cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
රුසියානු විප්ලවය
=රුසියාවේ පැවති සමාජ,ආර්ථික,දේශපාලන පසුබිම= වානිජ ආර්ථිකයත් සමඟම ජාතික රාජ්‍ය වශයෙන් බලවත්ව නැඟි සිටි එංගලන්තය,ප්‍රංශය ආදි යුරෝපයේ සෙසු රාජ්‍ය හා සම කරන විට රුසියාව දේශපාලන,සමාජ,ආර්ථික වශයෙන් ඉතා දුර්වල තත්වයක පැවති රටකි.මධ්‍යතන යුගයේ සිටම වරින් වර එල්ල වු ලිතුවේනියන්,පෝලිස්,මොන්ගලියන්,ටාටර්, ආදි ආක්‍රමණික බලවේග රුසියාව දුර්වල කිරීමෙහිලා බෙහෙවින් හේතු විය. එහි දේශපාලන,සමාජ,ආර්ථික ක්‍රමය තුල වැඩවසම් ලක්ෂණ මුල් බැස ගෙන පැවතුණි.ව්‍යවස්ථාදායක,විධායක,අධිකරණ,යුද්ධමය ආදි වශයෙන් රාජ්‍ය අධිකාරිය දුර්වලව පැවති අතර සෙසු ප්‍රදේශ වැඩවසම් රදල ප්‍රධානින්ගේ අණසක යටතේ පැවතුණි.කාර්මික සහ වානිජ අංශවල දියුණුවක් නොවීමත් විද්‍යාත්මක,තාක්ෂණික,සමාජ,සංස්කෘතික වශයෙන් පැවති බරපතල පසුගාමි බවත් මේ අවධියේ කැපී පෙණුන අනෙකුත් ලක්ෂණ විය. මෙවැනි තත්වයක් රුසියාවේ පැවතිය ද 19 වන සියවසට පා තබන විට පැවති තත්වයෙහි වෙනස්කම් සිදුවනු දක්නට ලැබෙයි.මේ සම්බන්ධයෙන් මුල් පියවර තැබු පාලකයන් අතර 18 වන සියවසේ රුසියාව පාලනය කල මහා පීටර් රජු (1682-1725)මහා කැතරින් රැජිණ ද (1762-1796)හැඳින්විය හැක. මොවුන්ගේ පාලන කාලවලදි රුසියාවට එල්ල වු සතුරු ආක්‍රමණ මර්දනය කොට රුසියාවේ බලප්‍රදේශ පුළුල් කෙරිණි.රාජ්‍යයේ මධ්‍යගත බලය ශක්තිමත් කොට පරිපාලනයේ අඩුපාඩු මඟ හරිමින් බටහිර රාජ්‍යවලට සමාන සමාජ නවීකරණයක් අත්කර ගැනීමේ වැඩ පිළිවෙලක් මහා පීටර් හා මහා කැතරින් ආදීන් විසින් අනුගමනය කරන්නට යෙදුණත් ඔවුනට හෝ ඔවුන් ගෙන් පසුව බලය ලබා ගත් පිරිසට හෝ සමාජයේ මුල් බැස තිබුණු පසුගාමිත්වයට හෝ සමාජ අර්බුද වලට හෝ විසඳුම් ලබා දීමට නොහැකි විය.18 වන සියවස මැද භාගයේ රුසියානු ජන සමාජය පුලුල් වීමත් හේතු කොට ගෙන සංස්කෘතික වශයෙන් මෙන්ම සමාජ වශයෙන් ද බලවත් විෂමතා වලින් යුක්ත වු අසමාන ජන කොටස් එක් කොට තබා ගනිමින් මේ සා විශාල රාජ්‍යයක් මෙහෙයවීම පහසු නොවීය.මේ තත්වය යටතේ සාර්වරු ක්‍රමයෙන් ඒකාධිපතීත්වයට යොමු වෙමින් ස්වාධීනව ක්‍රියා කල වැඩවසම් ප්‍රධානින් තමන්ට නතු කර ගත්හ.රුසියානු ගතානුගතික පල්ලිය රජුට අවනත සංවිධානයක් පමනක් විය.වැඩවසම් ධූරාවලියේම පිළිබිඹුවක් වු නමුදු යුධ හමුදාව මේ වන විට රජුට බෙහෙවින් පක්ෂපාති කර ගැනිමට සාර් පාලකයෝ සමත් වුහ.නොදියුණු ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල ජීවත් වු රටේ ජන සංඛ්‍යාවෙන් 97% ක් පමණ වු දිළිදු ජනතාව දහසකුත් වධ බන්ධනයන්ට කොටු කර තමන්ට අවනත රදල පන්තියේ සුපරීක්ෂාව යටතට පත් කරන ලදි.
රුසියානු ගොවි සමාජය,ප්‍රවේණි දාසයන් ලෙස සියලුම මිනිස් අයිතින් ගෙන් තොරව රදලයන්ගේ පෞද්ගලික දේපලක් විය.මොවුන් ගෙන් කැමති අයුරින් වැඩ ගැනිමටද දඩුවම් කිරීමටද මුදලට විකිණීමටද හුවමාරු කර ගැනිමටද අයිතිය රදලයන්ට තිබුණි.රුසියාව මුහුණ දුන් සමාජ අර්බුදය මැනවින් පිළිබිඹු කල බරපතල ප්‍රශ්නය වුයේ ගොවි සමාජයේ තත්වයයි.ප්‍රවේණි දාසයන්ට නැති යම් යම් අයිතිවාසිකම් රජයට අයත් ගොවීන්ට තිබුණද ඔවුහුද බරපතල ලෙස සමාජ අසාධරණයටද පීඩනයටද ලක්ව සිටි අතර රුසියාව හැරුණු විට සෙසු යුරෝපා රාජ්‍යවල ග්‍රාමීය ගොවීන්ගේ තත්වය මීට වඩා යහපත් විය. රදලයෝ ද පුජකයෝ ද රටේ සම්පත් වලින් බහුතර ප්‍රමානයක් අයිති කර ගෙන සිටි අතර ප්‍රවේණි දාසයන් ඔවුන්ගේ දේපලක් ලෙස පරිහරණය කරන ලදහ.
සාමාන්‍ය ජනතාවගේ තත්වය මෙසේ වුවද රුසියාව තුල වානිජ කාර්මික යන අංශවල දියුණුවක් 19 සියවස තුල ඇතිවනු දක්නට ලැබිණි.මේ නිසා මේවා ආශ්‍රය කර ගෙන නාගරික කම්කරු පන්තියක් බිහිවිය.එංගලන්තය,ප්‍රංශය ආදි සෙසු යුරෝපා රාජ්‍යවල කාර්මික විප්ලවය සමඟ ඇති වු ආර්ථික වර්ධනයට සමාන කල නොහැකි වුවද රුසියාවේ ආර්ථික වර්ධනයේ විශේෂ ලක්ෂණ කිහිපයක් විය.කාර්මික විප්ලවයේ බලපෑම ප්‍රමාද වී හෝ රුසියාවට ලැබුණේ විදේශ ආයෝජනයේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි.එහෙයින් රුසියාවේ ආර්ථික දියුණුව රටේ අභ්‍යන්තරිකව ඇති වු සමස්ථ සමාජ ආර්ථක පරිවර්තනයේ ප්‍රතිඵලයක් නොවීය.
=මුලාශ්‍රය= යුරෝපයේ ඉතිහාසය (ක්‍රි.ව 1500 සිට 1950 දක්වා)
රුසියානු විප්ලවය- ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය පියසේන සෙන්දනායක
අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව''
=අඩවියෙන් බැහැර පිටු=
ප්‍රවර්ගය:විප්ලව ප්‍රවර්ගය:රුසියාව ප්‍රවර්ගය:රුසියාවේ ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය ප්‍රවර්ගය:ඉතිහාසය - ලෝකය
සමාජීය සැකැස්ම
ඉඩම් කඩම් හිමි ජන්මයෙන්ම පුරවැසි භාවය හිමි වු නියමු පුරවැසියන් යන නම ලද්‍දෝවුහ. (පසුව පෙරිකල්ස් විසින් ජන්මයෙන්ම පුරවාසි භාවය හිමිවුවන්ගේ සිමා බැහැර කරන ලදී. රෝමයේ වාගේ නොව වෙනත් බොහෝ නගරාණ්ඩු වල සමාජීය ප්‍රමුඛත්වය අනුව විශේෂ අයිතීන් හිමි නොවුනි. උදාහරණයක් වශයෙන් විශේෂ දෙපල හෝ අයිතීන්ගෙන් තොර සාමානය පවුලක සාමාජිකයෙක් ගත හැකිය. සමහර අවස්තාවලදී පවුල් විසින් ප්‍රසිද්ධ ආගමික උත්සව සංවිධානය කිරීම් සිදු විය. නමුත් ඔවුන්ට ආණ්ඩුවේ අමතර බලයක් හිමි නොවුනි. ඇතැන්ස් හි ධනය වස්තුව මත පදනම් වු සමාජ පන්ති 4 ක් ලෙස ජනගහනය බෙදි පැවතුණි. මිනිසුන්ට තමුන් උපයන ආදායමේ හැටියට පන්ති වෙනස් කිරීමේ අයිතිය හිමිවී තිබුණි. ස්පාටාහි ඉගෙනීම් අවසන් කළ සියව පුරුෂයින් “ සමාන” ලෙස නම් දරා තිබුණි. කෙසේ වෙතත් නගරාණ්ඩුවේ හමුදා හා ආගමික යන ද්විත්ව ආකාර වලින් සේවය කළ ස්පාටා වරු පෙළපත් දෙකකින් පැමිණි‍යෝ වුහ. වහල්ලුන්ට කිසිදු තත්වයක් හෝ බලයක් තිබුණේ නැත. ඔවුන්ට පවුල් වීමට හා දේපල ඇති කර ගැනීමට අයිතියක් තිබුණ මුත් දේශ පාලන අයිතියක් තිබුණේ නැත. ක්‍රි.පු. 600 වන විට චංචල දේපල වහල් සේවය ග්‍රීසියේ ව්‍යාප්තව තිබුණි. ක්‍රි.පු. 5 වන ශත වර්ෂය වන විට සමහර නගරාණ්ඩුවල ජනගහණයෙන් 1/3 ක් වහල්ලු වූහ. ස්ටාපා වලින් පිටත වහල්ලු ‍බොහෝ විට කැරලි ගැසීමට ඉදිරිපත් නොවුහ. ඔවුන් විවිධ ජාති වලින් යුක්ත වීම හා විසිර පැවතීවීම ඊ‍ට හේතු විය.
බොහෝ පවුල් වල සිටි වහල්ලු ගෘහ සේවයේ කම්කරුසේවයේ යෙදි සිටියෝ වූහ. දුප්පත් පවුල් වලට ඉතා කුඩා වහල්ලු ගණනක් සේවය කළහ. නමුත් වහල්ලු අයිති කාරයින්ට තම වහල්ලුන්ට තැලීමට හෝ ඔවුන් ඝාතනය කිරීමට අවසර නොතිබුණි.හිමිකරුවෝ නිතරම අනාගත යේදි වහල්ලු නිදහස් කිරීමට පොරොන්දු වූහ. ඒ ඔවුන් තව දුරටත් වැඩෙහි යෙද වීමට කරන‍ධෛර්යක් වශයෙනි. රෝමයේ මෙන් නිදහස් වු වහල්ලුන්ට පුරවැසි බාවිය හිමි නොවීය. ඒ වෙනුවට ඔවුන් මෙටික්හි ජනතාව බවට පත් කරන ලදී. එහි වුයේ විදේශීය රටවලින් හෝ වෙනත් ආණ්ඩු වලින් පැමිණි ජනතාවය ඔවුන්ට විසීමට නිල වශයෙන් ඉඩ හැර තිබුණි.
නගරාන්ඩුව නීතිමය වශයෙන් අයිතිව තිබුණේ වහලුන්ටය. මෙම වහලුන්ට පවුල් වලට වැඩ කර දෙන වහලුන්ට වඩා විශාල නිදහසක් තිබුණි. ඇතැන්හි ජනතාව වහල්ලුන් හොර සල්ලි අච්චු ගැසීම ගැන සොදිසියෙන් සිටීමට ද දේවස්ථාන වල සිටි වහලුන් දෙවියන් වහන්සේ ගේ සේවකයන් ලෙසද පත් කර සිටියහ. ස්ටාපාහි හෙලොට්ස් නම් වු විශේෂ වහලුන් කොට්ටාශයක් විය. හෙලොට්ස් වරු ආණ්ඩුවට අයත් ග්‍රීක යුද්ධයේදී අල්ලාගත්ත වුන් වූ අතර ඉන් පසු ඔවුන් බලහත් කාරයෙන් නිවෙස් වල වැඩට යොදවන ලදී. හොලට්ස් වරු ආහාර නිෂ්පාදනයද ගෘහ අවශ්‍යතාද ඉටු කළ අතර පවුල් වල කාන්තාවන්ට තම දරුවන් ලොකු මහත් කිරීමේ දී ද පුරුෂයන්ට හෙලොට්ස් වරු ලෙස පුහුණු වීම් වලට යෙදීමට ද හැකියාව ලැබුණි. වහල්ලු තම හිමිකරුවන්ගේ කුරිරු සැලකීම් ලැබු අතර නිතරම ඔවුන්ට සීමා තහංචි යෙදි තිබුණි.
ආශ්‍රිත
http://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Greece#Social_Structure
බ්‍රයිටන් හෝටල් බෝම්බ ප්‍රහාරය
ප්‍රවර්ගය:Coordinates on Wikidata
ස්‍වකීය ප්‍රදේශ ජාලය
ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාලයක් ( En=Personal area network) යනු පරිඝණක උපාංග, දුරකථන සහ පුද්ගල සංඛ්‍යාංක උදවු කරුවන් ඇතුලත් සන්නිවේදනය සඳහා භාවිතා කරන, පුද්ගලයකුට ඉතාමත් සමීප පරිඝණක ජාල ගතකරණයකි. මෙම උපාංග සමහර විට පුද්ගලයාට අයිති වීම හෝ නොවීම සිදු විය හැකිය.ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල ගත කරණයෙහි දුර සාමාන්‍යයෙන් මීටර් කිහිපයක් දක්වා වේ.පුද්ගල ප්‍රදේශ ජාල ගත කරණය, පුද්ගල උපකරණ, ඒවා අතර සන්නිවේදනයකිරීම සඳහා (ජලයේ ඇති උපකරණ අතර සන්නිවේදනය )හෝ ඉහල තත්වයේ ජාල සහ අන්තර්ජාලය සමඟ සම්බන්ද විම සඳහා යොදා ගත කළ හැකිය.
ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල ගත කිරීම සමහරවිට USB ,FireWire යනාදී රැහැන් සහිත computer bus සමඟ ඇත. රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල සඳහා IrDA, Bluetooth, UWB, Z-Wave and ZigBee. යනාදී රැහැන් රහිත තක්ෂණය යොදා ගැනීමේ හැකියාවක් පවතී.
තාක්ෂණය
මෙම ලිපිය මෙහි මුල් පර්යේෂණ පිටපතෙහි ද අඩංගු විය හැකිය. කරුණාකර එය සාදන ලද හිමිකම් සහ යොමුව එකතු කිරීම සථ්‍යාපනය කරමින් දියුණු කරන්න. මෙහි ඇත්තේ මුල් පිටපතෙහි අඩංගු ප්‍රකාශන පමණක් වන අතර සමහර ඒවා ඉවත්කර ඇත. ඇඩි විස්තර ආමන්ත්‍රණ පිටුවෙහි අන්තර් ගත විය හැකිය. සැප්තැම්බර් -2007
බ්ලු ටූත් ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාලයක ක්‍රියාකාරී උපකරණ 8 ක් දක්වා master, slave සම්බන්ඳතාවයන් සහිතව තනා තිබේ, එය piconet ලෙස හඳුන්වනු ලැබේ.(ඉතා විශාල උපකරණ ප්‍රමානයක් "parked"ආකාරයට එකිනෙකට සම්බන්ඳ කිරීමට හැකිය ) piconet හි මුල්ම බ්ලු ටූත් උපකරණය master ආකාරයට සහ අනෙකුත් සියළු උපකරණ slave ආකාරයට master උපකරණය සමඟ තොරතුරු හුවමාරු කරයි.piconet එක සාමාන්‍යයෙන් මීටර් 10 පමණ වුවත් එය ආදර්ශීය හේතූන් නිසා මීටර් 100 දක්වා වැඩි කල හැකිය.
මෑත කාලීන නව්‍යතා ලෙස නියම ආකාරයෙන් නිපදවා ඇති මෙම උපකරණය සඳහා දැනට ඇති පරාස බොහෝ සෙයින් ඉක්මවා යෑම සඳහා බ්ලු ටූත් ඇන්ටනා ඉඩ ලබා දේ."flexilis" ලෙස හඳුන්වන පරිඝනක අනවසරයෙන් භාවිතා කරන්නන් කණ්ඩායමක් DEF CON 12 හිදී සාර්ථක ලෙස බ්ලු ටූත් උපකරණ දෙකක් සැතපුම් භාගයක් දුරින් එකිනෙක සම්බන්ධ කරතිබෙනවා.ඔවුන් ඉඩ ඇති සහ Yagi Antena සහිත ඇන්ටනාවක් භාවිත කළා, මේ සියල්ල රයිපල් අල්ලුවකට සම්බන්ඳ කර තිබෙනවා. ඇන්ටනාවේ කේබලය පරිඝණකයේ බ්ලුටූත් කාඩ් පතට අමුණා ඇත. පසු කාලීනව මෙය The BlueSniper ලෙස නම් කර ඇත.
අනෙක් ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල කරණය වන්නේSkinplex ය. මිනිස් සමට ආසන්න ක්ෂේත්‍රයක් හරහා සම්ප්‍රේෂණය කරයි. මිනිස් සිරුරේ සිට මීටර් 1ක් දක්වා ආවරනය කර ගැනීමට සහ අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමට Skinplex ට හැකියාව ඇත. මෙය දොරවල් ඇරීම හා වැසීම පාලනය කිරීම සඳහා සහ කාර් වල වෙනස් කල හැකි වහලයන්හිර වීම වැලැක්වීමට දැනටමත් යොදා ගනී.
රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාලය.
රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල යනු ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාලයකි.මෙය පුද්ගලයකු වැඩ කරන ප්‍රදේශය වටා ඇති උපකරණ එකිනෙක සම්බන්ධ කර ඇති මධ්‍යස්ථානයක ජාලයක් ලෙස හැඳින් වේ.ඒවා රැහැන් රහිත සම්බන්ධතා වේ.රැහැන් රහිත පුද්ගල ප්‍රදේශ ජාලයක් මීටර් 10 ක් පමණ ඇතුලත සාර්ථකව සන්නිවේදනය කිරීමට සමහර තාක්ෂණයන් යොදා ගනී.වෙනත් ලෙස සඳහන් කරන්නේ නම් ඉතා කුඩා පරාසයක් තුල සාදන ජාලයකි. බ්ලු ටූත් යනු එවැනි ඓ IEEE 802.15 සම්මත තත්වයට අනුව භාවිතා කරන තාක්ෂණයකි.
මිනිසුන්ට ඔවුන්ගේ ලියන මේසය මත හෝ කුඩා දුර ප්‍රදේශයකට උපකරණ ගෙන යාමට අවශ්‍ය උණා, රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාලයකට සාමාන්‍ය පරිඝණක උපකරන හා සන්නිවේදන උපකරණ එකිනෙක සම්බන්ධ කර සේවා ඉටු කිරීමට හැකි වුණා.මෙම ජාලය, ශල්‍ය වෛද්‍ය වරයෙකුට සැත්කමක් අතරතුරේදි කන්ඩායමේ අනෙකුත් සාමාජිකයින් සමඟ අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමට වැනි විශේෂිත අරමුණු ඉටු කර ගැනීමට යොදා ගනී.
රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල ගත කිරීමේ තක්ෂණයේ ප්‍රධාන සංකල්පය "plugging in" ලෙස හැඳින්වේ. ආදර්ශ ක්‍රමයට අනුව සැකසීමේ දී රැහැන් රහිත ස්වකීයප්‍රදේශ උපකරණය සහිත උපාංග දෙකක් ඉතා ආසන්නයට පැමිණි විටදී හෝ ප්‍රධාන server ට ඉතා කිට්ටු කිලෝමීටර් ගණනක් ආසන්නයට පැමිණිය හොත් ඒවාට රැහැන් මගින් සම්බන්ධ වී ඇති ආකාරයටම සන්නිවේදන කිරීමේ හැකියාවක් පවතී.අනෙක් වැදගත් ලක්ෂණය නම් එක් එක් උපකරණයට අනෙක් තෝරා ගත් උපකරණ ලොක් කිරීමේ හැකියාව හා අනවශ්‍ය බාධක වලින් හෝ තොරතුරු වලට අනවසරයෙන් ඇතුල්වීම් වැලැක් වීමේ හැකියාවයි.
රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල සඳහා වන තාක්ෂණ එහි මුල් අවදියේ සහ දැනට එය ඉතා සීඝ්‍රයෙන් දියුණු වෙමින් පවතී.සංඛ්‍යාංක ආකාරයේ යෝජිත යෙදීම් සංඛ්‍යාතයන් වන්නේ ගිගා හර්ට්ස් 2.4 ක් පමණ.මෙහි මූලික අරමුණ වන්නේ නිවසක හෝ ව්‍යාපාර උපකරණ හා පද්ධති සඳහා සීමා රහිත ක්‍රියාවන් ඉටු කිරීමට පහසුකම් සැලසීමයි.එක් රැහැන් රහිත පුද්ගල ප්‍රදේශ ජාලයක් තුල සෑම උපකරනයකටම එම රැහැන් රහිත ස්වකීයප්‍රදේශ ජාලය තුල ම ඇති වෙනත් උපකරණ සමඟ එකට සවි වීමේ හැකියාවක් පවතී.ඒවා එක් උපකරණයක් අනෙක් උපකරණයට එහි භෞතික පරාසය සපයයි.මීට අමතරව රැහැන් රහිත ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල එකිනෙක සම්බන්ධ ලෝක ව්‍යාප්ත ජාලයක් වෙයි.උදාහරණයක් ලෙස මින්නේපොලිස් හි ඇති මින්නෙසොට විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණකාධිවරුන් ඔවුන් සොයා ගන්නා දේවල් පරිඝණක දත්ත ගබඩාවට යැවීමට, එහි දත්ත සෘජුවම පරිශීලනය කිරීමටත් PDA යොදා ගනී.
අමතර පිටුs
ප්‍රවර්ගය:රැහැන් රහිත ජාලගත කිරීම.s ප්‍රවර්ගය:ස්වකීය ප්‍රදේශ ජාල ගත කිරීමs ප්‍රවර්ගය:බ්ලුටූත්
තමිලිනී
උපතින් සුබ්‍රමනියම් ශිවනායි නම්වූ මැය තමිලිනී නමින් එ.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්ථවාදී සංවිධානයේ සාමාජිකාවක් වූවාය. පසුව ඇය එහි දේශපාලන අංශයේ නායිකාව බවට පත්විය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පුනුරුත්ථාපනය කල එල්.ටී.ටී.ඊ. නායකයෝ
මානාභරණ රජ,දක්ඛිණ දේශය
king manabarana is father of 1st parakramabahu . he died of unknown causes
ටෙහ්රාන්
thumb|ටෙහ්රාන් ටෙහ්රාන් යනු ඉරානයේ අගනුවර සහ විශාලම නගරයයි. එය ටෙහ්රාන් පලාතේ අගනුවරද වෙයි. ඒ වගේම එය බටහිර ආසියාවේද විශාලම නගරය වෙයි.
944
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
පුරා විද්‍යාත්මක නිදර්ශනය
thumb|සකසා ප්‍රකාශනයට සූදානම් කර ඇති මධ්‍යතන යුගයේ පිඟන් භාණ්ඩ පිළිබඳ පිටු කිහිපයක්. පුරා විද්‍යාත්මක නිදර්ශනය යනු පුරා විද්‍යාත්මක සන්දර්භයකින් ගන්නා ලද ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ චිත්‍රක වාර්තා කිරීමකි.
උප අංශ
පුරා විද්‍යාත්මක නිදර්ශනයට උප අංශ ගණනක් ඇතුළත් වේ. ඒවා නම්,
සම්බන්ධතාවය (පුරා විද්‍යාව)
පුරාවිද්‍යාත්මක සම්බන්ධතාවය යනු ප්‍රතියමානයෙන්, කාලයෙන් වස්තුවක අවකාශයේ පිහිටීම හෝ වෙනත් එකකට සාපේක්ෂව සන්දර්භය වෙයි. මෙය තිරණය කරනු ලබන්නේ රේඛීය මිනුම් වලින් නොවෙයි. ඒ සදහා යොදා ගනු ලබන්නේ එහි අවසාදන අනුක්‍රමණයයි. මේ සදහා ප්‍රධානතම අංශය වන්නේ භූස්තර පිළිබද අධ්‍යයනයයි.
අන්තර්ජාල ප්‍රොටෝකෝලය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අන්තර්ජාලය
රාමේෂ්වරම්
රාමේශ්වරම් නගරය ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ රාමනාතපුරම් දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා ඇත. එය පන්බන් ඇලෙන් ඉන්දියා ප්‍රධාන භූමි ප්‍රදේශයෙන් වෙන්ව පවතින පන්බන් දූපතේ පිහිටා ඇත. ඒ වගේම මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ තලෛමන්නාරම් දූපතේ සිට 50 km පමණ දුරින් මන්නාරම් බොක්කේ පිහිටා ඇත. ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව
මඩු (ගොඩනැගිලි වර්ගය)
සරල ගොඩනැගිලි වර්ගකි.
මඩු වර්ග
ප්‍රවර්ගය:මඩු (ගොඩනැගිලි වර්ගය)
945
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
සත්ත්‍ව විවිධත්වය
සත්ත්ව ලෝකය දෙස බලන විට විවිධාකාර සත්ත්ව විශේෂ අපට හඳුනා ගන්නට හැකිවේ.මේ එක් එක් සත්ත්ව කොට්ඨාශ ස්වකීය ශරීර ලක්‍ෂණ අනුව විවිධ වර්ගීකරණයනට යටත් කොට තිබේ.මෙකී සත්ත්ව වර්ගයන්ගේ විවිධත්වය අනුව ඔවුන් හදුනා ගැනීම අපේක්‍ෂා කෙරේ. සත්ත්ව ලෝකය පිළිබඳ හොඳම නිර්නායකය මෙයයි.මෙහිදී කොදුඇ‍ට පෙළක් සහිත සතුන් හඳුන්වන්නේ පෘෂ්ඨ වංශීන් ලෙසයි. කොඳු ඇට පෙළක් රහිත සතුන් හඳුන්වන්නේ අපෘෂ්ඨ වංශීන් ලෙසයි.
සිලෙන්ටරේටා
උදාහරණ :හයිඩ්‍රො,කොරල් මුහුදු මල ,ලොඩියා
සමහර සිලෙන්ටරේටාවන්ගේ දේහය ආකාර දෙකකි,
බුහුබාවන්ගේ ශරීරය නළාකාරය.එක් කෙළවරක් උපස්ථරයකට සවි වී පවතින අතර අනෙක් කෙළවර මැද මුඛය ඇත.මුඛය වටා ග්‍රාහිකා ඇත.
270px300px150px
ඇනලීඩා
නාලාකාර හැඩයකින් යුත් මොවුන්ගේ ශරීරය සලාක වලට බෙදී ඇත.සම තෙතය.ගැඩවිලාපසේ වෙසෙන ඇනලීඩාවෙකි. <P Align="center"> 200px175px
මොලුස්කා හෙවත් මෘද් වංශිකයින්
මෙම සතුන්ට උපාංග නොමැත. ශරීරය මොලොක්ය.සලාකවලට බෙදීද නොමැත.බොහෝ මොලුස්කාවන්ට ආරක්‍ෂක බාහිර කවචයක් තිබේ.මෙය නිම වී ඇත්තේ කැල්සියමි කාබනේටි වලිනි.ජලජ මොලුස්කාවන්ට සරල පෙනහලු ඇත.ස්නායු පද්ධතියසරළය සංචරණය සඳහා පේශීමය පාදය උදවු වේ.
300px260px
ආර්ත්‍රොපෝඩා හෙවත් සන්ධිපාදකයින්
i) විශාලම සත්ත්ව වංශය මෙයයි. ii)ශරීරය ද්විපාර්ශවික ලෙස සමමිනිකය iii)හිස ,උරහිස උදරය ලෙස ශරීරවය කොටස් වලට බෙදේ, iv)සන්ධි සහිත උපාංග ඇත, v) මෘදු දේහය දැඩි කයිටිනීය බාහිර සැකිල්ලකින් ආරක්‍ෂා වේ, vi)වර්ධනය සඳහා හැව ඇරීම සමහර ආර්ත්‍රොපෝඩාවන්ගෙන් සිදුවේ.
පෘෂ්ඨ වංශීන්
පෘෂ්ඨ වංශීන් ප්‍රධාන වර්ග 05 කට බෙදේ
මත්ස්‍ය වර්ග
ජලජ පරිසරයක මෙසේ ජලය තුළ පහසුවෙන් පිහිනීම සඳහා ශරීරය අනාකූල හැඩයෙන් යුක්තය .චලතාපීය,ශරීරය කොර්පොතු වලින් වැසී පවතී.ජලක්ලෝම මගින් වායු හුවමාරුව සිදූවේ.වරල් වල ආදාරයෙන් පිහිනයි.
0px200px
උභය ජීවීන්
උභය ජීවීන් ජලයේ උපත ලැබූවද දිය ගොඩ දෙතකහිම වාසය කළ හැකි සත්ත්වයින්ය,සමේ කොරපොතු නැත.ඇඟිලි 05 කින් යුත් ගාත්‍රා යුගල් (පංචාංගුලිත )02 ක් ඇත.පූර්ව ගාත්‍රා කෙටි අතර අපර ගාත්‍රා යුගල් දික්ය.ශරීරයේ නියත උෂ්ණත්වයක් නැත.චලතාපීය.හෘදයෙහි කණිකා දෙකකි.කෝෂිකා එකකි.
200px|200px
උරඟයින්
උරඟයින් භෞමික ජීවිතයකට හොදින් අනුවර්තනය වී ඇත.සම කොරපොතු වලින් ආවරණය වී ඇත.සම වියලිය,බෝවීම බිත්තර වලින්සර්පයින්ට හැර අනෙක් උරඟයින්ට ගාත්‍රා ඇත.හෘදය කුටීර තුනකින් ‍යුක්තයpx]]220px150px
පක්‍ෂීන්
නියත උෂ්ණත්වයක් ඇත,එනම් අචලතාපිය සම පිහාටු වලින් ආවරණය වී ඇත.හාටක් ඇත දත් නැත.හෘදය කර්ණිකා දෙකකි.කෝෂිකා දෙකකි.ශ්වසනය පෙනහලු මඟිනි.පූර්ව ගාත්‍රා යුගල් පියාපත් බවට හැරී ඇත.
<p Aliggh="center"> 125px200px200px
ක්‍ෂීරපායීන්
200px200px200px
ද වර්ල්ඩ් ෆැක්ට් බුක්
The World Factbook, එසේත් නැත්නම් also known as the CIA World Factbook, යනු Central Intelligence Agency (CIA) මගින් ප්‍රකාශිත, ලොව රටවල් පිළිබඳව almanac-ආකාරයේ තොරතුරු ලබාදෙන ප්‍රකාශනයකි.
සත්ත්‍ව විවිධත්වය
ක්‍ෂුද්‍ර ජීවීන්
මෙම ජීවීන් පියවී ඇසට නොපෙනෙන අන්වීක්‍ෂයක් මගින් පරීක්‍ෂා කළ යුතු ජීවීන් වේ.බැක්ටීරි, දිලීර , ඇල්ගී, ප්‍රොටෝසෝවා සහ වෛරස
200px200px
අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ න්‍යෂ්ටික අවි සිදුවීම, 2007
මෙම අනපේක්ෂිත සිදුවීම 2007 අගෝස්තු මස 29 හා 30 යන දිනයන්හිදී මයිනොට් ගුවන් හමුදා කඳවුර සහ බාක්ස්ඩෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුර අතර වාර්තා වුණි. මයිනොට් ගුවන් හමුදා කඳවුරෙන් අතපසුවීමකින් W80-1 විචල්‍ය වෙඩි බලයක් සහිත න්‍යෂ්ඨීක යුධශිර්ෂ වලින් සන්නද්ද වූ AGM-129ACM කෘස් මිසයිල 6ක් අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාවේ බර අවි ප්‍රවාහනය කරන B-52H ගුවන් යානාවේ ගබඩාකර බාර්ක්ස්ඩෙල් කඳවුර දක්වා ප්‍රවාහනය කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. මෙම මිසයිල ශිර්ෂ ඒවා ගබඩාකර තිබූ මයිනොට් කඳවුරේ බංකරයෙන් පිටතට ගැනීමේදී ඉවත් කිරීමට නියමිතව තිබුණද, මයිනොට් හා බාර්ක්ස්ඩෙල් කඳවුරු අතර ගුවන් කාලය වූපැය 36 පුරාවටම එම මිසයිල ශිර්ෂ ඉවත් කල බවක් වාර්තා නොවූ අතර ඒවා සියල්ල ගුවන් යානා හා සවි වි තිබු බව කඳවුරු දෙකෙහිම සටහන් වී තිබුණි. සාමාන්‍යයෙන් මිසයිල ශිර්ෂ ප්‍රවාහනයේදී ගත යුතු අනිවාර්ය ආරක්‍ෂිත උපක්‍රම කිසිවක් මෙම අවස්ථාවේදී සම්පුර්ණ ගුවන් කාලය පුරාවටම ඔවුන් අනුගමනය කර නොතිබුණි.
මෙම සිදුවීම එක්සත් ඇමරිකාවේ හමුදා ප්‍රධානීන්ටද දැනගැනීමට ලැබුණු අතර ඔවුන් විසින් මෙය, න්‍යාෂ්ටික අවි හා සම්බන්ද සැලකිය යුතු අවදානයක් යොමුකළ යුතු වු නමුත් න්‍යාෂ්ටික යුද්ධයකට බලපෑම් කිරීමක් නොකරන අවස්ථාවක් ලෙස සලකන බෙන්ට් ස්පියර් නමැති සිදුවීම් ගණයට ඇතුලත් කරන ලදී. ඔවුන් එසේ කලද එක්සත් ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාව මෙම සිදුවීම අද වන තෙක් නිල වශයෙන් වර්ග කිරීමට ලක් කරන්නට කටයුතු නොකරන ලදී.
තවත් පරීක්ෂාවක් එ.ඇ.ආරක්ෂක විද්‍යා ආයතනය හා එ.ඇ.ගු.හ. නිල් පටි නම් මණ්ඩලය එක්ව සිදුකල අතර ඔවුන් මෙම ගැටලුවට හේතුව ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ න්‍යාෂ්ටික අවි සම්බන්ධ ක්‍රියාවලියන්ගේ හා ක්‍රමෝපායන්ගේ දුර්වලතාවයන් බව නිගමනය කලත් ඔවුන්ට එම න්‍යාෂ්ටික අවි හා සම්බන්ධ ආරක්ෂණ දුර්වලතාවය කුමක්ද යන්න හදුනාගැනීමට නොහැකි විය. මෙම සිදුවීම මූලික කරගෙන 2008 ජුනි මස 5 වන දින ගුවන් හමුදා ලේකම් මයිකල් වියන් හා ගුවන් හමුදා මාණ්ඩලික ප්‍රධානී [http://en.wikipedia.org/wiki/T._Michael_Moseley ජෙනරාල් ටී. මයිකල් මොස්ලි] ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපි බාරදුන් අතර ඒවා අනුමත විය. 2008 ඔක්තෝබර් මස විමර්ශන කමිටුවේ නිර්දේශයන්ට අනුව එ.ඇ.ගු.හ. විසින් න්‍යාෂ්ටික බෝම්බ, මිසයිල හා මිනිසුන් සම්බන්ධ සියලු ක්‍රියාකාරකම් වල පාලනයන් [http://en.wikipedia.org/wiki/Air_Force_Global_Strike_Command ගු.හ. ගෝලීය ප්‍රහාරක බලකාය] නම් ආයතනය පිහිටුවා එයට භාරකරන ලදී.
පසුබිම:
2007 වසරේ 5BW ගුවන් හමුදා අනුඛණ්ඩයේ නිවහන වුයේ ම්යිනොට් ගුවන් හමුදා කඳවුර වන අතර 2BW අනුඛණ්ඩයේ නිවහන වුයේ බාර්ක්ස්ඩෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුරයි. මෙම අනුඛණ්ඩ 2ට අයත් වුයේ [http://en.wikipedia.org/wiki/Air_Combat_Command එ.ඇ.ගු.හ. ගුවන් ප්‍රහාරක බලඇණියේ] එක කොටසක් වූ, බාර්ක්ස්ඩෙල් කඳවුරේ පිහිටි 8AF නම් හමුදා කණ්ඩයටයි. මෙම සිදුවීම වන විට 5BW අනුඛණ්ඩයට කර්නල් බ්රුස් එමින්විසින්ද, 2BW අනුඛණ්ඩයට කර්නල් රොබට් විලර් විසින්ද, 8AF හමුදා ඛණ්ඩය ලුතිනන් ජෙනරාල් [http://en.wikipedia.org/wiki/Robert_J._Elder,_Jr. රොබට් එල්ඩර්] විසින්ද ගුවන් ප්‍රහාරක  බලඇණිය ජෙනරාල් රොනල්ඩ් කීස් විසින්ද අණ දෙනු ලැබීය.
එ.ඇ.ගු.හ. පියාසර පරමාර්ථ පිළිබඳ ලේඛණයට අනුව 5BW අනුඛණ්ඩය එ.ඇ.ගු.හ. යුදෝපකරණ පිළිබඳ ප්‍රහාරක බලකායෙහි පාර්ශව කරුවෙකු ලෙස B-52 ගුවන් හමුදා මෙහෙයුම් භාරව කටයුතු කරන ලදී. මේ අනුව ලොව පුරා ඉලක්ක වෙත න්‍යාෂ්ටික අවි ප්‍රවාහනය කිරීමේ කාර්ය 5BW අනුඛණ්ඩයහට තිබෙන එක් කාර්යභාරයක් විය. ඒ හේතුවෙන් මයිනොට් ගු.හ.කඳවුරු සතුව න්‍යාෂ්ටික බෝම්බ, න්‍යාෂ්ටික යුධ ශිර්ෂ සහ ඒවා ප්‍රවාහනයට අවශ්‍ය පහසුකම් මෙන්ම AGM-129 නමැති උසස් දියුණු කෘස් මිසයිලගබඩා කල අවි හලක්ද පැවතුනි.
W80-1 විචල්‍ය වෙඩි බලයක් සහිත න්‍යාෂ්ටික මිසයිල ශිර්ෂ ප්‍රවාහනය සදහා AGM129 කෘස් මිසයිල වර්ග 1987 දී නිෂ්පාදනය කරනු ලැබීය. AGM129 මිසයිල B-1 නම් බෝම්බ ප්‍රවහන ගුවන් යනාව මගින් ප්‍රවාහනය සඳහා නිර්මාණය කලද පසුව එය B-52 ගුවන් යානා මගින් පමණක් ප්‍රවාහනයට තීරණය කරන ලදී. ගුවන් යානාවේ තටුවට පිටතින් සවි කරන ලද ආධාරකයක හෝ ඇතුලතින් ඇති විශේෂ ස්ථානයක මෙම මිසයිල තබාගෙන ගමන් කල හැකිය. 2000වසරේදී එ.ඇ.ගු.හ. අවි පාලනය පිළිබඳ ගිවිසුමට අනුව මෙතෙක් මිසයිල ශිර්ෂ ප්‍රවාහනය කල AGM129 මිසයිල භාවිතයෙන් ඉවත් කොට ඒ සඳහා AGM86 මිසයිල භාවිතා කිරීමට එකගවන ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මයිනොට් ගුවන් කඳවුරේදී පැවති සියලුම AGM-129 මිසයිල B-52 ගුවන් යානා මගින් ලුසියානා වල පිහිටි බාක්ස්ඩෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුරට ගෙනගොස් භාවිතයෙන් බැහැර කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. වොෂින්ටන් පොස්ට් නම් පුවත් පතට අනුව 2007 අගෝස්තු මස 29 වනදා වන විට AGM129 කෘස් මිසයිල 200ක් පමණ මෙසේ ගුවන් මගින් මයිනොට් කඳවුරේ සිට බාර්ක්ස්ඩෙල් කඳවුර දක්වා ප්‍රවාහනය කර තිබුණි.
සිදුවීම:
2007 අගෝස්තු මස 29 වන දින දේශීය වේලාවෙන් 8 ත් 9 ත් අතර එ.ඇ.ගු.හ. පියාසර නිලධාරින් පිරිසක් බංකරයෙහි ගබඩාකර තිබූ AGM129 කෘස් මිසයිල මයිනොට් සිට බාර්ක්ස්ඩෙල් දක්වා ප්‍රවාහනයට සූදානම් කරන ලදී. B52 යානාවේ තටුවක පහළ සවි කල ආධාරකයක ව්‍යාජ AGM-129 මිසයිල 6ක් බැගින් යානාවේ තටු 2හි සවිකල ආධාරක 2ක් මගින් මිසයිල 12ක් ප්‍රවාහනයට නියමිතව තිබුණි. මේවා ප්‍රවාහනයෙදී ව්‍යාජ න්‍යාෂ්ටික යුධ ශිර්ෂ, මිසයිල හා සම්බන්ද කිරීමට නියමිතව තිබුණත් සත්‍ය වශයෙන්ම එහි ව්‍යාජ යුධ ශිර්ෂ සවි කර තිබුනේ මිසයිල 6ක් පමණක් බවත් ඉතිරි මිසයිල ශිර්ෂ 6හි සැබෑ මිසයිල ශිර්ෂ තිබු බවත් බාර්ක්ස්ඩෙල් කඳවුරෙන් වාර්තා විය. පසුව කරන ලද පරීක්ෂණ වලදී තහවුරු වූයේ මිසයිල නිරීක්ෂණයට යොදා ගත් ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතිය මෙම මිසයිල ප්‍රවාහනය සදහා සුදානම් කර ඇති ඒවා බවට හදුනාගෙන නොතිබූ බැවින් මෙම අවිධිමත් ක්‍රියාවලිය ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතිය විසින් අනුමත කර ඇති බවයි. මිසයිල හැසිරවීම සඳහා පත්කළ පිරිස විසින් පැරණි උපකරණ භාවිතා කර ඇති බවත් එබැවින් ඒවායේ මිසයිල වල තත්වය පිළිබඳ නිවැරදි සත්‍ය තොරතුරු නොතිබි ඇති බැවින් ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතිය මුලාවට පත් වි ඇත. පළමුව ප්‍රවාහනයට තීරණය කර තිබු මිසයිල පසුව කල්ඉකුත්වීමට ආසන්න මිසයිල මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කර තිබුනද ඒ බව අභ්‍යන්තර ප්‍රයෝජනය සඳහා යොදා ගනු ලබන ලියකියවිලි වල සටහන් වී නොතිබුන අතර ප්‍රවාහන සැලසුමේ පමණක් අන්තර්ගත වී තිබී මෙම ගැටලුවේ හේතු වශයෙන් හඳුනාගනු ලැබීය.
මෙම න්‍යාෂ්ටික අවි ගබඩා වලින් පිටතට ගැනීමට පෙර ඒ පිළිබඳ පරීක්ෂාකිරීමට නිලධාරී මණ්ඩලයක් පැමිණියද ඊට පෙර පැමිණ සිටි නිලධාරීන් විසින් ඔවුන්ව නවත්වා ඇත. උදෑසන 9.25 වන විටත් යුධෝපකරණ පාලන මුලස්ථානය විසින් B52 ගුවන් යානා හට අවි සහිත ආධාරක සවිකිරිමට අවශ්‍ය නිසි අවසරය ලැබී ඇත්දැයි තහවුරු කිරීමට අසමත් වි තිබුණි. මෙම අවි සහිත අධාරක ගුවන් යානා හට සවි කිරීමට පැය 8ක් ගතවී තිබු අතර පසුව එම ගුවන් යානා න්‍යාෂ්ටික අවි සඳහා සාමාන්යෙන් ලබා දෙනු ලබන විශේෂ ආරක්ෂාවන් කිසිවක් නොමැතිව පැය 15ක් පුරාවට මයිනොට් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ ගාල් කර තිබී ඇත.
අනාරක්ෂිත AGM-129 මිසයිල 12ක් සහිත බහාලුමක බඩු බාර ලේඛණය අත්සන් කර සහතික කිරීමට පෙර බාක්සඩෙල් කඳවුරෙන් අනුයුක්ත කල එක් ගුවන් හමුදා පියාසර නිලධාරියෙකු විසින් අගෝස්තු මස 30 වන දින උදෑසන දකුණු පියාපතෙහි වූ මිසයිල පරික්ෂා කල නමුදු ඒ සියල්ලම නිවැරදි ලෙස පරීක්ෂක මිසයිල ශිර්ෂ වලින් සමන්විත වි තිබු බැවින් වම් පසෙහි වූ මිසයිල පරික්ෂා කිරීමකින් තොරවම ඔහු ඒවා සටහන් කර ඇත. B52 ගුවන් යානා නියමුවාද මයිනොට් ගුවන් කඳවුරෙන් පිටත් වීමට ප්‍රථම අවසාන පරීක්ෂාවක් සිදුකර නොමැත.
අගෝස්තු 30 වන දින උදෑසන 8.40 ට මයිනොට් කඳවුරෙන් පිටත වූ B52 ගුවන් යානාව උදෑසන 11.23 වන විට බාක්ස්ඩෙල් කරා ලගා වූ අතර එය රාත්‍රී වන තෙක් කිසිදු විශේෂ ආරක්ෂාවකින් තොරව නවතා තිබුණි. රාත්‍රී 8.30 ට පමණ විශේෂ කණ්ඩායමක් පැමිණ මිසයිල ගුවන් යානාවෙන් ඉවත් කරන්නට කටයුතු කරමින් සිටියදී එක් නිලධාරියෙකු විසින් මිසයිල වල අසාමාන්‍ය බවක් නිරීක්ෂණය කරන ලදී. එ අනුව ක්‍රියාත්මක වූ ඔවුන් රාත්‍රී 10වන විට මිසයිල සියල්ල ඉතා ආරක්ෂාකාරී ලෙස ගුවන් යානාවෙන් ඉවත් කිරීමට කටයුතු කරන ලද අතර මෙම තත්වය ඉහළ නිලධාරින්ට වාර්තා කිරීමට කටයුතු කරන ලදී. ඒ මයිනොට් ගුවන් හමුදා කඳවුරු බංකරයෙන් මිසයිල පිටතට ගෙන පැය 36 ක් ගතවුවාට පසුවය.
එ.ඇ. රජයේ ප්‍රතිචාර:
එ.ඇ.ගු.හ. ප්‍රතිපත්ති වලට අනුව න්‍යාෂ්ටික අවි ප්‍රවාහනය කිරීම හා ගබඩා කිරීම ගැන ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ සිදු කිරීමට අවසර නොතිබූ බැවින් හා මෙම සිදුවීම මහජන ආකර්ශනය දිනා නොගනු ඇතැයි සිතීම නිසා එ.ඇ.ගු.හ. ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය මුලදී මෙම සිදුවීම සැගවිමට උත්සාහ කරන ලදී. සත්‍ය වශයෙන්ම ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ මුල්ම වාර්තාවෙහි "මාධ්‍ය මේ පිළිබඳ උනන්දු වීමක් බලාපොරොතු නොවෙමු" ලෙස සඳහන් වි තිබිණ. නමුත් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ නිලධාරියෙකුගෙන්ම මෙම තොරතුර පිටවීමත් සමග මිලිටරි ටයිම්ස් නමැති පුවත් පතෙහි මේ පිළිබඳ කුඩා ලිපියක් 2007 සැප්තැම්බර් මස 5වන දින පල විය.
සැප්තැම්බර් 5වන දින පුවතට ප්‍රතිචාර වශයෙන් පෙන්ටගනයේ මාධ්‍ය ප්‍රකාශක ගොල්ෆ් මොරෙල් මහතා විසින් මාධ්‍යට ප්‍රකාශ කර සිටියේ මෙම සිදුවීමෙන් කිසිදු අවස්ථාවක මහජනතාවට කුඩා හෝ අනතුරක් සිදු නොවූ බවත් දැනට එම සියලු න්‍යාෂ්ටික අවි හමුදා බාරයේ ආරක්ෂිතව පවතින බවත්ය. මෙම සිදුවීමෙන් දින කිහිපයක් ඇතුලත එ.ජ.ගු.හමුදාව මගින් ම්යිනොට් යුධෝපකරණ භට කණ්ඩායම් අණදෙන්නා හා අවසානයේදී පුහුණු ගුවන් භටයන් 25ක් රාජකාරියෙන් ඉවත් කරන ලදී. මෙම සිද්ධිය සම්බන්ද පරීක්ෂණය මෙහෙයවීම සදහා ජෙනරාල් කීස් විසින් එ.ජ.ගු.හ. මේජර් ජෙනරාල් ඩෝග් රීබර්ග් පත් කරනු ලැබිණි. සියලුම මිසයිල ශීර්ෂ ගණනය වී ඇත්ද යන්න දැන ගැනීමට එ.ජ.ගු.හ. භාන්ඩ ලේඛණය තුල ඇති පුපුරණ ද්‍රව්‍ය අඩංගු මිසයිල ශීර්ෂ සියල්ල ගණනය කරන ලදී. මීට අමතරව විශාල සමාලෝචන ක්‍රියාවලියක කොටසක් ලෙස සැලකෙන න්‍යෂ්ඨික අවි භාවිතය පිළිබඳ සිදුවන සුළු අත්වැරදීම් අධ්‍යනය සදහා වන ආරක්ෂක විද්‍යා මණ්ඩලය නමින් වූ විද්‍යාත්මක උපදේශක මණ්ඩලයක් පෙන්ටගනය විසින් පත්කරන ලද බව ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව විසින් දැනුම් දෙන ලදී. දෙසැම්බර් 28වන දින ජෙනරාල් කීස් විශ්‍රාම යන බවත් ඒ සදහා ACC කමාන්ඩර් ජෝන් කෝලි පත්කරන ලෙසත් එ.ජ.ගු.හ. විසින් ඔක්තෝබර් 2වන දින ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.
ඔක්තෝබර් 19වන දින [http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Secretary_of_the_Air_Force එ.ජ.ගු.හ. ලේකම්] මයිකල් වියන් සහ එ.ජ.ගු.හ. මේජර් ජෙනරාල්, මෙහෙයුම් සැලසුම් හා අවශ්‍යතා කාර්ය මණ්ඩල සහකාර ප්‍රධානී රිචඩ් නිව්ටන් විමර්ශනය කරන ලද ප්‍රතිඵල දක්වමින් දැනුම් දෙන ලද්දේ, මයිනොට් හා බාක්ස්ඩෙල් ගුවන් හමුදා මුලස්ථාන වලදී අවි භාවිතය සම්බන්ධයෙන් වන විශ්වාසය පළුදුවී ඇති බව හා එම ස්ථාන 2හිදීම ගුවන් හමුදාවේ සීමිත භට පිරිසක් එම ක්‍රියාවලිය අනුගමනය කිරීමට අපොහොසත් වූ බවයි. 5BW අනු ඛණ්ඩයේ කමාන්ඩර් කර්නල් එමින්, මයිනොට් හි 5 වන නඩත්තු කණ්ඩායම් කමාන්ඩර් කර්නල් සින්තියා ලන්ඩෙල්, බාක්ස්ඩේල්හි 2 වන ක්‍රියාන්විත කණ්ඩායමේ කමාන්ඩර් කර්නල් ටොඩ් වෙස්ට්ව්සර්, 5 වන යුදෝපකරණ භට කණ්ඩායම් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිල නොලත් නිලධාරීන් 4ක් සදහා අධිකාරිමය ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමෙන් අනතුරුව නැවත පත් කරනු ලැබිණි. විශේෂ මෙහෙයුමක් සදහා 5BW අනුකණ්ඩයේ සියලුම කාර්යමණ්ඩල භට පිරිස ඔවුන්ගේ න්‍යෂ්ඨික අවි භාවිතය හා අනිකුත් සංවේදී අවි භාවිතයන් සම්බන්ධ සහතිකය ලබාගන්නා ලදී. විචල්‍ය භට පිරිසෙන් ගුවන් භටයන් 65කට කාර්යමණ්ඩල විශ්වාසනීයත්ව වැඩසටහන් සහතිකය නොලැබුණි. තවද න්‍යෂ්ටික අවි හසුරුවන සියලුම ඒකකයන්හි ප්‍රධාන අණදෙන නිලධාරීන්, "ආරක්ෂක තර්ජන මර්දන මධ්‍යස්ථානයේ" නිරීක්ෂණයට යටත්ව "සීමිත න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂක පරීක්ෂණයක්" සදහා යොමු කරන ලදී.
නව ACC කමාන්ඩර් ජෙනරාල් කෝලි විසින් මෙම සිදුවීම් හා සම්බන්ධ කවර හෝ කාර්යමණ්ඩලයකට එරෙහිව කටයුතු කිරීමටත් දණ්ඩන පැනවීමටත් මෙම ගැටලුව අධිකරණ කටයුතු පිළිබඳ යුධ බලධරයා වශයෙන් 12වන ගුවන් හමුදා අණ දෙන නිලධාරි, එ.ජ.ගු.හ.ලුතිනන් ජෙනරාල් නොර්මන් සෙයිප් වෙත යොමු කරන ලදී. පසුව සෙයිප් විසින් මේ හා සම්බන්ධ කිසිවෙකුට එරෙහිව අපරාධ දණ්ඩන නියම කිරීමෙන් තොරව මෙම පරීක්ෂණය වසා දමන ලදී.
විශ්‍රාමික එ.ජ.ගු.හ. කාර්යමණ්ඩල ප්‍රධානි ජෙනරාල් ලේරි වෙල්ච්, අසාධාරණ ලෙස මැදපෙළ නිලධාරින්ටම පමණක් දොෂාරෝපණය එල්ලවන ලෙස මුලික පර්යේෂණ පිටපත් මගින් ඉහළ අවධානයක් යොමු කල ගේට් ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ විශාල විමර්ශනයක කොටසක් ලෙස සැලකෙන න්‍යාෂ්ටික අවි භාවිතය සම්බන්ධ ප්‍රතිපත්ති හා ක්‍රියාපටිපාටි වල සුළු අත්වැරදීම් පිළිබඳ අධ්‍යනය කරන අරක්ෂක විද්‍යා මණ්ඩල උපදේශක කමිටුව මෙහෙයවන ලෙසයි. මීට අමතරව එ.ජ.ගු.හ. අධිකාරි ලත් නිල් පටි විමර්ශනයේ මුලාසනය දරනු ලැබුවේ එ.ජ.ගු.හ. මේජර් ජෙනරාල් පොලි පේයර් සහ ආරක්ෂිතව හා සුරක්ෂිත ලෙස න්‍යාෂ්ටික අවි ක්‍රියා කිරීමේ වගකීම සම්බන්ධයෙන් ගුවන් හමුදාවේ හැකියාව වර්ධනය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ අනුමත කිරීම සදහා 30දෙනෙකු ගෙන් යුක්ත කාර්යමණ්ඩලයකි. ඉන් අනතුරුව [http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Congress එ.ඇ. කොංග්‍රසය] මගින් න්‍යාෂ්ටික ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ ගැඹුරු විමර්ශනයක් සිදුකරන ලෙසට ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවෙන් හා [http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Department_of_Energy එ.ඇ. බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුවෙන්] ඉල්ලා සිටියේය.
එ.ජ.ගු.හ. ක්‍රියාමාර්ග:
2007 ඔක්තෝබර් 24 වන දින නිවාස හමුදා සේවක කමිටුවට ගුවන් හමුදා ලේකම් වරයා වන වියන් පවසන ලද්දේ, විශ්‍රාම ගැන්වීම සදහා5වෙනි BW අනුකණ්ඩය නැවත සහතික කල හැකි බවත්, AGM 129 මිසයිල බර්ක්ස්ඩෙල් වෙත යැවියහැකි බවත් විශ්වාස කරන බවයි. නමුත් ඔහු එම නැවත සහතික කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සදහා කාලසීමාවක් ලබා නොදෙන ලදී. 2007 නොවැම්බර් 01 වන දින 5BW අනු ඛණ්ඩය නැවත සහතික කරන තෙක් මයිනොට් හි න්‍යාෂ්ටික සංචිතයේ නඩත්තු කාර්යයන් බාර්ක්ස්ඩෙල් 2BW අනු ඛණ්ඩය තාවකාලිකව භාරගන්නා ලදී. 2007 දෙසැම්බර් 16 වන දින මූලික න්‍යාෂ්ටික නිශ්චිත පරික්ෂාව අසමත් වීම් නිසා, ආරම්භයේදීම 2008 ජනවාරි 23 වන දිනට සැලසුම් කර තිබී කල් දමන ලද න්‍යාෂ්ටික පරික්ෂාව සදහා නැවත සහතික වීමක් අවශ්‍ය විය.
තවත් න්‍යාෂ්ටික තහවුරු කිරීමේ පරික්ෂාවක් මාර්තු 29 වන දින සම්පුර්ණ කල අතර 2008 මාර්තු 31 කොර්ලි අනුඛණ්ඩය නැවත සහතික කරන ලදී. සම්පුර්ණ න්‍යාෂ්ටික තහවුරු පරීක්ෂාවක් 2008 මැයි මස සිදු කිරීමට සැලසුම් කරන ලදී. මයිනොට් වෙනුවෙන් කතාකරන මේජර් එලිසබෙත් ඕටිස් කියනු ලැබුවේ සම්පුර්ණ න්‍යාෂ්ටික තහවුරු පරික්ෂාවක් සිදු කිරීම සදහා අනුඛණ්ඩය එහි සහතිකය නැවත ලබාගත යුතු බවයි. අනුඛණ්ඩ විසින් තමන්ගේ සහතිකය පවත්වා ගැනීම සදහා සෑම මාස 18 කට වරක්ම න්‍යාෂ්ටික අවි භාවිතය පිළිබඳ තහවුරු පරීක්ෂාවෙන් සමත් විය යුතුය.
වාර්තා සමාලෝචනය:
2008 පෙබරවාරි 12 වන දින සමාලෝචන ප්‍රතිඵල වෙල්ච් හා පේයර් විසින් [http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Senate_Committee_on_Armed_Services එ.ජ. සන්නද්ද සේවා සෙනෙට් කමිටුව] ඉදිරියේ සාරාංශගත කරනු ලැබීය. වෙල්ච් හා පෙයර්ට අමතරව ගුවන්, අභ්‍යවකාශ හා මෙහෙයුම් තොරතුරු එ.ජ.ගු.හ. සහකාර මණ්ඩල ප්‍රධානි ලුතිනන් ජෙනරාල් ඩැනියෙල් ඩානෙල් හා මේජර් ජෙනරාල් රබර්ග් සෙනෙට් කමිටු සාමාජිකයන්ගේ ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු දෙමින් තවදුරටත් තහවුරු කරන ලදී. ප්‍රශ්න ඇසීම අතරතුර වෙල්ච් පවසනු ලැබුවේ බෝම්බ භාවිතා කිරීමට අවසර ඇති හමුදා ඒකක නිසියාකාරව ඒවා පරික්ෂා කර නොමැති බවත්, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඒවා මෙහෙයුම් කටයුතු සඳහා සුදානම්ව නොතිබි තිබිය හැකි බවත්යි. මෙහෙයුමක් ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී මෙම අවි භාවිතා කිරීමට හා ඒවා ගබඩා කර තැබීමේ ප්‍රදේශ පිළිබඳ බැලීමේදී, දැනට වඩා වැඩි අවධානයක් ඒ සඳහා යොමු වීම අවශ්‍ය බව අප විශ්වාස කරන්නේයැයි ඔහු තවදුරටත් කරුණු දක්වමින් පවසන ලදී. වෙල්ච් මහතාගේ වාර්තාවේ තීරණය වූයේ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය යටතේ වූ න්‍යෂ්ටික අවි බලකාය සහ න්‍යෂ්ටික නොවන අවි බලකාය එකට එකතු කර, "ප්‍රධාන වශයෙන්ම, දිනපතා න්‍යෂ්ටික ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ තීරණ ගන්නා නායකත්වයෙහි බලතල අඩු කළ යුතු බවයි". එසේ නමුත් එක්සත් ඇමරිකානු න්‍යාෂ්ටික අවි පිළිබඳ ආරෂාව සම්බන්දයෙන් වූ කිසිදු බිඳ වැටීමක් වෙල්ච්ගේ හෝ පේයර් ගේ වාර්තා වලින් සොයා නොගන්නා ලදී.
වෙල්ච් හා පේයර් ගේ වාර්තාවන්ට පිළිතුරු දක්වමින් එ.ජ.ගු.හ. නිලධාරීන් කියා සිටියේ වාර්තාවල ඇතුලත් බොහෝ නිර්දේශ කිරීම් දැනටමත් ක්‍රියාත්මක කර ඇති බවත්, දැනට පවතින එම න්‍යාෂ්ටික ක්‍රියාපටිපාටි පිළිබඳ පාලන විධිවිධානයන් පිළිබඳ තෘප්තිමත් විය හැකි බවත්ය. සෙනෙට් කමිටුව ඉදිරියේ ඩැනියෙල් දුන් සාක්ෂියේදි ඔහු කියා සිටියේ න්‍යාෂ්ටික නිවර්තකයන් හා සම්බන්ධ ගුවන් හමුදා අංශ ස්ථිර බවත් අමෙරිකානු පොදු ජනතාවගේ න්‍යාෂ්ටික සම්බන්ධයෙන් වන විශ්වාසය සඳහා වූ ආරක්ෂිත හා සුරක්ෂිත ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා බවයි.
සිදු කල පරීක්ෂන, ඉල්ලා අස්වීම් හා නියම වූ දඩුවම්:
මයිනොට් හි සම්පුර්ණ න්‍යාෂ්ටික විශ්වාසවන්තභාවය පරීක්ෂාවක් 2008 මැයි 25 වනදින ආරක්ෂක තර්ජන මර්ධන ඒජන්සිය 5BW අනුඛණ්ඩය, සිදුකරන ලද පරීක්ෂාවන් 10න් 9ක්ම සමත් වූ අතර න්‍යාෂ්ටික ආරක්ෂාව පිළිබඳ පරීක්ෂාවෙන් අසමත් විය. මෙම පරික්ෂාව සැලකීමෙන් පසු වෙස්ටා කියා සිටියේ විනය හා පුහුණුව යන ක්ෂේස්ත්‍රයන් සම්බන්ධයෙන් කටයුතුකිරීමේ අවශ්‍යතාව පිළිබඳ සමස්ථ ඇගයීමෙන් චිත්‍රයක් මවා දුන් බවයි. 5BW අනුඛණ්ඩයේ ආරක්ෂක භට කණ්ඩායම් අණ දෙන්නා වන ලුතිනන් කර්නල් ජෝන් වර්ලි ගේ තනතුර වෙනුවෙන් ලුතිනන් කර්නල් ස්ටෙෆන් වෙවර් 2008 ජුනි 16 වන දින පත්කරන ලදී.
න්‍යාෂ්ටික විශ්වාසවන්තභාවය පරික්ෂාව අසමත් වුවද එම අනුඛණ්ඩ තමන්ගේ න්‍යාෂ්ටික සහතිකවීම තබා ගන්නා ලදී. න්‍යාෂ්ටික තොරතුරු ව්‍යාපෘතියේ අධ්‍යක්ෂක හෑන්ස් ක්‍රිස්ටෙන්සන් 5BW අනුඛණ්ඩයේ පරික්ෂාව අසමත්වීම සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකානු විද්‍යාඥයින්ගේ සංගමයට කියාසිටියේ "සමුදුරෙන් එහා න්‍යෂ්ටික අවි ගබඩා කල ඇති වෙනත් ස්ථාන වල සහ බාක්ස්ඩෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ හා වයිට්මන් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ මේ සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්න ඔබ සිතනවා ඇති" ලෙසනි. එම පරීක්ෂණ අනුව යමින් 2008 අගෝස්තු 15 වන දින මයිනොට් ඒවා සමත් වන ලදී.
2008 ජුනි 05 වන දින රොබට් ගේට්ස් විසින් තවත් සිදුවිමක පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල ඉදිරිපත් කරන ලදී. එහිදී සිදුවී ඇත්තේ වාහන වල ඉදිරිපස සවිකර ඇති MK12 වර්ගයේ ගිනි අවි 4ක් අනාරක්ෂිත ලෙස තායිවානයට ප්‍රවාහනය කිරීමයි. මෙහි පරීක්ෂණ සිදුකල එ.ඇ. නාවික හමුදා අධ්‍යක්ෂක අද්මිරාල් [http://en.wikipedia.org/wiki/Kirkland_H._Donald ක්ර්ක්ලන්ඩ් එච්. ඩොනල්ඩ්] මහතා විසින් මෙම තායිවාන MK12 සිදුවීම ගේට්ස් මහතාගේ වචන වලින් මෙසේ විස්තර කරන ලදී. "මෙය අන්තර් මහද්වීපික බැලස්ටික් මිසයිල බලකායේ පාලනාධිකාරියට එහි සම්මතයන්ට, විශිෂ්ටත්වයට හා තාක්ෂණික නිපුණතාවයට සිදු වූ නින්දාවකි. 2007 අගෝස්තු මස මයිනොට් හා බාර්ක්ස්ඩෙල් අතර න්‍යාෂ්ටික අවි ප්‍රවාහනයේදී සිදු වූ සිදුවීම මෙන්ම තායිවාන සිදුවීමද ගු.හ. න්‍යාෂ්ටික අවි වල පිරිහීම පෙන්වයි. තවද පරීක්ෂණ වලින් මෙම අවස්ථා 2 ටම ඇති පොදු සමාන ලක්ෂණ කිහිපයක්ම හදුනාගත හැකිය". තවදුරටත් අදහස් දක්වමින් ඩොනල්ඩ් තම පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵල වල සඳහන් කර ඇත්තේ "ගු.හ. න්‍යාෂ්ටික අවි කලමනාකරණයේ සමස්ථ පසුබෑමක් පෙන්නුම් කරන අතර මෙය පසුගිය දශකය පුරාවටම හදුනාගෙන තිබු නමුදු, එයට කිසිවෙකු විසින් සාර්ථක පිළිතුරක් ලබා දී නොමැති බවයි. මීනොට් හා බර්ක්ස්ඩෙල් සිදුවීම් මෙන්ම තායිවාන සිදුවීමට විශේෂ අනන්‍ය ලක්ෂණ පැවතුනද මේවායේ ප්‍රභවයන්ගේ සමානකම් ඇත. ගු.හ. නායකත්වයන්ගේ දුරදක්නා නුවණෙහි ඇති අඩුපාඩු හා න්‍යාෂ්ටික අවි සම්බන්ධ ක්‍රමයෙන් විනාශයට පත්වීම මෙම සිදුවීම් වල මුලික හේතු ලෙස දැක්විය හැක".
පරීක්ෂණ වල ප්‍රතිඵලයන් වශයෙන් ගේට්ස් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දේ ගු.හ. සැලකිය යුතු සාමාන්‍ය නිලධාරීන් පිරිසකට හා කර්නල් වරුන් පිරිසකට නිලයෙන් පහ කිරීමේ සිට වැරදි ක්‍රියා කලාප පිළිබඳ ලියුමක් මගින් දැනුවත් කිරීම දක්වා වන විනය ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු බවත්ය. තවද ගු.හ. ලේකම් මයිකල් වියන් හා එ.ඇ.ගු.හ. මාණ්ඩලික ප්‍රධානි මයිකල් මොස්ලි මහතාගේ ඉල්ලා අස්වීම අනුමත කරන ලදී. තවදුරටත් ගේට්ස් මහතා [http://en.wikipedia.org/wiki/James_R._Schlesinger ජේම්ස් ආර්. ශෙල්සින්ග්ර්] හට දැන්වා සිටියේ කලමනාකාරිත්වය න්‍යාෂ්ටික අවි ක්‍රියාකාරකම්, ප්‍රවාහන පහසුකම්, ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ සංවේදී කරුණු දියුණු විය යුතු අයුරු පිළිබඳ ඉහළ මට්ටමේ නිර්දේශ අඩංගු වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරන ලෙසටත්ය.
2008 සැප්තැම්බර් 13 වන දින ශෙල්සින්ග්ර් මහතාගේ කමිටු වාර්තාවේ වූ නිර්දේශ ක්‍රියාවට නංවමින් ගේට්ස් මහතා විසින් සියලු න්‍යාෂ්ටික අවි සම්බන්ධ ක්‍රියාකාරකම් නිසි පාලනයක් යටතේ පිහිටුවීමට කටයුතු කරන ලදී. එය ගු.හ.ය යුධෝපාය බලඇණිය ලෙස නම් කරන ලද අතර [http://en.wikipedia.org/wiki/Air_Force_Space_Command ගු.හ. ආකාශ බලකායෙහි] වූ සියලු කටයුතු සහ න්‍යාෂ්ටික අවි පිළිබඳ ක්‍රියාකාරකම් ඒ යටතට පවරන ලදී. තවද ගුවනින් ගොස් බෝම්බ දැමීමේ සියලු කටයුතුද තනි පාලනයක් යටතට පත් කරන ලදී. තවදුරටත් න්‍යාෂ්ටික අවි සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා 1500-2000 ත් අතර අමතර පිරිසකගේ සේවය ලබා ගත යුතු බවට නිර්දේශ කර තිබුණි. ගේට් මහතා විසින් වැඩ බලන ගු.හ. [http://en.wikipedia.org/wiki/Michael_B._Donley ලේකම් මයිකල් බී. ඩොන්ලි] මාණ්ඩලික ප්‍රධානි ජෙනරාල් [http://en.wikipedia.org/wiki/Norton_A._Schwartz නොර්ට්න් එ. ස්චේවර්ට්ස්] හට දන්වා තිබුනේ කලින් සිදු වූ න්‍යාෂ්ටික මෙහෙයුම් වල නිරතව විනය ක්‍රියාමාර්ග ගනු ලැබූ නිලධාරීන් සම්බන්ධව නැවත පරික්ෂා කර බැලීමක් සිදුකල යුතු බවයි. ස්චේවර්ට්ස් මහතාට අනුව ගු.හ. න්‍යාෂ්ටික ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ කැප වීම හා උනන්දුව සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි විශ්මය දනවන සුළු අනුමත කල නොහැකි කඩාවැටීමක් ඇති බවත් මෑතක් වන තෙක්ම එය නිවැරදි කිරීමට ඉතා සුළු වශයෙන් පමණක් කටයුතු කර ඇති බවත්ය.
[http://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Department_of_Defense එ.ඇ. ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවට] අනුව 2008 සැප්තැම්බර් 25 වන දින වන විට ගු.හ.ජෙනරාල්වරුන් 6 දෙනෙක්ටත්, හමුදා ජෙනරාල්වරු 2නෙකුටත්, කර්නල්වරු 9 දෙනෙකුටත් දඩුවම් කර අවවාද කර සහ උපදෙස් ලබා දී ලියුම් ලබා දී තිබුණි. ගු.හ. මේජර් ජෙනරාල් වරු 2නෙකුට පමණක් තම ස්ථානයෙහි වෙනසක් නොකොට වැඩ කිරීමට අවස්ථාව ලබා දී ඉතුරු සියල්ලෝම විශ්‍රාම යැවීම හෝ විශ්‍රාම යැවීමට කටයුතු සම්පාදනය කිරීම හෝ තනතුරු වලින් පහ කිරීම කරන ලදී. [http://en.wikipedia.org/wiki/Air_Force_Chief_of_Staff ගු.හ. මාණ්ඩලික ප්‍රධානි] නොර්ටන් ස්කුවර්ට්ස් මහතා එම නිලධාරීන්ට ලියුම් දීමට ප්‍රථම පුද්ගලිකව එක් එක් අය හමුවන ලදී. ඔහුගේ නිරික්ෂනයන් වුයේ හමුදා නීතියට අනුව මොවුන්ගේ කිසිදු වැරැද්දක් නොමැති නමුත් න්‍යාෂ්ටික අවි භාවිතයේදී තමන්ගේ වගකීම් ඉටු කිරීමට ප්‍රමාණවත් තරම් උත්සහයක් ගෙන නොතිබූ අතර ඒ සඳහා ඔවුන් වගකිය යුතු බවත්ය. මෙය පැහැදිලි කල ගුවන් හමුදාව පවසා සිටියේ මොවුන්ට දඩුවම් පැමිණ වුයේ තායිවානයට න්‍යාෂ්ටික අවි ප්‍රවාහනය සම්බන්ධයෙන් සිදු වූ ගැටලුව සඳහා බවත් මයිනොට් න්‍යාෂ්ටික අවි සම්බන්ධ සිදුවීම සඳහා නොවන බවත්ය.
මෙසේ දඬුවමට ලක්වුවන් අතර පෙන්ටගනයේදී අවි සවිකිරීම් හා මෙහෙයුම් සහයක නියෝජ්‍ය ප්‍රධානී, ලුතිනන් ජෙනරාල් කෙවින් සුලිවාන් මහතාද සිටි. වසර 2008 දී සුලිවාන් මහතා මේජර් ජෙනරාල් වරයෙකු වශයෙන් සිටියදී විශ්‍රාම ගන්නා ලදී. ගුවන් හා මිසයිල පද්ධති මධ්‍යස්ථානයේ අණ දෙන නිලධාරි ලුතිනන් ජෙනරාල් මයිකල් හැමෙල් මහතාටද අවවාද කොට ලිපියක් ලැබුණු අතර එම නිසා 2008 නොවැම්බර් මස ඔහු විශ්‍රාම යන ලදී. [http://en.wikipedia.org/wiki/Twentieth_Air_Force 20 වන ගු.හ. බලකායේ] අණ දෙන නිලධාරී මේජර් ජෙනරාල් රොගර් බර්ග් මහතා, ගුවන් හමුදා භාණ්ඩ හා මෙහෙයුම් භාර මුලස්ථාන ප්‍රධානී මේජර් ජෙනරාල් කැත්ලින් ක්ලෝස් මහතා, ගු.හ භාණ්ඩ හා ද්‍රව්‍ය භාර අධ්‍යක්ෂක බ්‍රිගේඩියර් ජෙනරාල් ෆ්‍රැන්සිස් බෘනෝ මහතා සහ ගු.හ.සම්පත් සංකලන අධ්‍යක්ෂක 3වන බ්‍රිගේඩියර් ජෙනරාල් ආතර් කැමරන් යන මහත්වරුන් හට අවවාද කොට ලිපි ලැබුණි.
2008 නොවැම්බර් මස 341MW නම් බැලස්ටික් මිසයිල ඒකකය මැල්ම්ස්ටෝම් ගුවන් හමුදා කඳවුරේදී ඔවුන්ගේ න්‍යාෂ්ටික අවි ආරක්ෂාව පිළිබඳ යෝග්‍යතා පරීක්ෂණය අසමත් විය. මසකට පසුව 90 MW ඒකකයේද [http://en.wikipedia.org/wiki/F._E._Warren_Air_Force_Base එෆ්.ඊ. වොරන් ගු.හ. කඳවුරේදී] ඔවුන්ගේ යෝග්‍යතා පරීක්ෂණයෙන් අසමත් විය. එලෙසම 2009 නොවැම්බර් මස කර්නල් මයිකල් එස්. ඩුවල් සමත් වූ 377ABW අනුකණ්ඩයද, කර්නල් රිචඩ් එම්. ස්ටර්කි යටතේ වූ 498 NSW ඒකකයද [http://en.wikipedia.org/wiki/Kirtland_Air_Force_Base කර්ට්ලන්ඩ් ගු.හ. කඳවුරේදී] ඔවුන්ගේ යෝග්‍යතා පරීක්ෂණ වලින් අසමත් විය.
2009 ඔක්තෝම්බර් 30 වන දින 8AF අනුකණ්ඩයේ අණ දෙන නිලධාරි මේජර් ජෙනරාල් ෆ්ලොයිඩ් එල්.කාපෙන්ටර් මහතා විසින් SBW අනුකණ්ඩයේඅණ දෙන නිලධාරි වෙස්ට මහතාව සියලු වගකීම් වලින් ඉවත් කරන ලදී. මෙයට හේතුව වශයෙන් ඔහු සඳහන් කර සිටියේ වෙස්ට මහතාට "විශිෂ්ටත්වයේ සංස්කෘතියක් නිර්මාණයට නොහැකි වීම, යුදමය කටයුතු වලදී දැක්වූ අඩු අවධානය, සහ අලුතින් පිහිට වූ 69වන භට කණ්ඩායමේ යෝග්‍යතා පරීක්ෂණය ඇතුළු අනිකුත් න්‍යාෂ්ටික අවි ආරක්ෂණය පිළිබඳ පරීක්ෂණ වලදී පෙන්වූ ප්‍රමාණවත් නොවන ප්‍රතිඵලයන් බවයි".
2009 ජනවාරි 08 වන දින ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයෙහි පාලනය හා සමස්ත රටෙහි න්‍යාෂ්ටික අවි මෙහෙයුම් පිළිබඳ කමිටු වාර්තාවක් එළිදැක්වීය. මෙම වාර්තාව මගින් න්‍යාෂ්ටික අවි ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ අඩු අවධානය සහ දුරදක්නා නුවණෙහි අඩුපාඩු විවේචනය කර තිබුණි. එහි නිර්දේශයන් ලෙස න්‍යාෂ්ටික ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳ වගකිව හැකි උප ලේකම් තනතුරක් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයෙන් නිර්වචනය කල යුතු බව සඳහන්ව තිබුණි. කමිටු වාර්තාවේ නිලධාරින්ට අනුව එ.ඇමරිකානු නාවික හමුදාව පමණක් වගකීම් සහිතව න්‍යාෂ්ටික අවි පරිහරණයෙහි යෙදෙන බවට සඳහන් වුණි. තවදුරටත් වාර්තාවේ කමිටු සාමාජිකයන්ට අනුව බහුතරයක් ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ජේෂ්ඨ හමුදා නිලධාරින්ගේ සහ මහජන නියෝජිතයන්ගේ න්‍යාෂ්ටික අවි සම්බන්ධ තමන්ගේ භූමිකාව පිළිබඳ අවධානය සංවේගය දනවන තරම් අඩුමට්ටමක පවතියි.
නව පාලනය:
2008 ඔක්තෝබර් 24 වන දින එ.ජ.ගු.හ. ලේකම් මයිකල් ඩොන්ලි විසින් "ගුවන් හමුදා ගෝලීය ප්‍රහාරක බලකාය" නම් විශේෂ ඒකකයක් පිහිටුවන බව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර 2009 අගෝස්තු 07 වන දින සිට පිහිටුවන ලදී. ගුවන් හමුදා විශේෂ බලකායේ ආකාශ බලකායෙහි යටතෙහි වූ, අන්තර් මහද්වීපික මිසයිල බලකායද මෙම නව විශේෂ ඒකකය යටතට පමුණුවන ලදී. එහි අණ දෙන මුලස්ථානය ලෙස බාක්සඩෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුර තොර ගන්නා ලද අතර එහි ප්‍රධාන අණ දෙන නිලධාරියා ලෙස තරු 3 ක් සහිත ජෙනරාල්වරයෙකු පත් කර එ.ජ.ගු.හ. සියලු න්‍යාෂ්ටික බෝම්බ, මිසයිල හා නිලධාරිගේ වගකීම පවරන ලදී.
හිරු උදාව
ජනවාරි	  පෙබරවාරි	  මාර්තු	     අපේ‍්‍රල්	    මැයි	     ජුනි
01-6:22	01-6:29	01-6:24	01-6:09	01-5:57	01-5:53 02-6:23	02-6:29	02-6:23	02-6:09	02-5:57	02-5:53 03-6:23	03-6:29	03-6:23	03-6:08	03-5:56	03-5:54 04-6:23	04-6:29	04-6:22	04-6:08	04-5:56	04-5:54 05-6:24	05-6:29	05-6:22	05-6:07	05-5:56	05-5:54 06-6:24	06-6:29	06-6:22	06-6:07	06-5:56	06-5:54 07-6:24	07-6:29	07-6:21	07-6:06	07-5:55	07-5:54 08-6:24	08-6:29	08-6:21	08-6:06	08-5:55	08-5:54 09-6:25	09-6:29	09-6:20	09-6:05	09-5:55	09-5:54 10-6:25	10-6:28	10-6:20	10-6:05	10-5:55	10-5:54 11-6:26	11-6:28	11-6:19	11-6:05	11-5:55	11-5:54 12-6:26	12-6:28	12-6:19	12-6:04	12-5:54	12-5:55 13-6:26	13-6:28	13-6:19	13-6:04	13-5:54	13-5:55 14-6:27	14-6:28	14-6:18	14-6:03	14-5:54	14-5:55 15-6:27	15-6:28	15-6:18	15-6:03	15-5:54	15-5:55 16-6:27	16-6:27	16-6:17	16-6:02	16-5:54	16-5:55 17-6:28	17-6:27	17-6:17	17-6:02	17-5:54	17-5:56 18-6:28	18-6:27	18-6:16	18-6:01	18-5:54	18-5:56 19-6:28	19-6:27	19-6:16	19-6:01	19-5:53	19-5:56 20-6:28	20-6:26	20-6:15	20-6:01	20-5:53	20-5:56 21-6:28	21-6:26	21-6:15	21-6:00	21-5:53	21-5:56 22-6:28	22-6:26	22-6:14	22-6:00	22-5:53	22-5:57 23-6:29	23-6:26	23-6:14	23-6:00	23-5:53	23-5:57 24-6:29	24-6:25	24-6:13	24-5:59	24-5:53	24-5:57 25-6:29	25-6:25	25-6:13	25-5:59	25-5:53	25-5:57 26-6:29	26-6:25	26-6:12	26-5:58	26-5:53	26-5:57 27-6:29	27-6:24	27-6:12	27-5:58	27-5:53	27-5:58 28-6:29	28-6:24	28-6:11	28-5:58	28-5:53	28-5:58 29-6:29	 		29-6:11	29-5:57	29-5:53	30-6:29	 		30-6:10	30-5:57	30-5:53	31-6:29	 		31-6:10
ජූලි	     අගෝස්තු	  සැප්තැම්බර්	 ඔක්තෝබර්	 නොවැම්බර්	 දෙසැම්බර්
දකුණු රාජ වංශය
‍‍ජින් රාජවංශය ක්‍රි.ව. 280 දී වූ රාජධානිය පරාජය කිරීමට තරම් බලවත් වූ නමුත් ක්‍රි.ව. 291-306 කාලයේ කුමරුන් 8 දෙනාගේ යුද්ධයට පසු එය ‍බොහෝ ලෙස දුර්වල විය. ජින්හි හුවායි අධිරාජ්‍ය‍යාගේ හා ජින් හා මින් අධිරාජ්‍යයාගේ කාලයේ දී, උතුරේ ෂියාන්බෙයි ගෝත්‍රිකයන්ගේ ආක්‍රමණය සමඟ රට පිරිහීමට පත් විය. 311 දී සිදු වූ චැන්ගන් නඟරය වැටලීම හා පැහැරීම ද නිසා 316 දී සිදු වූ චැන්ගන් නඟරය වැටලීම හා පැහැරීම ද නිසා රාජ වංශය විනාශ වී ගියේය. කෙසේ වෙතත් රාජකීය පවුලේ උරුමක්කාර‍යකු වූ ලොන්ග්යා කුමාරයා ඉතිරි වූ දේ බේරා ගැනීමට දකුණට පැන ගියේය. දකුණේ තම බලය ඒකාබද්ධ කරමින් ජින්වරු තම අග නඟරය නැන්ජින් ලෙස පත් කළහ. (එකල එය ජියෑන්කෑං ලෙස හැඳින්විණි) රාජ වංශය ද පෙරදිග ජින් රාජ වංශය (ක්‍රි.ව. 317 -420) ලෙස නම් කරන ලදී. පුරාණ ලුවොයෑංවලට ගිණිකොණ දිගින් නව අග නගරය පිහිටවුණු දින සිටයි.
දකුණු චීනය (යැංසි ගඟට පහළ) උතුරු සහ දකුණු රාජ වංශ පැවති කාලයේ දී විශාල ලෙස දියුණු විය. කලින් සිටම දකුණු කුඩා තනි චීන කණ්ඩායම් මඟින් ජනාවාස වී තිබුණි. ඒ චීන ජාතික නොවන ගෝත්‍රවලට අයත් අති විශාල ජනාවාස නොවූ ප්‍රදේශවලයි. එමඟින් ශක්තිමත් ශිෂ්ට ප්‍රදේශයක් බිහි විය. ආතර් ඒෆ් රයිට් තම චීනයේ ඉතිහාසයේ බුද්ධාගම නම් ග්‍රන්ථයේ ආරම්භයේ දී එය මෙලෙස දක්වා ඇත.
භේද, අසමඟිකම් පැවති යුගයේ යැංසි මිටියාවත හා ඒ අවට ප්‍රදේශය ගැන අප කතා කරන විට, ඝන ජනගහණයක් සහ සශ්‍රීකාව වගා කෙරුණු දකුණු චීනයක් ගැන චිත්‍රය අප අපේ මනසින් බැහැර කළ යුතුය. 4වන ශත වර්ෂය මුල් භාග‍යේ දී චින් (ජින්) වලින් පැවත එන කුලීනයන් නැන්කින් (නැන්ජිං) වෙතට සංක්‍රමණය වූ විට, චීනයේ ජනගහණයෙන් 1/10 ක් පමණ දකුණට අයත් විය. එහි චීන සංස්කෘතික හා පරිපාලන මධ්‍යස්ථාන තිබුණි. නමුත් මෙම මහා වල් බිහි වූ ප්‍රදේශවල සිට ජනාවාසවලට පැමිණීම සෙමින් සිදු වුණි.
චීනයේ උතුරු වෙයි හි ගලින් කළ මිනී පෙට්ටියක භූමි දර්ශන පසුබිම් කරගෙන යුආන් ගූ නම් වූ දරු මුණුබුරාගේ කතාව ප්‍රදර්ශනය කර ඇති අයුරු‍.
රාජකීය ආර්යාවන්ට ගුරුවරියන් විසින් කළ අවවාද අඩංගු කළහ. ලියවිල්ලක කොටසක්, ගූ කයිසිහි මුල් පිටපත අනුව ටෑංග් රාජ වංශය විසින් සෑදූ දෙවන පිටපත.
බ්‍රිතාන්‍ය දිවයින්
The British Isles are a group of islands off the northwest coast of continental Europe that include the islands of Great Britain and Ireland, and over six thousand smaller islands. There are two sovereign states located on the islands: the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland (commonly known as the United Kingdom) and Ireland (also described as the Republic of Ireland). The British Isles also include three dependencies of the United Kingdom: the Isle of Man and, by tradition, the Bailiwick of Jersey and the Bailiwick of Guernsey in the Channel Islands, although the latter are not physically a part of the island group.
දකුණු රාජ වංශය
චීනයේ දකුණු රාජවංශ බුද්ධාගම හා ඩයෝ ආගම පතුරුවමින් සංස්කෘතික අතින් වඩාත් පොහොසත් විය. පසුව සුපිරි ශුද්ධ විනය නීතිය හා එහි සම ලෙස සිටින නුමිනස් රත්න නීතිය සඳහා ධර්ම ග්‍රන්ථ ලියවුණි. බුද්ධාගමත් සමඟම බුද්ධාගම විස්තර කරන ඩයොස්ට් නියම අනිත් චීන්නුන්ට ද පෙන්වා දුන් හුයියුවෑද වැනි භික්ෂූන් ලේඛනවල බලපෑම දකුණු චීනයට බලපෑවේය. චීන්නුන්ට ඉන්දියාවේ සහ ඉන් ඔබ්බට සිටි වෙළඳ සහකරුවන් වූ ෂුනාත් සහ චම්පා වැනි රාජධානි (වර්තමානයේ කාම්බෝජයේ හා වියට්නාමයේ පිහිටා ඇති) වල සංස්කෘතීන් බලපෑවේය. මේ කාලය තුළ චීනයේ කාව්‍ය නිර්මාණය,  ලේඛන විද්‍යාව, චිත්‍ර කලාව සහ සංගීතය වැනි කලාවන් දියුණු විය. කාවෝ කාවෝගේ පුත්‍ර කාවෝ ෂි ඔහුගේ කාලයේ සිටි ශ්‍රේෂ්ට ගණයේ කවියෙක් ලෙස සැලකේ. ඔහුගේ ලේඛනයේ තිබූ ගැඹුරු හැඟීම් එළි දැක්වීම, පසුව පැමිණි ‍ටාවෝ ක්වෑන් (ක්‍රි.ව. 365-427) හෝ ටාවෝ යුඈන්මින් වැනි කවියන් ද බලපෑවේය. වෑං ෂිෂී (ක්‍රි.ව. 307-365) විසින් ලියන ලද “ලේඛන විද්‍යාවේ මුනිවරයා” කෘතිය බොහෝ සම්මානයට පාත්‍ර විය. චිත්‍ර කලාව ගැන කතා කරන විට, ගූ කයිසි (ක්‍රි.ව. 344-406) වැනි කලාකරුවන් යටතේ එය උසස් මට්ටමක තිබුණි. ඔහු සම්භාව්‍ය චීන චිත්‍ර කලාවේ භූමි ‍දර්ශන ඇඳීමේ සම්ප්‍රදාය විශාල ලෙස ව්‍යාප්ත කරලීය. (වැඩි විස්තර සඳහා “චිත්‍ර” ලිපිය යටතේ ඇති “ඈත පෙරදිග” අධ්‍යයන කරන්න) දකුණේ අධ්‍යාපන ආයතන බොහෝ කීර්තිමත් විය. ඊ‍ට සූ චොන්ෂි (ඉහත සඳහන් කරන ලද) අධ්‍යාපනය ලැබූ සොන්මින්ගුවන් (රාජකීය නැන්ජිං විශ්ව විද්‍යාලය) ද අයත් ය. ක්‍රි.ව. 465 දී නව ඩේමින් දින දර්ශනය සොයා ගනු ලැබුවේ සූ චොන්ෂි විසින්ය. තවද ඔහු වසරකට දින 365.24281481 ක් ඇති ලෙස ගණනය කළේය. (දැනය එට ඊට‍ආසන්න 365.24219878 ක් බව සොයා ගෙන ඇත) හිරු සහ චන්ද්‍රයා අතර එක මත එක පිහිටා තිබීම් ගණන ඔහු සොයා ගත් පරිදි 27.21223 කි. (දැනට එහි අගය 27.21222කි) මෙම ගණනය උපයෝගී කර ගනිමින්, වසර 23 ක කාල පරිච්ඡේදයක් ඇතුළත චන්ද්‍ර-සූර්යග්‍රහණ 4ක් සිදු වන බවට සාර්ථකව ඔහු නිමිති පළ කළේය. (ක්‍රි.ව. 436-459 දක්වා)
ජින් රාජවංශය කූට ලෙස පහකොට ලිවූ සොන්ග් රාජවංශය (ක්‍රි.ව. 420-479), දකුණු ක්වි රාජවංශය (ක්‍රි.ව. 479-502), ලියෑං රාජවංශය (ක්‍රි.ව. 502-557) සහ අවසාන වශයෙන් චෙන් රාජවංශය (ක්‍රි.ව. 557-589) යන රාජවංශ විසින් පිළිවෙලින් රට පාලනය සිදු විය. මෙම කෙටිකාලීන රාජ වංශවල පාලකයන් වූයේ දශක කීපයකට බලය අල්ලා ගෙන සිටි හමුදා සෙන්පතියන්ය. නමුත් තම රාජවංශය පවත්වා ගෙන යාමට තම උරුමක්කාරයන්ට බලය පැවරීම සාර්ථකව සිදු කිරීමක් ඔවුන් අතින් ඉෂ්ට නොවුණි. ලියෑං හි වූ අධිරාජ්‍යයා (ක්‍රි.ව. 502-549) කෙසේ වෙතත් සමකාලීන විශේෂිතම පාලකයා විය. ඒ ඔහු බුද්ධාගම හා කලාවන් ආරක්ෂා කළ අයෙක් වීම නිසාවෙනි. කාව්‍යත්වයට ආදරය කළ කවියෙකු වූ අධිරාජ්‍යයා බොහෝ සාහිත්‍යමය කටයුතු සංවිධානය කළේය. කවි තරඟ පවත්වා හොඳම කවියන්ට රත්රන් හෝ සේද ත්‍යාග පිරිනැමීය. අවසාන නිල ලියෑං රාජවංශික පාලක ලියෑංහි ජින්ග් අධිරාජ්‍යයාගේ බලය එහිම සිටි සාර්ථක හමුදා සෙන්පතියෙක් වූ චෙන් බැක්සියන් විසින් පැහැර ගෙන ඔහු ක්‍රි.ව. 557 දී චෙන්හි වූ අධිරාජ්‍යයා ලෙස අභිෂේක ලැබීය. චෙන් රාජ වංශයේ අවසාන පිරිහිණු පාලනය යටතේ දකුණු චීන්නු උතුරේ එකතු වූ හමුදා බලයට ඔරොත්තු දීමට නොහැකි ව සිටියහ. ඒ තම තරඟකරු වෙයිචි ජයොන්ග් සේනාධිපතියා පරාද කළ යෑන්ග් ජියෑං විසින් එකතු කරන ලද හමුදා බලයයි. වරක් යෑන්ග් ජියෑං උතුරු ෂෝවූහි ජින්ග් අධිරාජ්‍යයා සිංහාසනයෙන් පහ කොට සුයිහි චෙන් අධිරාජ්‍යයා ලෙස අභිෂේක ලැබීය. ඔහුගේ සුයි රාජවංශය පිහිටුවීම හා දකුණු පෙදෙස ආක්‍රමණය නිසා මුළු චීනයම නැවත එක්සත් විය.
Southern_and_Northern_Dynasties
දීපිකා ෂන්මුගම්
දීපිකා ෂන්මුගම් (9 මාර්තු 1972) යනු ශ්‍රී ලාංකික පිහිනුම් ක්‍රීඩිකාවකි. ඇය 1988 ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරගාවලියේ පිහිනුම් අංශයේ ඉසව් 3කදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කලාය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:1972 උපත්
කින්නියා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
කින්නියා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   ත්‍රිකුණාමල දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය
ගලුගුඩුවා
ගලුගුඩුවා හෙවත් කහ කොණ්ඩයා ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික, කදුකර ප්‍රදේශ නිවාස කොට ගෙන බෝ කිරීම සිදු කරන කුරුල්ලෙකි.
විවිධ නාම
"Pycnonotus penicillatus' යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හැඳින්වේග මෑතක සිට Yellow-eared bulbul යන ඉංග්‍රීසි නාමය ඍජුව පරිවර්තනය කර කහ කන් කොණ්ඩයා' ලෙසද යෙදේ.
වර්ගීකරණය
කාක ගණයට (passerine) අයත් පවුලේ කොන්ඩ කුරුලු (bulbul)) සාමාජිකයෙකි.
කහ කන් කොණ්ඩයා කුඩා වන ලැහැබවල් හෝ ගොවිපොලවල් ආශ්‍රිත කුඩා කැලෑ සිය වාසස්ථාන ලෙස තෝරා ගන්නා අතර, හෝර්ටන් තැන්න, නුවර එළියේ වික්ටෝරියා උද්‍යානය යන ස්ථාන වල බහුලව දකින්නට ලැබේ. මොවුන් කුඩා පඳුරු මත කූඩු තනන අතර සාමාන්‍යයෙන් එක් වරකදී බිත්තර දෙකක් දමයි.