cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
විකල්ප ආරවුල් විසඳීම
විකල්ප ආරවුල් විසඳීම තාක්‍ෂණය උපයෝගී කරගනිමින් ආරවුල පැනනැගුනු අවස්ථාවේදීම සිදුකළ හැක. ආරවුල් විසඳීමේ මෙම ශාඛාව මාර්ගගත ආරවුල් විසඳීම ලෙස හැඳින්වේ. මෙවැනි සේවාවන් රාජ්‍ය ආයතනයන් විසින් සපයනු ලැබිය හැකි අතර එය නඩු කීමේ කි‍්‍රයාවලියේ කොටසක් ලෙසින්ද කි‍්‍රයාත්මක විය හැක. එක් රටක් තුල ඵලදායී විසඳුම් සැපයිය නොහැකි අවස්ථාවන්හිදී ගෝලීය මට්ටමින්ද මෙම මාර්ගගත ආරවුල් විසඳීමේ ක‍්‍රමවේදයන් කි‍්‍රයාත්මක කළහැකි අතර වෙබ් අඩවිවල ඩොමේන් නම් පිලිබඳ ඇතිවන ආරවුල් විසඳීම මීට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක.
ආශ්‍රිත
http://en.wikipedia.org/wiki/Alternative_dispute_resolution
ප්‍රවර්ගය: නීතිය
692
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
693
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
695
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
694
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
පාබල හමුදාව
පාබල හමුදාව යනු දෙපයින් යමින් භූමි සටනෙහි යෙදෙන හමුදාමය විශේෂීකරණයකි. පාබල හමුදාව සාමාන්‍යයෙන් සමන්විත වන්නේ සැහැල්ලු පාබල හමුදාව, කඳුකර පාබල හමුදාව, මෝටර් වාහන ප්‍රවාහිත හා යාන්ත්‍රික පාබල හමුදාව,  ගුවන්ගත පාබල හමුදාව, සහ නාවික පාබල හමුදාව හෝ යාත්‍රික යන කොටස් වලිනි. වර්තමානයෙහිදී භාවිතා නොවුනද, බොහෝ ඓතිහාසික යුද්ධ හමුදාවන්ගේ ප්‍රධාන කොටසක් සාමාන්‍යයෙන් සමන්විත වූයේ බර පාබල හමුදාව වෙතිනි.
රිෂී සුනාක්
ඔහු නැගෙනහිර අප්‍රිකාවෙන් සංක්‍රමණය වූ ඉන්දියානු දෙමාපියන්ගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා ලෙස එක්සත් රාජධානියේ සවුත්හැම්ප්ටන් හි උපත ලැබීය.ඔහු වින්චෙස්ටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, පසුව ඔක්ස්ෆර්ඩ්හි ලින්කන් විද්‍යාලයෙන් දර්ශනය සහ දේශපාලන ආර්ථිකය හැදෑරූ අතර පසුව ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් ෆුල්බ්‍රයිට් විශාරදයෙකු ලෙස කළමනාකරණය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධියක් ලබා ගත්තේය.ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී ඔහුට තම අනාගත භාර්යාව වූ අක්ෂතා මූර්ති හමුවිය. අක්ෂතා මූර්ති යනු ඉන්දියානු ව්‍යවසායකයෙකු වන එන්.ආර්. නාරායන මූර්තිගේ දියණියයි.
සුනක් සහ ඔහුගේ බිරිඳ අක්ෂතා මූර්ති එක්සත් රාජධානියේ 222 වැනි ධනවත්ම පුද්ගලයන් වන අතර ඒකාබද්ධ ශුද්ධ වටිනාකම පවුම් මිලියන 730 කි.
මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස, කොවිඩ්-19 වසංගතය සහ එහි ආර්ථික බලපෑම සම්බන්ධයෙන් බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ මූල්‍ය ප්‍රතිචාරය තුළ සුනක් ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. ඔහු ආර්ථිකය ගොඩනැගීම සඳහා ආර්ථික ව්‍යාපෘති කිහිපයක් දියත් කළේය. 'Coronavirus Job Retention' සහ 'Eat Out to Help Out' ව්‍යාපෘති වැනි. 2022 ජූලි 5 වන දින ඔහු මුදල් අමාත්‍ය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වූයේ රජයේ අර්බුදයක් හේතුවෙන් අවසානයේ එවකට අගමැති බොරිස් ජොන්සන් ඉල්ලා අස්වීමට හේතු විය. ජොන්සන් වෙනුවට කොන්සර්වේටිව් පක්ෂ නායකත්ව මැතිවරණයට ඉදිරිපත් වීමට සුනක් උත්සාහ කළ නමුත් ඔහු ලිස් ට්‍රස්ට පරාජය විය. කෙසේ වෙතත් යන්තම් දින 44 කට පසු ලිස් ට්‍රස් ද තවත් රජයේ අර්බුදයක් මධ්‍යයේ ඉල්ලා අස් වූ අතර සුනක් කොන්සර්වේටිව් පක්ෂයේ නායකයා ලෙස නිතරගයෙන් තේරී පත් වූ අතර එබැවින් අගමැති ලෙස පත් කරන ලදී. සුනක් ඔක්තෝබර් 25 වන දින තෙවන චාල්ස් රජු විසින් අගමැති ලෙස පත් කරන ලදී. ඔහු පළමු බ්‍රිතාන්‍ය දකුණු ආසියාතිකයා, පළමු සුදු නොවන පුද්ගලයා, පළමු හින්දු සහ ධනවත්ම පුද්ගලයා වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1980 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
697
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
698
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
යමෞස්සෞක්රෝ
(Yamoussoukro) 1983 සිට අයිවරි කෝස්ට් රටේ අගනුවරයි. 1986දී ජනයා 120,000ක් විසූ මෙම නුවර රට මැද පිහිටා තිබේ.
699
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.ව. 669 ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ජෛව භූගෝල විද්‍යාව
thumb|500px|[[ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස්|ඇල්ෆ්‍රඩ් රසල් වොලස්ගේ ග්‍රන්ථය ද ජියෝග්‍රැෆිකල් ඩිස්ට්‍රිබ්‍යුෂන් ඔෆ් ඇනිමල්ස් සඳහා මුඛ චිත්‍රය ]]
ජෛව භූගෝල විද්‍යාව යනු භූගෝල විද්‍යාත්මක අවකාශයෙහි සහ භූවිද්‍යාත්මක කාලය ඔස්සේ ජීවී විශේෂ (ජීව විද්‍යාව), ජීවීන්, සහ පරිසර පද්ධතීන් හී ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ අධ්‍යයනයයි. අක්ෂාංශය, උන්නතාංශය, ඒකලනය සහ වාසස්ථාන සරිය යන්නෙහි භූගෝල විද්‍යාත්මක අවනතියන් ඔස්සේ අතිශයින් ක්‍රමානුකූල ආකාරයකට ජීවින් හා ජීවවිද්‍යාත්මක ප්‍රජාවන් වෙනස් වෙති.
විෂමජාතීය නමුත් භූගෝල විද්‍යාත්මකව පුරෝකථනය කල හැකි පරිසරයන්ට අප අනුවර්තනය වෙත්ම, ජීවීන්ගේ සංඛ්‍යාවේ හා ඔවුන්ගේ වර්ග වල අවකාශීය ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ දැනුම, අපගේ ආදි මානව මුතුන් මිත්තන් හට මෙන්ම, වර්තමානයෙහි අප හටද ඉතා වැදගත් වෙයි. ජෛව භූගෝල විද්‍යාව වනාහී පරිසර විද්‍යාව, පරිනාමීය ජීව විද්‍යාව, භූවිද්‍යාව, සහ භෞතික භූගෝල විද්‍යාව යන්නන් වෙතින් සංකල්ප සහ තොරතුරු ඒකරාශි කරන්නාවූ ඒකීකරණ විමසුම් ක්ෂේත්‍රයක් වෙයි.
ජීවී විසිරීම වෙත බලපාන කායික විද්‍යාමය සහ පරිසර විද්‍යාමය සංරෝධක සිට ගෝලීය අවකාශීය පරිමාණයන් හා පරිණාමීය කාල රාමුන් තුල ක්‍රියාත්මක වන භූ විද්‍යාත්මක සහ කාලගුණ විද්‍යාත්මක සංසිද්ධි දක්වා විවිධ ක්ෂේත්‍රයන් වෙතින් තොරතුරු හා අදහස් ඒකරාශී කරමින් නූතන ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ සිදු කෙරෙත්.
ප්‍රවර්ගය:ජෛව භූගෝල විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
අයිවරි කෝස්ට්
(Ivory Coast) බටහිර අප්‍රිකාවේ වෙරළබඩ පිහිටි කුඩා රටකි. වර්ග කිලෝමීටර 322,462ක් තරම් වූ මෙම රටෙහි 1991දී 12,000,000ක් ජනයා විසූහ. අගනුවර: යමෞස්සෞක්රෝ. රජ බස: ප්‍රංශ භාෂාව.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකානු රටවල් ප්‍රවර්ගය:අත්ලාන්තික් සාගරයට යාබද රටවල් ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශ භාෂාව කථා කරන එටවල්
සංගීතය-මයිකල් ජැක්සන් මූලික තොරතුරු
https://si.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B6%BA%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%A2%E0%B7%90%E0%B6%9A%E0%B7%8A%E0%B7%83%E0%B6%B1%E0%B7%8A
700
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
701
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
එංගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2007
එංගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2007 සැප්තැම්බර් 28 සිට දෙසැම්බර් 22 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. මෙම සංචාරයේදී එංගලන්තය ශ්‍රී ලංකාවට සංචාර දෙකක් සිදු කළ අතර එක්දින කණ්ඩායම සැප්තැම්බර් 25 වන දින සිට ඔක්තෝබර් 15 වන දින දක්වා රැදී සිට නැවත එංගලන්තයට පැමිණියේය. ටෙස්ට් කණ්ඩායම නොවැම්බර් 15 වන දින පැමිණි අතර සංචාරයේ ඉතිරි කාලය සඳහා එහි රැඳී සිටියේය. මෙම සංචාරයට ටෙස්ට් තරග තුනක් සහ එක්දින තරග පහක් ඇතුළත් විය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
ශ්‍රී ලංකාව එක්දින සහ ටෙස්ට් මට්ටම් දෙකෙන්ම ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල සිව්වන ස්ථානයේ පසුවෙයි. කණ්ඩායම 2007 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේ අවසන් මහා තරගයට පිවිස එක්දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරග වල හොඳ දක්ෂතා දැක්වූ අතර බංග්ලාදේශය 3-0 ලෙස පරාජය කළේය. එංගලන්තයට එරෙහිව ඔවුන්ගේ මෑත වාර්තාව වූයේ 2006 දී 5-0 ලෙස වයිට් වොෂ් තරගමාලාවක් ඇතුළත් අවසන් එක්දින තරඟ දහයෙන් හතක්ම ජයග්‍රහණය කිරීමයි. ඇන්ඩෲ ෆ්ලින්ටොෆ් ආබාධයකට ලක්වීමත් සමඟ, නායක මහේල ජයවර්ධන ඔහුගේ පැමිණීම කණ්ඩායමට සමබරතාවයක් එක් කරන බව පවසමින් ඔහුගේ නොපැමිණීම ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට කැමති විය.
එංගලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
එක්දින ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල හත්වන ස්ථානයේ පසුවන එංගලන්තය 2006-07 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය බැංකු තරගමාලාව සහ ඉන්දියාවට එරෙහිව මෑතදී පැවති එක්දින තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කරමින් මිශ්‍ර දස්කම් දැක්වූ නමුත් බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්වන් හමුවේ පරාජයට පත් වූ අතර 2007 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේදී දුර්වල දස්කම් දැක්වීමට සමත් විය. ජේම්ස් ඇන්ඩර්සන් සහ ස්ටුවර්ට් බ්‍රෝඩ් නව ඉදිරි පෙළ ප්‍රහාරයක් දියත් කළ අතර නව නායක පෝල් කොලිංවුඩ් ඔහුගේ පළමු විදෙස් සංචාරය සමඟින් කණ්ඩායමට නව මුහුණුවරක් ලැබුණි. සංචිතයට ඇතුළත් වූ අනෙකුත් සාපේක්ෂ නවකයන් වූයේ තුන් ඉරියව් ක්‍රීඩකයන් වන දිමිත්‍රි මස්කරෙන්හස් සහ රවී බොපාරා ය. මැට් ප්‍රියර්ට මධ්‍යම කොන්ත්‍රාත්තුවක් ලබා නොදීමත් සමඟ එංගලන්තය තවමත් ඔවුන්ගේ රැකීමේ ගැටලුව විසඳා නොතිබූ අතර පසුගිය මාස 12 තුළ කඩුලු රකින්නන් පස් දෙනෙකු තෝරාගෙන තිබුණි. ඒ ක්‍රිස් රීඩ්, ජෙරයින්ට් ජෝන්ස්, පෝල් නික්සන්, ප්‍රියර් සහ ෆිල් මස්ටඩ් ය.
එක්දින කණ්ඩායම මෙන් නොව ටෙස්ට් කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකාවට වඩා ඉහළ ශ්‍රේණිගත කිරීම්වල පසුවන නමුත් එංගලන්තය ක්‍රීඩා කිරීමත් සමඟ මෙම තරගමාලාව සමීප සබඳතාවයක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගේ මෑත කාලීන ටෙස්ට් දස්කම් බලාපොරොත්තු සුන් කරවන සුළු වූ අතර, පසුගිය අළු බඳුන සංචාරයේදී වයිට් වොෂ් වීමකට ලක් වූ අතර වසර හයකට පසු ඔවුන්ගේ පළමු මව්බිම තරඟාවලිය ඉන්දියාවට අහිමි විය.
සංචිත
මුත්තයියා මුරලිදරන්ට දෙපිලයේ ආබාධයක් හේතුවෙන් එක්දින තරගාවලිය අහිමි වූ අතර ඒ වෙනුවට කෞෂාල් ලොකුආරච්චි කණ්ඩායමට කැඳවා තිබිණි.
මැට් ප්‍රියර් මුලින් එංගලන්තයේ එක්දින සංචිතයට ඇතුළත් කර ඇති නමුත් 2007 ICC ලෝක විස්සයි20 තරඟාවලියේ නවසීලන්ත තරඟයට පෙර පුහුණු සැසියකදී ඔහුගේ මාපටැඟිල්ල කැඩීම නිසා ඔහුව කණ්ඩායමෙන් ඉවත් කරන ලදී. ෆිල් මස්ටාර්ඩ් ඔහුගේ ප්‍රතිස්ථාපනය ලෙස තෝරා ගන්නා ලද අතර එය ඔහුගේ පළමු එංගලන්ත සංචිත ඇමතුම වූ අතර ග්‍රේම් ස්වෝන් වසර හතකින් ඔහුගේ පළමු එංගලන්ත සංචිත ඇමතුම ලබා ගත්තේය. සැප්තැම්බර් 20 වන දින ඇන්ඩෲ ෆ්ලින්ටොෆ්, වළලුකරයේ ආබාධයක් නැවත ඇතිවීම හේතුවෙන් එක්දින තරඟාවලියෙන් ඉවත් වූ අතර ඒ වෙනුවට ක්‍රිස් ට්‍රෙම්ලට් පත් කරන ලදී. ෆ්ලින්ටොෆ් ටෙස්ට් තරඟාවලියෙන් ඉවත් කරන ලද අතර ඔහුට තවදුරටත් වළලුකර සැත්කමක් කිරීමට හැකි විය.
ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන්, සනත් ජයසූරිය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන් සමුගන්නා බව පලමු ටෙස්ට් තරගයේ 3 වැනි දිනයේදී ප්‍රකාශ කළේය. තිලකරත්න ඩිල්ෂාන් සහ චානක වෙලගෙදර තෙවැනි ටෙස්ට් තරගය සඳහා සංචිතයට එක්වූහ. අකාර්යක්ෂම ජෙහාන් මුබාරක් වෙනුවට ඩිල්ෂාන් ක්‍රීඩා කළේය. වෙලගෙදර 2007 වසරේ ඕස්ට්‍රේලියානු සංචාරයේදී ශ්‍රී ලංකා සංචාරයේදී ආබාධයකට ලක්වීම හේතුවෙන් දිල්හාර ප්‍රනාන්දුට ආදේශකයක් ලෙස පළමු ටෙස්ට් වරම් හිමිවිය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
702
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
කන්ටි‍්‍ර මියුසික්
කන්ටි‍්‍ර මියුසික්
කන්ටි‍්‍ර මියුසික් යනු මූලිකව ම දකුණු දිග එක්සත් ජනපදවල සහ ඇපාචියන් කඳුකරයේ බිහිවූ ජනප‍්‍රිය සංගීත මිශ‍්‍රණයකි. එහි මුල් සාම්ප‍්‍රදායික ජන සංගීතය කෙල්ටික් සංගීතය බ්ලූස් ගොස්පල් සංගීතය හෝකුම් සහ පැරණි යුගයේ සංගීතය දක්වා දිවෙන අතර 1920 දශකයේ දී මෙය සීඝ‍්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත විය. මේ සඳහා මුලින් භාවිත වූ හිල්බිලි මියුසික් යන්න බැහැර වන විට 1940 දශකයේ දී කන්ටි‍්‍ර මියුසික් යන්න ආදේශ විය. මෙම වදන 1970 දශකයේ දී වඩාත් ව්‍යාප්ත වූ අතර ඉන් පසුව කන්ටි‍්‍ර සහ වෙස්ටර්න් සංගීතය ක‍්‍රමයෙන් පහව යන්නට විය. කෙසේ වුවද එක්සත් රාජධානියේ තවමත් මෙම සංගීත රටාව බහුලව භාවිතා වේ.
වයඹදිග එක්සත් ජනපදවල විවිධ ජාතීන් ට අයත් කණ්ඩායම් විසින් නිමැවූ වෙස්ටර්න් මියුසික් යන්න ත් සමග කන්ටි‍්‍ර සහ වෙස්ටර්න් මියුසික් යන්න පොදු වදනක් සේ භාවිතා විය.
කන්ටි‍්‍ර සංගීතය එදා මෙදා තුල වැඩිම අලෙවියක් වාර්තා කළ ගායකයෝ දෙදෙනෙක් බිහිකිරීමට සමත් විය. ඉන් එක් අයෙකු වූ එල්විස් ප්‍රෙස්ලි මුල් කාලයේ හිල්බිලි කැට් යන නාමයෙන් හැඳින්වූ අතර ලූසියානා හේරයිඞ් නම් රූපවාහිනී වැඩසටහනේ නිරන්තර පෙනී සිටින්නෙක් විය. ඔහු පසුව එකල නැගී එන සංගීතයක් වූ රොක් ඇන්ඞ් රෝල් අර්ථ නිරූපණය කළ ශිල්පියා බවට පත් විය. අනෙක් අලෙවි වාර්තා තැබූ ගායකයා වූයේ ගාර්ත් බෲක්ස් ය. වැඩිම ආදායමක් ලැබූ කන්ටි‍්‍ර ගායකයෙකු වූ ඔහු 1990 දශකයේ අග භාගයේ කුඩා කාලයකට හැරුණු කොට සම්පූර්ණයෙන් ම කන්ටි‍්‍ර ගායකයෙකු ලෙස කටයුතු කළේ ය.
බොහෝ සංගීත ක‍්‍රම වල අලෙවිය අඩු වූවද 2006 වසරේදී කන්ටි‍්‍ර සංගීතය එහි හොඳම වසරක් වාර්තා කළේ ය. අමෙරිකාවේ කන්ටි‍්‍ර ඇල්බම අලෙවිය සියයට 17.7 කින් වැඩිවූ අතර එය ප‍්‍රමාණාත්මකව මිලියන 36 ක් විය. මීට අමතරව ගුවන් විදුලි වර්ගීකරණ සමාගම් දත්ත අනුව එක්සත් ජනපදය පුරා කන්ටි‍්‍ර සංගීතයට සවන් දෙන්නෝ ප‍්‍රමාණය පසුගිය දශකය පුරාම සතියකට වැඩිහිටියන් මිලියන 77.3 ක ඒකාකාරී තත්වයකින් පැවතිණ.
කන්ටි‍්‍ර මියුසික් යන පදය බොහෝ ශෛලීන් ප‍්‍රභේදයන් සහ අනු ප‍්‍රභේදයන් වෙනුවෙන් භාවිත කරනු ලබයි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Country_music
703
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
ව්‍යවහාරය
’කලාව’යන වචනයේ ඉතාමත්ම සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරය ප‍්‍රසිද්ධියට පත්වූයේ 1750 න් පසුවය. එහිදී සෞන්දර්යාත්මක ඵලයක් නිෂ්පාදනය කිරීම සඳහා යොදාගනු ලබන කුසලතාවය හැඟවීම පිණිස ‘කලාව’ යන වචනය යොදාගනු ලැබිණි. බි‍්‍රටැනිකා විශ්වකෝෂය ‘කලාව’ අර්ථ නිරූපනය කරන්නේ ‘අන්‍යයන් සමග බෙදාහදාගත හැකි සෞන්දර්යාත්මක වස්තූන් පරිසරයන් හෝ අත්දැකීම් නිර්මාණය කිරීමේදී හැකියාව සහ පරිකල්පනය යොදාගැනීම’ ලෙසිනි. ‘කලාව’ වචනය පිලිබඳව වන කුමණ අර්ථනිරූපනය අනුව බැලූවද පූර්ව ඵෙතිහාසික චිත‍්‍රවල සිට වර්තමාන චිත‍්‍ර දක්වා වූ සෞන්දර්යාත්මක නිර්මාණයන්ට මිනිස් වර්ගයා තරම්ම දිගු ඉතිහාසයක් ඇති බව පෙනීයයි. ‘කලාව’ නැමැති සංකල්පය පිලිබඳව බොහෝ දේ ලියැවී ඇත. 1970 දී ඇඩර්නෝ කියා සිටියේ ‘දැන් පිලිගතයුතු කරුණ වන්නේ කලාව සම්බන්ධ කිසිවක් තවදුරටත් එසේ යැයි පිලිගත යුතු නොවන බවයි’ යනුවෙනි. කලාව පිලිබඳ මුල්ම සහ වඩාත් පුළුල් අර්ථය වන්නේ දළ වශයෙන් ‘හැකියාව’ නොඑසේනම් ‘කෞෂල්‍යය’ ලෙසින් පරිවර්තනය කරනු ලැබිය හැකි පැරණි ලතින් වචනය වේ. එමෙන්ම මෙම අර්ථයට සමාන අර්ථයක් ‘සැකසුම’ හෝ ‘පිළියෙල කිරීම’ යන අර්ථය ගැබ්වූ ඉන්දු යුරෝපීය මූල වචනයෙහිද ගැබ්ව ඇත. මේ අනුව බැලූකල කිසියම් කර්තෘවරයකු විසින් වුවමනාවෙන්ම සිදුකරන ලද්දාවූ සකස් කිරීමේ කි‍්‍රයාවලියකට බඳුන් වූ ඕනෑම දෙයක් කලාව යනුවෙන් හැඳින්විය හැක. මෙම තේරුම්ගැනීමේ ඉතා පුළුල් එකක් බව ඔප්පු කිරීම සඳහා උදාහරණ ලෙස ඉංගී‍්‍රසි භාෂාවේ කලාව සඳහා යෙදෙනි්රඑ’ යන වචනය ඇසුරුකොටගෙන බිහිවී ඇති artifact (මානවකෘතිය), artificial (නිර්මාපිත), artifice (ප‍්‍රයෝගය), artillery (කාලතුවක්කු), medial arts (මාධ්‍යයීය කලාවන්) සහ military arts (යුධකලාවන්) යනාදී යෙදුම් දැක්විය හැක. කෙසේවෙතත් මෙම යෙදුමේ වෙනත් බස්වහරෙහි යොදාගනු ලබන වෙනත් යෙදීම් රැසක්ද පවතින අතර ඒවායින් සමහරක් නිරුක්ති ශාස්ත‍්‍රය හා සම්බන්ධිත ඒවා වෙයි.
’කලාව‘ යන වචනයේ දෙවන සහ වඩාත් මෑතකාලීන අර්ථය වන්නේ නිර්මාණාත්මක කලාව සහ ලලිත කලාව යන දෙකෙහි සංක්‍ෂිප්තකරණයක් ලෙසිනි. කලාකරුවගේ නිර්මාණශීලීත්වය ප‍්‍රකාශකිරීම සඳහා හැකියාව යොදාගැනීම හෝ රසවිඳින්නන්ගේ සෞන්දර්යාත්මක සංවේදනාවන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීම හෝ ලාලිත්‍යමය දේ අවධානයට ලක්කිරීම සඳහා රසවිඳින්නන් පෙළඹවීම ලලිත කලාව යනුවෙන් හැඳින්වේ. බොහෝවිට හැකියාවන් සාමාන්‍ය හෝ ප‍්‍රායෝගික ආකාරයෙන් යොදාගනු ලබන්නේ නම් ජනතාව එවැනි නිර්මාණයන් කලාව ලෙස නොව ශිල්පයක් ලෙස සලකනු ලබයි. එමෙන්ම හැකියාව වානිජමය හෝ කාර්මික ස්වරූපයකින් යොදාගනු ලබන්නේ නම් එය කලාව ලෙස නොව වානිජ කලාව ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. අනෙක් අතට සමහර අවස්ථාවන්හිදී ශිල්පීය නිර්මාණයන් සහ සැලසුම් ව්‍යවහාරික කලාව ලෙසින්ද සලකනු ලබයි. සමහර කලා අනුගාමිකයින් කියා සිටින්නේ ලලිත කලාව සහ ව්‍යවහාරික කලාව අතර වෙනස තීරණය කළයුත්තේ කලාව පිලිබඳ වටිනාකම පදනම් කොටගෙන මිස පැහැදිලි අර්ථනිරූපනමය වෙනස්කමක් පදනම් කරගෙන නොවන බවය. කෙසේ නමුත් හුදු ශුද්ධ නිර්මාණාත්මක බව සහ ස්වයං ප‍්‍රකාශනය අභිබවාගිය අරමුණු ලලිත කලාවට පවා ඇත. කලාකෘතීන්හි අරමුණ දේශපාලනික ආධ්‍යාත්මික හෝ දාර්ශනික අදහස් සන්නිවේදනය සුන්දරත්වය පිලිබඳ සංවේදනයක් නිර්මාණය කිරීම සන්තෘෂ්ඨිය සඳහා හෝ ප‍්‍රබල භාවයන් ජනනය කිරීම වියහැක. එමෙන්ම සමහර විටෙක එහි අරමුණ බැලූබැල්මට විද්‍යමාන නොවන්නක්ද වියහැක.
සොංග් රාජවංශික චිත‍්‍රශිල්පියකු වූ මා ලින් ගේ සිතුවමක්, 1250, සෙ. මී. 24. 8 × 25. 2
ලලිත කලාවේ ලලිත යන යෙදුම නිරුක්තිය ආරම්භවන්නේ යමක් පැහැදිලි කිරීමේදී හේතූන් හතරක් යෝජනා කරසිටි ඇරිස්ටෝටල්ගේ දර්ශනයෙනි. ඊට අනුව ඕනෑම යමක් පිලිබඳව වන අවසාන හේතුව වන්නේ එහි පැවැත්මේ අරමුණයි. ලලිත කලාව යන යෙදුම නිරුක්තිය ලබන්නේ මෙම සංකල්පයෙනි. කලාකෘතියක අවසාන අරමුණ එම කලාකෘතියම නම්, වෙනත් කිසිදු අරමුණක් වෙනුවෙන් නොවේනම් එනම් ‘කලාව කලාව උදෙසාම’ නම්, එකී කලාකෘතිය වඩාත් නිවැරදි ලෙස ලලිත කලාවක් ලෙසින් හැඳින්විය හැක. මීට සමීප සම්බන්ධයක් ඇති සුන්දරත්වය පිලිබඳ සංකල්පය ශාස්තී‍්‍රයව ‘එය කවර කල්හි දුටුවද සන්තෘෂ්ඨිය ඇතිකරන්න’ ලෙසින් අර්ථනිරූපනය කරනු ලබයි. සුන්දරත්වයේ අවසාන නිෂ්ඨාව සන්තෘෂ්ඨිය ඇතිකිරීම වන අතර ඒ අනුව එහි වෙනත් කිසිදු අරමුණක් නොමැති අතර එහි එහි අරමුණ වන්නේ එයමය.
නිර්මාණාත්මක හැකියාව පිලිබඳ අධ්‍යනය, නිර්මාණාත්මක හැකියාව යොදාගැනීමේ කි‍්‍රයාවලිය හෝ නිර්මාණාත්මක හැකියාව පිලිබඳ රසවිඳින්නාගේ අත්දැකීම ආදී වශයෙන් කලාවට බොහොමයක් දේ විස්තර කළහැක. නිර්මාණාත්මක කලාවන් (කලාව දැනුම් පද්ධතියක් ලෙස) වූ කලි පුද්ගලික හඹායාමක් (කලාව කි‍්‍රයාකාරකමක් ලෙස) විසින් මෙහෙයවනු ලැබූ සහ නරඹන්නාට අර්ථ නිරූපනය කිරීම සඳහා (කලාව අත්දැකීමක් ලෙස) පණිවුඩයක මනෝභාවයක හෝ සංකේතවාදයක පිලිබිඹුවක් හෝ අනුනාදයක් වන්නාවූ කලාකෘතීන් (කලාව විෂය වස්තුවක් ලෙස) නිෂ්පාදනය කරන (කලාත්මක) දැනුම් පද්ධතීන්හි එකතුවකි. යම් අදහසක් තවත් අයකුට සන්නිවේදනය කිරීම සඳහා වන සීමාරහිත සංකල්පයන් හෝ දහස්වල අරමුණු සහගත නිර්මාණාත්මක අර්ථනිරූපනයන් ලෙසින් කලාකෘති හැඳින්විය හැක. එමෙන්ම එය අදහසක් පිලිබඳ ප‍්‍රකාශනයක් වන අතර එය විවිධාකාරයන් ගතහැකි වනවා මෙන්ම එය විවිධ අරමුණු වෙනුවෙන් එය සේවය කරනු ලැබිය හැක. නව විද්‍යාත්මක න්‍යායක් බිහිකිරීම සඳහා විද්‍යාත්මක න්‍යායන් යොදාගැනීම සඳහා හැකියාව මෙන්ම අලූතින් යමක් ‘නිර්මාණය කිරීම’ කළයුතු වන අතර එය නියෝජනය කරන්නේ විද්‍යාව පමණක් වන අතර එය කලාව ලෙස සලකනු නොලැබේ.
ඩික්සන් විලා වලව්ව
මොල්ලිගොඩ ඉපැරණි සලාගම(හිංග)  පරපුරක් වූ සුසෙව්හේවගේ පරපුරට අයත් වූ පානදුර නල්ලූරුව ගමේ පිහිටි ඉංග්‍රීසි යුගයෙ මුල් සමයට අයත් වූ වලව්වකි. දොන් ඩික්සන් නැමති මහ නොතෝරිස් රාළහාමි විසින් ඉදිකරවන ලද දෙමහල් වලව්වකි. නල්ලූරුව මහ වලව්ව ලෙසින් ව්‍යවහාර කළ මෙම සුවිශාල නිවාසය 1999 වසරේදී පමණ කඩා වැටී විනාශ විය.
සතුන් පිලිබඳ නීතිය
සතුන් පිලිබඳ නීතිය ව්‍යවස්ථාපිත නීතිය සහ නඩු තීන්දුවල එකතුවෙන් නිර්මාණය වූවකි. සුරතල් සතුන්, වනසතුන්, විනෝද කර්මාන්තය සඳහා යොදාගනු ලබන සතුන්, මස් පිණිස හා පර්යේෂණ සඳහා ඇති කරන සතුන් සම්බන්ධයෙන් බලපැවැත්වෙන නීතීන් මීට ඇතුලත් වේ. සතුන් පිලිබඳ නීතිය මීට වසර 30 කට පමණ පෙර පරිසර නීතියේම කොටසක් ලෙස සැලකුනි. 1979 දී නීතීඥ ජොයිස් ටිෂ්ලර් විසින් සත්ව නීති අරමුදල ආරම්භ කරන ලද අතර එය සතුන් පිලිබඳ නීතිය ප‍්‍රචලිත කිරීම සහ සත්ව ජීවිත ආරක්‍ෂා කිරීම සහ ඔවුන්ගේ යහපත උදෙසා පිහිටුවනු ලැබූ පළවන සංවිධානය විය.
වර්තමානයේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ හාර්වර්ඞ්, ස්ටැන්ෆර්ඞ්, මිචිගන් හා ඩියුක් ඇතුලූ නීති විද්‍යාල 92 ක සත්ව නීතිය උගන්වනු ලැබේ රාජ්‍ය හා ප‍්‍රාදේශීය නීතීඥයින්ගේ සංගම්වල සත්ව නීතිය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන කමිටුද වැඩි වැඩියෙන් පිහිටවෙමින් පවතී. සත්ව නීතිය සම්බන්ධ කාරණාවන් සතුන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිලිබඳ දාර්ශනික ගවේෂණයන්ගේ සිට සතුන් භාවිතා කරන අයගේ අයිතිවාසිකම් පිලිබඳව වන ප‍්‍රායෝගික සාකච්ඡාවන් දක්වා විවිධ කලාපයන් රැසක් ආවරණය කරනු ලබයි. තෝරත, ගිවිසුම්, අපරාධ සහ ආණ්ඩුක‍්‍රම ව්‍යවස්ථා වැනි සාම්ප‍්‍රදායික නීති ක්ෂේත‍්‍රයන් කෙරෙහි සතුන් පිලිබඳ නීතිය බලපෑම් සහගතවී ඇත.
ත්‍රිදේව් රෝයි
චරිතාපදානය
රෝයි උපත ලැබූයේ 1933දී බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවේ චිතගොං කඳු ප්‍රදේශයේ රංගමතීහි රාජ්බරි දිස්ත්‍රික්කයේ ය. ඔහු රාජා නලීනාක්ෂ රෝයිගේ පුත්‍රයා ය.
1953 මැයි 2 දින ඔහු පාරම්පරික චක්මා කවයේ රජු හෙවත් 50වන රාජා ලෙස පත්කෙරිණි. 1971දී බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයේ දී සිය පුත්‍රයා වූ රාජා දේවාසිශ් රෝයි හට සිහසුන පවරා සිහසුනෙන් ඉවත් විය. දේවාසිශ් රෝයි වර්තමාන චක්මා ජනයාගේ පාලකයා ලෙස සැලකේ. රෝයි සිය ජීවිත කාලය පුරාම චක්මා ජනයාගේ අතිප්‍රමුඛ විශ්වාසය වූ බුදු දහම අනුගමනය කරමින් බෞද්ධයකු ලෙස කටයුතු කළේ ය.
1947 ඉන්දියාව බෙදීමේ දී මුස්ලිම්-නොවන අති බහුතරයක් ජනයා විසූ චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍යවරුන් විසින් පාකිස්ථානය (විශේෂයෙන් නැගෙනහිර පාකිස්ථානය) වෙත ලබාදෙන ලදී. කඳුකර පෙදෙස්වල වූ චක්මාවරුන් ඇතුළු වෙනත් ජනයා ප්‍රියකළේ පාකිස්ථානය හා එක්වීමට වඩා ඉන්දියාව සමග ඒකාබද්ධව සිටීමටයි. මූලිකව ලබා දුන් ස්වයංපාලන තත්ත්වය නිසා, 1950 දශකයේ පාකිස්ථානු රජය විසින් මෙම ප්‍රදේශයේ ස්වදේශික නොවූ මුස්ලිම් බෙංගාලි ජනයාව විශාල වශයෙන් පදිංචි කරවන ලදී. 1960 දශකයේ මුල් කාලයේ පාකිස්ථාන රජය විසින් ජල-විදුලි වේල්ලක් ඉදිකළ අතර, මේ නිසා ඇති වූ ජලගැපීම් හේතුවෙන් චක්මාවරුන්ගේ ගොවිතැනට යෝග්‍ය බිම්වලින් 40%ක් පමණම විනාශ විය. කෙසේනමුත්, ත්‍රිදේව් රෝයි යටතේ චක්මාවරු 1960 සහ 1970 දශකවල මධ්‍යස්ථ ප්‍රතිපත්තියක් අනුගමනය කළහ. මෙකල පාකිස්ථාන හමුදාව සහ බංගලාදේශ නිදහස සඳහා වූ මුක්ති බාහිනි අතර සම්බන්ධතා පැවතිණි.
1970, අවාමි ලීගයේ ප්‍රධානියා මෙන්ම අනාගත බංගලාදේශයේ ආදිකර්තෘ ද වූ ෂෙයික් මුජිබර් රහ්මාන් රෝයි හට අවාමි ලීගයේ සාමාජිකයකු ලෙස පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වන මෙන් ආරාධනා කළේ ය. නමුත් රහ්මාන්ගේ ආරාධනය ප්‍රතික්ෂේප කළ රෝයි 1970 මහමැතිවරණයට ඉදිරිපත් වූයේ ස්වාධීන අපේක්ෂකයකු ලෙසයි. රෝයි ස්වාධීන අපේක්ෂකයකු ලෙස චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශ කොට්ඨාසයෙන් ජයග්‍රහණය කළේ ය.
1971 බංගලාදේශ විමුක්ති යුද්ධයේ දී, රෝයි පාකිස්ථානය හා පක්ෂ විය. මෙකල බංගලාදේශයට නිදහස හිමි විය. යුද්ධයෙන් පසුව බංගලාදේශය නිදහස දිනාගත් අතර, රෝයි පැරණි නැගෙනහිර පාකිස්ථානයේ සිට බටහිර පාකිස්ථානය වෙත ගමන් කිරීමට තීරණය කළේ ය. ඔහු සිය දිවියේ සෙසු කාලය ගතකළේ එහි ය. තමන් බංගලාදේශයේ රැඳුණහොත්, නිදහසින් පසු දේශපාලන පළිගැනීම්වලට ලක්විය හැකිය යන්න ඔහු පාකිස්ථානය කරා සංක්‍රමණය වීමට හේතු විය. නව බංගලාදේශ රජය චිතගොං කඳුකර ප්‍රදේශයේ ස්වයංපාලන තත්ත්වය පිළිබඳ තවදුරටත් සහතික වේ ද යන්න පිළිබඳ ඔහුට විශ්වාසයක් ද නොවිණි. 1971දී චක්මාවරුන්ගේ රජ පදවිය අත්හළ ඔහු සිය පුත්‍රයා වූ රාජා දේබාශිෂ් රෝයිට සිහසුන පවරා, දේශයෙන් පිට විය. යුධ සමයේ රෝයි ඉස්ලාමාබාදයේ රජයට දැක්වූ පක්ෂපාතීත්වය හේතුවෙන් පාකිස්ථාන රජය විසින් රෝයි හට ජීවිතාන්තය දක්වා ෆෙඩරල් අමාත්‍ය ධුරයක් පිරිනමන ලදී.
එක්සත් ජාතීන්ට සම්බන්ධ වීමට බංගලාදේශය කළ ඉල්ලීමට රෝයි ඇතුළු පිරිස පාකිස්ථානයේ සිට විරෝධය පල කළහ. බංගලාදේශ රජය විසින්, ෂෙයික් මුජිබර් රහ්මාන් යටතේ නිව් යෝක් වෙත සිය අයැදුම ඉදරිපත් කළේ ත්‍රිදේව් රෝයිගේ මව වූ රාජමාතා බෙනිටා රෝයි විසින් මූලිකත්වය දරන ලද දූත කණ්ඩායමක් ඔස්සේයි.
1970 දශකයේ රෝයි සුල්ෆිකාර් අපි භූතෝගේ රජය සමග සම්බන්ධ විය. භූතෝ පාකිස්ථානයේ අගමැති පදවියට පත්වූ පසු ඔහු රෝයි හට පාකිස්ථානයේ ජනාධිපති පරිනැමී ය. නමුත්, රෝයි විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කළේ 1973 නව පාකිස්ථානයේ ව්‍යවස්ථාව අනුව එරට ජනපති විය හැකිවූයේ මුස්ලිම්වරයකුට පමණක් බැවිනි. ජනපති ධුරය "රන් ආලේපිත කූඩුවක්" යැයි පැවසූ රෝයි එම පදවිය භාර ගැනීමට බුදු දහම අත්හැර ඉස්ලාමය වැළඳ ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. පසුව 1977දී මුහම්මද් සියා-උල්-හක් නැමැති ජනරාල්වරයා විසින් භූතෝව ධුරයෙන් නෙරපන ලදී.
පාකිස්ථානයේ බෞද්ධ ප්‍රජාවගේ නායකයකු වූ රෝයි 1996 සිට 2012 ඔහුගේ මරණය තෙක්ම පාකිස්ථාන බෞද්ධ සංගමයේ නායකයා ලෙස කටයුතු කළේ ය. 2005දී, ශ්‍රී ලංකා, ජනාධිපති වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් ජනරාල් ශ්‍රීලාල් වීරසූරිය විසින් ත්‍රිදේව් රෝයි හට ශ්‍රී ලංකා රංජන ජාතික සම්මානය පිරිනමන ලද්දේ, පාකිස්ථාන බෞද්ධ ප්‍රජාව වෙනුවෙන් ඔහු ඉටුකළ අනූපමේය මෙහෙය උදෙසායි.
2012 සැප්තැම්බර් මස ඉස්ලාමාබාද්හි සිය නිවසේ දී හෘදයාබාධයක් හේතුවෙන් මරණයට පත්වන විට රෝයිගේ වයස අවුරුදු 79කි. මියයන විට, ඔහුගේ බිරිය වූ ආරති රෝයි හට පුතුන් තිදෙනකු සහ දියණියන් දෙපළක විය.
උරුමය
ඔහුගේ මරණින් පසු දිනයේ Express Tribune පුවත්පත සිය කතුවැකිය ලෙස සටහන් කළේ "සිය රාජධානිය අත්හළ රාජා" යනු තේමාව ඔස්සේ ය. මෙහි ඔහුගේ දේශපාලන වෘත්තිය ආදිය පිළිබඳ උපුටාගත් වැකි කිහිපයක් පහත දැක්වේ:
"ජීවිතාන්තය දක්වා අමාත්‍යවරයකු වූ, හිටපු රාජ්‍ය උපදේශක, රාජ්‍ය දූත සහ චක්මා ගෝත්‍රයේ ප්‍රධානියා වූ රාජා ත්‍රිදීව් රෝයි සඳුදා ඉස්ලාමාබාද්හි දී මරණයට පත් විය. ඔහුගේ වයස 79කි. රාජා රෝයි පසුකාලීනව වඩාත් අවුල් සහගත තත්ත්වයන්හි දී පාකිස්ථානය සමග සිටීමට සිය රාජධානිය අත්හළ පුද්ගලයකු ලෙස සිහිපත් කෙරෙනු ඇත...
1977දී භූතෝ බලයෙන් පහ කිරීමත් සමග, 1981දී රාජා ත්‍රිදේව් රෝයි දුරබැහැර ආර්ජන්ටිනාවේ තානාපති ලෙස පත් කොට යවන ලදී. 1996දී ඔහු යළි ඉස්ලාමාබාදයට පැමිණියේ ය. අනතුරුව ඔහු විසින් පාකිස්ථාන බෞද්ධ සංගමයේ නායකත්වය දරන ලදී."
ගිනස් වාර්තා ‍පොතේ අතීතය
ගිනස් වාර්තා ‍පොතට මූලික වූ පුද්ගලයා වන්නේ ශ්‍රීමත් හියු බිවර් ය.යුරෝපයේ වේගවත්ම කුරුල්ලා වන රන වටුවාට දඩයක්කරුවෙක් එල්ල කළ පහරක් ගිලිහී යනු දිනක ශ්‍රීමත් හියු බිවර් දුටුවේය. ඒ මොහොතේ රන වටුවා පැයට සැතපුම් 100ක් පමණ වේගයෙන් ඉගිල ගියේ යැයි ඔහු පැවසූ අතර සැබවින්ම රන වටුවාට කොපමණ වේගයෙන් පියාසර කළ හැකි දැයි දැන ගැනීමට අවශ්‍ය විය. එහෙත් ඒ පිළිබඳව සටහන්වූ කිසිදු ලියැවිල්ලක් සොයා ගැනීමට ශ්‍රීමත් බිවර්ට නොහැකි විය. ගිනස් වාර්තාව බිහිවූයේ එවැනි විස්තර සටහන් කර තැබිමටය.
ත්‍රිදේව් රෝයි
ග්‍රන්ථ
සිය ග්‍රන්ථ අතර ත්‍රිදේව් රෝයි සිය මතකයන් අලලා රචිත "The Departed Melody" (නික්මගිය තාලය) යන ග්‍රන්ථය වැදගත්‍ වේ. මෙම ග්‍රන්ථය ඇරඹෙන්නේ චිතගොං කඳු ප්‍රදේශයේ ජනයාගේ සංස්කෘතිය සහ චක්මා රාජාවරුන්ගේ ඉතිහාසය ඇසුරෙනි. ඔහුගේ සෙසු ග්‍රන්ථ සහ ප්‍රකාශන අතරට උර්දු බසට පරිවර්තනය වූ "Collection of Short Stories" (කෙටි කථා සංග්‍රහය) සහ "South American Diary" (දකුණු ඇමරිකානු දිනපොත) යන ග්‍රන්ථ ප්‍රධාන වේ.
ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ
අරාබි
(Arabic) අරාබි අර්ධද්වීපය නිජබිම කරගත් සෙමිතික කුලයට අයත් ජනවර්ගයකි. මොවුන් මේ වන විට තම නිජබිමෙන් ඔබ්බට එනම් උතුරු අප්රිකාව හා නිරිතදිග ආසියාව යන ප්රදේශවලටද විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත වී සිටිති. මොවුන්ගේ බස ද මෙනමින් හැඳින්වෙන අතර එය ලොව ප්රධාන බසකි. එම බස මෙම ජනවර්ගය ව්‍යාප්තව පවතින ප්රදේශවලට අමතරව ගිනිකොණදිග හා නැගෙනහිර ආසියාව හා නැගෙනහිර හා බටහිර අප්රිකාව යන පළාත්වලටද පැතිර ඇත්තේ ඉස්ලාම් බැතිමතුන්ගේ ශුද්ධ වූ කුරානයේ බස ලෙසිනි.
Rusin thathsara
රුසින් තත්සර යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ලෝක වාර්තාගත ග්‍රන්ථයන් නිර්මාණ කළ රචකයෙකි.සිය පාසල් කාලයේ ලොව ප්‍රථම වරට ශිෂ්‍යයෙකු විසින් විදුහල්පති වරයෙක් ගැන රචනා කල ග්‍රන්ථය වන කමල් සර්ගෙන් ඔක්සිජන් ග්‍රන්ථය හරහා ස්වකීය ග්‍රන්ථකරනයට පා තබන මොහු පාසල් වියේදී ශ්‍රි ලංකාවේ පාසල් ශිෂ්‍යයෙකු විසින් රචිත ප්‍රථම පරිකල්පිත තාරකා විද්‍යා සඟරාවද එළිදක්වන ලදී.පසුව මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයට තේරී පත්ව සිය උසස් අධ්‍යාපනයට පා තබන මොහු තාරකා විද්‍යාඥ අනුර සී පෙරේරා මහතාගේ මගපෙන්වීම යටතේ cosmos M Creator නම් වූ ලොව ප්‍රථම විද්‍යුත් පරිකල්පිත තාරකා විද්‍යා සඟරාව සහ ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු අභ්‍යාවකාශ නගරය ලෙස විමාන නම් වූ කල්පිත අභ්‍යාවකාශ නගරයක්ද එළිදක්වන ලදී .ඔහු අභ්‍යවකාශ ඉදිකිරීම් පිළිබඳ දකුණු ආසියාවේ පළමු පොතේ කතුවරයා වේ.
704
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සංගීත ප‍්‍රසංග
සංගීත ප‍්‍රසංගයක් යනු පේ‍්‍රක්ෂකයන් පිරිසක් ඉදිරියේ පැවැත්වෙන බොහෝ විට සංගීතමය සජීවී ඉදිරිපත් කිරීමකි. සංගීතය තනි පුද්ගලයෙක් විසින් හෝ වාද්‍ය වෘන්දයක් හෝ සංගීත කණ්ඩායමක් මගින් හෝ ඉදිරිපත් වේ. අවන්හල්, රාත‍්‍රී සමාජ ශාලා , නිවාස , ගවමඩු , විශේෂිත ප‍්‍රසංග ශාලා , බහු කාර්ය ගොඩනැගිලි හා ඇතැම් විට ක‍්‍රීඩාංගන පවා වැනි විවිධ ස්ථාන වල විවිධ ස්වරූපයන්ගෙන් ප‍්‍රසංග පැවැත්වේ. විශාල භූමියක පැවැත්වෙන ප‍්‍රසංග ඇරීනා කොන්සර්ට් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. සාමාන්‍යයෙන් ඉදිරපත් කරන පිරිස වේදිකාවක් මත හිඳ තම ඉදිරිපත් කිරීම සිදු කරයි. තැටිගත සංගීතය පෙරට ඒමට පෙර සංගීත වාදන ඇසීම සඳහා පැවති එකම ක‍්‍රමය වූයේ සංගීත ප‍්‍රසංග වේ.
ප්‍රමෝද්‍ය වික්‍රමසිංහ
දේශීය වෘත්තිය දිවිය
වේගයේ මෘදු, නමුත් නිරවද්‍යතාවයෙන් මාරාන්තික, පන්දු යවන ඔහු සිංහල ක්‍රීඩා සමාජය වෙනුවෙන් සමාජ ක්‍රිකට් තරඟවලට ක්‍රීඩා කළේය. ඔහු 1988 දී සිංහල ක්‍රීඩා සමාජයට ක්‍රීඩා කරමින් පළමු පෙළ ක්‍රීඩාවට පිවිසියේය. ඔහු 1989 යොවුන් ආසියානු කුසලාන ශූරතාවයෙන් පසුව ජාත්‍යන්තරව ප්‍රසිද්ධියට පත් වූ අතර 1991 දී ශ්‍රී ලංකා බී කණ්ඩායම සමඟ එංගලන්ත සංචාරයක නිරත විය. එම වසරේ නොවැම්බරයේදී ඔහු කොළඹදී කළුතර භෞතික සංස්කෘතික සමාජයට එරෙහිව ලකුණු 41කට කඩුලු 10ක් ලබා ගනිමින් එකම ඉනිමකදී කඩුලු දහයම දවාගත් ශ්‍රී ලංකා දේශීය ක්‍රිකට් පිටියේ පළමු පන්දු යවන්නා බවට පත්විය.
සංගීත ප‍්‍රසංග
ප‍්‍රසංගයක ප‍්‍රධාන වැදගත්කම වනුයේ සංගීතඥයන් හට පේ‍්‍රක්ෂක පිරිසක් ඉදිරියේ සිය ඉදිරිපත්කිරීමට ඉඩ සැළසීමයි. එය සංගීතඥයන් ට මහජනතාව හමුවේ නිර්මාණ එලි දැක්වීමට ඉඩ සළසයි. එයට පැමිණෙන රසිකයෙක් ප‍්‍රසංගය වටින්නේ නම් නැවත එම ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා යයි. කලාකරුවෝ බොහෝ විට තම තැටි සඳහා ප‍්‍රචාරණය ලබා දීමට සංචාර කරන අතර එමගින් නව සංගීත සංයෝජන තම රසිකයනට හඳුන්වා දෙයි. ඇතැම් සංගීතඥයෝ හා කණ්ඩායම් නිරන්තරයෙන් සංචාර පවත්වන අතර ඇතැමුන් එසේ කරන්නේ කලාතුරකිනි.
ප්‍රමෝද්‍ය වික්‍රමසිංහ
ජාත්‍යන්තර වෘත්තිය දිවිය
ප්‍රමෝද්‍යා 1990 දෙසැම්බර් 31 වැනිදා බංග්ලාදේශයට එරෙහිව 1990-91 ආසියානු කුසලානයේදී සිය මංගල එක්දින තරගයට පිවිසියේය. ඔහු 1991 දෙසැම්බර් 12 වන දින පකිස්ථානයට එරෙහිව සිය මංගල ටෙස්ට් තරගයට පිවිසියේය. ඔහු 1995-96 පකිස්තාන සංචාරයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු තරග තුනේ ටෙස්ට් තරඟාවලි ජයග්‍රහණය සඳහා ප්‍රධාන භූමිකාවක් ඉටු කළේය. තරගමාලාවේදී ඔහු කඩුලු 8ක් දවාගත් අතර ශ්‍රී ලංකාව, පාකිස්ථානය 2-1 ලෙස පරාජයට පත් කරමින් පාකිස්ථානයට එරෙහිව ඔවුන්ගේ පළමු ටෙස්ට් තරඟාවලි ජයග්‍රහණය තහවුරු කළේය.
සංගීත ප‍්‍රසංග
සංගීත සංදර්ශන චාරිකා
සංගීත සංදර්ශන චාරිකාවක් යනු සංගීතඥයන්, සංගීත කණ්ඩායම් හෝ යම් පිරිසක් විසින් විවිධ නඟරවල හෝ ස්ථානවල පවත්වන සංගීත සංදර්ශන මාලාවකි. විශේෂයෙන් ජනප්‍රිය සංගීත ලෝකය තුළ දී එවැනි චාරිකා මාස ගණන් හෝ අවුරුදු ගණන් පවතින මහා පරිමාණ ව්‍යාපාර විය හැකි අතර ඒවා මිලියන 100 හෝ 1000 මිනිසුන් විසින් නරඹන අතර ප්‍රවේශ පත්‍ර ආදායම් ලෙස ඩොලර් මිලියන ගණනින් (හෝ ඒ හා සමානව) ලබා දේ. ඉතා දිගු සංගීත සංදර්ශන චාරිකාවල විවිධ අංග “legs” ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ. සංගීත සංදර්ශන චාරිකා ප්‍රාදේශීය මට්ටමේ දී බොහෝ විට සංදර්ශක වර්ධකයන් මඟින් හෝ රඟ දක්වනු ලබන කලා ඉදිරිපත් කරන්නන් විසින් පාලනය කරනු ලැබේ.
ප්‍රමෝද්‍ය වික්‍රමසිංහ
ජාත්‍යන්තර වෘත්තිය දිවිය
ඔහු 1992, 1996 සහ 1999 ලෝක කුසලාන තරඟාවලි සඳහා ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළ අතර එහිදී ඔහු නවක ක්‍රීඩක චමින්ද වාස් සමඟ කණ්ඩායමේ ප්‍රහාරක පන්දු යවන්නා ලෙස ක්‍රීඩා කළේය. ඔහු ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් 1996 ලෝක කුසලාන ව්‍යාපාරයේ අර්ධ අවසන්, අවසන් පූර්ව සහ අවසන් තරඟ ඇතුළුව තරඟ හතරකට සහභාගී වූ අතර එහිදී පළමු වරට කුසලානය දිනා ගත්තේය. කෙසේ වෙතත්, 1996 විල්ස් ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානයේදී ඔහුට කිසිදු ප්‍රබල බලපෑමක් කිරීමට නොහැකි වූ අතර කඩුල්ලක් හෝ දවා ගැනීමට නොහැකිව තරඟාවලිය අවසන් කළේය. ශ්‍රී ලංකාව අවසන් පූර්ව වටයට පැමිණි 1998 ICC පිරිමි ශූරයින්ගේ කුසලානයේ මංගල සංස්කරණයේදී ඔහු ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෙකු ද විය. ඔහු 1999 දී සිම්බාබ්වේට එරෙහිව එක්දින තරගයකදී ඇන්ඩි ෆ්ලවර් දවාලීමෙන් ඔහුගේ 100 වැනි එක්දින කඩුල්ල දවා ගත්තේය.
එතැන් සිට 2000 දක්වා ස්ථාවරව ක්‍රීඩා කළද, ඔහුට 2000 දී ඕස්ට්‍රේලියාවේදී උරහිස් සැත්කමක් අවශ්‍ය විය, එය ඔහුගේ වෘත්තීය ජීවිතය අඩු වැඩි වශයෙන් අවසන් කළේය, එතැන් සිට ඔහුට කණ්ඩායම තුළ තමාට ස්ථානයක් සොයා ගැනීම දුෂ්කර විය. උරහිස් සැත්කමෙන් සුවය ලැබීමෙන් පසු වසර දෙකක විරාමයකට පසු 2002 NatWest තරඟාවලියේදී ඔහු 2002 දී ජාතික කණ්ඩායමට නැවත පැමිණියේය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු NatWest තරඟාවලියේදී එංගලන්තයට සහ ඉන්දියාවට එරෙහිව සටන් කළ අතර ඔහු කණ්ඩායමෙන් ස්ථිරවම ඉවත් කරන ලදී.
ප්‍රධාන තේරීම්කරු
ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් සංගමයේ සභාපතිවරයා වූ අතර පසුව 2004 වසරේ අශාන්ත ද මෙල් මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා ජාතික තේරීම් කමිටුවට එක් විය. 2013 වසරේ සනත් ජයසූරිය මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පත් වූ නව තේරීම් මණ්ඩලයට ඔහු ද ඇතුළත් විය. 2020 දෙසැම්බර් මාසයේදී ඔහු අශාන්ත ද මෙල්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් සත් පුද්ගල තේරීම් මණ්ඩලයට ද ඇතුළත් විය. 2021 අප්‍රේල් 8 වන දින, අශාන්ත ද මෙල් වෙනුවට ක්‍රීඩා අමාත්‍ය නාමල් රාජපක්ෂගේ නිර්දේශය මත ඔහු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් විසින් ජාතික තේරීම් කමිටුවේ සභාපති ලෙස පත් කරන ලදී.
මතභේද
2017 දී, සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායමට එරෙහිව රට තුළදී එක්දින තරඟාවලි පරාජයෙන් පසු ඔහු උපුල් තරංග සහ දිනේෂ් චන්දිමාල් වැනි ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් කිහිප දෙනෙකුට එරෙහිව දූෂණ සහ තරඟ පාවාදීම් චෝදනා එල්ල කර ඇති බව වාර්තා විය. කෙසේ වෙතත් තමන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින්ට එවැනි චෝදනා එල්ල නොකළ බව ප්‍රමෝද්‍ය තරයේ කියා සිටි අතර තමා චෝදනා කළේ කණ්ඩායම් තේරීමේ උපාය මාර්ගයට පමණක් බව ඔහු පැහැදිලි කළේය. ප්‍රමෝද්‍යගේ ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන් ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් 40 දෙනෙකු අත්සන් කර තිබූ අපහාස පෙත්සම ද අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් විභාග කරනු ලැබුවා. ඊට අමතරව ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය ද ප්‍රමෝද්‍යාගේ ප්‍රකාශ මත දූෂණ විමර්ශනයක් සිදු කළේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකීය ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයන් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා ප්‍රවර්ගය:1971 උපත්
වර්ණ න්‍යායේ නොහැකියාවන් රැසක් පෙන්වා දෙනු ලැබ ඇති වර්ණ වියුක්තනය
20 වන සියවසේ වර්ණ න්‍යායේ පදනම නිර්මාණය වී ඇත්තේ භෞතික ලෝකයේ ලක්‍ෂණ මත පදනම්ව නොව සංවේදන අත්දැකීම් විසින් පෙන්වාදෙන ‘ශුද්ධ’ හෝ ආදර්ශ වර්ණ මතය. මෙය විසින් සාම්ප‍්‍රදායික වර්ණ න්‍යායේ නොහැකියාවන් රැසක් පෙන්වා දෙනු ලැබ ඇති අතර නූතන න්‍යායගතකිරීම් විසින්ද මේ සමහරකට පිළිතුරු සපයා නොමැත.
සිනමා ක්‍රමවේදය
සිනමාව යන පදය මගින් චිත්‍රපටි, කලාවක් ලෙස චිත්‍රපට චිත්‍රපටි ක්ෂේත්‍රය සහ චිත්‍රපට කර්මාන්තය යන සියල්ල හැඳින්විය හැකිය. සිනමා නිර්මාණයන් සිදු කිරීමේදී විවිධ රූපරාමු කැමරා මගින් පටිගත කිරීම් නැතහොත් සජීවිකරණ ක්‍රම භාවිතය මගින් රූපරාමු නිර්මාණය හෝ විශේෂ ප්‍රයෝග භාවිතා කිරීම සිදුකෙරේ. චිත්‍රපට නිෂ්චිත සංස්කෘතීන් මගින් නිර්මාණය කෙරුණු සංස්කෘතිකමය මානව කෘතීන් ලෙස සැලකිය හැකිය. පෙරළා ඒවා මගින් සංස්කෘතිය වෙත ද බලපෑම් ඇති කරයි. ප්‍රචලිත විනෝදාස්වාද ක්‍රමයක් මෙන්ම පුරවැසි අධ්‍යාපනය (හෝ අධි ශික්ෂණය) සඳහා ප්‍රබල ක්‍රමවේදයක් සහ කලාත්මක නිර්මාණයක් ලෙස චිත්‍රපට සැලකිය හැකිය. සිනමාවෙහි දෘෂ්‍ය ගුණය හේතුවෙන් එය සතුව විශ්වීය සන්නිවේදක හැකියාවක් පවතියි. ඇතැම් චිත්‍රපට හඬකැවීම් හෝ උපසිරැසි (මෙහිදි සංවාද පරිවර්තනය කොට ඉදිරිපත් කෙරෙයි) යොදාගැනීමෙන් ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ නිර්මාණ බවට පත්ව ඇත.
ශ්‍රි ලංකාවේ ජාතික කොඩිය
ශ්‍රී ලංකා ජාතික කොඩියේ ඉතිහාසය
රටත් ජාතියත් එක්සත් කිරීමේ මහගු බලමහිමයක් ජාතික කොඩියට ගැබ් වී ඇත. සිංහල රාජවංශය ආරම්භයේ සිටම සිංහ ලාංඡනය රජවරුන් විසින් භාවිතයට ගෙන ඇත. ස්වෛරී භාවය, ස්වාධීනත්වය, පිළිබිඹු කෙරෙන ජාතික කොඩියෙන් බෞද්ධ ආභාසය, ප්‍රඥාව, වීරත්වය, ශක්තිය හා විනය නිරූපනය කෙරේ. විජය රජු ලක්දිවට පැමිණීම නිරූපනය සඳහා සාංචියේ ද සිංහ රුවක සලකුණක් යොදා ඇත. පැරණි සිංහල ගෝත්‍ර සලකුණ ද සිංහයා ය. මීට අවුරුදු 5000 කට පෙර ලංකාපුර ජනයාගේ නිවෙස්වල සිංහයා සහිත ධජ පතාක ළෙල දුන් බව වාල්මිකී සහ රාමායනයේ සඳහන්ව ඇත. කෝට්ටේ ශ්‍රි ජයවර්ධනපුර වර්ණනාව, කැළණිය, දඹුලු විහාරය, සෙංකඩගල වර්ණනා වලදී මේ පිළිබඳ සඳහන් වේ.දැනට සොයාගෙන ඇති මෙරට පැරණිම කොඩිය දඹුලු විහාරයේ ඇති දුටුගැමුණු රජතුමාගේ කොඩියයි. එහි දක්වා ඇත්තේ සිංහ ලාංඡනයයි. පසු කාලින රජවරු තම රාජ්‍ය කොඩිය ලෙස සිංහ කොඩිය බාවිතා කලේ ය. ලංදේසි යුගයේද සිංහ ලාංඡනය රාජ්‍ය කොඩියට බාවිතා කල බව 2වන රාජසිංහ රජුගේ අභාවය නිසා අඩකුඹු කළ රාජ්‍ය කොඩිය පිළිබඳ තොරතුරු වලින් හෙළිවේ. ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු සතු වූ කොඩි සතරක් විය. මින් කොඩි තුනකම නිරූපණය වූයේ සිංහයාය. එක් කොඩියක පමණක් දවුල, පිහිය, පොරොව, දුන්න හා ඊතලය දක්නට ලැබුණි. එය යුද්ධ කොඩියයි. 1803 සැප්තැම්බර් 13 වන දින ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු හංවැල්ල බල කොටුවට පහර දී පැරැද පලා යන විට අතහැර දමා ගිය සිංහ කොඩි දෙකින් එකක් මහනුවර රාජ්‍යයේ රාජ්‍ය ලේකම් ගේ කොඩිය වූ අතර අනෙක රජුගේ සිවිල් කොඩිය විය.මෙහි පසුබිමේ පැහැය රතුවන අතර වාටිය කහපාටය. සිංහයා අසිපත දරන්නේ වම් අතිනි. අසිපත හැඩයක් නොමැත.මෙසේ අල්ලාගත් කොඩිය ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් ලන්ඩනයේ වයිට් හෝල් දෙව් මැදුරේ තැන්පත් කරන ලදි. 1815 ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුට රජුට විරුද්ධව යුද්ධ ප්‍රකාශ කළ බ්‍රවුන්රිග් ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් අට දිසාවෙන්ම සේනා මෙහෙයුම් කළ අවස්ථාවේ රජු ඇතුළු රට වැසියෝ පලායාමෙන් මහනුවර රාජ්‍ය ලේඛනාගාරයේ තිබූ වටිනා ලියකියවිලි හා රජුගේ සිහසුන, රාජ මුද්‍රාව සහ කොඩිය ඉංග්‍රීසින් අතට පත්විය. 1815 මාර්තු 2 උඩරට රාජ්‍ය ඉංග්‍රීසින් අතට පත්වීමෙන් පසු උඩරට ගිවිසුම ප්‍රකාශ කරන අතර ඉන් උද්දාමයට පත් ඉංග්‍රීසි භටයෙකු සිංහ කොඩිය බිම දා බ්‍රිතාන්‍ය ධජය එසවූහ. එයින් නොසන්සුන් වූ වාරියපොල සුමංගල හිමියන්ගේ අභීත සටනින් පසු සුළු මොහොතකට උවද නැවත ඉංග්‍රීසි ධජය පහත දා සිංහ ධජය අවසන් වරට කන්ද උඩරට රාජ්‍යයේ ලෙළ දෙවීමට සමත් විය. ගිවිසුම ප්‍රකාශයෙන් පසු ඉංග්‍රීසි කොඩිය ප්‍රථම වරට මහනුවර මහමළුවේ ඔසවන ලදී. ඒත් සමග සිංහල රාජ්‍ය පාලන ක්‍රමය ද අහෝසි විය. දී වෙස්ලි රෝහලෙන් සොයා ගන්නා ලද සිංහ කොඩිය කපිතාන් පොලොක් විසින් අල්ලා ගන්නා ලද කොඩිවලට මදක් වෙනස් විය. 1815 දී බ්‍රිතාන්‍යට ගෙන යන ලද සිංහ කොඩියේ ඡායාරූපයක් ප්‍රථම වරට 1915 මාර්තු 02 දිණමින පුවත්පතේ පළවිය. ප්‍රාදේශීය රාජ්‍ය පාලනයේදි දිසාවන් හා කෝරළ අනුව කොඩි බාවිතා කලද පොදු ජාතික කොඩිය වූයේ සිංහ කොඩිය යි.දැනට එංගලන්තයේ තැන්පත් කර ඇති අපේ කොඩි තුනක් ගැන සඳහන් වේ.එකක් කැප්පටිපොල දිසාව විසින් රබට් බ්‍රවුන්රිග් ආණ්ඩුකාරවරයාට තෑගිකළ කොඩියයි. එහි අසිපතක් දැරූ සිංහයෙකුගේ රුවද සිව් කොනේ බොපත් හතරක්ද වේ.දෙවන කොඩිය ඊට සමාන වන අතර සිංහයා සෙමරක් (වාමරයක්) අල්ල සිටින බවත් සංකේතවත් කරයි. තුන්වන කොඩියේ ඇත්තේ සිංහ රුවකි.
වර්ණ න්‍යායේ නොහැකියාවන් රැසක් පෙන්වා දෙනු ලැබ ඇති වර්ණ වියුක්තනය
වඩාත් තීරණාත්මක ගැටළුව වී ඇත්තේ ආකලන වර්ණ ලෙස හැඳින්වෙන ආලෝක මිශ‍්‍රණයන්ගේ හැසිරීම් සහ ව්‍යාකලන වර්ණ ලෙස හැඳින්වෙන සායම් හෝ තීන්ත මිශ‍්‍රණ (වියලි හෝ තෙත්) අතර පවත්නා වියවුලයි. මෙම ගැටළුව ඇතිවන්නේ භෞතික ද්‍රව්‍යාත්මක බව විසින් උරාගනු ලබන ආලෝකය ඇසට ලැබෙන ආලෝකය අනුගමනය කරන රීතීන්ට වෙනස් රීතීන් අනුගමනය කිරීම හේතුවෙනි.
දෙවන ගැටළුව වන්නේ ප‍්‍රබල දීප්තතාවයන්ගේ බලපෑම් මතුපිට වර්ණයන් හි (තීන්ත හෝ සායම් මෙන්) පෙනුම වෙනසකට ලක්කිරීමයි. ආලෝක මිශ‍්‍රණයන් තුල අළු, දුඹුරු හෝ සිවන්ගුරු පැහැයන් නොපෙනී යයි. ප‍්‍රබල දීප්තතාවය ප‍්‍රභාමත් සුදු පැහැය මැද මධ්‍යස්ථ කහ පැහැයක් පවතිනවිට කහ, කොළ හෝ දුඹුරු වර්ණයකින් පෙනෙනු ඇත.
තුන්වන ගැටළුව වන්නේ වර්ණයන්ගේ බලපෑම් සාකල්‍ය ලෙස හෝ නියත ලෙස විස්තර කිරීමේ ප‍්‍රවනතාවයයි. උදාහරණයක් ලෙස සියළු වර්ණයන්ට අදාල වන්නාවූ සාපේක්‍ෂ ගුණාංගයන් එනම් ලූහුවත් බව (ආලෝකය එදිරිව අඳුර හෝ සුදු එදිරිව කළු), සන්තෘප්තිය (තීව‍්‍ර සහ අඳුරු) සහ පැහැය (උදා රතු, කහ, කොළ, නිල් හෝ දම්) යන තුනෙහි වෙනස හේතුවෙන් බොහොමයක් වර්ණවල බලපෑම සිදුවුවද ‘කහ’ සහ ‘නිල‘’ වර්ණයන් අතර වෙනසට හේතුව ඒවා සමජාතීය වර්ණවීම ලෙස සැලකීම දැක්විය හැක. මෙලෙස ද්‍රෘෂ්‍ය නිර්මාණයක‘කහ’ එදිරිව ‘නිල්’ පැහැයන්හි හි දෘෂ්‍ය ගැටුම පැහැයන්ගේ ලූහුවත්බව සහ තීව‍්‍රතාවය අතර සාපේක්‍ෂ බව මත රඳා පවතී.
මෙම ව්‍යාකූලතාවයන් අර්ධවශයෙන් ඵෙතිහාසික වන අතර 19 වන සියවසේ අවසන් භාගය දක්වා සෞන්දර්යාත්මක මතයන් විසින් ආවරනය කොටගෙන සිටි වර්ණ සංජානනය පිලිබඳ විද්‍යාත්මක අවිනිශ්චිතතාවය හේතුවෙන් පැනනැගුනු ඒවා වෙයි. කෙසේවෙතත් වර්ණ සංජානනයේ පවත්නා සන්දර්භීය සහ නම්‍යශීලී හැසිරීම විස්තර කිරීම සඳහා දරන ලද උත්සාහයන්ද මීට බලපාන ලදී.
බොහෝ ඵෙතිහාසික ‘වර්ණ න්‍යායන්’ මඟින් මූලික ‘ශුද්ධ’ වර්ණයන් තුන සංයෝග කිරීම මඟින් අනෙකුත් පැවතිය හැකි සියලූම වර්ණයන් නිර්මාණය කළහැකි බවට උපකල්පනය කෙරින. යම්හෙයකින් මෙම දර්ශීය කි‍්‍රයාකාරීත්වය පෙන්වීමට කිසියම් සායම් වර්ගයක් හෝ තීන්ත වර්ගයක් අසමත් වන්නේ නම් එය සංශුද්ධ නොවීම හෝ වර්ණකයන්ගේ දුබලතාවයක් හේතුවෙන් සිදුවන්නක් ලෙස සැලකින. නමුත් යතාර්ථයේදී සියලූ දෘශ්‍යමාන වර්ණයන් නිර්මාණය කළහැක්කේ වර්ණමිතියේදී යොදාගන්නා පරිකල්පනීය ‘මූලික වර්ණයන්’ මිශ‍්‍ර කිරීමෙන් පමණකි. නමුත් ද්‍රෘෂ්‍යමාන වර්ණ පරාසයට එහා ගිය වර්ණයන් රැසක්ද පවතී. ආලෝකය තීන්ත හෝ සායම්වල සැබෑ ‘මූලික’ වර්ණ 3 ක් මිශ‍්‍ර කිරීමෙන් නිර්මාණය කළහැක්කේ සීමිත පරාසයක වර්ණ සංඛ්‍යාවක් පමණකි. එය හැමවිටම මිනිසාට සංජානනය කරගත හැකි සම්පූර්ණ වර්ණ පරාසයට වඩා කුඩාවූවකි.
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි - The Bridge on the River Kwai (ක්වායි ගඟ මතවූ පාලම) 1957 බ්‍රිතාන්‍ය - ඇමෙරිකානු චිත්‍රපටයකි. එය අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික ඩේවිඩ් ලීන් විසිනි. . ප්‍රධාන චරිත ලෙස විලියම් හෝල්ඩන්, ජැක් හෝකින්ස්, ඇලෙක් ගිනස් සහ සෙසූ හයකාවා රංගනයෙන් දායක වූහ. ප්‍රංශ ජාතික පියෙර් බෝල් ගේ ද බ්‍රිජ් ඕවර් ද රිවර් ක්වායි (1952) නවකතාව ඇසුරින් චිත්‍රපටය නිපදවා ඇත. මරණයේ මාවත ලෙසද හැඳින්වුණු බුරුම දුම්රිය මාර්ගයේ, එක්තරා පාලමක් ඉදිකිරිම පාදක කරගනිමින් දිවෙන චිත්‍රපටයේ කතාව ප්‍රබන්ධයකි. මෙහි රූ ගත කිරීම් 1950  දශකයේදී  ලංකාවේ කිතුල්ගල ආසන්නයේ කැළණි ගඟ ආශ්‍රිතව සිදුකර ඇත.
ශ්‍රි ලංකාවේ ජාතික කොඩිය
දිසාවන් සහ කෝරළ සදහා අතීතයේ භාවිතා කල කොඩි
හතර කෝරළය - ඉර හද කොඩිය තුන්කෝරලය - භේරුන්ඩ පක්ෂියා වෙල්ලස්ස - ව්‍යාඝ්‍ර කොඩිය සීතාවක - හස්ති කොඩිය මාතර දිසාව - කුරු අලියා කොඩිය වලපනේ දිසාව - මයුර කොඩිය තමන්කඩුව දිසාව - සිංහ කොඩිය රයිගම් කෝරළය - මුවා සහිත කොඩිය සෙංකඩගල - සැවුල් කොඩිය ඌව පළාත - හංස කොඩිය සත් කෝරළය - විවිධ සිංහ කොඩිය
වත්මන් ජාතික කොඩියේ උපත
අධිරාජ්‍ය විරෝධී සටන පන ගැන්වෙමින් තිබියදී ජාතික කොඩියක අවශ්‍යතාව පැන නැගුණි. ඒ අනුව මෙරට කොඩිය ගැන පර්යේෂණයක් කිරීමට ඒ.සී.බෙල් මහතා, ආචාර්‍ය ජෝසප් පියර්සන් මහතා සහ ඊ.ඩබ්.පෙරේරා මහතා ඉදිරිපත් වූ අතර ඊ.ඩබ්.පෙරේරා මහතා විසින් 1908 එංගලන්තයේ වෙස්ලි රෝහලේ තිබූ සිංහලේ අන්තිම රජු විසින් භාවිතා කළ ජාතික කොඩිය සොයාගන්නා ලදී. පසුව, 1815 එංගලන්තයට ගෙන යන ලද ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු විසින් භාවිතා කල කොඩිය ජාතික කොඩිය ලෙස භාවිතා කල යුතුයැයි යෝජනා විය. 1948 ජනවාරි 16 දින මඩකලපුව මන්ත්‍රී සින්න ලෙබ්බේ මහතා මෙම යෝජනාව පාර්ලිමේන්තුවට යෝජනා කරන ලදී. එය විවාදයට භාජනය විය. පසුව මහාමාන්‍ය ඩී.එස්. සේනානායක මහතා රාජ්‍ය කොඩිය පිළිබද උපදෙස් ලබාගැනීම හා කොඩිය නිර්මාණය සඳහා කමිටුවක් පත් කළේය. එහිදී සභාපති එස්.ඩබ්.ආර්.ඩී බණ්ඩාරනායක, ලේකම් ආචාර්‍ය සෙනරත් පරනවිතාන, ටී.බී. ජයා, ජී.ජී.පොන්නම්බලම්, ජේ.ආර්.ජයවර්ධන,ශ්‍රීමත් ලලිත රාජපක්ෂ, ශ්‍රීමත් ජෝන් කොතලාවල යන මහත්වරුන්ගේ අධීක්ශනය යටතේ ජේ.ඒ.ඩී.පෙරේරා සහ එස්.ජී.චාර්ලිස් යන මහත්වරුන් දෙපළ කොඩිය නිර්මාණය කළෝය. 1948.02.04 දින අප බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයෙන් ඩොමීනියන් නිදහස ලැබුවද ඒ වන විටත් ජාතික කොඩිය පිළිබඳ ස්ථීර තීරණයක් ගෙන නොතිබුණි. එහෙත් නව කොඩිය ඔසවන ලදි. 1948.02.10 දින ප්‍රථම පාර්ලිමේන්තුව විවෘත කිරීමේදී බ්‍රිතාන්‍ය හා සිංහ කොඩිය ඔසවන ලද අතර පෙබරවාරි 12 ප්‍රථම නිදහස් උළෙලෙදී පත්තිරිප්පුවේ දී ඔසවන ලද්දේ සිංහ කොඩිය පමණි. 1951 මාර්තු 02 කමිටු නිර්දේශය මත කොඩියේ ඉදිරි පසට කොල හා තැඹිලි පාට තීරු දෙකක් එකතු කරන ලදී. එක් පටියක ප්‍රමාණය කොඩියේ ප්‍රමාණයෙන් හතෙන් එකකි. එය ද්‍රවිඩ හා මුස්ලීම් සුළු ජාතික නියෝජනය විය. 1952 පෙබරවාරි 04 නිදහස් දින සැමරුමේ ඔසවන ලද්දේ සම්මත කරගත් ජාතික කොඩියයි. 1972 ශ්‍රිලංකා ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව කොඩිය වටා කහ පාට තීරුවක් යොදා ජාතික කොඩියේ හතර කොනේ තිබූ පැරණි බෝකොල පත් ඉවත් කර වර්තමාන බෝ කොල හැඩයෙන් නිරූපනය කරන ලදී. 1972 මැයි 22 ජනරජ සැමරුමේදී මෙම සංශෝධිත කොඩිය ඔසවන ලදී. එමෙන්ම, 1978 සැප්තැම්බර් 09 ශ්‍රි ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව යටතේ ද ජාතික කොඩියට මුල්තැනක් හිමිවිය.(06 වගන්තිය)
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි
30 වන ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේ (1958) දී හොඳම චිත්‍රපටය, හොඳම නළුවා ඇතුළු සම්මාන 7 ක් දිනා ගැනීමට මෙම චිත්‍රපටය සමත් විය. ලෝක සිනමා ඉතිහාසයේ විශිෂ්ටතම චිත්‍රපට අතුරින් එකක් ලෙස මෙය සළකනු ලැබේ.
ශ්‍රි ලංකාවේ ජාතික කොඩිය
ජාතික කොඩියේ විශේෂ අංග
<li>වර්ණ සංකලනය</li> <li>බෝපත්</li> <li>සිංහයා</li> <li>අසිපත(කඩුව)</li> </ol>
සිනමා ක්‍රමවේදය
සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමයේදී චිත්‍රපටයක් තනි තනි රූපරාමු රැසකින් යුක්ත වේ. මෙම රූපරාමුව එකදිගට වේගවත්ව ප්‍රදර්ශනය කරන විට නිරීක්ෂකයා හට චලනයක් සිදුවේ යැයි හැඟේ. මෙහිදී රූපරාමු මාරුවන අයුරු නිරීක්ෂකයා හට දැකිය නොහැකිවේ. ඊට හේතුව ඇස තුළ අපට පෙනෙන යම් වස්තුවක්, එම වස්තුව මුල් පිහිටුමෙන් ඉවත් වු පසුව ද තත්පරයකින් කුඩා කාලයක් දක්වා එම රූපය පැවතීමේ ආචරණයයි. (Persistence of Vision) ඒ අනුව නිරීක්ෂකයන් චලනයක් සිදුවේ යැයි තීරණය කරන අතර ඒ සඳහා බීටා චලනය නම් මානසික ආචරණය හේතුවේ.
ශ්‍රි ලංකාවේ ජාතික කොඩිය
වර්ණ සංකලනය
<ul> <li>කහ පාට - බුද්ධිය, සාමය, අවිහිංසාව, සත්‍යය, ධර්මය හදුනා ගැනීම.</li> <li>රතු පාට - ආශාවන්ගෙන් එල්බ නොගැනීමත්, අයිතිය අත හැරීමත්, මමත්වය තුනී කිරීමත් යන ක්‍රියාමාර්ගයන් ය.දහම කෙරෙහි විශ්වාසය තැබූ බුද්ධි ගෝචර අවිහිංසාවාදී සමාජ ක්‍රමයක් ඇති බව (සම්‍යක් සමාජ).</li> <li>කහපාට සිංහ රූපය - අභිවෘද්ධි ගතියයි. එඩිතර උපන් දහමට අනුව හැසිරේ.</li> <li>රතුපාට කොටුව - සිංහල ජනතාව</li> <li>කොළපාට තීරුව - මුස්ලීම් ජනතාව</li> <li>තැඹිලිපාට තීරුව - දෙමළ ජනතාව</li> </ul>
බෝපත්
ජාතික කොඩියේ බෝපත් හතරකි. ඉන් මෙත්තා, කරුණා, මුදිතා, උපේක්ඛා යන පරම සත්‍යය අවබෝධය සංකේතවත් කරයි. <ul> <li>මෙත්තා - රට වැසියා පොදුමගකට පෙළඹවීම.</li> <li>කරුණා - දුකට පත්වූවන් ඉන් මුදවා ගැනීම.</li> <li>මුදිතා - සමාව, ඉවසීම, අනුන්ගේ යහපත සැලසීම.</li> <li>උපේක්ඛා - නිහතමානීකම,විඳදරා ගැනීමට රට වැසියා හට ඇති හැකියාව,දානය,ප්‍රිය වචනය,අර්ථ චර්යාව සහ සමානාත්මතාව.</li> </ul>
සිංහයා
සෙසු සතුනට වඩා විනයවත් සංවර සතෙකි.ආත්ම ශක්තිය කෙරේ විශ්වාසය තබයි.තමනට නොගැලපෙන දේ නොකරයි. <ul> <li>කේසර මාලා තුන - බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ, පාලනය තෙරුවන් කෙරේ විශ්වාසය තැබීම සහ කනක හැඩය මගින් ත්‍රිවිධ රත්නයට අනුව කන්දීම පෙන්නුම් කරයි.</li> <li>ශ්‍රිවය - පාලකයා ඍජු ශක්තිමත් අයෙකු බව.</li> <li>ශ්‍රිවයේ කේෂර මාලා හතර - ඡන්ද,ද්වේෂ,භය,මෝහ සතර අගතියට පාලනය හසු නොවන බව.</li> <li>නාසය - හරි වැරදි හදුනා ගැනීම.</li> <li>අයාගත් මුඛය - රාජකීය හඩ නොබියව නිර්භීතව ප්‍රකාශ කිරීමට හැකිබව.</li> <li>මුඛයට නැමී ගිය දත් තුන - සිත,කය,වචනය යන තුන්දොර හික්මවා ඒවා විවෘතව ප්‍රකාශ කිරීම.</li> <li>දිව - පාලකයාගේ ප්‍රකාශ සත්‍යවාදී සහ අවංක බව.</li> <li>ඇස - ජනතා ඇස තුලින් ජනතා ප්‍රශ්න දෙස බැලීම සහ ජනතා ජීව රුධිරය ජනතා සිතුම් පැතුම් අනුව ඉටුවන බව පෙන්වීමට රතු පාටින් ඇස වර්ණ ගන්වා ඇත.</li> <li>ඇස කඩුව දෙසට යොමු වීම - පාලිතයෝ, පාලකයා බලය නිසි ලෙස යොදවනවා දැයි බලයි.ජනතාව අවධියෙන් සිටින බව.</li> <li>කේෂර කැරලි විසිහතර - ගිහි විනය පෙන්වයි.චතුර්විධ ක්ලේෂ,සතර අගති,භෝග විනාශමුඛ,සදිසාවන්,සතර සංග්‍රහ වස්තු පෙන්වන අතර රතුපාටින් දක්වා ඇත්තේ ජීවිතය දෙවෙනි කොට ආරක්ශා කළ යුතු බවයි.</li> <li>හිස වලිගය මතට අක්ෂගතව තිබීම - පාලකයා හා පාලිතයා අතර ඇති සමානාත්මතාවයයි.එකිනෙකා පිළිබඳ සැකයක් හෝ බියක් නොමැති බව.</li> <li>වලිගය ස්ථාන දෙකකින් නැමීම (ප්‍රථම නැමුම) - ජාතියේ, රටවැසියාගේ ශ්‍රමය,දැනුම,කැපවීම පාලනයට නොඅඩුව ලැබීමයි.</li> <li>වලිගය ස්ථාන දෙකකින් නැමීම (දෙවන නැමුම) - රට වැසියා හා පාලකයා ජාතියේ තීරණාත්මක අවස්ථාවල එකම මගකට පිවිසීම.</li> <li>වලිගයේ කේෂර කැරලි අට - ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය. සැමට සුදුසු මගය. හිසට උඩින් විද්‍යාමාන වේ.</li> <li>පාද හතර - උට්ඨාන සම්පදා, ආරක්ඛ සම්පදා, කල්‍යාණ මිත්තතා, සමජීවකතා පෙන්වයි.</li> <li>කඩුව ගත් දකුණු අත - ආරක්ඛ සම්ප්‍රදාය,ස්වාධීනත්වය,නිදහස,ආරක්ෂා කිරීම කිරීම දකුණතින් කඩුව ගැනීමෙන් පෙන්වයි.</li> <li>උඩට විහිදුනු නිය - මෙලොව ජය ගැනීමට අවශ්‍ය ශ්‍රද්ධා,ශීල,ත්‍යාග,ප්‍රඥා ලෝකෝත්තර විමුක්ති ධර්ම.</li> </ul>
අසිපත
මුල් සමාජ රාමුවට යොමුවී ඇත.අසාධාරණයේදී සටන් වැදීම සහ එය ධර්මයට අනුව සිදුකිරීම පෙන්වීමට අසිපත කහපාටින් වර්ණ ගන්වා ඇත. <ul> <li>නැමුණු තුඩු තුන - අනිත්‍ය,දුක්ඛ,අනාත්ම යන්ට රට ජාතිය ලක්වීම.</li> <li>මිටේ තුඩු හතර - රට වැසියා ගොඩ නැගී ඇත්තේ පඨවි,ආපෝ,තේජෝ,වායෝ යන සතර මහා භූතයන්ගෙන් බව පෙන්වීම.</li> <li>කඩුව අල්ලාගත් ඇඟිලි හතර - චතුරාර්ය සත්‍ය.</li> <li>අත් වැස්මේ අන්ත දෙක - රාජ්‍ය පාලනය එක් පැත්තකට අන්තගාමී නොවූ එකක් බව.</li> <li>කඩු තලය කෙලින් - පාලනය මධ්‍යස්ථයි.මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව ඔස්සේ යා යුතු බව.</li> <li>කඩු තලය - පාලකයාට පැනවූ නීති දහය එනම් දානය,ශීලය,පරිත්‍යාගය,ඍජු ගුණය,මධ්‍යස්ථ බව,ඉන්ද්‍රිය දමනය,ක්‍රෝධ නොකිරීම,අහිංසාව,ශක්තිය,පළිනොගැනීම පිළිබිඹු කරයි.</li> <li>ඇස ඒ තලය දෙසට යොමුවීම - පාලකයන් ධර්මතා රකින්නන්ද බැලීම.</li> </ul>
සිනමා ක්‍රමවේදය
චිත්‍රපටි හැඳින්වීමට භාවිතා වන ඉංග්‍රීසි වචනය “Film” නම්වේ. මෙය අතීතයේදී චිත්‍රපටි පටිගත කිරීම සහ ප්‍රදර්ශනය සඳහා භාවිතා කළ මූලික මාධ්‍ය වන ඡායාරූප පටල (Photographic film – Film Stock) හැදින්වීම සඳහා භාවිතා වූ ඉංග්‍රීසි වචනයෙන් බිඳී ආ පදයකි. චිත්‍රපටියක් හැඳින්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි බසින් විවිධ නම් භාවිතා කළ හැකිය. (picture, picture show, photo play, flick සහ වඩාත් පොදුවේ movie) මෙම ක්ෂේත්‍රය හැඳින්වීමට භාවිතා වන අනෙකුත් පදයන් අතරට රිදී තිරය වැනි යෙදුම් පෙන්වා දිය හැකිය. (the big screen, the silver screen, the cinema, the movies)
ශ්‍රි ලංකාවේ ජාතික කොඩිය
මේ පිටුත් බලන්න
<ul> <li>ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික සංකේත</li> <li></li> </ul>
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
<ul> <li>සිළුමින</li> <li>චාමිකයාගේ බ්ලොග් ඉසව්ව</li> <li>දිවයින</li> </ul>
Nauladilan (talk) 14:01, 22 දෙසැම්බර් 2016 (යූටීසී)
ඩී.එන්.ඒ.
thumb|right|upright=1.55|DNA [[ද්විත්ව හෙලික්සය|ද්විත්ව හෙලික්සයේ ව්‍යුහය දැක්වේ. මූලද්‍රව්‍යය අනුව ව්‍යුහයේ පරමාණු වර්ණ-කේතනය කර ඇත. භස්ම දෙකක විස්තරාත්මක ව්‍යුහයක් දකුණුපස පහළ දක්වා ඇත.]]thumb|DNA [[ද්විත්ව හෙලික්සය|ද්විත්ව හෙලික්සයේ කොටසක ව්‍යුහය]]
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි
කතාව
දෙවන ලෝක යුධ සමයේ (1942 - 43) ජපන් අධිරාජ්‍යයට අයත්, ක්වායි නදිය අසල පිහිටි සිර කඳවුරකි. එහි බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන් පිරිසක් යුධ සිරකරුවන් ලෙස රඳවාගෙන සිටී. කඳවුර භාර නිලධාරියා වන්නේ කර්නල් සයිටෝ නමැති ජපන් ජාතිකයෙකි. යුධ සිරකරුවන් සියළු දෙනා ඔවුන්ගේ නිළතල නොසලකා අළුතින් ඉදිකිරීමට නියමිත දුම්රිය පාලම ඉදිකිරීමේ කටයුතු වල යෙදිය යුතු බව සයිටෝ සිරකරුවන්ට දැනුම් දෙයි. එවිට බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා සිරකරුවන් අතර ජෙයෂ්ඨ නිලධාරියා වන ලුතිනන් කර්නල් නිකොල්සන්, සයිටෝට සිහිපත් කර දෙන්නේ ජිනීවා සම්මුතීන්ට අනුව ඉහළ යුධ නිලධාරින් කම්කරු වැඩෙහි නොයෙදෙන බවයි.
ඩී.එන්.ඒ.
ඩිඔක්සිරයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ල (DNA) යනු දැනට හඳුනාගෙන ඇති සියලුම ජීවීන්ගේ සහ බොහෝ වෛරසවල වර්ධනය,විකසනය, ක්‍රියාකාරිත්වය හා ප්‍රජනනය සඳහා අවශ්‍ය වන ප්‍රවේණික තොරතුරු පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට සම්ප්‍රේෂණයට දායක වන, එකිනෙක වටා ද්විත්ව හෙලික්සීය හැඩයකින් එතුණු දාම දෙකකින් (නියුක්ලියෝටයිඩ වලින් තැනුණු) යුක්ත අණුවකි. DNA සහ රයිබෝනියුක්ලෙයික් අම්ල (RNA) න්‍යෂ්ටික අම්ල වේ; එමෙන්ම, සියලු ජීවී ආකාරවල පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය වන ප්‍රධාන මහාඅණු වර්ග හතර වනුයේ ද ප්‍රෝටීන, ලිපිඩ, සංකීර්ණ කාබෝහයිඩ්‍රේට (පොලිසැකරයිඩ) සහ න්‍යෂ්ටික අම්ල යි.
ද බ්‍රිජ් ඔන් ද රිවර් ක්වායි
කතාව
පසුදින ද ඉදිකිරීමේ වැඩ වල නියැලීම කර්නල් නිකොල්සන් ඇතුළු ඉහළ යුධ නිලධාරින් ප්‍රතික්ෂේප කරයි. තම අණ පිළිපැදීමට අකමැති නම් ඔවුන්ව වෙඩි තබා මරා දමන බව සයිටෝ කියා සිටී. නමුත් සිර කඳවුරේ වෛද්‍ය නිලධාරියා ලෙස කටයුතු කරන මේජර් ක්ලින්ටන්, සයිටෝට පෙන්වා දෙන්නේ සාක්ෂිකරුවන් රාශියක් ඉදිරියේ නිරායුධ මිනිසුන් ඝාතනය කිරීම සයිටෝගේ අවාසියට හේතු විය හැකි බවයි. ඒ අනුව සයිටෝ එම තීරණය වෙනස් කරයි. නමුත් තම අණ පිළිපැදීමට අකමැති වීමට දඬුවම් වශයෙන් එම නිලධාරින් සියළු දෙනාවම අධික උෂ්ණත්වයෙන් යුතු කුඩා කුටිවල සිර කිරීමට නියම කරයි. අනෙකුත් බ්‍රිතාන්‍ය සිරකරුවන්ව පාලම ඉදිකිරීම සඳහා යවනු ලබයි.
බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන්ට පාලම ඉදිකිරීමට නියම වන්නේ ජපන් නිලධාරීන්ගේ මෙහෙයවීම යටතේ යි. තම හමුදා ප්‍රධානීන්ගේ අණ පමණක් පිළිපැදීමට හුරුව සිටි බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවෝ පාලම ඉදිකිරීමේ කටයුතු වල නියැලෙන්නේ නොසැලකිල්ලෙනි. මේ නිසා නියමිත දිනට පාලමේ වැඩ කටයුතු නිම කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයක් උද්ගත වෙයි. එසේ වුවහොත් එය කර්නල් සයිටෝ ගේ කීර්තිනාමයට කැළලකි. මේ තත්ත්වයෙන් ගැලවීම සඳහා කුමක් කළයුතුදැයි සයිටෝ කල්පනාකාරී වෙයි. ඒ අනුව බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවන් මෙහෙයවීම, ඔවුන්ගේම ඉහළ නිලධාරින් විසින් සිදු කළහොත් පාලම ඉදි කිරීම වඩාත් කාර්යක්‍ෂම වනු ඇති බව සිතන සයිටෝ, වරප්‍රසාද ගණනාවක් ලබා දෙන බවට එකඟ වීමෙන් කර්නල් නිකොල්සන්ගේ සහාය තම කාර්යය සඳහා ලබා ගනී.
මේ අතරතුර සිර කඳවුරේ සිටි ඇමෙරිකානු නාවිකයෙකු වූ කමාන්ඩර් ෂියර්ස් ඉන් පැන යාමට සමත් වෙයි. ඔහු ලංකාවට පැමිණ එහි රෝහලක නේවාසිකව සිටී. ලංකාවේ සිටින බ්‍රිතාන්‍ය මේජර්වරයෙකු වන මේජර් වෝඩ්න්, ෂියර්ස්ට දන්වා සිටින්නේ ක්වායි ගඟ හරහා ඉදිකරන පාලම විනාශ කිරීම සඳහා වන කොමාන්ඩෝ මෙහෙයුමකට ඔහු එක් විය යුතු බවයි. ෂියර්ස් එහි සිට පැන ආවෙකු නිසා එම ප්‍රදේශය සහ එහි මිනිසුන් දැන හඳුනාගෙන ගෙන තිබීම මෙයට හේතු වෙයි. තමන් ඉතා අපහසුවෙන් මරණයෙන් ගැලවී ආ බැවිනුත්, තමන් ඇමෙරිකානු නාවිකයෙකු මිස බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවෙකු නොවන බැවිනුත් මෙම මෙහෙයුමට එක් වීමට ෂියර්ස් සිය දැඩි අකමැත්ත පල කරයි. නමුත් එවිට මේජර් වෝඩ්න් ඔහුට දැනුම් දෙන්නේ ඇමෙරිකානු නාවික හමුදාව විසින් කොමාන්ඩෝ මෙහෙයුම සඳහා ෂියර්ස් ව බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවට අනියුක්ත කර ඇති බවයි. මේ නිසා ෂියර්ස්ට මෙහෙයුමට එක්වීමට සිදු වෙයි. මේ අනුව කොමාන්ඩෝ මෙහෙයුම සඳහා සිව් දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් සුදානම් වෙයි. ඔවුන් ගුවනේ සිට පාලම ඉදිකරන ප්‍රදේශයට පැරෂුට් ආධාරයෙන් ඇතුළු වෙයි. එහිදී එක් බටයෙක් මිය යයි.
මේ අතරතුර දී නිකොල්සන්ගේ මෙහෙයවීම යටතේ පාලමේ වැඩ කටයුතු නිමා වී තිබෙයි. සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ දැවයෙන් නිමකරන ලද පාලම ශක්තිමත්ව සහ අලංකාරවත් ලෙස නදිය හරහා නැගී සිටියි. කොමාන්ඩෝ කණ්ඩායම දැන් සමන්විත වන්නේ ෂියර්ස්, මේජර් වෝඩ්න් සහ කැනේඩියානු ජාතික ලුතිනන් ජොයිස් ගෙනි. ඔවුහු සියම් කාන්තාවන් පිරිසකගේ ද සහාය ඇතිව පුපුරන ද්‍රව්‍ය ආදිය රැගෙන ක්‍රමයෙන් පාලම කරා ලඟා වෙති. රාත්‍රී කාලයේදී ෂියර්ස් සහ ජොයිස් විසින් පාලම යට පුපුරන ද්‍රව්‍ය රඳවා වෙඩි ලණුව ක් මගින් ඒවා පිපිරවීමේ උපකරණයට සම්බන්ධ කරනු ලබයි. නියමිත වෙලාවට පිපිරවීම සිදුකිරීමට භාර වන්නේ ලුතිනන් ජොයිස් ටයි.
පසුදා උදෑසන වන විට ගඟේ ජල මට්ටම යම් පමණකින් අඩු වී ගොස් වෙඩි ලණුව පෙනෙන්නට පටන්ගෙන තිබුණි. පාලම හරහා පළමු දුම්රිය ගමන එදින සිදුවීමට නියමිතව තිබූ අතර සයිටෝ සහ නිකොල්සන් තම මෙහෙයවීමෙන් සිදු වූ අගනා නිමැවුම පිළිබඳව අභිමානයෙන් පසුවෙති. පාලම මතට පැමිණෙන නිකොල්සන්ට වෙඩි ලණුව ඇස ගැටුනෙන් ඔහු සයිටෝද සමඟ වහා ගං ඉවුරට පැමිණ පරික්ෂා කරයි. ඔවුන් වෙඩි ලණුවේ කෙලවර සොයමින් පැමිණෙන අතර, පිපිරවීම සිදුකිරීමට භාරව සිටින ජොයිස්, තමන්ව ඔවුන් දෙදෙනාට හසු වීමට යන බව දැන දැනම තවදුරටත් පිපිරවීම සිදු කිරීම කල් දමන්නේ දුම්රිය පැමිණෙන විට එය සිදු කිරීමේ අපේක්ෂාවෙනි. ජොයිස්ව හසු වීමෙන් තම වෑයම නිෂ්ඵල වන්නට යන බව ෂියර්ස්ට සහ වෝඩ්න්ට පෙනුනත් ඔවුන් සිටින්නේ අනෙක්පස ඉවුරේ ය. නිකල්සන් සහ සයිටෝ වෙඩි ලණුව කපා දැමීමට සුදානම් වන මොහොතේ ඔවුන් වෙත පනින ජොයිස් සයිටෝව පිහියකින් ඇන ඝාතනය කරයි. මෙය දකින නිකොල්සන් ජොයිස්ට පහර දීමට සුදානම් වන විට, තමන් බ්‍රිතාන්‍ය සොල්දාදුවෙකු බවත්, බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාවේ අණ පරිදි පාලම පුපුරවා හැරීම සඳහා පැමිණි බවත් ජොයිස් ඔහුට කියා සිටී.