප්‍රෝගසිව් රෙටන්ට් සහ පෙරෙස් ජෙටන්ට් සදහා බලපත්‍ර  ලබාගෙන ඇත. එම සමාගම යටිතල පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරිම සදහා ආයෝජනය කර ඇති අතර 'රිය පදවන අතර ගෙවන්න ' යනුවෙන් නව රක්ෂණ ක්‍රමයක් හදුන්වා දී ඇත.
ප්‍රෝග්‍රෙසිව් ටෙලිමටික් තාක්ෂණයෙහි වාණිජමය ක්‍රියාවලිය සම්බන්ධයෙන් මෑතකදී කරන ලද න්‍යායාත්මක පර්යේෂණය මෙම රෙටන්ට් ක්‍රමය සමාජ සුභ සාධනය කෙරෙහි බලපාන අන්දම පිළිබදව ප්‍රශ්න කර ඇත. මුලික සොයාගැනිම් අනුව මෙය සම්මත ක්‍රමයක් නොවන බව හදුනාගෙන ඇති අතර තවත් වැඩිදියුණු කළ යුතුව ඇති බව ‍පෙන්වා දී ඇත.
නව රක්ෂණ ක්‍රම සදහා පේටන්ට් බලපත්‍ර ලබා ගැනීමට බොහෝ ස්වාධීන නව නිපයුම් ඉදිරිපත් කරන්නන් විෆශ්ෂ කැමැත්තක් දක්වනුයේ ඔවුන්ට මෙම නව ක්‍රම වෙළදපලට ඉදිරිපත් කිරිමේ දී මහා පරිමාණ සමාගම් වලින් ඔවුන්ට ආරක්ෂාව ලැබෙන හෙයින් ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ රක්ෂණ පේටන්ට් බලපත්‍ර  අයදුම් කරවුන්ගෙන් 70% ක්ම ස්වාධින නව නිපයුම් හදුන්වා දෙන්නන් වේ.
බොහෝ රක්ෂණ සමාගම් ප්‍රධානීන් මෙම රක්ෂණ පේටන්ට් බලපත්‍ර වලින් ඇතිවන විශාල අවදානම නිසා එයට විරැද්ධය. හාට්ෆොර්ඩ් රක්ෂණ සමාගමට පේටන්ට් රක්ෂණ ක්‍රමයක් සොරකම් කිරිම හා නීතිය උල්ලංඝනය කිරිම වෙනුවෙන් පේටන්ට් බලපත්‍ර හිමි ස්වාධින නව නිපයුම් හදුන්වා දෙන බැන් කෝර්ප් සර්විසස් සමාගමට ඩොලර් මිලියන  80 ක් ගෙවීමට සිදුවිම උදාහරණයක් ලෙස දැක්විය හැක.
මේ වන විට ඇමරිකා එක්සත් ජන පදයේ වාර්ෂිකව නව රක්ෂණ පේටන්ට් බලපත්‍ර අයදුම් පත් 150 ක් පමණ ඉදිරිපත් වේ. 2002 වර්ෂයේ දී 15 ක් වු නිකුත් කරන ලද පේටන්ට් බලපත්‍ර සංඛ්‍යාව 2006 වන විට 44 දක්වා වැඩිවිය. -->
චේදි රාජධානිය
චේදි (සංස්කෘත:चेदी) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ දළ වශයෙන් වර්තමාන මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි බුන්දෙල්ඛාන්ද් කොට්ඨාසයේ සිට යමුනා ගංගාවේ දකුණු ප්‍රදේශය තෙක් කේන් ගංගාව දිගේ පැතිර තිබූ පුරාතන ඉන්දියානු මහාජනපදයකි. මෙහි අගනගරය සංස්කෘත භාෂාවෙන් සුක්තිමතී ලෙසත් පාලියෙන් සොත්ථිවතී-නගර ලෙසත් හඳුන්වා ඇත. පාලි බසින් වූ බෞද්ධ සූත්‍ර අනුව මෙය සොළොස් මහාජනපදවලින් එකක් ලෙස සැලකිණ.
අංග වැසියන්
ලිඛිත ඉතිහාසය
අංග වැසියන් ගැන මුලින්ම පැහැදිලි ව සදහන් වන්නේ ආතර්ව වේදයේ (V.22.14) හිදී  මගධ වරුන්, ගාන්ධාර වරුන් සහ මුජාවාත වරුන් හා සමග වන අතර, පෙනෙන ආකාරයට ඔවුන් සියල්ල නීච ලෙසින් ගර්භා කොට සැලකූවන් වූහ.
මහා ග්‍රන්ථ අනුව අංග වැසියන්ගේ, කාලිංග වැසියන්ගේ, වංග වැසියන්ගේ, පුන්ද්‍ර වැසියන්ගේ (හෝ පුන්ද්‍ර රාජධානිය - සමහරක් කොටස් වර්තමානයේ නැගෙනහිර බිහාරයේ, බටහිර බෙංගාලයේ සහ බංග්ලාදේශයේ අයත් වෙති), විදර්භ වැසියන්ගේ, සහ වින්ධ්‍යා-වාසීන්ගේ ජනපද පිහිටා තිබුනේ පූර්ව-දක්ෂිණ කොට්ඨාශයෙහිය.
අංග රාජධානියෙහි මුල් රජවරුන් කිහිප දෙනෙකු පිළිබඳවද මහා ග්‍රන්ථ දක්වා සිටියි. මහාගෝවින්ද සුත්තන්ත හි අංග රාජධානියෙහි ධතරත්ත රජ ගැන සඳහන් කරයි. ජෛන ග්‍රන්ථ අතර ධාධිවාහන සඳහන් වන්නේ අංග රාජධානියේ පාලකයා ලෙසිනි. මහා ග්‍රන්ථ සහ හරිවංශය ඔහු දක්වන්නේ රාජධානියේ අපිනාමික ස්ථාපකයා වන  අංග ගේ ප්‍රත්‍රයා සහ අනන්තර අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසිනි. ජෛන ජනශ්‍රැතිය ප්‍රකාර ඔහු ජීවත්වූයේ ක්‍රිස්තු යුගයට පෙර හයවන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදීය.
ජෛන ප්‍රජනනයේ අංගා වරැන් හා වංගා වරැන් ආර්යය මනුෂ්‍යයන්ගේ මුල්ම කණ්ඩයමට වර්ග කරයි. මහා භාරකයට අනුව අංගා පිහිටා තිබුණෙත් දළ වශයෙන් බගාපු, බිහාරයේ මොන්ගිර් සහ බෙන්ගාලයේ ඇතැම් ප්‍ර‍දේශ වලය. චම්පා නදිය මගධ වල බටහිර මායිමත් අංගා වල නැගෙනහිර මායිමත් වෙන්කරන ලදි. අංගා වල උතුරැ මායිම වුයේ ද ගංගා නදියයි. කලින් මාලිනි ලෙස හදුන්වන ලද එහි අගනගරය වූ චම්පා චම්පා නදිය හා ගංගා නදිය හමුවන ස්ථානයට නුදුරින් ගංගා නදියේ දකුණු ඉවුරේ පිහිටා තිබුණි. එය ආදි කාලීන ඉන්දියාවේ තිබූ ශක්තිමත් ම හා ප්‍රධාන නගර 6 න් එකක් විය. එය වෙළද වා වානිජ කටයුතු සදහා ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයක් වු අතර එහි වෙළන්දන් ඈත පිහිටි ස්වර්ණභූමියට යාත්‍රා කරන ලදි. බිම්බිසාර රාජ්‍යය යටතේ අංග, මගධ රාජ්‍යයේ කොටසක් විය.
ෂුඟ් ජැ-ගි
ෂුඟ් ජැ-ගි(හංගුල් 성재기;成在基, උපත 1967 ජූලි 26. විපත 2013 අගෝස්තු 22 ) දකුණු කොරියාව මානව දයාව මලල ක්රීඩකයා, ජනතාව හිමිකම් මලල ක්රීඩකයා, නිදහස් දර්ශනය, දේශපාලන. 2008 ජූනි 24, ඔහු සාදන්න භාෂාව සැමියා සමාජය(남성연대 男性連帶).
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය ප්‍රවර්ගය:ආර්ථික විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:දකුණු කොරියාව
ෂී ජිංපිං
ෂී ජිංපිං, වර්ථමාන චීන ජනාධිපති වරයාය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චීනය
හොම්රන් පැස්
ක්‍රි.ව. 1959 - 2013
සී/ස කල' ප්‍රඩක්ට්ස් (පුද්) සමාගම
ක්‍රි.ව. 2013 - අද දක්වා
සී/ස ලංකා පෙන්සිල්ස් (පුද්) සමාගම
ගාන්ධාර
උතුරැ දිග පාකිස්ථාන‍යේ හා නැගෙනහිර ඇෆගනිස්ථානයේ පිහිටා තිබු පෞරාණික රාජධානිය ගාන්ධාරය නම් විය. ගාන්ධාර රාජධානිය ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරී තිබුනේ පෙෂාවර් නිම්නය. පෝටෝහාර් සානුව සහ කාබුල් නදිය කේන්ද්‍රගත කරගෙනය. එහි ප්‍රධාන නගරයට ‍වුයේ පුරැෂ පුරය හෙවත් පුරැෂයන්ගේ නගරයයි. (නූතන පෙෂාවර් නගරය) තවත් කළෙක තක්ෂිලාව ප්‍රධාන නගරය විය.
ගාන්ධාර රාජධානිය ක්‍රිස්තු පූර්ව පළමු සහශ්‍රයේ මුල් භාගයේ සිට ක්‍රිස්තු වර්ෂ එකොළොස් වන සියවස දක්වා අඛණ්ඩව පැවැතුණි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමු සියවසේ සිට පස්වන සියවස දක්වා වු කාලය තුළ ගාන්ධාර රාජ්‍යය එහි උපරිමයට ලගා විය. ඒ සදහා දායක වූ ප්‍රධාන පාලකයන් වුයේ බෞද්ධ නරපතියෙකු වූ කුෂාන්ය.
දසවන හා අකොලොස්වන ශතවර්ෂයේ හි එහි පාලනය මුස්ලිම් භක්තික අිරාජයන් අතට පත්වීමට ප්‍රථම එහි පාලනය හින්දු භක්තිකයන් වු ෂහි වරැන් අත විය. ෂහි ධන පදය ඉතිහාස කතෘ, අල්, බිරැනි විසින් හින්දු පාලකයන් හැදින්වීමට යොදා ගන්නා ලදි.
ෆස්නි හි මහමුද් එහි පාලනය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1021 දී අත්පත් කරගත් පසු ගාන්ධාර යන නාමය භාවිතයෙන් ඉවත් විය. මෝග් යුගයේ දී එම ප්‍රදේශය ලාහෝර් සි හෝ කාබුල් සිට පාලනය කෙරිනි. එම කාලයෙේදී ගාන්ධාර ප්‍රදේශය කාබුල් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් විය.
වරාහ ලෙන් දේවාලය
වරාහ ලෙන් දේවාලය (හෙවත් ආදිවරාහ ලෙන් දේවාලය) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ තමිල් නාඩුවේ කාංචීපුරම් දිස්ත්‍රික්කයේ මාමල්ලපුරම්හි පිහිටි ශෛලමය ලෙන් දේවාලයකි. මෙය බෙංගාල බොක්කේ කොරමැන්ඩල් වෙරළේ පිහිටියේ ය. ගම්මානයේ කඳුවැටියේ මුදුනක පිහිටි මෙය මාමල්ලපුරම්හි ප්‍රධාන රථ සහ වෙරළාසන්න දේවාලයට 4 km (සැත. 2.5) පමණ උතුරින් පිහිටා ඇත. මෙහි 7වන සියවසට අයත් ඉන්දියානු ශෛලමය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයට නිදසුන් සපයන ස්ථානයකි. මෙම දේවාලය පුරාතන විශ්වකර්ම ස්ථපතින්ගේ විශිෂ්ඨ නිමැවුමක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර මණ්ඩප හෙවත් ශෛලමය ගුහා අතර ප්‍රමුඛ ස්ථායක් හිමිකර ගනියි. මහාබලිපුරම් ස්මාරක සමූහයේ කොටසක් වන මෙම දෙවොල යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරුණේ 1984දී i, ii, iii සහ iv යන නිර්ණායක යටතේ ය. මෙම ලෙනෙහි ඇති වඩාත්ම ප්‍රකට මූර්තිය නම් විෂ්ණු දෙවියන්ගේ වරාහ අවතාරය සයුරෙන් භූදේවිය හෙවත් මහී දෙවඟන ඔසවන අයුරු නිරූපිත කැටයමයි. මීට අමතරව මෙහි බොහෝ මිත්‍යා රූ කැටයම් කොට ඇත.
භූගෝල විද්‍යාව
වරාහ ලෙන් දේවාලය පිහිටියේ මහාබලිපුරම් නගරයේ කඳුගැටයක මහාබලිපුරම් ප්‍රධාන රථ දේවාලසහ වෙරළාසන් දේවාලයට 4 km පමණ උතුරිනි. මෙය ඉන්දියානු සාගරයේ බෙංගාල බොක්කේ කොරමැන්ඩල් වෙරළ තීරයේ පිහිටියේ ය. වර්තමානයේ කාංචිපුරම් දිස්ත්‍රික්කයට අයත් මෙය, චෙන්නායි නගරයේ (මදුරාසියේ) සිට ආසන්න වශයෙව් 58 km පමණ දුරින් ද, චිංගල්පේත් සිට සැතපුම් 20ක් පමණ දුරින් ද පිහිටා ඇත.
ඉතිහාසය
මෙම ලෙන් දේවාලයේ ඇති අසුන්ගත් සිංහ රූ මත නැංවූ කුළුණු සහ වර්නගැන්වූ කැටයම් මගින් පල්ලව යුගයේ පැවති සංක්‍රමණ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය පෙන්නුම් කරයි. මෙකල පල්ලව රජවරුන් වූ Iවන මහේන්ද්‍ර වර්මන් සහ රාජසිංහ හෙවත් මාමල්ල නොහොත් Iවන නරසිංහවර්මන් රජවරුන් මේ කෙරෙහි අනුග්‍රහ දැක්වූහ. මෙම සම්ප්‍රදාය මාමල්ලගේ පුත් Iවන පරමේෂ්වර‍වර්මන් විසින් ඉදිරියට ගෙනයන ලදී. ඓතිහාසික පර්යේෂණ අනුව ද පෙනීගොස් ඇත්තේ මහාබලිපුරම් නගරය ස්ථාපනය කෙරුණේ එය මාමල්ලගේ නමින් නම් කිරීමෙන් පසු බවත් සහ ලෙන් හා රථ දේවාල සියල්ල ක්‍රි.ව. 650 පමණ ඔහුගේ රාජ්‍ය සමයට අයත් බවත් ය. මහාබලිපුරම්හි මුලින්ම හඳුනාගැනුණු ස්මාරකය මෙය වුවත්, එය සැඟවී පිහිටීම හේතුවෙන් නරඹන්නන් පැමිණෙන්නේ අඩුවෙනි. පල්ලව ශෛලියේ ඇති වැදගත් ලක්ෂණයක් නම්, ලෙනේ ඉදිරි මුහුණතේ හිඳි සිංහ රූ මත තැනූ කැටයම් කුළුණු දක්නට ලැබීමයි. මෙම ව්‍යූහය මහාබලිපුරම්හි ස්මාරක සමූහයෙන් එකක් වන අතර, 1984දී එය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි අතරට එක්කෙරිණි.
සැලසුම
මෙම ගුහාව පිහිටියේ කඳුගැටයක වන අතර, එය ඉදිරිපස පිහිටි තවත් ශෛලමය මණ්ඩපයක් නිසා මෙය සැඟවී ඇත. බටහිරට මුහුණලා පිහිටි ගුහා කුටීරය අඩි 33 x 14 (10.1m x 4.3 m) ප්‍රමාණයේ පළලින් යුත් අඩි 11.5ක් (3.5 m) පමණ උසැති ය. මෙහි ප්‍රවේශ මුඛය අෂ්ටාස්‍රාකාර කුළු සතරකිනුත්, අෂ්ටාස්‍රාකාර නෙරිකුළුණු දෙකකිනුත් සමන්විත ය. මින් නෙරිකුළුණු පැතිවලින් ශිලා මුහුණත වෙත නෙරා ඇත. මෙම දේවාලය කුඩා ඒක-ශෛලීය ශෛලමය දෙවොලකි. පාෂාණ මුහුණතේ රෝස ග්‍රැනයිට් පෙදෙසේ කැටයම් කොට තැනූ මණ්ඩපය 7වන සියවසට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙම ලෙන මිනුම් අතින් කුඩා අතර, සරල සැකැස්මක් ඇත. විවෘතවීම් වෙන් කරන දාර සහිත කුළුණු කොට්ට හැඩැති කුළුණු ශීර්ෂවලින් සමන්විත අතර, ඒවායේ පාදමේ හිඳි සිංහ රූ දක්නට ලැබේ. ඇතැම් ග්‍රේකො-රෝමානු ගෘහනිර්මාණ ශෛලීන් ද මේ තුළින් හඳුනාගත හැකි අතර, හිඳි ප්‍රතිමා ඉන්දියානු බද්ධ පර්යංක ශෛලියට වඩා යුරෝපීය ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයේ එන හිඳශෛලීන්ට සමාන වේ. මේ නිසා මහාබලිපුරම්හි දක්නට ලැබෙන ශෛලිය ද්‍රවිඩ ගෘහනිර්මාණයේ ඉදිරි පිම්මක් ලෙස සැලකිය හැක. ගුහාව ඇතුළත පිහිටි බිත්ති අලංකාර මිත්‍යා රූ කැටයම්වලින් අලංකාර කොට ඇත. ආදිවරාහ ලෙනේ දක්නට ලැබෙන කැටයම් පනේලවල විෂ්ණු මිහිතලය මුදා ගැනීම, විෂ්ණු පියවර තුනක් තැබීම, ගජ ලක්ෂ්මි සහ දුර්ගා දෙවඟන වැනි දර්ශන නිරූපිත ය.
විශේෂ ලක්ෂණ
මණ්ඩපයේ පසුපස බිත්තියෙහි, පිවිසුමට මුහුණලා ද්වාරපාලක ප්‍රතිමා දක්නට ලැබේ. මණ්ඩපය තුළ, බිත්ති විශාල කැටයම් පනේල සතරකින් සමන්විත ය. මේවා ස්වාභාවිකවාදී පල්ලව කලාවට උදාහරණ වේ. පැති බිත්තිවල පනේලවල විෂ්ණු ත්‍රිවික්‍රම ලෙස නිරූපිත ය. විශාල පනේලයක් වන උතුරු පනේලය තුළ විෂ්ණුගේ වරාහ අවතාරය විසින් මහී දෙවඟන හෙවත් භූදේවිය ඔසවන අයුරු නිරූපිත ය. මෙමගින් සංකේතාත්මකව මිනිසුන් තුළ ඇති මෝහය දුරු කිරීම අදහස් කෙරේ. මෙම පනේලයෙහි, වරාහ සතුව අත් සතරක් ඇත. ඉන් පසුපසට මුහුණලා වූ අත් දෙකක ශංඛයක් සහ චක්‍රයක් ද, ඉදිරි අත් යුගළින් භූදේවිය ඔසවා සිටිනු ද දක්නට ලැබේ. නමුත් ඔහුට වන්දනා කරන සහායක රූ දක්නට නොලැබේ. කෙසේනමුත්, මුල්කාලයේ මෙම පනේල බදාම තවරා වර්ණ ගන්වා තිබී ඇත. මෙම ගුහාව තුළ සිතුවම් කළ කැටයමක් වන නෙළුමක් මත වැඩ හිඳින දුර්ගා සහ විෂ්ණුගේ වාමන අවතාරය සහිත පනේල ද දැකගත හැක.
පසුපස බිත්තියෙහි පිහිටි ගජලක්ෂ්මි පනේලය මගින් සෞභාග්‍යයට අධිපති ලක්ෂ්මී දෙවඟන නිරූපිත ය. පනේලය තුළ ගජලක්ෂ්මී රුව ආගමික වැදගත්කමක් ඇතිවන අයුරින් කැටයම් ‍කොට තිබේ. ඇය ඇගේ අතකින් නෙළුම් මල් දරා සිටින අතර, සහායකයින් සිව්දෙනකු ද දක්නට ලැබේ. මෙය "පරිපූර්ණ සුන්දරත්වයකින් සහ ගෞරවනීය මුහුණුවරකින්" යුතුව නෙළා තිබේ. රාජකීය හස්තීන් දෙදෙනකු පරිවාර රූ දෙකක් විසින් දරා සිටින කළ දෙකකට ජලය විසුරුවයි. එක් හස්තියකු ලක්ෂ්මී දේවිය අතින් දරා සිටින බඳුනට ජලය විසුරුවයි. අනෙක් හස්තියා සේවිකාවගේ අතෙහි ඇති කළයට ජලය පුරවන්නට තැත් කරයි. පසුපස බිත්තියේම පිහිටි දුර්ගා පනේලයෙහි මෝහය පරදා ලත් විජයග්‍රහණය නිරූපිත ය. ත්‍රීවික්‍රම පනේලයෙහි විෂ්ණු තුන් ලොවට අධිපති ලෙස දක්වා ඇත. තවත් දර්ශනීය කැටයම් පනේලයක් ලෙස, දුර්ගා විසින් මීගව හිසක් සහිත මහීෂාසුරයා වනසා දමන අයුරු නිරූපිත කැටයම හැඳින්විය හැක. මෙම කැටයම මගින් යහපත් සහ අයහපත් බලවේග අතර සටනක් නිරූපණය වේ. දුර්ගාගේ පාර්ශ්වය විශ්වාසී පෙනුමක් සහිත ගණ රූවලින් ද, මහිෂාසුර සහ ඔහුගේ පාර්ශ්වය අසුරයින් ලෙසින් ද නිරූපිත ය. මෙහි ඇති බ්‍රහ්ම පනේලයේ හිස් තුනක් සහිත බ්‍රහ්ම දෙවියන් සම්භාග හෙවත් සිටි ඉරියව්වෙන් සිටිනු නිරූපිත ය.
ලෙන් දේවාලයේ උතුරු බිත්තියේ ශිව දෙවියන් ගංගාධර ලෙස දක්වා ඇත‍. අත් සතරක් සහිත නිරූපිත ඔහු, ත්‍රිභංග ලීලාවෙන් සිටගෙන සිටියි. කෙසේනමුක්, වම් අත කලවාවලට පහළින් නිරූපණය කොට ඇත්තේ කත්‍යබාලම්බිත ඉරියව්ව සිහිගන්වමිනි පහළ දකුණු අත වරද-හස්ත හෙවත් ආශිර්වාදාත්මක ස්වරූපයෙන් දක්වා ඇත. ඉහළ වම් අත මගින් අක්ෂමාලාවකුත්, ඉහළ දකුණත මගින් "ගංගා නදිය දරා සිටින ඔහුගේ කෙස් රොදක් දරා සිටින" අයුරින් නිරූපිත ය. මෙහි ගංගා නදිය මිනිස් ස්වරූපයෙන් යුතුව, ශිවගේ හිස බැඳි ස්ථානයේ සිට දෙව්ලොව ඔස්සේ අවරෝහණය වන අයුරු නිරූපණය කොට ඇත. මීට අමතරව ලෙනෙහි පනේල අතර, පල්ලව රජවරුන් දෙදෙනකු සහ ඔවුන්ගේ රැජිනියන්ගේ රූ කැටයම් කොට ඇත. ඉන් එක් පනේලයක් ගජලක්ෂ්මී පනේලයට දකුණුපසින් පිහිටා ඇත. මෙහි රජු සිය රාජකීය වස්ත්‍රාභරණ පැළඳ සිහසුනෙහි අසුන්ගෙන සිටියි. ඔහුගේ බිසව ඔහුට පසුපසින් සිටගෙන සිටියි. මෙම පනේලයට පහළින් වූ ශිලා ලේඛනයෙහි "වික්‍රමාන්විත අධිරාජ සිංහවින්න-පෝට්ර (සිංහවිෂ්ණු පෝට්ට)’ යන්න කැටයම් කොට ඇත. ඉහත පනේලයට මුහුණලා තවත් පනේලයක පල්ලව රජකු රාජතේජසින් යුතුව සිය බිසෝවරුන් දෙදෙනා සමගින් නිරූපිත ය. මෙහි පදවි නාමය "වික්‍රමාන්විත අධිරාජ මහේන්ද්‍ර-පෝට්ට" ලෙස සටහන් කොට ඇත. මෙම අභිලේඛන අනුව, පළමු පනේලයෙහි රාජසිංහ හෙවත් නරසිංහ විෂ්ණු රජු ද, දෙවන ඵලකයේ (සිටගත් රජු සිටින) ඔහුගේ පුත් IIIවන මහේන්ද්‍රවර්මන් ද නිරූපණය වේ යැයි සැලකේ.
කාර්ලේ චෛත්‍යශාලා
ඉන්දියාවේ පැරණි ගුහා විහාර අතරින් සුන්දරත්වය අනුව උසස්ම තැන ලබා ඇත්තේ කාර්ලේ චෛත්‍යශාලාවය.මෙහි ඉදිරිපස දොරටුව භේද්සා චෛත්‍යශාලාවේ මෙන් මනහර ලෙස කැටයමින් සරසා තිබුණු බව නටබුන් අනුව පැහැදිලි වේ.මෙහි වඩාත් වැදගත් ලක්ෂණය සිංහ ස්ථම්භ 2ය. ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති
ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති', බිජිං නුවර පවතින රජය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ සිටින නියෝජිතයාය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති
ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති', බිජිං නුවර පවතින රජය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ සිටින නියෝජිතයාය.
තානාපති ලැයිස්තුව
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති
චීන තානාපති
වර්තමාන චීන තානාපතිවරු
ප්‍රවර්ගය:චීන තානාපති
බින්දුසාර
බින්දුසාර ((r. c. ක්‍රි.පූ. 297 – c. 273)) යනු ඉන්දියාවේ දෙවන මෞර්ය අධිරාජයායි. ඔහු මෙම රාජවංශයේ ආදිකර්තෘ චන්ද්‍රගුප්තගේ හා ඔහුගේ දෙවන රැජින වූ දූර්දහරාගේ පුතු වූ අතර, සුප්‍රකට පාලක අශෝකයන්ගේ පියායි. තම රාජධානිය එක ලෙස පවත්වාගෙන යාම ඔහුගේ විශේෂත්වයි.
වාස්තු විද්‍යාත්මක ශේෂයන්
මෞර්ය සමයේ වාස්තු විද්‍යාත්මක ශේෂයන් ඇත්තේ කිහිපයකි. මි.10 උස කුළුණු 80 කින් යුතු ටැම් මතු මහල් ගොඩනැගිල්ලක නටඹුන් දැකිය හැකි කුම්හ්රාර් එම අතළොස්ස අතරින් එක් ප්‍රදේශය කි. පට්නා දුමිරිය ස්ථානයට කි.මි. 5 ක් නුදුරින් වු එය මෞර්ය අධිරාජ්‍යය යටතේ පාලනය වුවකි. මෙම ශෛලිය පර්සියානු ආකිමේනිඩ් වාස්තු විද්‍යාව සිහිගන්වයි.
බරබාර් ලෙන්වල තැණුනු ගුහා මෞර්ය වාස්තු විද්‍යාවට තවත් උදාහරණයකි. ලෝමාස සෘෂි ගැහාවේ සකස් කළ ඉදිරිපස මෙහිලා විශේෂ ස්ථානයක් ගනියි. එය බෞද්ධ නිකායක් වූ ආජිවිකා උදෙසා මෞර්යයන් විසින් ජුජා කරන ලද්දකි. මෞර්ය වාස්තු විද්‍යාව සදහා වඩා ප්‍රචලිතම උදාහරණය වන විශිෂ්ට ලෙස නිමවන ලද ‍‍අශෝකාස්ථම්භ මුළු උප මහද්වීපය පුරා 40 කට වඩා ව්‍යාප්තව පවතියි.
චෙන්ග් ෂුයේ යුවන්
චෙන්ග් ෂුයේ යුවන්, ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන චීන තානාපතිවරයාය.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ චීන තානාපති
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව
පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව යන්නෙන් පහත දෑ අදහස් විය හැක:
රජයේ දෙපාර්තමේන්තු
ප්‍රවර්ගය:වක්‍රෝත්තිහරණ පිටු
ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය
ඉරාක හා ලෙවන්ට් ඉස්ලාමිය රාජ්‍යය (ISIS) ලෙස හැඳින්වෙන  අතර මෙය අරාබි භාෂාවෙන්  "දයේෂ්" ලෙස  හැඳින්වෙන  සලාෆි, ජිහාඩ් , දැඩි මතධාරි සන්නද්ධ කණ්ඩායමකි. මොවුන් ඉස්ලාම් ආගමේ සුන්නි නිකායේ සලාෆි මතවාදයන් පිළිගනී. 2014 වසරේදී බටහිර ඉරක ක්‍රියාන්විතය මගින් ඉරාක රජය ප්‍රධාන නගර වලින් පිටමං කිරීම, මොසුල් නගරය අත් පත් කර ගැනීම සහ සින්ජාර් සමුලඝාතනය සමග මෙම සංවිධානය ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධියට පත් විය.
මෙම සංවිධානය එක්සත් ජාතින් ගේ සංවිධානය හා වෙනත් රටවල්  ගණනාවක් මගින්  තහනම්  කරන ලද සංවිධානයකි. අතිශය කෘර හිස ගසා දැමීම් වල වීඩියෝ දර්ශන හා වෙනත් ඝාතන ක්‍රම, සතුරු සොල්දාදුවන් , සහන සේවකයන් හා මාධ්‍ය ක්‍රියා කාරීන් ඝාතනය හා සංස්කෘතික වශයෙන් වැදගත් ස්ථාන විනාශ කිරීම මොවුන්ගේ ක්රුයකාරකම් වලින් සමහරකි. එක්සත් ජාතින් ගේ සංවිධානය යුධ අපරාධ, මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය හා උතුරු ඉරාකයේ ජන සංහාර වල වගකීම ඉස්ලාමිය රාජ්‍ය වෙත පවරයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ජිහාඩ් සංවිධාන ප්‍රවර්ගය:ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය
උතුරු ඉරාක ක්‍රියාන්විත (ජූනි 2014)
2013 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇතිවූ ගැටුම් වලින් අනතුරුව, ඉරාකයේ සහ ලෙවන්තයේ ඉස්ලාමීය රාජ්‍යය (අයිඑස්අයිඑස්; සමහරවිට අයිඑස්අයිඑල්) සහ එය වටා පෙලගැසුනු බලකායන් විසින්, 2014 ජූනි මාසයෙහිදී ඉරාක රජයට එරෙහිව, උතුරු ඉරාකයෙහිදී ප්‍රධාන ක්‍රියාන්විතයක් අරඹන ලදි.
යළි-ඇරඹුනු ත්‍රස්තවාදී ප්‍රගමනය
ජූනි 15 දින වන විට දියාලා පළාත වෙත තවදුරටත් ප්‍රගමනයවූ අයිඑස්අයිඑස් කණ්ඩායම, බැග්ඩෑඩ් නගරයට ඊසාන දිගින්වූ අද්හයිම්හී ගම්මාන දෙකක පාලනය තමන් සතු කර ගත්හ. ඊළඟ දිනයෙහිදී, සමාරා නගරයට දකුණින්වූ පෙදෙසෙහිදී ඔවුන්ගේ රථ සමූහය වෙත අයිඑස්අයිඑස් විසින් සැඟව සිට පහර දීම නිසා, 28–29 ගණනක් ඉරාක ෂියා  ස්වේච්ඡා සටන්කාමීන් පිරිසක් මිය ගියහ. මේ අතර, හමුදාව කියා සිටියේ බැග්ඩෑඩයට බටහිරෙන් සහ දකුණෙන් වූ ප්‍රදේශ වලදී ත්‍රස්තවාදීන් 56 දෙනෙකු මරා දැමූ අතර, දියාලා පළාතේ සටන් වලදී සටන්කාමින් 29 දෙනෙකු සහ සොල්දාදුවන් අටදෙනෙකු මිය ගිය බවත්ය. සොල්දාදුවන් කිහිප දෙනෙකුද අත්අඩංගුවට පත් වූහ. පළමු ඉරානියානු සොල්දාදුවාද මිය ගියේය.
ජූනි 26 වන දින උදයෙහි, සටන්කාමීන් විසින් මන්සූර්යත් අල්-ජබල් නගරය අල්ලා ගත් අතර, එය ස්වභාවික වායු ලිං සතරක් පවතින භූමි ප්‍රදේශයකි.
මුලිකයන් හා පූර්ව සංවර්ධනය
ප්‍රාග් දේශපාලණික උපදේශක ගේ හෝ පරපුරෙන් පැවතෙන නොයිසි විසින් රීතියට ඔබ්‍බෙන් පුදනු ලැබූ කවින් නගරය ෆ්‍රෑන්යු රාජ පරම්පරා‍වේ අටවැනි රජු ලෙස රජවූ සියෝ ගේ සොන්ග් රජුගේ නීතියට අනුව ගමපවු මෙම ප්‍රදේශ කුවින් ලෙස පවතියා. ක්‍රි.පූ 897 දී පොන්ය්යු අධිපති යටතේ යටත්වූ මෙම ප්‍රදේශ අසුන් බෝ කිරිමට හා වර්ධනය කිරිම අරමුණු කරගැනිමින් බෙදා දුන්නා. ෆොයිසි පරම්පරාවේ කුකේ සියන්ගේ පිජ ගෝ සිග් දහතුන්වෙනි රජු ලෙස කිරැලු පැලිදයේය. සිංග්ගේ පුත් ගුකේ සින්ග් කපාගක්ක් ලෙස ලැබුණු කුවින් පලාත පූර්ව දිශාසි මුඛව යුධ ගවේශනයේ ප්‍රධානියා ලෙස නීත්‍යානුකූලව පිහිටුවා ගත්තා
සමීපතම ගෝත්‍ර තියුණ ුලෙස ආක්‍රමණය කිරිමක නිරත නොවී ක්‍රි.පූ. 672 දි මධ්‍යම චීනයේ යුධමය ගවේශය පළමු වතාවට කුවින් ප්‍රදේශයේ ආරම්බ කලා. කෙසේ වෙතත් කිපු හතරවන ශතවර්ෂයේ සමීපතම යේතු මා පවත්වා හෝ පරාජය කර ජය ගැනීම මගින් පියවර වශයෙන් කුවින් විපාස්ස මාදය බිදුනා.
ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 1997
ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1997 අගෝස්තු මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළ අතර ටෙස්ට් තරග දෙකකට සහ එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරග තුනකට සහභාගී විය. පළමු ටෙස්ට් තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව කඩුලු 6 ක් දැවී ලකුණු 952 ක් රැස් කළ අතර එය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ එක ඉනිමක කණ්ඩායමක් රැස් කළ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාවයි. මෙම තරඟයේදී සනත් ජයසූරිය සහ රොෂාන් මහානාමගේ දෙවන කඩුල්ල සඳහා වූ ඉහළම සබඳතාව ඇතුළත්ව තවත් වාර්තා කිහිපයක් පිහිටුවන ලදි. ටෙස්ට් තරග දෙකම ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වූ අතර ටෙස්ට් තරගමාලාව ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් විය.
අයහපත් කාලගුණය හේතුවෙන් තුන්වන තරගය නැවත ක්‍රීඩා කිරීමට සිදු වුවද එක්දින ජාත්‍යන්තර තරඟ තුනම ශ්‍රී ලංකාව ජයග්‍රහණය කල අතර සනත් ජයසූරිය තරගාවලිය තුළ කැපී පෙනෙන ක්‍රීඩකයා විය. ඔහු ටෙස්ට් තරගමාලාව සහ එක්දින තරගමාලාව යන දෙකින්ම තරගමාලාවේ ක්‍රීඩකයා වශයෙන් තෝරා ගත් අතර තරගයේ වීරයා ලෙස ද සම්මාන දිනා ගත්තේය. ඔහු ටෙස්ට් තරගාවලියේදී වැඩිම ලකුණු ලබා ගත් පිතිකරුවා වූ අතර එක්දින තරගාවලියේදී ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් වැඩිම කඩුලු ප්‍රමාණයක් ද ලබා ගත්තේය.
පසුබිම
ආසියානු කුසලානයට සහභාගී වීම සඳහා ඉන්දීය ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 1997 ජූලි 12 දින ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ තිබුණි. ඊට පසු, ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සමඟ ටෙස්ට් තරග දෙකක් සහ එක්දින ජාත්‍යන්තර තරග තුනක් සඳහා මෙරට රැඳී සිටියහ. පසුගිය වසරේ ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය ජයග්‍රහණය කළ ශ්‍රී ලංකාව ලෝක ශූරයන් වූ අතර අවසන් මහා තරඟයේදී ඉන්දියාව පරාජය කරමින් ආසියානු කුසලානය ද දිනා ගත්හ.
ටෙස්ට් තරගමාලාව
thumb| ආර්. ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගණයේ එක් ටෙස්ට් තරඟයක් සහ එක්දින තරඟ දෙකක් පැවැත්විණි. සංචාරය සඳහා නියමිතව තිබුනේ ටෙස්ට් තරඟ දෙකක් පමණක් වුවද, ටෙස්ට් තරගමාලාව ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී එකක් විය. ඒ දෙකම ඉහළ ලකුණු ලබා ගත් තරග වූ අතර සෑම තරගයකදීම වාර්තා වූ මුළු ලකුණු 1400 ඉක්මවීය. තරඟ දෙකම විසදුමක් නොමැතිවූ නමුත් ලෝක වාර්තා ගණනාවක් පිහිටවීය. විශේෂයෙන් පළමු තරඟයේදී වාර්තා රැසක් පිහිටුවන ලදි. ජුලි 29 දා ආරම්භ වන පළමු ටෙස්ට් තරඟයට පෙර ශ්‍රී ලංකා මණ්ඩල සභාපතිගේ XI ට එරෙහි ඉන්දියාව දින තුනක සංචාරක තරඟයක් ක්‍රීඩා කළේය. තරගය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වූ අතර ඉන්දීය කණ්ඩායම සිය පළමු ඉනිම සඳහා ලකුණු 308 ක් රැස් කළේය. ශ්‍රී ලංකා මණ්ඩල සභාපතිගේ XI 291 ක් රැස් කල අතර, තරගය නිමා වන විට ඉන්දීය කණ්ඩායම සිය දෙවන ඉනිම සඳහා කඩුලු 5 ක් දැවී ලකුණු 255 ක් රැස් කළේය. මෙම තරග මාලාවේ වැඩිම ලකුණු ලාභියා වූ සනත් ජයසූරිය ලකුණු 571 ක් ලබා ගත් අතර සචින් තෙන්ඩුල්කාර් ලකුණු 290 ක් ඉන්දියානුවන් වෙනුවෙන් ලබා දුන්නේය. මෙම තරගාවලියේ වැඩිම කඩුලු ලාභියා වූ මුත්තයියා මුරලිදරන් කඩුලු 9 ක් ද, අනිල් කුම්බ්ලේ කඩුලු 5 ක් ද ලබා ගත්හ. ටෙස්ට් මෙන්ම පුහුණු තරඟ දෙකම කොළඹදී පැවැත්විණි. මෙම සංචාරයේ සියලුම තරඟ කොළඹදී පැවැත්වීම මාධ්‍ය විසින් විවේචනයට ලක් කළ අතර ඉන්දීය ක්‍රීඩකයින් සහ නිලධාරීන් ද ඒ ගැන සතුටු වූයේ නැත. අයහපත් කාලගුණය හේතුවෙන් අනෙකුත් ක්‍රීඩාංගණ ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය තහනම් කර තිබේ.
පළමු ටෙස්ට් තරගය
කාසියේ වාසිය දිනූ ඉන්දීය නායක සචින් තෙන්ඩුල්කාර් පළමුවෙන් පන්දුවට පහර දීමට තීරණය කළේය. ආරම්භක පිතිකරු නයන් මොංගියා ලකුණු 36 ක් ලබා සිටියදී ඉක්මනින්ම දැවී ගියේය. කෙසේ වෙතත්, නව්ජෝත් සිං සිද් සහ රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ් එක්ව 183 දක්වා ගෙන ගියහ. පසුව ඩ්‍රාවිඩ් තෙන්ඩුල්කාර් සමඟ එකතුවී ඉන්දීය ලකුණු පුවරුව 223 ක් දක්වා ඉහල ගෙනයන ලදී. පසුව මොහොමඩ් අසරුදීන් තෙන්ඩුල්කාර් සමඟ එක්වී සිටි අතර පිතිකරුවන් දෙදෙනා එක්ව විශිෂ්ට සබඳතාවක් ගොඩ නැගූ අතර දිනය අවසානයේ ඉන්දියාව ලකුණු 280 දක්වා ගෙන යන ලදි. දෙවන දිනයේදී පිතිකරුවන් දෙදෙනාම ශතක රැස් කර ඉන්දියාව ශක්තිමත් ස්ථානයක පිහිටුවා තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, ලකුණු 141 දී දැවී ගිය තෙන්ඩුල්කාර්ගේ කඩුල්ලත් සමඟ ස්ථාවර ලකුණු පුවරුව නතර විය, කණ්ඩායමේ මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව 451 ක් විය. සෞරව් ගංගුලි ඉක්මනින්ම ලකුණු නොලබා දැවී ගිය අතර ඉන්දියාව ලකුණු 479 ක් ලබා සිටියදී අසරුදීන් ලකුණු 126 කට දැවී ගියේය. තවත් කඩුලු 2 ක් 516 සහ 537 දී බිඳ වැටුණු අතර ඉන්දියාව කඩුලු 8 කට ලකුණු 537 ක් රැස් කර ඉනිම අත්හිටුවන ලදී. thumb| සනත් ජයසූරිය ලකුණු 340 ක් රැස් කළේය, එය ශ්‍රී ලංකා පිතිකරුවෙකුගේ පළමු ත්‍රිත්ව ශතකයයි. ශ්‍රී ලංකා ආරම්භක පිතිකරු සනත් ජයසූරිය සහ මාවන් අතපත්තු එදිනම පිටිය බලා පිටත් වූහ. කෙසේ වෙතත් අතපත්තු කඩුලු රකින නිලේෂ් කුල්කර්නි හට උඩපන්දුවක් ලබා දී පළමු කඩුල්ල ලෙස ලකුණු 26 කට දැවී ගියේය. දෙවන දිනය නිමාවන විට ශ්‍රී ලංකාව ලකුණු 39/1 ක් ලබා සිටි අතර ජයසූරිය නොදැවී ලකුණු 12 ක් සහ රොෂාන් මහානාම අනෙක් අන්තයේ සිටියහ. මෙම යුවළ තුන්වන දිනය පුරා පන්දුවට පහර දෙමින් ශ්‍රී ලංකාව 322/1 දක්වා ගෙන ගියහ. දෙදෙනාම ශතක වාර්තා කර තිබූ අතර ඔවුන්ගේ සබඳතාව ලකුණු 283 ක් විය. ජයසූරිය සහ මහානාම සිව්වන දිනය වන විටත් පන්දුවට පහර දුන් අතර ඔවුන්ගේ හවුල් සබඳතාවට තවත් 265 ක් එකතු කර ශ්‍රී ලංකාව 587/1 දක්වා ගෙන ගියා. ජයසූරිය ප්‍රථම ත්‍රිත්ව ශතකය වාර්තා කළේ ශ්‍රී ලංකා පිතිකරුවෙකු ලෙස පලමු වතාවට වන අතර පසුව මහානාම ද්විත්ව ශතකයක් වාර්තා කළේය. ජයසූරිය වැඩිම ඕනෑම ක්‍රීඩකයකු රැස් කල පෞද්ගලික ටෙස්ට් ලකුණු සංඛ්‍යාවට ( බ්‍රයන් ලාරා ලකුණු 375) ලකුණු 50 ක් පසුපසින් සිටියේය. ජයසූරියගෙන් නව ලෝක වාර්තාවක් අපේක්‍ෂා කරමින් පස්වන දිනයේදී ආර්. ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගණයට විශාල ජනකායක් රැස්ව සිටියහ. 30,000 කට පමණ නොමිලේ ඇතුළුවීමට අවසර දී ඇත. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකා ලකුණු පුවරුව 615 ක්ව තිබියදී අනිල් කුම්බ්ලේගේ පන්දු යැවීම හමුවේ මහානාම ලකුණු 225 කට දැවී ගියේය. ඊට ටික වේලාවකට පසු රාජේෂ් චෞහාන්ගේ පන්දු යැවීම හමුවේ ජයසූරිය ලකුණු 340 කට දැවී ගියේය. කෙසේ වෙතත් නායක අර්ජුන රණතුංග අරවින්ද ද සිල්වා සමඟ යුගල වී කණ්ඩායම ලකුණු 790 දක්වා ගෙන යන විට ලකුණු රැස් කිරීම අඛණ්ඩව සිදු විය. රණතුංග ලකුණු 86 කට දැවී යන විට මහේල ජයවර්ධන අරවින්ද ද සිල්වා සමඟ එක්ව සිටියේය. ඔවුන් සිය කණ්ඩායමේ මුළු ලකුණු 903 සීමාව පසු කළ අතර ජයවර්ධන ලකුණු 66 ක් රැස් කළ අතර ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ ලකුණු 921 දී දැවී ගියේය. ලකුණු 924 දී අරවින්ද ද සිල්වා ද දැවී ගිය අතර රොමේෂ් කළුවිතාරණ සහ චමින්ද වාස් තවත් ඕවර කිහිපයක්ම පන්දුවට පහර දෙමින් සිටියහ. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ඉනිම අත්හිටුවීම ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පෙර ඔවුන් මුළු ලකුණු 952/6 දක්වා ගෙන ගොස් තිබුණි.
දෙවන ටෙස්ට් තරගය
සචින් තෙන්ඩුල්කාර් නැවත වරක් කාසියේ වාසිය දිනූ නමුත් ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමට පළමුවෙන් පන්දුවට පහර දීමට ආරාධනා කළේය. පළමු ටෙස්ට් තරඟයේ වැඩිම ලකුණු ලාභියා වූ සනත් ජයසූරිය මංගල තරගයට ක්‍රීඩා කරන ඩෙබාසිස් මොහාන්ති හමුවේ ලකුණු 32 කට දැවී යන විට ශ‍්‍රී ලංකා ඉනිම ලකුණු 53 ක් විය. මාවන් අතපත්තු දැවී ගියේ ඉන් ඉක්බිතිවය. මහානාම ලකුණු 37 කට දැවී යාමට පෙර අරවින්ද ද සිල්වා රොෂාන් මහානාම සමඟ එකතු වී ශ්‍රී ලංකාව 121 දක්වා ගෙන ගියේය. අර්ජුන රණතුංග සහ මහේල ජයවර්ධන පිළිවෙලින් 14 සහ 16 දී දැවී ගියද ද සිල්වා දිගටම පන්දුවට පහර දුන්නේය. රොමේෂ් කළුවිතාරණ (6) සහ චමින්ද වාස් (10) ද දිනය අවසානයේදී මුත්තයියා මුරලිදරන් ද සිල්වා සමඟ එක්වී කණ්ඩායමේ මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව 317 දක්වා ගෙන ගොස් තිබුනි. ද සිල්වා ඊළඟ දිනයේදී ලකුණු 146 කට දැවී ගිය අතර මුරලිදරන් දැවී යාමට පෙර තවත් ලකුණු 10 ක් ලබා ගත් අතර පසුව රවීන්ද්‍ර පුෂ්පකුමාර සඳහා දැවී ගියේය.
ඉන්දියාව සිය පළමු ඉනිම සදහා නරක ආරම්භයක් ලබා ගත් අතර මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව 10 ක් වීමටත් පෙර සිය පළමු කඩුලු දෙක දැවී ගියේය. තෙන්ඩුල්කාර් සහ සිදු ලකුණු 72 ක සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගීය. කෙසේ වෙතත්, සෞරව් ගංගුලි තෙන්ඩුල්කාර් සමඟ එක්ව දිනය නිමා වන විට ඉන්දීය ලකුණු සංඛ්‍යාව 226/4 දක්වා ඉහළට ගෙන ගියා. තෙන්ඩුල්කාර් ශතකයක් වාර්තා කළේය. තුන්වන දිනයේදී ගංගුලි ශතකයක් වාර්තා කළේය. කෙසේ වෙතත්, තෙන්ඩුල්කාර් සහ ගංගුලිගෙන් පසුව පිතිකරුවන් හොඳින් ලකුණු රැස් කිරීමට අසමත් වූ අතර ඉන්දියානුවන් ලකුණු 375 කට සීමා විය.
ශ්‍රී ලංකා දෙවන ඉනිමේදී අතපත්තු ලකුණු 29 කට දැවී ගිය අතර දිනය නිමා වන විට ලකුණු 77/1 ක් ලෙස සටහන් විය. සිව්වන දිනයේදී මහානාම ලකුණු 35 කට දැවී ගිය අතර පසුව අරවින්ද ද සිල්වා සමඟ එක්වූ ජයසූරිය තවත් විශාල ලකුණු සංඛ්‍යාවක් කරා යමින් සිටියේය. පිතිකරුවන් දෙදෙනා ලකුණු 218 ක සබඳතාවක් ගොඩනැගූ අතර එය ශ්‍රී ලංකාවේ තුන්වන කඩුල්ල සඳහා වූ නව වාර්තාවකි. එම වසරේදී ලකුණු 1000 සීමාව පසු කළ පළමු පිතිකරුවා බවට ජයසූරිය පත්වූ අතර එක් අවස්ථාවකදී වේගවත්ම ද්විත්ව ශතකය සඳහා ලෝක වාර්තාවට ළඟා වන බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි. කෙසේ වෙතත් ඔහු නිලේෂ් කුල්කර්නිගේ පන්දුවකට ලකුණු 199 කට දැවී ගියේය. ද සිල්වා ලකුණු 120 ක් රැස් කරමින් සිය දිවියේ දෙවැනි වරටත් තරගයක ඉනිම දෙකේදීම ශතකයක් වාර්තා කළේය. ඔහුගේ කඩුල්ල බිඳ වැටීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා ඉනිම අත්හිටුවීම ප්‍රකාශයට පත් වූ අතර මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව 415/7 ක් විය.
ඉන්දියානුවන්ගේ දෙවන ඉනිම ආරම්භ කරමින් ආරම්භක පිතිකරු අජේ ජඩේජා ලකුණු 73 ක් රැස් කළ නමුත් අනෙක් අන්තයේ කඩුලු බිඳ වැටුණි. මුළු ලකුණු 100 ඉක්මවීමට පෙර සිදු, තෙන්ඩුල්කාර් සහ ඩ්‍රාවිඩ් දැවී ගිය අතර ලකුණු 138 දී ජඩේජා දැවී ගියේය. කෙසේ වෙතත් මොහොමඩ් අසරුදීන් ගංගුලි සමඟ එක්වී පස්වන කඩුල්ල සඳහා ලකුණු 110 ක සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගූ අතර එමඟින් ඉන්දියානුවන් අනතුරෙන් මිදී ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට ජයග්‍රහණය කිරීමේ අවස්ථාව අහිමි විය. අසරුදීන් තුන් වරක් දවා ගැනීමට තිබූ අවස්තා මගහැරගත් අතර ඔහුට ලැබුණු අවස්ථා හොඳින් ප්‍රයෝජනයට ගත් අතර නොදැවී ලකුණු 108 ක් රැස් කළේය. ඉන්දියානුවන්ගේ අවසන් ලකුණු සංඛ්‍යාව 281/5 කි.
පළමු එක්දින තරගය
කාසියේ වාසිය දිනාගත් තෙන්ඩුල්කාර් පන්දු රැකීමට තීරණය කළේය. ජයසූරියගේ වේගවත් ලකුණු 73 සමඟින් ශ්‍රී ලංකා ආරම්භක පිතිකරුවන් ඕවර 14 කදී ලකුණු 91 ක සබඳතාවක් ගොඩනැගූහ. ඔහු දැවී ගිය පසු අතපත්තු සහ මහානාම ශ්‍රී ලංකා ලකුණු සංඛ්‍යාව 199 දක්වා ගෙන ගිය අතර මහානාම ලකුණු 53 කට දැවී ගියේය. අරවින්ද ද සිල්වා අතපත්තු සමඟ එකතුව මුළු ලකුණු 279 දක්වා ගෙන ගියේය. සිය මංගල ශතකය වාර්තා කළ අතපත්තු ලකුණු 118 කට දැවී ගිය අතර ශ්‍රී ලංකා ක්‍රීඩකයෝ සිය ඉනිම අවසන් කළේ මුළු ලකුණු 302/4 ක් සමඟිනි.
දෙවන එක්දින
කාසියේ වාසිය දිනූ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම පළමුව පන්දු රැකීමට තීරණය කළ අතර තෙන්ඩුල්කාර් ලකුණු 6 කට දැවී යාමෙන් ඉක්මන් ජයග්‍රහණයක් ලැබීය. කෙසේ වෙතත්, සෞරව් ගංගුලි සහ රොබින් සිං ඉන්දියානුවන් ලකුණු 105 දක්වා ගෙන ගියේ දෙවන කඩුල්ල ලෙස සිං දැවී යාමට පෙර ය. අසරුදීන් සහ ඩ්‍රැවිඩ් ද වැඩි ලකුණු නොලබාම දැවී ගිය අතර ඉන්දියානුවන් ලකුණු 159/4 ක් ලෙස සිටියහ. අනතුරුව ජඩේජා සහ ගංගුලි සබඳතාවක් ගොඩනඟා ගත් අතර මුළු ලකුණු 218 දක්වා ගෙන ගිය අතර ගංගුලි සිය මංගල ශතකය වාර්තා කළේය. කෙසේ වෙතත්, අවසන් කඩුලු 6 ලකුණු 26 ක් තුළ බිඳ වැටුණු අතර, අවසන් ඉන්දීය ලකුණු සංඛ්‍යාව 238 ක් විය.
ජයසූරිය සහ අතපත්තු නැවත හොඳ සබඳතාවක් ගොඩනඟා ගත් අතර ඔවුන්ගේ කණ්ඩායම ලකුණු 79 දක්වා ගෙන ගියා. අතපත්තු ලකුණු 38 කට දැවී ගිය පසු, ජයසූරිය මහානාම සමඟ එක්ව ශී‍්‍ර ලංකා ලකුණු 130 දක්වා ගෙන යාමට සමත් වූ අතර, ඔහු ලකුණු 66 කට දැවී ගියේය. කණ්ඩායමේ මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව 219 ක් වන විට මහානාම ලකුණු 66 කට දැවී ගිය නමුත් අරවින්ද ද සිල්වා සහ උපුල් චන්දන ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම ඕවර 41 කදී ජයග්‍රහණය කරා මෙහෙයවූ අතර අරවින්ද ද සිල්වා අර්ධ ශතකයක් වාර්තා කළේය.
තුන්වන එක්දින තරගය (අතහැර දමා ඇත)
කාසියේ වාසිය දිනූ ශ්‍රී ලංකා විසින් ඉන්දියානුවන්ට පන්දුවට පහර දීමට ලබා දුන් අතර, ආරම්භක පිතිකරුවන් දෙදෙනාම ලකුණු 44 ක් ලබා සිටියදී ඔවුන්ව දැඩි අසීරුතාවයකට පත් කළහ. කෙසේ වෙතත්, රොබින් සිං සහ රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ් ශක්තිමත් සබඳතාවක් ගොඩනඟා ගත් අතර ඔවුන්ගේ කණ්ඩායම මුළු ලකුණු 206 දක්වා ගෙන ගිය අතර, ඩ්‍රාවිඩ් ලකුණු 78 කට දැවී ගියේය. ඔහු දැවී යන විට සිං සිය මංගල ශතකය සම්පූර්ණ කළේය. අසාරුදීන් එක්දින ලකුණු 7,000 පසු කළ තුන්වන පිතිකරුවා බවට පත්වූ අතර මුළු ලකුණු 273 දී ලකුණු 34 ක් ලබා සිටියදී ඔහු දැවී ගියේය. සෙසු පිතිකරුවන් අඩු ලකුණු සංඛ්‍යාවක් වාර්තා කළ අතර, අවසන් කඩුලු 6 පන්දු 23 කදී ශ්‍රී ලංකා පන්දු යවන්නන් ලබාගෙන ලකුණු 23 ක් ලබා දුන්නේය. ඉන්දීය කණ්ඩායම ඕවර 50 අවසානයේ ලකුණු 291/9 ක් රැස් කළේය.
පෙර තරඟ වලින් ඔහුගේ හොඳ ස්වරූපය ඉදිරියට ගෙන යමින් ජයසූරිය 178.94 ප්‍රහාරාත්මක අනුපාතයකින් වේගවත් 68 ක් රැස් කළේය. අටවන ඕවරයේදී තරඟයට වර්ෂාවෙන් බාධා එල්ල වූ අතර ඕවර 25 කදී ලකුණු 195 ක අඩු ඉලක්කයක් සමඟින් එය නැවත ආරම්භ කිරීමෙන් පසු ජයසූරිය සහ අතපත්තු ලකුණු 85 ක් සහ 96 ක් ලබා සිටියදී දැවී ගියා. රණතුංග, මහානාම සහ කල්පගේ යන සියලු දෙනාම වේගවත් ලකුණු සෙවීමේදී රොබින් සිංගේ පන්දු හමුවේ කඩුල්ල ඉක්මනින්ම අහිමි විය. ඔහු ද ලකුණු 22 කට දැවී යාමට පෙර අරවින්ද ද සිල්වා ශ්‍රී ලංකා ඉනිම බේරා ගැනීමට උත්සාහ කළේය. 6.05 ට පමණ අයහපත් ආලෝකය හේතුවෙන් තරගය නතර වන විට ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම 132/6 ක් ලබා සිටියේය. ඊළඟ දිනයේ තරගය නැවත ක්‍රීඩා කිරීමට නියමිතව තිබුණි.
තුන්වන එක්දින තරගය
කාසියේ වාසිය දිනූ ඉන්දියානුවන් පන්දු රැකීමට තීරණය කළ අතර, ශ්‍රී ලංකා ආරම්භක පිතිකරුවන් දෙදෙනාම ලකුණු 3 බැගින් දැවී යාමෙන් අනතුරුව වාසිදායක තත්ත්වයකට පත් වූහ. කෙසේ වෙතත්, රොෂාන් මහානාම සහ අරවින්ද ද සිල්වා අතර පැවති ලකුණු 83 ක සබඳතාව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රීඩකයින් අනතුරෙන් ගලවා ලකුණු 105 ක් දක්වා ගෙන ගිය අතර මහානාම ලකුණු 50 කට දැවී ගියේය. රණතුංග ද ඉක්මනින්ම දැවී ගිය නමුත් ද සිල්වා ඔහුගේ පළමු අර්ධ ශතකය වාර්තා කළ අතර ලංකා ද සිල්වා සමඟ ලකුණු 82 ක සබඳතාවක් පිහිටුවමින් ලකුණු 114 ක් ලබා ගත්තේය. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම අවසන් ඕවරයේදී සියලු දෙනා දැවී ලකුණු 264 ක් ලබා ගත්තා.
සචින් තෙන්ඩුල්කාර්ගේ ලකුණු 39 ක සබඳතාව සමඟ ලකුණු 50 ක ආරම්භක සබඳතාවයකින් ඉන්දියාව හොඳින් ආරම්භ විය. රොබින් සිං සහ රාහුල් ඩ්‍රාවිඩ් පිළිවෙලින් 28 සහ 42 සමඟ දායක වූහ. මොහොමඩ් අසරුදීන් සහ අජේ ජඩේජා කඩුලු 4 ක් දැවී ලකුණු 221 දක්වා ඉන්දීය පිල ගෙන ගිය නමුත් දෙදෙනාම දැවී ගිය අතර, ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම තම පන්දු රැකීම හොදින් තබා ගත් අතර නියමිත ඕවර 50 අවසානයේදී ඉන්දියානුවන් ලකුණු 255 කට සීමා කළේය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:Pages with unreviewed translations ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
පංචාල
thumb|350px| [[වෛදික ශිෂ්ටාචාරය|යකඩ යුගයේ වෛදික ඉන්දියාවෙහි පංචාල රාජධානියෙහි පිහිටීම.]] පංචාල යනු උතුරු ඉන්දියාවේ පුරාතන ප්‍රදේශයක් වන අතර, ගංගා සහ යමුනා නදිය අවට භූගෝලීය ප්‍රදේශය, විශේෂයෙන්ම උතුරු ගංගා නදී තැන්න, මෙයට අයත් වූයේ යැයි සැලකෙයි. මෙයට වර්තමානයෙහි අයත් වන්නේ උත්තරකන්ද් සහ  උත්තර්  ප්‍රදේශ් යන ප්‍රාන්ත වෙති. පුරාතන අවධියෙහිදී, එනම් ක්‍රිපූයු 6වන සියවස පමණ කාලයේදී, එය,   මහජනපද සොළොසකින් (දහසයකින්)  එකක් වූ පංචාල  නම්වූ රාජ්‍ය සන්ධානයකට නිජ බිම විය.
භූගෝලීය බිම් ප්‍රමාණය
කුරු රාජ්‍යයන්ට නැගෙනහිරින්, ඉහළ හිමාලය ප්‍රදේශය සහ ගංගා නදිය අතර ප්‍රදේශය පුරා පංචාල පැතිර පැවතිණි. වර්තමාන බුඩාවුන්, ෆාරුක්කබාද් සහ  උත්තර් ප්‍රදේශ්හී යාබද දිස්ත්‍රික්ක දළ වශයෙන් මෙයට අදාළ වෙති. මෙම රාජ්‍යය උත්තර-පංචාලය සහ දක්ෂිණ-පංචාලය ලෙසින් බෙදා තිබුණි. උතුරු පංචාලයේ අගනුවර වූයේ වර්තමාන බරෙයිලි දිස්ත්‍රික්කයේ එයොන්ලා ටෙසිල්හී රාම්නගර් ගම්මානය අසල, අහිචාත්‍රා (අධිචාත්‍රා සහ චාත්‍රවතී ලෙසින්ද හැඳින්වේ) වූ අතර දකුණු පංචාලයේ අගනුවර ෆාරුක්කබාද් දිස්ත්‍රික්කයේ  කම්පිල්යා හෝ  කම්පිල් විය. කන්‍යාකුබ්ජ හෝ කන්නාඋජ් නමැති ප්‍රසිද්ධ නගරය පංචාල රාජධානියේ පිහිටියේය. ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
ගෝලීය තාපනය
ගෝලීය තාපනය යනු පෘථිවියෙහි  දේශගුණ පද්ධතියෙහි මධ්‍යක උෂ්ණත්වයෙහි දිගු-කාලීන ඉහළ යෑම වෙයි. එය 20 වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේ සිට අපේක්ෂිත ඉදිරිය දක්වා සිදුවනු ඇත.
පෘථිවිය මතුපිට මධ්‍යන්‍ය ගෝලීය වායුමය උෂ්ණත්වය 2005 වර්ෂයෙන් අවසන්වන වසර 100 ක කාලය තුළ 0.740 ධන හෝ සෘණ 0.18 (1.33 ධන හෝ සෘණ 0.32) ප්‍රමාණයකින් වෙනස්වී ඇත. අන්තර් රාජ්‍යයීය දේශ ගුණික වෙනස් වීම් පිළිබඳ සමුළුව හෙවත් IPCC නිර්ණය කරන පරිදි 20 වන ශත වර්ෂයේ මැද භාගයේදී නිරීක්ෂිත ගෝලිය මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය‍න්ගේ වැඩිවීම්වලට හේතුව වශයෙන් නිරීක්ෂණය කොට ඇත්තේ මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද හරිතාගාර වායු සාන්ද්‍රණයන්ගේ ඉහළ යෑම් හරහා හරිතාගාර ආචරණය ඇති වීමයි. පූර්ව කාර්මික කාලපරාසයන් 1950 දක්වා වකවානුවේදී ස්වාභාවික ප්‍රපන්චයන් වන ගිනිකඳු සහ සූර්යය ප්‍රභේදනය කුඩා උණුසුම් වීමේ ආචරණයක් ඇති කරන ලදී. 1950 සිට ඉන් ඔබ්බට කුඩා සිසිල් වීමේ ආචරණයක් ඇති කරන ලදී.
මෙම මූලික නිර්ණයන් හුවා දක්වනු ලැබුයේ ප්‍රධාන කාර්මික රටවල්වල සියලු ජාතික විද්‍යාත්මක ඇකඩමි අන්තර්ගත වූ අවම වශයෙන් විද්‍යාත්මක ඇකඩමි හා විද්‍යාත්මක සමාජ 30 කවත් දායකත්වයෙනි. තනිවිද්‍යාඥයින් IPCC හි සොයා ගැනීම් සම්බන්ධයෙන් විරුද්ධත්වය ප්‍රකාශ කළද එය යටපත් කරමින් දේශගුණික වෙනස් වීම් පිළිබඳව එහි මූලික වෙනස්වීම් සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවය පල කොට ඇත.
දේශ ගුණික ආකෘති අනාවැකි IPCC මගින් සංක්ෂිප්ත කරන ලදුව දක්වා තිබෙන්නේ ගෝලීය මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය තවත් 1.10 සිට 6.40 දක්වා 21 වන ශතවර්ෂය තුළදී වැඩි වනු ඇති බවයි. එම අගය පරාසයන් විවිධ ගෝලීය හරිතාගාර වායු විමෝචනය පිළිබඳ ගුරුපොත් හා විවිධ දේශ ගුණික සංවේදීතාවයන් ඇති ආකෘතික භාවිතයෙන් ලද ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් අධ්‍යයනයන් අතරින් බහුතරයක් 2100 දක්වා කාල පරාසවලට නාභිගත වී ඇත. නමුත් උණුසුම් වීම සහ මුහුදු මට්ටමේ වැඩිවීම‍ තවත් වසර දහසකට වැඩි කාලයක් හරිතාගාර වායු මට්ටම් ස්ථායීකරණය වුවද වැඩිවනු ඇති බවට අපේක්ෂා කෙරේ. සමතුලිතතාවයට එළඹීමට ප්‍රමාද වන්නේ සාගරයන් තුළ ඇති විශාල තාපධාරිතාවය හේතුවෙනි.
ගෝලීය උෂ්ණත්ව වැඩිවීම මුහුදු මට්ටම් වැඩිකිරීමට හේතු වනු ඇත. එමෙන්ම ආන්තික කාලගුණික තත්ත්වයන්ගේ සහ වර්ෂාපතන රටාවන්ගේ හා ප්‍රමාණයන්ගේ ත්‍රීව්‍රතාවයන් වෙනස් කරනු ඇතැයිද අපේක්ෂා කෙරේ. ගෝලීය උණුසුම්වීමේ වෙනත් ආචරණයන්නම් කෘෂිකාර්මික අස්වැන්නේ වෙනස්වීම් වෙළඳ රටාවල වෙනස්වීම් ගැලැසියර දියවීම් විශේෂ වදවීම් එමෙන්ම රෝග වාහකයන්ගේ පරාසයන් වැඩිවීම් අන්තර්ගත වේ.
පවතින විද්‍යාත්මක අවිනිශ්චිතතාවයන් තුළ අන්තර්ගත වන්නේ අනාගතයේදී අපේක්ෂිත උණුසුම් වීමේ ප්‍රමාණය හා උණුසුම් වීම හා ඒ හා අදාල වෙනස් වීම් ලෝකය පුරා ප්‍රදේශයෙන් ප්‍රදේශයට වෙනස් වන්නේ කෙලෙසද යන කරුණුයි. බොහෝ ජාතික රජයන් කියතෝ සන්දානය අත්සන් කොට හා අනුමත කොට ඇත. එය හරිතාගාර වායු විමෝචනය අඩු කිරීම හා සම්බන්ධය. නමුත් මේවන විට දේශපාලනික හා ප්‍රජා විවාදයක් ලෝකය පුරා ඇතිව තිබේ. ඒ අනාගත උණුසුම් වීම සම්බන්ධයෙන් එය අඩු කිරීමට හෝ ආපසු හැරවීමට ක්‍රියා කළ යුතුද එසේ නොමැති නම් අපේක්ෂිත ප්‍රතිඵලවලට අනුවර්තනය විය යුතුද යන්න පිළිබඳවයි.
ප්‍රථිඵල
2003 වර්ෂයේ ගීෂ්ම සෘතු‍වේදි යුරෝපයේ ඇති වූ අධික උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් ප‍්‍රංශය, ඉතාලිය හා ජර්මනියේ 35000ක් පමණ මිය ගිය අතර, විශාල පිරිසක් සමේ රෝග වලට ගොදුරු වූහ. ''වසර 60කට පසු බ්‍රිතාන්‍යයේ දහස් ගණන් ජනයා අසීරුවට පත් කරමින් 2007 ජූලි මස මහා ජල ගැලීම් සිදු වූ අතර එය ගෝලීය උණුසුම හේතු කොට ගෙන සිදු වූ බව බ්‍රිතාන්‍ය අගමැති ගෝල්ඩන් බ්‍රවුන් ප්‍රකාශ කර ඇත.'' (ලංකාදීප 2007 ජූලි 25). හංගේරියාවේ 2007 ජූලි මස අධික උෂ්ණත්‍වයෙන් මිය ගිය ප්‍රමාණය 600ද ඉක්මවන ලදී(ලංකාදීප 2007 ජූලි 25). ඉන්දියාවෙන්ද වරින් වර අධික උෂ්ණත්‍වය නිසා සිදුවන මරණ ගැන වාර්ථා වී ඇති අතර 2003දී ප්‍රංශයේ 1080 ක් මිය ගියේය. 2007 මැයි මස උණුසුම නිසා බංගලාදේශයේ 12 දෙනෙක් ද ඉන්දියාවේ 30 දෙනෙකුද මිය ගිය බව වාර්ථා විය. 2003 වසරේ ඇති වූ උණුසුමට සමාන ගිම්හාන උණුසුමක් මීට පෙර ඇති වූයේ වසර දාහකට දෙවරකි. නමුත් ඉදිරියේදි මෙම සම්භාවිතාව වසර විස්සකට දෙවරක් ලෙස වෙනස් වී ඇති අතර 2050-60 වන විට මෙම උණුසුම සාමාන්‍ය තත්‍වයක් දක්වා වර්ධනය වීමට ඉඩ කඩ ඇත.
දැඩි තාපය නිසා 1995 දී ඇමරිකාවේ චිකාගෝහිදී මිය ගිය ගණන සියයකි. මීට අමතරව හරිකේන්, කැත්රිනා වැනි කුණාටු සහ වැසි නිසා ඇමරිකාවේ විශාල ප්‍රමාණයකට ජීවිත අහිමි විය. ඊට අමතරව පෘථිවි උණුසුම වැඩි වීම නිසා මදුරුවන් උසින් වැඩි බිම් ප්‍රදේශ වලට පවා සංක්‍රමණය වන අතර එමගින් මැලේරියාව සහ ‍ඩෙංගු රෝගය වැළදීම සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සදහන් කරන පරිදි 2000 වර්ෂයේදී මැලේරියාව සහ ‍ඩෙංගු වඩාත් ව්‍යාප්ත වීම නිසා මිය ගිය සංඛ්‍යාව එක් ලක්‍ෂ පණස් දහසකි. ගෝලීය උෂ්ණත්‍වය හේතුවෙන් උස් බිම් පවා මදුරු ආක්‍රමණයට ගොදුරු වී ලෝකයේ 2/5 ක භූමි ප්‍රමාණයක වෙසෙන මිලියන 50ක් ‍ඩෙංගු උණ රෝගයට ගොදුරු වීමට ඉඩ තිබේ. මෙලෙස කලාපයෙන් කලාපයට පැතිර යන ඩෙංගු වෛරසය නිසා 2005දී උතුරු ඇමරිකාවේ 580 දෙනකු පමණ මිය ගොස් ඇත.(2006 වසරේදි ලංකාවේ ඩෙංගු රෝගීන් ගණන 11668 කි) ඊට අමතරව වෛද්‍ය විශේෂඥයින් අනුමාන කරන පරිදි මේ සියවස තුළ කාළගුණික වෙනස් වීම් නිසා සමේ සහ ස්‍වසන රෝග වැළදීමත් මෙතෙක් වැළදී නැති රෝග තත්‍වයන් ඇති වීමටත් නියිමිතය. හරිතාගාර වායුව සහ වෙනත් වායු දූෂණ නිසා දරුණු රෝගී තත්‍වයන් හෝ මරණීය වූ හෘද රෝග මෙන්ම මොළයේ රෝගද, පෙනහළු පිළිකා සහ ළදරු මරණ බහුල වන අතර දැනටමත් ඇමරිකාව තුළ මේ තත්‍වයන් දක්නට ලැබේ. පැතිර යමින් පවතින අධික උෂ්ණත්‍වය නිසා, වෙනත් පෙනහළු රෝගද වැළදීමේ සහ උග්‍ර වීමේ ලක්‍ෂණ ‍බොහෝ රටවල් වල දක්නට ලැබේ. ඊට අමතරව '''වාතයේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් වැඩි වීම මරණීය රෝග සහිත නිෂ්පාදන වලට හිතකර වන අතර එමගින් විවිධ අසාත්මිකතාවන්ද ඇති වේ.''' ඕසෝන් ස්ථරය ක්‍ෂය වීම නිසා වායු ගෝලයේ ඉහළ ස්ථරයේ උෂ්ණත්‍වයේ වැඩි වීම් ප්‍රථිඵලයක් ලෙස වායු ගෝලයේ පහළ ස්ථරයද උණුසුම් වේ. මේ නිසා හිරු විසින් මුදා හරින අයහපත් අධෝරක්ත විකිරණ වැළැක්වීමේ හැකියාව අඩුවීම මිනිස් සිරුර වෙත අයහපත් ලෙස බලපායි. මෙමගින් ඇස් වලට හානි වීම, සම කළු වීම, සමේ පිළිකා ඇති වීම සිදු වේ. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි ගෝලීය උණුසුම වැඩි වීම නිසා ඇතිවන අතුරු ආබාධ හේතුවෙන් වසරකට 160000ක් මිය යන අතර 2020දී මෙම ප්‍රමාණය දෙගුණ වීමට නියමිතයි.
වායුව උණුසුම් වීම නිසා ලොව පුරා සුළි සුළං හේතුවෙන් 1985 දී 4361ක් මිය ගිය අතර 1991 දී 138568ක් මිය ගියහ. වසරකට මිලි මීටර 9කින් බංගලාදේශයේ භූමිය මුහුදට යට වන අතර ඉතා පහත් මුහුදු මට්ටමක පිහිටි බංගලාදේශය බෙංගාන බොක්කේ නිතර ඇති වන කැළඹිලි ස්‍වාභාවය නිසා ගංවතුර මෙන්ම සුළි සුළං විපත් වලට ද මුහුණ පාමින් සිටී.
කුවික් රාජවංශය කඩා වැටීම
ප්‍රධාන විශේෂාංගය : කුවික් රාජවංශය කඩා වැටීමේ ඉතිහාසය
නෙෆ්තිස්
නෙෆ්තිස් යනු අයිසිස් සහ ඔසිරිස් ගේ සොහොයුරිය වන අතර සෙට් ගේ බිරිඳය.මොව්හුු පුුුරාණ ඊජිප්තු දෙවිවරුු වේ.
අමුන්
අමෙන්ගේ ප්‍රධාන බිරිඳ වූයේ මුට් දෙවගනය.ඔවුන්ගේ පුතු වූයේ චන්ද්‍ර දෙවි ඛොන්සු ය.
අමෙන්ගේ ඉතිහාසය රා විසින් ලෝකය මැවීමේ යුගය දක්වා ඈතට විහිදේ. රා දෙවියන් සිටි බිත්තරය රකිමින් සිටි මුල් දෙවිවරු අතරේද අමෙන් සිටියි.එකල ඔහුගේ බිරිඳ වූයේ අමුනෙට් ය.
කුවික් රාජවංශය කඩා වැටීම
කොහොම උණත් ශා හේ බලාපොරොත්තු උණා කුවින් ශා චෝදනාව භාරගනී කියලා. ඒ නිසා ‍ගොවිගෝ ප්‍රධානියා පාවාදෙන ලෙස රාජකීය සොල්දාදුවන්ට බලපෑම් කලා. කොටුවී පලා යාමට නොහැකි වූ කලින් සතපරාජපගැත්තන් කණගාටුවෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වුවා ඔහුට සපත කියන්නේ කවුරැන්ද කියා කුවින් ඊයා කලින්ම තීරණය කර ඇතිබව.
ගෝලීය තාපනය
සත්‍ව සංහතියේ අනාගතය
2004 වර්ෂයේදී ලීඩ්ස් විශ්ව විද්‍යාලයේ ආ‍ච‍ාර්ය ක්‍රිස් තෝමස් විසින් ගෝලීය උණුසුම සහ වන ජීවීන් පිළිබඳව කරන ලද පර්යේෂණයකින් පසු 'Nature' නැමති සඟරාවට ලිපියක් ලියමින් මෙසේ පවසා ඇත.
අමුන්
අමෙන් නවරාජධානි සමයේ වැද ගත්කමෙන් වැඩි සහ ජනප්‍රිය දෙවියෙකු විය.ඒ සදහා නිදසුනක් ලෙස ගතහොත් එකල රජවරුන්ගේ නම් වලට පවා අමෙන් යන වදන එක් විය.(අමෙන්හොටෙප් III) මහ දෙවි රා ගේ තත්වයටම බලගතු වූ මේ දෙවියන් පසු කලෙක අමෙන්-රා ලෙසද හදුන්වනු ලැබීය.
කුවික් රාජවංශය කඩා වැටීම
කුවින් රාජ වංශය කඩා වැටිමට වසර 15 පසුව පටන් එහි ප්‍රතිෂ්ඨාපන ඇරඹුනා. ඒ ක්‍රි.පු 207 දීය 'කුවින් රාජවංශයේ ' රජු ලෙස පසුන් ගේ පුත් සිං ගිං ශිර්ෂය යොදා ගත්තා සිංගිං කෙටිකලකින් සුහෝජ මරා දමා වසකරට පසුව ලියු බාතෝ පවරා ගත්තා.
ගෝලීය තාපනය
සත්‍ව සංහතියේ අනාගතය
"වර්තමානයේ සිට 2050 දක්වා පවතින තත්‍වයන් වෙනස් නොවුනහොත් පවත්නා සත්‍ව ශාක සංයුතියෙන් 37%ක් මෙලොවින් වඳ වී යනු ඇත"
අමුන්
අමෙන් දෙවිගේ හා ඔහුගේ පවුලේ උදවියගේ නිවාසය වූයේ ලෝකයේ ඇති විශාලතම පුරාණ ගොඩනැගිල්ල වන කාර්නැක් දෙවොල ය.
අමුන්ගේ වේෂ කිහිපයක්
}}
ගෝලීය තාපනය
සත්‍ව සංහතියේ අනාගතය
ගෝලීය උණුසුම මිනිසාට පමණක් නොව සත්‍ව සංහතියටද බලපාමින් තිබේ. <UL><li>ලෝක ඉතිහාසය පරිණාමයේදී වරින් වර ඇති වූ උල්කාපාත වැටීම</li> <li>ආහාර ප්‍රමාණයන් මඳ වීම</li><li>වෙනත් පාරිසරික විපර්යාස</li></UL> නිසා ලොව සිටි විශාල උරගයින් සහ සිවුපාවන්ද වඳ වී ගිටහ. වර්තමානයේදී එවැනිම තත්‍වයක් ඇති වෙමින් තිබේ.
1980දී මහා බ්‍රිතාන්‍යයේ කුරුළු වර්ග 12ක් දකුණු දෙස සිට උතුරට සංක්‍රමණය වූ අතර 1990 වන විට ඔවුන් පදිංඤි වී සිටි පෙදෙස මුලින් සිටි කලාපයට වඩා සැතපුම් 12 ක උසකින් වැඩි බව හෙළි විය. 1999 දී කැනඩාවේ ආක්ටික් ප්‍රදේශයට ඊට පෙර එම කලාපයේ නොසිටි කුරුළුවර්ග සංක්‍රමණය වී පැල පදියම් වූහ. මේ පිළිබඳව පර්යේෂණයක් කල විද්වතුන්ට අනාවරණය වූයේ මෞ නිජබිම වෙනස් වීම ගෝලීය උණුසුම් වීමේ ප්‍රථිඵලයක් බවය. කුරුල්ලන්ට අමතරව ලෙඩ රෝග ඇති කරන මදුරුවන් ඇතුළු වෙනත් කෘමීන්ද මෙලෙස වබා උස් බිම් වලට ව්‍යාප්ත වන බව පෙනෙන්නට ඇත.
මීට අමතරව ආක්ටික් පෙදෙසේ වෙසෙන ද්‍රැව වලසා හෙවත් හිම වලසාද ඍතු වල බරපතල වෙනස් කම් නිසා සහ උෂ්ණ ඍතුව දීර්ඝ වීම නිසා ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියේදී යම් පසු බෑමකට ලක් වී ඇත.එමෙන්ම සීල් මතස්‍යයා සහ පෙන්ගුයින් වැනි සතුන්ගේ ජීවන චක්‍රයද විශම වී ඇති බව සොයා ගෙන ඇත. සමස්තයක් ලෙස අවම උෂ්ණත්‍වයන් මත යැපෙන හිම වලසා සහ පෙන්ගුයින් වැනි සත්‍ව විශේෂ 100 සිට 200 ක් අතර ප්‍රමාණයක් තර්ජනයට මුහුණ දී තිබේ. මීට අමතරව කුරුළු වර්ගයන්ගේ ප්‍රජනන ක්‍රියාවලියද වෙනස් වී ඇත. උදාහරණයක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයේ පක්‍ෂ විශේෂ 67 ක පළමු බිත්තරය දැමීම දින 9 කට කලින් සිදුවීම දැක්විය හැක. කාලගුණ විපර්යාසය නිසා සත්‍වයින්ට වන හානිය ගැන දකුණු කලාපීය රටවල්හි පර්යේෂණ පැවතෙන්නේ නැති තරම් බැවින් එම කලාපයේ සත්‍ව විෂේශයන්ට ගෝලීය උණුසුමේ ප්‍රථිඵල කෙසේ බලපානු ඇත්දැයි සොයා ගැනීමට නොහැක.
ලෝක ගෝලයේ මිනිස් ජනාවාස වලින් තොර ප්‍රදේශ ලෙස හඳුන්වන උත්තර ධ්‍රැවයට ආසන්න ඇලස්කාව වැනි ප්‍රදේශ වල සුළු වශයෙන් ඇස්කිමෝවරු වාසය කරති. පෘථිවියේ මෙම ධ්‍රැව ප්‍රදේශ ද, තුන්ද්‍රා, සැවනා සහ ඇමසන් වැනි වනාන්තර සහ කාන්තාර වලටද බලපාන උණුසුම පෘථිවියේ කාලගුණික සමතුලිත බවට හානි ගෙන දෙමින් දේශගුණික විපර්යාසයන්ට බඳුන් වෙමින් තිබේ. අයිස් තට්ටු දියවීම සහ හිමාංකයට අඩුව පැවති උෂ්ණත්‍වය වැඩි වීම මධ්‍යම ඇසියාවටද බලපාමින් ඇත. මෙම කලාපයේ හිමාලය කඳු සහ ටිබට් ප්ලාතා කඳු වැටි ආශ්‍රිතව ද්‍රැව ප්‍රදේශ වලින් බැහැර වූ විශාලතම ග්ලැසියර් ලක්‍ෂයක් පමණ ඇතැයි ලණනය කර ඇත. නමුත් 70 දශකයේදී මෙම කඳු වැටි වල නේපාල කොටසේ උෂ්ණත්‍වය සෙල්සියස් අංශක 1කින් ඉහළ යාම නිසා සමස්තයක් ලෙස හිමාලය කඳු වැටියේ හිම සහ අයිස් තට්ටු 30%කින් අඩු විය.
සමස්තයක් ලෙස ගත් විට කාලගුණික දේශගුණික විපර්යාස ඇතිවීමට ‍මුළු ජෛව සහ අජෛව පද්ධතියටම බලපායි.
ගෝලීය උණුසුම් වීම - ස්වභාවය හා බලාපොරොත්තු වන ප්‍රතිඵල
200px|right
1800 මුල් භාගයේ දී සිට හිම ගංගා ආපස්සට ගිය බව විරල සටහන්වල ‍පෙන්නුම් කරයි. WGMS හා NSIDC වලට වාර්තා කිරීම සඳහා 1950 දී මහා ප්‍රමාණයෙන් හිම ගංගා මැනීම‍ සොයා බැලීම පටන් ගන්නා ලදි. හිම ගංගා ආපසු හැරීම, ආක්ටික් හැකිලීම හා මුහුදු ජල මට්ටම ඉහළයාම ගෝලීය උණුසුම නිසා ඇතිවූ ප්‍රතිවිපාකය. අනෙක් ප්‍රතිඑල වනුයේ කෘෂි අස්වැන්න අඩුවීම, ග්‍රිෂ්ම සෘතුවේ ඇලමාර්‍ග අඩුවීම, ජිවීන් අභාවයට යෑම, රෝග කාර්කයන්ගේ ප්‍රමාණ වැඩිවීම, ස්වාභාවික පරිසරයට සහ මිනිස් ජිවිතවලට බලපෑම් ඇතිවීම ආදියට ගෝලීය උණුසුම බලපා තිබේ.