cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
අලි අැතුන් ලවා මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම
ශ්‍රී ලංකාව
"හස්තියා කිසිම විටෙක තම දළ භාවිතා නොකළ නමුදු, තම පාදය බිම වැටී සිටින වරදකරුවාගේ ශරීරය මත තබා, ඔහුගේ ගාතයන් තම සොඬ වැලේ චලනයන් මඟින් පිලිවෙලින් ගලවා දැමූ බවට, මෙවැනි සිදුවීම් වලට සාක්ෂිකරුවකු වූ මුලාදෑනිවරයකු සහතික කර තිබේ." යැයි 19 වැනි ශතවර්ෂයේ සංචාරකයෙක් වූ ජේම්ස් එමර්සන් ටෙනෙට් විස්තර කරයි. නොක්ස් ගේ ග්‍රන්ථයෙහි මෙම මරණ දඬුවම් ක්‍රමය, ප්‍රසිද්ධ චිත්‍රයක්, "හස්තියෙකු මඟින් මරණ දඬුවමක්"(ඉහත බලන්න) මඟින් විදහා දක්වා ඇත.
මහනුවර අවසාන රජු වූ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු විසින්, අපරාධකරුවන් මර්ධනය කිරීමට භාවිතා කරන ලද හස්තීන් ව බැලීමට යාමක් ගැන 1850 වසරේ ලියමින් සිටි බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික රාජදුතයෙකු වූ සර් හෙන්රි චාල්ස් ශීර් විස්තර කලේය. 1815 දී බ්‍රිතාන්‍යන් මඟින් මහනුවර රාජධානිය පරාජය කිරීමෙන් පසු, ඔවුන් විසින් හස්තීන් මඟින් පෑගීම අවලංගු කලද, රජුගේ හස්ති දණ්ඩනය ඒ වන විටත් ක්‍රියාත්මක වෙමින් තිබූ අතර පෙර වූ රාජකාරීන් ද පැහැදිලිවම වූයේය. ශීර් විස්තර කරයි:
ඉන්පසු මුලාදෑනියා "වරදකරුවාව මරා දමනු!" යන වාචික අණ සත්වයාට දුන්නේය. හස්තය තමා සොඬ එසේව්වේය,සහ එය මිනිසා වටේ වෙලාගත්තේය; පසුව සත්වයා චලනයන් දක්වා මිනිසාව උඋට පසෙකින් පොලොව මත තබා, තම පසු පාදය සෙමින් ඔසවා, මිනිසාගේ ගාතයන් එකින් එක මත තබමින් සිටියේය. මෙය මිනිත්තු කිහිපයක් පුරාවට කරමින් සිටියේය. පසුව සත්වයාට අස්ථි කඩා දැමීමට සිතුනු බැවින්, හස්තිය තම සොඬවැල තමාගේ හිසටත් උඩින් ඔසවා නොසෙල්වී නංගී සිටියේය; පසුව මුලාදෑනියා "තමාගේ රාජකාරිය අවසන් කරන්න" යයි අණ කිරීමෙන් පසුව සත්වයා එසැනින්ම මිනිසාගේ උදරය මත තමා එක පාදයක් තබා, අනෙක් පාදය ඔහුගේ හිස මත තබා ඌගේ මුළු සවි ශක්තියම වරදකරුවාව පාගා දමා ඔහුට අවසානය අත්කර දීමට යොදමින් සිටියේය."
ඉන්දියාව
""එක්තරා දිනයක, මා සිටින විට, අමාත්‍යවරයාව ඝාතනය කිරීමට තැත් කලා යන දෝෂාරෝපණයට හසු වූ මිනිසුන් කිහිපදෙනෙක් රැගෙන එනු ලැබුවේය. වරදකරුවන්ව කැබලි වලට කැපීමට උගන්වන ලද ඇතුන් වෙතටැ එම වරදකරුවන්ව දැමීමට අණ කරනු ලැබීය.උන්ගේ කුර මුවහත් යකඩ මෙවලම් වලින් ආවරණය වී තිබූ අතර, ඒවායෙහි කෙළවරවල් පිහි තල වැනි විය. මෙවැනි අවස්ථා වල හස්ත පාලකයා ඔවුන්ව මෙහෙයවයි: මිනිසෙකුව උන් වෙත විසි කල විට, එම මිනිසා වටේ තමා සොඬවැල ඔතා, ඔහුව උඩ විසි කර, දත් මඟින් ඔහුව ගෙන,ළයට පහලින් තිබෙන තමා ඉදිරි පා යුගල අතරට විසි කරන්නෝය,සහ රජුගෙන් ලැබෙන අණ පරිදි, සහ හස්ත පාලකයා අණ කරන ලෙස ක්‍රියා කරන්නෝය.අණ ලැබුනේ ඔහුව කපා දැමීමට නම්, හස්තියා තමා යකඩ යුධ වලින් එසේ කල පසු කැබලි, රැස් වූ මිනිසුන් අතරට විසි කරයි.නමුත් අණ ලැබුනේ ඔහුව මග හැරීමට නම්, ඔහුව ඔහුගේ සම ඉවත් කර පිදුරු වලින් ඔබා පුරවා, මාංශ සුනඛයන්ට දීමට ඉඩ හරින තෙක් හස්තියා ඉවත්ව යයි""
අනෙකුත් ඉන්දීය ආණ්ඩුක‍්‍රමද හස්තයන් මඟින් මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කළහ.17 වන ශතවර්ෂයේ අග භාගයේ, මරද නිලධාරී අනජි දට්ටෝ ඇතුළුව, මරද චත්‍රපති සම්භාජි ද, කුමන්ත්‍රණකරුවන් සඳහා මේ අකාරයේ මරණ දඬුවම් පැනවූහ. තවත් මරද නායකයෙකු වූ සන්ටාජි සේනාධිපතිවරයා හමුදා විනය උල්ලංගනය කළවුන් සඳහා මෙම දඬුවම පැනවූහ. "සුළු වරදකට වුවද ඔහු [සන්ටාජි] මිනිසකුව ඇතෙකුගේ පා යටට දමයි." යයි සමකාලීන ඉතිහාසඥයකු වූ කාෆි ඛාන් වාර්තා කළේය.
ගෝවා හි රජු "අපරාධකාරයන් මර්ධනය සඳහා නිශ්චිත ඇතුන් සමූහයක් තබාගෙන සිටියි. මෙයින් එකෙකුව,අපරාධකරුවෙකු මරාදැමීම සඳහා ඉදිරියට ගෙන ආ විට,ඌගේ පාලකයා වරදකරුවාව යුහුසුලුව විනාශ කිරීමට අපේක්ෂා කරයි නම්, මෙමෙ සද්ධන්ත සත්වයා එකෙණෙහිම පාගා ඔහුව තමා දෙපා යට සුනු විසුණු කොට දමයි; ඔහුට වධ හිංසා කිරීමට අපේක්ෂා කරයි නම්, ක්‍රමක්‍රමයෙන්  ඔහුගේ අවයවයන් කඩා දමයි." යැයි 19 වන ශතවර්ෂයේ මුල් කාලයේ රොබර්ට් කෙර් නැමැති ලේඛකයා පෙන්වා දෙයි. ස්වභාව විද්‍යාඥයෙක් වූ ජෝජ්ස්-ලුවිස් ලේක්ලාර්ක්, හස්තීන් සරල, ස්වභාවික සහජ බුද්ධියකින් යුක්ත වූවකුට අමතරව මිනිස් තාර්කික හැකියාවෙන්ද යුක්ත විය, යන්නට සාක්ෂියක් ලෙස මෙම අරමුණේ නම්‍යතාවය පෙන්වා දෙන ලද්දේය.
මෙවැනි මරණ දණ්ඩන නිතරම මහජනයා ඉදිරියේදී සිදු කරන ලද්දේ මෙවැනි උල්ලංගන කිරීමට පෙළඹෙන්නන්ට කරන අනතුරු ඇඟවීමක් ලෙසය. ඇතුන්ගෙන් බොහොමයක් විශේෂයෙන්ම දැවැන්ත වූ අතර ටොන් 9ක් ඉක්මවන ප්‍රමාණයේ බරකින් යුත් විය. මරණ දණ්ඩන බිහිසුණු වීමට අදහස් කරන ලද අතර, එය නිතරම එසේම විය. සමහර විටෙක ඔවුන් හට මහජනයා ඉදිරිපිට මුලින් වදහිංසා දෙනු ලැබූ අතර, දඬුවම් දෙනු ලැබුවේද මරණය සඳහා භාවිතා කල හස්තියා විසින්මය. 1814 දී බරෝදා හි මෙවැනි වදහිංසා පමුණුවා, මැරවූ මරණ දණ්ඩනයක වාර්තා පර්සි වෘතාන්ත වල සංරක්ෂණය වී ඇත:
"අමීර් සහිබ් නම් දේශීය නායකයකුගේ සහෝදරයෙක් වූ, තම ස්වාමියා දින 2කත පෙර ඝාතනය කල මිනිසා වහලෙකි. එකොළහට පමන, පසුපස පාලකයෙක් පමණක් සහිතව, බංබු අතැතිව සිටි ස්වදේශිකයින්ගෙන් වට කරගත් හස්තියාව පිටතට ගෙන එනු ලැබුවේය. අපරාධය සිදු වූයේ පිටිය මත යාර 3ක් පමන පසුපසය, ඔහුගේ පා,සත්වයාගේ පසුපස පාදය මත තිබූ වළල්ලකට සවිකළ කඹ 3ක් මඟින් බැඳ තිබුනේය, හස්තියා තබන සෑම පියවරක් පාසාම, ඔහුව ඉදිරියට වීසි වූයේය,සහ සෑම පියවර 8ක් හෝ 10ක් පාසා තවත් අවයවයක් අවසන්ධි වෙයි, හස්තියා යාර පන්සියයක් ඉදිරියට ගිය කල්හි ඒවා ලිහිල් වී සහ කැඩී බිඳවී ගොස් අවසානය. කෙසේනමුත් මිනිසා මඩින් නැහැවී තිබූ අතර ජීවිතයේ සැම සලකුනක්ම විදහා දැක්වීය,සහ අතිශය වේදනාකාරී වදහිංසාවකට ලක්ව තිබූ බව පෙනෙන්නට විය.මේ අයුරින් පැයක පමන කාලයක් වද හිංසාවට ලක් කල පසු,ඔහුව නගරයෙන් පිටතට ගෙනගොස්, එවැනි ක්‍රියාවලට පුරුදු පුහුණු කරන ලද හස්තියා ආපසු පැමිණි විට, ඌගේ පාදය අපරාධකරුවාගේ හිස මත තබයි."
19වන ශතවර්ෂයේ අග භාගය දක්වා වධකයින් ලෙස හස්තයන්ගේ භාවිතය කරගෙන යන ලදී. 1868 දී මධ්‍යම ඉන්දියාවේ ගවේෂණයක් අතරතුර, ලුවිස් රුස්සිලෙට් ඇතෙකු මඟින් අපරාධකාරයෙකු ඝාතනය කිරීම පැහැදිලි කළේය. මරණයට නියම වූ තැනැත්තාගේ හිස ප්‍රතිමාතලය මතින් තිබීමට බලකරමින්,සහ පසුව ඇතෙකු විසින් ඔහුගේ හිස පාගා දමන තෙක් එසේ සිටීම විදහා දක්වන,මරණ දණ්ඩනයේ දළ සටහනක් සකසන ලද්දේය. මෙම දළ සටහන ලී කැපුමකට නංවන ලද අතර, විශාල ලෙස බෙදා හරින ලද සංචාර සහ වික්‍රම ගැන වූ ප්‍රංශ සඟරාවක "ලෙ ටුවර් දු මොන්ඩේ" මෙන්ම හාර්පර්ගේ සතිපතා පත්‍රය වැනි සඟරා වලද මුද්‍රණය කරන ලදී.
බ්‍රිතාන්‍ය ආධිපත්‍යයහි වැඩි වෙමින් තිබූ බලය, ඉන්දියාව තුල හස්තීන් මඟින් මරණ දඬුවම් හීනවීම සහ එහි සමාප්තිය දක්වා ගෙන ගියේය. 1914 දී ලියමින් සිටි එලීනර් මැඩොක්, කාශ්මීරයහි යුරෝපීයන්ගේ සම්ප්‍රාප්තියේ පටන් "පැරණි චාරිත්‍ර වලින් බොහොමයක් නැති වී යමින් තිබේ- සහ මෙයින් එකක් වන්නේ 'ගුන්ගා රාවෝ' යන ආවේනික නමින් හඳුන්වන ලද, වධක පරමාර්ථය සඳහා පුහුණු කරන ලද ඇතෙකු මඟින් අපරාධකරුවන් ඝාතනය කිරීමේ දරුණු චාරිත්‍රයයි." යන්න සටහන් කළේය.
අග්නිදිග ආසියාව
ආදිකාලීන ඉතිහාසයේ පටන්ම, අග්නිදිග ආසියාවෙහි බුරුමය සහ මැලේසියාවේ මෙන්ම ඉන්දුචීන අර්ධද්වීපයේ චම්පා රාජධානියේ, ඝාතන සිදු කිරීමට විශාල ලෙස හස්තයින් භාවිත කල බව වාර්තා වේ. සියම්හි, හස්තයින්, දඩුවම් නියම වුවන් පාගා මරා දැමීමට පෙර ගුවනට විසි කිරීමට පුරුදු කර ඇත. ඇලෙක්සැන්ඩර් හැමිල්ටන් සියම්හි සිට පහත සදහන් වාර්තාව දක්වයි.
කොචින්චින[නූතන දකුණු වියට්නාමය] රාජධානියෙහි 1821, බ්‍රිතාන්‍ය රාජදුතයෙකු ලෙස සේවය කල ජෝන් ක්රෝෆර්ඩ්ගේ එහි තවත් හස්තියන් ලවා ඝාතනය කිරීමේ ක්‍රමයක් තම දින පොත වාර්තා කරයි. ඔහු මිනීමරුවා උල් ඉන්නකට බැඳ, හස්තියා ඔහු උඩින් දුවා ඔහුව මරා දැමීමේ සිදුවීමක් සිහිපත් කරයි.
බටහිර අධිරාජ්‍යයන්
රෝමානු, කාර්තගීනියානු සහ මැසදෝනියානු ග්‍රීක ජාතිකයින් යුධ හස්තයන් යුධ කටයුතුවලට භාවිත කල අතර ඉතාම ප්‍රසිද්ධ හැනිබල්ගේ උදාහරණයේ ලෙස ඇතැම්විට ඝාතන සිදු කිරීමටද භාවිත කරන ලදී. ත්යජකයින්, යුද සිරකරුවන් සහ හමුදා අපරාධකරුවන් හස්තයින් මගින් පාගා මරා දමා ඇති බව ආදිකාලීන ඉතිහාසකරු වාර්තා කරයි. ක්‍රි.පූ. 323දී, මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ මරණින් පසු මැසදෝනියාවහි උපරජ වූ පර්ඩිකස්, මෙලීගර්ගේ පිළෙහි සිටි කැරලිකරුවන් බැබිලෝන් නගරයේදී හස්තයින් ලවා පාගා මරා දමන ලදී. රෝමානු ලේඛක, කවින්ටස් කර්ටියස් රෆස්, ඔහුගේ හිස්ටෝරේ අලෙක්සන්ද්රි මැග්නි හි මෙසේ සදහන් කරයි, "පර්ඩික්කස් අනුකම්පාවෙන් එම කැරලිකරුවන් ආබාධිතව ඇති බව දැක්කේය. ඔහු මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ මරණින් පසු තිබූ පළමු රැස්වීමේදී, මිලීගර්ව අනුගමනය කල 300 දෙනෙකු ප්‍රධාන මණ්ඩලයෙන් අස් කළේය. මුළු බල ඇණියම ඉදිරියේ ඔවුන්ව හස්තයින් ලවා මරණය තෙක් පාගා දමන ලදී.
එසේම, රෝමන් ලේඛක වැලේරියස් මැක්සිමස්, ක්‍රි.පූ. 167, පර්සියස් රජුට පසුව ජයගත්, සේනාධිපති ලුසියස් ඒමිලස් පෝලස් මැසදෝනිකස් ඒ සමාන වරදකට මිනිසුන් හස්තයින් මගින් පාගා මරා දැමීමට නියම කලේ කෙසේද යයි වාර්තා කරයි. මෙලෙස ශක්තිය සහ ආයුධ ස්ථාවරව පවතින නිසා, සැබවින්ම හමුදා විනයට මෙවන් දැඩි සහ අනපේක්‍ෂිත දඩුවම් අවශ්‍ය වේ. එය නිවැරදි මාර්ගයෙන් මගහැරුණු විට විපර්යාසයක් වේ.
පොදුජනයා සඳහා සරල ඝාතකයින් ලෙස හස්තයින් යොදාගැනීමේ වාර්තා කිහිපයක් තිබේ. මෙහි එක උදාහරණයක් ජෝසෆස් විසින් සහ 3 වන මැකබීස්ගේ ඩියුටරෝනික ග්‍රන්ථයහි, ඊජිප්තු යුදෙව්වන් සම්බන්දව සදහන් කර ඇත. කෙසේ වෙතත් මෙම කතාව අසත්‍ය ලෙස පෙනේ. 3 මකබිස්, ඩයනිසස් සංකේතය භාවිත කරමින් ඉගිප්තු යුදෙව්වන් යටත් කර ගැනීමට ටෝලේමි IV ෆිලෝපතෝර් ගත් උත්සහයක් විස්තර කරයි. බහුතරයක් යුදෙව්වන් විරෝධය පල කල විට, රතතුමා ඔවුන්ව එකතු කර හස්තයින් මගින් පාගා දැමීමට නියම කළේය. අවසානයේදී මෙම බහුතර ඝාතනය, සුරදුතයින්ගේ මැදිහත්වීමෙන් යයි හිතු ලෙස නිෂ්ප්‍රභා විය. මින්පසුව ටෝලේමි සහමුලින්ම වඩා අනුකම්පාසහගත ආකල්පයක් වැලදගනු ලැබිය.
ද ප්‍රින්සස්' මෑන්
කථා පුවත
සුයාං ප්‍රධාන කුමරු සිය සොහොයුරා වන මුන්ජොං රජුගේ විශ්වාසවන්ත අග්‍රාමාත්‍යවරයා වූ කිම් ජොං-සෝගේ පවුල සමග සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනීමට උත්සාහ දරයි. ඔහු සිය වැඩිමහල් දියණිය වූ සේ-ර්යුං සහ ජොං-සෝගේ පුත් කිම් ස්‍යුං-යූ අතර විවාහය සිදු කිරීමට යෝජනා කරයි. මේ පිළිබඳ අසා සිය අනාගත සැමියා පිළිබඳ සේ-ර්යුංගේ කුතුහලය වැඩි වේ. කිම් ස්‍යුං-යූ තම නෑනණ්ඩිය වන ක්‍යුංහ්යේ කුමරියගේ නව ගුරුවරයා ලෙස පත්කොට ඇති බව දැනගන්නා සේ-ර්යුං ඇය සමග ස්ථානය මාරු කරගැනීමට ‍ඉල්ලා සිටියි. එවිට ඇයට සිය අනාගත සැමියාව හොඳින් දැකබලා ගත හැකි වේ. ඔහු දැඩි ස්ත්‍රී ලෝලියකු බව අසා ඇයට ඇතිවන්නේ ප්‍රසන්න හැඟීමක් නොවේ. පසුව, ඇය අසකු පැදවීමේ සිය ආශාව ඉටු කරගන්නට උත්සාහ දරන විට, ඇගේ අශ්වයා දිවයන අතර ඇයව අසු පිටින් ප්‍රපාතයකට ඇද වැටෙන්නට යාමේ දී ස්‍යුං-යූ පැමිණ ඇයව බේරා ගනියි.
මේ අතර, සුයාං කුමරු සිහසුන අත් කරගැනීමට ආශා කරන බව වටහා ගන්නා කිම් ජොං-සෝ මෙම ‍විවාහ යෝජනාව දැඩිව ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර, ඔහු මුන්ජොං රජුට තවත් හිතවත් වේ. දක්ෂ ගුරුවරයකු වන ස්‍යුං-යූ දැක විස්මයට පත් වන මුන්ජොං රජු ඔහුව සිය බෑනා කරගැනීමට අදහස් කරයි. එවිටි ස්‍යුං-යූට කිරුළහිමි කුමරුන්ව රැකගත හැකි වනු ඇත. ඔහු ස්‍යුං-යූව වල්ලභ කුමරුන් ලෙස තෝරා ගත් බව නිවේදනය කරයි. සේ-ර්යුං යනු කුමරිය යැයි සිතා සිටින ස්‍යුං-යූ මෙම තීරණයට කැමති වන්නේ ඔහු තුළ ඇය කෙරෙහි සිතිවිල දළුළමින් තිබූ නිසායි. ඇයට සිය හුදකලා දිවියෙන් මිදීමට උපකාර කිරීමට සිතා ස්‍යුං-යූ ඇයට අසු පදවන අයුරු උගන්වයි. මේ දෙදෙනාගේ ප්‍රීතිමත් කාලයට බාධා කරමින් කිම් ජොං-සෝගෙන් පලිගනු පිණිස සුයාං කුමරු විසින් ස්‍යුං-යූ ව ඝාතනය කරනු පිණිස ඝාතකයන් එවනු බවයි. ස්‍යුං-යූට තුවාල සිදු වන අතර, ඔහුව ආරක්ෂා කිරීමට සේ-ර්යුං සිය දිවිය අනතුරේ හෙළයි. ටම් වන විට අගනුවර පරීක්ෂක අංශයේ ප්‍රධාන විනිසුරුවරයා වූ ෂින් ම්යොන් මෙතැනින් ගමන් කරන අතර, ඔහු මේ දෙදෙනාව ගලවා ගනියි. ෂින් ම්යොන් ස්‍යුං-යූගේ හොඳම මිතුරා බවට පත් වේ. දැඩි නීතිරීති සහිත වංශවත් පවුලක උපන් ජුං ජොං ද ස්‍යුං-යූගේ මිතුරකු බවට පත් වේ. මේ අතර මාලිගයෙන් පිටත ස්‍යුං-යූ සහ සේ-ර්යුං නැවත වරක් රහසේ මුණගැසෙති. සිය මිතුරා සේ-ර්යුං හට ප්‍රේම කරන බව ෂින් ම්යොන් දැන සිටිය ද, ඔහුගේ සිත ද මේ නිර්භීත රූමත් තරුණිය කෙරෙහි ඇදී ගියේ ය. සුයාං කුමරු, ෂින් ම්යොන්ගේ වංශාධිපති පියාගේ සහාය ලබාගැනීම සඳහා සේ-ර්යුංගේ විවාහය ඔහු සමග තීන්දු කරයි.
ස්‍යුං-යූ කුමරියගේ සැමියා ලෙස තේරී ඇති බව අසා සේ-ර්යුං කම්පාවට පත් වෙයි. ස්‍යුං-යූ සමග විවාහ වීමේ දේශපාලනික අවශ්‍යතාව වටහාගෙන සිටි ඇගේ නෑනණ්ඩිය වූ ක්‍යුංහ්යේ කුමරිය සේ-ර්යුංට නැවත ස්‍යුං-යූව හමුනොවන ලෙස පවසයි. කුමරිය ඔවුන් දෙදෙනා ප්‍රේමයෙන් බැඳී සිටිතැයි සතීම එයට හේතුවයි. මේ අතර ස්‍යුං-යූ සහ සේ-ර්යුං නැවත වරක් මාලිගයෙන් පිටත මුණගැසෙති. කෙසේනමුත් ඔවුන්ව සුයාංගේ ඔත්තුකරුවන්ගේ නෙත ගැටෙයි. ස්‍යූං-යූ, සේ-ර්යුංට ලිපියක් ලියන අතර, එය සැබෑ කුමරිය වෙත ලබා දෙයි. සිය අණට විරුද්ධව ඔවුන් නැවත මුණගැසී ඇති බව වටහා ගන්නා ක්‍යුංහ්යේ කුමරිය කෝපයට පත් වේ. ඊළඟ පාඩම් වාරයේ සේ-ර්යුංව කුටියක සිරකරන ඇය මේ රැවටීම හෙළි කිරීමට සේ-ර්යුං වෙනුවට සිය ස්ථානයේ පෙනී සිටියි. කෙසේනමුත්, ඇය මාලිග පාලිකාවක් කැඳවා එතැන රැඳවීමෙන් සේ-ර්යුංගේ අනන්‍යතාවය සඟවයි.
සිය දියණියගේ විවාහය දිනයේ මුන්ජොං රජු රෝගාතුරව ඇද වැටෙන අතර, ඔහුගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ක්‍රමයෙන් පිරිහෙන්නට වෙයි. ස්‍යුං-යූගේ සොයුරා රජුට සහාය වීමට සිය පියාට උදව් කිරීමට ස්‍යුං-යූව නැවත කැඳවයි. ස්‍යුං-යූ, සේ-ර්යුං හමුවීමට ඇය වෙත දිවගිය ද ඔවුන් දෙදෙනා අතර බැඳීම ඇය අත්හැර දමා ඇති සෙයක් දිස් වේ. ජුං ජොං යනු ස්‍යුං-යූගේ මිතුරා බව අසා සේ-ර්යුං සහ කුමරිය නැවත හිතවත් වන අතර, ඔවුහු නැවත මුණගැසෙති. සිය සිතිවිලි සඟවා තබා ගැනීම තවදුරටත් අපහසු බව වටහා ගන්නා ස්‍යුං-යූ අවසානයේ සේ-ර්යුංට සිය ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කරයි. නමුත් එම අවස්ථාවේම මුන්ජොං රජු මිය යයි. සුයාං සහ ඔහුගේ පාක්ෂිකයන් කිරුළහිමි කුමරුව පාලනය කරති. කෙසේනමුත් මියගිය රජු විසින් සිය පුත්‍රයාව සුයාං කුමරුගේ කුමන්ත්‍රණවලින් බේරා ගැනීමට පවරා තිබූ කිම් ජොං-සෝ ඔවුනට දැඩිව බාධා පමුණුවයි. කෝපයට පත්වන සුයාං, කිම් ‍ජොං-සෝව මරාදැමීමට අදහස් කරයි.
සේ-ර්යුං සහ ස්‍යුං-යූ නැවත ප්‍රීතියෙන් යුතුව එක් වන විට, සුයාං කුමරු කිම් ස්‍යුං-යූට විරුද්ධව කුමන්ත්‍රණයක් සැලසුම් කරයි. පමාවී මේ පිළිබඳදැනගන්නා සේ-ර්යුං මේ පිළිබඳ ඔහුට සහ ඔහුගේ පවුලේ සාමාජිකයන්ට දන්වන්නට උත්සාහ කළ ද, ඇගේ දෙමව්පියන් ඊට බාධා කරයි. ෂින් මියොන්ගේ සහාය ලබන සුයාං සිය ප්‍රතිවාදීන් මරා දමයි. මේ අතර ස්‍යුං-යූගේ පියා සහ සොහොයුරා ද වේ. ස්‍යුං-යූ මියගිය බව සිතන ෂින් මියොන් ස්‍යුං-යූව මරාදැමීමට පිටත් වන මිනිසාව වළකයි. ස්‍යුං-යූ තවමත් ජීවත් වන බව ෂින් මියොන් වටහා ගෙන ඔහුව මරා දැමීමට තැත් කළ ද, ඔහුට එය කළ නොහකි ය. ස්‍යුං-යූට ඔහුගේ දිවි ගලවා ගැනීමට අවස්ථාව සලසමින් ඔහු පලා යයි.
අවදි වී නගරය වෙත ඇවිද යන ස්‍යුං-යූ සිය පියාගේ හිස ගසා දමා ඇති බව දැනගනියි. සිය හොඳම මිතුරාගේ ද්‍රෝහී වීමෙන් කෝපයට පත් වන ඔහු සුයාංව මරා දැමීමට උත්සාහ ගනියි. නමුත් සුයාං යනු සේ-ර්යුංගේ පියා බව අසා ඔහු විස්මයට පත් වේ. ස්‍යුං-යූට මරණ දඬවම නියම වේ. නමුත් අවසන් මොහොතේ කිරුළහිමි කුමරුගේ නියමයෙන් ඔහුගේ සහ සුයාංගේ සෙසු විරුද්ධවාදීන්ගේ දිවි බේරා කංග්හ්වා දූපත වෙත පිටුවහල් කෙරෙයි. සිර මැදිරියේ දී සේ-ර්යුං, ස්‍යුං-යූව මුණගැසුණ ද, ඔහු කෝපයට පත් වේ. සිය අනන්‍යතාවය පිළිගන්නා සේ-ර්යුං තමන්ව විනාශ කිරීමටවත් ඔහුට ජීවත් වන ලෙස පවසයි.
කංග්හ්වා දූපත වෙත යාත්‍රා කිරීමේ දී සිරකරුවන් රැගත් නැව ගිලෙන්නට පටන් ගනියි. ඉන් සුයාංගේ සියලු සතුරන් මියයයි. නමුත් ජොං සොක්-ජූ නැමැති මිතුරු සිරකරුවකුගේ සහාය ලබා ස්‍යූං-යූ දිවිගලවා ගෙන නැවත පැමිණෙයි. සොක්-ජූට අයත්ව තිබූ බිං ඔග් ග්වන් නැමැති ගිසෙං නිවහනක ලැගුම් ගන්නා ඔහු සිය පලිගැනීමේ අරමුණ සැලසුම් කරයි. මේ අතර ස්‍යුං-යූගේ නැව මුහුදුබත් වූ බව අසා සේ-ර්යුං වැළපෙයි. එසේවුවද, ඇගේ දෙමව්පියන් ඇගේ විවාහය ෂින් මියොං සමග යෝජනා කරති.
සුයාංගෙන් පළිගන්නට සිතා ස්‍යුං-යූ, මංගල දිනයේ සේ-ර්යුංව පැහැර ගනියි. ඇයට දැඩිව කුරිරු වන ඔහු සිය නැව ගිල්වීමට ඇගේ පියාගේ දායකත්වය විස්තර කරයි. සිය ආදරණීය දියණිය බේරා ගන්නට සුයාං පැමිණිය ද ස්‍යුං-යූ ඔහුට ඊතලයකින් විදියි. නමුත් සිය සන්නාහය හේතුවෙන් සුයාං දිවි ගලවා ගනියි. මේ අතර ෂින් මියොන් ස්‍යුං-යූට ඊතල පහර එල්ල කරන නමුත්, එය වැදෙන්නේ සේ-ර්යුං හටයි. ඇගේ පරිත්‍යාගය දැක තැති ගන්නා ‍ස්‍යුං-යූව සොක්-ජෝ සහ ඔහුගේ මිතුරු නෝ-ග්‍යුල් විසින් ඇදගෙන ගොස් බේරාගනියි.
ඇගේ පියා විසින් සේ-ර්යුංව නැවත නිවස වෙත ගෙන යයි. තමන් ඇයව පැහැරගත් තැනැත්තාව හීය විදි නමුත් ඇය ඒ මැදට පැනීම පිළිබඳ ෂින් මියොන්ට ඇත්තේ සැකයකි. කෙසේනමුත් ස්‍යුං-යූ මුණගැසීම සහ ඇයව පැහැරගැනීමේ සිදුවීම සේ-ර්යුං තුළ ඇගේ පියා සහ ෂින් මියොන් කෙරෙහි ඇති ආකල්පය වෙනස් කිරීමට සමත් වේ. දැන් ඔවුන් බලය වෙනුවෙන් ඕනෑම දෙයක් සිදුකරන බව ඇය වටහා ගෙන තිබේ. තමන් තවමත් ජීවත් වන ජුං ජොංට පවසන ස්‍යුං-යූ සුයාංව විනාශ කිරීමට සහාය ඉල්ලයි. සුයාංව විනාශ කිරීම අසාර්ථක වන හෙයින් ඔහු සිය පවුලේ සාමාජිකයන්ගේ මරණයට දායක වූවන් ඝාතනය කරයි. සිය මියගිය සෙන්පති පියාගේ අන්වර්ථ නාමය වන මහා ව්‍යාඝ්‍රයා යන නාමයෙන් පෙනී සිටින ඔහු සිය සතුරන්ව භීතියට පත් කරවයි. සිය පියාගේ කෲරකම් වෙනුවෙන් සේ-ර්යුං සමාව ඉල්ලා සිටියි. ඇය විසින් සිය නෑනණ්ඩිය සහ ලේලියගේ ජීවිත රැකගෙන ඇති බව දැනගත් පසු ස්‍යුං-යූ තුළ ඇය කෙරෙහි ඇති කෝපය පහ වෙයි. මේ අතර සුයාං ප්‍රධාන කුමරු දන්ජොං රජුට සිහසුන අත්හැරීමට බලකරන අතර, සුයාං ජොසොන්හි සේජෝ ලෙස සිහසුනට පත් වේ. රාජකීය කුමරිය වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන සේ-ර්යුං සිය පියාට දැඩිව අකීකරු වෙයි.
සේජෝව සිසුනෙන් නෙරපා දන්ජොං රජු යළි සිහසුනෙහි ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීමට උත්සාහ දරන සිය පැරණි ගුරුතුමාට ස්‍යුං-යූ සහාය ලබා දෙයි. මේ සැලැසුම පිළිබඳ අහම්බෙන් දැනගන්නා සේ-ර්යුං වික්ෂිප්තභාවයට පත් වේ. සිය පියාව ද නැතහොත් සිය ප්‍රියයාව තෝරාගන්නේ දැයි ඇය උ‍භතෝකෝටික ප්‍රශ්නයක මැදි වෙයි. කෙසේනමුත් ස්‍යුං-යූගේ ගුරුවරයා ඇතුළු ගරුකළ යුත්තන්ගේ ශාලාවේ විද්වතුන් සයදෙනකු විසින් මෙහෙයවූ මෙම කැරැල්ල අසාර්ථක වේ. එහිදී ඔවුන්ව මරණයට පත්කෙරෙන අතර, ක්‍යුංහ්යේ කුමරිය සහ ජුං ජොං පිටුවහල් කෙරෙයි.
ස්‍යුං-යූ පලායාමට සමත් වුව ද, ෂින් මියොන් ඔහුගේ අනන්‍යාතාව හෙළි කරගනියි. ස්‍යුං-යූ තවමත් ජීවතුන් අතර බව වටහාගන්නා සේජෝ රජු, සිය දියණිය වන සේ-ර්යුං ද මේ කැරැල්ල පිළිබඳදැන සිටි බව සිතයි. මෙලෙසින් පියා සහ දියණිය අතර විරසකය උග්‍ර වේ. සේ-ර්යුං සිය කොණ්ඩය කපා සිය පියා සමග ඇති බැඳීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. මාලිගය අත්හැර ආරාමයක නවාතැන් ගන්නා ඇයව ස්‍යුං-යූ විසින් බිං ඔග් ග්වන් වෙත රැගෙන යනු ලබයි. කෙසේනමුත්, ෂින් මියොන් සහ ඔහුගේ ආරක්ෂකයින් ඇයව සොයමින් මාලිගයේ සිට පැමිණෙන විට ඇය ඔවුනට යටත් වෙයි. ඉන් උදහසට ලක් වන රජු ඇයව ෂින් මියොන්ගේ වහලියක් බවට පත් කරයි. නමුත් ස්‍යුං-යූ සහ ඔහුගේ මිතුරන් ඇයව බේරා ගනිති. මෙය පහසුවෙන් අත් නොහරින ෂින් මියොන් ඔවුන් දෙදෙනා පසුපස ක්‍යුංහ්යේ කුමරිය සහ ජුං ජොං පිටුවහල් කර ඇති භූමිය වෙත ගමන් කරයි. ජුං ජොං ඔවුන් දෙදෙනාව ආරක්ෂා කිරීම තුළින් ජුං ජොං තවත් කැරැල්ලක් සංවිධානය කරන බව වටහා ගන්නා ෂින් මියොන් ඔහුව සිරගත කොට මරණ දඬුවම ලබා දෙයි. මේ වන විට ගැබිනියකව සිටින ක්‍යුංහ්යේ කුමරිය ඉන් කම්පාවට පත් වේ.
ආර්ගො ටි
ආර්ගො ටියනු තේකැෆේස් දම්වැලක් වන අතරතුර එය මුල් වරට ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලද්දේ  2003 ජුනි මස චිකාගෝ නුවර Lincoln Park  community area හිදීය. එය වර්තමානයේදී චිකාගෝ ලූප් කමියුනිටි ඒරිය වල ප්‍රදාන කාර්යාලය වේ. එය 2010 වසරේ චිකාගෝ නුවර දක්වා විශාල කිරීමට ප්‍රථම Chicago metropolitan areaවල ස්ථාන දුසිමකටත් වැඩ තිබී ඇත. 2010 වසරේදී තවත් ස්ථාන 4 ක් විවුත කල අතර  එම වසරේදීම එය සෙන් ලුවිස් වලට සහ බොන්ස්ටන් වලට විකාශනය කරන ලදී.
ද ප්‍රින්සස්' මෑන්
කථා පුවත
මේ අතර, ජුං ජොංගේ වියෝවෙන් ශෝකවන යුවළට තවත් බාධාවන්ට මුහුණදීමට සිදු වේ. ආක්‍රමණයක් සඳහා ස්‍යුං-යූ සමග සැලසුම් කරන කැරැලි නායකයින් සේ-ර්යුංව පිළිගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන්නේ ඇය සේජෝ රජුගේ දියණිය වූ නිසායි. සැමියා සහ බිරිඳ ලෙස ගිවිසගන්නා ‍ස්‍යුං-යූ සහ සේ-ර්යුං යසටන නිමන තෙක් වෙන්ව විසීමට තීරණය කරති. කෙසේනමුත් ෂින් මියොන්, සේ-ර්යුංව ඇමක් වශයෙන් යොදා ස්‍යුං-යූව අල්ලා ගැනීමට අදහස් කරයි. නමුත් ඔහුගේ ග්‍රහණයෙන් පලා යන සේ-ර්යුං මේ පිළිබඳ සිය සැමියාව අනතුරු හඟවයි. මෙම සටනේ දී, ෂින් මියොන් මියයන අතර ස්‍යුං-යූගේ පාර්ශ්වය ජය ගනියි. තවත් ඉදිරියට යන ස්‍යුං-යූ රජුව ඝාතනය කිරීමට සැලසුම් කරන අතර, ඔහු එය සාර්ථක කර ගැනීමට බෙහෙවින් ආසන්නයේ සිටියි. නමුත් මේ වන විට ගැබ්ගෙන සිටි සේ-ර්යුං පිළිබඳ සිතා ඔහු එම අදහස අත්හැර දමයි. ස්‍යුං-යූව සිරගත තෙරෙයි. සිය දරුවාට ඔහුගේ හෝ ඇයගේ පියා කවුරුන්දැයි දැක ගැනීම පිණිස සේ-ර්යුං ඔහුව හමුවීමට යයි. ස්‍යුං-යූ මරණාසන්නව සිටින අතර, සේ-ර්යුං සිය දෛවය පිළිගනියි. කෙසේනමුත්, සේ-ර්යුංගේ මව ඔවුනට පලායාමට උඵකාර කරයි.
වසර ගණනක් ගතවන අතර, ස්‍යුං-යූ අන්ධ භාවයට පත්ව සිටියි. කෙසේනමුත් ඔවුන් දෙදෙනාට සුරතල් දියණියක වන අතර දිළිඳු වුවත්, ඔවුහු සතුටින් දිවි ගෙවති. මේ අතර ඔවුනට පසුබිමින් සිය කෝපය සංසිඳුණු වියපත් රජු සිය දියණියගේ සතුට දෙස සොරෙන් බලා සිටිනු දක්නට ලැබෙයි.
ආර්ගො ටි
2011 ඔක්තොම්බර් මස වන විට මෙහි ස්ථාන 26ක් පමණ තිබු අතර මෙය පළමු දශකයේදී තේ වෙළදපොල සමග සමානව වර්ධනය විය. මෙහි පැතිරීම ග්‍රොසරි ස්ටෝර්ස් 3000 කට වඩා වැඩි වන අතර ග්‍රොසරි ස්ටෝර්ස් වල වර්දනය සිදුවුයේ 2010- 2011 වසර වලදීය. අර්සෙන් අවැකියන් මෙහි වර්තමාන ප්‍රධාන විධායක නිළධාරී   වන්නේය. 2013 වසර අග වන විට මැදපෙරදිගරටවල් පහක පමණද ස්ථාන පිහිටුවීමට අදහස් කරගෙන සිටි.
ද ප්‍රින්සස්' මෑන්
අන්තර්ජාතික විකාශය
2012 සැප්තැම්බර් 2 දින මෙහි නළු නිළියන් වූ පාක් සි-හූ, සොං ජොං-හෝ සහ හොං සූ-හ්යුන් ටෝකියෝ අන්තර්ජාතික ෆෝරමයේ පැවැත්වුණු ප්‍රසංගයකට සහභාගී වූයේ ජපන් සැටලයිට් නාළිකාවක් වූ BNK-BS ඔස්සේ මෙම කතාමාලාව ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහායි.
ආර්ගො ටි
අර්ගොහි ප්‍රදාන වශයෙන් අලෙවි වී කරනු ලබන්නේ විවිදාකාර වූ උණු සහ සීතල තේ පදනම් කරගත් බීම වර්ගය. ඊට අමතරව විවිදාකාර වූ ජාත්‍යන්තර සැහැල්ලු කොළ තේ (සැහැල්ලු කොළ වලින් ලබාගන්න තේ ), කෝපි, පිළිස්සූ ආහාර සහ තේ උපකරණ මෙහිදී ලබා ගත හැක. මෙහිදී විවිදාකාර වූ  කළු තේ , කොළ  තේ , සුදු තේ   වර්ග සහ ස්වබාවික අව්ෂදීය තේ උණු  සහ සීතල යන දෙයාකාරයටම ලබා ගත හැක.
ද ප්‍රින්සස්' මෑන්
අන්තර්ජාතික විකාශය
පිලිපීනයේ GMA නෙට්වර්ක් නාළිකාව ඔස්සේ 2012 නොවැම්බර් 19 සිට 2013 පෙබරවාරි 7 දක්වා මෙම කතාමාලාව විකාශය කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකාවේ ටීවී දෙරණ නාළිකාව ඔස්සේ සිංහලෙන් හඬකැවූ මෙම කතාමාලාව සිහින කුමරා යන නාමය ඔස්සේ විකාශය ඇරඹූයේ 2014 මාර්තු මාසයේ ය.
2015 ජූලි 30 වින දින සිට තායිලන්තයේ චැනල් 7 නාළිකාව මගින් ජොම්නන්ග් කාබොට් හුවාජායි (จอมนางกบฏหัวใจ) යන තේමාව ඔස්සේ මෙම කතාමාලාව විකාශය කරන ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:2010 දශකය තුළ දකුණු කොරියානු රූපවාහිනී කතාමාලා
ආර්ගො ටි
ඉතිහාසය
අර්ගෝ තේ ප්‍රථම වරට අරඹ කරන ලද්දේ 2003 වසරේදීය. ප්‍රදාන වශයෙන් මෙහි ආරම්භක කොටස්කරුවන් ති දෙනෙකී. එනම් අර්සෙන් අවැකියන්,සයිමන් සයිමොනියන් සහ දනියෙල් ලින්ද්වසර් ය. අවැකියන් සහ සයිමොනියන් ඇමරිකානු ජාතිකයන් වන අතර කුඩාකාලයේ සිටම මිත්‍රයෝය. ඔවුන් කුඩා කාලයේදී හැදී වැඩි ඇත්තේ යෙරෙවැන් වල වන අතර 1990 දී ඇමරිකාවට පැමිණ ඇත. සයිමොනියන් පරීඝනක ඉංජිනේරුවෙක් වන අතර අවැකියන් ප්‍රථම වරට ඇමරිකාවට පැමිණ ඇත්තේ ෆුල්බ්රයිට් ශිෂ්‍යත්වය ලාබියකු ලෙසටය. ලින්ද්වසර් ප්‍රංශ ජාතිකයකු වන අතර ඔහු ඇමරිකාවට 1997 දී පැමිණ ඇත. ඔහු කළමනාකරණ උපදේශකවරයෙකි.
ප්‍රථම වරට අර්ගෝ ටි වෙනුවෙන් චිකාගෝ නුවර අරඹ කරන ලද කැෆේ එක වර්ග ආදී 900 ක් වන අතර ගෘහස්ත අසන 24 ක් සහ එළිමහන් අසන 20 ක් ඇතුලත් විය. එය පිහිට තිබුනේ චිකාගෝ නුවර ශෙෆීල්ද ඇවනියු වලය. අහබු ලෙස 2003 වසරෙදී  ඇරබුනු මෙම ටි කැෆේ එක ලන්කොඉන් පාර්ක් වල ආරම්භ  කල  කල මුල්ම ටි කැෆේ එක විය. මෙයට අර්ගෝ යන නම ලබා දෙන ලද්දේ ග්රීක ක්‍රමවේදයට අනුව ජේසන් සහ අර්ගොනට්ස් කතාවට අනුවය. මෙය අරම්ඹ කිරිඉමට මුදල් යොදවන ලද්දේ අරම්බකයන් විසින්මය. ඒ සදහා කිසිදු බාහිර හවුල්කරුවකු  හවුල්  කර නොගැනුණි. ඔවුන්ගේ ණය කාඩ්පත් ඒ සදහා යොදාගැනුනි. ඔවුන් අර්ගෝහි ඇතුලත අලංකරණ කටයුතු සදහා වස්තු විදදයාන්න මාර්ක් ඒකුඑලර් ගේ සහය ලබාගත්හ.
නිෂ්පාදන
තේ යනු වතුර වලට පසු ලෝකයේ ඇති විශාල පානයයි. මේ කාලයේදී ඇමරිකාවට තේ ලැබීමට තිබු මාර්ග ඉතා අඩු වූ අතර ඔවුන් සමීපව සිටියේ තේ බෑග්ස් වලට පමණි. මේ කාලය වන විට බොහෝ තේ වේලේදුන් තේ සපයනු ලැබුවේ නිවසේදී පැසවාගන්නා තේ තොග සහ සම්ප්‍රදායික  සේවාවන් පමණි. නමුත් අර්ගෝ ටි ඒ වෙනුවට කඩදාසි කෝප්ප වල දෙන විශේෂ තේ සදහා අවදානය යොමු කළහ. මේ අතරතුරදී ඉන්දියාව, වියට්නාමය ,චීනය වැනි තේ ජාතික පානය කරගත් රටවල් වලින් පම්මිනි විදේශිකයෝඩ මෙහි ඔවුන්ගේ සම්ප්‍රදායන් ව්‍යාප්ත කරන ලදී. කෝපි වෙනුවට ඔෘෂධීය ගුණයෙන් යුතු තේ සැපයීමට අර්ගෝ උත්සාහ කරන ලදී.
අර්ගෝ අරඹ කරන ලද්දේ ලොව පුරා ඇති කළු තේ ,කොළ තේ ඇතුළුව විවිද වර්ගයේ තේ 35 ක පමණ කරන ප්‍රමා නයකිනි. මෙහි සම්ප්‍රදික ආසියාතික තේ මෙන්ම විවිද විදේශීය තේද අන්තර්ගතය. අර්ගොහි සමහර තේ වර්ග සාමයික වේ. ටිප් පුස්සිනෝ යනු මෙහි ඇති ප්‍රදාන පෙලේ පානයකි. මෙය සාදාගනු ලබන්නේ උණු  කරන ලද කිරි සමග කළු තේ මිශ්‍ර කිරීමෙනි. මෙය අර්ගොහි සුවිශේෂීම හදුනාගැනීමේ ලක්ෂණයකි. මුල් වසර වලදී ඉලි වෙළද නාමය යටතේ කොපි විකිණීම කරන ලදී. මෙම කොම්පැනිය ලොව පුර ඇති මුලාශ්‍ර වලින් තේ ආනයනය කරනු ලබයි. මෙම කොම්පැනිය විසින් සැහැල්ලු තේ අවුන්ස 1සහ 4 මලු වෙලදාම් කිරීමට පියවර ගන්නා ලදී. 2010 වසර වන විට මෙම කොම්පැනිය විසින් ග්‍රොසරි ස්ටෝර් වෙළදාම ආරම්බ කරන ලදී. මේ අතරම තේ බෝතල් කිරීමේ පහසුකම සහිතව විශේෂ තේ බෝතල් කිරීමද ආරම්බ කරන ලදී.
සමාජයිය පරිශ්‍රමය.
සමාජයේ තේ වලින් ලැබෙන ගුණාත්මකතාවයේ හොද ප්‍රතිපල පිළිබදවයෝජනා මෙන්ම ප්‍රතියෝජනා තිබුනද අර්ගෝ ටි විසින් තේ වලින් ලැබෙන හොද ප්‍රතිපල පිළිබදව පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු කර ඇත. නිසියාකාරව පිළියෙළ කරගත් විවිදාකාර වූ  තේ මගින්  පිලිකා, රුදිර පීඩනය , කොලෙස්ටරෝල්  වලකීම සදහා වන ප්‍රතිජිඉවක නිපදවනු ලබයි. මිට අමතරව කළු තේ මගින් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්දතියේ විශබීජ පලවා හරින සුදුරුදිරානු එක්රැස් කරනා බව අද්ධයන වලින් තහවුරු කර ඇත. මේ අතර තේ මගින් දුර්ගන්ධ ශ්වශය දුරු කරනා බව අද්ධයන වලින් තහවුරු කරගෙන ඇත.
ප්‍රතිඔක්සිකාරක පිළිබදව ඉහල එකගතාවක් ඇති සුදු තේ විශාල ප්‍රමාණයක් අර්ගෝ ටි විසින් පිලිකා  පිළිබදව විශාල වශයෙන් පරීක්ශණ  වල නිරතව සිටින යුනිවසිටි ඔෆ් චිකාගෝ හොස්පිටල්ස් වලට පරිත්තයග කර ඇත. මේ සම්මාදම වෙනුවෙන් අර්ගෝ ටි වලට හොස්පිටල් ලොබිය තුල කැෆේයක් අරඹ කිරිඉමට ආරාධනා ලැබුණි. මේ අතරම මෙම කොම්පැණිය තේ වල ඇති වැදගත්කම පිළිබදව පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට විශ්වවිද්දයලවලට උනන්දුව ඇති කිරිඉම සදහා සම්මන්ත්‍රණ පවත්වනු ලබයි.
මේ අතරම අර්ගෝ ටි විසින් පරිසර හිතකාමී වෙළද රටාවක් අනුගමනය කිරිඉම සදහා අවශ්‍ය උපදෙස් ලබා දෙන අතරම ඒ සදහා අවශ්‍ය පරීක්ශංඅ සදහා අවශ්‍ය ආධාරද ලබා දෙනු ලබයි. අර්ගෝ ටි විසින්ද පරිසර හිතකාමී වෙළද රටාවක් අනුගමනය කරනු ලබයි. ඔවුන් මේ සදහා නැවත බවිත කල හැකි උපකරණ වන පිගන් මැටි කෝප්ප, පිගන් , සේදිය හැකි රිදී උපකරණ බවිත කරනු ලබයි. අර්ගෝ ටි විසින් නැවත බවිත කල හැකි විදුරැ වෙලදාම් කරනු ලබයි.
ඒකාබද්ධ තොරතුරු
මෙම කොම්පනිය මුල්වරට අරම්බ කරන ලද්දෙ ලින්කොඉන් පාර්ක් වල වුවද මෙහි කර්යාලයීය ලිපිනය වන්නෙ (16 West Randolph Street Chicago, IL 60601) ය. මෙහි බොහො සේවකයන් අර්ධ කාලයක් වැඩ කලද සතියකට පැය 20 ට වැඩියෙන් වැඩ කරන සේවකයන් හට වයිද්දය පහසුකම් සපයනු ලබයි. 2007 සැප්තැම්බර් මස වන විට මෙහි සේවකයන් දෙනෙකු සේවය කල අතර ඉන් වසරකට පසු මෙහි සේවකයන් 200 දක්වා වර්දනය විය.
ෆෝලන් (එවැනසෙන්ස් ඇල්බමය)
ෆෝලන් යනු ඇමෙරිකානු රොක් සංගීත කණ්ඩායමක් වන එවැනසෙන්ස් විසින් නිපදවනු ලැබූ මුල්ම ස්ටූඩියෝ ඇල්බමය යි. 2003 මැදින්මස 4දා Wind-up Records තුලින් එය නිකුත්වුණි. මෙම ඇල්බමය හොලිවුඩ් හි Conway Recording Studios ඇතුලු සිටූඩියෝ රාශියකදී පටිගත කරන ලදී. මෙය කණ්ඩායමේ වැඩිම ආර්ථික සාර්ථකත්වයකට පැමිණි අල්බමය වන්නේ, එහි පිටපත් මිලියන 7ක් ඇමෙරිකාව තුල පමණක් ද, මිලියන 17ක් ලොව පුරා ද විකිණිනු බැවිනි. අන්තර්ජාතිකව, රටවල් 10කට වැඩි සංඛ්‍යාවක ගීත දර්ශකවල ඉහලටම පැමිණීමටද එයට හැකිවිය. ඇමෙරිකාවේ RIAA ප්ලැටිනම් සහතිකය හත් වතාවක් ද, ලොව වටා නානාවිධ සහතික රාශියක් ද මෙම ඇල්බමයට හිමිවුණි.
එහි නිකුත්වීමත් සමග, "ෆෝලන්" වෙත ගීත විචාරකයන් වෙතින් මිශ්‍ර මෙන්ම ධනාත්මක ප්‍රතිචාර ලැබුණි. එහි තනි ගී 4ක්: "Bring Me to Life", "My Immortal", "Going Under", හා "Everybody's Fool" ඇතුලත් විය. "Bring Me to Life" සහ "My Immortal", ඕස්ට්‍රේලියාව, එක්සත් රාජධානිය, හා එක්සත් ජනපදය ඇතුලු රටවල් 10ක ගීත දර්ශකවල මුදුන් පැමිණියේය. ඇල්බමය නිසා එවැනසෙන්ස් කණ්ඩායම 46වැනි ග්‍රැමී සම්මාන උළෙලේ "වසරේ ඇල්බමය", "හොඳම රොක් ඇල්බමය" සහ "හොඳම රොක් ගීය" යන සම්මානවලට නිර්දේශ වුනු අතර "හොඳම නැගීඑන කලාකරුවා" සහ "හොඳම හාඩ් රොක් ප්‍රදර්ශනය" යන සම්මාන දිනාගත්තේ ය.
පසුබිම සහ පටිගතකිරීම
ඒමි ලී හා බෙන් මූඩි විසින් 1995දී එවැනසෙන්ස් ආර්ම්භකළ පසු, ඔවුන් විසින් විස්තෘත පටි (වි.ප.) 3ක් සහ එක් ආදර්ශ සංයුක්ත තැටියක් නිකුත්කළ අතර, 2001 දුරුතුමස ඔවුන් ඔවුන්ගේ පළමු ලේබලය වන "Wind-up Records" සමග අත්සන් තබන ලදී. ඇල්බමයේ ගීත රචනය සඳහාම අවුරුදු අටක් ගතවී ඇත. MTV සමග තැබූ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී, බෙන් මූඩි විසින් තමා ලී සමග එක්ව ගීත ලිවීම නොකළ බවද, "අවුරුදු අට ඇතුලත සම්හරවිට දෙතුන්පාරක් විතරයි අපි එක කාමරේ වාඩිවෙලා ලියුවේ" යැයි ද හෙළිකළේය.
ගීත හා පදවැල්
ඒමි ලීට අනුව, "Going Under" ගීතයට පාදක වී ඇත්තේ පූර්වකාලීන කායිකව හා මානසිකව අසහනකාරී සම්බන්ධයකි. ඈ මේ පිලිබඳ වැඩිදුරටත් පැවසූයේ, "මෙය හරියට ඔබ ඔබේ ලණුවේ අග කෙළවරට ළඟාවී, ඔබේ ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා ගොස් ඇති වෙලාවක, ඔබට තවදුරටත් මෙය දරාගැනීමට බැරි බව දැනෙන්නාක් වගේ. මේක නියමයි. හරිම බලසම්පන්න ගීතයක්." එය ඇල්බමයට ලියූ අවසන් ගීතය වන අතර පළමු තනි ගීතය ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට යෙදී තිබුණු නමුත්, "Bring Me to Life" එහි ප්‍රධාන තනි ගීය බවට පත්කෙරුණු නිසා එය දෙවැනි ගීතය ලෙස යෙදිණ. "Bring Me to Life" ලියැවුණේ ලී, බෙන් මූඩි, සහ ඩේවිඩ් හොජ්ස් විසින් වන අතර, එයට පාදක වූයේ ලී ගේ මිතුරියක විසින් අවන්හලකදී ඇය ඇගේ පවත්නා ප්‍රේම සම්බන්ධය පිළිබඳ සතුටට පත්වේදැයි ඇසීමය. තමා සැබැවින්ම සතුටින් නොසිටින බව ලී හට වැටැහී ඇත්තේ එවිට වන අතර, තමා හදිසියේම "ඇහැරුණු" සේ දැනුණු නිසා ම "wake me up inside" යන පදපෙල ගීයට යොදා ඇත. එම ගීය තම 2007 සිට සැමියා සහ දීර්ඝකාලීන මිතුරා වන ජොශ් හාට්ස්ල' වෙත වන බව ද ලී තවදුරටත් පැවසුවා ය.
"Everybody's Fool" ලී,මූඩි හා හොජ්ස් විසින් ලියැවී ඇති අතර, ඉන් කියැවෙනුයේ සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රෝඪාකාරී ප්‍රතිරූප මවාගත් ජනප්‍රිය පුද්ගලයින් පිළිබඳව ය. VH1 නාලිකාව සමග කළ සාකච්ඡාවකදී, ලී කියාසිටියේ, "මගේ නැගණිය මේ වගේ, කාටවත් බනිනවා නොවෙයි, ඒත්, ප්‍රෝඪාකාරී, වංචනික ප්‍රතිමූර්තිවලට අහුවෙලා හිටියේ. ඇය ඔවුන් වගේ අඳින්න-පළඳින්නත් පටන්ගත්තේ අවුරුදු 8 දි විතර. ඉතින් මම ඇයට මේ ගැන පහදලා ගීතයක් ලිවුවා." යන්නයි. "My Immortal" පියානෝ රොක් බැලඩ් ගීයක් වන අතර, ලී විසින් කොටස් යොදා ප්‍රතිනිමවන්නට පෙරම මූඩි විසින් ඔහුගේ කෙටි කතාවකට ලියන ලද්දකි. මූඩි කියාසිටියේ එය ඔහුගේ සීයා වන බිල් හොල්කොම්බ් වෙත පිදෙන වගයි. "Haunted" ද ඔහුගේම තවත් කෙටි කතාවකට ලියන ලද්දක් වන අතර, අනතුරුව එම කතාව කණ්ඩායමේ එව්පුවරුවට ද එක්කරන ලදී. "Tourniquet" ක්‍රිස්තියානි මෙට්ල් කණ්ඩායමක් වන "Soul Embraced" වෙත පළමුව ලියන ලද්දක් සේ සැලකෙන්නේ මෙම කණ්ඩායමේ පූර්ව සාමාජිකයෙකු වන "රොකී ග්‍රේ" එවැනසෙන්ස් කණ්ඩාමට බැඳීම නිසා ය.
සේවක මඬුල්ල
"Allmusic" වෙතිනි,
ද එක්ස්-ෆයිල්ස් (වාරය 4)
ඇමරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වන ද එක්ස්-ෆයිල්ස්හි සිව්වන කථාවාරය ෆොක්ස් ජාලය ඔස්සේ එක්සත් ජනපදය තුළ 1996 ඔක්තෝබර් 4, 1996, දින සිට විකාශය විය. කථාංග 24කින් සමන්විත මෙය 1997 මැයි 18 දින අවසන් විය. කථාවාරයේ රූගත කිරීම් සහ විකාශයෙන් පසුව, ද එක්ස්-ෆයිල්ස් වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදන කටයුතු ඇරඹුණු අතර 1998 වැඩසටහනේ පස්වන කථාවාරයෙන් පසුව එය තිරගත විය.
ඒක සෛලික ජීවින්
ඒක සෛලික ජීවින් යනු එක් සෛලයකින් පමනක් සමන්විත වන ජීවින්ය. ඔවුන් බහුසෛලික ජීවින්ගෙන් බහු සෛලික ජීවින්ගෙන් වෙනස් වන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම සෛල සංඛයාවෙනි. මෙම ඛාණ්ඩයට අයත් ජීවින් අතර බැක්ටීරියා, ඇල්ගී, ඒක සෛලික සතුන් ආදිය අඩංගු වේ.
මෙම ඛාණ්ඩයට අයත් ජීවින් ප්‍රධාන කොටස් දෙකකට ඇතුලත් කල හැකිය. එනම්; ප්‍රෝ කැරියොටවන් හා ඉයු කැරියොටවන් ලෙසය.
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාව
මෞර්ය අධිරාජ්‍යය
මෞර්ය අධිරාජ්‍යය යනු පුරාතන ඉන්දියාවේ යකඩ යුගයේ පැවැති, භූගෝලීය වශයෙන් අතිමහත් ප්‍රදේශයක පැතිර පැවැති ඓතිහාසික බලවතෙක් වූ අතර එය මෞර්ය රාජ වංශය විසින් ක්‍රිපූ 321 සිට 185 දක්වා පාලන කෙරිණි.
මගධ රාජ්‍යයය (වර්තමාන බිහාර් හා බෙන්ගාල ප්‍රදේශ ), ඉන්දු ගංඟා නිම්නයෙන් පටන්ගෙන උප මහද්වීපයේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශය පැවතිනි. එහි අග නුවර වූයේ පාඨලී පුත්‍ර (වර්තමානයේ පැට්නා ) නගරයයි. මෙම අධිරජ්‍යයයේ ආරම්භකයා වන්නේ චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය වංශිකයායි.ඔහු නන්ද රාජ වංශය පරාජය කර මධ්‍යම හා දකුණු ඉන්දියාව හරහා ඔහුගේ බලය බටහිර දෙසට පතුරුවාගනු ලැබීය.ඔහු මෙහිදී දේශීය බලතල කඩා බිඳ දැමීය. ක්‍රි.පූ. 316 වන විට වයඹ දිග ඉන්දියාවේ සම්පූර්ණයෙන්ම මෙම අධිරාජ්‍යයයට අයත් විය.එය මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් ගෙන් පසුව ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය යටත් කර ගැනීම වේ. මෞර්ය අධිරාජ්‍යය උතුරින් ස්වාභාවික දේශ සීමාවක් වන හිමාලය දක්වාද, නැගෙනහිරින් ඇසෑමය දක්වාද පැතිරී පැවතිනි.බටහිරින් වර්ථමාන පාකිස්ථානයද, ඇෆ්ගනිස්ථානයේ වැදගත් ප්‍රදේශ වන හේරාට් සහ කන්දහාර් පළාත්ද ,ඉරානයට අයත් සිස්තාන් සහ බලුකිස්ථාන් යන පළාත්ද වීය.බින්දුසාර අධිරාජ්‍යයා විසින් තම අධිරාජ්‍යය මධ්‍යම සහ දකුණු දිග ඉන්දීය ප්‍රදේශ කරාද පැතිරවීය.නමුත් ගවේෂණය නොකරන ලද කුඩා ගෝත්‍රික ප්‍රදේශ සහ කැලෑ බද ප්‍රදේශයක් වන කාලිංගය මීට අයත් නොවීය. මෞර්ය අධිරාජ්‍යය ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ පැවති විශාලම අධිරාජ්‍යය ලෙස සැළකේ.මෞර්ය රාජ වංශයේ විනාශ වීම ආරම්භ වූයේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ අවෑමෙන් වසර 50 ක් පමන ඉක්මවූ පසුවයි.ඉන්පසු මගධයේ බලයට පත් වන්නේ සුන්ග රාජ වංශයයි. චන්ද්‍ර ගුප්ත කාලයේ ,මෞර්ය අධිරාජ්‍යය ඉන්දියාවෙන් එතෙර මැසිඩෝනියානු නීතිය යටතේ පවතින ප්‍රදේශ ද අයත් කර ගන්නා ලදී. චන්ද්‍ර ගුප්තගේ ආක්‍රමණයෙන් ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ හමුදා ජනරාල්වරයකු වන සෙලියුකස් ප්‍රමුඛ හමුදාව විනාශ විය. චන්ද්‍ර ගුප්ත කාලයේ දේශිය සහ විදේශීය වෙළඳාම ,කෘෂි කර්මය සහ ආර්ථික කටයුතු යන තුන් අංශයන්ගෙන්ම සංවර්ධනයට පත් විය.කාලිංඝ යුද්ධයෙන් පසු ලද අත්දැකීම් හේතුවෙන් අශෝක අධිරාජ්‍යයා යටතේ අඩ සියවසක කාලයක් පමණ සාමකාමී සහ ආරක්ෂිතව පැවතුනි.ඉන්දියාවේ පැවති සෞභාග්‍යමත් හා ස්ථාවර අධිරාජ්‍යය සතුව පැවති ශක්තිමත් ආර්ථික සහ යුධමය ශක්තිය හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ දේශපාලන මත හා වෙළඳාම බටහිර හා මධ්‍යම ආසියාව ද ,යුරෝපය දක්වාද පැතුරුනි.
මගධය යටත් කර ගැනුම
චානක්‍ය බමුණා විසින් චන්ද්‍රගුප්තව හා ඔහුගේ හමුදාව දිරිමත් කරනු ලැබුවේය. ඒ මගධයේ සිහසුන ලබාගැනීමටය. ඔහුගේ බුද්ධි ජාලය අනුව කටයුතු මෙහෙයවීමෙන් චන්ද්‍රගුප්ත, මගධයේ හා අනෙක් ප්‍රදේශවල බොහෝ තරුණයන් එක් රැස් කිරීමට සමත් විය. එම බොහෝ දෙනා සිත්තැවුලෙන් පසුවුයේ පාලක ධනා රජුගේ නීති නිසාවෙනි. මෙම මිනිසුන් සැදුම් ලද්දේ ‍තක්ෂිලා නුවර චානක්‍යගේ සිසුපිරිස කාකයේ පෝරස් රජුගේ නියෝජිතයන්, ඔහු‍ගේ පුත් මලේකෙටු හා කුඩා රාජ්‍ය වල නීති සම්පාදකයාගෙනි. පාඨලිපුර ආක්‍රමණයට සුදානම් වෙමින් මෞර්යයා රහසේම සැලසුම් සකස් කළේය. බල ඇණියට නියෝග ලැබීමත් සමඟ මගධ හමුදා නගරයෙන් එළියට ඇඳ දමා ඔවුන් මෞරයාගේ හමුදා බල ඇණි දෙකකට මැදි කිරීම එම සැලසුම විය. මේ සියල්ල අතර මෞරයාගේ ජෙනරාල් නන්දාගේ ජෙනරාල් ට අල්ලස් දුන්නේය. ඔහු රාජධානියේ සිවිල් යුද්ධයක් ඇති කළේය. ඒ අතර සිහසුන හිමිකරුවාට දීමට අවශ්‍ය සැලසුම් සකස් විණි.
චානක්‍යට අවස්ථානුකූලව ජයග්‍රහණය ලබා ගැනීමට හැකිවිය. මුලිකව නන්දා ඉල්ලා අස් වුයේ චන්ද්‍රගුප්තට බලය පවරමිනි. ඉල්ලා අස්වූ නන්දා ඉන්පසුව දක්නට නොලැබිණි. රක්ෂසා චානක්‍යයේ හේතු පිළිගත්තේය. රක්ෂසා චන්ද්‍රගුප්තයේ ප්‍රධාන සංස්කාරකයා ලෙසත්, චානක්‍ය උසස් නිලයකට පත් කිරීමත් චන්ද්‍රගුප්ත බලයට පත් වහාම සිදු විය.
==චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය
ය== <P>
බින්දුසාර
මහා චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය රජුගේ පසු දෙවන මෞර්ය අධිරාජ්‍යා වුයේ බින්දුසාරයි.සිය පියාට මගධ රාජ්‍යයේ බලය ලබා ගැනීමට උපකාර කළ ආචාර්ය චානක්ය ය ඔහුට ද උපදෙස්දෙමින් සියල්ලන්ගේම ගෞරවාදරයට පත් වී සිටියේය. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාලය තුළ අධිරාජ්‍යය දකුණු දිගින් පුළුල් විය. ඔහුගේ පුතුන් දෙදෙනා වූ සුසිම සහ අශෝක, තක්ෂිලා සහ උජෙයින් හි යාපා ‍පදවි දැරූහ. ග්‍රීක්වරු ඔහුව අමිට්‍රොකේටිස් මෝ අලි‍ට්‍රොකේඩිස් ලෙස හැඳින්වුහ. ඒවා සංස්කෘත භාෂාවේ එන අම්ත්‍රඝාත (සතුරන්ගේ මාරයා) යන්නේ ග්‍රීක පරිවර්තනයන් ය. කෙසේ නමුත් ආචාර්ය චානකය ගෙ මරණය මොහුගේ කාලයේ සිදු විය. ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලනයේ අවසන් කාලය වන විට අභ්‍යන්තර සතුරන්ගේ කටයුතු නිසා ඔහුට බොහෝ වශයෙන් සිත් තැවුල් ඇති විය.
පරිපාලනය
පාටලීපුත්‍ර රාජධානිය මුල්කර ගත් මෞර්ය අධිරාජ්‍යය එකල පලාත් 4 කට බෙදී පැවතිණි. පුරාවෘත්තවල සඳහන් වන පරිදි එම පළාත් 4 උදේනි, ස්වර්ණගිරි, කෝසල හා තක්ෂිලා යන අගනුවරවල් කේන්ද්‍රකරගෙන පාලනය විණි.
කෞටිල්‍ය පඩිවරයා විසින් රචිත "අර්ථශාස්ත්‍රයෙහි” සඳහන් වන පරිදි මෙකල මෞර්ය අධිරාජ්‍යයාගේ පාලනය ඒකාධිපතිවාදී ස්වරූපයක් පෙන්නුම් කළේය.
මෞර්ය අධිරාජ්‍යයා සතුව පැවති බලසම්පන්න හමුදාව එහි පුළුල් ව්‍යාප්තිය සඳහා මහත් රුකුලක් වුණි. මෙගස්තිනිස් නම් ග්‍රීක ජාතික දේශාටකයාගේ වාර්තාවන්ට අනුව මෙම හමුදාව 600,000 පමණ වූ භට පිරිසකගෙන්ද, 30 000 පමණ වූ යුධ අශ්වයින්ගෙන් ද, 9000 පමණ වූ යුධ ඇතුන්ගෙන් ද සමන්විත වූ අතර මුළු අධිරාජ්‍යයම ආවරණය වන පරිදි පැවති පුළුල් ඔත්තු සේවා ජාලයක්ද එකල ක්‍රියාත්මක විය.
මෙතරම් ශක්තිමත් ආරක්ෂක හමුදාවක් සතුවු අශෝක අධිරාජ්‍යයා තම අධිරාජ්‍යය විහිදී තිබුණු බටහිර හා දකුණු ආසියාවේ සාමය, ආරක්ෂාව හා ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් කැපවී කටයුතු කර ඇති බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි.
ආර්ථිකය
මෞර්ය අධිරාජ්‍ය සමයේ පළමු වරට දකුණු ආසියාවේ දේශපාලන පක්ෂ සහ ආරක්ෂක හමුදා විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද ගණුදෙනු හා වෙළෙදාම් ක්‍රමයකට  සහ ආර්ථික සැලැස්මකට අවස්ථාව ලබාදුණි. මෙම සංකල්පය නිසා සිය ගණනක් රාජධානි,කුඩා භට කාණ්ඩ විශාල ප්‍රමාණයකට,ශක්ති සම්පන්න ග්‍රාම සමුහයක නායකයන්ට,මාරාත්මක යුධ හමුදා වලට සාමුහික අවසරයක් ලැබී තිබේ. ප්‍රාදේශීය රජවරු විසින් අය බදු හා ධාන්‍ය එකතු කිරීම නිසා ගොවීන් පීඩාවට පත් වී තිබුණු ක්‍රමය වෙනුවට, අර්ථ ශ්‍රාස්ත්‍රය මූලික කරගත්, ඍජු නමුත් ජනතාවට පහසු ජාතික බදු ක්‍රමයක් ඇති කරවීය. චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය රජ විසින් ඉන්දියාව තුළ තනි මුදල් ඒකකයක් ඇති කිරීම සහ ග්‍රාමීය නායකයින්,ප්‍රභූන්, ගොවීන් හා ව්‍යාපාරිකයින් අතර පුළුල් සම්බන්ධතාවක් ගොඩ නඟන ලදී. මෞර්යයන් විසින් ප්‍රාදේශිකව බලය පතුරුවාගෙන සිටි මංකොල්ල කණ්ඩායම්,පෞද්ගලික හමුදා සහ බල සම්පන්න ප්‍රාදේශීය නායකයින් පරාජයට පත් කරනු ලැබීය.මෞර්යයන් අය බදුවලින් ලැබුණු ආදායම පොදු කටයුතු සහ නිෂ්පාදන වැඩි කිරීමට අදාළ ජල මාර්ග ඉදි කිරීම පිණිස යෙදවීය. ඉන්දු-ග්‍රීක සහයෝගීතා සංග්‍රහය යටතේ සහ අශෝක අධිරාජ්‍ය සමයේ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ සහයෝගීතාව වර්ධනය විය.පාකිස්ථානයේ හා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ වර්තමාන දේශ සීමාව වන "කයිබර් පාස්" අවට රටවල් සමග ආර්ථික සම්බන්ධතා වලට ඉතා වැදගත් තොටුපලක් විය. ග්‍රීක රාජධානි සහ බටහිර ආසියාවේ හෙලනික රාජ්‍යයන් ඉන්දියාවේ ඉතා වැදගත් කොටස්කරුවන් විය.මැලේ අර්ධද්වීපය හරහා නිරිතදිග ආසියාවටද වෙළෙඳාම ව්‍යාප්ත විය.ඉන්දියාවේ අපනයන ද්‍රව්‍ය අතර සේද ,රෙදිපිළි ,කුළු බඩු සහ විදේශීය ආහාර අඩංගු විය.යුරෝපය හා බටහිර ආසියාවට විද්‍යා දැනුම සහ තාක්ෂණය බෙදා හැරීම නිසා අධිරාජ්‍යය තව තවත් පොහොසත් විය. අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් දහස් ගණන් මාර්ග, ජල මාර්ග, ඇළ මාර්ග,විවේකගාර සහ තවත් පොදු කටයුතු විශාල ප්‍රමාණයක් කරවන ලදී.මෙසේ  පහසුකම් ඇති කිරීම නිසා අධිරාජ්‍යයේ නිෂ්පාදන සහ ආර්ථික අංශ වැඩි දියුණු විය.
හින්දු ආගම
තමා බුදු දහම වැළඳ ගත්තද අශෝක අධිරාජ්‍යයා තම රාජ්‍යය සභාවට හින්දු පූජකයන්ද සහභාගී කර ගත්තේය. ඔහු ආගමික නිදහස සහ ඉවසීම තම පාලනය තුළ පවත්වා ගැනීම නිසා බුදුදහම පුළුල් පෙදෙසක පැතිරිණි. ඉන්දීය සමාජය අවිහිංසා දර්ශනය වැළඳගත් අතර රාජ්‍යයේ දූෂණ හා අක්‍රමිකතා විශාල ලෙස අඩුවිය.බුදු දහමින් කුල ක්‍රමය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමත් සමඟ හින්දු දහමට, ජෛන හා බෞද්ධ ඉගැන්වීම් උරා ගැනීමක් සිදුවිය.ඒ අයුරින් අශෝක රාජ්‍ය සමයේ සාමය,සෞභාගය සපිරි යුගයක් උදාවිණි. මෙනිසා සමාජ නිදහස ක්‍රමයෙන් වැඩිදියුණු විය.
බුද්ධාගම
නමුත් කාලිංග යුද්ධයෙන් පසු අශෝක අධිරාජ්‍යයා බුදුදහම වැළඳ ගැනීමත් සමඟ ඔහු කුරිරු රාජ්‍යය පාලන ක්‍රම හා ආර්ථික ක්‍රමවේද බැහැර කරන ලදී. අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් තම පුත්‍රයා සහ දියණිය යටතේ ධර්මදූත පිරිස් ශ්‍රී ලංකාවට එවන ලදී. ලංකාවේ රාජ්‍යත්වය හෙබවූ දේවානම්පියතිස්ස රජු විසින් බුදුදහම කෙරෙහි පැහැදී බුදුදහම වැළඳගත් අතර එයට රාජ්‍යය අනුග්‍රහයද ලබාදෙන ලදී. අශෝක රජු මෙවැනි ධර්මදූත පිරිස් බටහිර ආසියාව, ග්‍රීසිය සහ ගිණිකොණ ආසියාවටද යවන ලද අතර දඹදිව පුරා බෞද්ධ පන්සල් පිරිවෙන් පිහිටවමින් බුදුදහම අධිරාජ්‍යය පුරා පැතිරවීය.ඔහු ඉන්දියාව පුරා ස්ථුප 84000 ක් පමණ ඉදිකළ බවට විශ්වාස කෙරේ. එමෙන්ම ඔහු විසින් ඇෆ්ගනිස්ථානයේද බෞද්ධ ජනගහණය වැඩිකරන්නට කටයුතු කරන ලදී. අශෝක රජු බුදුදහම පැතිරවීම සහ ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා තෙවැනි බෞද්ධ ධර්ම සංගායනාව තම අගනුවර දී පැවැත්වූ බවද කියවේ.
ජෛනාගම
ඉතා උසස් මට්ටමින් ආගමික පරිවර්තනයක් දියත් කළ පළමු ඉන්දීය අධිරාජ්‍යයා චන්ද්‍රගුප්ත මෞර්ය විය.එකල රාජ සභාවේ සිටි හින්දු පූජකයන් විසින් පිළිකුල් කළ ආගමික ඉගැන්වීමක් ජෛන ආගම චන්ද්‍ර ගුප්ත අධිරාජ්‍යයා විසින් වැළඳ ගැනීමත් සමඟ මෙය සිදුවිය. වියපත් වීමත් සමඟ චන්ද්‍රගුප්ත රජු තම රජකම සහ රාජ්‍යය පවරා දී ජෛන පූජකයන් සමඟ එක් විය.පසු කලෙක ඔහු ආචාර්ය හද්‍රබාහුගේ ශිෂ්‍යයෙකු බවට පත්විය. ඔහු තම අවසන් දින කිහිපයකදී ආත්මය පාරිශුද්ධ කරන්නා වු ජෛන පිළිවෙතක් අනුගමනය කරමින් කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ බේලගොල ආශ්‍රමයේ විසු බවට තොරතුරු සඳහන් වෙයි. කෙසේ වෙතත් චන්ද්‍රගුප්ත විටක ආචාර්ය බද්‍රබාහු පිළිපදින කෙනෙක් විය.ඒ අනුව අවසාන කාලයේ දී ඔහු විසින් ජෛන ආගමේ සන්තාර නැමැති දේ පිළිපදින ලදි. එනම් වේගයෙන් මරණය කරා එළඹීමයි.කෙසේ වුවත්  ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වන බින්දුසාර අධිරාජ්‍යයා ආජිවක කෙනෙක් විය.එමගින් ඔහු ජෛන ආගමෙන් හා බුදු දහමෙන් දුරස් කර තැබීය. ඔහුගේ අනුගාමිකයා වු බින්දුසාර රජු හින්දු පිළිවෙත් ආරක්ෂා කරන ලද අතර ජෛන ආගමෙන් හා බුදුදහමෙන් ඈත්ව සිටියේය. අ‍ශෝක රජුගේ මුණුබුරා වන සාම්ප්‍රතිද,ජෛන ආගම වැළදගත්තේය. ඊට හේතු වූයේ සම්රත් සාම්ප්‍රතිහට ජෛන භික්ෂුවක් විසින් උගැන්වීම් කටයුතු සිදු කිරීමයි. තවද ඔහු විසින් ඉන්දියාව පුරා ජෛන පන්සල් 125,000 පමණ හදා ඇති බවට සලකනු ලැබේ. ඒවායේ ඇතැම් නටබුන් අදටත් අහෙමෙඩ්ටබාඩ්, වීරගම්, උජෙන් සහ ලිටාන් නැමති නගර අවටින් දැකිය හැකිය.
වාස්තු විද්‍යාත්මක නටබුන්
මෞර්ය සමයේ වාස්තු විද්‍යාත්මක නෂ්ටාවශේෂ ඇත්තේ කිහිපයක් පමණි. පැට්නා ආසන්නයේ කුම්රහාර්වල මිටර් 10 ක් පමණ උස කුළුනු 80 ක් සහිත බුහුටැම්පායක නෂ්ටාවශේෂ හමු වී ඇත. එය එම නගරයේ මෞර්ය පාලනය හා සම්බන්ධව පැවති ඉතා ස්වල්ප භූමි භාගයක් අතරින් එකක් වේ. එහි ශෛලිය පර්සියානු ආකිමිනියානු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය සිහිකරවයි.
බරබාර්හි ගුහාවන්, විශේෂයෙන් ලෝමාස් රිජ් ගුහාවෙහි සැරසිලි කල ඉදිරිපස මෞර්ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ තවත් උදාහරණ වෙයි. මේවා මෞ්යයන් විසින් අජි විාස් හි බෞද්ධ නිකායකට පුජා කරනු ලැබිනි.
මෞර්ය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ ඉතාමත් පෘථුල ලෙස පැතිරුණු උදාහරණයක් නුයේ අශෝකාහි කුළුණුය. ඒවා විශිෂ්ඨ ලෙස සරසනු ලැබු අතර ඉන් 40 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් උප මහාද්විපය පුරා පැතිරි ඇත.
මෞර්ය සමයෙහි ස්වභාවික ඉතිහාසය
මෞර්ය රාජවංශය සමය වන විට සත්ව සංරක්ෂණය ඉන්දියාවේ බරපතල රාජකාරියක් වී පැවතිනි. ඉන්දියාවේ එක්සත් දේශපාලන ඒකකයක් සැපයු ප‍්‍රථම අධිරාජ්‍යය ලෙස මෞර්යයන් විසින් වනාන්තර, රටවැසියන් සහ පොදුවේ සත්්වයින් වෙත දක්වන ලද ආකල්පය සැලකිය යුතු වේ.
මෞර්යයන් ප‍්‍රථමයෙන් වනාන්තර දෙස බැලූවේ සම්පතක් වශයෙනි. ඔවුනට ඉතාමත් වැදගත් නිෂ්පාිතය වුයේ හස්තියාය. ඒ කාලයේ දී යුද බලය රදා පැවතියේ අශ්වයන් හා මිනිසුන් මත පමණක් නොව යුද හස්තීන් ද මතය. පන්ජාබ් හි ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ ආණ්ඩුකාරවරයා වු සෙලියුකස්ගේ පරාජය කෙරෙහි එම කරුණු බලපෑවේය. ලාභදායී වු නිසාත් අල්ලාගෙන හීලෑකොට පුහුණු කිරිමට ගතවුයේ අඩු කාලයක් නිසාත් මෞර්යයන් හස්තීන්ගෙන් සැපයුම ආරක්ෂා කිරිමට කටයුතු කළේය. කෞටිල්‍යගේ අර්ථ ශාස්ත‍්‍ර ග‍්‍රන්ථය පැරණි රාජ්‍ය තන්ත‍්‍රය පිළිබද උපදේශ වාක්‍ය පමණක් නොව හස්තින් ගැවනෙ වනාන්තර ආරක්ෂා කරන්නන් වැනි නිලධාරින්ගේ වගකීම් ගැන ද පැහැදිලිව සදහන් කරයි.
ඔහු වනය මායිමෙන් හස්තින් සදහා වන ආරක්ෂක නිලධාරින් විසින් රැුකවල් යොදු වනයක් පිහිටුවිය යුතුය. වන පාලකයා විසින් ආරක්කයින්ගේ ද සහාය ඇති කදුවල, ගංගා හා විල් දිගේ මෙන්ම මඩ වගුරුවල ගැවසෙන හස්තින් ආරක්ෂා කළ යුතුය. හස්තීන් ඝාතනය කරන ඕනෑම කෙනෙක් ඔවුන් විසින් මරා දැමිය යුතුය.
මෞර්යයන් දැව සැපයුම සහ නම් සදහා සිංහයන් සහ කොටියක් සැපයුම ද වෙනුවෙන් වෙන් වෙන් වනාන්තර නම් කළහ. ඉන් ඔබ්බට ගොස් සත්ව ආරක්ෂකා විසින් තණබිම්හි ගැවසෙන ගවයින්ට ආරක්ෂාව සැලසිම සදහා හොරුන්, කොටියන් සහ අනෙකුත් ගොදුරු සොයන සතුන් වැනසීමට ද කටයුතු කළේය.
මෞර්යයන් යුද්ධෝපාය හෝ ආර්ථික කරුණු සම්බන්ධයෙන් සිාවන් හා පාලන පියවරයන් ද පැනවුහ. ඔවුහු සියළුම කැලෑ ග්‍රෝති‍්‍රකයන් සැක කල අතර ඔවුහු පගා දිනේ හෝ දේශපාලන වශයෙන් යටපත් කිරිම මගින් පාලනයට නතු කර ගත්හ. ඔවුහු ආහාර රැස් කරනනන් හෝ ආරක්ෂකයින් වැන්නවුන් මායිම්වලට රැකවලට ද සතුනට උගුල් ඇටවීමට ද යොදාගත්හ. යම් යම් අවස්ථාවන්හිදි ආතතින් සහ භේද සහිත වුව ද එම සම්බන්ධතාවන් සිය විශාල අධිරාජ්‍යය රැක ගැනීමට මෞර්යයට ඉඩ සැලසිය.
සිය පාලන සමයේ අවසාන අවධියේ අශෝක බුද්ධාගම වැළද ගත් පසු සත්වයින්ට ආරක්ෂාව සැලසිම සහ රාජකිය දඩයම අත්හැරිම වැනි තම පාලන විලාශයේ වැදගත් වෙනස්කම් හදුන්වා දුන්නේය. වන ජිවින්ට ආරක්ෂාමය පියවරයෙන් හදුන්වාදුන් ඉතිහාසයේ ප‍්‍රථම පාලකයා ඔහු විය හැකිය. ඒ පිළිබදව ශිලා ලිපිවල නියෝගයන් ද කෙටුම් කර තිබිණි. සත්ව ඝාතනය අත්හැරිම පිළිබද රජුගේ අදර්ශය බොහෝ දෙනා විසින් අනුගමනය කළ බව මෙම ලිපිවලින් කියැවිනි. එක ප‍්‍රකාශයක මෙසේ සදහන්ය. ‘‘අපගේ රජු ඝාතනය කළේ ඉතා සුළු සතුන් සංඛ්‍යාකි’’-පස්වැනි කුළුනේ ආඥාව
කෙසේ වුව ද අශෝකගේ ආඥාවන්ගෙන් සත්‍ය සිදුවිම්වලට වඩා පාලකයනු්ගේ අභිමතයන් පිළිබිඹු වේ. රාජකීය අභය භූමිවල මුන් දඩයම් කිරිම පිළිබද දඩය පනා (කාසි* 100 ක් ලෙස සදහන් කර තිබිම මෙ නිති කඩන්නන් සිටි බවට සාක්ෂි වේ. පොදු ජනයා විසින් නිදහසේ ක‍්‍රියාවට නැගු කැලෑවල දඩයම් කිරිම, ගස් කැපිම, මාළු ඇල්ලීම සහ ගිනි තැබිම වැනි පුරුදු නිතිමය සිාන් හා ගැටිනි.
අධිරාජ්‍යයට අඩිතාලම දැමීම
හෙලනිස්තික ලෝකය සමග සබඳතා ආරම්භ වන්න‍ට ඇත්තේ මෞර්ය අධිරාජ්‍යයේ ආරම්භයත් සමගය. චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය අදිරාජ්‍යයා විසින් වයඹ දිග ප්‍රදේශයේ තක්ෂිලා ප්‍රදේශයේදී අලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා හමුවූ බව ප්ලුටාච් (Plutarch) වාර්තා කරයි.
“ඇන්ඩ්‍රෝකොටස් (Androcottus) ඔහුගේ තරුණ අවධියේදී ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා දක්නා ලද අතර අප දැනගත් පරිදි,  පසුව ඇලෙක්සැන්ඩර් විසින් ඔහුව රටේ නායකයා බවට පත්කිරීමෙන් යාන්තමින් ගිලිහි ගිය බව ඔහු නිතරම පවසා ඇත. එයට ‍හේතුව වුයේ ඔහුගේ වටපිටාව හා අඩු උපත රජතුමා විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හා අවමන් කිරීමයි.” ප්ලුටාච් 62 – 3
වයඹ යළි-අත්පත් කර ගැනුම (ක්‍රිපූයු 310 පමණ)
චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්ය විසින් ග්‍රීක ජාතිකයන් විසින් කලින් පාලනය කරන ලද වයඹ දිග ඉන්දියාව නැවත තම පාලනයට යටත් කර ගන්නා ලදී. එහිදි ඔහු විසින් ඇලෙක්සැන්ඩර්ට පසුව එම ප්‍රදේශයේ ඉතිරි වු මාණ්ඩලිකයන්ට එරෙහිව සටන් කළ අතර ඔවුන් අතර 317BCE දි මිය යන තෙක් බටහිර පංජාබය පාලනය කළ ඉයුඩිමස් (Eudemus) හෝ 316BCE දී බැබිලෝනියාවට යනතෙක් ඉන්දු ප්‍රදේශය හරහා ග්‍රීක ජනපදවල පාලකයා වු පෙයිතන් (Peithon) ඇතුළත් විය හැක.
“ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මරණයෙන් පසු ඉන්දියාව විසින් වහල්කමේ බර සොලවා දමන්නාක් ලෙස ඔහුගේ මාණ්ඩලිකයන් මරාදමන ලදී. මෙම නිදහස් කර ගැනීමේ නිර්මාතෘවරයා වුයේ සැන්ඩ්‍රකොටස්ය. (Sandracottos) නමුත් ඔහු ජයග්‍රහණයෙන් පසුව නිදහස්කම වහල් කමට පරිවර්ථනය කරන ලදී. කිරුල හිමි කර ගැනීමෙන් පසුව ඔහු විසින් විදේශීය ආධිපත්‍යයන් ගලවා ගත් මිනිසුන්වම පීඩනයට ලක් කරන ලදී.” ජස්ටින් XV.4.12-13
“පසුව ඔහු විසින් ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මාණ්ඩලිකයන්ට එරෙහිව යුද්ධයට සුදානම් වීමේදී සුවිසල් වල් අලියෙකු ඔහු දෙසට දුව විත් හිලෑ අලියෙකු මෙන් ඔහුව කරමත තබා ගන්නා ලදී. ඉන්පසුව ඔහු විශ්මිත සටන්කරුවෙකු හා යුධ මෙහෙය වන්නෙකු බවට පත් විය. රාජකීය බලය ලබාගැනීමෙන් සැන්ඩ්‍රකොටස් ඉන්දියාව යටත් කරගෙන සිටි කාලයේදී සෙලියුකස් අනාගත කිර්තියට සුදානම් වෙමින් සිටියේය.” ජස්ටින් XV.4.19
සිලූකස් හා වියවුල හා සන්ධානය (ක්‍රිපූයු 305 )
සෙලියුකස් i නිකාටර්ගේ රිදි කාසිය, මෙහු චන්ද්‍ර ගුප්ත මෞර්යය සමග සටන් වැදුනු අතර පසුව ඔහු සමග මිත්‍ර වන ලදී.
ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජ්‍යයාගේ පෙර පැවති අධිරාජ්‍යයේ ආසියානු කොටසේ මෙසිඩෝනියානු මාණ්ඩලිකයා වු සෙලියුකස් I නිකාටර් විසින් බක්ට්‍රියා හා ඉන්දුස් වැනි ඉතා ඈත පිහිටි නැගෙනහිර දිග භූමි ප්‍රදේශ ආක්‍රමණය කළ ඔහුගේ පාලනය යටතට ගන්නා ලදී. (ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය, සිරියානු යුද්ධ 55) 305 BCE හි ඔහු චන්ද්‍ර ගුප්ත සමග ගිවිසුමකට එළඹෙන ලදී.
“අවිආයුධ වලින් බලසම්පන්න හා කවුන්සිලයෙන් අනුනයිනි වු ඔහු මෙස පොතමියා, ආමේනියා, සෙලියුසිඩ් කැපඩොස්යා, පර්සිස්, පාතියා, බක්රියා, අරාබිය, ටපවුරියා, සොද්දියා, අරචෝසියා, හිල්කානියා හා හින්දුස් ගඟ වැනි ‍ඈත පිහිටි අශෝක අදිරාජ්‍යයා විසින් යටත් කර ගෙන සිටි අනෙක් ප්‍රදේශද අයත් කරගන්නා ලදී. එම නිසා ඔහුගේ සීමා අලෙක්සැන්ඩ්‍ර අධිරාජ්‍යයාගෙන් පසු වඩාත් විස්ස්‍රතම ඒවා විය. ප්‍රිගියා සිට ඉන්දුස් දක්වා වු සියළු ප්‍රදේශ සෙලිකස්ට අයත් විය.” ඇපියන්, රෝමයේ ඉතිහාසය සිරියානු යුද්ධ 555
ගැටුමකට කිසිදු හේතුවක් නොතිබුණත් ඔහු විසින් යම් භූමියක් අත්පත් කර ගැනීම‍ට අසමත් වු විට ඉන්දියානු අධිරාජ්‍යයන්ට එරෙහිව දුබලව කටයුතු කළ බව පැහැදිලි ඇති අතර ඔහුගේ වු භූමි ප්‍රදේශද භාර දීමට සිදු විය. කෙසේ නමුත් 305 BCE හිදි සෙලිකස් හා චන්ද්‍රගුප්ත ගිවිසුමකට එළඹෙන ලද අතර ස්ට්‍රබූට අනුව සෙලිකස් විසින් දකුණු දිග ඇප්ගනිස්ථානය හා පර්සියාවේ කොටස් ඇතුළත්ව භූමි ප්‍රදේශ ගණනාවක් චන්ද්‍ර ගුප්තට පවරා දෙන ලදී.
ඊට ප්‍රතිචාර ලෙස සෙලිකස්ට 301 BCE හි ඉප්සස් ගැටුමේ දී තිරණාත්මක භූමිකාවක් රඟ දැක්විය හැකිය. යුධ අලින් 500 දෙනෙකු හා යුධමය වත්කම් හිමිය.
thumb|
විවාහ සන්ධානය
රාමායනයේ චන්ද්‍රගුප්ත විවාහ ගිවිස ගත්තේ ග්‍රීක ‍මැසිඩෝනියන් රුජිනගේ සෙලෙකස් නම් දියණියයි. නැවතත් එම අභිනය දෙස බලනවා නම් චන්ද්‍රගුප්ත ක්‍රි.පූ. 302 දී පැවති යුද්ධයට, ලබාදුන් යුධමය අලි සේනාව 500 කි.තවද, යුද්ධය වෙනුවෙන් වත්කම් ද ලබා දී ඇත. මීට අමතරව සෙලෙකස් රාජදූතයෙක් ලෙසද,කටයුතු කර තියෙන බව පාටලීපුත්ත නුවරෙහි පවතින මෞර්ය උසාවිය පවසයි. පසුව ටොලමි 11 පිලඩිපස් නැමති ටෝලමින්ට අයත් ඊජිප්තු පාලකයා සහ ‍අශෝක අධිරාජ්‍යයා ද මෞර්ය උසාවිය මඟින් ඩයනොසිසස් ලෙස නම් කර තිබේ.
“ඔහු (සිලෙකස්) මෞර්යයා සමඟ එක්ව යුධමය වියදම් කපා දැමුවේය. ඉන්දියාවේ රජතුමා, කවුද කියනවා නම් ඉන්දියාවේ ගං ඉවුරුවල ජිවත් වුනු ඔවුන් තුල විවාහ ගිවිස ගත් බැඳීමක් පවතින තුරු එසේ සිදු විය යුතු බවයි.”
“ ගිවිසුම ඇති කර ගැනීමෙන් පසුව සිලකස් අන්ටිගෝනස්ට එරෙහිව යුද්ධයකට එළඹීණි.”
“එපිගැමියා”ලෙස පැවති ඉන්දියානු හා ග්‍රීක ජාතිකයින් අතර නීතිමය බැඳීම සදහා වූ ගිවිසුම යහපත් තත්ත්වයක පවතින බව හඳුනාගැනිණි. මෙම රාජවංශයේ හෝ පොදු ජනතාවගේ නීති හරියාකාර ලෙස පැහැදිලි නොවුවද, එය යහපත් බව පමණක් ඔවුන් විසින් හදුනාගැනිණි.”
ත්‍යාග හුවමාරුව
ගිවිසුමකට අනුව චන්ද්‍රගුප්ත අධිරාජ්‍යයා සහ සෙලියුලස් අධිරාජ්‍යයා අතර තුටු පඬුරු හුවමාරු කරගත් බව ඉපැරණි ලියකියවිලි වල පවා වාර්තා වේ.චන්ද්‍රගුප්ත අධිරාජ්‍යයා විසින් විවිධ ඖෂධ සෙලියුලස්ට යවා ඇත. "Theophrastus,වැනි සමහර ත්‍යාග මිනිසුන් අනුරාගී කිරීම වැනි කරුණු වලදී පුදුම කරවන සුලු බලයකින් යුතු බව පවසයි. ෆිලාර්චස් (Phylarchus) එය තහවුරු කරන්නේ (සැන්ඩ්‍රාක් ඕටෙස්) Sandrak ottus නම් ඉන්දියානු රජතුමා සෙලියුලස්ට යැවු තිළිණයක් සිහිගන්වමිනි. එය පුදුමාකාර ආදරයක් ඇතිකිරීමට සමත් මන්ත්‍රයක් හා සමාන තිළිණයකි. ඔහුගේ පුත් බින්දුසාර අමිත්‍රගාතා (සතුරන් මරන්නා) පළවෙනි ඇන්ශිඔචස් (Antiochus I) සමඟ තිලිණ හුවමාරු කරගත් බව පැරණි ග්‍රන්ථවල සඳහන් වේ. ඉන්දියානු රජෙකුවූ ඇමිත්‍රචාටස්, ඇන්ශිඔචස්ගෙන් ඔහුට රසවත් වයින් සහ වියලුණු අත්තික්කා මිලට ගෙන එවන ලෙස ඉල්ලමින් ලිපියක් යැවීය. ඇන්ශිඔචස් ඔහුට පිලිතුරු ලෙස,"රසවත් වයින් සහ වියලි අත්තික්කා ඔබට එවනු ලැබේවි"නමින් ඒවා සමඟ මෙසේ ලියා එවා ඇත.
බටහිරට බෞද්ධ ධර්ම දූතයන් යැවීම (ක්‍රිපූයු 250 පමණ)
thumb|200px|වෛශාලී හි අශෝක ස්ථම්බයේ ඉදිරිපස පෙනුම
අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍යය ආඥාවල අශෝක අධිරාජ්‍යයා විසින් එම කාලයේ ග්‍රීක රජවරු හඳුන්වා දී ඇත්තේ බෞද්ධ අන්‍යාගමීකරණයේ ප්‍රතිග්‍රාහකයන් ලෙසය. එනමුත් මෙම අවස්ථාව සඳහා බ‍ටහිර ඓතිහාසික වාර්තා නොපවතී.
“ ධර්මය මගින් ගෙන යන සටන මෙහිදී, සීමාවලදී හා ඇටියචෝස් ග්‍රීක රජතුමා පාලනය සිදු කරන යොදුන් 600 ක් (5400 – 9600 km ) දුරින් පිහිටි ප්‍රදේශවල මෙන්ම එයින් එපිට ටොලෙමි , ඇන්ටිගොනෝස් , මාගස් හා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජවරුන් පාලනය කරන ප්‍රදේශ වලදී හා චෝලයන් පාණ්ඩ්‍යයන් හා තම්බපන්නියේද (ශ්‍රී ලංකාව) ජය ගෙන ඇත.” (අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ ආඥා, 13 වන ශෛලමය ආඥාව , S. දම්මික)
අශෝක අධිරාජයා ඔහුගේ බල ප්‍රදේශය තුළ මිනිසුන් හා සතුන් සඳහා ශාකමය ඖෂධ නිපදවීමට දිරි ගැන්වූ බව ඔහු විසින් ප්‍රකාශ කරයි.
“ දෙවියන් අදහන, පියදස්සී රජතුමාගේ වසමෙහි , හා සීමාවලින් එපිට සිටින මිනිසුන් අතර, චෝලවරුන් , පාණ්ඩ්‍යයන් , සත්‍යය පුත්‍රයන් , කේරලයන්, තම්බ පන්ණිය වැනි දුර බැහැර ප්‍රදේශ හා ඇටියචොස් ග්‍රීක රජතුමා පාලනය කරන ප්‍රදේශ හා ඔහුගේ අසල්වාසී රජවරුන් පාලනය කළ ප්‍රදේශ තුළ සියලු තැන්වල පාහේ වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාර විධි 2 කට පහසුකම් සලසන ලදී. එම විධි 2 ක නම් මිනිසුන් සඳහා වූ වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාර හා සතුන් සඳහා වූ වෛද්‍යමය ප්‍රතිකාරයි. මිනිසුන් හෝ සතුන් සඳහා ගැළපෙන වෛද්‍යමය පැළ නොමැති සෑම අවස්ථාවකදීම මට ඒවා වෙනත් රටවලින් ගෙන්වා වැවීමට සිදු විය. වෛද්‍යමය කටයුතු සඳහා අවශ්‍යය මුල් හෝ ඵල නොමැති සෑම අවස්ථාවකදීම ඒවා වෙනත් රටවලින් ගෙන්වා යැවීමට සිදු විය. පාරවල් දිගේ මවිසින් ළිං කප්පවා මිනිසුන් හා සතුන්ගේ ප්‍රයෝජනය උදෙසා ගස් වැල් වවා තිබුණි.” දෙවැනි ශෛලමය ආඥාව