cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බංගලිදේශය තුල නාගරීකරණය
බංගලිදේශය තුල නාගරීකරණය
ආර්ථීකයක වශයෙන් බලන කල මෙරට තුල ප්‍රධාන අපනයන බෝගය වන්නේ කෘෂිකර්මාන්තයයි තවද සාම්ප්‍රධායික වශයෙන් කරනු ලබන හණ උක් ගස් තේ වැනි බෝග වගාවන්ද දක්නට ඇත ශ්‍රම්කයනි ගත් විට 2/3ක් ශ්‍රම දායකත්වය සපයන්නේ  කෘෂිර්මාන්තය සඳහාය මෙය සමස්ථ දේශිය නිෂ්පාදනයෙන් 1/2 ෙවි මෙලෙස තත්වක් තුල මෙරට තුල ඒක පුද්ගල ආදායම ඇමරීකානු ඩොලර් 360 වැනි තත්වයක පවතී මෙම ඒක පුද්ගල ආදායම වසරක් පාසා 4% බැගින් වර්ධනය ෙවි. 1971 බංගලිදේශය ලබා ගන්නා ලද නිදහසත් සමග ජනග්‍රහන වර්ධන ෙවීගය හා උපත් වර්ධන අනුපාතය ඉතා ෙවීගයෙන් පහල බසින ලදී .මෙය ළදරු මරණ හා ළමා මරණ අනුපාත පහල හෙලීමට උපකාරී විය මෙයට ප්‍රධාන හේතුව උපත් පාලනය විමයි මෙකල හදුන්වා දෙන ලද උපත් පාලන ක්‍රම ඉතා සීග්‍ර ලෙස ව්‍යාප්ත විය 1975 දී මෙය 8% ප්‍රමානයක තිබූ උපත් පාලන ව්‍යප්තිය 2001 වන විට 50% දක්වා වර්ධනය විය. බංගලිදේශය තුල නගර බිහි වීම කි්‍රයාත්මක වීම ආරමිභ වන්නේ 1450-1757 මෝගල්ස් පාලකයාගේ කාලය තුලය එම කාලය තුල බිහි වු නගර වෙලදාම වාණිඡ හා පරිපාලන ආදී වු කාරනා නිසා දියුණු වීමට පටන් ගැනීමත් සමග එවා නාගරික මධ්‍යස්ථාන ලෙස ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගැනූණි. මෙම නගර අතර වෙලදාම සාර්ථකව කර ගෙන යාම සදහා ප්‍රවාහනය දියුනු කීරීමට රඡයට සිදු විය. මෙලෙස ප්‍රමානවත් ලෙස ඇළ මාර්ග ඇති කිරීමත් සමග මෙම නගර වර්ධනය වීම ෙවීගවත් විය තවද 1757-1947 කාලය තුල බිතාන්‍යයට යටත්ව තිබු මෙරට තුල නාගරීකරනයට බලපාන ලද කි්‍රයාමාර්ග රැසක් ගන්න ලදී.
නිෂ්පාදන අමු ද්‍රව්‍යය හා පරිපාලන ඒකක ව්‍යාප්ත කිරීම එකතු කිරීමට වැනි කාරනා සඳහා නගර නැමති මූලික ඒකකයන් ඇති කරන ලදී. එසේ වුවද පලමු ලෝක යුද්ධ කාලය තුල මෙරට තුල නාගරීකරණයට බලපාන නගර ඇති වීම වැනි කාරණා ඇති නොවීය නමුත් ලෝක යුද්ධය අවසන් වීමත් සමග ඛලින පිහිට වු නගර වාණිජ නගර ලෙස දියුණු වීමයි තවද මෙම නගර තුග ඉතා ෙවීගයෙන් ජනග්‍රහනය වර්ධනය වීමයි මෙම කි්‍රයාවලිය නිසා නගර හා ග්‍රාමීය ප්‍රදෙශ් වල වෙනස්කමි දිගින් දිගටම වැඩි වීමට පටන් ගැණුනි .මක් නිසාද යත් නාගරීකරණ ප්‍රදෙස් විවිධ පිහිටීමි උපයෝගී කර ගනිමින් කේනද්‍ර ගත කිරීමත් ඒවා මුලික කර ගනිමින් අනුබද්ද නගර බිහි වීමත් හා ඒවා යා කරමින් මාර්ග දියුණු වීමත් නිසා ග්‍රාමීය ප්‍රාදෙශ තවත් නගර වලට දුරස් වන්නට විය 20 ශත වර්ෂය වන විට නාගරික ජනග්‍රහනය 4% වඩා අඩු ප්‍රමානයක දක්නට ලැබුණි. එසේම ඉන්දියාව බිතාන්‍යය තුලින් නිදහස ලැබීමත් සමග ඉන්දියාව හා පකිස්ථානය අතර විශාල ලෙස සංක්‍රමිකයන් ශ්‍රමිකයන් ලෙසස ංක්‍රසනය වන්නට පටන් ගැණුනි ඔවුන් එම රටවල් වල තිබු නාගරික ප්‍රදේශ වල නතර විය එම නිසා එම නගර ශ්‍රමිකයන්ගෙන්් පිරෙන්නට විය 1971 ඇති වූ විමුක්ති අරගලය නිසා හා එකල තිබු සමකාලීන දේශපාලන වෙනස්කමි තුලින්ද බංගලදේශයේ නාගරීකරණයට බලපෑමි කරන ලදී. මෙම බංගලදේශයේ නාගරීකරණය සිදු වූයේ විශේෂයෙන්ම සැලසුමි කරන ලද මැදිහත්වීමකට අනුව නොෙවී 1951 වන විටත් මෙරට තුල වසරකට 3% අඩු ප්‍රතිශතයකින් නාගරීකරණ ජනග්‍රහන වර්ධන ෙවිගය පැවැත්තුණ 1931-1941 පරිචිඡේදයේ තුල නාගරීකරණ ජනග්‍රහන ප්‍රතිශතය 4% දක්වා වැඩි විය බිතාන්‍යය තුලීන් ඉන්දියාව වෙන් වීම තුල සංක්‍රමණයට තිබූ බාදාවන් ඉවත් වූ නිසාත් මෙම වර්ධන ෙවීගය මෙරටට ලබා ගන්නට හැකි විය 1951සිට බංගලදේශය ඉතාමත් ෙවීගවත් නාගරීකරණ ෙවීගයක් ලබා ගන්නා ලදී එය වසරකට 5% වඩා අගයක් විය එම තත්වය තුල නාගරීකරණ ප්‍රදේශ වල චීවත් වන ජනග්‍රහනයද ඉතා කැපී පෙනන ලෙස වැඩි විය 1951 වසර තුල නාගරික ජන ප්‍රතිශතය මිලියන 02 වු අතර 1974 දී එය මිලියන 13ග2 දක්වා වර්ධනය විය මෙම තත්වය 1981-2001 කාලය තුල ඉතාමත් ඉහළ අගයක් ගන්නා ලදී එනමි 13ග2 සිට 28ග8 දක්වා වර්ධනය විය එනම් දෙගුනයකි.
බංගලදේශ රාඡ්‍යය තුල 'නාගරීකරණය' යන්නට නිර්වචන
සෑම රටකම නාගරීකරනය හදුන්වා දීම සඳහා තමනට ආෙවිනික අර්ථකථන දක්නට ඇත බංගලදේශයේ වුවද මෙම තත්වය එසේම දක්නට ඇත නමුදු මෙම නිර්වචන සියලූ රටවලට ගැලපෙනනේ නැති බව කිව යුතුමය 1951 බංගලදේශයේ පවත්වන ලද සංගණනයට අනුව නාගරීකරණය හදුන්වා දී ඇතතේ නගර සීමා ක්‍රමය සිවිල් ප්‍රදේශ හමුදා නිවාස පද්ධති හා මිනිසුන් 5000 කට වඩා අඩු නෙවන ප්‍රමානයක් ජීවත් වන නොනවතින නිවාස පද්ධතියක් ඇති ප්‍රදේශ නාගරීකරණ ප්‍රදෙශ බවයි. නාගරීකම බහුතරය කෘෂිකාර්මික ජීවන උපාය මාර්ගය නොවනල පරරිපලනමය ප්‍රදේශ උසස් අධ්‍යාපන සාක්ෂරතාවයකින් යුක්ත මහචන උපයෝගීතාව මහජනතාවම විසින්ම පාලනය කරනු ලබන මංමාවත ජල සැපයුම විදුලි ලාමිබු යනාදී පහසුකමි වලින් සමිපුර්න වු නගර ර්‍ණ නාගරීක ප්‍රදේශ”ලෙස හදුන්වනු ලබයි. බංගලදේශයේ 1981පවත්වන ලද සංගණනයත් සමග මෙතෙක් තිබු නි්ර්වචන වෙනස් වන්නට පටන් ගැණුනිගමෙහිදී සිදු වූ වැදගත් දෙයනමි මෙතෙක් පැවති උප ශාලා හෙවත් උප දිස්ත්‍රික්ක තුල මුලස්ථාන ජනග්‍රහන ප්‍රමානයෙන් තොරව මං මාවත්ල විදුලියලප්‍රඡා මධ්‍යස්ථාන ජල සැපයුම සනීපාරක්ෂාව යනාදි කරුනූ සැලකිල්ලට ගෙන එම ප්‍රදේශ ද නාගරීක ප්‍රදේශ ලෙස හදුන්වා දෙන ලදී. 1991 බංගලදේශයේ පවත්වන ලද සංගණනය තුලින් නාගරිික ප්‍රදේශ තවත් කොටස් 04 ඛෙදන ලදී.මෙයට පාදක වූ කොන්දේශිය වන්නේ ජනග්‍රහනය හා පරිමානයයි.
මෙලෙස බලන විට රටින් රටට නාගරික නිර්වචන වෙනස් වන අතර එය බංගලදේශ රාඡ්‍යයටද උරුම දෙයක් බවට පත්ව ඇති බව පෙනේ.
බංගලදේශ රාඡ්‍යය තුල නාගරික ජනග්‍රහන ප්‍රතිශතය
නාගරික ජනග්‍රහනය හදුනා ගැනීමට හැකි සාදක
මෙම ප්‍රදේශ වලට තිබු අර්ථකථන පුඵල් වීම නිසා නාගරික ප්‍රදේශ වලට ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල සිට පැමිනි සංක්‍රමියන් නිසා 1951-2001 දක්වා කාලය තුල බංගලදේශයේ නාගරික ජනග්‍රහනය වර්ධනයට බලපාන ලදී.ත‍මම වර්ධනයේන් 50% පමණ බලපාන ලද්දේ සංක්‍රමණයිග නාගරික ප්‍රදේශ ප්‍රදේශ වල විවෘත භාවය හා එම ප්‍රදේශ වලට ඇද ගැනීෙමී හේතු මෙම සංක්‍රමණ වලට හේතු විය. එසේම
වැනි සාදක හේතු කොාට ගෙන ග්‍රාමීය මිනිසුන් නාගරික ප්‍රදේශ වලට සංක්‍රමණය ෙවී
මීට පෙර නාගරීකරණය ප්‍රදේශ ලෙස අර්ථකථනය නොකල උපශාලා ප්‍රධාන මූලස්ථාන හා කුඩා වෙළදහල් (විදුලිය සහිත) මිනුසුන් මිලියන 04 වඩා ඉන්නා ප්‍රදේශ නාගරීක ප්‍රදේශ ලෙස හදුන්වනු ලැබීයග ඊහත වගුවට අනුව 1974-1981 දක්වා කාලය තුල වර්ධනයක් පෙන්නුමි කර ඇත. මුලින් සඳහන් කල පරිදි බංගලිදේශය ප්‍රධාන පරිපාලන කොටස් 06 ඛෙදා ඇති අතර එසේ ඛෙදා දක්වා ඇත්තේ ප්‍රදේශිය මූලස්ථාන හා එහි වාසය කරන ජනතාවගේ සමාඡ හා සංස්කෘතික ලක්ෂණ වලට මූලිකත්වයක් දෙන පරිදියග නමුත් මෙම ප්‍රදේශ වල ජනග්‍රහණයේ විවිධතා ඇත. මෙහිදී ප්‍රධාන ලෙස වයසල විවාහත්වයල රැකියාව ලිංගය අධ්‍යාපනය ආදී කරුණු හේතු කොට ගෙන ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ වල සිට නාගරීක ප්‍රදේශ වලට මිනිසුන් සංක්‍රමණය ෙවීග විශේෂයෙන් මෙම පිරිසෙන් බහුතරය වැඩිහිටි ජනග්‍රහණය ෙවීග ඇතැමි අධ්‍යායන වාර්ථා පෙන්වා දෙන්නේ මීට වඩාත්ම බලපා ඇත්තේ දරිද්‍රතාවය විරැකියාව ඉඩමි අහිමි බව යන සාදක බවයි
බංගලිදේශය තුල විශාල ලෙස වර්ධනය වූ නගර වල සංඛ්‍යා දත්ත
මූලික ලෙසම බංගලිදේශය තුල නාගරීකරණය ප්‍රදේශ 04 මුල් කර ගනිමින් බිහි වීඇත. එනමි ඩකා චිටිටගොන් තුල්හා රාඡ්හායි යන නගරයන්යග මෙම නගර 04 තුල පමණක් මෙරට නාගරික ජනග්‍රහණයෙන් 52% පමණ ජීවත් ෙවීග මෙලෙස ජනතාව ඒකරාශි්‍ර වීමට හේතුව වන්නේ පරිපාලනයල රැකියාව මූල්‍යය බැංකු හා රාඡ්‍යය ආදී සේවාවන් මෙහිදී ඉතා ඉක්මනින් ලබා ගැනීමට හැකියාව ලැබීමයි. තවද කාර්මීක හා රාඡ්‍යය ආයෝඡන මෙහිදී සමිපාදනය කර ගත හැක 80% රැකියා අවස්ථා ලබා දෙන්නේ මෙම නාගරික ප්‍රදෙAශ තුලිනි. බංගලිදේශය තුල රැකියා නියකුතිකයන්ගෙන් 65%ඩකා නගරය තුල අවිධිමත් රැකියාවල නිරත වෙයිග ප්‍රධාන රැකියාවනමි ප්‍රවාහන අංශයයිග400000 කට අධික තිවීල් මගින් මිලියන 01 වඩා වැඩි පිරිසකට සේවය සපයයි.චිංගොන් හා තුල්හ මෙම නගර දෙක කර්මාන්ත ශාලා වලින් යුක්ත වුවද මූලික ලෙස නාවික මධ්‍යස්ථාන දෙකකිග1951-2001 කාලය තුල ඉතා ඉහල ජනග්‍රහණ වර්ධන ෙවීගයක් පෙන්නුමි කරන ලද නගරයකි.
අනාගත ප්‍රක්ෂේපණ වාර්ථාව
ඕනෑම රටක අනාගත ජනග්‍රහණ වාර්ථා සකස් කරනු ලබන්නේ ඒ තුලින් යමි යම් නිගමන වලට එලබිය හැකි නිසාවෙනි.2001 ජන සංගණනය අනුව 2015 වර්ෂය සඳහා බංගලිදේශය තුල ප්‍රක්ෂේප්ණ
මෙම අනාගත ප්‍රක්ෂේපණ වාර්තා අනුව 2050 වන විට මෙරට තුල මුලූ ජනග්‍රහණය මිලියන 170 වන අතර එයින් නාගරික ජනග්‍රහනය ප්‍රතිශතයක් ලෙස 60% පමණ වෙනු ඇත.
නාගරික හා ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ අතර දක්නට ඇති වෙනස්කමි
සියලුම රටවල නාගරීක ප්‍රදේශ හා ග්‍රාමීය නගර අතර වෙනස් කමි දක්නට ලැෙබීගමෙම වෙනස්කමි විවිධ මානයන් භාවිතා කර හදුනා ගැනීමට පුලූවන. ඒවා අතර වයස විවාහකත්වයල සාක්ෂරතාවය රැකියා නියුක්තිය ආදී වූ සාදක ඔස්සේ මෙම වෙනස හදුනා ගත හැක.
වයස:-
බංගලිදේශය ගත් විට සාමාන්‍යය ලෙස මධ්‍යස්ථ වයස වන්නේ තරුණ වයසයිග1991 ජන සංගණනයට අනුව 42% ක් නාගරික ජනග්‍රහණයෙන් අවුරුදු 15 වඩායගස්ත්‍රි පුරුෂ කණ්ඩායමි ගත් විට නගරයට වඩා ග්‍රාමීය ස්ත්‍රි පුරුෂ කණ්ඩායම වැඩියගමක්නිසාද යත් නගරයේ උපන් පිරිස අඩු වී ඇතග නිදසුනක් ලෙස අවුරුදු 0-4 වයස් කාණ්ඩය තුල නාගරික පුරුෂ ප්‍රතිශතය 13% වන අතර එය ගා්‍රමීයව 17ග3 ෙවීගමෙයින් පැහැදිලි වන්නේ නාගරිකව උපත් පාලනය වී ඇති බවයිගමෙයට හේතුව වී ඇතතේ මෙම ප්‍රදෙAශ වල ඇති සෞඛ්‍යය පහසුකමිය.
විවාහකත්වය:-
විවාහකත්වය ගත් විට නාගරිකව හා ග්‍රාමීයව ඉතා ඉහල වෙනස් කමි පෙන්නුමි කරන ලබන සාධකයකි.සාමාන්‍යය ලෙස බංගලිදේශය තුල විවාහය නාගරිකව 96% ක්ද ග්‍රාමීයව 98% ක්ද අවුරුදු 30 පෙර විවාහයට පත් ෙවී. තවද 1991 සංගණනයට අනුව 15-19 වයස් පරතරය තුල ග්‍රාමීයව විවාහ වූ පිරිස 52.9 වුවද නාගරිකව එය 37.9 තරමි අඩු තත්වයක පවතී. මෙයට හේතුව වන්නේ නාගරිකව අධ්‍යාපනයට හා රැකියා සඳහා ඇති කැප කිරීමයි. තවද නාගරිකව විවාහවන ඉහලම අගය පෙන්නුමි කරන්නේ 30-34 වයස් පපතරය තුලයගනමුත් ග්‍රාමීයව විවාහ වන  පිරිස ඉහල අගයක් ගන්නේ 20-24 කාළය තුලය.මෙයට හේතුව ලෙස ග්‍රාමීයව ඡීවන ක්‍රියාාවලිය කර ගෙන යාම නිසා විය හැකිය.
සාක්ෂරතාව:-
ග්‍රාමීයව හා නාගරිකව වෙනස් කමි දැකිය හැකි තවත් ප්‍රධාන සාධයක් ලෙස මෙම සාක්ෂරතාවය හදුන්වාදිය හැකියග ග්‍රාමීයව මෙය පහල මටිටමක පවතින අතර නාගරිකව එය ඊට වඩා හොද තත්වයක පවතී.
රැකියා නියුක්තිය
රටෙි මුලු ශ්‍රමිකයන්ගෙන් 1/2ක්ම ශ්‍රමදායත්වයක් ලබා දෙන්නේ කෘෂිකර්මිකවය.තවද මෙරටෙහි මුලූ ශ්‍රමික පිරිස මිලියන 56කි.නාගරික අංශය තුලින් මෙයට දක්වන දායකත්වය මිලියන 10ග2කිග එය මුලූ ජනග්‍රහනයෙන් 18% ක් ෙවී. ග්‍රාමීය අංශය තුලින් එයට දක්වන දායකත්වය මිලියන 45ග8 ක් ෙවීග එය මුලූ ජනග්‍රහනයෙන් 45ග8්‍ර ෙවී.නමුත් නාගරික ශ්‍රමික පිරිස වැඩි වෙමින් පවති.
නාගරීකරණයේ ප්‍රතිලාභ
නාගරීකරණය වූ සෑම රටකටම අත් විදින්නට සිදු වන ප්‍රතිලාභ මෙන්ම අහිතකර ප්‍රතිපලද ඒ අතර ෙවීග මෙහි දක්නට ලැඛෙන විශේෂ ප්‍රතිලාභය වන්නේ සංචාරක ව්‍යාපාර දියුණු වීමයිග ලෝකයට සිලන පරිදි ඉදිරියට යමින් තම රෙටී තත්වය රැක ගැනීමට නමි නාගරීකරණයට හවුල් වියග අනාාගත පරපුරට හොඳ හා යහපත් තාක්ෂණයක් සහිත ලෝකයකට අවතීරණය වීමටනමි නාගරීකනරණය විය යුතුයග තවද සියලූ පහසුකමි එකම සAථානයකම එකරාශී්‍ර වීම තුල සන්නිෙවීදනයට හා ප්‍රවාහනයට යන වියදම අවම ෙවීග තව දරට තුල ඇතිවන්නාවූ විරැකියාවට මෙම නාගරීකරණ ක්‍රියාවලිය ඉතා වැදගත් වේග  බංගලිදෙශයෙහි ඩකා නගරය තුල පමණක් මිලියන 10 අධික පිිරිසක් රැකියා කරනු ලබයිග තවද මෙම නගර තුලින් උපයන මුදල් ග්‍රාමීය වශයෙන් දියුණු කිරීමට උපයෝගී කර ගනීග
නාගරීකරණයේ ප්‍රති විපාක
කෙතරමි වැදගත් දෙයක් වුවද මෙම නාගරීකරණය තුලින් දක්නට ලැඛෙන අයහපත් දේනමි බොහෝ්මයග බංගලිදේශය තුල ඇති වී තිඛෙන ප්‍රධාන ගැටලූව නමි මෙම නාගරීකරණ සංවර්ධණ ක්‍රියාවලිය අඅමාත්‍යාශයන් යටතේ ක්‍රියාත්මක වීමයිග මෙම තත්වය තුල විවිධ සංවිධාන වෙතින්  ඉදිරීපත් වන අභියෝග ජය ගැනීමට සිදු වීම නිසා මෙම ක්‍රියාවලිය නිසි ආකාරව ක්‍රියාත්මක නොවන අකාරයක් පෙන්නුමි කරයි සාරංශය බංගලිදේශ රාජ්‍ය මේවන විට නාගරීකරණය වෙම්න් පවතින බව මෙම දත්ත වලින් පෙනේග නමුදු මෙම රට අද වන විට ලොකු ප්‍රශ්නයකට මුහුණ පා ඇතග සංවර්ධනය වෙම්න් පවතින රටක් වශයෙන් මෙම තත්වයට මුහුණ දීමට නොහැකි වීමයිග මෙම තත්වය සඳහා විවිධ ක්‍රියාමාර්ග රඡය විසින් ගෙන ඇතග තවද මෙරට 2050 වන විට නාගරික ජනග්‍රහණය 60% දක්වා වැඩි වනු ඇතග මෙම තත්වයට මුහුණ දීම සඳහා රජය විසින් ආදී ක්‍රියාමාර්ග ගැනීම තුලින් මෙම ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු සෙවිය.අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ බංගලිදේශ රාජ්‍යය අද වන විට නාගරීකරණයේ යහපත් දේට වඩා අයහපතA දේ අත් විදින බවයිග මක්නිසාද යත් මෙරට ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග බොයෙක් අද වන විට ක්‍රියාත්මක නොවීමයි.නමුදු මේ වන විට මේ පිළිබඳ අවධානය යොමු කර ඇති බව කිව යුතුය
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:නාගරීකරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍යක්‍රම
thumb|ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රම‍යේ පියා - චරක සෘෂි- ඉන්දියාව‍|right ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දීමට පෙර පැවති වෛද්‍ය ක්‍රමය වූයේ පාරම්පරිකව පැවත ආ "දේශීය චිකිත්සාව" හෙවත් සිංහල වෙදකමයි. ශ්‍රී ලංකාව වෙත බුදු දහම සම්ප්‍රාප්ත වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආයුර්වේදයද දායාද විය. ආයුර්වේදය ශ්‍රී ලංකාවට ලැබුනේ අවුරුදු තුන්දහසකටත් අධික කාලයක් තිස්සේ එය වැඩී වර්ධනය වූ ඉන්දියාව වෙතිනි.කෙසේ නමුත් වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය උතුරු ඉන්දීය ආයුර්වේද වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය, දකුණු ඉන්දීය සිද්ධ වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය, අරාබි යුනානි  වෛද්‍ය සම්ප්‍රදාය, සහ ශ්‍රී ලංකාවේ  පාරම්පරික දේශීය චිකිත්සා ක්‍රමය යන සියල්ලෙහි සංකලනයක් ලෙසින් පවතින්නකි. එසේ වුවද ශ්‍රී ලංකාව ස්වකීය ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ආවේනික සම්ප්‍රදායක් තුළ පවත්වා ගෙන යන අනන්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාවක් ලෙස පිළිගෙන තිබේ.
ආයුර්වේදය යන්නෙහි අදහස
ආයුෂ පවත්වා ගෙන යාමේ විද්‍යාව යනු ආයුර්වේදය යන්නෙහි අදහසයි. ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය නිවාරණය පදනම් කර ගත්තකි. එහි ප්‍රතිකාර ක්‍රම මෙන්ම ඇවතුම් - පැවතුම් ක්‍රම හා වත් පිළිවෙත් ද පවතී. හුදෙක් රෝගයකට ප්‍රතිකාර කිරීමට වඩා රෝගයන්ට ගොදුරු නොවන පරිදි කායික - මානසික දෙ අංශයෙන්ම සුවදායී සෞඛ්‍යමත් ජීවිතයක් පවත්වා ගෙන යාම ආයුර්වේදය මගින් අදහස් කෙරේ. आयु़्रश्मिन् विद्य  तेनेनवा  आयुर्  विन्दतिति  आयुर्वेद: ආයුෂ පිළිබද ඉගැන්වන බැව්න් ආයුර්වෙදය නම් වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය පිළිබඳ මූලාශ්‍ර
ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ හා පුරා විද්‍යාත්මක සාධක යනාදිය ඉපැරණි ශ්‍රී ලංකාවේ දියුණු,ව්‍යාප්ත එමෙන්ම විධිමත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයක් පැවති බව සනාථ කරයි.
ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ - මහාවංශය
ආරෝග්‍යශාලා ඉදිකිරීම, ඖෂධ හා ආහාර පාන වැනි දෑ සම්පාදනය කිරීම පිළිබඳ ව මහාවංශයෙහි තොරතුරු දැක්වේ.
සිංහල ශිලා ලේඛන
මුල් කාලීන බ්‍රාහ්මී ශිලා ලේඛන වල මේ පිළිබඳ ව සඳහන් නොවේ. නමුත් සෞඛ්‍යාරක්ෂාව පවත්වා ගෙන යාම,නිරෝගී සම්පත ආදී කරුණු පිළිබඳ ව මෙන්ම ආරෝග්‍යශාලා පිහිටුවීම හා සම්බන්ධ කරුණු ද සිංහල ශිලා ලේඛන මගින් දක්වයි.
උදාහරණ
මැදිරිගිරිය ආරාම සංකීර්ණයේ පිහිටි ආරෝග්‍යශාලාව සම්බන්ධ නීති රීති දක්වන vi මිහිඳු රජුගේ මැදිරිගිරිය පුවරු ලිපිය
iv වන දප්පුල රජු විසින් ප්‍රධාන වෛද්‍යවරයෙකු වෙත ගම්වරයක් ප්‍රදානය කිරීම පිළිබඳ ව දැක්වෙන දෙවන දොරබාවිල ටැම් ලිපිය
පැරණි ආරෝග්‍යශාලාවන්හි සහ වෛද්‍ය මෙවලම් හා උපකරණ වල නටඹුන්
මිහින්තලේ,මැදිරිගිරිය,ආළාහණ පිරිවෙණ, ආදී ස්ථාන වලින් මෙම නෂ්ටාවශේෂ හමුවී තිබේ. thumb|ලොව පැරණිතම ආරෝග්‍යශාලා‍වේ නටඹුන්-ශ්‍රී ලංකාව|right|link=Special:FilePath/Ritgala.jpg
ආරෝග්‍යශාලා
මහාවංශය දක්වන පරිදි ශ්‍රී ලංකාවේ ආරෝග්‍යශාලා ඉදි කිරීම ක්‍රි.පූ.4 වන සියවසේ පණ්ඩුකාභය රජ සමය තරම් ඈත අතීතයකට දිවෙයි. ආරෝග්‍යශාලා ඉදි කිරීම පිළිබඳ අදහස පැහැදිලිවම බෞද්ධ සංකල්පයකි. මිහින්තලේ ආරාම සංකීර්ණයෙහි පිහිටුවා තිබූ ආරෝග්‍යශාලාවෙහි නටඹුන් වලට අනුව එය ලෝකයේ ප්‍රථම විධිමත් ආරෝග්‍යශාලාව වන බවට විශ්වාස කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ආරෝග්‍යශාලා පිළිබඳ තොරතුරු ලබා ගත හැකි වැදගත්ම මූලාශ්‍රය වන්නේ මහාවංශයයි. පැරණි ශ්‍රී ලංකාවේ ආරෝග්‍යශාලා 1.ගෘහස්ථයන් සඳහා වන ආරෝග්‍යශාලා
2.ආරාමිකයන් සඳහා වන ආරෝග්‍යශාලා වශයෙන් දෙවර්ගයක් යටතේ හඳුනා ගත හැකිය. මහාවංශයෙහි තොරතුරු දක්වන්නේ ගෘහස්ථයන් සඳහා වන ආරෝග්‍යශාලා පිහිටුවීම සම්බන්ධයෙන් පමණි. ආරාමිකයන් සඳහා ඉදි කළ ආරෝග්‍යශාලා පිළිබඳ තොරතුරු ටැම් ලිපි ආදී ශිලා ලේඛන මගින් ද අනුරාධපුර, පොළෙනේනරුව වැනි ප්‍රදේශයන් වලින් හමුවූ නටඹුන් මගින් ද හෙළිදරව් වේ. thumb|ඉපැරණි රෝහල් සංකීර්ණයක්- රි‍ටිගල|right|link=Special:FilePath/Ancient_aurvedic_hospital.gif
ගෘහස්ථයන් සඳහා වන ආරෝග්‍යශාලා
රටේ ප්‍රධාන පුරවැසියා වූ රජුගේ මාළිඟාවට යාව "බෙහෙත් ගේ " නමින් ස්ථිර වෛද්‍යාගාරයක් පිහිටුවා තිබිණි. මේ පිළිවෙත මහනුවර රාජධානි සමය වන තුරු පැවතිණි. පොදු ජනතාවගේ ප්‍රයේජනය පිණිස ආරෝග්‍යශාලා පිහිටුවීම රාජානුග්‍රහය මත සිදුවිය. ඒවා රෝගීන්ට නැවතී ප්‍රතිකාර ලැබීමට සුදුසු පරිදි සැළසුම් කර තිබිණි. එනම් නැවතී සිටීම පිණිස සාදන ලද්දේ යයි සැළකෙන කුටි වටේට මැද මිදුලක් හා ඊට යාබද ව පිහිටි පොදු පහසුකම් සහිත කාමර වලින් වටවූ දෙවන මිදුලක් ලෙස සැළසුම් කර ඇත. විශේෂ සේවා ආරෝග්‍යශාලා ගණනාවක් ද පැරණි ශ්‍රී ලංකාවෙහි ඉදිකොට තිබිණි.මින් බොහොමයක් ඉදිකොට තිබුණේ අනුරාධපුර නගරයේය. බුද්ධදාස රජු	(ක්‍රි.ව. 362-409) ධාතුසේන රජු	(ක්‍රි.ව. 460-478) ii උපතිස්ස රජු	(ක්‍රි.ව. 522-524) i උදය රජ		(ක්‍රි.ව. 790-792) යන රජවරුන් ආබාධිත සහ කොර තැනැත්තන් සඳහා රෝහල් පිහිටුවා තිබේ. බුද්ධදාස ii උපතිස්ස යන රජවරුන් අන්ධ තැනැත්තන් සඳහා විශේෂ රෝහල් පිහිටුවා තිබේ. මුල්ම මාතෘ නිවාසය ඉදිකරන ලද්දේ ii උපතිස්ස රජු විසිනැයි සෙල් ලිපියක සඳහන් වේ.
ආරාමිකයන් සඳහා වන ආරෝග්‍යශාලා
අනුරාධපුර, පොළොන්නරුව යන නගර ආශ්‍රිතව භික්ෂුන් වහන්සේ දෙදහසකට පමණ වාසය කළ හැකි ආරාම සංකීර්ණ පිහිටුවා තිබූ අතර ඒවායේ ආරෝග්‍යශාලා ද ඉදි කර තිබිණ. පැරණි ආරෝග්‍යශාලා වල නටඹුන් මෙතෙක් මතු කර ගැනීමට හැකිවී ඇත්තේ මිහින්තලේ,මැදිරිගිරිය,ආළාහණ පිරිවෙණ, ආදී ආරාම භූමි ප්‍රදේශ වලින් පමණි. මේ ස්ථාන වල තිබී සෙල් මුවා(ගලින් කරන ලද)‍ බෙහෙත් ඔරු සහ වෛද්‍ය උපකරණ හමුවී තිබේ. මීට අමතරව මැදිරිගිරිය ආරාම සංකීර්ණයේ පිහිටි ආරෝග්‍යශාලාව සම්බන්ධ නීති රීති දක්වන සෙල් ලිපියක් ද එම භූමි ප්‍රදේශයෙන් හමු වී තිබේ.
බෙහෙත් ඔරු සහ වෛද්‍ය උපකරණ
බෙහෙත් ඔරුව පැරණි වෛද්‍ය ක්‍රමයේ අපූර්ව නිර්මාණයකි. බෙහෙත් ඔරුවක් මුල් වරට සොයා ගත්තේ ඉතිහාසඥ එච්. සී. පී.බෙල් මහතා විසිනි. ඒ 1886 දී ථූපාරාම විහාර භූමිය ආශ්‍රිත නටඹුන් වලිනි. එහිදී ඖෂධීය දියර බෙහෙත් ඔරුවෙහි බහා ඒ මත රෝගී පුද්ගලයා ගිල්වා කරන ප්‍රතිකාර විධිය "අවගාහන කායික චිකිත්සාව" ලෙස හැඳින්වේ. අනුරාධපුර,මිහින්තලේ,මැදිරිගිරිය,දීඝවාපිය ආදී ස්ථාන වලින් මෙම බෙහෙත් ඔරු හමුවී තිබේ. ඒවා නව වන සියවස තරම් ඈත අතීතයකට හිමිකම් කියයි. තවද බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් පස් වන සියවසේ දී සිංහලෙන් පාලි බසට පරිවර්තනය කරන ලද අටුවා ග්‍රන්ථයකට අනුව උණු දිය පුරවන ලද භාජනයක රෝගියෙකු බස්සවා එම උණු දියෙන් තවා කරන චිකිත්සා ක්‍රමයක් ගැන සඳහන් වේ. එනම් "නිමර්ජන චිකිත්සාව "ක්‍රි.පූ. 5 වන සියවස තරම් අතීතයේ සිට භාවිතා වී ඇත. තනි ගල් කුට්ටියකින් නිර්මාණය කරන ලද බෙහෙත් ඔරුව වූකලී,ශරීරයේ හැඩය හා අනුරූප වන පරිදි හෑරීමෙන් සකස් කර ඇත.ඔසු දියර ෑපරිම ලෙස පිරිමසා ගැනීම සඳහා අවම ඔසු දියර ප්‍රමාණයක මුළු සිරුරම ගිල්විය හැකි පරිදි ඔරුවේ ඇතුළු පැත්ත සකස් කර තිබේ. ශාක යුෂ,කිරි,ගිතෙල්,තෙල් වර්ග,විනාකිරි ආදිය යොදා ගනිමින් ඒ ඒ රෝගී තත්වයන් අනුව වෙනස් සංයෝග වලින් යුතු ඖෂධීය දියරයන් තනාගෙන තිබේ. මෙම චිකිත්සා ක්‍රමය චර්ම රෝග,වාත රක්තය,අර්ශස් සහ උණ වැනි රෝගී තත්ත්වයන් වලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා යොදා ගෙන තිබේ. බෙහෙත් ඔරු වලට අමතරව බෙහෙත් ඇඹරුම් ගල්, ගලින් සහ වානේ වලින් සෑදු කතුරු හා පිහි වැනි ශල්‍ය වෛද්‍ය උපකරණද නටඹුන් අතර තිබී හමුවී ඇත.
ඖෂධ වර්ග සහ චිකිත්සා ක්‍රම
thumb|ඖෂධ වර්ග|right|link=Special:FilePath/Ayurveda_herbs.jpg
ආයුර්වේදයේ භාවිතා වන ඖෂධ වර්ග වැඩි ගණනක ම මූලාශ්‍රය වන්නේ ශාකමය කොටස් ය. ඖෂධීය වටිනාකමක් ඇති ශාකයක පංචාංගය (මුල්,කොළ,පොතු,මල්,ඵල ) ඇසුරින් ඔෂධ නිපදවා තිබේ. ඔසු පැන්,යුෂ,තෛල,බෙහෙත් ගුලි,කල්ක,ආසව,කෂාය,අරිෂ්ඨ ආදී වශයෙන් ආයුර්වේදයේ ඖෂධ මාධ්‍යයන් භාවිතා වී තිබේ. ශාක ඖෂධ වලට අමතරව මී පැණි, සත්ව මූලාශ්‍ර වලින් නිපදවෙන ඖෂධ මෙන්ම විවිධ පාෂාණ වර්ගද ඖෂධ වශයෙන් භාවිතා කර තිබේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ ද ඔසු උයන් පවත්වා ගෙන ගොස් ඇති අතර මෙරට නොවැඩෙන ඖෂධ වර්ග ආනයනය කර තිබේ. සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍ය විද්‍යාව,චිකිත්සා ක්‍රම,ස්වස්ථතාව පවත්වා ගෙන යාමේ ක්‍රම,සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය සම්බන්ධ මධ්‍යස්ථානයක් තිබූ බව රිටිගල නටඹුන් ඇසුරින් පෙනේ. චිකිත්සා ක්‍රම සළකා බලන විට ඖෂධ පානය කිරීම පමණක් නොව ඖෂධීය තෙල් ගැල්වීම,සම්බාහනය,නස්‍ය කිරීම,සැත්කම් ආදිය සිදු කර තිබේ. මීට අමතරව දෛනික ව්‍යායාම්,යෝග හා භාවනා ක්‍රම ද ආහාර චර්යාවන් ද ප්‍රතිකාර ක්‍රම සමඟ බැඳී පැවතිණි.
වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ
වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ ලිවීම සඳහා වැඩි වශයෙන් යොදා ගෙන තිබුනේ සංස්කෘත භාෂාවයි. මුල් කාලීන ව උගතුන්ගේ භාෂාවන් වූයේ ද පාලි සහ සංස්කෘත භාෂාවන්ය. මේ භාෂා දෙකෙහිම නිපුණත්වය ලැබූ බහුතරය වූ භික්ෂූන් වහන්සේ ලා විසින් වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ ලියූ අතරම සංස්කෘත වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ සිංහලයට පරිවර්තනය කර තිබේ. මුල් කාලීනව ග්‍රන්ථකරණයට යොදා ගත්තේ තල් පත් ඉරු වලින් තැනූ පුස්කොළ පොත්ය. ඒවායේ ලිවීම ඉතා දුෂ්කර සහ විශාල කාලයක් වැය වන්නක් වූ නිසා බොහෝ වෛද්‍යවරු දැනුම රැස් කර තබා ගත්තේ සිත් හි ධාරණය කර ගැනීමෙනි. ගද්‍යයට වඩා පද්‍යය පහසුවෙන් ධාරණය කර ගත හැකි වූ නිසා ඇතැම් වෛද්‍ය ක්‍රම සහ ඖෂධ වට්ටෝරු ආදිය පද්‍යයට නංවා මුඛ පරම්පරාගතව පවත්වා ගෙනැවිත්තිබේ. වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන පුස්කොළ පොත් වලින් බොහොමයක් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය අළලා ලියනු ලැබ ඇති අතර ඒවා දෙවන ස්ථානය ගන්නේ ධර්මය සම්බන්ධයෙන් ලියැවී ඇති පුස්කොළ පොත් වලට පමණි.
ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය හා විදේශීන් ගේ බලපෑම
අනුරාධපුර සහ පොළොන්නරු රාජධානි සමයන් හි ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ඉතා දියුණු මට්ටමක පැවතියද පොළොන්නරු රාජධානිය බිඳ වැටීමත් සමඟඉ එය පසුබෑමට ලක්විය. කෝට්ටේ යුගයෙහි දී පාරම්පරික ආයුර්වේද වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රය යම් පමණකින් හෝ නඟා සිටුවීමට උත්සාහ ගන්නා ලද්දේ 1707 දී රජකමට පත් නරේන්ද්‍රසිංහ රජු විසිනි. එතුමාගේ ආරාධනාව පරිදි වැලිවිට සරණංකර සඟරජ හිමිපාණන් විසින් " භේසජ්ජ මඤ්ජුසා" නම් පාලි වෛද්‍ය ග්‍රන්ථය සිංහලයට පරිවර්තනය කරන ලදි. සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලාංකීය ජනතාව සිය සෞඛ්‍යය පවත්වා ගෙන යාම සඳහා භාවිතා කළ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය1505 දී පෘතුගීසින් ගේ ආක්‍රමණයත් සමඟ සැළකිය යුතු ලෙස අභියෝගයට ලක් විය. පෘතුගීසි පාලන සමයේ කොළඹ, යාපනය සහ මන්නාරම යන නගරයන්හි රෝහල් පිහිටුවන ලදි. ලන්දේසින් විසින් එක් එක් ආරෝග්‍යශාලාවට දේශීය වෛද්‍යවරයෙකු බැගින් පත්කරනු ලැබීය. ඒ ලන්දේසි වෛද්‍යවරයාට සහය වීම පිණිසය. පෘතුගීසි හෝ ලන්දේසි මෙන් නොව බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයෝ රට වැසියාට සෞඛ්‍ය සේවා සැපයීම සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දැක්වූහ. මේ කාලයේ විවිධ වසංගත රෝග පැගිර යාම සුලභ කරුණක් විය. ඒ නිසා ගම් මට්ටමින් ජංගම බෙහෙත් ශාලා පිහිටුවීමට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෝ පියවර ගත් අතර බටහිර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රම ප්‍රචලිත කරවූහ. 1858දී මහජන සෞඛ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව පිහිටු වූ බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයෝ බටහිර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමය රජයේ වෛද්‍ය ක්‍රමය ලෙස දියුණු කළහ. මේ නිසා රට වැසියන් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය වෙතින් ඈත් වීමට පටන් ගත්හ.
ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය
ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමානයේ පවා පුළුල් වශයෙන් ක්‍රියාත්මක වන්නේ බටහිර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ක්‍රමයයි. නමුත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමයේ ද නව පිබිදීමක් දක්නට ඇත. විශෞෂයෙන් ශ්‍රී ලංකාව සංචාරකයන ආකර්ෂණය කරන තෝතැන්නක් බවට පත් වීමට ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය වෛද්‍ය ක්‍රමය හේතු වී තිබේ. ඒ හැර ශ්‍රී ලාංකිකයන් ද පෙරට වඩා වැඩි උනන්දුවක් ආයුර්වේද ප්‍රතිකාර ක්‍රම සහ වත් පිළිවෛත් කෙරේ දක්වති. වර්තමානයේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් පුහුණු කිරීම විවිධ ආකාරයෙන් සිදුවේ. ඇතැම් විට බටහිර වෛද්‍ය සම්ප්‍රදායයන් අනුව ද වෛද්‍යවරු සහ හෙදියන් පුහුණු කෙරෙති. දේශීය වෛද්‍ය අමාත්‍යාංශයත් ඒ යටතේ පිහිටුවා ඇති ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවත් ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය සංවර්ධනය කිරීම හා ව්‍යාප්ත කිරීමෙහි ලා ප්‍රධාන කාර්යයක් ඉටු කරයි. ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ඉගැන්වීම හා පුහුණු කිරීම විධිමත් අන්දමින් සිදු කෙරේ. ආයුර්වේද වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ලියාපදිංචි කිරීම මගින් පිළිගැනීමක්,ප්‍රමිතියක් සහ ආරක්ෂණයක් සපයා ඇත. 1961 අංක 31 ආයුර්වේද පනත යටතේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය සභාව පිහිටුවා ඇති අතර එමගින් සහ පනත මගින් දක්වන සුදුසුකම් සපුරාලන තැනැත්තන් වෛද්‍ය වෘත්තිකයන් ලෙස ලියාපදිංචි කෙරෙනු ලැබේ. එසේ ලියාපදිංචිය ලබා ගත් වෛද්‍යවරුන්ට පමණක් "වෛද්‍යාචාර්ය" යන නාමය භාවිතා කිරීමට අවසර තිබේ. ආයුර්වේද වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය උපාධි මට්ටමින් පිළිගැනීම දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යායතනය මගින් සහ ආයුර්වේද වෛද්‍ය සභාව මගින් සිදු කරයි. ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ දේශිය වෛද්‍ය විද්‍යාතනය හා කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ ගම්පහ වික්‍රමාරච්චි විද්‍යායතනය ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය සහ යුනානි වෛද්‍ය ක්‍රමය පිළිබඳ උපාධි පාඨමාලා පවත්වා ගෙන යයි.
පින්තූර ගැලරිය
=මේවාත් බලන්න=
අඩවියෙන් පිටත පිටු
ප්‍රවර්ගය:භෙ සජ්ජ්‍ය මංජුසාව
කයිට්ස් මැතිවරණ කොට්ඨාසය
කයිට්ස් මැතිවරණ කොට්ඨාසය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාස අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය නම් ලද්දේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ,  කයිට්ස් දිවයින අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස වූ කොට්ඨාස 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාස 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී කයිට්ස් මැතිවරණ කොට්ඨාසය වෙනුවට  යාපනය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාසය තුළ ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස කයිට්ස් දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
වී. ඒ. කන්දයියා 1963 දී මිය ගියේය‍.
1963 පාර්ලිමේන්තු අතුරු-මැතිවරණය
1963 අගෝස්තු 31 දින මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා පැවැත්වුණු පාර්ලිමේන්තු අතුරු-මැතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාසය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
Sodium dodecylbenzene sulfonate
Sodium dodecylbenzene sulfonate එසේත් නැත්නම් SDBS යනු පවිත්‍රකාරකවල භාවිතා වන රසායනික ද්‍රව්‍යයකි.
අලපිටිය
අලපිටිය (Allaippiddi), යනු ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය අර්ධද්වීපයේ බෙල්ලන දිවයින තුල පිහිටි ගම්මානයකි.
Compact star
තාරකා විද්‍යාවේ දී, compact star (හෝ compact object) යන යෙදුම සුදු වාමන තරු, න්‍යුට්‍රෝන තරු, සහ කළු කුහර සඳහා පොදුවේ භාවිතා වේ. exotic star නම් වන කල්පිත වස්තු පවතී නම් ඒවා ද ඇතුළත් වන ලෙස මෙම යෙදුමේ අරුත වර්ධනය වනු ඇත. සියළු compact objects, ඒවායේ අරයට සාපේක්ෂව ඉහළ ස්කන්ධයක් සහිත හෙයින්, සාමාන්‍ය පරමාණු වලින් සැදි පදාර්ථය ට සාපේක්ෂව ඉතා ඉහළ ඝනත්ත්වයකින් යුතු වේ.
Compact stars බොහෝ විට stellar evolution අවසාන ඵල වන හෙයින් stellar remnants ලෙස ද හැඳින්වේ. stellar remnant එකක තත්ත්වය සහ වර්ගය, එය සෑදීමට මුල් වූ තාරකාවේ ස්කන්ධය මත මූලික වශයෙන් ම පදනම් වේ. නියම ස්වභාවය නොදන්නා තාරකා වලට, එය සාමාන්‍ය තාරකාවකට වඩා අඩු අරයක් සහිත යැයි සාක්ෂි ඇති විටක දී, compact star යන නොපැහැදිලි යෙදුම බොහෝ විට භාවිතා වේ. කළු කුහරයක් නොවන compact star එකක් degenerate star ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
නිර්මාණය
stellar evolution හි සාමාන්‍ය අවසන් ඵලය වන්නේ එකක් නිර්මාණය වීමය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව තුළ සංකල්ප
විදේශ විනිමය
ලංකාවෙි
විදෙශ විනිමය
බූස්තාන් (ග්‍රන්ථය)
බූස්තාන් (, උච්චාරණය "Būstān" ) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පර්සියානු කවියකු වූ සාදි විසින් සම්පාදනය කරන ලද කාව්‍ය ග්‍රන්ථයකි. 1257දී සම්පාදිත මෙය සල්ඝූරිද් අතාබෙග් සා’ද් I හෝ සා’ද් II වෙනුවෙන් පුදකොට ඇත. මීර් අල් හුසෙයිනි නම් චාරුලේඛන ශිල්පියා විසින් මෙම පද්‍යය සිතුවම් සහිත අත් ලිපියක් ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත. මෙහි සිතුවම් නිර්මාණයේ දී තීන්ත සහ දියසායම් භාවිතා කොට ඇති අතර, රන් පත්‍ර ද යොදාගෙන තිබේ. සම් ආධාරයෙන් අත් ලිපිය බැඳතබා ඇත. මෙම කාව්‍යය සහ "රෝස උයන" වැනි සුප්‍රකට පද්‍ය හේතුවෙන් සාදි පර්සියාවේ මධ්‍යකාලීන යුගයේ විසූ කවීන් අතුරින් වැදගත් කවියකු ලෙස සැලකේ. ඔහු "පර්සියානු සම්භාව්‍ය සාහිත්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම චරිතයක් " ලෙසත්, "බර්සියානු සාහිත්‍යය නම් ගොඩනැගිල්ලේ කුළුණු සතරෙන් අකක් ලෙසත්" වර්ණනා කරනු ලැබේ.
සාදිගේ පළමු කෘතිය වන මෙම කෘතියෙහි නාමයේ අර්ථය වනුයේ "පලතුරු උයන" යන්නයි. මෙම ග්‍රන්ථයෙහි සාදිගේ දිගුකාලීන අත්දැකීම්වල සහ දිවිය පිළිබඳ ඔහුගේ නිගමනයන්හි ඵලය ඇතුළත් කොට ඇත. මෙය විවිධ වෘත්තාන්ත නිරූපිත සිතුවම් ගණනාවකින් අලංකාර කොට ඇත. එසේම එහි සාදිගේ විවිධ සංචාරයන් සහ මානව මනෝවිද්‍යාව පිළිබඳ ඔහුගේ අදහස් ද ඇතුළත් නොට ඇත. නිතරම පාහේ ඔහු සිය වාර්තා ඉදිරිපත් කොට ඇත්තේ ඊසෝප්ගේ උපමා කථා මෙන් උනන්දුවෙන් සහ උපදේශාත්මක අයුරිනි.
මෙය නිර්මාණය කොට ඇත්තේ මත්නවී කාව්‍ය ශෛලියෙන් (රිද්මය දනවන දෙපද කවි) වන අතර, එය ඉංග්‍රීසි භාෂාවට ද පරිවර්තනය කොට තිබේ.
හැඳින්වීම
මධ්‍යකාලීන යුගයේ විසූ ශ්‍රේෂ්ඨ පර්සියානු කවියකු වූ සාදි ෂිරාසිගේ ලේඛන නාමය වූයේ සාදි යන්නයි. ඔහුගේ කෘති පර්සියානු රටවල පමණක් නොව බටහිර රටවල ද ප්‍රකට විය. ඔහුගේ ලේඛන කලාව ගැඹුරු සමාජයමය සහ මානුෂීය අදහස් දන්වන්නක් සේ සැලකේ. පර්සියානු සාහිත්‍යය තුළ ඔහුගේ ශෛලිය වසර සිය ගණනක්ම මූලාදර්ශයක් ලෙස භාවිතා කෙරිණි. මේ නිසා ඔහු "සම්භාව්‍ය පර්සියානු ලෝකයේ දැවැන්ත චරිතයක්" ලෙස සැලකේ. ඔහුගේ කෘති ඉදිරි පරම්පරා කෙරෙහි ප්‍රබල බලපෑමක් කළ අතර, ඒවා විවිධ භාෂාවන්ට පරිවර්තනය වී තිබේ. එසේම පාඨකයන්ගේ පැසසුමට ද ලක්ව ඇත. 1522 සහ 1526 අතර කාලයේ සම්පාදිත මීර් අලි’ අල්-හුසෙයිනි නම් චාරුලේඛන ශිල්පියා විසින් සම්පාදිත සාදිගේ බූස්තාන් ග්‍රන්ථයේ සිතුවම් කළ අත්පිටපතක් මෙට්‍රොපොලිටන් කලා කෞතුකාගාරයේ ඇත. මෙය තීන්ත, පාරාන්ධ දියසායම් සහ රන් භාවිතයෙන් කඩදාසි මත කළ සිතුවම්වලින් සම්නවිත ය. එසේම සම් බැඳීමක් ද සහිත ය.
1688දී ඩැනියෙල් හාවර්ට් විසින් බූස්තාන් ග්‍රන්ථය ලන්දේසි භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලදී.
මොරටුව මහ විද්‍යාලය
ගොනුව:Logomoratuwa.gif
මොරටු මහා විද්‍යාලය
ආරම්බය:1934.ජනවාරි 19 වෙනිදින. ආදි කතෘතුමා:M.J.C.ප්‍රනාන්දු මැතිතුමා. ‍‍‍‍මොරටුව නගරය තුල පිහිටි ප්‍රධාන හා බොදු පාසලකි.මෙහි සිසුන් 2000 පමන අධ්‍යාපනය ලබයි. එහි වර්ථමාන(2010)විදුහල්පතිතුමා වනුයේ E.H.අතාඋදගේ මහතාය. විද්‍යාලීය ක්‍රිකට් කන්ඩායම 2008 හොදම පිටපලාත් කන්ඩායම වශයෙන් තේරී පත්ව ඇත.
Web:http://[www.moratuwamv.net] නිර්මානය:කළිදු වසුක.
SLS ප්‍රමිති ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ භාණ්ඩ තත්වය සතික කරන ක්‍රමය SLS සහතිකකරණය වේ. ශ්‍රී ලංකාව තුල විකිණීම සඳහා සමහර නිශ්පාදන සඳහා SLS ප්‍රමිති සහතිකය අනිවාර්ය වේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස
අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ගණන 20 කි. එනම්
වෙන්නප්පුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
වෙන්නප්පුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, වයඹ පළාතේ,   පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
කඩොලාන පරිසර පද්ධතිය
මිරිදිය ජලය හිඟවිම
පස විටින් විට කරදියෙන් යටවුවත් ශාක වර්ධනයට වැදගත් මිරිදිය මෙම පරිසරයේ හිඟ සම්පතකි. මෙම තත්ත්වය පාරිභෝගික නිරුදකත්වය ලෙස හැදින්වේ. පාංශු ජලයේ ලවණතාව ඉහළ මට්ටමක පවතින නිසා ආස්‍රැතිය මගින් ජලය අවශෝෂණයට මෙහි දී බාධා ඇති වේ. මේ අභියෝග ජය ගැනීම සඳහා ශාක විවිධ අනුවර්තන දරයි.
වෙන්නප්පුව ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කය
කඩොලාන පරිසර පද්ධතිය
මිරිදිය ජලය හිඟවිම
උදා: මහ කඩොල් උදා: තෙල උදා: මල් කඩොල්, හීන් කඩොල්. උදා: මුට්ටි කඩොල්, බෑරිය, පුංකඩ උදා: කටු ඉකිලිය. උදා: කිරල.
පාංශු වාතය හිඟ වීම
මුහුදු ජලයෙන් යටවීම නිසා පාංශු අවකාශවල ජලය රැඳීම හේතුවෙන් පාංශු වාතය හිඟ වී ඇත. මෙම අභියෝගය ජය ලැනීමට ද විවිධ අනුවර්තන පවතී. උදා: මණ්ඩා, කිරල. මේවා ද පොළවෙන් ඉහළට වැඩී වායු හුවමාරුව සිදු කරයි. උදා: මල් කඩොල්.
උපස්ථරය ලිහිල්, මඩ සහිත ස්වභාවයක් දැරීම
පාංශු ජල ප්‍රමාණය අධික වීම නිසා සාමන්‍යයෙන් මෙම පරිසරයේ පොළව මඩ සහිත වේ. මේ නිසා ශාකය ඍජුව පවත්වා ගැනීමට හා හොඳින් පොළවට සවිවීමට අනුවර්තන දක්වයි. ප්‍රධාන කඳෙන් පැන නගින කයිරු මුල් මෙන් ම අතුවලින් පැන නගින කරු මුල් ශාකයේ සංධාරණ ශක්තිය වැඩි කරයි.
බීජ ප්‍රරෝහණයට අහිතකර පරිසරයක් පැවතීම
නිර්වායු, ආම්ලික හා මඩ සහිත බිමක් පැවතීම ද වඩදිය බාදිය ඇතිවීම ද නිසා මෙම පරිසර පද්ධතිය තුල බීජ ප්‍රරෝහණයට සුදුසු තත්ත්වයක් නැත. ඒ නිසා ශාක ජලබුජතාව නම් අනුවර්තනය දරයි.එහි දී ප්‍රරෝහණය ආරම්භ වී කළල විකශනයේ පසු අවධිය වන තුරු ම බීජය මාතෘ ශාකයට සම්බන්ධ වී පවතී. මේ කාල සීමාව තුල බීජ ධරය දික් වී, කරලක් ලෙස දර්ශනය වේ.පොළවට වැටුණු පසු බීජය ප්‍රරෝහණයේ ඉතිරි කොටස පහසුවෙන් සම්පූර්ණ කරයි. උදා: මහ කඩොල්, මල් කඩොල්.
ලෝකයේ කඩොලාන ව්‍යාප්තිය
right|300px කඩොලාන සෞම්‍ය කලාපීය රටවල අන්තර් උදම් කලාපය තුළ දක්නට ලැබෙන විශේෂිත ශාක ප්‍රජාවකි.නමුත් ජපානය,ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ප්ලොරීඩා වෙරළ ආශ්‍රිත නිරක්ෂයට උතුරින් පිහිටි කොටස්වල සිට නවසීලන්තය,ආජන්ටිනාව වැනි නිරක්ෂයට දකුණින් පිහිටි ප්‍රදේශ දක්වා ම කඩොලාන ශාක ප්‍රජාව ව්‍යාප්ත වී ඇත. මෙම ශාක ප්‍රජාව වඩාත් පුළුල්ව ව්‍යාප්තව ඇත්තේ ඝර්ම කලාපීය රටවල පුහුදු ප්‍රදේශවල කලපු සහ බොකු ආශ්‍රිතව ය. ලෝකයේ ඇති කඩොලාන ශාක ප්‍රජාවන්ගේ ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර මිලියන 15.9ක් ලෙස ගණනය කර ඇති අතර මින් හෙක්ටයාර මිලියන 4.25ක් එනම්, 27%ක් ඇත්තේ ඉන්දුනීසියාවේ ය. බ්‍රසීලයේ 16%ක් ද ඕස්ට්‍රේලියාවේ 7%ක් පමණ ද දැකිය හැක.
ශ්‍රී ලංකාවේ කඩොලාන ව්‍යාප්තිය
ශ්‍රී ලංකාවේ ඇති මුළු කඩොලාන ප්‍රමාණය හෙක්ටයාර 12500ක් පමණ වේ. කඩොලාන වඩා විශාල ලෙස ව්‍යාප්තව ඇත්තේ පුත්තලම් දිස්ත්‍රික්කයේ මෝයන් ආශ්‍රිතව ය. ඝනව වැඩුණු කඩොලාන නිරිත දිග, දකුණු ඊසාන ප්‍රදේශයන්හි කලපු ආශ්‍රිතව තැනින් තැන විසිරී ඇත.
කඩොලාන ශාක
කඩොලාන ශාකවල සුවිශේෂී බවට ප්‍රධානම හේතුව ඒවා වැඩෙන පරිසරයයි. සාමාන්‍යයෙන් කඩොලාන ශාක වර්ධනය වන්නේ අන්තර් උදම් කලාපය තුල මෝය හා කලපු ආශ්‍රිතව ය. මෙම ප්‍රදේශය විටින් විට ජලයෙන් වට වීම හේතුවෙන් මෙහි පස ආම්ලික හා මඩ සහිත වේ. ඒ නිසා මෙම පරිසරයේ නොනැසී පැවතීමට සුවිශේෂී අනුවර්තන අත්‍යවශ්‍ය වන අතර එවැනි අනුවර්තන පැවතීම නිසා කඩොලාන පරිසරයේ අයිතිය කඩොලාන ශාකවලට හිමි වී ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ බහුල කඩොලාන ශාක විශේෂ
ශ්‍රි ලංකාවේ ක‍ඩොලාන
කඩොලාන පරිසරයේ සතුන්
ශාක ප්‍රජාව මෙන් ම කඩොලාන පරිසරයේ සත්ත්ව ප්‍රජාව ද සුවිශේෂ වූ අනුවර්තනවලින් යුත් සොබාදහමේ අපූර්ව නිර්මාණයන්ගෙන් අනූන වේ. විශේෂයෙන් කකුළු විශේෂ,මට්ටි විශේෂ, බෙල්ලන් විශේෂ, මත්ස්‍ය විශේෂ හා පක්ෂි විශේෂ මෙම පරිසරයේ බහුලව දක්නට ලැබේ.
මිරිදිය ජලය හිඟවිම
උදා: මහ කඩොල්
උදා: තෙල
උදා: මල් කඩොල්, හීන් කඩොල්.
උදා: මුට්ටි කඩොල්, බෑරිය, පුංකඩ උදා: කටු ඉකිලිය. උදා: කිරල.
වඩදිය බාදිය හේතුවෙන් මෙහි ජීවත් වන සතුන්ට වරක දී ජලයෙන් යට වූ පරිසරයක ද තවත් වරක දී වායුගෝලයට නිරාවරණය වූ පරිසරයක ද ජීවත්වීමට සිදු වේ.ඒ නිසා බොහෝ කකුළු විශේෂවලට ජලක්ලෝම කුටීරයේ තෙතමනය දිගු කාල සීමාවක් රඳවා තබා ගැනීමේ හැකියාව ඇත. එමඟින් ඔවුන්ට වැඩි වේලාවක් භෞමික පරිසරයේ ජීවත්වීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. දිය හූනා (Mud Skipper) වැනි මසුන්ගේ ලය වරල් හා ශ්‍රෝණි වරල් පැනීමට හා ගස් නැගීමට හැකි වන ලෙස අනුවර්තනය වී ඇති නිසා භෞමික පරිසරය තුල දී ද නොනැසී පැවතීමට ඔවුන්ට හැකි වී ඇත.
කඩොලාන පරිසරයේ වැදගත්කම
කඩොලාන යනු පාරිසරික හා ආර්ථික අංශවලින් ඉතා වැදගත් පරිසර පද්ධතියකි. නමුත් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතු කොට ගෙන මෙම පරිසර පද්ධතිය විනාශවීමේ තර්ජනයට මුහුණ දී තිබේ. එබැවින් අනාගත පරපුරේ පැවැත්ම උදෙසා කඩොලාන පරිසරය ආරක්ෂා කිරීම අද පරපුරේ යුතුකමක් මෙන් ම වගකීමක් ද වේ. right|300px
මේ අඩවිත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:ක‍ඩොලාන ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
ටොර්ස්ටන් හා
කිම් ගොඩාල් (ඉංග්රීසි: Kim Godal) යන අන්වර්ථ නාමයෙන් ද හැඳින්වෙන ටොර්ස්ටන් හා (ඉංග්රීසි: Torsten Haß, 21 නොවැම්බර් 1970), කවියෙකු, නාට්ය රචකයෙකු, නවකතාකරුවෙකු, ලේඛකයෙකු සහ පුස්තකාලාධිපති වරයෙකි. නිදසුනක් වශයෙන්, ඔහු Bibliotheken für Dummies ලිවීය. පොත ඔක්ටෝබර් 2019 හි ප්රකාශයට පත් කරන ලද අතර ඉහළ ඉල්ලුමක් හේතුවෙන් දෙවරක් නැවත මුද්රණය කරන ලදී. 2020 අවසානය වන විට පොත් 60,000 කට ආසන්න ප්රමාණයක් ඉල්ලා ඇත. පොතට සමාලෝචන කිහිපයක් ලැබී ඇති අතර බොහෝ විශ්ව විද්යාල වල භාවිතා වේ. උදාහරණ: ටුබින්ගන් විශ්ව විද්යාලයේ පුස්තකාලය (බැඩන්-වුර්ටෙම්බර්ග්) , බොචුම් විශ්ව විද්යාලයේ පුස්තකාලය (උතුරු රයින් - වෙස්ට්පාලියා) , බිංගන්හි කාර්මික විශ්ව විද්යාලයේ පුස්තකාලය (රයින්ලන්ඩ්-පැලටිනේට්)
Suhada Pethuma
තිරගත වූ දිනය – 1973 පෙබරවාරි 23 ඉදිරිපත් කිරීම – කැමිලස් නිෂ්පාදකයෝ නිෂ්පාදනය – කැමිලස් පෙරේරා කතාව, තිර රචනය සහ අධ්යක්ෂණය –කිංස්ලි රාජපක්ෂ (‘ගෙහෙරා ඩාග් හින්දි චිත්රපටයේ අනුකරණයකි) දෙබස් - ඇන්ටන් අල්විස් කැමරා අධ්යක්ෂණය – ඇම්. ඒ. ගෆූර් සංස්කරණය - සිරි කේ. විතාරණ වේශ නිරූපණය - රොහාන් මුදන්නායක නැටුම් – උපාලි මෙත්තානන්ද ශබ්ද පරිපාලනය - කේ. පී. කේ. බාලසිංහම් රසායනාගාර පාලක – ඇස්. තිරනාවුකරසු සංගීත අධ්යක්ෂණය – ටී. ඇෆ්. ලතීප් ගීත ප්රබන්ධය – කරුණාරත්න අබේසේකර, ප්රේමකීර්ති ද අල්විස්, සිරිල් ඒ. සීලවිමල ගීත ගායනය – එච්. ආර්. ජෝතිපාල, ඇන්ජලින් ගුණතිලක, සිසිර සේනාරත්න, ඉන්ද්රාණි විජේබණ්ඩාර ගීත සංඛ්යාව - 06 ආලෝකේ විහිදී පැතිරෙයිදෝ - එච්. ආර්. ජෝතිපාල මැණිකා. . මැණිකා. . ඇන්ජලින් ගුණතිලක, ඉන්ද්රාණි විජයබණ්ඩාර ගීතේ පෙම් ගීතේ – එච්. ආර්. ජෝතිපාල, ඇන්ජලින් ගුණතිලක කොහේදෝ කියා අහන් නෑ - සිසිර සේනාරත්න ජීවිතයේ කාන්තාරේ – එච්. ආර්. ජෝතිපාල, ඇන්ජලින් ගුණතිලක දෝතින් දෝතයි – ජෝතිපාල, ඇන්ජලින් (පද - සිරිල් ඒ. සීලවිමල) ගීත පොත් - ශාන්ති පොත්හල ප්රදර්ශනය - සීමාසහිත සිනමාස් සමාගම ධාවන කාලය – පැය 2 විනාඩි 45 නළු නිළියන් - මාලිනී ෆොන්සේකා, තිස්ස විජේසුරේන්ද්ර, රීටා රත්නායක,, අශෝක පොන්නම්පෙරුම, රුක්මණී දේවි, ලයනල් දැරණියගල, සුමනා අමරසිංහ, ඩී. ආර්. නානායක්කාර, චිත්රා වාකිස්ඨ, ලලිතා නිරංජලා, ඇලකේසැන්ඩර් ප්රනාන්දු, දොන් සිරිසේන, පී. බී. මයිල්ලෑව, බී. ඇස්. පෙරේරා, ඩෙවිඩ් ධර්මකීර්ති හඳුන්වා දීම – ජයසේකර අපොන්සු, ජෙනිටා සමරවීර, චන්ද්රා හේරත්, උපාලි මෙත්තානන්ද, සේනාරත්න ද සිල්වා, මෝතිලාල් ගුණසේකර කොළඹ ගාමිණී සිනමා ශාලාවේ දින 100 ප්රදර්ශනය විය.
විගේෂ සටහන් 1971 - නිල් රුපසිංහගේ “හතර දෙනාම සුරයෝ” චිත්රපටයෙන් පසු මරදාන ගාමිණි සිනමාහලේ දින 100 ක් ප්රදර්ශනය වූ චිත්රපටය වීම. හැත්තෑව දශකයේ ඒ වන විට ජනප්රියතම නළු නිළි යුගල වශයෙන් සැලකුණු ගාමිණි,මාලනී හා විජය, මාලනී අතරට මෙම චිත්රපටියෙන් තිස්ස, මාලනී යුගලය එක් වීම. මෙම චිත්රපටයට සමගාමිව මරදාන එල්ෆිනිස්ටන් සිනමාහලේ විජය, මාලනී ප්රධාන චරිත රඟපෑ යසපාලිත නානායක්කාරගේ “තුෂාරා” චිත්රපටයද 100 කට වැඩි දින ගණනක් ප්රදර්ශනය වූ අතර
කප්පරවල්ලිය
කප්පරවල්ලිය පැළැටිය ඉරිවේරිය පැළැටිය හා බොහොදුරට සමාන ය. එහෙත් වෙනස්කම් දෙකක් දක්නට ලැබේ. එනම් කප්පරවල්ලිය පත්‍රය ඉරිවේරිය පත්‍රයට වඩා තද සුවඳකින් යුක්ත විමත් කප්පරවල්ලිය පත්‍ර මාංසල බවින් ද වැඩිවිමත්ය.
ප්‍රවර්ගය:පැළැටි
ඖෂධ සඳහා ගැනෙන කොටස්
සම්පුර්ණ පැළැටිය ම ඖෂධ සඳහා භාවිතා වෙ.
අතිසාරයට හා බඩෙ කැක්කුමට
කප්පරවල්ලිය වණ්ඩුවෙ තම්ඹ මිරිකාගත් යුෂ මෙස හැන්දක් මි පැණි හො දෙහි ඉස්ම සමග පානය කිරිම
ඇස් රුදාවට
කප්පරවල්ලිය යුෂ ඇස් වටෙ ගැම.
අදුමට
කප්පරවල්ලිය කොළ වන්ඩුවෙ තම්බා ගත් යුශට සිනි ,මි පණි,තිප්පිලි කුඩු දමා බීම
වගාව
ලපටි අතු කැබලි ඉතා ඉක්මනින් මුල් ඇද දළු දමයි.වර්ෂා කලයෙදි දඬු සිටු වීම කළ යුතුයි.මල් පීපීමට පෙර ලපටි දළු මගින් නව පැළ ලබාගැනිම සිදුකල යුතුයි. සිසිල් සහ තෙත් ස්ථානවල හොඳින් වැඩෙ. පොච්චි වල, පටු මාවත් දෙපස වැවිමට ඉතා යොග්‍ය වෙ.
ලන්දේසි භාෂාව
ලන්දේසි භාෂාව  (Dutch) යනුු මිලියන 24ක පමණ ජනතාවක් මව්බස ලෙස භාවිත කරන්නාවූත්, මිලියන 5ක පමණ ජනතාවක් දෙවන භාෂාවක් ලෙස භාවිත කරන්නාවූත් බටහිර ජර්මානික භාෂාවකි. මින් බහුතරය නෙදර්ලන්තයේ සහ, බෙල්ජියමේ නෙදර්ලන්තයට යාබද ව්ලාන්දරන් (Vlaanderen - Flanders) නමැති ප්‍රදේශයේ වාසය කරන ජනයාගෙන් සමන්විත වෙයි. ලන්දේසි භාෂාව නෙදර්ලන්තයේ රාජ්‍ය භාෂාව වන අතර, බෙල්ජියමේ රාජ්‍ය භාෂා තුනෙන් එකක් වෙයි. ජර්මානික භාෂා අතුරෙන් තෙවැන්නට බහුලව භාවිත වන භාෂාව ලන්දේසි භාෂාව වන අතර, එය ජර්මානු හා ඉංග්‍රීසි භාෂාවන්ට යම් යම් සමානකම් දක්වයි. ප්‍රවර්ගය:CS1 German-language sources (de) ප්‍රවර්ගය:Articles with hAudio microformats
Fundamental interaction
භෞතික විද්‍යාවේ දී මූලික බලවේග, fundamental interactions හෝ fundamental forces යනු තවත් කුඩාවට බිඳලිය නොහැකි අන්තර්ක්‍රියා වේ. එවැනි අන්තර්ක්‍රියා සතරක් (4) පවතී යැයි සැලකේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
කුස පබා
ගීතයන්
යට ගිය දවස
පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න    සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ        ගායනය           = එඩ්වඩ් ජයකොඩි
මධුර වසන්තේ
පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න   සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ       ගායනය           = නිරෝෂා විරාජිනී, උරේෂා රවිහාරි, හර්ෂණ දිසානායක, බන්දුල විජේවීර, මහින්ද පතිරගේ
මධුචන්ද්‍ර යාමේ පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න    සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ       ගායනය           = කසුන් කල්හාර ජල ධාරාවෝ
පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න     සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ       ගායනය            = උරේෂා රවිහාරි
පෙති බිඳ හෙලමි
පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න    සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ       ගායනය           = හේෂාන් ගමගේ
ප්‍රේම මන්දිරේ
පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න     සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ       ගායනය           = නිරෝෂා විරාජිනි
කුස පබා
පද රචනය        = සුනිල් ආරියරත්න     සංගීතය           = රෝහණ වීරසිංහ       ගායනය           = නිරෝෂා විරාජිනී, හර්ෂණ දසානායක ඇතුඵ පිරිස
ස්තෝත්‍ර ගායනය - එම්. ප්‍රශාන්තිනි, එම්. සගානා, මොරින් ජෙනට්, චාමර නුගලියැද්ද, තිළිණ සමරනායක, ධනංජය හෙටිටිආරච්චි
Cycling at the 2008 Summer Olympics – Women's road race
Cycling at the 2008 Summer Olympics – Women's road race
200px
කාන්තා මාර්ග ධාවනය 2008 චීන බීජිං ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් උලෙළේ එක් පා පැදි තරගයකි.රටවල් 33ක කාන්තාවන් 66 දෙනෙකුගේ නියෝජනයෙන් එය 2008 අගෝස්තු 10 වන දින පැවැත්වුණි.එය කාන්තා ඔලිම්පික් මාර්ග ධාවන තරගයක හත්වන සහභාගීත්වය වූ අතර පෙර තරග 7ටම වඩා දිගු කාලයක් එය පැවැත්වුණි.ධාවන තරගය නගරික ධවන පථයක පැවතුනු අතර (බීජින් නගරයේ එක් තාවකලික ස්ථනයකා එහි මුලු දිග කි.මි 102.6 ක් විය. කි.මි 23.8 ක් දිගැති අදෙවන වටයද අඇතුලුව කාන්තා ධවන තරගයේ  මුලු දිග කි.මි 126.4 ක් වුවද එය පිරිමි ධාවන තරගයෙ මුලු දුරින් අඩකටත් වඩා අඩුය. ධාවන තරගය අතරමග ඇති වු ධාරනිපත වර්ෂාව තරගකරුවන්ට මහත් බාධවක් වු අතර පස්දෙනෙකුගෙන් සමන්විත වු කන්ඩායමක් අවසාන මොහොත දක්වා තියුණු තරගයක නියැලුනු අතර අවසානයේ  නිකොලේ කුකි තරගය ජය ගැනීමට සමත් විය. මෙහිදි කුකි විසින් මහා බ්‍රිතාන්‍ය විසින් එම උලෙලේ දි දින ගනු ලැබු පලමු පදක්කම දිනා ගත් අතර එය මහා බ්‍රිතාන්‍ය විසින් ඔලිම්පික් උලෙලක දිනගනු ලැබු 200 වන රන් පදක්කම ලෙසට වර්තා පොතට එක් විය.ස්වීඩනය නියෝජන කල එම්ම ජොහන්සන් තරගයෙ දෙවන ස්ථානය දින ගනිමින් රිදි පදක්කමද, ඉතාලිය නියෝජනය කල ටඉටියන ගුඩෙර්zඔ තෙවන ස්ථානය දිනා ගනිමින් ලෝකඩ පදක්කමද දින ගන්නා ලදී. 2008 ඔලිම්පික් තරගාවලියේ පලමු මත්ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂාවීදී ධන වූ පලමු ක්‍රීඩිකාව මෙහිදි වාර්තා වූ අතර ඇය ස්පඤ්ඤය නියෝජනය කල මරිනා ඉසබෙල් මොරිනො විය. ඇයට මෙම තරගයට සහභාගී වී කාල පරීක්ෂාවට සහභාගි වීමට තිබුනද තරගාවලියට පෙර ජූලි 31 වන දින ඇය බීජින් හැර ගියාය. ඇය ඉ.පි.ඔ පරික්ෂාවට ධන වූ බැව් අගෝස්තු 11 වන දින අනාවරනය විය. 2004 වර්ෂයට වඩා එක් තරග කරුවකු අඩුවෙන් තරග කරුවන් 66 ඩෙනෙකුගෙන් තරගය ක්‍රියාත්මක වීමට එය තුඩු දුනි.
'''
සුදුසුකම්
'''
ඔලිම්පික් කන්තා මාර්ග ධාවන තරග ඉතිහාසයේ හත්වන තරගය 2008 ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් උලෙලේදී පැවතුනි.2008 ජුනි 1 දින ඉදිරිපත්කරන ලද යු.සී.අයි ලෝක ශ්‍රේණි ගත කිරීම් අනුව පලමු ස්ථාන 16 තුල සිටි රටවල්වලින් තරග කරුවන් තුන් දෙනෙකු බැගින් ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුවේ නිර්දේශ මත තරගවලියට සුදුසුකම් ලැබු අතර 17 සිට 24 දක්වා ශ්‍රේණි ගත කීරීම්වල සිටි රටවල් වලින් උපරිම තරගකරුවන් දෙදෙනෙකු තරගයට ඉදිරිපත් කල හැකිව තිබුනි. 2008 මැයි 31 වන දින වනවිට පලමු 100 දෙනා අතර සිටි තරගකරුවන්ටද ස්ථාන 17 සිට 24 දක්වා වු රටවල් ප්‍රතිවර්ත කොට අවස්ථාව ලබා දුනි.මොවුන් යු.සි.අයි ලෝක සවාරියේ වර්ගීකරනයට යටත්ව සුදුසුකම් ලැබූ පිරිස් වූහ. මීට අමතරව තවත් අවස්ථා 3ක් බී ලෝක ශූරතා තරගවලිය සදහා ලබ දුන් අතර මොවුන් යූ.සී.අයි වර්ගිකරනයෙන් සුදුසුකම් ලැබූ අය නොවිය යුතුව තිබුණි. ගූ සුන් ගෙඋන්, හෑ ඔක් ජෙඔන්,සහ තත්සනි විචන මේ අයුරින් සුදුසුකම් ලැබූහ. නමුත් තම ජාතික කවුන්සලයෙන් මේ සදහ තෝරා ගනු ලැබුවේ මින් පලමු වැන්නා පමණි. තරගය සදහා උපරිම සහභාගීත්වය තරග කරුවන් 67 දෙනෙකුට සීම වී තිබූ අතර ජුනි 5 වන ද වන විට තරග කරුවන් 66 දෙනෙකු සුදුසුකම් ලබා තිබුනේ මේ අයුරිනි.චීන සහ ඕස්ට්‍රේලියා ජාතික ඔලිම්පික් කමිටු සදහා තරගකරුවන් 3 දෙනෙකු බැගින් අවස්ථාව ලබ දී තිබුනද ඒ සදහා ඔවුන් සහභාගි කරවුයේ තරගකරුවන් දෙදෙනෙකු බැගින් පමණි. මෙය විවෘත අවස්ථා 3ක් උදා කල අතර ඒව පිලිවේලින් ලෝක සවාරි වර්ගී කරනය අනුව නවසීලන්තය හා දකුනු අප්‍රිකාව සදහා බෙදී ගිය අතර සෘජු අරාධනයක් මගින් මුරුසි දිවයින වෙත පිරිනමන ලදී. මත්ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂාවෙන් අසමත් වූ ස්පාඤ්ඤ ජාතික මරියා ඉසබෙල් මොරොනා හරුනුකොට ඉතිරි තරග කරුවන් 66 දෙනාම තරගයට සහභාගී විය.
දැක්ම
'''
2004 ග්‍රීෂ්ම ඔලිම්පික් උලෙලේ දෙවන ස්ථානය ලැබූ ජර්මානු ජාතික ජුඩ්ත් අර්න්ඩ්ට් ශක්තිමත් තරගකරුවෙක් වූ අතර 2008 මොන්ට්‍රියල් කන්තා ධාවන තරගයේ පලමු වැනියාද විය. මාස ගණනවක් මුලුල්ලේ ඇය ප්‍රදර්ශනය කල දක්ෂතාවය මෙම තරගය තුලදි මනාව ප්‍රදර්ශනය විය. අනෙක් තරගකරුවන් අතර යූ.සි.අයි. ශූර නෙදර්ලන්ත ජාතික මැරියන් වොස්, තම කණ්ඩායම පිළිබදව විශාල බලපොරොත්තුවක් 2004 සපේක්ශව ඇති බව පැවසූ බ්‍රිතන්‍ය ජාතික නිචොලෙ කොකී මෙන්ම ඉතාලි ජාතික නෙඔමි කන්ටලෙ ද විය.ශක්තිමත් කණ්ඩායමක් වූ ඕස්ට්‍රලියානු ජාතික කණ්ඩායමෙහි එකිනෙකා වෙනුවෙන් වැඩ කල හැකි සාරා කැරිගන්(ආරක්ෂණ ශූරී), ඔයෙනූන් වූඩ්(2008 ඕස්ට්‍රලියානු ධවන තරගයෙ ජයක්ග්‍රාහිකා) සහ කැතරින් බේට්ස් ද විය. තරගයේ අවසාන අදියර අධික කදු පල්ලම් වලින් යුක්ත වූ නිසා කදු නැගීමේ දක්ෂයින්ට(කුකී, වොස් සහ සුසන්ග් ලිජුන්ග්සොග් ද ඇතුලත්ව ) තරගයේ වැඩි ඉඩක් හිමි විය. පීඩනයක් එල්ල කල හැකි තරගකරුවකු ලෙසට වැඩි අවධානයක් දිනා නොගත්ත ද 1984 හිදී පලමු සහභාගීත්වයත්, 1996 දි ජයග්‍රහනයත් ලබා ගනිමින් සිය 7 වන ඔලිම්පික් තරගවලි සහභාගීත්වය දැක්වූ තරගකරුවකු වූයේ 49 හැවිරිදි ප්‍රංශ ජතික ජෙනී ලොන්ගොය.
පෙර දින පවත්වන ලද පිරිමි ධවන තරගයෙදී ආර්ද්‍රතාව මෙන්ම උෂ්ණත්වයද තරගකරුවන් වෙත දැඩි බලපෑම් එල්ල කරන ලදී. අපේක්ෂා කල උෂ්ණත්වයට මුහුණ දීම සදහා කාන්තා තරග කරුවන් යට කමිසය නොඇද තරගයට ඉදිරිපත් විය. මෙය වැරදි නිගමනයක් වූ අතර මහා ප්‍රාකරය අසල ප්‍රදේශයේ උෂ්ණත්වය පෙර දින උෂ්ණත්වය වූ සෙල්සියස් අංශක 26 ට වඩා අඩු අගයක් වූ සෙල්සියස් අංශක 19 ක් විය. අකුණු කුණාටු අනවරත වර්ෂා සහ තද සුළං රැගෙන ආ අතර මේ හේතුවෙන් සත්‍ය තත්වය බලාපොරොත්තු වූ තත්වයට වඩ හාත්පසින්ම වෙනස් විය. තරගාවලිය නිමා නොකළ කැතරින් බේට්ස් වැනි සමහර තරග කරුවන් තරගවලියට පෙර අයිස් ඇසුරුම් සහිත ශීත බැනියම් වලින් සූදනම් වී පැමිණ තිබුණි.
අනුක්‍රමය
'''
thumb|left|The Yonghe Temple ධාවන තරගය නගරික ධවන පථයක පැවතුනු අතර (බීජින් නගරයේ එක් තාවකලික ස්ථනයකා එහි මුලු දිග කි.මි 102.6 ක් විය. කි.මි 23.8 ක් දිගැති අදෙවන වටයද අඇතුලුව කාන්තා ධවන තරගයේ  මුලු දිග කි.මි 126.4 කි. පෙර ඔලිම්පික් තරග මෙන් මෙහි අරම්භක හා අවසාන ස්ථාන එකිනෙක සමපාත නොවුනි. තරගාවලියේ පලමු අර්ධය මධ්යපයම බීජිං හී දී පැවති අතර තරගයේ බෑවුම් කොටස සාපේක්ෂව සමතලා විය. කි.මි. 78.8 කට පමණ පසුව තරගකරුවන් මහා ප්රාමකරයේ ප්රයසිද්ධම කොටස වෙත පැමිනුණ අතර එය සහ ජුයොන්ග් අතර කි.මි 23.8 ක වලලු 2ක් එහිදී අරම්භ විය.මෙහිදී බෑවුම ක්රරමිකව වර්ධනය වූ අතර බඩලින් විවරයේ සිට මීටර 338.2ක ආරෝහනයක්ද ගමන් මාර්ගයේ ආරම්භක ස්ථානයේ සිට උසම ස්ථනයට කි.මි 12.4ක් ද වූ අතර අධික බෑවුම් ද විය. එතැන් සිට තරග කරුවන් ජුයොන් විවරය දක්ව වූ අනියම් සමතලා මාර්ගයක ගමන් ගන්නා ලදී. තරග අවසානය වඩාත් ත්රී්ව්ර  කිරීම උදෙසා අවසාන මි.350 ක ප්රයමාණය සාපෙක්ෂව බෑවුම් අධික කන්දක් තරණය කිරීමට දෙන ලදී. කාන්තා ධවන තරගයේ   මුලු දිග කි.මි 126.4 ක් වුවද එය පිරිමි ධාවන තරගයෙ මුලු දුරින් අඩකටත් වඩා අඩුය.
තරගයේ ආරම්භක ස්ථනය යොන්ග්ඩින්මන් විවරය වූ අතර බීජිං පුරණ නගර ශලවේ සිහිවටනයක් වූ එය උතුරු බීජිං හි කොන්වෙන් දිස්ත්‍රික්කයේ කොටසක්ද විය. මර්ගය කොන්වෙන්, ෂුවන්හු, ඩොන්චෙන්,ෂිචෙන්, චයොන්,හඉඩියන්,චන්පින් හා යන්ජින් යන දිස්ත්‍රික්ක අට පුරා විහිදී පැවතුනි. බීජිං නගරයේ සිට ගම්බදට වන්නට වැටී තිබුනු මාර්ගයේ මාර්ග සලකුනු ලෙසට අහස් පන්සල, ජනතාවගේ පූජනීය වල, තියනමන් චතුරස්‍රය, චීන මහ ප්‍රකරයද දැක්විය හැක. කුරුළු කූඩුව සහ වතුර කැටය ලෙස හැදින්වුනු 2008 චීන ඔලිම්පිම් උළෙල සදහ තැනූ වස්තුවිද්‍යාත්මක නිර්මණ වන චීන ජාතික ක්‍රීඩංගනය සහ බීජිං ජල මධ්‍යස්ථනයද මෙම ගමන් මගෙහි විය. චන්පින් දිස්ත්‍රික්කයෙ ජුයොන් විවරයෙන් මෙම මාර්ගය අවසන් විය. මෙම මාර්ගය දෙපස වූ දසුන් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික පුවත්පතක් වූ ද ගර්ඩියන් විසින් ඉමහත් අලංකාර බවට වර්ණනා කර තිබුනි.
ඔලිම්පික් සංවිධායකයින් විසින් වැදගත් කොට සලකනු ලැබූ ආරක්ෂක හේතූන් මත ප්‍රේක්ෂකයන්හට මාර්ගය දෙපස රැදී තරගය නැරඹීමේ අවස්ථාව අහිමි කරන ලදී. සමහර ප්‍රසිද්ධ පාපැදි ධවකයින් මෙම තීරණයට විරෝධය දැක්වූ අතර ඔවුන් අතර යූ.සී.අයි. සභාපති පැට් මැක්කුඉඩ් මෙන්ම පිරිමි ධාවන තරගයට සහභාගි වූ ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික තරග කරුවන් වූ ස්ටුවර්ට් ඔ ග්‍රේඩි හා කඩෙල් එවන්ස් ද විය. මොවුන්ගේ අදහස වූයේ ප්‍රේක්ෂකයින් නොමැති වීම තරග පරිසරය වෙනස් කලහැකි බවත් සහායකයින්ගේ උදව් සැලකිල්ලට ගැනීමට අසමත් විය හැකි බවත්ය. පිවිසුම් පරීක්ෂණ සදහා ආරක්ෂණ උපක්‍රම අවම කරන ලෙසට ඕස්ට්‍රේලියානු ජාතික සංගමය ඉල්ලා සිටි නමුත් එම ඉල්ලීම සැලකිල්ලට නොගන්නා ලදී.
තරගය
''' thumb|upright|
චීනයේ සම්මත වේලාවෙන් ප.ව 2.00 ට තරගය ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබුනු අතර ප.ව 5.30 දක්වා තරගය පැවත්වීමට නියමිතව තිබුනි. කාලගුණය අයෝග්යු අන්දමින් සීතල වූ අතර තරගය ආරම්භ කරන මොහොත වනවිට අහස වලකුලින් බරව පැවති අතර මාර්ග වියලිව පැවතුනි. තරගයේ තත්වය අභියෝගයට ලක් කරමින් වලකුළු සහිත අහස අනවරත වර්ෂවක්ද ජනිත කරන ලදී.
බොයර්ස්කය පසුපස පැමිණි එක්සත්ජනපදය නියෝජනය කල ක්රිවස්ටීන් තෝර්බන් අවසාන කි.මි 27.8 දී පරතරය තත්පර 34ක් දක්වා අඩු කරගත් අතර අවසානයට කි.මි 22 තිබියදී මහා බ්රිරතන්ය නියෝජනය කල එමා පූලේ සහ ඉතාලිය නියෝජනය කල ටිටිආනා ගුඩෙර්සො ද ඇය හා එක් වූවාය. කෙසේ නමුත් නියත දුරක් තබා ගනිමින් ජර්මානු කණ්ඩායම ද ඔවුන් පසුපස විය. අග්ර.ස්ථානයට කි.මි 13 ක් තිබියදී ගුඩර්සෝ ද ප්රකහාරයට ලක් වුණි. නමුත් ඇය ඉක්මනින්ම ඕස්ට්රේ්ලියාව නියෝජනය කල ක්රිිස්ටියන් සොඉඩෙර්, ස්වීඩනය නියෝජනය කල එමා ජොහන්සන්, මහා බ්රියතාන්යට නියෝජනය කල නිකොලේ කුකී, සහ ඩෙන්මාර්කය නියෝජනය කල ලින්ඩ විලන්සොන් සමග එකතු වූයේ තරගාවලි අවසානයට කි.මි 7ක් තිබියදී තරගයේ විශාලම කණ්ඩායමේ පාදභාගයට සම්බන්ධ වෙමිනි. තරගාවලියේ වැඩි අවධානයක් දිනාගත් නෙදර්ලන්තය නියෝජනය කල මර්රීගනෙ වොස් සේම ජුඩිත් ආර්න්ඩ්ට් ද මෙම කණ්ඩායමේ නොසිටියහ.
රන් පදක්කමට පැහැදිලි උරුමයක් තිබියදී කූකී අවසාන වටයේදී පලමු 5 දෙනා අතර නොසිටි අතර ඇය අනෙක් තරග කරුවන් සමග මි.200 පමණ පිටුපසින් සිටිනු දැකගත හැකි විය. කෙසේ වුවද අවසානයේදි ජොහන්සොන් දෙවන ස්ථානය දිනා ගත් අතර ගුඩෙර්zඕ ලෝකඩ පදක්කම දිනා ගන්නා ලදී. පළමු තරගකරුගෙන් තත්පර 21 කට පසුව වොස් තරග අවසානය සනිටුහන් කරන ලදී.