cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
රුහුණු කතරගම දේවාලය
බෞද්ධ පුරාවෘතය
එක් සිංහල පුරාවෘතකයක සදහන් පරිදි ස්කන්ධ කුමාර ලංකාවට පැමිණි පසු දෙමළ ජනතාවගෙන් රුකවරණය ඉල්ලා ඇත.ද්‍රවිඩ ජනතාවගේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසු ඔහු කතරගම සිටි සිංහල ජනතාව සමග වාසයට පැමිණ ඇත.ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස දෙවියන් විසින් වාර්ෂික පූජෝත්සවයේදී ද්‍රවිඩ ජනතාවට ශරීරය විදීම සහ ගිනි පෑගීම සදහා ඉඩ සලසා තිබේ.මෙම පුරාවෘතයේ සිද්ධස්ථානය පිහිටි ස්ථානය සහ ද්‍රවිඩ ජනතාවගේ පුරාණ වැදුම් පිළිවෙත් පිළිබද විස්තර සදහන් වේ.ක්‍රි.පූ. 1 වන සියවසේ එළාර යුද්ධයට ප්‍රථම දු‍ටුගැමුණු රජු ඇදහූ දෙවියන් කතරගම දෙවියන් බවට සිංහල පුරාවෘත සාක්ෂි දරයි.යුධ ජයග්‍රහනයෙන් පසුව දු‍ටුගැමුණු රජු ස්කන්ධ කුමාර දෙවියන් උදෙසා සිද්ධස්ථානයක් ඉදි කරවා ඇත.මේ පිළිබදව දු‍ටුගැමුණු රජතුමා පිළිබද සදහන්ව ඇති මහාවංශයේ සදහන්ව නැත.තවත් සිංහල පුරාවෘතයක කතරගම දෙවියන්,සිංහලයන් අතර වාසය කිරීමට එළාර විසින් එවන ලද ඔත්තුකරුවෙක් හෝ මරණයෙන් පසු මිනිසුන් දේවත්වයෙන් සලකන විජ්ජාකරුවෙකු ලෙස සදහන් වේ.එසේ උවත් තවත් පුරාවෘතයක කතරගම දෙවියන් බෝධිසත්වයෙකු ලෙස උපත ලද මහසෙන් රජුගේ දේවතාරෝපණය ලෙස සදහන් වේ.1970 න් පසුව මෙම සිද්ධථානයට බෞද්ධයන් තුල ශීඝ්‍රයෙන් වැඩිවෙන ජන ප්‍රසාධයත් සමග,රිචඩ් ගෙම්බ්‍රිම් සහ ඝනනාත ඔබේසේකර මෙම පුරාවෘත වල නව ඉසව්වක් සහ එවායේ හටගැනීම හදුනා ගැනීමට උත්සහ කරයි.
මුස්ලිම් පුරාවෘතය
කතරගම පිලිබද මුස්ලිම් හෝ ඉස්ලාම් පුරාවෘතය සාපේක්ෂව මෑතකදී සිදුවූවක් වේ.මුස්ලිම් වරුන්ට අනුව කතරගම අල් කදීර්ට හෝ අල් කදීර්ගේ බිමට සම්බන්ධ වේ.ඉන්දියාවේ සිට සංක්‍රමන්ණය වන බොහෝ ඉස්ලාම් බැතිමතුන් ඒ අවට නැවතී සිටී.කරීම් නබි නම් පුද්ගලයා පාලනය කල විට අමරණීයත්වය ලැබෙන ජල නිධියක් සොයාගත් බව සදහන් වේ.ඉතිහාස ගත සාධක වලට අනුව ජබීර් අලි ෂා (1872 මිය ගිය) සහ මියර් ෂඩ් මොහොමඩ් අලිෂ බාව(1945 දී මිය ගිය) වෙනුවෙන් ඉදිකල සුසානඝරද පවතී.
වැදි පුරාවෘතය
ඉතිහාසයේ සදහන් වන ශ්‍රී ලංකා වැදි ජනතාව කාතරගම දෙවියන් දෙවි කෙනෙකු ලෙස සලකා නැත.එ වෙනුවට ඔවුන් කන්දෙ යකා හෝ ගලේ යකා (ගලට අධිපති) යැයි සලකා දඩයම් කිරීමට ප්‍රථම දෙවියන් සතු‍ටු කරනු ලබයි.ඔවුන් දෙවියන් සතු‍ටු කරනු ලබන්නේ ,අතු සෙවිලි කර පූජාසනයක් සාදා එහි මධ්‍යයේ හෙල්ලක් හෝ ඊතලයක් රදවා ඒ වටා නැටීම බගිනි.යකදුරා දඩයම් කරන පිරිසට මග පෙන්වන මිය ගිය මුතුන් මිත්තන්ගේ ආත්ම වලින් ආවේෂ වේ.
මානවවේදී චාල්ස් ගාබරිල් සෙල්මන්ට සිතූ පරිදි කතරගම දෙවියන් වෙනුවෙන් පවත්වන පූජාවිධි වල කන්දෙ යකා වෙනුවෙන් පැවති පූජා විධි සහ සම්ප්‍රධා වල ලක්ෂණ අඩංගුව පවතී.පූජස්ථානය අසල පිහිටි වැදි ගෝත්‍රිය කෝවිල් "වන්නම්" නමින් හදුන්වනු ලබයි.ඉන්පසු ගෝත්‍රයක් ලෙස ඔවුන් හමු නොවුනත් 19 වන සියවසේදී නැගෙනහිර පළාතේදී ඔවුන් හමුවී ඇත.අසල පිහිටි වැඩිහිටි කන්දේ කදු මුදුන දෙවියන්ගේ වාසස්ථානය ලෙස ජනතාව විශ්වාස කරනු ලබයි.දෙවියන් මෙරටට පැමිණීමෙන් පහුව දේශීය වැදි නායකයාගේ දියණිය වන වල්ලි නම් කාන්තාව සමග විවාහ වූ අතර ඉන්පසුව එම ස්ථානයේ ලැගුම් ගන්නා ලදී.
සිද්ධස්ථානයේ සැලස්ම
ඉතාම වැදගත් පූජාසනය මහාදේවාලය හෝ මහා කෝවිල නමින් හදුන්වයි.එහි පුද පූජා පවත්වනුයේ සිංහලයන් කතරගම දෙවියන් ලෙස හදුන්වන ස්කන්ධ මුරුකන් සදහායි.එහි දේව ප්‍රතිමා ඉදිකර නැති අතර ඒ වෙනුවට ආධ්‍යත්මික සිත්තම් සහ යන්ත්‍ර අන්තර්ගතවේ.පූජාසන සංකීරණයේ පිහිටි විශාලම පූජස්තානය එය වන අතර පළමුව බැතිමතුන්ගේ වන්දනාවට පාත්‍ර වනුයේ එයයි.එහි දේව ප්‍රතිමාවක් නොමැති වුවද යාබද කුටියේ සිංහලයින් කරඩුව නමින් හදුන්වන ශිව දේව ප්‍රතිමාවක් පවතී.කල්‍යණගිරි ස්වාමිගේ යැයි සිතා සිටින කොටි සමකින් ආවරණය කරන ලද "කලන මඩම" නමින් හැදින්වෙන මැටි පු‍ටුවක් එහි පවතින අතර උත්වාකාර උපකරණ සියල්ල එහි අන්ත්ර්ගත්වේ.ප්‍රධාන පූජාසනයේ වම්පසින් ගණපති දෙවි නමින් සිංහලයේ හඩුන්වන ගනේෂ් නම් හිංදු දෙවියන්ට අයත්වූ කුඩා පූජාසනයක් පවතී.දෙමළින් ඔහු හදුන්වනු ලබුවේ මරණික පිල්ලයාර් ලෙසයි.එයද සැරසිල්ලෙන් තොර කුඩා සමච්තුරස්‍රාකාර ගොඩනැගිල්ලක් වේ.ගනේෂ් පූජාසනයාට වම්පසින් විශ්ණු දෙවියන් සදහා වූ විශ්ණු දේවාලය පිහිටා ඇත.එහි බුදු රජාණන් වහන්සේගේ පිළිතුරක්ද පවතී.මෙයට පි‍ටුපසින් අනුරාධපුරයේ පිහිටි ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ අංකුරයක් ලෙස සැලකෙන විශාල බෝ ගසක් පවතී.මෙම නිසා බෞද්ධයන්ගේ මෙම සිද්ධස්ථානයට යොමුව ඇත. සැලකිල්ල වැඩි වී ඇත.බටහිර පූජාසන සංකීරණය කාලි,පත්තිනි,මානගර දෙවියන් ,දැඩිමුන්ඩ සහ සූනියම් දෙවියන් උදෙසා වෙන්කර ඇත.සිද්ධස්ථානය අංගනයෙන් පිටත උතුරු පිවිසුම් මාර්ගය ඔස්සේ තේවයානි සිද්ධස්ථානය පිහිටා ඇත.එය පාලනය කරනු ලබන්නේ ඉන්දියාවේ කර්නාතක පිහිටි ශ්‍රී නගර් සිට පැමිණි සන්කර මුත් විසිනි.එයද ප්‍රධාන දෙවියන්ගේ වල්ලභ වන වල්ලි උදෙසා පවතින අතර ඇය මුස්ලිම් පල්ලිය ඉදිරිපිට වැතිර සිටී.වල්ලි පූජාසනය අසල මුරුකන්ට පූජාකල කද්ම්බ ගසක්ද පවතී.මුස්ලිම් පල්ලිය තුල මුස්ලිම් භක්තිකයන්ට අයත් වූ සුසානඝර කිහිපයක්ම පවතී.කල්‍යණගිරි ස්වාමිගේ සුසානඝරය සමග සාදන ලද පූජාසනයක්ද පවතී.එය ද්‍රවිඩ ජනතාව මුතුලිගස්වාමි කෝවිල නමින් හදුන්වනු ලබන අතර එය ශිව දේවාලය නමින්ද හදුන්වයි.
මුරුකන් සහ කතරගම දෙවියන් ඇදහීම
බුදු දහමේ දෙවියන් ඇදහීම සදහා අනුබල නොදුන්නත් ශ්‍රී ලාංකීය බෞද්ධයන් මෙම දෙවියන් දේශීය දෙවියෙකු මෙන් ඇදහීම කරනු ලැබේ.මෙ සමාන ස්ථානයක් මුරුකන්ට දෙමළ ජනතාව අතර හිමිවේ.
මුරුකන් ඇදහීම
සන්ගම් දෙමළ සාහිත්‍යයේ මුරුකන් පිලිබද සදහන් වේ.මුරුකන්ට ලබුණු ප්‍රථම නිර්දේශය වූයේ සරු දඩයමකට උපකාර කරන දෙවියෙකු ලෙසයි.ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනතාවට බොහෝ සමාන ,දකුණු තමිල්නාඩුව නම් කදු ප්‍රදේශයෙන් පැවත එන දඩයක් කරුවන්ගේ පළමු දෙවියන් ලෙස ඔහු දක්විය හැක.කෘෂිකර්මාන්තයේ සැලකිය යුතු දියුණුවත් සමග ගෝත්‍රික නායකයින් විසින් මුරුකන් ඔවුන්ගේ දෙවියන් ලෙස හදුනා ගන්නා ලදී.ඉන්පසු ඔහු සමාජයේ සෑම කොටසකම ප්‍රචලිත විය.ඔහු සංකේතාත්මකව අදහනු ලබන්නේ හෙල්ල සහ කදම්බ වැනි ගස් මගිනි.මයුරා සහ කුකුළාද දෙවියන් සමග සබැදව පවතී.කාර්තිකය හා සම්බන්ධ සෑම පුරාවෘතයක්ම මුරුකන් හා ද සම්බන්ධවේ.දෙවියන් උදෙසා තමිල්ණාඩුවේ ප්‍රධාන සිද්ධස්ථාන 6ක් ද කුඩා සිද්ධස්ථාන තවත් බොහෝ ප්‍රමාණයක්ද පවතී.ද්‍රවිගයන්ගේ දෙවියන් ලෙස ස්කන්ධ මුරුකන් ඈදහීම පළිබද පුරාවෘත බොහෝ ප්‍රමාණයක් පවතින අතර ඒවායේ ‍තෝන්දියිමානදලම් සිට පැමිණි වල්ලි සමග ඔහුගේ විවාහයද සදහන්ව ඇත.
කතරගම දෙවියන් ඇදහීම
සිංහල පුරාවෘත වල සදහන් පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණේ පිහිටි කතරගම සිටි වැදි නායකයාගේ දියණිය වල්ලි නම් වේ.වේලපුර නමින් හදින් වෙන කලුතර ද මුරුකන්ගේ ඇදහිලි හා සම්බන්දව පවතී.මුරුකන් ඇදහීම ලංකාවේ පිලිගත් ස්කන්ධ දෙවියන් ඇදහීමත් සමග බැදී පවතී.සිංහලයන් අතර ඔහු කතරගම ජනපදයේ දෙවියන් ලෙස නැතහොත් කතරගම දෙවියන් ලෙස හදුන්වනු ලැබ ඇත.බොහෝ සිංහල නගර සහ ග්‍රාම වල කතරගම දෙවියන් උදෙසා පවතින පූජස්ථාන දැකගත හැකි වේ. ඔහු එක ආරකෂක දෙවි කෙනෙකු යැයි සලකා ඇත.වන්දනාකරුවන් ඉතා අසීරු ලෙස කැලය තුලින් පයින් ගමන් කර ඔවුන් දෙවියන්ට වූ බාර ඔප්පු කර ඇත.වන්දනා කරුවන් ලෙස ලංකාවේ සහ ඉන්දියාවෙන් පැමිණි ද්‍රවිඩ ජනතාව මෙන්ම සිංහලයන්ද් දැක්විය හැක.
= ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ සිද්ධස්තාන ,වැඩි වශයෙන්ම නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටි සිද්ධස්ථාන කතරගම දේවාලය හා සම්බන්ධතා පවත්වන අතර ,ඔවුන්ගේ පූජෝත්සව සදහා උතුරේ සිට වන්දනාකරුවන් ගෙන්වා ගැනීමට එය එකට එක්වී සිදුකරණු ලැබේ.වෙරුගල්,මන්ඩුර් තිරුකෝවිල් සහ ඕකන්ද ප්‍රදේශවල පවතින සිද්ධස්තාන වේ.15 වන ශතවර්ෂයේ සිට 17 වන ශතවර්ෂය දක්වා කාලය තුල ඉදිවූ ඇම්බක්කේ වැනි රට අභ්‍යන්තරයේ පිහිටි සිද්ධස්ථානද සිංහලයන් කතරගම දෙවියන් ලෙස හදුන්වන මුරුකන්ට අනුග්‍රහ දක්වනු ලැබීය.1950 සිට කතරගම දෙවියන් ඇදහීම සිංහල ජනතාවට දේශාභිමානී හැගීමක් එක්කරන ලදී.ජනතාව සිද්ධස්ථානය වාර්ෂිකව වන්දනාකරනු ලබන අතර වාර්ෂික සැණකෙලිද පවත්වයි.මෙහිදී මිනිසුන් ආවේෂ වීමද හිංදු දහම හා සැබැදි ගිනි පෑගීම ,කාවඩි හා පිටේ ගසාගෙන කොකු වලින් ඇදගෙන යාම වැනි පූජාවිධිද සිදු කරණු ලැබේ.ඩඩ්ලි සේනානායක සහ රණසිංහ ප්‍රේමදාස වැනි සිංහල දේශපාලකයින් සිද්ධස්ථානය නඩත්තු කර ඇත. =
හිංදු බෞද්ධ අරගලය
1948 බ්‍රිතාන්‍යන්ගෙන් නිදහස ලබාගැනීමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාවේ ද්‍රවිඩ හිංදු ජනතාව අතරත් බහුතර බෞද්ධ ජනතාව අතරත් ගැ‍ටුම් පැවති ඉතිහාසයක් පවතුනි.1930 දී පෝල් පීරිස් රචිත අයුරින් හිංදු හා බෞද්ධ ජනතාව අතර කතරගමට සහ පවතින පූජාවිධි වලට උරුමය ලබා ගැනීම සදහා ගැටලු අතිවී ඇත.පසුගිය සහස්‍රවර්ෂය තුල බහුතරයක් වන්දනා කරුවන් ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින සහ දකුණු ඉන්දියාවෙන් පැමිණ ඉතා අසීරු ලෙස පයින් වන්දනා කල හිංදු බැතිමතුන් වේ.1940 දී මාර්ග ඉදි කරන ලදී. ඉන්පසු බෞද්ධ ජනතාව මෙම සිද්ධස්ථානය වන්දනා කරන ලදී.මේ නිස ඇතිවූ ග‍ටුම් කාරී තත්වය නිසා රජය මදිහත් වී බෞද්ධයන්ට සිද්ධස්ථානයේ සම්පූර්ණ අයිතිය ලබා දෙන ලදී.ඉන්පසු මෙය කිරිවෙහෙරත් සමග අනුබද්ධවිය.මේ සදහා 1940 දී ඇතිවූ විරෝධයෙන් පසු ද්‍රවිඩ ජනතාවට සිද්ධස්ථානය වන්දනා කිරීම තහනම් විය.
සියල්ල බලන්න
==බාහිර සබැඳි[[Category:කතරගම [[ප්‍රවර්ගය:දේවාල] [[ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන]] ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ හින්දු සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
ආර්මේනියානු වර්ගඝාතය
ආර්මේනියානු සමූලඝාතනය ලෙසින්ද, ආර්මේනියානු ජනසංහාර ලෙසින් සහ, ආර්මේනියානුවන් විසින් සාම්ප්‍රදායික ලෙසින්, මැඩ් යියරෙන් (ආර්මේනියානු: Մեծ Եղեռն, "මහා අපරාධය") යනුවෙන්ද හැඳින්වෙන, ආර්මේනියානු වර්ගඝාතය ( Hayots Tseghaspanutyun), යනු, ඔටෝමාන් රජය විසින් ක්‍රමානුකූල ලෙසින්,  එහි සුළුතර ආර්මේනියානු යටත්වැසියන්, වර්තමාන තුර්කි ජනරජයට අයත් බලප්‍රදේශය තුල පිහිටි ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික වාසභූමිය වෙතින් සමුච්ඡේදනය කර දැමීමයි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙසින් මිය ගිය සම්පූර්ණ ජන සංඛ්‍යාව මිලියන 1 සහ 1.5 අතර යැයි ඇස්මේන්තු කෙරෙයි. ඔටෝමාන් අධිකාරීන් විසින් කොන්ස්තන්තිනෝපලයේදී ආර්මේනියානු ප්‍රාඥයන් සහ ප්‍රජා නායකයන් 250 දෙනෙකු වට කර අත් අඩංගුවට ගත් 1915 අප්‍රේල් 24 දින, මෙහි ඇරඹුම් දිනය ලෙස සාම්ප්‍රදායිකව සැලකෙයි. පළමුවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර හා ඉන් පසුව සිදුකෙරුණු වර්ගඝාතය, අදියර දෙකකින් ක්‍රියාත්මක විය: සමූලඝාතනය සහ බලෙන් හමුදාවට බඳවා ගත්තවුන් වෙතින් බලෙන් වැඩ ගැනුම තුලින්,  ගතසවි පිරිමි ජනගහණය තොග පිටින් මහා දැමීම සහ ඉන්පසුව ගැහැණුන්, දරුවන් සහ මහල්ලන් සහ බෙලහීනයන්,  සිරියානු කාන්තාරය දක්වා දිවුනු මාරක ප්‍රයාණයන්හී යෙදවීම තුලිනි. හමුදා සාමාජිකයන් විසින් ඉදිරියට එලැවුණු නිර්වාසිකයන් හට ආහාර හෝ ජලය හෝ නොලැබුණු අතර, විටින් විට සොරකම්, ස්ත්‍රී දූෂණය සහ, ඝාතනයන්ට මුහුණ දීමට සිදු විය. අනෙකුත් ස්වදේශීය සහ ක්‍රිස්තියානි වාර්ගික කණ්ඩායම් වු ඇසිරියානුවන් සහ ඔටෝමාන් ග්‍රීක්වරුන් වැන්නවුන්ද ඔටෝමාන් රජය විසින් සමුච්ඡේදනය කිරීම සඳහා එසේම ඉලක්කගත කෙරුණු අතර, ඔවුනට කල සැලකීමද බොහෝ ඉතිහාසඥයින් විසින් සැලකෙනුයේ එකම වර්ගඝාත ප්‍රතිපත්තියක කොටස් ලෙසිනි. ලොව වටා ආර්මේනියානු විසිරිත ප්‍රජාවන්ගෙන් බහුතරය බිහි වූයේ මෙම වර්ගඝාතයෙහි සෘජු ප්‍රතිඵලයක් ලෙසිනි.
ආර්මේනියානු සමූලඝාතනයෙහි විස්තර වෙතින් ඉපැහැදිලි ලෙසින් භයප්‍රාප්තවූ රෆායෙල් ලෙම්කින් විසින්  1943 වසරෙහිදී එය සඳහා වර්ගඝාතය යන පදය ඈඳනු ලබමින්, නීතික පරාමිතික තුල සිටිමින් ක්‍රමානුකූල සහ පූර්වමර්ශිත සමුච්ඡේදනයන් අර්ථදැක්වීය. නූතන වර්ගඝාතයන් අතුරින් එකක් ලෙසින් ආර්මේනියානු වර්ගඝාතය සැලකෙන්නේ,   ආර්මේනියානුවන් සමුච්ඡේදනය කිරීමට ඝාතනයන් සිදු කෙරුණු සංවිධානාත්මක ආකාරය පිළිබඳව ප්‍රාඥයින් පෙන්වා දී ඇති බැවින් සහ, මහා සමූලඝාතනයට පසුව, වඩාත්ම අධ්‍යයනයට ලක්වූ දෙවන වර්ගඝාතය එය වන බැවිනි.
1915 වසරේදී ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ ඇරඹුනු, ආර්මේනියානුවන් සමූල ඝාතනය සඳහා, වර්ගඝාතය යන්න, නිරවද්‍ය පදයක් නොවන බවට පවසන,  ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයට අනුප්‍රාප්තික රාජ්‍යය වන තුර්කිය, එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. එම ඝාතන, වර්ගඝාත ලෙසින් පිළිගන්නා මෙන්, මෑත වසර වලදී එල්ලවූ පුනාරාගත ඉල්ලීම් වලට මුහුණ දීමට එයට සිදුවිය. අද වන විට, රටවල් විසිදෙකක් විසින් එම සමූල ඝාතනයන්. වර්ගඝාතයක් ලෙසින් නිල වශයෙන් පිළිගෙන ඇති අතර, බොහෝ වර්ගඝාත ප්‍රාඥයන් සහ ඉතිහාසඥයින් මෙම අදහසට එකඟ වෙති.
ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ විසින් එය විස්තර කෙරුණේ "විසිවන සියවසෙහි පළමුවන වර්ගඝාතය" ලෙසින් වන අතර, එය නිසා තුර්කිය සමග රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සිද්ධියක් ඇති විය. රෝමයේ රාජගුරුප්‍රසාදීන් වහන්සේ විසින් තමන්වහන්සේගේ මත ප්‍රකාශය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් කියා සිටියේ, තමන් පාප් වහන්සේ බවට පත් වීමට වසර සියයකට පෙර ඔටෝමාන් තුර්කිවරුන් විසින් "නිරර්ථක ලෙසින්" ඝාතනය කෙරුණු අහිංසක පුරුෂයන්, සත්‍රීන් සහ දරුවන් පිළිබඳ මතකයට බුහුමන් පිදීම තමන්වහන්සේට නියමිත කර්තව්‍යයක් බවයි. සියළු රාජ්‍ය නායකයන්ගෙන් සහ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයන්ගෙන් එතුමන් තවදුරටත් ඉල්ලා සිටියේ, "ඉස්මතු වී ඇති සත්‍යය  පිළිගෙන, ව්‍යාකූලත්වයට හෝ සමථයට හෝ උත්ත්‍යජනය නොවෙමින් එවැනි අපරාධ වලට එරෙහි වන" ලෙසටයි.
ඔටෝමාන් පාලනය යටතේ ආර්මේනියානුවෝ
ආර්මේනියාව බොහෝ ලෙසින් ඔටෝමාන් පාලනයට නතු වූයේ පහලොස්වන සහ දහසයවන සියවස් තුලදීය. ආර්මේනියානුවන් මහත් බහුතරයක්, ආර්මේනියානු මිල්ලට් (ප්‍රජාව) යන නාමය යටතේ කාණ්ඩගත කරනු ලැබ, ඔවුන්ගේ අධ්‍යාත්මික නායකයාවූ කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ ආර්මේනියානු පීතෘමූලිකයා විසින් සැපයනු නායකත්වය යටතේ, ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනහිර පළාත්වල ( තුර්කි ආර්මේනියාව හෝ බටහිර ආර්මේනියාව ලෙසින් පොදුවේ ව්‍යවහාරය විය) එක්තැන් කර තිබුනද, බටහිර පළාත්වල මෙන්ම අගනුවර කොන්ස්තන්තිනෝපලයේද විශාල ප්‍රජාවන් පදිංචිව සිටියහ. ආර්මේනියානුවන් අතිබහුතරයක් අයත්වූ ආර්මේනියානු අපෝස්තලික සහ, ආර්මේනියානු කතෝලික සහ ආර්මේනියානු ප්‍රොතෙස්තන්ත ප්‍රජාවන් ලෙසින්, ආගමික නිතායයන් තුනකින් ආර්මේනියානු ප්‍රජාව සමන්විත වී තිබුණි. ඔටෝමාන් රජයේ ඉතාමත් සුළු මැදිහත්වීමක් සහිත ස්වීය පාලන ක්‍රමයක් යටතේ තමන් පාලනය කරගැනුමට, මිල්ලට් ක්‍රමය යටතේ, ආර්මේනියානු ප්‍රජාවට ඉඩ සලසා තිබුණි. අධිරාජ්‍යයේ නාගරික කේන්ද්‍ර සහ, ඩූසියන්වරු (රාජකීය මුදල් අච්චු පිළිබඳ අධ්‍යක්ෂවරු), බැලියන්වරු (ප්‍රධාන රාජකීය වාස්තු විද්‍යාඥයෝ) සහ ඩේඩියන්වරු (වෙඩිබෙහෙත් පාලකයන් සහ කාර්මික කර්මාන්තශාලා කළමනාකාරවරු) ඇතුළත් අතීශයින් ධනවත් කොන්ස්තන්තිනෝපල්-පදනම් වූ අමිරා පංතිය හැරුණු විට, බොහෝ ආර්මේනියානුවෝ – දළ වශයෙන් ඔවුන්ගේ ජනගහණයෙන් 70% ක් පමණ – ජීවත් වූයේ දූගී සහ අනතුරුදායක තත්ත්වයන් යටතේ ග්‍රාමීය පිටිසර පළාත් වලය. ඔටෝමාන් ජනසංඛ්‍යාලේඛන සංඛ්‍යා සහ ආර්මේනියානු පීතෘ ශාසනය වෙතින් එකතු කෙරුණු සංඛ්‍යාලේඛන අතර පරස්පරයක් ඇත. පසුවැන්න පරිදී, 1878 වසරෙහිදී, අධිරාජ්‍යය තුල ආර්මේනියානුවන් මිලියන තුනක් (කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ සහ බෝල්කනයේ 400,000 ක්, සුළු ආසියාවේ සහ සිලිසියාවේ 600,000 ක්, කුඩා ආර්මේනියාවේ සහ කයිසිරි අසබඩ පළාත් වල 670,000 ක් සහ, බටහිර ආර්මේනියාවේ 1,300,000 ලෙසින්) ජීවත් වූහ.
චුම්බක තරු
චුම්බක තරු එසේත් නැත්නම් මැග්නටාර යනු අතිශය බලවත් චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් (~109 සිට 1011 T, ~1013 සිට 1015 G) සහිත න්‍යුට්‍රෝන තරු වර්ගයකි. චුම්බක ක්ෂේත්‍ර ක්ෂයවීම හේතු කොට ගෙන, විශේෂයෙන්ම X-කිරණ සහ ගැමා කිරිණ වැනි ඉහළ-ශක්ති සහිත විද්‍යුත් චුම්බක විකිරණ විමෝචනය සිදුවෙයි.
චියෑන් අධිරාජිනිය
චියෑන් අධිරාජිනිය (1426–1468) යනු මිං රාජවංශයේ චීන වල්ලභ අධිරාජිනියකි. ඇය චෙංතොං අධිරාජයාගේ භාර්යාව වූවා ය. ඇයව නිල වශයෙන් අමතනු ලැබූයේ ෂියාඕචුවෑංරුයි අධිරාජිනිය ලෙසිනි.
විවාහය
චියෑන් අධිරාජිනියගේ උපන් නාමය පිළිබඳ කිසිදු වාර්තාවක් හමු නොවේ. හමුවන්නේ ඇය චියෑන් වංශයේ සාමාජිකාවක බව පමණි. 1442 ජූනි 8 දින ඇය චෙංතොං අධිරාජයා සමග විවාහ වූවා ය. ඇය ඔහුගේ ප්‍රධාන බිසව සහ අධිරාජිනිය බවට පත්වූවා ය.
ධුරයෙන් පහකිරීම
1449දී, චෙංතොං අධිරාජයා ටුමු සටනේ දී ග්‍රහණයට නතු විය. ඔහුව ග්‍රහණයට නතු කරගත් අය කප්පම් ඉල්ලා සිටියහ. චියෑන් අධිරාජිනිය සහ ඇගේ නැන්දණිය හමුවේ එය තවත් ඉහළ දැමිණි. චෙංතොං අධිරාජයා ප්‍රාණඇපකරුවකු ලෙස රඳවා ගැනීමට පසුව කප්පම් ලබාගැනීම ද ප්‍රතික්ෂේප විය. මේ හේතුවෙන් රාජසභාව විසින් ඔහුව විශ්‍රාම ලත් අධිරාජයා ලෙස නම් කොට ඔහුගේ අර්ධ-සොයුරා වූ චූ ක්වියු අධිරාජ පදවියට පත්කරන ලදී. වල්ලභ අධිරාජිනී පදවිය හෙබවීමට වං අධිරාජිනියට අවකාශ සලසනු පිණිස ක්වියෑන් අධිරාජිනිය රාජ මාලිගය අත්හැර වෙනත් මාලිගයක් වෙත පිටත් වූවා ය.
1450 සැප්තැම්බර් 19 දින ඇගේ සැමියා‍ මොංගෝලවරුන් වෙතින් මිදී බෙයිජිං වෙත පැමිණි විට, චියෑන් අධිරාජිනිය අධිරාජකීය නගරයේ ආරක්ෂිත පෙදෙසේ ඇගේ සැමියා සමග නිවාස අඩස්සියෙහි පසුවූවා ය. 1452දී ඇගේ සැමියාගේ එකම පුත්‍රයා වූ අනාගත චෙංහුවා අධිරාජයා කිරුළේ උරුමකරු ධුරයෙන් ඉවත් කළ අවස්ථාවේ ඔහුව ක්වියෑන් අධිරාජිනිය‍ගේ භාරයේ දිවි ගෙවීමට පිටත් කෙරිණි. 1457දී, කුමන්ත්‍රණයක් මගින් ඇගේ සැමියා යළි අධිරජ පදවියට පත්වූයේ ටියෑන්ෂුන් අධිරාජයා ලෙසයි. චියෑන් අධිරාජිනිය නැවත වල්ලභ අධිරාජිනී පදවියෙහි පිහිටුවනු ලැබිණි.
වැන්දඹු අධිරාජිනිය
චියෑන් අධිරාජිනියට දරුවන් නොවී ය. 1464දී චෙංතොං අධිරාජයා මියයාමත් සමග, චෙංහුවා අධිරාජයා සිහසුනට පත් විය. නව අධිරාජයාගේ ජීව විද්‍යාත්මක මෑණියන් වූ ෂියාඕසු අධිරාජිනිය සමග ඇය අරගලයකට මැදි වූවා ය. එයට හේතුව අධිරාජයාගේ මව වූ ෂියාඕසු අධිරාජිනිය, චියෑන් සේම වැන්දඹු අධිරාජිනිය පදවිය ඉල්ලා සිටීමයි. අධිරාජයාගේ මව කරුණු දැක්වූයේ තමන් අධිරාජයාගේ මෑණියන් බවත්, චියෑන් දරුවන් නොමැති බවත් ය. නමුත් චියෑන් කරුණු දැක්වූයේ තමන් හිටපු අධිරාජයාට පක්ෂපාතීව කටයුතු කළ බවත්, ඔහු නිවාස අඩස්සියේ පසුවූ කාලයේ තමන් ද එම දණ්ඩනය ඔහු සමග බෙදාගත් බවයි.
අධිරාජයාහට දෙපාර්ශ්වයම සතුටු වන පරිදි මෙම අරගලය විසඳීමට නොහැකි විය. නමුත් ඔහු මේ දෙදෙනාටම වැන්දඹු අධිරාජිනිය පදවිය පිරිනැමී ය. කෙසේවුවත්, චියෑන් නිල පදවි නාමය හේතුවෙන් ඇයට මාලිගයේ කටයුතුවල දී ඉහළ ප්‍රමුඛත්වයක් ගෙනදීමට සමත් විය.
භූමදානය
1468දී චියෑන් වැන්දඹු අධිරාජිනිය මියගි අතර, ඇගේ දේහය බෙයිජිං අසල මිං සොහොන් සංකීර්ණයේ යූ ලිංහි තැන්පත් කෙරිණි. ටියෑන්ෂුන් අධිරාජයා විශේෂයෙන් සඳහන් කොට තිබුණේ ඇය තමන් අසලින් භූමදාන කළ යුත්තේ, 'වසර දහසක දීර්ඝ දිවියකින් පසුව' බවයි.
සාරිය
thumb|සාම්ප්‍රධායික මහාරෂ්ඨ සරියකින් සැරසුන ගැහැණු ළමයෙකු හා කාන්තාවක් සාරිය (sari, saree, or shari)   යනු ඉන්දියාවේ වාසය කරන කාන්තාවන්ගේ ඇඳුමකි  මෙය දිගින් යාර පහත් නමයත් අතර වන අතර මීටර් වලින් මීටර් 4.5 ත්  8 පමණවේ මෙය පළලින් අඩි දෙකත් හතරත් පමණ වන අතර එය සෙන්ටිමීටර් වලින් 60-120 අතරවේ ඉන වටා රැලි යොදන අතර උර හිසට ඉහලින් රෙදි පොටක් යෙදේf. විවිධ විලාසිතා අනුව රැලි දැමීම සිදුවේ අන්ද්‍රා ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ නෙවිල් සාරි විලාසිතාව බහුලය
නිරුක්තිය
සාරි(sari)යනු සංස්කෘත බසින් (शाटी śāṭī රෙදි පටිය යන තේරුම දෙයි' පාලි භාෂාවෙන් शाडी śāḍī or साडी ලෙස හදුන්වයි,වර්තමාන ඉන්දියානු භාෂා බොහෝමයට සාරි(sāṛī)යන වචනය දක්නට ලැබේ. සට්ටිකා 'Sattika' යන වචනය කාන්තාවන්ගේ ඇඳුම යන තේරුම අතීත ඉන්දියාවේ සංස්කෘත භාෂාවේ දක්නට ලැබිණ.
සම්භවය හා ඉතිහාසය
සාරිය කොටස් තුනකින් සමන්විත ඇඳුමකි .ඉනට අදින යට ඇදුම( Antariya) ළය පෙදෙස වැසෙනසේ අදින යට ඇදුම(Uttariya) හා උඩට අදින ඇඳුම(Stanapatta) වශයෙනි.ක්‍රිස්තු පූර්ව හයවන ශත වර්ෂයේ දී පමණ ඈත අතීතයේ පවා මේ ආකාර කොටස් තුනකින් යුත් සාරිය භාවිතවී ඇත.. ඉනට අදින යට ඇදුම පාද දක්වා දිගු වනසේ සකසා තිබිණ.. එය තවදුරටත් Bhairnivasani skirt නම් ඇදුම දක්වා වර්ධනය විය.වර්තමානයේ මෙය ghagri සහ lehenga යන නම්වලින් ඉන්දියාව තුල හදුන්වයි.. සාරියේ උඩකය ආවරණය වන හැට්ටය උරහිර අවරණය වන ආකාරයට සකසා ඇත,. ක්‍රිස්තු වර්ෂ පළමුවන සියවස හා ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙවන සියවස අතර කාලයේ දී සාරියේ යටට අදින යට සාය හා හැට්ටය එක් කොට තනි වස්ත්‍රයක් ලෙස සකසාගෙන තිබී ඇත. .
අතීත සංස්කෘත හා දෙමළ කාව්‍ය ග්‍රන්තවල සාරිය හැදි කාන්තාවන් පිළිබද ලියැවී ඇත. අතීතයේ ආසියාතික ස්ත්‍රීන් සිරුරේ මධ්‍ය කොටස පමණක් වැසෙන ලෙස සාරි භාවිතකර ඇත,ධර්ම ශාස්ත්‍ර ග්‍රන්තයේ දැක්වෙන්නෙ සාරිය නාභිය වැසෙනසේ අදිය යුතු බවයි. ඇතැම් අවස්ථාවල නාභිය පෙනෙන සේ හැද නාභිය නොයෙක් ආකාරයට අලංකාරව පෙනෙන ලෙස සරසා තිබිණ. විශේෂයෙන් නාටිකාංනාවන් භාවිතකල සාරි හොදින් නාභිය පෙනෙන සේ නිර්මාණයවී තිබිණ.මෙසේ නාභිය ප්‍රදර්ශනයවන ආකාරයට සාරිය ඇදීම භාරතයේ සම්ප්‍රධායික නාට්‍ය හා නර්තන සම්ප්‍රධායන්හි සම්ප්‍රධායක්විය.
සංස්කෘත සාහිත්‍ය තුල සාරිය හා සම්භන්ධ විවිධ වචන පවතී. උදාහරණ ලෙස Avagunthana (oguntheti/oguṇthikā) යන වදනේ තේරුම වැස්ම යන්නයිl, Uttariya යන්නෙහි තේරුම උරහිස් වැස්ම යන්නයි, Mukha-pata යනු මුහුණු වැස්ම යන්නයි.Sirovas-tra යනු හිස් වැස්ම යන්නයිl. හින්දු විවාහ මංගල්‍ය අවස්ථාවලදී මනාලිය හිස සහ මුහුණද වැසෙනසේ සාරියකින් සැරසී සිටීම සිදුකරයි. මෙසේ මුළු සිරුරම වසෙනසේ ඇඳීම හින්දු සම්ප්‍රධාය අනුව සැමවිටම සිදු නොවේ.විවාහ මංගල්‍ය වැනි අවස්ථාවලදී පමණක් මෙසේ මුළු සිරුරම වැසෙනසේ සාරිය අඳියි මෙයින් අවිවාහක ස්ත්‍රීන් මෙසේ වේල් පැලද සිටීම අනවශ්‍ය බව පැවසේl. තුන්වන ශතවර්ෂයේදී මහායාන බෞද්ධයන්ද සාරිය සමග වෙල් පැළද සිටිබව පැවසේ. මෙම සාරිය සමග වේල් පැළදීම තවමත් ඇතැම් හින්දි භාෂක ප්‍රජාව අතර පවතින චාරිත්‍රයකි.
අතීත කැටයම් මූර්ති හා චිත්‍ර අධ්‍යනයේදී විවිධ විලාසිතා අනුව නිමැවුන සාරි භාවිත කළඇති බවට සාධක හමුවේ.මෙම සාරි සමග අඳිනලද හැට්ටය සිරුරට තදවන ලෙස නිර්මානය කර තිබින. මුල් යුගයේදී හැට්ටය සිරුරේ ඉදිරිපස කොටස පමණක් වැසෙනසේ ඇඳ පිටුපස කොටස තුනී පටියකින් ගැටගැසීම මහින් සිරුරට සම්බන්ධකර තිබිණ;මෙසේ නිමැවුන හැට්ටය සහිත සාරි රාජස්ථාන් වැනි ප්‍රාන්තවල තවමත් භාවිතවෙයි. සාරිය සමඟ අඳින හැට්ටය විවිධ විලාසිතා අනුව වර්තමානයේ පවා ඉන්දියාවේ භාවිතවේ. එහෙත් දකුණු ඉන්දියාවේදී හැට්ටය ඉදිරිපස කොටසට වඩා පසුපස කොටස ආවරණයවන ලෙස නිමවා ඇත,. නේපාලයේ භාවිතවන හැට්ටයද ඉදිරිපස හොදින් ආවරණය වනලෙස සකසා ගනී.
ඉන්දියානු සංස්කෘතිය තුල විවාහ වැනි අවස්ථාවලදී වැඩිවශයෙන් රතු පැහැති සාරි ඇඳීමට කාන්තාවන් වඩාත් කැමැත්තක් දක්වයි. සේද කපු ආදී රෙදි වලින් වියනලද සාරි ඉන්දියාව තුල බහුලව භාවිතවේ.උස්සව අවස්ථ වලදී හා විශේෂ අවස්ථා වලදී සාම්ප්‍රධායික ඉන්දියානු කාන්තාවන් සරියකින් සැරසී සිටීමට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. උස්සව අවස්ථා මෙන්ම ඉන්දියාව තුල එදිනෙදා නිවසේ සිටින අවස්ථාවල පවා සරිය භාවිත කරති. පිංතාරු කළ සාරිද ඉන්දියාවේ බහුලය. වර්තමානයේදී කෘතිම කෙඳි භාවිතයෙන් නිමවූ සාරිද ඉන්දියාවේ දක්නට ලැබේ.
බංගලාදේශය
thumb|බංගලාදේශ අගමැතිනි ෂෙක් හශේනා මැතිනිය (2013) බංගලා දේශයේ ජාතික අැඳුම ලෙස සාරිය (in Bengali=শাড়ি, Śāṛi ) යොදාගනී.බංගලා දේශයේ විවාහක කාන්තාවන් සාරිය අඳින අතර අවිවාහක ස්ත්‍රීන්ද විශේෂ අවස්ථා වලදී සාරි අඳීති.සාරිය බංගලා දේශයේ ජනප්‍රිය කාන්තා අඳුමකි. බංගලා දේශය තුලද ප්‍රාදේශීය වශයෙන් විවිධ විලාසිතා පවතී. කපු හා සේද රෙදි වලින් නිමවාගත් සාරි බංගලාදේශය තුල පවතී.
පකිස්ථානය
පකිස්තානය තුලද ජනප්‍රිය අැඳුමක් ලෙස සාරිය භාවිතවේ.මුස්ළිම් මෙන්ම හින්දු කාන්තාවන්ද සාරිය තම සංස්කෘතික අවශ්‍යතා අනුව සකස්කරමින් භාවිතවනු දැකිය හැකිය.ව්‍යාපාරික හා උස්සව අවස්ථා වලදී පකිස්ථාන් කාන්තාවන් සාරිය භාවිතා කරනු සුළභව දැකිය හැකිය.මධ්‍යම හා ඉහළ පැලැන්තියට අයත් කාන්තාවන් මෙවන් උස්සව අවස්ථා සඳහා විශේෂයෙන් සාරි අඳිති.මුස්ළිම් හා හින්දු කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ සමාජ තත්වය නිරූපනය වන ලෙස සාරි අඳිනු දැකිය හැකිය. පකිස්ථානු ජාතික හින්දු කාන්තාවන් දිනපතා අඳින අඳුමක් ලෙස සාරිය හැඳින්විය හැකිය, වැඩිහිටි මුස්ළිම් කාන්තාවන්ද සාරිය නිතර භාවිත කරයි නව පරපුරේ පකිස්ථාන් ස්ත්‍රීන් නවීකරණය කළ සාරි භාවිතයට නැඹුරුවී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාව තුලද කැන්ඩියන් සාරිය හෙවත් ඔසරිය ජාතික අඳුම ලෙස සළකයි.ශ්‍රී ලංකාවේ භාවිතවන සාරිය ප්‍රධාන වර්ග දෙකකට බෙදේ ඒ සාරිය හා ඔසරිය යන නමිනි.මෙයින් ඔසරිය ජාතික අැඳුම වේ,ඔසරිය වඩාත් ජනප්‍රිය උඩරට ප්‍රදේශයේය.අතීතයේ පටන් රදළ හා වංශවත් ස්ත්‍රීන්ට ආවේණික අඳුමක් ලෙස හාරිය පැවතිණ..
ශ්‍රී ලංකාව තුල සාරි වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නේ මහනුවර රාජධානි සමයේය.එයට හේතුව එම අවදිය ලංකාවට දකුණු ඉන්දීය බලපෑම් වැඩි වශයෙන් ලැබුන යුගයකි.ඉන්දීය සංස්කෘතියේ ආභාෂය හේතුවෙන් ලංකාව තුල සාරිය වඩාත් ප්‍රචලිත වන්නට ඇතැයි ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරයි.කෙසේ වෙතත් අතීත යේ ශ්‍රි ලංකාව තුල කුල හීන කාන්තාවන්ට සාරිය හා ඔසරිය අැඳීම තහනම් විය.කල වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමය බිඳ වැටීමත් සමග සෑම ලංකික කාන්තාවකටම සාරි හා ඹසරිය අඳීමට අවස්ථාව සැළසින.වර්ථමානය තුල පවා සාරිය ගෞරවාන්විත අැඳුමක් ලෙස සළකනු දැකිය හැකිය.වර්ථමානයේ උසස් රැකියා කරන කාන්තාවන් වැඩි වශයෙන් භාවිත කරන්නේ සාරියයි.
නේපාලය
නේපාලය තුලද සාරිය ඉතා ජනප්‍රිය අඳුමකි.
වෙනත් ආසියානු අැඳුම් හා සමාන අසමානකම්
සාරිය යනු ඉන්දියානුවන්ගේ ප්‍රධාන අඳුම් විලාසිතාවකි.මෙය ඍජුකෝණාස්‍රාකාරව නිපැයුරු අඳුමකි.ඉන්දියාවට අමතරව මෙවැනි ඍජුකෝණාස්‍රාකාර පිළි අැඳීම වෙනත් ආසියාතික රටවලද සිදුකරයි.එහෙත් එම ඇඳුම් සාරියට වඩා වෙනස්ය.මෙසේ ඍජුකෝණාස්‍රාකාර රෙදි ඉඟටිය හා දණහිස් දක්වා ඇඳීම සිදුකරයි.එම ඍජුකොණාස්‍රාකාර රෙදිපටි මූට්ටු කිරීමෙන් සකස්කරගත් සාය යරොම් වැනි අඳුම් ද භාවිත කරයි.
වර්ග
අදවනවිට ඉන්දියානු අද්ධද්වීපය හා දකුණු ආසියානු රටවල මෙන්ම වෙනත් රටවලටද සාරිය ව්‍යාප්තව පවතී.එසේම සාරි විලාසිතා වශයෙන් ගත්කල විශාල වර්ගීකරණයක් දැකිය හැකිය.ඒ අතර වැඩිම විලාසිතා ප්‍රමාණයක් සරියේ නිජ භූමියවන ඉන්දියාව තුල දක්නට ලැබේ. thumb|200x200පික්|සම්බල්පුරි සාරියක්.
නැගෙනහිර විලාසිතා
thumb|228x228පික්|ජම්දානි සාරියක් thumb|සේද රෙදිවලින් වියනලද ඉන්දියානු සාරියක් (1970) thumb|200x200පික්|සේද සාරියක්
බටහිර විලාසිතා
thumb|200x200පික්|කොට නම් සාරි විශේෂයට අයත් සාරියක් thumb|200x200පික්|බන්ධානි හා රාජස්ථාන් සාරි
දකුණු ප්‍රදේශ විලාසිතා
thumb|200x200පික්|මයිසූරි සේද සාරි thumb|200x200පික්|බරණැස් සාරිය
යොමුව
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
ශ්‍රී ලාංකික ජනාධිපතිවරණය, 2022
2022 ශ්‍රී ලාංකික ජනපතිවරණය යනු ශ්‍රී ලංකාවේ 9 වැනි ජනාධිපතිවරණය සහ රට තුළ මෙතෙක් පැවැති 2 වැනි වක්‍ර ජනාධිපතිවරණයයි. මෙම ජනාධිපතිවරණය පැවැත්වුණේ 2022 ජූලි 20 වැනිදා හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ජුලි 14 වැනිදා ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසුවය.ශ්‍රී ලංකාවේ ජනාධිපති ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් රහස් ඡන්දයකින් ඔහුගේ පූර්වගාමියාගේ ඉතිරි ධුර කාලය සම්පූර්ණ කිරීම සඳහා තේරී පත් විය. පසුදින ජනාධිපතිවරණයට පෙර ජූලි 19 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවේදී අපේක්ෂකයන් නම් කරන ලදී.
ක්‍රියාවලිය
1981 ජනාධිපතිවරණ (විශේෂ විධිවිධාන) පනතට අනුව,"ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 40 වැනි වගන්තිය මගින් සපයා ඇති පරිදි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 38 වැනි ව්‍යවස්ථාවේ (1) ඡේදය ප්‍රකාරව ජනාධිපති ධූරය පුරප්පාඩු වූ විට, පාර්ලිමේන්තුව විසින් එහි මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් කෙනෙකු ජනාධිපතිවරයා ලෙස තෝරා පත් කර ගත යුතුය. ජනාධිපති ධූරයට තේරී පත් වීමටත්, ධූරයෙන් ඉවත් වන ජනාධිපතිවරයාගේ ධූර කාලය නොඉක්මවන කාල සීමාවක් සඳහා නිලතල දැරීමටත් සුදුසුකම් ලබයි." එබැවින්, ජූලි 14 වන දින ගෝඨාභය රාජපක්ෂ ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසු, 2024 නොවැම්බර් මාසයේදී අවසන් වීමට නියමිතව තිබූ රාජපක්ෂගේ ඉතිරි ධූර කාලය සඳහා ආදේශකයෙකු තෝරා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට භාර දුන් විය. මෙම ක්‍රියාවලිය මෙහෙයවනු ලැබුවේ පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්වරයා විසිනි. පාර්ලිමේන්තු කථානායක මහින්ද යාපා අබේවර්ධනටද ජනාධිපතිවරණයේදී ඡන්දයක් තිබුණි. ඡන්දය පැවැත්වුණේ රහස් ඡන්දයක් මගිනි.
නාමයෝජනා
ජූලි 19 වන දින, පාර්ලිමේන්තුව ජනාධිපති ධූරය සඳහා නාමයෝජනා කැඳවන ලදී. ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පොදුජන සන්ධානය නායක දිනේෂ් ගුණවර්ධන රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා නම් කළ අතර අමාත්‍ය මනූෂ නානායක්කාර එය ස්ථිර කළේය.පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී විජිත හේරත් අනුර කුමාර දිසානායක නම් කරන ලදී, එය ස්ථිර කළේ හරිනි අමරසූරිය විසිනි. විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස විසින් ඩලස් අලහප්පෙරුමගේ නම නම් කරන ලද අතර එය ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණ සභාපති ජී.එල්. පීරිස්.විසින් ඒ යෝජනාව ස්ථිර කරුණා. පාර්ලිමේන්තු මහලේකම් ධම්මික දසනායක මහතා විසින් පාර්ලිමේන්තුවේ දී ජනාධිපති අපේක්ෂකයින්ගේ නම් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.
ඡන්ද දීම
රහස් ඡන්දයකින් ජනාධිපතිවරයා තෝරා පත් කර ගැනීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුව ජූලි 20 දින පෙරවරු 10:00ට (ශ්‍රී.ලං.ස.වේ.) රැස් විය. සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුටම හිමිවන්නේ එක් ඡන්දයක් පමණක් වන අතර අපේක්ෂකයින් කිහිප දෙනෙකු සිටින විට මනාප ලකුණු කිරීමේ විකල්පයක් සහිතව අපේක්ෂකයාගේ නමට ඉදිරියෙන් ඇති කොටුවේ "1" අංකයෙන් ඡන්දය සලකුණු කළ යුතුය. ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් පසු, එක් එක් අපේක්ෂකයා සඳහා වාර්තා වූ ඡන්ද සංඛ්යාව ගණනය කරනු ලැබේ. ප්‍රකාශිත වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් අපේක්ෂකයෙකුට ලැබුණහොත්, පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්වරයා, අපේක්ෂකයා ජනාධිපති ධුරයට තේරී පත් වූ බව වහාම ප්‍රකාශ කරයි.ප්‍රකාශිත වලංගු ඡන්ද ප්‍රමාණයෙන් අඩකට වඩා වැඩි අපේක්ෂකයෙකු නොලැබුනේ නම්, අඩුම ඡන්ද සංඛ්‍යාව ඇති අපේක්ෂකයා තරඟයෙන් ඉවත් කරනු ලැබේ.තරඟයෙන් ඉවත් කරන ලද අපේක්ෂකයාට පළමු මනාපය ලෙස ඡන්දය දුන් සෑම මන්ත්‍රීවරයෙකුටම ඔවුන්ගේ දෙවන මනාපය තිබේ නම්, ඔවුන් අදාළ අපේක්ෂකයාට එකතු කරනු ලැබේ.කිසිදු අපේක්ෂකයෙකු වලංගු ඡන්දවලින් අඩකට වඩා ලබාගෙන නොමැති වුවද, එක් එක් ගණනය කිරීම්වලදී අඩුම ඡන්ද සංඛ්‍යාව ලබාගත් අපේක්ෂකයා තරඟයෙන් ඉවත් කර, ඉතිරි අපේක්ෂකයින්ට දෙවන, තෙවන, ආදියෙන් පසුවද ඡන්ද එකතු කරනු ලැබේ. එසේ කිරීමෙන්, කිසිදු අපේක්ෂකයෙකු වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් අඩක් ලබාගෙන නොමැති නම්, ඉහත පරිදි ගණන් කිරීම අවසානයේ වැඩි ඡන්ද ප්‍රමාණයක් ලබාගත් අපේක්ෂකයා ජනාධිපති ධූරයට තේරී පත් වූ බව මැතිවරණ නිලධාරියා විසින් ප්‍රකාශ කරනු ලැබේ. එසේම, අපේක්ෂකයින් දෙදෙනෙකු හෝ වැඩි ගණනක් අතර ඡන්ද සමාන වන විට, තේරීම් භාර නිලධාරියාගේ තනි අභිමතය පරිදි දිනුම් ඇදීමක් සිදු කෙරේ.
ජනාධිපතිවරණ කාලසටහන
1981 ජනාධිපතිවරණ (විශේෂ විධිවිධාන) පනතට අනුව,"ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 40 වැනි වගන්තිය මගින් සපයා ඇති පරිදි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 38 වැනි ව්‍යවස්ථාවේ (1) ඡේදය ප්‍රකාරව ජනාධිපති ධූරය පුරප්පාඩු වූ විට, පාර්ලිමේන්තුව විසින් එහි මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් කෙනෙකු ජනාධිපතිවරයා ලෙස තෝරා පත් කර ගත යුතුය. ජනාධිපති ධූරයට තේරී පත් වීමටත්, ධූරයෙන් ඉවත් වන ජනාධිපතිවරයාගේ ධූර කාලය නොඉක්මවන කාල සීමාවක් සඳහා නිලතල දැරීමටත් සුදුසුකම් ලබයි." ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුප්‍රාප්තිකයෙකු දින 30ක් ඇතුළත තෝරා පත් කර ගැනීම අවශ්‍ය වේ.
සටහන්
<references group="lower-alpha"/>
පෞද්ගලික සහන සේවා කණ්ඩායම්
නිෂ්පාදනයට සිදු වන බලපෑම වී වගාව සඳහා ඉරවඩි ඩෙල්ටා ප්ර්දේශය ඉතා සශ්රීමක බිම් කඩක් වන අතර “සහල් නැලිය” ලෙස ද හැඳින්වේ. මෙම ප්ර්දේශයෙන් ලැබුණු වී නිෂ්පාදන මඟින් බුරුම ජනතාවට ප්රිමාණවත් තරම් (ආසියානු ප්රිමිතීන්ට අනුව) සහල් සපයා ඉතිරිය අපනයනය කිරීමට ද බුරුමය සමත් විය. නාර්ගීස් චණ්ඩ මාරුතය අස්වනු නෙළන කාලයට ආසන්නව සිදු කළ බලපෑම හේතුවෙන් වී නිෂ්පාදනය අඩු වී සාගත තත්වයක් උද්ගත වීමේ හැකියාවක් පවතී. එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානයේ ගණනය කිරීම්වලට අනුව බුරුමයේ මුළු වී නිෂ්පාදනයෙන් 65%ක ප්රඅමාණයක් චණ්ඩ මාරුතය නිසා බලපෑමට ලක්ව ඇත. මේ තත්වය හේතුවෙන් අනාගතයේ සහල් හිඟයක් ඇති වුව හොත් තත්වය ඉතා භයානක විය හැකි බව ඔවුන්ගේ මතයයි. මෙම තත්වය නිසා දැනට උද්ගතව ඇති ආපදා තත්වය තවදුරටත් වර්ධනය විය හැකි බව ඔවුන් ප්ර.කාශ කර තිබේ. කෙසේ නමුත් යම් හෙයකින් සරත් සෘතුවේ සහ ගිම්හානය අවසානයේ ලැබෙන අස්වනු හොඳ තත්වක පැවතුණහොත් ආපදා අවම කරගත හැකි වනු ඇත.
http://en.wikipedia.org/wiki/Cyclone_Nargis#Private_relief
දෙවන කුරුස යුද්ධය
දෙවන කුරුස යුද්ධය (1147–1149) යනු, ඉස්ලාම් ආගමට එරෙහිව කතෝලික ('ලතින්') ශුද්ධවූ යුද්ධයක් ලෙසින්  යුරෝපය විසින් දියත්කෙරුණු දෙවන ප්‍රධාන කුරුස යුද්ධය වෙයි.
අයර්ලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2023
අයර්ලන්ත ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ටෙස්ට් තරග දෙකකට ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා 2023 අප්‍රේල් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක නිරත වේ. මුලදී, අයර්ලන්තය එක්දින ජාත්‍යන්තර (එදිජා) තරඟ දෙකක් සමඟ ටෙස්ට් තරඟයකට ක්‍රීඩා කිරීමට නියමිතව තිබුණි. 2023 මාර්තු මාසයේදී, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් වෙතින් ඉල්ලීමකට අනුව, එක්දින තරඟ දෙක වෙනුවට දෙවන ටෙස්ට් තරඟයක් ඇතුළත් කිරීමට කාලසටහන වෙනස් කරන ලදී.
සංචිත
පෝල් ස්ටර්ලින් අයර්ලන්ත ටෙස්ට් සංචිතයට තෝරාගනු ලැබුවේ දෙවැනි ටෙස්ට් තරගය සඳහා පමණි.
සටහන්
<references group="ස" responsive="1">
ඕස්ට්‍රේලියානු-ආසියානු කුසලානය 1990
කණ්ඩායම් තුන බැගින් කාණ්ඩ දෙකකට බෙදා ඇති අතර ඔවුන් එකිනෙකාට ක්‍රීඩා කළ රවුන්ඩ් රොබින් වටයේ එක් කාණ්ඩයක ජයග්‍රාහකයා සහ අනෙක් කාණ්ඩයේ අනුශූරයා සමග අවසන් පූර්ව වටයට පිවිසියේය.
පාකිස්තානය තරඟාවලිය ජයගත් අතර අවසන් තරඟයේදී ඕස්ට්‍රේලියාව පරාජය කළ අතර ඇමරිකානු ඩොලර් 30,000 ක් දිනා ගත්තේය. අනුශූරයන් ලෙස ඔස්ට්‍රේලියාව ඇමරිකානු ඩොලර් 20,000 ක් දිනා ගත් අතර අවසන් පූර්ව වටයට සුදුසුකම් ලැබූ නවසීලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකාව ඇමරිකානු ඩොලර් 10,000 බැගින් දිනා ගත්හ.
තරඟාවලියට අනුග්‍රහය දැක්වූයේ සැන්යෝ විසිනි.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට්
පූජාපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
පූජාපිටිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය
වේල්ස් කුමර විදුහල
වේල්ස් කුමර විදුහල  ශ්‍රී ලංකාවේ පාසලකි. වේල්ස් කුමර විදුහල පිහිටා තිබෙනුයේ කොළඹට ආසන්න නගරයක් වන මොරටුව නගරයෙහිය. වර්තමානයේ (2014 වසරේ) පළමු වසරේ සිට අ.පො.ස. සාමාන්‍ය පෙළ දක්වා වූ අධ්‍යන වර්ෂ 11 තුල සහ ද්විතික අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයන් වන ජීව විද්‍යාව, වාණිජ්‍ය, තාක්ෂණ ,ගණිතය සහ කලා අංශ තුල 5000කට අධික  ශිෂ්‍යයන් (පිරිමි) අධ්‍යාපනය හදාරනු ලැබේ.
ආරම්භය
වේල්ස් කුමර විදුහල (සහ වේල්ස් කුමරි විදුහල) 1876දී මහජන හිතෛෂියකු වන සර් චාල්ස් හෙන්රි ද සොයිසා විසින් ප්‍රතිස්ථාපිත කරන ලදි. මොරටුව නගරය හැඩගන් වී තිබෙන ඉහල සාක්ෂරතාව සහ විවිධ හැකියාවලින් පිරිපුන් පුද්ගලයන් බිහිවිමට සර් චාල්ස් හෙන්රි ද සොයිසා මහතා විසින් සිදුකරන ලද මෙම අධ්‍යාපන, ආගමික සභසාධන සහ අනෙකුත් කටයතු වලින් මහත් දායකත්වයක් ලැබි ඇත. 300px|thumbnail|දකුණ|වේල්ස් කුමර විදුහලේ ඉදිකර ඇති සර් චාල්ස් හෙන්රි ද සොයිසා මහතාගේ පිළිරුව ශ්‍රී ලංකා‍වේ අධ්‍යාපන රටාව ගොඩනැගි තිබුනේ පන්සල් ආශ්රිතතව වු අතර ඉංග්‍රීසි අධිරාජ්‍යයට රට නතු වීමත් සමග මෙය බිද වැටුනි. කොළඹ, මහනුවර, ගාල්ල, මාතර ආශ්රිජතව අධ්යාිපන පුනරුදයක් 19වන සියවස අගභාගයේදි ඇති වුවත් මොරටුව තුල මෙවැනි පසුබිමක් දක්නට නොවීය. මෙම වපසරිය හොදින් හදුනාගත් චාර්ල්ස් හෙන්ද්රිග ද සොයිසා මැතිතුමා මොරටුවේ මෙම අවශ්ය තාවය පුරවාලීමට වේල්ස් කුමර සහ වේල්ස් කුමරි විදුහල් ආරම්භ කිරීම‍ට මුල්විය‍.
1876 සැප්තැම්බර් 14 දින මෙම පසුබිම තුල මොරටුවට ඉතා සුවිශේෂි දිනයක් උදාවිය. එදින මුලු මොරටුවම සැණකෙලි සිරිගෙන තිබුනි. එක් පසෙකින් ගාලු පාර ද අනෙක් පසින් ලුනාව කලපුවට මාවිම් වු අධ්යාතපන කටයුතු සදහා යොග්යක වු අක්කර 15ක මනරම් භූමියක පාසල පිහිටුවන්නට කටයුතු සුදානම් විය. එවකට ඉංග්‍රීසි අධිරා‍ජ්යව නියෝජනය කල ආන්ඩුාකාරයා වු සර් විලියම් ග්රේයගරි මැතිතුමාගේ සුරතින් මුල් ගල තබා පාසලේ කටයුතු අරඹන ලදි.
ආරම්භක වකවානුවේදි පාසැල් 4 ක් පිහි‍ටවනු ලැබිය. එනම්,
විදුහල‍ට ඇතුලත් වු මුල්ම ශිෂ්‍යා වු‍යේ වනක්කු වඩුගේ හෙන්ඩ්‍රික් මෙන්ඩිස් ශිෂ්‍යායි. පාසලේ මුල්ම ප්‍රධානාචාර්ය වරයා වු‍යේ ඩබ්ලිව්.එස්. ගුණවර්ධන මහතායි. එතුමා 1876 සිට 1891 දක්වා පාසලේ දියුණුවට අනගි සේවයක් කලේය. ආරම්භයේදි පාසලේ ගුරුභවතුන් 40 ක් සේවය කල අතර එයින් 25 පිරිමි ගුරුවර‍යෙක් විය.
රජයට පවරාදීම
දශක ගණනාවක් සහය පාසල් ලෙස කටයතු කල මෙම පාසල් ද්විත්වය 1962 වර්ෂයේදි පුර්ණ රාජ්‍ය පරිපාලන පාසල් බවට පත්වන ලදි. මෙම පාසල් ද්විත්වය වසර ගණනක් මුලුල්ලේ දේශපාලනික, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික, වාණිජ්‍යයව ම සහ ආගමික වැනි විවිධ ක්‍රියාකාරකම් වල නියැලුණ බොහෝ ග්‍රේෂ්ඨ පුද්ගලයන් බිහිකිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉමහත් වූ ගෞරවයකට හිමිකමි කියනු ලැබේ.
සුවිශේෂතා
කොළඹ පාසල් කෙරෙහි සමාජ ප්‍රමඛුතාව යොමුව පැවති කාලපරිච්ඡේයේ දී පවා මෙම පාසල් ද්විත්වය තම අනන්‍යතාව රැකගන්නා ලදි. දෙවන ලෝක සමයේදී මිත්‍ර සේනා තම භූමිය හා ගොඩනැගිලි අත්පත් කල ගත් කාල සීමාව ඇතුලතද මෙම පාසල් ද්විත්වය තම දෛනික කටයතු බාධාවකින් තොරව ඉදිරියට ගෙන යාමට සමත්වුනි. ඉහත කාල සීමාව තුලදී අධ්‍යායාපන කටයතු වැඩ මාරු(shift) ක්‍රමයට පවත්වාගෙන යන ලදි. එසේම නිදහස් අධ්‍යාපනයේ පියා වන දිවංගත මහාචාර්ය C.W.W. කන්නංගර මැතිතමා සහ හිටපු ජේෂ්ඨ දේශපාලක්ඥයකු සහ ඇමතිවරයකු වන T.B. ජයලත් යන මහත්වරු දෙපලද ආචාර්ය මන්ඩලයේ සේවය කර ඇත.
වේල්ස් කුමර විදුහල ඉතාමත් දිග කාල සීමාවක් සිට ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රය තුල පවා නොවෙනස්ව තම අනන්‍යතාව පවත්වාගෙන එන ලදි. වේල්ස් කුමර විදුහල ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට සහ පාසල් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට ක්‍රීඩා කරන කීර්තිමත් ක්‍රීඩකයන් බිහිකල පාසලකි. එසේම වේල්ස් කුමර විදුහලේ ශිෂ්‍ය භට කණ්ඩායම "Herman Loos" කුසලානය කීප වතාවක් දිනාගැනීමට සමත් වී ඇත.
ලාංඡනය
වේල්ස් කුමර විදුහලේ ලාංජනය සහ වර්ණ සැකසිම වේල්සයේ කුමරු සහ කුමරියට අනුරූප ලෙස සකස් වුවකි.වේල්සයේ චාල්ස් කුමරු ශ්‍රී ලංකාවේ 50 වැනි නිදහස් සැමරුම උලෙලට සහභාගී වෙමින් සිටියදි වේල්ස් කුමර විදුහල නියෝජනය කරමින් පැමිණි සිටි අමුත්තන් හමුවෙමින් සහ ආචාරය පුද  කරමින් කාලය ගතකලේය. එසේම ඉතා උනන්දු ලෙස වේල්ස් කුමර විදුහලේ ඉතිහාසය සහ සංවර්ධනය පිළිබදවද අසා දැනගන්නා ලදි.
125 වන සංවත්සරය නිමිත්තෙන් 2001 වසරේදි බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් සිදුකරන ලදි. ආරම්භයේදි සර්ව රාත්‍රි පිරිත් සජ්ජායනයක් සහ එකාබද්ධ ක්‍රිස්තියානී දේවමෙහෙයක් පවත්වන ලදි. ආගමික කටයුතු වලින් අනතරුව ඒකාබද්ධ ක්‍රිඩා උත්සවයක්, රාත්‍රි භෝජන සංග්‍රහයක් සහ රැගුම් උත්සවයක්, ඒකාබද්ධ කැරොල් ගීත ටෙලි විකාශයක්, සමාජ සත්කාරයක් වැනි බොහෝ ක්‍රියාකාරකම් පවත්වන ලදි.
සිංහල පාසල් ගීය
සිරිලක ඉපැරණි වේ අප විදුහල
වේල්ස් කුමාර මවුන් //
කුළුණෙනි දන විසඳා - සිප්සල නිසි අරඹා
සමරමු සිරිමත් ආදිකතිතුමා - දක්වමු කළ ගුණ අපි සැවොමා
දම් රන් රතු ඈ තෙවණක් මුසු වී - අඹරේ ලෙළ දෙන්නේ
ගුණ දම් පිරිපුන් සිසු කැළ විදුහල් - මව්තුමි හොබවන්නේ
සිප්සත නොමසුරු දෙන අප ඇදුරන් - බැතියෙනි පුද දෙන්නේ
දින දින දිනෙවා විදුහල් මව්තුමි - ලකඹර බැබලෙමිනේ
හෙළ බිම යස ගොස රැව් පිළි රැව් දී - පැතිරෙන තුරු එතෙරේ
දෙස බස දැය විදුහල ඉඳ වැඩුමට - අප සේවය දෙන්නේ
ඉංග්‍රිසි පාසල් ගීය
Among our ancient mountains
And from our lovely vales
God bless our Prince of Wales'
Those minstrel strains of yore
Till Lanka's name and glory
Resound from shore to shore
O let the prayer re-echo
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අධ්‍යාපන ආයතන - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:රජයේ පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:ජාතික පාසල් - ශ්‍රී ලංකා ප්‍රවර්ගය:වේල්ස් කුමර විදුහල
රයිට් සහෝදරයෝ
රයිට් සහෝදරයින් ලෙස ප්‍රකට, ඕවිල් (1871 අගොස්තූ 19 - 1948 ජනවාරි 30) සහ විල්බර් (1867 අප්‍රේල් 16 - 1912 මැයි 30) ඇමරිකානු ජාතිකයෝ වූහ. ඔවුන් දෙපළ ලොව පුරා ප්‍රචලිත වුයේ ප්‍රථම වරට සාර්ථකව ගුවන් යානයක් නිපදවීම නිසාය. එනම් ප්‍රථම වරට වඩා හොඳින් පාලනය කළ හැකි පියාපත් සහිත ගුවන්යානයක් නිපදවුයේ මොවුන් විසිනි.
ටෑං චීනයේ අධිරාජකීය බිසෝවරු
අධිරාජිනියට අමතරව ටෑං චීනයේ අධිරාජකීය ‍බිසෝවරු ශ්‍රේණි අටකට හෝ නවයකට අනුව සංවිධානය වී සිටියහ. "මාලිග නිලධාරීන්" (宮官) ලෙස හැඳින්වුණු නිලධාරීනට විරුද්ධ අයුරින් ඔවුනව, "ඇතුළු නිලධාරීන්" (內官) ලෙස හැඳින්විණි.
රයිට් සහෝදරයෝ
මොවුන් හඳුන්වා දුන් ‘අක්‍ෂ තුනක පාලනය’ නැමැති ක්‍රමවේදය හරහා ගුවන් නියමුවාට වඩාත් කාර්යක්‍ෂම ලෙස තම යානය හසුරුවා ගැනීමට අවකාශ ලැබිනි. අදටද ගුවන්යානා පාලනයේ සම්මතය මෙයයි.
ටෑං චීනයේ අධිරාජකීය බිසෝවරු
662දී, පදවි තාවකාලිකව වෙනස් කෙරුණේ ස්ත්‍රීවාදී සහ නොගැඹුරු ගුණාංග ඉන් අරුත් නොගැන්වෙන සේ ය. මෙම ස්ත්‍රීවාදී වෙනස 670 දොළොස්වන මාසයේ දී යළි ප්‍රතිවර්ත්‍ය කෙරිණි. මෙම අවස්ථා දෙකෙහිම එයට හේතු වූ කරුණු නිල වාර්තාවල පැහැදිළි කොට නොමැත. කෙසේනමුත්, ඇතැම් විද්වතුන් සැකපහළ කරන්නේ මෙය වූ අධිරාජිනිය විසින් ඇගේ සැමියාට කළ යෝජනාවක් බවයි.
රයිට් සහෝදරයෝ
වසර ගණනාවක් පුරා මුද්‍රණ ශිල්පයේ, මෝටර් කාර්මික ශිල්පයේ යෙදෙමින් ලබාගත් පළපුරුද්ද සහ දැනුම ගුවන් යානය සොයා ගැනීම දක්වා සහෝදරයින් දෙපළ මෙහෙයවනු ලැබීය. බයිසිකලයක පවතින සමතුලිතතාව පවත්වාගැනීමේ හැකියාව ඔස්සේ කල්පනා කළ ඔවුන් සමතුලිතතාව පවත්වා ගතහැකි පියාඹන යානයක් පිළිබඳ සිහින දුටුවේය. ගුවන් යානය නිපදවුනේ ඒ අනුවය.
ටෑං චීනයේ අධිරාජකීය බිසෝවරු
පසුකාලීන ඉතිහාසය සඳහා, චීනයේ අධිරාජකීය බිසෝවරුන්ගේ ශ්‍රේණි බලන්න.
කප්පාගොඩ
කප්පාගොඩ යනු කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ මාවනැල්ල මැතිවරණ කොට්ඨාශයේ, පිහිටි සුන්දර ගමකි. අරණායක - මාවනැල්ල ප්‍රධාන මාර්ගය වැටී ඇත්තේ මෙම ග්‍රාමය හරහා ය. ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානම ගංගාවක් වන මා ඔය(කප්පාගොඩ හා ඒ ආශ්‍රිත ගැමියන් මෙසේ භාවිතා කරයි. එහෙත් ලංකා සිතියමේ මෙය දක්වා ඇත්තේ “මහ ඔය“ ලෙස ය. මෙය ධාරිතාවය අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ සයවන විශාලතම ගංගාවයි. කප්පාගොඩ ගම හරහා ගලාබසින අතර, මුළු මාවනැල්ල නගරයටම ජලය පොම්ප කරනු ලබන පොම්පාගාරය ද කප්පාගොඩ පිහිටා ඇත.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන ප්‍රවර්ගය:කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය
තාර්කික විභජ්ජවාදය
තාර්කික විභජ්ජවාදීන් පවසන්නේ බොහා් දාර්ශනික ගැටලු පැන නගින්නේ භාෂාවේ යෙදෙන වචන වල අපැභැදිලිකම නිසා බවයි.
'ලොකය මායාවකි' යි කිවහොත් එය දාර්ශනික ගැටළුවකි. මන් ද? තවත් කෙනෙකු ලෝකය ඇත්ත වශයෙන් ම පවතින්නකැයි කිව හැකි හෙයිනි.
මෙතන ප්‍රශ්නය වී ඇත්තේ වචන යෙදීම පිළිබදව යි.
"මායාව" යන වචනය යෙදීමෙන් මායාවාදියා අලුත් දෙයක් කියන්නේ නැත. කෙනෙක් "ඇත්ත වශයෙන් පවතී" යන වචනය යොදනවා වෙනුවට මායාවාදියා "මායාවකි" යන වචනය යොදයි.
එමනිසා මෙතැන ඇත්තේ භාෂාවේ වචන යෙදීම පිළිබද ගැටළුවකි.
මෙය කෙනෙක් බාගෙට පිරුනු වීදුරුවක් යැයි කියන්නට තවෙකෙක් බාගෙට හිස් වූ වීදුරුවකැයි පවසන්නාක් මෙනි. බලන්න වචනයක අර්ථය
පාතහේවාහැට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
පාතහේවාහැට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, මධ්‍යම පළාතේ,   මහනුවර දිස්ත්‍රික්කයේ, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මහනුවර දිස්ත්‍රික්කය
වහරක අරිය චින්තාශ්‍රමය
සාරා සංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයක් පෙරුම් පුරා ලොව්තුරා බුද්ධත්වයට පත් ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සියලු ලෝවාසීන්ගේ හිත සුව පිණිස දේශනා කොට වදාල ශ්‍රී සද්ධර්මය අර්ථ විපරීතයන්ට ලක්ව සැඟව ගොස් ඇති කාලවකවානුවක, පූජ්‍යපාද වහරක අභයරතනාලංකාර හිමිපාණන් විසින් මතු කරනු ලබන සැඟව ගිය දහම් කරුණු අප විසින් ලෝකවාසී පින්වතුන් අතර ව්‍යාප්ත කිරීමේ කාර්යය කරන්නෙමු.
ධර්මය ලිඛිත භාෂාවකින් ගෙන එමෙන් කලින් කලට අර්ථකථනයන් දෙන්නට යෑමෙන් දහම් අරුත් වරදවා තේරුම් ගත හැකි නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් අනුදැන වදාරන ලද්දේ ධර්මය ලිඛිත භාෂාවකින් ගෙන එමට වඩා වාචිකව හෙවත් මුඛ පරම්පරාවෙන් ගෙන එමටයි. ඒ, දහම් පදවල අරුත් මතු කරන පද නිරුක්ති නොදන්නාකම නිසාය. ඇතැම් විට මෙහි භාෂාමය අක්ෂර වින්‍යාස, ව්‍යාකරණ දෝෂ ආදිය තිබිය හැකි වුවත් එවා කිසිසේත්ම ධර්මාවබෝධයට බධාවක් නොවන්නේ භාෂා රීතිය කුමක් වුවත් අවශ්‍ය වන්නේ අදහස තේරුම් ගැනීම පමණක් වන බැවිනි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
චූ අධිරාජිනිය (සොං රාජවංශය)
චූ උපත ලැබූයේ 1102දී කායිෆෙංහි දී ය. 1116දී චූ ක්වින්සොංගේ ප්‍රධාන භාර්යාව ලෙසින් ඔහු සමග විවාහ වූවා ය. 1126දී හුයිෂොං අධිරාජයා සිය පුත්‍රයා වූ ක්වින්සොං අධිරාජයා ලෙස පත් කිරීමේ අරමුණින් සිහසුන අත්හැරී ය. අනතුරුව ඔහුගේ ප්‍රධාන භාර්යාව වූ චූ අධිරාජානිය ලෙසින් අභිෂේක ලැබුවා ය.
ජින්–සොං යුද්ධ සමයේ 1127දී, කායිෆෙං අගනුවර ජුර්චෙන්වරුන් විසින් යටත් කරගන්නා ලදී. ක්වින්සොං අධිරාජයාව ධුරයෙන් පහකෙරිණි. ඔහු මෙන්ම ඔහුගේ පූර්වප්‍රාප්තිකයා වූ හුයිෂොං අධිරාජයා සහ අධිරාජකීය පවුලේ බොහෝ සාමාජිකයින් ඇතුළු මාලිගවාසීන් 3000කට අධික පිරිසක් අල්ලාගෙන මැංචූරියාව වෙත පිටුවහල් කරන ලදී. මෙම සිදුවීම ජිංකං සිද්ධිය නම් වේ. පළමුව ඔවුන්ව ජුර්චෙන් අගනුවර වෙත රැගෙන යන ලද අතර, පිරිසගෙන් වැඩිදෙනා අතරමග දී මරණයට පත් විය. අල්ලාගැනුණු අධිරාජකීය බිසෝවරුන්, උපබිසෝවරුන්, මාලිග ස්ත්‍රීන් සහ පණ්ඩකයන් වහලුන් ලෙස ජුර්චෙන්වරුන් අතර බෙදාදෙන ලදී. ඇගේ මාමණ්ඩියට ඔහුගේ අධිරාජිනිය ඇතුළු බිසෝවරුන් පස්දෙනකු ළඟ තබා ගැනීමට අවසර හිමිවූයේ යුධ ජයග්‍රහණයේ ස්මරණ ලෙස ඔවුන් භාවිතයට ගැනීමට වයෝවෘද්ධ වැඩි වූ හෙයිනි. කෙසේනමුත් තරුණ සහ රූමත් යැයි පැවසුණු චූ අධිරාජිනියට සිය වල්ලභයා සමග සිටීමට අවසර හිමි නොවිණි. ඇගේ පැමිණීමෙන් පසුව ඇයට ස්නානය සඳහා නියෝග කෙරිණි. මින් අවමානයට පත් ඇය සිය දිවි හානිකරගත්තේ ලිංගික අතවරයන්ට භාජනය වීමෙන් වැළකීමටයි.
තෝමස් අල්වා එඩිසන්
තෝමස් අල්වා එඩිසන් (1847 පෙබරවාරි 11 - 1931 ඔක්තෝම්බර් 18) යනු ප්‍රකට ඇමෙරිකානු පර්යේෂකයෙකි. මානව සංස්කෘතිය නව මඟකට යොමු කළ සොයා ගැනීම් රැසක් ඔහු විසින් සිදු කළ අතර ග්‍රැමෆෝනය, විදුලි බුබුළ ඉන් සමහරකි.
ග්‍රැමෆෝනය නිර්මාණය කරන ලද්දේ 1877 දීය. එවකට ජනයාට මෙය මහත් විශ්මිත නිර්මාණයක් වු අතර එඩිසන් අසාමාන්‍ය හැකියාවක් ඇත්තෙකු ලෙස ප්‍රසාදයටද පාත්‍ර වුයේය. 1880 වර්ෂයේදී එඩිසන් ෆ්ලොරීඩා ප‍්‍රාන්ත‍්‍රයේ පදිංචි වු අතර එහිදී ඔහු ‘ ඔටෝමොබයිල් ’ තාක්‍ෂණයේ නිර්මාතෘ හෙන්රි ෆෝඩ් සමඟ මිත්‍ර වුයේය. ‘ ඔටෝමොබයිල් ’ තාක්‍ෂණය සඳහා එඩිසන්ගේ දායකත්වයක් ලැබුණේද ඒ හරහාය.
1901 ඔහු සංබරි කලාපයේ සංචාරය කළේ පතල් නිරීක්‍ෂයකු ලෙසය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු ෆැල්කන්බි‍්‍රජ් යපස් නිධිය සොයා ගත්තේය.
එඩිසන් සාර්ථක ව්‍යාපාරිකයකුද වුයේය. ප්‍රවාහන අංශයේ විවිධ ව්‍යාපාර රැසක් ඔහු විසින් හොබවනු ලැබු අතර සිනමා ක්ෂේත‍්‍රය තුළද එවැනි ව්‍යාපාර කටයුතු වලට ඔහු හවුල් වුයේය.
තෝමස් අල්වා එඩිසන් මෙලොව හැර ගියේ 1931 ඔක්තෝම්බර් 18 වන දිනය. ඒ වෙස්ට් ඔරේන්ජ්හි ලේවෙලින් පාර්ක් නම් ස්ථානයේ පිහිටි නිවසේදීය. එඩිසන්ගේ අවසන් හුස්ම රැගත් පරීක්‍ෂණ නලයක් හෙන්රිෆෝඩ් කෞතුගාරයේ තැන්පත් කර ඇත්තේය.
ප්‍රවර්ගය:තෝමස් අල්වා එඩිසන් ප්‍රවර්ගය:1847 උපත් ප්‍රවර්ගය:1931 මරණ
කළුතර මැතිවරණ කොට්ඨාසය (1947–1989)
කළුතර මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ බස්නාහිර පළාතේ  කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ,  කළුතර නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී කළුතර මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  කළුතර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කළුතර දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය: කළුතර දිස්ත්‍රික්කය
බහු භාෂා
භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් කථා කරන තත් කථිකයෙක්, භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් කථා කරන කථික ප‍්‍රජාවක් හෝ විවිධ භාෂා කථා කරන කථිකයන් අතර ඇතිවන සිදුවිම් බහුභාෂාත්මක බව යන්නෙන් හැදින්වේ.
බහු භාෂාමය පුද්ගලයින්
ඉතා පෘථුල අර්ථයෙන් ගත් කළ බහුභාෂාමය පුද්ගලයෙක් යනු එකකට වඩා වැඩි භාෂා ගණනක් කථා කළ හැකි ඕනෑ පුද්ගලයෙකි. එය සක‍්‍රිය (කථා කිරිම හෝ ලිවිම මගින්) හෝ අක‍්‍රිය (සවන්දිම හා කියවිම) විය හැකිය. වඩාත් නිශ්චිත වශයෙන් භාෂා දෙකක් හෝ තුනක් සම්බන්ධ වන අවස්ථාවන් විස්තර කිරිම ‘ද්විභාෂාමය’ හෝ ‘ත්‍රෛභාෂාමය’ යන පදය යෙදේ. බහුභාෂාමය පුද්ගලයන් හැදින්විමට යොදන වර්ගීය පදයක් වනුයේ ‘බහුභාසී’ යන්නයි.
බහුභාෂාමය යන්න භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් සම්බන්ධව ස්වදේශිකයෙක් වැනි යනුවෙන් දැඩිව නිර්වචනය කළ හැකිය. ස්වදේශිකයෙක් වැනි වු මට්ටමට වඩා අඩු නමුත් භාෂා දෙකක් හෝ වැඩි ගණනින් සන්නිවේදනය කළ හැකි යනුවෙන් එය ලිහිල්ව ද නිර්වචනය කළ හැකිය.
බහු භාෂාත්මක භාවය පිළිබද නිර්වචනය
එක් විද්වතුන් කණ්ඩාටහක් උපරිමවාදි නිර්වචනයක් වෙනුවෙන් තර්ක කරති. ඔවුනට අනුව එක් භාෂාවක් කථා කරන්නන් අනෙක් භාෂාවන්හි මෙන් එම භාෂාවෙහි දේශියත්වයක් සතුව සිටි අතර අනෙක් භාෂාවන්හි මෙන්ම එම භාෂාව පිළිබද දැනිමක් හා පාලනයක් ද සතුව සිටිති. අනෙක් විද්වතුන් කණ්ඩායමක්, පාවිච්චිය මත පදනම් වු අවම නිරිවචනයක් වෙනුවන් තර්ක කරති. මෙම කණ්ඩායමේ අදහස අනුව භාෂාවෙහ ව්‍යක්ත බවක් නොමැතිව වාක්‍ය කණ්ඩය හා අදහස් සාර්ථකව සන්නිවේදනය කරන සංචාරකයන් ද්විභාෂික ලෙස හැදින්විය හැකිය.
කෙසේ වුව, ද්විභාෂාත්මක ලෙස වර්ගීකරණය කිරිම සදහා භාෂාවක් පිළිබද කොපමණ ප‍්‍රමාණයක් දැනුමක් ලබා තිබිය යුතු ද යන ප‍්‍රශ්නයට පිළිතුරු නොසපයන නිසා මෙම නිර්වචනයන් සම්බන්ධයෙන් ගැටළු පැන නැගිය හැකිය. එහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස බොහෝ කථිකයින් උපරිම පරමාදර්ශි තත්ත්වයක් අයත් කර නොගන්නා නිසා භාෂා හදාරන්නන් අසම්පුර්ණ ලෙස දැකිමට ඉඩ ඇති අතර එහිම දිගුවක් ලෙස භාෂාව ඉගැන්වීම අසාර්ථක කාර්යයක් ලෙස දැකීමට ද ඉඩ ඇත. ළමයින් නොබෙල් ත්‍යාග දිනුවත් ලෙස ‘රසායන විද්‍යාව ගැන කථා කිරිමට’ හෝ ඔවුන් පාසැලෙන් ඉවත් වු වහාම වෘත්තිය මලල ක‍්‍රිඩකයන් විය යුතු යැයි හෝ කිසිවෙක් අපේක්ෂා නොකරයි. නමුත් උපාධි ලබා යන ළමයින් සම්බන්ධයෙන් දෙවැනි භාෂාවක් පිළිබද චතුර භාවයට අඩු තත්ත්වයක් කෙසේ නමුත් අප‍්‍රමාණාවත්වය.
බොහෝ බහුභාෂාත්මක කථිකයන් මෙම අවම හා උපරිම නිර්වචනයන් අතර කිසියම් තැනක සිටින බව කුක් 1992 වර්ෂයේ සිට තර්ක කළේය. කුක් මොවුන් බහු ප‍්‍රවීණයන් ලෙස හදුන්වයි.
සටහන්
{|
Giulia Benite
අන්තර්ගතය
1 චරිතාපදානය සහ වෘත්තිය
2 චිත්‍රපටකරණය
2.1 රූපවාහිනිය
2.2 සිනමාව
3 සම්මාන සහ නාමයෝජනා
5 බාහිර සබැඳි
චරිතාපදානය සහ වෘත්තිය
Giulia උපත ලැබුවේ Clenci Benite සහ Adriana Barreto ගේ දියණිය වන São Paulo හි ය.[1][2] ඇයට නාට්‍ය ශිෂ්‍යාවක් වූ බෙලා බෙනයිට් [2] නම් සහෝදරියක් සිටී. ඇගේ සොහොයුරියගේ ආභාසය ඇතිව, Giulia චිත්‍රපට සඳහා විගණන කිහිපයක් කළ නමුත් එය සාර්ථක වූයේ නැත.[3] 2017 අප්‍රේල් මාසයේදී ඇය Bonds චිත්‍රපටයේ මොනිකාගේ චරිතයට පණ පෙවීමට විගණනයට සහභාගී වී එම කොටස ලබා ගත්තාය.[4] බැඳුම්කර 2019 දී නිකුත් කරන ලද අතර Giulia ඇගයීමට ලක් විය.[5] මෙම භූමිකාව ඇයට නව කාර්යයක් ලබා දුන් අතර, තවමත් 2019 දී ඇය Segunda Chamada[6][5] මාලාවට සහභාගී වූ අතර Luis Lobianco, Lorena Queiroz සහ Pedro Miranda සමඟින් 10 Horas para o Natal [7] චිත්‍රපටිය පටිගත කළාය. ] මොනිකාගේ චරිතය වෙනුවෙන් ඇය My Nick Awards වෙතින් වසරේ එළිදරව් සම්මානය දිනා ගත්තාය.[9][10][11] 2021 දී, ඇය Bonds, Lições අනුපිළිවෙලෙහි රඟපානු ඇත.[12][13]
රූපවාහිනිය
2019 Segunda Chamada Giovana Carrasco[6][5] කථාංග 3ක්
සිනමාව
2019 මොනිකා සහ මිතුරන්: බැඳුම්කර මොනිකා සූසා[4][2]
2020 10 හෝරාස් පැරා ඔ නටල් ජුලියා[8][7]
2021 Turma da Mônicaː Lições Mônica Sousa[12][13]
සම්මාන සහ නාමයෝජනා
වසර සම්මාන කාණ්ඩයේ වැඩ ප්‍රතිඵලය
2019 Meus Prêmios Nick[9][10][11] වසරේ හෙළිදරව්ව
මොනිකා සහ මිතුරන්: බැඳුම්කර
දිනුවා [[ගොනුව:Giulia Benite -2019.png|thumb|2020 දී බෙනයිට්උපත Giulia Barreto Benite[1]
2008 ජූනි 14 (වයස 13)
සාඕ පවුලෝ, බ්‍රසීලය
වෘත්තීය නිළිය
ආනන්ද සමරකෝන්
ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු වන ආනන්ද සමරකෝන් මහතා (1911–1962) දක්ශ රචකයෙකු මෙන්ම සංගීතඥයෙකුවේ. ශ්‍රී ලංකා ජාතික ගීයවන "ශ්‍රී ලංකා මාතා" නිර්මාණය සිදුකරන ලැබුවේ මෙතුමන් විසිනි.
මුල් කාලය
සමරකෝන් මහතා එගොඩහගේ ජෝර්ජ් විල්ෆ්‍රෙඩ් අල්විස් සමරකෝන් නමින් ක්‍රිස්තියානි පවුලකට දාව පාදුක්ක ගමේදී 1911 ජනවාරි 13 උපත ලබන ලදී. කොට්ටේ ක්‍රිස්තියන් විද්‍යාලයෙන් (වර්තමානයේ හදුන්වන කොට්ටේ ශ්‍රි ජයවර්ධනපුර මහා විද්‍යාලය) ඔහු ප්‍රාථමික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලබාගනී. පණ්ඩිත් ඩී.සී.පී.ගම්ලත්ගේ ඔහුගේ සිංහල ගුරුවරයා විය. පසුව ඔහු ඉන්දියාවේ සන්ටිනිකෙටන් ප්‍රදේශයට ගොස් කලාව හා සංගීතය හදාරන ලදී. මාස හයකට පසු ඉගෙනීම අතරමග නැවතූ ඔහු නැවත ලංකාවට පැමිණ ඔහුගේ නම ආනන්ද සමරකෝන් ලෙස වෙනස් කර බුදුදහම වැලඳ ගන්නා ඔහු 1938 සිට 1942 දක්වා ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලයේ සේවය කරයි. ඔහු ඉන්දියාවේ සිටින කාලය තුල බොහෝ සෙයින් රබින්ද්‍රනාත් තාගෝර් තුමාගේ ආභාශය ලබාගනී. මෙවැනි ශ්‍රේෂ්ඨ ඉන්දීය සංගීතඥයෙකු අනුගමනය කිරීම ඔහුගේ අපේක්ෂාව වූ ශ්‍රි ලාංකික මිනිසුන් සදහා උචිත වන සංගීත සම්ප්‍රදායක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා මහඟු පිටුවහලක් වූ බව කිවයුතුය.
රචකයෙකි
1937 දී,උතුරු ඉන්දියාවේ රාගධාරී සංගීතය මෙරට ජනප්‍රියතම සිංහල සිංදුවල අඩංගුවී තිබිනි. මෙම සිංදුවල පදමාලා තේරුම් රහිත සහ කිසිදු සාහිත්‍ය රසයකින් යුක්ත වුයේ නැත. 1940දී සමරකෝන් මහතා ශ්‍රී ලංකාවට ආවේනිකවු සංගීතමය ආකෘතියක් "එන්ඩද මැණිකේ" ගීතය එළිදැක්වීමත් සමග ඉදිරිපත් කරන ලදී. 1940දී ඔහු  "නමෝ නමෝ මාතා" ගීතය  රචනා කරන ලදී .පසුව මේම ගීතය ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගීය ලෙස ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් තෝරාගන්නා ලදී ආදරය තේමාකරගත් ගීතයක් වන "එන්ඩද මැණිකේ"  ගමක තරුණ ගැහැණු ලමයෙකු හා පිරිමි ලමයෙකු අතර ඇතිවන දෙබසක් විදිහට මෙය දිගහැරේ. එය සාර්ථක වීමත් සමගම සාර්ථක නිර්මාණ රාශියක් එළිදක්වන ලදී.1940 කාලය ඔහුගේ ස්වර්ණමය කාලපරිච්ඡේදයි. ඔහුගේ විශිෂ්ඨ නිර්මණ අතුරින්: