cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය මාර්තු 1960 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. ජූලි 1977 දී මෙම කොට්ඨාශය සමන්තුරෙයි මැතිවරණ කොට්ඨාශය ලෙසින් නම් වෙනස් කෙරිණි. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  නින්තවූර් සහ සමන්තුරෙයි නගර අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  සමන්තුරෙයි මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස සමන්තුරෙයි දිගටම පවතියි.
සපන් දුරකතනය
විවිධ ස්පර්ශක සංවේදී තිර තාක්ශණ (Touch Screen Technologies)
මෙම ක්‍රම දෙකම අද භාවිතයේ පවතින අතර ඒවායේද විවිධ ප්‍රභේද දැකියහැක. බහුලව භාවිතා වන එවැනි තාක්ශණ කීපයක් පිළිබඳව දැන් සලකා බලමු.
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
සපන් දුරකතනය
Resistive touchscreen (ප්‍රතිරෝදන සංවේදනය)
Resistive touchscreen ක්‍රියා කරන්නේ පීඩන සංඥා ඍජුව ග්‍රහනය කිරීම මගිනි. එනම් දුරකතනය ක්‍රීයාකරවන්නාගේ ඇගිල්ලක ස්පර්ශයෙන් හෝ ස්පර්ශක තුඩක් (stylus) භාවිතයෙන් ස්පර්ශ කිරීමේදි ඇතිවන පීඩනය මගින් සංවේදනය කිරීම මෙම තිර වර්ගයෙන් සිදුවේ.
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
සපන් දුරකතනය
Resistive touchscreen (ප්‍රතිරෝදන සංවේදනය)
මෙහිදී සිදුවන්නේ සාමාන්‍ය තිරයට උඩින් ස්ථානගත කරන ලද විනිවිද පෙනෙන සුළු ඉලෙක්ට්‍රොනික සංවේදක තිර දෙකක් පීඩනය යොදනවිට එකිනෙක ස්පර්ශ වීමට සලස්වා සංඥා ග්‍රහනය කිරීමයි.
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
සපන් දුරකතනය
Resistive touchscreen (ප්‍රතිරෝදන සංවේදනය)
මෙහි ඇති වාසිය නම් මිනිස් ස්පර්ශයෙන් පමණක් නොව ස්පර්ශක තුඩක් වැනි දෘඩ ද්‍රව්‍යයක සංවේදනයෙන් උවද සංඥා ප්‍රතිග්‍රහනය කළහැකි වීමයි. එමෙන්ම ස්පර්ශක තුඩක් භාවිතයෙන් තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම (handwriting recognition) ද මෙම සංවේදක භාවිතයෙන් කළහැක. තවද මෙම තිර අඩු මිලකට නිශ්පාදනය කළහැකිය.
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
සපන් දුරකතනය
Capacitive touchscreen (ධාරිත්‍රන සංවේදනය)
Capacitive ස්පර්ශක සංවේදක ක්‍රියා කිරීම සදහා මිනිස් ඇගිලිවල ස්පර්ශය අත්‍යාවශ්‍ය වේ. එනම් එය සාමාන්‍ය ස්පර්ශක තුඩකින් (stylus) මෙම තිර සංවේදනය කළ නොහැක.
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
සපන් දුරකතනය
Capacitive touchscreen (ධාරිත්‍රන සංවේදනය)
පීඩන සංවේදනය වෙනුවට මිනිස් ශරීරයේ ගබඩා වී ඇති විද්‍යුත් ආරෝපණ සංවේදනය මගින් මෙම ස්පර්ශක තිර ක්‍රියා කරයි. මෙහි ඇති දුර්වලතාවයක් නම් මෙහි සාමාන්‍ය stylus එකක් මගින් තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම (handwriting recognition) කළ නොහැකි වීමයි. එහෙත් මේ සදහා දැන් විශේෂ ස්පර්ශක තුඩු (capacitive stylus) භාවිතයට පැමිණ ඇත.
නින්තවූර් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
සපන් දුරකතනය
Capacitive touchscreen (ධාරිත්‍රන සංවේදනය)
අධික සංවේදීතාවය, කල් පැවැත්ම වැනි වාසි නිසා මෙම තිර වර්ගය බහුලව භාවිත වේ. මේවා භාවිතයේදී ඉක්මනින් අක්‍රීය නොවී දුගු කලක් භාවිත කළහැක.
Edge techniques –optical | ආලෝක හා අධෝරක්ත කිරණ භාවිතයෙන්
නව තාක්ශණය යොදාගත් මෙම වර්ගයේ සංවේදක සදහා තිරය ඉදිරියෙන් එලන ලද අමතර ලේයර අනවශ්‍යවේ. කෙලින්ම සංවේදනයන් සංවේදක වලට ග්‍රහනය කළහැකි පරිදි සැකසිය හැකිය.
ප්‍රධාන වර්ග දෙකකි
2) Lumio
මේවා එතරම් ජනප්‍රිය තාක්ශනයන් නොවන්නේ කලින් තිබූ අධෝරක්ත සංවේදක (Infrared matrix) වල අකාර්යක්ශමතාවය, අධික මිල සහ සාමාන්‍ය ආලෝකයටද සංවේදී වීමේ හැකියාව ඇති නිසායි. එහෙත් නවතම Lumio තාක්ශණය මගින් ඉතා සංවේදී හා නිවැරදි ලෙස ඕනෑම වස්තුවකින් සංවේදනය කිරීමේ හැකියාව ඇත. එමෙන්ම ඉතා විශාල තිර සෑදීම සදහාද මෙම ක්‍රමය යොදා ගත හැකි වීම විශේෂ කරුණකි.
දර්ශන තිරයේ විභේදනය (Display Resolution)
දර්ශන තිරයක Resolution යනුවෙන් හැදින්වෙන්නේ එහි ප්‍රදර්ශණය වන මුළු පිස්කල් (pixel) ගණනේ එකතුවයි. විභේදනය වැඩි වන්නට වන්නට ඒකක ඉඩක වැඩි පික්සල් ගණනක් ප්‍රදර්ශණය කළහැකි නිසා වැඩි රූප දත්ත ප්‍රමාණයක් පෙන්වීමේ හැකියාව ලැබේ. තිරයේ විභේදනය එහි භෞතික ප්‍රමාණය මත රදා නොපවතී.
එකම විභේදනය සහිත විශාල තිරයක් හා කුඩා තිර්යකින් වැඩි පැහැදිලිතාවයක් හා රූප දත්ත ලබා දෙන්නේ ප්‍රමාණයෙන් කුඩා තිරයේදීයි. සාමාන්‍යයෙන් smart-phone වල දර්ශන තිරයේ විභේදනය QVGA (320x240 pixels ) සිට WVGA (854x480) දක්වා වන අතර තිරයේ ප්‍රමාණය අගල් 2.5 ක පමණ සිට 4.5 පමණ දක්වා පරාසයක පවතී. කුඩා තිර සදහා අඩු විභේදන තිබීම ගැටලුවක් නොවූවත් විශාල තිර වල පැහැදිලි රූප ලබා ගැනීමට නම් වැඩි විභේදනයක් සහිත තිරයක් තෝරා ගත යුතුය.
2.5’ සදහා QVGA – 320x240 / 480x‍320pixels
2.8’~3.0’ සදහා VGA – 640x480 pixels
3.5’+ සදහා WVGA – 800x480 / 854x480 pixels
තිරයේ ප්‍රමාණය අනුව ඉහත සදහන් අගයන්ට අඩු විභේදනයක් තිබෙන දර්ශන තිර තෝරාගැනීම නිසා තිරයේ දිස්වන රූපවල පැහැදිලි බව හා තත්ත්වය අඩුව දිස්විය හැකිය. මේ නිසා හැකි තරම් විශාල විභේදනයක් සහිත දර්ශන තිරයක් තෝරා ගැනීම කළයුතුය.
Full QWERTY virtual keyboard
QWERTY යතුරු පුවරුව යනු අප දැනට පරිගණක සදහා භාවිත කරන යතුරු පුවරුවට අදාල යතුරු පිළිවෙළයි. (පරිගණක යතුරු පුවරුවේ අකුරු සහිත ඉහලම පේලියේ QWERTY යන අකුරු පිළිවෙල බලන්න). Smart-phone ස්පර්ශක තිරයේ මෙම සම්පූර්ණ හෝඩිය සහිත පුවරුව අත්තාත්වික ලෙස (virtually) පෙන්වීම මෙහිදී සිදුවේ. එමගින් භාවිත කරන්නාට sms, mail හෝ වෙනත් දෑ යතුරු ලියනය කළහැකිය.
Accelerometer sensor - ත්වරණමාන සංවේදකය
මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික මානය මගින් smart-phone එකක චලිතයන් සහ විවිධ අතට හැරවීම් සංවේදනය කළ හැකිය. මීට අමතරව භ්‍රමණය හෝ පැද්දීම් සෙලවීම් පිළිබඳව පූර්ව ඉගියන් ලබාගැනීම කළහැකිය. මෙම උපකරණය smart-phone සදහා වැදගත් වන්නේ දුරකතනය සිරස්ව හෝ තිරස්ව පිහිටුවීමේදී ස්වයංක්‍රීය ලෙස තිරයේ පරිශීලක අතුරුමුහුණත හැරවීමටම්(activate auto screen rotation) සදහායි. මීට අමතරව සමහර smart-phone සදහා සංගීත වාදකය පාලනය සහ ජංගම දුරකතන ක්‍රීඩා කිරීමේදී ද තවත් විටෙක google sky වැනි වැඩසටහන් හරහා අහසේ විවිධ දිශා වලට දුරකතනය යොමු කිරීමෙන් තාරකා සහ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විස්තර ලබාගැනීම ආදියද දුරකතනය මුනින් අතට හැරවීම මගින් එලාම් නාදය හෝ දුරකතන නාදයක් සැනින් නිහඬ කිරීමද (mute) කළහැකිය.
Gorilla Glass display
මෙම සිහින් ඇතිරිලි වර්ගය බිදීම් සහ සීරීම් වලට දැඩිව ඔරොත්තු දෙන පරිදි දර්ශක තිර ආවරණ ලෙස සැකසූ ආරක්ශක තිර විශේෂයකි. විනිවිද පෙනෙන සුළු ආරක්ශක ආවරණය දර්ශක තිරයට උඩින් යොදන අතර මෙය පවිත්‍ර කිරීමට ඉතා පහසුවේ. මෙය පරිසර හිතකාමී අධි ශක්ති alkali-aluminosilicate තුනී පාරදෘශ්‍ය ආවරණයකි.
Oleophobic surface
ඇගිලි සලකුනු සහ සීරීම් ඇතිවීම් අවම කරන ආරක්ශක ඇතිරිලි වර්ගයකි. Gorilla glass display එකක ආකාරයෙන් ක්‍රියාකරත් එතරම් ප්‍රභල රැකවරනයක් ලබා නොදෙයි.
Handwriting recognition - අත් අකුරු හදුනාගැනීම
ස්පර්ශක තුඩක් (stylus) භාවිතයෙන් ස්පර්ශක සංවේදී තිරයේ ලියන අකුරු හදුනාගැනීම මෙහිදී සිදුවේ. Resistive touch screen තිර බොහෝ විට මේ සදහා යොදාගනී. Capacitive තිරවලට මෙම පහසුකම අත්කරගත නොහැක.
Proximity sensor - ආසන්නතා සංවේදක
භෞතික සම්බන්දයකින් තොරව සමීපයේ ඇති වස්තූන් හදුනාගැනීම proximity sensor මගින් කළහැකිය. Smart-phone සදහා මෙම සංවේදක උපකරණ බහුලවම යොදාගනු ලබන්නේ ශ්‍රවනේන්ද්‍රිය අසලට දුරකතනය රැගෙන එනවිට ස්වයංක්‍රීයව එහි දර්ශන තිරය නිවා දැමීමට සහ ස්පර්ශක තිරය අක්‍රීය කිරීමටයි. මෙමගින් තිරයෙන් පිටවන තාපය මුහුණට දැනීම වැලැක්වීමත් ශක්ති පරිභෝජනය අඩු කිරීමත් සිදුවන අතර ස්පර්ශක තිරය ශරීරයේ ගෑවීමෙන් දුරකතනයෙන් වැරදි සංවේදන ග්‍රහනය කරගැනීම වලකයි.
Multi-touch input method
ස්පර්ශක සංවේදක තිරය මත එකවර ස්පර්ශ කීපයක් මගින් සංඥා යැවීම මෙහිදී සිදුවේ. ඇගිලි දෙකක් භාවිතයෙන් තිරය විශාල කිරීම (Zoom) සහ scroll කිරීම ආදී විවිධ ක්‍රියා කරගැනීමේ හැකියාව මේ නිසා ජංගම දුරකතනය භාවිත කරන්නාට ලැබේ.
Geo-tag
මෙම අංගය දැකිය හැක්කේ GPS සේවා ක්‍රියාත්මක කරනලද නව smartphone වලයි. ඔබ ගන්නා ඡායාරූප වල ඒවා ලබාගත් ස්ථානය අනුව අදාල භූගෝලීය තොරතුරු (geographical information) විශේෂයෙන්ම කණ්ඩාංක (coordinates) ඡායාරූප දත්තවල (metadata) අන්තර්ගත කිරීම මෙහිදී සිදුවේ මෙම දත්ත ඔබගේ පරිගණකයෙහි ඇති මේ සදහා විශේෂිත් මෘදුකාංග මගින් හෝ බොහෝ රූප සංස්කාරක මෘදුකාංග මගින් කියවියහැක. (image viewers, image editors and online image galleries)
Accelerometer sensor - ත්වරණමානසංවේදකය
මෙම ඉලෙක්ට්‍රොනික මානය මගින් smart-phone එකක චලිතයන් සහ විවිධ අතට හැරවීම් සංවේදනය කළහැකිය. මීට අමතරව භ්‍රමණය හෝ පැද්දීම් සෙලවීම් පිළිබඳව පූර්ව ඉගියන් ලබාගැනීම කළහැකිය. මෙම උපකරණය smart-phone සදහා වැදගත් වන්නේ දුරකතනය සිරස්ව හෝ තිරස්ව පිහිටුවීමේදී ස්වයංක්‍රීය ලෙස තිරයේ පරිශීලක අතුරුමුහුණත හැරවීම(activate auto screen rotation) සදහායි. මීට අමතරව සමහර smart-phone සදහා සංගීත වාදකය පාලනය සහ ජංගම දුරකතන ක්‍රීඩා කිරීමේදීද තවත් විටෙක google sky වැනි වැඩසටහන් හරහා අහසේ විවිධ දිශාවලට දුරකතනය යොමු කිරීමෙන් තාරකා සහ ග්‍රහලෝක පිළිබඳ විස්තර ලබාගැනීම ආදියද දුරකතනය මුනින් අතට හැරවී මමගින් එලාම් නාදය හෝ දුරකතන නාදයක් සැනින් නිහඬ කිරීමද (mute) කළහැකිය.
Gyroscope sencor - විභ්‍රමණේක්ෂ මානය
Smartphone එකක accelerometer හා එක්ව gyroscope සංවේදකයකට අක්ෂ (axes) 6 ඔස්සේ මිණුම් ලබාගත හැකිය. ඒවා නම් වම, දකුණ, උඩ, යට, ඉදිරිය සහ පසුපසයි. එමෙන්ම පෙරලීම, උස්පහත් වීම් සහ හැරවුම් දිශා ග්‍රහනයද කළහැකිය. මේ නිසා තනි accelerometer සංවේදකයක සිරස් හා තිරස් අක්ෂ වල සංවේදන ප්‍රතිග්‍රහනයට වඩා මෙම සංවේදක වලින් වඩාත් නිවැරදිය සංවේදනය කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත Wii-mote වැනි ක්‍රීඩා උපාංග වල මෙන් උසස් සංවේදන හැකියාවක් smartphone වලට ලැබීම නිසා උසස් තත්ත්වයේ (console level) වීඩියෝ ක්‍රීඩා කිරීමේ හැකියාව ලබාගතහැක.
A2DP (Advanced Audio Distribution Profile)
බ්ලූටූත් තාක්ශණය හරහා දත්ත හුවමාරු කිරීම සදහා ඇති Bluetooth profile වලින් එකකි. Smartphone එකක් මගින් Stereo සංගීත කණ්ඩ රැහැන් රහිතව headphones හෝ speakers වලට bluetooth තාක්ෂණය හරහා සම්ප්‍රේශණය කිරීම මෙම තාක්ෂණය භාවිතයෙන් සිදුවේ. එක් පසකට පමණක් දත්ත සම්ප්‍රේශනය කළහැක.
FM Transmitter (RDS - Radio Data System)
Featured Phone සහ Smartphone තුළ තැනූ රේඩියෝවක් නිතර දැකියහැකිය. මෙය බොහෝ විට FM කලාපයේ සම්ප්‍රේශනය වන රේඩියෝ විකාශන ග්‍රහනය කළහැකි ලෙස තනා ඇත. කළාතුරකින් එකක් හැරුනුකොට අනෙක් සියලු ජංගම දුරකතන සදහා මෙම FM රේඩියෝවේ ඇන්ටනාව ලෙස රැහැන්ගත (wired) headset යොදාගත යුතුය. FM රේඩියෝව ජංගම දුරකතනයක් සදහා සාමාන්‍ය අංගයක් උවද FM Transmitter දැකියහැක්කේ බොහෝ විට smartphone වල පමණි. මෙම ට්‍රාන්ස්මීටර මගින් Radio Data System යන දත්ත සම්ප්‍රේශණ ක්‍රමය (communication protocol) හරහා smartphone එකක සිට රැහැන් රහිතව FM තරංග පරාසය ඔස්සේ FM සංඛ්‍යාත ග්‍රාහකයකට (FM receiver) සංගීත කණ්ඩ සම්ප්‍රේශණය කළහැකිය. මෙම ග්‍රාහකය බොහෝවිට FM රේඩියෝවක් හෝ වාහනයක සවිකළ රේඩියෝවක් වියහැක.
GPS (Global Positioning System)
Global Positioning System නැතහොත් GPS යනු අප ලොව කොතැනක සිටියත් සිටින ස්ථානය, වේලාව සහ අප ගමන් ගන්නා වේගය නීර්ණය කළහැකි අභ්‍යාවකාශයේ පවතින චන්ද්‍රිකා (satellite) පද්දතියකි. (space-based global navigation satellite system - GNSS) මෙය මූලිකවම අමෙරිකානු රජය හා ආරක්ශක දෙපාර්තමේන්තුව මගින් හදුන්වා දී පවත්වාගෙන යන චන්ද්‍රිකා (satellite) සහ සේවා පද්දතියක් උවත් මහජනතාව සදහා විවෘත වූවකි. චන්දිකා 30 කින් පමණ සමන්විත මෙම පද්දතිය අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ ඉතා නිවැරදිව ක්‍රියාත්මක වේ.
මෙවැනි GNSS වර්ගයේ තවත් පද්දති කීපයක් ලොව ඇති අතර ඒවා රුසියාව, චීනය හා යුරෝපා සංගමයේ රටවල් මගින් පිහිටුවා භාවිතා කරනු ලබයි. GPS උපකරණයකින් සිටින ස්ථානය (position) ග්‍රහනය (lock) කරගැනීම සදහා අවම ලෙස චන්ද්‍රිකා 3ක් අවශ්‍ය වේ. එහෙත් වඩාත් නිවැරදි දත්ත ලබාගැනීමට නම් අවම ලෙස චන්ද්‍රිකා 4 කින් වත් සංඥා ග්‍රහනය කළයුතුය. අමරිකානු රටවල නම් නිතරම අභ්‍යාවකාශයේ රැදවූ චන්ද්‍රිකා 6ත් 10ත් අතර ප්‍රමාණයකින් සංඥා ලබාගතහැකිය.
A-GPS (Assisted GPS)
Smartphone සදහා GPS උපකරණ පළමුව හදුන්වාදෙනු ලැබුවේ 2004 දී A-GPS ආකාරයෙනි. දැනට ඇති බොහෝමයක් smartphone වල භාවිතා වන මෙම A-GPS හෙවත් Assisted-GPS ක්‍රියා කරන්නේ චන්ද්‍රිකා දත්ත සහ සන්නිවේදන ජාල දෙකෙහිම එකතුවක් ලෙසය. චන්ද්‍රිකා සංඥා හා එක්ව GPRS හෝ 3G හරහා (හෝ wifi වැනි වෙනත් ආකාර) දත්ත පැකට්ටු ලෙස දත්ත හුවමාරුව මගින් A-GPS ක්‍රියා කරයි. මෙහිදී යාබද සන්නිවේදන කුළුණු වල සහායද ඇතිව සිටින ස්ථානය වඩා වේගවත්ව චන්ද්‍රිකා වලට හදුනාගත හැකිය. චන්ද්‍රිකා සංඥා වලට අමතරව සන්නිවේදන ජාල යොදා ගැනීම මගින් සංඥා අඩු ප්‍රදේශයකදී උවද තොරතුරු ලබාගැනීමටත් වේගවත් ලෙස තොරතුරු ලබාගැනීමටත් හැකියාව ලැබී ඇත. බොහෝ smartphone වල A-GPS උපකරණ, Wifi Positioning System (යාබදව පිහිටි wifi ජාල වල සහාය සහිත ස්ථානගත කිරීමේ පද්දති) සහ cell-site triangulation (යාබදව පිහිටි දුරකතන සන්නිවේදන කුළුණු 3ක් හෝ වැඩි ගණනක් මගින් ස්ථානගත කිරීමේ පද්දති) යන ඒවායේ එකතුවක් දැකියහැකිය. විශේෂයෙන් GPS සේවා වැඩි දුර ව්‍යාප්ත නොවූ ලංකාව වැනි රටවල මෙම සංකලනය යොදාගනී. Google Maps වැනි සේවාව මගින්ද ඉහත සදහන් විධි තුනම ඒ ඒ අවස්ථාව අනුව යොදාගනී.
සාමාන්‍ය දුරකතනයක් ලෙස පුද්ගලික ඩිජිටල් සහායකයෙකු ලෙස (PDA – personal digital assistant) අන්තර්ජාල සේවා සහ ඉන්ටර්නෙට් මොඩමයක් ලෙස ජංගම සංගීත වාදකයක් ලෙස කැමරාවක් සහ වීඩියෝ රෙකෝඩරයක් ලෙස GPS (global position system) උපකරණයක් ලෙස ජංගම දත්ත ගබඩාවක් ලෙස රේඩියෝවක් ලෙස FM ට්‍රාන්ස්මීටරයක් ලෙස වීඩියෝ ක්‍රීඩා උපකරණයක් ලෙස ඉලෙක්ට්‍රොනික පොත් කියවනයක් ලෙස (e-book) සහ තවත් බොහෝ දෑ සදහා.
දෙමළ භාෂා පුවත්පත් ලැයිස්තුව
ලෝක ව්‍යාප්තව, දෙමළ පුවත්පත් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙයි.
රටවල්:
ශ්‍රී ලංකාව
ප්‍රවර්ගය:දෙමළ භාෂා පුවත්පත් ප්‍රවර්ගය:භාෂාව අනුව පුවත්පත් ලැයිස්තු
ගිනි බිසවු
ගිනි බිසවු ජනරජය පිහිටා ඇත්තේ බටහිර අප්‍රිකාවේය. උතුරට සෙනෙගල්, දකුණට සහ නැගෙනහිරට ගිනියාව, සහ බස්නාහිරට අත්ලාන්තික් සාගරය මෙරටෙහි දේශසීමාවන් වෙයි. මෙහි භූමි ප්‍රමාණයන් ආසන්න වශයෙන් වර්ග කි.මි. 37,000 ක් (වර්ග සැතපුම් 14,000) වන අතර ඇස්තමේන්තු ගත ජනගහනය 1,600,000 ක් වේ.ගිනිබිසව් පෘතුගීසි ගිනියාහි, පැරණි පෘතුගීසි කොළනියක් වද තිබිණි.නිදහස ලැබීමත් සමඟ මෙහි අගනුවර හඳුන්වන ලද 'බිසවු' යන නාමය රටේ නමට එකතු කරනු ලැබීය. එසේ කරන ලද්දේ ගිනියා ජනරජයේ නාමයත් සමඟ ඇතිවිය හැකි ව්‍යාකූලතා මග හැරවීම පිණිසය. ගිනි බිසවු රාජ්‍යයේ ඒක පුද්ගල දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය, ලොව ඇති අවම ප්‍රමාණයන්ගෙන් ‍එකකි.
සී එම් එල් එල් ලෝක බර පංති ශූරතා ලැයිස්තුව
සී.එම්.එල්.එල්. ලෝක සැහැල්ලු බර පංති ශූරතාවය යනු 1991 සිට "කොන්සෙජො මුන්ඩයල් දි ලුචා ලිබ්‍රෙ" Consejo Mundial de Lucha Libre (CMLL) විසින් හඳුන්වා දුන් වෘත්තීමය ලෝක රෙස්ලින් ශූරතාවයකි.වෘත්තීමය රෙස්ලින් ශූරතාවය යනු තරඟාවලියක් ජයග්‍රහණය කිරීම නොව පෙර පිටපතකට අනුව දිවෙන තරඟ මාලාවක අවසානයකි.සැහැල්ලු බර පංතිය සඳහා මෙක්සිකෝවේ පිළිගත් නිල බර වනුයේ කිලෝ ග්‍රෑම් 92ත් 97 ත් අතරය.නමුත් මෙම සීමාවන් තදින්ම පිලිපැදීමක් සෑම විටම සිදු නොවේ.එයට හේතු වන්නේ "ලුචා ලිබ්‍රෙ" විසින් අවධාරණය කර ඇති පරිදි බර පහල පංතීන් වඩා වැදගත් කොට සැලකීමයි.
1991 වසරේ සැප්තැම්බර් 15 වන දින තරඟකරුවන් 16 දෙනෙකුගෙන් යුත් තරඟාවලියක අවසාන වටයේදී පීරොත් (Pierroth, Jr.) පරදවා ජයග්‍රහණය කල ජෙරී එස්ට්රාඩා ( Jerry Estrada,) පළමු ශූරයා ලෙස සී.එම්.එල්.එල් විසින් සලකනු ලබයි.වර්ථමාන ශූරයා වන්නේ Rush වන අතර  Dr. Wagner, සහ Atlantis යන දෙදෙනා මෙම ගෞරවය දෙවරක් හිමිකරගෙන ඇත. Dr. Wagner, Jr. තෙවරක් ශූරතාව හිමිකරගත් අයෙක් වන නමුත් සී.එම්.එල්.එල්. , එය නිළ වශයෙන් පිළි නොගනී. සී.එම්.එල්.එල් ශූරයකු ලෙස ජෙර්රි එස්ට්රඩ්(Jefry Estride) විසි දරනු ලැබූ ආධිපත්ය කාලය කෙටිම කාලය ලෙස සලකන අතර එය දින 175කි.උල්ටිමො ගුඑරෙරෝ (Ultimo Guerero)දිගම ආදිපත්ය කාලය සටහන් කර ඇති අතර එය දින එක්දහස් තුන්සීය නවයකි (1309) නමුත් ඇකේරිඋස් (Acreius) ගේ නිළ නොවන ශූරතා කාලය කෙටිම කාලය ලෙස වාර්ථා වන නමුත් (දින අටක්) එය සී.එම්.එල්.එල් විසින් නිළ වශයෙන් පිළිගෙන නැත. --කුෂාන් (talk) 04:57, 29 නොවැම්බර් 2011 (යූටීසී)
ශූරතා ආධිපත්‍යයන් (දින ගණන අනුව)
යතුරු
මූලාශ්‍රයන්
--කුෂාන් (talk) 19:24, 29 නොවැම්බර් 2011 (යූටීසී) --කුෂාන් (talk) 19:32, 29 නොවැම්බර් 2011 (යූටීසී)
මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්
thumb|
මහජන සෞඛ්‍ය සදහා වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයට වඩා කැපී පෙනෙන ලෙස රාජ්‍ය අනුග්‍රහයක් නොලැබුණ ද බොහෝ රජයන් විසින් රෝග වළක්වා ගැනීම ආබාධිත තත්වයන් වළක්වා ගැනීම හා වයස් ගත වීමේ දී ඇති වන බලපෑම් අඩුකර ගැනීම සදහා මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන්වල වැදගත්කම හදුනාගෙන ඇත. මෑත කාලයේදී සෞඛ්‍ය වර්ධනය කර ගැනීම පිණිස එන්නත්කරණ වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරන මහජන සෞඛ්‍ය වැඩසටහන් විෂ්මය ජනක ලෙස දියුණුවක් පෙන්නුම් කරයි. උදාහරණයක් ලෙස මානව වර්ගයාට වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පිඩාකාරී වූ වසූරිය රෝගය මෙම එන්නත්කරණ වැඩසටහන් මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම තුරන් කිරීමට හැකියාව ලැබුණි.
අනෙකුත් ඉතා වැදගත් මහජන සෞඛ්‍ය ගැටළුවක් වන්නේ දියවැඩියාවයි. වසර 2006 දී ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ප්‍රකාශයට පත් කළ අන්දමට ලොව පුරා අවම වශයෙන් මිලියන 171 ක් වූ ජනගහනයක් දියවැඩියාවෙන් පීඩා විදිති. මෙහි ප්‍රවණතාවය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින අතර වසර 2030 වන විට මෙම සංඛ්‍යාව දෙගුණයක් විය හැකි බවට තක්සේරු කර ඇත.
මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබදව වූ මත භේදාත්මක අංගයක් වන්නේ දුම්පානය පාලනය කිරීමයි. බොහෝ ජාතීන් දුම්පානය අවම කර ගැනීම සදහා සියළුම පොදු ස්ථානවල හා ඇතැම් ස්ථානවල දුම්පානය කිරීම වෙනුවෙන් නීති සම්පාදනය කිරීම හා බදු අය කිරීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග ගෙන ඇත. සංවර්ධනය වූ රටවල්වල මරණ ඇති කිරීමට දුම් පානය ප්‍රධාන හේතුවක් වී ඇති බැවින් එම රටවල රජයන් සතු වගකීමක් ලෙසට අක්‍රීය දුම්පානය පාලනය කිරීම හා දුම්පානය සදහා අවම අවස්ථාවන් ලබාදීම මගින් මරණ අනුපාතය අඩු කළ හැකි බවට සාක්ෂි යෝජනා වී ඇත. ප්‍රතිවාදීන් සදහන් කරන අන්දමට මෙමගින් පුද්ගලයෙකුගේ නිදහසට සහ වගකීම්වලට පීඩා පමුණුවන අතර එමගින් වඩාත් හොද මහජන සෞඛ්‍යයක නාමයෙන් රජය මගින් වඩවඩාත් තෝරාගැනීම් ඉවත් කිරීමට ධෛර්ය සැපයීමක් සිදු කරන බවට ඔවුහු විශ්වාස කරති. කෙසේ නමුත් යෝජකයන් සදහන් කරන අන්දමට අක්‍රීය දුම්පානය මගින් අන්‍යයන් හට රෝග ඇති කිරීම මානව අයිතිවාසිකමක් නොවන අතර ඔවුන් හට තමාගේ නිවස තුළදී දුම්පානය කිරීමට නිදහස ඇත.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Public_health#Public_health_programs
වීරකේසරී
වීරකේසරී  යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ දෙමළ දිනපතා පුවත්පත් අතුරින් එකකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණිතම සහ විශාලතම අළෙවිය සහිත දෙමළ පුවත්පත වෙයි. වීරකේසරී අයිතිකරු, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ  මුද්‍රිත සහ  වෙබ් මාධ්‍ය සංවිධානයක් වන  සීමාසහිත එක්ස්ප්‍රස් නිවුස්පේපර්ස්  (ලංකා) (පුද්ගලික) සමාගම වෙයි.
සායන
සායන
රෝහලකට වඩා කුඩා ප්‍රමාණයෙන් වෛද්‍ය පහසුකම් ලබාගෙන වෛද්‍ය සේවාවක් සායනයක් ලෙස හදුන්වනු ලබයි. මේවා බොහෝ අවස්ථාවන්හිදි පාලනය කරනු ලබන්නේ රජයෙන් වන අතර එහිදී වෛද්‍යවරයෙකු මගින් බාහිර රෝගී සේවාවන් ලබාදෙනු ලබයි.
කරච්චි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කරච්චි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, උතුරු පළාතේ,   කිලිනොච්චි දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
අප්‍රිකානු ශ්‍රී ලාංකිකයන්
අප්‍රිකානු ශ්‍රී ලාංකිකයන්, ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්‍රී ලංකා කෆීර්වරුන්, ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතා කුඩා ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් වන අතර ඔවුන් අප්‍රිකානු කුලී හේවායන්, සංගීතඥයන් සහ ශ්‍රී ලංකාව තුළ පෘතුගීසි යටත් විජිතවාදීන් විසින් දිවයිනේ පෘතුගීසි යටත් විජිත පාලන සමයේ ශ්‍රී ලංකාවට ගෙන යන ලද ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගෙන් පැවත එන්නන් වේ. දැනට අප්‍රිකානු ශ්‍රී ලාංකිකයන් 1000ක් පමණ සිටිති. ඔවුන් ජීවත් වන්නේ ත්‍රිකුණාමලය, මඩකලපුව සහ මීගමුව යන දිවයිනේ වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල ප්‍රජාවන් සමග ය. පෘතුගීසි යටත්විජිතවාදීන් ලංකා රජවරුන් සමඟ සටන් කිරීමට ඔවුන් භාවිතා කළහ.
ප්‍රධාන අප්‍රිකානු ශ්‍රී ලාංකිකයන් කෆීර්වරුන් ලෙස හැඳින්වේ. මෙම යෙදුම ලෝකයේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල මෙන් වාර්ගික අපකීර්තියක් ලෙස භාවිතා නොවේ. ඇතැමුන් මුලින් මුස්ලිම්වරුන් වූ අතර තවත් සමහරු අප්‍රිකානු ආගම් අදහන නමුත් බොහෝ දෙනෙක් දැන් කතෝලික හා බුද්ධාගමට හැරී ඇත. ඔවුන් කතා කරන්නේ ස්වදේශික සිංහල සහ දෙමළ මිශ්‍ර ගීතමය ක්‍රියෝල් භාෂාවකි.
ශ්‍රී ලංකා කෆීර්ස්
ශ්‍රී ලාංකික කෆීර්වරු යනු ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීම සඳහා කම්කරුවන් සහ සොල්දාදුවන් ලෙස වැඩ කිරීමට ඔවුන් විසින් ගෙන එන ලද 16 වන සියවසේ පෘතුගීසි වෙළඳුන් සහ අප්‍රිකානු ජාතිකයන්ගෙන් අර්ධ වශයෙන් පැවත එන ශ්‍රී ලංකාවේ ජනවර්ගයකි.
Minecraft
Minecraft යනු ස්වීඩන් ක්‍රීඩා සංවර්ධක Mojang Studios විසින් වැඩි දියුණු කරන ලද sandbox ක්‍රීඩාවකි. මෙම ක්‍රීඩාව Java ක්‍රමලේඛන භාෂාවෙන් Markus "Notch" Persson විසින් නිර්මාණය කරන ලදී. මූලික පුද්ගලික පරීක්ෂණ අනුවාද කිහිපයකට පසුව, ක්‍රීඩාව ප්‍රථම වරට ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ 2009 මැයි මාසයේදී 2011 නොවැම්බර් මාසයේදී සම්පූර්ණයෙන්ම නිකුත් කිරීමට පෙර, Jens "Jeb" Bergensten විසින් සංවර්ධනය භාර ගන්නා විටය. මිලියන 238 කට වඩා වැඩි වාර ගණනක් අලෙවි වී ඇති සහ මාසිකව ක්‍රියාකාරී ක්‍රීඩකයින් මිලියන 140 කට වඩා අලෙවි වී ඇති ක්‍රීඩාව සෑම විටම වැඩියෙන්ම අලෙවි වන එකකි.
Minecraft හි, ක්‍රීඩකයින්ට ක්‍රියා පටිපාටිව ජනනය කරන ලද විවිධ Minecraft බයෝම සහිත අවහිර වූ ත්‍රිමාණ ලෝකයක් ගවේෂණය කරන අතර, ක්‍රීඩා මාදිලිය මත පදනම්ව, අමුද්‍රව්‍ය, ශිල්පීය මෙවලම්, ව්‍යුහයන් හෝ භූමි වැඩ තැනීම, පරිගණක පාලිත සතුරන්ට එරෙහිව සටන් කළ හැකිය, සහ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ හැකිය. එකම ලෝකයේ අනෙකුත් ක්‍රීඩකයන් සමඟ තරඟ කරන්න. Minecraft හි ක්‍රීඩා ක්‍රමවලට පැවැත්මේ මාදිලියක් ඇතුළත් වන අතර, ක්‍රීඩකයා ලෝකය ගොඩනැගීමට සහ සෞඛ්‍යය පවත්වා ගැනීමට සම්පත් ලබා ගත යුතු අතර, ක්‍රීඩකයාට අසීමිත සම්පත් ඇති නිර්මාණාත්මක මාදිලියක් ඇතුළත් වේ. නව ක්‍රීඩා යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, අයිතම, වයනය, ඇඩෝන සහ වත්කම් නිර්මාණය කිරීමට ක්‍රීඩකයින්ට ක්‍රීඩාව මෝඩ්ස් සමඟ වෙනස් කළ හැක.
ක්‍රීඩාවේ මුල් අනුවාද ධනාත්මක සමාලෝචන සමඟින් හමු වූ අතර, සම්මාන කිහිපයක් දිනා ගත් අතර මෙතෙක් හොඳම වීඩියෝ ක්‍රීඩා වලින් එකක් ලෙස හැඳින්වේ. සමාජ මාධ්‍ය, උපහාසාත්මක, අනුවර්තන, වෙළඳ භාණ්ඩ සහ වාර්ෂික Minecon ක්‍රීඩාවේ ජනප්‍රියත්වය සඳහා විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇත. Minecraft රසායන විද්‍යාව, CAD, සහ පරිගණක විද්‍යාව ඉගැන්වීම සඳහා අධ්‍යාපනික සැකසුම් වලදී ද භාවිතා වේ. 2014 දී, Mojang සහ Minecraft බුද්ධිමය දේපල මයික්‍රොසොෆ්ට් විසින් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.5 කට මිලදී ගන්නා ලදී. Minecraft: Story Mode, Minecraft Earth, Minecraft Dungeons, සහ Minecraft Legends වැනි ස්පින්-ඕෆ් ක්‍රීඩා ගණනාවක් ද සංවර්ධනය කර ඇත.
සුදර් ඔලි
සුදර් ඔලි ( සුදර් ඔලි) යනු, උදයන් පුවත්පත් සමූහයෙහි කොටසක් වන   සී/ස මාස් මීඩියා සින්ඩිකේට් (පුද්ගලික) සමාගම විසින් ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙන, දෙමළ භාෂා ශ්‍රී ලාංකික දිනපතා පුවත්පතකි. 2000 වසරෙහිදී ඇරඹුනු එය ප්‍රකාශයට පත් කෙරෙනුයේ  කොළඹ නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙනය. එහි සොහායුරු පුවත්පත වන්නේ යාපන නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගත් උදයන් පුවත්පත වෙයි. මෙම පුවත්පත කිහිපවතාවක් පහරදීමට ලක්ව, අවිගත් කණ්ඩායම් සහ අනෙකුත් හමුදා බලකායන් විසින් එහි කාර්ය මණ්ඩලයෙහි කිහිප දෙනෙකු ඝාතනයට ලක්වී ඇති අතර, එය නිතොරම තර්ජනයන්ට ලක්වෙයි.
දූ ඔඋරො නේග්රෝ
ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි
දූ ඔඋරො නේග්රෝ / දූ ඌරු නේග්රු(?) (The Black Gold ලෙස දු හැඳින්වේ) යනු 1959 දී පිහිටුවන ලද රාඋල් ඉන්දිපෝවා හා මිලෝ (මයිලෝ) මික්මෑන්(?) ගෙන් සමන්විත ක්වේලා සගැයුම් (සංගීත) කණ්ඩායමකි. සගැයුම් කණ්ඩායම මුලින් මැ තුන් කට්ටුවක් වූ නමුදු  හෝසේ ඇල්වෙස් මොන්තෙයිරො ඉවත් වූ විටැ  ඒ යුගලයක් බවට පත්වි යැ.
ඉතිහස
රාවුල් සහ මයිලෝ එකිනෙකා හමුවූයේ ළමා කලැ, ඇන්ගෝලාවේ බෙංගේලාහි දී යැ. ඔවුන්ගේ වැඩිහිටි විය ඇරැඹෙත් මැ,  'ද බ්ලැක් ගෝල්ඩ්'  නොහොත් කළු රන් නම් ව්‍යාපෘතියක් දියත් කළ හ. ව්‍යාපෘතිය ඇන්ගෝලියානු ජනප්‍රවාද මත කේන්ද්‍රගත වියැ. 'ද බ්ලැක් ගෝල්ඩ්' ජාත්‍යන්තර පැවැස්මක් (ප්‍රකාශනයක්) බවට පත් වූ අතර ස්විට්සරලන්තය, ප්‍රංශය, ෆින්ලන්තය, ස්වීඩනය, ඩෙන්මාකය, ස්පාඤ්ඤය හා පුරුතුගාලය යන රටවලැ ක්‍රියාත්මක වියැ. මොන්තෙයිරො හැර ගිය පසු සගැයුම් කණ්ඩායම දූ ඔඋරො නේග්රෝ / දූ ඌරු නේග්රු(?) (දෙ කළු රන්) ලෙස හැඳින්විණ. 1970 දසවසේදී දෙදෙනා එක්සත් රාජ්‍යයන් (ජනපද), ඕස්ට්‍රේලියාව හා ප්‍රංශය යන රටවලැ ප්‍රසංග ඉදිරිපත් කළ හ. මයිලෝ 1980 දසවස අග භාගයේදී මිය ගිය අතර එය යුගලයේ වෘත්තීය දිවියේ නිමාව වියැ.
ජනවන්දනා වසර
සභා වසර ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, ජනවන්දනා වසර යනු, සාන්තුවරයන් සිහිකිරීම්ද අඩංගු මංගල්‍යය  සැමරිය යුත්තේ කවර දිනකදීද යන්න සහ, වාර්ෂික චක්‍රයක් අනුව හෝ වසර කිහිපයක චක්‍රයක් අනුව හෝ, ශුද්ධ ලියවිල්ලේ කුමන කොටස් කියවිය යුතුද  යන්න තීරණය කෙරෙන, ක්‍රිස්තියානි සභාවන්හී ජන්වන්දනාමය කාලසීමාවන් චක්‍රයකි. ජනවන්දනා වසරෙහි වෙනස් කාලසීමා සඳහා, ප්‍රභින්න ජනවන්දනා වර්ණයන් භාවිතා විය හැක. මංගල්‍යයන් පැවැත්වෙන දිනයන් පිළිබඳව, විවිධ  සභාවන් අතර වෙනස්කම් පැවතිය හැකි නමුදු, ක්‍රමානුරූපය සහ තර්කානුකූල බව බොහෝ ලෙසින් එක සමාන වෙයි.
පාස්කු මංගල්‍යය පැවැත්වෙන දිනය අනුව වෙනස්වන, බොහෝ වෙනත් සචල මංගල්‍යයන් පවතින අතර, එසේ පාස්කු දිනය පැවැත්වෙන දිනය අනුව, වසරෙන් වසරට  බොහෝ මංගල්‍යය දිනයන්,  බටහිර හා නැගෙනහිර සභාවන්හී වෙනස් වෙයි. මංගල්‍යයන් සහ උත්සවයන් කෙතරම් ප්‍රමාණයක් සැමරෙනවාද යන්නද සභාවන් අනුව වෙනස් වෙයි; විශේෂිත වශයෙන් කන්‍යා මරියතුමියගේ සහ අනෙකුත් සාන්තුවරයන්ගේ මංගල්‍යයන් සැලකූ කළ, සාමාන්‍යයෙන්, කතෝලික සහ ඕර්තඩොක්ස් සභාවන්ට වඩා අඩු මංගල්‍යය ප්‍රමාණයක් ප්‍රොතෙස්තන්ත සභාවන් විසින් සමරනු ලැබේ.
ජනවන්දනාමය චක්‍රය
ජනවන්දනාමය චක්‍රයක් විසින්, ජනවන්දනා වසරක්, කාලසීමා මාලාවකට බෙදා වෙන් කරන අතර, එයින් එක් එක් කාල සීමාවකට වෙන්වූ ස්වීය මනෝභාවයන්, දේවධර්මීය අවධාරණයන්, සහ යාච්ඤා ප්‍රක්‍රමයන් සහිත වන අතර, දේවස්ථාන සැරසීමේ වෙනස් ක්‍රම, දේවස්ථාන ඇතුලත සැරසීම සඳහා භාවිතා වන ප්‍රසාධනයන්ගේ සහ පූජ්‍ය පක්ෂය සඳහා ලෝගුවන්හී වර්ණයන්, ශුද්ධ ලියවිලි කියවීම්, දේශනා සඳහා තේමාවන් සහ නිවෙස්වලදී පෞද්ගලිකව පිළිපැදෙන වෙනස් සම්ප්‍රදායයන් සහ ප්‍රතිපත්තීන් පවා තුලින් මේවා ප්‍රකට විය හැක. ජනවන්දනා වසර අනුගමනය කරන සභාවන්හී, එක් එක් ඉරිදා දිනයන් සඳහා ශුද්ධ ලියවිලි පාඨ  (සමහර සම්ප්‍රදායයන්හීදී වසරේ එක් එක් දිනයන් සඳහා වෙන් වෙන් වශයෙන්) පාධන සංග්‍රහයක් තුල සඳහන් කොට ඇත.
දමස්කස්
දමස්කස් පිහිටන්නේ සිරියාවේ නිරිතදිග ප්‍රදේශයේ ය. මිලියන 2.6 ක ජනතාවක් වාසය කරන පරිපාලන කලාපයක කේන්ද්‍රය දමස්කස් වෙයි. භූගෝලීය වශයෙන් Anti-Lebanon කඳුකරයේ නැගෙනහිර පාමුල, මධ්‍යදරණී මුහුදු වෙරළේ සිට කිලෝමීටර් 80 (සැතපුම් 50) ක් රට තුළට වන්නට, මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 680 (2,230 ft) ක් ඉහළින් පිහිටි සානුවක පිහිටන දමස්කසයේ පවතින්නේ අර්ධ ශුෂ්ක දේශගුණයකි. එයට හේතු වන්නේ කඳුකරය මගින් වර්ෂාව ආවරණය කිරීම යි. බරදා නදිය දමස්කසය හරහා ගලා බසී.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ආසියාව ප්‍රවර්ගය:සිරියාව ප්‍රවර්ගය:අගනගර ප්‍රවර්ගය:බටහිර ආසියාව ප්‍රවර්ගය:ලෝක උරුම අඩවි
ගයනාව
ඵෙතිහාසිකව සලකා බැලූ කළ ගයනා නමින් දන්නා ප්‍රදේශය (ජලය බහුල පෙදෙස) (Land of many waters), ඇමසොන් ගංගාවේ උතුරින් හා ඔරිනොකෝ ගංගාවෙන් නැගෙනහිරින් පිහිටි විශාල ගොඩබිම් ප්‍රමාණයකින්  සමන්විතව යෝධ පළිහක් සේ තිබිණි. 17 වන සියවසේ පසුභාගයේ දී සහ 18 වන සියවසේ මුල් කාලයේ දී අධිරාජ්‍යවාදීන් විසින් මතු කී විශාල බිම් පෙදෙසින් උප පාලන ප්‍රදේශ පහක් කැබලි කර වෙන් කරවන ලදි. මෙම උප පාලන ප්‍රදේශ පහ නම් වශයෙන් දක්වතොත් මෙසේ වෙයි.
ස්පාඤ්ඤ ගයනාව (දැන් වෙනිසියුලාව), පෘතුගීසි ගයනා (දැන් උතුරු බ්‍රසීලය), බ්‍රිතාන්‍ය ගයනාව (දැන් ගයනාව), ඕලන්ද ගයනාව (දැන් සුරිනාමය) ප්‍රංශ ගයනාවේ පිහිටි ප්‍රංශයට අයත් නූතන පාලන ප්‍රදේශ වශයෙනි. නූතන ගයනාවේ දේශ සීමාවන් වන්නේ, නැගෙනහිරින් සූරිනාමය, දකුණින් සහ නිරිත දිගට බ්‍රසීලය, බටහිරින් වෙනිසියුලාව සහ උතුරින් අත්ලාන්තික් සාගරය යනාදියයි.
වර්‍ග කි.මී. 215,000 ක භූමි ප්‍රමාණයකින් යුත් ගයනාව, (උරුගුවේ සහ සුරියනාමයට පසුව ) දකුණු ඇමෙරිකා ප්‍රධාන භුමියෙහි පිහිටි තෙවන කුඩාම රට වේ. මෙහි ජනගහනය දළ වශයෙන් 770,000 ක් වේ. (පෘතුගීසි) බ්‍රසීලය, (ඕලන්ද) සූරියනාමය, (ප්‍රංශ) ප්‍රංශ ගයනාව රටවලට අතිරේකව, ස්පාඤ්ඤ බස භාවිතා නොකරන රටවල් හතරෙන් එකක් ගයනා රාජ්‍යය හදුනාගෙන තිබේ.
අයිසීසී එදිජා ශූරතාවය
අයිසීසී එදිජා ශූරතාවය යනු, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය වෙතින් පවත්වනු ලබන, ජාත්‍යන්තර එක් දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරගාවලියකි. තරගාවලිය හුදු කාල්පනික වන්නේ, විධිමත් එදිජා තරග න්‍යායපත්‍රය මත උඩතුරා ඇති සරල ශ්‍රේණිගතකිරීම් පරිපාටියක් වන බැවිනි. එක් එක් එදිජා තරගයට පසුව, සම්බන්ධිත කණ්ඩායම් දෙකට ලකුණු පිරිනැමෙනුයේ ගණිතමය සූත්‍රයක් අනුවය. එක් එක් කණ්ඩායමෙහි ලකුණු, සමස්ත තරග ගණනින් බෙදෙනුයේ ශ්‍රේණිගතය ලබා දීමට වන අතර, සියළු කණ්ඩායම් වගුවක පෙළට තබනුයේ ශ්‍රේණිගතයෙහි පිළිවෙලටය.
ක්‍රිකට් පිතිකරන සාමාන්‍යයන්ට සමාකාර වන පරිදී, එදිජා තරගයක් ජයග්‍රහණය කිරීම සඳහා ලකුණු සැමවිටම කණ්ඩායමෙහි  ශ්‍රේණිගතයට වඩා වැඩි වන බැවින් ශ්‍රේණිගතය ඉහළ නංවන අතර, එදිජා තරගයක් පරාජයවීම සඳහා ලකුණු සැමවිටම ශ්‍රේණිගතයට වඩා අඩු වෙමින් ශ්‍රේණිගතය පහළ දමයි. ඉහළ සහ පහළ ශ්‍රේණිගත කණ්ඩායම් දෙකක් අතර ජය පරාජයෙන් තොරව නිමවූ තරගයක් විසින් පහළ-ශ්‍රේණිගත කණ්ඩායමට වාසි ගෙන දෙන්නේ ඉහළ-ශ්‍රේණිගත කණ්ඩායමට අවාසි ලබා දෙමිනි.ප්‍රබල හා දුබල කණ්ඩායම් මිශ්‍රණයක් හා සමග ක්‍රිඩා කරමින් ජයග්‍රහණය කරන ලෙසින්ම පරාජය ලබන "සාමාන්‍යය" කණ්ඩායමක්සඳහා ශ්‍රේණිගතය 100 ක් විය යුතුය.
2014 සැප්තැම්බර් 1 දින වන විට, ඉන්දියාව විසින්, අයිසීසී එදිජා ශූරතාවෙහි ඉදිරියෙන් සිටින්නේ 114ක ශ්‍රේණිගතයක් සහිතව වන අතර, පහළතම ශ්‍රේණිගත කණ්ඩායම වන අයර්ලන්තය සතුවන්නේ,   33 ක ශ්‍රේණිගතයකි.
සුදුසුකම් ලැබීම
වෙන්වූ ශ්‍රේණිගතය වගු දෙකක් වෙතින් ශූරතාවය සමන්විත වෙයි. ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන අයිසීසී පූර්ණ සාමාජිකයන් දසදෙනා, ස්වයංක්‍රීය ලෙසින් ප්‍රධාන වගුවෙහි ලැයිස්තුගත වෙති. එක් දින ජාත්‍යන්තර තත්ත්වය හිමි ආශ්‍රව සාමාජිකයෝ සය දෙනා ද්වීතියික වගුවෙහි ලැයිස්තුගත කෙරෙන අතර, පහත උපමානයන් අතුරින් එකක් සම්පූර්ණ කිරීමෙන්, උසස්කිරීමට සුදුසුකම් ලබනු ඇත:
අයර්ලන්තය විසින් ප්‍රධාන වගුව සඳහා සුදුසුකම් ලැබුවේ, 2007 ලෝක කුසලානයෙහිදී, පකිස්තානයට සහ බංග්ලාදේශයට එරෙහිව ලත් ජයග්‍රහණ නිසා වන අතර, නෙදර්ලන්තය 2010දී සුදුසුකම් ලැබුවේ, බංග්ලාදේශය පරාජය කිරීමෙනි. කෙන්යාවද ප්‍රධාන වගුවෙහි ලැයිස්තුගත කර ඇත්තේ ඔවුන් හට පෙරදී ස්ථීර එදිජා තත්ත්වය හිමිව තුබූ බැවිනි.අළුතෙන්ම ඇතුළුවූවන් වූයේ ඇෆ්ගනිස්තානය වන අතර, 2014 ආසියානු කුසලානෙහිදී බංග්ලාදේශය පරාජය කළහ.
ලකුණු
වගුව සඳහා ගණනය කිරීම් පහත පරිදී සිදු කෙරෙයි:
ආශ්‍රය ශ්‍රේණිගතයන්
210px|right|thumb|යෝඑල් ඔල්වනි, උගන්ඩා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ නායක 2005 වසරෙහි අගභාගයෙහිදී, ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය විසින්, ඉහළ පෙළ සිටි ටෙස්ට්-ක්‍රීඩාවෙහි නොයෙදෙන ජාතීන් 11–30 ලෙසින් ශ්‍රේණිගත කලේ, අයිසීසී එදිජා ශූරතාවයෙහි  ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි යෙදෙන ජාතීන්ගේ ශ්‍රේණිගතයන් ඌනපූරණය කරනු සඳහාය. අයිසීසී විසින්, මෙම ජාතීන් ශ්‍රේණිගතය සඳහා භාවිතා කලේ, 2005 අයිසීසී කුසලානෙහි සහ WCQS කොට්ඨාශය 2 තරගයෙහි (එනම්, 2007 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන සඳහා ප්‍රාථමික සුදුසුකම් ලැබීම් යාන්ත්‍රණයෙහි)  ප්‍රතිඵලයන් වෙති.
ගෝලීය ලෝක ක්‍රිකට් ලීගයේ ප්‍රාරම්භ ප්‍රාථමික ශ්‍රේණිගතය සඳහා මෙම ශ්‍රේණිගතයන් භාවිතා කෙරිණි. 11–16 ශ්‍රේණිගතය ලැබූ කණ්ඩායම් 1 වන කොට්ඨාශයට ඇතුළු කර ගන්නා ලදි; 17–20 ශ්‍රේණිගතය ලැබූ කණ්ඩායම් 2 වන කොට්ඨාශයට ඇතුළු කර ගන්නා ලදි; 21–24 ශ්‍රේණිගතය ලැබූ කණ්ඩායම් 3 වන කොට්ඨාශයට ඇතුළු කර ගන්නා ලදි; ඉතිරි කණ්ඩායම්, ඔවුන්ගේ ස්වකීයවූ ප්‍රාදේශීය සුදුසුකම් ලබනයන්ගේ ඉහළ කොට්ඨාශයන් වෙත ඇතුළු කර ගන්නා ලදි.
2009 අප්‍රේල් 19 දින වන විට, ඉහළින් සිටි ආශ්‍රය/අනුබද්ධ කණ්ඩායම් විසින් එක් දින තත්ත්වය හිමි කර ගන්නා ලදි. ප්‍රධාන ශ්‍රේණිගත වගුවෙහි සිටීමට කෙන්යාව සහ අයර්ලන්තය යන කණ්ඩායම් දෙකම වරම් ලැබූ අතර, කෙන්යාව එම සුදුසුකම ලැබුවේ වත්මන් තත්ත්වය අනුව වන අතර අයර්ලන්තය එසේ ලැබුවේ 2007 ලෝක කුසලානෙහිදී ලත් ජයග්‍රහණ දෙක නිසාය. 2010 ජූලි මාසයේදී බංග්ලාදේශය පරදවා ඔවුන් ලත් ලත් ජයග්‍රහණ නිසා, නෙදර්ලන්තය විසින් ප්‍රධාන වගුවට එක් වන ලදි. ඇෆ්ගනිස්තානය, කැනඩාව සහ ස්කොට්ලන්තය යන රටවල් ද්වීතියක වගුවෙහි රැඳී සිටියහ. 2009 මැයි මාසයේදී, අයිසීසීය විසින් සියළු ආශ්‍රය සහ අනුබද්ධ සාමාජීකයන් සඳහා ශ්‍රේණිගත වගුවක් එක් කලේය. ගෝලීය සහ ප්‍රාදේශීය ස්ථාපනයන් දෙකම මෙහි ඇකුළත්වී තිබුණි.
අයිසීසී පරිදී 2013 අගෝස්තු 18 වන විට ආශ්‍රය ශ්‍රේණිගතයන් පහත පරිදී විය:
ඓතිහාසික අයිසීසී එදිජා ශූරයෝ
2002 ඔක්තොම්බර් දක්වා ඈතට වන පරිදී, අයිසීසී විසින් එක් එක් මාසයේ කෙළවර ශ්‍රේණිගතයන් දක්වයි. එම දිනයෙහි සිට, සම්පූර්ණ මාසයක කාල පරිච්ඡේදයකට අදාළ වන පරිදී, අනුයාත ලෙසින් වැඩිතම ශ්‍රේණිගතයන් පවත්වාගෙන යන ලද කණ්ඩායම්,  පහත වගුව විසින් ලැයිස්තුගත කරයි.
මෑතදී අයිසීසී විසින් එහි ශ්‍රේණිගතයන් ක්‍රමය 1981 සිට ප්‍රතිඵලයන්ට අදාළ වන පරිදී සකස් කලේය. වගුව ආරම්භ වන්නේ 1981දී සිට පමණක් වන්නේ, එම දිනට පෙර, තරග පැවැත්වීම කලාතුරකින් සිදුවන්නක් වූ බැවින් අවශ්‍ය තරම් දත්ත නොතිබුණු බැවින් සහ පෙර කාලයන්හී කුඩා කණ්ඩායම් සංඛ්‍යාවක්  තරග වැදීම නිසාය.
1981 ජනවාරි සිට 2002සැප්තැම්බර් දක්වා කාල සීමාවෙහිදී, සම්පූර්ණ මාසයක කාල පරිච්ඡේදයකට අදාළ වන පරිදී, අනුයාත ලෙසින් වැඩිතම ශ්‍රේණිගතයන් පවත්වාගෙන යන ලද කණ්ඩායම්,  පහත වගුව විසින් ලැයිස්තුගත කරයි.:
ජයස්මාරකය
අයිසීසී එදිජා ශූරතාවයෙහි ඉහළින්ම සිටි කණ්ඩායමට අයිසීසී එදිජා ශූරතා පළිහ ප්‍රදානය කෙරිණි. යුරෝ 2 කාසියක් ලෙසින්, පළිහෙහි දැක්වුනේ රන්-පැහැති ලෝහයෙන් සමන්විත ඇතුළු වෘත්තාකාර කොටසක් සහ එය වට කල රිදී-පැහැති ලෝහයෙන් සමන්විත වලල්ලකි. එය පළමුවෙන්ම ප්‍රදානය කෙරුණේ 2002 දෙසැම්බර් මාසයේදී වන අතර, ඕස්ට්‍රේලියාවේ නායක රිකී පොන්ටිං විසින් ජයස්මාරකය ලබා ගති.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:එක් දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරගාවලි එදිජා ශූරතාවය
බෞද්ධ භාවනා
බුදු දහමේ උගන්වන භාවනා බෞද්ධ භාවනා නම් වේ.
පිංගා (ගීතය)
"පිංගා" (पिंगा) යනු 2015 බ්ලොක්බස්ටර බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වන බාජිරාඕ මස්තානි තුළ අන්තර්ගත ගීතයකි. මෙම ගීතය නිර්මාණය කරන ලද්දේ සංජේ ලීලා භන්සාලි විසිනි. එය ගායනා කරන්නේ ශ්‍රේයා ඝෝෂාල් සහ වෛශාලි මාදේ විසිනි. මෙහි පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ සිද්ධාර්ත්-ගරීමා විසිනි. ගීතයේ වීඩියෝවෙහි දීපිකා පඩුකෝන් සහ ප්‍රියංකා චොප්රා රංගනයේ යෙදෙයි. මෙහි නර්තන රචනය සිදුකරන ලද්දේ රෙමෝ ඩි'සූසා විසිනි. මෙම චිත්‍රපටය දෙමළ සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් හඬකැවුණු අතර, මෙම ගීතය දෙමළෙන් "මිනාදි මින්නල්" යනුවෙන් ද, තෙලිඟු බසින් "බංගාරි පෝරි" ලෙස ද මුදාහැරිණි. මෙහි හින්දි ප්‍රභේදය 2015 නොවැම්බර් 16 දින නිකුත් කෙරිණි. මෙම ගීතයේ ප්‍රභේද ත්‍රිත්වයටම ශ්‍රේයා ඝෝෂාල් සිය හඬ මුසුකළා ය. දෙමළ ප්‍රභේදය සඳහා ඇයට අමතරව නීති මෝහන්, දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ සහ ප්‍රගති ජෝෂි ගායනයෙන් දායක වූහ. එසේම තෙලිඟු ප්‍රභේදය සඳහා ඝෝෂාල් සමග නීති මෝහන්, මයුරි පත්වර්ධන්, අර්චනා ගෝරේ සහ ප්‍රගති ජෝෂි දායක වූහ.
බෞද්ධ භාවනා
දස කසින
කසින භාවනාවන් 10 කි. ඒවා මෙසේය. 1. පඨවී කසිණ භාවනාව, 2. ආපෝ කසිණ භාවනාව, 3. වායෝ කසිණ භාවනාව, 4. තේජෝ කසිණ භාවනාව, 5.නීල කසිණ භාවනාව, 6. පීත කසිණ භාවනාව, 7. ලෝහිත කසිණ භාවනාව, 8. ඕදාත කසිණ භාවනාව, 9. ආකාස කසිණ භාවනාව, 10. ආලෝක කසිණ භාවනාව යනුවෙනි.
වෙරළබඩ වැදි ජනයා
ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජන කණ්ඩායම් වලින් සුවිශේෂ වන්නේ අනෙක් කණ්ඩයෙම් සිංහල ජන සමාජය ආශ්‍රිතව ජීවත් වීම සමග සිංහල මිශ්‍රිතව වැදි භාෂාව කථා කිරීමත් මොවුන් පමණක් දෙමළ ජාතිකයන් ආශ්‍රිතව ජීවත්වන බැවින් මිශ්‍රව දෙමළ වැදි භාෂාව කථාකිරීමත්ය.
බෞද්ධ භාවනා
දහ අසුබ
එම දස අසුබ නම්
පිංගා (ගීතය)
මෙහි දෙමළ ප්‍රභේදයේ පද රචනය මදන් කාර්කි විසින් ද, තෙලිඟු ප්‍රභේදයේ පද රචනය රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රි විසින් ද සිදුකරන ලදී.
බෞද්ධ භාවනා
දහ අසුබ
1. උද්ධුමාතකය (ඉදිමී ගිය මළ සිරුර) 2. විනීලික (නිල් වූ මළ සිරුර) 3. විපුබ්බත (සැරව වැගිරෙන මළ සිරුර) 4. විචිජිද්දක (සිදුරු වී සුන් වී ගිය මළ සිරුර) 5. වික්ඛායිතක (සතුන් විසින් එහා මෙහා අදිමින් මස් කඩා කනු ලබන මළ සිරුර) 6. වික්ඛිත්තක (සතුන් විසින් කඩා තැන් තැන් වල විසුරුවා ඇති මළ සිරුර) 7. හත වික්ඛිත්තක ( ඒ ඒ තැන විසුරුවන ලද කොටස් ඇති මළ සිරුර) 8. ලොහිතක ( ලේ වැගිරෙන මළ සිරුර) 9. පුලවක (පණුවන්ගෙන් ගැවසීගත් මළ සිරුර) 10. අට්ඨික (ඇට සැකිලි බවට පත් වූ මළ සිරුර)
වෙරළබඩ වැදි ජනයා
ජීවත්වන ප්‍රදේශය
නැගෙනහිර පළාතේ නාගරික ප්‍රදේශයන් වන්නාවූ ත්‍රිකුණාමලය සහ මඩකලපුව අතර කුඩා වෙරළබඩ ගම්මානයන්හී මොවුන් සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වෙති. කෙසේවෙතත්, මඩකලපුවට දකුණෙන් පිහිටි ගම්මාන කිහිපයක් තුලද ඔවුන්ගේ ජනාවාස පිහිටා ඇත.
බෞද්ධ භාවනා
දහ අසුබ
අසුභ භාවනාව
වෙරළබඩ වැදි ජනයා
රැකියා
මසුන් ඇල්ලීම, හේන් ගොවිතැන, වී ගොවිතැන, වෙළෙඳ පොළ සඳහා පැස විවීම සහ කලාතුරකින් කුලී කම්කරු සේවය මගින් ඔවුන් දිවි ගැට ගසා ගනිති.
බෞද්ධ භාවනා
දහ අසුබ
සමථ භාවනාව පුරුදුවීමෙන් අපේ හිතේ තිබෙන රාගය දුරුවෙන්ට පටන් ගන්නව. රාගය දුරුවීමෙන් සිත නිදහස් වෙනව. රාගය දුරු වීම නිසා සිතේ උපදින නිදහස්වීමට කියනව "චේතෝවිමුක්තිය" කියල. එතකොට අපිට "චේතෝවිමුක්තිය" උපදවගැනීම පිණිස ඒ ශරීරයේ කොටස් සිහිකරමින් කරන භාවනාව උපකාර වෙනව.
වෙරළබඩ වැදි ජනයා
සම්භවය
මානව විද්‍යාඥයින් විසින් සැලකෙන්නේ මොවුන් අඩ වශයෙන්  වැදි ජනයා වෙතින් මෙන්ම, ප්‍රාදේශීය දෙමළ ජනයා වෙතින්ද පැවත එන්නන් බවයි. ඔවුන්ගේ වෙදාර් ("දඩයම්කරු" යන්නට දෙමළ පදය) අසල්වැසියන් ආදි කාලයෙහි සිටම ප්‍රාදේශීය සමාජ ව්‍යුහයෙහි කොටසක් වශයෙන් පැවති බවට නැගෙනහිර පළාතේ වැසියන් සලකන අතර, සමහරක් වෙදාර් වැඩිහිටියන් විශ්වාස කරනුයේ අතීතයේ කිසියම් කාලයකදී ඔවුන්ගේ මුතුන්මිත්තන් රට අභ්‍යන්තරයෙන් සංක්‍රමණය වූ බවකි.
බෞද්ධ භාවනා
දහ අසුබ
ඊලඟට මේ භාවනාවේදී ශරීරය හටගන්නා ආකාරයත්, නැතිවෙලා යන ආකාරයත් ගැනත් මෙනෙහි කරනව. එතෙන්දි කෙරෙන්නෙ විදර්ශනා භාවනාව යි. ඒ විදර්ශනා භාවනාව පුරුදුකිරීමෙන් අපි තුළ අවිද්යාව දුරු වෙලා යනව. අවිද්යාව කියල කියන්නෙ ආර්ය සත්යය පිළිබඳ තිබෙන නොදන්නාකම. අවිද්යාව දුරුවීමෙන් විද්යාව පහළවෙනව. එතකොට අවිද්යාව දුරුවුනහම සිත අවිද්යාවෙන් නිදහස් වෙනව. එතකොට අවිද්යාව දුරුවීමෙන් සිත නිදහස්වීමට කියනව "ප්රඥා විමුක්තිය" කියල. එතකොට මේ භාවනාව මඟින් සමථය පුරුදුවෙනව, විදර්ශනාව පුරුදුවෙනව. සමථය පුරුදුවීමෙන් රාගය දුරුවෙන්ට උදව්වෙනව. රාගය සම්පූර්ණයෙන් යම් කලෙක දුරුවෙලා ගියාම සිත නිදහස්වෙනව. ඒ නිදහස්වීමට මොකක්ද කියන්නෙ? "චේතෝවිමුක්තිය" යි. විදර්ශනාව පුරුදුවීමෙන් මොකක්ද වෙන්නෙ? අවිද්යාව දුරුවෙන්ට පටන්ගන්නව. අවිද්යාව සම්පුර්ණයෙන් දුරුවෙලා ගියාම සිත එයින් නිදහස්වෙනව. එතකොට ඒ නිදහස්වීමට මොකක්ද කියන්නෙ? "ප්රඥා විමුක්තිය" යි.
එතකොට මේ භාවනාව අපිට සමථය දියුණුකරගන්ටත් විදර්ශනාව දියුණුකරගන්ටත් උපකාරවෙනව වගේ ම චේතෝ විමුක්තිය ඇතිකරගන්ටත්, ප්රඥා විමුක්තිය ඇතිකරගන්ටත් උපකාර වෙනව. ඒ වගේම සතිපට්ඨානය සම්පුර්ණ කරගන්ට උදව්වෙනව. සමාධිය පරිපූර්ණ කරගන්ට මේ භාවනාව උදව්වෙනව. යම් කලෙක බොජ්ඣංග ධර්මයන් හතම උපදවගන්ට මේ භාවනාව උදව් වෙනව. එතකොට මෙබඳූ බොහෝ ප්රතිලාභ අත්කරගන්ට පුළුවන් භාවනාවක් තමයි අසුභ භාවනාව කියන්නෙ.
දස අනුස්සති
1. බුද්ධානුස්සති, 2. ධම්මානුස්සති, 3. සංඝානුස්සති, 4. සීලානුස්සති, 5. චාගානුස්සති, 6. කායානුස්සති, 7. දේවානුස්සති, 8. මරණානුස්සති, 9. ආනාපානසති, 10.උපසමානුස්සති යනුවෙනි.
බ්‍රහ්ම විහාර/ සතර බ්‍රහ්ම විහරණ
1. මෙත්තා, 2. කරුණා, 3. මුදිතා, 4. උපෙක්ඛා යනුවෙනි.
චතුදාන වවත්ථාන
ධාතු යනු සත්ත්ව පුද්ගල නොවන හේතූන් නිසා හටගත් මූලද්‍රව්‍ය කියන අර්ථයයි. ධාතු මනසිකාරය වැඩිමෙන් අනත්ත හෙවත් තමාගේයයි කිසිවක් ගත නොහැකි බව අවබෝධ වේ. අනත්තානුපස්සනාව වැඩේ. පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ ආකාශ විඤ්ඤාණ කියා ධාතු සයක් ඇත. පඨවි යනු තද ගතියට ය. ආපෝ යනු ඇලෙන වැගිරෙන ස්වභාවයට ය. තේජෝ යනු උෂ්ණත්වයට ය. වායෝ යනු සෙලවෙන ස්වභාවයට ය. සෑම වස්තුවකම ධාතු සතරම ඇත. ඒ ඒ ධාතූන්ගේ අඩු වැඩි බව අනුව විවිධාකාර වස්තූන් ඇති වී ඇත.
පඨවි ගතිය වැඩි වුනොත් ඒ වස්තුව සම් මස් නහර ඇට ගස් ගල් ලෝහ වර්ග වැනි තද දෙයක් බවට පත් වේ. ආපෝ ධාතුව යමක අධික වුනොත් සෙම සොටු ලේ සැරව ජලය වැනි ඇලෙන වැගිරෙන දෙයක් බවට පත් වේ. තේජෝ ධාතුව අධික වෙන්න වෙන්න රස්නය වැඩි වේ. ගින්නෙහි තේජෝ ධාතුව අධිකය. සුළගෙහි වායෝ ධාතුව අධිකය. එබැවින් වේගයෙන් චලනය වේ. අප කායික චලනයන් කරන්නේ ඒ ක්‍රියාව කිරීමට අවශ්‍ය සිතෙහි බලයෙන් ඒ අවශ්‍ය අවයවයේ උපන් වායෝ ධාතුවේ ක්‍රියාකාරිත්වයෙනි.
අයිස් කැටයක් ගැන සිතන්න. එය ඝණ වී ඇත්තේ පඨවි ගතිය අධික නිසා ය. අනෙක් ධාතු තුනත් එහි ඇත. රස්නය හෙවත් තේජෝ ගතිය වැඩි කලොත් ඒ අයිස් කැටය දිය වෙන්න පටන් ගනියි. එවිට ආපෝ ධාතුව ප්‍රකට වෙනවා. තව දුරටත් රත් කළ විට වාශ්ප වේ. එතවිට වායෝ ධාතුව ප්‍රකට වේ. මෙහි ධාතු ටිකක් හැර අයිස් කැටයක් කියා දෙයක් සත්‍ය වශයෙන් ම තිබෙනවා ද කියා සිතා බලන්න. ධාතු සතරට අයිස් කැටයක් කියා නමක් දී ඇත. මේ ධාතු සතර නිසා වර්ණය දිග පළල ආදී සටහන් මනසින් ඇති වී, ධාතු ගොඩකට ගැහැණියක්ය පිරිමියෙක්ය ලමයෙක් ය ගෙයක් ය ආදී වශයෙන් මුළාවට පත් වෙමු. ආකාශ ධාතුව යනු හිස් අවකාශය යි. විඤ්ඤාණය යනු රූප ශබ්ද ගන්ධ රස ස්ඵර්ශ සහ මනසින් නොයෙක් අරමුණු දැනගැනීමට ය.
ධාතු මනසිකාර භාවනාවෙන් අරූප ධ්‍යාන ලබන ආකාරය ආනෙඤ්ජ සප්පාය, චූල සුචඤ්ඤත වැනි සූත්‍ර වළ තථාගතයන් වහන්සේ වදාළ සේක. එසේ නමුත් විශුද්ධි මාර්ගය, අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහය වැනි ටීකා සහ පොත්පත් වල ධාතු මනසිකාරයෙන් ධ්‍යානයක් හෝ ලබන්නට බැරි බව කියා ඇත. එය ඔවුන්ගේම මතයක් මිස බුද්ධ දේශනාවක් නොවන බව පැහැදිළි කරගත යුතුය. බෞද්ධයින් වශයෙන් අප ඒ ඒ පුද්ගලයින්ගේ මත නොව බුද්ධ දේශනාව පිළිගත යුතුය. මිසදුටු අදහස් දුරු කළ යුතුය.
අසූචි කියන්නේත් පඨවි ධාතුව. බාහිර අසූචි, අපි මම මගේ කියලා ගන්නේ නැහැනේ. බාහිර අසූචි පිළිකුලයි පඨවි ධාතුව මම නොවේ මගේ නොවේ, මේ කයේ කෙස් පිළිකුලයි පඨවි ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ යනුවෙන් මෙනෙහි කරන්න. මේ වගේ ලොම් නිය දත් සම් මස් නහර ඇට ඇට මිදුළු වකුගඩු හෘදය වස්තුව අක්මාව ආදී අනෙක් කොටස් ගැනත් මෙනෙහි කරගෙන යන්න. ඊලගට ආපේ ධාතුව. ඇලෙන වැගිරෙන ගතිය. බාහිර මුත්රාප වගේ දෙයක් ගැන හිතනවා. බාහිර මුත්රාබ පිළිකුලයි ආපෝ ධතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ. මේ කයේ පිත පිලිකුලයි ආපේ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ. මේ විදිහට සෙම සැරව ලේ දහඩිය වගේ ආපෝ ධාතු කොටස් භාවනා කරන්න.
ඊලගට තේජෝ ධාතුව - රස්නය හෝ සීතලට තේජෝ ධාතුව කියනවා. කුණු බක්කියකත් කුණු නිසා රස්නයක් ඇති වෙනවා. ඒ වගේම අපේ ශරීරයෙත් බැක්ටීරියා ආදිය නිසා රස්නයක් ඇති වෙනවා. කුණු බක්කියක ඇති රස්නය තේජෝ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ. මේ කයේ රස්නය තේජෝ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ යනුවෙන් මෙනෙහි කර අවබෝධ කරගන්න.
ඊලගට වායෝ ධාතුව - අපට ගන්ධය දැනෙන්නේ වායෝ ධාතුව හරහා. කුණු ගොඩක හෝ අසූචි ගොඩක දුර්ඝන්ධය පිළිකුළයි වායෝ ධාතුව මම නොවේ මගේ නොවේ. මේ කයේ හුස්ම පිළිකුලයි වායෝ ධාතුව මම නොවේ, මගේ නොවේ යනුවෙන් මෙනෙහි කරන්න.
බාහිර ලෝකයේ කඳු හෙල් සාගර ආදී සියල්ලම ධාතු වශයෙන් සලකා පහ කරන්න. මෙහෙම මෙනෙහි කළාම සිත ධාතු සතරෙන්ම මිදෙනවා. මෙතරම් කාලයක් මමය මගේය කියලා අල්ලාගෙන සිටි කුණු ජරාවන්ගෙන් සිත නිදහස් වෙනවා.
තමන් කළ දානමය පුණ්‍යක්‍රියා මෙනෙහි කරන්න. ඊලගට, ධාතු මනසිකාරය වඩන්න. කයේ පඨවි ආපෝ තේජෝ වායෝ යන ධාතූන් බාහිර අසූචි වැනි පිළිකුල් දෙයක් සමග සංසංන්දනාත්මකව මෙනෙහි කර තමා නොවන බව අවබෝධ කරගන්න. සුභයි සුඛයි මගේ කියා ගැනීම නිසා ඇති වෙන මුසාවට ලැජ්ජා වෙනවා පිළිකුල් කරනවා යයි එය පහ කරන්න. නිවන පමණයි සත්යක යනුවෙන් සච්චාදිට්ඨානය මෙනෙහි කරන්න. කිසිවක් මමය මගේයය් නොගෙන තමාට නොව බාහිරව අප්‍රමාණ වශයෙන් මෙත්තාව පතුරවන්න. චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ වේ.
විදර්ශනා භාවනාව
විදර්ශනාව යනු පංච උපාදානස්කන්ධය අනිත්‍ය දුක්ඛ අනත්ත වශයෙන් සිහි නුවණින් මෙනෙහි කිරීමයි. බෞද්ධ භාවනා යනු ධර්මය ඉගෙනගෙන මෙනෙහි කිරිමකි. තමා තුළින් ධර්මය දැකීමකි.
1. දුක්ඛානුපස්සනාව
දුක්ඛාර්ය සත්‍ය පිලිබද අවබෝධයක් ඇති වීමට, සිතේ සමාධියක් ඇති වීමට, ජාති ජරා ව්‍යාධි මරණ දුක්ඛය කෙටියෙන් හෝ මෙනෙහි කරන්න. අපායේ ඉපදීම දුකක්. තමන් අපායේ ඉපිද ඇති බව ඇති පිළිගෙන තියුණු හුල් වලින් ඇනීම, අත්පා කැපීම, මස් ගැලවීම, ලෝදිය පෙවීම වැනි දුක් වලට තමා පත් වී ඇති බව මෙනෙහි කරන්න. ප්‍රේත ලෝකයේ ඉපිද ගින්නෙන් පිච්චෙමින් අසූචි මළමුත්රා ආදිය අනුභව කරමින් අවුරුදු දහස් ගනන් දුක් වින්ද බව මෙනෙහි කරන්න. තිරිසන් අපායේ ඉපිද ගවයින් වැනි සතුන් වෙලා ජීවිත කාලයම බර වැඩ අරගෙන මැරූ අවස්තා වල ගලා ගිය ලේ මහා සාගරයේ ජලයට වඩා වැඩි බව මෙනෙහි කරන්න. මිනිසෙකු වශයෙන් ඉපිද කුඩා කල හෙලවෙන්නට වත් කථා කරන්නටවත් බැරිව දුක් වින්ද හැටි, ඉගෙනගන්න, රැකියාවල් කරන්න දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. අකීකරු දරුවන් ස්වාමි භාර්යාවන් නිසා දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. නොයෙක් රෝග වැළදී දුක් වින්ද හැටි මෙනෙහි කරන්න. පිළිකා අපස්මාර මොලේ ගෙඩි වකුගඩු රෝග වැනි දරැණු ලෙඩ තමාටත් ඕනෑම වෙලාවක හැදෙන්න පුළුවන් බව සිතන්න. වයසට ගිහින් ඉන්ද්‍රියයන් දුබලව එක්තැන්ව අවුරුදු ගණන් දුක් විදින්නට සිදු විය හැකි බව සිතන්න. දෙවියන්ට බොහෝ කල් ආයුෂ ඇති නමුත් දෙව්ලොව ද දුක් ඇත. දෙවියන් ද රාග ද්වේෂ මෝහ ගිණි වලින් දැවේ. දෙවියන්ට ද නොයෙක් රාජකාරීන් පැවරේ ඒවායින් වෙහෙසට පත් වූ විට දෙවියන් සුවදක් ආඝාණය කර මත් වේ. මත් වෙන්නේ දුක නිසාය. බඹලොව ද දුකකි. බ්රිහ්මයින්ට ද සෑම විටම ධ්යාසනයෙන් සිටීමට බැරි නිසා දෝමනස්සය ඇති වේ. බ්‍රහ්මයන් ද චුත වී අපායට තිරිසන් ලෝකයට වැටේ. මෙසේ කෙටියෙන් දුක්ඛය මෙනෙහි කරන්න. (සතර අපායෙන් මිදීමට නම් චතුරාර්ය සත්යෙ අවබෝධ කර සෝවාන් ඵලයකට හෝ පත් විය යුතුය.)
බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන අනිත්‍ය යනු සමුදය වය(අස්ථංගමය) දැකීමයි. මළක් පරවුණා, පහණක් නිවුණා, වයසට ගියා ආදී වශයෙන් දැකීම විපරිණාමයක් දැකීමක් පමණක් වන අතර ඒ තුළින් නිවන් ලබාගැනීමට අපහසුය. තථාගතයන් වහන්සේ මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රයේ සමුදුය වය මෙනෙහි කරන ලෙස 21 වතාවක්ම උපදෙස් දී වදාළේ ඒ තුළින් චතුරාර්ය සත්‍යය ධර්මය අවබෝධ කළ හැකි නිසාය. සමුදය වය මෙසේ දැකිය යුතුය,
දැන් සමුදය හෙවත් කුණු කය හටගත්ත හැටි මෙනෙහි කරන්න.
මනවඩනා ආහාරයන් වැනි දෑ පතයි. සිතින් හෝ මැනවයි කියයි. නැවත නැවත ඒවායේ බැසගෙන සිටියි. ඒ නිසා ඒ රෑපයන්ගෙන් ලැබෙන සතුට උපාදාන වේ. උපාදානය නිසා ඒ මනවඩනා රෑපය, භවය හෙවත් තණ්හාව පවතියි. භවය නිසා ජාතිය ඇති වී මේ කුණු කය හටගෙන ජරා මරණ දුක් රැස හටගනියි. ආහාර වෙනුවට, මනවඩනා රූප ඇඳුම් පැළදුම් රෑපවාහිනී වැඩසටහන්, කැමති පුද්ගලයින් වැනි දෑ ආදේශ කර සමුදය මෙනෙහි කරන්න.
අස්ථංගමය හෙවත් කුණු කය නිරෝධ වෙන හැටි (මතු නූපදින හැටි) මෙනෙහි කරන්න.
මනවඩනා ආහාරයන් නොපතයි. ඒවා මැනවයි නොකියයි. නැවත නැවත ඒවායේ බැසගෙන නොසිටියි. ඒ නිසා ඒ රෑපයන්ගෙන් සතුටක් නොලැබෙන නිසා උපාදානය නැති වේ. උපාදානය නැති වීම නිසා භවය හෙවත් ඒ ආහාරයන්ට තණ්හාවේ පැවැත්මක් නැති වේ. භවය නැති වීම නිසා ජාතිය නැති වේ. මේ කුණු කය හට නොගන්නා බැවින් ජරා මරණ දුක් රැස නිරෝධ වේ. ආහාරයන් වෙනුවට, ඇඳුම් පැළදුම් රෑපවාහිනී වැඩසටහන්, තමා කැමති පුද්ගලයින් වැනි මනවඩනා රෑපයන් ආදේශ කර අස්ථංගමය මෙනෙහි කළ හැක.
මේ කුණු කය කෙසේ හටගත්තේ දැයි තමාගෙන්ම විමසන්න. තණ්හාව, භවය වැනි පිළිතුරු ලැබේ. එය තමාගේම අවබෝධයකි. චතුරාර්යසත්ය ය අවබෝධ වන්නේ මේ ආකාරයට ය. නචකිඤ්චි ලෝකේ උපාදියතී. භාවනාවෙන් ලැබුණු ඒ අවබෝධය සහිතව කිසිවක නොඇලී වාසය කරන්න.
ඉහත සමුදය අස්ථංගමය බලන ආකාරය මතක තබාගෙන හෝ කලක් මෙනෙහි කරනවිට අවබෝධ වේ. මලක් පරවෙනවා, බාහිර දෙයක් වේගයෙන් ඇති වෙනවා නැති වෙනවා වැනි දෙයක් දැකීමෙන් චතුරාර්ය සත්යා අවබෝධය ලැබිය නොහැක. සමුදය අස්ථංගමය දැකීම ගැඹුරින් අනිත්යල දැකීමයි. එසේ දැකීම යනු උදයව්යගය වැනි විදර්ශනා ඥාණයන් ඇති වීමයි. රූපය පමණක් ගෙන සමුදය අස්ථංගමය පළමුව අවබෝධ වූ පසුව ඒ රෑපයන්ගෙන් ලැබෙන වේදනාව, සංඥාව ආදිය පැතීම මැනවයි කීම බැසගැනීම නිසා සතුට උපාදාන වී භවය නිසා ජාතිය හටගන්නා හැටි ද එසේ නොකිරීමෙන් උපාදානය භවය ජාතිය නැති වී දුක නැති වෙන හැටි ද වැඩිදුරටත් මෙනෙහි කළ හැක.
සාරාංශය
ජාති ජරා ව්‍යාධි දුක්ඛය කෙටියෙන් මෙනෙහි කරන්න. මරණ සතිය වඩන්න. සමුදය හෙවත් මනවඩනා රූපයන්ගේ සතුට සෙවීම නිසා මළ මිණියක් වැනි කුණු කයක් හටගන්නා හැටි මෙනෙහි කරන්න. අස්ථංගමය හෙවත් මනවඩනා රෑපයන්ගේ සතුට නොසෙවීම නිසා කුණ කය කවදා හෝ නිරෝධ වෙන හැටි මෙනෙහි කරන්න. අවසානයේ දී මේ දුක්ඛය කෙසේ හටගත්තේ දැයි තමාගෙන්ම විමසූ විට තණ්හාව භවය වැනි පිළිතුරු ලැබේ. චතුරාර්ය සත්යණසය අවබෝධ වේ.
3. අනත්තානුපස්සනාව
අනත්ත යනු තමා හෝ තමාට අයත් දෙයක් නොවන යන්නයි. ධාතු වශයෙන් දැකීම තුළින් අනත්ත ලක්ෂණය පහසුවෙන් අවබෝධ කළ හැක. එය චතුධාතු ව්‍යවත්ථාන භාවනාව යටතේ විස්තර කර ඇත.
යුගනද්ද භාවනාව
යුගනද්ද කියන්නේ පියවර දෙකකින් සම්පුර්ණ වන භාවනාවක්.
පියවර 1 සමතය: දුකක්, කලකිරීමක් හෝ ඒ වගේ වේදනාවක් එනකොට එම වේගය ඇදුනාගෙන අරිය මෛත්‍රිය වඩා ඒක සමතයකට පත් කිරීම.
පියවර 2 විපස්සනා: දෙවනුව, මේ වගේ සිතුවිලි වලට යම් කිසි රටාවක් තියෙනවා. මේක අදුන ගන්න. මේ වගේ සිතුවිලි වලට තමන් බැදෙන්නේ කැමැත්තෙන්මයි. තමන්ට උවමනාවක් තියෙනවානම් නොබැදි සිටිය හැකියි. නොබැදි සිටින්න ලොකු හේතුවක් තියෙනවා. මේ සිතුවිලි තමන්ට ඔනෑ විදියට පවත්වන්න නවත්වන්න බැහැ විපරිණාමය නිසා. ඒ කියන්නේ මේවා ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් පටන් ගත්ත මොහොතේ සිට සීග්‍රයෙන් නැති වෙලා යනවා. එමනිසා මේවට බැදීල හිත හිත ඉන්න වැඩක් නැහැ.
අනිච්ච -> මගේ සිතට මේ එන වේගය මට ඔනෑ විදියට පවත්තන්න, නවත්වන්න බැහැ
අනත්ත -> මේ දුක, එක වගේ තියෙන්නේ නැහැ, ඒක අවසාන වෙන්ව, විපරිණාමයට ලක් වෙන්ව
දුක්ක -> මේක ඇතුලට ගත්තොත් හිත කිලිටි වෙන්ව. එමනිසා අයෙමත් මේ දුකට මුහුණ දෙන්න වෙන්ව. එම නිසා මම මේ සිතුවිල්ල බදා ගන්නේ නැහැ. එකට නොබැදි මම නිදහස් වෙන්ව.
මේ සමත විපස්සනා පියවර දෙකෙන් මොහොතෙන්, මොහොතට එන දෙව්ෂ සිත් පලමුව ස්මතයට පත්කර, දෙවනුව උදුරා ඉවත් කිරීම.
සමීර් කුසලානය 1996
කෙන්යාවේ ක්‍රිකට් සංගමයේ ශත සංවත්සර තරඟාවලිය (සමීර් කුසලානය ලෙසද හැඳින්වේ) යනු 1996-97 තරගවාරයේ කෙන්යාවේ පැවති කණ්ඩායම් හතරක එක්දින ක්‍රිකට් තරගාවලියකි.
අවසාන තරගය
කාසියේ වාසිය දිනාගත් සයීඩ් අන්වර් පළමුවෙන් පන්දුවට පහරදීමට තෝරා ගත්තේය. ඔවුන් 46 වැනි ඕවරයේදී ලකුණු 203 ක් ලබා සියල්ලන් දැවී ගියේය. ඩොනල්ඩ් සහ ක්‍රූක්ස් කඩුලු 3 බැගින් ලබා ගත්හ. පාකිස්තානය වෙනුවෙන් ඉජාස් අහමඩ් ලකුණු 47 ක් රැස් කළේය. පළමු කඩුල්ල සඳහා ලකුණු 77 ක් රැස් කළ දකුණු අප්‍රිකානුවන් තරගයේ 39 වැනි ඕවරයේදී ජයග්‍රාහී ලකුණ වාර්තා කලේය. ගැරී කර්ස්ටන් පන්දු 127 කදී නොදැවී ලකුණු 118 ක් රැස් කළේය. තරගයේ වීරයා ලෙස කර්ස්ටන් නම් කරන ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින ඉන්දියානුවන්
ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින ඉන්දියානුවන් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු දෙමළ ජාතිකයන් වැනි ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන ඉන්දියානුවන් හෝ ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති පුද්ගලයන් ය.
ඉතිහාසය
ඉන්දියානු වෙළඳුන් වසර 2,500 කට වැඩි කාලයක් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ පදිංචි වී සිටින අතර, කොළඹ චෙට්ටි යනු ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1505 සිට පෘතුගීසි යටත් විජිත යුගයේදී ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි වෙළඳුන්ගෙන් පැවත එන්නන් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ රජවරුන් ක්‍රි.පූ. ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රය වන මහාවංශයට අනුව, වර්තමාන තමිල්නාඩුවේ පාණ්ඩ්‍ය රාජධානියේ සංඛ්‍යා සේවා කණ්ඩායම් ප්‍රාකෘත කථිකයන් විසින් අනුරාධපුරය ජනාවාස කිරීමත් සමඟ පැමිණියහ. ක්‍රි.පූ. 2 වැනි සියවස තරම් ඈත කාලයේ අනුරාධපුරයේ සහ ශ්‍රී ලංකාවේ අනෙකුත් ප්‍රදේශවල වෙළෙන්දන් සහ වෙනත් අය ඩමේලස් හෝ දමේදස් (දෙමළ ජාතිකයන් සඳහා සිංහල සහ සිංහල ප්‍රාකෘත) ලෙස හඳුනා ගත් බවට අභිලේඛනමය සාක්ෂි තිබේ. දෙමෙඩස් පිටසක්වල ජීවීන් ලෙස බැලීමේ අදහස මුල් ඓතිහාසික යුගයේ ප්‍රචලිත නොවීය.
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු දෙමළ ජනතාව
ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු දෙමළ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු සම්භවයක් ඇති දෙමළ ජනතාවකි. ඔවුන් අර්ධ වශයෙන් පැවත එන්නේ 19 වැනි සහ 20 වැනි සියවස්වල කෝපි, තේ සහ රබර් වතුවල වැඩ කිරීම සඳහා දකුණු ඉන්දියාවෙන් ශ්‍රී ලංකාවට එවූ කම්කරුවන්ගෙන් ය. ඇතැමෙක් වෙළෙන්දන් ලෙස සහ වෙනත් සේවා සපයන්නන් ලෙස තමන්ම සංක්‍රමණය විය. මෙම දෙමළ කතා කරන්නන් වැඩි වශයෙන් ජීවත් වන්නේ මධ්‍යම කඳුකරයේ වන අතර එය මලයකම් හෝ කඳුකරය ලෙසද හැඳින්වේ, නමුත් අනෙක් අය ප්‍රධාන නාගරික ප්‍රදේශවල සහ උතුරු පළාතේ ද දක්නට ලැබේ. ඔවුන් සියල්ලන්ම අද දෙමළ ජාතිකයන් ලෙස හැඳින්වුවද ඇතැමුන්ට තෙළිඟු සහ මලයාලි සම්භවයක් මෙන්ම විවිධ වූ දකුණු ඉන්දීය කුල සම්භවයක් ඇත. ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවේ වතුකරයේ ආර්ථිකයට අත්‍යවශ්‍ය වේ. සාමාන්‍ය සමාජ ආර්ථික වශයෙන් ඔවුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය ජාතික සාමාන්‍යයට වඩා අඩුය. 1964 දී විශාල ප්‍රතිශතයක් නැවත ඉන්දියාවට විදේශගත වූ නමුත් සැලකිය යුතු පිරිසක් රාජ්‍ය විරහිත පුද්ගලයන් ලෙස ඉතිරි විය. 1990 දශකය වන විට මේ බොහෝ දෙනෙකුට ශ්‍රී ලංකා පුරවැසිභාවය ලබා දී ඇත. බහුතරයක් හින්දු භක්තිකයන් වන අතර ඔවුන් අතර ක්‍රිස්තියානි සහ මුස්ලිම් සුළුතරයක් ඇත. දේශපාලනික වශයෙන් ඔවුන් 1980 ගනන්වල සිට බොහෝ පාලක සභාගයට සහය දුන් වෘත්තීය සමිති ව්‍යුත්පන්න දේශපාලන පක්ෂවලට සහය දක්වයි.