cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
උඩරට සාම්ප්‍රදායික මංගල ආභරණ
පෙති මාලය
මේ පෙති මාලයෙන් මනාලියගේ පවිත්‍රතාවය සංකේතවත් කරනවා
කර මාලය
විශේෂ මාල 07න් පසුව මනාලයා විසින් මනාලියට මාලයක් පළඳවන මාලය කර මාලය වේ.
කදුළු ගෑස්
කදුළු ගෑස් යනු ඇස්වලට හෝ ස්වශන පද්ධතියට තාවකාලික බලපෑමක් සිදු කරන ඕනෑම ආකාරයක විශේෂිත නොවු රසායනික ද්‍රව්‍යයකි. මේවා අතේ ගෙන යන ˝ස්ප්‍රේ˝ හෙවත් විදිනයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකි අතර උණුසුම් වීමෙන් පසු කුඩා කොපුවකින් ˝ගෑස්˝ වළාවක් බැහැර කිරිමට හැකි අයුරින් සකස් කර ඇත. කාර්මිකව මෙම වළාවන් එරෝසෝල් වන අතර සත්‍ය වශයෙන්ම ගැස් නොවේ.
ප්‍රසිද්ධ කදුළු ගෑස් අතරට ඇසට පීඩාවක් ගෙන දෙන ˝Orthe – Chlorobenzylidene – malanonitrille (CS ගෑස් ) Chloroacetophenone (CN ගෑස්), dibenz (b,f) – 1,4 – 0xazepine (CR ගෑස්) ඇතුලත් වේ. වෙනත් ඒවාට වඩා ඉහත කී කදුළු ගෑස් වර්ග වෙනත් ඒවාට වඩා වැඩි වැදගත්කමක් දරන්නේ ඒවායේ පවතින ක්‍රියාකාරිත්වය සහ අඩු අවදානම නිසාය. වර්තමානයේ දී CN ගෑස් වෙනුවට CS ගෑස් යොදා ගනු ලබන අතර ජ්‍යාතන්තරව වැඩියෙන් භාවිතා වන්නේ මෙම කදුළු ගෑස්ය.
මුදුවේ සන්ධානය
කතා පුවත ඇරඹෙන්නේ ශයර ගම් පෙදෙසේ වෙසෙන ෆ්‍රෝඩෝ බැගින්ස් හට ඔහුගේ ඥාති සහෝදරයා සහ භාරකරු වන බිල්බෝ බැගින්ස් විසින් මුදුව උරුම වීමෙනි. දෙදෙනාගෙන් කිසිවෙකුත් මුදුවේ සැබෑ ස්වභාවය පිලිබඳ නොදන්නා අතර, බිල්බෝගේ පැරණි මිතුරෙක් වන අළු ලෝගුධාරී ගැන්ඩල්ෆ් නම් මායාකරුවා එය සව්රොන්ගේ මුදුව බවට සැක කරයි. වසර දහහතකට පසුව එය සැක හැර දැනගන්නා ඔහු ෆ්‍රෝඩෝ හට මුදුවේ ඉතිහාසය කියා දී එය ශයරයෙන් පිටතට ගෙනියන ලෙස අවවාද කරයි. තම ගෙවතුපාලක සහ අත් උදව්කරු වන සැම්වයිස් "සෑම්" ගැම්ජී සහ ඥාති සහෝදරයන් වන මෙරියාඩොක් "මෙරී" බ්‍රැන්ඩිබක් සහ පෙරිග්‍රින් "පිපින්" ටුක් සමඟ ෆ්‍රෝඩෝ නිවෙස හැරදා පිටත් වෙයි. මෝඩෝරයේ කළු අසරුවන්ට හසු වීමට ඔවුන් ඉතා ආසන්නයට පැමිණෙන අතර, ඔවුන් ගෙන් බේරීමට මිතුරන් සතර දෙනා ශයර සීමාවේ ඇති පැරණි වනාන්තරය හරහා යති. වනාන්තරයේ ජීවත් වන ටොම් බොම්බඩිල් යන සුවිශේෂී චරිතයක සහ ඔහුගේ  බිරිඳ වන ගෝල්ඩ්බෙරිගේ සහය එහිදී ඔවුන්ට ලැබෙයි.
මාල දිවයින සඳහා භාවිතා වී ඇති නම්
වසර දෙදහසකට වඩා වැඩි එහි ඉතිහාසය පුරාවට මාල දිවයින විවිධ නම් වලින් හඳුන්වා ඇත. විවිධ නම් භාවිතා කර ඇතත්, දිවයින්හී පිහිටුම සහ විස්තරය අනුව ඒවා විසින් හැඳින්වෙන්නේ මාල දිවයිනම බව ස්පුඨ වෙයි.
පුරාතන කාලයේදී මාලේ හැඳින්වුනේ මහල් යනුවෙන් වන අතර, මහල් දීප හෝ  මාලේද්වීප යන වදනෙහි සම්භවය එය යැයි සැලකෙයි. ඥාත ඉතිහාසය පුරාවටම, මාලේ හෝ මහල් යන්න සැමවිටම වඩාත් වැදගත්ම දිවයින වූ අතර, රජු ජීවත්වූයේ මෙම දිවයිනෙහිය. එබැවින්, දිවයින් සඳහා භාවිතා වූ, මහල් ද්වීප  වන පදය බිඳී ඇත්තේ ප්‍රධාන දිවයින වූ මහල් යන්න ආශ්‍රයෙන් බවට තර්කානුකූල උපකල්පනයක් පවතියි. භාවිතා වී ඇති නම් අධ්‍යයනය කිරීමෙන් පෙනී යන්නේ, 9වන, 10වන සහ 11වන සියවස්හීදී, මහල් දීප යන මුල් නම, මැද පෙරදිගින් පැමිණි දේශාටකයන් විසින්, මහල්දිබ් බවට අරාබිකරණය කොට, පසුව බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය විසින් වර්තමාන නාමය වන (මෝල්ඩිව්ස්) මාල දිවයින බවට ඉංග්‍රීසිකරණය කරන ලද බවයි. කෙසේවෙතත්, ඉතිහාසය පුරාවටම, මාල දිවයින් ජාතිකයන් විසින් ඔවුන්ගේ රට සඳහා, "දිවෙහි ජනයාගේ රට" යන අර්ථය දෙන, "දිවෙහි රාජ්ජේ" යන නම භාවිතා කර ඇත.
ලැයිස්තුව
පසුගිය සියවස් පුරාවට මාල දිවයින හැඳින්වුනු සමහරක් නම් පහත දැක්වෙයි.
සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරය-ගුවන් යානා කොල්ලකරැවන්
ප්‍රහාරකයන්ගෙන් පහළොස් දෙනෙක් සවුදි අරාබියෙන් ද, දෙදෙනෙක් එක්සත් අරාබි එමිරේට් රාජ්‍යයෙන් ද තවත් අයෙකු ඊජිප්තුවෙන්ද අනෙක් පුද්ගලයා ලෙබනනයෙන්ද එක්ව සිටිය හ. සාමාන්‍යයෙන් මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරකයන්‍ තොරතුරු වලට ප්‍රතිවිරුද්ධව මෙම ගුවන් යානා මංකොල්ලකරුවන් හොදින් අධ්‍යයනය හදාරා ඇති වැඩිහිටි පිරිස් හා විශ්වාසයන් හොදින් තහවුරු කරගත් පුද්ගලයන් බව පෙනේ.
ප්‍රහාරයෙන් පැය ගණනක් තුළ FBI විසින් ප්‍රහාරයට පැමිණි ප්‍රහාරකයන් කවුරුන් ද යන වග සහ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික තොරතුරු අණාවරනය කර ගන්නා ලදී. මොහොමඩ් අට්ටා ගේ බඩු බඩුබාහිරාදිය අතර සියළු ගුවන් යානා මංකොල්ලකරැවන් 19 දෙනොගේ අනන්‍යතාවය හෙළි කරන ලිපි ලේඛණ සහ ප්‍රහාරය සම්බන්ධව තොරතුරු, ප්‍රහාරය‍ට හේතු, හා වටපිටාව පිළිබද හෙළි කරන තොරතුරු ඇතුළත් විය.
2001 සැප්තැම්බර් 27 වන දින FBI විසින් ත්‍රස්තවාදීන් 19 දෙ‍නාගේ ජායාරූප ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලදී. ඔවුන්ගේ ජාතිකත්වය මෙන් ම බොහෝ අයගේ අන්වර්ථ නාමයන් ද ඒ සමගම ප්‍රසිද්ධියට පත් කරන ලදී. විශේෂ නිළධාරින් 7000ක් පමණ යොදා ගනිමින් FBI විසින් මෙතෙක් පවත්වනු ලැබු විශාලම පරික්ෂණය පෙන්ට්බොම් ( Penttbom ) ලෙස කේත නාමයකින් හැදින් වු සැප්තැම්බර් ප්‍රහාරය පිළිබදව පරික්ෂණය යි. ඇ.එ.ජ රජය මෙන්ම FBI විශ්වාස කරන්නේ මෙම ප්‍රහාරයට වගකිව යුතු වන්නේ ඔසාමා බින් ලාඩන් නායකත්වය අල්කයිඩා සංවිධානය වන බවයි. FBI සදහන්කරන අන්දමට " අල්කයිඩා හා බින් ලාඩ්න් සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරයට වගකිව යුතු බවට සාක්ෂි ඉතා පැහැදිලිවත්  බිද හෙළිය නොහැකි ලෙසටත් සනාථ වී ඇත." බ්‍රිතාන්‍යයද එම මතය සනාථ කරනු ලැබු රටවල් අතරට එක් වේ.
ඔසාමා බින් ලාඩ්න් 2001 ප්‍රහාරය සදහා උනන්දු කල හේතුන් කිහිපයක් පරියේෂකයන් විසින් ඇ.එ.ජ විරැද්ධව ශුද්ධ යුද්ධයක් ප්‍රකාශ කිරිම සහ බින් ලාඩ්න් විසින් ආගමික නියෝගයක් අත්සන් තැබීමත් 1998 දී ඇමරිකානු සාමාන්‍යය ජනතාව ඝාතනය කිරිම සදහා ඇරයුම් කිරිම ඒ අතර වේ. ප්‍රවර්ගය:සැප්තැම්බර්
ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම පළාතේ රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය මහනුවර, දෙනුවර, ගම්පොල,උඩු දුම්බර,පහත දුම්බර,ගල ගෙදර, තෙල්දෙණිය,හාරිස්පත්තුව, වත්තේගම හා කටුගස්තොට යන අධ්‍යාපන කලාප වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 656 වෙයි.
මහනුවර අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 124 කින් සමන්විත වන මහනුවර අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
දෙනුවර අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 87 කින් සමන්විත වන දෙනුවර අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
ගම්පොල අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 138 කින් සමන්විත වන ගම්පොල අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
තෙල්දෙණිය අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 95 කින් සමන්විත වන තෙල්දෙණිය අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
=== වත්තේගම පසල් නම්
කටුගස්තොට අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 128 කින් සමන්විත වන කටුගස්තොට අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
මාතලේ දිස්ත්‍රික්කය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය මාතලේ, උකුවෙල, දඹුල්ල, රත්තොට, ලග්ගල, ගලේවල, නාඋල හා විල්ගමුව යන අධ්‍යාපන කලාප වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 317 වෙයි.
මාතලේ අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 122 කින් සමන්විත වන මාතලේ අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
ගලේවල අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 101 කින් සමන්විත වන ගලේවල අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
නාඋල අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 48 කින් සමන්විත වන නාඋල අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
විල්ගමුව අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 46 කින් සමන්විත වන විල්ගමුව අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කය
මෙම දිස්ත්‍රික්කය නුවරඑළිය, කොත්මලේ, හැටන්, වලපනේ,මස්කෙලිය හා හඟුරන්කෙත යන අධ්‍යාපන කලාප වලින් සමන්විතවී ඇති අතර සමස්ත පාසැල් සංඛ්‍යාව 518 වෙයි.
නුවරඑළිය අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 148 කින් සමන්විත වන නුවරඑළිය අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හැටන් අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 140 කින් සමන්විත වන හැටන් අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
වලපනේ අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 83 කින් සමන්විත වන වලපනේ අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
හඟුරන්කෙත අධ්‍යාපන කලාපය
පාසැල් 67 කින් සමන්විත වන හඟුරන්කෙත අධ්‍යාපන කලාපයෙහි සමස්ත රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව සඳහා මෙය බලන්න
ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු
මාල දිවයිනෙහි බුද්ධාගම
thumb|මාල දිවයිනෙන් හමුවූ ඓතිහාසික බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් 2001දි කොළඹ පිහිටි ශ්‍රී ලංකා ජාතික කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කෙරෙමින් අවම වශයෙන් පොයු 12වන සියවස වන තෙක් හෝ, මාල දිවයිනෙහි බුද්ධාගම, එහි අතිප්‍රමුඛ ආගම විය. තරඟකාරී සිද්ධාන්තයන් කිහිපයක් පැවතුනද දිවයින් වලට බුද්ධාගම පැමුණුනේ කෙසේදැයි පැහැදිලි නැත. මෙයින් අතිප්‍රමුඛ මතය වන්නේ, අතිප්‍රමුඛ ලෙසින් බෞද්ධ රටක් වූ   අසල්වැසි ශ්‍රී ලංකාව  වෙතින් පැතිරුණු  සිංහල ජනයා හා සමග මෙය සිදුවූ  බවයි.
අවිස්සාවේල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය
අවිස්සාවේල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ බස්නාහිර පළාතේ  කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ,  අවිස්සාවේල්ල නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  අවිස්සාවේල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  කොළඹ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස අවිස්සාවේල්ල දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1948 පාර්ලිමේන්තු අතුරු මැතිවරණය
1948 අප්‍රේල් 19 දිනදී නාමයෝජනා භාරගත් අතුරු මැතිවරණයෙහිදී මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී  පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය
අසංක ගුරුසිංහ
දේශබන්ධු අසංක ගුරුසිංහ (ඉංග්‍රීසි: Asanka Gurusinha)  (උපත 1966 සැප්තැම්බර් 16, කොළඹ දි) ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ දක්ෂ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි. වමතින් පන්දුවට පහර​දෙන අසංක ගුරුසිංහ වමත් පිතිකරුවන් අතර ඉතා ඉහළින් වැජඹුන ක්‍රීඩකයෙකි. 1996 වර්ෂයේ ලෝක කුසලාන ක්‍රිකට් තරඟාවලිය දිනවිමට දායක විය. අසංක වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට්‌ කළමනාකරු, ජාතික ක්‍රිකට් තේරීම් කමිටු සාමාජිකද වෙයි.
ජීවන සටහන්
දේශබන්ධු අසංක ගුරුසිංහ නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹහි ආදි සිසුවෙකි. 1982 සිට 1985 දක්වා අසංක කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා කල අතර 1985 දී නාලන්දා නායකයාවිය. අසංක වසර 1985 දී ඔබ්සර්ව බාටා හොඳම පාසැල් ක්‍රිකට් ක්‍රීඞකයාට හිමි සම්මානය ලබාගත්තාය.
අසංක ඕස්ට්‍රේලියාවේ වාසය කරයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:1966 උපත් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෝ
තුනුවග
තුනුවඟ යනු දෘෂ්ඨි විශ්වයෙහි (Eyesight Universe) සිටින ප්‍රති වීර චරිතයකි. මෙම චරිතය දෘෂ්ඨි කොමික් ආයතනය විසින් ප්‍රචාරණය කරන අතර මෙම චරිතය Sachintha Gimhana Karunarathne, Shashika Lakshan Rajapaksha හා Kithsara madubhashitha යන අය විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. යාත්‍රිකයගේ පළමුවන කතාමාලාව වන යාත්‍රිකයා - උරුමය සොයා යෑම කතා මාලාව තුලින් මුලිම පෙනී සිටින මෙම චරිතය පසුව රක්නවුන්, තුනුවඟ හා පලිඟු බවන , අංගම්මුණි 2 -  කෝලාහල සමය සහා තවත් කතා රැසකින් දෘෂ්ඨි විශ්වය තුල සරි සරයි. මැයගේ කතා මාලාවන් තුල අංගම්මුණි ,ශක්තබා, සිංහ  වනි වීර චරිත සමගද වරද්දමුනි රජු , දලාභය  හා සොහොනා වැනි දුෂ්ඨ චරිත සමගද සම්බන්දතා පවත්වා ඇත.thumb|"තුනුවඟ" යාත්‍රිකයා කතා මාලාවේ දී. ලක්ෂාන්      රාජපක්ෂ විසින් කරන ලද නිර්මාණයකි.
= තුනුවඟගේ ඉතිහාසය = තුනුවඟගේ මව් ග්‍රහලෝකය වන්නේ වලිඟු බවනයි. මෙය විමාන තල 11ත් 19 ත් අතර විහිදී පවතී. මේ අතර ඇති සියලුම ග්‍රහලෝක හා වස්තුන් සියල්ල වින්මන බවනට අට්‍යත් වෙයි. මෙහි ප්‍රදාන ජීවී සාදකය වන්නේ පලිඟු පශානයි. එම නිසා එම පාෂාණ ආරක්ෂා කිරීමට සුවිශේෂී හැකියාවන් ඇති පිරිසක් විශ්වය පුරා සරි සරයි. මේ අතරින් යම් කිසි මට්ටමකට වෙනසක් ඇති පාෂාණ නිදියක් විනම තල 97 ඇති ප්‍රතුවියෙන් සොයා ගනී. මෙම නිදිය ආරක්ෂා කිරීමට තුනුවඟ ප්‍රතුවියට පැමිණෙයි.
= හැකියාවන් = පලිඟු බවන ලෝකයේ උපදින සෑම දෙනාම විශේෂ වූ පරීක්ෂණයකට ලක් කරනු ලබයි. අ තුලින් ඒ ඒ අයවලුන්ට ඇති. හැකියාවන් හදුනාගෙන ඔවුන්ට පැවරිය ඇති වගකීම් ද පෙන්වා දෙයි. තුනුවඟ යනු පලිඟු වර්ණයන්ගෙන් මනස කියවීම හා පාලනය කිරීම කල හැකි අයෙකි. මෙම හැකියාව ලබාගැනීමට වර්ණ වූ පලිඟු උදවු කර ගත යුතු වෙයි. එයට අමතරව ඇයට සටන් හැකිවන් ද දුනු ශිල්ප දැනුම ද ඇත.
= ආයුද = තුනුවඟගේ ප්‍රධාන යුදය වන්නේ අගේ දුන්න හා ඊතල වේ. තුනුවඟ විසින් භාවිතා කරන ඊතල අගේ දැනුමින් සදා ඇත. මෙම ඉතාල තුඩ තුල ඉතා විෂ මලක් ඇත. එම මල තුල යම් කිසි ජීව ගුණයක් රැඳී පවතී. ඒ තුලින් එම මල් විශේෂය පුද්ගල සිරුරක් තුල ගමන් ගන්නා ලේ තමන් තුලට ඇදගනී.
එමෙන්ම මෙම දුන්න හා ඊතල නිපදව ඇත්තේ පලිඟු බවනේ ඇති ශක්තිමත්ම ලෝහ විශේෂයකින්ය. මෙම යුදයේ පාලනය අගේ ශරීරය හා බද්දව පවතී.
= අඩවියෙන් බැහැර පිටු =
හමුදා ආරක්ෂාව-භෞමික ආරක්ෂාව
වචනයේ පරිමාසමාප්ත අර්ථයෙන්, හමුදා ආරක්ෂාව යනු යම් සතුරෙකුට විරුද්ධව භුමියක් ආරක්ෂා කර ගැනීමයි. ප්‍රධාන ජ්‍යාතන්තර භුමිකාව තුළ ප්‍රධාන භුමිකාව රග දක්වන ජාතික රාජ්‍යය බිහිවිමෙන් පසුව හමුදාව ජාතික මට්ටමින් සංවිධානය වීමට පටන් ගත්හ. එමෙන්ම භෞමික ආරක්ෂාව  යන්නට ජාතික ආරක්ෂාව  ලෙස භාවිතා වන්නටත් විය. මෙම සාම්ප්‍රදායික මතවාදයන් නවීන ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක සැකසුම් සමගින් වෙනස් වන්නට පටන් ගත්හ. න්‍යෂ්ටි යුධ සමයේදී බොහෝ රාජ්‍යයන්හි ආරක්ෂාව ඇ.එ.ජ. හෝ සෝවියට් දේශය මත රදා පැවතුනි. බොහෝ බටහිර යුරෝපා රටවල් සංවිධානය වුයේ නේටෝ සංවිධානය තුලින් වන අතර බොහෝ නැගෙනහිර යුරෝපා රටවල් වෝර්සෝ ගිවිසුම හා ඒකාබද්ධ වී සිටියහ.
කොකොස් දිවයින්හි කැරැල්ල
කොකොස් දිවයින්හි කැරැල්ල යනු 1943 මැයි 8වන දින ලාංකික (ශ්‍රී ලාංකික) සෙබලුන් විසින් බ්‍රිතාන්‍ය නිළදාරීන්ට එරෙහිව, දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ කොකොස් (කීලිං) දිවයින්  හී ක්‍රියාවට නංවන ලද අසාර්ථක වූ කැරැල්ලකි.
කැරැලිකරුවන් උත්සාහ කළේ දූපතේ බලය අත්පත් කරගෙන දූපතේ බ්‍රිතාන්‍ය බලය අක්‍රිය කිරීමට ය. ඔවුන් දූපත ජපාන අධිරාජ්‍ය වෙත භාර දීමට සැලසුම් කර ඇතැයි ද පැවසේ. කෙසේ වෙතත් කැරැල්ල සාර්ථකව මර්ධනය කර කැරලිකරුවන් ට දඬුවම් පනවන ලදි. කැරැල්ල ඇරඹූ නායකයන් තිදෙනාට මරණ දන්ඩණය පමුනුවනු ලද අතර, ඒ කැරැල්ලක් හේතුවෙන් දෙවෙනි ලෝක යුද සමයේ මරණයට පත් කරන ලද එකම බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය සෙබලුන් ලෙස ය.
පසුබිම
1939 සැප්තැම්බර් 2 වැනිදා (නොහොත් බ්‍රිතාන්‍යය නාසි ජර්මනියට එරෙහිව යුද ප්‍රකාශ කිරීමට දිනයකට පෙර) ලංකා ආරක්ෂක හමුදාවට (සිලෝන් ඩිෆෙන්ස් ෆෝස් - CDF) අයත් ලංකා ගැරිසන් කාලතුවක්කු (සිලෝන් ගැරිසන් ආටිලරි - CGA), ලංකා සැහැල්ලු පාබල හමුදාව (සිලෝන් ලයිට් ඉන්ෆැන්ට්‍රි - CLI) සහ ලංකා ස්වේඡ්චා වෛද්‍ය බලකාය (සිලෝන් වොලන්ට්‍රි මෙඩිකල් කෝප්ස්) බලමුලු ගන්වන ලදි. මෙයින් සිලෝන් ගැරිසන් ආටිලරි ඒකක අඟල් 6 සහ අඟල් 9 තුවක්කු වලින් සන්නද්ද වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් ඒකක කිහිපයක් ද, සැහැල්ලු පාබල හමුදාවෙන් සහ වෛද්‍ය බලකායෙන් කිහිපයක් ද කොකොස් දූපන් වලට පිටත් කර යවන ලදි. මෙම බලකාය සෙබලුන් 75 කින් සමන්විත වූ අතර ඔවුන් කපිතාන් ජෝජ් ගාඩිනර් යටතේ විය. අඟල් හයේ තුවක්කු දෙකක් කොකෝස් දූපත් වලින් එකක් වූ හෝර්ස්බර්ග් දුපතෙ හි පිහිටුවා එහි රජුගේ අෆ්‍රිකානු රයිෆල් ප්ලැටූනයක් රඳවන ලදි.
බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රින්ස් ඔෆ් වේල්ස් සහ රිපල්ස් යුධ නෞකා ගිල්වීම සහ ඉන් පසු සිංගප්පූරුව වැටීම ත් සමග බ්‍රිතාන්‍යය ට උතුරු ඕස්ට්‍රේලියා සහ නැගෙනහිර ඉන්දියා ප්‍රදේශ ආරක්ෂා කිරීමේ හැකියාව බිඳ වැටුනි. මේ අතර ජපානය ඉන්දියානු සාගරය ඔස්සේ පහරදීමෙන් cruiser නෞකා දෙකක් සහ හර්මීස් ගුවන් යානා වාහක නෞකාව ගිල්වන ලදි. මෙයින් ගිණිකොන පැසිෆික් කලාපයේ මිත්‍ර යුධ ගුවන් යානා සම්පූර්ණ වියවුල් තත්වයට පත්විය.
මෙවැනි ජපාන සාර්ථකත්වයන් නිසා ලංකාවේ ජනයා ජපානයට වඩාත් අනුග්‍රහයක් දැක්විය. බොහෝ ලංකිකයන් සිතුවේ රටට නිදහස ලබා ගැනීමට ජපානය උදවු කරනු ඇති බවය. මේ කාලයේ, තරුණ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන (පසු කලක ජනාධිපති වූ), මේ අරමුණෙන් යුතුව ජපානය සමග සාකච්චා කළත්, යටත්විජිත ආණ්ඩුවට පක්ෂපාති වූ ඩී.එස්. සේනානායක (නිදහසින් පසු පළමු අග්‍රාමාත්‍යය වූ) ඒවා වලක්වන ලදි.
කැරැල්ල
මැයි 8 වැනිදා රාත්‍රියේ, හෝස්බර්ග් දූපතේ සිටි සිලෝන් ගැරිසන් ආටිලරි හමුදාවේ 56 දෙනාගෙන් 30 දෙනෙක් දූපත ජපානයට අල්ලා දීමට කැරැල්ලක් ආරම්භ කරන ලදි. ඔවුන්ගේ සැලසුම වූයේ අණ දෙන නිළධාරි කපිතාන් ගාඩිනර්, සහ නියෝජ්‍ය අණ දෙන නිලාධරි ලුතිනන් ස්ටීවන්ස් අත් අඩංගුවට ගෙන, බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයට සහයෝගය දැක්වූ අනෙකුත් සෙබලුන් ද නිරායුධ කර, අඟල් 6 තුවක්කු ඩිරෙක්ෂන් දූපත දෙසට හරවා වෙඩි තැබීම යි. ඒ මාර්තු 3 වැනිදා ක්‍රිස්මස් දූපත අල්ලා ගෙන සිටි ජපන් හමුදාවට සංඥා කිරීම සඳහා ය.
කෙසේ වෙතත් සියලුම සොල්දාදුවන් අත තිබුනේ දුර්වල ආයුධ විය. සමාරිස් ජයසේකර නම් සෙබලෙක් වෙඩි වැදී මියගිය අතර, ලුතිනන් ස්ටීවන්ස්ට තුවාල විය. කැරලිකරුවන් අත වූ එකම බ්‍රෙන් මැෂින් තුවක්කුව කපිතාන් ගාඩිනර් වෙත එල්ල කරන ඒ මොහොතේම ක්‍රියා විරහිත වුනි. ඉන් පසු කැරලිකරුවන් අඟල් 6 තුවක්කු ඩිරෙක්ෂන් දූපතට හැරවීමට උත්සාහ කළ ද ඉක්මනින් ම බ්‍රිතාන්‍ය පක්ෂපාති සෙබලුන් විසින් මෙල්ල කරන ලදි.
සමාරිස් ජයසේකර සම්පූර්ණ යුද උපහාර සමග මැයි 10 වැනිදා හෝස්බර්ග් දූපතේදී භූමදානය කරන ලද අතර පසුව සිංගප්පූරුවේ ක්‍රන්ජි යුධ ස්මාරකය අසල නැවත භූමදානය කරන ලදි. කොකොස් දිවයිනේ පැවති යුද අධිකරන විභාගයකින් හත් දෙනෙකුට වැරදිකරුවන් ලෙස මරණ දන්ඩණය පැනවුනු අතර ඉන් සිව් දෙනෙකුගේ දඬුවම සිර දඬුවමකට ලිහිල් කෙරුනි.
කුමන්ත්‍රණ නායකයා වූ ප්‍රනාන්දු බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් සමාවක් අයැදීම අවසන් මොහොත තෙක්ම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. තමා දේශප්‍රේමියකු බව කියා සිටි ඔහුගේ අවසාන වචන වූයේ "විදේශිකයන්ගේ පයට පෑගී සිටින තාක් කල් රටක දේශප්‍රේමී හැඟීම් නැති කළ නොහැකි යි" යන්න යි. ඔහුව ද, අනෙක් කැරලිකරුවන් දෙදෙනාවද, 1942 අගෝස්තු 5 වැනිදා වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදි මරණ දන්ඩනයට ලක් කරන ලදි.
හාල්පාන් ඇල ගල් පාලම
හාල්පාන් ඇල ගල් පාලම, ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි පුරාණ ගල් පාලමකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගල් පාලම්
රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබන ත්‍රස්ථවාදය
, ත්ර ස්තවාදය හා රාජ්යා ත්රථස්තවාදය සදහා නිර්වචන එකිනෙකට පරස්පර විරෝධී වේ.
(1).	˝ජ්යා‍තන්තර ත්ර්ස්තවාදය˝ යනු එක්රාජ්යනයකට වඩා වැඩි රාජ්ය ප්රකමාණයක භුමිය‍ට හෝ ජනතාවට හෝ සම්බන්ධ වන ත්රනස්තවාදයයි.
(2).	 ˝ත්රධස්තවාදය˝ යන යෙදුමේ අර්ථය වන්නේ කලින් සැළසුම් කරන ලද, දේශපාලනිකව පොළඹවන ලද ප්ර්චණ්ඩත්වය උප ජාතීය කණ්ඩායම් හෝ රහසිගත කණ්ඩායම් මගින් යුද්ධයට සම්බන්ධ නොමැති ඉලක්ක වලට එරෙහිව යෙදවීමයි.
(3).	 ˝ ත්රටස්තවාදි සංවිධාන˝ යන්නෙන් අර්ථ ගැන්වෙන්නේ ජ්යාලතන්තර ත්රපස්තවාදය ක්රිකයාත්මකකරණ හෝ උප කණ්ඩායමක් මෙහෙයවන කණ්ඩායමක් ලෙසයි.
ඇ.එ.ජ. යේ 2006 දී පල කළ ත්රයස්තවාදය පිළිබද වාර්තාවක් වන ˝Country Reports on Terrorist˝ හි රාජ්යට අනුග්රකහය ලබන ත්ර ස්තවාදය යන්න අර්ථකතනය කර ඇත්තේ ˝යම් රාජයයක් දිගින් දිගටම ත්ර˝ස්තවාදී ක්රි්යා සදහා සහයෝගය ලබා දෙන්නේ නම් ලෙසයි˝
මැදින් අව සතවක
චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව මැදින් මාසයේ 22වන තිථියයි. මැදින් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ 7වන තිථියයි.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:මැදින් ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ දින
පෑලියගොඩ
පෑලියගොඩ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ, කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි උප නගරයකි.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහ නාහිමි (පාලි: Paññāsīha) (1913 ජුනි 21 - 2003 සැප්තැම්බර් 9) ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩසිටි කීර්තිමත් බෞද්ධ භික්ෂූන්වහන්සේ නමකි. උන්වහන්සේ 1969 ජූලි 13 වන දින සිට, අපවත් වී වදාල 2003 සැප්තැම්බර් 9 වනදා තෙක් අමරපුර මහ නිකායේ උත්තරීතර මහනායක වශයෙන් කටයුතු සිදු කරන ලදී.
මුල් අවධිය
1913 වසරේ ජුනි 21 වන දින, මඩිහේ ලෙස හඳුන්වන මාතර පිහිටි ගම්මානයකදී බෙන්සන් විල්මට් යන නමින් උපත ලත් උන්වහන්සේ, පස්දෙනෙකුගෙන් යුතු එම පවුලේ බාලම දරුවා විය. ඔහු සිය අධ්‍යාපන කටයුතු මාතර ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයෙන් සහ ගාල්ල, මහින්ද විද්‍යාලය වෙතින් හැදෑරූ අතර, වයස අවුරුදු 13 දී, බුදු සසුන වෙත පැවදි විය. පැවිදි කිරීමේ පුණ්‍ය කටයුතු කඹුරුගමුව, දේවගිරි විහාරස්ථානයේදී 1926 ජුනි 24 වැනි දිනදී සිදුකෙරුණු අතර, සසුනේ පැවිදි භාවය ලත් උන්වහන්සේ ඉන්පසු 'මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ' යන නාමයෙන් හැඳින්වීය.
මහ නායක තනතුරට පත්වීම
පූජ්‍ය. පලානේ ශ්‍රී වජිරඥාණ මහ නායක හිමිගෙන් පසු, එම මහ නායක තනතුරට පත්විය යුතු නාහිමියන් වහන්සේ තෝරා ගැනීම උදෙසා, 1955 වසරේ නොවැම්බර් 27 වන දින බම්බලපිටියේ වජිරාරාම විහාරයේදී රහස් ඡන්ද විමසීමක් පැවැත්වීමට කටයුතු සිද්ධ වූ අතර, ඊට නිකායික භික්ෂූන්වහන්සේලා 141 දෙනෙකු සහභාගී විය. මෙහිදී සමස්ථ ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් 109 ක බහුතර කැමැත්තක් හිමිකරගත් පූජ්‍ය. මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමියන්, එහිදී අමරපුර ශ්‍රී ධර්මරක්ඛිත නිකායේ මහ නායක හිමිපාණන් බවට තෝරා පත්විය.
ප්ලූටෝ
ප්ලූටෝ (සංකේත: සහ ; 134340 Pluto) වශයෙන් නම් කර ඇති අතර එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ දෙවන විශාලතම වාමන ග්‍රහලෝව වේ(ඒරිස්ට පසුව). එය සූර්යයා වටා සෘජුවම කක්ෂ ගතවී ඇති දසවැනි විශාලතම ග්‍රහලෝව වේ. එය මුලින්ම ග්‍රහලොවක් වශයෙන් හඳුනාගන්නා ලද මුත් ප්ලූටෝ දැන් හඳුන්වන්නේ (kuiper belt) කුයිපර් වළල්ලේ විශාලතම සාමාජිකයා වශයෙනි. කුයිපර් වළල්ලේ ඇති අනෙකුත් වස්තු මෙන්ම ප්‍රාථමිකව ගල් කැබලි හා අයිස්වලින් සැදී ඇති අතර  එය සාපේකෂව ප්‍රමාණයෙන් කුඩාවේ සද මෙන් පහෙන් එකක  ස්කන්ධයෙන් හා තුනෙන් එකක  පරිමාවෙන් ප්ලූටෝ සමන්විත වේ. එයට අධික ලෙස විකේන්ද්‍රික හා ඇලවූ කක්ෂයක් තිබේ. විකේන්ද්‍රිකතාව. ප්ලූටෝ සූර්යයාගේ සිට නක්ෂත්‍ර ඒකක 30 – 49 (AU) (4.4 – 7.4 billion km) දුරකින් පිහිටි අතර එම නිසා ඇතැම් විට එය  නෙප්චූන්ට වඩා සූර්යයාට ආසන්න වේ. ප්ලූටෝ හා එහි විශාලතම චන්ද්‍රයා වන කාරෝන් ද්විත්ව යුගලයක් ලෙස සලකයි මන්ද එවිට එම යුගල‍ෙය් පොදු ගුරුත්ව කේන්ද්‍ර වස්තු දෙකෙන් එකක් තුලවත් නොපිහිටයි.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
මහ නායක තනතුරට පත්වීම
මහ නායක හිමි තනතුර සඳහා අක්තපත්‍ර පිරිනැමීමේ කටයුත්ත බම්බලපිටිය වජිරාරාම විහාරස්ථානයේදී සිදු වූ අතර, ඊට සියම්, අමරපුර සහ රාමඤඤ යන නිකායන් නියෝජනය කරමින් නායක හිමිවරු රැසක් වැඩ සිටි බව සඳහන් වෙයි.
ප්ලූටෝ
අන්තර් ජාතික අභ්‍යවකාශ සංගමය [(International Astronomical Union (IAU)] විසින් ද්විත්ව වාමන ග්‍රහලෝකවලට අර්ථ දැක්වීමයක් තවමත් ඉදිරිපත් කර නොමැති අතර  එය නීති‍යක් වශයෙන් ප්‍රකාශ වන ‍තෙක් පවතී. කාරෝන් ප්ලූටෝගේ චන්ද්‍ර‍යෙක් වන අතර 2005 දී සොයාගන්නා ලද තවත් කුඩා චන්ද්‍රයින් දෙ‍දෙනෙකු වන නික්ස් හා හයිඩ්‍රා ද ප්ලූටෝගේ චන්ද්‍රයන්‍ වේ.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
උත්තරීතර මහනායක තනතුරට පත්වීම
පඤ්ඤාසීහ හිමියන් මහ නායක හිමිපාණන් බවට පත්ව දවස් කිහිපයකින් අනතුරුව, සර් සිරිල් ද සොයිසා සහ රණසිංහ ප්‍රේමදාස යන මහත්වරු වෙන්වෙන් වශයෙන් පැමිණ උන්වහන්සේට සුභ ප්‍රාර්ථනා කොට, අනතුරුව අමරපුර නිකායට අයත් උප නිකායන් එකකට සංයුක්ත කරන මෙන් උන්වහන්සේගෙන් ඉල්ලීමක් සිදුකර සිටි බවට සඳහන් වෙයි. ඒ අනූව වැඩ කටයුතු සිද්ධ වෙමින් 1969 වසරේ ජූලි 13 වන දින මහරගමදී, ඊට අදාල පළමු විනය කර්ම කටයුතු සිද්ධ වූ අතර, එහිදී පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන් අමරපුර නිකායේ මහනාහිමියන් වශයෙන් තෝරා පත් කර ගැනුණි.
ප්ලූටෝ
1930 ප්ලූටෝ සොයාගැනීමේ සිට 2006 දක්වාම එය සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ 9 වන ග්‍රහලොව විය. ඉන්පසු 20 වන සියවස අගභාගයේ දී හා 21 වන සියවස මුල් භාගයේ දී ප්ලූටෝට සමාන වෙනත් වස්තු විශාල ප්‍රමාණයක් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයෙන් එපිට සොයාගන්නා ලදී. එහිදී විසිරුණු තැටියෙහි වූ ඒරිස්ගේ සොයාගැනීම සඳහන් කළ යුතු වේ. එය ප්ලූටෝ මෙන් 27% විශාල විය. 2006 අගෝස්තු 24වන දින IAU විසින් ග්‍රහලොවකට අර්ථ දැක්වීමක් සපයන ලදී. එහිදී ප්ලූටෝ එම අර්ථ දැක්වීමට අනුකූලව ක්‍රියා කිරීමට අපොහොසත් විය. එම නිසා එය වාමන ග්‍රහලොවක් වශයෙන් එරිස් හා සිරිස් සමග වෙන් කරන ලද අතර ඉන් පසුව ප්ලූටෝ කුඩා ග්‍රහලොවක් වශයෙන් නම්කොට 134340 අංකය ලබා දෙන ලදී.
සොයාගැනීම
'ලොවෙල්' (Lowell) සහ ඔහුගේ නිරීක්ෂණාගාරය 1905 සිට ඔහුගේ මරණය වන 1916 තෙක් මේ පිළිබදව පර්යේෂණ කළත් පලක් නොවීය. ඔහුගේ මිතුරෙකු පවසන පරිදි “X ග්‍රහලොව” ලෙස නම් කළ මෙම ග්‍රහලොව සොයාගැනීමට නොහැකි වීම පිළිබඳව ලොවෙල් තුළ වූ තදබල කළ කිරීම ඔහුගේ මරණයට හේතුවක් විය.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
බෞද්ධ කමිටු සඳහා එක්වීම
1954 අප්‍රියෙල් හීදී ලංකා බෞද්ධ කොංග්‍රසය විසින්, බොදු සමාජයේ එවක තත්වය හා වැදෑරුම් පිළිබඳව පැහැදිලිව දැන හඳුනාගැනීම උදෙසා බෞද්ධ ගිහි-පැවිදි කමිටුවක් පත් කල අතර, එම කමිටුවේ සාමාජිකවරයෙකු වශයෙන් පූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන්ද ඊට සම්බන්ධ විය. එම කමිටුවට අදාල වාර්ථාව 1956 පෙබරවාරි 4 වනදා නිකුත් කෙරිණි.
ප්ලූටෝ
සොයාගැනීම
පර්සිවල් ලොවෙල්ගේ වැන්දඹුව වන කොන්ස්ටන්ස් ලොවෙල් පසුව ලොවෙල්ගේ අයිතිය ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් නිරීක්ෂණගාරයෙන් ඩොලර් මිලියනයක මුදලක් ලබා ගැනීමට දශකයක් පමණ ගත වන නඩුවක පැටලිණි. එම නිසා X ග්‍රහලොව පිළිබඳ නිරීක්ෂණ ආරම්භ කිරීම 1929 තෙක් පමා විය. එම වර්ෂයේදී නිරීක්ෂකාගාර අධ්‍යක්ෂක “වෙස්ටෝ මෙල්වින් ස්ලීෆර්” විසින් X ග්‍රහලොව සොයාගැනීමේ කාර්යය වයස විසිදෙක වන “ක්ලඩ් ටොම්බෝ” නමැති කැන්සාස්හි ගොවිපලක වැඩුණු තරුණයෙකුට භාර දෙන ලදී. මොහු ලොවෙල් නිරීක්ෂණාගාරයට පැමිණි විගසම මෙම වගකීම භාර දුන් අතර මේ සඳහා ප්‍රධාන හේතුව වූයේ ටොම්බෝ අඳින ලද  තාරකා විද්‍යා චිත්‍ර සටහනක් පිළිබඳව අධ්‍යක්ෂක “ස්ලීෆර්” තුළ වූ පැහැදීමයි.
“ටොම්බෝ”ගේ කාර්යය වූයේ සති දෙකක් තුළ ක්‍රම ක්‍රමයෙන් රාත්‍රී අහස විවිධ කොටස්වලට ජායාරූප ගතකොට රාත්‍රී අහස නිර්මාණය කිරීමයි. ඉන් පසු එම සෑම කොටසක්ම නිරීක්ෂණය කොට එම සති දෙක තුළ ස්වකීය පිහිටීම වෙනස් කළ වස්තූන් අධ්‍යයනය කිරීමයි. “බ්ලින්ක් කොම්පැරටර්” (blink comparator) නම් උපකරණය භාවිතා කර වේගයෙන් ඉදිරියට සහ පිටුපසට ජායාරූප වෙනස් කිරීම මගින් ස්වකීය පිහිටීම හෝ දර්ශකය වෙනස් කරන වස්තූන් පිළිබදව දර්ශනයක් නිර්මාණය කිරීමයි. 1930 පෙබරවාරි 18 දින ආසන්නව වසරක පමණ නිරීක්ෂණවලින් පසු “ටොම්බෝ” විසින් ජනවාරි 23 සහ 29 යන දින අතර ලබා ගත් ජායාරූප තල අතරින් පිහිටීම වෙනස් කරන වස්තුවක් සොයාගන්නා ලදී. ජනවාරි 20 ගන්නා ලද අඩු ගුණාත්මක භාවයෙන් යුතු ඡායාරූපයක් එය ස්ථිර කර ගැනීමට ඉවහල් විය එම ස්ථිර කර ගැනුමෙන් පසු ස්ලිෆර් වෙත ගිය ටොම්බෝ ප්‍රකාශ කර සිටියේ “ආචාර්ය ස්ලිෆර්, මම ඔබගේ X ග්‍රහලොව සොයාගත්තා” ලෙසය. තවදුරටත් ජායාරූප අධ්‍යයනය කර මේ පිළිබඳ තව දුරටත් තහවුරුකර ගැනීමෙන් පසු මෙම සොයාගැනීම පිළිබඳ විස්තර 1930 මාර්තු 30 දින හැවඩ් කොලේජ් නිරීක්ෂණාගාරය වෙත විදුලි පණිවිඩයකින් දන්වන ලදී. මෙම නව වස්තුව පසුව 1915 මාර්තු 19 දින ගන්නා ලද ජායාරූප වලද දක්නට ලැබූ බව පසුව හෙළි විය.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
බෞද්ධ කමිටු සඳහා එක්වීම
ආණ්ඩුකාර ජෙනරල් සර් ඔලිවර් ගුණතිලක මහතා විසින් 1957 මාර්තු 4 වන දිනදී, පූජ්‍ය කලුකොණ්ඩයාවේ පඤ්ඤාසේකර නාහිමියන්ගේ සභාපතීත්වයෙන් යුත් බුද්ධ ශාසන කොමිසමක් පත් කෙරුණු අතර, එහිලාද පූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන් සාමාජිකවරයෙකු ලෙස කටයුතු සිදුකරන ලදී. විදෙස් බෞද්ධ රාජ්‍යයන්හී සංචාර සිදුකිරීමෙන් අනතුරුව, අවසානයේ එම කමිටු වාර්ථාවද නිකුත් කෙරිණි.
ප්ලූටෝ
සොයාගැනීම
මෙම සොයාගැනීමෙන් අනතුරුව ප්ලූටෝගේ අතිශය ‍මද දීප්තභාවය සහ එහි ප්‍රමාණයෙන් කුඩා බව නිසා මෙය ලොවෙල් විසින් අධ්‍යයනය කළ X ග්‍රහලොවම විය හැකි බවට මතයක් පළ විය. 20 වන සියවසේ මැද භාගයේ කරන ලද ඇස්තමේන්තු අනුව ප්ලූටෝගේ ස්කන්ධය නිතරම අඩුවන ලෙසින් සංශෝධනය විය. 1978 දී ප්ලූටෝගේ චන්ද්‍රයෙකු වන “ඛාරෝන්” සොයාගැනීමත් සමග ප්‍රථමවරට ප්ලූටෝගේ මිණුම් ලබා ගැනීමට හැකිවිය. එහි ස්කන්ධය දළ වශයෙන් පෘථිවිය මෙන් 0.2% ප්‍රතිශතයක් වූ අතර යුරේනස්ගේ කක්ෂීය අපගමනයන් සඳහා හේතුවක් ලෙස හැඳින්වීමට නොහැකි තරම් මෙය ඉතා කුඩා ස්කන්ධයක් විය.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
බෞද්ධ කමිටු සඳහා එක්වීම
කමිටු වාර්ථාව නිකුත් වීමෙන් පසු මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන් විසින්, සනාථ පාසල් රජයට පවරා ගැනීම සහ පෝය දිනවල් රජයේ ප්‍රසිද්ධ නිවාඩු බවට පත්කිරීම වෙනුවෙන් කටයුතු යෙදූ බව සඳහන් වෙයි.
ප්ලූටෝ
Appearance and surface
Pluto's visual apparent magnitude averages 15.1, brightening to 13.65 at perihelion.
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
ධර්මය ප්‍රචාරණය
ආපසු ගමනේදී මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන් විසින්, බෞද්ධ ධර්මයේ තොරතුරු දැනගැනීමට රිසි ඕනෑම අයෙකුට ප්‍රයෝජනවත් වන බෞද්ධ තොරතුරු මධ්‍යස්ථානයක්, කොළඹ ග්‍රීන්පාත් හී පිහිටුවීමට පියවර ගන්නා ලදී. මෙම තොරතුරු මධ්‍යස්ථානය මගින් පසුව, ලෝක බෞද්ධ නාමාවලිය ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.
ප්ලූටෝ
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ප්ලූටෝ ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ප්‍රවර්ගය:ග්‍රහලෝක
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ හිමි
තුරුණු සවිය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිට වැඩම කිරීමෙන් අනතුරුව, මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ මහනාහිමියන් ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ ප්‍රජාව සංවිධානයට සහ පුහුණුවෙන් බලගැන්වීම උදෙසා මහරගමදී "තුරුණු සවිය" අරඹන ලදී. මෙමගින් ශ්‍රී ලාංකික තරුණ පරපුර නිවැරදි මාර්ග වෙත යෙමුකරවීම සඳහා, උන්වහන්සේගේ අවධානය යොමුව තිබුණි. මෙම ව්‍යාපාරය මෙරට බොහෝ තරුණ ප්‍රජාව අතර ආකර්ෂණයට ලක්වූ අතර, 1974 වසරේ "සම්මා ආජීව සංගමය" බිහිවීමටද එය හේතුවක් විණි. දේශීය තරුණ ප්‍රජාව තුල මත් ඖෂධ සහ මධ්‍යසාර භාවිතය අඩුකිරීමට එය උපකාරී වූ බව සඳහන් වෙයි. 1971 කැරැල්ලෙන් පසු තරුණ ප්‍රජාව පුනරුත්ථාපනය කිරීමටද උන්වහන්සේ විශාල කැපවීමක් කල බවද පැවසේ. තරුණ ප්‍රජාව පුහුණුකරවීම සඳහා මෙම තුරුණු සවිය සතුව මණ්ඩල 10 ක් පවතී.
ධර්ම විජය පදනම
1979 වසරේදී මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන්ගේ අනුග්‍රාහකත්වයෙන් ධර්ම විජය පදනම පිහිටවූ අතර, ශ්‍රී ලංකා දිවයින ධර්මද්වීපයක්/ ධර්මිෂ්ඨ සමාජයක් වසන දේශයක් බවට පත්කිරීම, දේශයෙහි සංස්කෘතිය සහ ආර්ථිකය සමගාමීව ගොඩනැංවීම සහ දුප්පතුන්ගේ සාමාජයීය අවශ්‍යතා සහ අධ්‍යාපනය පිරිමැසීමට දායකවීම, මෙම පදනමෙහි වූ ප්‍රධාන අරමුණු අතර විය.
අමද්‍යප ව්‍යාපාරය
පූජ්‍ය. කලුබොඳයාවේ පඤ්ඤාසේකර නාහිමිගෙන් පසුව, ශ්‍රී ලංකා අමද්‍යප ව්‍යාපාරයේද සභාපතිවරයා බවට පත්වූ මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියන්, එම ව්‍යාපාරය තුල විවිධ යහපත් කටයුතු ඉෂ්ටසිද්ධ කිරීම ඇරඹූ බව සඳහන් වෙයි.
ගරුබුහුමනට පාත්‍රවීම
පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය මගින් නාහිමියන්ට 1987 වර්ෂයේදී ගෞරව ආචාර්ය උපාධියක් (Ph.D.) පිරිනැමූ අතර, 1996 වසරේදී බුරුමය විසින් උන්වහන්සේට අග්ග මහා පණ්ඩිත බුහුමන් පදවිය පිරිනමණ ලදී.
අපවත් වීම
මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමිපාණන් වහන්සේ 2003 සැප්තැම්බර් මස 9 වැනිදා අපවත් වූ අතර, අපවත් වන විට උන්වහන්සේ 90 වැනි වියෙහි පසුවිය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික භික්ෂූහූ ප්‍රවර්ගය:1913 උපත් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
නුවරඑළිය
නුවරඑළිය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරයේ මිටියාවතක පිහිටි සුන්දර  නගරයකි. මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 1868 (අඩි 6128) ක් උසින් පිහිටා ඇති මෙම නගරය අයත් වන්නේ නුවරඑළිය දිස්ත්‍රික්කයටයි. ශ්‍රී ලංකාවේ උසම කන්ද වන පිදුරුතලාගල කන්ද පිහිටා ඇත්තේ ද මෙම නගරය ආසන්නයෙහි ය. නුවරඑළියේ ඇති තවත් විශේෂ ගණයේ අංගයක් නම් එහි දී හමුවන යුරෝපිය ඵළවළු, පළතුරු හා මල් වර්ගයි. ‍මෙම නගරයේ වැසියන් මේවා ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය ලෙස, අතිරේක ආදායම් මාර්ගයක් ලෙස හෝ විනෝදාංශයක් ලෙස වැවීම සිදු කරති. මේ ‘පුංචි එංගලන්තය’ පුරාම අර්තාපල්, කැරට්, ලීක්ස් වැනි එළවළු ද රෝස, ඩේසි, ඇස්ටමේරියා වැනි මල් වර්ග ද රසවත් ස්ට්‍රෝබෙරි ද වැවූ බිම්කඩවල් පෙනෙන්නට තිබේ.
මේ කඳුකර පෙදෙසේ සෙමින් සීරුවට වැඩෙන තේ පදුරු වලින් ලෝකයේ අනර්ඝතම තේ වන වර්ගයක් වන ‘ඔරේන්ජ් පෙකෝ” තේ නිපද වේ. තවද නුවරඑළිය අවට ඇති තේ කර්මාන්තශාලා කිහිපයක් නියමු සංචාරයන් හා සාම්පල අත්හදා බැලිමට හෝ තේ මිලදී ගැනීමට අවස්ථාව සලසා දෙති.
ඉතිහාසය
නුවරඑළිය නගරය සොයා ගනු ලැබුවේ බ්‍රිතාන්‍යය යටත් විජිත සමයේ දී සැමුවෙල් බේකර් විසිනි. එ දවස මෙම නගරය ‍යොදා ගනු ලැබුවේ ඉංග්‍රීසින්ගේ විනෝදාංශ වන නරි දඩයම, පෝලෝ ක්‍රීඩාව හා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව සඳහා ය.
මෙම නගරය 19වන සියවසේ ඉංග්‍රීසින් විසින් සොයා ගනු ලැබුව ද මෙම භූමියට නිතරම පැමිණියේ ස්ව‍දේශීය සිංහල සංචාරකයන් ය. එමෙන්ම මෙම ප්‍රදේශය ප්‍රාග් ඵෙතිහාසික මානවයන් විසූ ප්‍රදේශයක් බව පුරාවිද්‍යාත්මක සොයා ගැනීම් සාක්ෂි දරයි.
මෙහි ඇති බොහෝ ගොඩනැගිලි යටත් විජිත වාදී සමයේ දී යුරෝපීය ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයන්ට අනුකූලව සාදා ඇත. එමෙන්ම මෙම නගරයේ වර්තමානයේ අළුතින් ගොඩනැගිලි (හෝටල්, සංචාරක නිවාස) ඉදිකරන විටදී ද මෙම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයන් අනුගමනය කරන බව පෙනේ. තවද බොහෝ ‍පෞද්ගලික නිවාසද තවමත් ඔවුන්ගේ ඉංග්‍රීසි පන්නයේ තණ පිටි හා ගෙඋයන් නඩත්තු කරමින් පවත්වාගෙන යන බව මෙම නගරයේ මදක් ඇවිද බැලූ විට පෙනී යයි.‍‍
දේශගුණය
මුහුදු මට්ටමේ සිට ඉතා ඉහල උසකින් මෙම ප්‍රදේශය පිහිටා ඇති හෙයින් නුවරඑළියේ පවතින්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පහත් බිම් වලට වඩා වැඩි ශීත දේශගුණයකි. එහි මධ්‍ය වාර්ෂික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 16 කි. ශිශිර කාලයට අයත් මාස වලදී (ජනවාරි සිට මාර්තු), රාත්‍රී කාලයට මෙහි අධික ශීත කාළගුණයක් ඇති අතර හිමිදිරියේ දී මල් තුහින ද ඇතැම් දිනක දැකිය හැකි වෙයි. මෙවැනි දිනක අවම උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 4ට වඩා අඩු වෙයි. එසේම මෙම කාලයේ ඉර මුදුන් වන වේලාවට අධික ලෙස උණුසුමක් ද ඇති ‍වේ. මෙම අගය ඇතැම් දිනක සෙල්සියස් අංශක 26 ඉක්මවයි.
මාර්තු සහ අප්‍රේල් මාස වල ප්‍රථම අන්තර් මෝසම් වර්ෂාව සක්‍රිය වන අතර මැයි සිට සැප්තැම්බර් දක්වා නිරිත දිග මෝසම් වර්ෂාව සක්‍රීය වේ. මෙම කාලයේ දී රැයක් දවාලක් වෙනසකින් තොරව ප්‍රවේගකාරී නිරිතදිග සුළං ප්‍රවාහ සමග වර්ෂාව ඇද හැලෙන අතර ඇතැම් විටක කටුක තෙත බරිත කාලගුණයක් පවතී. සූර්යයාලෝකය පවතින දින ගණන සාමාන්‍යයෙන් මාසයකට දින 5-6ක් පමණ වෙයි.
ඔක්තෝම්බර් සහ නොවැම්බරයේ දී දෙවන අනත්ර් මෝසම සක්‍රිය වන අතර දෙසැම්බර් සිට පෙබරවාරි දක්වා ඊශානදිග මෝසම සක්‍රීය වෙයි. මෙම කාල වලදී සාමාන්‍යයෙන් අනෙක් කාල වලට වඩා වර්ෂාපතනය වැඩිය.
සැණකෙළි
සිංහල හා දෙමළ අවුරුදු සමය එළඹෙන අප්‍රේල් මාසයේ දී මෙම නගරය වෙනදාට වඩා කලබලකාරී වේ. ඒ මන්ද යත් අප්‍රේල් මාසයේ මෙහි පැවැත්වෙන වසන්ත සැණකෙලි සමය නිසාය. මෙම වසන්ත සැණකෙලි සමයේ සමාරම්භක උත්සවය  වාර්ෂිකව අප්‍රේල් 1වනදා යින් නගරාධිපතිතුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ඇරඹෙන අතර එය නගරයේ පාසල් වලට අයත් තූර්ය වාදක කණ්ඩායම් දැක්මකින් හැඩවේ.
මෙසමයේ ආකර්ෂණිය දෑ අතර මෝටර් රථ ධාවන තරඟ, තුරග තරඟ, වසන්ත මල් දැක්ම, රාත්‍රී සැණකෙලි, ඡායාරූප ප්‍රදර්ශණ ආදිය වේ. මෝටර් රථ ධාවන තරග පැවැත්වෙන්නෙ මාගස්තොට හා රදැල්ල කන්දේ ය. බොහෝ දෙනෙකුගේ ආකර්ෂණය දිනා ගන්නේ  ‘නුවරඑළිය රෙඩ් රෝස්’ හා ග්‍රෙගරි වැව් ඉවුරේ පැවැත්වෙන 4x4 'ලේක් ‍ක්‍රොස්’ තරඟයි. ඵහි උච්චතම අවස්ථාව වන්නේ පරලෝම 9 (මීටර 1811) ආණ්ඩුකාර කුසලානයයි. මීට අමතරව විවිධ බඩු බාහිරාදිය සහ ආහාර පාන මිලදී ගත හැකි වෙළඳසැල් ආදියත් නගරය පුරා දක්නට ලැබේ.
වෙනත්
මෙම නගරයේ අසිරිය තවත් වැඩි කරන්නට එහි ඇති ඉස්තරම් හෝටල් ද අත්වැල සපයයි. ඉන් ප්‍රමුඛ හෝටලයක් වන්නේ ග්‍රෑන්ඩ් හෝටලය යි. එය හිටපු බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරයෙකුගෙ මන්දිරය වන අතර දැනට ඵය ‘ටැන්ගිරින් හෝටල් සමූහයට'  අයත් වේ. එය කොළඹින් පිටත ඇති වඩාත් ජනප්‍රිය හෝටලයකි. මේ මනහර යටත් විජිතවාදි ගොඩනැගිල්ල වසර 100 කටත් වඩා පැරණි ය. තවත් එවැනිම හෝටලයක් වන්නේ සෙන්. ඇන්ඩෲස්  හෝටලයයි. මෙය ද පැරණි ආණ්ඩුකාරවරයෙකුගෙ මන්දිරයක් වන අතර දැනට ජෙට්වින්ග් හෝටල් සමූහය යටතේ පාලනය වේ. මෙහි සුවිශේෂී අංග ලෙස වසර සියයක් පමණ පැරණි තඹ වහලය සහිත ආපන ශාලාවත්, එතරම්ම පැරණි බිලියඩ් මේසයත්, වයින් ගබඩාවත් දැක්විය හැක. මීට අමතරව ග්‍රෑන්ඩ් හෝටල අසලම වාගේ පිහිටි හිල් ක්ලබ් යනු තවත් ආකර්ශණීය ස්ථානයකි. ගලින් නිමවූ මන්දිරයක් වන මෙය වර්ෂ 1876 දී බ්‍රිතාන්‍ය කෝපි වගාකරුවකු විසින් තනන ලද්දකි.
බන්දුල විතානගේ
බන්දුල ද සිල්වා විතානගේ (උපත 1940 සැප්තැම්බර් 11 - විපත 2014 සැප්තැම්බර් 1), ශ්‍රී ලාංකේය සිනමාව, වේදිකා නාට්‍ය සහ රූපවාහිනියෙහි නළුවෙක් සහ චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් මෙන්ම පරිවර්තකයෙක්, අධ්‍යක්ෂකවරයෙක්, නාට්‍ය රචකයෙක් සහ පිටපත් රචකයෙක් විය. ශ්‍රී ලාංකේය කලාවේ සහ නාට්‍යයේ ආදිතම කුළුණු අතරින් එකක් වන විතානගේ දශක පහක සිය නාට්‍ය ජීවිතය තුළ විචාරක පැසසුමට ලක් වූ රූපවාහිනී කතාමාලා සහ වේදිකා නාට්‍ය බොහොමයක් නිෂ්පාදනය කර ඇත. වෙනිසියේ වෙළෙන්දා, රෝමියෝ සහ ජුලියට්, මැක්බත්, දොළොස්වන රාත්‍රිය, හැම්ලට් වැනි නාට්‍ය කිහිපයක් සමඟින් ෂේක්ස්පියර් රඟහල ශ්‍රී ලාංකේය රංග ශාලාවට හඳුන්වා දීමේ පුරෝගාමියාද ඔහුය.
ඔහු 2014 සැප්තැම්බර් 1 වන දින කොළඹ ජාතික රෝහලේදී මිය යන විට 73 හැවිරිදි වියේ පසුවිය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහුගේ පුත් නාලක විතානගේ ජනප්‍රිය චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි. ඔහු වේදිකා නාට්‍ය තුනක් නිෂ්පාදනය කර ඇත - රාත්‍රී බෝජනය (2004), කාසි මල්ල (2006) සහ උපන් මරණය (2009). නාලක කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි ශිෂ්‍යයෙකි. සිංහල රූපවාහිනියේ සහ සිනමාවේ ජනප්‍රිය නිළි යශෝධා විමලධර්ම බන්දුල විතානගේ ගේ නෑදෑ දියණියකි.
වෘත්තීය ජීවිතය
Jean Anouilh ගේ Becket හා Ray Cooney ගේ Run for your wife අනුසාරයෙන් රෝමය ගිනි ගනී වැනි විචාරාත්මක පැසසුමට ලක් වූ විදේශීය නාට්‍ය අනුවර්තන කිහිපයක් ඔහු දිගටම නිෂ්පාදනය කළේය. මෙවැනි ප්‍රසිද්ධ නාට්‍ය ලෙස සිකුරු සැනකෙලි, තෝන්ටන් වයිල්ඩර්ගේ ද මැච්මේකර් මත පදනම්ව සෙනෙහෙබර ඩොලී, වයිල්ඩර්ගේ Our Town මත පදනම්ව හිරු දහස, මැක්බත් (2006), දොළොස්වන රාත්‍රිය (1988), හැම්ලට් , රෝමියෝ සහ ජුලියට්, සහ අ කොමඩි ඔෆ් එරර්ස් හැදින්විය හැක.
නාට්‍ය හා රූපවාහිනියේ විශිෂ්ට රංගනයන් හා සසඳන විට ඔහු කුඩා චිත්‍රපට ගණනක රඟපෑවේය. ඔහු "වෙස් ගත්තෝ" චිත්‍රපටයේ වසන්ත ඔබේසේකර සමඟ වැඩ කර සහය වූ අතර පසුව ධර්මසේන පතිරාජගේ "අහස් ගව්ව" චිත්‍රපටයේ රඟපෑවේය. ඔහුගේ මංගල සිනමා රංගනය 1974 දී මෙරිල් ඇල්බට් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද “දහකින් එකක්” චිත්‍රපටය හරහා පැමිණියේය. ඔහුගේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන රූපවාහිනී නිෂ්පාදනය වූයේ රූපවාහිනී හි විකාශය වූ බුමුතුරුණු, අත්ත බිඳෙයි සහ අසල් වැසියෝ හරහාය. 2011 දී ඔහු සෙසු නළු රොජර් සෙනෙවිරත්න සමඟ ඒකාබද්ධ උත්සාහයක් ලෙස ‘‘රෝමය ගිනි ගනී-2’’ වේදිකා නාට්‍යය නිෂ්පාදනය කළේය. රෝමය ගිනි ගනී-2 පාදක වූයේ Cooney ගේ Caught in the net නාට්‍යයයි. 2007 දී ඔහු I Love Jennie හා 2008 දී පත්තර ගෙදර රූපවාහිනී විකට කතා මාලා අධ්‍යක්ෂණය කළේය. 2009 දී ඔහු තම පුත් නාලක විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද ‘‘උපන්දා මරණය’’ වේදිකා නාට්‍යයේ රඟපෑවේය.
ඔහු රූපවාහිනී සංස්ථාවට (SLRC) එහි මුල් අවදියේදී සම්බන්ධ වූ අතර කෙටි කලක් සේවය කරන ලදි. SLRC වෙතින් නෙරපා හැරීමෙන් පසු ලුෂන් බුලත්සිංහල සමඟ ඔහු වසර තුනහමාරක් එංගලන්තයේ ජීවත් විය.
කර්තෘ කාර්යය
ඔහු ශේක්ස්පියර් නාට්‍ය කිහිපයක් සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කළේය.
මරණය
ඔහු 2014 සැප්තැම්බර් 1 වැනිදා කොළඹ ජාතික රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටියදී මිය ගියේය. ඔහුගේ දේහය සැප්තැම්බර් 2 වන දින බොරැල්ලේ ජයරත්න මල් ශාලාවේ තබා සැප්තැම්බර් 4 වන දින ජාතික කලාගාරය වෙත ගෙන එන ලදී. දේහය පිලිබද අවසන් කටයුතු පස්වරු 4.00 ට සිදු කර බොරැල්ල කනත්තේදී සිදු කරන ලදී.
සම්මාන
ඔහුගේ ‘‘සපත්තු කබලක් සහ මරණයක්’’ නාට්‍යය 1971 වසරේ රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේදී හොඳම නිළිය සහ හොඳම වේදිකා නිර්මාණය ඇතුළු සම්මාන රැසක් දිනා ගත්තේය. 1996 වසරේ රාජ්‍ය නාට්‍ය උළෙලේ හොඳම නිෂ්පාදනය, හොඳම පිටපත, හොඳම නළුවා, හොඳම නිළිය සහ හොඳම සහය නළුවා ඇතුළු ප්‍රධාන සම්මාන “රෝමය ගිනි ගනී” නාට්‍යයට හිමි විය. 2011 ජනවාරි 30 දින ජෝන් ද සිල්වා රඟහලේදී ඔහුගේ ජීවිතයේ 70 වසර සැමරීම සඳහා උපහාර වැඩසටහනක් පැවැත්විණි.
External links
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අධ්‍යක්ෂවරු ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
රත්නසිරි වික්‍රමනායක
රත්නසිරි වික්‍රමනායක (,; උපත 5 මැයි 1933 - මරණය 27 දෙසැම්බර් 2016) යනු, 2000 සිට 2001 දක්වා සහ යළි 2005 සිට 2010 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍ය පදවිය හෙබවූ ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු, ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුවේ ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්‍රීවරයෙකුද විය.
වික්‍රමනායක මහතා පළමුවෙන් අග්‍රාමාත්‍ය තනතුර හෙබවූයේ 2000 අගෝස්තු මස සිට 2001 දෙසැම්බර් මස දක්වාය. වයස අවුරුදු 84 ක් වත්ම සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක මහත්මිය අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස් වීම සමගම ඇය වෙනුවට ඔහු පත් විය. ඔහු, පාලක ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයෙහි (ශ්‍රීලනිප)  ජ්‍යෙෂ්ඨ උප-සභාපති වරයෙක් විය.
2005 නොවැම්බර් 21 දිනදී, ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරයා වශයෙන් වික්‍රමනායක මහතා දෙවන වරට දිවුරුම් දුන්නේ ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ ඉදිරියේය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1933 උපත් ප්‍රවර්ගය:2016 මරණ ප්‍රවර්ගය:ආනන්ද විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ අමාත්‍යවරු ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ සතරවන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ පස්වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ හයවන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ලංකාවේ හත්වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අග්‍රාමාත්‍යවරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දසවන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ එකොලොස්වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දොළොස්වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දහතුන්වන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දහහතරවන පාර්ලිමේන්තුවේ මන්ත්‍රීවරු ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:විපක්ෂ නායකවරු (ශ්‍රී ලංකාව) ප්‍රවර්ගය:සිංහල දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ ජනයා ප්‍රවර්ගය:ධර්මපාල විද්‍යාලයෙහි ආදි ශිෂ්‍යයෝ ප්‍රවර්ගය:හාර්ට්ලි විද්‍යාලයේ ආදි ශිෂ්‍යයෝ ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ආයුබ් ඛාන් (නළුවා)
1992 සිට ඔහු චිත්‍රපට 20කට අධික සංඛ්‍යාවකට සහ රූපවාහිනී කතාමාලා ගණනාවකට සිය දායකත්වය ලබා දී ඇත.
පෞද්ගලික දිවිය
හින්ද්කෝ කථා කරන අවාන් ගෝත්‍රයක උපන් මොහු, 1950 දශකයේ හිටපු නිළි බෙගම් පාරා සහ නළු නසීර් ඛාන්ගේ පුත්‍රයායි. ඔහුගේ මවගේ සොයුරිය වූ සරීනා යනු නිළි අම්රිතා සිංගේ මෑණියන් වන රුක්ෂානා සුල්තානාගේ මවයි.
ආයුබ් රොක් ඔන්!! (2008) සහ ද ඩර්ටි පික්චර් (2011) වැනි චිත්‍රපට නිසා ප්‍රකට වූ නිහාරිකා භාසින් සමග විවාහ විය. ඔවුන් මුණගැසී තිබුණේ කොලිජීයේදී ය. නිහාරිකා සිය අධ්‍යාපනය සඳහා එක්සත් ජනපදය කරා යාමත් සමග ඔවුහු වෙනත් පුද්ගලයන් සමග විවාහ වූහ. වසර 11කට පසු දික්කසාද වූ ඔවුහු එකිනෙකා සමග විවාහ වූහ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෝ
රජරට ජයග්‍රහණය
ගජබාහු සමග සටන
ක්‍රි.ව. 1150 දී පමණ පරාක්‍රමබාහු රජු ඔහුගේ ඉදිරි ගමන ආරම්භ කළේ මලය දේශයේ බලය අල්ලා ගැනීමෙනි. මෙයින් ඔහුගේ නැගෙනහිර ප්‍රදේශයේ ආරක්ෂාව යුධමය වශයෙන් තහවුරු විය. ඉන් පසු ඔහු රජරට මායිමේ ප්‍රධානීන් කීප දෙනෙකුට එරෙහිව බල සේනා මෙහෙය වුයේය. මෙම යුද්ධ ව්‍යාපාරයේ අවසාන පියවර වුයේ ගජබාහුගේ හමුදා පරාජය කිරීමයි. ඉන්පසු දෙපාර්ශවය අතර කෙටි කලකට පමණක් යුද විරාමයක් ඇති විය.
ඉන්පසු ඉතා ඉක්මණින් එදිරිවාදි කම් ඇරඹුණි. ගජබාහු ආරක්ෂාව පතා විදේශ රටවලින් පිහිට පැතුවේය. ඔහු සහ පරාක්‍රම බාහු අතර නැවත ආරවුලක් ඇරඹෙන විට විදේශවලින් පැමිණි මිසදුටු ආගම් අදහන ප්‍රභූන්ද රජරට හමුදාවේ සිටියහ. එහෙත් පරාක්‍රම බාහු රජරටට ආක්‍රමණයක් දියත් කළ නමුත් ඔහු ඊට සෘජුවම සම්බන්ධ නොවීය. එහෙත් එම ආක්‍රමණයට සම්පුර්ණ වශයෙන් වගකිව යුත්තා වුයේ ඔහුය. මෙය කෙදවිලයගේ ලේඛන පදනම් කර ගෙන ක්‍රියාත්මක කළ යුද්ධෝපායකි.
දක්ඛින දේශයේ හමුදා කලා ඔය මෝය අසල පිහිටි චල්ලවලාන නම් බලකොටුවට පහර දී එම බලකොටුව අල්ලා ගෙන ලංකාවේ බටහිර වෙරළ කලාපයේ බලය තහවුරු කරගත්හ. ඉන්පසුව හමුදාව උතුර බලා යාත්‍රා කළහ. අනතුරුව වර්තමාන මන්ෆර් අසල චුත්තකාර නොහොත් චුතුකාර (මුතු - පර) නැමැති ස්ථානයේ ගොඩ බැස්සාහ. මේ අතර ගජබාහුගේ වැව සමීපයේ දී ජ්‍යෙෂ්ඨ සෙනෙවියා වූ ගොකන්න පරාජයන් කීපයක අත්දැකීම් ලැබුවේය. ඔහුට ගජබාහුගෙන් යුද්ධ ආධාර නොහොත් අතිරේක බලසේනා ඉල්ලා ආයාචනා කිරීමට සිදුවිය. මෙම ආධාර ලැබුණ ද මලය දේශයෙන් ලත් සහයෝගයද ඇතිව පරාක්‍රමබාහුගේ සෙන්පති මහින්ද විසින් නැවත වරක් ගෝකන්නව පරාජය කළේය. පරාජය කොතරම් ප්‍රබලද යත් ගෝකන්න ඔහුගේ තනතුර අතහැර පළා ගියේය. ඔහුගේ ඉතිරි හමුදාව කැලයේ බලකොටුවක් ඉදිකළ අතර නැවතත් යුද්ධයට සහභාගී නොවුහ.
"දිස්ත්‍රික් ප්‍රධානීන් සහ සෙසු නිලධාරීන් ජයග්‍රහණයෙන් උදම් වී යටත් රජු (ගජබාහු) මරා දමන්නේ නම් එය යුක්ති සහගත නොවේ. එමෙන්ම ජයගත්තවුන් නගරය මංකොල්ල කන්නේනම් හික්මීමකින් තොරව ජනයා පෙළන්නේ නම් එයද යුක්ති සහගත නොවේ. එබැවින් ඔබ වහාම එහි යායුතුය. නොහික්මුණු පිරිස් මෙල්ල කොට රජු ඔබේ ආරක්ෂාව යටතට ගත යුතුය. නගරයේ ආරක්ෂාව සැලසිය යුතුය."පරාක්‍රමබාහු රජු නියෝග කළේය.
කෙසේ වෙතත් පරාක්‍රමබාහුගේ හමුදා පිරිස් මෙම අණ පිළිපැද්දේ නැතැයි සඳහන් වේ. ඔවුහු පොළොන්නරුවේ නිවාසවලට පැන බඩු භාණ්ඩ කොල්ල කෑහ. රෙදි පෙරදි ආභරණ සොරකම් කළහ.
හලෝ මයි ඩාලිං
ගීතයන්
ගීත ප්‍රබන්ධය - හේමසිරි හල්පිට (නව ගීත)
මැදින් අව අටවක
චන්ද්‍ර දිනදසුන් වලට අනුව මැදින් මාසයේ 23වන තිථියයි. මැදින් මාසයේ අව පක්‍ෂයේ 8වන තිථියයි.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:මැදින් ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර දිනදසුනේ අව පක්‍ෂයේ දින
මණ්ඩලගිරිය
thumbnail|400px|දකුණ|මැදිරිගිරියේ පිහිටා ඇති පුරාණ මණ්ඩලගිරි සංකීර්ණයට අයත් පිච්චමල් විහාර ගෙය thumb|මැදිරිගිරිය වටදාගෙය
මණ්ඩලගිරිය හෙවත් මැදිරිගිරිය වටදාගෙය ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ මැදිරිගිරිය පිහිටි වටදාගෙයක් සහිත බෞද්ධ විහාරයකි.
ඉතිහාසය
මැදිරිගිරිය වටදාගෙය හා සම්බන්ධ පළමු ඉතිහාසමය තොරතුර මහාවංශයෙන් හමුවේ. ඊට අනුව කනිට්ඨතිස්ස රජතුමා (ක්‍රි.ව. 164-192) විසින් මණ්ඩලගිරි විහාරයේ උපෝසථඝරයක් කරවූ බව සඳහන් වේ. ඒ බැවු තහවුරු කෙරෙන පැරණි බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර සහිත ගඩොල් කැට කිහිපයක් ද මෙම ස්ථානයෙන් හමුවී තිබේ. මේ නිසා මෙම විහාරයේ ඉතිහාසය කනිට්ඨතිස්ස රජ සමයටත් එහා දිවයන්නක් බවට විශ්වාස කෙරේ.
මැදිරිගිරිය හා සම්බන්ධ දෙවන ඉතිහාසමය සඳහන, හතරවන අග්ගබෝධි රජු (ක්‍රි.ව. 677-683) දවස හමුවේ. එම සමයේ විහාරයේ කුඩා ස්තූපයට වටදාගෙයක් ඉදිකල බව විස්තර වේ. මීට අමතරව දෙවන සේන රජු (ක්‍රි.ව. 853–887) සමයේ මෙම විහාරස්ථානයේ නඩත්තු කටයුතු සඳහා ගම් වරයක් පූජා කොට තිබේ.
චෝල ආක්‍රමණ සමඟ සිදුවූ අනුරාධපුරයේ බිඳ වැටීම නිසා මැදිරිගිරිය ඇතුළු සිද්ධස්ථාන රැසක් විනාශයට පත් විය. පසුව චෝලයින් පරදා විජයබාහු රජු (ක්‍රි.ව. 1070 – 1110) පොළොන්නරුවේ රජ වීමෙන් අනතුරුව විනාශයට පත්ව තුබූ මැදිරිගිරිය විහාරය නැවත ප්‍රතිසංස්කරණය කොට එහි නඩත්තු කටයුතු සඳහා ගම්වරද පූජා කරන ලද බව මහාවංශයෙහි සඳහන් වේ.
ප්‍රතිසංස්කරණය
ඝන වනාන්තරයකට යටව පැවැති මෙම භූමිය 1897 වර්ෂයේදී එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් සොයාගනු ලැබූ අතර පසුව එහි ප්‍රතිසංස්කරණ වැඩ කටයුතු අරඹන ලදී. බෞද්ධ ස්ථානයක මුදලට වැඩ කිරීම නොවටී යැයි සැළකීම නිසා මෙම භූමියේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු වලින් බෞද්ධ ප්‍රජාව ඉවත්ව සිටි බවත්, මුස්ලිම් ප්‍රජාව විසින් එම කටයුතු සිදු කල බවත් පැවසේ. 1945 වර්ෂයේදී මෙහි ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු එවකට පුරාවිද්‍යා කොමසාරිස්ව සිටි සෙනරත් පරණවිතානයන්ගේ අධීක්‍ෂණය යටතේ නිම කරන ලදී.
භූමියේ වූ පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම හේතුවෙන් 1937 වසරේදී වටදාගෙය අවට අක්කර 600ක් පුරාවිද්‍යා තහනම් ඉඩමක් වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබූවත්, මිනිසුන් විසින් පදිංචිවීම සදහා ඉඩම් අත්පත්කර ගැනීම නිසා වර්තමානයේ එම ප්‍රමාණය අක්කර 250කට පමණ සීමා වී තිබේ.
අනෙකුත් නටඹුන්
වටදාගෙය හැරුණු විට විහාර සංකීර්ණයෙහි පොකුණු, ශිලා ලිපි, පිළිම ගෙවල් හා ස්ථූපයක් දැක ගත හැකි වේ.
ආයතනික නීතිය
ආයතනික නීතිය (සමාගම් නීතිය) යනු විභේධිත නීතිමය සමාගමක් සංස්ථාපනය කිරීමේ සහ අතිශයින් ගැලපෙන නීතිමය පද්ධතියක් අනුව පාලනය කිරීමයි. උදාහරණ ලෙස සීමාසහිත පුද්ගලික සමාගම්, සීමා සහිත පොදු සමාගම් හෝ සංස්ථාපිත සමාගම් දැක්විය හැක.
එක්සත් රාජධානියෙහි ආයතනික නීතිය යනු සමාගම් නීතියෙහි උප කුලකයකි, එක්සත් ජනපදයෙහි මෙය ව්‍යාපාරික ආයතන නීතියෙහි කොටසකි.මෙම සෑම අවස්ථාවකදීම ආයතන එවායේ පුළුල් ප්‍රේක්ශිතයෙන් හවුල් ව්‍යාපාර, ලියාපදිංචි නොකළ ශ්‍රේණි හෝ තනිපුද්ගල ව්‍යාපාර ආදී වශයෙන් වෙන් කර දක්වා ඇත
එක්සත් ජනපදයෙහි සාමාන්‍යයෙන් සමාගමක් යනු අධිකරණයට වගකියන පුද්ගලයෙකු හෝ නීතිමය ආයතනයකි. මෙම ආයතන හට එවායේ කොටස් හිමිකරුවන්ගෙන් ලැබුනු විභේදිත නීතිමය හැඳුනුම්පතක් ඇත. එසේම එවා ප්‍රාථමික වශයෙන් වෙළඳ ව්‍යාපාර කටයුතු සඳහාම සංස්ථාපනය කර ඇත. සමහරක් අධිකරණ පද්ධතීන් සංස්ථාපනය නොකළ ආයතන සමාගම් ලෙස හැඳින් වුවද, බොහෝ අධිකරණයන් සමාගම් ලෙස හඳුන් වන්නේ සංස්ථාපනය කල ආයතන පමණකි. සමාගමක් යන්නට නීතිමය වශයෙන් ස්ථාපිත අදහසක් නොමැති වුවද එය අදාල නීති විධිවිධාන යටතේ ඇති කළ විශේශිත ආයතන සඳහාම ව්‍යවහාර කරනු ලබයි. මක්නිසාදයත් ඒවායේ හිමිකරුවන් සඳහා එහි ණයභාරයන්, බදු ගෙවීම් ආදිය සඳහා බලපැවැත්වෙන සීමා සහිත වූ වගකීම් හේතුවෙනි.
නීතිගත සංස්ථා වල එක් ප්‍රධාන නෛතික ලක්ෂණයක් වන්නේ ඒවාට වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වයක් හිමි වීම හෙවත් කෘතිම පුද්ගලයෙක් වීමයි. කෙසේ වෙතත් වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වය ඉංග්‍රිසි නීතිය තුල 1895 දී සාමි මන්ත්‍රී මණ්ඩලය Salomon v. Salomon & Co. නඩුවේ දී තහවුරු කරන තුරු පිළිගැනීමට ලක් නොවීය. නමුත් වර්තමානයේ දී සමාගම් වෙනම නෛතිකත්වයක් ඇති ආයතනයක් ලෙස ලොව පුරා පිළිගැනීමට ලක් වී ඇත. වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වයක් පැවතීම නිසා විශෙෂයෙන් ම කුඩා පවුල් සමාගම් සම්බන්ධයෙන් නිතර ම අපේක්ෂා නොකල ප්‍රතිවිපාකයන් ඇතිවේ. B v. B නඩුවේ දී බිරිඳ විසින් සැමියාට එරෙහිව ලබා ගත් එළිදරව් නියෝගය සැමියාගේ ආයතනය සම්බන්ධයෙන් බල නොපාන අතර එය නියෝගයේ දක්වා නොමැති අතර් ඔහුගෙන් වෙනස් වන එකක් බවටත් අධිකරණය විසි තීන්දු කරන ලදී. Macaura v. Northern Assurance Co Ltd නඩුවේ දී රක්ෂණ ආවරණයක් යටතේ හිමිකම ක් දැව සඳහා වූ එම රක්ෂණාවරණය අයිතිකරුගේ නමින් තිබී පසුව තමාට පූර්ණ වශයෙන් අයිති වූ සමාගමේ නමට පැවරීම නිසා පැවරුමට පසුව විනාශ වූ එම දැව තොගය සමාගමට අයිති එකක් මිස ඔහුට අයිති නොවන අතර තව දුරටත් ඒ සඳහා ඔහුට රක්ෂනීය බැඳීමක් නොමැති බවත් නිසා ඔහුට හිමිකම ක් නොමැතී බව තීන්දු විය. වෙන ම නෛතික පුද්ගලත්වය බදු සැලසුමවල දී ඒකාබද්ධ කණ්ඩායම් සඳහා වඩා නම්‍යශීලී ලෙස කටයුතු කිරීමට ඉඩ සලසන අතර බහු ජාතික සමාගම් වලට සිය එතෙර කාර්යයන් හි වගකීම් කළමනාකාරීත්වයට අවස්ථාවක් ලබාදේ. ඇතැම් විටක දී අධිකරණය විසින් සංස්ථාව නමැති කඩතුරාව බිඳ දමමින් ඒ පසුපස සිටිනන් පිළිබඳ සොයා බලා සෘජුවම වගකීම පවරයි. මේ සඳහා බොහෝ විට දිය හැකි උදාහරණ නම්
ආයතනික නීති වර්ග
විවිධ අධිකරණ විසින් සිය විනිශ්වයන්වලදී විවිධ ආකාරයේ සමාගම් නිර්මාණය කරන නමුත් ඉතා සුලභ මාදිලි යේ සමාගම් වන්නේ
හැකියාව සහ බලතල
නීතියට අනුව පුරාතනයේදී ආයතන යනු කෘත්‍රීම පුද්ගලයන් ලෙස සැලකූ බැවින් ඒවා විසින් කළ යුතු සහ නොකළ යුතු කාර්යන්ද නීතිය මගින් නිර්දේශ කරන ලදී. බොහෝවිට මෙම ආයතන පිහිටුවන්නට බලපෑ වාණිජ පරමාර්ථය පිළිබඳ ව හැඳින්වීමක්ද විය, පසුව මෙය ආයතනික අරමුණු ලෙස ව්‍යවහාරයට පැමිනුණ අතර අරමුණු කොට්ඨාශ ආයතනයේ හැකියාව ලෙස හඳුන්වන ලදී.යම් හෙයකින් කිසිවක් ආයතන්යේ හැකියාවට බාහිරව සිදු වුවහොත් එය බලාත්මක ක්‍රියාවක් වන අතර එම ක්‍රියාව ශූන්‍ය ක්‍රියාවක් වේ.
මෙම විලක්ෂණයට අනුව ආයතනික අංශයන් හට විවිධාකර වූ ආයතනික බලතල හිමිවී ඇත. යම් හෙයකින් ආයතනික අරමුණු සපුරාලිය හැකි නම් ඒවා කිරීමට බලතල පවතී. සාමාන්‍යයෙන් බලතල වල ප්‍රකාශනය මුල්කාලීනව අරමුණු සහ බලතල අතර වෙනස නීතීඥවරුන්ව අපහසුතාවයට පත් කළද ඒවා ප්‍රාග්ධනය උපයා ගැනීමේ මාර්ග මත සීමා වී පවතී.
බොහෝ අධිකරණ බලතලයන් වර්තමානයේදී තත්ත්වයට ගැලපෙන අයුරින් ව්‍යවස්ථානුකූලව නවීකරණය කර ඇත, එසේම ආයතනයකට සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකුට කළ හැකි සියලු කාර්යයන් කිරීමට උචිත තත්ත්වයක් සහ එය ඒ ආකාරයෙන්ම ඉටු කිරීමට බලතලද ලබා දී ඇත.
කෙසේනමුත්, ආයතනික බලතල සහ හැකියාවලට අනුව බලතල නීතිමය වශයෙන් ඉතිහාසයට විසි කර දමා නැත. බොහෝ අධිකරණයනට අනුව ආයතන අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය තවමත් ආයතනික අරමූණුවලින් බාහිරව කටයුතු කළ අවස්ථාවලදී එම ආයතනය සහ තුන්වන පාර්ශවය අතර ගනුදෙනුව වලංගු වුවද ආයතන කොටස්කරුවන් වෙත වගකීමට ඔවුන් බැඳී සිටී. එසේම සමහර නීති පද්ධතීන් මගින්, ගනුදෙනු " ආයතනික ප්රතිලාභ" යටතේ අභියෝගයට ලක් කළ හැක. එනම් එම අදාළ ආයතන ප්‍රතිලාභ ලබා නොදෙන අවස්ථා වලදීය.
ආයතනන වලට අදාළ නීතිය හා ආයතන සංයුතිය
ලොව බලපැවත්වෙන සෑම අධිකරණ නීතියකින්ම පාහේ දක්වා ඇති පරිදි සමාගමක සතුව එහි සංයුතියක් පැවතිය යුතු වේ. මෙමගින් එම ආයතනයේ පැවැත්ම අර්ථ දැක්වෙන අතර එම ආයතනයේ ව්‍යුහය සහ පරිපාලනය විස්තර වේ.
සම්මුතියක් ලෙස අධිකරණ බලතල මගින් ආයතනික සංයුතිය ලේඛන දෙකකට බෙදා දක්වයි. ඒවා නම්
බොහෝ රටවල ප්‍රාථමික ලියවිල්ල පමණක් ගොනු කරන අතර ද්වීතීයික ලියවිල්ල පුද්ගලිකව තබා ගනී. අනෙකුත් රටවල ලියවිලි ද්විත්වයම වශයෙන් ගොනු කරනු ලබයි. සමහරක් රටවල් මගින් ආයතනයක තිබියයුතු සංයුතිය පිළිබඳ තොරතුරු ව්‍යවස්ථාපිත ලේඛනයක් මගින් ඉදිරිපත් කරයි ( උදාහරණයක් ලෙස එක්සත් රාජධානියේ චක්‍ර ලේඛන ඒ සහ ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රතිස්ථාපන නීති දැක්විය හැකිය .)
සිවිල් නීති සංග්‍රහයන්ට අනුව ආයතනික ව්යුහය එක් ලියවිල්ලකට ගෙන හැර දක්වයි. මෙය අධිකාර පත්‍රය ලෙස හඳුන්වයි.
සාමාන්‍යයෙන් ආයතනික සාමාජිකයන් විසින් ආයතනික ව්‍යුහය අවශ්‍ය අමතර සැකස්මද සමග පරිපූර්ණය කරයි, උදාහරණ ලෙස කොටශිමි ගිවිසුම් දැක්විය හැකිය. එමගින් ඔවුන් තමාගේ සාමාජික අයිතිවාසිකම් පිළිගැනීමට එකඟ වෙති. බොහෝ ආයතනික ව්‍යුහයන් තුළ කොටස් හිමියන්ගේ ගිවිසුම ඒ ලෙසින්ම සපුරාලනු ලබයි, නමුත් එය ගිවිසුමකි. යම්කිසි ලෙසකින් සඳහන් කර ඇත්නම් මිස නවක සාමාජිකයන් ඒ සඳහා බැඳී නොසිටී.
අනෙක් පරිපූරණය සිදු කරන පොදු ක්‍රමය නම් ඡන්ද විශ්වාසය පළකිරීමයි, මෙය එක්සත් ජනපද අධිකරණය හා ඇතැම් අධිකරණ ප්‍රතික්ෂේප කරයි.
ඇතැම් නීති සංග්‍රහ ආයතනික මුද්‍රාව ව්‍යුහයේ පාර්ශවයක් ලෙස ද සලකනු ලබයි.