cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
න්‍යෂ්ටික භෞතික විද්‍යාව
යුකාවාගේ මීසෝන කල්පිතයෙන් න්‍යෂ්ටික බන්ධන පැහැදිලි කිරීම
1935 දී හිදෙකි යුකාවා න්‍යෂ්ටිය පවතින ආකාරය පැහැදිලි කරන පළමු සාර්ථක කල්පිතය ලෙස ප්‍රබල බලය ඉදිරිපත් කළේ ය. යුකාවා අන්තර්ක්‍රියාව ලෙස හැඳින්වෙන මෙම ක්‍රියාවලියේදී, (පසුව මීසෝනය ලෙස නම් කරන ලද) අතථ්‍ය අංශුවක් මඟින් සියලු නියුක්ලියෝන අතර බැඳීම පවත්වා ගන්නා ලදී. ප්‍රෝටෝන විකර්ෂණය හේතුවෙන් න්‍යෂ්ටීන් පෘථක්කරණය නොවීමට හේතුව මෙයින් පැහැදිලි කරන ලදී. එසේම එමඟින් ආකර්ශී බලය වන ප්‍රබල බලය සීමාසහිත පරාසයක තිබීමට හේතුව ද පැහැදිලි විය. පසුව සොයාගන්නා ලද පයි මීසෝනය යුකාවාගේ කල්පිත අංශුවේ ලක්ෂණ පෙන්වන ලදී.
යුකාවා ගේ පර්යේෂණ පත්‍රිකා වලින් පසුව, පරමාණුවෙහි නූතන ආකෘතිය සම්පූර්ණ විය. පරමාණුවෙහි මධ්‍යය ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝන තදින් ඇසිරුණු න්‍යෂ්ටියකින් සමන්විත ය. න්‍යෂ්ටිය ඉතා විශාල නොවේ නම්, න්‍යෂ්ටික බන්ධන මඟින් එය නො බිඳී තිබෙයි. විශාල අස්ථායී න්‍යෂ්ටීන් එක්කෝ සැකෙඹුනු හීලියම් න්‍යෂ්ටියක් නිකුත් කරමින් ඇල්ෆා ක්ෂය වීමට ලක් වෙයි; නැත හොත් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් (හෝ පොසිට්‍රෝනයක්) නිකුත් කරමින් බීටා ක්ෂය වීමට ලක් වෙයි. මේ සෑම ක්ෂය වීමකට ම පසුව, න්‍යෂ්ටිය සැකෙඹුනු අවස්ථාවක පවතී නම්, අධි ශක්ති ෆෝටෝනයක් නිකුත් කරමින් එය භූමි අවස්ථාවට පත් වෙයි (ගැමා ක්ෂය වීම).
පරමාණුක ප්‍රබල බලය සහ (එන්රිකෝ ෆර්මි විසින් 1934 දී ෆර්මි අන්තර්ක්‍රියා මඟින් පැහැදිලි කරන ලද) දුබල බලය පිලිබඳ දැනුම හේතුවෙන්, අධික ප්‍රවේග වලින් ගැටෙන නියුක්ලියෝන සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන පිලිබඳ පර්යේෂණ කිරීමට භෞතික විද්‍යාඥයින් පෙළඹිණ. පසුව ප්‍රබල, දුබල, සහ විද්‍යුත් චුම්බක බල විස්තර කරන අංශු භෞතික විද්‍යාව (particle physics) බවට පෙරැලුණේ මෙම පර්යේෂණයන් ය.
නූතන න්‍යෂටික භෞතික විද්‍යාව
ප්‍රමාණයෙන් විශාල න්‍යෂ්ටීන් හි විශාල නියුක්ලියෝන ප්‍රමාණයක් ඇති බැවින්, ඒවා ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික පද්ධතියකට වඩා, ආසන්න වශයෙන් සම්භාව්‍ය යාන්ත්‍රික පද්ධතියක් ලෙස සැලැකිය හැකි ය. මෙහි දී න්‍යෂ්ටියට ලැබෙන ද්‍රව බිඳු ආකෘතියෙහි දී, න්‍යෂ්ටික ශක්තියෙන් කොටසක් පෘෂ්ඨික ආතතියෙන් ද, තවත් කොටසක් ප්‍රෝටෝන අතර ඇති විද්‍යුත් විකර්ෂක බලයෙන් ද ලැබෙයි. ද්‍රව බිඳු ආකෘතිය, ස්කන්ධ ක්‍රමාංකයට සාපේක්ෂව න්‍යෂ්ටික බන්ධන ශක්තියේ විචලනය බඳු න්‍යෂ්ටි වල දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ ගණනාවක් සහ න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය විස්තර කිරීමට සමත් ය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ආකෘතියෙහි දක්නට ලැබෙන ක්වොන්ටම් යාන්ත්‍රික ආචරණයන් න්‍යෂ්ටික කබොලු ආකෘතියෙන් පැහැදිලි කල හැකි ය. එම ආකෘතිය ප්‍රධාන වශයෙන් ගොඩනඟන ලද්දේ මාරියා ගූපියට්-මායර් විසිනි. එක්තරා නිශ්චිත නියුට්‍රෝන හා ප්‍රෝටෝන ප්‍රමාණ (මැජික් අංක: 2, 8, 20, 28, 50, 82, 126, ...) සහිත න්‍යෂ්ටීන් විශේෂ ස්ථායීතාවයක් දක්වයි. මීට හේතුව ඒවායේ කබොල්ල පිරී තිබීමයි.
න්‍යෂ්ටිය පිලිබඳ වඩා සංකීර්ණ වෙනත් ආකෘති ද යෝජනා වී ඇත. අන්තර්-ක්‍රියාකාරී බෝසෝන ආකෘතියෙහි දී නියුට්‍රෝන හා ප්‍රෝටෝන යුගල (ඉලෙක්ට්‍රෝන වල කූපර් යුගල මෙන්) බෝසෝන ලෙස අන්තර්ක්‍රියා සිදු කරයි.
න්‍යෂ්ටික ක්ෂය වීම
කිසිදා ක්ෂය වීමකට ලක් වන බවක් නිරීක්ෂණය නොකැරුණු එක් ස්ථායී සමස්ථානිකයක් හෝ ඇති මූලද්‍රව්‍ය 80ක් පවතී. මේ අනුව පවතින ස්ථායී සමස්ථානික ගණන 255ක් පමණ වේ. කෙසේ වුවත් අස්ථායී ලෙස වර්ග කැරුණු සමස්ථානික දහස් ගණනක් ඇත. මෙම විකිරණශීලි සමස්ථානික, තත්පරයෙන් පංගුවක සිට සති, වසර, වසර බිලියන ගණන් හෝ වසර ට්‍රිලියන ගණන් දක්වා විචලනය වන කාල පරාස තුල ක්ෂය වීමට ලක් වේ.
න්‍යෂ්ටියක ස්ථායීතාව, එහි නියුට්‍රෝන සහ ප්‍රෝටෝන අතර අනුපාතය එක්තරා සීමාවක පවතින විට උපරිම වෙයි. නියුට්‍රෝන ඉතා අඩු හෝ ඉතා වැඩි නම් න්‍යෂ්ටිය ක්ෂය වීමට ලක් විය හැකි ය. උදාහරණයක් ලෙස, බීටා ක්ෂය වීමේදී නයිට්‍රජන්-16 පරමාණුවක් (ප්‍රෝටෝන 7යි, නියුට්‍රෝන 9යි), එය සෑදී තත්ත්පර කිහිපයකින් ඔක්සිජන්-16 පරමාණුවක් (ප්‍රෝටෝන 8යි, නියුට්‍රෝන 8යි) බවට පෙරැලෙයි. මෙහිදී නයිට්‍රජන් න්‍යෂ්ටියේ ඇති නියුට්‍රෝනයක්, දුබල න්‍යෂ්ටික බලය හේතුවෙන් ප්‍රෝටෝනයකට, ඉලෙක්ට්‍රෝනයකට සහ ප්‍රති-නියුට්‍රිනෝ අංශුවකට පෙරැලෙයි. මූලද්‍රව්‍යය, අලුතෙන් සෑදුනු ප්‍රෝටෝනය ග්‍රහණය කරගෙන වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයක් බවට පත් වෙයි.
ඇල්ෆා ක්ෂය වීමේ දී, විකිරණශීලී මූලද්‍රව්‍යය හීලියම් න්‍යෂ්ටියක් (ප්‍රෝටෝන 2යි, නියුට්‍රෝන 2යි) විමෝචනය කිරීමෙන් ක්ෂය වී වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයක් සහ හීලියම්-4 සාදයි. බොහෝ අවස්ථාවන්හි දී ස්ථායී න්‍යෂ්ටියක් සෑදෙන තෙක්, මෙම ක්‍රියාදාමය මෙබඳු හෝ වෙනත් ක්ෂය වීමේ පියවර කිහිපයක් දක්වා සිදු වෙයි.
ගැමා ක්ෂය වීමේ දී සැකෙඹුනු න්‍යෂ්ටියක් ගැමා කිරණයක් නිකුත් කිරීමෙන් භූමි අවස්ථාවට පත් වෙයි. මෙම ක්‍රියාවලියේදී මූලද්‍රව්‍යය වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයකට පෙරැලීම සිදු නොවේ.
වෙනත් විරල ගණයේ ක්ෂය වීම් ද සිදු වීමට හැකි ය (ප්‍රධාන ලිපිය බලන්න). උදාහරණයක් ලෙස. අභ්‍යන්තර තත්ත්වාන්තරණ ක්ෂය වීමේ දී, සැකෙඹුනු න්‍යෂ්ටියක ශක්තිය අභ්‍යන්තර කවචයක ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් විමෝචනය කිරීමට යෙදවෙයි. මෙහිදී අධික වේගයන් සහිත ඉලෙක්ට්‍රෝන නිකුත් කැරුණ ද, බීටා ක්ෂය වීමේදී මෙන් න්‍යෂ්ටිය වෙනත් මූලද්‍රව්‍යයකට පෙරැලීම සිදු නොවේ.
න්‍යෂ්ටික විලයනය
අඩු ස්කන්ධයක් සහිත න්‍යෂ්ටි දෙකක් ඉතා ලංවීමේදී ප්‍රබල බලය හේතුවෙන් එම න්‍යෂ්ටි එක් වී වඩා වැඩි ස්කන්ධයක් සහිත න්‍යෂ්ටියක් සෑදීම න්‍යෂ්ටික විලයනයේදී සිදු වේ. න්‍යෂ්ටි දෙක අතර විකර්ෂණය අභිබවා ප්‍රබල බලය ක්‍රියා කල හැකි තරම් ඒවා ලං කිරීමට ඉතා විශාල ශක්තියක් අවශ්‍ය වේ. මේ නිසා න්‍යෂ්ටික විලයනය සිදු වන්නේ ඉතා අධික උෂ්ණත්ව සහ පීඩන තත්ත්ව යටතේ ය. සංයුක්ත නව න්‍යෂ්ටිය, මුල් න්‍යෂ්ටි දෙකේ ස්කන්ධ එකතුවට වඩා අඩු ස්කන්ධයක් ලබා ගනී. එබැවින් විලයනය සිදු වූ පසු ස්කන්ධ වෙනසට අනුරූප අති විශාල ශක්ති ප්‍රමාණයක් නිදහස් වෙයි. නියුක්ලියෝනයකට අවශ්‍ය බන්ධන ශක්තිය නිකල්-62 දක්වා ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය සමඟ වැඩි වෙයි. සූර්යයා වැනි තාරකා වලට ශක්තිය ලැබෙන්නේ ප්‍රෝටෝන හතරක් විලයනය වී හීලියම් න්‍යෂ්ටියක්, පොසිට්‍රෝන දෙකක්, සහ නියුට්‍රිනෝ දෙකක් සෑදීමේ ප්‍රතික්‍රියාවෙනි. හයිඩ්‍රජන් හීලියම් බවට විලයනය වන පාලිත නොවන ප්‍රතික්‍රියාව තාප න්‍යෂ්ටික ස්ඵෝඨනයකැයි කියනු ලැබේ. මෙම ප්‍රතික්‍රියාව පාලිත තත්ත්ව යටතේ සිදු කර ආර්ථික වශයෙන් ලාභදායී බලශක්ති ජනන ක්‍රමවේදයක් සෙවීම වෙනුවෙන් පර්යේෂණ සිදු කෙරේ.
අපේ සූර්යයා ඇතුලු සියලු තාරකා වලින් විහිදෙන ආලෝකය හා ශක්තිය ලැබෙන්නේ ස්වාභාවික න්‍යෂ්ටික විලයන ප්‍රතික්‍රියා වලිනි.
න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය
න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනය, න්‍යෂ්ටික විලයනයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ ක්‍රියාවලියයි. නිකල්-62 ට වඩා ස්කන්ධයෙන් වැඩි න්‍යෂ්ටි වල නියුක්ලියෝනයකට බන්ධන ශක්තිය ස්කන්ධ ක්‍රමාංකය සමඟ අඩු වේ. එබැවින් බර න්‍යෂ්ටියක් කුඩා න්‍යෂ්ටි දෙකකට (හෝ කීපයකට) කැඩී යාමෙන් ශක්තිය නිදහස් වීම සිදු විය හැකි ය.
ඇල්ෆා ක්ෂය වීම, ස්වයංසිද්ධ න්‍යෂ්ටික විඛණ්ඩනයේ විශේෂ අවස්ථාවකි. මෙම විඛණ්ඩනය ඉතාමත් අසමමිතික වේ. ලැබෙන ඇල්ෆා අංශුවේ ඇති නියුක්ලියෝන ඉතා තදින් බැඳී ඇති බැවින්, බර මූලද්‍රව්‍ය ඇල්ෆා ක්ෂය වීමෙන් විඛණ්ඩනය වීමට වැඩි නැඹුරුවක් දක්වයි.
විඛණ්ඩනයේදී නියුට්‍රෝන විමෝචනය කරන සහ නියුට්‍රෝන අවශෝෂණයෙන් විඛණ්ඩනය සිදු විය හැකි ඉතා බර වැඩි මූලද්‍රව්‍ය වලට, දාම ප්‍රතික්‍රියා යනුවෙන් හැඳින්වෙන ස්වයං-ජ්වලිත ප්‍රතික්‍රියා සිදු කිරීමට හැකි ය. දාම ප්‍රතික්‍රියා පිලිබඳව දැනුම භෞතික විද්‍යාවට ලැබීමට පෙර රසායන විද්‍යාවේ එම සංකල්පය පැවැතුනි. ඇත්ත වශයෙන්ම ගිනි සහ රසායනික ස්ඵෝඨන, රසායනික දාම ප්‍රතික්‍රියා ගණයට අයත් වේ. විඛණ්ඩනයෙන් ජනිත වූ නියුට්‍රෝන උපයෝගී කර ගෙන සිදු කරන විඛණ්ඩන නොහොත් න්‍යෂ්ටික දාම ප්‍රතික්‍රියා, න්‍යෂ්ටික බලශක්ති ජනනයටත්, (ජපානයේ හිරෝෂිමා සහ නාගසාකි යන නගර වලට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් දෙවන ලෝක යුද සමයේ හෙළූ ආකාරයේ) න්‍යෂ්ටික බෝම්බ සෑදීමටත් යොදා ගනු ලැබේ. යුරේනියම් සහ තෝරියම් වැනි බර මූලද්‍රව්‍ය ස්වයංසිද්ධ විඛණ්ඩනයට ලක් වීමට හැකි වුවද, වැඩි හැකියාවක් පවතින්නේ ඒවා ඇල්ෆා ක්ෂය වීමට ලක් වීමටයි.
නියුට්‍රෝන මඟින් ඇරඹුණු දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදු වීමට, අදාල මූලද්‍රව්‍යෙයේ අවධි ස්කන්ධය එක්තරා අවකාශයක තිබීමත්, වෙනත් අවශ්‍යතා සම්පූර්ණ කර තිබීමත් අවශ්‍ය ය. වසර බිලියන 1.5කට ඉහත අප්‍රිකාවේ ගැබොන් රාජ්‍යයේ ඔක්ලෝ නම් ප්‍රදේශයේ ස්ථාන දෙකක ස්වාභාවික න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක තිබී ඇති බව සොයාගෙන ඇත. පෘථිවි හරයෙන් පිටතට විමෝචනය වන තාපයෙන් අඩක් පමණ විකිරණශීලී ක්ෂය වීමෙන් ලැබෙන බව ස්වාභාවික නියුට්‍රිනෝ විමෝචනය මැනීමෙන් පෙනී ගොස් ඇත. කෙසේ වෙතත් මෙම තාපය විඛණ්ඩන දාම ප්‍රතික්‍රියාවකින් ලැබෙන්නේ දැයි නිශ්චිත නැත.
බැර මූලද්‍රව්‍ය නිපදවීම
ප්‍රචලිතව පිලිගත් න්‍යායට අනුව, මහා පිපිරුම පසු නියුට්‍රෝන, ප්‍රෝටෝන, සහ ඉලෙක්ට්‍රෝන බඳු උප පරමාණුක අංශු පැවැතිය හැකි තරමට විශ්වයේ උෂ්ණත්වය අඩු විය. මහා පිපිරුමෙන් පසු බහුලවම සෑදුණු අංශූන් වූයේ අද පවා නිරීක්ෂණය කල හැකි ප්‍රෝටෝන සහ ඉලෙක්ට්‍රෝනයි. මේ අංශූන් සම සංඛ්‍යා වලින් සංස්ලේෂණය විය. ප්‍රෝටෝන, ස්වල්ප කාලයකින් ඉලෙක්ට්‍රෝනයක් ග්‍රහණය කර ගනිමින් හයිඩ්‍රජන් පරමාණු බවට පත් විය. මහා පිපිරුමේදී සෑදුණු සියලුම නියුට්‍රෝන පාහේ ප්‍රථම විනාඩි 3 තුල හීලියම්-4 පරමාණු සංස්ලේෂණයේදී අවශෝෂණය කර ගන්නා ලදී. විශ්වයේ දැනට ඇති හීලියම් වලින් විශාල කොටසක් මෙසේ සෑදුණු හීලියම් ය (මහා පිපිරුම් න්‍යෂ්ටික සංස්ලේෂණය).
මහා පිපිරුමේදී ප්‍රෝටෝන සහ නියුට්‍රෝන ගැටීමෙන් හීලියම් වලට වඩා බර මූලද්‍රව්‍ය (ලිතියම්, බෙරිලියම්, සහ සමහර විට බෝරෝන්) ඉතා සුලු ප්‍රමාණ වලින් සංස්ලේෂණය විය. එහෙත් අද අප නිරීක්ෂණය කරන ඊට වඩා බර සියලු මූලද්‍රව්‍ය (පරමාණුක ක්‍රමාංකය 6 වූ කාබන් ට වඩා බර) සංස්ලේෂණය වූයේ තාරකා තුල සිදු වූ විලයන ප්‍රතික්‍රියා පියවර වලිනි. මේ ප්‍රතික්‍රියා වලට ප්‍රෝටෝන-ප්‍රෝටෝන දාමය, කාබන්-නයිට්‍රජන්-ඔක්සිජන් චක්‍රය, සහ ත්‍රිත්ව ඇල්ෆා ක්‍රියාවලිය අයත් වේ. ඊටත් වඩා බර මූලද්‍රව්‍ය තාරකා පරිනාමය වීමේදී සහ සුපර්නෝවා පිපිරීම් වලදී සංස්ලේෂණය විය.
(පරමාණු ක්‍රමාංකනය කල විට) නියුක්ලියෝනයකට බන්ධන ශක්තිය ක්‍රමයෙන් වැඩි වෙමින් අයන් පරමාණුව සඳහා උපරිම අගයක් ගනී. මේ නිසා, විලයනයෙන් ශක්තිය මුක්ත වීම සිදු වන්නේ අයන් පරමාණුවට වඩා බරින් අඩු පරමාණු සෑදෙන විට පමණි. මීට වඩා වැඩි බරින් යුතු මූලද්‍රව්‍ය සෑදීමේදී ශක්තිය අවශෝෂණය වේ. එබැවින් එබඳු බර පරමාණු සෑදෙන්නේ නියුට්‍රෝන අවශෝෂණ ක්‍රියාවලියෙනි. නියුට්‍රෝන වලට ආරෝපණයක් නොමැති නිසා ඒවා න්‍යෂ්ටීන් විසින් පහසුවෙන් අවශෝෂණය කර ගනු ලබයි.k.v.
බාහිර සබැඳි
=මූලාශ්‍ර=
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව තුළ සංකල්ප ප්‍රවර්ගය:න්‍යෂ්ටික තාක්ෂණය ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
පෙරස් ලෝහ විද්‍යාව
thumb|upright| [[මධ්‍යතන යුගය තුල යකැටි ඌෂ්මකයක ලෝහ උණු කිරීම  .]] යකඩ සහ එහි මිශ්‍ර ලෝහයන්හී ලෝහ විද්‍යාව හෙවත්, පෙරස් ලෝහ විද්‍යාව ආරම්භ වූයේ  ප්‍රාග්-ඓතිහාසික යුගයෙහිය.දැනට හමුවී ඇති පැරණිතම යකඩ මානවකෘතිය ක්‍රිපූ 4වන සහස්‍රකයෙහිදී ඊජිප්තුවෙහිදී,  උල්කාශ්ම  යකඩ-නිකල් වෙතින් නිමවා ඇත.
ලෝකයෙහි විශාලතම සහ වඩාත්ම නූතන භූගත යපස් නිධිය ක්‍රියාත්මක වන්නේ ලැප්ලන්තයයෙහි,  නොර්බොට්ටන් කෝරළයෙහි, කිරුනා නගරයෙහිය. විශාල ස්වීඩන පතල්-සමාගමක් වන ලුවෝසවෝරා-කිරුනාවාරා AB වෙත අයිති මෙම පතල විසින්, ටොන් මිලියන 26 කට වැඩි යපස් වාර්ෂිකව නිෂ්පාදනය කෙරෙයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ෆෙරස් මිශ්‍ර ලෝහ
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී
පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී යනු චන්ද දායකයන් විසින් පාර්ලිමේන්තුවට තෝරා යවන නියෝජිතයෙකි.
පාණාතිපාතය
'''පානාතිපාතය යනු සත්වයෙකුගේ ජීවිතය පැවතිය යුතු තරම් කල් පවත්නට නොදී යම්කිසි උපක්‍රමයකින් අතරකදී විනාශ කිරීම ය. '''
ප්‍රාණඝාත අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
ඩිස්කවරි කමියුනිකේෂන්ස්
ඩිස්කවරි කමියුනිකේෂන්ස් යනු, සිල්වර් ස්ප්‍රිං, මේරිලන්ඩ් පාදක කොට ගෙන ඇති ජනසන්නිවේදන සමාගමකි.
භරණි තිරුනාල් පාර්වතී බායි
රාණි භරණි තිරුනාල් පාර්වතී බායි (උපත 1850) යනු අත්තිංගල් ඒලය රාණි ලෙස හැඳින්වෙන ට්‍රැවන්කෝරයේ කනිෂ්ඨ රාණියකි. ඇගේ වල්ලභයා වූයේ කිලිමනූර් කේරළ වර්මා කෝයි තාම්පුරන් නැමැත්තායි. පාර්වතී බායි උපත ලැබුවේ මාවෙලිකාරාහි උට්සව මඩම් මාලිගයේ භරණි තිරුනාල් අම්මා තාම්පුරන්ගේ දියණිය ලෙසයි. ඇගේ පවුල උතුරු මලබාර් (කෝලතුනාඩ්) ප්‍රදේශයෙන් පැවතෙන අතර මාවෙලිකාරාහි පදිංචි වී සිටියේ ය.
අදත්තාදානය
'''දස පනතට අනුව සොරකම් කිරීමයන්‍ර අනුන්ට අයත් වස්තුවක්, හිමියාට හොරෙන් හෝ ඔහු රැවටීමෙන් හෝ බිය ගැන්වීමෙන් හෝ බලහත්කාරයෙන් හෝ ගැනීම ය. '''මෙම වරද සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග: "Ohasha perera "
2021 තලෙයිබාන් ආක්‍රමණය
ආක්‍රමණයෙහි පළමුවන මාස තුන ඇතුලතදී තලෙයිබාන් විසින් ගම්බද පළාත් වල සැලකිය යුතු ප්‍රගතියක් දැක්වූ අතර, එය විසින් පාලනය කෙරුණු දිස්ත්‍රික්ක ගණන 73 සිට 223 දක්වා ඉහළ දමා ගති.
තලෙයිබාන් සංවිධානයෙහි සීඝ්‍ර අත්පත් කර ගැනීම පිලිබඳව එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, ජර්මනිය සහ රුසියාව ඇතුළුව බොහෝ රජයන් විමතියට පත් විය. තලෙයිබාන් ජයග්‍රහණය විසින් දේශීය හා ජාත්‍යන්තර ලෙසින් පුළුල් ව්‍යාකූලතා ඇති කරලීය.
මුසාවාදය
මුසාවාදය යනු අනුන් මුළා කිරීමේ අදහසින් අසත්‍ය පැවසීම ය. මුසාවාද අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග:
ඔස්ලෝ ගිවිසුමේ සාම යෝජනා
ඔස්ලෝ සාම ක්‍රියාවලිය 1993 දී ඉට්ෂැක් රබින් (Yishak Rabin) ගේ මුගිකත්වයෙන් ඊශ්‍රායල් නිළධාරින් ද යසර් අර්ෆත් ගේ මුලිකත්වයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පලස්තීන විමුක්ති ව්‍යාපාරයේ නායකයන් එක්ව ගැටළුවට සාමකාමී විසදුමක් ලෙස ඔස්ලෝ සාම ක්‍රියාවලිය තුළින් සෙවීමට උත්සහ කළහ. මෙම සාම ක්‍රියාවලියේ තීරණාත්මක සංසිද්ස්ථාන‍යක් වුයේ ඊශ්‍රායලය නම් රාජ්‍යයක් පවතින බවට පිළීගැනීම සදහා යසර් අර්ෆත් විසින් නිකුත් කෙරැණු ලිපියයි. 1993 දී ඔස්ලෝ සම්මුතිය පිළියෙල කිරිම අවසන් කළ අතර අනාගත ඊශ්‍රායල - පලස්තීන සබදතා සදහා කටයුතු සැලැස්වීම මෙහි අරමුණ විය.
වෙලගෙදර ක්‍රීඩාංගණය
Welagedara Stadium (වෙලගෙදර ක්‍රීඩාංගණය, வெலகெதர விலையாட்டு அரங்கம்) is a multi-use stadium in Kurunegala, Sri Lanka. The stadium was officially declared open by the then Minister of Home Affairs, Justice Felix Dias Bandaranaike in 1972. It is currently used mostly for cricket matches and hosts the Wayamba Cricket Team. The stadium can hold at least 10,000 spectators. Welagedara stadium hosted its first international match when Pakistan played there in 1985. In recent times it has regularly hosted international tour matches, unofficial test matches and U19 one-day games.
The giant Elephant Rock provides a dramatic backdrop for the Stadium.
මධ්‍යම ඇමරිකාව
උතුරු ඇමරිකාව හා දකුණු ඇමරිකාව යා කෙරෙන බිම් තීරුව, මධ්‍යම ඇමරිකාව ලෙස හැඳින්වෙයි. මෙක්සිකෝවට දකුණු දෙසින් පැනමා රට දක්වා සියලු රටවල් මීට අයත් වේ.
හෙබ්‍රෙව් දින දසුන
හෙබ්‍රෙව් හෝ යුදෙව් දින දසුන (, ha'luach ha'ivri) යනු,  ප්‍රමුඛ වශයෙන් යුදෙව් ආගමික  පිළිපැදීම්  සඳහා වර්තමානයේ භාවිතා වන  චන්ද්‍ර සූර්ය දින දසුනකි. එහි බොහෝ උත්සවාකාර භාවිතා අතර, යුදෙව් නිවාඩු දිනයන් සඳහා දිනයන්ද, ටෝරා ඛණ්ඩයන්හී සුදුසු ප්‍රසිද්ධ කියවීම්ද, යෝත්සයිටද (ඥාතියෙකුගේ මරණය සිහිකිරීම සඳහා දිනයන්) සහ, දිනපතා පසන් කියවීම්ද, එය විසින් දැක්වෙයි. ඊශ්‍රායෙලයෙහි එය භාවිතා වන්නේ ආගමික කටයුතු සඳහා, කෘෂිකර්මය සඳහා කාල රාමුවක් සහ සිවිල් කටයුතු සඳහා නිල දින දසුනක් සැපයීම සඳහා වන අතර වුවද,  ග්‍රෙගෝරියානු දින දසුනට වැඩි අනුග්‍රහයක් දක්වමින් අවසන සඳහන් භාවිතය කෙමෙන් ගිලිහෙමින් පවතියි.
යුදෙව්වන් විසින් භාවිතා කෙරෙන දින දසුන කාලාන්තරයෙහිදි පරිණාමයට ලක්ව ඇත. ආදිතම දින දසුන වෙත පැවැති, දින-සතෙහි සතිය, චන්ද්‍ර සූර්ය අන්තරස්ථාපිත ගැළපීම සහ මාසයන්හී නම් යන මූලික ආකෘතිමය ගුණාංග,  බැබිලෝනියානු දින දසුනෙහි ආභාෂය  ලැබ ඇති වූ බවක් සැලකෙයි. ටනයිටික යුගය (දළ වශයෙන් ක්‍රිව 10–220) වන තුරුම, දින දසුන විසින් නව අඩ සඳ භාවිතා කරන ලද අතර, චන්ද්‍ර මාස දොළහ සහ සූර්ය වසර අතර වෙනස නිවරද කිරීම සඳහා සෑම වසර දෙකකට හෝ තුනකට වරක් අමතර මාසයක් එක් කරන ලදි.
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර සූර්ය දිනදසුන්
රත්නපුරය (1947–1989) මැතිවරණ කොට්ඨාශය
රත්නපුරය මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ සබරගමුව පළාතේ  රත්නපුරය  දිස්ත්‍රික්කයේ,  රත්නපුරය නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  රත්නපුරය මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  රත්නපුරය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස රත්නපුරය දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: රත්නපුරය දිස්ත්‍රික්කය
මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් 370 පියාසැරිය
මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් පියාසැරි 370 (MH370), යනු බෝයිං 777-200ER මෙහෙයුම් ගණයේ අන්තර්ජාතික මගී ප්‍රවාහන ගුවන් යානයකි. ගුවන් යානය 2014 මාර්තු 8 වන දිනදී, එහි ගමන් කරමින් සිටි මගීන් 227ක් සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ 12 දෙනෙකු සමග අතුරුදන් වූ අතර,  යානය දක්ෂිණ ඉන්දියන් සාගරයට කඩා වැටෙන්නට ඇතැයි මාර්තු 24 වන දිනදී තහවුරු කෙරිණි.
2014 මාර්තු 8 වන දින පැය 00:41 දී (මැලේසියානු වේලාවෙන්) මැලේසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළින් නික්මුණු ගුවන් යානය, පැය 6 ක පියාසැරියකින් පසු, චීනයේ බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ වෙත ලඟා වීමට නියමිතව තිබුණි. පැය 01:22 දී ගුවන් යානය සහ සුබං ගුවන් මෙහෙයුම් පාලන මධ්‍යස්ථානය (Subang Air Traffic Control Centre) අතර තුබූ සම්බන්ධතා අවසන් වූ අතර, ඒ අවස්ථාවේදී ගුවන් යානය තායිලන්ත බොක්කට (Gulf of Thailand) ඉහල අහසේ පිහිටි බව සඳහන්ය. පැය 02:40 දී ගුවන් යානය අතුරුදන් වූ බවට වාර්තා වුණි. ගුවන් යානය අතුරුදන් වීමට පෙර එහි ගමන් පථයේ නැවත හැරවුමක් වැනි දෙයක් සිය රේඩාර් පද්ධති තුල සටහන් වූ බවට, මැලේසියානු ගුවන් හමුදා ප්‍රධානියා ප්‍රකාශ කරන ලදී.
සිද්ධිය වී පැය කීපයකින් පසුව, අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සොයා අමෙරිකාව, ඔස්ට්‍රේලියාව, චීනය, ප්‍රංශය, පිලිපීනය, ඉන්දියාව, ඉන්දුනීසියාව, මලයාසියාව, සිංගප්පූරුව, තායිලන්තය, සහ වියට්නාමය යන රටවල් එකතුවී, මූලික ලෙසම දකුණු චීන මුහුදේ ඒකාබද්ධ සෙවීම් මෙහෙයුමක් දියත් කරන ලදී.
ගුවන් යානයේ ව්‍යාජ ගමන් බලපත්‍ර සහිතව ගමන් කල මගීන් දෙදෙනෙකු සිටි බවට හෙළි වීමත් සමග, මෙම සිදුවීමට ත්‍රස්ථවාදී සම්බන්ධයක් පැවතියේද යන්න කෙරෙහි බලදාරීන්ගේ අවධානය යොමු විය.
නමුත් මාර්තු 11 වන දිනදී මැලේසියානු පොලීසිය වාර්තා කර සිටියේ ව්‍යාජ ගමන් බලපත්‍ර සහිතව ගමන් කල මගීන් දෙදෙනා ඉරාන ජාතිකයින් වූ බවයි. නීතිවිරෝධී ලෙස යුරෝපය වෙත සංක්‍රමණය වීමට ඔවුන් උත්සහ කරන්නට ඇතැයි අනුමාන කරන බවටයි පොලිසිය වාර්තා කරන ලද්දේ. මින් එක් අයෙකු 19 හැවිරිදි අයෙකු ලෙස මුලින්ම හඳුනාගත් අතර, අනෙක් පුද්ගලයා 29 හැවිරිදි අයෙකු ලෙස පසුව හඳුනා ගැනුණි. ඔවුන් ත්‍රස්ත ක්‍රියාවකට සම්බන්ධ අය විය නොහැකි බවද වාර්තාවේ සටහන් විය.
මාර්තු 24 වන දින මැලේසියානු අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා විශේෂ මාධ්‍ය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, මැලේසියාවට අයත් MH370 දරණ ගුවන් යානය දක්ෂිණ ඉන්දියන් සාගරයෙන් නිමා වී (කඩා වැටී) ඇති බවට නව දත්ත අනූව තහවුරුව ඇති බවයි. මේ සම්බන්ධව වැඩි විස්තර මාර්තු 25 වන දින නිකුත් කරන බවත්, මේ පිළිබඳව මගින් යානයේ සිටි මගීන්ගේ ඥාතීන් දැනුවත් කල බවත්, කරුණාකර ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික නිදහස සුරකින ලෙසට මාධ්‍ය වලින් ඉල්ලා සිටින බවත්, එතුමා වැඩි දුරටත් ප්‍රකාශ කරමින් කියා සිටින ලදී. මේ අතර නව දත්ත හා තොරතුරු පිළිබඳව දැනුවත් කොට යානයේ සිටි මගීන්ගේ ඥාතීන් වෙත යැවූ කෙටි පණිවිඩයෙහි, යානයේ සිටි කිසිවෙකුත් දිවි බේරා ගෙන නැති බවට සඳහන්ව තිබුණි.
සිදුවීම
2014 මාර්තු 8 වන දින පැය 00:41 (එරට වේලාවෙන්) දී මැලේසියාවේ ක්වාලාලම්පූර් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළින් පිටත් වුනු යානය පැය 06:30 ට චීනයේ බෙයිජිං කැපිටල් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ වෙතට ලඟා වීමට නියමිතව තිබුණි. ගුවන් රේඩාර් පද්ධතිය තුල අවසන් වරට යානය සනිටුහන් වන විට වේලාව පැය 02:40 වූ අතර, යානයේ පිහිටුම 6.92083°N, 103.57861°W ලෙස සඳහන්ව තුබුණි. යානය Ho Chi Minh ගුවන් පාලන කලාපය පසු කිරීමට ආසන්නව තිබියදී, පාලන මධ්‍යස්ථානය සමග තුබූ සියළුම සන්නිවේදන සබඳතා ඇණ හිට තිබෙයි.
පැය 07:24 ට මාධ්‍ය ප්‍රකාශයක් සිදු කල මැලේසියා එයාර්ලයින්ස් (Malaysia Airlines) සිය ගුවන් යානය පැය 02:40 අතුරුදන් වූ බවට ප්‍රකාශ කරන ලදී. එම මොහොතේ පටන් ගුවන් යානය සෙවීමේ මෙහෙයුම්ද ආරම්භ කරන ලදී. අතුරුදන් වීමට පෙර, ගුවන් යානය සම්බන්ධ කාර්මික දොෂයක් හෝ අහිතකර කාළගුණ තත්වයක් සම්බන්ධ හෝ තොරතුරක් පිළිබඳව, වාර්තා වී නොතිබුණි. එලෙසම, තවත් ධාවන පැය 7.5 කට ප්‍රමාණවත් තරම් ඉන්දන තොගයක් ගුවන් යානයේ තිබී ඇත. චීන සහ තායිලන්ත බලදාරීන්ද මෙම ගුවන්යානය සිය ගුවන් කලාප වලට ඇතුල් නොවූ බවට තහවුරු කරන ලදී.
නිශ්චයනයන්
වියට්නාම ජනතා නාවික හමුදාවේ (Vietnam People's Navy) අද්මිරාල් Ngo Van Phat ට අනූව, ඔවුන්ගේ රේඩාර් පද්ධති වලින් යානය මැකී යන විට, යානය Thổ Chu සිට තායිලන්ත බොක්කේ නාවික සැතපුම් 153 ක් දකුණට වන්න ඉහල අහසේ රැදී තිබිණ. මුලදී වියට්නාම රජය විසින් යානය තායිලන්ත බොක්ක ආශ්‍රිත මුහුදට කඩා වැටුනු බවට ප්‍රකාශ කලත්, අදාල ගුවන් සමාගම විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. අද්මිරාල් Ngo Van Phat විසින් පවසන ලද පිහිටුම සැබැවින්ම ගුවන් යානය රේඩාර් පද්ධතියෙන් මැකී ගිය අවස්ථාවේ පිහිටුම බවත්, ගුවන් යානය කඩා වැටුණු නිශ්චිත පිහිටුම නොවන බවත්, වියට්නාම නාවික හමුදාව පසුව පැහැදිලි කරන ලදී.
මෙහෙයුම් අතරතුර මුහුදේ තෙල් පැල්ලමක් දුටු බවට ප්‍රථමයෙන්ම වියට්නාම නාවික හමුදාව විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. ඒවා අතුරුදන් වූ ගුවන් යානයට අයත් විය හැකි බව ඔවුහූ තව දුරටත් ප්‍රකාශ කරන ලදී. මේ අතරේදී වියට්නාම සිවිල් ගුවන් පරිපාලන දෙපාර්තමේන්තුවද, Thổ Chu Island දිවයිනේ සිට නාවික සැතපුම් 140ක් දකුණු දිගින් පිහිටි මුහුදේ විශාල ප්‍රමාණයේ තෙල් පැල්ලම් දෙකක් නිරික්ෂණය කල බවට තහවුරු කරන ලදී. Cape Cà Mau සිට ඈත මුහුදේ පාවෙන කිලෝ මීටර 80 ක් තරම් දිගට විහිදුණු පැහැදිලි තෙල් පැල්ලමක් පිළිබඳවද වියට්නාම මෙහෙයුම් අංශ මාර්තු 9 වන දින පැය 08:35 ට වාර්තා කරන ලදී. මාර්තු 9 වනදා පැය 17:30 ට පමණ, ගුවන් යානාවක හදිසි පිටවීමේ දොරටුවක් වැනි හඳුනානොගත් වස්තුවක් මුහුදේ පාවන බවට තවත් වියට්නාම සෙවුම් අංශයක් වාර්තා කරන ලදී.
නමුත් පසුව, වියට්නාම සෙවුම් අංශ විසින් වාර්තා කරන ලද එම මුහුදේ පාවූ තෙල් පැල්ලම්, අතුරුදන් වූ යානයේ ඉන්ධන කාන්දුවක් නිසා හටගත් තෙල් පැල්ලම් නොවන බවට මාර්තු 11 වන දිනදී තහවුරු කෙරිණ.
අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැකකෙරෙන වස්තූන් ත්‍රිත්වයක් දකුණු චීන මුහුදේ පාවන අයුරු චීන චන්ද්‍රිකාවක් විසින් ගත් ඡායාරූප කීපයක අන්තර්ගත වන බව මාර්තු 12 වන දින චීන මාධ්‍ය ඔස්සේ අණාවරණය කෙරුණි. නමුත් චීන බළදාරීන් විසින් එය නිශ්චිතව තහවුරු නොකල අතර, මාර්තු 13 වැනි දින මැලේසියාව සහ වියට්නාමයද එම වස්තූන් පිළිබඳව පලවූ මාධ්‍ය වාර්තා ප්‍රතික්ෂේප කරන බව ප්‍රකාශ කරන ලදී.
සෙවීමේ මෙහෙයුමට දායක වූ රටවල්
අතුරුදන් වූ යානය සෙවීම සඳහා මාර්තු 11 වනදා වන විට ඉහත රටවල් විසින් නෞකා 40ක්, ගුවන් යානා 30 කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් වියට්නාම මුහුදු තීරය, දකුණු චීන මුහුද සහ මලක්කා සමුද්‍ර සංධිය අශ්‍රිත මුහුදට, යොදවා තුබුණි.
යානය පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් වාර්තා නොවීමත්, යම් යම් අනුමාන කිරීම් හේතුවෙනුත් මාර්තු 14 වන දින විට ගුවන් යානාවේ සෙවීම් කටයුතු ඉන්දියන් සාගරයේ මාලේ අර්ධද්වීපය දක්වා පුළුල් කෙරිණි.
අතුරුදන් වූ යානය සෙවීම සඳහා මාර්තු 15 වනදා වන විට ඉහත රටවල් විසින් නෞකා 43ක්, ගුවන් යානා 58 ක් යානය කඩා වැටෙන්නට ඇතැයි සැක කෙරෙන මුහුදු ප්‍රදේශ වෙත යොදවා තුබුණි. එදිනම වියට්නාමය සිය මුහුදු කලාපය තුල සිදු කල සෙවීමේ කටයුතු නවත්වා දමන ලදී. මාර්තු 16 වනදා මැලේසියානු බලදාරීන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි ඉන්දියාව සිය සෙවීම් කටයුතු තාවකාලිකව අත්හිටුවන ලදී.
සිය චන්ද්‍රිකා මගින්, අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් ද්විත්වයක් නිරික්ෂණය කල බවට, ඕස්ට්‍රේලියානු අගමැති ටෝනි ඇබට් මහතා එරට පාර්ලිමේන්තුව තුලදී හෙළි කිරීම නිසා, මාර්තු 20 වනදා වන විට අතුරුදන් වූ යානය සෙවීමේ කටයුතු බටහිර ඕස්ටේ‍්‍රලියානු වෙරළට කිලෝමීටර් 2500 ක් නිරිත දිගින් ඉන්දීය සාගරය දෙසට යොමුවිය.
පසුව එම මුහුදු ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතවම තිබූ, අතුරුදන් වූ යානයේ බවට සැක කෙරෙන සුන්බුන් කොටස් දැක්වෙන ඡායාරූප සිය චන්ද්‍රිකා තුලද සටහන් වූ බවට චීනය, ප්‍රංශය සහ තායිලන්තයද ප්‍රකාශ කල නිසා, යානය සෙවීමේ කටයුතු එම ප්‍රදේශ තුල තීව්‍ර කරන ලදී.
ගුවන් නියමුවෝ
සහයක නියමුවා 27 හැවිරිදි Fariq Bin Ab Hamid. 2007 වසරේ පටන් සේවයේ නියුතු ඔහුට ධාවන පැය 2,763 ක පලපුරුද්දක් තිබිණි.
මේ අතර මාර්තු 11 වන දින ඕස්ට්‍රේලියානු ජාත්‍යන්තර පුවත් සේවාවක් වර්ථා කරන ලද්දේ, ගුවන් යානාවේ සිටි 27 හැවිරිදි නියමුවා වූ Fariq Bin Ab Hamid සම්බන්ධව පසුගිය කාලයේ විශමාචාර හැසිරීම් චෝදනා තිබී ඇති බවයි. 2011 වර්ෂයේදී ඔහු ගුවන් යානයේ නියමු කුටියට දකුණු අප්‍රිකානු කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු ගෙන්වා ගෙන විනෝද වීමෙන්, ගුවන් යානා නීති රීති උල්ලංඝනය කෙරූ බව එම මාධ්‍ය වාර්තාවෙන්හෙළි කොට තිබුණි.
යානයේ ගමන් ගත් මගීන් සහ කාර්ය මණ්ඩලය
සොරකම් කරන ලද ඉතාලියට සහ ඔස්ට්‍රියාවට අයත් ගමන් බලපත්‍ර දෙකක් භාවිතයෙන් ඉරාන ජාතිකයෝ දෙදෙනෙක් යානයට ඇතුළු වී සිට ඇති බවට මාර්තු 11 වනදිනදී මැලේසියානු පොලිස් බලදාරීන් විසින් වාර්තා කරන ලදී. ඔවුන් දෙදෙනා වංචනිකව යුරෝපය බලා යාමට උත්සාහ කල දෙදෙනෙකු බවත්, ත්‍රස්ථවාදී ක්‍රියාවකට සම්බන්ධ දෙදෙනෙක් ලෙස අනුමාන කල නොහැකි බවත් ඔවුන් වැඩි දුරටත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.
ගුවන් ගමන් අංකය
අතුරුදන් වූ ගුවන් යානයේ සිටි මගීන් වෙත සිදු කරන ගෞරවයක් වශයෙන්, යානයේ ගුවන් ගමන් අංකය වූ එම්.එච්. 370 සහ 371 (MH370 සහ MH371) යන අංක, මින් ඉදිරියට භාවිත නොකරන බවට මාර්තු 13 වැනි දින ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් මලයාසියානු ගුවන් සේවය කියා සිටින ලදී. ඉදිරියේදී ඒ වෙනුවට එම්.එච්. 318 සහ 319 (MH318 සහ MH319) යන අංක භාවිතා කරන බවද ඔවුන් වැඩි දුරටත් ප්‍රකාශ කරන ලදී.
ජ්‍යෙතිර්වේදී අදහස්
"මේක සිද්ධවෙන්නේ සෙනසුරු වායු රාශියක්වූ තුලාවේ මේ ගමන් කරන කාලෙදී අවසාන අංශකයට එනවා. ඒ කියන්නෙ අංශක 29 ට එනවා. මේ වායු රාශියක්වූ තුලාව තුළ ගමන් කරන වකවානුවෙදි මේක පැහැදිලිවම ගුවන් අනතුරක් නෙවී. මේක පැහැදිලිවම ප‍්‍රධාන නියමුවෙකුගේ පූර්ණ සහය ඇතිව ඉතාම සූක්ෂ්මව සිදු කළ පැහැරගැනීමක්. මේ ගුවන් පැහැරගැනීමත් ඔබට නිවැරදිව එළිදරව් කරගන්නට අඩුම තරමින් දින 14 කට එහා කාලයක් ගතවෙනවයි කියල වගකීමෙන් යුතුව මට කියන්න පුළුවන් (උපුටා ගැනීම lankacnews)"
මාර්තු 15 වන දින මැලේසියානු අගමැති නජිබ් රසාක් මහතා විසින්, අතුරුදන් වූ ගුවන් යානය සිය සන්නිවේදන උපකරණ ක්‍රියා විරහිත කොට නිශ්චිත මාර්ගයෙන් බැහැරව හිතාමතාම බටහිර දෙසට හරවා තව දුරටත් පියාසර කර ඇතැයිද, ගුවන් යානා හැසිරවීම පිළිබඳ මනා පළපුරුද්දක් සහිත පුද්ගලයෙකු විසින් මෙය සිදු කරන්නට ඇතැයි පරික්ෂණ අංශ සැක පහළ කරන බවද යනුවෙන් ප්‍රකාශ කර දින තුනකට පසුව, ජ්‍යෙතිර්වේදී  වන්ද්‍රසිරි බන්ඩාර මහතා විසින් මෙවැනි ප්‍රකාශයක් සිදු කිරීමද විශේෂත්වයකි.
ප්ර්ධාන ගැටළු
ජෙරැසලය ජෙරැසලමේ මායිම පිළිබදව වන ගැටළුව නිතර විවාදයට තුබු දෙන අතර රටවල් 02කට මෙම ප්රිදේශයේ අයිතිය උරැම කියි පායි. ඒබ්රරහම් ය ආගම් වන යුදෙව් ආගම, ක්රිරස්තියානි ධර්මය, හා ඉස්ලාම් ආගම, එම ආගම් වල ඓතිහිසික ඉගැන්වීම වල දී ජෙරැසලම පිළිබද සුවිශේෂි කඩ ඉමක් ලබා දී ඇත. ඊශ්රාිලය අනුව නගරය දෙකඩ නොකිරිමත් එය ඊශ්රාෙලයේ දේශපාලන පාලනයටයටත්ව තිබිය යුතු බවත් විශ්වාස කරයි. පලස්තීනය ප්රඊකාශ කරන්නේ 1967 ජුනි වලට ප්රතථම ඊශ්රාේයලය සතු නොවු ජෙරැසලමේ ප්රමදේශ පලස්තිනුවන් වෙත ලබා දිය යුතු බවයි. 2005 වනවිට, ජේරැසලමේ ජනගහනය 719,000 වැඩිහිටියන් විය; ඉන් 465,000 ක් යුදෙව්වන් විය. (බොහෝ පිරිස බටහිර ජේරැසලමේ පදිංචිව සිටි) ; 232,000 ප්ර්මාණයක් මුස්ලිම්වරැන්ය (නැගෙන ජේරැසලම තුළ වැඩි ප්රටමාණයක් ජිවත් වේ.)
ඊශ්රාියලය විසින් ක්නෙසට් මා ශ්රේ ෂ්ඨාධිකරණය බ‍ටහිර ජෙරැසලමේ ˝නව නගරය මධ්ය.යේ පිහිටා ඇත˝ඒවා ඊශ්රාිලය බිහිවු 1948 සිට ස්ථාපනය වී පැවතුනි. දින හයේ යුද්ධයේන පසුව ජෝර්දානය පාලනය කළ නැගෙනහිර ජේරැසලම තම යටතට ගත් ඊශ්රායයලය නිල වශයෙන් එය ඊශ්රාෙයලයට ඇදා ගන්නා ලදී. ඊශ්රා යලය විසින් ˝ නව නිතියක් පනවමින් ප්රතකාශ කලේ සම්පුර්ණ වු හා එක්සත් වු ජෙරැසලම ඊර්ශා යලයේ අගනුවරයි˝.
බුටාරේ
බුතාරේ යනු රුවන්ඩාවේ දකුණු දිග පිහිටි නගරයක් වන අතර එය හුයේ දිස්ත්‍රික්කයේ අගනගරයද වේ. එහි ජනගහනය 77,000 පමණ වූ බව 2002 සංගණන වාර්තා අනුව පෙනී යයි. මෙය පැරණි බුතාරේ දිස්ත්‍රික්කයේ අගනුවර ද විය. රුවන්ඩා ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය මෙහි පිහිටා ඇති අතර රුවන්ඩානු සියළුම අධ්‍යාපන ආයතන මෙන්ම මෙහිද ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි ද්වීභාෂා පාඨමාලා පැවත්වේ. බෙල්ජියානුවන් මෙම නගරය පළමුව නම් කලේ ""ඇස්ට්‍රිඩා""ලෙසටය. ඒ බෙල්ජියානු දෙවඟනක් වන ඇස්ට්‍රිඩා දෙවඟන සිහිවනු පිණිස ය.
thumb|left|300px| හුයේ හි පිහිටි කතෝලික දේවස්ථානයක්. thumb|left|300px| හුයේ හි ප්‍රධාන මාර්ගයක්
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය හා පකිස්ථාන තරග සංචාරය 2017-18
වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2017 සැප්තැම්බර සහ ඔක්තොම්බර මාස තුලදී එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල සංචාරයෙහි යෙදෙන්නේ,  පකිස්තාන ක්‍රිකට් කණ්ඩායමට එරෙහිව ටෙස්ට් තරග දෙකක්, එක් දින ජාත්‍යන්තරයන් (එදිජා) පහක් සහ  විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරයන් (වි20ජා) තුනක් තරග වැදීම සඳහාය. මිස්බා-උල්-හක් විශ්‍රාම ගැනීමෙන් අනතුරුව, සෆ්රාස් අහමඩ් විසින් පකිස්තාන නායකත්වය සැපයුනු පළමු ටෙස්ට් තරග කිහිපයද මෙයට අඩංගු විය.
2017 අගෝස්තු මාසයෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් සභාපති තිලංග සුමතිපාල ප්‍රකාශ කලේ, ඔක්තොම්බර මාසයෙහිදී පැවැත්වෙන වි20ජා තරග තුන අතුරින් එකක් හෝ පකිස්තානයෙහි ලාහෝරයෙහිදී තරග වැදීමට ඔහු මනාප බවකි. 2009 වසරෙහිදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම වෙත ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් එල්ලවූයේ ලාහෝරයෙහි ගඩාෆි ක්‍රීඩාංගණය වෙත ගමන් කරමින් සිටියදීය. එතැන් පටන් පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි යෙදුනු එකම ටෙස්ට් කණ්ඩායම වූයේ  2015 මැයි මාසයෙහි සංචාරයෙහි යෙදුනු සිම්බාබ්වේ කණ්ඩායම විය. 2017 සැප්තැම්බර මාසය වන විට තරග කාලසටහන තහවුරු කර තිබූ අතර අවසන් වි20ජා තරගය ලාහෝරයෙහි පැවැත්වීමට නියමිත විය. ලාහෝරයෙහි තරගයට සහභාගි වීමට ක්‍රිඩකයන්ට "ගිවිසුම්කර බැඳීමක්" ඇති බවක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් පැවසුවද, පකිස්තානය වෙත සංචාරයෙහි නොයෙදෙන ක්‍රිඩකයන් වෙත  දන්ඩනයන් පැනවෙන බවක් සිතිය නොහැක. වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමෙහි චාමර කපුගෙදර සහ සුරංග ලක්මාල් 2009 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයෙහිදී බස් රථය තුල සිටි අතර, ඔවුන් දෙදෙනාම වි20ජා සංචිතයට තෝරා ගැනීමට ඉඩ ඇත.
ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම සහභාගිවූ පළමු දිවා/රාත්‍රී ටෙස්ට් තරගය වූ දෙවන ටෙස්ට් තරගය, දිවා/රාත්‍රී ඉසව්වක් ලෙසින් තරග වැදිණි. ටෙස්ට් සහ එදිජා තරග ඉසව් සඳහා විනිසුරුවන් නම් කිරීම, 2017 සැප්තැම්බර 27 දිනදී  පකිස්තාන ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලය (පීසීබී) වෙතින් සිදුවිය. ශ්‍රී ලංකාව විසින් ටෙස්ට් තරගාවලිය 2–0 ලෙසින් ජයග්‍රහණය කෙරිණි. එය එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය තුල පකිස්තානයෙහි පළමුවන  අන්ත පරාජය වූ අතර,   2002 ඔක්තොම්බරයෙහිදී ඕස්ට්‍රේලියාව වෙතින්  3–0 ලෙසින් පරාජය වීමෙන් පසුව තම රට විසින් සත්කාරකත්වය සැපයුනු තරගාවලියකදී එය විසින් ලැබූ දෙවන අන්ත පරාජය විය.
ගාමිණී හෝල් (ප්‍රදේශය)
නම
ගාමිණී හෝල් නමින් මෙම ප්‍රදේශයේ තිබූ චිත්‍රපටි ශාලාව නිසා මෙම නම ලැබී ඇත. 1983 කළු ජූලිය දිනයේදී එම චිත්‍රපටි ශාලාව ගිනිතබා විනාශකර ඇත.
විශේෂතා
පැරණි පොත් විකුණන කඩ සඳහා ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
නිරවි යුද්ධය
නිරවි යුද්ධය හෙවත් සීතල යුද්ධය යනු 1945 සිට 1991 දක්වා ඇමෙරිකාව,බ්‍රිතාන්‍ය,ප්‍රංශය  හා සෝවියට් දේශය අතර පැවති බල අරගලයයි.මේ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු සාධකය ලෙස දෙවන ලෝක යුද සමය තුල මිත්‍ර ජාතීන් විසින් ඇතිකරගත් එකගතා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොකිරීම හඳුනාගත හැකිය.යුරෝපය තුල ආරම්භ වූ මෙම සීතල යුද්ධය පසුව ආසියාව,මැද පෙරදිග මෙන්ම ලතින් ඇමෙරිකාව දක්වා ද ව්‍යාප්ත විය.දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු තුන්වන ලෝක යුද්දයක ආසන්නයට  ලෝකය ගෙනගිය අවස්ථාවක් ලෙස මෙම සීතල යුද්ධය නොහොත් තුෂ්ණි යුද්ධය හැඳින්විය හැකිය.සීතල යුද්දයේ ප්‍රදාන පාර්ශ්ව දෙක වූ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය හා සෝවියට් දේශය සෘජුව එකිනෙකට විරුද්දව යුද්ද නොකෙරුවත් එක පාර්ශ්වයකට විරුද්දව කරන සටනකදී හෝ යුද්දකදී අනෙකා එම සටනේදී අනෙක් පර්ශ්වයේ විරුද්ද කරුවට යුදමය හා මුල්‍යමය සහය ලබා දීම ප්‍රසිද්ද රහසක් විය.
ප්‍රවර්ගය:සීතල යුද්ධය
ව'චුවල් තියට'
වර්චුවල් තියටර් යනු වික්‍රමාන්විත පරිගණක ක්‍රීඩා නිර්මාණය කිරීම සදහා Revolution Software සමාගම විසින් නිර්මාණය කරන ලද පරිගණක ක්‍රීඩා පදනම් මෘදුකාංගයකි. මෙම පරිගණක ක්‍රීඩා එන්ජින් මෘදුකාංගය මගින් සිදුවීම් සැලසුම් කිරීම ,සකසන ලද පසුබිමකට අනුව  රූපක චලන විශේෂිත අතුරු මුහුණතක් භාවිතයෙන් යොමුකිරීම්-තෝරාගැනීම් සරල ක්‍රමවේදය මගින් සැලසුම් කිරීමේ පහසුකම්  නිර්මාණකරුවන්ට ලබාදී ඇත. පළමු මෘදුකාංග නිකුත් කිරීමේ පටන් දැනට භාවිතයේ පවතින LucasArts' SCUMM සහ  Sierra's Creative Interpreter, වැනි සමාන මෘදුකාංග හා තියුණු  තරගයක් ඇති කිරීමට මෙහි ඇති ඉහල ගනයේ කෘතීම බුද්ධිය භාවිතය හේතුවන්නට ඇත. මෙම මෘදුකාංගය පළමු නිකුත් කිරීම 1989 වන අතර එය භාවිතයෙන් පළමු පරිගණක ක්‍රීඩාව 1992 දී Lure of the Temptress යන නමින් නිකුත් කරන ලදී. අනතුරුව පිලිවෙලින් Beneath a Steel Sky (1994), Broken Sword: The Shadow of the Templars (1996) and Broken Sword II: The Smoking Mirror (1997) වැනි පරිගණක ක්‍රීඩා එළිදක්වන ලදී. මෙම මෘදුකාංගය භාවිත කොට සයිබර් පරිගණක ක්‍රීඩා අවකාශය තුල රිසි අයුරෙන් තනිව හැසිරිය, හැසිරවිය  හැකි අකාරයේ ක්‍රීඩා චරිත නිර්මාණය කිරීමේ පහසුකම් සලසා ඇති අතර පෙර පැවති සමාන මෘදුකාංග වල ඇති සියලුම වස්තුන් අවකාශය තුල එකිනෙකට බැදී පැවතිය යුතුවීමේ අවශ්‍යතාව මේ තුල නොමැති වීම මෙහි විශේෂත්වයක් වන අතර එමගින් ක්‍රීඩකයන් නොවන චරිත අවකාශය තුල  හැසිරවීමේ හැකියව වැඩි දියුණු වනවාත් සමග වඩාත් ප්‍රයෝගික පරිගණක ක්‍රීඩා නිර්මාණය කිරීමේ අවකාශය  ක්‍රීඩා නිර්මානකරුවන්ට ලබාදී ඇත.
වර්චුවල් තියටර් එන්ජින් සහිත පරිගණක ක්‍රීඩා දැනට පවතින නුතන දෘඩාංග හා ගැලපවිම සදහා ScummVM වැනි මෘදුකාංගයක් භාවිත කල හැක. එමගින් වර්චුවල් තියටර් සදහා පහසුකම් නොමැති දෘඩාංග මෘදුකාංග පාදමක් මත වුවද සාර්ථකව එය හැසිරවීමේ හැකියව ලබාදේ. 2012 වර්ෂය තුලදී “වර්චුවල් තියටර් 7” නමින් එළිදක්වන ලදී.
සංවර්ධනය
Beneath a Steel Sky, පරිගණක ක්‍රීඩාව 1994 වසරේදී Amiga, and PC සදහා නිකුත් කල අතර ඒ ලැබූ පන්නරය ඔස්සේ  වර්චුවල් තියටර් නව සංස්කරණය “වර්චුවල් තියටර් 2.0” නමින් එළිදක්වන ලදී. මෙය Warriner and Sykes විසින් නිර්මාණය කරනලදි. කෙසේ වෙතත් මෙය “Lure of the Temptress” මෙන් සය ගුණයක් විශාල වූ  අතර  මුලික චරිතයට වඩා ක්‍රීඩක නොවන චරිත ක්‍රීඩාව තුල පුරෝගාමී විය. “Broken Sword: The Shadow of the Templars” 1996 දී PC, Mac and PlayStation සදහා නිකුත් කරන ලද අතර එහි දිගුවක් ලෙස 1997 දී “Broken Sword II: The Smoking Mirror” නමින් PC and PlayStation සදහා නව වර්චුවල් තියටර් සංස්කාරනායක් නව විශේෂිත කිරීම් රාශියක්  සහිතව එළි දක්වන ලදී. “Broken Sword: The Serpent's Curse” නවතම සංස්කරණය (VT7) පාරිභෝගික ඉල්ලීම් මත පදනම් විවිදාන්ගිකරණයට ලක් කොට තිර සැකසුම් පහසුකම් සහිතව එළි දක්වන ලදී. ( මෙම පද්ධතිය C++ සහ OpenGL ඇතුලුව ස්‌වයං නිර්මාණය විය හැකි භාෂාමය පහසුකම් සහිතව නිර්මාණය කරන ලදී.)
අල් - කුර් ආනය
අල් කුර් - ආනයේ මුලාරම්භය සහ විකාශය
සම්ප්‍රදායවාදී නොවන මතවාදයට මුලිකවම දායක වී ඇත්තේ බටහිර විද්වතුන් වන අතර, ඔවුන් උස්මාන් කලීෆාවරයා සැකසූ ලේඛනයන් හා එක්ව තිබුණු අනෙකුත් අනුවාද වලට වඩා ඉහළ අධිකාරියක් තිබිම ගැන විවාද කරති. මෙම විද්වතුන් ගෙනෙන තවත් තර්කයක් නම්, ඉස්ලාමීය ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් මුස්ලිම් ඉතිහාසඥයන්ගේ වාර්තා පමණක්ම සත්‍ය ලෙස භාර ගත හැකි ද යන්නයි.
මොන්ට්ගෝමරි වොට් (එඩ්න්බර්ග් සරසවියේ අරාබි සහ ඉස්ලාමිය අධ්‍යයනයන් පිළිබඳ මහාචාර්යවරයා ක්‍රි.ව.1964 -75), ක්‍රිස්ටොෆ් ලක්සෙන්බර්ග් (ජර්මනියේ ආදි සැමිටික් භාෂා පිළිබඳ විද්වතා) සහ ජොන් මන්ස්බ්‍රෝහ් (ලන්ඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ පෙරදිග සහ අප්‍රිකානු අධ්‍යයන කේන්ද්‍රිය) යනු ඉතා වැදගත් කොට සැලකෙන ඉතිහාස‍ ප්‍රතිශෝධනවාදීන් වේ.
මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා
අල් කුර් - ආනය ලේඛන ගත කිරීමට පෙර එහි එන ඉගැන්වීම් ජනතාව බෙදාහැරීමට පැවති ඇති එකම ක්‍රමය වන්නේ එම ඉගැන්වීම් මතකයේ රදවා ගනිමින් හඬනගා ගායනා කිරීමයි. හත්වෙනි සියවසේ අරාබි සමාජය සැලකිල්ලට ගෙන බැලූ විට මෙම ක්‍රියාව එතරම් අසාමාන්‍ය ක්‍රියාවක් නොවේ. එම සමාජයේ ජනතාව කාව්‍ය ගායනයට දැඩි රුචියක් දක්වා ඇති අතර, ඒ සඳහාම ඔවුන්ගේ මතක ශක්තිය හා ඒ ආශ්‍රිත කුසලතා අති විශිෂ්ට මට්ටමකට දියුණු කරගෙන තිබිණි. විසිතුරු කාව්‍ය ගායනය අරමුණු කරගත් තරඟාවලීන් සහ යම් යම් සිද්ධීන් ඔවුන් අතර ප්‍රචලිතව පැවතිණි. එහෙත් විලියම් මොන්ටි ගෝමරි ‍වොට් සහ මැක්සිම් රොඩින්සන් වැනි විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා සාක්ෂරතාවයෙන් හෙබි පුද්ග‍ලයෙකු බවටයි.
ප්‍රමිතිකරණය
උස්මාන් ඉබ්නු අෆ්ෆාන් කලීෆාතුමා‍‍ගේ පාලන කාලයේ දී අල් කුර්-ආනය ප්‍රමිතිකරණයට ලක් කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් ඇති වුණි. මේ වනවිට මුස්ලිම් කලීෆාවරුන්ගේ පාලන ප්‍රදේශද වර්ධනය වෙමින් පැවතිණ. ඒත් සමඟම විවිධ මට්ටම්වලින් හුදෙකලාව තිබුණු සංස්කෘතින් වල පුද්ගලයන් රාශියක් ඉස්ලාම් ආගම වැළඳ ගනිමින් සිටියෝය. මෙසේ අලුතින් ඉස්ලාම් ධර්මය වැළඳගත් අය විවිධ භාෂා දැන සිටිය ද, ඔවුන්ට අරාබි භාෂාව පිළිබඳ හසළ දැනුමක් නොවිණි. මෙම හේතුව නිසා කුර් - ආනය ලියැවී තිබුණු ප්‍රකෘත අරාබි භාෂාව වෙනුවට ඔවුනොවුන්ගේ භාෂාවල තිබුණු  ආදේශක වචන භාවිතා කළහ. තවද, කුර් - ආනය සහ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ කියමන් කටපාඩමින් මතක තබාගත් අය මිය යමින් සිටියහ.
වාර්තාවලට අනුව මෙම කාලය වනතුරුම කුර් - ආනයේ ලේඛනගත කළ පිටපත් පැවතියේ එකකි. ඉස්ලාමීය වාර්තා වලට අනුව මෙම ලේඛනය ප්‍රකෘත අනුවාදයට ලැදි එකකි. මුස්ලිම් නොවන විද්වතුන් විශ්වාස කරන අන්දමට එය එසේ සිදුවිය හැකි වුවත්, නොයෙක් සුළු වැරදි නිසා එම ලේඛනය මුල් ලේඛනයට වඩා මද වශයෙන් වෙනස්වීමට ඉඩ කඩ තිබේ. මෙම කරුණු හේතුවෙන් උස්මාන් කලීෆාවරයා සම්පාදනය කළ කුර් - ආනය අල් - මුෂාෆ් අල් - උස්මානි හෙවත් ‘උස්මානීය අත් පිටපත' ලෙස හැඳිේවීය.
තමන්ගේ පිටපත, උස්මානීය අත් පිටපතෙහි එන පිළිවෙලට වඩා වෙනස් වුවද,  අලි තුමා විසින් එය සම්මත අනුවාදයක් හැටියට පිළිගත්තේය.
මුස්ලිම් සහ මුස්ලිම් නොවන විද්වතුන් පෙන්වා දෙන කරුණක් නම් වර්තමාන‍යේ සම්ප්‍රදායානුකූලව පරායනය කෙරෙන කූර් - ආනයට වඩා, මුල් උස්මානීය අත් පිටපතෙහි විරාම ලකුණු ආශ්‍රයෙන් වෙනස්කම් ඇති බවයි. අරාබි අක්ෂරවල විවිධ ශබ්ද අගයන් හැඳින්වීමේ ලකුණු, ස්වරාක්ෂර සහ අරාබි අක්ෂර හඳුනාගැනීමට යොදාගන්නා විවිධ තිත් සලකුණු ආදිය මුල් අනුවාදවල නොතිබුණු බවටද විශ්වාස කෙරේ. අරාබි අක්ෂර කලාවට තිත් සලකුණු ආදිය හඳුන්වා දි ඇත්තේ උස්මානීය අත්පොත ප්‍රමිතිකරණයෙන් අඩ සියවසකට පමණ පසුව බවටද ඇතමෙක් විශ්වාස කරයි.
ක්‍රි.ව.650 - 656 කාලය අතරතුර සම්පාදනය අවසන් කිරීමෙන් පසු උස්මාන් කලීෆාවරයා විසින් කුර්-ආනයේ පිටපත් ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යයේ කේන්ද්‍රස්ථාන වෙත යවනු ලැබීය. එතැන් සිට මුස්ලිම් ලේඛකයන් දහස් ගණනින් කුර් -ආනයේ පිටපත් බිහි කිරීමට පටන් ගත්හ.
ඉන්පසු උස්මාන් කලීෆාවරයා විසින් කුර් -ආනයේ වෙනත් අනුවාද සියල්ලම පාහේ විනාශ කිරීමට අණ කරනු ලැබීය.
අබු බකාර් සහ අලි ඉබිනු අබු තලිබ්
මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ ජීවිත කාලය තුළ කුර් - ආනයේ ලියූ කොටසක් එතුමාගේ අනුගාමිකයින් අතර පෞද්ගලික වස්තූන් ලෙස විසිරී තිබුණි. එතුමාගේ වියෝවෙන් පසු පාලනයෙහි යෙදුණු  අබු බකර් කලීෆාවරයා ඔහුගේ රාජ්‍ය පාලන බලය ‍යොදා කුර් - ආනය සම්පාදනය කිරීමට උත්සාහ නොගත්තේය. මෙම ප්‍රතිපත්ති‍යේ බලපෑම 633 දී යමාමා යුද්ධයෙන් පසු දැඩි ලෙස දැනෙන්නට විය. එම යුද්ධයේදී කුර් -ආනය කට පාඩමින් දැන සිටි මුස්ලිම්වරු විශාල ප්‍රමාණයක් මිය ගියහ. ඒ අතරින් මුහම්මද් නබි තුමාගේ ඉතා විශ්වාසවන්ත අනුගාමිකයෙකු වූ සලීම් ගේ වියෝව කැපී පෙනුණි. මේ හේතුවෙන් උමාර්ගේ බලකිරීම් යටතේ අබු බකර් කලීෆාවරයා කුර් -ආනයේ විසිරි තිබු කොටස් සියල්ල ගෙන ග්‍රන්ථයක් ලෙස සම්පාදනය කිරීමට කටයුතු කළේය.
කුර්-ආනීය ලියකියවිලි එකතු කිරීම භාරවුයේ මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ ප්‍රධාන ලේකම් වරයෙකු වු සයිද් ඉබ්නු තාබින් තුමාටයි. ඔහුගේ ප්‍රතිචාරය මෙසේ ය.
“දෙවියනි, ඔහු (අබු බකර් ) මා හට කන්දක් සෙලවීමට අණ කලද එයද කුර් -ආනය එකතු කීරීමට අණ කීරීමට වඩා පහසු කටයුක්තක් වේ. මා හම්පත්, උරපතු ගෙවීයන තෙක් වෙහෙස වී රටඉඳි පත්‍ර පුරා මිනිසුන්ගේ මතකයන්ගෙන් කුර්-ආනය එකතු කිරීමට  පටන් ගත්තෙමි.”
මෙහිදී කුර් - ආනයේ ලිඛිත පිටපත් තහවුරු කිරීමේදී අවම වශයෙන් අනුගාමිකයන් දෙදෙනෙකු‍ගේ වත් වාචික සාක්ෂි මිමසා ඇත.මෙලෙස තහවුරු කරගැනීමෙන් පසු කුර් -ආනය එකතු කිරීම සිදුකර ඇත. බොහෝ අවස්ථාවලදී කුර්-ආන පැදියක් තහවුරු කිරීම සිදු කළේ සයිද් හා උමාර් විසිනි. දෙදෙනාම කුර්-ආනය කටපාඩමින් දැන සිටියහ. අවසානයේ දී කුර්-ආනය සම්පූර්ණයෙන්ම සම්පාදනය කළ ද එය කිසි ලෙසකින්වත් සංවිධානය වී නොතිබිණ. මෙසේ කළ සම්පාදනය උමාර්ගේ භාරයේ තබාගෙන  ඇති අතර ඔහුගේ වියෝවෙන් පසු ඔහුගේ දියණියක වන හා මුහම්මද් නබි (සල්) තුමාගේ වැන්දඹුවක  වන හෆ්සා බින්ත් උමාර් තුමියට භාර කරන ලදි.
අලි ඉබ්නු අබු තාලිබ්
සුන්නි සහ ෂියා මුලාශ්‍ර වල‍ට අනුව අලි විසින් කුර්-ආනයේ සම්පූර්ණ අනුවාදයක් හෙවත් මුස්හාෆයක්, මුහම්මද් නබිතුමාගේ වියෝවෙන් මාස හයකට පසු සම්පාදනය කර ඇත. මෙම ග්‍රන්ථය සම්පූර්ණ කළ පසු එය මදීනාවේ දී නිරීක්ෂණය සඳහා තබා ඇත. අලි තුමාගේ ග්‍රන්ථයේ පරිච්ඡේදවල පිළිවෙල සමහරු විසින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, පසු කළෙක දී අලි තුමා සම්මත අනුවාදය බොහෝ් දෙනාගේ පිළිගැනීමට ලක්විය.
වර්තමානයේ හඳුනාගෙන ඇති පැරණිතම පිටපත
මෑතකදී යේමනයෙන් කුර් - ආන අත්පොත් වල කොටස් විශාල ප්‍රමාණයක් සොයාගෙන ඇත. මේවා සානාහි "අත්පිටපත් මන්දිරයේ" තැන්පත් කර ඇත. මෙම අත්පිටපත් වලට C - 14 පරීක්ෂණය සිදුකළ විට ඒවා 645 -690 CE දක්වා පැරණි බව සනාත විය. සානාහි ඇති කුර් - ආනයේ කොටස් වලින් හතළිහක් පමණ 1 වන සියවස (622-711CE) තෙක් පැරණි වේ.
කුර් - ආනය පිළිබඳ තවත් වැදගත් සොයාගැනීමක් නම්, ජෙරුසලමේ ශිලාමය ගෝලාර්ධයෙන් සොයාගත් මීටර් 240 ක් පමණ දිගැති කුර් - ආනීය ශිලා ලිපිය.
ජෝන් ගිල්ක්‍රිස්ට්ට අනුව වර්තමානයේ හඳුනාගෙන ඇති පැරණිතම පිටපත, මුහම්මද් නබිතුමාගේ වියෝවෙන් සියවසකට පමණ පසු නිර්මාණය කළ ඒවායි. ඔහු මෙම නිගමනයට පැමිණ ඇත්තේ සමර්කන්ද් හා ටොප්කපි වැනි පැරණිතම පිටපත් ලියා ඇති සුවිශේෂී කුෆික් අත් අකුරු හේතුවෙනි.
කුර් - ආනයේ සමහර පිටපත් විනාශ කළ ද අබ්දුල්ලාහ් ඉබ්නු මසුද්, උබේ ඉබ්නු කාබ් සහ අලි විසින් උස්මානිය ලේඛනයට වඩා වෙනස් වු පිටපත් සංරක්ෂණය කළ බවට සමහරුන්ගේ විශ්වාසයක් පවතී. මෙම පිටපත හා සම්මත අල් කුර් - ආනය අතර වෙනස්කම් හැටියට සොයාගෙන ඇත්තේ අක්ෂර වින්‍යාසය, එකම තේරුම සහිත වෙනස් වචන භාවිතය හා පද්‍යයන්ගේ එකතුව වෙනස් වීම යන ඒවාය.
උස්මානීය අනුවාදය ලියා ඇත්තේ ඉතා පැරණි ස්වර ලක්ෂණ නොමැති අත් අකුරු විශේෂයකින් වන බැවින් එම ලේඛනය නොයෙක් විදියට කියවා තේරුම් ගත හැකිය. මෙම අනුවාදය රසම් ලෙස හඳුන්වන අතර එය නොයෙක් වාචික ගායන සාම්ප්‍රදායන් බිහිවීමට හේතු විය. වචනවල නිවැරදි උච්ඡාරණය සඳහා විද්වතුන් විසින් උස්මානීය අනුවාදයට ක්‍රි. පු. 700 සිට ක්‍රි. පු. 900 කාලය තුල ස්වර ලක්ෂණ එකතු කරන ලදී. වර්තමානයේ භාවිතා වන කුර් - ආනය උස්මානීය රසම් ක්‍රමයෙන් ලියැවී ඇති අතර හෆ්ස් කියවීමේ සම්ප්‍රදායෙන් ගායනා වේ. මෙය 1922 දී කයිරෝහි අල් - අස්හාරා විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සම්මත කර ඇත.
අල් - කුර් ආනය - වෙනත් ‍ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයන් සමග ඇති සම්බන්ධතාවය (නුතන බයිබලය සහ අරාබිය ලේඛන කලාවේ ආභාසය)
නූතන බයිබලයේ ආභාසය Diatessaron, Protevangelium of James, Infancy Gospel of Thomas, Gospel of…… යන ග්‍රන්ථ අල් කුර් - ආනයන ිනර්මාණය කිරීමේදී ප්‍රභව ලෙස සලකා ඇති බවට මතයන් පවතියි. විශේෂයෙන්ම ක්‍රිස්තියානි අනුශාසන ඒකීය ලේඛනයක් බවට අල් කුර් - ආනයේ සදහන් වන දුර්මතවට හේතුවක් විය හැකකේ Diatessaron, ග්‍රන්ථයයි. මෙම විවේචන මුද්ලිම් විද්වතුන් දැඩි ලෙස හෙලා දකියි. ඔවුන් පෙන්වා දෙන අන්දමට අල් - කුර්ආනයන යනු අන්තර් නිවේෂ්‍යකින් තොර වු දෙවියන්වහන්සේගේ දිව්‍යමය වදන් වන අතර, සමානකම් පවතින්නේ එකී භවය නිසාය.
අරාබි ලේඛන කලාව
අල් කුර් - ආනය බිහි වීමත් හා ඉස්ලාම් ධර්මයේ පුබුදු වත් සමගම, අරාබි අක්ෂර හෝඩිය ඉතා විචිත්‍ර වුත් සංකිර්ණ වුත් කලාවක් බවට සංවර්ධණය විය.
යංස්ටවුන් ප්‍රාන්ත සරසිවයේ ඉස්ලාමිය අධ්‍යානයන් පිළිබද මහාචාර්යවරකු වන සුම්තන්සිර් මිර් සහ විකාගෝ සරසවියේ පෙරදිග භාෂා සහ ශිෂ්ඨාචාර පිළිබද මහාචදාර්ය වද්දා ඛවදි පෙන්වා දෙන ආකාරට මුහම්ද් නබ් (සල්) තුමා එතුමාගේ නබිත්වය දැරෑ වකවානුවට වන විට අරාබි භාෂාව භාාවක් වශයෙන් මෙන්ම සාහිතක්‍යමය සම්ප්‍රදායමක් වශයෙන් සංවර්දනය වී තුබුණ ද එය එහි උපරිම අභිනව හැකියාව කරා ලගා වීම සහ අරාබි සාහික්‍යය එහි සංකිර්ණ බවෙහි සහ විචිත්‍රවත බවෙහි හිනිපෙත්තට ළං විම වුයේ ඉස්ලාම් ධර්මයේ පිබිදිමත් සමග අල් කුර් - ආනය යනු සම්භාවය සහ පශ්චාත්- සම්භාවය අරාබි සාහිකයයේ දැකිය හැකි විශිෂ්ඨතම බලපැම බව  අල් කුර් - ආනයේ සැලකිය යුතු ආභාසයක් පෙන්නුම් කරන්නේ අරාබි සාහිතයේ එන ව්‍යවහාරයන් සහ තේමාවයන්ය. අරාබි සාහිත්‍යයේ එන ව්‍යවහාරයන් සහ තේමායවන්ය. අරාබි සාහිත්‍යයේ එන සුවිශේෂ දිවුරැම්, උපමා මෝස්තර අගං සහ සංකේත වලද අල් කුර් - ආනයේ ආභාසය දැකගත හැක. වයවහාරයන් ගැන සැලකිමේදී අල්කුර් -ආනයේ සදහන් වන වදන රෑඩි අභිනයනක් විශේෂයෙන් සකසා ඇති වැකි ආදිය සදියලුම සාහික්‍ය ප්‍රසොදවල පාහේ දැගත හැකි බැවින් ඒ පිළිබද නිසි වාර්තා සම්පාදනය කිරීමට අපහසුය. අල් කුර් - ආනයන, එහි එන පණිවිඩ ප්‍රකාශ කිරීම සදහා සම්පුර්ණයෙන්ම නැවුම් වු භාෂාමය සංග්‍රමයක් නිර්මාණය කළා පමණක් නොව එය පුර්ව ඉස්ලාම් වචන වලට නව අර්ථයන් ලබා දිමෙන් අරාබි භාෂාව සහ සාහිත්‍යය පෝෂණය කර ඇත.
සම්ප්‍රදායවාදීන්ගේ මතයන්
ඓතිහාසික විද්වතුන් අල් කුර් - ආනයේ මුලාරම්භය ගැන සැලකීමේදි ඉස්ලාම් ධර්මයේ සාම්ප්‍රදායික අනුවාදයන් පිළිගෙන ඇත. ඔවුන් පවසන අන්දමට, මුහම්මද් නබි (සල්) තුමා දිව්‍යමය මුලයන් ඇති බවට එතුමා විසින් සලකන ලද පද්‍යයන් සහ නීතින් ඉදිරිපත් කර ඇත. එතුමාගේ අනුගාමිකයන් විසින් එතුමාට කරන ලද දේව හෙලිදරව් කිරීම් කට පාඩම් කරමින් හේ ලේඛනගත කො‍ට ඉදිරියට ගෙනගොස් ඇත. 632 CE හිදී මුහම්මද් නබි(සල්) තුමාගේ මරණයෙන් පසු මෙම දේව හෙළිදරව් කිරීම්වල විවිධ අනුවාදයන් ජනතාව අතර පැතිරගොස් ඇත. (650 - 666) කාල පරිච්ඡේදය තුළ උස්මාන් කලීෆාවරයා විසින් මෙසේ දසත පැතිර තිබුණු කරුණු රැස්කිරීම සහ පටිපාටිගත කිරීම සඳහා උපදෙස් දී ඇත. මෙම ඓතිහාසික විද්වතුන් ඔවුන්ගේ මතය සනාථ කිරීම සඳහා ශුද්ධ වු අල් කුර් - ආන‍යේ දැක්වෙන ලක්ෂණ කිහිපයක් පෙන්වා දී ඇත. අල් කුර්-ආනයේ දැක්වෙන පුනරුක්තීන්, විද්‍යාත්මක දැනුම, අභිමතානුසාරී පිළිවෙල, විවිධ ශෛලීන්ගේ සහ ප්‍රභේදයන්ගේ සංකලනයකි. මෙමඟින් විවිධ මුල් ලේඛනයන් එකතු කිරීමෙහිලා අතිශයින්ම කැපවුණු ක්‍රියා පටිපාටියක් පිළිබඳව ඇඟවෙයි.
රිචඩ් බෙල්, මොන්ට්ගෝමරි වෝට් සහ ඇනඩෲ රිපින් සම්ප්‍රදායවාදීන් ලෙස සැලකිය හැක.
ලංඩන් බෝම්බ ප්‍රහාරය ඓතිහාසික සංසන්දනයන්
1945 මාර්තු 27 වන දින V2 ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයින් 131 ඝාතනය වීම ලංඩන් ඉතිහාසය තුළ එල්ලවන ලද දරුණුතම බෝම්බ ප්‍රහාරය ලෙස හදුන්වයි. 1952 මහ ධුමිකාව පුද්ගලයන් 4000ක් මිය යෑම වන තෙක් 11 ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඇතිවු භයානකම අනතුර මෙයයි. ලොකර්බි වලට ඉහළින් ස්කොට්ලන්ඩ් හි Pan AmFlight 103 බෝම්බ පිපිරිමෙන් පුද්ගලයන් 270ක් මිය යෑම බ්‍රිතාන්‍යයේ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයක් සිදුවු දෙවන භයානකම අනතුරයි. මෑත ඉතිහාසයේ තුළ සිදුවු ත්‍රස්ත බෝම්බ අනතුරැ අතරට 1998 ඕමග් (Omagh) බෝම්බ පිපිරිම (29 මිය යන ලදී) 1974 බර්මිහැම් අවහන්හල් බෝම්බය (21 මිය යන ලදි) ඇතුලත් වේ. 2005 ඇති වු ප්‍රහාර ලංඩන්ඉතිහාසය තුළ මුස්ලිම් මුලධර්මවාදීන් විසින් සම්බන්ධීකරණයකළ ප්‍රථම මරාගෙනමැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරය ලෙස හැදින්වේ. 39 දෙනෙකු මිය ගිය දුම්රිය බෝම්බ ප්‍රහාර තුන ලංඩන් සාමකාමි ඉතිහාසය තුළ ඇතිවු භයානකම අනතුරක් ලෙස හැදින්වේ. එය 1987 නොවැම්බර් මස ඇතිවු ක්ග්ස් ක්‍රොස් ගින්නට වඩා මරණ සංඛ්‍යාවක් (මරණ 31) ඇති කරන ලදී. එහෙත් මූර්ගේට් උමං මාර්ග අනතුර සිදුවු 1945 පෙබරවාරි‍හිදි (මරණ 43) වඩා අඩු පිරිසක් මෙම අනතුරින් මරණයට පත් විය. 1940 ඔක්තෝම්බර් 14 වන දා බැල්හැම් දුම්රිය පොළ අනතුරින් 05 දෙනෙකු මරණයට පත් විය. එමෙන්ම 1941 ජනවාරි 11 වන දින ˝ බෑන්ක් ස්ටේෂන්හි˝ ඇතිවු යුධ කාලීන බෝම්බ පිපිරිමෙන් 56 දෙනෙකු ජිවිතක්ෂයට පත් විය 1943 මාර්තු 3 බෙන්නල් ග්‍රීන් දුම්රිය පොලේ දී ගුවන් ප්‍රහාරයක් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 173 ගේ ජිවිත අහිමි විය.
ඊට දින 11කට පසුව ˝වෙස්ට් හැම් ˝ උමං දුම්රිය පොළේදී එතරම් දරැණු නොවන බෝම්බ පිපිරිමක් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 09 දෙනෙකුට තුවාල සිදු විය. එම සිදුවීමෙන් තත්පර කිහිපයකට පසුව එම දුම්රියේ රියදුරා විසින් එක් සැකකාර බොම්බකරුවෙකු හඹා යාමේ දී වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. එදිනම ඔක්ස්ෆර්ඩ් වටරවුම් දුම්රිය පොලේදී තවත් බෝම්බයක් සොයා ගන්නා ලද අතර එය නිෂ්ක්‍රීය කරන ලදී.මාර්තු 18 වනදා තවත් බෝම්බ ˝වුඩ් ග්‍රින් ˝ දුම්රිය පොලේ හිස් දුම්රියක් තුළ පුපුරා යන ලදී.
2005 බෝම්බ ප්‍රහාරය තනි ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක් විසින් නැඩිම පිපිරවීම් ප්‍රමාණයක් කළ දෙවන අවස්ථාව ලෙස සළකයි. පළමු අවස්ථාව 1972 ජුලි මාසයේදී බෙල්ෆාස්ටි හිදි සිදු වු සිදු වීමයි. එහිදී බෝම්බ 22ක් වළ දමා තිබුණි. ලැඩ්රිඩ් දුම්රිය අනතුර වු 2004 මාර්තු 11 (191 මිය යන ලදී.) පෙර වාර්තා වු දරුණුතම ප්‍රහාරය වන්නේ පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතියකට එල්ල වු ප්‍රහාරයකි. එහෙත් 1995 මාර්තු ටෝකියෝ උමං මාර්ගයේ සාරින් විෂ ප්‍රහාරයෙන් මීට වඩා පිරිසක් තුවාල ලබන ලදී.
මෑත කාලීනව ලංඩන් බස් රථ බෝම්බ පිපිරිමක් සිදුවු තවත් අවස්තාවක් ලෙස 1996 පෙබරවාරි 18 වන දනි ඇල්ඩ්විච් ට ආසන්නයේ වෙලිංටන් මාර්ගයේ දී සිදුවීමයි. IRA සාමාජිකයෙකු බෝම්බයක් ප්‍රවාහනය කරමින් සිටින විට අනපේක්ෂිත අයුරින් බෝම්බය පිපිරි යන ලදී. එය වෙනත් ස්ථානයක පිපිරිම පිණිස රැගෙන යමින් තිබුවක් බවත් එම සිථානයේදී සිදුවුයේ මාරගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයක් නොවන බවත් සදහන් වේ.
2005 ප්‍රහාරය 1999 අප්‍රේල් 30 වන දින සමලිංගිකයන්ට එරෙහිව ˝ඇඩ්මිරල් ඩන්කන් පබ්˝ හි නව නාසි සාමාජිකයෙකු වන ඩේවිඩ් කෝප්ලන්ඩ් විසින් එල්ලකරන ලද අතර ඉන් පුද්ගලයන් තිදෙනෙක් මිය ගියහ. බටහිර යුරෝපය තුල ඕනෑම ස්ථානයක ඇතිවු පළමු මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරය මෙයයි.
1995 දී පොදු ප්‍රවාහන සේවය ඉලක්ක කර ගනිමින් මහජන ප්‍රංශයේදී GIA ඉස්ලාමීය සන්නද්ධ කණ්ඩායම විසින් බෝම්බ ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ලකරන ලදී. මෙම ප්‍රහාර වලින් 8ක් මිය ගොස් 100කට වැඩි පිරිසක් තුවාල ලබන ලදී. මෙම ප්‍රහාරය පැරණි ප්‍රංශ කොළොනියක් වු ඇල්ජිරියා යුද්ධයට සහයෝගයක් ලෙසින්ය
රත්මලාන මැතිවරණ කොට්ඨාශය
රත්මලාන මැතිවරණ කොට්ඨාශය ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ බස්නාහිර පළාතේ  කොළඹ  දිස්ත්‍රික්කයේ,  රත්මලාන   නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  රත්මලාන මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  කොළඹ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස රත්මලාන දිගටම පවතියි.
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය: කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය
පිශුනාවාචය
එනම් කේළාම් කීම. පිශුනාවාච අකුසලය සඳහා සම්පූර්ණ විය යුතු අංග: