cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
නැකාඩා III
මෙම යුගයේ හෝ ඇතැම්විට මීට පෙර යුගයක රාජ්‍යය සංවිධානය වීම ආරම්භ වූයේ යැයි සැලකේ. නයිල් අවට කුඩා නගර-රාජ්‍ය ගණනාවක් බිහි විය. ආක්‍රමණ සියවස් ගණනාවක් නිසා ඉහළ ඊජිප්තුව ප්‍රධාන රාජ්‍ය තුනකට සීමා විය. එනම්: තිනිස්, නැකාඩා, සහ නෙඛෙන් ය. තිනිස් සහ නෙඛෙන් රාජ්‍ය අතරට මැදි වූ නැකාඩාව පළමුව බිඳවැටිණි. අනතුරුව තිනිස් රාජ්‍යය පහළ ඊජිප්තුව ආක්‍රමණය කළේ ය. නෙඛෙන් සහ තිනිස් අතර සම්බන්ධතාව නිශ්චිත නැත. නමුත් මෙම රාජ්‍ය සාමකාමීව ඉස්මතු වූ බව පෙනේ. තිනීය රාජකීය පවුල මුළු ඊජිප්තුවම පාලනය කළේ ය. තිනීය රජවරුන් ඇබයිඩොස්හි උම් එල්-කාබ් සුසානයෙහි භූමදානය කෙරිණි.
බොහෝ ඊජිප්තුවේදීන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම යුගයේ අවස්න රජු මෙන්ම පළමු රාජවංශයේ ආරම්භක රජු ද නාමර් බවයි. ඔහුට පෙර ඉහළ ඊජිප්තුවේ ඇතැම් පෙදෙස්වල ක්‍රොකඩයිල්, අයිරි-හොර්, කා සහ ඇතැම්විට ඊනියා "ද්කෝර්පියන් රජු(න්)" රාජ්‍ය කොට තිබේ. මෙම ස්කෝර්පියන් යන වදන වෙනත් දෙවිවරුන් සහ පාලකයන්ගේ ආරක්ෂකයකු යැයි සැලකුණු සර්කෙට් දෙවඟනගේ නාමයෙන් පැනනැගුණක් විය හැක.
නැකාඩා III සංස්කෘතිය මුළු ඊජිප්තුව පුරාම ව්‍යාප්ත වූ අතර, පහත අංගවල ආරම්භකයා ලෙස එය සැලකේ:
ඊජිප්තුවේ IIවන ක්ලියෝපැට්රා
ක්ලියෝපැට්රා II (ග්‍රීක: Κλεοπάτρα; ක්‍රි.පූ. 185 පමණ - 116) යනු ටොලමියානු ඊජිප්තුවේ රැජිනකි. (ඇය කෙටි කාලයක් තනිව පාලනය ගෙනගියා ය)
පවුල
IIවන ක්ලියෝපැට්රා යනු Vවන ටොලමි සහ (බොහෝ විට) Iවන ක්ලියෝපැට්රාගේ දියණියයි. ඇය VIවන ටොලමි සහ ටොලමි VIII යුවර්ගීට්ස් II ට්‍රිෆොන්ගේ සොයුරියයි. ඇය පසුව ඇගේ සොයුරන් දෙදෙනාම සමග විවාහ වූවා ය.
ඇගේ පළමු විවාහය ක්‍රි.පූ 175දී පමණ ඇගේ සොහොයුරා වූ ටොලමි VI සමග සිදු විය. ඔවුනට අවම වශයෙන් දරුවන් සිව් දෙනකුවත් සිටින්නට ඇත:
ක්‍රි.පූ. 145දී IIවන ක්ලියෝපැට්රා ඇගේ අනෙක් සොහොයුරා වූ ටොලමි VIII යුවර්ගීට්ස් II ෆිස්කන් සමග විවාහ වූවා ය. ඔවුනට අවම වශයෙන් එක් පුත්‍රයකුවත් සිටින්නට ඇත:
දිවිය
ක්‍රි.පූ. 169 දී, සිරියාවේ IVවන ඇන්ටියෝකස් ඊජිප්තුව ආක්‍රමණය කළේ ය. ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවට පිටත දී ටොලමි VI ෆිලොමීටර් ද, IVවන ඇන්ටියෝකස්ට එක් විය. මෙම්පිස්හි දී සිංහාසනාරූඪ කෙරුණු VIවන ටොලමි, IIවන ක්ලියෝපැට්රා සමග රාජ්‍ය පාලනය ගෙනගියේ ය. ක්‍රි.පූ. 164දී IIවන ක්ලියෝපැට්රාව සහ ඇගේ සැමියාව ඔවුන්ගේ සොහොයුරා වූ VIIIවන ටොලමි විසින් තාවකාලිකව ධුරයෙන් පහ කෙරුණු නමුත්, ක්‍රි.පූ. 163දී නැවත බලයට පත්වීමට ඔවුනට හැකි විය.
ක්‍රි.පූ. 145දී IIවන ක්ලියෝපැට්රා ඇගේ අනෙක් සොහොයුරා වූ ටොලමි VIII යුවර්ගීට්ස් සමග විවාහවූවා ය. ක්‍රි.පූ. 142දී, VIIIවන ටොලමි, ක්ලියෝපැට්රාගේ ලාබාල දියණිය මෙන්ම ඔහුගේ ලේලිය ද වූ IIIවන ක්ලියෝපැට්රාව සිය බිරිය කොටගත්තේ ය.
ක්‍රි.පූ. 130 සිට 127 දක්වා IIවන ක්ලියෝපැට්රා ඊජිප්තුව පාලනය කළා ය. අනතුරුව ඇයට සිරියාව වෙත පලායාමට සිදු වූ අතර, ඇය එහි දී සිය දියණිය වූ ක්ලියෝපැට්රා තියා සහ බෑනා වූ ඩිමෙට්‍රියස් II නිකේටර් සමග එකතු වූවා ය.
ක්‍රි.පූ. 124දී ක්ලියෝපැට්රා සහ VIIIවන ටොලමි අතර පොදු සමාදානයක් ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. ඉන්පසු ඇය ක්‍රි.පූ. 116දී ටොලමි මියයන තෙක්ම සිය සොහොයුරා සහ දියණිය සමග හවුල් පාලනයක් ගෙන ගියා ය. ටොලමිගේ මරණින් පසු ඇය රාජධානිය IIIවන ක්ලියෝපැට්රාට භාරදුන්නා ය. ඉන් මඳ කලකට පසු IIවන ක්ලියෝපැට්රා මරණයට පත් විය.
LAUGFS Holdings
ලාෆ්ස් හෝල්ඩිංග්ස් ලිමිටඩ් යනු ශ්‍රී ලංකාවෙන් විවිධාංගීකරණය වූ සමූහ ව්‍යාපාරයකි. ලාෆ්ස් හෝල්ඩිංග්ස් ප්‍රධාන වශයෙන් බලශක්ති, සිල්ලර, කාර්මික හා නිෂ්පාදන, ආගන්තුක සත්කාරය, දේපළ වෙළඳාම්, සැපයුම්, ඖෂධ සහ තවත් අංශ කිහිපයකම ව්‍යාපාරවල නිරත වේ.
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පෞද්ගලික සමාගම්
සංදේශය
සංදේශය
තිරගත වූ දිනය – 1960 මාර්තු 30
නිෂ්පාදනය – කේ. ගුණරත්නම් සිනමාස් නිශ්පාදනයකි
අධ්‍යක්ෂණය – ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්
කතාව – තිර රචනය – ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්, බෙනඩික්ට් දොඩම්පේගම, කේ. ඒ. ඩබ්ලිව්. පෙරේරා
දෙබස් – කේ. ඒ. ඩබ්ලිව්. පෙරේරා
සංස්කරණය – ටයිටස් තොටවත්ත
කලා අධ්‍යක්ෂණය – ආරියවංශ වීරක්කොඩි
පසුබිම් සංගීතය – කේ. ඒ. දයාරත්න
ගීත පදමාලා – අරිසෙන් අහුබුදු
රඟපෑ නළු නිළියන්
ආනන්ද ජයරත්න – බණ්ඩාර රාළ
කාන්ති ගුණතුංග – සුමනා
ගාමිණී ෆොන්සේකා – තම්මිට
ආතර් වැන්ලැන්බර්ග් – කපිතාන්
රෙග් වැන්කියුලන්බර්ග්- ලයිතාන්
අයිරාංගනී සේරසිංහ – යසෝහාමි
හියුගෝ ප්‍රනාන්දු – සලප්පු ආරච්චි
සහ ශේන් ගුණරත්න, ඩේවිඩ් ධර්මකීර්ති,ඇන්තනි සී. පෙරේරා, ශාන්ති ලේඛා, වින්සන්ට් වාස්,තිලකසිරි ප්‍රනාන්දු  තිස්ස උඩංගමුව රංගනයෙන් දායක වූහ
ශාන්ති කුමාර් ‍අධ්‍යක්ෂනය කල  1947 අප්‍රේල් 09 දින ප්‍රදර්ශනය කල අ‍ශෝකමාලා පලමු ඓතිහාසික පුවතක් රැගත් සිනමා පටය විය. 1959 අප්‍රේල් 18 ප්‍රදර්ශනය කල එස්.කේ.ඕජා ‍ ‍අධ්‍යක්ෂනය කල   දෛවයෝගය දෙවැනි ඓතිහාසික පුවතක් රැගත් සිනමා පටය විය. සිනමාවට නැගුන ඓතිහාසික කතා පුවතක් රැගත් තෙවැනි සිංහල චිත්‍රපටය සංදේශයයි
බෙලිහුල්ඔය දී රූ ගත කිරීම් ප්‍රධාන වශයෙන් සිදු කරනු ලැබූ අතර මල්වාන,මැණික්කඩුව යන ප්‍රදේශවල දී ද රූගත කිරීම් කරන ලදී. මෙයට අමතරව කඳානේ එස්.එම්.පී. චිත්‍රාගාරයේදී ද රූගත කිරීම් සිදු කරන ලදී. මේ සඳහා මාස අටක පමණ කාලයක් ගතවිය.
ත්‍රික ලක්ෂ්‍යය
විවිධ රසායනික වර්ගීකරණයන්වලදී භාවිතා වන රසායනික ලක්ෂණ හැරුණු විට රසායන ද්‍රව්‍ය විවිධ කලාපවල පවතී. බොහෝ විට රසායනික වර්ගීකරණය මෙම කලාප වර්ගීකරණයන්ගෙන් ස්වායත්ත වේ. එහෙත් සමහර අසාමාන්‍ය කලාපයන් නොයෙක් රසායනික ලක්ෂණ හා නොගැලපෙන හැසිරීම් පෙන්විය හැක. කලාපයක් යනු කිසියම් රසායනික පද්ධතියක උෂ්ණත්වය හෝ පීඩනය වැනි තත්ව පරාසයක් යටතේ සමාන ව්‍යුහාත්මක ලක්ෂණ පෙන්වන තත්වයන් සමූහයක් වේ. කිසියම් කලාපයක් තුළ දී ද්‍රව්‍යයක් එම කලාපයට නියමිත භෞතික ලක්ෂණ සමූහයක් පෙන්වනු ලබයි. මෙවැනි ලක්ෂණ සඳහා ඝනත්වය, වර්තනාංකය උදාහරණ වේ. ද්‍රව්‍යයක කලාපය එහි කලාප සංක්‍රමණය මත නිර්ණය කෙරේ. කලාප සංක්‍රමණ යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පද්ධතියකට සපයන හෝ ඉන් ඉවත් වන ශක්තිය නිසා පද්ධතියේ නිතර තත්වයන් වෙනස් වීම වෙනුවට පද්ධතියේ ව්‍යුහයේ නැවත සකස් වීම් ඇති වන අවස්ථාවන්ය.
සමහර අවස්ථාවලදී ද්‍රව්‍යයක කලාප දෙකක් අතර පැහැදිලි සීමාවක් පැවතිම වෙනුවට කලාප දෙක අතර ක්‍රමයෙන් සන්තතිකව සිදුවන වෙනස්වීමක් දැකිය හැක. මෙවන් අවස්ථා අත්‍යවධි තත්ව වේ. මෙම තත්වයන් මත පදනම්ව අවස්ථා තුනක් හමුවන අචල ලක්ෂ්‍යය ත්‍රික ලක්ෂය නම් වන අතර මෙය යොදා ගෙන තත්වයන් සමූහයක් අර්ථ දැක්වීම පහසුවෙන් කළ හැක.
කලාප සඳහා සුලභම උදාහරණ ඝන, ද්‍රව සහ වායු කලාප වේ.
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
බලතල බෙදීමේ න්‍යාය
බලතල බෙදීමට යෝජනා කරන්නන් විශ්වාස කරන්නේ ඒ මඟින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආරක්ෂාවන බවත් දුෂ්ට ඒකාධිපතිවරුන් බලයට පත්වීමට හරස්වීමත් සිදුවන බවය. බලතල බෙදීමට විරුද්ධ අදහස් දරන්නන් විමසන්නේ පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සමඟ බලය සම්බන්ධවීමේ දී මිශ්‍ර වීමේ දී බලාපොරොත්තු වන අවසාන ඉලක්කය සාර්ථක ලෙස ඉටු වෙනවාද යන්නයි. තවදුරටත් විවේචකයින් මතු කරන්නේ දුෂ්ට ඒකාධිපති පාලනයට පෙර හරස්වීමක් නොවුව ද ආණ්ඩු කිරීමේ ක්‍රියාදාමය පමා වීමත්, විධායකය දුෂ්ට ආඥාදායකත්වයට යොමු වීමත්, වගකීම් සහගත නොවීම හා ව්‍යවස්ථාදායකය සීමා කිරීමට පෙළඹවීමත් සිදුවන බවයි.
කිසිදු ප්‍රජාතාන්ත්‍රික ක්‍රමයක සම්පූර්ණ බලතල බෙදීම සිදුවීමක් හෝ බලතල කොහෙත්ම නොබෙදීමක් ද සිදු නොවේ. සමහර ක්‍රමවලදී බලතල බෙදීමම පදනම්ව පවතී. අනිත් ක්‍රමවලදී බලතල බෙදීම මිශ්‍රව පවතී.
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය
ඛේට ග්‍රන්ථි
ක්‍ෂීරපායීන්ගේ ඛේට ග්‍රන්ථි කෙළ හෙවත් ඛේටය නිපදවන සනාල ග්‍රන්ථිවේ. සනාල ග්‍රන්ථිවල නිපැදවෙන ද්‍රව්‍ය ප්‍රණාලයක් ආධාරයෙන් පිටතට යැවේ. එසේම මේවායින් ඇමයිලේස් නම් එන්සයිමයක්ද ශ්‍රාවය කරයි. ඇමයිලේස් අහාර වල ඇති පිෂ්ටය මෝල්ටෝස් බවට පත් කරයි. කෘමින් වැනි සතුන්ගේ ඛේට ග්‍රන්ථි මගින් ජීවවිද්‍යාත්මකව වැදගත් වන සිල්ක් හෝ ග්ලූස් වැනි ප්‍රෝටීන නිපදවයි. එසේම මැස්සන්ගේ ඛේට ග්‍රන්ථි වල ඇති පොලිතීන් ක්‍රොමෝසෝම ජානමය පරීක්‍ෂණ සඳහා ප්‍රයෝජනවත් වී ඇත. අදාල ජීවී විශේෂය අනුව ඛේට ග්‍රන්ථි වල ව්‍යූහමය හා කෘත්‍යමය වෙනස්කම් පවතී.
පටක විද්‍යාත්මකව
එක් එක් ඛේට ග්‍රන්ථිය අභ්‍යන්තරිකව අනුඛණ්ඩිකා වලට බෙදී පවතී. ඛණ්ඩිකා නොහොත් ලෝබ් මෙන් නොව. මේවා පැහැදිලිව වෙන් කොට දැකිය හැක්කේ පටකවිද්‍යාත්මක අන්වීක්‍ෂීය නීරීක්‍ෂණ වලින් පමණි. මෙම අනුඛන්ඩිකා සම්බන්දක පටක ආවර මගින් වෙන්ව පවතී. කණිකාවකින් ග්‍රන්ථිය තුලට රුධිර වාහිනී සහ ස්නායු ඇතුල් වේ(යම් අවයවයකට රුධිර වාහිනී සහ ස්නායු ඇතුල් වන අභ්‍යන්තරයට නෙරා ගිය හෝ කුහරාකාර ස්ථානය කණිකාවක් ලෙස හඳුන්වයි). එසේ ඇතුල් වන ස්නායු සහ රුධිර වාහිනී ක්‍රමානුකූලව අනුඛණ්ඩිකා වලට බෙදී යයි.
ඛේට ග්‍රන්ථි වල සැකැස්ම
සියළුම ග්‍රන්ථි, සම්බන්ධක පටක වලින් තැනුනු කෝෂයක ඇසිරී ඇත. අභ්‍යන්තරයේදී මේවා සම්බන්ධක පටක ආවාර මගින් අනුඛන්ඩිකා වලට වෙන් වී ඇත.
ප්‍රණාල සැකැස්ම
ග්‍රන්ථි පද්දතියේ ස්‍රාවක බදරිකා සම්බන්ද වනුයේ ඉන්ටර්කොලේටඩ් ප්‍රණාල වෙතටයි. ඉන්ටර්කොලේටඩ් ප්‍රණාල, ස්ට්‍රයේටඩ් ප්‍රණාලය වෙත සම්බන්ද වෙයි. ස්ට්‍රයේටඩ් ප්‍රණාලය, ඉන්ටර්කොලේටඩ් ප්‍රණාලය සහ ඉන්ට්‍රලොබ්‍යුලර් ප්‍රණාලය සහසම්බන්ද කරයි. ඉන්ට්‍රලොබ්‍යුලර් ප්‍රණාල, අනුඛණ්ඩිකා වල පිහිටි ග්‍රන්ථි පද්ධතියේම එක කොටසකි. අනුඛන්ඩිකා,ස්‍රාවක බදරිකා අති විශාල ප්‍රමාණයක් එක්රැස් වීමෙන් සමන්විත වී තිබෙනවා. ස්‍රාවක ගර්ත වල ස්‍රාවයන් ඉන්ට්‍රලොබ්‍යුලර් ප්‍රණාල ආධාරයෙන් ඉන්ටර්ලොබ්‍යුලර් එක්ස්ක්‍රීටරි ප්‍රණාලය වෙත ගෙන යයි. මෙය සරලව කිවහොත් ස්‍රාවක බදරිකා වල නිපැදවෙන ස්‍රාවයන් ඉන්ටර්කොලේටඩ් ප්‍රණාලය හරහා ස්ට්‍රයේටඩ් ප්‍රණාලය වෙතටත් එමගින් ඉන්ට්‍රලොබ්‍යුලර් ප්‍රණාලයටත් එතුලින් ඉන්ටර්ලොබ්‍යුලර් එක්ස්ක්‍රීටරි ප්‍රණාලය වෙතටත් ගමන් කරයි.
බදරිකා
අපට බදරිකා ප්‍රභේද තුනක් ඛේට ග්‍රන්ථි වල දැකිය හැක. මේවා ශ්ලේෂ්මල බදරිකා, මස්තු බදරිකා හා මිශ්‍ර බදරිකා නම් වේ.
මේවා මෙසේ නම් කරනුයේ ඒවා නිර්මාණය වී ඇති සෛල වර්ග අනුවය. ශ්ලේෂ්මල බදරිකා නිර්මාණය වී ඇත්තේ ශ්ලේෂ්මල සෛල වලිනි. මස්තු බදරිකා නිර්මාණය වී ඇත්තේ මස්තු සෛල වලිනි. එමෙන්ම මිශ්‍ර බදරිකා තැනී ඇත්තේ ශ්ලේෂ්මල හා මස්තු යන සෛල දෙවර්ගයෙන්මය. ශ්ලේෂ්මල ස්‍රාවක ප්‍රදේශ වටා සීරස් ඩෙමීලුන් සෛල පිහිටා තිබීමෙන් මිශ්‍ර බදරිකා නිර්මාණය වේ. මෙහිදී මෙම මස්තු සෛල, ශ්ලේෂ්මල නාලාකාර බදරිකා වටා අඩසඳක ස්වරූපයට පිහිටා තිබීම නිසා මෙම මස්තු සෛල ආවරණයට සීරස් ඩෙමීලුන් යන නාමය ලබා දී ඇත. ඩෙමී යනු අර්ධ යන අර්ථය දෙන වචනයකි. ලුන් යනු සඳට භාවිතා කරන ඉංග්‍රීසි සාහිත්‍යාත්මක යෙදුමකි. මස්තු සෛල මගින් මස්තු තරලය නිපදවයි. මෙම සෛල ප්‍රධාන ග්‍රන්ථි පද්ධති තුනෙහිමත් ජීහ්වයේත් දක්නට ලැබේ. එසේම ශ්ලේෂ්මල සෛල මගින් ශ්ලේෂ්මල තරලය නිපදවයි. මේවා අධෝහනුක ග්‍රන්ථියේ, අධෝජීහ්ව ග්‍රන්ථියේ හා මුඛ කුහරය හා අන්නස්‍රෝත්‍රය ආස්තරණය කරන සබ්මියුකෝසා පටලය මතත්, ජීහ්වයේ යම් ප්‍රදේශ වලත් ඇත. මිශ්‍ර ග්‍රන්ථි වලදී, ශ්ලේෂ්මල ස්‍රාවක ප්‍රදේශ වටා අඩසඳාකාරව මස්තු සෛල පිහිටමින් මිශ්‍ර තරල නිපදවයි. එසේම මෙම අඩසඳ මස්තු සෛල වලින් නිපැදවෙන ලයිසොසයිම් එන්සයිමය සහිත ප්‍රෝටීනයක් මගින් ශ්ලේෂ්මල තරලයට ප්‍රතිජීවක ගුණය ලබා දෙයි.
පැරට්‍රොයිඩ් ග්‍රන්ථිය
මිනිසාගේ පැරට්‍රොයිඩ් ග්‍රන්ථිය අධෝහනුක ශාඛාව වටා එතී පිහිටයි. කනට පහළින් වන්නට දෙපසෙහි ම ග්‍රන්ථිය බැගින් පිහිටයි. මෙය මිනිසාගේ විශාලතම ඛේට ග්‍රන්ථි යුගල වේ. පැරට්‍රොයිඩ් ග්‍රන්ථිය, ස්ටෙන්සන් ප්‍රණාලය තුලින් මුඛ කුහරය තුලට ඛේටය ස්‍රාවය කරයි. මෙමගින් ප්‍රධාන වශයෙන්ම නිපදවන්නේ මස්තු තරලයයි. මෙම ග්‍රන්ථිය අධෝහනුක ශාඛාවට පිටුපසින්, ශංඛක අස්ථියේ හා චුචුකාකාර ප්‍රසරය ඉදිරිපසට වන්නට පිහිටා ඇත.
අධෝහනුක ග්‍රන්ථිය
අධෝහනුක ග්‍රන්ථි, යටි හනු වලට පහලින් හා දෙබඩ පේශියට ඉහලින් පිහිටන ඛේට ග්‍රන්ථි යුගලකි. ශ්ලේශ්මල හා මස්තු යන තරල දෙකෙහිම මිශ්‍රණයක් වූ මෙහි ස්‍රාවය වෝර්ට්න්ගේ ප්‍රණාල තුලින් මුඛ කුහරයට පැමිණෙයි. පැරට්‍රොයිඩ් ග්‍රන්ථි යුගලට වඩා සාපේක්‍ෂව ප්‍රමාණයෙන් කුඩා වුවත් මුඛ කුහරය තුල 70% පමණ ඛේටය නිපදවන්නේ මෙම ග්‍රන්ථි යුගලයි. සාමාන්‍යයෙන් ඔබට මෙය ඉතා පහසුවෙන් අතට හසු වන ග්‍රන්ථියකි. මෙම ග්‍රන්ථි යුගල බෙල්ලෙහි ඉහලට වන්නට රවුම් බෝල දෙකක් සේ අතට හසු වේ. මේවා උගුරු ඇටයෙහි(වැඩිහිටි පිරිමින්ගේ) සිට ඇඟිලි දෙකක් පමණ ඉහලට වන්නට හා නිකටේ යටි පැත්තේ සිට අඟල් දෙකක් පමණ බෙල්ල දෙසට වන්නට ද පිහිටා ඇත.
අධෝජීහ්ව ග්‍රන්ථිය
අධෝජීහ්ව ග්‍රන්ථි යුගල දිවට පහළින් හා අධෝහනුක ග්‍රන්ථියට ඉදිරියෙන් පිහිටයි. මෙහි ප්‍රධාන වශයෙන් ශ්ලේෂ්මල තරලය නිපැදවුවත් මෙය මිශ්‍ර ග්‍රන්ථියක් සේ සලකයි. අනෙක් ප්‍රධාන ඛේට ග්‍රන්ථි යුගලයන් දෙක මෙන් නොව අධෝජීහ්ව ග්‍රන්ථියෙහි ප්‍රණාල සැකැස්මෙහි ස්ට්‍රයේටඩ් ප්‍රණාල නොමැත. මෙහි ස්‍රාවයන් පිට කරනුයේ 8-20 ත් අතර ප්‍රමාණයක් වූ එක්ස්ක්‍රීටරි ප්‍රණාල ආධාරයෙනි. මුඛ කුහරය තුලට 5% පමණ ඛේටය පැමිණෙන්නේ මෙම ග්‍රන්ථි යුගලයෙනි.
ඛේටය
මිනිසාගේ ඛේටයේ 99.5% ක්ම අඩංගු වන්නේ ජලයයි. ඉතිරි 0.5% සමන්විත වන්නේ ඉලෙක්ට්‍රොලයිට්, ශ්ලේශ්මලය, ග්ලයිකෝ ප්‍රෝටීන, එන්සයිම සහ ඉමියුනෝග්ලොබ්‍යුලින් A(IgA) හා ලයිසොසයිම් වැනි ප්‍රතිජීවකාරක සංයෝග වලිනි.
බාහිර සබැඳුම්
ප්‍රවර්ගය:ජීව විද්‍යාව
තාප ගෝලය
තාප ගෝලය යනු පෘථිවි වායු‍ගෝලයේ මධ්‍යගෝලය හා බාහිර ගෝලය යන ස්ථර 2 අතර මැද පිහිටි ස්ථරයයි. මෙම ස්ථරය තුළ අධෝරක්ත කිරණ මඟින් අයනීකරණය සිදුවේ.
තාප ගෝලය පෘථිවියට 80 km ඉහළ අහසින් ආරම්භ වේ. මුහුදු මට්ටමේ සිට මෙවැනි උස් මට්ටමකදී වායුගෝලයේ අවශේෂ වායු ඒවායේ පරමාණුක ස්කන්ධය අනුව ස්ථර වලට වෙන්වේ. මෙම කොටසේ සුළු වශයෙන් ඇති ඔක්සිජන් මඟින් අධි ශක්තියකින් යුත් සුර්ය විකිරණ උරාගැනීම හේතුවෙන් ‍තාප ගෝලයේ උෂ්ණත්වයද උසත් සමඟම ඉහළට නගී. සුර්යයාගේ ක්‍රියාකාරිත්වයද මෙම උෂ්ණත්වය වැඩිවීම කෙරෙහි බලපාන අතර සමහර විට එය සෙල්සියස් අංශක 15,000 වැනි ඉහළ අගයකටද වර්ධනය වේ. විකිරණ හේතුවෙන් වායු ගෝලීය අංශු විද්‍යුත් ආරෝපණයකට ලක්වීම (අයන ගෝලය) නිසා මෙම ස්ථරයෙන් රේඩියෝ තරංග පරාවර්තනය කිරීමට හැකියාවක් තිබේ. පෘථිවියෙන් කි.මී. 500 -1000 පමණ ඉහළින් පවතින බාහිර ගෝලයේදි පෘථිවි වායුගෝලය අභ්‍යවකාශය සමඟ මිශ්‍රවේ.
මෙම ගෝලයේ ඉහළ ස්ථරය අයන ගෝලය නම් වේ. තාප ගෝලයේ සිට 120 kmපමණ පහළ කොටසේ දෛනික උෂ්ණත්වය ඉහළ යාමෙන් වායුගෝලීය සුළි ඇතිවේ. මීට වඩා ඉහළ මට්ටම් වලද වායුගෝලීය සුළි විසිරී ඇත. එම සුළි ඇති වීමට හේතුව ද්‍රව චලනය සඳහා අවශ්‍ය සංගත චලන අණුක එක්රැස්වීම සිදු නොවීමයි. ජාත්‍යන්තර අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානය පිහිටියේ තාප‍ගෝලයේ 320-380 km අතර වූ ස්වාධීන කක්ෂයේයි. උත්තරාලෝකය ඇති වන්නේද තාප ගෝලය තුළය.
ලිංගික අභිජනනය
--103.21.164.15 19:35, 12 මාර්තු 2015 (යූටීසී)
අසමමුහුර්තක ශ්‍රේණිගත සන්නිවේදනය
අසමමුහුර්තක ශ්‍රේණිගත සන්නිවේදනය යන්නෙන් විස්තර කෙරෙන්නේ, එක් එක් බයිටය, අනුලක්ෂණය හෝ කේත පදය ඉදිරියෙන් ආරම්භක සංඥාවක්ද එක් එක් කේත පදයට පසුව නැවතුම් සංඥාවක්ද යැවීමෙන් සන්නිවේදනය  අසමමුහුර්තක කරන්නාවූ ශ්‍රේණිගත සන්නිවේදන නියමාවලියකි.
ඕසෝන් සිදුර
ඇන්ටාටික් ඕසන් සිදුර යනු ඇන්ටාටික් අපවර්තිගෝලයේ ඕ‍සොන් මට්ටම 1975 දී තිබු මට්ටමට වඩා 33% පහත වැටුනු වායු ගෝලිය ප්‍රදේශයකි. ඕසොන් සිදුර ඇතිවන්නේ සැප්තැම්බර් සිට දෙසැම්බර් මුල් කාලය දක්වා පවතින ඇන්ටාටික් වසන්ත සමයේ බටහිරින් හමන වේගවත් සුළං මහද් වීපය වටා චලනය විමෙන් ඇතිවන වායු ගෝලිය වැස්ම මෙයට හේතුවයි. ඇන්ටාටික් වසන්ත සමය තුළ පහල අපවර්ති ගෝලයේ ‍ඕසෝන් ප්‍රමාණය 50% පමණ මෙම දැව ප්‍රදේශයේදි විනාශ වේ.
ඉහත පැහැදිලි කල අකාරයට ඕසොන් ප්‍රමාණය අඩු විමට ප්‍රධාන වශයෙන් බලපාන්නේ ක්ලෝරින් අඩංගු වායුන්ය. (ක්ලෝරෝෆුවරෝ කාබන් CFC) හා ඒ ආශ්‍රිත හයිඩ්‍රෝකාබන් පාරජම්බුල කිරණ හමුවේ. මෙම වායු වියෝජනය වි මුදා හරින ක්ලෝරින් පරමාණු ඕසොන් විනාශවිමේ ක්‍රියාවලිය උත්ප්‍රේරණය කරයි. මෙම ක්‍රියාවලිය සිදුවන්නේ වායු අවස්ථාවේ වුවද ද්‍රැවක අපවර්ති වලා හමුමේ මෙය වඩා උත්සන්න වේ.
ද්‍රැවක අපවර්ති වලා ඇති වන්නේ සීත සෘතුවේදි අදික සීතලයක් යටතේය. ද්‍රවක ශීත සෘතුව තුන්මසක් පවතින අතර එම කාලය සුර්යය විකිරණ නොලැබෙන අදුරැ සමයකි. උෂ්නත්වය පහල වැටිම හේතුවන්නේ සුර්යාලෝකය හිග විම පමණක් නොවේ. සිසිල් වාතය ද්‍රවක ප්‍රදේශ මගින් රදවා තබා ගැනිමද මෙයට හේතුවකි.
මෙම කාලයේදි සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 80 ක් හෝ ඊට වඩා අඩු අගයකි. මෙම අඩු උෂ්ණත්වය මගින් වලා අංශු සෑදෙන අතර මෙවා සැදි තිබෙන්නේ නයිට්‍රජන් අම්ලය (1 වන වර්ගය) හෝ අයිස් (2 වන වර්ගය) වලිනි. මෙම දෙවර්ගයට ඕසොන් විනාශ විමේ රසායනික ප්‍රතික්‍රියාව සිදු විමට අවශ්‍ය වට පිටාව සලසා දේ. මෙහි සිදුවන ප්‍රකාශ රසායනික ක්‍රියාවලිය සංකීර්ණ වුවද සම්පුර්ණ අධ්‍යයනයට ලක්ව ඇත. මෙහි වැදගත්ම නිරික්ෂණය නම් අපවර්ති ගෝලයේ ඇති   වලිනි. බහුතරයක් ස්ථිර සංයෝග ලෙස එක් රැස්ව පැවතිමයි. ප්‍රධාන වශයෙන්   හා  ලෙස මේවා පවතී. ඇන්ටාර්ටික් ශිත හා වසන්ත සෘතු වලදි ධ්‍රැවක අපවර්ති වලට අංශු මත ඇතිවන ප්‍රතික්‍රියා මෙම සංයෝග ප්‍රතික්‍රියක (cl හා clo) බවට පත් කරයි. මෙම වලා මගින්   ඉවත් වේ. මේ නිසා අලුතින් එටගත් clo, clo බවට පරිවර්තනය විම වැලකේ.
ඕසෝන් විනාශය ඊට වඩා අඩුවන අතර එය හටගන්නේ පහළ අපවර්තී‍ ගෝලයේය. වසන්ත සෘතුව අවසානයේ උෂ්ණත්වය වැඩිවිමත් සමගම දෙසැම්බර් මැදදි වා සුලි තතත්ත්වය ඉවත් වේ. පහළ අක්ෂාංශ වලින් සසෝන් සපිරි උණුසුම් වායුත් ඇදී ඒමත් සමගම ධ්‍රැවක අපවර්ති වලා නැතිවන අතර ඕසොන් විනාශ විමේ ක්‍රියාවලිය නැවතීමෙන් ඕසෝන් සිදු යථා තත්ත්වයට පත්වේ.
ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා යුධොපකරණ බළකාය
1949 10 13 ශ්‍රී ලංකා යුද්ධ හමුදා යුධෝපකරන බලකාය පිහිටුවන ලදී තේමා පාධය අප්ප මත්තානමීයන්තී(ප්‍රමාද නොවී සපුරාලමු)
ඕසෝන් සිදුර
ඕසෝන් විනාශය කෙරෙහි අවධානය.
ප්‍රවර්ගය:ඕසෝන් ක්‍ෂයවීම
17 වන සියවස
17 වන සියවස 1601 ජනවාරි 1 සිට දෙසැම්බර් 31, 1700  දක්වා පැවතුනි. එය යුරෝපයේ මුල් නූතන යුගයට අයත් වන අතර එම මහාද්වීපයේ බැරොක් සංස්කෘතික ව්‍යාපාරය, ස්පාඤ්ඤ ස්වර්ණමය යුගයේ අවසාන කොටස, ලන්දේසි ස්වර්ණමය යුගය, ප්‍රංශ ග්‍රෑන්ඩ් සයිකල් ආධිපත්‍යය දැරීය.
අනුජ පෙරේරා
අනුජ පෙරේරා (ඉංග්‍රීසි: Anuja Perera) යනු හිටපු ශ්‍රී ලංකා ජාතික රගර් කණ්ඩායම් ක්‍රීඩක.
ජීවන සටහන්
අනුජ පෙරේරා නාලන්දා විද්‍යාලය, කොළඹහි ආදි සිසුවෙකි. අනුජ, එන්ගලන්තයෙහි ඇන්ග්ලියා රස්කින් විශ්ව විද්‍යාලය උපාධි ධරයෙකි.
පසළොස්වක
thumb|200px|right| 9.25 අඟල් [[ෂ්මිට්ඩ්-කැසිග්‍රේන් දුරදක්නයක් භාවිතයෙන් දර්ශනය වන ආකාරයෙහි පසළොස්වක ස‍‍ඳෙහි ඡායාරූපයක්.]] පුර පසළොස්වක යනු සූර්යයාගේ සිට පෘථිවියෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තෙන් චන්ද්‍රයා  පිහිටන විට ඇතිවන චන්ද්‍ර කලාවකි. වඩාත් නිවැරැදිව පවසතොත්, පුර පසළොස්වකක් ඇතිවන්නේ, සූර්යයාගේ සහ චන්ද්‍රයාගේ  භූකේන්ද්‍රීය දෘශ්‍ය (කක්ෂතල) දේශාංශක අංශක 180 කින් වෙනස් වන විටය;
චන්ද්‍ර ග්‍රහණ ඇතිවන්නේ පසළොස්වක දිනයන් හි පමණි.
ආගමික වැදගත්කම
විවිධ ආගම් පුර පසළොස්වක දින ශුද්ධවූ දිනයන් සේ සලකයි. බෞද්ධයන් මෙම දිනය පුර පසළොස්වක පෝය දිනය හඳුන්වා ආගමික වතාවත්වල නිරතවේ. එබැවින් ශ්‍රී ලංකාව තුල පුර පසළොස්වක තිථීය ඇතුලත්වන ග්‍රෙගරි දින දෙකෙන් එකක් රජයේ නිවාඩු දිනයක් වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාසයක පුර පක්‍ෂයේ දින ප්‍රවර්ගය:සිංහල මාස
ජලය
සාමාන්‍ය වහරේදී, වතුර යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ එහි  ද්‍රව ආකාරය හෝ අවස්ථාව පමණක් වුවද, මෙම ද්‍රව්‍යය  සඳහා ඝන අවස්ථාව වන, අයිස්, සහ වායුමය අවස්ථාව වන, ජල වාෂ්ප හෝ හුමාලය ද පවතියි. ජලය, පෘථිවියෙහි පෘෂ්ඨයෙන් 71%  ක් වසා පැතිර පවතියි. පෘථිවිය මත, එය බොහෝ ලෙසින් සාගර සහ අනෙකුත් විසල් ජල තලයන්හිද, ජලයෙන් 1.6% පොළොව අභ්‍යන්තරයෙහි ජලධරයන්හි  සහ  0.001% වාතයෙහි වාෂ්ප, වලාකුළු (ඝන හා ද්‍රව ජල අංශු වාතයෙහි අවලම්බනය වීමෙන් තැනෙයි), සහ වර්ෂාපතනය ලෙස පවතියි. සාගරයන් භූතල ජලයෙන් 97% ක් දරන අතර, ග්ලැසියරයන් හා ධ්‍රැවීය අයිස් වැස්මන් 2.4% ක්ද, අනෙකුත් ගොඩබිම භූතල ජල ධාරකයන් වන  ගංගාවන්, විල් හා පොකුණු තවත් 0.6% දරති. පෘථිවියෙහි ජලයෙන් ඉතා කුඩා කොටසක්, ජීවවිද්‍යාත්මක දේහයන් සහ නිමැවුනු භාණ්ඩ තුල රඳවා තැබෙයි.
ජලය නිරන්තරයෙන්ම, වාෂ්පීභවනය හෝ උත්ස්වේදනය (වාෂ්පෝත්ස්වේදනය), වර්ෂාපතනය, සහ අපධාවය, යන අවස්ථාවලින් සමන්විත  චක්‍රයක් ඔස්සේ ගමන් කරමින් සාමාන්‍ය වශයෙන්  මුහුදට සැපත් වේ. ගොඩබිමෙහි, වාෂ්පීභවනය හා උත්ස්වේදනය,ගොඩබිම වර්ෂාපතනය දායක වෙයි.
පිරිසිදු, නැවුම් පානීය ජලය, මානවයාට හා අනෙකුත් ජීවීන්ට අත්‍යාවශ්‍ය වේ. ආරක්ෂා සහිත පානීය ජලය සපයා ගැනුමෙහි හැකියාව පසුගිය දශක කිහිපය තුලදී ලොව සියළු ප්‍රදේශයකම පාහේ ක්‍රමයෙන් හා විද්‍යාමාන ලෙසින් උන්නතියට පත්ව ඇත. ආරක්ෂා සහිත ජලය සපයා ගැනුමෙහි හැකියාව සහ ඒක පුද්ගල දදේනි අතර පැහැදිලි සහසම්බන්ධයක් ඇත. කෙසේවෙතත්, සමහරක් නිරීක්ෂක‍යන් නිමානය කර ඇත්තේ 2025 වන විට ලෝක ජනගහනයෙන් අඩකට වඩා ජල-ආශ්‍රිත අන්තරාදායකයන්ට මුහුණ දෙනු ඇති බවයි. මෑත වාර්තාවක් (නොවැම්බර් 2009) අඟවනුයේ 2030 වන විට, ලොව සමහරක් දියුණු වෙමින් පවතින පලාත් වල, ජල ඉල්ලුම සැපයුමට වඩා 50% අභිබවන බවයි. ජලය විසින් ලෝක ආර්ථිකයෙහි වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉෂ්ඨ කරනුයේ, එය පුළුල් පරාසයක රසායනික ද්‍රව්‍ය සඳහා ද්‍රාවකයක් ලෙස ක්‍රියා කරන හෙයින් හා කාර්මික සිසිලනය හා ප්‍රවාහනය සඳහා පහසුකම් සපයන්නකු වීම හෙයිනි. මිරිදිය ප්‍රමාණයෙන් දළ වශයෙන් 70% පමණ  කෘෂිකර්මය සඳහා භාවිතා කෙරේ.
රසායනික සහ භෞතික ගතිගුණ
thumb|right| [[මකුළු දැළ ක ඇලී ඇතිතුෂාර බිඳු]] right|thumb| [[රසදිය හා සමග සැස‍‍ඳෙන ජලයේ කේශාකර්ෂණ ක්‍රියාව]] ජලය තැනී ඇති අයුර
right|thumb| ජලය සමග අන්තරාදායක ලෙසින් ප්‍රතික්‍රියාකරන භාණ්ඩ ප්‍රවාහණය කිරීම සඳහා වූ [[අන්තරාදායක භාණ්ඩ මහා මාර්ගය ඔස්සේ ජාත්‍යන්තරව රැගෙන යෑම පිළිබඳ යුරෝපියානු සම්මුතිය|ADR ලේබලය]]
ජලය තැනී ඇති අයුරු
ද්‍රව ජලය චලනය වීමේදී
කෘෂිකර්මාන්තයට සහ සාමාන්‍යයෙන් මිනිසාට වර්ෂාපතනයේ ඇති වැදගත්කම හේතුවෙන් එහි නොයෙකුත් ආකාරවලට නොයෙකුත් නම් ලබා දී ඇත.
වර්ෂාපතනයේ බෙදීම්
ඝණමය වර්ෂාපතනය
තිරස් වර්ෂාපතනය
මිශ්‍ර වු වර්ෂාපතනය
අහසේ ඉහළ පහළ යන කොටස්
පහළ බසින කොටස්
රස සහ ගඳ
ද්‍රාව්‍ය වායූන් හා ලවණ වර්ග නිසාද සත්ත්ව දේහ වලින් බැහැර වන කාබනික බහිස්ස්රාවී ඵල නිසාද ජලයට ගඳ සහ රස එකතුවේ.ජලයේ ගඳ සහ රස ඉවත් කිරීම සඳහා වාතනයත්, සක්‍රීය අඟුරු ප්‍රතිකාරයත් (අධිශෝෂණය) භාවිතා කල හැක.
හයිඩ්‍රජන් සල්ෆයිඩ් (H2S) ජලයේ දියවීම නිසා ජලයට "කුණු වූ බිත්තර" ආකාරයේ ගඳක් එකතු වේ. සල්ෆේට(SO4 2- )මත නිර්වායු තත්වයන් යටතේ සල්ෆේට හාරක බැක්ටීරියා ක්‍රියා කිරීමෙන් ජලයට H2S එකතු වේ. වගුරු බිම් වල ඇති ජල සංචිත වල මීතේන්(CH4) වායුව බහුලව දියවී සුදු ළූණු ගඳ ජලයට එක් කරයි.තවද ජලයේ අවලම්බිත ඝන ද්‍රව්‍ය නිසාද කලීලමය සල්ෆර් නිසාද ජලයේ ආවිලතාවය(Turbidity)ඇති වී වර්ණය වෙනස් වේ.
පෘථිවිය මත ජලය
thumb|300px|පෘථිවිය මත ජලය ඇති ස්ථාන නිරූපණය කෙරෙන ප්‍රස්තාරිත ව්‍යාප්ති සටහනක්. thumb|left|පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් 71% ජලය විසින් වසා ගෙන ඇත; පෘථිවියෙහි ජලයෙන් 97.2% අයත් වන්නේ සාගර වලටය. පෘථිවිය මත මිරිදිය ප්‍රමාණයෙන් 90% දරණ [[ඇන්ටාක්ටික් අයිස් තට්ටුව, පහළ දර්ශනය වෙයි. ඝනිභවනය වූ වායුගගෝලීය ජලය  atmospheric water can be seen as වලාකුළු ලෙසින් දිස්වෙමින්, පෘථිවියෙහි පුභානුපාතයට දායක වෙයි.]]
ජල චක්‍රය
300px|thumb|[[ජල චක්‍රය]]
ජීවයට බලපෑම
thumb|left|An [[ක්ෂේමභූමියක් යනුකාන්තාරයෙහි තුරුලිය සහිත  හුදෙකලා ජල මූලාශ්‍රය]] thumb|right| [[ප්‍රභාසංස්ලේෂණය| ප්‍රභාසංස්‍ලේෂණය සහ   ශ්වසනය  හි සමාලෝචනයක්. ජලය (දකුණේ ඇති), කාබන් ඩයොක්සයිඩ් හා සමග (CO2), ඔක්සිජන් හා කාබනික සංයෝග  (වමේ ඇති) සදන අතර, ඒවා දහනය වී ජලය හා  (CO2) නිපැදිය හැක.]]
thumb|right|Some of the [[biodiversity of a coral reef]]
ජලජ ජීවි ස්වරූපයන්
thumb|left|සමහරක් සාමුද්‍රික [[ඩයටමයන් – ප්‍රධාන ශාක ප්ලවාංග කාණ්ඩයක්]]
මානව ශිෂ්ඨාචාරය මත බලපෑම්
thumb|right|ජල [[වතුර මල|බුබුළක්]] ‍ඓතිහාසික වශයෙන් ශිෂ්ඨාචාරය සමෘධිමත් ලෙසින් වර්ධනය වී ඇත්තේ ගංගා සර ප්‍රධාන ජලමාර්ග අසබඩ වේ; මෙසපොටේමියාව, ඊනියා ශිෂ්ඨාචාරයෙහි  තොටිල්ල, පිහිටා තිබූයේ   ටයිග්‍රීස් සහ යුප්‍රටීස් යන මහා ගංගා දෙක අතරය; ඊජිප්තියානුවන්ගේ පුරාතන සමාජය සම්පූර්ණ ලෙසින් රඳා පැවතුනේ  නයිල් මතය. like රොටර්ඩෑම්, ලන්ඩනය, මොන්ට්‍රියල්, පැරිස්, නිව් යෝක් නගරය, බුවනොස් අයර්ස්, ෂැංහයි, ටෝකියෝ, චිකාගෝ, සහ හොං කොං ආදි විශාල පුරවරයන්, ඒවායේ සමෘද්ධියෙහි කොටසක්  පිළිබඳ හෝ ණයගැති විය යුත්තේ  ජලය ඔස්සේ පහසුවෙන් ලඟාවීමට තිබූ හැකියාව සහ එම නිසා වෙළෙඳාමෙහි ව්‍යාප්තිය වෙතය. සිංගප්පූරුව වැනි, සුරක්ෂිත ජල වරායන් සහිත දූපත් සමෘද්ධියට ලක්වූයේද මෙම හේතුව නිසාමය. ජලය බොහෝ ලෙසින් දුලබ, උතුරු අප්‍රිකාව සහ මැද පෙරදිග වැනි ස්ථාන වල, මානව සංවර්ධනය සඳහා ප්‍රධාන සාධකයක් වූයේ පිරිසිදු පානීය ජලය ලබා ගැනුමට ඇති හැකියාවයි.
සෞඛ්‍යය සහ දූෂණය
thumb|left|පාරිසරික විද්‍යා වැඩසටහන යටතේ, [[අයෝවා ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලය|අ‍යෝවා ප්‍රාන්ත විශ්වවිද්‍යාලයෙහි සිසුවෙක් ජලය නියැදිකරණය කරමින්.]]
වගා බෝග සඳහා ජල සම්පාදනය
කෘෂිකාර්මික කටයුතුවලදී ජලය ප්‍රධාන වශයෙන් යොදා ගැනෙන්නේ බෝග සඳහා ජල සම්පාදනයට වන අතර මෙය ප්‍රමාණවත් ආහාර නිෂ්පාදනයේ මූලිකම අවශ්‍යතාවයයි. සමහර දියුණු වන රටවල පරිභෝජනය කරන ජල ප්‍රමාණයෙන් 90% ක් පමණ යොදා ගැනෙන්නේ බෝග සඳහා ජල සම්පාදනයටය.
විද්‍යාත්මක සම්මතයක් ලෙස
1795 අප්‍රේල් 7 වැනි දින ප්‍රංශයේ දී ග්‍රෑම් එකක් පහත පරිදි අර්ථ දක්වන ලදී. එනම් අයිස් විලයනය වන උෂ්ණත්වයේ දී, මීටරයක් සියයෙන් එකක් වන ඝනකයක් තුළ අඩංගු පිරිසිදු ජල පරිමාවේ නිරපේක්ෂ ස්කන්ධය ලෙසයි. නමුත් ප්‍රායෝගික භාවිතයන් සඳහා ලෝහමය සම්මත සමුද්දේශයක් අවශ්‍ය වූ අතර එය ඉහත අගය මෙන් දහස් ගුණයත් විශාල “කිලෝග්‍රෑමයයි”. එම නිසා ජලය ලීටරයක් විශාලත්වය නිවැරදිව සෙවීම සඳහා ද කටයුතු කරන ලෙස නියම කරන ලදී. ග්‍රෑමය සඳහා වූ නිල අර්ථ දැක්වීම ඉතා ස්ථායී උෂ්ණත්ව ලක්ෂ්‍යයක් වූ 00C සඳහා අර්ථ දක්වා ඇති නමුත් විද්‍යාඥයින් විසින් මෙම සම්මතය වෙනස් කොට ඔවුන්ගේ මිනුම් කටයුතු වඩාත්ම ලක්ෂ්‍ය සඳහා නැවත අර්ථ දක්වන ලදී. එම කාලයේ මනින ලද අයුරින් ජලය ඉහලම ඝනත්වය ලබා ගන්නා උෂ්ණත්වය 40C යි.
SI ක්‍රමයේ කෙල්වින් උෂ්ණත්ව පරිමාණ‍ය ජලයේ ත්‍රික ලක්ෂ්‍යය මත පදනම් වී ඇත. මෙම උෂ්ණත්ව පරිමාණය ජලයේ තාපාංකය (1000 C) හා අයිස්වල ද්‍රවාංකය (00 C) මත පදනම් වූ සෙල්සියස් උෂ්ණත්ව පරිමාණයේ ම වඩා වැඩි දියුණු කිරීමෙන් සාදාගත් එකයි.
ස්වාභාවික ජලය ප්‍රධාන වශයෙන් සමන්විත වන්නේ හයිඩ්‍රජන් - 1 හා ඔක්සිජන් - 16 සමස්ථානික වලින් වුව ද සුළු ප්‍රමාණයක්, බරින් වැඩි හයිඩ්‍රජන් - 2 (ඩියුටීරියම්) වලින් සමන්විත වේ. ඩියුටීරියම් ඔක්සයිඩ් හෙවත් බැර ජලයේ ප්‍රමාණය ඉතා කුඩා වුව ද එය ජලයේ ගතිගුණවල බලපෑම් ඇති කරයි. ජලාශවල හා ගංඟාවල ඇති ජලයේ පවතින ඩියුටීරියම් ප්‍රමාණය මුහුදු ජලයට වඩා අඩුය. එම නිසා සම්මත ජලය ලෙස හඳුන්වන “වියානා සම්මත මධ්‍යන්‍ය සාගර ජලය” සම්මත ලෙස අර්ථ දැක්වේ.
පානය සඳහා
මිනිස් දේහ ප්‍රමාණය අනුව එහි ප්‍රමාණයක් 55% සිට 78% දක්වා ජලයෙන් සමන්විත වේ. දේහයේ විජලනය වළක්වා එහි ක්‍රමානුකූල ක්‍රියාකාරීත්වය සඳහා දිනකට ජලය ලීටර් එකේ සිට හතත් අතර ප්‍රමාණය පානය කිරීම අවශ්‍ය වේ. මෙහි නිවැරදි ම ප්‍රමාණය දේහ ක්‍රියාකාරීත්වය, ආර්ද්‍රතාවය, උෂ්ණත්වය හෝ වෙනත් සාධක මත රඳා පවතියි. පානීය ජලය අමතරව මෙම ප්‍රමාණය සිරුරට ලැබෙන්නේ ආහාර හා අනෙකුත් පාන වර්ග මගිනි. නිරෝගී පුද්ගලයෙකුට දිනකට අවශ්‍ය ජල ප්‍රමාණය පිළිබඳ නිශ්චිත අදහසක් නොමැති වුව ද බොහෝ දෙනා එකඟ වන පරිදි සිරුර නිසි සජල තත්වයක පවත්වා ගැන්මට දිනකට ජලය වීදුරු 6-7 (ආසන්න වශයෙන් ලීටර් 2) ක් පානය කළ යුතුය. නමුත් වෛද්‍ය විද්‍යාව මීට වඩා අඩු අගයක් නිර්දේශ කරයි. ව්‍යායාම හෝ උණුසුම් කාලගුණය නිසා සිදුවන තරල හානිය නොසැලකූ විට සාමාන්‍ය පිරිමි පුද්ගලයෙකු දිනකට ජලය ලීටර එකක් පානය කළ යුතු බවයි. නිරෝගී වෘක්ක ඇති පුද්ගලයෙකුට පමණට වඩා ජලය පානය කිරීම අපහසු වන අතර ජලය ඉතා සුළු වශයෙන් පානය කිරීම (විශේෂයෙන් උණුසුම් ආර්ද්‍රතාවය අධික කාලගුණ තත්වවලදී හා ව්‍යායාම කිරීමේ දී) ද අනතුරුදායක විය හැකිය. ව්‍යායාම සිදු කරන විට දී පුද්ගලයින්ට අවශ්‍ය පමණට වඩා ඉතා වැඩිපුර ජලය පානය කළ හැකි වුව ද මේ නිසා ජලය විෂ වීම ( අධි සජලනය) ඇති විය හැකි අතර එය මාරාන්තික විය හැකිය. කෙසේ වෙතත් පුද්ගලයෙකු දිනකට ජලය වීදුරු අටක් පානය කළ යුතුය යන කරුණු සඳහා විද්‍යාත්මක මූලාශ්‍රයක් සොයා ගත නොහැකිය. බර අඩු කර ගැනීම හා මළ බද්ධය සඳහා ජලයේ ඇති බලපෑම පිළිබඳ මිත්‍යා මත පැවතුන ද ඒවා දැන් බැහැර කර ඇත.
ජාතික පර්යේෂණ කවුන්සිලයේ ආහාර හා පෝෂණ මණ්ඩලය මඟින් 1945 දී ජලය පානය කිරීම පිළිබඳ පහත ආකාරයේ නිර්දේශයක් කර ඇත. “විවිධ පුද්ගලයින් සඳහා සාමාන්‍ය සම්මතය වන්නේ කැලරි එකක ආහාර ප්‍රමාණයක් සඳහා මිලිලීටර එකකි. පිළියෙල කරන ලද ආහාරවල මෙම අගයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් අඩංගු වේ. එක්සත් ජාතීන්ගේ ජාතික පර්යේෂණ කවුන්සිලය මඟින් නිකුත් කළ නවතම ආහාර පරිභෝජනය පිළිබඳ වාර්තාව මඟින් නිර්දේශ කරන පරිදි පුරුෂයින් සඳහා හා කාන්තාවන් සඳහා භාවිතා කළ යුතු මුළු ජල ප්‍රමාණයන් පිළිවෙලින් ලීටර 3.7 හා 2.7 වේ. නමුත් ගර්භාෂ හෝ කිරි දෙන මවුවරුන් විජලනය වැළැක්වීමට අමතර තරල ප්‍රමාණයක් ලබා ගත යුතුය. පුරුෂයන් සඳහා ජල ලීටර 3ක් ද කාන්තාවන් සඳහා ජල ලීටර 2.2 ක් ද නිර්දේශ කරන වෛද්‍ය විද්‍යා ආයතනය මඟින් ගර්භනී මවුවරුන් සඳහා ජලය ලීටර 2.4 ක් (ආසන්න වශයෙන් කෝප්ප 9ක්) හා කිරිදෙන මවුවරුන් සඳහා ජලය ලීටර 3ක් (ආසන්න වශයෙන් කෝප්ප 12.5ක්) ලබා දිය යුතුය. කිරිදෙන මවුවරුන් සඳහා මෙසේ වැඩි වශයෙන් ජලය ලබා දෙන්නේ මවු කිරි දීමේ දී ජලය වැඩි වශයෙන් ඉවත් වන නිසාය. සාමාන්‍යයෙන් නිරීක්ෂණය කර ඇති පරිදි ජලය දේහයට ලැබෙන ජල ප්‍රමාණය 20% ක් ආහාර මඟින් ලැබෙන අතර ඉතිරි ප්‍රමාණය පානීය ජලය මගින් හෝ අනෙකුත් පාන වර්ග (කැෆේන් අඩංගු පාන වර්ග ද ඇතුළත්ව) මඟින් ලබා ගත හැක. ජලය සිරුරෙන් බහිස්ස්‍රාවය වීම විවිධ ක්‍රමවලින් සිදුවේ. එම ක්‍රම වන්නේ මුත්‍රා හා මළ මගින්, දහඩිය මඟින් හා ප්‍රශ්වාසයේ දී පිටවන ජලය වාෂ්ප මගින් ආදී වශයෙනි. කායික වෙහෙස හා තාපයට නි‍රාවරණය වීම මගින් දේහයෙන් සිදුවන ජල හානිය වැඩිවන අතර දෛනික තරල අවශ්‍යතාවය ද ඉහළ යයි.
මිනිසුන්ට පරිභෝජනය සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ එතරම් අපද්‍රව්‍ය අඩංගු නොවූ ජලයයි. පොදු අපද්‍රව්‍ය වන්නේ ලෝහ ලවණ ‍හා / හෝ Vibrio වැනි හානිකර බැක්ටීරියා වර්ගයි. සමහර ද්‍රාව්‍යයක් ජලයේ තිබිය යුතු වන අතර ඒවා මඟින් ජලයේ වැඩි දියුණු කිරීම හා අවශ්‍ය විද්‍යුත් විච්ඡේද්‍ය සැපයීම සිදු කරයි.
සයිබීරියාවේ ඇති බයිකල් විල, ලොව ඇති තනි, විශාලතම, පානයට සුදුසු මිරිදිය ජලය අඩංගු ජල මූලාශ්‍රය වන අතර එහි ඇති ලවණ හා කැල්සියම් ප්‍රමාණය ඉතා අවම වන අතර ජලය ඉතා පිරිසිදු ද වේ.
ද්‍රවණ කාරකයක් හෝ ද්‍රාවකයක් ලෙස
ජලයේ ඇති ද්‍රවණය කිරීමේ ගුණය එදිනෙදා ජීවිතයේ සේදීම් කටයුතුවල දී (උදා - මිනිස් ශරීරය, ඇඳුම් පැළඳුම්, ගෙබිම, රථ වාහන, ආහාර හා සුරතල් සතුන්) යොදා ගනියි. ඒ අතරම මළ අපවහන පද්ධතිවල මිනිස් මළ ද්‍රව්‍ය රැගෙන යාම සිදු කරනු ලබන්නේ ද ජලය මඟිනි. මීට අමතරව බොහෝ කාර්මීකරණය වූ රටවල දි ජලය පිරිසිදු කිරීමේ දී යොදා ගන්නා ද්‍රාවකයක් ලෙස ද භාවිතා කරනු ලැබේ.
අපජලය පිරියම් කිරීමේ රසායනික ක්‍රියාවලීන් වල දී ද ජලය ප්‍රයෝජනවත් වේ. අපද්‍රව්‍ය බිඳ හෙලීම සඳහා ජලීය පරිසරයක් වඩා සුදුසු වන අතර එහි දී ලැබෙන සමජාතීය ද්‍රාවණය පොම්ප කළ හැකි පිරියම් කිරීමට වඩා නම්‍යශීලී වේ. ද්‍රාවනය ඔක්සිජන් හෝ වාතය මඟින් ස්වායු පිරියම් කිරීමකට ලක් කර එහි අඩංගු ද්‍රව්‍යවල ප්‍රතික්‍රියාශීලීතාවය අඩු කළ හැකිය.
ජලයේ දියවී ඇති අපද්‍රව්‍ය ජෛව රසායනික ක්‍රියාවලීන්ට බඳුන් වීමේ දී ද ජලය වැදගත් වේ. ජලයේ අඩංගු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට ජලයේ ද්‍රවණය වූ අපද්‍රව්‍ය මත ක්‍රියා කරමින් ඒවා වඩාත් අඩු දූෂ්‍ය තත්වයෙන් යුතු ද්‍රව්‍ය බවට බිඳ හෙලනු ල‍ැබේ. පන් ආදිය වැවෙන ගොහොරු බිම් හා නිර්වායු ජීරක අපජලය පිරියම් කිරීම සඳහා යොදා ගත හැකි ජෛව විද්‍යාත්මක පද්ධති සඳහා උදාහරණ වේ. රසායනික හා ජෛව විද්‍යාත්මක යන අපද්‍රව්‍ය පිරියම් කිරීමේ ක්‍රියාවලි 2හි දීම ක්‍රියාවලිය අවසානයේ ඝන, ඇලෙන සුළු, අ‍වශේෂයක් ඉතිරි වේ. එහි වගාවකට අවශ්‍ය සංඝටක අඩංගු වේ නම් එය පොහොරක් ලෙස පස මතට යෙදිය හැකි අතර එහි අඩංගු සංඝටක වාසි දායක නොවේ නම් එය පහත් බිම් ගොඩ කිරීමේ දී යොදා ගත හැකි අතර ‍එසේත් නොමැති නම් පුළුස්සා දමනු ලැබේ.
ජීවී දේහ තුළ වඩාත් බහුලතම අණුව වනුයේ ජලයයි. පළතුරු වියලී යාමේ දී ඒවා හැකිලී යන්නේ ඒවා මූලික වශයෙන් සමන්විත වන්නේ ජලයෙන් බැවිනි. තාප හුවමාරු තරලයක් ලෙස
සිසිලන සඳහා අයිස් භාවිතා කරනු ලැබේ. ජලය හා හුමාලය, සිසිලන කාරකවලදී හා තාපගත කිරීම්වලදී තාප හුවමාරු තරලයක් ලෙස යොදා ගැනෙන අතර එහි බහුතාවය හා ඉහල තාප ධාරිතවය නිසා විවිධ වූ තාප හුවමාරු කිරීමේ පද්ධතිවල දී යොදා ගනු ‍ලැබේ. සිසිල් ජලය ජලාශ හා මුහුදුවල දී ස්වාභාවිකව ද හමුවේ. එහි ඉහල වාෂ්පීකරණයේ විශිෂ්ට ගුප්ත තාපය නිසා ඝනීභවනය වන හුමාලය තාපගත කිරීම්වල දී යොදා ගත හැකි කාර්යක්ෂම තරලයකි. නමුත් මෙහි ඇති අවාසියක් වන්නේ හුමාලය හා ජලය යම් තරමකට විඛාදන ගතිගුණ පෙන්නුම් කිරීමයි. සියළුම විදුලි බලාගාරවල දී පාහේ ජලය සිසිලනකරනය වන අතර එය වාෂ්ප වී හුමාල ටර්බයින කැරකැවීම මඟින් විදුලි ජනක යන්ත්‍ර ධාවනය කරවනු ලැබේ.
න්‍යෂ්ටික ‍තාක්ෂණය යොදා ගන්නා කර්මාන්තවලදී ජලය, නියුට්‍රෝන මැදිහත්කරුවකු ලෙස යොදා ගනු ලැබේ. පීඩනයට ලක් කරන ලද ජලය අඩංගු ප්‍රතික්‍රියාකාරකවල දී ජලය සිසිලනකරණයක් හා ප්‍රමතකරණයත් යන දෙආකාරයෙන්ම ක්‍රියා කරයි. මෙය අක්‍රීය ආරක්ෂක ක්‍රමෝපායක් ලෙස ද භාවිතා කෙරේ. ඒ කෙසේ ද යත්, ප්‍රතික්‍රියා කාරකයන් ජලය ඉවත් කිරීමේ දී ප්‍රතික්‍රියාවේ වේගය ද අඩු වීම නිසාය.
ගිනි නිවීමේ කටයුතුවල දී
ජලයට ඉහල වාෂ්පීකරණයේ විශිෂ්ට ගුප්ත තාපයක් ඇති අතර එය සාපේක්ෂ වශයෙන් අක්‍රීය වේ. මේ නිසා ජලය ගිනි නිවීමට උචිත තරලය වේ. ජලය වාෂ්පීකරණය මඟින් ගින්නෙහි ඇති තාපය ඉන් ඉවතට රැගෙන යයි. නමුත් විදුලි උපකරණවල ඇති වන ගිනි නිවීමට ජලය භාවිතා කළ නොහැක. මක්නිසා ද යත් අපද්‍රව්‍ය මුසු වූ ජලය විද්‍යුතය සන්නයනය කරන බැවිනි. තෙල් හෝ කාබනික ද්‍රාවක මඟින් ඇතිවන ගිනි නිවීම සඳහා ද ජලය භාවිතා කළ නොහැක. මක් නිසා ද යත් තෙල් හා කාබනික ද්‍රාවක, ජලය මතුපිට පාවෙමින් ගිනි ගන්නා අතර එහි දී උතුරන ජලය මඟින් ඇති වන පිපිරීම් මඟින් දැවෙන ද්‍රව විසිරී යා හැකි වන බැවිනි.
ජලය වියෝජනය ද චර්නොබිල් ඛේදවාචකයේ යම් කාර්යයක් ඉටු කරන ලදැයි සිතිය හැකිය. මුල දී තාප දීප්ත ප්‍රතික්‍රියාකාරකය ජලය ‍මඟින් පිරියම් කිරීමට උත්සාහ කරනු ලැබුව ද එය පුපුරා ‍ගියේය. මෙහි දී ඉතා ඉහල උෂ්ණත්ව හේතුවෙන් ජලය එක්වරම වාෂ්ප බවට පත් වීමෙන් ජලවාෂ්ප නිසා ඇති වන ක්ෂණික පිපිරීමක් සිදු විය. ඊට අමතරව ඉතා අධික උෂ්ණත්ව මඟින් ජල අණු හයිඩ්‍රජන් හා ඔක්සිජන් බවට වියෝජනය වීම ද මෙම පිපිරීමට හේතු වූවා විය හැකිය.
රසායනික භාවිතයන්
කාබනික ප්‍රතික්‍රියාවන් ජලය හෝ අම්ල භෂ්ම හෝ ස්වාරක්ෂක ජලීය ද්‍රාවණයක් හමුවේ හෝ සිදු කරනු ලැබේ. අකාබනික ලවණ ඉවත් කිරීම සඳහා ජලය සාමාන්‍යයෙන් යොදා ගත හැකිය. එය සාමාන්‍යයෙන් කාබනික ප්‍රතික්‍රියාවල දී ද්‍රාවකයක් ලෙස යොදා නොගනියි. මක්නිසාද යත් කාබනික ප්‍රති‍ක්‍රියාවේ ප්‍රතික්‍රියක ජලයේ ද්‍රවණය නොවන නිසාත්, ජලය නියුක්ලියෝෆිලික හා උභය ගුණී ගතිගුණ පෙන්වන නිසාත්ය. කෙසේ වෙතත් මෙම ගති ගුණ සමහර අවස්ථාවලදී ප්‍රයෝජනවත් වේ. උදාහරණ ලෙස ඩීල්ස් - ඇල්ඩර් ප්‍රතික්‍රියාවල සීඝ්‍රතාවය ජලය මඟින් වැඩි කරනු ලැබේ. අති අවධි ජලය නූතන පර්යේෂණවල ප්‍රධාන මාතෘකාවක් වී ඇත. ඔක්සිජන් වලින් සංතෘප්ත කරන ලද අති අවධි ජලය මඟින් කාබනික දූෂක කාර්යක්ෂම ඉවත් කරන බව සොයා ගෙන ඇත.
විනෝදාත්මක කටයුතු
මිනිසා විවිධ විනෝදාත්මක කටයුතු සඳහා, ව්‍යායාම හා ක්‍රීඩා කටයුතු සඳහා ජලය භාවිතා කරනු ලබයි. මේවායින් සමහරක් නම් පිහිනීම, දිය මත ලිස්සායාම, බෝට්ටු පැදීම, හා කිමිදීමයි. මීට අමතරව අයිස් හොකී, අයිස් මත ලිස්සායාමා වැනි ක්‍රීඩා ද අයිස් මත කරනු ලබයි. ජලාශ ඉවුරු අද්දර, මුහුදු වෙරළ හා ජල උද්‍යාන ද මිනිසාගේ ගිමන් නිවන හා විනෝදය සඳහා භාවිතා වන ස්ථානය. ගලා යන ජලයේ හඬ ද බොහෝ දෙනාගේ අදහස පරිදි, ඉතා සන්සුන්ය. සමහරු මසුන් හා අනෙකුත් ජලජ ශාක හා ජීවීන් මත්ස්‍යාගාර හෝ පොකුණුවල ප්‍රදර්ශනය සඳහා, විනෝදය සඳහා හෝ හුදෙකලාව දුරු කර ගැ‍නීම සඳහා ඇති කරනු ලබති. මිනිසා, හිම ක්‍රීඩා සඳහා ද ජලය භාවිතා කරයි. උදා - හිම මත ලිස්සායාම මෙහිදී ජලය ඝන බවට පත් කිරීම අත්‍යාවශ්‍ය වේ. මීට අමතරව හිම බෝලවලින් දමා ගැසීම, ජලය විදින තුවක්කු, ජලය පිරි බැලුන මඟින් දමා ගැසීම ආදී ‍විනෝද ක්‍රීඩා සඳහා ද මිනිසා ජලය භාවිතා කරයි. මේ අතර පෞද්ගලික හෝ පොදු අලංකරණ කටයුතු සඳහා ජල උල්පත් නිර්මාණය ද සිදු කරනු ලබයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවික සම්පත් ප්‍රවර්ගය:ඔක්සිජන් සංයෝග ප්‍රවර්ගය:හයිඩ්‍රජන් සංයෝග ප්‍රවර්ගය:ඔක්සයිඩ ප්‍රවර්ගය:හයිඩ්‍රයිඩ ප්‍රවර්ගය:ද්‍රව ප්‍රවර්ගය:දාවක ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ කිලිප සහිත ලිපි
අවධිය (පදාර්ථය)
ප්‍රවර්ගය:රසායන විද්‍යාව
භූමී පේඩ්නේකර්
Pednekar rose to prominence by playing headstrong small-town women in the comedy-dramas Toilet: Ek Prem Katha (2017), Shubh Mangal Saavdhan (2017), Sonchiriya (2019), Bala (2019), and Pati Patni Aur Woh (2019). For her portrayal of the septuagenarian sharpshooter Chandro Tomar in Saand Ki Aankh (2019), she shared the Filmfare Critics Award for Best Actress, along with Taapsee Pannu.
External links
ප්‍රවර්ගය:1989 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රවර්ගය:21 වන සියවස තුළ ඉන්දියානු නිළියෝ
උපත් පාලන කොපු
නූතනයේ දී උපත්පාලන කොපු රබර් ආශ්‍රීත අමු ද්‍රව්‍ය මගින් නිපදවයි. පුරුෂයන්ට මෙන්ම ස්ත්‍රීන්ටද භාවිත කලහැකි උපත් පාලන කොපු පවතී බොහෝවිට මේවා පොලියුරෙතේන්වලින් නිර්මාණය කෙරේ. නම් මූලද්‍රව්‍ය ඇසුරින් නිපදවයි මෙමගින් අනව්‍ය ගැබ් ගැනීම් වැළැක්වීම හා ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණයවන රෝග රැසකින් ආරක්ෂාවිය හැක නිවැරදි ආකාරයෙන් පැළදූ උපත් පාලන කොපුවත් සහිතව ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමේ දී ගැබ්ගැනීමක් සිදුවීමේ සම්භාවිතාවඉතා අඩුය.
උපත් පාලන කොපු භාවිතයේ ඉතිහාසය වසර 400 දක්වා ඈතට දිවයයි. 19 වන සියවසයේ සිට මෙය ගැබ්ගැනීම් වළක්වන ක්‍රමයක් ලෙස ප්‍රචලිතය. නමුත් වර්තමානයේ උපත් පාලන කොපු භාවිතය පිළිබද විවිධ මතභේද පවතී ඇතැම් ආගමික කණ්ඩායම් මෙහිදී ප්‍රධානය.
19 වන සියවසයට පෙර
ඉතා ඈත අතීතයේ දී පවා අනවශ්‍ය ගැබ්ගැනීම් වැලැක්වීම සදහා උපත් පාලන කොපු භාවිත කර ඇතිබව ඉතිහාසඥයන් හා පුරා විද්‍යාඥයන් තර්ක කරති. අතීත ඊජිත්තුව ග්‍රීසිය සහ රෝමය යන ශිෂ්ටාචාරවල ගැබ් ගැනීම් වැළැක්වීම සදහා උපාංගයක් භාවිත කරඇත. 15 වන සියවසට පෙර ආසියාවේ ජනයාද ගැබ්ගැනීම් වැළැක්වීම සදහා ලිංගික සංසර්ගයේ දී පුරුෂ ලිංගය ආවරණය වනසේ තෙල් ගැල්වූ සිල්ක් දෙරි කැබැල්ලක් සත්ව අතුණුබහනුවක කොටසක් ඉබි කටුවකින් හෝ සත්ව අගකින් සකසාගත් උපාංගයක් භාවිත කරඇත.
16 වන සියවස දී ගැබ්‍රිලේ ෆැලෝපියෝ නම් ඉතාලි ජාතිකයා මුල්වරට උපදංශය පිළිබද පොතක් ලිවීය. උපදංශය පිළිබද මුල් ලියමනක් 1490 දී ලියැවී ඇති එහි දැක්වෙන ආතාරයට ඇතමුන් මෙම රෝගයෙන් මියගිය බවත් දැක්වේ. ෆැලෝපියෝගේ මෙම කෘතිය මුල්ම උපත් පාලන කොපු භාවිතය පිළිබදව ලියැවුන කෘතියයි.මෙම කෘතියේදී ලිනන් වලින් සෑදූ කොපුවක් රසායනික ද්‍රව්‍යයක ගිල්වා වේලෙන්නට තබා එම කොපුවෙන් ශිශ්නය ආවරණය කරගෙන සංසර්ගයේ යෙදීම සිදුකලයුතු බව පෙන්වාදී ඇත.එමගින් උපදංශය බෝවීම වළක්වාගත හැකිබවත් පෙන්වා දෙයි.
මේ සමග ලිංගිකව සංප්‍රේෂණය වන රෝග වළක්වා ගැනීමට ශීශ්නය ආවරණය වනසේ සැකසුන විවිධ නිර්මාණයන් යුරෝපය පුරා බිහිවිය.මෙමගින් ලිංගාශ්‍රිත රෝග වලින් වැළකීමට හා අනවශ්‍ය ගැබ්ගැනීම් වළක්වා ගැනීමට ඔවුන්ට හැකිවිය.පසුව මෙම උපත් පාලන ක්‍රම වළට විරුද්ධව ආගමික සංවිධාන ක්‍රියාත්මකවිය.මෙම ආගමික මැදිහත්වීම් මගින් ඇතිවූ විරෝධය ප්‍රබල බලපෑමක් එවක යුරෝපා සමාජයට ඇතිවිය.දඩුවම දෝෂාරෝපණය පරිභවය යන අදහස දෙන condemn යන වචනයෙන් condom යන වචනය බිහිවිය.
රෙදි වලින් සෑදූ උපත් පාලන කොපු භාවිතය නිසා සත්ව අතුනු බහන් වලින් නිෂ්පාදනය කළ කොපු භාවිතයෙන් ඉවත්විය.දහසයවන සියවසයේදී සම්වලින් නිෂ්පාදිත උපත් පාලන කොපු හඳුන්වා දුන්හ.රෙදි වලින් සැකසූ උපත් පාලන කොපු මුළු ශිශ්නයම අවරණය කලහැකි සේ සකසා තිබිණ.
මෙම උපත් පාලන කොපු මගින් ගැබ්ගැනීම වළැක්වීම හා අනාචාරයන් සිදු කිරීමට නොබියව ඉදිරිපත්වීමේ හැකියාවත් ආගමික සංවිධානවල දැඩි විවේචනයට ලක්විය.තවද එකල පැවති උපත් පාලන කොපුවල පැවති දුර්වලතා නිසා ලිංගාශ්‍රිත රෝග ව්‍යාප්තිය එමගින් සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කරගත නොහැකිබව වෛද්‍යවරු පෙන්වා දුන්හ.
18වන සියවසයෙන් පසු උපත් පාලන කොපු භාවිතය හා සම්බන්ද වෙළඳපොළ සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය විය.රසායනික ද්‍රව්‍ය පෙඟවා රෙදි වලින් සැකසූ උපත් පාලන කොපු විවිධ වර්ණයන්ගෙන් හා ප්‍රමාණයන්ගෙන් වෙළඳපොළට පැමිණියේය.මෙයට යුරේපය පුරා පැවති වඩවසම් පාලනය බිඳවැටී ධනවාදී අර්ථ ක්‍රමය බිහිවීමත්.ආගම අභිබව විද්‍යාව මුල්තැන ගැනීමත් නිසා සිදුවිය.පසුව මෙම උපත් පාලන කොපු ඇමරිකාව හා වෙනත් ධනවත් රටවල් කරාද ව්‍යාප්තවිය.මධ්‍යම හා ඉහළ පැලැන්තිවල ජනයාගෙන් මේවාට හොද ඉල්ලුමක් ලැබිණ.කෙසේ වෙතත් ඉහළ හා මධ්‍යම පාන්තික ජනයා අතර ලිංගිකව පැතිරෙන රෝග ව්‍යාප්තිය අඩු උවද ඊට සාපේක්ෂව පහළ පංතිවල ජනයා අතර රෝග ව්‍යාප්තීන් පෙර පරිදි සිදුවිය
1800 සිට 1920 දක්වා
ඇතැම් රටවල් උපත් පාලන ක්‍රම පිළිබද විවිධ කීතිරීති පනවන ලදී.උපත් පාලන කොපු මහජනයා අතර ජනප්‍රිය කිරීමට විවිධ පියවර ගන්නා ලදී.ඇමරිකාව හා යුරෝපා රටවල නිවසේදීම සාදාගතහැකි උපත් පාලන කොපු පිළිබද දැනුවත් කළහ.
ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධ සමය ආරම්භවීමත් සමග රටපුරා ලිංගික රෝග පිළිබද දැනුවත් කිරීම් වැඩිවිය.පළමු වරට ලිංගික ආධ්‍යාපනය සදහා පොදු පාසැල් තුල පංති ඇරඹීය.මෙමගින් ලිංගිකව සංප්‍රේෂණයවන රෝග පිළබදව දැනුමක් දබාදුන්හ.මෙමගින් උපත් පාලන කොපු ප්‍රවර්ධනයක් සිදු නොකල අතර බහු සහකරු සේවනය ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට උපදෙස් දුන්හ.එක් අයකු සමග පමණක් ලිංගිකව එක්වීම සුදුසු බව පෙන්වා දුන්හ.ලිංගික අනාචාරයට විරුද්ධව දැඩි දඩුවම් දුන්හ.උපදංශ රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම ඇතැම් රෝහල් ප්‍රතික්ෂේප කළහ.කෙසේ වෙතත් මෙම ක්‍රමය එතරම් සාර්ථක විසදුමක් නොවීය.අවසානයේ ඇමරිකාවටද විසිවන සියවසයෙන් පසු උපත් පාලන කොපු භාවිතයේ වැදගත්කම අවබෝධවිය.ඔවුන් විසිවන ශතවර්ෂයේ පටන් උපත් පාලන කොපු වලට යොමුවීම සිදුවිය.
පළමු වරට උපත් පාලන කොපු ලිංගිකව සංප්‍රේෂණයවන රෝග වැළැක්වීමට යොදා ගත්තේ ජර්මානු හමුදාව විසිණි.පසුව පළමුවන ලෝක යුධ සමයෙදී සෑම බටහිර යුරෝපා ජාතීන්ම ලිංගිකව සම්ප්‍රේෂණයවන රෝග වැළැක්වීමට උපත් පාලන කොපු භාවිතය සිදු කළහ.මෙමගින් ලිංගික රෝග ව්‍යාප්තිය අඩුකර ගැනීමට ඔවුන්ට හැකිවිය.
රබර් උපත් පාලන කොපු
1839 දී චාර්ස් ගුඩ්යර් නම් විද්‍යාඥයා විසින් ස්වාභාවික රබර් නිෂ්පාදනය කරන ආකාරය සොයාහත්තේය.මෙම රබර් වලට තවදුරටත් තාපය ලබාදීමෙන් ඒවා මෘදු හා ඇදෙනසුසු බවට පත්කළහැකි බව සොයාගත්හ.මෙම සොයාගැනීම් රබර් උපත් පාලන කොපු නිපදවීමට පදනම සැකසීය.මීට පෙර පැවති බැටළු අතුණු බහන්වලින් නිෂ්පාදිත උපත් පාලන කොපු වලට වඩා උසස් නිමාවුමක් ලෙස මෙය වෙළද පොලට ඉදිරිපත් කරන ලදී.මෙම රබර් උපත් පාලන කොපු සතු ඇදෙන සුළු බව නිසා ශිශ්නයේ ප්‍රමාණයට අනුවම උපත් පාලන කොපු තොරා ගැනීම අනවශ්‍ය විය.මේවා ඉක්මනින් ඉරීයෑමක්ද සිදු නොවුනි.1855 දී මුල්වරට රබර් වලින් නිෂ්පාදිත උපත් පාලන කොපු වෙළදපලට ඉදිරිපත් කැරිණි.මුල් යුගයේ වෙළද පොළට පැමිනි මෙම උපත් පාලන කොපු තරමක් ඝනකමින් වැඩිවිය.රබර් මුදුවද තදින් වැඩිවිය.එමනිසා මෙම උපත් පාලන කොපු භාවිත කිරීමේදී අපහසුතා ඇතිවන බව පැමිණිලි ලැබිණ.
පසුව මෙම උපත් පාලන කොපු මෘදුව හා ශක්තිමත්ව නිපදවීමට හැකිවිය.මුල් යුගයේදී උපත් පාලන කොපු නිපදවීම කම්කරුවන් විසින් සිදු කලද පසුව මේ සදහා ස්වංක්‍රීය යන්ත්‍ර නිර්මාණය කැරිණි.
1930 සිට අද දක්වා
දෙවන ලෝක යුද සමයේදී බහුවල පැතිරී ගිය සුදු බිංදුම (ගොනෝරියාව) හා උපදංශය වළක්වා ගැනීම සදහා උපත් පාලන කොපු ජනප්‍රිය කරවීමට රාජ්‍යයන් පියවර ගත්හ.පුවත්පත් දැන්වීම්,දේශන,චිත්‍රපට ආදිය මේ සදහා යොදාගත්හ.ලෝක යුධ සමයෙන් පසු උපත් පාලන ක්‍රමයක් ලෙස මේවා භාවිතය ඉහල ගියේය.කෙසේ වෙතත් 1960 වසරෙන් පමණ පසුව උපත් පාලන පෙති වඩා ජනප්‍රියවීම සිදුවිය.එහෙත් උපත් පාලන කොපු දෙවන ප්‍රධානතම උපත් පාලන ක්‍රමය ලෙස තවදුරටත් පැවතිණ.ඇමරිකාවේ ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන ඒජන්සිය මගින් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලද උපත් පාලන කොපු ජනප්‍රිය කිරීමට පියවර ගත්හ.ජනගහන වර්ධනය ඉතා වැඩි සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් පවුල් සැළසුම් ක්‍රමයක් ලෙස උපත් පාලන කොපු භාවිතය සිදු කළහ.
1980 දශකය වනවිට එඩ්ස් රෝගය ලොවපුරා සීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්තවීම ඇරඹී තිබිණ.මෙම රෝගය ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීමට ඉතා සාර්ථක ක්‍රමවේදයක් ලෙස උපත් පාලන කොපු යොදාගතහැකිබව පර්යේෂකයන් පෙන්වාදුන්හ.මෙම මාරාන්තික රෝග ව්‍යාප්තිය හමුවේ ආගමික මතවාද තුල ගිලී සිටි සංස්කෘතීන් පවා උපත් පාලන කොපු භාවිතයේ වැදගත්කම හදුනාගත්හ.මාරාන්තික එ්ඩ්ස් ව්‍යාප්තිය පාලනය කරගැනීමට උපත් පාලන කොපු භාවිතය ඉතා හොද රුකුලක්විය.
උපත් පාලනය
උපත් පාලනය සදහා ඉතා සාර්ථක හා ආරක්ෂාකාරී හා සෞඛමය අවදානම් අඩු ක්‍රමයක් ලෙස උපත් පාලන කොපු යොදාගත හැකිය.සංසර්ගයේදී ශිශ්නයෙන් පිටවන ශුක්‍රාණු යෝනි මාර්ගයට ගමන් කිරීම වැළැක්වීම මගින් ගැබ් ගැනීම් වැළැක්වීම මෙහිදී සිදුවේ.ජනගහණය වර්ධනය සීමා කිරීම, අනවශ්‍ය දරු උපත් වළක්වා ගැනීම,පවුල් සැළසුම් ක්‍රමයක් ලෙස හා අනපේක්ෂිත ගැබ් ගැනීම් වළක්වා ගැනීමට ඉතා සාර්ථක ක්‍රමයක් ලෙස උපත් පාලන කොපු යොදා ගනී.
ලිංගික රෝග
උපත් පාලන කොපු භාවිතය මගින් ලිංගික රෝග බොහෝමයක් ව්‍යප්තවීම වළක්වා ගත හැකිය.ඒ අතර මානව ප්‍රතිශක්තිකරණ ඌනතා වෛරසය,මානව පැපිලෝමා වෛරසය ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීම ලිංගික ඉන්නන්,සුදු බිංදුම,උපදංශය,ලැමිඩියා,හර්ෆිස් වැනි බොහෝ ලිංගික රෝග රැසකින් ආරක්ෂාවීමට උපත් පාලන කොපු පැළඳීම මගින් සිදුකලහැක.
තුඩුගල ශ්‍රි බුද්ධරක්ඛිතාරාම වටදාගෙය මහා විහාරය
කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ දොඩන්ගොඩ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයේ තුඩුගල ග්‍රාමයේ, කළුතර - තුඩුගල, වෙල්ලත පා‍රේ  ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිතාරාම වටදාගෙය මහා විහාරය පිහිටා තිබේ. වැලිවිට අස‍රණස‍රණ ස‍රණංක‍ර සංඝ‍රාජ මහනාහිමි‍යන්ගේ තුන්වන ශිෂ්‍ය ගිනිගත්පිටි‍යේ මහනාහිමි‍යන්ගේ ශිෂ්‍යානුශිෂ්‍ය ප‍රපු‍රට අ‍යත් මෙම විහා‍රස්ථාන‍ය පැපිලි‍යාන සූනේත්‍රා මහාදේවි ‍රජ මහා විහා‍ර‍ය, ගංගොඩවිල සුභද්‍රාරාම මහා විහා‍ර‍ය ඇතුළු විහා‍ර ප‍රපු‍රට අ‍යත්වන විහා‍ර‍යකි.
ඉතිහාසය
ප‍යාගල සමනක්‍ඛන්‍ද (ගෝම‍රකන්‍ද) විහා‍රස්ථාන‍යේ සිට වැඩි ඉනක්ගොඩ බුද්ධරක්ඛිත නම් හිමි නමක් මෙම විහා‍රස්ථාන‍ය ආ‍රම්භකොට ඇත. ඒ නිසා උන්වහන්සේගේ නම මුල් කොට ගෙන මෙම විහා‍රස්ථාන‍ය “තුඩුගල ශ්‍රි බුද්ධරක්‍ඛිතා‍රාම විහා‍ර‍ය” ලෙස හැඳින්වි‍ය. උන්වහන්සේගෙන් පසු පයාගල සාරානන්ද හිමියන් (1865 - 1956/11/11) ද උන්වහන්සේට පසු උඩතලවින්නේ ශ්‍රී සෝභිත හිමියන් (1909/06/10 - 1972/02/27) ද විහා‍රාධිපතීන් ලෙස වැඩසිට තිබේ. 1959 දී උඩතලවින්නේ නායක හිමියන්ගේ මෙහෙය වීමෙන් ප්‍රදේශයේ දරුවන්ට දහම් අධ්‍යාපනය ලබන්නට ශ්‍රී සාරානන්‍ද දහම් පාසල ‍යනුවෙන් සිය ගුරු දේවයන් නමින් දහම් පාසලක් ද ආරම්භ කලහ. 1972 උඩතලවින්නේ නායක හිමියන් අපවත් වී වදාළේය. ඉන් අනතුරුව විහාරාධිපති හිමියන් ලෙසට ශාස්ත්‍ර විශාරද සමාජවේදී ප්‍රවචන කීර්ති ශ්‍රී සෝභිත, කළුතර දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රධාන අධිකරණ සංඝනායක - තුඩුගල විමලසාර නාහිමියන් පත්විය. 1996 ජුනි 9 වන දින මුල් ගල තැබූ වටදාගෙය සහිත දාගැබ 2006 ජූලි 13 වන දින කොත් පලඳවා නි‍රාව‍රණ‍ය කොට වැඩ නිම වූහ. මෙතෙක් මෙම විහාරස්ථානය තුඩුගල ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිතාරාම විහාරය ලෙස නම් වූ අතර දාගැබේ හා වටදාගේ කොත් පැලඳීම හා නි‍රාව‍රණ‍යෙන් පසු කළුතර - තුඩුගල ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිතාරාම වටදාගෙය මහා විහාරය ලෙසට නම් කෙරිණි.2013 ඔක්තෝබර් මස 10 වන දින නව තෙමහල් සංඝාවාස ගොඩනැගිල්ලක්ද විහාරස්ථානයට එක්විය.එසේම විෂ්ණු, කතරගම, ගම්බාර සුද්ධ සූනියම් දෙවිවරුන් සඳහා දේවල ත්‍රිත්වයක් ඉදිකිරීමද මේ කාලසීමාවේදී ම සිදුවිය. 2014 ඡූලි මස 3 වන දින තුඩුගල විමලසාර නායක හිමිපාණෝ අපවත්වී වදාළහ. ඉන් අනතුරුව ශාසන කීර්ති ශ්‍රී විනයාලංකාර පූඡ්‍ය පැපිලියානේ ශාන්තානන්ද නායක ස්වාමීන් වහන්සේ වත්මන් විහාරාධිපති ධූරයට පත්විය.විහාරස්ථානයේ අටවිසි බෝධි ප්‍රාකාරය ද නව වළාකුළු බැමි ද උන්වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙන් සසුනට දායාද විය.
බුද්ධිමත් නිර්මාණවාදය
බුද්ධිමත් නිර්මාණවාදය යනු දෙවියන්ගේ පැවැත්ම පිළිබඳව වන ව්‍යාජවිද්‍යාත්මක තර්කයකි. එහි යෝජකයන් එය ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ "ජීවයේ සම්භවය ගැන සාක්ෂි පාදක කරගත් විද්‍යාත්මක න්‍යායක්" ලෙසයි. තවද ඔවුන් ප්‍රකාශ කරන්නේ "විශ්වයේ සහ ජීවීන්ගේ ඇතැම් අංගයන් වඩාත් හොඳින් පැහැදිළි කළ හැක්කේ බුද්ධිමත් මූලයකින් මිස, ස්වභාවික වරණය වැනි කිසිදු ඉලක්කයක් නැති ක්‍රියාවලියකින් නොවන" බවයි. බුද්ධිමත් නිර්මාණවාදය යනු මැවුම්වාදයෙහිම එක් ආකාරයක් වේ. එය සනාථ කිරීමට ආනුභවික සාක්ෂි නොමැති අතර, පරීක්ෂා කළ හැකි හෝ නොබිඳිය හැකි උපකල්පිත ද ලබා නොදෙන නිසා එය විද්‍යාව යැයි නොසැළකේ. බුද්ධිමත් නිර්මාණවාදයෙහි ප්‍රධාන යෝජකයින් වන්නේ එක්සත් ජනපදයෙහි ඇති ක්‍රිස්තියානි බුද්ධිමණ්ඩලයක් වන ඩිස්කවරි ආයතනය යි.
උදම්
සූර්යාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ උදම් ශක්තිය හේතුවෙන් සාගර මත ඇතිවන ජල මට්ටම ඉහළ යාම හා පහත බැසීම උදම් රළ ලෙස හැදින්වේ. කාලය හා අවකාශය සමඟ වෙනස් වන ගුරුත්වාකර්ෂණ ක්ෂේත්‍රයක් සහිත ඕනෑම වස්තුවක් මත උදම් සංසිද්ධිය ඇතිවිය හැක. පෘථිවියේ ගොඩබිම් ප්‍රදේශ මෙයට උදාහරණවේ.
උදම් රළ මඟින් සමුද්‍ර පතුළට හා ගං මෝය වල ජල ප්‍රමාණය කෙරෙහි සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරයි. එසේම එමඟින් උදම් ප්‍රවාහනය යනුවෙන් හඳුන්වන දෝලන තරංග ඇති කරයි. උදම් රළ පිළිබඳ අනාවැකි පළ කිරීම වෙරළාශ්‍රිත යාත්‍රා කිරීම් සඳහා වැදගත් වේ. (වැඩි තොරතුරු උදම් රළ හා යාත්‍රා කිරීම) උස් ජල මට්ටමේදී සිය යට පවතින හා ජල මට්ටම අඩු වූ විට නිරාවරණය වන පටු වෙරළ තීරය අන්තර් "උදම් කලාපය" හෝ "පෙර වෙරළ" ලෙස හැඳින්වේ. එය සාගර උදම් මඟින් ඇතිවන වැදගත් පාරිසරික ඵලයකි.
එම ප්‍රදේශයක ඇතිවන උදම් රළෙහි ස්වභාවය තීරණය වන්නේ පෘථිවියට සාපේක්ෂව සුර්යයාගේ හා චන්ද්‍රයාගේ පිහිටීම, පෘථිවිය භ්‍රමණයේ බලපෑම හා මුහුදු පතුලේ ස්භාවය යන කරුණු වල සංයුතියෙනි. උදම් අමානය මඟින් මනින ලද මුහුදු මට්ටම කෙරෙහි සුළගේ ද දැඩි බලපෑමක් තිබිය හැක.
හැඳින්වීම හා උදම් නාමකරණය
‍
උදම් ඇතිවීමට ගතවන කාලය පැය කිහිපයක සිට වර්ෂ ගණනාවක්1 තෙක් ‍විවිධ විය හැක. එමනිසා නිරවද්‍ය මිනුම් ලබාගැනීම සඳහා උදම් ආමාන,රැළි මඟින් හටගන්නා විචලනයේ බලපෑම මිනිත්තු කිහිපයකට වඩා අඩු ස්ථාන වල පමණක් උස මට්ටම පිළිබඳ මිනුම් ලබා ගනී. මෙලෙස ලබාගන්න දත්ත ' මධ්‍යම මුහුදු මට්ටම' නමින් හඳුන්වන දත්ත හා සංසන්දනය කරයි.
M2 වලින් වෙනස් වූ සංඝටක සමාන්‍යයෙන් සුර්යයාගේ ගුරුත්වාකර්ෂණ බලය පෘථිවි භ්‍රමණය අක්ෂයේ ආනතිය, චන්ද්‍ර කක්ෂයේ ආනතිය හා චන්ද්‍රයා පෘථිවිය වටා මෙන්ම පෘථිවිය චන්ද්‍රයා වටා ඇති කක්ෂ වල ඉලිප්සීය හැඩය වැනි සාධක මත රඳා පවතී. දවසින් අඩකට වඩා අඩු විචල්‍යතාවයක් සහිත කාලාවර්ත වලින් යුත් සංඝටක අනුවර්තී සංඝටක නම් වේ. දීර්ඝ කාලීන සංඝටක වලට දින, මාස හා වර්ෂ වැනි කාලාවර්ත පැවතිය හැක.
නිදහස් වෙළදා‍ම
නිදහස් වෙළදා‍මට ඇති සම්බාධක
ව්‍යපාරයක පරමාර්ථය විය යුත්ත කොටස්කරැවන්ගේ ඉපයිමට වැඩිකිරිම යැයි පැවසු Milton Friedren නිදහස් වෙළඳාමට සහය දැක්වියමයි. ඔහුට අනුව වගකිම් අත්තේ පුද්ගලයින්ට පමණයි. CSR (ආයතනයේ සමාජයට ඇති වගකිම ) පිළිබඳ මාධ්‍ය අදහස් දරන්නන් එය පරිසරයට හ සමජය හිතකර ලාභයට පදනම් කර නොගත් දෙයක් ලෙස හඳුන්වයි. එනමුත් ආයතනයට අනුව CSR හි නියැලි, ඒ සඳහා සම්පත් වැය කරිමෙන් වාසියක් තිබිය යුතුය. එ වාසිය වැය කල සම්පත් ආයෝජනයෙන් ලැබෙන ආදායමට කිට්ටු නොවුවහොත් ආයතන CSR හි නියැලිමට මැලිවේ. එම නිසා වර්තමානයේදි CSR කටයුතු සීමාවී ඇත.
CSR හි යෙදවිමට අනුබල දෙන හේතු
පාරිභෝගික අයිතින් ආරක්ෂා කල යුතුයි යන අචාර ධර්ම
ගෝලීයකරණය හා වෙළඳපොල බලපෑම
සටහන්
{|
ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රා, ෆ්‍රෙඩරික්ස්බෝර්ග්හි කවුන්ටස්වරිය
ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රා කවුන්ටස්වරිය යනු ඩෙන්මාර්කයේ ජෝකිම් කුමරුගේ පළමු සහ හිටපු බිරිද වේ.
සිට්ඩ්ජෙහුටි
සිට්ඩ්ජෙහුටි හෙවත් සැටිබු (හෝ සැට්‍ඩ්ජෙහුටි; “තොත්ගේ දියණිය”) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඊජිප්තුවේ පසුකාලීන දාහත්වන රාජවං‍ශයේ විසූ කුමරියක් මෙන්ම රැජිනකි. ඇය සෙනඛ්ටෙන්රේ අහ්මෝස් පාරාවෝවරයාගේ සහ ටෙටිෂෙරි රැජිනගේ දියණියයි. ඇය සිය සොහොයුරා වූ සෙකෙනෙන්රේ ටාඕගේ භාර්යාව ද විය. එසේම ඇය අහ්මෝස් කුමරියගේ මෑණියන් ද වේ.
දිවිය
සිට්ඩ්ජෙහුටි යනු සෙනඛ්ටෙන්රේ අහ්මෝස් පාරාවෝවරයාගේ දියණිය වූ අතර, ඇය සෙකෙනෙන්රේ ටාඕ පාරාවෝවරයාගේත්, ආහොටෙප් සහ අහ්මෝස් ඉන්හපි රැජිනියන්ගේත් සොයුරිය වූවා ය. ඇය ඇගේ (අර්ධ-) සොයුරා වූ සෙකෙනෙන්රේ-ටාඕ සමග විවාහ වූවා ය. ඔහුට දාව ඇයට අහ්මෝස් නැමැති දියණියක විය. ඇගේ මිනීපෙට්ටියේ සඳහන් වන්නේ ඇය ටෙටිෂෙරිගේ දියණියක බව ය. ඇගේ අනෙක් නාමය සැටිබු ලෙස දැක්වේ.
පදවි
සිට්ඩ්ජෙහුටිගේ පදවි නාම අතර, රජුගේ බිරිඳ, රජුගේ සොයුරිය සහ රජුගේ දියණිය වැනි නාමයන් හමු වේ. ඇය පිළිබඳ රැජිනියන්ගේ නිම්නයෙන් හමුවූ (QV47) ඇගේ දියණිය‍ වූ අහ්මෝස්ගේ මමී වස්ත්‍රයෙහි ද සඳහන් වේ. අහ්මෝස් ද රජුගේ දියණිය සහ රජුගේ සොයුරිය යන නාමයන් උසුලා ඇත. මින් පැහැදිළි වන්නේ අහ්මෝස් යනු සෙකෙනෙන්රේ ටාඕ රජුගේ සහ සිට්ඩ්ජෙහුටිගේ දියණියක බවයි.
මරණය සහ භූමදානය
සිට්ඩ්ජෙහුටිගේ මමිය 1820දී සොයාගැනුණු අතර, ඒ සමග ඇගේ මිනීපෙට්ටිය, රන් වෙස්මුහුණ, හෘද ස්කැරබ් රුවක් සහ ඇගේ ලේලිය වූ අහ්මෝස්-නෙෆටාරි විසින් ප්‍රදානය කළ ලිනන් ද ‍විය. ලිනන්වල මෙලෙසින් සටහන් කොට තිබේ: සැට්ඩ්ජෙහුටිගේ මිනීපෙට්ටියේ පියන වර්තමානයේ මියුනිච්හි තබා ඇති අතර, ඇගේ අවමංගල වෙස්මුහුණ බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ (EA 29770) ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
දෙවන ලෝක යුද්ධය
දෙවන ලෝක මහා සංග්‍රාමයට හේතු
=== හිට්ලර්ගේ නැඟීම හා ක්‍රියාකලාප
පාර්ශවකරුවන්ගේ දායකත්‍වය
හිට්ලර් විසින් ක්‍රි.ව. 1939 සැප්තැම්බර් මස 01 දින පෝලන්තය ආක්‍රමණය කිරීමත් සමග දෙවන ලෝක සංග්‍රාමය සඳහා පළමු පියවර තැබුවේ ජර්මනියයි.
ගරු
ගරු නමැති උපසර්ගය යනු සමහරක් පුද්ගලයන්ගේ නමට ඉදිරියෙන් භාවිතා කෙරෙන  තාන්න මාන්නයකි. එය ගෞරවවාචී තාන්න මාන්නයක් ලෙසින් සැලකේ.
දෙවන ලෝක යුද්ධය
පාර්ශවකරුවන්ගේ දායකත්‍වය
thumb|ජර්මානු පාබල හමුදාව සහ සන්නද්ධ වාහන යුධ ප්‍රහාර එල්ලකරමින් සිටින අවස්ථාවකි, ඔක්තොම්බර් 1941
ගරු
ශ්‍රී ලංකාව
ගරු යන්න භාවිතය පිලිබඳව නීතියක් හෝ සම්මත රීතියක් නැත. ශ්‍රී ලංකාවෙහිදී, සාමාන්‍යයෙන් පහත දැක්වෙන පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් ගරු යන තාන්න මාන්නය භාවිතා වේ
ප්‍රවර්ගය:උපසර්ග
දෙවන ලෝක යුද්ධය
දෙවන ලෝක යුද්ධය පසුබිම
පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු පරාජයට පත් වූ ජර්මනිය වර්සේල්ස් ගිවිසුමට අත්සන් තැබීය. මේ හේතුව නිසා ජර්මනියට නව භූමි ප්‍රමාණයෙන් 13%ක්, එනම්, ඔස්ට්‍රියාව, චෙකොස්ලෝවැකියාව, පෝලන්තය හා ඩැන්සිග් වරාය යන ප්‍රදේශ අහිමි වූ අතර, ජර්මන් හමුදාවේ භට පිරිස 100,000ක් දක්වා සීමා කිරීමට සිදු විය. එසේම ගිවිසුම මගින් අනිවාර්ය හමුදා සේවය, ආයුධ නිෂ්පාදනය, ආයුධ ආනයනය සහ අපනයනය කිරීම තහනම් කරන ලද අතර, ජර්මනියෙන් විශාල වන්දි මුදලක් අය කර ගැනීමට නියම කරන ලදී. මේ තත්වය පසුකාලීන ජර්මන් ආර්ථික අවපාතයක් නිර්මාණය කල අතර ඒ මත තම සාර්ථකත්වය ගොඩනඟා ගැනීමට චතුර කථිකයෙකු වූ හිට්ලර් සමත් විය. ඔහුගේ තර්කය වූයේ "වර්සෙල්ස් ගිවිසුම යනු ජර්මනිය මත බලයෙන් පටවන ලද්දකි" යන්න යි. මෙය වර්සෙල්ස් ගිවිසුම පිළිබඳව ජර්මන් ජාතිකයන් තුල පරාජිත හැඟීමක් ජනිත කලා සේම වෛරය ද රෝපණය කලේය. මේ නිසා වර්සෙල්ස් ගිවිසුමේ ප්‍රතිපත්ති ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී නැවත යුද්ධයක් ඇති වීමට අදාල පසුබිම නිර්මාණය කල බව වත්මන් ව්ද්වතුන්ගේ අදහස වී තිබේ.