cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
රජිත් කීර්ති තෙන්නකෝන්
1970 ජූනි මස 16 දින උපත ලැබූ කීර්ති තෙන්නකෝන් මහතා ගේ පියා වැලිමඩ මධ්‍ය පරිමාන ව්‍යාපාරිකයෙකු වූ ටී.එම්.දසනායක ය. මව ප්‍රේමලතා දසනායක ය. සිය පාරම්පරික උරුමයෙන් හිමිවූ 'හේනබැද්ද වත්ත’ හි ළමා විය ගෙවූ කීර්ති වංගියකුඹුර මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයෙන් මුලික අධ්‍යාපනය ලැබීය. සිව්වන ශ්‍රේණිය සදහා ගුරුතලාව ශාන්ත තෝමස් විදුහලට එක් වූ ඔහු හත්වන ශ්‍රේණියේ සිට උසස් පෙළ දක්වා බණ්ඩාරවෙල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලැබීය.
1993 වසරේ දී කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට අනධ්‍යන සේවකයෙකු ලෙස එක් වූ ඔහු 1996 වසරේ දී භාරත ගුණතිලක සමග එක්වී ‘වෛද්‍යවරයා’ සිංහල ඩයිජස්ට් වර්ගයේ වෛද්‍ය සගරාව ඇරඹීය. ලක්බිම, රාවය, ඉරිදා පෙරමුණ, පුවත් පත් හි ලේඛකයෙකු ද ලෙස කටයුතු කළ තෙන්නකෝන් මහතා කෙටි කලකින් සිංහල පුවත්පත් හි නිත්‍ය ලේඛකයෙකු බවට පත් විය.
2002 වසරේ දී එක්සත් ජාතික පෙරමුණ රජය යටතේ වැවිලි කර්මාන්ත අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය ලේකම් තනතුරට දැරූ ඔහු 2004 දී එයින් ඉවත් විය.
පුද්ගලික ජීවිතය
2004 දී විශාකා තුෂාරි දක්ෂිකා ආනන්ද සමග විවාහ වූ තෙන්නකෝන් මහතා ට දනිදු පංකජ (2004) සහ දිනුලි හසංජා (2006) දරුවන් දෙදෙනෙකි.
2013 දී විශාකා තුෂාරි රෝගී තත්වයකින් මරණයට පත් විය.
ලේඛණ ජීවිතය
සිය විශේෂඥතා විෂය ලෙස ‘ශ්‍රී ලංකා වේ වාරණ භාවිතයන්’ තෝරාගත් තෙන්නකොන් මහතා 2002 වසරේ දී ‘වාරණ පුරාණය’ (පිටු 390) පර්යේෂණ කෘතිය රචනා කළේය. ජනමාධ්‍ය වාරණය පිළිබද සිංහල භාෂාවෙන් ලියැවී ඇති විශිෂ්ඨතම කෘතිය ලෙස ‘වාරණ පුරාණය’ සැලකේ.
ජනමාධ්‍ය හා දේශපාලනය සමීපව අසුරු කළ තෙන්නකෝන් මහතා ‘දේශපාලන සන්නිවේදනය හා පක්ෂ දේශපාලන කේෂ්ත්‍රයේ පර්යේෂණ ගණනාවක් සිදු කළේය. එක්සත් ජාතික පක්ෂය පිළිබද ඔහු සිදුකළ පර්යේෂණය ‘මහා සම්ප්‍රදායේ කථාව’ (පිටු 402) සහ ‘රජුන් තැනීමේ කලාව - දේශපාලන සන්නිවේදනය’ (පිටු 260) එම විෂය කේෂ්ත්‍රයේ ප්‍රමුඛ පර්යේෂණයන් ලෙස සැලකේ.
ජනමත නායකයෙකු හා රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ක්‍රියාකාරීත්වය
2008 වසරේ නිදහස් හා සාධාරණ මැතිවරණයක් සදහා වූ ජනතා ව්‍යාපාරය හෙවත් කැෆේ සංවිධානය ආරම්භ වූ අවස්ථාවේ දී ඔහු එහි මාධ්‍ය ප්‍රකාශකවරයා බවට පත් වූ අතර නැගෙනහිර පළාත් සභා මැතිවරණයේ සිදු වූ ප්‍රචණ්ඩක්‍රියා, මහජන දේපල අයථා පරිහරණය හා මැර ක්‍රියා, මැතිවරණ දුෂණ හෙළි කිරීමේ ප්‍රමුඛ පුද්ගලයා බවට පත් විය. 2008 වසරේ දී එවකට පැවති මහින්ද රාජපක්ෂ රජයේ දැඩි කෝපයට ලක් වූ ඔහු සබරගමුව හා උතුරු මැද පළාත් සභා මැතිවරණයෙන් පසුව කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ සේවයෙන් ඉවත් කරනු ලැබීය[i]. ඔහුට එරෙහිව රජය විවේචණය කිරීමේ චෝදනා එල්ල විය. දැඩි ශිෂ්‍ය මර්ධනයක් පැවති සමයක ශ්‍රාස්ත්‍ර නිදහස සම්බන්ධයෙන් වන කතිකාවක් ඔහුට රැකියාව අහිමි කිරීම හේතුවෙන් ඇති විය.
2009 වසරේ දී කැෆේ සංවිධානයේ[i] විධායක අධ්‍යක්ෂ ධූරයට පත් තෙන්නකෝන් මහතා 2010 වන විට රාජපක්ෂ රජයේ දැඩි තර්ජනයට ලක් වූ සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයෙකු විය. මාධ්‍යවේදීන් සිවිල් ක්‍රියාකාරිකයින් තර්ජන හමුවේ රට හැර යද්දී තර්ජන හමුවේ ඔහු ජනමත නායකයෙකු ලෙස ක්‍රියාකළේය. ඡන්දදායකයින් ලියාපදිංචි කිරීම, ඡන්දදායකියන් දැනුවත් කිරීම[ii] හා ඔවුන්ට පහසුකම් සැලසීම ඒ අතර මුලික විය.
2010 වසරේ ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ ධූරයට  පත් තෙන්නකෝන් මහතා එම සංවිධානය ජනතාවට සමීප රැකවරණය, දේශපාලන හා සමාජ නිදහස වෙනුවෙන් බලපෑම් සිදු කරන ප්‍රමුඛ රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් බවට පත් කළේය. LLRC කොමිෂන් සභාවේ කටයුතු සිදුවන ආකාරය පිළිබද ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රයේ වාර්තා අති මහත් බලපෑමක් සිදු කළේය. දෛනිකව වාර්තා නිකුත් කිරීම, සාක්ෂිකරුවන්ට තර්ජන කිරීම වාර්තා කිරීම ඒ අතර සුවිශේෂී වේ. ත්‍රස්තවාදය වැලැක්වීමේ පනත අහෝසි කිරීම[iii], ශිෂ්‍ය නිදහස, වෘත්තීය සමිති, මාධ්‍ය නිදහස, ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමාජභාවය, මානව හිමිකම්, පරිසරය වැනි කේෂ්ත්‍ර ගණනවක ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කේන්ද්‍රය කටයුතු කරයි.
2015 ජනවාරි 8 දින ආණ්ඩු පෙරළියෙන් පසුව පිහිටවනු ලැබූ ‘දුෂණ විරෝධී පෙරමුණේ උපදේශකවරයෙකු ලෙස ද තෙන්නකෝන් මහතා කටයුතු කරයි. රජයේ විවිධ ආයතන 6 ක් වෙත පැමිණිලි 450 කට වැඩි ප්‍රමාණයක් යොමු කළ දුෂණ විරෝධී පෙරමුණ[iv] ලංකාවේ ප්‍රබලතම දුෂණ විරෝධී සමාජ ව්‍යාපාරය බවට පත් කිරීමට හේ මුලික විය[v].
තෙන්නකෝන් මහතා ශ්‍රී ලංකා පොලිස් ප්‍රතිසංස්කරණ කමිටුවේ සාමාජිකයෙකු ද වේ.
අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය සදහා ක්‍රියාකාරී සමාජ මෙහෙවක් ඉටු කළ තෙන්නකෝන් මහතා විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ පැමිණිලි[vi] මත 2017 වසරේ දී මහෙස්ත්‍රාත් අසංක දිසානායක අධිකරණ සේවයෙන් පහ කරනු ලැබීය[vii]. මහෙස්ත්‍රාත් තිලිණ ගමගේ ට[viii] එරෙහිව පැමිණිලි ඉදිරිපත් කරනු ලැබූවේ තෙන්නකෝන් මහතා විසිනි.
ජනමත නායකත්වය
2016 දී ලංකාවේ විද්‍යුත් හා මුද්‍රිත මාධ්‍යයේ වැඩිම අවධානය දිනාගත් ජනමත නායකයින් අතර තෙන්නකෝන් ප්‍රමුඛ වේ. දේශපාලන හා සිවිල් ප්‍රතිසංස්කරණ, ආණ්ඩුක්‍රම හා මැතිවරණ සංශෝධන වෙනුවෙන් ද, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය[i] සහ සංක්‍රාන්ති යුක්තිය[ii], දුෂණ විරෝධය[iii] වෙනුවෙන් ද ජනමතය හසුරුවන ප්‍රබල සිවිල් ක්‍රියාධරයෙකි[iv].
ජාත්‍යන්තර වැඩමුළු සම්මන්ත්‍රණ
මුලදී එක්සත් ජාතික පක්ෂ දේශපාලනයේ නිරත වූ ඔහු, පසුව ස්වාධීන යැයි කියාගන්නා මැතිවරණ නිරීක්ෂකයකු විය. රනිල් වික්‍රමසිංහගේ නායකත්වයට එරෙහිව, මෛත්‍රී ගුණරත්න සමහ එක්ව සජිත් නායකත්වයට ගෙන ඒමට උත්සාහ දැරීය. ඉන් පසු 2015 ජනාධිපතිවරණයෙන් පසු මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා සමහ එක්වූ අතර පිං ආණ්ඩුකාර තනතුරක්ද දැරීය. ඉන්පසු 2019 ජනාධිපතිවරණයේදී සජිත් ට වක්‍රව සහය පළ කළේ ආණ්ඩුකාර තනතුරේ සිටියදීමය. නමුත් 2020 මහමැතිවරණයේ දී ජා.ලැ. මන්ත්‍රීධූරයක් නොලැබීම මත සජිත්ගෙන් වෙන්වී පාඨලී චම්පකගේ 43 සේනාංකයට සම්බන්ධ විය. නමුදු නැවත මෙතුමා රනිල් වික්‍රමසිංහයන් සමග දැන් දේශපාලනය සිදු කරයි. [i] http://www.thesundayleader.lk/2017/02/26/separating-fact-from-fiction/
[ii] http://www.caffesrilanka.org/posters/170222140245Sri%20Lankan%20Transitional%20justice.pdf
[iv] http://sinhala.srilankabrief.org/2017/02/%e0%b7%83%e0%b6%82%e0%b6%9a%e0%b7%8a%e2%80%8d%e0%b6%bb%e0%b7%8f%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%ad%e0%b7%92-%e0%b6%ba%e0%b7%94%e0%b6%9a%e0%b7%8a%e0%b6%ad%e0%b7%92%e0%b6%ba-%e0%b7%81%e0%b7%8a%e2%80%8d/
[i] www.caffesrilanka.org
[ii] http://www.colombopage.com/archive_15B/Aug08_1439019548CH.php
[iii] http://www.ft.lk/article/465843/CaFFE-reiterates-call-to-abolish-the-PTA
[v] http://srilankabrief.org/2016/03/justice-delayed-in-anti-corruption-drive-in-sri-lanka-acf/
[vi] http://www.chrsrilanka.com/news/view/6541/Magistrate-Asanka-Dissanayake-removed-from-his-post
[vii] http://colombogazette.com/2017/02/02/magistrate-asanka-dissanayake-removed-from-his-post/
[viii] https://www.dailynews.lk/2016/06/09/local/84121
[i] https://freemediasrilanka.wordpress.com/tag/caffe/
පි අමරසිංහ
ආචාර්ය ''' පි. අමරසිංහ (ඉංග්‍රීසි: P. Amarasinghe''') යනු හිටපු  උප ගවනර් ජෙනරාල්ර් ලංකා මහ බැංකුව.
ජීවන සටහන්
පි. අමරසිංහ කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:2007 මරණ
එරාජ් රවීන්ද්‍ර ප්‍රනාන්දු
ගෞරවණීය එරාජ් රවීන්ද්‍ර ප්‍රනාන්දු (ඉංග්‍රීසි: Eraj Ravindra Fernando) නගරාධිපති හම්බන්තොට.
ජීවන සටහන්
මෙතුමා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසු දේශපාලනඥයින්
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
රත්න ඇල්ල
රත්න ඇල්ල, ශ්‍රී ලංකාවේ මහනුවර දිස්ත්‍රිකයේ, මිණිපේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ, හසලක, රත්න ඇල්ල ගමේ පිහිටා ඇති දිය ඇල්ලකි. මෙහි උස අඩි 111කි.
වෙළඳාම සහ ප්‍රවාහනය
ප්‍රවාහන තාක්ෂණයේ වාසිය ලබාගත් ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයේ ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන්ම වෙළඳාම මත පදනම් වූ බව පෙනේ. මෙම වාසි අතරට බෝට්ටුව මෙන්ම ආසියාවේ අදටද දකින්නට ලැබෙන ආකාරයේ ගොනුන් බැඳි ගැල්ද අයත් වේ. මෙම බෝට්ටු අදටත් ඉන්දු ගඟේ දැකිය හැකි බෝට්ටු සේම කුඩා, පතුල පැතලි යාත්‍රාව, සමහර විට සුළඟෙන් ධාවනය වන ඒවා වේ. පුරා විද්‍යාඥයන් ලෝතල් නම් ප්‍රධාන නගරයෙන් දිය සිඳුනු ඇළ මාර්ගයක් සහ නැංගුරම් දැමීමේ පහසුකම් ද සොයාගෙන තිබෙනවා.
4300-3200BCE අතර ලෝකඩ යුගයේදී ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය දකුණු ටක්මෙනිස්ටාන් සහ ඉරාක කුඹල් කර්මාන්තය සමග සමානකම් දක්වයි. මුල් හරප්පන් කාලයේ (ක්‍රි.පූ.3200-2600) වළන්, මුද්‍රා, දේහ රූප හා ආභරණ ඉරාන සානුව සහ මධ්‍ය ආසියාව අතර වෙළඳාම ගැන දරන සාක්ෂියකි.
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයේ මේවලම්, වෙළඳාම් ජාලය, ආර්ථිකය සලකා බැලූ විට විශාල ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනවා. ඒ අතර ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කොටසක්, පැරීසියේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශ, නැගෙනහිර සහ බටහිර ඉන්දියාව සහ ඉරාන සානුව වනවා.
පූර්ව මධ්‍ය හරප්පන් අවධියේ "දිලමුන් වලින් පැමිණි අතරමැදි වෙළඳුන්" විසින් හසුරවනු ලැබු පුළුල් සමුද්‍රාසන්න වෙළඳ ජාලයක් හරප්පන් සහ මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ඨාචාර අතර පැවතී තිබෙනවා. මේ සඳහා ලී වලින් නිර්මාණය කල යාත්‍රා යොදාගෙන ඇති අතර ඒවා එක් මධ්‍ය කුඹ ගසක් හා වියන ලද රෙදි රුවලකින් යුක්තයි.
Influenza-like illness
සෙම්ප්‍රතිශ්‍යා උණ වැනි රෝග ලක්ශණ යනු ඉන්ෆ්ලුවෙන්සාව හෝ එවැනිම රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන රෝගී තත්ත්වයක් පිළිබඳ වන රෝග විනිශ්චය කි.
රෝග ලක්ෂණ බොහෝ දුරට උණ (fever), වෙව්ලීම (shivering), chills, malaise, වියළි කැස්ස (dry cough), අහාර අරුචිය (loss of appetite), ඇඟපත වේදනා (body aches), සහ ඔක්කාරය වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:සහලක්ෂණ
රාජපක්ෂ පවුල
රාජපක්ෂ පවුල යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලනික පවුල්වාදී පවුල් අතරින් එකකි. ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ විසින් නායකත්වය සැපයෙන මෙම පවුලෙහි, බොහෝ සාමාජිකයෝ ශ්‍රී ලාංකික රජයෙහි ජ්‍යෙෂ්ඨ තනතුරු හොබවති. 2009 වසරෙහිදී දෙමළ විමුක්ති කොටි හෙවත් කොටි ත්‍රස්තවාදීන් පරදා අත්පත් කර ගත් ජයග්‍රහණය හා රටේ ඇති වූ සංවර්ධනය නිසා හිටපු ජනාධිපති, හිටපු අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා කෙරෙහි විශාල ජන ප්‍රසාදයක් ඇති වී ඇත.
ඉතිහාසය
රාජපක්ෂවරුන් වනාහී දකුණු පළාතේ හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ ගිරුවාපත්තුව ගමෙහි විසූ ඉඩම්-හිමි ග්‍රාමීය පවුලකි. මෙම පවුල දේශපාලන කරළියට පිවිසියේ, දොන් ඩේවිඩ් රාජපක්ෂගේ පුතු දොන් මැතිව් රාජපක්ෂ,   හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය සඳහා රාජ්‍ය මන්ත්‍රණ සභාවට 1936දී තේරී පත් වීම හා සමගිනි. 1945දී දොන් මැතිව් මිය ගිය අතර, මේ නිසා පැවැත්වුණු අතුරු-මැතිවරණයේදී ඔහුගේ සොහොයුරු දොන් ඇල්වින් රාජපක්ෂ නිතරගයෙන් තේරී පත් විය.
පවුල් ගස
thumb|200px|රාජපක්ෂ පවුලේ ජනප්‍රියතමයා වන [[මහින්ද රාජපක්ෂ හිටපු අග්‍රාමාත්‍යවරයා|alt=]] (ජනතාව අරගල කර බලෙන් දූරයෙන් පහ කරන ලද ප්‍රතම ආග්‍රාමාත්‍ය වරයා)
1. දොන් ඩේවිඩ් රාජපක්ෂ, විදානෙ ආරච්චි (යටත්විජිත තනතුරු) + දෝන ගිමාරා මුණසිංහ
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:පවුල් ගස්
Asymptomatic carrier
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බෝවන රෝග
මැනිතෝ
මැනිතෝ ( Manéthōn, gen.: Μανέθωνος) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මුල්කාලීන ක්‍රි.පූ. තුන්වන සියවසේ හෙලනිස්තික යුගයේ ටොලමයික රාජධානියේ සෙබෙනිටොස් (Ϫⲉⲙⲛⲟⲩϯ ) ප්‍රදේශයේ විසූ ඊජිප්තු පූජකයෙකි. ඔහු විසින් ග්‍රීක බසින් රචනා කරන ලද ඊජිප්ටියකා (ඊජිප්තුවේ ඉතිහාසය) ග්‍රන්ථය පුරාතන ඊජිප්තු රජවරුන්ගේ රාජ්‍ය සමයයන් හඳුනාගැනීම සඳහා වන ප්‍රධාන කාලානුක්‍රම මූලාශ්‍රයක් ලෙස සැලකේ. කෙසේනමුත් ඔහු මෙම රාජාවලිය රචනා කරන ලද්දේ ටොලමි I සෝටර් සහ ටොලමි II ෆිලඩෙල්ෆෝස් යන පාරාවෝවරුන් දෙදෙනාගෙන් කවර රාජ්‍ය සමයේද යන්න අපැහැදිලි ය. එසේවුවද එය ටොලමි III යුවර්ගිටිස් රාජ්‍ය සමයට පෙර ලියැවුණකි.
රෝග නිදානය
රෝග නිදානය එසේත් නැත්නම් රෝග මූලය යනු යම් රෝගයක් ඇතිවීමට බලපාන හේතුව ය.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:වසංගතවේදය
Polysporangiophyte
Polysporangiophytes, යනු ශාක වර්ගීකරණයෙහි දී භාවිතාවන පදයකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශාක
1970 සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
1970 වර්ෂයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තව පහත දැක්වේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පාසැල් ලැයිස්තුව
පහත දැක්වෙන්නේ වයඹ පළාතේ පාසැල් ලැයිස්තුවයි.
ජාතික පාසල්
නාලන්දෝදය ජාතික පාසල, කුරුණෑගල මාස්පොත
පළාත් පාසල්
(නවෝද්‍යා පාසල්)
ජාත්‍යන්තර පාසල්
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය ප්‍රවර්ගය:පාසැල් ලැයිස්තු
ආසනික්
ආසනික් පරමානු ක්‍රමාංකය 33 වූ මූලද්‍රවයකි.එය ලෝහ සහ අලෝහ ගුණ දෙකම පෙන්වයි.ආසනික් බහුරුප අකාර තුනකින් පිහිටා ඇත. (කහ ආසනික්, කළු ආසනික් ,අළු ආසනික්).
ඉතිහාසය
පුරාණ ඇසිරියානු ජාතිකයන් විසින් කහ ආසනික් සල්ෆයිඩ් වර්ණකයක් ලෙස් භාවිතා කරන ලදි. සින්ධු ආක්  (කහ සායම ) යන්නෙන් එයට   සැන්ඩරක් (sandarach) යන නම ලැබුනේ ඒ හේතුවෙනි. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියානු ආදි රසායනඥයන් විසින් රියල්ගා (As2S2) සහ සැන්ඩරක්  දෙවර්ගයම භාවිතා කරන ලදි. ඒවායින් ආසනික් මූලද්‍රවය නිස්සාරණය කරගැනිමට ආරාබින් සමත්වූහ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මූලද්‍රව්‍යය
කෝකසස් කඳු
thumb|280px|කෝකසස් කඳු වල චන්ද්‍රිකා රූපයක් කෝකසස් කඳු වනාහී, යුරේසියාව තුල, කෝකසස් පළාතෙහි, කඵ මුහුද සහ කැස්පියන් මුහුද අතර විහිදෙමින් පිහිටන කඳු වැටියකි.
කෝකසස් කඳු වල කොටස් වශයෙන් උතුරු දිශාවෙන් පවතින  මහා කෝකසස් සහ දකුණු දිශාවෙන් පවතින සුළු කෝකසස් දැක්විය හැක. බටහිර-වයඹ දිශාවෙහි සිට නැගෙනහිර-ගිණිකොණ දිශාවට දිවෙන මහා කෝකසස් වැටිය, කළු මුහුදෙහි ඊසාන දිග වෙරළෙහි සෝචී අසබඩ කෝකසියානු ස්වාභාවික ආරක්ෂිත ප‍්‍රදේශයෙහි සිට කැප්සිකන් මුහුදෙහි  බකූ සමීප ප්‍රදේශය දක්වා විහිදෙයි. සුළු කෝකසස් වැටිය දිවෙන්නේ මහා කෝකසස් වැටියට සමාන්තරව 100 කිමී (62 සැත) පමණ දකුණු දිශාවටය.
ලින්කන් පෙරේරා
ලින්කන් පෙරේරා (ඉංග්‍රීසි: Lincoln Perera) යනු හිටපු  සභාපති ජනතා වතු සංවර්ධන අධිකාරිය, හිටපු ලේකම් වැවිලි කර්මාන්ත දෙපාර්තුමේන්තුව.
ජීවන සටහන්
මොහු කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි. 1946 සිට 1949 දක්වා මෙතුමා කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා  කල අතර 1949 දී ආනන්ද - නාලන්ද මහා ක්‍රිකට් තරගයට නාලන්දාව වෙනුවෙන් ක්‍රීඞා කලහ. 1949 දී මෙතුමා කොලඹ නාලන්ද  විද්‍යාලයේ  ජේෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ නායකත්වය දැරීය. හිටපු සිලෝන් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක හා එන්ගලන්ත ලැන්කශයර් ක්‍රීඩක ස්ටැන්ලි ජයසිංහ, හිටපු සමස්ත ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩක කාල් ඔබේසේකර මොහුගේ නාලන්දා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සමකාලීනයකි.
ගෞරවණීය තිරසාර සංවර්ධන හා වනජීවි අමාත්‍ය කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ගාමිණී ජයවික්‍රම පෙරේරා මොහුගේ සොහොයුරා වෙයි.
ලින්කන් පෙරේරා කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ ආදි සිසුවෙකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ඇල්ගී
ඇල්ගී යනු විශාල විවිධත්වයකින් යුත් ජීවී කොට්‌ඨාශයකි.
උදාහරණ:
දෙවන ටොලමි ෆිලඩෙල්ෆස්
ටොලමි II ෆිලඩෙල්ෆස් (, Ptolemaios Philadelphos "ටොලමි, සිය සොයුරන්ගේ මිත්‍රයා"; ක්‍රි.පූ. 308/9 – 246 ජනවාරි 28) යනු ක්‍රි.පූ. 283 සිට 246 දක්වා රාජ්‍ය පාලනය කළ ටොලමයික ඊජිප්තුවේ පාරාවෝවරයෙකි. ඔහු ටොලමයික රාජධානිය පිහිටුවූ මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් රජුගේ මැසිඩෝනියානු ග්‍රීක සෙන්පතියා වූ පළමුවන ටොලමි සෝටර් සහ පළමුවන බෙරෙනීස් රැජිනගේ පුත්‍රයා ය.
ඇපොලෝ සඳ තරණය පිළිබඳ තෙවන පාර්ශවීය සාක්ෂි
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඇපලෝ වැඩසටහන
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය - භූගෝලීය
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය - භූගෝලීය
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාර නිම්නය වටවී තියෙන්නේ වර්තමාන පකිස්ථානයෙන් බොහෝ ප්‍රමාණයකින් බලොචිස්ටාන් සිට ගුජරාටය දක්වා ඉන්දියාවේ බටහිර ප්‍රාන්ත වලින්, ඉහලින් පන්ජාබයේ සිට නැගෙනහිරින් ජෙලුම් නදියේ සිට උතුරු සුට්ලෙජ් හි රූපාර් දක්වායි. ඉන්දු නිම්නයේ ප්‍රදේශ පකිස්ථානයේ වයඹ දිග දේශසීමාව ප්‍රදේශයෙන්ද හමුවි තිබෙනවා. බටහිර බලුචිස්ටන් හි සුටකගන් දෝර් සිට ගුජරාටයේ ලෝතල් දක්වා වෙරළබඩ ජනාවාස පැතිරෙනවා. උතුරු ඇෆ්ගනිස්ථානයේ ෂෝටුගායි හි ඔක්සස් නදිය ආසන්නයේද, වයඹ දිග පකිස්ථානයේ ගෝමාල් නදී ප්‍රදේශයෙන්, දිල්ලි සිට කි.මී 28ක් දුරින් අලම්පූර්හි හින්දන් නදිය ආසන්න ප්‍රදේශයෙන්ද ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයට අයත් භූමිය හමුවී තිබෙනවා. ඉන්දු නිම්නයේ භූමි භාගයන් බොහෝ විට හමුවන්නේ ගංගා ආශ්‍රිත ප්‍රදේශ වලින් වගේම පුරාන මුහුදු වෙරළාසන්න ප්‍රදේශවලින්. උදාහරණයක් වශයෙන් බලකොට් නැමති දිවයින සහ දෝලාවරි ප්‍රදේශ දැක්විය හැකියි.
සිඳුනු ගංගා පතුල් අතිඡාදනය වීම පිළිබඳ සාක්ෂි පකිස්ථානයේ හකාරා ඇළ මාර්ගයෙන් සහ ඉන්දියාවේ සෘතුමය ගැගාර් නදියෙන් හමුවනවා. රූපාර්, රාකිගාර්හි, සෝති, කලිබන්ගන් සහ ගන්වරිවලා ද ඒ අතර වනවා. ජේ.ජී.ෂැෆර් සහ ඩී.ඒ.ලිචිටෙන්ස්ටෙයින් ට අනුව හරප්පන් ශිෂ්ඨාචාරය බැගර්, හක්රා සහ කෝටි සම්ප්‍රදායන් හෝ ඉන්දියානු හා පකිස්තානු දේශසීමා වල සිටි ගැගර්-හකරා ජන වර්ග වල සිංයෝජනයක් වෙනවා.
සමහර පුරාවිද්‍යාඥයන්ට අනුව පන්සියයකට අසන්න හරප්පන් භූමි කොටස් ගගාර්-හකරා නදියේ වියළුනු ප්‍රදේශ වල සහ එහි අතු ගංගා වල තිබී හමුවී තිබෙනවා. ඔවුන්ගේ අදහසේ හැටියට මෙහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ඉන්දු ගගාර්-හකරා හෝ ඉන්දු සරස්වති ශීෂ්ඨාචාර නිවැරදි බව ඔප්පු වනවා. නමුත් මේයට විරුද්ධ වන තවත් පුරාවිද්‍යාඥයන් කොටසක් පවසන්නේ වගා කටයුතු සඳහා වත් පදිංචිය සඳහාවත් ගගාර්-හකරා ප්‍රදේශය ඉන්දු ශිෂ්ඨාචාර කාල සීමාවේදී භාවිතා නොවුන බවයි.
ලිවීම සහ සංකේත පද්ධතිය
ලිවීම සහ සංකේත පද්ධතිය
මුද්‍රා වල, කුඩා වගුවල, පිඟන් මැටි භාජන හා තවත් දුසිමක් පමණ භාණ්ඩ තිබී එකිනෙකට වෙනස් ඉන්දු සංකේත 400ක් පමණ හමුවී තිබෙනවා(සමහරු කියන පරිදි 600ක්), මේ භාණ්ඩ වලට ඉන්දු නගරයක් වූ දෝලාවරි හි ඇතුළු බලකොටුවක ගේට්ටුවක එල්ලා තිබූ දැන්වීම් ලෑල්ලක්ද ඇතුලත්. සාමාන්‍ය ඉන්දු ශිලා ලේඛන අකුරු හතරකට හෝ පහකට වැඩි වන්නේ නෑ. බොහෝ ඒවා (දෝලාවරි හි දැන්වීම් ලෑල්ල හැර) ඉතා කුඩා ඒවායි. එක් මතුපිටක් මත තිබූ දිගම සටහන අලක කොටුවකට වඩා කුඩායි(2.54cm). මෙහි සංකේත 17 අඩංගුයි. ඕනෑම වස්තුවක් මත තිබූ දිගම සටහන සංකේත 26ක් දිගය.
මෙම ශිලා ලේඛන වලින් දහස් ගණනක පින්තූර ඒ. පාරපෝලා සහ ඔහුගේ සගයන් විසින් සකස් කරනු ලදුව Coupus Indus Seals and Inscriptions(1987,1991) හි පල කරනු ලැබුවා.
හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව
හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව, මධ්‍යම යු‍රෝපයේ කරහැනියන් ද්‍රෝණියේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ ඔස්ට්‍රියා, සිලොවැනියා, උක්රේන්, රොමානියා, සර්බියා, ත්‍රොඒෂියා සහ සිලවේනියාවය. බ්‍රඩාපෙස්ට් එහි අගනුවරය. හන්ගේරියාව EU නේටෝ OECD, V4 සහ ෂෙන්ගෙන් ප්‍රාන්තයේ සාමාජිකයෙකි. රාජ්‍යභාෂාව වන්නේ හංගේරියන්ය. බටහිර යුරෝපියානු ජනාවාස කාලයකින් පසු 9 වන ශතවර්ෂයේ සිටි ආෂෙඩ් නැමැති පාලකයා හංගේියාව ස්ථාපනය කළහ. ඔහුගේ මුනුපුරා ස්ටෙෆන් පළමුවන හංගේරියාව 1000 වර්ෂයේ පාප්තුමන් විසින් එවන ලද කිරැළකින් කිරැළු පැලැන්දහ. හංගේරියානු රාජධානිය අවුරැදු 946 පැවතුනහ. මොනාන් යුද්ධය ඔටමන් අල්ලා ගැනීමට ඉවහල් විය. 1 වන ලෝක යුද්ධයට පෙර විශාල බලවතෙකුව සිටි රට තම බල ප්‍රදේශ වලින් 70% ක් හා ජනගහනයෙන් 1/3 ක් අහිමි විය. ට්‍රියානොන් ගිවිසුමට අනුව මෙය සිදු විය. 1947 – 1989 පැවැති කොමියුනිස්ට් යුගයේ දී හංගේරියාව විදේශීය අවධානය ‍ලබාගත් අතර මෙය 1986 විප්ලවය සම්බන්ධයෙනි. 1989 තම දේශසීමා ඔස්ට්‍රියාව අතර විවෘත කළ අතර එය නැගෙනහිර කොටසක් කඩා වැටීමට ද හේතු විය. 1989 සිට පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් තිබෙන අතර ඉහල ආර්ථිකයක් හා නියමිත වෙළද පොළවල් අතරේ ප්‍රාදේශිය නාය‍කයෙකි. 2010 අන්තර්ජාතික ජිවන තත්ත්වය දර්ශකයේ හංගේරියන් 20 වන තැන සිටී. GW, CAN නැමැති පාරිසරික ආරක්ෂණ දර්ශනයේ 6 වන ස්ථාපනය ද මෑතකදී එය සංචාරකයන් අතරේ වඩා ප්‍රසිදධ ස්ථානයක් අතරේ 15 වන ස්ථානය හිමි කරගෙන ඇත. මෙම රට උණුසුම් වාතය සහිත ජලය ඇති ගුහා පද්ධති හා (බැලටන් විල) මධ්‍යම යුරෝපයේ විශාලතම විල (බැලටන් විල) හා යුරෝපයේ විශාලතම තණබිම් ඇති (නෝටෝබැගි) රටයි. මෙය උණුසුම් වාතය අඩංගු ජලය සහිත ලෝකයේ දෙවන විශාලතම විල (නෙවිස් විල) අඩංගු රටයි.
හන්ගේරි සමුහාණ්ඩුව පින්තූරය - කොඩිය ආදර්ශ පාඨය ජාතික ගීය හන්ගේරි සැලැස්ම අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බ්‍රඩාපෙස්ට් - 470 26' N 190 15' E රාජ්‍ය භාෂාවන් - හන්ගේරියානු, හන්ගේරියානු සංකේත භාෂාව ජන වර්ග - 95% මැග්යාර්, 2% රෝම, 3% වෙනත් සුළු ජනතා කාණ්ඩ පාර්ලිමේන්තුව - සමුහාණ්ඩුව - රාජ්‍යය ජනාධිපති - ලැස්ලෝ සොලිඔම් අගමැති - ගෝඩන් බජ්නායි පදනම - හන්ගේරි පදනම - 896 වර්තමාන තෙවන සමුහාණ්ඩුව - ඔක්තෝම්බර් 23, 1989 EV රාජ්‍යයට පැමිණිම - මැයි 1, 2004 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	93 030 Km2 35 919 sq mi ජලය (%) – 0.74% ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 10 020 000 2001 ජන සංඛ්‍යාතය - 10 198 315 ඝනත්වය	-	107.7 / Km2 279.0 / sq mi GDP (PPP) – 2009 තක්සේරැව එකතුව - $ 180.054 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 18 548 GDP (සාමාන්‍ය) - 2009 තක්සේරැව එකතුව - $ 124.241 බිලියන (2008) සාමාන්‍ය - $ 12 386 (2009) ගිනි (2008) – 24.96 (පහළ) HDI (2007) – 0.879 (ඉහළ) මුදල් - ෆොරින්ට් (HUF)
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:හන්ගේරියාව
ගම
thumb|බෙනින් වල ඈත ගම්මානයක් ගම වූකලී සමාජ ජීවිතයේ ප්‍රධාන ඒකකයකි.එක්රැස්වූ මානව සඹුහයකින් ගම නිර්මාණය වෙයි.මෙහි නගරයට වඩා ප්‍රමාණයෙන් අඩු ජනගහනයක් වාසය කරති.අතීතයේ බොහෝවිට ගම කෘෂිකාර්මික සංස්කෘතියක් සහිතව ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයක් සහිත ව්‍යුහයක් විය.කෙසේ වෙතත් කෘෂිකර්මය පදනම් නොවන ගම්ද ඇත.කෙසේ වෙතත් ගම බොහෝවිට ප්‍රාථමික ආර්ථිකයක් සහිතව නීර්මාණය වී ඇත.ගම ඇසුරු කරගෙන ආගමික ස්ථානයක් තිබීම බොහෝ විට දැකගත හැක.
ගම නිර්මානය විමේ ඉතිහාසය දෙස සලකා බැලීමේ දී ක්‍රිස්තු පූර්ව 8000-6000 අතර කාලයේදී නිර්මානය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.එකල ගම සරල සමාජයක් වශයෙන් ගොඩනැගී අද පවතින සංකීර්ණ ගම දක්වා විකාශනයවී ඇත.මුල් යුගයේදී ගමක් නිර්මානය කරගන්නා ලද්දේ ඥාතී පිරිසක් එකට එකතුවී බව විශ්වාස කෙරේ.ගමක නායකත්වය අද්දැකීම් වැඩි වයසින් මුහුකුරාගිය පුද්ගලයෙකුට ලැබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.
විවිධ රටවල ගම
දකුණු ආසියාතික කලාපයතුල වැඩිම ජනගහනයක් වසය කරන්නේ ගම තුලයි.මෙම ග්‍රාමීය පෙදෙස්හි ඔනුගේ ආගමික මධ්‍යස්ථාන පිහිවුවාගෙන ඇත.ඉන්දීය හින්දු ජනයා වසය කරන සෑම ගමකම පාහේ කෝවිලක් දක්නට ලැබේ.බෞද්ධ ජනයා වැඩිපුර වාසය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම ගමකම පාහේ පන්සල් සිහිවුවා ඇත.ශ්‍රී ලංකාවේ පුරාණ ගම එකල ඉතා විධිමත්ව නිර්මානය වී තිබිණි.එකල සිංහල ගමක වැවක් හා විහාරයක් බොහෝවිට තිබුණි.වර්තමානය වනවිට වේගයෙන් නාගරීකරනය වෙමින් පවතී.අකුණු ආසියාතික සමාජයන්හි ගම බොහෝවිට කෘෂිකර්මය පදනම්වූ ස්වංපෝෂිත ආර්ථිකයක් පවතී.දකුණු ආසියාව තුල පවතින කුල ක්‍රමය පදනම් කරගත් ඒඒ කුලයන්ට අයත් පුද්ගලයන් පමනක් සිටින ගම් නිර්මානයද දක්නට ලැබේ.අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ මෙය බහුලව දක්නට ලැබුනද වර්තමානයේ එවන් ක්‍රමයක් දක්නට නොලැබේ.ඉන්දියානු සමාජයේ නම් තවමත් මෙම තත්වය දක්නට ලැබේ.
උතුරු කොළඹ මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
උතුරු කොළඹ මැතිවරණ බලප්‍රදේශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ බස්නාහිර පළාතේ  කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ,  කොළඹ නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී උතුරු කොළඹ මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  කොළඹ බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස උතුරු කොළඹ දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි 1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය: කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය
1971 සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
1971 වර්ෂයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තව පහත දැක්වේ.
ග්ලිසරැල්ඩිහයිඩ්
කාබෝහයිඩ්‍රේට වල සරලතම ආකාරය වන මොනසැකරයිඩ කාණ්ඩයට අයත් වේ.
ජර්මානු ජාතිකත්වය තහවුරුකිරීම සඳහා රයිෂ් කොමසාරිස්
thumb|right|300px| [[රයිෂ්ගවු වාර්තලන්ඩ් තුල ජනතාව පදිංචි කරවීම සඳහා ලොව පුරා ප්‍රදර්ශණය කරවූ ජර්මානු නැවත පදිංචි කරවීම පිණිස ප්‍රචාරණ පෝස්ටරයක්]]
ජර්මානු ජාතිකත්වය තහවුරුකිරීම සඳහා රයිෂ් කොමසාරිස් යනු, නාසි ජර්මනියෙහි නිලයක් වන අතර, එම තනතුර දරන ලද්දේ රයිෂ්ෆියුරර්-එස්එස් හෙන්රිෂ් හිම්ලර් විසිනි.
1972 සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තුව
1972 වර්ෂයේ තිරගත වූ සිංහල චිත්‍රපට ලැයිස්තව පහත දැක්වේ.
එච්. ආර්. අමරවීර
'''රියර් ඇඩ්මිරල් එච්. ආර් අමරවීර (තවද හන්දුන්නෙත්තිගේ රන්ඔලු අමරවීර) (ඉංග්‍රීසි: H.R. Amaraweera''') USP, psc, ndc යනු ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා හිටපු නිලධාරියෙක් වන අතර ඔහු ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා අධ්‍යක්ෂ මෙහෙයුම් තනතුර හොබවා ඇත.
ද එක්ස්-ෆයිල්ස් (වාරය 11)
ලොව ප්‍රකට ඇමෙරිකානු විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් වන එක්ස්-ෆයිල්ස් හි 11 වන කතා මාලාව 2018 ජනවාරි 3න් වන දින ෆොක්ස් නාලිකාවේ විකාශය විය. පසුගිය කතා සමයේ අවසානයෙන් මෙම කතා සමය ඉදිරියට ගෙනයයි.
එච්. ආර්. අමරවීර
1966 සිට 1968 දක්වා අමරවීර කොලඹ නාලන්ද විද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ට ක්‍රිකට් පිලේ ක්‍රීඞා කර ඇත. ඉස්ට්මන් නාරංගොඩ සහ ලලිත් කලුපෙරුම මොහුගේ නාලන්දා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ සමකාලීනයන් වූහ. ගෞරවණීය එච්.ආර්. පියසිරි සහ ගෞරවණීය එච්.ආර්. විමලසිරි මොහුගේ සොහොයුරන් වෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ ප්‍රවර්ගය:නාවික සහ සාමුද්‍රික ඇකඩමියෙහි උපාධිධාරියෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික අද්මිරාල්වරු
කුවේට් රාජ්‍යය
කුවේට් රාජ්‍යය ස්වාධීන අරාබි එමීර් රාජ්‍යයකි. එය ඊසාන අරාබි අර්ධද්වීපයෙහි පිහිටා ඇත. එය මායිම් වන්නේ දකුණින් සවුදි අරාබියාව, උතුරින් ඉරානය, වයඹ දෙසින් ගල්ෆ් පර්සියානුවටය. කුවේට් යන නම, දිය ලග පිහිටි බලකොටුව යන අර්ථය දැක්වේ. භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 20,000 (වර්ග සැතපුම් 6880) වන අතර ජනගහනය මිලියන 3 කි. ‍පෞරාණිකව මෙම රාජ්‍යයේ ඇති වරාය තුලින් ඉන්දියාව හා මෙසපොතේමියාව අතර වෙළඳ ගනුදෙනු සිදුවී ඇත. බානි උටාබ් ගෝත්‍රය පළමු අරාබි පදිංචිකරුවන් වන අතර නව එමිරේට් රාජ්‍යයේ මුල් ආරම්භකරුවෝය. 19 ශතවර්ෂයේ කුවේටය ඔටමන් අධිරාජ්‍යයේ බලපෑමට ලක් වු අතර 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අරාබි පාලනයකට නතු වු අතර, එය බ්‍රිතාන්‍යය ආරක්ෂාව යටතේ විය. එරට විශාල තෙල් ආකර 1930 ගණන්වල සොයා ගත්හ. 1961, බ්‍රිතාන්‍යය අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස් වු පසු එරට තෙල් කර්මාන්තයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති විය. 1990 දි ඉරාකය කුවේටය ආක්‍රමණය කළ අතර එය ඉරාකයට යාකරන ලදි. මාස 7 ක් පැවැති ඉරාක බලපෑම ඇමරිකානු හමුදා මැදිහත් වීමෙන් නිමා විය. 773 ක් වන කුවේට් තෙල් ලිං ගිනි තැබු අතර එය පසුබසින ඉරාක හමුදාවන් විසින් කරන ලද අතර මෙය දැඩි පාරිසරික හා ආර්ථික විනාශයන් විය. එරට යටිතල පහසුකම් දැඩි ලෙස හානි වු අතර නැවත ගොඩනැඟිය යුතුව ඇත. කුවේට් ව්‍යවස්ථානුකූල රාජාණ්ඩුවක් වන අතර කුවේට් නගරය සමඟ පාර්ලිමේන්තු පද්ධතියක් තුලින් රටේ දේශපාලන හා ආර්ථික නගරය ලෙස පවතී. ඒ රටේ ‍ලෝකයේ 5 වන විශාලතම තෙල් රන්දිතය, පෙට්ට්‍රොලියම්, කුවේටය පෙට්ට්‍රොලියම් ආශ්‍රිත නිෂ්පාදන අපනයන ආදායමෙන් 95% ක් හා රාජ්‍ය ආදායමෙන් 80% ක් සපයයි. කුවේටය ලෝකයේ ධනවත්ම රටවල් අතර ඒක පුද්ගල ආදායමෙන් 11 ස්ථානයේ හා අරාබි රටවල් අතර ඉහළම මානව සංවර්ධිත දර්ශක‍යේ ද ඇත. ලෝක බැංකුව මඟින් කුවේට් ඉහළ ආදායම් ආර්ථිකයක් ඇති රටක් ලෙස හා නේටෝ නොවන සංවිධානයක් ලෙස නම් කර ඇත.
‍රමළාන්
රමළාන් (අරාබි: رمضان‎ Ramaḍān, IPA: [ramaˈdˤaːn];) ව්‍යවහාරිකව රාමසාන් යනු ඉස්ලාමීය දින දසුනේ නවවැනි මාසයයි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ මුස්ලිම්වරුන්ගේ දින 30ක උපවාස කාලය මෙම රමළාන් මාසය වීමත්, මුස්ලිම්වරුන්ගේ ප්‍රධාන ආගමික ග්‍රන්ථය වන කුර්ආනය සර්වබලධාරි අල්ලාහ් දෙවියන් විසින් පුදකෙරුණු ලැබූ මාසය වීමයි. වසරක් පාසා මුස්ලිම්වරු රක්ෂා කරන අනිවාර්ය උපවාසය යෙදී තිබෙන මෙම මාසය ආරම්භ වන්නේ ෂඃබාන් මාසය අවසන් වී මෙම මාසය සදහා චන්ද්‍රකලාව නැරඹීමෙන් අනතුරුවය.
කුවේට් රාජ්‍යය
ප්‍රවර්ගය:මැද පෙරදිග රටවල්
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ජන කලා කෞතුකාගාරය
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ පදනම එතුමා උපන් නිවහන කෞතුකාගාරක් ලෙස පවත්වාගෙන යනු ලබවයි. ජන කලා කෞතුක භාන්ඩ ප්‍රදර්ශනය සඳහා වෙන් කර ඇති මෙම කෞතුකාගාරය පිහිටා ඇත්තේ කොග්ගල මලලගම නම් කුඩා ග්‍රාමයෙහිය. මෙම ස්ථානය ගාල්ල - මාතර මාර්ගය සමීපයේ පිහිටා ඇත.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ කෞතුකාගාර
දකුණු අරාබියේ යකඩ යුගය
දකුණු අරාබියේ යකඩ යුගය
"මා" ගේ රාජධානිය(ක්රි.පූ 9වන සියවසේ සිට 1 වන සියවස දක්වා)
මිනායියන් ගේ පාලන කාලය තුල අගනගරය කර්නා(වර්තමානයේ සාදා ලෙස හඳුන්වයි) ඔවුන්ගේ අනෙක් වැදගත් නගරය වන්නේ යාතිල් ය(වර්තමානයේ බරක්විෂ්). මිනායියන්ගේ රාජධානිය වයඹදිග යේමනය ප්රධාන කරගෙන නිර්මාණය වී තිබුනේ එහි අනෙක් නගර වලින් බහුතරයක් වාඩි මැඩ්හඩ් ඔස්සේ පිහිටමින්. වයඹ දිග සව්දි අරාබියේ අල්-උලා තරම් දුරින් සහ ඩෙලෝස් දූපතින් සහ ඊජිප්තුවෙන් මිනැයික් ශිලා ලේඛන හමුවී තිබෙනවා. ක්රි.ව 100 දී පමණ මිනැයික් භාෂාව මිය යනවා.
"සාබා" ගේ අධිරාජ්ය(ක්රි.පූ 9වන සියවසේ සිට ක්රි.ව 275 දක්වා)
සාබාගේ පාලන කාලයේදී වෙළඳාම සහ කෘෂිකර්මය මගින් ධනය සහ සශ්රීකත්වය ලඟාකරගනු ලැබුවා. අද යේමනයේ අසීර් නම් ප්රදේශයේයි සාබා රාජධානිය පිහිටා තිබුනේ. එහි අගනුවර මා රිබ් යේමනයේ වර්තමාන අගනුවර වන සානා නම් ප්රදේශයේයි. සවුදි අරාබියානු ජනශ්රැතියන්ට අනුව නොහ් ගේ වැඩිමහළු පුත් ෂේම් මා රිබ් නුවර සොයා ගත්තා.
අස්වාන්ගේ රාජධානිය(ක්රි.පූ 8 වන ශතවර්ශයේ සිට 6වන ශතවර්ශය තෙක්)
අස්වාන් අධිරාජ්ය හගාර් යහිර් වාඩි මාකහා ප්රදේශයේ පිහිටියා. මෙය දැන් නිර්මාණය කරන ලද ගොඩැල්ලක් වන අතර හගාර් අස්ෆල් ලෙස හඳුන්වනවා.
නර්ගිස්තාන් සමුහාණ්ඩුව
මං තීරුව - දකුණ අන්තර්ජාල TLD - .kg දුරකථන සංකේත - 996
කීර්ගිස්තාන් කීර්ගිස් සමුහාණ්ඩුව පින්තූරය - කොඩිය ජාතික ගීය - කීර්ගිස් සමුහාණ්ඩු ජාතික ගීය සිතියම අගනුවර සහ විශාලම නගරය - බිෂ්කෙක් - 420 52'N 740 36 E රාජ්‍ය භාෂාව	- 	කීර්ගිස් (රාජ්‍ය) රැසියානු (රාජ්‍ය) ජන වර්ගය - 68.9%, කීර්ගිස්, 14.4% උස්බෙක්, 9.1% රැසියානු රාජ්‍යය - ජනාධිපති සමුහාණ්ඩුව ජනාධිපති - කුමාන්බෙක් බකියෙව් අගමැති - ඩැනියර් යුස්නොව් නිදහස - සෝවියට් සමුහය සිට ස්ථාපිත කිරිම - 14 ඔක්තෝම්බර් 1924 කීර්ගිස් SSR – 5 දෙසැම්බර් 1936 ප්‍රකාශයට පත් කිරිම - 31 ‍අගෝස්තු 1991 සම්පුර්ණ කිරිම - 25 දෙසැම්බර් 1991 වර්ග ප්‍රමාණය -	එකතුව	-	199 900 Km2 71 181 sq mi ජලය (%) – 3.6 ජනගහනය - 2009 තක්සේරැව - 5 482 000 1999 ජන සංඛ්‍යාකය - 4 896 100 ඝනත්වය	-	27.4 / Km2 71 / sq. mi GDP (PPP) – 2008 තක්සේරැව එකතුව - $ 11.604 බිලියන එකතුව - $ 5.050 බිලියන සාමාන්‍ය - $ 950 ගිනි (2003) – 30.3 (මධ්‍ය්‍ය) HDI (2007) – 0.710 (මධ්‍යය) මුදල් කාල මණ්ඩලට - KGT (UTC + 6)
ජෙනරාල්ප්ලාන් ඔස්ට්
ජෙනරාල්ප්ලාන් ඔස්ට්, කෙටි යෙදුම ජීපීඕ, යනු වර්ග සංහාරය සහ මහත් පරිණාමයකින් වාර්ගික විශුද්ධිකරණය සහ ජර්මානුවන් විසින් මධ්‍යම සහ නැගෙනහිර යුරෝපයෙහි විජිතවාදය සඳහා නාසි ජර්මානු රජයෙහි සැලැස්ම වෙයි. දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර ජර්මනිය විසින් අධිවාසය කෙරුණු භූමිප්‍රදේශ තුල එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතව තිබුණි. යුද්ධය අතරතුර මෙම සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට ප්‍රයත්න දැරුනු අතර, එය හේතුවෙන් සෘජු හා වක්‍ර අයුරින් මිලියන ප්‍රමාණයක ඝාතන වෙඩි තැබීමෙන්, නිරහාරයෙහි තැබීමෙන්, රෝග හේතුවෙන්, ශ්‍රම කාර්යය තුලින් මූලෝත්පාඨනය, සහ වර්ග සංහාරය තුලින් සිදු විය. කෙසේවෙතත්, ප්‍රධාන හමුදාමය ක්‍රියාන්විතයක් අතරතුර එහි සම්පූර්ණ ක්‍රියාත්මක කිරීම ප්‍රායෝගික යැයි නොසලකන ලද අතර, ජර්මනියෙහි පරාජය නිසා එය සිදු වීම වැලැක්විණි.
මෙම වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක කරවීමෙහි මාර්ගෝපදේශ පදනම්ව තිබූයේ ඇඩොල්ෆ් හිට්ලර් විසින් සහ නාසි පක්ෂය විසින් ජර්මානු ව්‍යාප්තවාද මතවාදයෙහි ඩ්‍රන්ග්  නාහ් ඔස්ටන් (නැගෙනහිර දෙසට සීඝ්‍ර ගමන) මුදුන්පත්වීමට සැලසුම් කර තුබූ ලේබන්ස්රෝම් ප්‍රතිපත්තිය මතය. එබැවින්, එය යුරෝපයෙහි නව පිළිවෙළෙහි කොටසක් වීම බලාපොරොත්තු වුණි.
මෙම සැලසුම, ප්‍රගතිය අනුව සැකසුනු කර්තව්‍යයක් විය. එය ක්‍රියාත්මක වෙමින් කාලය ගෙවෙද්දී සකස්වූ ඥාත අනුවාද සතරක් පිළිබඳ දැනට අවබෝධ කරගෙන ඇත. පෝලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමෙන් පසුව, ජෙනරාල්ප්ලාන් ඔස්ට් (ජීපීඕ) සඳහා මුල් නිල්පත 1940 වසරෙහි මධ්‍ය භාගයෙහිදී ආර්කේඑෆ්ඩීවී විසින් නාසි–සෝවියට් ජනගහණ සංක‍්‍රාම අතරතුර සාකච්ඡාවට ලක් කරන ලදි. ජෙනරාල්ප්ලාන් ඔස්ට් (ජීපීඕ) සඳහා දෙවන ඥාත අනුවාදය 1942 අප්‍රේල් මාසයෙහිදී ආර්එස්එච්ඒ විසින් වෙතින් සපයාගන්නා ලදි. තුන්වන අනුවාදය නිල වශයෙන් 1942 ජූනි ලෙසින් දාතම දැරීය. නැගෙනහිර ජනපදකරණය සඳහා අවසන් ප්‍රධාන සැලැස්ම ආර්කේඑෆ්ඩීවී වෙතින් එළිදැක්වුනේ 1942 ඔක්තොම්බර් 29 දිනදීය.
අධෝසටහන්
ප්‍රවර්ගය:මහා යුදෙව් සංහාරය
පංච රථ
පංච රථ (පාණ්ඩව රථ යනුවෙන් ද හැඳින්වේ) යනු බෙංගාල බොක්කේ කොරමැන්ඩල් වෙරළ තීරයේ මහාබලිපුරම්හි පිහිටි ස්මාරක සංකීර්ණයකි. මෙය ඉන්දියාවේ තමිල් නාඩු ප්‍රාන්තයේ කාංචීපුරම් දිස්ත්‍රික්කය තුළ පිහිටා ඇත. පංච රථ ඒකශෛලීය ඉන්දියානු ගලින්‍-නෙළූ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පයට මනා නිදසුනකි. පසුකාලීන 7වන සියවසට අයත් යැයි කාලනිර්ණිත මෙය පල්ලව රාජවංශයේ Iවන ‍මහේන්ද්‍රවර්මන් රජු හෝ ඔහුගේ පුත් Iවන නරසිංහවර්මන් (ක්‍රි.ව. 630–680; හෙවත් මාමල්ල) සමයේ ඉදිවී යැයි සැල‍කේ. නිරසිංහවර්මන් සමයේ බිහි වූ නව නිමැවුමක් වන මෙය ඉන්දියානු ගෘහිනර්මාණ ශිල්පය තුළ මින් පෙර නොපැවති සම්ප්‍රදායයක් විය. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (ASI) අනුග්‍රහය යටතේ පවතින මෙය ඇතුළත් මහාබලිපුරම් ස්මාරක සමූහය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස අභිලේඛනය කොට ඇත. පංච රථ සංකීර්ණයේ ඇති ස්මාරක පහම රථයකට හැඩය අතින් සමානත්වයක් දක්වයි. මෙම රථ තනි, දිගු ග්‍රැනයිට් පාෂාණයකින් කැටයම් කොට ඇති අතර, එහි බෑවුම උතුරු-දකුණු දිශානතිය ඔස්සේ පවතින මඳ බෑවුමකි. ඇතැම් අවස්ථාවල දී දේවාල ලෙස වරදවා හඳන්වනු ලැබූව ද, Iවන නරසිංහවර්මන්ගේ මරණින් පසුව‍ මෙම ගොඩනැගිලි දෙවියන්ට කැප කිරීමට නොහැකි වූ හෙයින් ඒවා අසම්පූර්ණ ලෙසින් පැවතීම එයට හේතුවයි. මෙම ව්‍යූහයන් සුප්‍රකට මහාභාරත වීරකාව්‍යයේ එන පංච පාණ්ඩවයන් සහ ඔවුන්ගේ පොදු භාර්යාව වූ ද්‍රෞපදී ඇසුරෙන් නම්කොට ඇත. ප්‍රමාණය අතින් අවරෝහණ පිළිවෙලට සැලකූ විට රථවල අනුපිළිවෙල ධර්මරාජ රථ, භීම රථ, අර්ජුන රථ, නකුල සහදේව රථ සහ ද්‍රෞපදි රථ ලෙස ලැබේ.
නිරුක්තිය
මෙම ඒකශෛලීය ස්මාරක නම්කොට ඇත්තේ අර්ජුන, භීම, යුධිෂ්ඨිර ("ධර්මරාජ"), නකුල හා සහදේව යන පංච පාණ්ඩවයන්ගේ සහ ද්‍රෞපදීගේ නම් ඇසුරෙනි. මෙම නම් වැරදි යෙදුමක් යැයි සැලකෙන්නේ මෙම ව්‍යූහයන් මහාභාරතයේ එන චරිත සමග කිසිදු සම්බන්ධයක් නොදැක්වීම නිසායි. එසේම මේවා දෙවියන්ට කැපනොකළ හෙයින් ඒවායේ කිසිදු ආගමික වැදගත්කමක් ද නැත. රථවල පාදමේ සහ මුදුනේ කැටයම් නොකළ පාෂාණ කොටස් තවමත් දැකගත හැකි ය. ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්සණ දෙපාර්තමේන්තුව සනාථ කරන්නේ මේවායේ ඇති අසම්පූර්ණ ස්වභාවය හේතුවෙන් ඒවා විමාන ලෙස හැඳින්විය යුතු බවයි. කෙසේනමුත්, පාණ්ඩව නම් අදවන විට පුළුල්ව භාවිතයට පැමිණ ඇත.
ඉතිහාසය
මෙම භූමියේ ඉන්දියානු පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පිහිටුවා ඇති පුවරුවක සඳහන් වන්නේ පල්ලව රාජවංශය විසින් රථවල ආකෘති පාෂාණයෙන් නිර්මාණය කරන්නට යෙදුණේ දැවයෙන් නිමකළ ඒවායේ මූලාකෘති පාදක කරගනිමින් බවයි. පංච රථ කැටයම් කෙරුණේ Iවන මහේන්ද්‍රවර්මන් රජු හෝ ඔහුගේ පුත් Iවන නරසිංහවර්මන් රජ සමයේ ය. ක්‍රි.ව. 668දී නරසිංහවර්මන්ගේ මරණයත් සමග මෙම පංච රථවල නිර්මාණ කටයුතු අඩාළ විය. මෙම ව්‍යූහයන් අසම්පූර්ණ බැවින් ඒවා ඉදිකිරීමේ අරමුණ නොදනී. මහාබලිපුරම් ස්මාරක සමූහයට අයත් කොටසක් ලෙස මෙම පංච රථ 1984දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවි යටතට ඇතුළත් කෙරිණි.
භූගෝල විද්‍යාව
මෙම ව්‍යූහය පිහිටියේ කාංචීපුරම් දිස්ත්‍රික්කය තුළ බෙංගාල බොක්කේ කොරමැන්ඩල් වෙරළ තීරයේ මහාබලිපුරම් (අතීතයේ මාමල්ලපුරම් ලෙස හැඳින්විණි) හි ය. එය අගනගරය වන චෙන්නායි (පෙර මදුරාසි නම් විය) සිට සැතපුම් 35 (56 km) පමණ දකුණින් පිහිටා ඇත. නමුත් චෙංගල්පට්ටු සිට ඇත්තේ සැතපුම් 20ක (32 km) පමණ දුරකි. මෙම ව්‍යූහයන් මෙම භූමියෙහි දක්නට ලැබෙන ඒකශෛලීය ව්‍යූහයන් නවයට අයත් කොටසකි.
ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය
පංච රථ අතුරින් සෑම රථයක්ම ඒකශෛලීය වන අතර, ඒවා තනි රෝස ග්‍රැනයිට් කුට්ටියක් කැටය්ම කිරීමෙන් තනා ඇත. උතුරු-දකුණු දිශානතිය ඔස්සේ මඳ භෑවුමක් සහිතව පිහිටි තනි පාෂාණයකින් ඒවා ගොඩනගා ඇත. සෑම රථයකටම වෙනස් සැලැස්මක් ඇති අතර, ඒවායේ බිම් සැලැස්ම සමචතුරස්‍රාකාර, ඍජුකෝණාස්‍රාකාර හෝ දූරාන්තික සැලැස්මකින් යුතුවිය හැක. මින් විශාලතම රථයේ මිනුම් 42 x පරිදි වන අතර, උසම රථය 40 ft උසැති ය.
පංච රථ මගින් ද්‍රවිඩියානු ගෘහනිර්මාණ ශෛලියේ ඇති විවිධත්වය කියාපායි. මේවා මුලින් දැවයෙන් තැනූ දේවාල රථ අනුකරණයෙන් තැනූ බැව් පෙනේ. කෙසේනමුත් මෙම රථ පසුකාලීනව තමිල් නාඩුවෙහි ඉදිවූ ප්‍රමාණයෙන් විශාල දේවාල සඳහා මූලාදර්ශයක් වන්නට ඇත. රථවලින් බොහෝමයක් බෞද්ධ විහාර සහ චෛත්‍ය ආභාසයට ගෙන තැනූ බැව් විශ්වාස කෙරේ.
ව්‍යූහාත්මක නිර්මාණ සැකැස්ම සහ කුළුණු හෙවත් ශිඛර මගින් තනි (ඒකතල) සිට ත්‍රිත්ව (ත්‍රිතාල) ශිඛර ක්‍රමය තෙක් ගොඩනැගීම දකුණු ඉන්දියානු ද්‍රවිඩියානු ගෘහනිර්මාණ ශෛලියේ අනන්‍ය ලක්ෂණ කියාපායි. බිත්ති සකසා ඇති අතර, අනුක්‍රමිකව බෙදා වෙන්කිරීම සිදු විය. මෙම බිත්තිවල නෙරුම් සහ අවපාත මගින් නොගැඹුරු නෙරිකුළුණුවල ස්වභාවයක් පෙන්වී ය. බිත්තිවල තැනූ අවකාශ ඍජුකෝණාස්‍රාකාර හැඩයෙන් යුතු වූ අතර, ඒවායේ දේවතාවුන්, අර්ධ-දේවතාවුන්ගේ සහ රජවරුන්ගේ රූ කැටයම් කෙරිණි. මෙම රූ වටා අවකාශය “පත්‍රාකාර වල්ග සහ විවෘත හනු සහිත” ජලජ වන සතුන්ගේ රූ වලින් විසිතුරු කෙරිණි.. බිත්ති නෙරිකුළුණු කරුවලින් යුක්ත වූ අතර, ද්වාරමණ්ඩපයේ වූ කුළුණු මගින් නෙරාගිය ලෙනට ආධාර සැපයිණි. ආරුක්කු කවුළු ද රූවලින් අලංකාර කොට ඇත. බිත්තිවල බොරදම් ද නිර්මාණය කොට ඇත.
මෙම රථ නිර්මාණයට භාවිතා කළ අමුද්‍රව්‍යය වන ග්‍රැනයිට් පාෂාණයේ දැඩි බව හේතුවෙන් රථ බෙංගාල බොක්ක දෙසින් එන ලවණ මිශ්‍ර සුළං, 13වන සියවසේ සහ 2004දී ඇතිවූ ව්‍යාසනකාරී සුනාමි ආපදාවන්ගෙන් ද ආරක්ෂා විය.
වැදගත් ස්නධිස්ථාන
ධර්මරාජ රථයේ ඇති සුවිශේෂී වාස්තු විද්‍යා ලක්ෂණයක් ලෙස පේසා තුනක් සේ විහිදෙන එහි පිරමිඩාකාර ව්‍යූහය සැලකේ. එය සමචතුරස්‍රාකාර සැලැස්මකින් යුතුව නිමවා ඇත. මෙහි සංරචනය හින්දු දෙවිවරුන් වන හරිහර, ස්කන්ධ, අර්ධනාරීශ්වර සහ Iවන නරසිංහවර්මන් රජුගේ කැටයම්වලින් විසිතුරු කොට ඇත. රථයේ නැගෙනහිර මුහුණතේ දැකිය හැකි සුවිශේෂී ලක්ෂණයක් ලෙස ඓරාවත (අරුත: "සුදු අලියා") මත හිඳගත් ඉන්ද්‍ර දෙවියන්ගේ රුව සැලකේ. එසේම මෙම රථයට යාබදව එහි විවෘත අවකාශයේ නන්දි ගවයාගේ ස්වාධීන ඒකශෛලීය ප්‍රතිමාවක් ද වේ. ඊළඟට හමුවන අර්ජුන රථය අනර්ඝ ප්‍රසාද මුඛයකින් යුතුව විසිතුරු කොට ඇත. එහි සැකැස්ම ධර්මරාජ රථයට සමීප ය. අනතුරුව ඍජුකෝණාස්‍රාකාර සැලැස්මකින් යුත් භීම රථය දක්නට ලැබේ. ඒවායේ දිගු පැති දෙකෙහිම සිංහ රූ මත ගොඩනැගූ කුළුණු දැකගත හැක. නකුල සහදේව රථය එයට යාබදව පිහිටා ඇත. මෙහි සරල සැලැස්මක් සහිත අතර, එහි දූරාන්තිකයේ කිසිදු විසිතුරු කරටයමක් දක්නට නොලැබේ. මෙම රථයට යාබදව හස්තියකු නිරූපිත ඒකශෛලීය ප්‍රතිමාවක් සවිකොට ඇත. මෙම ‍රථ පේළියේ අවසානයට පිහිටි ද්‍රෞපදි රථය සමචතුරස්‍රාකාර සැලැස්මෙන් යුත් අතර, එහි හැඩය ගම්මානයක ඇති සෙවිලි කළ පියස්සක් සහිත පැල්පතක හැඩය ගනියි. මෙම පූජාස්ථානය අභ්‍යන්තරයේ දුර්ගා මාතෘ දේවතාවියගේ කැටයමක් දක්නට ලැබේ.
සරින් ඛාන්
සරින් ඛාන් (1987 මැයි 14) යනු ඉන්දියානු රංගන ශිල්පිණියක් හා නිරූපිකාවක් වේ. 1987 වසරේ මැයි 14 වන දින ඉන්දියාවේ මහාරාෂ්ට්‍රාහී පතන් පවුලට, දාව උපන් ඇය 2010 වසරේදී ඉන්දීය බොලිවුඩ් සිනමාවට එක්විය. හින්දි චිත්‍රපටිවලට අමතරව ඇය දමිල හා පංජාබි චිත්‍රපට සඳහාද සිය දායකත්වය ලබා දී තිබේ.
2010 වසරේ තිරගත වූ අනිල් ශර්මාගේ' වීර් සිනමාපටයේ සල්මන් ඛාන් සමග ප්‍රධාන භූමිකාව නිරූපණය කරමින් සිනමාවට පිවිසි ඇය, ඒ වෙනුවෙන් එම වසරේ උදෙසා පැවති සී සිනමා සම්මාන (Zee Cine Award) උළෙලේදී හොඳම නවක නිළිය වශයෙන් නාම නිර්දේශයට ලක් වූවාය. 2011 වසරේ තිරගත වූ රෙඩී චිත්‍රපටියේ ගීතයක සිදුකල රංගනයෙන් හා 2012 වසරේ තිරගත වූ සජිඩ් ඛාන්ගේ හවුස් ෆුල් 2 චිත්‍රපටියේ සිදුකල රංගනයෙන් ඇය ප්‍රේක්ෂකයා අතර අවධානයට ලක් විය. 2014 වසරේ නිකුත් කෙරුණු බොක්ස් ඔෆිස් සාර්ථකත්වයට ලක්වූ ජට් ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටිය හා 2015 වසරේ නිකුත් වූ හේට් ස්ටෝරි 3 චිත්‍රපටිය හරහාද ඇය බොලිවුඩ් සිනමාවේ සිය සාර්ථකත්වය සනිටුහන් කර ගැනීමට සමත් විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1987 උපත්
2020 මාර්තු මාසය තුලදී 2019–20 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතයෙහි කාලානුරූපය
2020 මාර්තු මාසය තුලදී සාර්ස්-කොවී-2 හී කාලානුරූපය සහ වසංගත විද්‍යාත්මක කරුනු මෙම ලිපිය විසින් ප්‍රලේඛනය කෙරෙයි. 2019 දෙසැම්බර් මාසයෙහිදී වූහාන්, චීනය තුලදී සම්භූත වූ මෙම වෛරසය, 2019–20 කොරෝනා වෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය සඳහා හේතුකාරක විය. සමහරක් විකාශනයන් දැනගැනීමට ලැබෙනුයේ හෝ සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කර ගත හැකිවනුයේ ඒ පිළිබඳ ප්‍රත්‍යාවලෝකනය කිරීමෙන් පමණි. මෙම රෝග ප්‍රචාරණය පිළිබඳ වාර්තා කිරීම ඇරඹුනේ 2019 දෙසැම්බර මාසය තුලදීය.
චීන ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයෙන් පිටත ප්‍රතිචාර සහ ක්‍රියාමාර්ග
thumb|ඒක පුද්ගල ආසාදන සංඛ්‍යාව
27 මාර්තු
කොවිඩ්-19 ව්‍යාප්ත වසංගතයෙහි බලපෑම් වල දැඩිබව සමනය කරනු වස්, මහජනතාව, ව්‍යාපාර සහ ආර්ථිකය ඉලක්ක කර ගත් ප්‍රිහැටින් යනුවෙන් නම් ලත් උත්තේජක පැකේජයක් ලෙසින්  මැරිං 250 බිලියන මුදලක්  ලබා දෙන බවට මලයාසියානු අග්‍රාමාත්‍යවර මුහියිඩින් යසින් ප්‍රකාශයට පත් කලේය. මෙම ප්‍රිහැටින් උත්තේජක පැකේජය සමන්විත වන්නේ සුබසාධන උපකාර සඳහා මැරිං128 බිලියන මුදලක්, කුඩා සහ මධ්‍යම පරිමාණ ව්‍යාපාර වලට සහය වීමට මැරිං100 බිලියන මුදලක්, රටෙහි ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීමට මැරිං2 බිලියන මුදලක් සහ, පෙරදී ප්‍රකාශයට පත් කෙරුණු මැරිං20 බිලියන මුදලක උත්තේජක පැකේජයක් ආදි වශයෙනි.
බී.ලීග් නමැති ජපානයෙහි වෘත්තිමය පැසිපන්දු ලීගය විසින් තරග කාලවාරයෙහි ඉතිරි තරග අවලංගු කලේ කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙසිනි.
තෙරේසා මවුතුමිය
මරිය තෙරේසා යන නමින් ද හඳුන්වනු ලබයි.
2020 මාර්තු මාසය තුලදී 2019–20 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතයෙහි කාලානුරූපය
27 මාර්තු
බ්‍රිතාන්‍ය අග්‍රාමාත්‍යවර බොරිස් ජොන්සන් වෙත කොවිඩ්-19 ආසාදනය වී ඇති බවට තහවුරු වෙයි.
තෙරේසා මවුතුමිය
1948 සිට ඉන්දියාවේ පුරවැසියෙක් ලෙස ජීව්තයේ වැඩි කාලයක් ගත කල කල්කටාවේ ශුද්ධවූ තෙරේසා මවුතුමිය, ලෙස විරුදාවලිය ලත් ඇල්බේනියානු සම්භවයක් තිබු තෙරේසා මවුතුමිය (1910 අගෝස්තු 26 – 1997 සැප්තැම්බර් 5), රෝමානු කතෝලික ආගමික පුජාවරියක් සහ ධර්මධාරියෙකු ද වුවාය.
2020 මාර්තු මාසය තුලදී 2019–20 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතයෙහි කාලානුරූපය
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:2020-බැඳි කාලානුරූපයන් කොරෝනාවෛරසය කෙරෝනාවෛරසය 2020-03 කොරෝනාවෛරස ව්‍යාප්ත වසංගතය
තෙරේසා මවුතුමිය
තෙරේසා මවුතුමිය විසින් අසරණ සරණ ධර්මධාරීහු නමින් රෝමානු කතෝලික ආගමික සභාවක් පිහිට වු අතර 2012 වන විට එහි ක්‍රියාකාරී රටවල් 133ක් සාමාජිකාවන් අතර 4500ට වැඩි වූ ආගමික පුජකවරියන් ප්‍රමාණයක් අන්තර්ගතය.ඔවුන් අසරණ පුද්ගලයින් වන HIV/AIDS අසාදිතයින් ,ලාදුරු සහ ක්ෂය රෝගයන් වැලදී සිටින පුද්ගලයින් වෙනුවෙන් ගෙවල් සහ රෝහල් වල ඇවිදිමින්, දුප්පතුන්ට ආහාර සපයන ස්ථාන,බෙහෙත් ශාලා සහ ජංගම සායන, ළමා සහ පවුල් උපදේශනා වැඩසටහන්, ළමා නිවාස; සහ පාසල්වලටද මහත් සේවයක් ඉටු කළාය.එසේම කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් පවිත්‍රතාව රැකගැනීම, දිළිඳුකම, කීකරු බව,සහ හතර වන පොරොන්දුව වන "දුප්පතගේත් දුප්පතුන් වෙනුවෙන් ඔවුන්ගේ ස්වෙච්චා සේවයන් කිරීම" වෙනුවෙන් ද බැදී සිටි යුතු විය.
තෙරේසා මවුතුමිය 1979 නොබෙල් සාම ත්‍යාගය ඇතුළුව අනේක විධ ගරු බුහුමන් ලැබුවෙකි.2003 වර්ෂය අග භාගයේදී ඇය භාග්‍යවන්ත තනතුරට උසස් කරනු ලැබූ අතර ඇය කතෝලික පල්ලියේ භාග්‍යවන්ත තෙරේසා මවුතුමිය ලෙසින් හැදින් වීම සඳහා දෙවන ආශ්චර්යමත් සිදුවීමක්ද අවශ්‍යව තිබුණි.
ජීවිතයේ මුල් අවධිය
ඇය 1910 අගෝස්තු 26 වෙනිදා ඇන්ජීස් (Anjezë Gonxhe Bojaxhiu /ඇල්බේනියානු බසින් gonxha හි තේරුම "රෝස පොහොට්ටු" හෝ "කුඩා මල" යන්නයි) නමින් උපත ලැබුවාය. සත්‍ය වශයෙන්ම ඇය තමන්ගේ ඇත්ත උපන්දිනය ලෙස සලකන්නේ ඇය බෞතිස්ම කල දිනය වන අගෝස්තු 27 වෙනිදාය. ඇයගේ උපන් දේශය ස්කොජියවයි,දැන් එය මැක්ඩොනියා (Macedonia) ජනරජයේ අගනුවරයි.
ඇය නිකොල් බොජක්ෂු සහ ඩ්රැනෆිල් බොජක්ෂු (බර්නායි) යන දෙදෙනාගේ බාල දරුවා වුවාය. 1919 දී ඇල්බියන් දේශපාලනයේ නිරත වූවෙකු වූ ඇයගේ පියා මියයන විට ඇයට වයස අවුරුදු 8 ක් වුවාය. පියාගේ මරණයෙන් පසු මව විසින් ඇය රෝමානු කතෝලිකයෙකු ලෙස හදා ගත්තාය. ඇගේ පියා නිකොල් බොජක්ෂු ,කොසොවෝහි ප්‍රිසරන් (Prizren, Kosovo) නගර වැසියෙක් වු අතර මව කොසවෝ (Kosovo)හි ඩකොවිකා (Đakovica) ගමෙහි වැසියෙක් වුවාය.
ජෝන් ග්‍රාෆ් ක්ලුකස් (Joan Graff Clucas) විසින් ලියන ලද චරිතාපදානයට අනුව, ඇග්නස් (Agnes) ඇගේ ජිවිතයේ මුල් අවධියේ දී බෙංගාලයේ මිෂනාරි ජිවිත කතා සහ ඔවුන්ගේ සේවාවන් ගැන උනන්දුවෙන් සිටි අතර වයස අවුරුදු 12 වන විට ඇය ආගමික ජිවිතයක් ගෙවිය යුතු බව අවබෝධ කරගත්තා ය. ඒ අනුව වර්ෂ 1928 අගෝස්තු 28 වැනි දින ඇය නිතරම වන්දනාව සඳහා යන බ්ලැක් මැඩෝනා පල්ලියේ යාඥා කරමින් සිටින අතර තුර ඇය තම අවසාන තීරණය ගනු ලැබුවාය.
වයස 18 දී ඇය නිවාස අතහැර ගොස් ලොරෙටෝ සහෝදරියන් සමග දර්ම දුත මෙහෙවරට සම්බන්ද වුවාය. ඊට පසු ඇය නැවත කවදාවත්ම තමන්ගේ මව සහ සහෝදරිය නොදුටුවාය.
මුලින්ම ඇය, ලොරෙටෝ කන්‍යා සොහොයුරියන් විසින් ඉන්දියානු පාසල් දරුවනට පුහුණු කරන භාෂාව වූ ඉංග්‍රීසි භාෂාව ඉගෙනීමට අයර්ලන්තයේ රත්ෆර්නම් හි ලොරෙටෝ කන්‍යාරාමයට ගියා ය. ඇය 1929 දී ඉන්දියාවට පැමිණ හිමාලය කඳු අසල වූ දාර්ජිලින්ග්හි ඇය බෙංගාලි භාෂාව ඉගෙනගත් ශාන්ත තෙරේසා පාසලෙහි ඇයගේ සාමණේර ජීවිතය ආරම්භ කළා ය. ඒ අනුව 1931 මැයි මස 24 වන දින ඇය ප්‍රථම වරට කන්‍යා සොහොයුරියක් වශයෙන් සිය ආගමික ප්‍රතිඥාව දුන්නාය.එම කාලයේදී මිෂනාරි සංගමයේ ප්‍රධානින් විසින් ඇය, Thérèse de Lisieux ලෙස නම් කල අතර ඒ වන විටත් මෙම නමින් තවත් කන්‍යා සොහොයුරියක් එහි සිටි බැවින් ඇග්නස් විසින් සිය නම තෙරේසා ලෙස භාවිතා කිරීමට තීරණය කළා ය.
1937 මැයි මස 14 වන දින පෙරදිග කල්කටාවේ ලොරෙටෝ කන්‍යාරාමයට අයත් පාසලේ ගුරුවරියක් වශයෙන් සේවය කරමින් සිටි අතරතුර ඇය උසස් තනතුරකට පත්වෙමින් සිය ප්‍රතිඥාව දුන්නාය. තෙරේසා මවුතුමිය මුළුමනින්ම වසර 20ක පමණ කාලයක් එහි සේවය කල අතර 1944 දී ඇය එහි ප්‍රධානාචාර්ය තනතුරට පත් වුවාය.
ඇය පාසලේ ඉගැන්වීම් කටයුතු මගින් සතුටක් ලැබුවත් කල්කටාවේ ඇය අවට ප්‍රදේශයේ ජිවත් වූ දුප්පතුන්ට ඇති කරදර එන්න එන්නම වැඩිවිය. තවද 1943 දී බෙංගාල දුර්භික්ෂය එම නගරයට කාලකණ්නිකම සහ මරණය ලඟා කල අතර 1946 දී හින්දු/මුස්ලිම් සැහැසිකම් වර්ධනය වූ අතර එමගින් නගරය භීතියෙන් නිමග්න විය.
අසරණ සරණ ධර්මදූත සේවය
1946 සැප්තැම්බර් 10 වෙනි දින ඇය දුම්රියෙන් කල්කටා සිට ඩාර්ජ්ලින් නගරයේ පිහිටි ලොරෙටෝ කන්‍යාරාමය දක්වා ගමන් කරමින් සිටින විට ඇයට දේව පණිවුඩයක් මගින් දන්වා සිටියේ කන්‍යාරාමය තුලටම කොටු නොවී ඉන් පිටතටද පැමිණ මිනිසුන්ට සේවය කරන ලෙසයි.එය අණක් විය.එසේ කිරීමට නොහැකි වීම විශ්වාසනීයත්වය කඩ කිරීමක් බවද එම පණිවුඩයේ වැඩි දුරටත් සඳහන් විය. එක් ලේඛකයෙක් ලියා තිබු අන්දමට එය අනුගමනය කිරීමෙන් ඇය කිසිවෙකුටත් නොදැනීම තෙරේසා සොයුරිය, තෙරේසා මවුතුමිය බවටද පත් වු බවය.
1948 දී චාම් කපු සාරියකින් සැරසුණු ඇය දුප්පතුන් වෙනුවෙන් ඇයගේ දර්ම දුත මෙහෙවර ආරම්භ කළාය.ඇය ඉන්දියානු පුරවැසි භාවය ලැබීමෙන් අනතුරුව මාස කිහිපයක් පැට්නා නගරයේ පිහිටි ශුද්ධ වූ පවුලේ රෝහලේ ප්‍රාථමික වෛද්‍ය පුහුණුවක් ලැබුවාය. මුලික වශයෙන් ඇය කල්කටාහි මොටිජිල් (Motijhil) නගරයේ පාසලක් ආරම්භ කළ අතර පසුව අසරණ වුවන් සහ බඩගින්නේ පෙලෙන්නන් රැකබලා ගැනීම ආරම්භ කළාය. 1949 ආරම්භ වත්ම ඇය තමන්ගේ උත්සාහයෙන් "දුප්පතුන් අතර සිටින දුප්පතුන්" සඳහා පිහිට වීමට තරුණ කාන්තාවන්ගේ කණ්ඩායමක් සහ නව ආගමික සමාජයක් නිර්මාණය කරමින් රෝගීන් සඳහා අරමුදලක් ද පිහිට වුවා ය.
මේ අවධිය වන විට ඉන්දියානු බලධාරීන්ගේ දැඩි අවධානය ඇය වෙත යොමු වී තිබු අතර එවකට ඉන්දීය අගමැතිවරයා ඇයට ස්වකීය කෘතඥතාව පල කළාය.
තෙරේසා මවුතුමිය විසින් ලියා තිබු දින සටහන් වල, ඇය ස්වකීය ජිවිතයේ මුල් කාලය තුළ අඟහිඟකම් වලින් පිරුණු අතිශය දුෂ්කර කාලයක් ගතකළ බව සඳහන් විය.එසේම දැඩි ණය බරින් හා තනිකමින් පෙලුණු ඇය කන්‍යාරාමයේ ඇති සුවපහසු ජිවිතයට යාමට සිතුනු බවත් ස්වකීය දිනපොතේ ඇය ලියා තිබුණි.ඇයගේ දින පොතේ මෙසේ සඳහන් විය:
''අප ස්වාමි දරුවනන්ට අවශ්‍ය වුයේ දුගී භාවය නම් කුරුසියේ මා නිදහස් කන්‍යා සොයුරියක් ලෙස දැකීමටය. අද මම ඉන් මහත් වූ පාඩමක් ඉගෙන ගෙන තිබේ.දුගී බවේ දැඩි තාපයෙන් ඔවුන් පෙලෙන අයුරු මට අවබෝධ විය.සෙවණක් සොයාගෙන දෙපා රිදෙන තුරු ඉතා දිගු දුරක් ගමන් කල මම ඔවුන් එම ගමන යාමේ දී විඳි දුක් කෙතරම් ද යන්න වටහා ගතිමි.එහි දී දෙවියන්ගේ නියමයේ සුව පහසුව පමණක් මට පිටි වහලක් විය.'ඔබ විශ්වාසය ගැන මෙනෙහි කරන්න.එවිට සියල්ල ඔබ සතු වනු ඇත,'මගේ දේව පියාණෙනි,ඔබට ඇති අසීමිත ආදරය මතඔබෙන් ලැබෙන සෑම දෙයක්ම පිළිගනිමි.එකඳු කඳුළු බිඳුවක්වත් නොසලමි. ''
1950 ඔක්තෝබර් 4 වන දින වතිකානුවෙන් ඇයට ලැබුණු වර ප්‍රසාද මත අසරණයන් වෙනුවෙන් විශේෂ වැඩ පිළිවෙලක් දියත් කිරීමට ඇයට සිදු විය. එහි පරිසමාප්ත අර්ථය වුයේ බඩගින්නේ පෙළෙන්නන්,සෙවණක් නැති,ගතට වස්ත්‍රයක් නැති, අංගවිකල, අන්ධ, බිහිරි, සමාජය විසින් නොසළකා හරිනු ලැබූ පුද්ගලයන් සහ ආදරයක් පිළිසරණක් නැති සමාජයට බරක් වූ පුද්ගලයින් සොයා ඔවුන්ට පිහිට වීම යි.
එය කලකටාව තුළ සුළුවෙන් සාමාජිකයින් 13 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් ලෙස ආරම්භ කළ අතර, 1997 වන විට එය කන්‍යා සොහොයුරියන් 4000 කටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් දක්වා වර්ධනය වී තිබුණු අතර එමගින් අනාථ නිවාස, ඒඩ්ස් රෝගීන් සඳහා වූ ගිලන් හල්, ලොව පුරා විහිදුනු සහනාධාර මධ්‍යස්ථාන, සහ අනාථ වුවන් රැක බලා ගැනීම, අන්ධ, අබාධිත, වයස්ගත වුවන්, මතට ඇබ්බැහි වුවන්, සහ හිසට වහලක් නැති වුවන් මෙන්ම ගංවතුර, භුමිකම්පා, වසංගත, හදිසි විපත් මගින් සහන සැලැස්වීම ආදී සේවයන් සිදුවිය.
1952 දී තෙරේසා මවුතුමිය විසින් රජයේ අනුග්‍රහය ඇතිව කල්කටා නගරයේ පරණ හින්දු කෝවිලක මරණාසන්න පුද්ගලයින් සඳහා වූ ගිලන් ශාලාවක් ආරම්භ කළාය.එය පසුව කලිඝාට් හි ශුද්ධ වූ හදවත් ඇත්තන්ගේ නිවාස ලෙස ප්‍රසිද්ධ විය (Nirmal Hriday). මෙමෙගින් අනාථයින් ලෙස මිය යාමට සිදු වූ පුද්ගලයින්ට ගෞරවාන්විත මරණයකට හිමිකම් කිව හැකිවූ අතර මෙහි දී හින්දුන්ට ස්වකීය විශ්වාසයේ හැටියට ගංගානම් ගඟේ ජලය පානය කිරීමටත්, ඉස්ලාම් භක්තිකයන්ට කුරාණය ශ්‍රවණය කිරීමට සැලැස්වීමත් කිතුණුවන්ට ධර්මයට අනුව අවසන් වතාවන් කිරීමත් සිදු විය. ඇය කියා සිටියේ "සතුන් මෙන් ජිවත් වූ මිනිසුන්ට පසුව සමාජය විසින් සළකනු ලැබුවන් සහ දේව දුතයන් මෙන් ඉතා වාසනාවන්ත මරණයක්" හිමි වූ බවයි."
එලෙසම තෙරේසා මවුතුමිය ලාදුරු රෝගයෙන් පෙළෙන්නන් සඳහා ද ශාන්ති නගර් හි ගිලන් හලක් පිහිට වුවාය. මිෂනාරි සංගමය මගින් ද කල්කටාව පුරා ලාදුරු රෝගීන් සඳහා බෙහෙත්, වෙළුම්පටි සහ ආහාර සපයන තවත් චිකිත්සාගාර කිහිපයක් ව්‍යාප්ත කළේ ය.
මිෂනාරි සංගමයේ තවත් යහ ක්‍රියාවක් වශයෙන් 1955 දී අනාථ දරුවන් සඳහා වෙනම නිවාසයක් නිර්මල සිසු භාවන නමින් ආරම්භ විය.එය හිසට වහලක් නොමැති තරුණ පරම්පරාව වෙනුවෙන් ද, අනාථ දරුවන් වෙනුවෙන් ද වෙන් කලේ ය.
ඒ අනුව ඇයගේ අසරණයන් සඳහා වූ ව්‍යාපාරය 1960 දශකය වන විට අනාථ නිවාස, ගිළන් නිවාස,විශ්‍රාම නිවාස රාශියකින්යුතුව ඉන්දියාව පුරා විකාශනය විය.ඉන් පසු මෙහෙවර ලොව පුරා දියත් කළාය.1965 දී ඉන්දියාවෙන් පිට මුල්ම ආයතනය කන්‍යා සොහොයුරියන් 5 දෙනෙකුගෙන් වෙනිසියුලාවේ දී ආරම්භ විය. ඒ අනුව 1968 දී රෝමය, ටැන්සානියාව, ඔස්ට්‍රේලියාව යන රටවල ද ව්‍යාප්ත වූ අතර,1970 දශකය තුළ ආසියාව, අප්‍රිකාව, යුරෝපය සහ එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු රටවල් 12ක් පුරා ව්‍යාප්ත විය.
1963 දී මිෂනාරි සංගමයේ කතෝලික පියා වරුන්ගේ සංගමය ආරම්භ විය.තෙරේසා මවුතුමියගේ සේවාව අගය කරමින් කතෝලික සහ කතෝලික නොවන අය ද ඇතුළු ව අනෙකුත් සංවිධාන වල ස්වෙච්චා සේවකයින්ගේද සහය ද ලැබුණි.1981 දී එතුමිය පුජ්‍ය පක්ෂය සඳහා ද සහන සංවිධානයක් ආරම්භ කළ අතර 1984 දී සර් ජෝෂප් ලන්ෆ්ර්ඩ් මිෂනාරි සංගමයේ කතෝලික පියවරු හා අමාත්‍ය මණ්ඩලය සමඟ එක්ව ඉහළ මට්ටමින් සහනසේවා සංවිධානයක් පිහිටුවා ගන්නා ලදී. 2007 වන විට ආසන්න වශයෙන් පියවරු 450ක් සහ කන්‍යා සොහොයුරියන් 5000ක් එක්ව,ලොව පුරා සහන සේවා 600ක් රටවල් 120ක් පුරා ව්‍යාප්ත වි තිබුණි.
ජාත්‍යන්තර මට්ටමින් ස්වෙච්ඡා සේවයෙහි
තෙරේසා මවුතුමියගේ වචන වලට අනුව ඇය කියා සිටියේ "මගේ සිරුරේ දුවන රුධිරය ඇල්බේනියානු වන අතර,පුරවැසි භාවයෙන් ඉන්දියානු වන අතර සත්‍ය වශයෙන්ම මා කතෝලික කන්‍යා සොහොයුරියක් වන අතර වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන් මා ජේසු සමිඳාණන්ගේ හදවතින් යුක්ත බවත්ය."
1982 වසරේ දී,බීරුට් නගරයේ අතිශය තීරණාත්මක අවධියකදී ඇය ඊශ්‍රාල සහ පලස්තීන ගරිල්ලා හමුදා අතරට පැමිණ තාවකාලික වශයෙන් ඇති කරගත් යුද්ධ මුක්ත කාල පරාසය තුළ යුද්ධයට කොටු වී සිටි ළමයින් 37ක් පමණ ප්‍රමාණයක් ඉන් මුදවාගනු ලැබුවාය. එහි දී ඇය රතු කුරුස සාමාජිකයින්ගේ සහයෝගයද ඇතිව බිහිසුණු යුද්ධ භූමි හරහා ගොස් යුද්ධයට කොටුවී සිටි එම ළමයින් බේරා ගැනීමට උනන්දු වුවාය.