cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
වජ්‍රායුධය ( වජ්‍රය )
පුරාණ
තම රාජධානිය නැවත ලබා ගැනීමේ බලාපොරොත්තුව නැති කරගත් ඉන්ද්‍රා, ඔහුට උදව් කළ හැකි ශිව වෙත ළඟා වූ බව කියනු ලැබේ. ශිව හා බ්‍රහ්ම සමඟ ඉන්ද්ර විෂ්ණුගේ උපකාරය පතා ගියේය. විෂ්ණු ඉන්ද්‍රට හෙළි කළේ දඩිචිගේ ඇටකටු වලින් සාදන ලද ආයුධයක් පමණක් වෘතාසුර පරාජය කරන බවයි. එබැවින් ඉන්ද්‍ර සහ අනෙක් දෙවිවරු දධිචි ඍෂි වෙත ගොස් වෘත පරාජය කිරීමට ඔහුගේ උදව් ඉල්ලා සිටියේය. දෙවියන්ගේ ඉල්ලීමට දධිචි එකඟ වූ නමුත් ඔහු කියා සිටියේ සියළුම ශුද්ධ ගංගාවලට වන්දනා ගමනක් යාමට අවශ්‍ය බවයි. ඉන්ද්‍ර දෙවි සියළු ශුද්ධ ගංගාවල සියලු ජලය නයිමිෂ නම් වනාන්තරයට ගෙන රැස් කරන ලදී. එමඟින් ඍෂිවරයාට තවත් කාලය අහිමි නොවී තම පැතුම ඉටු කර ගැනීමට ඉඩ ලබා දුන්නේය. පසුව දධිචි යෝග මගින් තම ජීවිතය අත්හැරියේය. ඉන්පසු දෙවිවරු ඔහුගේ කොඳු ඇට පෙළේ අස්ථි ගෙන වජ්‍රායුධය නිර්මාණය කළහ. මෙම ආයුධය පසුව වෘත අසුර පරාජය කිරීම සඳහා යොදා ගත් අතර ඉන්ද්‍ර දෙවියන් ට දේවලෝක රජු ලෙස තම ස්ථානය නැවත ලබා ගැනීමට ඉඩ ලබා දුන්නේය.
තවත් කතා පුවතක ඇතිලෙස, වරක් දෙවිවරු අසුරයන් විසින් තම ආයුධ ලබාගැනීමට සිදුකරන ගුප්ත මායාවන් මැඩලීමට නොහැකිව තම ආයුධ ආරක්ෂා කරදෙන ලෙස දධිචිගෙන් ඉල්ලා සිටියහ. දධිචි ඉතා දීර්ඝ කාලයක් එම කාර්යයේ නිරතව සිටි අතර අවසානයේ වෙහෙසට පත්ව ඔහු පානය කළ පූජනීය ජලයේ ආයුධ විසුරුවා හැර ඇති බව කියනු ලැබේ. දෙවියන් බොහෝ කලකට පසු ආපසු පැමිණ, වෘතගේ නායකත්වයෙන් යුත් අසුර පරාජය කිරීම සඳහා ආයුධ නැවත ලබා දෙන ලෙස ඔහුගෙන් ඉල්ලා සිටියේය. කෙසේවෙතත්, තමන් කළ දේ ගැන දඩිචි ඔවුන්ට පැවසූ අතර ඔවුන්ගේ ආයුධ දැන් ඔහුගේ ඇටකටු වල කොටසක් බව ඔවුන්ට දන්වා සිටියේය. දෙවියන්ට අසුර පරාජය කළ හැකි එකම ක්‍රමය තම අස්ථි බව වටහා ගත් දධිචි, තම මායා බලයෙන් මැවූ අද්භූත ගිනිදැල් වළක තම ජීවිතය පූජා කළේය. බ්‍රහ්මයා දධිචි ඍෂි වරයාගේ ඇටකටු වලින් වජ්‍රායුධය ඇතුළු ආයුධ විශාල ප්‍රමාණයක් නිර්මාණය කළ බව කියනු ලැබේ. දෙවියන් විසින් මෙලෙස නිර්මාණය කරන ලද ආයුධ භාවිතා කරමින් අසුර පරාජය කළ බව කියනු ලැබේ.
රාමායණය
හනුමාන් සිය ළමා කාලය තුළ සූර්ය දෙවියන් ගිලීමට උත්සාහ කරන විට ඉන්ද්‍ර තම වජ්‍රායුධයෙන් හනුමන් හට අකුණු සර එල්ලකළ බව රාමායනයේ දැක්වේ. කෙසේ වෙතත්, ඔහු එයින් කිසිදු බලපෑමකට ලක් නොවීය.
වජ්‍රයාන බුද්ධාගම
බුද්ධාගමේ වජ්ර යනු බුද්ධාගමේ ප්‍රධාන නිකායන් තුනෙන් එකක් වන වජ්‍රයානයේ සංකේතයයි. වජ්‍රයානය “අකුණු මග” හෝ “ දියමන්ති මාර්ගය ” ලෙස අර්ථ දක්වා ඇත.
වජ්‍රය විවිද ලෝහ වලින් සංකේතයක් ලෙස තාන්ත්‍රික චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සඳහා පුළුල් ලෙස භාවිතා කරයි. එය ගෝලාකාර කේන්ද්‍රීය කොටසකින් සමන්විත වන අතර, දෙපස සමමිතික කට්ටල දෙකකින් යුක්ත වේ. එය ගෝලාකාරයේ දෙපස නෙළුම් මලෙන් පිටතට විහිදෙන අතර කේන්ද්‍රයේ සිට සමාන ලක්ෂ්‍ය දෙකක මධ්‍යයට පැමිණේ. එමඟින් එය “දියමන්ති සෙංකෝලය”ක හැඩය නිරුපණය කරයි.
තාන්ත්‍රික නිරූපණයේ විවිධ චරිත වජ්‍රය දරාසිටින ලෙස නිර්මාණය කර තිබෙනු දක්නට ලැබේ. මේවායින් වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ වජ්‍රසත්ත, වජ්‍රපානි සහ පද්මසම්බව ය. වජ්‍රසත්ව වජ්‍රාව ඔහුගේ දකුණු අතේ හදවතට ලඟින් අල්ලාගෙන සිටී. තේජාන්විත වජ්‍රපානිගේ රූපය වජ්‍රාව ඔහුගේ දකුණු අතේ හිසට ඉහළින් දරා සිටියි. පද්මසම්බව ඔහුගේ දකුණු දණහිසට ඉහළින් වජ්රා තබාගෙන සිටී.
සීනුව භාවිතය
තාන්ත්‍රික බෞද්ධ චාරිත්‍රයේ සියලුම සංගීත භාණ්ඩ අතර සීනුව බහුලව භාවිතා වේ. සීනුව නාද කරන ශබ්දය ඉතා සුබදායක ලෙස සලකනු ලබන අතර චාරිත්‍රය සිදුකරන ස්ථානයෙන් නපුරු ආත්මයන් දුරු කරනු ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. සීනුව වජ්‍රය සමඟ භාවිතා කරන විට එහි භාවිතය චාරිත්‍රය හෝ මන්ත්‍ර ගායනා කිරීම අනුව වෙනස් වේ. භාවනාවේදී සීනුව නාද කරමින් බුදුන් වහන්සේ ධර්මය සජ්ජායනා කිරීම ප්‍රඥාව අත් කර ගැනීම සහ හිස්බව පිළිබඳ අවබෝධය සංකේතවත් කරයි. මන්ත්‍ර ගායනා කරන විට පිරිමි සහ ගැහැණු මූලධර්මවල එකමුතුව නියෝජනය කිරීම සඳහා බෙල් සහ ඩෝර්ජ් (වජ්‍ර) විවිධාකාර චාරිත්‍රානුකූල ක්‍රම භාවිතා කරයි.
වජ්‍රය
වජ්‍රය කොටස් කිහිපයකින් සෑදී ඇත. මධ්‍යයේ ශුන්‍යත්වය නිරූපණය කරන ගෝලයක් ඇත, එය විශ්වයේ මූලික ස්වභාවය, සියල්ලේ ඒකාත්මික බව නිරුපණය කරයි. ගෝලයෙන් දෙපසට මතුවන්නේ පෙති අටක නෙළුම් මල් දෙකකි. එකක් ලෞකික ලෝකය නියෝජනය කරයි (බෞද්ධ අර්ථයෙන් සංසාරය ), අනෙක ලෝකෝත්තර ලෝකය ( නිර්වාණය ) නියෝජනය කරයි. වජ්‍රයේ මෙම භෞතික ප්රකාශනය dorje (ඩොර්ජ්) ලෙසද හැඳින්වේ.
දැති පහකින් යුත් වජ්ර (මකරුන් හතරක් සහ මධ්‍ය උලක් සහිත) බහුලව දක්නට ලැබෙන වජ්‍ර ආකාරයයි. වජ්‍රයේ ලෞකික හා ලෝකෝත්තර පැති අතර සමානතාව වජ්‍රායාන සංකල්ප වලින්ද මනාව විග්‍රහ කෙරේ. එක් වැදගත් ගැලපීමක් වන්නේ ඥාණයන් පහ හා “විෂ” පහ අතර සම්බන්ධතාවයයි. විෂ පහ යනු පුද්ගලයෙකුගේ මනසෙහි මුල් සංශුද්ධතාවය අපැහැදිලි කරන මානසික තත්වයන් වන අතර ඥාණයන් පහ යනු බුද්ධිමත් මනසෙහි වැදගත්ම අංග පහයි.
ජනප්රිය සංස්කෘතිය තුළ
ඉන්දියාවේ ඉහළම යුධ හමුදා ලාංචනය වන පරම් වීර් චක්‍ර තුල වජ්‍රයක් සංකේත කර තිබෙන්නේ වජ්‍රය නිර්මාණය සඳහා ජීවිතය පරිත්‍යාග කල දධිචි ඍෂි හට ගෞරව කිරීමක් ලෙසිනි.
රජරට
රජරට හෙවත් පිහිටි රට ලක්දිව පැවති ඓතිහාසික බෙදීමක් වූ තුන් සිංහලේට අයත් එක් කලාපයකි. මෙම කලාපය විවිධ කාලසීමා තුල දේශපාලනික පරිපාලනමය ඒකකයක් ලෙසින් පැවතිති. මෙම කලාපය වෙනම රටක් ලෙස පැවත් යුගවලදී එය රජරට රාජධානිය ලෙස සැලකේ.
වජ්‍රායුධය ( වජ්‍රය )
ජනප්රිය සංස්කෘතිය තුළ
තායිලන්තයේ ස්වයම්භූනාත් පන්සල තුල විශාල වජ්‍රයක් නිර්මාණය කර ඇති බව දක්නට ලැබේ alt=ස්වයම්භුනාත් පන්සලෙහි විශාල වජ්‍රය|මධ්‍යය|thumb|ස්වයම්භුනාත් පන්සලෙහි විශාල වජ්‍රය
ග්‍රන්ථ නාමාවලිය
ප්‍රවර්ගය:Category:දිව්‍ය ආයුධ ප්‍රවර්ගය:Category:සක්‍ර දෙවියන් ප්‍රවර්ගය:Category:බෞද්ධ සංකේත ප්‍රවර්ගය:Category:ටිබෙට් බුදුදහම ප්‍රවර්ගය:Category:හින්දු ආගම
ආසියානු දේශපාලනය.
1.0 ආසියානු කලාපය පිළිබඳව මූලික විග්‍රහය.
අප ආසියාවේ භූමි ප්‍රමාණාය වෙත අවදානය යොමු කිරිමේදී පැහැදිලි වන්නේ එය ඒකීය භූමියක එකතුවක් නොවන අතර එය විවිධ භූමීන්ගේන් එක් වූ භූමියක් වශයෙන් අපට නිර්වචනය කිරීමේ හැකීයවක් පවතින බව කිව යුතුය.විශේෂයෙන්ම ආසියාව සතු භූමීන් බොහෝ ප්‍රදේශ වල විහිදී ඇත.එනම් එහි දේශසීමාවන් පිළිබදව අවදානය යොමු කිරීමෙදී ආසියාව අප්‍රිකා කලාපයෙන් වෙන්ව පවතින්නේ සූවස් සහ රතු මුහුද තුළින්‍h. යුරෝපය සමග ඇති දේශසීමාව නැගෙනහිර යුරෝපීය වෙරළ තීරයෙන් ආරම්භ වන නමුත්, මැද පෙරදිග තුර්කියේ ඊජියන් දිවයින දක්වා පැතිරී ඇති අතර බොස්ෆෝර්ස් යුරෝපීය පැත්තට අයත් වේ.උතුරේ ආසියාවේ සහ යුරෝපයේ මහාද්වීප අතර මායිම සාමාන්යයෙන් සලකනු ලබන්නේ දාර්ඩනල්ස්, මාමර මුහුද , බොස්පෝර්ස් , කලු මුහුද , කොකේසස් කඳු , කැස්පියන් මුහුද , උර්ල් ගඟ. වැනි දේශසීමා මගින්‍h. . උතුරු ඇමෙරිකාවෙන් ආසියාව බෙරිං සමුද්ර සන්ධිය වෙන් කරයි.ආසියාවේ ගිනිකොන දිගට සුන්ø ෂෙල්ෆ්හි විශාල ද කුඩා, ජනාවාස වූ සහ ජනශුන්යව පිහිටි දහස් ගණනක් දූපත් අතර අති විශාල ජාතියක් වූ මැලේ අර්ධද්වීපය (ප%ධාන ආසියාව) හා ඉන්දුනීසියාව ("ඉන්දියාවේ අයිස්ල්ස්"). අවට පිහිටි ඔස්ටෙ%ලියාව වෙනස් මහාද්වීපයකි.ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් ඊසානදිග පැසිෆික් දූපත් ජපානය හා කොරියාවෙන් දුරස්ථ ලෙස ඉවත් කර ඇත. ඉන්දුනීසියාවෙන් ඉන්දියානු සාගරය හරහා රතු මුහුද දෙසට ගමන් කරයි. ඉන්දියන් සාගරයේ බොහෝ දූපත් ආසියානු වෙති(JONES,1976:220-222).
1.1 ආසියාවේ භූමි ප්‍රමාණයන්
විවිධ ප%භවයන් ආසියාවේ පරිකල්පන මායිම මඟින් ආවරණය කරන ලද ප%දේශයේ විවිධ ඇස්තමේන්තු ඉදිරිපත් කරයි. නිව් යෝර්ක් ටයිම්ස් ඇට්ලස් ඔෆ් ද වර්ල්ඩ් විසින් වර්ග කිලෝමීටර් 43,608,000 ක් (වර්ග මීටර් 16,837,000) සපයයි. චේම්බර්ස් වර්ල්ෂර් ග%න්ථය කිලෝමීටර 44,000,000 ක් (වර්ග අඩි 17,000,000) දක්වා දිවෙන අතර කොන්ස්ටියා එන්සයික්ලොපීඩියා විසින් වර්ග කිලෝමීටර් 44,390,000 ක් (වර්ග මීටර් 17,140,000) ලබා දෙයි. 2011 පියර්සන්ගේ වර්ග කිලෝමීටර් 44,030,000 කි.
අග්නිදිගට ඉන්දුනීසියාව, දහස් ගණනක් වූ දූපත්වලින් සමන්විත ජාතියක්, ප%ධාන ආසියාවට සැලකිය යුතු භූමි ප%මාණයක් එකතු කරන අතර ආසියාවේ අක්ෂාංශ දුරින් දකුණට වHdප්ත වේ. ඕස්ටේ%ලියාව-ඉන්දුනීසියානු දේශසීමා තවමත් සාකච්ඡා වෙමින් පවතී. වර්තමානයේ දී 1997 ගිවිසුමක් අහෝසි කර ඇත. මුහුදේ ඇති ජලය හා ඛනිජ අයිතීන් පිළිබඳ ධීවර ගැටලු පිළිබඳ ගැටළු ඇතිවන පරිදි, විවිධ මායිම් සාකච්ඡා කර ඇත. එක් ජල තීරයක් හා මුහුදු තීරයේ එක් අයෙකු සඳහා වේ. දකුණු මුහුදු තීරයේ මායිම 10 ° 50 'S, ඕස්ට්රේලියාව, ඉන්දුනීසියාව සහ පැපුවා නිව් ගිනියා යන පොදු ති%කෝණමිතියයි. දකුණු මුහුදු තීරයේ සීමාව පේදුරු Z88, 13 ° 56 '31.8 "ට තවදුරටත් දකුණට වේ.
1.2 කලාප
1.2.1 මධHම ආසියාව
සාමාන්යයෙන්  කසකස්තානය, උස්බෙකිස්ථානය , ටජිකිස්ථානය , ටර්ක්මෙනිස්තානය සහ කිර්ගිස්තානය
සාමාන්යයෙන් චීනය, හොංකොං , මැක්වේ , උතුරු කොරියාව , දකුනු කොරියාව , ජපානය , තායිවානය , මොන්ගෝලියාව.
1.2.3 දකුණු ආසියාව
සාමාන්යයෙන් ඇෆ්ගනිස්ථානය, පකිස්ථානය , ඉන්දියාව , මාලදිවයින , ශs% ලංකාව , නේපාලය , භූතානය , බංග්ලාදේශය. දකුණු ආසියාව සඳහා පොදු ආසන්න පදාර්ථය වන්නේ ඉන්දියානු උපමහාද්වීපය සහ ඇෆ්ගනිස්තානය ය.
1.2.4 ගිනිකොනදිග ආසියාව
සාමාන්යයෙන් බෲනායි, කාම්බෝජය , ඉන්දුනීසියාව , ලාඕසය , මැලේසියාව , මියන්මාරය , පිලිපීනය , සිංගප්පූරුව , තායිලන්තය , ටිමෝර්-ලෙස්ටින් වියට්නාමය.
සාමාන්යයෙන් ආර්මේනියාව, අසර්බයිජානය , බහරේන් , ජෝර්ජියාව , ඉරානය , ඉරාකය ,
ශ%sයලය, ජෝර්දානය , කුවේටය , ලෙබනනය , ගාසා තීරය , ඕමාන් , කටාර් , සවුදි අරාබිය , සිරියාව , තුර්කිය , එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස් , යේමනය
2.0 ආසියාතික දේශපාලනය හැදෑරීමේ වැදගත්කම.
ලෝක දේශපාලනය වෙත අවදානය යොමු කිරීමේදී එහි පවතින එක් එක් දේශපාලන පද්ධතීන් වෙත අවදානය දීමේදි පෙනී යන්නේ අපර ලෝකයම කොටස් ගනනාවකට බෙදා සාකච්ඡා කල හැකිය.එසේ බෙදා සාකච්ඡා කිරීමේදී වඩාත් වැදගත් කලාපයක් වශයෙන් දක්නට ඇත්තේ ආසියානු කලාපයයි.ඒ මක් නිසාද දේශපාලන වශයෙන් ගැටුම් බහුලම කළාපය වශයෙන් පෙන්වා දීමට හැකියාව ඇත්තේ මෙම ආසියානු කලාපයයි.එසේනම් අප මෙම ආසියාතික දේශපාලනය හැදෑරිමේ ඇති වැදගත්කම පහත පරිදි සාකච්ඡා කළ හැකිය.
2.1 ජනගහනය විශාලත්වය.
ලෝක ජනගහනය වෙත අවදානය යොමුකිරීමෙදී අපට පැහැදිළි වන කාරණය නම් ලෝක ජනගහනයෙන් බහුතරයක් ඒකරාශීව පවතින්නේ මෙම ආසියාතික කලාපය මුල්කරගෙන බව පැහැදිළිය.එනම් ලෝක ජනගහනයෙන් හරි අඩකට වැඩි ප්‍රතිශතයක් ජීවත් වන්නේ මෙම ආසියාතික කලාපය මුල්කරගෙනය.එය සxඛයාත්මක ලෙස බලන කල්හී එය බිලියන 4.5ට වඩා වැඩි වන්නකි.අපි එම සxඛයාව ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත්කල එය 60% පමණ වේයැයි පැවසිය හැක.එසේනම් එවැනි විශාල පිරිස් බලයක් ඇති තැන විවිධාකාර ජාතීන් හා විවිධ සxස්කෘතීන් ඒකරාශී වූ කල එමගින් ගොඩනැගෙන ආර්ථික, දේශපාලනික, සමාජ හා සxස්කෘතික යන අxශයන් එකිනෙකට වෙනස් හා අනිකුත් කලාපයන්ට හා සැසදීමේදී විශේෂීකරණය වන බව පැහැදිළිය(පෙරේර,2008:25-27).එසේම ලෝක දේශපාලනයට සDජුවම මෙම කලාපයේ ජනගහන්යේ ක්‍රියාකාරීත්වය බලපාන බව පෙනී යයි.එහෙයින් ලෝක දේශපාලනය හැදෑරීමේදී ආසියාතික දේශපාලනයට වැදගත් ස්ථානයක් හිමිවන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු වන්නේ නැත.
2.2 ආර්ථික ශක්තිය.
ආසියානු ආර්ථික ශක්තිය පිළිබඳව අවදානය යොමු කිරීමේදී ලෝකයේ අනිකුත් රටවලට වඩා වැඩි ආර්ථික ශක්තියක් ඒ තුළ ඒකරාශී වී පවතී.ආසියාවේ සමස්ථ වෙළඳාම පිළිබදව අවදානය යොමුකිරීමේදී අපට පෙනී යන්නේ 1996 දී යුරෝපය සමග සසන්දනය කිරීමේදී එය යුරෝපයට වඩා දෙගුනයක් විය.19 වන ශතවර්ෂයේදී ලෝක ආර්ථික කේන්ද්‍රස්ථානය යුරෝපයේ සිට උතුරු ඇමරීකාව දක්වා මාරුවිය.විසිවන ශතවර්ශය වන විට ලෝක ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය උතුරු ඇමරිකාවේ සිට ආසියා- පැසිෆික් කලාපය දක්වා ගමන් කර ඇත. ඒ අනුව ආසියාව්ට ලැබූ වැදගත්කම නිසා එක්සත් ජනපදයේ විශාල සමාගම් විශාල සxඛයාවක් වර්ථමානය වන විට ආසියා කලාපයෙ පවත්වාගෙන යයි.ඒ අනුව පැහැදිළි වන්නේ ආර්ථික අතින් විශාල බලවත් කමක් උසුලන ආසියා කලාපය පිළිබදව හැදෑරිම ඉතා වැදගත් කමක් උසුලන බව පෙනී යයි(අමරසිxහ,2004:55-56).
මෙලෙස ආසියාතික කලාපයේ ආර්ථික ශක්තිය ඉහල යාම සදහා සDජුවම දායකත්වය සපයන රටවල් ගනනාවක් අපට දැක ගත හැකිය.එම රටවල් වර්ථමානයේ ලෝක බලවත් රටවල් ලෙස ඉදිරියට පැමින ඇති අතර මුළු ලෝකයේම ආර්ථික ශක්තිය එම රටවල් මත රදා පවතින බව පැහැදිළිය.එම රටවල් කීපයක් ලෙස පහත රටවල් පෙන්වා දිය හැකිය.
උදා:-
චීනය,
ජපානය.
2.3 ආර්ථික වර්ධනය.
පසුගිය දශක හතරක කාලය වෙත අප අවදානය යොමු කිරීමේදී ආසියාවේ ආර්ථික වර්ධනය ලෝකයේ අනිකුත් කන්ඩායම් වලට වඩා වේගයෙන් වැඩි වී ඇති බවත් එය ස්ථාවරව පවත්වාගෙන යන බවත් පෙනී යයි.මහබුබානි(1998) ට අනුව තම ආර්ථික වර්ධනය දෙගුණයක් කර ගැනීම සදහා එxගලන්තයට වසර 58ක් ද, ඇමරික එක්සත් ජනපදයට වසර 47ක් ද ගත වේ. නමුත් ආසියාවේ රටවල් වන ජපානයට වසර 33ක් ද, ඉන්දුනීසියාවට වසර 27ක් ද, දකුණු කොරියාවට වසර 11ක් ද, චීනයට වසර 10ක් ද, ගත වේ.ඒ අනුව පැහැදිළි වන්නේ යුරෝපා කලාපයට වඩා ආසියාතික කලාපයේ රටවල් වලට ආර්ථික වර්ධනය දෙගුණයක් කර ගැනීමට අඩු කාලයක් ගත වන බවයි.මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ලෝක දල දේශීය නිෂ්පාදනයෙන් ආසියාව 1960 දී 4% සිට 1990 වෙන විට 25% දක්වා ඉහල ගොස් ඇති අතර එය 2000 වන විට 33% දක්වා සීග්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇති බවයි(ZIRING,1997:65-69).
මෙහි ප%තිඵලයක් ලෙස ආසියාවේ වේගවත් ආර්ථික හා සමාජ සංවර්ධනය එක්සත් ජනපදයට වැදගත් ය. උදාහරණයක් ලෙස, 1984 දී පැසිෆික් සාගරයේ එක්සත් ජනපද වෙළඳාම අත්ලාන්තික් සාගරය හරහා එක්සත් ජනපද වෙළඳාම අභිබවා ගියේය. 1994 දී එක්සත් ජනපද අපනයනවලින් තුනෙන් එකක් නැගෙනහිර ආසියාවට ය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වෙළඳ භාණ්ඩ වෙළඳාමට එක්සත් ජනපදයේ මුළු අපනයනවලින් 60% ක් නියෝජනය විය. ඩොලර් බිලියන 154 ක එක්සත් ජනපද ගෝලීය වෙලඳ ශේෂ හිඟයෙන් 80% කට වැඩි ප්රමාණයක් APEC රටවල් විය. බොහෝ කොටම ජපානය හා චීනය සමඟය. 1996 දී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සමස්ථ වෙළඳාම ආසියාවට ඩොලර් බිලියන 570 ක් විය. එය යුරෝපීය ඩොලර් බිලියන 270 ක වෙළඳාම්වලින් දෙගුනයකටත් වඩා වැඩි විය. 21 වන සියවසේදී ආසියාවෙහි වැදගත්කම අඛණ්ඩව වැඩිදියුණු වීමට ඉඩ ඇති අතර, ඔවුන්ගේ ආර්ථිකයන් ලෝකයේ වෙනත් ආර්ථිකයන් අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාමට ඉඩ ඇත. වර්තමානයේ දෙවන හා තෙවන විශාලතම ආර්ථිකයන් ආසියාවේ ය.
එනම් වර්ථමානය වනවිට න්‍යෂ්ටි අතින් ලෝකයේ අතිප්‍රබල රටක් වශයෙන් නැගී එනු ලබන්නේ උතුරු කොරීයවයි.එනම් උතුරු කොරියාවේ ලෝකයේ වඩා බලවත් රැඩිකල් දේශපාලන පද්ධතියක් වර්තමානය වන විට ගොඩ නැගී ඇති බව අපට පෙනී යයි.එනම් තරුන නායකයෙකු වන උතුරු කොරීයාවේ වර්තමාන නායකයා අන කිම් ජෝන්  ක්‍රියාකාරි වන ආකාරය අනුව ලෝකයේ බොහෝ රටවල් වලට එහි ක්‍රියාකාරීත්වය ගැටළුකාරි විය.එනම් ජපානය, චීනය, දකුණු කොරියාව, එක්සත් ඇමරිකා ජනපදය ඒ අතර ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනී.එමගිනුත් වඩාත් වැඩි ගැටළුකාරි ස්වරූපයක් පැන නැගුනේ එක්සත් ඇමරිකා ජනපදය සමගයි.එනම් ගෙවුනූ කාලය තුළ ඇමරීකව හා උතුරු කොරීයාව අතර සීතල යුද්ධයක් පැවති අතර අද වන විට මුළු ලෝකයම විෂ්මයට පත් කරමින් එම වාතවාරනය වෙනත්ම මාවතකට යොමුවී ඇත.එනම් ඇමරිකාව හා උතුරු කොරීයව අතර විවිධ සාකච්ඡා පැවැත්වීමෙන් පැහැදිළි වන්නේ ලෝකයේම බලවතා වන ඇමරිකාව උතුරු කොරීයවේ ක්‍රියාකලාපය පාලනය කර ගැනීමට නොහැකි වූ බැවින් සාම මාර්ගය ඒ සදහා යෝදා ගෙන් ඇති බවයි.එනම් එලෙස ලිහිල් ප්‍රතිපත්තියක් භාවිතා කරනු ලබන්නෙ වෙන කිසිවක් නිසා නොව උතුරු කොරියාවේ පවත්නා න්‍යෂ්ටි බලය නිසා බැවිනි.එසේනම් විශාල න්‍යෂ්ටි බලවතුන් ආසියා කලාපයේ සිටීම නිසා මෙහි හැදෑරීම ඉතා වැදගත් බව පැහැදිළිය.
කලින් නිෂ්පාදන වෙළඳපොළක් ලෙස සැලකූ ආසියාවේ දැන් එක්සත් ජනපදයේ නිෂ්පාදන සහ සේවා සඳහා ප%dථමික වෙළෙඳපොළ බවට පත් වී ඇත. 2005 වන විට ආසියාව ලෝක වෙළඳාමේ ආර්ථික බලවේගය බවට පත්වනු ඇත. ආසියාවේ බිලියන 6.5 කට අධික ජනගහනයක් සිටින අතර, වයස අවුරුදු 3 ට අඩු පිරිස  භාගයක් ඉක්මවා ඇත. ඒ අනුව විශාල ශ්‍රම බලකායක් ඒකරාශී වී සිටින ආසියාතික කලාපය වෙත විශේෂ අවදානයක් දී හැදෑරීම ඉතා වැදගත් කාරණයක් යන්න පැහැදිළි වේ.
2.6 ආසියාව වනාහී දේශපාලන විද්‍යාවේ කොටසක් වීම.
දේශපාලන විද්‍යාව තුළින් විවිධ දේශපාලන පද්ධතීන වෙත අවදානය යොමු කරන අතර.එමගින් විවිධ උප විෂය ක්ෂේත්‍රයන් වෙත අවදානය යොමුකරයි.එසේනම් අප දේශපාලන විද්‍යාව මගින් අවදානය යොමුකරනු ලබන තවක් එක් විෂය පරාසයක් ලෙස අවදානය දෙන්නේ අන්තර්ජාතික දේශපාලනය වෙතටයි.එම අන්තර් ජාතික දේශපාලන යටතේදි අප අනිවාර්යෙන් විවිධ කාලාපයන්ගේ සිදුවන දේශපාලන කරුණු කාරණා වෙත අවදානය යොමු අර යුතුය.එසේනම් එහිදී ආසියාතික දේශපාලනය වෙත අවදානය යොමු කිරීම ඉතා වැදගත් වේ(Gough & Sharma,1975:117).මක්නිසාද එය දේශපාලන විද්‍යාවේම උප අxශයක් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන හෙයිනි.
2.7 ලxකාව ආසියාතික රටක් වීම.
2.8 විවිධ දේශපාලන ක්‍රම අධ්‍යනයට රුකුලක් වීම.
එසේනම් අප ආසියානු දේශපාලනය පිළිබදව හැදෑරීම විවිධ කාරනා ඔස්සේ වැදගත්වන බව ඉහත තොරතුරු අනුව පැහැදිලි වේ.
Nalaka Sanjeewa.BA(University Of Peradeniya)
වියට්නාම් යුද්ධය
උතුරු වියට්නාමයේ සහාය ලද වියට්කොන්ග් නමැති දකුණු වියට්නාමිය කොමියුනිස්ට් පෙරමුණ එම කලාපයේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී බලවේග වලට එරෙහිව ගරිල්ලා යුද්ධයක් ඇති කරන ලදී. එහිදී උතුරු වියට්නාම හමුදාව ලෙසටද හැඳින්වෙන වියට්නාම මහජන හමුදාව, විශාල හමුදා ඒකක සටනට යොදවමින් සම්ප්‍රධායික යුධමය තත්ත්වයක් ඇති කරන ලදී. යුද්ධය දිගටම ක්‍රියාත්මක වන්නට වූ විට වියට්කොන්ග් වරුන්ගේ යුධමය ක්‍රියා අඩු වූ අතර උතුරු වියට්නාම හමුදාවේ ක්‍රියාකාරිත්වය වර්ධනය විය. එක්සත් ජනපද සහ දකුණු වියට්නාම හමුදා ගුවන් ගුවන් බලය සහ ගිනි අවි බලය පිලිබඳ විශ්වාසය තබමින් පාබල හමුදා, ආටිලරි සහ ගුවන් ප්‍රහාර මගින් සෙවීමේ සහ විනාශ කිරීමේ මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක අක්රන්නට විය. යුද්ධයේදී එක්සත් ජනපද මගින් උතුරු වියට්නාමයට එරෙහිව මහා පරිමාණ උපක්‍රමශීලී බෝම්බ මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කරන ලදී.
උතුරු වියට්නාම රජය සහ වියට්කොන්ග් සටන් වැදුණේ වියට්නාමය නැවත එක් කිරීම සඳහාය. ඔවුන් එම යුද්ධය සළකන ලද්දේ ප්‍රංශය සහ එක්සත් ජනපදය සමග පැවති පළමු ඉන්දුචින යුද්ධයේ දිගුවක් සහ යටත්විජිතවාදී යුද්ධයක් ලෙසටය. යුද්ධයට එක්සත් ජනපදයේ මැදිහත්වීම, එක්සත් ජනපද රජය විසින් සළකන ලද්දේ කොමියුනිස්ට්වාදීන් දකුණු වියට්නාමය අත්පත් කරගැනීම වැළක්වීමේ මාවතක් ලෙසිනි. මෙය, කොමියුනිස්ට්වාදය පැතිරයාම වැළක්වීම අරමුණු කරගත් පුළුල් වළකාලීමේ පිළිවෙතක එන ඩොමිනෝ සංකල්පයේ කොටසකි.
ක්‍රමිකව ඇමෙරිකානු හමුදා ඉවත් කර ගැනීම "වියට්නාමිකරණයේ" කොටසක් ලෙසට ඇරඹුණු අතර එමගින් ඇමෙරිකාව යුද්ධයෙන් ඉවත් වී කොමියුනිස්ට්වරු සමඟ යුද්ධ කිරීම දකුණු වියට්නාමයට පවරන ලදී. 1973 ජනවාරි මස සියළු පාර්ශව විසින් පැරිස් සාම සම්මුතිය අත්සන් තැබුවද එය නොතකා සටන් තවදුරටත් පැවතුණි. එක්සත් ජනපදයේ සහ බටහිර ලෝකය තුළ විශාල ප්‍රතිසංස්කෘතියක කොටසක් ලෙස දැවැන්ත වියට්නාම යුධ විරෝධී ව්‍යාපාරයක් ගොඩ නැගුණි.
ප්‍රවර්ගය:යුද්ධ
ස්ත්‍රීපුර උමග
ස්ත්‍රීපුර උමග සංකීර්ණය යනු ඌවපරණගම ප්‍රදේශීය ලේකම් කොඨ්ඨාශය තුල පිහිටි උමං සංකීර්ණයක් වේ. රාම - සීතා පුරාවෘත්තයට අනුව රාමකුමරු සීතා දේවිය රාවණා රජු හා හනුමාන් චරිතවලට සම්බන්ධ වැදගත් ඓතිහාසික ස්ථාන රැසක් වැලිමඩ සානුව තුළ විවිධ ප්‍රදේශ තුලින් වාර්තා වේ.
රාවණා රජු විසින් ඉන්දියාවෙන් පැහැරගෙන එන ලදැයි කියනු ලබන සීතා දේවිය ආරක්ෂා සහිතව රඳවා තබන ලද්දේ ඌව පරණගම කිරවනාගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි ස්ත්‍රීපුර කන්දේ ඇති බිංගෙයක බව පැවසේ.
පිහිටීම
ස්ත්‍රීපුර යනු ඌව පරණගම පිහිටි විශාල කන්දකි. ඌවපරණගම, මූදනාව හා සපුගොල්ල යන ගම් ප්‍රදේශ 2න් ම මෙම කන්දට පිවිසිය හැක. මෙහි කදුමුදුනට ගමන් කිරීමේදී අඩි 8-10 ක පමණ විශ්කම්භයකින් යුත් වංගු සහිත විශාල බිංග 3ක් පොළව මතුපිටින් දැකගත හැක. ත්‍රිකෝණාකාරව පිහිටි මෙම බිංග 3න් 2ක් පස්වලින් වැසී පැවතීම නිසා ඇතුලුවීම තරමක් අපහසු වේ. නමුත් පැරැන්න් මෙම බිංග 3ම තරණය කර ඇත. ඇතුලු විය හැකි බිංගය තුල මචක් ගමන් කිරීමේදී දෙපසට ගමන් කරන ප්‍රධාන භූගත මාර්ග 2 ක් හා ඇතුලත විවිධ දිශාවන් ඔස්සේ වූ භූගත මාර්ග පවතී. මෙම බිංග තුලින් කිලෝමීටර ගනනක් දුරට පොලොව යටින් ගමන් කල හැකි වේ.
ඉතිහාසය
මෙම ස්ථානයේ පර්යේෂන කල බොහෝ දෙනා සදහන් කරන ආකාරයට රාම - සීතා පුරාවෘත්තයට නෑකම් කියන වලපනේ රාගල සහ බණ්ඩාරවෙල දෝව පන්සල තුල පිහිටා ඇති උමග මේ සමග සම්බන්ධ වෙන බව සදහන්වේ.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:පුරා විද්‍යාව - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:උමං මාර්ග
ගල්ලෙන් ගොල්ල රජමහා විහාරය
මෙම විහාරය ශ්‍රි ලකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය උඩුනුවර උරුලෑවත්ත ග්‍රාමයේ පිහිටා ඇති අතර, ප්‍රධාන මහල් දෙකකින් හා තවත් එක් මහලකින් සමන්විත මෙම විහාරය ව්‍යහරික වර්ෂ 1874 දී වැලිගමුවේ අත්ථදස්ස්‍යභිධාන බුද්ධරක්ඛිත ස්වාමීන් වහන්සේ හා බොහෝ ශ්‍රද්ධාවන්තයන්ගේ උපකාර ඇතිව රුපියල් .50 000 එකතුකොට අවුරුද්දක කාලයක් ඇතුළත විහාරය නිර්මාණය කර පොත්ගුල් තබ්බවා වැඩ අවසන් කොට ඇත. තවද එහි මනා ලෙස අදින ලදා චිත්‍ර ඇති අතර එවා ජී.එල්. සෙන්දිරිස් නැමැති චිත්‍රශිල්පියෙකු විසින් ඇද 1915 අප්‍රේල් මස 25 වන දිනයේ දී අවසාන කළ බව එහි දෙවෙනි මහලේ ලියා ඇති ලිපියෙහි දැක්වේ. මෙම පූජනීය ස්ථානය දේශීය මෙන්ම විදේශීය  සංචාරක ආකර්ෂණය දිනාගෙන ඇති අතර සාම්ප්‍රදායික සිංහල කලාව දැක බලා ගැනීමට සුදුසුම ස්ථානයකි.
thumb|364x364පික්|ගල්ලෙන්ගල්ලෙන් ගොල්ල රජමහා විහාරය. ගොල්ල රජමහා විහාරය.
විහාරයේ ඉතිහාසය .
thumb|උඩුමහලේ ලියා ඇති විහාරය ගැන කියවෙන  ලිපිය.[[ගොනුව:සිත්තරුවා ගැන කියැවෙන ලිපිය.jpg|thumb|230x230පික්|සිත්ත රුවා  ගැන කියැවෙන ලිපිය ..|299x299පික්]]‌මෙම විහාරය නිර්මාණය වූ ආකාරය හා සිත්තාරු කිරීම පිළිබද  කියැවෙන ලිපි දෙකක් එම විහාරයේ දෙවන මහලේ දැක්වේ.
ඉන් පළමු ලිපියෙහි දැක්වෙන්නේ විහාරය නිර්මාණය කිරීම පිළිබද කතා පුවතයි. එය පහත පරිදි දැක්විය හැකිය.
ශ්‍රී ''බුද්ධ වර්ශ දෙදහස් හාරසිය දහ අටවන (2418) අවුරුද්දේ දී ආරන්‍යවාසී සීවලිගමුවේ අත්ථදස්ස්‍යභිධාන බුද්ධදාස මහාස්ථවීරපාදයානන් වහන්සේ ප්‍රධානව බොහෝ ශ්‍රද්ධාවන්තයන්ගේ උපකාරය'බුද්ධ වර්ශ දෙදහස් හාරසිය දහ අටවන (2418) අවුරුද්දේ දී ආරන්‍යවාසී සීවලිගමුවේ අත්ථදස්ස්‍යභිධාන බුද්ධදාස මහාස්ථවීරපාදයානන් වහන්සේ ප්‍රධානව බොහෝ ශ්‍රද්ධාවන්තයන්ගේ උපකාරයෙන් රුපියල් පනස් දාහක් (50 000) පමණ වියදම් කරවා හය අවුරුද්දක් තුළ සියලු වැඩ නිමවා නේත්‍රා කොට පොත්ගුල් තබා මෙම ස්ථානයට උවමනා සියලු පිරිකර සහ තුනුරුවන්ට සිව්පසයෙන් ප්‍රයෝජනය පිනිස වතු කුඹුරු ආදිය පූජා කොට ත්‍රී කාල වර්තතී වූ  ත්‍රිවිධ රත්නයට සර්ව සාංඝික කොට පුදා පරමාර්ත්ව බුදුබව පතා තමන් වහන්සේගේ ආත්මාර්ත්වය සලකා පූර්වයෙහි වැඩ සිටි ආරන්‍ය ස්ථානයටම වැඩ වදාරා බුද්ධ වර්ෂයෙන් 2435ට නිමි වර්ෂයෙහි දි ස්වර්ගස්ථ වී වාදාල සේක. එ උත්තමයානන් වහන්සේගේ මේ ජායා රූපය බව දනගත යුතුයි ,ක්‍රි. ( ක්‍රි.ව) 1874 .'
ඉන් දෙවන ලිපියෙහි දැක් වෙන්නේ චිත්‍ර ඇදීම පිළිබද කතා පුවතයි. එය ද පහත පරිදි දැක්විය හැකිය.
'ශ්‍රී. බුද්ධ වර්ෂයෙන් 2459 පැමිණි; ක්‍රි.වර්ෂයෙන් 1915  පැමිණි. ශක වර්ෂයෙන් 1857 පැමිණිය වු මවර්ෂයෙ ගල්ලැන් ගොලේල විහාරාධිපතිගොරව නියමාත්ගමු ධෙම්මජොති ආදිකාරි භික්ෂූන් වහන්සේ සහ අනෙකුත් ස්වාමීන් වහන්සේලාගේද අනසාසනා පරිදි ඇල්.බී. නවරත්නභාරකාරතැන සහ අසල්වාසී දායක මහතුන් විසින් ද උඩුනුවර යටිනුවර පිටපලාත්වල ස්‍රද්ධාබුද්ධි මහතුන්ගෙද මෙම ස්ථානේද ආධාර උපකාර අතිව මෙම ගල්ලැන් ගොලේල් පොත්ගුල් විහාරෙ පරාවේඝ භාවයට පැමිණි උඩමාලෙ ඇතුල පමණක් රුපියල් එක්දාහස් විසිහතරක් (1024 ) පමණ වියදම් කර ජී.ඇල්.සෙන්දිරිස් නැමැති සිත්තර කෙනෙකු ලවා සිතුයම් කර්මාන්ත ආදිය කරවා ජරා ඝෙ හැර 1915 හේ (ඔහු) අපේප්‍රල් (අප්‍රේල්) මස 29 දින නේත්‍රා මංගල්ලය පවත්වා අවශාණ කරණ ලදී .'
විහාරයේ කලාව.
මෙම විහාරයේ පහළ මහලේ ඉතා විශාල හිටි පිළිම දෙකක හා එක් සැතපෙන පිළිමයක් ද ඊට උඩුමහලේ සමාධිපිළිම කිහිපයක් හා තවත් පිළිම ගණනාවක් ද දක්නට ලැබෙන අතර දෙවන මහලට පිවිසීමට තරප්පු පේලියක් ද තෙවන මහලට පිවිසීමට ඉනිමගක් ද එහි දක්කනට ලැබේ. සියලුම මහල් චිත්‍ර ඇද සරසා ඇත අතර සිංහල සම්ප්‍රදායික කලාව මනාව නිරූපනය වන මෙම විහාරය මනරම් පරිසරයක් තුළද පිහිටා ඇත.
thumb|488x488පික්|පහළ මහලේ බිත්තිවල ඇද ඇති චිත්‍ර. වම|thumb|502x502පික්|පහළ මහලේ සිවිලිම මත ඇද ඇති චිත්‍ර. .
වම|thumb|579x579පික්|පහළ මහලේ ඇති පළමු හිටි පිළිමය . thumb|584x584පික්|පහළ මහලේ ඇති දෙවන හිටි පිළිමය .
ප්‍රවර්ගය:විහාර
වල්පොල පියනන්ද හිමි
වල්පොල පියනන්ද හිමි
අග්ගමහා පණ්ඩිත ආචාර්ය වල්පොල පියනන්ද හිමියන්, දකුණු ලක ගාල්ලේ වල්පොල ග්‍රාමයේ ජන්මලාභය ලැබූ ශ්‍රේෂ්ඨ සංඝපීතෘවරයන් වහන්සේ නමකි. ථේරවාද බුදුදහම ලෝකය පුරා ව්‍යාප්ත කිරීමේ මාහැඟි කාර්යභාරය ඉටු කරමින් වර්තමානයේ ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක ධූරය හොබවන උන්වහන්සේ ශාසනික, සමාජයීය සහ ධර්ම ප්‍රචාරක ආදී කටයුතුවල නිරතවෙමින්, ලෝකයේ බොහෝ රටවල්වල ජනතාවගේ ගෞරව බහුමානයට ලක්වෙමින් සිය ආදර්ශමත් ජීවන චරිතය ප්‍රකට කරමින් සිටිති.
ජීවන චරිතය
මුල් යුගය
දක්ෂිණ ලංකාවේ ගාලු දිස්ත්‍රික්කයේ වල්පොල නම් සුන්දර ග්‍රාමයේ දී, 1943 ඔක්තෝබර් මස 2 වන දින පියනන්ද හිමියන් උපත ලබයි. පියා බුලේගොඩ ආරච්චි‍ගේ දොන් අන්දේරිස් බුලේගොඩ වූ අතර මව දොඹගොඩ ලියනගේ ලෝරා හාමිනේ විය. බුලේගොඩ ආරච්චිගේ ගුණවතී, සුමනාවතී, පුණ්‍යසේකර, චුල්ලවතී, රණවීර, පේමලතා, උර්දිසේන යන සහෝදර සහෝදරියන්ගෙන් පවුල සමන්විත වූ අතර උන්වහන්සේගේ ගිහිකල නාමය පියසේන බුලේගොඩ ආරච්චිගේ විය. කුඩාකල සිටම ස්වභාව සෞන්දර්යය සහ ගැමි ජීවිතය සමග ඉතාම සමීපව ගනුදෙනු කළ උන්වහන්සේ පාසල් ජීවිතය ආරම්භ කරන්නේ ගමේ බෞද්ධ මිශ්‍ර පාඨශාලාවෙනි. පියනන්ද හිමියන් ළමා අවධියේ පටන් ම පැවිදිවීමේ ආශාවෙන් පෙලුණේ ය. අත්තනගල්ලේ බෝපගම ශ්‍රී සුදර්ශනාරාම විහාරයේ, වල්පොල ඤාණරතන හිමියන්ගේ ආරාධනයෙන් පැවිදි වීම සඳහා 1955 ‍ජූනි මස සිය නිවසෙන් පිටත්වන විට පියනන්ද හිමියන්ට වයස අවුරුදු 12 සම්පූර්ණ වී නොතිබිණි.
පැවිදි දිවිය සහ අධ්‍යාපනය
භික්ෂූත්වය ලබාගැනීමට පෙර පන්සලේදී ලබාගත යුතු පුහුණුව සහ හැදෑරීම, අඳුගොඩ ධම්මරතන සහ වල්පොල ඤාණරතන යන ගුරු ස්වාමීන්වහන්සේලා යටතේ සිදුවිණි. පන්සලේ පුහුණුව ලබන අතරතුර පැවති උත්සවයක දී එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක මහතාගේ විශේෂ ඇගයීමකට ලක්වීම උන්වහන්සේ ලැබූ සුවිශේෂී අත්දැකීමකි. අනතුරුව 1955 ඔක්තෝබර් 26 වන දින එළැඹුණු සුබ නැකතින් වල්පොළ පියනන්ද නමින් උන්වහන්සේ ප්‍රවෘජා භුමියට ඇතුළත් වූහ. උන්වහන්සේ පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය ආරම්භ කළේ බෝපැතේ සිරිසඟබෝ පිරිවෙනෙනි. එහිදී පියනන්ද හිමියන්ගේ ගුරු හාමුදුරුවන් වූයේ පරිවෙනාධිපති උඩුනුවර ධම්මරතන හිමියන් ය. අනතුරුව උන්වහන්සේ, අස්වානේ ධර්මරත්නෝදය පිරිවෙනට ඇතුලත් විය. වටිනාපහ පියරතන, මාගම්මන රතනසාර වැනි ස්වාමීන්වහන්සේලා එහිදී ගුරුහිමිවරු ලෙස කටයුතු කළෝය. 1956 බණ්ඩාරනායක මහතා මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කිරීමෙන් පසු එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ඇමතීමට යන අවස්ථාවේ රත්මලාන ගුවන්තොටුපොළේ පිරිත් කීමට සහභාගීවීම සාමණේර පියනන්ද හිමියන්‍ ලැබූ විශේෂ අත්දැකීමකි. 1957 දී උන්වහන්සේට පිරිවෙන් ජීවිතය අතහැර නැවතත් වල්පොල සිය ගමේ පන්සලට පැමිණීමට සිදුවෙයි. අනතුරුව නැවතත් හෑගොඩ යසස්සි හිමියන්ගේ ආචාර්යත්වයෙන් මහමෝදර පිරිවෙනේ අධ්‍යාපන කටයුතු අරඹයි. ඉන්පසු කළුකොඳයාවේ පඤ්ඤාසේකර, අඹන්වැල්ලේ පඤ්ඤාසේකර, වැලිවිටියේ සෝරත, රදැල්ලේ පඤ්ඤාලෝක, පනංගල ජිනරතන, තලල්ලේ ධම්මානන්ද වැනි ස්වාමීන්වහන්සේලා සහ ඒ. ටී. ආරියරත්න මහතා ගුරුවරුන් ලෙස කටයුතු කළ විද්‍යෝදය පිරිවෙනට ඇතුළත් කළේ පියනන්ද හිමියන්ගේ ඥාතිවරයෙකු වූ මහාචාර්ය දෙහිගස්පේ පඤ්ඤාසාර හිමියන් විසිනි. අනතුරුව උන්වහන්සේ ස්ටැෆර්ඩ් කොලීජියට ඇතුළත් ව එස්.එස්.සී විභාගය සමත් වී ය.
ඉන්පසු විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශය වෙනුවෙන් විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනට ඇතුලත් වූ අතර, යක්කඩුවේ පඤ්ඤාරාම මා හිමි, කොටහේනේ පඤ්ඤාකිත්ති, වැලමිටියාවේ ධම්මරක්ඛිත, කාක්කපල්ලියේ අනුරුද්ධ, නිවන්දම ධම්මකිත්ති හා තලකිරියාගම ධම්මකිත්ති යන හිමිවරු යටතේ අධ්‍යාපනය හදාළහ. එහිදී මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමි පියනන්ද හිමියන්ගේ පන්තියේ ඉගෙනුම කළ කල්‍යාණ මිත්‍රයා විය. 1963 වර්ෂයේ දී පියනන්ද හිමියන් විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රවේශ විභාගය සමත්ව විද්‍යාලංකාර සරසවියට (වර්තමානයේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය) ඇතුළත් වූ අතර කුඹුරුගමුවේ වජිර, බෙල්ලන්විල විමලරතන වැනි හිමිවරුන්, අනගාරික ධර්මසේකර, හඩ්සන් සමරසිංහ වැන්නන් එවක උන්වහන්සේගේ සමකාලීන සරසවි මිතුරන් විය. පියනන්ද හිමියන් සරසවි‍යේ කථික සංගමයේ මෙන්ම දේශපාලන කටයුතුවල ද ප්‍රබල ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයෙකු විය. 1967 දී දෙ‍වෙනි පෙළ ඉහළ පංති සාමාර්ථයක් සහිතව සිය උපාධිය සමත්වන්නට උන්වහන්සේට හැකි විය‍. අනතුරුව ‘රෝහණයේ බෞද්ධ ප්‍රබෝධය’ තේමාව යටතේ පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයෙන් පශ්චාත් උපාධිය හැදෑරුව ද උන්වහන්සේට එම උපාධිය සම්පූර්ණ කිරීමට නොහැකි වූහ.
මහාචාර්ය වල්පොල රාහුල හිමියන්ගේ හා මහාචාර්ය කොටගම වාචිස්සර හිමියන්ගේ මගපෙන්වීමෙන් පියනන්ද හිමියන් වයස විසිපහේ දී කෝට්ටේ පාර්ශ්වයට අයත් පාමංකඩ ශ්‍රී මහා විහාරීය භික්ෂුවක් ‍ලෙස උපසම්පදාව ලබා ගත්තේ ය.
වල්පොළ රාහුල හිමියන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් උන්වහන්සේගේ මිතුරෙකු වූ නෝර්ත් වෙස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය එඩ්නන් පේරි හරහා පියනන්ද හිමියන්ට එම සරසවියේ ඉගෙන ගැනීම සඳහා ශිෂ්‍යත්වයක් ලැබිණි. එහිදී තුලනාත්මක ආගම් පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ලබා ගත්තේය. A comparative study of Kingdom of Heaven and Concept of Nibbana මාතෘකාව යටතේ කැලි‍ෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ (UCLA) ආචාර්ය උපාධිය සඳහා ලියාපදිංචි වී සියලු අධ්‍යයන කටයුතු අවසන් කළ ද, නිබන්ධනය ලිවීමේදී එහි කටයුතු කළ ආචාර්ය කේ. සී. බෝලාගේ අවශ්‍යතාවය වූයේ පියනන්ද හිමියන් ලවා නිර්වාණය හා Kingdom of Heaven  යන්න එකක් බව ලියවා ගැනීමට ය. එසේ වුව ද ඒ පිළිබඳව ඇතිවූ මතවාදී ගැටලු හේතුවෙන් උපාධිය අත් හැරීමට උන්වහන්සේ ට සිදු විය. පසුකාලීනව University of Oriental Study මෙන් ම ශ්‍රී ලංකාවේ රුහුණු විශ්ව විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ද උන්වහන්සේ ට සම්මාන ආචාර්ය උපාධි පිරිනමනු ලැබී ය.
නියැළුණු වෘත්තීන්
පියනන්ද හිමියන් ගේ පළමු රැකියාව වන්නේ ශ්‍රී ලංකා විද්‍යාලයේ බාහිර උපාධි පංතියේ සිංහල ගුරුවරයෙකු ලෙස ලද පත්වීමයි. 1969 දී උන්වහන්සේ ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ සහකාර කථිකාචාර්යවරයෙක් ලෙස පත් විය. එසේම උන්වහන්සේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ද ඉ‍ගැන්වීමේ නිරත විය. එහිදී ඒ හිමියන්ගෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ දිඹුල්කුඹුරේ විමලධම්ම හිමියන් වර්තමා‍නයේ මල්වතු පාර්ශ්වයේ අනුනාහිමියන් ලෙස කටයුතු කරයි.
ධර්මදූත සේවය
පියනන්ද හිමියන්ගේ ධර්මදූත සේවය ඇරඹෙන්නේ ඉන්දියානු ගමනත් සමග ය. එහිදී අධ්‍යාපනය ලබන අතර මහාබෝධි සමාගමේ විවිධ වගකීම් දරමින්, දලයි ලාමාතුමා ඇතුළු විවිධ රටවල ස්වාමීන්වහන්සේලා සහ බෞද්ධ නියෝජිතයින් සමග සමීපව කටයුතු කරමින් නොයෙක් ශාසනික කටයුතු වල නිරත විය.
ඇමරිකාවේ City of Ten Thousand Buddha සංවිධානයෙන් මහාබෝධි සමාගමට ලැබුණු ආරාධනාවක් අනුව තුන් මසක භාවනා පුහුණු වැඩසටහනකට පියනන්ද හිමියන් තෝරාගනු ලැබිණි. ඒ අනුව 1976 ජූලි මස 04 වෙනිදා පළමු වරට උන්වහන්සේ ඇමරිකාවේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ නුවරට සැපත්වීය. අනතුරුව ලොස් ඇන්ජලීස් නුවර තිත්තියන් නාන් හිමියන්ගේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයේ වැඩ විසීමට පැමිණෙන උන්වහන්සේට ඇමරිකානුවන් සහ වෙනත් රටවල බෞද්ධ හිමිවරුන් සමග සමීපව කටයුතු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.
ඉන් අනතුරුව චිකා‍ගෝහි North Western සරසවියෙන් ශාස්ත්‍රපති උපාධිය ලබා වර්ෂ 1979 දී නැවත කැලිෆෝනියාවට පැමිණෙන උන්වහන්සේ, ලොස් ඇන්ජලීස් හි ශ්‍රී  ලංකා බෞද්ධ පිරිස් එකතුවී නිර්මාණය කර ගත් ‘ඇමරිකානු-ශ්‍රී ලංකා බුද්ධ ධර්ම සංගමයේ’ සහයෝගය ද, දික්වෙල පියනන්ද, නෙළුවේ ජිනරතන, ඌරුවල ධම්මරතන වැනි ස්වාමීන්වහන්සේලාගේ ආධාරය හා ආශිර්වාදය ද ඇතිව පන්නිල ආනන්ද හිමි සමග බීච් වුඩ් හි පළමුවරට ථෙරවාද විහාරයක් ආරම්භ කළේ ය‍. එය ‘ලොස් ඇන්ජලීස් බෞද්ධ විහාරය’ ලෙස නම් කෙරිණි.
මෙම විහාරයෙන් ස්වදේශික ඇමරිකානුවන්, ලාඕස්, කාම්බෝජ, වියට්නාම්, තායි ආදී විවිධ ජාතීන් වෙනුවෙන් ආගමික වැඩසටහන් මෙහෙයවිණි. එසේම පියනන්ද හිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් විවිධ ජාතීන්ට අයත් වන පන්සල් විස්සකටත් වඩා ප්‍රමාණයක් කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ ආරම්භ කරන ලදි. ඒ සඳහා හැවැන්පොල රතනසාර, මඩවල සීලවිමල, ලෙනගල සුමේධානන්ද, පන්නිල ආනන්ද යන හිමිවරුන් ගේ මහත් සහයෝගයක් ලැබුණි.
අනතුරුව උන්වහන්සේ, හැවැන්පොල රතනසාර නාහිමි සහ පන්නිල ආනන්ද හිමියන් සමග එක්ව ලොස් ඇන්ජලීස් ධර්මවිජය විහාරය ආරම්භ කළ සේක. එම විහාරය මගින් එරට වෙසෙන සිංහල බෞද්ධයන්ගේ පමණක් නොව සෙසු ජාතිකයන්ගේ ද ආගමික, අධ්‍යාත්මික සහ අධ්‍යාපනික අවශ්‍යතාවයන් ඉටු කරනු ලබයි. මෙහිදී ස්වදේශික ඇමරිකානුවන් අතර බුදුදහම ප්‍රචලිත කිරීමට උන්වහන්සේ මහඟු මෙහෙයක නිරත වී සිටියි. ඇමරිකානුවන් වෙතට බුදුදහම ගෙනයෑම සඳහා උන්වහන්සේ විවිධ උපක්‍රම භාවිතා කළේය. ඇමරිකානුවන්ට භික්ෂූත්වය ලබාදීම, ඔවුන්ගේ ගැටලුවලට බුදු දහමෙන් පිළිතුරු සෙවීම, භාවනා වැඩසටහන් සහ දහම් පාසල ඇරඹීම වැනි කාර්යයභාරයන් ඒ අතර වී ය. මීට අමතරව ධර්මචාරී, බෝධිචාරී වැනි තනතුරු පිහිටුවා ඇමරිකාවේ විවිධ ප්‍රදේශවල ධර්මය ප්‍රචාරය කිරීම සඳහා පුද්ගලයන් පුහුණු කරනු ලබයි. ධර්මවිජය විහාරය සඳහා නිර්මාණය කළ ව්‍යවස්ථාව මගින් ගිහි සමාජය සහ පැවිදි සමාජය අතර ගැටුම් අවම කරගනිමින් සාර්ථක ලෙස පන්සල පරිපාලනය කිරීමට හැකිවී තිබෙන අතර එම ව්‍යවස්ථාව ඇමරිකාවේ බො‍හෝ පන්සල්වල වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක වේ. මෙම ව්‍යවස්ථාව වෛද්‍ය ගාමිණී ජයසිංහ මහතා විසින් සකස් කරන ලදි.
අනතුරුව උන්වහන්සේගේ අවධානය යොමුවන්නේ ඇමරිකාවේ ථේරවාද භික්ෂුණී ශාසනය පිහිටුවීම කෙරෙහි ය. මේ අනුව 1988 මැයි 23 දින තායි ජාතික චූතිමා චරත චන්ද්‍ර පළමු සාමණේරිය ලෙස ධර්මවිජය විහාරයේ දී මහණ විය. මෙසේ පියනන්ද හිමියන් ඇති කළ ප්‍රබෝධය හේතුවෙන් ලෝකයේ විවිධ රටවල කාන්තාවන්, උපසම්පදා භික්ෂුණීන් ලෙස බුදුසසුනට සහ සමාජයට විශාල සේවාවක් කරමින් ඇමරිකාවේ විවිධ ප්‍රදේශවල වැඩ වසති.
අග්ගමහා පණ්ඩිත බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය හිමියන් ධර්මවිජය විහාරයේ සත් වසරක් වැඩ විසීම වල්පොල පියනන්ද හිමියන්ගේ ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සහ ‍අනෙකුත් ශාසනික වැඩ වලට මහත් පිටුබලයක් විය. එමෙන්ම ලෙනගල සුමේධානන්ද, මඩවල පුණ්ණජි, ආචාර්ය පල්ලාවල නන්දිස්සර, බෙංගාලි ජාතික බුද්ධරක්ඛිත යන හිමිවරු ද ධර්මවිජය විහාරස්ථානයේ කාලයක් වැඩවසමින් ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු වල නිරත විය.
එසේම ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු ‍සඳහා ලංකාවේ සිට පැමිණෙන භික්ෂූන්වහන්සේලාට භාෂා පුහුණුව ලබාදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පුරා වෙහෙර විහාර නිර්මාණය කිරීමට පියනන්ද හිමියන් දායකත්වය ලබාදුන්නේ ය. එපමණක් නොවේ. ලොව සෑම බෞද්ධ රටකින්ම ඇමරිකාවට පැමිණෙන භික්ෂූන්ට සහ බෞද්ධයන්ට ද උන්වහන්සේ උදවු උපකාර කළ අතර වෙහෙර විහාර ගොඩනැගීම, ධර්ම ප්‍රචාරය ආදී සෑම ශාසනික කටයුත්තකදීම අවශ්‍ය සහාය ලබා දුන්නේය.
පන්සල මූලික කරගනිමින් වෙසක් සහ පෝය වැඩසටහන්, සිංහල අවුරුදු, නිදහස් දින උත්සවය, කඨින පිංකම් ආදී විවිධ උත්සව සංවිධානය කරමින් බෞද්ධ සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කිරීමටත්, ප්‍රචලිත කිරීමටත් පියනන්ද හිමියන් මූලිකත්වය ගනිමින් සිටී‍.
ජාත්‍යන්තර අන්තර් ආගමික සම්මේලනයේ නිත්‍ය නියෝජිතයෙකු ලෙස කටයුතු කරමින් උන්වහන්සේ විවිධ අවස්ථාවල බෞද්ධයන් මෙන්ම නොයෙක් ආගමික කණ්ඩායම් අතර පැන නැගුණු ප්‍රශ්නකාරි අවස්ථා විසඳාලූ සේක.
සමාජ සේවා
පියනන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ ජාති, ආගම් භේදයකින් තොරව සමස්ත මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ ම දෙලොව හිතසුව පිණිස කටයුතු කරන මහ තෙරනමකි. උන්වහන්සේගේ සමාජ සේවය කුඩා කල සිටම සිදුකරගෙන ආවකි. ඉන්දියාවේ වසන සමයේ දී තෙරේසා මවුතුමිය සමග වීදි දරුවන් වෙනුවෙන් සමාජ සේවා කටයුතු සිදු කළේය.
ඇමරිකාවේ වෙසෙන ශ්‍රී  ලාංකිකයන්ට උන්වහන්සේගෙන් ලැබුණු උපකාර අති මහත් ය‍. ඇමරිකාවට එන ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ වීසා ගැටළු, නවාතැන්, රැකියා සොයාගැනීම්, ආහාරපාන, නෛතික ප්‍රශ්න, මූල්‍ය අපහසුතා, ශිෂ්‍යත්ව පිරිනැමීම් ආදියේ දී උන්වහන්සේ මෙන්ම ශිෂ්‍ය  භික්ෂූන් වහන්සේලා ද මැදිහත්ව ඔවුන්ට පිහිට වූ අවස්ථා රාශියකි. එසේම ලංකාවේ විහාරස්ථානවලට, භික්ෂූන්වහන්සේලාට, ශිෂ්‍යයන්ට, උදවු අවැසි පුද්ගලයන්ට හා ආයතන වලට කළ උපකාර ගිණිය නොහැකි තරම් ය.
ඇමරිකානු සමාජයට බෞද්ධ විවාහ ක්‍රමය හඳුන්වාදීම උන්වහන්සේගේ මැදිහත්වීමෙන් සිදුවූ තවත් සමාජ සේවයකි. එතෙක් කිතුණු පල්ලිය තුළ සිදුවූ විවාහය වෙනුවට පන්සල මුල්කරගත් බෞද්ධ සම්ප්‍රදායානුකූල විවාහ ක්‍රමය, ඇමරිකානු ජාතික යුවලකගෙන් ඇරඹි අතර වර්තමානය වනවිට එය ඇමරිකානු සමාජය තුළ බොහෝ ප්‍රචලිතව පවතී.
එමෙන්ම ශ්‍රී ලංකාව දේශීය වශයෙන් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර වශයෙන් අභියෝගවලට මුහුණදුන් සෑම අවස්ථාවකදීම පාහේ සක්‍රීයව ම දායක වී ඒ අභියෝග ජයගැනීම වෙනුවෙන් උන්වහන්සේ සටන් කළහ. 1983 කෝලහාලය, ත්‍රස්තවාදී යුද්ධය, 1987 ඉන්දු ලංකා ගිවිසුම, සුනාමි ඛේදවාචකය සහ විවිධ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගැටළු ආදීයේ දී උන්වහන්සේ දේශීයව මෙන්ම ජාත්‍යන්තරව ද කළ මැදිහත්වීම විශාල ය.
වර්තමානයේ ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන සංඝනායක ධූරය හොබවන පියනන්ද හිමියන් ශ්‍රී ලංකාව තුළ මෙන්ම ඇමරිකාව සහ බෞද්ධ රටවල් ඇතුළු ලෝකයේ බොහෝ රටවල් වල ගෞරව බහුමානය ට පාත්‍ර වූ හිමිනමකි. උන්වහන්සේ ජාත්‍යන්තර ආගමික සංගමයේ නිත්‍ය සාමාජිකයෙකු ද වේ. ශ්‍රී  ලංකාවේ වර්තමාන ජනාධිපතිවරයා වන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ ජාත්‍යන්තර ආගමික කටයුතු උපදේශක ලෙස කටයුතු කරන්නේ ද උන්වහන්සේ ය.
වල්පොළ පියනන්ද හිමියන් ලැබූ පදවි සහ සම්මාන.
වාසය
වල්පොළ පියනන්ද ස්වාමීන්වහන්සේ වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ, පාමංකඩ ශ්‍රී මහා විහාරය සහ ඇමරිකාවේ, ලොස් ඇන්ජලීස් හි ධර්මවිජය යන උභය විහාරයන් හි විහාරාධිපති ධූරයන් දරති. අවස්ථානුකූලව මෙම විහාරස්ථාන දෙකෙහිම වැඩ වසමින් ලෝක සත්වයා ට සිය අනූපමේය සේවය ඉටු කරති.
ජෝන් ඩොයිලි
ඔහු හේස්ටිංස්හි අගරදගුරු මතියස් ඩි ඔයිලි සහ ඔහුගේ බිරිඳ මේරිගේ දෙවන පුත්‍රයා විය. වෙස්ට්මිනිස්ටර් පාසලෙන් අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු 1796 දී කේම්බ්‍රිජ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධිය ලබා ගත්තේය.
ඔහු 1801 දී ලංකාවට පැමිණියේය. මුලින් සිවිල් සේවයේ ලේඛකයෙකු ලෙසත් පසුව විවිධ පළාත් අධිකරණවල සභාපති ලෙසත් කටයුතු කළේය. විශාරද බෞද්ධ භික්ෂුවක් වන කරතොට ධම්මාරාම නායක හාමුදුරුවෝ අනුග්‍රහය යටතේ මාතර දී තම ධුර කාලය තුළ ඔහු සිංහල භාෂාව ප්‍රගුණ කළේය. සිංහල මෙම ප්‍රවීණතාවය නිසා ඔහු 1805 දී රජයේ ප්‍රධාන පරිවර්තකයා ලෙස පත් කරන ලදී. ඊළඟ වසරේදී ඔහු කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ ආදායම් නියෝජිතයෙකු බවට පත්විය. තව දුරටත් උසස්වීම් ලැබීමෙන් ඔහු සිවිල් හා මිලිටරි යන අංශවලින් උසස් වූ අතර අවසානයේ ඔහු සිවිල් විගණකාධිපති තනතුරට පත් කරන ලදී.
1815 දී උඩරට රාජධානිය බ්‍රිතාන්‍යය අත්පත් කර ගැනීම සඳහා කටයුතු කිරීමේදී ජෝන් ඩොයිලිට ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් පැවරී තිබුණි. සිංහල භාෂාව චතුර ලෙස දැන සිටි ඔහු බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයා සහ රජු “සම්බන්ධතාව” කුතුහලයෙන් සිටි අසතුටට පත් උඩරට ප්‍රධානීන් අතර අතරමැදියා විය. ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ. 1815 මාර්තු 2 වන දින උඩරට සම්මුතිය කෙටුම්පත් කිරීමේ ගෞරවය ඩොයිලිට හිමිවිය.
රාජකාරී ජීවිතය
ලිඛිත නොවූ සිංහලේ රාජධානියේ ආණුඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ගැඹුරින් හදාරා A sketch of the constitution of Kandyan Kingdom නමින් ලේඛනගත කරන ලදී.
මොහු උඩරට තොරතුරු ආදිය දැන ගැනීම උදෙසා චරපුරුෂ සේවය යෙදවීමට ක්‍රියා කළේය.
පුද්ගලික ජීවිතය
ගජමන් නෝනා සමග ආදර සබඳතාවක් පැවතිබවට ජනප්‍රවාදයක් ඇත.
ප්‍රවර්ගය:උඩරට ගිවිසුම ජෝන් ඩොයිලි විසින් ගජමන් නෝනා සමඟ තරඟයට කවි ලිවීම පවා සිදු කර ඇත.
ආසියානු ටෙස්ට් කුසලානය 1999
ආසියානු ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින් සංවිධානය කරන ලද පළමු ආසියානු ටෙස්ට් ශූරතාවලිය 1999 පෙබරවාරි 16 සිට මාර්තු 16 දක්වා පැවැත්විණි. ඉන්දියාව, පාකිස්තානය සහ ශ්‍රී ලංකාව තරඟාවලියට සහභාගී වූහ. බංග්ලාදේශයට තරඟ කිරීමට නොහැකි වූයේ අයිසීසී විසින් ඔවුන්ට ටෙස්ට් තත්ත්වය ලබා නොදුන් බැවිනි. මෙම තරඟාවලිය සාමාජික රටවල් නවය සඳහා අයිසීසී සැලසුම් කරමින් සිටි ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ පූර්වගාමියා ලෙස සැලකේ. සංචාරක ගැටුම්, රූපවාහිනී අයිතිවාසිකම් සහ ආරක්‍ෂිත ගැටලු හේතුවෙන් 1999 ජනවාරි මාසයේදී මෙම තරඟාවලිය අවලංගු කරන ලදී.
රවුන්ඩ්-රොබින් තරගාවලියේ එක් එක් කණ්ඩායම එක් වරක් බැගින් තරග කරන ලදී. ජයග්‍රහණයක් සදහා ලකුණු 12 ක් වටිනා, සම ලකුණු සදහා 6 ක් සහ විසදුමක් නොමැති හෝ පරාජයක් සඳහා ලකුණු ප්‍රදානය නොකලේය. මෙයට අමතරව පන්දු යැවීම සහ පිතිකරණය සඳහා කණ්ඩායම් සඳහා ප්‍රසාද ලකුණු ප්‍රදානය කරන ලදි (ලකුණු කිරීමේ ක්‍රමය බලන්න). රවුන්ඩ් රොබින් තරඟ පැවැත්වෙන ස්ථාන ඉන්දියාව (කල්කටා), ශ්‍රී ලංකාව (කොළඹ) සහ පකිස්ථානය (ලාහෝර්) යන රටවල් තුන අතර පැවති අතර අවසන් තරගය බංග්ලාදේශයේ ඩකාහිදී පැවැත්විණි.
පාකිස්තානය අවසන් තරඟයේදී ශ්‍රී ලංකාව ඉනිමකින් සහ 175 කින් පරාජයට පත් කළ අතර පළමු ආසියානු ටෙස්ට් ශූරයා බවට පත්වූ අතර ත්‍යාග වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් 250,000 ක් ලැබීය. පරාජිත අවසන් තරඟකරුවන් වූ ශ්‍රී ලංකාවට ඇමරිකානු ඩොලර් 145,000 ක් පිරිනමන ලද අතර පළමු වටයේ පරාජිතයින් වූ ඉන්දියාවට ඩොලර් 100,000 ක් පිරිනමන ලදි. ‘තරගාවලියේ වීරයා’ වසීම් අක්‍රම් ඇමරිකානු ඩොලර් 20,000 ක් දිනා ගත් අතර, ‘තරගයේ වීරයා’ ජයග්‍රාහකයින්ට ඇමරිකානු ඩොලර් 5,000 ත්‍යාග හිමි විය.
විනිසුරුවන්
අයිසීසී විනිසුරු මණ්ඩලයේ ස්වාධීන විනිසුරුවන් දෙදෙනෙකු විසින් තරඟ පාලනය කරන ලදි. සාම්ප්‍රදායිකව ටෙස්ට් තරඟ වලදී එක් අයිසීසී මණ්ඩල විනිසුරුවරයෙකු සහ එක් සත්කාරක රටේ විනිසුරුවරයෙකු නොසිටි පළමු අවස්ථාව මෙයයි. කෙසේ වෙතත්, සෑම ටෙස්ට් තරඟයකදීම තුන්වන විනිසුරුවරයා වශයෙන් සත්කාරක රටේ විනිසුරුවරයෙකු තෝරා ගන්නා ලදී. සමස්ත ශූරතාව සඳහාම අයිසීසී තරග තීරක වූයේ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්හි කැමි ස්මිත් ය.
මධ්‍යස්ථ විනිසුරුවන්:
තෙවන විනිසුරුවන්:
ලකුණු ලබා ගැනීමේ පද්ධතිය
ආසියානු ටෙස්ට් ශූරතා කාර්මික කමිටුව වන දුලිප් මෙන්ඩිස් (තරගාවලියේ අධ්‍යක්ෂ), අශාන්ත ද මෙල්, සුනිල් ගවස්කාර් සහ මජිඩ් ඛාන්ගෙන් සමන්විත කමිටුව ලකුණු ක්‍රමයක් සකස් කරන ලදී. එය පදනම් වූයේ ආසියානු රටවල දේශීය ලීග වල භාවිතා වන පද්ධති මත ය. හොඳ පන්දු යැවීම සහ පිතිකරණ දක්ෂතා සඳහා කණ්ඩායම් සඳහා ප්‍රසාද ලකුණු ප්‍රදානය කරන ලදි (පහත වගුව බලන්න ). එක් තරඟයකදී උපරිම ලකුණු 20 ක් ලබා ගත හැකිය (තරඟ ජයග්‍රාහී ලකුණු 12 ඇතුළත්ව). ප්‍රසාද පන්දු යැවීම සහ පිතිකරණ ලකුණු ප්‍රථම ඉනිමේ පළමු ඕවර 100 ට සීමා විය. වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාවක් ලබා ගන්නා කණ්ඩායම් දෙක අවසන් තරඟය සඳහා සුදුසුකම් ලබයි. කණ්ඩායම් දෙකක් ලකුණු සමව සිටී නම් පළමු ඕවර 100 තුළ වඩා හොඳ ලකුණු අනුපාතයක් හිමි කණ්ඩායම ඉදිරියට යනු ඇත. අවසන් තරගය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වුවහොත් වැඩි ප්‍රසාද ලකුණු ලබා ගත් කණ්ඩායම ජයග්‍රහණය කරනු ඇත.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග
ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග යනු යම් පුද්ගලයකුගේ සිරුර තුළ ඇති සෛලවලට එරෙහිව සිරුර විසින් ම අසාමාන්‍ය ප්‍රතිශක්තිකරණ ප්‍රතිචාරයක් දක්වන අවස්ථාවකි. ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග වර්ග 80 ක් පමණ පවතී.
Base Léonore
Base Léonore එසේත් නැත්නම් Léonore database, යනු National Order of the Legion of Honor හි සාමාජිකයන් ගේ වාර්තා ලැයිස්තුගත කර ඇති ප්‍රංශ දත්ත ගබඩාවකි. 1802 දී මෙහි ආරම්භයේ සිට 1977 ට පෙර මියගිය Legion of Honor තත්ත්වයට පත් පුද්ගලයන්ගේ වාර්තා ලැයිස්තුගතව ඇත.
, මෙම දත්ත ගබඩාව සතුව වාර්තා 390,000 පවතී.
එක්සත් ජාතික පෙරමුණ, ශ්‍රී ලංකාව
එක්සත් ජාතික පෙරමුණ  යනු එක්සත් ජාතික පක්ෂය,   ලංකා කම්කරු කොංග්‍රසය, ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය සහ  බස්නාහිර ජනතා පෙරමුණ විසින් එකතුව පිහිටුවාගත් ශ්‍රී ලංකාවේ මැතිවරණ සන්ධානයකි. කෙසේවෙතත්, ලංකකො පක්ෂය 2006දී පෙරමුණ අතහැර පාලක එක්සත් ජනතා නිදහස් සන්ධානය හා එක් විය. 2010 අප්‍රේල් 20 දිනදී අවසන් වරට පැවැත්වුණු ව්‍යවස්ථාදායක මැතිවරණයෙහිදී, පෙරමුණු විසින් මහජන ඡන්ද 29.34% දිනාගෙන ආසන 225 අතුරින් 60 ක් දිනාගත්තේය. මැතිවරණයෙන් අනතුරුව ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම් කොංග්‍රසය එජාපෙ අතහැර රජයට එක් විය.
ඔරු නාල් ඔරු කනවු
ඔරු නාල් ඔරු කනවු (දෙමළ: ஒரு நாள் ஒரு கனவு, සිංහල: එක දවසක්, එක හීනයක්) යනු ෆාසිල් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කළ 2005 ඉන්දියානු දෙමළ ප්‍රේම වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටයකි. මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන්නේ ශ්‍රීකාන්ත්, සෝනියා අගර්වාල් සහ නිළල්ගල් රවී විසිනි. මෙහි සංගීත නිර්මාණය ඉලෛයරාජා විසින් ද කැමරා අධ්‍යක්ෂණය ආනන්දකුට්ටන් විසින් ද සිදුකොට ඇත. ඔහුගේ 27වන චිත්‍රපටය වන ඔරු නාල් ඔරු කනවු 2005 අගෝස්තු 26 දින මුදාහැරිණි.
තේක්කම අමුණ
තේක්කම අමුණ, මල්වතු ඔය හරස් කර බැඳ ඇති අමුණකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අමුණු ප්‍රවර්ගය:මල්වතු ඔය
ශක්තී ධර්මය
ශක්ති ධර්මය යනු ආදි පරාශක්ති දේවිය පූර්ණ පරබ්‍රහ්මන් ලෙසින් පිළිගන්නා හින්දු උප ලබ්ධියයි. පරම දෙවිඳුන් මාතෘත්වයෙන් දැකීම සහ වන්දනා කිරිම මෙහි මූලික සිදු වේ.
වම|thumb|ශක්‍ති වන්දනයේ ප්‍රධාන වන [[දේවී සංකල්පය]] නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ එනම් බෙංගාලය, ඇසෑමය වැනි ප්‍රදේශ වල ශක්ති වාදය බහුලව පවති. ආදි ශක්තිය නැතහොත් පරා ශක්තිය විශ්වයේ සියලූ යාම් ඊම් වල ගැබ්වන අභ්‍යන්තර ශක්තිය ලෙසින් ශක්තිවාදි හින්දූන් විශ්වාස කරයි. පරා ශක්තියේ ප්‍රධාන ස්වරූපයන් ලෙස භුවනේශ්වරී සහ සරස්වතී, ලක්ෂ්මී,දුර්ගා,රාධා සහ සාවිත්‍රී යන දෙවඟනන් දැක්වේ. දේවි භාගවත පුරාණයට අනුකූලව ත්‍රිමූර්තිය එනම් බ්‍රහ්ම,විෂ්ණු සහ ශිව දෙවියන්ගේ මාතාවද ආදි ශක්තිය යි.
ඉතිහාසය සහ ආරම්භය
'මා වෙමි රැජිණිය, සියලු නිධානයන් රැස් කර දෙන්නියයි. සියල්ලගේම වන්දනයට සුදුසු වන්නා වූ අධිකතර චින්තකයාය. එමතුද නොව මා විසින් දේව ගණයා (ත්‍රිමූර්තියද ඇතුලුව) හට බොහෝ ස්ථානයන් හී වාසයට පැමිණිය හැකි සේ ස්ථාපිත කර ඇත්තේය.මා විසින් සියල්ල ආහාර ගෙන යැපෙති. දෘෂ්ටිය ශබ්දය සහිත ආශ්වාස-ප්‍රශ්වාස කරන්නා වූ සියලු ජීවීන් එය දනී හෝ නොදනී. මා මහා විශ්වයෙහි ප්‍රකට ස්වභාවය තුළ වාසය කරන්නෙමි. මා විවර කරන්න කරන්නා වූ මෙම සත්‍ය සියල්ල අසත්වා.සැබැවින්ම මා සම්පූර්ණ කොට පවසන මෙම වදන් සියලු දෙවියන් ඇතුළු මිනිසුන් තමන්ගේ යහපත උදෙසා ඒ ආකාරයෙන් ම පිළිගත යුත්තේ ය.මාගේ ඉච්ඡාව වන්නේත් අරමුණ වන්නේ මිනිසා අග්‍රගණ්‍ය බවට පත්වී විශ්වය අවබෝධ කර කරවූ සෘෂිවරයන් බවට පත්කිරීමයි. ඒ සඳහා මා ඔවුන් පෝෂණය කරමි. විශ්වයේ එදිරිවාදින් හට විරෝධය පෑම උදෙසා මා ඔහුගේ (රුද්‍ර) දුන්නෙහි දුනුදිය අදින්නෙමි.'
'මං පෘථිවියේ සහ ස්වර්ගය නිර්මාණය කර එහි ඇතුළාන්තයේ පරි පාලිකාව ලෙස හිඳිමි. ලෝකයේ මුදුන මා අහස්ගැබ ඉදිරියට වන සේ ගෙන ආ මුත්, මාගේ නිවස ජලය සහිත සාගරයේ ය. එතැන් සිට පැතිරුණු සියළු සියලු ජීවීන්ගේ පෞර්ෂය ද මා වෙමි. මාගේ විශ්ව රුව තුළ ඔවුන් සියල්ල විද්‍යාමාන වේ. මහ පරයන උත්තරීතර අයකු නොමැති ලෙස ඔවුන් සියල්ලම පැතිරව වාසය කරන්නා සේ, මාගේ ඉඡ්චාවන් පරිදි සියලු ලෝකයන් මා විසින් විද්‍යාමාන කොට ඇත. සදාතනික වූ පරම විඥානය මා වෙමි. එය මාගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය තුළ ලැඟුම් ගෙන ඇත.'
–Devi Sukta, Rigveda 10.125.3 – 10.125.8,
චතුර් වේදය තුල ස්ත්‍රී තත්වයට වඩා පුරුෂාර්තයට වැඩි ඉඩකඩක් ලබා දුන්නද, මෙයින් සඳහන් වන්නේ විශ්වයේ ඇති සැඟවුණු ශක්තිය නම් ස්ත්‍රී තත්වයක් බවයි.
දේවි භාගවත පුරාණය
දේවී භාගවත පුරාණය යනු ශක්ති ධහම අඩංගු මුලිකම ග්‍රන්ථයයි. මෙම පුරාණයට අනුකූලව විශ්වයේ සැබෑම අන්තර් ශක්තිය වන්නෙ ආදි පරාශක්ති දේවිය යි. ත්‍රිමූර්තිය වන බ්‍රහ්ම, විෂ්ණු සහ ශිව යන දෙවිවරුන්ද එතුමියගේ නිර්මාණයක් ලෙසින් දැක්වේ. ඒ අනුව දේවියගේ සත්‍යම නිවාසය වන්නේ මණිද්වීපය නම් ආධ්‍යාත්මික ලෝකයයි. එහි එතුමිය භුවනේශ්වරී/ ත්‍රිපුරසුන්දරි ඇතලු දසමහාවිද්‍ය ස්වරූප වලින් විරාජමානව වැඩ සිටි.
දේවි මහත්ම්‍යම්
මාර්කණ්ඩේය පුරාණය 81 සිට 93 දක්වා පරිච්ඡේදයන් දේවි මහත්ම්‍යම් (දුර්ගා සප්තශති) ලෙසින් හැඳින්වේ. දේවි මහත්ම්‍යම් තුල ධර්මය සහ අධර්මය අතර ඇති අන්නා යුද්ධයන් පිළිබඳ කතා පුවත් දැක්වේ. හින්මදු ධහමේ ඉතා ප්‍රචලිත කතා පුවතක් දුර්ගා දේවිය සහ මහිශාසසුර අතර ඇති වන්නා වූ මහා යුද්ධය පිළිබඳව දැක්වෙන්නේ මෙහිය. මෙහි සඳහන් අකාරයට විශ්වයේ පරම වූ සත්‍ය වන බ්‍රහ්මන් ස්ත්‍රී තත්වයකි. මෑණියන්ගේ ප්‍රචලිත සාධනා අඩංගු මෙය ස්ලෝකයන් 700කින් සමන්විත වේ.
කාලිකා පුරාණය
සාග මාර්කණ්ඩේය විසින් රචිත උප පුරාණයකි. මෙය ඉන්දියාවේ ඇසෑම් ප්‍රාන්ථයේ නිර්මාණය කෙරු බවට විශ්වාසයක් පවති. දේවිය සහ සහ ශිව දෙවියන් වටා ගෙතුනු කතා පුවත් වලින් සමන්විත වන අතර, ත්‍රිමූර්තිය වනාහි එක් අයෙකු ලෙසින් මෙහි දක්වා ඇත. එමෙන්ම සියලු දෙවඟනන් එම මහා ශක්තියේම ස්ත්‍රී ස්වරූප ලෙසින් දක්වයි.
මහා භාගවත පුරාණය
ශක්ති ධහම අඩංගු වන වේද ව්‍යාස විසින් රචිත තවත් අප්‍රකට උප පුරාණය කි. මෙහි පෘකෘති දේවිය විසින් විශ්ව නිර්මාණය ඇතුළු සති සහ පාර්වති දේවියගේ විස්තර අඩංගු අතර ශක්ති ධහමට අනූකූලව රාමායණය කතා පුවතත්, අනෙකුත් පුරාණ ග්‍රන්ථයන් හී සඳහන් නොවන්නා වූ ඉතා විරල කතා පුවතක් වන කාලි දෙවඟන ගේ කෘෂ්ණ ස්වරූපයේ කතා පුවතත් අඩංගු වේ. එමෙන්ම මෙහි අවසාන පරිච්ඡේදයන් හී ශක්ති පීඨ යන්හි තොරතුරුද ගංගා දේවියගේ වැදගත්කමද අඩංගු වේ.
ජානකී චාන්දනී මුණසිංහ
ජානකී චාන්දනී මුණසිංහ 2000 වර්ෂයේදී කැළණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ සෞන්දර්ය අධ්‍යයන ආයතනයෙන් චිත්‍ර කලා පාඨමාලාව වෙනුවෙන් ලලිත කලාවේදී උපාධි ලත් අයෙකි. 2002 දී ශ්‍රී ලංකා ගුරු සේවයට බැඳුණ ඇය මේ වනවිට ශ්‍රී ලංකා ගුරු සේවයේ දෙවන ශ්‍රේණියේ පළවෙනි පන්තියේ ගුරුවරියක හැටියට සේවය කරය්.
තෙත් කලාපයේ ශාක විවිධත්වය
ග්ජ්ව්ව්ක්
හැඳින්විම
මෙවැනි ශාක විවිධත්වයක් දැකිය හැකි කලාපයක් ලෙස තෙත් කලාපය හඳුනාගත හැකිය.තෙත් කලාපයේ වෘක්‍ෂලතා විවිධත්වය අධික විම විවිධ අංශයන්ගෙන් වැදගත් ‍වෙයි.
ශ්‍රී ලංකා‍වෙ තෙත් කලාපයේ ශාක විවිධත්වය
වර්ග කිලෝමීටර් 65610ක වපසරියකින් යුත් ශ්‍රි ලංකාවේ දේශගුණික කලාප තුනකට බෙදා වෙන් කර ඇති අතර ඉන් 23% ප්‍රමාණයක් තෙත් කලාපය වශයෙන් බෙද වෙන් කර ඇත.නිවර්තන වර්ෂා වනාන්තර පද්ධතිය තෙත් කලාපයට ව්‍යාප්තව ඇත.එමෙත්ම නිවර්තන කඳුකර වනාන්තර යන දෙකොටසම ව්‍යාප්ත වේ.නිවර්තන වර්ෂා වනාන්තර කිහිපයකි. නිවර්තන කඳුකර වනාන්තර සඳහා අයත් වන්නේ ශ්‍රි ලංකාවේ නිරිතදිග ප්‍රදේශ,පහතරට, මැදරට තෙත් කලාපයේ උත්කර් ප්‍රජාව නිවර්තන වර්ෂා වනාන්තර ලෙස සැලකිය හැකිය.මෙම වනාන්තර ක්‍ෂෙත්‍රය මුළු බිම් ප්‍රමාණයෙන් 8%ක් (100,000ha)පමණි.වාතයේ අර්ද්‍රතාව අධිකය.පස සාමන්‍යයෙන් ආම්ලික වන අතර පෝෂ්‍ය පදාර්ථම වලින් හීනය.අධික ශාක සංයුතියකින් යුක්තවන මෙකි ශාක වීශේෂ ස්තර 04කට බෙදා දැක්විය හැකිය. 01.නේරු ශාක..... 40m- 45m උසකින් යුත් ශාක මෙම ගණයට අයත් වේ.දුන්,හොර,බු හොර ,දොරණ 	ආදිය උදාහරණ ලෙස හඳුන්වයි.මෙයට අමතරව කිරිහැඹිලිය ,කටබොඩ,කැකුණ ආදිය ඇත.
02.වියන් ස්තරය..... මෙහි ශාක 30m-45m දක්වා උසකට වැඩෙයි.මෙම ශාක වල තුරුමුදුන් ඉතා ළඟින් විසිරි තිබේ.බටුනා ,ඇටඹ, බෙරලිය,යකහළු,කීනීයාදුන්, බටුකීන,කුරුම්බදටිය,දියණ,අරිද්ද,ලියන්,වැල්දෙල්,මිහිරිය ආදි වශයෙන් ශාක විශේෂ බෝමයක් ඇත.
03.උපවියන් ස්තරය... වියන් ස්තරයට පහලින් පිහිටි ස්තරයයි.සාමන්‍යයෙන් 15m-30m පමණ දක්වා උසකට වර්ධනය වේ.ශාක වන්නේ කිතුල්,කටදොඹ,බදුල්ල,තිත්ත,වෙරළු ආදිය වේ.
04.යටි වියන් ස්තරය හා බිම් ස්තරය.... උපවියන් ස්තරයට පහළිත්ඇති ඉඩකඩේ උපරිම ප්‍රයෝජන ගෙන මඩෝල්,අතුකැටිය,කලුකෑර ,බට,‍හොරකහ.තාපස,බුලත් ආදී ශාක ව්‍යාප්තව ඇත.උස 5m-15m වෙයි.මෙම ශාක ස්තර 04ට අමතරව වෙනත් ශාක විශේෂ රැසක් හමුවේ.
ආරෝහක...වේවැල්,කම්බෝටුවැල්,වෙනිවැල්
අපිශාක......උඩවැඩියා,බේදුරු,කුඩා හැඩය,,ඒකිඩ් වර්ග,
පිලිළ...........පරපෝශිත ශාක විශේෂයකි. මෙකි ශාක විශේෂ අධික ලෙසින් සිංහරාජ තුළ ව්‍යාප්තවවී ඇත.සංහරාජ වනාන්තරය තුල
ශාක කුල43ක්
ශාක ගණ 119ක් ද
ශාක වීශේෂ 211ක්ද දැකගත හැකිය.
නිවර්තන කඳුකර වනාන්තර පද්ධතිය වර්ෂා වනාන්තර ගණයටම අයත් දේශගුණය පවතියි.නිරිතදිගින් කඳුරටට යනවිට උස වැඩිවෙමින් වාක්ෂලතා ආදියෙහි වෙනස්කම් මතුව ඇත.ඉතා උස් ගස් කඳුකර වනාන්තර වල දක්නට නොමත.ප්‍රමුක විශේෂ 10m-15m දක්වා උසය.ඵ් අනුව ඵම ශාක කුරු ස්වභාවයක් ගනි.
උදා-...වල්සනු,මිහිරිය,ගස් පර්ණංගණයන්,කඳුකර බට සහ ලසිකන දැකගත හැක
වෘක්ෂලතා විවිධත්වයට බලපාන සාධක
සාමාන්‍යයෙන් ශාක වර්ධනයට විවිධ වු සාධක බලපායි.ඵ්වානම් උෂ්ණත්වය,වර්ෂාපතනය,ආර්ද්‍රතාවය,සුළං, පස,හිරිඵළිය,භූ විෂමතාවය,ජලවහනය, ආදිය ප්‍රධාන වේ.විවිධ වු ප්‍රදේශයන්ට අනුව දේශගුණික හා පාරිසරික සාධක මත විවිධ ශාක පද්ධති නිර්මාණය වෙ. උදාහරණ-.. තෙත් කලාපයේ විශාල උසකින් යුක්ත ගස් වර්ධනය වන අතර වියලි හෝ ශුෂ්ක කලාප වල තෘණ බිම් පමණක් ව්‍යාප්තව ඇත.තෘණ ශාකයට අවශ්‍ය ජල ප්‍රමාණය තෙත් කලාපිය ශාකයකට ප්‍රමාණවත් නොවේ.ශාකයන් වර්ධනය වීම සඳහා සෙල්සියස් අංශක 6 වඩා උෂ්ණත්වයක් පැවතිය යුතුය.ඵසේම භූවිෂමතාවය,ජල වහනය,පාංශූ ක්‍රියාකාරිත්වය ද මෙලසින්ම බලපානු ලබයි.ඵ් කේසේද යන්න තතු විමසා බැලිය හැකිය.
දේශගුණික සාධක
වෘක්ෂලතා විවිධත්වය අධික වීමට දේශගුණික සාධක බලපායි.උෂ්ණත්වය ,වර්ෂාපතනය,සුළඟ, පීඩනය,අර්ද්‍රතාවය,හිරුඵළිය ආදිය වු සාධක ශාක විවිධත්වයේදී බලපෑම් කරයි.විශේෂයෙන් උෂ්ණත්වය හා වර්ෂාපතනය වැදගත් වේ.
ශ්‍රි ලංකාව දුපතක් වු බැවින් අධික උෂ්ණත්වයකින් යුක්ත නොවු රටකි.සාමන්‍යයෙන් වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 26.8-28 දක්වා පරතරයක පිහිටනු ලබයි.නමුත් මෙය කලාපීය වශයෙන් වෙනස් විය හැකිය.උදාහරණයක් ලෙස සිංහරාජ වනය තුළ සාමන්‍යයෙක් වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 18-27අතර අගයක් ගනී.අවම මාසික උෂ්ණත්වය වැඩිම තෙත් කාළගුණිකයක් ඇති කාලය තුළ වාර්තා වෙයි.උපරිම මාසික උෂ්ණත්වය වඩාත්ම වියළි කාලයේදී පෙන්නුම් කෙරේ.නෙසේ නමුදු වාර්තා වන උෂ්ණත්ය රටාවන් දිගු කාලින අධික වර්ෂා කාලයේදී හා වැසි නොලැබෙන කාලවලදි දැඩි වෙනස් වීම් වලට භාජනය වන බව දක්නට ලැබේ.උෂ්ණත්වය අධික වීම හේතු කොටගෙන සිදුවන උත්ස්වේදන ක්‍රියාවලිය පාලනය කිරීමට 	ඉහලම ස්තරයේ ශාක කුඩා ශාක පත්‍රවලට අනුවර්තනය වීමක් දැකගත හැකිය.වියන් ස්තරයේ ශාක පත්‍ර පුළුල් ලෙස වර්ධනය වන්නේ හිරුඵළිය ලබාගැනිමේ	මුලික අරමුණ ඇතිවය.ඵනම් උෂ්ණත්වය	වියන් ස්තරවලට හොඳින් ලැබේ.ඵහිදි ශාක වියන් ලෙස පවතින්නේද ඵ් නිසාවෙනි.තවද යම්බිමි ස්තරවල දක්නට ලැබෙන පඳුරු ශාක හා අපිශාක ගස්මත වර්ධනය වෙමින් ඉහලට ගමන් කරනුයේ 	ආලෝකය,උෂ්ණත්වය,පහළ වියන් ස්තරවලට අඩුවෙන්ලැබෙන නිසාවෙනි.මෙහිදි වරණිය ලෙස විවිධ ලක‍්‍ෂණයන්ගෙන් යුක්තව ශාක වර්ධනය වේ.
මෙලෙසින්ම ශාක විවිධත්වයට බලපාන තවත් සාධකයක් ලෙස වර්ෂාපතනය හඳුන්වාදිය හැකිය.වර්ෂාපතනය සාමාන‍්‍යයෙන් සෑම ප්‍රදේශයකටම 1250mm ක් පමණ ලැබේ.ඵහෙත් තෙත් කලාපය තුළදි ඵම අගය හාත්පසින්ම වෙනස් වේ.නිරිතදිග හා කඳුකර ප්‍රදේශයන්ට 2000mm වැනි ඉහළ වර්ෂාපතනයක් ලැබිය හැකි අතර ඵය 4000mm-5000mm දක්වා වෙනස් විය හැකිය.උදාහරණය ලෙස සිංහරාජ වනයේ 3000mm-6000mmඅතර වර්ෂාපතනයක් පවතී.ඵය ප්‍රධාන වශයෙන් මැයි-සැප්තැම්බර් දක්වා නිරිතදිග මෝසම් වැසිත් දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා ඊසානදිග මෝසම් වැසිත් ලැබේ.මේ අතර තුර අන්තර්මෝසම් ක්‍රියාත්මක වේ.සිංහරාජයට වියළි කාළගුණයක් නොමැති තරම්ය.අඩුම වර්ෂාපතනයක් ලැබෙන පෙබරවාරි මාසයේ පවා 189mm පමණ වර්ෂාපතනයක් ලැබේ.වසරක් පූරාවටම සෑම මෝසම්  ක්‍රියාකාරිත්වයකින්ම වර්ෂාපතනය ලබන මෙම කලාපය තුළ ශාක විවිධත්වය ඉතා ඉහල වේ.