cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ශ්‍රී ලංකාවේ විෂය සමගාමී ක්‍රියා
ක්‍රියාත්මක මට්ටමේදී පවත්නා ගැටලු
එහෙත් අධ්‍යාපනයේ නිමැවුම් ඵල දෙස බැලීමේ දී එකී අරමුණු ලඟා වූ පිරිස් අවම බව පැහැදිලි වේ. සමස්තයක් ලෙස සැලකූ කල ලාංකීය පාසල් පද්ධතිය තුළ විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සඳහා පාසල් ක්ෂේත්‍රයේ ලැබී ඇති අඩු වැදගත්කම මෙන්ම ක්‍රියාත්මක වීමේ දුබලතාද හේතු වී ඇති බව අධ්‍යාපනඥයින්ගේ අදහසයි.
පාසල් පද්ධතිය තුළ අ.පො.ස. උසස් පෙළ මට්ටමේදී විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදෙන ශිෂ්‍ය ප්‍රමාණය අඩුය. සිසුන් සාපේක‍ෂව 10, 11 ශ්‍රේණිවලදී විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් රාශියක නිරත වුවද 12 වන ශ්‍රේණියේදී විභාගය කෙරෙහි දක්වන දැඩි ව්‍යාකූල මානසිකත්වය හා ටියුෂන් පංතිවලට සහභාගී වීම ආදී හේතු බලපෑමෙන් උසස් පෙළ මට්ටමේදී සහභාගීත්වය අවම වීම සුවිශේෂ ගැටලුවකි.
එමෙන්ම විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම්වල වැදගත්කම පිළිබඳව ගුරුවරුන් තුළ අඩු අවබෝධයක් පවතින අතර ඒ කෙරෙහි නොසැලකිලිමත් බවක් ද දක්වයි.ශිෂ්‍යයාගේ සමෝධානිත පෞරුෂ වර්ධනයට විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් වැදගත් වන බවට ඇතැම් ගුරුවරුන් තුළ අවබෝධයක් නොමැත. ශාස්ත්‍රීය විෂය මාලාවට නියමිත විෂයයන් නියමිත කාලපරිච්ඡේදවලදී අවසන් කිරීමට ඔවුහු යුහුසුළු වෙති. ශිෂ්‍යයාට තම පුද්ගලික ජීවිතයට හා සමාජ ජීවිතයට අත්‍යවශ්‍ය අත්දැකීම් වඩා සාර්ථකව ලබාදිය හැක්කේ පාසල තුළින් බවත් ඒ සඳහා විෂය සමගාමී විෂය මාලාව වඩාත් උපයුක්ත වන බවත් ඔවුහු අමතක කර දමා ඇත. ක්‍රීඩා උත්සව, විවිධ ප්‍රසංග ආදිය මෙන්ම උසස් පෙළට නියමිත දිවි පැවැත්ම සඳහා නිපුණතා සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ද විභාග සමත්වීමට අත්‍යවශ්‍ය නොවන බවත් කාලය අපතේ යැවීමක් බවත් බොහෝ ගුරුවරු විශ්වාස කිරීමද ක්‍ෂේත්‍රයේ පවත්නා ගැටලුකාරී තත්වයකි.
ඇතැම් ගුරුවරු පරිපූර්ණ ශිෂ්‍යයකු තැනීම උදෙසා විෂය සමගාමී විෂය මාලාව ද එක සේ වැදගත් බව පිළිගන්නා නමුත් බාහිර අධීක‍ෂකවරුන් මගින් නිරන්තර ඇගයීමට ලක්කරන බැවින් ශාස්ත්‍රීය විෂය මාලාවට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙති. එසේම විෂය සමගාමී විෂය මාලාව ගුණාත්මක අන්දමින් ක්‍රියාවට නැංවීමට සහාය දැක්වුවද ඒ පිළිබඳව ගුරුවරුන් නිසි ඇගයීමකට ලක් නොවීම ද මේ තත්ත්වය සඳහා හේතු වී ඇත.
විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් අපේක‍ෂිත ගුණාත්මක අන්දමින් සිදු නොවීම කෙරෙහි පාසල් කළමනාකාරීත්වයේ දුර්වලතා බලපාන බව පෙනේ.පාසල්වල විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් රාශියක් නාමිකව පවතියි. පාසල් කාර්යාලයේ වාර්ෂිකව ක්‍රියාත්මක වන විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සැලැස්මක් බොහෝ විට ප්‍රදර්ශනය කර ඇති නමුත් ඒ සියල්ල අපේක‍ෂිත අන්දමින් ඉටුවේදැයි විදුහල්පතිවරයා විසින් සොයා බැලීම අද වන විට පාසල් පද්ධතියේ අවම මට්ටමක පවතියි. විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සැලසුම් සහගතව සංවිධානය නොවන බැවින් වගකීම් දැරීමට කිසිවෙක් ඉදිරිපත් නොවේ. වාර්ෂික ක්‍රීඩා උත්සව, සමිති සමාගම් වැනි ක්‍ෂේත්‍රයන් සියලූ ශිෂ්‍යයන් සහභාගී කරවාගෙන ක්‍රියාත්මක කළ ද සත්‍ය ලෙසම ඒ ඒක්‍ෂේත්‍රය සඳහා දක‍්ෂතාව දක්වන සුළු පිරිසක් පමණක් සක්‍රීයව දායක වේ. බහුතර ශිෂ්‍ය සංඛ්‍යාවකට අපේක‍්ෂිත කුසලතා කරා ළඟාවීමට නොහැකි වී ඇත.
විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම්වලින් අපේක‍ෂිත පෞරුෂ සංවර්ධනයට දායක වන පුද්ගලයන් තැනීම කෙරෙහි අභිමතාර්ථ විදුහල්පතිවරුන් තුළ සුලභ නොවන අතර ක්‍රියාත්මක කළ යුතු බැවින් ක්‍රියාවට නඟන තත්ත්වයක් දැකිය හැක. එබැවින් විදුහල්පතිවරයාගේ නිසි කළමනාකරණයට ලක් නොවීමෙන් ඒවා සක්‍රීය අන්දමින් ක්‍රියාත්මක නොවේ.
විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සාර්ථකව ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍ය මූල්‍ය, භෞතික හා මානව සම්පත් අවශ්‍ය ලෙස සම්පාදනය කර ගැනීමට පාසල් පද්ධතිය තවමත් අපොහොසත්ව ඇත.දෙමව්පිය, ආදි ශිෂ්‍ය ආදී ප්‍රජාවගේ සහායෙන් පාසලට අවශ්‍ය සම්පත් සම්පාදනය කර ගැනීමට උත්සාහ දරතත් තවමත් අපේක‍ෂිත සම්පත් ළඟා කර ගැනීමට අපොහොසත්ව ඇත. මෙවැනි සුවිශේෂ ගැටලුකාරී තත්වයන් රාශියක් මෙම ක්‍ෂේත්‍රය සම්බන්ධයෙන් පාසල් පද්ධතිය තුළ දක්නට ලැබුනත් තවමත් බලධාරීන්ගේ අවධානය ඒ කෙරෙහි යොමු වීමද අවම මට්ටමක පවතී.
විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් විධිමත් කිරීමට ගතහැකි ක්‍රියාමාර්ග
වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ මූලික වගකීම එම කමිටුවට පැවරිය යුතු අතර විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සඳහා උපරිම ශිෂ්‍ය  සහභාගීත්වය        ලබාගැනීම සඳහා සිසුන්ගේ හැකියා, දක‍ෂතා හා වයස් මට්ටමට ගැළපෙන සේ විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සංවිධානය කළ යුතුය.
සිසුන්ගේ ඉගෙනුම්-ඉගැන්වීම් ක්‍රියාවලිය අඩපණ විය හැකිය යනුවෙන් පවත්නා වැරදි අදහස් තුරන් කරලීමට සිසුන්, ගුරුවරුන් මෙන්ම දෙමව්පියන් ද දැනුවත් කළ යුතුය. අධ්‍යාපන අරමුණු ඉටුකර ගැනීමේදී විෂය සමගාමී ක්‍රියාවල සිසුන් නිරත විය යුතු බවට හා ශිෂ්‍ය පෞරුෂ සංවර්ධනයට දායක වන ආකාරය, පුද්ගලික හා සමාජ ජීවිතයට වැදගත් වන ආකාරය පිළිබඳව දැනුවත් කළ යුතුය.
සමෝධානිත පෞරුෂ සංවර්ධනයකින් යුත් පුද්ගලයන් බිහිකිරීම අධ්‍යාපනයෙන් අපේක‍ෂා කළ ද ඒ සඳහා අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති හා විෂය මාලා ක්‍රියාත්මක නොවන්නේ නම් එකී අරමුණු ඉටු නොවේ. ශාස්ත්‍රීය විෂය මාලාවෙන් ලබාදෙන අත්දැකීම් ප්‍රායෝගික ක්‍රියාකාරකම් මගින් තහවුරු කර ගැනීමට අවස්ථා සම්පාදනය කළ යුතුය. අධ්‍යයනයේදී හෙළි වූ පරිදි එවැනි අවස්ථා ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා විෂය සමගාමී ක්‍ෂේත්‍ර පිළිබඳ ළැදියාවක් ඇති මෙන්ම වැදගත්කම පිළිබඳව අවබෝධයක් ඇති ගුරුවරුන් යෙදවිය යුතුය. ඒ සඳහා ගුරුවරුන් විධිමත් ලෙස පුහුණු කිරීමේ අවස්ථා සම්පාදනය කළ යුතුය.
වර්තමානයේ තොරතුරු තාක‍ෂණය, ඉංග්‍රීසි භාෂාව කතා කිරීමේ හැකියාව සඳහා වැඩි සමාජ ප්‍රවණතාවක් ඇති අතර ඒ උදෙසා වන අවශ්‍යතාව ද දැඩිය. ජාත්‍යන්තර සමාජය දක්වා ගමන් කිරීමට පමණක් නොව රැකියා අවස්ථා සඳහා මූලික සුදුසුකමක් ද එමගින් සම්පාදනය වේ. ශීඝ්‍රයෙන් වෙනස්වීමට ලක්වන මුළු මහත් ලෝකයම අද විශ්ව ගම්මානයක් බවට පත්ව ඇත.
සිසුන්ගේ විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් සම්බන්ධ විවිධ ඇගයීම් ක්‍රම සහ නිර්ණායක යොදාගැනීමෙන් සිසුන්ගේ හැකියා වර්ධනයට පෙළඹවීමක් ඇති කළ හැක. එසේ හඳුන්වා දිය හැකි ඇගයීම් ක්‍රම කිහිපයක් මෙසේය.
ශාස්ත්‍රීය විෂය මාලාවේ ඒ ඒ විෂයන්ට අදාළ අරමුණු ඉටුකර ගැනීමේදී විෂය සමගාමී විෂය මාලාවේ කටයුතු ද ඒ හා සම්බන්ධ කළ යුතුය. එවිට ශාස්ත්‍රීය විෂය මාලාවට ප්‍රමුඛත්වය ලැඛෙන පසුබිමක් තුළ වුවද ඊට සමාන්තරව විෂය සමගාමී විෂය මාලාවේ අරමුණු ද ඉටුකර ගැනීමට හැකිය. ඒ ඔස්සේ සිසුන්ගේ විශේෂ හැකියා වර්ධනයට අවස්ථා සම්පාදනය කළ හැකි වේ.
ඉහත සඳහන් කරන්නට යෙදුණු විසඳුම් යෝජනා පාසල් පද්ධතිය තුළ සුදුසු ලෙස ක්‍රියාවට නංවන්නේ නම් විෂය සමගාමී ක්‍රියාකාරකම් ගුණාත්මකව ක්‍රියාවට නැංවිය හැකි සේම ශිෂ්‍යයන්ගේ සමෝධානිත පෞරුෂ සංවර්ධනයට ද මඟපෑදෙනු ඇත.
ශ්‍රී ලංකාවේ ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
ගම්පහ බණ්ඩාරනායක විද්‍යාලය ගම්පහ රත්නාවලී බාලික විද්‍යාලය
තිවාල
තිවාල යනු මෞර්යය වංශික තෙවන අදිරජු වන අශෝකගේ දෙවෙනි පුත්‍රයා ය. ඔහු අශෝකගේ දෙවන බිසව වන කෞර්වකීගේ පුත්‍රයාද වේ. (කෞර්වකී යනු අශෝකගේ දෙවන බිසව හා ප්‍රියතම බිසව විය.)මීළගට රජ කමට හිමිකමක් නොතිබුණු නිසා අශෝක විසින් මොහුට තක්ශිලා නුවර උත්තරාධිකාරී තනතුර ලබා දුන්නේ ය.
වාග්මී
= චරිතාපදානය = වාග්මි 2001-11-30 දියතලාවේදී උපත ලබා ඇත. පාසල ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය බණ්ඩාරවෙල. 2016දී වාග්මි ඔහුගේ සංගීත දිවිය ආරම්බ කරනවා. ඔහු ඔහුගේ පළවෙනි ගීතය එළිදක්වනවා අළු යට ගින්දර නමින් 2016 ජනවාරි 23දී. ඊට පසුව ඔහුගේ දෙවෙනි ගීතය අවිචාරය 2016 අප්‍රේල් 26දී. අවුරුද්දකට පසුව ඔහුගේ තෙවෙනි ගීතය එළිදක්වනවා සොමියේසොමියේ නමින් 2017 අගෝස්තු 14. වාග්මි ගායකයෙක් වෙන්න පෙර ඔහු සිංහල රැප් ගීත වෙනුවෙන් තිබෙන වෙබ්අඩවියක වැඩ කර ඇත. එම වෙබ්අඩවියක මගින් ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින සෑම සිංහල රැප් ගායකයන් සමග හොද සබදතාවයක් ඇති කරගත්තා. ඒම හේතුව මත ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින සෑම සිංහල රැප් ගායකයන් අතර ඉතාමත් ප්‍රසිද්දියකට පත්වෙනවා. ඒම ප්‍රසිද්දිය ඔහුට ඇති වුනේ කිසිදු සින්දුවක් නොකර සහ ඔහුට වයස 14දීය. ඒ වගේම ඔහු නැවතත් වෙබ්අඩවියක් පවතවාගෙන යනවා Wagmeetv නමින්.
= ගීත =
= සබැඳි = Official Website
Facebook
Instagram
Twitter
Youtube
Spotify
Itunes
musicbrainz
genius
ප්‍රවර්ගය:Hiphop ප්‍රවර්ගය:Rap ප්‍රවර්ගය:හිප්හොප් ප්‍රවර්ගය:2001 උපත ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රීලංකා ප්‍රවර්ගය:සිංහල __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
දළදා පෙරහැරේ ඓතිහාසික පසුබිම
width|350px|thumb| වත්මන් දළදා මාළිගාව - සෙංකඩගල කිත්සිරි මෙවන් රජු දවස පටන් අද දක්වාම දන්තධාතුව වහන්සේ මෙරට බෞද්ධයන්ගේ මුදුන් මල්කඩ ලෙසින් පූජෝපහාරයට බදුන් වේ. සකල ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනයාටත් විශේෂයෙන් සිංහල බෞද්ධ ජනයාටත් මෙය මහානර්ඝ වූ පූජා වස්තුවකි. ඒ වෙනුවෙන් කර ඇති මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වූ කලී සිංහල ජාතියේත් ,බෞද්ධ ආගමේත් උත්තරීතර සංකේතයයි. රාජ්‍යයත්, ආගමත් එකිනෙකට යා කොට බැඳ තබා ගනිමින් වසර එක් දහස් හයසියයකට වඩා අධික කාලයක් මුලුල්ලේ දිවයිනේ නොයෙකුත් රාජධානි තුළ සැදැහැවත් බෞද්ධ නරපතියන් ඉදිකළ දළදාමැදුරු වල සෙවන හා රැකවරණය ලබමින් නොකඩවා කෙරෙන පුද සත්කාර හමුවේ උපේක්ෂා සහගත මුත් විරාජමානව වැඩ සිටින දළදා වහන්සේ වනාහී ලාංකීය සමාජය තුළ වූ විවිධ පැතිකඩවල් අවධාරණය කර ලීමෙහිලා ඉවහල් වූවකි.
දේශපාලනික, ආර්ථික, සමාජීය, ආගමික, සංස්කෘතික, සාහිත්‍යය, කලාශිල්ප ආදී වශයෙන් වූ ඒ ඒ අතීත සමාජයන් තුළ පැවති විවිධ පැතිකඩවල්හි ස්වාභාවය දළදා වහන්සේ වටා බැදුනු ඓතිහාසික සංස්කෘතික පසුබිම විමසා බැලීමෙන් පෙනෙයි. අනගිභවනීය වැදගත්කම් රැසකින් හෙබි දළදා වහන්සේ මූලික කරගනිමින් කෙරෙන ඇසළ පෙරහැර හෙවත් මහනුවර දළදා පෙරහැර වනාහි සියලූ ලෝකවාසී බෞද්ධ ජනයාට අති උත්කෘෂ්ට බෞද්ධ මංගල්‍යයකි. විවිධ ආගමික සම්ප්‍රදායන් එක්කෙරෙන භක්තිමත් ආගමික මංගල්‍යයකි. ලෝ වාසී වෙනත් ජනයාට මනස්කාන්ත සංස්කෘතික මංගල්‍යයකි. පුරාණ ප්‍රෞඩ සිංහල රජ දරුවන්ගේ ඖදාර්යය මනාව පිළිබිඹු කෙරෙමින් අතීතයේ පැවති සෞන්දර්යයේ අඩුවක් නොවන තරමට දැනට වර්ෂයක් පාසා ජූලි මාසයේ මහනුවරදී ඇසළ පෙරහැර පවත්වනු ලබයි. ඈත අතීතයේ පටන්ම පැරණි ආගමික වතාවත් ජාතික සිරිත් විරිත් ඇදුම් පැළදුම් ක්‍රීඩා කලා ආදී ජාතියේ විවිධ සංස්කෘතික දායාදයන් එක්තැන් කොට වර්ෂයක් පාසා පවත්වන ඇසළ පෙරහැර අද්විතීය වටිනාකමකින් යුත් සංස්කෘතික කලා මංගල්‍යයක් බව පැහැදිලිය. දින ගණනනක් පුරාවට පැවැත්වෙන ඇසල පෙරහැරේ ඉතිහාසය වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පෙළගැසුනකි.
දළදා වහන්සේ හා සම්බන්ධ භාරතීය පසුබිම
දළදා වහන්සේ සතු ඓතිහාසිකත්වය විමසා බැලීමෙදී ඒ වටා ගොඩනැගුනු ගද්‍ය, පද්‍ය හා ග්‍යෙය කාව්‍යයන්ගෙන් නිරූපිත කරුණු කාරණා වැදගත් වේ. දළදාව සාහිත්‍යයක් ලෙසින් හැදින්වීමට තරමි ඒ වටා ගොඩනැගුන ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර රැසකි' දළදා පූජාවලිය, දළදා සිරිත, දළදා හටන, දළදාවලිය, දන්තධාතු විස්තරය, දළදා විත්ති, දළදා අෂ්ටක,  දාඨාවංශය ආදී කෘති මෙන්ම දළදාව හා ඍජුවම සම්බන්ධ නොවුන ද මහාවංශය, චූලවංශය, පූජාවලිය, සිංහල ථූපවංශය මෙන්ම ත්‍රිපිටකයේ විවිධ සූත්‍ර දේශනා වලද දළදාවේ ඓතිහාසිකත්වය පිළිබඳව  බැදුනු තොරතුරු ඛෙහෙවින් සපයා ගත හැක.
බුද්ධ පරිනිර්වාණය හා සතර දළදා වහන්සේ
එකා දාඨා නිදස පුරෙ - එකා නාග පුරේ අහු
එකා ගන්ධාර විසයෙ - එකා කාලිංග රාජිනො <SUP>6</SUP>
ධාඨාවංශයේ මෙම ගථාවට වඩා තරමක් වෙනස් ලෙස දක්වා ඇති අතර<SUP>7</SUP> එක් දළදාවක් තව්ිතිසා දෙව් ලොවද, එක් දළදාවක් නාග ලෝකයේද, එක් දළදාවක් ගාන්ධාර දේශයේද, අනෙක කාලිංග දේශයේද යන ඉහත අදහස් මහා පරිනිර්වාණ සූත්‍රයෙන් ද සනාථ කෙරෙයි.<SUP>8</SUP> බුදුන් වහන්සේගේ ආදාහන පූජෝත්සවයෙන් පසුව ධාතු ඛෙදාදීමේ කටයුත්ත සිදුකොට ඇත්තේ ද්‍රෝණ නම් බමුණකු විසිනි. ඒ හා බැදුණු ඇතැම් රසවත් සිදුවීම් ද මූල් කරගනිමින් සතර දළදාවන් ඒ ඒ තැන් වල ස්ථානගත වූ ආකාරය ධාතු වංශය ඇතුලු බොහෝ මූලාශ්‍රවල විස්තරාත්මකව දක්වා ඇත. එම විස්තරයන්ට අනුව ධාතු ඛෙදීමේ නිරතව සිටි ද්‍රෝණ බමුණා ඒ කෙරෙහි ලොල්බැද එක් දකුණු දළදාවක් සිය ජටාවේ සඟවාගන ඇත. පසුව අනෙක් දකුණු දළදාව බිම දමා පයින් වසා සඟවා ගත්තේය. වම් උඩු දළදාව වස්ත්‍ර අතර සඟවාගන ඇත. දකුණු දළදාව බිම දමා පයින් වසාගත් අයුරු දුටු ජයසේන නම් නා රජෙකු ඔහුට නොදැනෙන සේ ධාතුන් වහන්සේ ඍද්ධියෙන් ගෙන නාග භවනට ගොස් නාගපුරය මධ්‍යයේ මැණික් සෑයක් තනා දකුණු දළදාව එහි තැන්පත් කොට මහත් වූ පුද පූජා පවත්වා ඇත.<SUP>9</SUP> බෞද්ධයන් විසින් තව්ිතිසා දෙව් ලොව වැඩවසතැයි විස්වාස කරන අනෙක් දකුණු දළදා වහන්සේ සක් දෙවිදුන් විසින් පැහැර ගත්තකි. ධාතු ඛෙදීමේ උත්සවයට සහභාගී වූවන්ගේ ප්‍රමාදයෙන් ද්‍රෝණ බමුණා විසින් තම ජටාව තුළ සඟවා ගත් දකුණු දළදාව නොදැක සර්වඥයන් වහන්සේගේ දකුණු දළදාව කවුරුන් විසින් ගනු ලැබුවාද කියා දිවසින් බලන්නේ එය බමුණාගේ ජටාව තුළ ඇති බව දුටුවේය. බමුණාට එම දන්ත ධාතූන් වහන්සේ ගෙන ගොස් නිසි පුද සත්කාර කිරීමට තරම් හැකියාවක් නොමැති බව වටහාගත් සක්දෙවිදු ඉතා සියුම් අතක් මවාගෙන ඔහුට නොදැනෙන සේ දකුණු දළදාව ගෙන රන් කරඩුවක තැන්පත් කර හිස මුදුනේ තබාගන තව්ි තිසා දෙව්ි ලොවට ගොස් ඇත. දළදා සිරිතේ දක්වන ආකාරය සක් දෙව්දු එම  ධාතු කරඩුව සිළුමිණ  මහාසෑයේ තැන්පත් කොට  පුද සත්කාර කොට ඇත.<SUP>10</SUP>
බුද්ධවංශයේ සදහන්ව ඇති අකාරයට ගන්ධාර දේශයට වැඩම කරවා ඇත්තේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ වම් උඩු දළදාවයි.<SUP>11</SUP> ගන්ධාරය ද බුද්ධකාලීන භාරතයේ පැවති සොළොස් මහ ජනපදයන්ගෙන් එකකි. මෙහි සීමාවන් කෙතෙක් දුුරට විහිදී තිබුණාදැයි නිශ්චිතව කිව නොහැකි වුවත් උතුරු පකිස්ථානයේ හා ඇෆ්ගනිස්ථානයේ විශාල ප්‍රදේශයක් පුරාණ ගන්ධාර දේශයට අයත්ව තිබූ බව පුරාණ සාධක වලට අනුව පෙනී යයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ ජීවමාණ සමයේදීම මෙරට බුදු සමය පැතිර ගොස් තිබූ අතර මහාකච්ිචායන මහරහතන් වහන්සේ විසින් එහි ධර්ම ප්‍රචාරක කටයුතු සිදුකර ඇත. ලෝ ප්‍රකට තක්ෂිලා විශ්ව විද්‍යාලය පිහිටා තිබුණේද මෙහිය. බමුණා විසින් කළ සොරකම දුටු ගන්ධාර දේශයෙන් පැමිණි එක්තරා පින් ඇති වැසියෙක් කුසල් සිතින් යුතුව ඒ දළදා වහන්සේ ගෙන ගන්ධාර වැසියන් ද සමගින් තම රටට ගොස් චේතිය වනයේ තැන්පත් කොට පුද සත්කාර පවත්වා ඇත. එහෙත් චේතිය වනයේ එලෙස තැන්පත් කළ දළදා වහන්සේ පිළිබද විවිධ මත දක්නට ලැබේ. ගන්ධාර දේශයේ වැඩ සිටි එම දළදා වහන්සේ මේ වන විට චීන දේශයේ එක් විහාරයක වැඩ සිටින බවට මතයක් පවතී. තවත් මතයක් වන්නේ මේ දළදා වහන්සේ කාවන්තිස්ස රජතුමා විසින් දකුණේ තිස්සමහාරාම දාගැබ තුළ තැන්පත් කර ඇති බවයි. ක්‍රි.ව දහවන ශතවර්ෂයට අයත් වන කිරින්දෙන් හමු වූ ටැම් ලිපියක ද මෙබදු විස්තරයක් එයි. මෙම ටැම් ලිපිය පිළිබදව විමර්ශනයක යෙදුන ඩී.ඊ ගොඩකුඹුර මහතා ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ කාවන්තිස්ස රජතුමා විසින් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ යටි වම්ි දළදාව තැන්පත් කොට තිස්සමහාරාම දාගැබ කරවා ඇති බවයි. නමුත් එයට එකඟ නොවන සිරිමල් රණවැල්ල මහතා පවසන්නේ මෙම දාගැබ ඈපා මිහිදු රජු හෙවත් හතර වන මිහිදුු රජු විසින් තනන ලද බවයි.
කාලිංග දේශය හා වම් දළදා වහන්සේ
කෙසේ වෙතත් කාලිංග දේශයට වැඩමවා ඇත්තේ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ යටි වම් දළදාවයි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අගසව් වහන්සේ නමක් වූ සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේගේ ගෝලයකු ලෙස සැලකෙන ඛිම නම් රහතන් වහන්සේ නමක් විසින් ආදාහන චිතකයේ ගිනි නිවීමටත් පෙර චිතකයෙන් යටිවම්ි දළදාව ගෙන කාලිංඝ දේශයට ගොස් බඹදත් රජතුමාට එය භාරකොට ඇත.<SUP>12</SUP> ජිනකාල මාලයේ ද එලෙසම සදහන් වේ.<SUP>13</SUP> "ඉක්බිිති සියලු කෙලෙසුන් නසා ඛිම ප්‍රාප්ත වූ ඛිම නම් මහතෙර කෙනෙකුන් වහන්සේ ඝණ වන්දනා චිත වූ චිතකයෙහි දීම පහල වූ වම් ඇති වම් දළදා වහන්සේ ඍද්ධිියානුභාවයෙන් ඇරගත් සේක"<SUP>14</SUP>ආදී ලෙසින් දළදා සිරිතේ මෙම සිද්ධිිය දැක්වේ. ඔහු රන්රුවන් මුතුවැල් වලින් බැබළෙන සුවිසල් මැදුුරක් සාදවා දළදාව එහි තැන්පත් කළ බවක් දළදා පූජාවලියේ සදහන් වේ.<SUP>15</SUP> ඒ අනුව දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිවෙන පළමු දළදා මැදුර බුදුරජාණන් වහන්සේ පිරිනුවන් පා ආසන්න සමයේම ඉදිවූ බව පැහැදිළිය. එම මාලිගාවේ සිට පවත්වන ලද දළදා පූජාවක් පිළිබද බොහෝ විස්තරයන් ද දක්නට ලැබේ.<SUP>16</SUP> මෙම මාලිගාව ඉදි වූ ප්‍රදේශය දන්තපුරය නමින් හදුන්වා ඇත. මෙම දන්තපුරය පිළිබඳව විස්තරයක් සිංහල පන්සිය පනස් ජාතකපොතේ එයි. එහි චූල්ල කාලිංග ජාතකයෙහි<SUP>17</SUP> දන්තපුරය ගැන සදහන් වන අතර ධර්මප්‍රදීපිකාවේද<SUP>18</SUP> (දන්තපුරේ රාජා හුත්වා) එබදු සදහනක් දක්නට ලැබේ. කළිඟු රජුගේ ඇවෑමෙන් රජකමට පත් වූ ඔහු පුත් කසීරජ එම දළදා මැදුර මැණික් වලින් ආලෝකමත් කොට පුද පූජා පවත්වා ඇති අතර පෙර සිරිතට අනුව එමින් කසී රජුගේ පුත් සුනන්ද රජුද දළදා හිමිට නිසි වත් පිළිවෙත් පුද පූජා පවත්වා ඇත.
අනුරාධපුර යුගය
මූලාශ්‍රගත කරුණු වලට අනුව දළදා වහන්සේ මෙරටට වැඩම වීමට පෙර ඒ සම්ිබන්ධයෙන් භාරතයේ පැවති තත්වය එබන්දකි. මීලඟට සලකා බැලිය යුත්තේ දළදාව මෙරටට වැඩමවීම පිළිබදව ඓතිහාසික පසුබිමයි. බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් සියවස් අටකට වඩා වැඩි කාලයක් කලිඟු රට පූජෝපහාරයන්ට ලක්වෙමින් පැවති දළදා වහන්සේ ක්‍රි.ව හතරවන සියවසේදී පමණ මෙරටට වැඩමවීමට හේතු වී ඇත්තේ ඒ වෙනුවෙන් හටගත් යුධමය වාතාවරණය නිසා බව පැහැදිළිය ,
දන්ත ධාතූන් වහන්සේ පිළිබද පුවත සැල වු විට එය අයත් කර ගැනීම සදහා දඹදිව ප්‍රාදේශීය පාලකයන් උත්සහ කළ බව කියවෙයි. ඊට පෙර පැලලුප් නුවර ආක්‍රමණය කොට තිබූ ඛීරධාර නම් රජකුගේ බෑනා කෙනෙකු දඹදිව අත්පත් කරගන්නට සේනාව සමඟ දන්ත පුරයට ආවේය. මගේ දිවි තිඛෙන තුරු දළදාව සතුරන්ට නොදෙන්නෙමි යි සිතූ ගුහසීව රජු තමා යුද්ධයෙන් පරාජය වුවහොත් දෙව් මිනිසුන් විසින් පුදනා ලද දළදාවද රුගෙන ලක්දිවට යන ලෙස තම බෑණුනුවන්ට පවසා ඇත. එහෙත් මහ සයුරෙන් එතෙර පිහිටි සීහළ දේශයෙහි සිටින්නේ ඔබගේ හෝ මාගේ නෑයන් නොවේ යනුවෙන් පැවසූ දන්ත කුමරු ඒ පිළිබදzව සැක උපදවා ඇත. එහෙත් කලිගු රජ තෙමේ සීහළ දේශයේ මිනිස්සු බුදුරදුන් කෙරෙහි සැදැහැති බෞද්ධයෝය. ආරක්ෂාව සදහා ඔවුන්ට දළදාව ගෙනගොස් දෙන්නැයි දළදාව භාරව සිටි දන්ත කුමරුට පැවසූ බව දාඨාවංශයේ දැක්වෙයි.<SUP>33</SUP> දරුව මාගේ ජීවතය ඇති කල්හි දළදාව අනෙකෙකුට  නොදෙන්නෙමි. ඉදින් මම ඒ රජකුමරුවන් පරදවන්නට නොහැකි වන්නේ නම් හෝ දළදාව ගෙන බමුණු වෙසින් ලක්දිවට යව. ලක්දිව මහා සේන රජු මාගේ ප්‍රිය මිත්‍රයෙකු කී බව ජිනකාලමාලියේ දැක්වේ.<SUP>34</SUP> ලංකාවේ රාජ්‍යය කල මහසෙන් රජු තමාගේ මිත්‍රයෙකු බවත් මුලින් ඔහු තමාගේ දන්ත ධාතූන්වහන්සේ ඉල්ලා ඇත් අස් මුතු මැණික් ආදී තුටු පඩුරු එවූ බවත් දළදා පූජාවලියේ<SUP>35</SUP> දැක්වෙන අතරම දාඨාවංශයේද<SUP>36</SUP> ඔහු මිතුරෙකු සේම දළදාවේ පහස ලද පැන් පිඩක් හෝ එවන ලෙස දන්වා එවූ බව සදහන් වේ. මහසෙන් රජු තුටු පඩුරු එවූ බවත් සදහන් නොවන මුත් ඔහු තම මිත්‍රයකු නිසා දළදාව ලංකාවට වඩම වන ලෙස කී බව දළදා සිරිතෙහි දැක්වේ.<SUP>37</SUP> මහසෙන් රජු තමන් විසින් කළ චෛත්‍යය වල තැන්පත් කරවීම සදහා ධාතුන් වහන්සේලා ලබාගැනීමටත් පරිශ්‍රමය කල බව පූජාවලියේ ද සදහන් වේ.
පෙරහැර පිළිබද පාහියන් වාර්තාව
කෙසේ වෙතත් දළදා වහන්සේ අභයගිරි විහාරයට පෙරහැරින් වඩම්මවා ප්‍රදර්ශනය කිරීමේ චාරිත්‍රය 5 වැනි සියවස දක්වාම පැවති බව ක්‍රී.ව 413 දී පමණ මහානාම රජු දවස ලංකාවට පැමිණි චීන ජාතික ෆාහියන් හිමියන්ගේ දේශාටන වාර්තාවන්ට අනුව පැහැදිලිව වේ. එම කාලයේම ලංකාවට ආ බුද්ධඝෝෂ අටුවාචාරීන් ගැන මහාවංශයේ සදහන් වූවද පාහියන් හිිමියන් ගැන සටහනක් දක්නට නොලැබේ.<SUP>53</SUP>
"ඉක්බිති දන්ත ධාතූන් වහන්සේ මන්දිරයෙන් පිටතට ගෙන ප්‍රධාන මාර්ගය දිගේ වැඩම කරනු ලැබේ. දළදා වහන්සේ අභයගිරි විහාරස්ථ ප්‍රදර්ශන ශාලාවට ලගාවන තෙක්ම මග දිගට මිනිස්සු පුද පූජා පවත්වති. අනතුරුව භික්ෂූන් ද ගිහි මිනිස්සු එක්රැස්ව සුවද දුම් දීමත් පහන් දැල්වීමත් වෙනත් ආගමික පූජා පැවැත්වීමත් නැවතීමක් නැතිව රෑ දවල් දෙකෙහිම සිදු කරති. අනු දවසකට පසුව නගරයේ පිහිටි දන්ත ධාතු මන්දිරය කරා දළදා වහන්සේ වැඩම කරනු ලැඛෙත්. බෞද්ධ චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සිදු කර සැදැහැවතුන්ට  මන්දිර කරා පැමිණ දළදාව වැඳ පුදා ගත හැකිවනු පිණිස දන්ත ධාතු මන්දිරය පොහෝ දිනයන්හි විවෘතව තබනු ලැබේ.<SUP>54</SUP>
මේ පිලිබදව අදහස් දක්වන වජිර හිමියෝ පවසන්නේ රජුගේ ආගමික කටයුතු දක්වන වංශකතා විස්තර වලින් ඔහු මහාවිහාරයට හෝ අභයගිරියට විශේෂයක් නොකළද සිය පියාගේ අනුග්‍රහය ලද අභයගිරිය ඔහු ලගින් ඇසුරු කරන්නට ඇති බවකි. "ප්‍රදර්ශනය සදහා වාර්ෂිකව අභයගිරියට දළදාවහන්සේ වැඩමවන ලෙස නියම කිරීීමෙන් ද පැහැදිලි වන්නේ එයයි. එම පිලිවෙල එසේ දිගුකලක් පැවති බව පාහියන් භික්ෂූවගේ වාර්තාවලින්ද පෙනේ".<SUP>55</SUP> අනුරාධපුරය හා සම්බන්ධව දළදාවහන්සෙගේ ඓතිහාසිකත්වය සම්බන්ධයෙන් මූලාශ්‍රවල දක්වා ඇති කරුණු පිළිබදව සලකා බලන විට වටහා ගත හැකි කරුණු කාරණා කිහිපයකි, එනම් කීර්ති  කිත්සිරි මෙවන් රජුගෙන් පසුව අනුරාධපුර දළදා මාලිගාවක් පැවති බවත් එය වරින් වර ප්‍රතිසංස්කරණය කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි වුව ද අනුරාධපුර යුගයේ දළදා වහන්සේට හිමිවූයේ දෙවන ස්ථානයකැයි මහාවංශයේ සදහන් විස්තරයට අනුව පෙනේ, මෙයට හේතුවන්නට ඇත්තේ එයට වඩා වැඩියෙන් පුද පූජාවන්ට ලක්වූ පූජනීය ස්ථාන අනුරාධපුර රාජධානියේ පැවතීම නිසා විය හැක,  බුදුරජාණන් වහන්සේගේ මුලික ධාතු වලින් නැලි දෙකක් නිධන් කොට තැනූ මහාථූපය, ශ්‍රී මහබෝධිය අභිබවා දළදා වහන්සේ පෙරට ආ බවක් මහාවංශහි සදහන් තොරතුරු වලට අනුව නොපෙනෙයි, මුලින් සදහන් කළ ෆාහියන් හිමියන්ගේ දේශාටන වාර්තාවේ සදහන් දළදා පෙරහැර පිළිබදව ද මහාවංශයේ සදහන්ව නැත, එහෙත් කිත්සිරිමෙවන් රජු අවුරුද්දක් පතා දළදා වහන්සේ අභයගිරියට වඩම්මවා පෙරහැරක් කළ බව හා පසුව අනුප්‍රාප්තික රජවරුන්ට එසේ කිරීමට කළ නියෝගය පිළිබදවත්  මහාවංශයේ සදහන් වේ. අනුරාධපුරයේ දළදා වහන්සේ සම්බන්ධ පුවත් වැඩිමනක් මහාවංශයට ඇතුළත් නොකළේ දළදා වහන්සේ අභයගිරියට සමිබන්ධව පැවතීම නිසා විය හැකිය, මහාවංශය රචිත මහානාම හිිමියන් මෙය හිතාමතාම යටපත් කළේද යන්න සැක සහිත වූවකි. නමුත් දළදාවහන්සේ ලක්දිවට වැඩමවීම, උත්කර්ෂවත් ලෙසින් එය පිලිගැනීම හා ධාතුසේන<SUP>56</SUP> හා පළමුවන අග්බෝ <SUP>57</SUP> තවත් රජවරු කිහිප දෙනෙකු දළදා වහන්සේ පිදු අයුරු මහාවංශයේ සදහන් වීමෙන් මහාවංශ කතුවරයා මහාවිහාරයට පක්ෂග්‍රාහී වූබවක් පෙනෙන්නට නැති බව සමහර විද්වතුන්ගේ අදහසයි.
දඹදෙණි යුගය
"කාලිංග වංශයෙහි උපන් මාඝ නම් වූ එක් අධාර්මික මහී පාලකයෙක් තෙම සූවිසි දහසක් යෝධයන්ට අධික වූයේ කළිඟු රටින් බලය ලංකාද්වීපය ගත්තේය.<SUP>72</SUP>" ලෙසින් මහාවංශයේ දක්වන ආකාරයට සොලී අධිරාජයෙක් වූ මාඝ ලක්දිව ආක්‍රමණය කොට මහාවිනාශයක් කරන ලද්දේ දහතුන්වන සියවසේදීය. රුවන්වැලිය ආදී මහසෑ හා අනෙකුත් සෑයන් බිඳ දමමින් විහාරාරාම සිය සේනාවන්ගේ වාස භූමි බවට පත් කරමින් මාඝ කළ ශාසනික විනාශය හමුවේ උත්තර මූල වාචිිස්සර හිමි ප්‍රමුඛ භික්ෂූන් වහන්සේලා දළදා වහන්සේ ආරක්ෂා පතා කොත්මලය වෙත රැගෙන ගිය බව මහාවංශයේ හා පූජාවලියේ මෙන්ම බොහෝ මූලාශ්‍ර වල සදහන් වේ. "...පොළොන්නරුවෙන් ශාතෘහුගේ පාත්‍රා ධාතුව හා දන්ත ධාතුව ගෙන වාගීශ්වරාදී සියලු මහා ස්ථවරයෝ නික්ම මායා රටට අවුත් එහි කොත්මලය නම් පව්ිවෙහි එක් පියසෙක්හි නිර්භය වූ ස්ථානයෙක් හි සාදර වූවෝ ඒ ධාතු යුග්මය භූමි ගත කොට නිධාන කළෝ....<SUP>73</SUP>" පසුව තුන්වන විජයබාහු රජතුමා (ක්‍රි.ව1232-1236) සිංහලයන් සමගි කොට දඹදෙණිය රාජධානිය කොට  රජවූ පසුව දළදාව සතුරන් අතට පත් නොවන  බව අසා ඒවන විට පරතෙර සිටි වාචිිස්සර හිමි යලි මෙරටට ගෙන්වාගෙන මහාසංඝයා හා පරිවාර ජනයා පිරිවරා මහ පෙරහැරින් කොත්මලයට ගොස් දළදා හා පාත්‍ර ධාතූන් ගෙන ගමක් පාසා පූජා පවත්වමින් දඹදෙණියට වැඩමවා ඇත.<SUP>74</SUP>  ... අහසින් දෙවියන් විනා පොළොවෙහි පසමිතුරු මිනිසුන් විසින් යනු නොහැකි වේද එපරිද්දෙන්...<SUP>75</SUP> ඛෙලිගල දළදා මාලිගාවක් කරවා එහි තැන්පත් කරවා ඇත. තුන්වන විජයබාහු රජුගෙන් පසුව රජවූ දෙවන පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු (ක්‍රි,ව. 1236-1270) ... ඒ ධාතූන්වහන්සේලා බිල්ල නම් පර්වතයෙන් ජමිබුදෝණී නම් පුරවරයට වැඩම වූයේය <SUP>76</SUP> යන්නෙන් මහාවංශය දක්වා ඇති පරිදි ඛෙලිගල වැඩසිටි දළදා වහන්සේ දඹදෙණියට වඩමවා තම රාජමාලිගාව අසලම දළදා මාලිගයක් සාදවා එහි තැන්පත් කොට ඇත, <SUP>77</SUP>රජු සතුරා සමග යුද්ධයට යාමට පෙර දළදා වහන්සේ මුල්කරගෙන කළ සත්‍යක්‍රියාවක් ද අනතුරුව දළදා වහන්සේ පෑ ප්‍රාතිහාර්යයක්ද පිළීබද දීර්ඝ විස්තරයක් ලෙස මෙහි දක්වා ඇත.<SUP>78</SUP>  පොළොන්නරු සමයෙන් පසුව නැවත මනරම් දළදා පෙරහැරක් පවත්වා ඇත්තේ මොහුය. එම පෙරහැර පිළිබදව බොහෝ විස්තරත් එහි ගමන් මාර්ගය පිළිබදවත් බොහෝ තොරතුරු වංසකතාවල එයි. දළදා මාලිගාවේි සිට තම රාජධානියේ වැදගත් ස්ථානයක් කරා දළදා වහන්සේ මහ පෙරහැරකින් වැඩමවීම එකල පැවති සිරිත බව පෙනේ. දඹදෙණිය පටන් ශ්‍රි වර්ධන නුවර තෙක් පළලින් අඩයොදුනක් හා ඉස්බක් පමණ වූ පෙරහැර ගමන් මග ඛෙර ඇසක් සේ සමතලා කොට සුදුවැලි අතුරා ධජ පතාකයෙන් අලංකාර කරන ලදී. මග දෙපස මාරුක් ,තැඹිලි ,බෝදිලි නවසි ,තල් ,කිතුල් කදලි ගස් සිටුවා ඇත. මලින් පිරි පුන් කලස් දෙපස සකස් කොට තිබුණි, පස්රියන් තුළ රජ තොරණක් ද දසරියනක් තුළ පට තොරණක්ද බැගින් නිමවා දහස් තැනක ප්‍රතිමාවන්ගෙන් සැදුම් ලත් තෙමහල් ප්‍රසාද තැනක බුද්ධ ප්‍රතිමාවන්ගෙන් සැදුම්ි ලත් තෙමහල් ප්‍රාසාද ඉදිකරවා ඇත, දළදා හා පාත්‍රා ධාතූන් වහන්සේ විසිතුරු රථයක වඩා හිදුවා වැඩම කරවූ අතර පුන්කලස්, සෙමෙර, රන් කරඩු රැගෙන විවිධ අවබෝධකාරයෝ මේ පෙරහැරේ ගමන් කොට ඇත, පසුව නෘත්‍ය ගීත වාදකයන් පිරිවරාගත් රජතුමා පෙරහැරේ එක්ව ගමන් කර ඇත, පෙරහැරට ඇතුල් වූ ඇතුන්ගේ හා අශ්වයන්ගේ ඝෝෂාවද, නැට්ිටුවන්ගේ හා ගී ගයමින් ගිය ස්ත්‍රීන්ගේ ද නොයෙක් තූර්ය භාණ්ඩයන්ගේද නාදයෙන් ගිගුම්දී ඇත, පෙරහැර සිරිවර්ධනපුරයට ලගා වූ කල්හී ධාතුන්වහන්සේලා මාණික්‍ය මණ්ඩපයක වඩා හිදුවා මහජනයාට ප්‍රදර්ශනය කරමින් තුන් මසක් මේ පූජෝත්සවය පවත්වා ඇත, <SUP>79</SUP>
යාපහුව හා කුරුණෑගල යුගයන්
මෙතෙක් දළදා වහන්සේ වැඩසිටි සෑම රාජ්‍යයකම වාගේ දළදා පෙරහැරක් පැවැත්වූ බවට සාධක දක්නට ලැබුනද වංසකථා විස්තරයන් ට අනුව යාපහුව රාජධානියේ දළදාව වැඩසිටිය ද චාරිත්‍රානුකූලව වත්පිළිවෙත් කොට පෙරහැරක් පැවැත්වූ බවට සාධක ඒවායේ සටහන් නොවේ, මෙම යුගයේ දළදාව සමිබන්ධව සිදුවූ වැදගත් සිදුවීමක් වන්නේ පඩිරට කුලසේකර රජුගේ අමාත්‍යවරයකු වූ ආර්ය චක්‍රවර්තී නම් තැනැත්තා ලක්දිවට පැමිණ දළදා වහන්සේ රැගෙන ගොස් කුලසේකර රජුට ලබා දීමයි. එහෙත් තුන්වන පරාක්‍රමබාහු (ක්‍රි,ව 1302-1310) රජතුමා කුලසේකර රජු හමුවට ගොස් සාමකාමී ලෙස යලි දළදා වහන්සේ ලබා ගෙනවිත් පුලස්තිපුරයේ වැඩහිදුවා පුද පූජා පවත්වා ඇත.<SUP>80</SUP>  කුරුණෑගල රාජධානි සමයේදී දළදා පෙරහැරක් පැවැත් වූ බවට විස්තර වංශකතාවල සදහන් වන අතරම හතර වන පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු (ක්‍රි.ව 1302-1326) විසින් රචිත දළදා සිරිත නම් ග්‍රන්ථයේ තොරතුරු රැසක් අනාවරණය කර ගැනීමට හැකියාව ලැබේ. දළදා පූජා කටයුතු මෙන්ම සෙසු චාරිත්‍ර වාරිත්‍රාදිය පිලිබදවත් බොහෝ කරුණු මෙහි සදහන් වේ. මූලාශ්‍රයන්ට අනුව පෙරහැරට සතියකට පෙර සිටම දළදා මාලිගය වියන් බැද නොයෙක් පටපිළියෙන් සරසා රජතුමාද ඇමතිවරු හා අන්තඃපුර කාන්තාවෝද නුවර වැසියෝ ද ආහාර හා මල් පහන් පූජා කරති, සත් වන දවසේ උදය පූජාවෙන් පසු නගරයම මැනවින් සරසනු ලැබීය. පසුව උතුරු මූල මහතෙරුන් වහන්සේ ගණ වැඩිකිලිං දෙකුලයෙන් තෝරාගත් සුදුසු දෙදෙනෙක් ගමන් කළහ. මංගල හස්තියෙක් රථය ඇදගෙන ගියේය. මහා සංඝයා වහන්සේ පිරිත් කියමින් රථය පිටුපස වැඩම කල අතර පිරිත් හුය දළදා රථයට සම්බන්ධ කොට තිබිණි, දොරනා වැසි කුලයේ කෙනෙක් රිදී කටාරමෙන් පිරිත් පැන් ගෙන නගරයේ නොයෙකුත් තැන ඉසිනු ලැබීය, චාමර හා සේසත් දරන්නෝ දළදා රථය දෙපස ගමන් කළහ, දළදා මාලිගාවේ දුරය හා විජ්ජතුන් සේවය කරමින් ගමන් කළහ, අනතුරුව සේනාව සමග ඇමතිවරු පෙරහැරට එක්වූහ පෙරහැර දළදා මැදුරට ගෙවදුන පසුව රජතුමා උතුරු මූල මහතෙරුන් වහන්සේ ගණ වැසිකිලිං දෙකුලයේ දෙදෙනා හා දළදා ගේ බලන්නෝ යන මොවුහු දළදා කරඩුව විවෘත කර දළදා වහන්සේ රජු අතට වඩම්මවා ප්‍රදර්ශනය කුටියේ තැන්පත් කොට මහජනයාට ප්‍රදර්ශනය කළහ. ඉන් පසුව දළදා වහනසේ දළදා මැදුරට වැඩමවා රජු ඉදිරියේම තැන්පත් කොට මුදු තැබූහ. මෙසේ වාර්ෂිකව දළදා පෙරහැර හා ප්‍රදර්ශන පැවැත්වූ රජතුමා වැසි නොවස්නා කල්හි වැසි පතා දළදා ප්‍රදර්ශනය කළ යුතු යැයි ව්‍යවස්ථාවක් ද පැනවීය. ඉහත විස්තරයට අනුව කුරුණෑගල සමය පැවති දළදා පෙරහැර සම්ිබන්ධ විශේෂ කරුණු ගණනාවක් හමුවේ. ප්‍රථමයෙන්ම නීතිමාලාවක් හා අනුපිළිවෙලක් යටතේ පෙරහැර කරුණු ගණනාවක් හමුවේ ක්‍රමවත්ව සංවිධානය කිරීමට උත්සහ දැරූබවක් පෙනේ. දළදා පෙරහැර පැවැත්වෙන ආකාරයට එහිදී පිලිපැදිය යුතු නීති රීති මෙන්ම දළදා වහන්සේගේ භාරකරත්වය පිලිබදවත් පෙරහැරේ ගමන් ගන්නා පුද්ගලයන් පිළිබදවත් තොරතුරු රැසක් මෙමගින් අනාවරණය කර ගතහැක,
ගම්පොල කෝට්ටේ හා යුගයන්
කුරුණෑගල යුගයෙන් පසුව එළඹෙන ගම්පොල හෝ  කෝට්ටේ යුගයේ දළදා පෙරහැරක් හෝ දළදා ප්‍රදර්ශනයක් පැවැත්වූ බවට ගිනිය හැකි සාධක නොමැත. එමකාලය තුළ රටේ පැවති අභ්‍යන්තරික හා බාහිර ව්‍යාකූලතාවයන් එයට බලපාන්නට ඇතැයි සිතිය හැක. කෝට්ටේ සමයේ පැවති දළදා පෙරහැරක් පිළිබද සාධක නොලැබුණද දළදා වහන්සේ ඉමහත් ගෞරවාදරයට පාත්‍රව තිබූ බවට පුරාවිද්‍යාත්මක හා සාහිත්‍යමය තොරතුරු බොහෝ සෙයින් සොයාගත හැකිය. දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිකළ විිසිතුරු මාලිගා සහ විවිධ සංදේශ කාව්‍ය වලදී දළදාව වන්දනා කොට යන ලෙස සදහන්ව තිබුණ ද පැවති දළදා පෙරහැරක් පිළිබද ව තොරතුරු හමු නොවේ. දළදා පෙරහැර සම්බන්ධව තොරතුරු සාකචිඡා කිරීමේිදී හෙලිවන ප්‍රධාන ලක්ෂණයක් වූයේ ලාංකික සමාජයේ රාජ්‍යත්වයේ සංකේතය ලෙස දළදා වහන්සේ පැවති බවයි. විශේෂයෙන්ම රාජ්‍ය පාලනය කරන රජු සතුව දළදා වහන්සේ තිබිය යුතු අතර ඔහු අනිවාර්යයෙන් බෞද්ධයකු ද විය යුතුය. ඔහු විසින් දළදා වහන්සේට දෛනික හා වාර්ෂිකව ඉටුකරනු ලබන වත් පිලිවෙත් නිසි ලෙස ඉටු කළ යුතුව තිබිණි. මෙම අවශ්‍යතාවන් සම්පූර්ණ නොවුන කල්හි දළදා වහන්සේ ආරක්ෂිත තැනක් කරා වැඩම කරවීම එකල දළදාව භාරව සිටියවුන් විසින් කල බව පෙනෙයි. දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජු යටතේ කෝට්ටේ රාජ්‍ය බලය පෘතුග්‍රීසීන්ට නතුවන  විට එවකට දළදාව භාරව සිටි හිරිපිටියේ රාළ විසින් දළදා වහන්සේ කෝට්ිටෙන් හොර රහසේ සීතාවකට වඩමවා මායාදුන්නේ රජුට භාර කිරීමත් 1වන රාජසිංහ රජු ශිවාගම වැළදගෙන බෞද්ධ විරෝධී ප්‍රතිපත්තියක් ගෙන යන විට එකල කන්ද උඩරට රජවූ පළමුවන විමලධර්ම සූරිය රජුගේ භාරයට පත් කිරීමත්  මෙහිදී නිදසුන් කොට ගත හැකිය.
මහනවුර යුගයේ දළදා වහන්සේගේ ඓතිහාසිකත්වය
පළමු වැනි විමලධර්ම සූරිය රජු දෙවනගල රතනාලංකාර හිමියන්ගේ අනුශාසනා පරිදි දෙල්ගමු විහාරයේ වැඩ සිටි දළදා වහන්සේ මහනුවර රාජධානිය වෙත වැඩමවා ඇත.<SUP>81</SUP> දළදාව මහනුවර වැඩම වන තුරු පෘතුග්‍රීසින්ගෙන් ආරක්ෂාකර ගැනීම සදහා දෙල්ගමු විහාරයේ කුරහන් ගලක වසර හතළිස් තුනක් සඟවා තිබූ බව කියවේ. දෙල්ගමුවිහාරයේ සිට මහනුවරට වැඩම කරවනු ලැබූ දළදාවහන්සේ වෙනුවෙන් දළදා මැදුරක් සාදන තුරු දළදාව තාවකාලික වශයෙන් මහනුවර අස්ගිරි යේ ගෙඩිගේ විහාරයේ හෙවත් ආදාහන මළු විහාරයේ වඩාහිදුවා ඇත. දළදා වහන්සේට තාවකාලිකව නවාතැන් සැපයූ බැවින් මෙම ස්ථානය වර්තමානයේද "දළදා ගමන් මාලිගාව" ලෙස හදුන්වයි. එම ඓතිහාසිකමය සිදුවීම සිහි කරමින් අදද දළදා පෙරහැර අවසන් දින රන්දෝලි පෙරහැර නිමාවීමෙන් පසුව දළදා කරඩුව මෙම දළදා ගමන් මාලිගාවේ රාත්‍රියක් තැන්පත් කර තබයි. සෙනරත් (ක්‍රි.ව.1604-1635) රජු පළමුවන විමලධර්ම සූරිය රජතුමා විසින් ඉදිකළ දෙමහල් දළදාමාලිගාව ඔහු විසින් පසුකලෙක තෙමහල් කොට ඉදිකළ බව මූලාශ්‍රවල දැක් වුවද එය විනාශ වී ඇත. සෙනරත් රජු කාලයේ දී පමණ සිදුවූ පෘතුග්‍රිසි ආක්‍රමණ නිසා මැද මහනුවර අලුත් දළදා මැදුරක් ඉදිකර දළදාව එහි තැන්පත් කර ඇත. ඔහුගෙන් පසුව රජවූ දෙවන රාජසිංහ රජතුමා ද නව දෙමහල් පහයක් ඉදිකොට දළදා වහන්සේ මහනුවරට වඩම්මවා ඇත. මහාවංශයේ සදහන් වන ආකරයට දෙවන විමලධර්ම සූරිය (ක්‍රි.ව,1687-1707) රජු තුන් මහල් දළදා මැදුරක් ඉදිකොට දළදාව එහි තැන්පත් කොට ඇත. <SUP>82</SUP> විවිධ හේතුනිසා එය ද විනාශ වී ගොස් ඇති අතර ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ (ක්‍රි.ව, 1707-1739) රජතුමා විසින් එය කඩා දෙමහල් ලෙස පහත් කර දළදා වහන්සේ එහි තැන්පත් කොට ඇත. නායක්කාර් වංශික ශ්‍රී විජය රාජසිංහ රජු දවස දළදාවේ හාස්කම් පිලිබදව තිඛෙන පුවත් මහාවංශයේ මෙන්ම ජනප්‍රවාද වලද පවතී. වර්තමානය වන විට මහනුවර දක්නට ඇත්තේ එම ශ්‍රී වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජතුමා විසින් ඉදිකළ එම දෙමහල් දළදා මාලිගාවයි. ක්‍රි.ව 1765 දී වැන්රීන් ප්‍රධාන ලන්දේසීන් විසින් මෙම දළදා මැදුරටත් ගිනි තබා ඇත, එසේ වුවත් කීර්ති ශ්‍රි රාජසිංහ රජු එය පිලිසකර කරවා නැවත ක්‍රි,ව 1770 වෙසක් පොහෝදින නැවත විවෘත කොට ඇත.
ලක්දිව බි්‍රතාන්‍යයන්ට යටත් වීමට පෙර අවසන් වරට මහජන ගෞරවය හා පුද පූජා සදහා දළදා වහන්සේ ප්‍රදර්ශනය කර ඇත්තේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ (ක්‍රි.ව, 1747-1782) රජු දවස බව පැහැදිළිය. 1815 පෙබරවාරි මස 18 වෙනි දින මැද මහනුවර උඩුපිටිය ආරචිචිලාගේ නිවසේදී ඉංග්‍රිසි විසින් ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ (ක්‍රි.ව,1798 -1815) අත් අඩංගුවට ගැනීමත් සමග මෙතෙක්් අවිචිඡින්නව පැවත ආ සිංහල රාජවංශය නිමා විය. එය දළදා වහන්සේ හා එතෙක් බැදී තිබුණ සංස්කෘතියේ නව වෙනස්කම් රැසකට හේතු වූ බව පැහැදිලිය.
අමතර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බුද්ධාගම
අලකේෂවර
අලකේෂ්වර හෙවත් අලගක්කෝණාර යනු රයිගම විසූ ප්‍ර්‍රභූ පෙළපතකි. අලක+ ඊෂවර = අලකේෂ්වර යනු විරුධයකි. ගිරිවංශක අලගක්කෝණාර පෙළපතට මහා පරාක්‍රමබාහු රජ සමයේ ලද ගෞරව නාමයකි. එහි අරුත ධණයට අධිපති වූ යන්නය. ගිරි වංශාභිජාත වණිඛ් වංශ සිඛාමණී හෙවත් වාණිජවංශයට සිලුමිණක් බදු වූ ගිරිවංශාභිජාත අගකේෂ්වරයානන් යැයි. අලකේෂ්වර යුද්ධය නම් කෘතියේද, රාජාවලියේද සඳහන්වේ. මා්වුන් ක්‍රමයෙන් පොලොන්නරු යුගයේ සිට බලය තහවුරු කර ගනිමින් බලවත්වූ පරපුරක් ලෙස දැකවිය හැකිය.
රයිගම රාජධානිය රාජධනියක් ලෙසින් ඉස්මතුවන්නේ පළමු පරාක්‍රමබාහු රජ සමයේ ගිරි වංශාභජාත අලකේෂ්වර නම් නිලධාරියෙකු රයිගමට පත්කිරීමත් සමගය. හෙතෙම එවකට පැවති හිරඤ්ඤ මණ්ඩලය හා පානභුන්න දනව්වේ කොටසක් එක්කර රයිගම් කෝරළයද, පසුව රයිගම කේන්ද්‍රකරගත් බල ප්‍රෙද්ශයක්ද ගොඩනන්වයි. කැළණි විහාරයේ ක්ෂුද්‍රක්ෂර වලින් සටහන්වූ අලකේෂ්වර වංශය නම් පුස්තකය මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතානයන් විසින් කියවා දක්වා ඇත.
රයිගම පාලනය කළ අලකේෂ්පාවරලකයින්
දසවන අලකේෂ්වර - කැළණි විහාරයේ අනුග්‍රාහකයාය. ඉබංබතුතා මේ සමයේදී පැමිනේ
එකොලොස්වන අලකේෂ්වර- පියාගේ ඇස් අන්ධ කර රජවේ
දහතුන්වන අලකේෂ්වර- කුමාර අලකේෂ්වර ක්‍රි.ව 1386-1387 ප්‍රභූ රාජ මහා අලකේෂ්වරයන්ගේ පුතුය. වීර අලකේෂ්වර හා යුද්ධයකින් පසුව රෙමුණ පර්වතයෙන් පැන සියදිවි නසාගනී
දාහතරවන අලකේෂ්වර(වීර අලකේෂ්වර) පළමුවර ක්‍රි.ව 1387- 1390- සොළී රා විහාරය ගොඩ නන්වයි. ගම්පල පස්වන භවනකබාහු රජුගේ ආධාර ඇතිව පැමිනෙන වීරබාහුට පැරදී භාරතයට පලා යයි.
පහලොස්වන අලකේෂ්වර (දෙවන වීරබාහු) -ක්‍රි.ව 1390-1392 ගම්පල අගරජුවූ පස්වන බුවනකබාහුගේ මරණය නිසා ගම්පල රජකම භාර ගැනීමට යයි.
දහසයවන අලකේෂවර හා දාහත්වන අලකේෂ්වර( විජය ඈපා සහ තුන්යස)- ක්‍රි.ව 1392-1399 වීරබාහුගේ පුතුන්ය. රයිගම ඔහු වෙනුවෙන් ආණ්ඩු කරයි. මේ සමයේ ඉංදියාවට පලාගිය වීර අලකේෂවර නැවත පැමින තුන්යස මරා නැවත රයිගම රජවේ.
මූලාශ්‍රය අසිරිමත් රයිගම - ජානක තරංග ආරියරත්න
මින් මතු අලකේෂ්වර පරපුර ගැන ලංකා ඉතිහාසයේ පැහැඳිළි විස්තරයක් නොමැත. නමුත් චීනට අරන් ගිය සිංහල අල් කූ ෂී රජුගේ පෙළපතෙන් පැවත එන්නේ යැයි කියවෙන ෂී නම් රාජ පෙළපතක් ගැන චීන වර්තා ඇසුරෙන් ලංකාවේ මාධ්‍ය පසුගිය කාලයේ වාර්ථා කළේය.
1779
1779 වසර (MDCCLXXIX)සිකුරාදා දිනයකින් පටන්ගන්නා සාමාන්‍ය අවුරුද්දකි.
ප්‍රවර්ගය:1779
වාග්මි
Dasitha Wagmee (දසිත වාග්මී) (උපත 30 නොවැම්බර් 2001) ගොඩක් අය දන්නේ  "වාග්මී" ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල රැප් ගායකයෙක් හා සංගීතඥයෙකි.
= චරිතාපදානය = වාග්මි 2001-11-30 දියතලාවේදී උපත ලබා ඇත. පාසල ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය බණ්ඩාරවෙල. 2016දී වාග්මි ඔහුගේ සංගීත දිවිය ආරම්බ කරනවා. ඔහු ඔහුගේ පළවෙනි ගීතය එළිදක්වනවා අළු යට ගින්දර නමින් 2016 ජනවාරි 23දී. ඊට පසුව ඔහුගේ දෙවෙනි ගීතය අවිචාරය 2016 අප්‍රේල් 26දී. අවුරුද්දකට පසුව ඔහුගේ තෙවෙනි ගීතය එළිදක්වනවා සොමියේ නමින් 2017 අගෝස්තු 14 දී ඒම ගීතයට 44 කල්ලියේ Izzy Iznuද සහභාගී වෙනවා. එම ගීතය නිපදවන්නේ GGM (Ghost Gang Music). වාග්මි ගායකයෙක් වෙන්න පෙර ඔහු සිංහල රැප් ගීත වෙනුවෙන් තිබෙන වෙබ්අඩවියක වැඩ කර ඇත. එම වෙබ්අඩවියක මගින් ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින සෑම සිංහල රැප් ගායකයන් සමග හොද සබදතාවයක් ඇති කරගත්තා. ඒම හේතුව මත ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින සෑම සිංහල රැප් ගායකයන් අතර ඉතාමත් ප්‍රසිද්දියකට පත්වෙනවා. ඒම ප්‍රසිද්දිය ඔහුට ඇති වුනේ කිසිදු සින්දුවක් නොකර සහ ඔහුට වයස 14දීය. ඒ වගේම ඔහු නැවතත් වෙබ්අඩවියක් පවතවාගෙන යනවා Wagmeetv නමින්. ඒ වගේම ඔහු ඉරාජ් වීරරත්න සමගද වැඩ කරනවා.
= අමතර ලින්ක් = Official Website
Facebook
Instagram
Twitter
Youtube
Spotify
Itunes
musicbrainz
genius
ප්‍රවර්ගය:Hiphop ප්‍රවර්ගය:Rap ප්‍රවර්ගය:හිප්හොප් ප්‍රවර්ගය:2001 උපත ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රීලංකා ප්‍රවර්ගය:සිංහල __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
දෙවානම් පියතිස්ස රජතුමා
දේවානම් පියතිස්ස රජතුමා
අජිනොමොටෝ
අජිනොමොටෝ (味の素株式会社 Ajinomoto Kabushiki-gaisha) ජපන් සමාගම් එම නිපදවයි කුළුබඩු වර්ග, පිසින තෙල් වර්ග, රූපවාහිනී රාත්රී ආහාර, පැණිරස කාරක ඇමයිනෝ අම්ල සහ ඖෂධවේදීමය බෙහෙත්.
AJI-NO-MOTO සමාගමක වෙළඳ ලකුණක් මුල් නිශ්පාදනයකි මොනොසෝඩියම් ග්ලූටමේට්.
ගාසා තීරය
thumbnail|250px|ඊශ්‍රායෙල පාලනය යටතේ පවතින දේශසීමා සහ සීමිත මසුන්මරන කලාපය සහිත ගාසා තීරය thumb|250px|[[ගාසා නගරය|ගාසා නගර ක්ෂිතිජය.]] thumb|250px| 2012දී ගාසා නගරයේ කඩමණ්ඩිය. thumb|300px|ගාසා වෙරළේ සරුංගල්-යැවීමේ උත්සවාංගයක්.
ගාසා තීරය හෝ සරල ලෙසින් ගාසා යනු, නිරිත දිග දෙසින් ඊජිප්තුව හා 11 කිමී (6.8 සැත) දිගු දේශසීමාවක්ද, නැගෙනහිරින් හා උතුරින් ඊශ්‍රායෙලය හා 51 කිමී (32 සැත) දිගු දේශසීමාවක්ද සහිත මධ්‍යධරණි මුහුදේ  නැගෙනහිර වෙරළෙහි පිහිටි භූමි ප්‍රදේශයකි.
පලස්තීන අධිකාරිය තුලින් ස්වයං-පාලන සිදුකිරීමේ අයිතිය, 1994දී ඊශ්‍රායෙලය විසින් ගාසා වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි. මෙයට පෙර, ගාසා, හමුදාමය අධිවාසයට ලක් වී තිබූ අතර, ඉතා මෑතදී ඊශ්‍රායෙලය විසින් (1967-1994) සහ ඊජිප්තුව (1958-1967) විසින්ද, පෙරදී ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් ව පැවතියදී සිරියාව විසින්ද එය පාලනය විය. 2007දී පටන්, ගාසා තීරය තත්ත්වාකාරයෙන් පාලනය වූයේ, පලස්තීනියානු ජාතික අධිකාරියේ සහ පලස්තීනියානු ජනතාවගේ නියෝජිතයන් ලෙසට හිමිකම් පාන පලස්තීන කණ්ඩායමක් වන හමාස් විසිනි. 2012දී, එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් "එක්සත් ජාතීන් තුල සාමාජිකයෙක්-නොවන නිරික්ෂක තත්ත්වය, පලස්තීනය වෙත ප්‍රදානය කරන ලදි". > 2014 ජූනි 2 දී එක්සත් රජයක් දිවුරුම් දුන්නේය.
ගාසා තීරයේ පලස්තීනියානු ජනගහණයේ අතිප්‍රමුඛ කොටසත් සුන්නි මුස්ලිම්වරුන් වෙතින් සමන්විත වෙයි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:දක්ෂිණ ලෙවන්තය ප්‍රවර්ගය: 2007දී පිහිටුවුනු රාජ්‍යයන් සහ භූමිප්‍රදේශයන්
ෂක ලක බූම් බූම්
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬකැවූ මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාව මායා පැන්සල යන තේමාව ඔස්සේ විකාශය වූයේ ස්වර්ණවාහිනී රූපවාහිනී නාළිකාව ඔස්සේ ය.
කථාපුවත
මෙම රූපවාහිනී කතාමාලාවේ කථා පුවත ගෙතී ඇත්තේ එහි ප්‍රධාන චරිතය වන සංජු (කින්ෂුක් වෛද්‍යා) වටා ය. ඔහුට මායා පැන්සලක් හමුවන අතර එම පැන්සල භාවිතයෙන් අඳිනු ලබන ඕනෑම දෙයක් සැබෑ දේ බවට පත් වේ. කථාව තවදුරටත් ගලා යාමේ දී කථා වාර හතරක් පුරාවට මායා පැන්සලේ හැකියා සහ ඒ හා සම්බන්ධ අත්දැකීම් නිරූපණය කෙරේ. සංජු හා ඔහුගේ මිතුරන් හට මායා පැන්සල පසුපස හඹා එන ටයිගර් නැමැත්තාගේ විවිධ තර්ජනවලට මුහුණදීමට සිදුවන අතර ඔවුන් එම බාධක ජය ගන්නට සමත් වේ. මායා පැන්සල ආධාර කර ගනිමින් ඔවුන් නොයෙකුත් වීර ක්‍රියාවන්හි නියැළෙන අයුරු තවදුරටත් මෙමගින් නිරූපණය කෙරේ.
අන්තර්ජාතික විකාශය
ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල බසින් හඬ කවන ලද මෙම කතාමාලාව මායා පැන්සල යන නාමය ඔස්සේ ස්වර්ණවාහිනී නාළිකාවෙන් විකාශය වූයේ 2016 වර්ෂයේ සිට ය. කුඩා ළමුන් අතර අතිශය ජනප්‍රිය වූ මෙම කතාමාලාව සඳුදා සිට සිකුරාදා දක්වා දිනවල ප.ව. 5.30ට විකාශය කෙරේ. එම කතාමාලාවේම නැවත විකාශයක් සෙනසුරාදා සහ ඉරිදා දිනවල උදෑසන විකාශය කෙරේ.
දිව්‍යා භාරතී ආශ්‍රමය
ශ්‍රී දිවයා භාරතී ආසමය
ග්‍රෆිටෝ (පුරාවේදය)
මෙය ග්‍රෆිටි යන ඉංග්‍රීසි වදනෙහි ඒක වචන ඉංග්‍රීසි වදනයි. මෙයට සිංහලෙන් කුරුටු ගී, කුරුටු චිත්‍ර හෝ කුරුටු ලිපි යැයි කියති. [[ගොනුව:Sigiriya-graffiti.jpg|thumb|කැටපත් පවුරෙහි කුරුටු ගී, සීගිරිය, ශ්‍රී ලංකාව]]
ප්‍රවර්ගය:අභිලේඛණ
ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවිවරු
දෙවිවරු - ශ්‍රී ලංකා
1983 අංක 12 දරණ පාරිතෝෂික ගෙවීමේ පනත
අරමුණ
සේවකයින්ගේ සේවා කාලය සලකා සේවා යෝජකයින් වෙතින් පාරිතෝෂික  ගෙවීම නීති-රීතී මගින් විධිමත් කිරීම මෙම පනතේ අරමුණයි.
ආවරණය
මෙම පනත මගින්, ගෘහ සේවකයින් සහ පෞද්ගලික රියදුරන් හා දායක නොවුණු විශ්‍රාම වැටුපකට හිමිකම් ඇති සේවකයින් හැර පහත සදහන් වර්ග වල සේවකයින් ආවරණය කෙරේ.
පළමු කොටස -  ඉඩම් ප්‍රතිසංස්කරණ කොමිසන් සභාව වෙත පවරා ගන්නා ලද වතුවල, පවරා ගැනීමට පොරොතුව සම්පූර්ණ අවුරුදු 05කට නොඅඩු සේවාකාලයක් ඇති සේවකයින්( මෙහිදී මහජන ආරක්ෂක පනත යටතේ වූ නියෝග මගින් හෝ 1977 අංක 34 දරන පනතින් හෝ පෙරලා සියරට යවනු ලබන ඉන්දියානුවන්ට පාරිතෝෂික ගෙවීම සදහා වූ ප්‍රතිපාදන මගින් ආවරණ්ය වූවන් අයත් නොවේ.)
දෙවන කොටස -  මෙම පනත යටතේ සේවක පාරිතෝෂික ලබා ගැනිමට සපුරා තිබිය යුතු සුදුසුකම් හා අවශ්‍යතා මෙසේය.
ඔවුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේදී, අස් වීමේදී  හෝ අස් කිරීමේදී එම සේවකයින්ටද, එම සේවකයාගේ මරණයකදී ඔවුන්ගේ නීත්‍යානුකූල උරුමකරුවන්ටද පාරිතෝෂීක ලැබීමට අයිතියක් ඇත. එක් සේවා වර්ෂයකට මාස 1/2 ක වැටුප බැගින් කරන ලද සේවා කාලය අනුව පාරිතෝෂික ගෙවිය යුතුය. පාරිතෝෂිකය ගනන් බැලීමේදී සේවකයා ලැබූ අවසන් වැටුප පදනම් කර ගත යුතුය.
පාරිතෝෂික ගෙවීම.
ඉහත,
පළමු කොටසේ සේවකයින්ට - පනත ක්‍රියාත්මක වීමේ දින සිට දින 30ක් ඇතුලත
දෙවන කොටසේ සේවකයින්ට - සේවය අවසන් වීමේ දින සිට දින 30ක් ඇතුලත
කොකා-කෝලා කුසලානය 1998
1998-99 කොකාකෝලා ශූරයන්ගේ කුසලානය යනු 1998 නොවැම්බර් 6 සිට 13 දක්වා එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ සාජා හි පැවති තුන්කොන් එක්දින ක්‍රිකට් එයට ඉන්දියාවේ, ශ්‍රී ලංකාව සහ සිම්බාබ්වේ හි ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් ඇතුළත් විය. එහි නිල අනුග්‍රහකයා වූයේ කොකාකෝලා ය. අවසන් තරඟයේදී සිම්බාබ්වේ පරාජය කළ ඉන්දියාව මෙම තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කළේය.
යොමුව
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
2018 ලෝක ක්‍රිකට් ලීග් හතරවන අදියර
The 2018 ICC World Cricket League Division Four was an international cricket tournament that took place during April and May 2018 in Malaysia. It formed part of the 2017–22 cycle of the World Cricket League (WCL) which determined the qualification for the 2023 Cricket World Cup. The top two teams were promoted to the 2018 ICC World Cricket League Division Three tournament and the bottom two teams were relegated to Division Five.
Two of the three final round of group stage matches finished as a no result because of rain. Per the rules of the tournament, the matches were replayed on the final day of the competition, with the play-off round scrapped and used as a reserve day. Therefore, the final league standings were used to determine the promotion and relegation places.
Uganda won the tournament and were promoted to Division Three, along with runners-up Denmark. Vanuatu and Bermuda finished in fifth and sixth respectively, and were relegated to Division Five. Hosts Malaysia finished third and Jersey finished fourth, therefore both team remained in Division Four. Ben Stevens of Jersey was named as the player of the tournament.
2014 ඊශ්‍රායෙල–ගාසා ගැටුම
ආරක්ෂක ගැටිය මෙහෙයුම (, මිව්ට්සා' සුක් එයිටන්, වචනානුසාරයෙන් "ශක්තිමත් පරය මෙහෙයුම") යනු, ඊශ්‍රායෙල ආරක්ෂක හමුදාව (අයිඩීඑෆ්) විසින් පලස්තීනියානු ගාසා තීරයේදී, 2014 ජූලි 8 දිනදී දියත් කෙරුණු ක්‍රියාන්විතයකි. අවම වශයෙන් පලස්තීනියානුවෝ 192 දෙනෙකු හෝ මිය ගියහ. මානවවාදී කටයුතු සම්බන්ධීකරණය සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාලය ඇස්තමේන්තු කරන්නේ, ජූලි 14 දින වන විට, මිය ගිය අයගෙන් 77% සිවිල් වැසියන් වූ බවත්, එයින් 26% දරුවන් වූ බවත්ය. ගාසා සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය පරිදී, පලස්තීනවරුන් 1,400 කට වඩා තුවාල ලබා ඇත. මියගියවුන්ගෙන් 90 දෙනෙක් පමණ හමාස් සටන්කාමීන් බව ඊශ්‍රායෙල ආරක්ෂක හමුදාව ඇස්තමේන්තු කරමින් හමාස් විසින් ගාසානු ජනගහණය මිනිස් පළිහක් ලෙසින් භාවිතා කළ බව කියා සිටින අතර, ඊශ්‍රායෙල රානොසං බෙත්සලෙම් කියාසිටින්නේ ප්‍රහාර 10 ක් විසින් සිවිල් වැසියන් ගණනක් මරාදැමීම යුද්ධ අපරාධ ගණයට ගැනෙන බවයි. ජූලි 13 වන විට, 1,300 කට වඩා ඊශ්‍රායෙල ප්‍රහාර වාර්තා වූ අතර, 800 කට වඩා මිසයිල ගාසා සිට ඊශ්‍රායෙලයට එල්ල කොට තිබුණි.
එය සිදු කල බවට ඊශ්‍රායෙලය විසින් හමාස් වෙත චෝදනා එල්ල කළ, 2014 ජූනි මාසයේදී බටහිර ඉවුරෙහිදී  ඊශ්‍රායෙල ගැටවරයන් තිදෙනෙක් පැහැරගෙන ගොස් මරා දැමීම වෙතින් ඇරඹුනු සිද්ධි දාමයකින් ඉක්බිතිව මෙම මෙහෙයුම ඇරඹිණි. අයිඩීඑෆ් විසින් තදින් කියා සිටින්නේ, ගැටවරයන් පැහැරගෙන ගිය බවට ඊශ්‍රායෙලය විසින් සැක පල කරන මිනිසුන් දෙදෙනා, හමාස් සාමාජිකයන් බවට හොඳින් දන්නා දෙදෙනෙකු බවයි. ඊශ්‍රායෙල බලධාරින් විසින් මේ සඳහා කිසිදු සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් කර නොමැති අතර හමාස් විසින් පැහැරගෙන යෑම පිළිබඳ කිසිදු සම්බන්ධයක් ඇති බව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ඊශ්‍රායෙල හමුදා විසින් වයස 18 අඩු දෙදෙනෙකු ඇතුළු පලස්තියානුවන් දස දෙනෙකු මරා දැමූ අතර, මින් ඉක්බිතිව, නැතිවී ඇති ගැටවරයන් පුළුල් අයුරින් සෙවීම සහ හමාස් කුටි සහ යටිතලව්‍යුහ මර්දනය සඳහා ඇරඹුනු හා, සහෝදරයන්ගේ රැකවලා මෙහෙයුම යන නමින් හැඳින්වුනු මෙහෙයුම මගින් තවද සිය ගණනක් බටහිර ඉවුරෙහිදී අත්අඩංගුවට ගැනුණහ. නැතිවුණු ඊශ්‍රායෙල ගැටවරයන් තිදෙන සඳහා දියත් කෙරුණු සෝදිසිය තුලදී, ගිල්ආඩ් ෂලීට් සිරකරු හුවමාරුව තුලදී නිදහස් කෙරුණු බොහෝ දෙනා, අයිඩීඑෆ් විසින් අත්අඩංගුවට ගැනිණි. ආරක්ෂක ස්තම්භය මෙහෙයුම අවසානයේදී, 2012 නොවැම්බර මාසයේදී ඇතිවූ සටන්විරාම එකඟතාවය ඇතිවූ අවස්ථාවෙහි සිට, ගාසා තීරයේ සිට සටන්කාමී රොකට් ප්‍රහාර එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් වගකිව යුතු බවට ඊශ්‍රායෙලය විසින් චෝදනා කෙරුණු හමාස් සංවිධානය, 2014 ජූලි 8 දිනදී ඊශ්‍රායෙලය වෙත නොකඩවා රොකට් ප්‍රහාර එල්ලකිරීම පිළිබඳව සෘජු වගකීම භාර ගත් අතර සටන්විරාමයක කොන්දේසියක් වශයෙන් යළි-අත්අඩංගුවට පත් වූවන් නිදහස් කිරීම බලකර සිටියහ.
ප්‍රකාශය සිදුකෙරුණේම නැත. ගාසාහී අඩවි කිහිපයක් වෙත ඊශ්‍රායෙලය විසින් ප්‍රහාර එල්ල කල අතර, ගාසාහී සිට ඊශ්‍රායෙල බල ප්‍රදේශය වෙත, ජූලි 7 දින වන විට රොකට් 100ක් එල්ල කෙරුණේ, බියෙර් ෂෙවා, අෂ්ඩෝඩ්, ඔෆාකිම්, ඇෂ්කෙලෝන් සහ නෙටිවොට් දෙසටය. සඳුදා රාත්‍රිය පුරා ඊශ්‍රායෙලය විසින් ගාසා තීරයේ ඉලක්ක 50ක් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කල අතර, ජූලි 8 වන අඟහරුවාදා වන විට, ගාසාහී පලස්තීනියානු සටන්කාමින් විසින් පැය 24 තුල 140 ට වඩා රොකට් ප්‍රමාණයක් ඊශ්‍රායෙල වෙතට එල්ල කල අතර, ටෙල් අවිව් නගරයට ඔබ්බේ උතුරේ වූ හඩේරා දක්වා මේවා එල්ල විය. යකඩ ගෝලාර්ධය නම්වූ, ඊශ්‍රායෙලයේ  රොකට්-එරෙහි ආරක්ෂක පද්ධතිය විසින්, එයින් 30 ක් පමණ අතුරුවැරීම් කළේය. මුහුද වෙතින් සිදු කිරීමට උත්සාහ කළ ප්‍රහාරයක්ද ඊශ්‍රායෙලය විසින් වලක්වන ලදි. අඟහරුවාදා උදෑසන වන විට ඊශ්‍රායෙලය විසින් ප්‍රධාන හමුදාමය ප්‍රතිචාරයක් ඇරඹීය.
මෙහෙයුම ආරම්භයේදී, අයිඩීඑෆ් ප්‍රකාශක ට්වීට් වෙතින් පැවසුවේ, "අයිඩීඑෆ් විසින් ගාසාවෙහිදී ආරක්ෂක ගැටිය මෙහෙයුම හමාස්ට විරුද්ධව ඇරඹුවේ, ඊශ්‍රායෙල පුරවැසියන් දෛනික පදනමකින් මුහුණපාන ත්‍රස්තවාදය නැවැත්වීමටය".
පලස්තීනයේ ජනාධිපති වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ප්‍රකාශකයෙක් විසින්, මෙම මෙහෙයුම 'පලස්තීනුවන් වෙත යුද්ධ ප්‍රකාශ කිරීමක්' බවත්, අහිංසකයන් සංහාරය කිරීමක් ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන් මෙය පිළිබඳ විරෝධය පළ කරන බවත් පැවසූ අතර,   'සමස්ත නීත්‍යානුකූල ක්‍රම භාවිතයෙන් තමන් ආරක්ෂා කර ගැනුමට පලස්තීනුවන්ට අයිතිවාසිකමක් ඇති බවත්' එක් කළේය.
2008–2009 දී පැවැති ගාසා යුද්ධයෙන් පසුව ගාසාහී පැවැති බිහිසුණුම හමුදාමය මෙහෙයුම වන්නේ ආරක්ෂක ගැටිය මෙහෙයුමයි.
ජූලි 8
thumb|හමාස් විසින් ගාසාහී ක්‍රියාත්මක කෙරෙන විවිධ රොකට් වර්ග වල පරාසයන් දැක්වෙන සිතියමක්.සටනෙහි භව්‍ය උත්සන්නවීමට සූදාම්වීමක් වශයෙන්, සඳුදා දිනදී (ජූලි 7 දිනදී) අයිඩීඑෆ් විසින් උපසේවා භටයන් 1,500ක් දෙනා සේවයට කැඳවන ලදි.
නාමල් උයන
420px
නාමල් උයන යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි විශාලතම නා වනය වේ. මෙහි ඇති ඓතිහාසික වැදගත්කම, ජෛව විවිධත්වය සහ භූගෝලීය වශයෙන් කැපී පෙනෙන ලක්‍ෂණ නිසා සුවිශේෂී වූ සංරක්‍ෂිත භූමියක් ලෙස නම් කොට ඇත. මේ නිසාම ජාතික නාමල් උයන සංචාරකයින්ගේ ආකර්ෂණීය තෝතැන්නක් වී ඇත.
පිහිටීම
අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ ගල්කිරියාගම ප්‍රදේශයේ පිහිටි නාමල් උයනට පිවිසීම සඳහා කොළඹ අනුරාධපුර අධිවේගී මාර්ගයේ මඩාටුගම හන්දියෙන් කි.මී.7 ඇතුළට පිහිටි ගල්කිරියාගම ගමේ ආඬියාගල නම්  පාරේ පැමිණිය යුතුය. center
භෞතික ලක්‍ෂණ
ජාතික නාමල් උයනේ ‍භෞතික වශයෙන් කැපී පෙනෙන ලක්‍ෂණ දෙකකි.එනම්
right|thumb|රෝස තිරිවානා කන්ද|325px
රෝස තිරුවානා කන්ද කඳු වැටි 7කින් සැදුම්ලන අතර එය දකුණු ආසියාවේ විශාලතම රෝස තිරුවානා කඳු පන්තිය ද වේ.මෙහිදී සාමාන්‍ය පරිසරයේ දකින නා විශේෂයන්ට වඩා අතු ‍‍‍බෙදුණු විශාල නා කඳන් සහිත නා ගස් දැකීමට හැකි අතර නා පත්‍ර දළු අවධියේ දී රක්ත වර්ණයෙන් දිස්වන අතර පරිණත වන විට දී දිලිසෙන තද කොළ පැහැයෙන් දැකීමට හැකිවීම කැපී පෙනෙන ලක්‍ෂණයකි.මෙහිදී ශ්‍රී ලංකාවේ දැකිය හැකි අඩි 60 ක පමණ වට ප්‍රමාණයෙන් යුක්ත වූ විශාලතම නා ගස ද මෙම වනය තුළ දැක ගත හැකිය.නා වනය තුළ නා වි‍ශේෂ දෙකක් ප්‍රධාන වශයෙන්ම හඳුනා ගත හැකිය.එනම් ,
නා උයන නා මලින් බරව සුවඳවත්ව වඩාත් ලෙස පවතිනුයේ අප්‍රියෙල් සිට ජුනි මාසය කාලය තුළය.
ඓතිහාසික තොරතුරු
මෙම නා වනයේ ඉතිහාසය දේවානම්පියතිස්ස රජු දක්වා දිව යයි.එකල නා ගස්වලින් තොරව මෙම වනය පැවති අතර වැරදි කරන්නවුන් පුනරුත්ථාපනය කරවන ස්ථානයක් ලෙස පැවති බවට විශ්වාස කෙරේ.මේ සඳහා දියත් කරන ලද වැඩසටහන් මාලාවේ එක් පියවරක් ලෙසත් මෙම භූමියේ නා ගස් වැවීමට නියම කරන ලද බව සඳහන් වේ.(ජයසේකර,2009,පිටු:56)මෙසේ නා ගස් වැවීමට පෙළඹුණු හේතු සාධකය වනුයේ මතු බුදු වන මෛත්‍රී බුදු හාමුදුරුවන් බුදු වනුයේ නා ගසක් පෙරටු කරගෙන බවට මතයක් පවතින බැවින් උන්වහන්සේ උදෙසා සිහිපත් කිරීම් වස් මෙම නා වනය එකල රෝපණය කිරීමට පෙළඹුණු බවට මතයක් පවතී.තවද මෙම නා වෘක්‍ෂ අභය භූමිය තුළ ඓතිහාසික තොරතුරු රාශියක් සැඟවී ඇති බවට මෙහි ඇති රෝස තිරුවානා කඳු මුදුනෙන් පහළ ඇති හෙළ තුළ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් රාශියක් සිදුවී ඇති බවට එහි  ඇති නටඹුන් සාක්‍ෂි දරන නමුත් සාමාන්‍ය ජනතාවට ඒ දෙසට පහසුවෙන් ළඟා වීමට අපහසු බැවින් තවමත් එහි ඇති තොරතුරු අධ්‍යයනය වෙමින් පවතී.(ජයසේකර,2009,පිටු:56)
ලෝකයේ විශාලතම "එක් ටැම් සෙල්ලිපිය" ද මෙම නාමල් උයනේදී දැකිය හැකිය.
වෙහෙර විහාර
නාමල් උයනෙහි විවිධ වෙහෙර විහාර ද රාශියක් දැක ගත හැකිය.ඒ අතරින්
left|thumb|නාමල් සෑය|300px දේවානම්පියතිස්ස රජු දවසේ සිට තුන්වන හා හතරවන දප්පුල රජවරුන් හා හතරවන කාශ්‍යප රජු රාජ්‍ය පාලන කාලයන් තුළ මෙම ස්ථානයේ විහාරයක් හා භාවනා මධ්‍යස්ථානයක් තිබූ බවට සාක්‍ෂි තිබේ.මහ ඉදිගොල්ලෑව, ඉබ්බන් කොටුව වැව, රණව වැව, දිග් අන්නෑව හා කලා වැව ආශ්‍රිතව පිහිටි නාමල් උයන එවක‍ට සරුසාර ගොවි බිමක් ලෙස පැවත ති‍බේ.
නාමල් උයන අභ්‍යන්තරයේ ඇති කඳු පද්ධතියේ විවිධ ස්ථානවලින් කුඩා දිය පහරවල් ගලා එන සුවිශේෂී ස්ථානයක් දැක ගත හැකිය. මෙහි එක් ස්ථානයක තිරුවානා කඳු පද්ධතිය අභ්‍යන්තරයෙන් ඇද හැලෙන කුඩා දිය ඇලි 3ක් හඳුනාගෙන ඇති අතර මේවා නාමල් උයන මැදින් ගලා යන අතර ආයුර්වේදීය ඖෂධ ගුණයෙන් හා ලවණ ඝනත්වයෙන් ඉහළ අගයක් ගනියි. තවද මෙම උයනේ එක් ස්ථානයකින් ගලා එන දිය ඇල්ලක් පොළවට පතිත‍ව එම ස්ථානයේදීම ඇති ගලින් නිමවන ලද පියන් ස්ථරය වටා කැලතී භ්‍රමණය වෙමින් පොළොවට කිඳා බසිනු දැකිය හැකිය. වර්ෂාවකදී වුවද ජලය එතනින් පිටාර ගැලීමක් නොමැතිව පොළොවට කිඳා බැසීම සුවිශේෂී සිදුවීමකි. මෙම ස්වාභාවය අනුව එම ස්ථානයෙන් පෙර දවස ගම්මානයට අවශ්‍ය වන්නා වූ ජලය බෙදා හැරීම සඳහා වාරි පද්ධතියක් භූ ගර්භය අභ්‍යන්තරයේ ඉදි කර ඇත්තේ දැයි අනුමාන කරයි.
වර්තමානයේ රෝස තිරුවානා කඳු වැටියේ පැහැය අවපැහැ ගැන් වී ඇත්තේ නිරන්තර පා ස්පර්ශයන්ට යොමු ‍වීමත් මතුපිට ඇති තිරුවානා පාෂාණය ඉක්මනින් ජීර්ණයට ලක්වීමත් දැඩිසූර්යතාපයට හා ජලයට නිරාවරණය වීමත් නිසාය. කඳු වැටියේ මතුපිට ස්ථරය කෙසේ වුවත් අඩි 1.5 - 2 ක් ගැඹුරින් ස්ථරය දම් පැහැයෙන් යුක්ත බවට සොයා ගෙන ඇත.රෝස තිරුවානා කඳු වැටිය ලුණු කන්දක් ලෙස පියවි ඇසට පෙනෙන බැවින් ආදි ගම්වාසීන් මෙයට " ලුණුගල් දෙබල " යැයි ව්‍යවහාර කර ඇති බ‍ව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ. මෙම නාමල් උයන වෙතට පැමිණෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ ගම් සභා හන්දියේ ඇති සෙල්ලිපිය තුළ ලොය පුදුම හතෙන් එකක් වූ ටජ්මහල සෑදීම සඳහා අවශ්‍ය වන්නා වූ රෝස තිරුවානා සාජ්හන් කුම‍රා රැගෙන 77ගිය බවට සටහන් වී ඇති බවට පුරා විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍රවල සඳහන් වේ.(මුතුතන්ත්‍රි,2007,පි:21)
ජෛව විවිධත්වය
පුරා විද්‍යාත්මක වැදගත්කමින් අනූන නාමල් උයන සුන්දර ශාක හා සත්ව පාරාදීසයක් ද වේ.මෙහි ඇති ජෛව විවිධත්වය සලකා බැලූ විට
වටිනා ශාක විශේෂ පවතින බැවින් නිරන්තර දැව ජාවාරම්කරුවන්ගේ ද ‍තෝතැන්නක් වී ඇත.දර්ශනීයව වැවී තිබෙන ලතා මණ්ඩප ද නාමල් උයනේදී දැක ගත හැකිය.
සාරාංශය
මනස්කාන්ත භූමියක් වන ජාතික නාමල් උයන යනු හුදෙක් අමිල වටිනාකමකින් යුත් ලෝක ප්‍රජාවගේ නිරීක්‍ෂණයට ලක්විය යුතු භූමියක් වන බැවින් පරිසර හිතකාමි පුරවැසියන් වශයෙන් නාමල් උයනේ සිරි නැරඹීමේදී පොලිතින්, ප්ලාස්ටික් ඉවත හෙලීමෙන් වැලකීම, සතුන් හා ශාකවලට හානි නොකිරීම අප සැමගේ යුතුකමක් වනු ඇත.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
1 එම්.ජයසේකර,සොබා පරිසර ප්‍රකාශන (2009)"ලොවට අමිලයක් වූ ජාතික නාමල් උයන",පරිසර සහ ස්වභාවික අමාත්‍යාංශය,බත්තරමුල්ල.(පි:55-59)
2 මුතුතන්ත්‍රි,ඒ.(2007)"ජාතික නාමල් උයනේ ඓතිහාසික වටිනාකම",මිහිමඬල,2007 ජූලි-අගෝස්තු (පි:21)
කාන්තා විළිකඩ
thumb|300px|right|විවිධ වර්ණයෙහි කාන්තා විළිකඩ
කාන්තා විළිකඩ හෝ කාන්තා යට කලිසම්යනු  කාන්තාවන් විසින්  අඳිනු ලබන යට ඇඳුම් වර්ගයකි. කාන්තා විළිකඩ බොහෝ විට හැඩ-හේත්තු ලෙසින් තැනුනද, ලිහිල් වශයෙන්ද පැවතිය හැකිය. ඉලාස්ටික් බඳ පටිය, ප්‍රජනනේන්ද්‍රි ප්‍රදේශය වැසෙන පරිදී වන දෙබල පැනලයක්  (සාමාන්‍යයෙන් කපු වැනි අවශෝෂක ද්‍රව්‍යයකින් පෝරු දැමුණු) සහ, බඳ පටිය මෙන්ම ඉලාස්ටික් වෙතින් බොහෝ විට තැනුනු පාද විවිර යුගලයක් වැනි සංරචකයන්ගෙන් මෙය සමන්විත වෙයි.