cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
පරිගණක විද්‍යාව
පරිගණක විද්‍යාවේ ක්ෂේත්‍ර
පරිගණක විද්‍යාව වැඩි අවධානයක් ගන්නා පරිගණක පද්ධති විස්තර කිරීමට සංකල්ප හා විධිමත් සාක්ෂි සොයයි. ඉන්පසු අනෙකුත් විද්‍යාවලදී මෙන්ම මෙම සිද්ධාන්ත අධ්‍යයනය කිරීම හා විශ්ලේෂණය කිරීමට නව පද්ධති යෝජනා කරන ප්‍රායෝගික ඉංජිනේරු යෙදුම් නිෂ්පාදනය කිරීමට භාවිතා කළ හැක. තවද, පරිගණක විද්‍යාව විවිධ ක්ෂේත්‍රවලට බෙදීම ACM පරිගණක වර්ගීකාරක පද්ධතිය යොදා ගත හැක. වඩාත් විස්තර සහිත බෙදීමක් මෙලෙස වේ.
පරිගණක විද්‍යා අධ්‍යාපනය
සමහර විශ්ව විද්‍යාවල සංඛ්‍යාතය හා ඇල්ගෝරිතම් තර්ක සිද්ධාන්ත අධ්‍යයනයක් ලෙස උගන්වයි. අනෙක් ඒවා අතරින් සංඛ්‍යානය සිද්ධාන්ත, ඇල්ගෝරිතම් විශ්ලේෂණ , විධිමත් ක්‍රම , සංගමන ක්‍රම, දත්ත සමූදායන් , පරිගණක චිත්‍රක හා පද්ධති විශ්ලේණවල ලක්ෂණයන් ලෙස තවදුරටත් මෙම වැඩසටහන් පවතී. එසේම ඔවු‍න් පරිගණක වැඩ සටහන්කරණය ද උගන්වන නමුත් එය උසස් අධ්‍යාපනය පිළිබඳ අවධානයකට වඩා පරිගණක විද්‍යාවේ අනෙකුත් ක්ෂේත්‍ර සඳහා උපකාර කිරීමේ වාහකයෙකු ලෙස වූ ප්‍රතිකර්මයකි.
වෙනත් විද්‍යාල හා විශ්ව විද්‍යාලවල වගේම ද්විතීක පාසල්වල හා රැකියා පුහුණු වැඩසටහන්වල පරිගණක විද්‍යාව උගන්වන අතර ඇල්ගෝරිතම් ප්‍රමේයයන් හා සංඛ්‍යාතයන්වලට වඩා උසස් පරිගණක වැඩසටහන්වල ප්‍රායෝගික භාවිතා ලෙස පරිගණක විද්‍යාව උගන්වනු ලැබේ. එවැනි ඉගෙනීමේ ක්‍රම පරිගණක මෘදුකාංග කර්මාන්තයට ඇතුල්වීම සඳහා දක්ෂතා ඇති කිරීමට වැදගත් වේ. පරිගණක විද්‍යාවේ ප්‍රායෝගික දෘෂ්ටිය තවදුරටත් මෘදුකාංග ඉංජිනේරු විද්‍යාව හා බැඳී පවතී.
කෙසේ නමුත් මෘදුකාංග ඉංජිනේරු විද්‍යාව යනු කිනම් වර්ගයක් ද? ඇත්ත වශයෙන්ම එය මෘදුකාංග ක්‍රමලේඛනය හා සමාන දෙයක්ද යන්න පිළිබඳ විසංවාදයන් පවතී.
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
හැනෝයි
හැනෝයි නගරය වියට්නාමයේ අගනගරය වන අතර එරට දෙවන විශාලතම නගරය ද වේ. එහි ජනගහනය මිලියන 6.5 ක් වේ. 1010 සිට 1802 දක්වා හැ‍ෝයි නගරය එරට ප්‍රධානතම දේශපාලනික නගරය වුහ. න්ග්‍යුන් ඩයිනට්සි කාලයේදි කියු විසින් හැනෝයි නගරය අග නගරය ලෙස බලවත් අපකිරිතියකට පත් විය. කෙසේ වෙතත් හැනෝයි නගරය ප්‍රංශ ඉන්ඩොවිනා වේ අගනගරය ලෙස 1902 සිට 1954 දක්වාත් 1954 සිට 1976 දක්වාත් උතුරැ වියට්නාමයේ අගනගරය ලෙස පැවතුනා.
හැනෝයි නගරය රතු ගංගාවේ දකුනු ඉවුරේ පිහිටා ඇති. එහි පිහිටා සම්බන්ධිකරණය හහා හෝ චි මින් ගරයට 1760km ක් උතුරින් වේ.
20101 ඔක්තෝම්බර් මාසය එම නගරය නිර්මාණය වි වසර 1000 සපුරයි. ෆ්‍රොමර්ස් ගමනාගමන මගපෙන්විම පෙන්වා දෙන්නේ 20101 සුපිරි නවාතැන ගලසයි.
ප්‍රවර්ගය:වියට්නාමය ප්‍රවර්ගය:අගනගර
ආහාර රටාවේ
thumb| රසායනාගාර මීයා බටහිර ආහාර රටාවේ වැනි, සත්ව මේදය හා සත්ව ප්‍රෝටීන මත පදනම් වූ ආහාර සෞඛ්‍යට අහිතකර බව තර්ක ඉදිරිපත් වීමට මූලික වුනු පර්යේෂණ කිහිපයක්ම මීළඟ දශකය තුළ ඩීන් ඕනිෂ්, කැඩ්වෙල් එසෙල්ස්ටයින්, නීල් ඩී. බර්නාඩ්, ජෝන් ඒ. මැක්ඩගල්, මයිකල් ග්‍රෙගර් වැනි වෛද්‍යවරුන්, ජෛව රසායන විද්‍යාඥ ටී. කොලින් කැම්බෙල් (T. Colin Campbell) සහ තවත් විද්‍යාඥයන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදුවුනි. මැක්ඩගල්ගේ "The McDougall Plan" (1983), මස් අනුභවය පරිසර හානිය සමඟ එක්කළ ජෝන් රොබින්ගේ "Diet for a New America" (1987) සහ වෛද්‍ය ඩීන් ඕනිෂ්ගේ "Program for Reversing Heart Disease" (1990) ඇතුළු නිර්මාංශ ආහාර රටා නිර්දේශ කරන පොත් පෙළක්ම ඔවුහු රචනය කළේය. 2003දී උතුරු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන ආහාරවේදී සංගම් දෙකක් මනාව සැලසුම් කළ වීගන් ආහාර වේල් ජීවිතයේ ඕනෑම අවධියක අයෙකුට සුදුසු බව කියා සිටියේය. පසුව නිර්මාණය වුනු "Earthlings" (2005) සහ "Forks over Knives" (2011) යන චිත්‍රපටිවල සහ කැම්බෙල්ගේ "The China Study" (2005), රෝරි ෆ්‍රීඩ්මෑන් සහ කිම් බානුයින්ගේ "Skinny Bitch" (2005) සහ ජොනතන් සැෆ්‍රාන් ෆෝයර්ගේ "Eating Animals" වැනි ග්‍රන්ථවල මෙම කාරණය ඉස්මතු කළේය.
මෙල්බර්න්
මෙල්බර්න්, ව්ක්ටෝරියා ප්‍රාන්තයේ අගනුවරයි. ජන ගහනය අතින් එය ඕස්ට්‍රේලියාවෙ මෙන්ම ඕෂනියා කලාපයේද දෙවැනි විශාලතම නගරයයි. මෙල්බන් නමින් හදුන්වන සීමාව ඩැන්ඩිනොන්ග් හා මැසිඩන් කදු වලල්ල දක්වාත් මෝර්නින්ග්ටන් අර්ධද්වීපය හා යාරා තැන්න දක්කාත් දිවෙන වර්ග කිලෝමීමර් 9,993 කින් සමන්විත ප්‍රදේශයකි. මෙල්බර්න්, නාගරික බලප්‍රදේශ 31 කින් සමන්විත අතර 2016 ජනසංගණනයට අනුව 4,725,316 ක ජනගහනයකින් යුක්ත විය. මෙල්බර්න් ලොකයේ ජීවත්වීමට වඩාත්ම සුදුසු නගරය ලෙස 2017 වසර දක්වා වසර හතක් පුරාවටම Economist Intelligence Unit මගින් පිදුම් ලබා අැත. අාර්ථිකය අතින් අාසියා පැසිපික් කලාපයේ ඉද්රියෙන්ම සිටින මෙල්බර්න්, Global Financial Centres Index අනුව ලෝකයේ පළමු නගර 15 අතර සිටී.
ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංස්කෘතික අගනගරය ලෙස හදුන්වන මෙල්බර්න්, ඕස්ට්‍රේලියානු නීතිසහිත පාපන්දු ක්‍රීඩාවේ මෙන්ම ඕස්ට්‍රේලියානු චිත්‍රපට හා රූපවාහිනී කර්මාන්තයේ ද මහගෙදරයි. එමෙන්ම එය, මෙල්බර්න් ක්‍රිකට් පිටිය, ජාතික කළා අායතනය, වික්ටොරියා කලාභවන මෙන්ම යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමයක්ද වන රාජකීය ප්‍රදර්ශන ගොඩනැගිල්ල වැනි ඕස්ට්‍රේලියාවෙ විශාලතම හා පැරනිම සංස්කෘතික අායතනයන් ගණනාවක මහගෙදරයි.
ඇමීටරය
thumb|චාලක යකඩ ඇමීටරයේ ඉදිරිපත් කිරිමකි. දකුණ|thumb|353x353පික්|වයර ධාරාව මැනීමට ගෙනයයි.දගර ප්‍රති විරුද්ධ බලයක් සපයයි. මෙය කල්පිත රූපයකි. ප්‍රායෝගික ඇමීටරයේ යකඩ දණ්ඩ ස්ථාවරය වේ. ඉදිරිපස හා පිටුපස සර්පිලාකාර දගර ධාරාව දගරයට ගෙනයයි. ස්ථිර චුම්බකවල ධ්‍රැව කවාකාර කොටස් ලෙස ඇත. දකුණ|thumb|පුරාණ පෙන් මධ්‍යස්ථානයෙන් ලබාගත් ඇමිටරයකි දකුණ|thumb|200x200පික්|මැද ශූන්ය ඇමීටරය දකුණ|thumb|200x200පික්|පැරනි චාලක යකඩ ඇමීටරයකි ඇමීටරය (ඇම්පියර් මීටරය සිට) යනු ධාරාව මැනීම සඳහා භාවිතා කරන මිනුම් උපකරණය වේ. විදුලි ධාරාවව ඇම්පියර් (A) ඒකකයෙන් මනිනු ලැබේ. කුඩා ධාරා මැනීම සඳහා එය මිලිඇම්පියර් හෝ මයික්‍රෝඇම්පියර් පරාසය තුළ පිළිවෙලින් මිලිඇමීටරය හෝ මයික්‍රෝඇමීටරය ලෙස නම් කර ඇත. මුල් කාලයේ භාවිතා කර ඇමීටර පෘථිවි චුම්භක ක්ෂේත්රය මත රඳා පවතින පරීක්ෂණාගාර උපකරණ වූහ. 19 වන සියවසේ අගභාගය වන විට, මෙම උපකරණ ඕනෑම තත්ත්වයකට ගැලපෙන ලෙස සහ විදුලි බල පද්ධතිවල නිවැරදි මිනුම් ලබා ගතහැකි පරිදි නිර්මාණය කරන ලදී.
සල දගර
මෙම ද’ ආර්සන්වල් ගැල්වනෝමීටරය සල දගර ඇමීටරය වේ. එය ස්ථිර චුම්බක වල චුම්භක ක්ෂේත්රයේ තබා දඟර තුළින් ධාරාව වන දඟර ගමන් කිරීමට මගින් එහි චුම්බක අපගමනය භාවිතා කරයි. මෙම උපකරණය නූතන ආකෘතිය එඩ්වඩ් වොට්සන් විසින් වැඩිදියුණු කරන ලදී. ඒ සදහා බලයක් නැවත ගබඩා කර හැකි ලෙස සර්පිලාකාර දගර දෙකක් භාවිතා කරයි ලදී. යකඩ හරය හා ස්ථිර චුම්භකයකය අතර ඇති ඒකාකාර වායු අවකාශය ආතර ධාරාවට රේඛීය සමානුපාතික ලෙස ක්‍රියාත්මකවන ලෙස නිර්මාණය කර ඇත. මෙම මීටරයට ඒකාකාර පරිමාණයක් ඇත. මූලික මීටරයේ පූර්ණ පරිමාණ උත්ක්‍රමණය මයික්‍රෝඇම්පියර් 25 ක් පමණ සිට මිලිඇම්පියර් 10 ධාරා පරාසයක තිබේ.
චුම්භක ක්ෂේත්රය ධ්රැවිත නිසා, ඇමීටරයේ දර්ශකය ධාරාව ගලන දිශාවට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවට ක්‍රියාත්මක වේ. සරල ධාරා ඇමීටරය එය සම්බන්ධ කර ඇති ආකාරයට සංවේදීය. බොහෝ ඇමීටර වල ධන අග්‍රය සලකුණු කර ඇත. නමුත් සමහර මැද ශූන්‍ය යාන්ත්රණය ඇති අතර එහි ධාරාව දෙදිදිශාවටම මැනීම් කළ හැක. සල දඟර ඇමීටරය ප්‍රත්‍යාවරත ධාරා සඳහා ඒ තුළින් ගලන ධාරාවේ සාමාන්‍ය අගය (මධ්‍යනය) දක්වයි. මේ හේතුව නිසා සල-දඟර ඇමීටර් සරල ධාරා සඳහා ඍජුවම පමණක් භාවිතා කළ හැකි අතර ප්‍රත්‍යාවරත ධාරා සදහා එසේ නොහැකිය. මෙම වර්ගයේ ඇමීටරයේ ක්‍රියාකාරිත්වය, වෝල්ට්මීටරය හා ඕම්මීටරය යන දෙකම සඳහා බොහෝ දුරට සමාන වේ.
චාලක චුම්භක
ගමන් චුම්භකයක් මෙම ඇමීටරය තුල සවිකර ඇති අතර, මෙහි ක්‍රියාකාරීත්වයට සමානය. මෙහි දගරය ස්ථිර ලෙස සවිකර ඇති අතර කටුව චාලක චුම්බකය සමග සවිකර ඇත. සල දඟර උපකරණයට වඩා විශාල ධාරා මෙම උපකරණය මගීන් මැනිය හැකිය. බොහෝ විට ධාරා දස කිහිපයකට දඟර ඝනැති වයර් කළ හැකි සහ ධාරාව hairsprings විසින් සිදු කළ යුතු නැති නිසා ය. ඇත්ත වශයෙන්ම, මේ වර්ගයේ සමහර Ammeters hairsprings සියල්ල, ඒ වෙනුවට ප්රතිස්ථාපන බලයක් ලබා දීමට ස්ථාවර ස්ථිර චුම්බක භාවිතා නැහැ.
විද්‍යුත්ගතික
ස්ථිර චුම්බක ද’ ඇවසෝල් චලන වෙනුවට විද්‍යුත්ගතික චලන භාවිතා කර හැකීය. මෙම උපකරණය ප්‍රත්යාවර්ත හා සෘජු ධාරා දෙකටම ප්‍රතිචාර දක්වන අතර සරල ධාරා සඳහා සත්‍ය ආර්.එම්.එස් පෙන්නුම් කළ හැකිය. මෙම උපකරණය සඳහා විකල්ප භාවිතා කිරීම සඳහා වොට්මානය බලන්න.
චාලක යකඩ
චාලක යකඩ ඇමීටරය ස්ථාවර දඟර වල විද්යුත් චුම්බක බල ඇති වූ විට අමීටරයේ ඇති කුඩා යකඩ කැබැල්ලක් භාවිතා කර ක්‍රියාත්මක වේ. 1884 දී චලනය වන යකඩ ඇමීටර් නිර්මාණය කරන ලද්දේ ඔස්ට්රියානු ඉංජිනේරු ෆෙඩ්රික් ඩ්‍රේක්ස්ලර් විසිනි. මෙම වර්ගයේ ඇමීටර් සෘජු හා ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරා (සෘජු ධාරා මත පමණක් වැඩ කරන සල-දඟර ඇමීටරය ක්‍රියා කාරීත්වයට විරුද්ධ ලෙස) යන දෙකටම ප්‍රතිතිචාර දක්වයි. යකඩ කොටස චාලක දඟරය සමග සහ දර්ශකය සමග ද ස්ථාවර කොටස තබ දගරය සමග සමන්විත වේ. ප්‍රත්යාවර්ත හෝ ඍජු ධාරාව දඟර තුළින් ගලා යන විට චුම්බක ක්ෂේත්රයක් ප්‍රේරණය වී දර්ශකය සහිත දගරය භමය වන අතර හෙලික්සීය දුන්න ප්‍රති විරුද්ධ බලයක් දී එය පාලනය කරයි. මෙම ඇමීටර වර්ගයේ උත්ක්‍රමණය ධාරාවේ වර්ගයට අනුලෝමව සමානුපාතික වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, එවැනි මීටර් සාමාන්යයෙන් රේඛීය නොවන පරිමාණ ඇති නමුත් යකඩ කොටස් සාමාන්යයෙන් පරිමාණ තරමක් එහි පරාසය පුරා අති අතර එය නියම අකාරයකට හැඩය වෙනස් කර ඇත. මෙම උපකරණය ගමන් ඕනෑම ඒසී ධාරා සදහා තරංග හැඩයේ ආර්.එම්.එස් අගය දක්‌වයි. චාලක යකඩ ඇමීටර පොදුවේ කාර්මාන්ත වල දී ප්‍රත්යාවර්තක ධාරා සංඛ්යාතය මැනීම සඳහා භාවිතා කරනු ලැබේ.
උණුසුම් වයර
මෙම වරගය් ධාරාව එහි වයරය හරහා යන විට එය තාපයට අනුව විස්තාරණය වේ. මෙම උපකරණයේ ප්‍රතිචාර දක්වන කාලය හා නිරවද්‍යතාවය අඩුය. රේඩියෝ තරංග සංඛ්යාත ධාරා මැනීමට යොදා ගනී.
ඩිජිටල්
මෙම ඇනෙලොග් ඇමීටරය බොහොමයක් ව්යුත්පන්න මීටර් සඳහා පදනම වේ. ඩිජිටල් මීටරයේ මූලික යාන්ත්රණය ඩිජිටල් වෝල්ට් මීටරයේ යාන්ත්රණයක් වන අතර, වෙනත් මීටර් වර්ග මේ වටා ඉදි කොට ඇත.
ඩිජිටල් ඇමීටරය සමානුපාතික ක්රමයෙන් ශන්ට් ප්‍රතිරෝධයක් භාවිතා කර වෝල්ටීයතා නිෂ්පාදනය කකරයි. මෙම වෝල්ටීයතාව පසුව ඩිජිටල් වෝල්ට් මීටරයෙන් ඇනලොග් සිට ඩිජිටල් පරිවර්තකයක් ආදරයෙන් (ඒ.ඩි .සී.) මනිනු ලැබේ  එවැනි උපකරණ බොහෝ විට සයින් තරංග සඳහා පමණක් එම ආර්.එම්.එස් අගය පෙන්නුම් කිරීම සඳහා ක්‍රමාංකනය කර ඇති නමුත් සැලසුම් බොහෝමයක් ආකාර සාධකය සීමාවන් තුළ සැබෑ ආර්.එම්.එස් අගය දක්‌වයි.
අනුකලන
thumb|ඇම්පියර්-පැය ආකාරයට ක්‍රමාංකය කර අනුකලන අමිටර ඒකාබද්ධ ලෙස සකස් කරන ලද උපකරණ අනුකලන අමිටර ලෙස හැදින්වේ. මෙම අමිටරවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ධාරාව හා කාල නිෂ්පාදන ලබා දීම, කාලයත් විද්යුත් ආරෝපණ හුවමාරුවත් අනුලෝමව සමානුපාතික වේ. මෙය ශක්තිය නිපදවීම සඳහා (ශක්තිය ලබා ගැනීමට ආරෝපණය වෝල්ටීයතාවයෙන් ගුණ කළ යුතුය) හෝ බැටරි හෝ ධාරිතාව ඇස්තෙම්න්තු කිරීමට සඳහා භාවිතා කළ හැක.
පිකෝමීටර
පිකෝඇමීටර හෝ පිකෝ ඇමීටර භාවිතයෙන් ඉතා අඩු විදුලි ධාරාවක් මැනිය හැකිය. පිකෝඅමිටර සංවේදී මිනුම් ලබා ගැනීම සඳහා භාවිතා වේ.
බොහෝ පිකෝඇමීටර "අථත්ය කෙටි" තාක්ෂණය භාවිතා කිරීමට සහ මිනුම් බහු දශක ආවරණය කිරීම සඳහා මාරු කළ යුතු බව විවිධ මිනුම් ක්‍රම කිහිපයක් තියෙනවා. වෙනත් නවීන පිකෝඇමීටර ලඝු-සටහන සම්පීඩන හා පරාසය තුළ දත්ත මාරුව හා ඒ ආශ්රිත වෝල්ටීයතා නැති බවින් "ධාරා අඩුකරන" ක්‍රමය භාවිතා කරයි. විශේෂ සැලසුම් සහ භාවිතය සලකා බැලීම් කාන්දු ධාරා වැනි විශේෂ පරිවාරක පලවා හරින පලිහක් ලෙස මිනුම් අවම කිරීම පිණිස නිරීක්ෂණය කළ යුතුය. ට්‍රියක්සිල් කේබල් බොහෝ විට පරීක්ෂණයක් සම්බන්ධතා සඳහා භාවිතා කරනු ඇත.
යෙදීම්
ඇමීටර මැනිය යුතු ධාරා ගමන් කරන (කුඩා භාගික ධාරා සඳහා) පරිපත සමග ශ්රේණිගත සම්බන්ධ කරයි. නැතහොත් ධාරාවන් එහි ශන්ට් ප්‍රතිරෝධය හෝ ඇමීටරය හරහා ගාලා යයි. ඇමීටරයේ අභ්‍යන්තර ප්‍රතිරෝධය ඉතා අඩු වන බැවින් ඇමීටර වෝල්ටීයතා ප්‍රභවයක් හරහා සෘජුවම සම්බන්ධ කර නො ගත යුතු ය. ඇමීටර නිපදවා ඇත්තේ බෙහෙවින් අඩු විභව අන්තර සදහා වන අතර එහි අග්‍ර හරහා අඩු වෝල්ටීයතා අන්තරයක් සඳහා නිර්මාණය කර ඇත. මෙම ඇමීටර විසින් නිෂ්පාදනය කරනු ලබන හානි වන අමතර පරිපථ ගණන එහි “ භාරය“ ලෙස හැඳින්වේ.
සාමාන්‍ය වොට්සන් වර්ගයේ ඇමීටර් වල දුන්න සහ ප්‍රයෝගික දගරයට සීමිට ධාරා පමණක් ගෙනයා හැකි නිසා මැනිය හැක්කේ මිලිඇම්පියර් ධාරා පමණයි. විශාල ධාරා මැනීම සඳහා ශන්ට් ප්‍රතිරෝධයක් ඇමීටරයට සමාන්තර ගතව සවිකර යුතුය. ප්‍රතිරෝධය භාගික වශයෙන් මිලිඕම් පරාසයක වන පූර්ණ සංඛ්යාවක විය යුතුය thumb|ශන්ට් ස්විච මූලධර්මය බහු-පරාසය ඇමීටර සඳහා ශන්ට් ප්‍රතිරෝධ ගණනාවක් එකට සම්බන්ධ කිරීමෙන් යොදා ගත හැකිය.
50mV පූර්ණ පරිමාණ වෝල්ටීයතා පරාසයක් mA, 100 mA, සහ  ධාරා සදහා අපේක්ෂිත ප්රතිරෝධය අගයන් පිළිවෙලට R1 = 4.5 ඕම්, R2= 0.45 ඕම්, R3 = 0.05 ඕම් වේ. චාලක ප්‍රතිරෝධය ඕම් 1000 නම් උදාහරණයක් ලෙස, R1 ඕම් 4.525 සකස් කළ යුතු ය.
ස්විච ශන්ට් කලාතුරකින් 10A ධාරා සදහා භාවිතා කරනු ලැබේ.
මැද ශූන්ය ඇමීටරය මගින් දෙදිශාවටම ගමන් කරන ධාරා මැනිය හැකිය. මෙම ඇමීටර කෝෂ ශ්‍රේණි සදහා පොදුවේ භාවිතා වේ. මෝටර් රථ හා ට්රක් රථ ඉහළ ධාරා පරීක්ෂා කිරීමට විශේෂ මැද බින්දු වර්ගයේ ඇමීටර භාවිතා කරන අතර එහි චුම්භකයක තීරුවක් ඇති අතර එය දර්ශකය ධාරාවක් නොමැතිව ස්ථාවර මද්‍යයේ තබා ගැනීමට උපකාරවේ.
මෙහි ශන්ට් ප්‍රතිරෝධයේ ඉතා අඩු ප්‍රතිරෝධයක් ඇති බැවින්, වැරදීමකින් වෝල්ටීයතා ප්‍රභවයක් සමඟ සමාන්තර ගතව සම්බන්ද කරහොත් සමහරවිට උපකරණ සහ රැහැන් වලට හානි සිදූවන අතර පිපිරීමක් සිදුවී නිරීක්ෂකයාට හානි සිදුවීමට ද හේතු වේ
සරල ධාරා පරිපථ වල දී ධාරා පරිනාමක මගින් සන්නායකයක් වටා යන සාමාන්‍යයෙන් 1 A හෝ 5 A වන පහසුවෙන් කියවිය හැකි පූර්ණ ශ්‍රේණිගත ධාරා චුම්බක ක්ෂේත්‍ර බවට පරිවර්තනය කරයි. අතේ ගෙන යා හැකි ඇමීටර් ධාරාව මැනීම සඳහා කර්මාන්ත හා වාණිජ විදුලි උපකරණ නඩත්තු කිරීම සඳහා පොදු මෙවලමකි.
ග්ලොටෝලොග්
ග්ලොටෝලොග් ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ලොව අප්‍රකට භාෂා පිළිබඳ වූ ග්‍රන්ථාවලික දත්ත සමුදායකි. මෙය සංවර්ධනය සහ පවත්වා ගෙන යනු ලබන්නේ ජර්මනියේ ලෙයිප්සිග් හි පරිණාමික මානව විද්‍යාව සඳහා වූ මැක්ස් ප්ලාන්ක් ආයතනය විසිනි (2015 සහ 2020 අතර ජර්මනියේ ජෙනා හි මානව ඉතිහාස විද්‍යාව සඳහා වූ මැක්ස් ප්ලාන්ක් ආයතනය). මෙහි ප්‍රධාන භාරකරුවන් අතරට හැරල්ඩ් හැමාර්ස්ට්‍රොම් සහ මාර්ටින් හැස්පල්මැත් අයත් වේ.
ඇසෙම්බ්ලි භාෂාව
හැදින්වීම
ඇසෙම්බ්ලි භාෂාව යනු පරිගණක ක්‍රමලේඛන ලිවීමට භාවිතා කරන ප්‍රාථමික මට්ටමේ පරිගණක භාෂාවකි (Low Level Language -LLL). මෙහි කෙටි යෙදුම asm ලෙස භාවිතා කරයි.අැසෙම්බ්ලි පරිගණක භාෂාව මූලික වශයෙන් පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති හෝ එවැනි වැඩසටහන් ලිවිය හැකි උපාංග සඳහා වැඩසටහන් සකස් කිරීමට භාවිතා කරනු ලබයි.
බොහෝ උසස් ගණයේ පරිගණක භාෂා (High Level Languages-HLL) සඳහා අර්ථ වින්‍යාසක ( Interpreter ) හෝ සම්පාදක ( Compiler ) අවශ්‍ය වේ. එයට හේතුව වන්නේ එම පරිගණක භාෂාවන් සංකේතමය පරිගණක භාෂා වීමයි.එනම් 1010 වැනි ද්විමය කේත අඩංගු යාන්ත්‍ර භාෂා නොවන නිසා ඒවා උපාංග වලට සෘජුවම ක්‍රියාත්මක කරවිය නොහැකි නිසා එවැනි භාෂා වෙනත් යෙදවුමක් හරහා යාන්ත්‍ර භාෂාවට හැරවීමට ඉහත කී දෙවර්ගයේ යෙදවුම් අවශ්‍ය වේ.ඒ අනුව අැසෙම්බ්ලි භාෂාව ද සංකේතමය පරිගණක භාෂාවක් වේ.නමුත් අැසෙම්බ්ලි භාෂාව යාන්ත්‍ර භාෂාවට හැරවීමට භාවිතා කරනුයේ අැසෙම්බ්ලර් ( Assembler ) නම් යෙදවුමයි.
ජංගම දුරකථනය මුදල් පසුම්බියක් ලෙස
නමුත් තව දුරටත් වර්ථමාන සමාජය තුල එවැනි ලෙස මුදල් ගණුදෙනු කල යුතු නොවේ.ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛතම ජංගම දුරකථන සේවා සැපයුම්කරුවන් වන Dialog හා Mobitel ආයතන මෙම සාම්ප්‍රදායික මුදල් යැවීමේ හා ගෙන්වා ගැනීමේ ක්‍රමයන්හි විප්ලවීය වෙනසක් ඇතිකිරීමට සමත් වී ඇත.ඒ Dialog ආයතනය ez Cash සේවාව ද Mobitel ආයතනය m Cash සේවාව ද හඳුන්වාදීම තුලින්ය. මෙම සේවාවන් තුලින් සිදුවන්නේ පාරිභෝගිකයාට තම ජංගම දුරකථනයේ පහසුවෙන්ම මුදල් ගිණුමක් පවත්වාගෙන යා හැකි වීමයි.මෙහිදී එම ගිණුමට මුදල් බැර කර ඒමගින් විවිධ ගණුදෙනුකරුවන්ට සෘජුවම මුදල් ගෙවිය හැකිය.
ඇසෙම්බ්ලි භාෂාව
හැදින්වීම
අැසෙම්බ්ලි භාෂාව බොහෝ විට අදාළ උපාංගයේ නිර්මිතය අනුව එහි අැති ක්ෂුද්‍ර සකසනයේ විවිධ රෙජිස්තර ( PC Registers ) හා
ජංගම දුරකථනය මුදල් පසුම්බියක් ලෙස
තවද මුදල් ලබා ගැනීම,බිල්පත් ගෙවීම,බලයලත් ආයතන වලින් භාණ්ඩ හා සේව මිලදී ගැනීම,අන්තර්ජාලය මහින් ගෙවීම් කිරීම ආදී වශයෙන් සේවා රාශියක් ලබා ගැනීමට පාරිභෝගිකයන්ට අවස්තාව ලැබේ. තවද අවශ්‍ය ඕනෑම වේලාවකදී ගිණුමේ ශේෂය ඉහළ නංවා ගැනීමට ez Cash හා m Cash සේවා මධ්‍යස්ථාන රාෂියක් මේ වනවිට දිවයින පුරා පිහිටුවා ඇත. මෙම ආයතන දෙකෙහිම සේවාවන් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ අනුමැතිය සහිතව පවත්වාගෙන යන නිසා මෙම මුදල් ගණුදෙනු වලට වඩාත් හොඳ ආරක්ෂාවක් ද ලැබේ. මෙම සේවාවන් මගින් ඉලෙක්ට්‍රොනික මුදල් භාවිතය ජනතාව අතර ප්‍රචලිත වන අතර මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ තොරතුරු තාක්ෂණ හා සන්නිවේදන ක්ෂේත්‍රයන්හි ඉතිහාසගත සන්ධිස්ථානයක් වේ.ජංගම දුරකථනයෙන් ගණුදෙනු කිරීමට අවස්ථාව ලබා දෙන ez Cash හා m Cash සේවා සමගින් ජංගම දුරකථන,තොරතුරු තාක්ෂණ සහ මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයන් වඩාත් ඉහළම දියුණුවක් කරා ගෙනයාමට හැකි වන බව සැමගේ විශ්වාසයයි.
ඇසෙම්බ්ලි භාෂාව
බාහිර පුරුක්
http://s.dasun.googlepages.com/assembly.html
*ඇසෙම්බ්ලි භාෂාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රමලේඛණ භාෂා ප්‍රවර්ගය:පරිගණක භාෂා
Asembler ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව
ගුණපාල වික්‍රමරත්න
ගුණපාල වික්‍රමරත්න (ඉංග්‍රීසි: Gunapala Wickramaratne) යනු හිටපු විභාග කොමසාරිස් වරයෙක් සහ නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹ හිටපු විදුහල්පති (1964-1969).
ජීවන සටහන්
ගුණපාල වික්‍රමරත්නයන් රාහුල විද්‍යාලය මාතර ආදි ශිෂ්‍යයෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
අරාබි සමාජවාදය
අරාබි සමාජවාදය (, අල්-ඉසිටිරකීයා අල්-අරාබියා) යනු, සර්ව-අරාබිවාදයේ සහ  සමාජවාදයේ සංරසීකරණය මත පදනම්වූ දේශපාලන මතවාදයකි. බාත්වාදයෙහි සහ අරාබි බාත් පක්ෂයෙහි ප්‍රධාන ආදිකර්තෘ, මිසිල් අෆ්ලක් විසින්, "අරාබි සමාජවාදය" යන පදය නිමැවුයේ, ජාත්‍යන්තර සමාජවාදී ව්‍යාපාරය වෙතින් ඔහුගේ සමාජවාදී මතවාද අනුවාදය වෙන් කොට හඳින්වීමටය.
නෙල්සන් මෙන්ඩිස්‌
නෙල්සන් මෙන්ඩිස්‌ (ඉංග්‍රීසි: Nelson Mandis) යනු ප්‍රවීන ක්‍රිකට් පුහුනුකරු සහ ඉංග්‍රීසි ගුරුවරයෙකි.
ජීවන සටහන්
ඔහු වරෙක කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ක්‍රිකට් පුහුනුකරු විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයීය, පීඨය
ආහාර රටා
thumb| රසායනාගාර මීයා බටහිර ආහාර රටාවේ වැනි, සත්ව මේදය හා සත්ව ප්‍රෝටීන මත පදනම් වූ ආහාර සෞඛ්‍යට අහිතකර බව තර්ක ඉදිරිපත් වීමට මූලික වුනු පර්යේෂණ කිහිපයක්ම මීළඟ දශකය තුළ ඩීන් ඕනිෂ්, කැඩ්වෙල් එසෙල්ස්ටයින්, නීල් ඩී. බර්නාඩ්, ජෝන් ඒ. මැක්ඩගල්, මයිකල් ග්‍රෙගර් වැනි වෛද්‍යවරුන්, ජෛව රසායන විද්‍යාඥ ටී. කොලින් කැම්බෙල් (T. Colin Campbell) සහ තවත් විද්‍යාඥයන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් සිදුවුනි. මැක්ඩගල්ගේ "The McDougall Plan" (1983), මස් අනුභවය පරිසර හානිය සමඟ එක්කළ ජෝන් රොබින්ගේ "Diet for a New America" (1987) සහ වෛද්‍ය ඩීන් ඕනිෂ්ගේ "Program for Reversing Heart Disease" (1990) ඇතුළු නිර්මාංශ ආහාර රටා නිර්දේශ කරන පොත් පෙළක්ම ඔවුහු රචනය කළේය. 2003දී උතුරු ඇමෙරිකාවේ ප්‍රධාන ආහාරවේදී සංගම් දෙකක් මනාව සැලසුම් කළ වීගන් ආහාර වේල් ජීවිතයේ ඕනෑම අවධියක අයෙකුට සුදුසු බව කියා සිටියේය. පසුව නිර්මාණය වුනු "Earthlings" (2005) සහ "Forks over Knives" (2011) යන චිත්‍රපටිවල සහ කැම්බෙල්ගේ "The China Study" (2005), රෝරි ෆ්‍රීඩ්මෑන් සහ කිම් බානුයින්ගේ "Skinny Bitch" (2005) සහ ජොනතන් සැෆ්‍රාන් ෆෝයර්ගේ "Eating Animals" වැනි ග්‍රන්ථවල මෙම කාරණය ඉස්මතු කළේය.
අග්ගඤ්ඤ සුත්‍රය
1. මා විසින් මෙසේ අසන ලදි. එක් කලෙක භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සැවැත්නුවර සමීපයෙහහිවූ පූර්වාරානයෙහි වැඩවසන්නාහ.එකල වාසෙට්ඨ, භාරද්වාජ නම් සාමණේර දෙනම භික්‍ෂුභාවය බලාපොරොත්තු වෙමින් භික්‍ෂූන් සමීපයෙහි වෙසෙත්. එකල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සවස් වේලයෙහි විවේකයෙන් නැගී සිට ප්‍රාසාදයෙන් බැස පහයෙහි සෙවනැල්ල පවත්නා පසුභාගයෙහි අවකාස්ථානයක සක්මන් කළහ. එවිට වාසෙට්ඨ, භාරද්වාජ දෙනම භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත පැමිණ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ හොඳින් වැඳ සක්මන් කරන්නාවූ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ අනුව සක්මන් කළාහුය. එකල භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වාසෙට්ඨ හට කථාකොට මෙසේ කීවාහුය. ´´වාසෙට්ඨය, තෙපි වනාහි බ්‍රාහ්මණ ජාති ඇත්තෝ වූවාහුය. බ්‍රාහ්මණයෝ තොපට අපහාස නොකෙරෙත්ද? හෙළාදැකීම නොකෙරෙත්ද?´´
2. ´´ස්වාමීන් වහන්ස, ඒකාන්තයෙන්ම බමුණෝ අපට අපහාස කෙරෙති.´´
´´බ්‍රාහ්මණයෝ අපට මෙසේ කියති. ´´බ්‍රාහ්මණ තෙමේම උතුම් වංශ ඇත්තේය. අන්‍යයෝ හීන වංශ ඇත්තෝය. බ්‍රහ්මයා විසින මවන ලද්දාහුය. බ්‍රහ්මයාගෙම නෑයෝ වෙති. ඒ තෙපි ශ්‍රේෂ්ඨ වංශය හැරපියා හීනවූ මාර පක්‍ෂයෙහිවූ බඹහුගේ පාදයෙන් උපන්නාවූ අපිරිසිඳුවූ මුඩු මහණහු කෙරෙහි පැවිදිවීම් නම්වූ ඒ හීන වංශයට පැමිණීම තොපට නුසුදුසුයි´´ කියාය.´´
´´වාසෙට්ඨය, බ්‍රාහ්මණයන්ගේ ඔසප්වූද, දරුගැබ් ඇත්තාවූද, දරුවන් වදන්නාවූද, දරුවන්ට කිරි පොවන්නාවූද බැමිණියෝ දක්නා ලැබෙති. ඒ බ්‍රාහ්මණයෝ යෝනි මාර්ගයෙන්ම උපන්නෝව මෙසේ කියති. ඔහු තුමූ බ්‍රහ්මයාටද බොරුවෙන් හෙළාදකිත්. බොරුද කියත්. බොහෝ පව්ද රැස්කර ගනිත්.´´
3. ´´වාසෙට්ඨය, මේ වංශ සතරක් වෙත්. එනම්, ක්‍ෂත්‍රියෝය, බ්‍රාහ්මණයෝය, වෛශ්‍යයෝය (වෙළඳුන්ය), ශුද්‍රයෝය (කම්මරුවෝය) කියාය. වාසෙට්ඨය, මේ ලෝකයෙහි සමහර ක්‍ෂත්‍රියෙක් ප්‍රාණාත කරන්නෙක් වෙයි. නුදුන් දෙය ගන්නෙක් වෙයි. කාමයෙහි වරදවා හැසිරෙන්නෙක් වෙයි. බොරැ කියන්නෙක් වෙයි. කේලාම් කියන්නෙක් වෙයි. පරුෂ වචන කියන්නෙක් වෙයි. හිස් වචන කියන්නෙක් වෙයි. දැඩි ලෝභය බහුල කොට ඇත්තෙක් වෙයි. (ක්‍රෝධයෙන්) වෙනස්වූ සිත් ඇත්තෙක් වෙයි. මිත්‍යාදෘෂ්ඨි (වැරදි දැකීම්) ඇත්තෙක් වෙයි.´´
4. ´´වාසෙට්ඨය, මේ ලෝකයෙජහි සමහර ක්‍ෂත්‍රියෙක්ද ප්‍රාණාතයෙන් වැළකුණේ වෙයි. නුදුන් දෙය ගැන්මෙන් වැළකුණේ වෙයි. කාමයෙහි වරදවා හැසිරීනෙන් වැළකුණේ වෙයි. බොරැකීමෙන් වැළකුණේ වෙයි. කේලාම් කීමෙන්වැළකුණේ වෙයි. පරුෂ වචන කීමෙන් වැළකුණේ වෙයි. හිස්වචන කීමෙන් වැළකුණේ වෙයි. දැඩි ලෝභය බහුල කොට ඇත්තේ නොවෙයි. (ක්‍රෝධයෙන්) වෙනස්වූ සිත් ඇත්තේ නොවෙයි. සම්‍යක්දෘෂ්ඨි (හරි දැකීම්) ඇත්තෙක් වෙයි.´´ ඒ ධර්මයෝ සමහර ක්‍ෂත්‍රියයෙකු කෙරෙහි, සමහර බ්‍රාහ්මණයෙකු කෙරෙහිද, සමහර වෛශ්‍යයෙකු කෙරෙහිද, සමහර ශුද්‍රයෙකු කෙරෙහිද දක්නා ලැබෙති.´´
´´බ්‍රාහ්මණයෝ, ´´බ්‍රාහ්මණ තෙමේම උතුම් වංශ ඇත්තේය. අන්‍යයෝ හීන වංශ ඇත්තෝය´´ යන ඔවුන්ගේ ඒ කථාව නුවණැත්තෝ පිළිනොගනිත්. ඊට හේතු කවරේද? වාසෙට්ඨය, මේ (ක්‍ෂත්‍රියාදී) සතර වංශයන් අතුරෙන් (එකකට ඇතුළත්වූ) යම් භික්‍ෂුවක් රහත්වූයේද, නැති කරන ලද ආශ්‍රව ඇත්තේ වේද, වාසය කොට නිම කරන ලද බ්‍රාහ්මචා්‍ර්‍යවාස ඇත්තේද, කරන ලද සිවුමහ කටයුතු ඇත්තේද, බාහා තබන ලද ස්කන්ධ බර ඇත්තේද, පිළිවෙලින් පැමිණි ස්වකීය කටයුතු ඇත්තේද, විනාශ කරන ලද භව බන්ධන ඇත්තේද, හොඳින් කරුණු සහිතව දැන කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදුනේ වේද ඒ පුද්ගල තෙමේ ඔවුන් අතුරෙන් ශ්‍රේෂ්ඨයයි කියනු ලැබේ.´´
´´වාසෙට්ඨය, සත්වයන් පිළිබඳවූ මෙලෙව්හිද, පරලෙව්හිද යම්සේ ධර්මයම ශ්‍රේෂ්ඨ වේද, එය මේ ආකාරයෙන්ද දත යුතුයි.´´
5. ´´වාසෙට්ඨය, පසේනදි කොසොල් රජ තෙමේ තමන්ට වඩා උසස් අනෙකෙකු නැති හෙයින් අනුත්තර නම්වූ ශ්‍රමණ භවත් ගෞතම තෙමේ ශාක්‍ය කුලයෙන් නික්ම පැවිදිවූයේයයි දනියි. වාසෙට්ඨය, ශාක්‍යයෝ පසේනදි කොසොල් රජුහට සමාන වංශ ඇත්තාහුය. කොසොල් රජුහට යටත්ව පවත්නාහුය. වාසෙට්ඨය, පසේනදි කොසොල් රජුහු ගරු සැලකිලි පැවැත්වීමද, වැඳීමද, දැක හුනස්නෙන් නැගී සිටීමද, ඇඳිලි බැඳීමද, වත් පිළිවෙත් කිරීම් ආදී ඒ ඒ සුදුසු ක්‍රියාද තථාහතයන් වහන්සේට කරයි.´´
´´වාසෙට්ඨය, සත්වයන් පිළිබඳවූ මෙලෙව්හිද, පරලෙව්හිද යම්සේ ධර්මයම ශ්‍රේෂ්ඨ වේද, එය මෙකී ආකාරයෙන්ද දත යුතුයි.´´
6. ´´වාසෙට්ඨය, ´´තෙපි කවරුහුදැ´´යි විචාරණ ලද්දාහුම ´´ශාක්‍ය පුත්‍රවූ ශ්‍රමණයම්හ´´යි ප්‍රකාශ කරන්නාහුය. මම භාග්‍යවතුන වහන්සේගේ පුත්‍ර වෙමි. ඊට හේතු කවරේද?වාසෙට්ඨය, ධම්මකාය යනුද, බ්‍රහ්මකාය යනුද, ධම්මභූත යනුද, බ්‍රහ්මභූත යනුද තථාගතයන් වහන්සේගේම නම් වන හෙයිනි.´´
7. ´´වාසෙට්ඨය, ඉක්බිත්තෙන් කිසි කලෙක්හි දීර් කාලයෙක්හුගේ ඇවෑමෙන් ඒ සත්වයන්ට ජලයෙහි රස පොළොව පිහිටන්නීය.´´
8. ´´වාසෙට්ඨය, ඉක්බිත්තෙන් ඒ සත්වයෝ රස පොළොව අනුභව කරමින් එයම කමින් එයම ආහාර කොට ඇතිව බොහෝ දීර් කාලයක් සිටින්නාහුය. ඒ සත්වයන්ගේ ශරීරයෙහි රළු ගතියද ඇතිවිය. වර්ණයාගේ වෙනස්වීමද පෙණුනේය. වර්ණය නිසා උපන් අධික මාන හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ රස පොළොව නැතිවී ගියේය. පුරාණ ලෝකෝප්පත්ති වංශ කථාව මෙසේ ඇතිවිය. එහෙත් ඒ පිළිබඳ අර්ථය නොදනිත්මය.´´
´´වාසෙට්ඨය, ඉක්බිති ඒ සත්වයන්ගේ රස පොළොව නැතිවී ගිය කල්හි (බිම්හතු) ඕජා සහිත මොලොක් පස පහළ වූයේය. එය වර්ණ සම්පන්නා විය. සුවඳින් යුක්තවිය, රසයෙන් යුක්තවිය. එවිට ඒ සත්වයෝ බිම්හතු අනුභව කරන්නට පටන් ගත්තාහුය. ඒ සත්වයන්ගේ ශරීරයන්හි රළු බවද වැඩිවිය. වර්ණය අඩු බවද පෙණුනේය. වර්ණය නිසා උපන් මහත් මාන හේතුවෙන් නැවත නැවත උපදනා මහත් මාන ස්වභාවය ඇති ඔවුන්ගේ බිම්හතු (බිම් පතුරු) නැතිවී ගියේය. එකල බදාලතා නම්වූ වැල් ජාතියක් පහළ විය. ඒ වැල් වර්ගය වර්ණවත් විය, සුවඳින් යුක්ත විය, රසවත් විය. එවිට ඒ සත්වයෝ බදාලතා නම් වැල් අනුභව කරන්නට පටන් ගත්හ. ඒ සත්වයන්ගේ ශරීරයන්හි රළු බවද බෙහෝසෙයින් වැඩිවිය. වර්ණය අඩු බවද පෙණුනේය. වර්ණය නිසා උපන් මහත් මාන හේතුවෙන් නැවත නැවත උපදනා මහත් මාන ස්වභාවය ඇති ඔවුන්ගේ බදාලතා නැතිවී ගියේය.´´
´´මෙසේ එම පුරාණ ලෝකෝප්පත්ති වංශ කථාවට අනුව යෙත්. එහෙත් ඒ පිළිබඳ අර්ථය නොදනිත්මය.´´
´´කුඩු රහිතවූ දහයියා, (පොතු) රහිතවූ සුවඳ ඇත්තාවූ සහල්ම ඵල කොට ඇත්තාවූ හැළ් පහළ වූයේය. උදෑසන උදය බතට යම් ඒ සුවඳ හැල් කොටසක් හැරගනිත්ද, සවස ඒ කොටස පැසී සිටියේය. ඒ සත්වයන්ගේ ශරීරයන්හි රළු බවද බෙහෝසෙයින් වැඩිවිය. වර්ණය අඩු බවද පෙණුනේය. පෙර යමෙක් ස්ත්‍රී වූවාද ඇයට ස්ත්‍රී ලකුණු පහළ විය. (පෙර) යමෙක් පුරුෂ වූයේද ඔහුට පුරුෂ ලකුණු පහළ විය. ඒ සත්වයන්ට කාම රාගය ඇතිවිය. මෙකලද සමහර ජනපදයන්හි ස්ත්‍රියක් ගෙනයනු ලබන කල්හි සමහර කෙනෙක් පස් දමා ගසත්. සමහර කෙනෙක් අළු දමා ගසත්. සමහර කෙනෙක් ගොම දමා ගසත්. මෙසේ එම පුරාණ ලෝකෝප්පත්ති වංශ කථාවට අනුව යෙත්. ඒ පිළිබඳ අර්ථය නොදනිත්මය.´´
´´පින්වත් සත්වය කම් නැත. මා විසින් සතර දවසක ප්‍රයෝජනය පිණිස එකවරම හැල් ගෙන එන ලදැ´´යි කීයේය. වාසෙට්ඨය, ඉක්බිත්තෙන් ඒ සත්ව තෙම ඒ (හැල් ගෙණ ආ) යම් කලෙක්හි ඒ සත්වයෝ හැල් (ගෙණවුත්) කල් තබා ගෙන පාවිච්චි කරන්ට පටන් ගත්තාහූද එකල්හි කුඩුද සහල් වසා සිටියේය. දහයියා (පොතු) ද සහල් වසා සිටියේය. කපන ලද ධාන්‍යයද නැවත නොවැඩුනේය. කපන ලද තැන් එසේ අඩුවම පෙණුනේය. ඇල් වී පඳුරු පඳුරුව සිටියාහුය.´´
´´ඉක්බිත්තෙන් ඒ සත්වයෝ ඇල් වී බෙදා ගත්හ. මායිම් තබාගත්හ.´´
9. ´´එවිට එක්තරා සත්වයෙක් ස්වකීය කොටස ආරක්‍ෂා කරන්නේ මතහට නුදුන්නාවූ එක්තරා කොටසක් රැගෙන (සොරකම් කොට ගෙණ) පාවිච්චි කළේය. එතැන් පටන් (ලෝකයෙහි) අන්සතු නුදුන් දෙය ගැණීම පහළ විය. (අන්‍යයන්ට) අපහාස කිරීම පහළ විය. බොරු කීම පහළ විය. (සත්ව හිංසා පිණිස) දඬු ගැණීම පහළ විය.´´
10. ´´වාසෙට්ඨය, එවිට ඒ සත්වයෝ ඔවුන් අතුරෙන් යමෙක් ඉතා උතුම් රූප ඇත්තේ වීද, ඉතා මහත් ආනුභාව ඇත්තේ වීද ඒ සත්වතෙම ප්‍රකාශ කටයුත්ත හොඳින් ප්‍රකාශ කිරීමටද, ගැරහිය යුත්තහුට හොඳින් ගැරහීමටද, නෙරපිය යුත්තහු නෙරපීමටද යෙදුවේය. ඒ සත්වයාට ඇල් වී වලින් කොටසක් දුන්නාහුය. එසේ මහජනයා විසින් සම්මත කරන ලද්දේය යන අර්ථයෙන් මහාසම්මතත කියා පළමුවන නාම (ව්‍යවහාරය) ඇතිවිය. වාසෙට්ඨය, ක්‍ෂෙත්‍රයන්ට (ඉඩම් වලට) අධිපතිය යන අර්ථයෙන් ක්‍ෂත්‍රියයයි කියා දෙවන නාම (ව්‍යවහාරය) විය. ධර්මයෙන් අන්‍ය සත්වයන් පිණවයි යන අර්ථයෙන් රජය යන තුන්වන නාමය ඇතිවිය. වාසෙට්ඨය, මෙසේ අග්‍රයයි දන්නා ලද්දාවූ ලෝකෝප්පත්ති වංශ කථාවෙන් මේ ක්‍ෂත්‍රිය සමූහයාගේ පහළ වීම වූයේය. ඒ සත්වයන් සම්බන්ධවම වේ. අන්‍ය සත්වයන් සම්බන්ධව නොවේ. සමානවූ සත්වයන් සම්බන්ධවම වේ. අසමාන සත්වයන් සම්බන්ධව නොවේ. ධර්මයෙන්මැයි. අධර්මයෙන් නොවේ. වාසෙට්ඨය, මේ සත්වයන් සම්බන්ධව මෙ ලෝකයෙහිද පරලෙව්හිද ධර්මයම ශ්‍රේෂ්ඨය.´´
´´ඒකාන්තයෙන් පාප ධර්මයෝ සත්වයන් කෙරෙහි පහළවූහ. වාසෙට්ඨය, ලාමක අකුශල ධර්මයන් දුරු කෙරෙති යන අර්ථයෙන් බ්‍රාහ්මණයයිම පළමූවන නාම (ව්‍යවහාරය) වූයේය. ඔහු තුමූ වන ප්‍රදේශයෙහි පන්සල් (කොළ සෙවිලි කල පැල්) කොටාගෙන එහි පන්සල්වල ධ්‍යාන කෙරෙති. ඔහු තුමූ ආහාර ලබාගෙන නැවතත් පන්සල් වලටම වැද ධ්‍යාන කෙරෙත්. වාසෙට්ඨය, ධ්‍යාන කෙරෙති යන අර්ථයෙන් ඣායකය ඣායකය යන දෙවන නාම (ව්‍යවහාරය) විය.´´
´´වාසෙට්ඨය, එම සත්වයන් අතුරෙන් ඇතැම් කෙනෙක් වන ප්‍රදේශයෙහි පන්සල්වල ඒ ධ්‍යානය (කළ නොහැකි වන්නාහූ) ගම් වෙතටද, නියම්ගම් වෙතටද පැමිණ ත්‍රිවේදය සකස් කෙරෙමින්ද, උගන්වමින්ද වෙසෙති. ´´ධ්‍යාන නොකෙරෙති´´ යන අර්ථයෙන් අජඣායකය යන තුන්වන නාමය විය.´´
´´වාසෙට්ඨය, (වේද මන්ත්‍ර දැරීමය, වේද මන්ත්‍ර හැදෑරීමය යන මෙය) එකල්හි පහත්යයි සම්මත විය. (ඒ මන්ත්‍ර හැදෑරීම හා කියවීම) දැන් ශ්‍රේෂ්ඨයයි සම්මත වෙයි.´´
´´වාසෙට්ඨය, මෙසේ මේ පුරාණවූ ලෝක උප්පත්ති වංශ කථාවෙන් බ්‍රාහ්මණ සමූහයාගේ පහළවීම වූයේය.´´
´´වාසෙට්ඨය, එම සත්වයන් අතුරෙන් ඇතැම් සත්ව කෙනෙක් මෛථුන ධර්ම සේවනය නිසා හරක් රැකීම් වෙළඳාම් ආදී ප්‍රසිද්ධ කර්මාන්තයන්හි යෙදුණාහ.´´
´´´´මෛථුන ධර්මය සඳහා ප්‍රසිද්ධ කර්මාන්තයන්හි යෙදෙත්´´ යන අර්ථයෙන් වෛශ්‍යයයි නාමය විය.´´
´´වාසෙට්ඨය, මෙසේ වනාහි මේ පුරාණ වෛශ්‍ය සමූහයාගේ ලෝකෝත්පත්ති වංශ කථාව පහළ වූයේය.´´
´´වාසෙට්ඨය, එම සත්වයන් අතුරෙන් යම් ඒ සත්ව කෙනෙක් ඉතිරි වූවාහුද ඔහු නපුරු පැවතුම් ඇත්තෝ වූහ.´´
´´වාසෙට්ඨය, නපුරු ක්‍රියා ඇත්තෝය, නින්දිත ක්‍රියා ඇත්තෝය යන අර්ථයෙන් ශුද්‍රයයි යන නාම විය.´´
´´මෙසේ මේ පුරාණ ශුද්‍ර සමූහයාගේ පහළවීම පිළිබඳ ලෝක උප්පත්ති වංශ කථාව වූයේය.´´
11. ´´වාසෙට්ඨය, යම් හේතුවකින් ක්‍ෂත්‍රිය තෙමේද, බ්‍රාහ්මණ තෙමේද, වෛශ්‍ය තෙමේද, ශුද්‍ර තෙමේද තමාගේ ධර්මයට නින්දා කෙරෙමින් ශ්‍රමණ වන්නෙමියි ගිහිගෙන් නික්ම මහණ වේද, එබඳු කාලයක් වේමය.´´
´´වාසෙට්ඨය, මෙසේ ඒ වංශ සතරට අයත් අමූහ අතුරෙන් ශ්‍රමණ සමූහයාගේ පහළවීම වූයේය.´´
12. ´´වාසෙට්ඨය, ක්‍ෂත්‍රිය තෙමේද, බ්‍රාහ්මණ තෙමේද, වෛශ්‍ය තෙමේද, ශුද්‍ර තෙමේද, ශ්‍රමණ තෙමේද කයින් දුෂ්චරිතයෙහි හැසිර, වචනයෙන් දුෂ්චරිතයෙහි හැසිර, සිතින් දුෂ්චරිතයෙහි හැසිර, මිථ්‍යාදෘෂ්ටිව, මිථ්‍යාදෘෂ්ටි කර්ම සමාදන්ව, මිථ්‍යාදෘෂ්ටි කර්ම සමාදන හේතුවෙන් කය බිඳීමෙන් මරණින් මත්තෙහි අපාය නම්වූ දුගති නම්වූ විනිපාත නම්වූ නිරයෙහි උපදියි.´´
13. ´´වාසෙට්ඨය, ක්‍ෂත්‍රිය තෙමේද, බ්‍රාහ්මණ තෙමේද, වෛශ්‍ය තෙමේද, ශුද්‍ර තෙමේද, ශ්‍රමණ තෙමේද කයින් සුචරිතයෙහි හැසිර, වචනයෙන් සුචරිතයෙහි හැසිර, සිතින් සුචරිතයෙහි හැසිර, සම්‍යග්දෘෂ්ටිව, සම්‍යග්දෘෂ්ටි කර්ම සමාදන්ව, සම්‍යග්දෘෂ්ටි කර්ම සමාදන හේතුවෙන් කය බිඳීමෙන් මරණින් මත්තෙහි සුගති නම්වූ ස්වර්ග ලෝකයෙහි උපදනේය.´´
14. ´´වාසෙට්ඨය, ක්‍ෂත්‍රිය තෙමේද, බ්‍රාහ්මණ තෙමේද, වෛශ්‍ය තෙමේද, ශුද්‍ර තෙමේද, ශ්‍රමණ තෙමේද කයින් කුසල් අකුසල් දෙකම කරන්නේ වෙයි. වචනයෙන් කුසල් අකුසල් දෙකම කරන්නේ වෙයි. සිතින් කුසල් අකුසල් දෙකම කරන්නේ වෙයි. මිශ්‍රවූ දෘෂ්ටි ඇතිව මිශ්‍රවූ දෘෂ්ටි සමාදන්ව මිශ්‍රවූ දෘෂ්ටි කර්ම සමාදාන හේතුවෙන් කය බිඳීමෙන් මරණින් මත්තෙහි සුව දුක් දෙකම විඳින්නේ වෙයි.´´
15. ´´වාසෙට්ඨය, ක්‍ෂත්‍රිය තෙමේද, බ්‍රාහ්මණ තෙමේද, වෛශ්‍ය තෙමේද, ශුද්‍ර තෙමේද, ශ්‍රමණ තෙමේද කයින් සංවරව, වචනයෙන් සංවරව, සිතින් සංවරව කෙට්ඨාස වශයෙන් සත් වැදෑරුම්වූ බෝධිපාක්‍ෂික ධර්මයන් (මාර්ග ඥානය ලබා ගැනීමට වුවමනා ධර්ම) වඩා මේ ආත්ම භාවයෙහිම කෙලෙස් ගිනි නිවා ලන්නේය.´´
16. ´´වාසෙට්ඨය, මේ සතර වංශ අතුරෙන් යම් භික්‍ෂුවක් අර්හත් වූයේද, නැති කරන ලද කෙලෙස් ඇත්තේද, වැස නිම කරන ලද බ්‍රහ්මචර්යාව ඇත්තේද, බහා තබන ලද (කෙලෙස් බර ආදී) බර ඇත්තේද, පැමිණියාවූ තමාගේ අර්ථය ඇත්තේද, නැති කරන ලද සසර බැඳුම් ඇත්තේද, මනා කොට දැන කෙලෙසුන් කෙරෙන් මිදුනේද, හේතෙමේ ඔවුනතුරෙන් අග්‍රයයි කියනු ලැබේ. ඒ ධර්මයෙන්මය, අධර්මයෙන් නොවේ. වාසෙට්ඨය, සත්වයන් පිළිබඳවූ මේ ලෝකයෙහිද පරලෙව්හිද ධර්මයම ශ්‍රේෂ්ඨයි.´´
´´වාසෙට්ඨය, සනත් කුමාර නම් බ්‍රහ්මයා විසින්ද මේ ගාථා තොමෝ කියන ලද්දීය.´´
´´යම් ජනයෝ, ´´මම ගෞතම වෙමි´´, ´´මම කාශ්‍යප වෙමි´´,යි ගෝත්‍රය සිහි කරන්නෝ වෙත්ද, ඒ ජන සමූහයා අතුරෙන් ක්‍ෂෙත්‍රිය තෙමේ ශ්‍රේෂ්ඨයි. අෂ්ඨ විද්‍යාවෙන් හා පසළොස් චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්තවූ යම් තථාගතයන් වහන්සේ කෙනෙක් වෙත්ද, ඒ තථාගතයන් වහන්සේ දෙව් මිනිසුන් අතුරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නාහ.´´
´´වාසෙට්ඨය, මමද මෙසේ කියමි. ´´යම් ජනයෝ, ´´මම ගෝතම වෙමි. මම කාශ්‍යප වෙමැ´´යි ගෝත්‍රය සිහි කරන්නෝ වෙත්ද, ඒ ජන සමූහයා අතුරෙන් ක්‍ෂෙත්‍රිය තෙමේ ශ්‍රේෂ්ඨයි. අෂ්ඨ විද්‍යාවෙන් හා පසළොස් චරණ ධර්මයන්ගෙන් යුක්තවූ යම් තථාගතයන් වහන්සේ කෙනෙක් වෙත්ද, ඒ තථාගතයන් වහන්සේ දෙව් මිනිසුන් අතුරෙහි ශ්‍රේෂ්ඨ වන්නාහ.´´
භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මේ සූත්‍රය වදාළ සේක. වාසෙට්ඨ භාරද්වාජ යන සාමණේරයන් වහන්සේලා දෙනම සතුටු සිත් ඇත්තාහු භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ දේශනාවට සතුටූ වූවාහුය.´´
විකිමීඩියා පදනම
විකිමාධ්‍ය පදනම යනු ඇමෙරිකානු ලාභ නොපතන සංවිධානයකි (nonprofit organization).
පිලිප් ගුණවර්ධන
thumb|දොන් පිලිප් ගුණවර්ධන
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික වීරයෙකු වන දොන් පිලිප් රූපසිංහ ගුණවර්ධන (11 ජනවාර 1901 – 26 මාර්තු 1972) විසින් ශ්‍රී ලංකාවට ට්‍රොට්ස්කිවාදය හඳුන්වා දුන් අතර, 'සමාජවාදයේ පියා' ලෙසින් සහ 'බොරළුගොඩ සිංහයා' ලෙසින් හැඳින්වෙයි.ලංකා සමසමාජ පක්ශයේ නයකයෙකි.
ලංකා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවේ සහ ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරයෙකු වන ඔහු 1956 සිට 1959 දක්වා S.W.R.D. බණ්ඩාරනායක යටතේ කෘෂිකර්ම හා ආහාර අමාත්‍යවරයා ලෙසද, ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා යටතේ 1965 සිට 1970 දක්වා ජාතික ආණ්ඩුවේ කර්මාන්ත හා ධීවර අමාත්‍යවරයා ලෙසද කටයුතු කළේය.
පර්ඩර්
thumb|300px|right|[[සෙනානා පෙදෙස් වලදී පර්ඩර් ඉවත්කිරීම දැක්වෙන ලේඩීස් ඔෆ් කවුබුල් (1848 ලිතෝග‍්‍රාපිය, ජේම්ස් රැට්ට්‍රේ විසින්)–ඔරියන්ටල් ඇන්ඩ් ඉන්ඩියා ඔෆිස් කලෙක්ෂන්, බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලය]]
පර්ඩර් හෝ පාර්ඩර් ("තිරය" යන අර්ථය දෙන පර්සියානු වදන: پرده, වෙතින්) යනු,  දකුණු ආසියාවෙහි සමහරක් මුස්ලිම් සහ හින්දු ප්‍රජාවන් අතර ව්‍යාප්ත ආගමික සහ සමාජ පිළිවෙතක් වන ස්ත්‍රී හුදෙකලා වාසයකි.
කවච්...කාලි ශක්තියොන් සේ
කවච් — කාලි ශක්තියොන් සේ (සිංහල: කවචය — අඳුරු බලවේගවලින්, සන්නාහය — අඳුරු බලවේගයන්ට එරෙහිව) හෙවත් පොදුවේ කවච් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ කලර්ස් ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ විකාශය වූ සීමිත සංත්‍රාසමය රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. මෙම කතාමාලාව කලර්ස් ටීවී නාළිකාවේ අතිශය ජනප්‍රිය කතාමාලාවක් වූ නාගින් නැමැති කතාමාලාව විස්ථාපනය කරමින් විකාශය විය. මෙම කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරනු ලබන්නේ මෝනා සිං, විවේක් දාහියා සහ සාරා ඛාන් යන නළු නිළි පිරිස විසිනි. 2016 ජූනි මස 11වන දින විකාශය ඇරඹි මෙම කතාමාලාවේ අවසන් කථාංගය 2016 නොවැම්බර් 20 දින විකාශය විය.
මෙම කතාමාලාව නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ ඒක්තා කපූර් සහ ශෝභා කපූර් යන නිෂ්පාදිකාවන් දෙපළ විසිනි. එය ඔවුන්ගේ බාලාජි ටෙලිෆිල්ම්ස් නිෂ්පාදන ආයතනයේ සන්නාමය යටතේ නිපදවූවකි. කවච් නම් වූ මෙම කතාමාලාව දළ වශයෙන් සාවිත්‍රි සහ සත්‍යවන් නැමැති කථාව පාදක කරගෙන තැනූවකැයි සැලකේ. කථාවාර එකකින් සමන්විත මෙහි කථාංග 47ක් අන්තර්ගත විය.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬ කැවුණු මෙම කතාමාලාව 2017 ජනවාරි 14 දින සිට සිරස ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ ප්‍රේමායුධ යන නාමයෙන් විකාශය ආරම්භ කරන ලදී. එය ශ්‍රී ලංකාව තුළ සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනවල ප.ව. 7.30ට විකාශය වීම සිදුවිය.
සටහන්
මෙම කතාමාලාවේ මුල් කථාංග නවය තුළ මහේක් චාහල් විසින් මංජුලිකාගේ චරිතය නිරූපණය කළ අතර, සෙසු කථාංගවල එම චරිතය සාරා ඛාන් විසින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන ලදී. මෙහි නටාෂා‍ බූන්දේලාගේ චරිතය නිරූපණය කරන ප්‍රීති ගුප්තා විසින් මෙහි කථාංග 31ක චරිතය නිරූපණය සිදුකළා ය. අනතුරුව රේෂා කොන්කාර් විසින් එතැන් සිට එම චරිතය නිරූපණය කරන ලදී.
අන්තර්ජාතික විකාශය සහ හඬකැවුම
මෙම කතාමාලාව පාකිස්ථානය තුළ විකාශය ඇරඹියේ සති අන්තයේ දිනවල ප.ව. 9:10ට ය. (පාකිස්ථාන සම්මත වේලාව - PST) එය ෆිල්මේසියා නාළිකාව මගින් විකාශය කරන ලද්දේ කලර්ස් ටීවී නාළිකාව හා සමගාමීව ය. දෙමළ බසින් හඬ කවන ලද මෙම කතාමාලාව මායා මෝහිනී යන නාමයෙන් විකාශය වූයේ ස්ටාර් විජේ නාළිකාව ඔස්සේ ය. මලයාලම් බසින් කවචම් ලෙස නම් කෙරුණු මෙම කතාමාලාව ඒෂියානෙට් නාළිකාවෙන් විකාශය විය. එසේම තෙලිඟු බසින් හඬ කවන ලද මෙම කතාමාලාව කාපාඩේ කවචම් යන නාමයෙන් MAA TV නාළිකාවෙන් විකාශය විය. සිංහල බසින් හඬ කවා ප්‍රේමායුධ ලෙස නම් කෙරුණු මෙම කතාමාලාව සිරස ටීවී නාළිකාව ඔස්සේ සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනවල ප.ව. 7.30ට විකාශය ආරම්භ කරන ලද්දේ ජනවාරි 14 දින සිටයි.
කත්මන්ඩු
කත්මණ්ඩු යනු නේපාලයේ අගනගරය සහ විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශය වේ. එම නගරය පිහිටා ඇත්තේ හිමාලයේ කත්මණ්ඩු මිටියාවතේය. එයට බද්ද වුනු තවත් නගර දෙකක් තිබේ. එය පටාන සහ ලාලිත්පුර ලෙස හඳුන්වයි. කිලෝමිටර 5 ක් ගිනිකොන දිශාවෙන්ද (පැරණි ගෘහ නිරමාණ ශිල්පයට අයත් නගරයකි) භත්තපුර් කි.මි 14 ක් හා නැගෙනහරින් ද පිහිටා තිබේ. එය K.T.M නොහොත් ට්‍රයිසිට් යනුවෙන් හඳුන්වයි. කත්මණ්ඩු නගරය මුහුදු මට්ටමේ සිට මි. 1400 ක් උසින් පිහිටා ඇති මේ නගරය, ගෝලාකාර හැඩයකින් ද යුක්තය. මධ්‍යම නේපාලයේ පිහිටා තිබෙන මෙම නගරය ප්‍රධාන කඳු හතරකින් වට වි ඇත. ඒ කඳු මුඳුන් නම් ගිවපුරිත පුල්චයිකු. නගුරජුන් සහ චන්ද්‍රගිරි නම් වේ. 2001 වන විට 6 71 846 ක ජනගහනයක් එහි වාසය කළේය. කත්මණ්ඩු දිස්ත්‍රික්කය සහ අවට දිස්ත්‍රික්ක තුනක ජනගහණ ඝනත්වය වර්ග කිලෝමිටරයට 97 දෙනෙක් පමණ වේ. එහෙත් කත්මණ්ඩු නගරය තුළ ජනගහන ඝනත්වය වන්නේ වර්ග කිලෝමිටරයට 13 500 ක් වේ. එය නේපාලයේ විශාලතම ජනගහන ඝනත්වය වන අතර සමස්ථ ජනයාගෙන් 20% ක් පිරිසක් හෙක්ටයාර් 5067 ක ජිවත්වේ. (අක්කර 12 520).
කත්මණ්ඩු නගරය නේපාල පෙඩරල් ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමුහ ආණ්ඩුවේ අගනගරය පමණක් නොවන අතර එය මධ්‍යම ප්‍රදේශයේ මුලස්ථානයද වේ. පරිපාලන කලාප 14 කින් සමන්විත සංවර්ධිත ප්‍රදේශ 5 කින් මේ නගරය මුල් තැන ගනි. එය මධ්‍යම පලාතේ කලාප 3 ක් වශයෙන් නම් කර තිබේ. එනම්, බග්මනි, නාරායනි, සහ ජනක්පුර් වේ. කත්මණ්ඩු නගරය බක්මති කලාපයේ පිහිටා තිබේ.
කඩුපුල්
thumb|කුඩා කඩුපුල් මල් පොහොට්ටු. 4cm පමණ දිගය. thumb|නිශාගන්දී / කඩුපුල් / බ්‍රහ්මකමලම් හොඳින් පිපුණු පසු. Epiphyllum oxypetalum යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන කඩුපුල් මල ඉංග්‍රීසි ව්‍යවහාරයේදී “ඕලන්ද මිනිසාගේ පයිප්පය” සහ “රාත්‍රියේ රැජින” යන අන්වර්ථ නාමයන්ගෙන් හඳුන්වනු ලබයි. කඩුපුල් මල පතොක් කුලයට අයත් ශාකයක් වන අතර වෙනත් රටවල බහුල වශයෙන් වගා කරනු ලබන මල් වර්ගයකි. රාත්‍රී පතොක් ශාකය ලෙස ඇතැම් විට හඳුන්වනු ලැබුවද මෙය පතොක් ශාකවල ලක්ෂණ බහුලව නොපෙන්වයි. කෙසේ නමුත් පතොක් කුලයට අයත් අනෙකුත් ශාක මෙන්ම මෙහිද මල් හට ගන්නේ රාත්‍රියට පමණි.
පද නිරුක්තිය
Oxypetalum(ලතින්) = උල් සහිත පෙති ඇති මල
ඉතිහාසය
thumb|මලෙහි ඉදිරිපස තොරතුරු සහිත දර්ශන ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය කඩුපුල් මල ලෙස හැඳින්වුවද ඉන්දියාවේදී බ්‍රහ්ම කමලම් ලෙස හැඳින්වේ. මහා බ්‍රහ්මයා විසින් මැවීමෙන් අනතුරුව එම නම ලබාදුන් බව පැවසේ. මෙම මල පිපෙන අවස්ථාවේදී දෙවියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින දේවල් ලැබෙන බව බැතිමතුන් විස්වාස කරයි.
මද්‍යම  ඇමෙරිකාව මෙහි ජන්ම භුමියයි. මෙම මල් වර්ගය දුර්ලභ වන අතර එක රාත්‍රියකදී පිපී එම රාත්‍රිය අවසන් වීමත් සමග පරවී යයි.
වර්ෂ 1909 දී C.A. Purpus මහතා විසින් ඉතා කුඩා වෙනස්කම් සහිත කඩුපුල් විශේෂයක් මෙක්සිකෝවෙන් සොයාගත් අතර එහි පෙති තද රතු පැහැයෙන් යුක්ත වූ අතර මල එහි සුපුරුදු මිහිරි සුවඳ වෙනුවට අප්‍රසන්න ගන්දයකින්ද යුක්ත වූ බව පැවසේ. එය “Phyllocactus purpusii” ලෙස නාමකරණය කළ නමුත් උද්භිද විද්‍යාත්මක හඳුනාගැනීමක් නොලැබිණි.
චීන ජනවහරේදී කඩුපුල් මල විශේෂ පුද්ගලයන් හැඳින්වීම සඳහා යොදාගනී. එනම්, සිත් ගන්නා සුළු නමුත් ඉතා සුළු කාලයක් කීර්තිමත්ව සිටින පුද්ගලයන් හැඳින්වීම සඳහා කඩුපුල් මලේ නම යොදාගනී. ඒ කඩුපුල් මලද පිපීම සඳහා විශාල කාලයක් ගන්නා නමුත් එක රැයෙන් පරවී යන නිසාය. කඩුපුල් මලට ජපන් වැසියන්ගෙන්ද හිමි වන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. ඔවුන් කඩුපුල් මල “සඳ කුමරිය” ලෙස හඳුන්වයි.
මෙම කඩුපුල් ශාකය​  යුරෝපීයයන් ඇමෙරි කාව සොයා ගැනීමෙන් පසු ලෝකයේ ප්‍රචලිතව ගිය එකක් බැවින් අපේ සාහිත්‍යයේ  හා බෞද්ධ සූත්‍ර වල සඳහන් වන කඩුපුල් වෙනයම් එකක්විය යුතුය​. කොසොල් රජ තුමා හා බුදුන් වහන් සේ අතර ඇතිවූ සංවාදයක සඳහන් වන්නේ කඩුපුල් ඇත්තේ නාග ලෝකයේ බවයි.
මූලාරම්භය සහ ජනාවාස
කඩුපුල් ශාකය මෙක්සිකෝවේ සිට වෙනිසියුලාව දක්වා පැතිර පවතී. එමෙන්ම බ්‍රසීලයේද දැකිය හැක. ඇමරිකාවේ ටෙක්සාස් සහ කැලිෆෝනියා වැනි උණුසුම් දේශගුණයක් පවතින ප්‍රදේශ වල කඩුපුල් ශාකය වගා කරනු ලබයි. කෙසේනමුත් කඩුපුල් ශාකයේ ජන්ම භූමිය   දකුණු මැක්සිකෝ බව පිළිගැනේ. thumb|මලෙහි පැති දර්ශනයක්
වගාකිරීම
කඩුපුල් යනු පහසුවෙන් වගා කළ හැකි ශාකයකි. වසන්ත කාලයේ අග බාගයේදී සහ ග්‍රීෂ්ම සෘතුවේ මුල් බාගයේදී වැඩි වශයෙන් මල් හට ගනී. විශාල ශාක වල මල් කිහිපයක් හටගනී. අපිපත්‍ර කුලයේ ශාක වල වැඩියෙන්ම වගා කළ හැකි ශාකය මෙයයි.
අතිරේක යොමු කිරීම්
වෙනත් කියවීම් සඳහා   Epiphyllum oxypetalum Wikimedia Commons
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පක්ෂය (ශ්‍රී ලංකාව)
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලන පක්ෂ ලැයිස්තුව
ව්‍යසන
ව්‍යසනයක් යනු ස්වභාවික හෝ මිනිසා විසින් ඇති කරන හෝ හදිසියේ සිදුවන  හෝ ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වන හෝ හානිදායක සංසිද්ධියකි.මෙයින් බලපෑමට ලක්වන ජනතාවට ජිවිත හානි හෝ අනතුරු සිදුවන අතර  පරිසරයට හා දේපල වලටද   හානි  සිදු වේ. මෙමගින් ඇති වන හානිය සාමන්‍යයෙන් පවතින මානව, භෞතික සහ මුල්‍ය සම්පත් මගින්  කළමනාකරණය කල නොහැකි තරම් විශාල වේ.
ව්‍යසන වර්ගීකරණය
ස්වභාවික ව්‍යසන
මිනිසා විසින් ඇති කල ව්‍යසන
ව්‍යසන කළමනාකරණයේ මුලික අංග
A) ව්‍යසන අවම කිරිම             ( Disaster Mitigation)  B) ව්‍යසන සදහා පෙර සූදානම    ( Disaster Preparedness)
C) ව්‍යසන ප්‍රතිචාරය                ( Disaster Response)
නැගෙනහිර චාලුක්‍යයෝ
නැගෙනහිර චාලුක්‍යයෝ, හෙවත් වෙංගියෙහි චාලුක්‍යයෝ 7වන සහ 12වන සියවස් අතර කාලයේ දකුණු ඉන්දියාවේ කොටසක් පාලනය කළ රාජවංශයක් වූහ. ඔවුහු මුලින් ඩෙකෑන් ප්‍රදේශයේ බදාමියේ චාලුක්‍යයන්ගේ ආණ්ඩුකාරවරුන් ලෙස කටයුතු කළහ. අනතුරුව රාජ්‍යත්වයට පත් ඔවුහු ක්‍රි.ව. 1130 පමණ තෙක් වර්තමාන ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශයට අයත් වෙංගි පෙදෙස පාලනය කළහ. ක්‍රි.ව. 1189 තෙක් ඔවුන් චෝළයන් යටතේ වැඩවසම් රාජ්‍ය ලෙස මෙම ප්‍රදේශය පාලනය කොට තිබේ.
දත්ත සංචිත
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:දත්ත ප්‍රවර්ගය:ඉතිහසය
අලුත්ගම
අලුත්ගම යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාත තුල කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි. බස්නාහිර පළාතේ දකුණු මායිම වන බෙන්තර ගඟ මුහුදට වැටෙන්නේ අලුත්ගම නගරය ආසන්නයෙනි. කොළඹ නගරයේ සිට ගාලු පාරේ කි.මී. 61 ක් පැමිණි විට අලුත්ගම නගරයට පිවිසිය හැක.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ
බ්‍රහ්ම දේවාලය, ඛජුරාහෝ
බ්‍රහ්ම දේවාලය වනාහි ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි ඡතර්පූර් හි පිහිටි නවවන හෝ මුල්කාලීන දහවන සියවසට අයත් දේවාලයකි. මෙය හින්දු දෙවි බ්‍රහ්මගේ නමින් හැඳින්වුවද, මෙය ශිව දෙවියන් උදෙසා කැපකළ දෙවොලකි. මෙම දේවාලය ඇතුළු ස්මාරක සමූහය, යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් වන ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයට අයත් ය.
පසුබිම
ඛජුරාහෝ සාගර් ජලාශයේ ඉවුරේ පිහිටි මෙම දේවාලය බ්‍රහ්ම දේවාලයක් ලෙස හඳුන්වන්නේ වැරදීමකිනි. දේවාලයේ ගර්භගෘහය තුළ සිව් මුහුණත් ශිව ලිංගයක් දක්නට ලැබේ. බැතිමතුන් විසින් මෙය වරදවා මුහුණු සතරක් ඇති බ්‍රහ්ම ප්‍රතිමාවක් ලෙස සලකා ඇත. ගර්භගෘහයේ බටහිර කවුළු සහ උඩලිපත් හි මැද කොටස්වල විෂ්ණු රූප දක්නට ලැබේ. කෙසේනමුත්, මෙහි භාවිත පාෂාණ දේවාලය තැනීමට භාවිතා කළ පාෂාණවලට වඩා වෙනස් ය.
මෙම දෙවොල නවවන හෝ දසවන ශතවර්ෂයේ මුල් භාගයේ නිර්මාණය වී ඇත.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
බ්‍රහ්ම දේවාලය ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණයේ නොනැසී ඇති ගොඩනැගිලිවලින් එකකි. ග්‍රේන්ස්ටෝන් පාෂාණයෙන් තැනූ මෙහි බොහෝ දේවාල මෙන් මෙම දේවාලය තනා ඇත්තේ ග්‍රැනයිට් පාෂාණයෙන් වීම විශේෂත්වයකි. මෙම දෙවොලෙහි සැලැස්ම ලාල්ගුවන් මහාදේව දේවාලයට සමාන ය. මෙම දේවාල නිර්මාණය කොට ඇත්තේ ග්‍රැනයිට් පාෂාණ භාවිතයේ සිට වැලිගල් භාවිතයට සංක්‍රමණය වෙමින් පැවති කාලසීමාවක බැව් පෙනේ.
ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව අනුව, මෙහි බිම් සැලැස්ම ඛජුරාහෝවේ සෙසු දේවාලවලට සාපේක්ෂව සරල ය. ශිඛරය (දේව ප්‍රතිමාව තබන ස්ථානයට ඉහළින් වූ) තනා ඇත්තේ වැලිගලිනි. මුලින් මෙම දේවාලයට ද්වාර මණ්ඩපයක් සහ ගර්භගෘහයක් පැවතී ඇත. ද්වාර මණ්ඩපය විනාශ වී වර්තමානයේ ගර්භගෘහය සහ එහි ඉහළින් වූ ශිඛරය පමණක් දක්නට ලැබේ. බාහිරින්, ගර්භගෘහය කුරුස හැඩැති වන අතර, දෙපසින් නෙරීම් දක්නට ලැබේ. එහි අභ්‍යන්තරය, සමචතුරස්‍ර හැඩැති අතර එය ග්‍රැනයිට් කුළුණු 12ක් මත පිහිටියේ ය. නැගෙනහිර නෙරුමෙහි ප්‍රධාන ද්වාරය පිහිටි අතර, බටහිර නෙරුමෙහි කුඩා ද්වාරයක් පිහිටා ඇත. සෙසු පාර්ශ්වික නෙරුම්වල් ගරාදි සහිත කවුළු දක්නට ලැබේ.
මෙහි ප්‍රධාන ද්වාරය එතරම් විසිතුරු නැත. එහි උඩලිපතෙහි ත්‍රීමූර්ති ප්‍රතිමාවක් සහ පාදමෙහි ගංගා සහ යමුනා රූ පමණක් දැකගත හැක.
තුත්මෝස් I
ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් IIවන තුත්මෝස් ද, අනතුරුව IIවන තුත්මෝස්ගේ සොයුරිය වූ හට්ෂෙප්සුට් ද සිහසුනට පත් විය. ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය සාමාන්‍යයෙන් ක්‍රි.පූ. 1505-1493 යැයි නිර්ණය කොට ඇත. නමුත් ඇතැම් විද්වතුන්—පුරාතන ඊජිප්තු වාර්තාවල කාලරේඛාව නිර්ණයට යොදාගත් ජ්‍යොතිශ්‍යමය නිරීක්ෂණ තීබ්සයේ නොව මෙම්පිස් නගරයේ සිට සිදු කළ බව සිතන විද්වතුන්—ඔහුගේ රාජ්‍ය සමය ලෙස ක්‍රි.පූ. 1526–1513 ලෙස දක්වා ඇත.
පවුල
තුත්මෝස්ගේ පියා Iවන අමෙන්හොටෙප් වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. ඔහුගේ මව සෙන්සෙනෙබ්, රාජකීය-නොවන උපතක් ඇත්තියක වන නිසා ඇය සුළුබිසව හෝ උපබිසවක් වන්නට ඇත. තුත්මෝස්ගේ මහා රාජකීය බිරිඳ තනතුර ඉසිලූ අහ්මෝස් රැජින Iවන අහ්මෝස් රජුගේ දියණිය සහ Iවන අමෙන්හොටෙප් රජුගේ සොයුරිය යැයි සැලකේ; කෙසේනමුත් ඇයට කිසිදින "රජුගේ දියණිය" ලෙස අමතා නැති බැවින්, මෙම මතය විවාදාත්මක ය. ඇතැම් ඉතිහාසඥයින් විශ්වාස කරන්නේ ඇය තුත්මෝස්ගේම සොයුරිය වන්නට ඇති බවයි. ඇය අමෙන්හොටෙප්ට සම්බන්ධ බව පපෙන්වීමෙන්, තුත්මෝස් සිය රාජ්‍යත්වය ස්ථාවර කරගැනීමට ඇයව විවාහ කරගන්නට ඇතැයි සිතිය හැක. කෙසේනමුත්, මෙය එසේ නොවිය හැකි බවට හේතු දෙකක් යෝජනා වී ඇත. පළමුවැන්න නම්, කාර්නැක්හි අමෙන්හොටෙප්ගේ ඇලබැස්ටර් නිර්මාණය තුළ අමෙන්හොටෙප්ගේ මරණයට පෙර අමෙන්හොටෙප්ගේ නම සමග තුත්මෝස් ද නාමය ද සඳහන්ව තිබීමයි. දෙවැන්න නම්, තුත්මෝස්ට දාව අහ්මෝස්ට උපන් පළමු පුත්‍රයා වන අමෙන්මෝස් තුත්මෝස්ගේ සිංහාසනාරූඪයට බොහෝ කලකට පෙර උපත ලබා ඇති බව පෙනී යාමයි. තුත්මෝස්ගේ සිව්වන රාජ්‍ය වර්ෂයට අයත් ශිලා ස්තම්භයක අමෙන්මෝස් මෙම්පිස් අසල දඩයමේ නිරතවන අයුරු නිරූපණය කොට ඇති අතර, ඔහු සිය මරණයට පෙර "ඔහුගේ පියාගේ මහා හමුදා සෙන්පතියා" බවට පත්ව ඇත. අමෙන්මෝස්ගේ මරණය සිය 12වන රාජ්‍ය වර්ෂයේ සිදු වූ තුත්මෝස්ගේ මරණයට පසු සිදුවූවක් විය නොහැක. තුත්මෝස්ට දාව වැඩ්ජ්මෝස් නැමැති තවත් පුත්‍රයකු සහ හට්ෂෙප්සුට් හා නෙෆ්රුබිටි නැමැති දියණියන් දෙදෙනකු අහ්මෝස් රැජිනට විය. වැඩ්ජ්මෝස් සිය පියාට පෙර මියගිය අතර, නෙෆ්රුබිටි ළමා වියේ මියගියා ය. තුත්මෝස්ට දාව මුට්නොෆ්‍රෙට් නම් වෙනත් බිසවකට උපන් පුත්‍රයකු ද විය. මෙම පුත්‍රයා ඔහුගෙන් පසු IIවන තුත්මෝස් ලෙස සිහසුනට පත් වූ අතර, Iවන තුත්මෝස් ඔහුට සිය දියණිය වූ හට්ෂෙප්සුට් විවාහ කරදුන්නේ ය. පසුකලෙක හට්ෂෙප්සුට් විසින් වාර්තා කර ඇත්තේ තුත්මෝස් රජු IIවන තුත්මෝස් මෙන්ම හට්ෂෙප්සුට් යන දෙදෙනාටම රාජ්‍යය භාරදීමට අදහස් කළ බවයි. නමුත් මෙම ප්‍රකාශය හට්ෂෙප්සුට්ගේ රාජ්‍යත්වය නීත්‍යානුකූල කිරීමට ඔහුගේ ආධාරකරුවන් ගත් උත්සාහයක් ලෙස සැලකෙයි.
දින සහ රාජ්‍ය සමයේ දිග
තුත්මෝස්ගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයා වූ Iවන අමෙන්හොටෙප්ගේ සමයේ සොතිස් හිරු සමග උදාවුණු බව පැවසේ. මෙය ක්‍රි.පූ 1517දී සිදු වූවක් වන අතර, එය තීබ්ස් සිට නිරීක්ෂණය කොට ඇත. අමෙන්හොටෙප්ගේ මරණය සහ තුත්මෝස්ගේ අනුයාත සිංහාසනාරූඪය ඉන්පසුව සිදු වූ බව විශ්වාස කෙරෙන අතර, එය ක්‍රි.පූ. 1506දී සිදු වී යැයි බොහෝ නූතන විද්වතුන් විශ්වාස කරයි. මෙම නිරීක්ෂණය හීලියොපොලිස් හෝ මෙම්පිස් සිට සිදු කරන ලද්දක් ‍වූයේ නම් සුළුතරයක් විද්වතුන් විශ්වාස කරන ආකාරයට තුත්මෝස් සිහසුනට පත්ව ඇත්තේ ක්‍රි.පූ. 1526දී ය. මැනතෝ වාර්තා කරන්නේ Iවන තුත්මෝස්ගේ රාජ්‍ය සමය වර්ෂ 12ක් සහ මාස 9ක් (හෝ වර්ෂ 13ක්) පැවති බවයි. මෙම දත්ත සත්‍ය විය හැකි බව කාර්නැක්හි ගල් කුට්ටියක ඇති ඔහුගේ කාර්ටුෂය දරන වර්ෂය 8 සහ වර්ෂය 9ට අයත් ශිලා ලේඛන‍ දෙක සාක්ෂි දරයි. අඩු කාලානුක්‍රමය යටතේ තුත්මොස්ගේ රාජ්‍ය සමය ක්‍රි.පූ. 1506-1493 ලෙස විශ්වාස කෙරෙන අතර, සුළුතරයක් විද්වතුන් පිළිගන්නේ එය ක්‍රි.පූ. 1526-1513 බවයි.
යුධ ජයග්‍රහණ
තුත්මෝස්ගේ සිංහාසනාරූඪයත් සමග නුබියාව ඊජිප්තු පාලනයට එරෙහිව කැරලි ගැසී ය. එබානාගේ පුත් අහ්මෝස්ගේ සොහොන්ගැබේ ඇති ස්වයංචරිතාපදානය අනුව තුත්මෝස් නයිල් ගංගාව දිගේ යාත්‍රා කොට සටන් වැදී නුබියානු රජු පෞද්ගලිකව මරා දමා ඇත. ජයග්‍රහයෙන් පසු, නැවත තීබ්ස් වෙත පැමිණීමට පෙර ඔහු නුබියානු රජුගේ දේහය සිය නැවේ ඇණියේ එල්ලා තැබූ බව පැවසේ. එම ව්‍යාපාරයෙන් පසු, ඔහු සිය තෙවන වර්ෂය තුළ නුබියාව වෙත දෙවන ගවේෂණයක් දියත් කළේ ය. ඒ 12වන රාජවංශ සමයේ IIIවන සෙසොට්‍රිස් රජු විසින් ඉදිකළ පළමු මහා ඇල්ලේ ඇල මාර්ගයේ මඩ ඉවත් කර ඊජිප්තුවේ සිට නුබියාව වෙත ප්‍රවාහනය පහසු කරගැනීම සඳහායි. මෙය නුබියාව, ඊජිප්තු අධිරාජ්‍යය හා ඒකාබද්ධ කිරීමට බෙහෙවින් ඉවහල් විය. මෙම ගවේෂණය පිළිබඳ රජුගේ පුත් තුරේ විසින් ශිලා ලේඛන ද්විත්වයක සටහන් කොට ඇත: "වර්ෂය 3, තෙවන ඍතුවේ පළමු මාසය, දිනය 22, ඉහළ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ රජ හෙවත් ජීවය දෙන ආඛෙපෙරේ යටතේ ය. උත්තමයාණන් ඇල මාර්ගය කැනීමට නියෝග කළේ එය ගල්වලින් අවහිර වීම [නිසා] [කිසිදු නැවක් එය හරහා ගමන්කළේ] නැති නිසායි; වර්ෂය 3, තෙවන ඍතුවේ පළමු මාසය, දිනය 22. රාජෝත්තමයාණන් විජයග්‍රාහීව සහ නීච කුෂ් පරාජය කොට නැවත පැමිණීමේ දී ඇල ඔස්සේ යාත්‍රා කළේ ය."
තුත්මෝස්ගේ දෙවන වර්ෂයේ, රජු ටොම්බොස්හි ශිලාස්තම්භයක් තැන වූ අතර, එහි සඳහන් වන්නේ තෙවන මහා ඇල්ල අසල ටොම්බොස්හි ඔහු විසින් මහා බලකොටුවක් ඉදිකළ බවයි. මෙලෙසින් ඔහු දෙවන මහා ඇල්ලේ බුහෙන් අසල නවතා තිබූ ඊජිප්තු හමුදාව ස්ථිරව ව්‍යාප්ත කළේ ය. මෙහි සඳහන් වන්නේ ඔහු සිරියාවේ ද යුධ ව්‍යාපාරයක් දියත් කළ බවයි. එම නිසා මෙම සිරියානු ව්‍යාපාරය ඔහුගේ දෙවන වර්ෂයේ ආරම්භක කාලයේ සිදුවන්නට ඇතැයි සැලකේ. මෙම දෙවන යුධ ව්‍යාපාරය එතෙක් ඊජිප්තු පාලකයකු වඩාත්ම උතුරට වන්නට සිදුකළ යුධ ව්‍යාපාරය ලෙස සැලකේ. නූතනය වන විට සොයාගත නොහැකි වුව ද, ඔහු විසින් යුප්‍රටිස් ගඟ තරණය කිරීමෙන් පසු ද ශිලාස්තම්භයක් පිහිටුවා ඇති බව පෙනී යයි. මෙම යුධ ව්‍යාපාරයේ දී, සිරියානු කුමාරවරු තුත්මෝස්ට පක්ෂපාතීත්වය පෙන්වූහ. කෙසේනමුත්, ඔහු නැවත පැමිණි පසු ඔවුහු පඬුරුකප්පම් සැපයීම නවතා දැමූ අතර, අනාගත ආක්‍රමණ වෙනුවෙන් හමුදා ශක්තිමත් කරන්නට වූහ. තුත්මෝස් සිය ජයග්‍රහණය සැමරූයේ සිරියාවේ ඇපාමියා අසල නිය් පෙදෙසේ අලින් දඩයමක යෙදෙමිනි. අනතුරුව ඊජිප්තුවට ඔහු ඊජිප්තුවට පැමිණියේ යුප්‍රටිස් පිළිබඳ විස්මයජනක පුවත් සමග ය. එනම් "පහළට වෙනුවට උඩු ගං බලා ජලය ගලන යටිකුරු ජලය" පිළිබඳ පවසමිනි. ඊජිප්තුවරුන් එතෙක් හඳුනාගෙන තිබූ උතුරේ සිට දකුණට ගලන ප්‍රධාන ගංගාව යුප්‍රටිස් විය. නමුත් නයිල් ගංගාව දකුණේ සිට උතුරට ගැලූ බැවින් නයිල් ගංගාවේ යටි ගං බලායාමට සාපේක්ෂව යුප්‍රටිස් ගංගාවේ සිදු වූයේ උඩුගං බලා ජලය ගැලීමකි. මේ නිසා මේ ගංගාව ඊජිප්තුවරුන් විසින් සරලව "යටිකුරු ජලය" ලෙස හඳුන්වන ලදී.
තුත්මෝස්ට ඔහුගේ සිව්වන වර්ෂයේ නැවත යුධ තර්ජනයකට මුහුණ දීමට සිදු විය. එයට හේතුව නුබියාවේ තවත් කැරැල්ලක් ඇතිවීමයි. මේ සමග ඔහුගේ බලපෑම තවත් දකුණට ව්‍යාප්ත විය. සිව්වන මහා ඇල්ලටත් දකුණින් වූ කුර්ගුස් වැනි පෙදෙස්වලින් පවා ඔහුගේ සමයට අයත් ශිලාලේඛන හමුවීමෙන් මේ බව පැහැදිළි වේ. ඔහුගේ සමය තුළ නොයෙකුත් ව්‍යාපෘති ඇරඹූ අතර, මෙම ව්‍යාපෘති මීළඟ වසර 500 තුළ නුබියානුවන්ගේ නිදහස අහිමි කරලීමට හේතු විය. ඔහු විසින් සෙම්නාහි සිට විරුද්ධ දෙසින් වූ නයිල්හි IIIවන සෙසොස්ට්‍රිස්ගේ ‍දෙවොල සහ ඛ්නුම් දෙවොල් විශාල කරවී ය. මීට අමතරව රජු වෙනුවෙන් එල්-කබ්හි ප්‍රතිරාජයා නුබියාවේ දේවස්ථාන ගොඩනැංවූ බවට වාර්තා ඇත. මීට අමතරව ඔහු ටුරි නැමැති පුද්ගලයකු කුෂ්හි ප්‍රතිරාජයා ලෙස පත්කළ අතර, ඔහුව "කුෂ්හි රජුගේ පුතු" ලෙස ද හඳුන්වයි. නුබියාව තුළ රජුගේ නියෝජිතයකු ලෙස එහි රටවැසියකු පත්කෙරුණු නිසා නුබියානුවන් කැරැලි ඇතිකිරීමට තරම් නිර්භය වූයේ නැත. මේ නිසා අනාගත ඊජිප්තු රජවරුනට නුබියාව පාලනය පහසු විය.
ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති
Iවන තුත්මෝස් සිය රාජ්‍ය සමය තුළ නොයෙකුත් ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති ඉදිකරවී ය. මේ අතර බොහෝ දේවස්ථාන සහ සොහොන්ගැබ් වේ. නමුත් ඔහුගේ විශිෂ්ඨතම නිර්මාණ ව්‍යාපෘති ඇත්තේ කාර්නැක් දෙවොලේ වන අතර එම නිර්මාණ ඉනෙනි නැමැති ගෘහනිර්මාණ ශිල්පියාගේ මෙහෙයවීම මත ඉදි විය. තුත්මෝස්ට පෙර කාර්නැක් දෙවොල පැවතියේ පුධාන වේදිකාව වෙත දිවෙන දිගු මාවතක් ලෙස ය. එහි මාර්ගය දෙපස සූර්ය වන්දනාව සඳහා දෙවොල් කිහිපයක් පැවතිණි. මෙම දේවස්ථානය විශාල කරවීමට මූලිකත්වය ගත් ප්‍රථම රජු තුත්මෝස් ය. තුත්මෝස්, දෙවොලේ ප්‍රධාන මාර්ගය දිගේ පස්වන අටලුව ඉදිකළ අතර, එය ඇතුළත සිද්ධස්ථානය වටා දි‍වෙන ප්‍රාකාරයක් සහ පිවිසුම දෙපස සිටුවූ කොඩිකණු දෙකකින් සමන්විත විය. මෙයට පිටතින්, ඔහු සිව්වන අටලුවක් සහ වෙනත් ඇතුළු ප්‍රාකාරයක් ඉදිකරවී ය. සිව්වන සහ පස්වන අටලු අතර, ඔහු ස්තම්භ ශාලාවක් ඉදිකරවී ය. මෙම කුළුණු දේවදාර දැවයෙන් නිමකෙරිණි. මෙම ආකාරයේ ව්‍යූහය පුරාතන ඊජිප්තු දේවස්ථානවල සුලබව දක්නට ලැබිණි. එසේම මැවීම පිළිබඳ ඊජිප්තු සංකේතයක් වන පැපිරස් වගුරක් ද දක්නට ලැබිණි. මෙම කුටියේ කෙළවර ඉහළ ඊජිප්තුවේ සහ පහළ ඊජිප්තුවේ කිරුළ මාරුවෙන් මාරුවට පැළඳ සිටින අයුරින් නිරූපිත දැවැන්ත ප්‍රතිමා ද ඔහු විසින් ඉදිකරන ලදී. අවසානයේ, සිව්වන අටලුවේ පිටත ඔහු තවත් කොඩිකණු සතරක් සහ ඔබලිස්කයන් දෙකක් සිටුවී ය. අද වනවිට ඇදවැටී ඇති ඉන් එකක්, වසර 50කට පමණ පසු IIIවන තුත්මෝස් විසින් කැටයම් කරන තෙක්ම කැටයම් කොට නොතිබිණි. මහා ස්තම්භ ශාලාවේ Iවන තුත්මෝස් විසින් ඉදිකළ දේවදාර කුළුණු වෙනුවට IIIවන තුත්මෝස් විසින් ගල් කුළුණු යොදන ලදී. කෙසේනමුත්, උතුරින්ම වූ කුළුණු ද්විත්වය Iවන තුත්මෝස් විසින්ම ගල්කුළුණු මගින් විස්ථාපනය කරන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ‍. Iවන තුත්මෝස්ගේ ස්තම්භ ශාලාව ඇතුළත හට්ෂෙප්සුට් රැජිනිය විසින් ඇගේ ඔබලිස්කයන් දෙකක් සිටුවා ඇත.
කාර්නැක්වලට අමතරව, Iවන තුත්මෝස් ඇබයිඩොස්හි එනේඩ් ප්‍රතිමා මෙන්ම ආර්මන්ට්, ඔම්බොස්, එල්-හිබා, මෙම්ෆිස් සහ එඩ්ෆු යන ස්ථානවල ගොඩනැගිලි ද ඉදිකළේ ය. එසේම නුබියාවේ, සෙම්නා, බුහෙන්, අනිබා සහ ක්වුබාන් වැනි ස්ථානවල ගොඩනැගිලිවලට සුළු විස්තාරණයන් එකතු කළේ ය.
රජුන්ගේ නිම්නයේ භූමදාන කළ පළමු රජු Iවන තුත්මෝස් වේ. ඉනෙනි විසින් ඔහුගේ සොහාන්ගැබ නිර්මාණය කිරීම මෙහෙයවී ය. එසේම ඔහු විසින් රජුගේ මතකාගාර දේවස්ථානය ද නිර්මාණය කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. නමුත් තුත්මෝස් රජුගේ මතකාගාර දේවස්ථානය හමු වී නැත. ඇතැම්විට ඩේල් එල්-බහ්රි පෙදෙසේ පිහිටි හට්ෂෙප්සුට්ගේ මතකාගාර දේවස්ථානය ඉදිකිරීමේ දී එය ඉවත් කිරීම හෝ ඈඳාගැනීම සිදුවන්නට ඇත. කෙසේනමුත් ඔහුගේ සොහොන්ගැබ ලෙස KV38 සොහොන්ගැබ හඳුනාගෙන ඇත. එය තුළින් හමු වූ කහ ක්වාර්ට්සයිට් මිනීපෙට්ටියක Iවන තුත්මෝස්ගේ නම අන්තර්ගත ය. ඔහුගේ දේහය ඇතැම්විට IIIවන තුත්මෝස් රජු විසින් හට්ෂෙප්සුට්ගේ සොහොන්ගැබ වූ KV20 වෙත ගෙනයන්නට ඇති අතර, එම සොහොන්ගැබෙහි ද Iවන තුත්මෝස්ගේ නාමය කෙටූ මිනීපෙට්ටියක් ඇත.