cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
කේරලයෙහි පතිත රතු වැස්ස
සිදුවීම
2001, ජූලි 25 දිනදී, කේරල වර්ණ වැසි පතනය වීම ඇරඹුනේ, ප්‍රාන්තයේ දකුණු කොටසෙහි කෝටයම් සහ ඉඩුක්කී දිස්ත්‍රික්ක වලිනි. කහ, කොළ, සහ කළු වැසිද වාර්තා විය. ඊළඟ දින දහය තුලදී, රතු වැසි පතනය වීම් තවත් බොහෝමයක් වාර්තාවූ අතර, එම පකනයන්ගේ වාර ගණන සැප්තැම්බර අග වන විට හීනවී ගියේය. ස්වදේශිකයන් පවසන පරිදී, පළමු වර්ණවත් වැස්සට පෙරාතුව ඝෝෂාකාරී හෙණ ගැසීම් හා විදුලි කෙටීම් පැවතුනු අතර, එයින් අනතුරුව  වෘක්ෂ ගොමු වලින් රැළිවැටිනු  "පිළිස්සුනු" අළු පැහැති කොළ ඇද හැලෙමින් පැවතිනි. රැළිවැටිනු කොළ සහ හදිසියේ අතුරුදහන් වන හා යළි මතුවන ළිං මේ කාලයේදී මෙම ප්‍රදේශයෙන් වාර්තා විය. .  එය දර්ශීය වශයෙන්, වර්ග කිලෝමීටර කිහිපයකට වඩා විශාල නොවූ, කුඩා ප්‍රදේශයන් පුරාවට පතනය වූ අතර, සමහරවිට එය කෙතරම් ස්ථානීය වූයේද යත්, රතු වැස්සට මීටරකිහිපයකට ඔබ්බෙන් සාමාන්‍ය වැස්ස පතනය විය. රතු වැසි පතනයන් දර්ශීය වශයෙන් පැවතියේ විනාඩි 20 කට අඩු වේලාවකි. වැසි ජලය එක් එක් මිලි ලීටරයක් තුල  රතු අංශූන් මිලියන 9 ක් පමණ අඩංගු වූ අතර, වැසි ජලය එක් එක්  ලීටරය තුල දළ වශයෙන්, ඝන ද්‍රව්‍යය  මිලි ග්‍රෑම් 100 ක් අඩංගු විය. පතනය වූයේ යැයි ඇස්තමේන්තු ගත කළ මුළු රතු වැසි ප්‍රමාණය මතට මෙම අගයයන් බහිර්නිවේශනය කිරීම තුලින්, කේරලය මත පතිතවූ රතු අංශු ප්‍රමාණය    යැයි නිමානය කොට ඇත.
සඳුදා (සූර්ය දවස)
සූර්ය දවස් ක්‍රමයට සඳුදා යනු, රිවිදා සහ කුජදා අතර දවස වේ. සඳුදා හිරු උදාවේ ඇරඹෙන මෙම දවස කුජදා හිරු උදාව සමග අවසන වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දවස්
මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල්
මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් (Manhunt International) යනු 1993 වසරේ පටන් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, එක් එක් වසර වෙනුවෙන් කඩවසම් තරුණයෙකු තෝරාගනු ලබන තරඟයකි. තරඟයේ මෙහෙයවීම් කටයුතු සිදුකරනු ලබන්නේ මෙට්‍රොමීඩියා සිංගප්පෝර් (Metromedia Singapore) සහ ප්‍රොකොන් ලෙෂර් ඉන්ටර්නැෂනල් (Procon Leisure International) යන ආයතන විසිනි.
ඉතිහාසය
කාන්තාවන් වෙනුවෙන් වෙන්වූ රූප රාජිනී තරඟ බොහොමයක් පැවතියද, පිරිමින් වෙනුවෙන්ම වෙන්වූ තරඟ වල අඩුවක් දක්නට ලැබෙන බව දුටු මෑන්හන්ට් තරඟ අධ්‍යක්ෂක Alex Liu, 1987 වර්ෂයේදී ප්‍රථම වතාවට මෑන්හන්ට් තරඟයක් සිංගප්පූරුවේදී පැවැත්වීමට පියවර ගන්නා ලදී.
පසුව එහි නාමය 1993 වසරේදී මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් නමින් වෙනස් කොට, එය ජාත්‍යන්තර තරඟකරුවන්ටද විවෘත වූ තරඟයක් ලෙස හඳුන්වාදීමට ඔහු කටයුතු කල අතර, එහි පළමු තරඟය 1993 දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ ගොල්ඩ් කෝස්ට් (Gold Coast) හීදී පවත්වනු ලැබිණි.
තරඟය
තරඟය අදියර දෙකකින් පවත්වනු ලබන අතර, මූලික වටය සහ අවසන් වටය එම අදියර ද්විත්වය වේ. පළමු වටයේදී තරඟකරුවන් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන, දේශීය විලාසිතාව, නාන ඇඳුම, සැඳෑ ඇඳුම, සහ නවීන විලාසිතාව යන අංගයන් සඳහා ලකුණු ලබා දීම සිදු කෙරේ. ඉන් වැඩිම ලකුණු හිමිකරගන්නා තරඟකරුවන් අවසන් වටය සඳහා සුදුසුකම් ලබයි.
ප්‍රධාන මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් තනතුරට අමතරව, වෙනත් අතිරේක කුසලතාවයන් වෙනුවෙන්ද තරඟකරුවන්ට මෙහිදී සම්මාන පිරිනැමීම සිදුවෙයි. හොඳම දේශීය විලාසිතාව, හොඳම නිරූපණය, හොඳම ඡායාකාන්ත තරුණයා (Mister Photogenic), සුහදශීලීම තරුණයා, හොඳම පෞර්ෂත්වය හිමි තරුණයා, විශිෂ්ඨතම දේහය සහිත තරුණයා, සහ ජනප්‍රියම තරුණයා (අන්තර්ජාලය හරහා වැඩිම මනාප හිමිකරගන්නා තරුණයා), යන අංශ සඳහා මෙලෙස සම්මාන පිරිනැමීම සිදුකරනු ලබයි. මීට අමතරව 2005 මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් තරඟයේදී, එක් එක් මහද්වීපයෙන් ඉදිරිපත් වූ හොඳම තරඟකරුවන් සඳහා වෙනමම සම්මාන පිරිනැමීමක් සිදුවිණි. එසේම 2007 මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් තරඟයේ පටන්, ජනප්‍රියම තරුණයා සම්මානය හිමිකර ගන්නා තරඟකරුවාට, නිතරඟයෙන් අවසන් වටයට පිවිසීමේ හැකියාව ලබා දුනි.
ජයග්‍රාහකයින්
1996, 2003, 2004, 2009, 2013 සහ 2014 යන වසර වලදී තරඟය නොපැවැත්විණි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රූප සෞන්දර්යය හෝ කඩවසම් බව හෝ තේරීමේ ජාත්‍යන්තර තරඟ
මකාවෝ
මකාවෝ යනු, මහජන චීන ජනරජයේ විශේෂ පරිපාලන භූමිප්‍රදේශ දෙක අතුරින් එකක් වන අතර, අනෙක වන්නේ හොංකොංය.
නොවැම්බර් 19
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ඩීප් රූටඩ් ට්‍රී
ඩීප් රූටඩ් ට්‍රී යනු 2011දී විකාශය වූ දකුණු කොරියානු ඓතිහාසික රූපවාහිනී කතාමාලාවකි. ජං හ්‍යුක්, ෂින් සේ-ක්‍යුං සහ හන් සකු-ක්‍යු විසින් ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන මෙම කතාමාලාව සඳහා පාදක වී ඇත්තේ එම නමින්ම යුත් ලී ජුං-මියුංගේ නවකථාවයි. SBS නාළිකාව ඔස්සේ 2011 දෙසැම්බර් 22 දින විකාශය ඇරඹි මෙම කතාමාලාව බදාදා සහ බ්‍රහස්පතින්දා දිනවල 21:55ට විකාශය වූයේ කථාංග 24කින් යුක්තව ය.
ගැඹුරු මුල් ඇති ගස් නොනැමෙන බවට වූ යොංබියොචොංගා පද්‍යය ඇසුරෙන් නාමය යෙදුණු මෙම කතාමාලාව මගින්, සේජොං රජු (හන් සුක්-ක්‍යු විසින් නිරූපණය කරයි; වසර 16ක සිනමා දිවියෙන් පසු ඔහුගේ රූපවාහිනී ආගමනය මින් සනිටුහන් කෙරිණි) විසින් කොරියානු ලේඛන බස සම්පාදනය කරන අතරතුර, ග්යොංබොක් මාලිගයේ ජිප්හ්යොන්ජොන් විද්වතුන් ඝාතනයට වගකිව යුත්තන් පිළිබඳ විමර්ශනයෙහි යෙදෙන රාජකීය ආරක්ෂකයකු (ජං හ්‍යුක් විසින් නිරූපණය කරයි) පිළිබඳ කථාපුවතක් නිරූපණය වේ.
කථා සාරාංශය
සිය රාජ්‍ය සමයේ මුල් කාලයේ, සේජොං රජු සිය කෲර පියා වූ තේජොං රජු‍ගෙන් සිය ඥාතීන් සහ ඔවුන්ගේ වහලුන් රැක ගැනීමට උත්සාහ දැරීමේ දී අනතුරකින් ඔවුන් ජීවිතක්ෂයට පත් වෙයි. මෙහිදී දොල්-බොක් සහ ඔහුගේ මිතුරා වන දම් නැමැති තරුණ වහලුන් දෙදෙනා දිවි රැකගන්නා අතර මේ බව කිසිවකු දැන නොගනී. රජුට දෝෂාරෝපණය එල්ල කරන දොල්-බොක් සිය ප්‍රියයන් මැරූ රජුගෙන් පලිගන්නට අදහස් කරයි. ඔහු වසර ගණනාවක් දක්ෂ සෙබලකු ලෙස පුහුණු වේ. මේ අතර දම් මාලිග ස්ත්‍රියක් බවට පත්ව සෝ-යි (ෂින් සේ-ක්‍යුං) යනුවෙන් හැඳින්වෙන අතර, සෙසු වහලුන් මරාදැමීමේ අවස්ථාවේ තමන් නිහඬව සිටීම පිළිබඳ ඇය පසුතැවෙන්නී ය.
රජුව ඝාතනය කිරීමේ අරමුණින් දොල්-බොක් නැවත මාලිගයට පැමිණෙන්නේ කං චේ-යූන් (ජං හ්‍යුක්) යන නාමයෙනි‍. නමුත් ගරුකළ යුත්තන්ගේ ශාලාවේ විද්වතුන් කිහිප දෙනකුගේ ඝාතනයන්ගේ අභිරහස් පිළිබඳසෙවීමට ඔහුට භාර වේ. මෙම මරණ සිදුකොට ඇත්තේ "සැඟවුණු මුල" නැමැති රහස් සංවිධානයක් විසින් වන අතර මෙය නිර්මාණය කරතිබුණේ වසර ගණනාවකට පෙර ජොං දෝ-ජොන්ගේ අනුගාමිකයන් විසිනි. ඔවුන්ගේ අරමුණ වූයේ රජුට වඩා වැඩි බලයක් අමාත්‍යවරුනට ලබාදීමයි. තේජොං රජු විසින් ජොං දෝ-ජොන්ගේ බෑනා වූ ජොං ගි-ජූන් හැර ඔහුගේ පවුලේ සියලු දෙනාම මරා දමා තිබිණි. ජොං ගි-ජූන් මේ වන විට සැඟවුණු මුලේ නායකයා බවට පත්ව සිටියි. ඔහු වෙස්වලා ගෙන සේජොං රජු අසලින් රැඳී සිටින බව කිසිවකු දැනසිටියේ නැත.
සෝ-යිගේ උපකාර ඇතිව රජු සහ ගරුකළ යුත්තන්ගේ ශාලාවේ විද්වතුන් වසර ගණනාවක් පුරා රහස් ව්‍යාපෘතියක නියැළී සිටිති. මෙය කොරියානු වර්ණමාලාව නිර්මාණය කිරීම සඳහායි. සැඟවුණු මුල පසුපස හඹා යන අතරතුර කං චේ-යූන් සහ සෝ-යි එකිනෙකා හඳුනාගනිති. චේ-යූන් හට සරල වර්ණමාලාව පෙන්වන සෝ-යි එමගින් සාමාන්‍ය ජනයාට ලැබෙන බලය පිළිබඳ පැහැදිළි කරයි. අනතුරුව චේ-යූන් රජුව ඝාතනය කරනු වෙනුවට රජු සමග කටයුතු කිරීමට තීරණය කරයි.
කෙසේනමුත්, ජොං ගි-ජූන් විශ්වාස කරන්නේ නව අක්ෂර මාලාව කොන්ෆියුසියානු ක්‍රමයට තර්ජනයක් බවයි. ඒ නිසා හැකි සෑම උත්සාහයක්ම යොදා එය නතර කරවීමට ඔහු තැත් කරයි. ඔහු රජුගේ පුත්‍රයාව ඝාතනය කරයි. නමුත් ඉන් රජු වඩාත් දිරිමත් වෙයි. රජුගේ දැඩි උත්සාහය ව්‍යර්ථ කරවීමට ජොං කටයුතු කරයි. වර්ණමාලාව පිළිබඳ පොදුවේ ප්‍රකාශයට පත්කරන දිනයේ සැඟවුණු මුලේ සාමාජිකයන් විසින් සෝ-යි සහ චේ-යූන්ට දැඩිව හානි කරති. කෙසේනමුත් ඔවුන්ගේ නොපසුබට පරිත්‍යාගයන් හමුවේ මෙම කටයුත්ත සාර්ථක වන අතර සාමාන්‍ය ජනයා හංගුල් අක්ෂර මාලාව ප්‍රයෝජනයට ගන්නට පුරුදු වෙති.
චරිත නිරූපණය
ජං හ්‍යුක්, කං චේ-යූන්/දොල්-‍බොක් ලෙස
හන් සුක්-ක්‍යු, සේජොං රජු ලෙස
ෂින් සේ-ක්‍යුං, සෝ-යි/දම් ලෙස
ඇගයුම්
ප්‍රභවය: AGB නීල්සන් කොරියා
අන්තර්ජාතික විකාශය
ජපානය තුළ KNTV නාළිකාව ඔස්සේ 2012 ජූලි 24 සිට සැප්තැම්බර් 17 දක්වා මෙම කතාමාලාව විකාශය විය. ඉන්පසුව මෙහි නැවත විකාශයක් භෞමික ජාලයක් වූ ටීවී ටෝකියෝ ඔස්සේ ද විකාශ්‍ය විය.
තායිලන්තයේ චැනල් 7 නාළිකාව ඔස්සේ සඳුදා සිහ බ්‍රහස්පතින්දා දක්වා පෙ.ව. 2.10ට මෙම කතාමාලාව විකාශය අරඹන ලද්දේ 2016 ජනවාරි 14 සිට ය.
අමතර තොරතුරු
සැබෑ දිවියේ පිය පුතු දෙපළක් වන බෙක් යූන්-සික් සහ බෙක් සෝ-බින් මෙම කතාමාලාව තුළ චරිත නිරූපණය කරති.
නොවැම්බර් 20
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
මිකී මවුස්
thumb මිකී මවුස් යනු 1928 දී වෝල්ට් ඩිස්නි සහ යූබ් අයිවර්ක්ස් විසින් වෝල්ට් ඩිස්නි චිත්‍රාගාරයේ නිර්මාණය කරන ලද කාටූන් චරිතයකි. ඔහු වෝල්ට් ඩිස්නි සමාගමේ වෙස් මුහුණ ලෙස සේවය කරයි. සාමාන්‍යයෙන් රතු කොට කලිසම්, විශාල කහ සපත්තු සහ සුදු අත්වැසුම් පැළඳ සිටින මානව මූසිකයක් වන මිකී යනු ලෝකයේ වඩාත්ම හඳුනාගත හැකි ප්‍රබන්ධ චරිතයකි.
රිවිදා
රිවිදා යනු සූර්ය දවසකි. ශනිදා සහ සඳුදා අතර දවස වේ. රිවිදා හිරු උදාවේ ඇරඹෙන මෙම දවස සඳුදා හිරු උදාව සමග අවසන වේ.
රාහු කාලය
මෙදින රාහුකාලය ඔරලෝසු වේලාවෙන් 4:30 සිට 6:00 දක්වා වේ. මෙම වේලාව දිවා රාත්‍රී දෙකටම අදාල වේ.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දවස්
මකාවෝ වෙතවූ ආධිපත්වය පවරා දීම
පෘතුගාල ජනරජය වෙතින්, මහජන චීන ජනරජය වෙත, මකාවෝ වෙතවූ ආධිපත්වය පවරා දීම සිදුවූයේ 1999 දෙසැම්බර් 20 දිනදීය.
හොරස්ගේ ඇස
200px|thumb|right| පසුව හොරස්ගේ ඇස ලෙසින් හැඳින්වුනු [[වාඩ්ජෙට්]] thumb|right|150px|හොරස්ගේ ඇස හෝ වාඩ්ජෙට් [[පැන්ඩනය]]
හොරස්ගේ ඇස යනු, ආරක්ෂාව, රාජකීය බලය සහ මනා සෞඛ්‍යය පිළිබඳ පුරාතන ඊජිප්තියානු සංකේතයකි.
ගණිතය
thumb|right| හොරස්ගේ ඇසෙහි කොටස් විසින් නිරූපිත අංක ගණිතමය අගයයන් thumb|150px|සමචතුරස්‍රයක කොටස් ලෙසින් හැඳි භාග.
පුරාතන ඊජිප්තුවෙහි බොහෝ භාග ලියන ලද්දේ ඒකක භාග  (ලවය  1 වන භාගයක්) දෙකක හෝ වැඩි ගණනක එකතුවක් ලෙසින් වන අතර, ලියන්නන් වෙත උත්තර සහිත වගු තිබුණි ( රයින්ඩ් ගණිතමය පැපිරසය 2/n වගුව බලන්න). මේ අනුව, 3⁄4 වෙනුවට, යමෙක් ලියුවේ 1⁄2 + 1⁄4 ලෙසටයි.
එක සංඛ්‍යාව දෙකෙහි පළමු බල හය වෙතින් බෙදූ විට ලැබෙන භාග නිරූපණය කිරීමට පුරාතන ඊජිප්තියානුවන් විසින් හොරස්ගේ ඇසෙහි වෙනස් කොටස් භාවිතා කල බවට සිතනු ලැබෙයි:
හොරස්ගේ ඇස නම් රූපාක්ෂරය=𓂀
රයින්ඩ් ගණිතමය පැපිරසය තුල "හොරස් ඇස භාග" පිළිබඳ වගු අඩංගු වෙයි. 𓂀𓂁𓂂𓂃𓂄𓂅𓂆𓂇
ශමිතා ශෙට්ටි
ශමිතා ශෙට්ටි ශමිතා ශෙට්ටිඉන්දියානු බොලිවුඩ් නිළියක සහ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පිණියක වේ. ඇය 2000 දී බ්ලොක්බස්ටර් (විනෝදාස්වාදය) මොහබ්බාටීන් චිත්‍රපටයෙන් ඇයගේ චිත්‍රපට ජීවිතය ආරම්භ කරන ලදී.ඉෂිකාගේ නිරූපණයෙන් වසරේ ස්ටාර් ප්‍රථම දර්ශනය සඳහා අයිෆා සම්මානය හිමි විය.ඇය 2009 දී රියැලිටි වැඩසටහනක් වන බිග් බොස් හි තරඟකරුවෙකි.
මුල් අවධිය
ශමිතා ෂෙට්ටි උපත ලැබුවේ මැංගලෝර්හි තුලුවා බන්ට් පවුලක ය. ඇගේ පියා සුරේන්ද්‍ර සහ ඇගේ මව සුනන්දා යන දෙදෙනාම ඖෂධ කර්මාන්තයේ නිෂ්පාදකයින් ලෙස කටයුතු කලාය.ඇය නිළි ශිල්පා ශෙට්ටිගේ සහෝදරියයි.
දවස
දවස යනු කාලය මනින ඒකකයකි.
1999
එක්සත් ජාතීන් විසින් 1999 වසර නම් කෙරුනේ මහළු පුද්ගලයන්ගේ ජාත්‍යන්තර වසර ලෙසිනි.
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රි.ව. 1999 ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු
නොවැම්බර් 22
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
විෂුවය
පෘථිවියෙහි නිරක්ෂයෙහි තලය, සූර්යයාගේ කේන්ද්‍රය පසු කරන විට, වසරකට දෙවරක් (මාර්තු 20 සහ සැප්තැම්බර් 22 අවට දිනයන්හිදී), විෂුවය ඇති වෙයි. විෂුවය දින 2දී දිවා කාලයත්, රාත්‍රී කාලයත් එක සමාන වෙයි.
නොවැම්බර් 21
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
මෙන් යුනිවර්ස් මොඩ්ල්
මෙන් යුනිවර්ස් මොඩ්ල් (Men Universe Model) යනු "ඩොමිනික් ජනරජය" විසින් වාර්ෂිකව පවත්වනු ලබන, එක් එක් වසර වෙනුවෙන් කඩවසම් තරුණයෙකු තෝරාගනු ලබන තරඟයකි. මෑන්හන්ට් ඉන්ටර්නැෂනල්, මිස්ටර් ඉන්ටර්නැෂනල් සහ මිස්ටර් වර්ල්ඩ් හැරුණු විට, ලෝකයේ පවත්වනු ලබන ඊළඟ විශාලතම තරඟය වන්නේ මෙයයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:රූප සෞන්දර්යය හෝ කඩවසම් බව හෝ තේරීමේ ජාත්‍යන්තර තරඟ
දුරියන්
දකුණු ආසියාතිකයන් විසින් "පළතුරු අතර රජු" ලෙසින් හදුන්වන දුරියන් එහි විශාලත්වය, දැඩි කටු ( thorn) සහිත ලෙල්ල (husk) හා එයටම ආවේනික සුවඳ (odour) නිසා විශේෂත්වයක් උසුලනු ලබනවා. මෙම පළතුරට දිග සෙන්ටිමීටර 30ක්, වටපමාණය සෙන්ටිමීටර 15ක් වන තෙක් වර්ධනය වීමේ හැකියාව පවතින අතර සාමාන්යප බර කිලෝග්රැ ම් 3ක් පමණ වනවා. එහි වර්ගය අනුව පළතුරේ හැඩය දිගටි ආකරයේ සිට වටකුරු ආකරයටත්, ලෙල්ලෙහි වර්ණය කොල පැහයේ සිට දුඹුරු පැහැයටත් සහ මදයේ වර්ණය ලා කහ පැහැයේ සිට රතු පැහැයටත් වෙනස් වනවා.
දුරියන්හි මාන්සලමය මදයේ සුවිශේෂි වු ගන්ධය එහි ලෙල්ල නොකඩා තිබියදී පවා පැතිරී යාමට තරම් ප්‍රබල වෙනවා. සමහරුන් විසින් එය ප්‍රසන්න සුවඳක් ලෙසින් සැලකුවද සමහරුන්ට එය පිළිකුල දනවන කටුක ගන්ධයක් ලෙස සලකයි. මෙම සුවඳ ගැබුරු රසාස්වාදයක සිට ප්‍රබල අප්‍රසන්නතාවයක් දක්වා සන්වේදනා ඇති කිරීමට සමත් වෙන අතර එය ආමන්ඩ් (almond) සුවඳ ලෙසින්ද, කුනු වු ලුනු ගද ලෙසින්ද, ටර්පන්ටයින් (turpentine) සුවඳ ලෙසින්ද, කැලි කසල ගන්ධයක් ලෙසින්ද අර්ථ දක්වනු ලබයි. මෙම සුවඳ නිසා අග්නි දිග අසියාවේ සමහර හෝටල් සහ පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතින් විසින් දුරියන් පිටුදැකිමේ ප්‍රවනතාවයක් තිබේ.
දකුණු ආසියාවට අවේනික පළතුරක් වන දුරියන් වසර 600කට පමන පෙර බටහිරටද හදුන්වා දෙනු ලැබුවා. 19 වන ශත වර්ෂයේදි බ්රිදතාන්ය  ජාතික ස්වභාව විද්යාලඥයෙකු වන ඇල්ෆ්රරඩ් රුසෙල්ස් වොල්ලස් විසින් දුරියන් මදය ආමන්ඩ් රසැති ප්‍රණිත කස්ටර්ඩ් වර්ගයක් වැනියයි ප්‍රකාශ කලේය. දුරියන් මදය සම්පුර්ණයෙන් ඉදිම තෙක් වු විවිඩ අවස්ථා වලදී පරිබෝජනය කිරිමේ හැකියව පවති. එය ඉමිහිරි, සුගන්දවත් දකුණු ආසියාතික ආහාර රැසක් රස ගැන්වීම සදහ යොද ගනු ලබයි. එමෙන්ම දුරියන් බිජද පිස ආහරයට ගැනිමේ හැකියාව පවති.
දැනට හදුනා ගනු ලැබූ දුරියෝ විශේෂ 30ක් පවතින අතර ඒවායින් 9ක පමණ ආහාරයට සුදුසු ඵල හට ගනි. අන්තර්ජාතික වෙලදපොළේ දුරියෝ සිබෙතිනස් විශේෂය පමණක් දැකිය හැකි වන අතර, අනෙකුත් විශේෂ දේශීය වශයෙන් අලවි කරනු ලැබේ. දුරියන් උප විශේෂ(|cultivers) සියයක් පමණ පවතින අතර පරිබෝගිකයන් සමහර උප විශේෂ සදහා වැඩි මනාපයක් දක්වන නිසා ඒවයේ මිල ඉහළ අගයක් ගනි.
විශේෂ
දුරියන් ශාක විශාල වන අතර එහි වර්ගය අනුව මිටර 25ත් 50ත් (අඩි 80ත් 164ත් ) අතර වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ. සෙන්ටිමිටර 8ත් 10ත් අතර සදාහරිත පත්රව ඉලිප්සාකාරයේ සිට දිගටි ආකාරය තෙක් දක්නට ලැබේ. විශාල දුරියන් අතු වල හා එහි කදෙහි දුරියන් පුශ්ප 3ත් 30ත් අතර පොකුරු හට ගන්නා අතර සෑම පුශ්පයක්ම පුශ්ප කෝශයක්න්(මනි පත්ර්) හා පත්රප 5කින් සමන්විත වේ. දුරියන් ශාකයකට වසරකට මල් වාර 1ක් හෝ 2ක් පවතින අතර, ශාකයේ කුලය, ප්‍රභේදය හ ප්‍රදේශය අනුව එහි කාලය වෙනස් වේ. සමන්යෙන් දුරියන් ශාකයකට වසර 4කට 5කට පසු ඵල දැරිමෙ හැකියව පවති. දුරියන් ශාකයෙ අතු වල හට ගන්න ඵල සමාන්යෙන් පරාගනයෙන් මාස 3කට පමණ පසු පරිණත බාවයට පත් වේ. මෙම ඵලයට දිගින් සෙන්ටිමිටර 30ක් (අගල් 12) ද, වට ප්‍රමානයෙන් සෙන්ටිමිටර15ක්(අගල් 6) ද බරින් කිලෝග්රැ ම් 1-3(රත්තල් 2-7) පමණ වන තෙක් වර්ධනය විමේ හැකියව පවති. ශාකයේ ප්‍රභේදය අනුව දුරියන් ඵලය දිගටි හො රවුම් ආකාරයක් ගන්නා අතර ලෙල්ල කොල සිට දුඹුරු පැහය දක්වාද, මදුළු ලා කහ සිට රතු පැහය දක්වද වෙනස් වේ. දුරියො ප්රපබේද 30ක් අතරින් 9ක් අහාරයට ගත හැකි ඵල හට ගන්න ප්ර6බේද ලෙස හදුනාගෙන තිබේ. ඒවා නම් ''ඩි. සිබෙතිනස්, ඩි. ඩුල්සිස් '(D. dulcis)', ''ඩි. ග්රැ.න්ඩිෆ්ලොරුස්' (D. grandiflorus)', ''ඩි. ග්රනවොලෙන්ස්, ඩි. කුටෙජෙන්සිස් (D. kutejensis), ඩි. ලොවිනස්, ඩි. මක්ර'න්ත, ඩි. ඔක්ස්ලෙයනුස්, සහ ඩි. ටෙස්ටුඩිනරම් (D. testudinarum) ය. සමහර ප්‍රබේදයන්ගේ ඵල කෙදිනකවත් නියමාකාරයෙන් පිරික්සිමකට ලක් කර නොමැති නිසා ඒවා අතරද අහරයට සුදුසු ඵල හට ගන්නා ශාක තිබිමේ හැකියාවක් පවති. දුරියන් පෙනුමෙන් කොස් ගෙඩියකට සමන වුවත් ඒවායේ ප්‍රබේද අතර සම්බන්ධතාවයක් දක්නට නොලැබේ.
දුරියන් නාමය මැලේ භාශාවෙන් කටුව හදුන්වන දුරි යන පදයට අන්(මැලේ භාශාවේදි නාම පදයක් සෑදිමේදි යොද ගන්නා පදයකි ) යන පසු ඇදිය එකතු විමෙන් සෑදි ඇත. දුරියො විශේෂ අතරින් ඩි. සිබෙතිනස් යන විශේෂය පමණක් වානිජ වශයෙන් වගා කරන අතර ආවේණික ප්‍රදේශයන්ගෙන් බැහැරව බහුල ලෙස දක්නට ලැබේ. මෙය විවුර්ථ පරාගනයට ලක් වු ප්රදබේදයක් නිසා එහි ඵලයෙ වර්ණය, ගන්දය, ප්‍රමාණය, මදුළු හා බීජයේ ප්‍රමාණය හා ශාකයේ ජිව සෘතුවෙ විශල වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ. විශේෂ නාමකරණයෙදි සිබතිනස් යන්න ඉන්දියානු උරුලෑවා හැදින්විම සදහා විවෙරා සිබෙතා ලෙස යොද ගනී.
විශාල දුරියන් පුශ්ප මල් පැණියෙන් (nectar) යුක්ත වේ. එය තද පැඟිරි සුවඳක් පතුරවයි. මෙම ලක්ෂන නිසා මල් පැණි ආහාරයට ගන්නා වවුල් (bat) විශේෂ මගින් පුශ්ප පරාගණය විම සිදුවේ. 1970 වේ දී මැලේසියවේ සිදු කරනු ලැබු පරික්ෂණයකට අනුව දුරියන් සම්පුර්ණයෙන්ම පරාගණය වන්නේ පළතුරු වවුලන් (Eonycteris spelaea) මගින් බව කියවුනද, 1996 යේ දි කල අධ්යේයනයකින් ඩි. ග්රැeන්ඩිෆ්ලොරුස් සහ ඩි. ඔබ්ලොන්ගුස් යන විශේෂ ස්පයිඩර් හන්ටර්ස් (spiderhunter) මගින්ද ඩි. කුටෙජෙන්සිස් විශේෂය යෝධ මී මැස්සන් (giant honey bee) හා කුරුල්ලන් මගින් මෙන්ම වවුලන් මගින්ද පරාගණය වන බව හදුනා ගැනුනි.
උප විශේෂ
වසර සිය ගනනක් තිස්සෙ අග්නිදිග ආසියවේ හටගත් ශාකමය ක්ලොන මගින් අතිවිශාල දුරියන් උප විශේෂ ප්‍රමානයක් හටගෙන තිබේ. ඒවායේ උසස් තත්වයෙන් යුතු ඵල හට ගන්නා ලදි. නමුත් වර්තමනයෙදි අතු බැදිම හෝ වඩාත් බහුල ලෙස බද්දයන් මගින් ශාක ප්‍රචාරණය සිදු කරනු ලබේ. අන්කුර, පතුරු, කුන්ච්ච, U බද්දය වනි බද්ද ක්‍රම වලදි අහඹු ලෙස තෝරා ගන්නා ලද අනුජයකට ඒවා බද්ද කිරීම සිදු කෙරේ. විවිධ උප විශේෂයන් ඒවායෙ ඵල වල හැඩයේ, කටු වල හඩැයේ වෙනස්කම් අනුව තරමක් දුරට වෙනස් වේ. පරිබෝගිකයන් විශේෂයන් හා උප විශේෂයන් සඳහා දක්වන කැමත්ත වෙළඳපොලෙදි ඒවාට ඉහල මිලක් ලබා දිමට සමත්වේ.
වානිජ වශයෙන් බොහෝ දෙනෙකු ප්‍රිය කරන්නේ මොන් තොන්ග් වලටය. එහි මෲදු මිහිරි මදුළු, සාපේක්ශව සුළු වශයෙන් වහනය වන සුවඳ සහ කුඩා බීජ මෙයට හේතු වේ. කෘමි උවදුරු වලට ප්‍රතිරෝධයන් දැක්විම හැකියාව අතින් ගත් කල චානෙ ඉහල ස්ථනයක වැජඹේ. තායිලන්තය පුරා ඇති උප විශේෂ අතරින් චානෙ, මොන් තොන්ග්, කන් යො, රන්ග් හ ක්‍රාඩම් යන වර්ග පහ වානිජමය වශයෙන් බහුල ලෙස වගා කරයි. 1920 දි මැලේසියවේ ලියපදිංචි කල උප විශේෂයන් 100ක් පැවති අතර 1992දි එම අගය 193ක් දක්වා වර්ධනය වි තිබුනි. මේවායින් උසස් තත්වයේ පවතින බොහෝ විශේෂයන් මැලේසියවේ වාර්ෂික කෘෂි කාර්මික, ගෙවතු වගා හා තෘණ විඩ්යා ප්‍රදර්ශනයන් වල පැවති තරඟ වලදි හදුනා ගත් ඒවායි. වියට්නාමයද මෙම ක්‍රියවලිය අනුගමනය කරමින් දක්ෂිණ පළතුරු පරේක්ෂණායතනය මගින් තරඟාවලි පවත්වයි. කැට් මවුන්ටන් කින්ග් ඉතා මෑතකදි ප්‍රචලිත වු ප්‍රබේදයකි.
තායි රජයේ විඩ්යන්නයෙකු වන සොන්ග්පොල් සොම්ශ්‍රි විසින් චන්ටබරි අංක1 නැමති දුරියන් වර්ගය නිපදවීම සදහ දුරියන් විශේෂයන් අනුවකට අධික ප්‍රමණයක් දෙමුහුන් කරන ලදි. තවත් දෙමුහුමක් වන චැන්ටබරි අංක 3, ඵලය ගසින් නෙලාගෙන දින තුනකට පමණ පසු එහි සුවඳ නිකුත් කරයි. එය අප්‍රසන්න ගන්ධයෙන් තොර ප්‍රවාහනයකට උපකාරි වන අතර ගන්ධයට දැඩිව ඇලුම් කරනා පරිබෝගිකයන් තෘප්තිමත් කිරිමටද සමත් වේ. 2012හේ මැයි මස 22 වැනි දින තායිලන්තයේ උත්තරාදිත් ප්‍රාන්තයේ අණ්ඩුකාරවරයා වන යොතින් සමුත්ක්‍රි විසින් සුපුරුදු ගන්ධයෙන් තොර තවත් උප විශේෂ දෙකක් හදුන්වා දෙන ලදි. ඔහු ලෙප්ලෑ දිස්ත්‍රික්කයේ වර්ශික දුරියන් පොළ සඳහා දින ප්‍රකාශ කරන කලය තුල මෙම උපවිශේෂ වැඩි දියුණු කල නිසා ඒවා ලොන්ග් ලෙප්ලෑ සහ ලීන් ලෙප්ලෑ ලෙස නම් කෙරුනා.
වගාව සහ ව්‍යාප්තිය
දුරියන් බෘනේ, ඉන්දුනීසියාව සහ මැලේසියාවට උරුම පළතුරකි. එමෙන්ම දුරියන් පිලිපිනයට, විශේෂයෙන් මින්දනවෝ දිවයිනේ ඩාවෝ ප්‍රදේශයට ආවේනික පළතුරක්ද නැතහොත් හදුන්වදෙන ලද්දක්ද යන්න පිළිබඳව විවාදයන් පවතියි. සමාන දෙශගුණයක් සහිත අනෙකුත් ඝර්ම කලාපීය ප්‍රදේශ වලද දුරියන් වර්ධනය වන අතර සාමන්ය දයිනික උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 22 ( ෆැරන්හයිට් 72)ට වඩා අඩු වුවහොත් වර්ධනය අඩපන වේ.
ආහාරයට ගත හැකි දුරියො විශේෂ වලින් ඩි. සිබෙතිනස්, ඩි. දුල්සිස්, ඩි. ග්‍රෙවොලෙන්ස්, ඩි. කුටෙජෙන්සිස්, ඩි. ඔක්ස්ලෙයනස් සහ ඩි. ටෙස්ටුඩිනරම් යන වර්ග බොර්නියෝ වෙළඳපලේ දක්නට ලැබේ. බෘනේ හි පාරිබොගිකයන් ඩි. ග්‍රෙවොලෙන්ස්, ඩි. කුටෙජෙන්සිස් සහ ඪ්. ඔක්ස්ලෙයනුස් යන විශේෂ වලට කැමත්තක් දක්වන නිසා එහි ඩි. සෙබෙතිනස් විශේෂය වගා කරනු නොලැබේ. මෙම විශේෂයන් ඩි. ටෙස්ටුඩිනරම් සහ ඩි. දුල්සිස් යන විශේෂයන් සමග බෘනේ පුරා පැතිරී ඇති නිසා උසස් ජාන විවිධත්වයක් පෙන්නුම් කරයි.
දුරියන් තායිලන්තයට ආවේනික පළතුරක් නොවුවත් වර්තමානයේ එය ප්‍රධාන දුරියන් අපනයනකරුවෙකු බවට පත් වි තිබේ. 1999 යෙදි ලොකයේ දුරියන් නිශ්පාදනය ටොන් 1,400,000ක් වු අතර ඉන් ටොන් 781,000ක දායකත්වය තායිලන්තයෙනි. තායිලන්තය මින් ටොන් 111,000ක් තායිවානය, හොංකොං, මැලේසියාව සිංගප්පුරුව හා කැනඩාව යන රට වලට අපනයනය කරන ලදි. මැලේසියාව හා ඉන්දුනිසියාව ටොන් 265,000 බැගින් නිපදවු අතර මැලේසියාව මින් ටොන් 35,000ක් අපනයනය කළේය. ලෝක දුරියන් උළෙල සෑම වසරකම මැයි මාසයෙදි තායිලන්තයේ චැන්ටබරි හිදි පැවත්වේ. මෙම ප්‍රදේශයෙන් පමණක් තායිලන්තයේ දුරියන් නිශ්පාදනයෙන් අර්ධයකට වැඩි ප්‍රමාණයකට දායකත්වය සැපයේ. ඩාවෝ කලාපය පිලිපීනයේ දුරියන් වගවේ මර්මස්ථානයයි. මෙහි වාර්ෂිකව කඩයවන් නැමති දුරියන් උළෙල පැවැත්වේ. මේ හැරුනුවිට කාම්බෝජය, ලාඕසය, වියට්නාමය, මියන්මාරය, ශ්‍රි ලංකාව, ඉන්දියාව, බටහිර ඉන්දීය කොදෙව්, ෆ්ලොරීඩාව, හවායි, පැපුවා නිව්ගිනියාව, පොලිනේසියානු දුපත්, මැඩගස්කරය, දකුණු චීනය, උතුරු ඕස්ට්‍රේලියාව හා සිංගප්පුරුවද දුරියන් වගා කරයි.
1960 ටේ මුල් බාගයේදි දුරියන් ඕස්ට්‍රේලියාවට හදුන්වා දෙන ලදි. පසුව ඩි සිබෙතිනස් ක්ලෝන තිහකට අධික ප්‍රමණයක් සහ දුරියො විශේෂ හයක් හදුන්වා දෙන ලදි. 1999දි දුරියන් ටොන් 65,000ක් ආනයනය කල චීනය ප්‍රධානම දුරියන් ආනයනකරුයි. එම වසරේදිම සිංගප්පූරුව ටොන් 40,000ක් ද, තායිවානය ටොන් 5000ක් ද, ඇමෙරිකාව ටොන් 2000ක් ද, යුරෝපීය ප්‍රජාව ටොන් 500ක් ද අනයනය කරන ලදි.
දුරියන් ගස්ලබු වැනි වසර පුරාම දැකිය හැකි ඝර්ම කලාපීය පළතුරක් නොවන අතර වසරේ විශේෂ කාලයකදි පමණක් දැකිය හැක. සාමන්යෙන් මැලේසියානු අර්ධද්වීපයේ හා සිංගප්පූරුවේ ජූනි සිට අගෝස්තු දක්වා කාලය දුරියන් වාරය වන අතර එම කාලය මැංගුස්ටීන් වාරයද වේ. අනෙකුත් පළතුරු වලට සාපේක්ෂව දුරියන් හි මිල ඉහල අගයක් ගනු ලැබේ. උදාහරණයක් ලෙස සිංගප්පූරුවෙදී ඩි 24, සුල්තන්, සහ මවෝ ෂැන් වැන් වැනි ප්‍රමිතියෙන් උසස් උප විශේෂ සඳහා ඉහළ ඉල්ලුමක් පවතින අතර, එම නිසා සමන්යෙන් දුරියන් කිලෝග්‍රෑමයක සිල්ලර මිල සිංගප්පූරු ඩොලර් 8ත් 15ත් (ඇමෙරිකානු ඩොලර් 5ත් 10ත් ) අතර අගයක් ගනී. එවිට දුරියන් ගෙඩියක සාමන්ය බර කිලෝග්‍රෑම් 1.5ක්(රත්තල් 3.3) වන නිසා, දුරියන් ගෙඩියක් සඳහා සිංගප්පූරු ඩොලර් 12ත් 22ත්(ඇමෙරිකානු ඩොලර් 8ත් 15ත්) අතර මුදලක් වැය කිරිමට සිදුවේ. නමුත් “මදුළු” ලෙසින් හදුන්වන දුරියන් ගෙඩියෙහි ආහාරයට ගත හැකි කොටසෙහි ප්‍රමාණය මුළු දුරියන් ගෙඩියෙන් සියයට 15ත් 30ත් පමණ වේ. එසේ වුවත් බහුතර සිංගප්පූරු පරිබෝගිකයන් තම ප්‍රියතම දුරියන් මිලදි ගැනීම සඳහ වරකට සිංගප්පූරු ඩොලර් 75ක්(ඇමෙරිකානු ඩොලර් 50) පමණ වැය කිරීමට මැලි නොවෙති.
දුරියන් වාරයෙදි ජපානයේ ප්‍රධාන පෙලේ වෙළඳ සැල් වලද බටහිර රට වල ආසියානු වෙළඳසැල් වලද දුරියන් විකුණනු ලැබේ.
රසය සහ සුවඳ
දුරියන් රසය සහ සුවඳ බොහෝ මිනිසුන් තුල ගැඹුරු ප්‍රසාදයක සිට තදබල පිළිකුලක් දක්වා වු විවිධ අදහස් හා හැගීම් ක්ශණිකයෙන් ඇති කිරීමට සමත් වේ. 1856යේ දී බ්‍රිතාන්ය ජාතික පෝෂණවෙදියෙකු වු ඇල්ෆ්‍රඩ් රුස්සෙල් වොල්ලස් විසින් දුරියන් රසය පිළිබදව පහත දැක්වෙන සවිස්තරාත්මක කියමන ඉදිරිපත් කරනු ලැබුවේය.
ඛජුරාහෝවේ ජෛන දේවාල
ඛජුරාහෝවේ ජෛන දේවාල දක්නට ලැබෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ දේවාල සංකීර්ණයේ නැගෙනහිර සමූහයේ ය. චන්දේල පාලන සමයේ ඛජුරාහෝය ඇතුළු බුන්දෙල්ඛාන්ද්හි බොහෝ නගර විශාල ජෛන ආගමික ප්‍රජාවකට නිවහන විය. ඛජුරාහෝව තුළ ජෛනාගමිකයින් නගරයේ නැගෙනහිරට වන්නට ජීවත්ව සිට ඇති බව පෙනේ. මෙම යුගයට අයත් ජෛන දේවාල කිහිපයක් ඛජුරාහෝවේ නැගෙනහිර දේවාල සමූහයෙන් අදටත් හමුවේ. මේවායේ සංරක්ෂණ තත්ත්වය විවිධ වේ. චන්දේල යුගයට අයත් ජෛන අභිලේඛන ගණනාවක් ඛජුරාහෝවෙන් හමුවේ. ඝණ්ටායි දේවාලය හැර වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන සෙසු ‍සියලු ජෛන දේවාල 12වන සියවසේ මුල් කාලයේ ඉදිකළ අංගණ ප්‍රාකාරයකින් වටවී ඇත. මෙම දේවාල ඇතුළු ඛජුරාහෝ ස්මාරක සමූහයට අයත් සෙසු දේවාල යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම්කොට ඇත.
දේවාල
ජෛන දේවාල අතුරින් විශාල දේවාල ද්විත්වයක් වර්තමානය වන විට යහපත් සංරක්ෂණ තත්ත්වයකින් යුතුව දක්නට ලැබේ.
පාර්ශ්වනාථ දේවාලය
මෙම දේවාලය ඉදිකළ පාහිල විසින් ක්‍රි.ව. 954දී කරවන ලද අභිලේඛනයක් මෙම දෙවොලෙන් හමුවේ. එහි උද්‍යාන පූජා කළ අයුරු සඳහන් වන අතර, අනාගත පරම්පරාවලට මෙම දේවාලය ආරක්ෂා කරන මෙන් සිදුකළ ඉල්ලීමක් ද ඇතුළත් ය. එහි සඳහන් වන්නේ එකල රාජ්‍ය කළ රජු වූයේ චන්දේල ධංග බවයි.
සුප්‍රකට පැරණි මායා සමචතුරස්‍රයක් මෙම දේවාලයෙන් හමුවී තිබේ.
ආදිනාථ දේවාලය
ආදිනාථ ජෛන දේවාලයෙහි ඇතුළත් ප්‍රතිමාවක ක්‍රි.ව. 1027ට අයත් ශිලා ලේඛනයක් ඇතුළත් ය. මෙකල රාජ්‍ය පාලනය කළේ චන්දේල රජ මදනවර්මන් විසිනි.
ශාන්තිනාථ දේවාලය
ශාන්තිනාථ දේවාලය නූතන ගොඩනැගිලි ව්‍යූහයන්ගෙන් ද සංයුක්ත වන අතර, එහි විවිධ දේවාල සහ පූජාස්ථාන හා සම්බන්ධ අංශයන් ඇතුළත් ය. එහි ප්‍රධාන අංශයෙහි අඩි 15ක් (4.6 m) උසැති ශාන්තිනාථ තීර්ථංකරයාගේ ප්‍රතිමාවක් දක්නට ලැබෙන අතර එහි ක්‍රි.ව. 1028ට අයත් ශිලා ලේඛනයක් ද අන්තර්ගත ය. මෙම අභිලේඛනය වර්තමානයේ බදාමයට යට වී ඇත. වර්තමානයේ දේවාල ව්‍යූහය තුළ නූතන නවීකරණයන් සිදුකොට තිබුණ ද, දේවාලයේ මධ්‍යය පැරණි ය.
ඝණ්ටායි දේවාලය
ඝණ්ටායි දේවාලය ක්‍රි.ව. 960 අවට කාලයේ ඛජුරාහෝවේ චන්දේල රජවරුන් විසින් නිර්මාණය කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙම දේවාලය රිෂාභහට පුද කළ එකක් බැව් හඳුනාගෙන ඇත්තේ දේවාලයේ චක්‍රේශ්වරීගේ රුව සමග නව ග්‍රහයන් සහ ගෝමුඛ් යක්ෂයාගේ රුව කැටයම් කොට ඇති හෙයිනි. වර්තමානය වන විට මෙම දේවාලය නටබුන් වී ඇති අතර, එහි බිත්ති ඇද වැටී ඇත. මෙහි ප්‍රවේශ ද්වාරයේ වූ කුළුණු සහ එහි මහා මණ්ඩපය පමණක් අද දක්නට ඇත.
1988 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
2019 කැනේඩියානු ෆෙඩරල් මැතිවරණය
2019 කැනේඩියානු ෆෙඩරල් මැතිවරණය ආණ්ඩුකාර ජෙනරාල් ජුලී පයැට් විසින් සැප්තැම්බර් 11 වන දින කැඳවන ලදී.ජස්ටින් ටෘඩෝගේ ලිබරල්වරු මැතිවරණය ජය ගත්හ. ඔහු ආසන 158ක් දිනා ගත්තේය.
බස්නාහිර පළාතේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශ, ශ්‍රී ලංකාව
කොළඹ
අන්නාපූර්ණ
අන්නාපූර්ණ (සංස්කෘත, නේපාල, නේපාල භාෂා: अन्नपुर्ण) යනු, උතුරු-මැද නේපාලයෙහි  පිහිටි හිමාලය කඳුවැටියෙහි කොටසක් වන අතර,  උස 8,091 මී (26,545 අඩි)  ක් වන අන්නාපූර්ණ I, උසින් 7,000 මී (22,970 අඩි) ඉක්මවන තවත් ශිඛර දහතුනක් සහ උසින් 6,000 මී (19,690 අඩි) ඉක්මවන තවත් ශිඛර 16 ක් එයට අඩංගු වෙති. මෙම කොටස වනාහී, 55 කිමී-දිගු (34 සැත-දිගු) කුළු කන්දක් වන අතර, බටහිරින් කාලි ගන්ඩකී දොරුව වෙතින්ද, උතුරින් හා නැගෙනහිරින් මාෂ්යන්ග්දි ගංගාවෙන්ද, දකුණින් පෝකරා නිම්නය වෙතින්ද මායිම් වෙයි. පෘථිවියෙහි අටදහස්වැන්නන් දහහතර අතරින්, අන්නාපූර්ණ I ශිඛරය දසවැන්න වෙයි. මීටර 8167 උසැති ධවලගිරි I පැනනගින්නේ, පෘථිවියෙහි ගැඹුරුතම අගාධය ලෙසින් සැලකෙන  කාලි ගන්ඩකී  දොරුව එතරින්, 34 කිමී දුරක් බටහිර දෙසට වන්නටය.
සම්පූර්ණ කුළු කන්ද සහ එය වටා ඇති ප්‍රදේශය, 7,629 කිමී2 භූමිභාගයක පැතිරි පවතින, නේපාලයේ පළමු සහ විශාලතම රක්ෂිත ප්‍රදේශය වන අන්නාපූර්ණ රක්ෂිත ප්‍රදේශය තුල රක්ෂණය වෙයි. අන්නාපූර්ණ රක්ෂිත ප්‍රදේශය තුල, අන්නාපූර්ණ මං පෙත ඇතුළු ලෝක-තත්ත්වයේ මංතලව් කිහිපයක් පිහිටයි.
අන්නාපූර්ණ ශිඛර, කඳු නැගීම අතින් ලොව අති-භයානකම කඳු අතරට ගැනෙන මුත්, මෑත ඉතිහාසය අනුව, එනම් 1990 වසර සහ ඉන්පසු දත්ත පමණක් සැලකිල්ලට ගත් කල, මාරක අනතුරු ගෙන ඒම අතින් වැඩිම වන්නේ කංචෙන්ජන්ගා කන්ද බව සැලකෙයි. 2012 මාර්තු වන විට, අන්නාපූර්ණ I වෙත මස්තක නැගුම් 191 වී ඇති අතර, කන්දෙහිදී නැගුම් මාරක අනතුරු 61 ක් සිදුවී ඇත. මෙම මාරක අනතුරු-මස්තක නැගුම් අනුපාතය (32%), අටදහස්වැන්නන් අතරෙහි විශාලතමය වෙයි.විශේෂයෙන්ම, දකුණු මුහුණත ඔස්සේ කඳු නැගීම, සමහරෙක් විසින් සැලකෙන්නේ, සමස්ත නැගුම් අතුරින් වඩාත් අපහසුතම නැගුම් බවයි. 2014 ඔක්තොම්බර් මාසයේදී, අන්නාපූර්ණ අවට ඇතිවූ හිමකුණාටු සහ හිමධාවයන් නිසා, අඩුම වශයෙන් 39 දෙනෙක් මිය ගිය අතර, එය නේපාලයේ මෙතෙක් ඇතිවූ දරුණුතම මං තරණ ව්‍යසනය ලෙසින් සැලකෙයි.
භූගෝලය
අන්නාපූර්ණ කුළු කන්ද සතුව, 7,200 මී (23,620 අඩි) ට වඩා උස ප්‍රධාන කඳු මුදුන් සයක් ඇත:
කඳු නැගීම් ගවේෂණය
right|250px|thumb|ගුවන්යානයක සිට අන්නාපූර්ණ කුළු කන්දේ දසුනක් thumb|right|250px|අන්නාපූර්ණ I හී දකුණු මුහුණත
අන්නාපූර්ණ I
තරණය ලද පළමු 8,000-මීටර (26,200 අඩි) ශිඛරය වූයේ අන්නාපූර්ණ I විය. මොරිස් එර්සෝග් විසින් නායකත්වය සැපයුණු ( යොනෙල් ටෙරේ, ගැස්ටන් රෙබූෆා, මර්සෙල් ඉෂාක්, ජෝන කූසි, මර්සෙල් ෂේට්ස්, ජැක් ඔඩූ, ෆ්‍රාන්සිස් ඩි නොයෙල් අයත් වූ)  ප්‍රංශ ගවේෂණයකදී, මොරිස් එර්සෝග් සහ ලුවී ලෂ්නාල් විසින්, 1950 ජූනි 3 දිනදී ශිඛරය තරණය කෙරිණි. (මර්සෙල් ඉෂාක් විසින් තැනුණු ගවේෂණය පිළිබඳ වාර්තාව "වික්ට්වා ස්යූ ලන්නපූර්ණා" බලන්න). එවරස්ට් කන්ද සාර්ථකව තරණය කරන තුරු, එහි මස්තකය,  වසර තුනක් පුරා, පෘථිවිය මත  තරණය කෙරුණු උසම මස්තකය වූයේය. (කෙසේවෙතත්, මස්තක-නොවන මෙයට වඩා උසැති ස්ථාන—අවම වශයෙන් 8,500 මීටර (27,900 අඩි)—1920 ගණන් වලදී එවරස්ට් හිදී තරණය කර තිබුණි.)
අධෝසටහන්
ප්‍රවර්ගය:නේපාලයේ කඳු ප්‍රවර්ගය:අටදහස්වැන්නෝ ප්‍රවර්ගය: නේපාලයේ කඳු වැටි
නොවැම්බර් 23
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ජාලීය අලෙවිකරණය Network marketing
නිතිමය තත්වය
ලෝකයට මුලින්ම බිහිවුයේ ජාලීය අලෙවි කරන ක්‍රමවේදය (NetWork Marketing) නැතහාත් මලටි ලෙවල් මාර්කටින් MLM (Multi Level Marketing) වුවත් එය වැරදියට භාවිතා කරනු ලබන ක්‍රමය වනනේ පිරමිඩාකාර ක්‍රමයයි.ශ්‍රී ලංකාවට මුලින්ම පැමිණීයේ මෙම වැරදි සහගත පිරමිඩාකාර ක්‍රමය වන බැවින් නියම ප්‍රතිලාබයන් ලබා ගත හැනි ජාලීය අලෙවි කරනය දෙස ශ්‍රී ලාංකීකයින් බලන්නේ වැරදි කෝණයකිනි.එවකට මෙම නිවරදි ජාලීය අලෙවි කරන ක්‍රමවේදය ශ්‍රී ලංකාවේ නොපැවතුන බැවින් ඒ සදහා නිති සම්පාදනය වනනේ මෙම වැරදි පිරමීඩාකාර ක්‍රමවේදය සදහාය.එය වර්ථමානයේ ද පැවතීම අවාසනාවක් වශයෙන් සදහන් කළ හැකි අතර රටක දියුණූවද ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් පිටුපසට ඇදී යනනේ දුප්පතුන් ධනපතියන් නොවීම මතය.2005 අංක 02 බැංකු පනතේ 83 ඇ වගන්තිය මගින් නිති විරෝධී පිරමිඩාකාර ක්‍රමවේදය පිළීබදව හා එහි ලක්ෂනයන් දක්වා ඇත. මැලේසියාව වැනි දියුණූ රටවල මෙම ජාලීය අලෙවි කරණය සදහා වෙනමම නීතියක් අමාත්‍යාංශයක් සහ අමාත්‍යය වරයෙක් පවා සිටියද ශ්‍රී ලංකාව තුල මේ සදහා වෙනමම නීතියක් කස් කර නොමැති විම අනාගත පරපුර වෙත මෙන්ම රට ජාතිය වෙනුවෙන් කරන්නාවු මහත් අකටයුත්තක් වනවාට කිසිදු සැකයක් නැත. ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු පනතේ 83 ඇ වගන්තියට හා එම ලක්ෂණයන්ට පටහැනි නොවූ ව්‍යාපාරික ක්‍රම වේදයක් නිත්‍යානුකුල ජාලීය අලෙවිකරණ ක්‍රමවේදයක් වශයෙන් හදුන්වා දීමට හැකි වුවද වර්ථමානයේ පව එම පිරමිඩාකාර හැඩයට මහත් බියක් දැක්වීම ඉතාමත් කණගාටුවට කරැණකි.
ජාලීය අලෙවි කරණය
නියම වශයෙන් ජාලීය අලෙවි කරණය හදුනා ගැනීම කළ යුතුයි.එසේ නොවන්නේ නම් ඒ තුලින් උපරිම වාසි ලබා ගන්නා ආයතනයන් වශයෙන් පිරමීඩ ක්‍රමයන් තුලින් මුදල් ගරා ගැනීම් සහ ඉතාමත් කපටි අන්දමින් මුදල් උපයා ගැනීම කරමින් මිනිසුන් රවටමින් මෙම දුප්පතුන් ධනපතියන් බවට පත් කරනු ලබන ඉතාමත් පහසු ක්‍රමය වල පල්ලට දමමින් සිටිනා පිරිසක්ද වර්ථමානයේ ශ්‍රී ලංකාව තුලදී දක්නට ලැාබන බැවින් ඉතාමත් කල්පනා කාරීව මෙම ජාලිය අලෙවි කරැවෙකු වශයෙන් තම යුතුකම් කොටස මැනෙවින් කල යුතුයි.
ක්‍රමවේදය
ජාලීය අලෙවිකරණය (Net Work Marketing) හි ප්‍රධාන වශයෙන් කොටස්
මුලධර්ම
ආයතනයේ යම භාණ්ඩයක් හා සේවාවක් ලබා ගෙන නව සාමාජිකත්වය ලබා ගත යුතු අතර නව සාමාජිකයිනට ආදායම සහ ප්‍රතිලාබයන් පිළීබදව මෙන්ම කිසිදු කරැණක් පිළීබදව බොරැ පොරොන්දු දීම නොකළ යුතුය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාලීය අලෙවිකරණය
ශ්‍රී ලංකාවේ ජාලීය අලෙවිකරණය පිළීබදව තරැණ පරපුර මෙන්ම වැඩිහිටි අයවලුන්ද දක්වන්නේ මෙන්ම ඒ දෙස බලන්නේද ඉතාමත් පටු ආකාරයකින් විම තුලදී එවන් රටක දුප්පතුන් කිසිදු දිනෙක ධනපතියන් වශයෙන්ද,රටක් ධනවත් රටක් වශයෙන්ද,සංවර්ධනයක් කරා නොයනු ඇත.එයට මුලික හේතව වන්නේ මෙම ජාලීය අලෙවි කරණය පිළීබද මහ ජනතාව දක්වන බිය විය හැක.එය සාධාරණ වන්නේ සැම අයෙකුම පහේ දියුණූව සදහා ආසාවෙන් බලා සිටියද කපටි පිරමීඩ කරැවන්ගේ ග්‍රහණයට නතුවීම නිසා මෙම වැදගත් වෘත්තීයද හ්‍රී ලංකාව තුලදී ඉතාමත් අවාසනාවන්ත තත්වයකට මුහුණ දී ඇත.එය නිවරදි ආකාරයෙන් වටහා ගත යුත්තේ අනාගත පරපුර දෙස මෙම වැරදි කොණය නිවරදි කර දීම කාලෝචිත පියවරක් වශයෙනි.මෙයට හොදම උදාහරණය වශයෙන් ලොව ධනවතෙකු වන මක්ක්‍රෝෂොප්ට් නිර්මාතෘ බිල් ගේට්ස් පවසන්නේ තම ව්‍යාපාරයන් වෙතින් ලැබෙන ධනය නැතිවී ගිය හොත් තමන් මුලසිට නැවත පටන් ගන්නේ ජාලීය අලෙවි කරණයෙන් බවය. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාවේ ජාලීය අලෙවි කරණය තවමත් පවතින්නේ තාමත් පහත් තලයක බැවින් එය දිනෙන් දින දියුණුවට පත් කර ගැනීම කල යුතුය.
දැනටත් ලංකාව තුල දේශීය හා විදේශීය ජාල අලෙවිකරණ ආයතනයක් බොහෝමයක් පවතින අතර එම මුහුණුවරම ගත් ව්‍යාජ පිරමීඩ යෝජනා ක්‍රමයන්ද බොහෝ පවතී.එම නිසා යම් ආයතනයක් සමග සම්බන්ධ වීමේදී ඉහත කරුණු සපුරා ඇති විශ්වාසවන්ත ආයතනයක්දැයි විමසා බලන්න.
මේ වන විට වසර පහක් ඉක්මවා ලංකාව තුල ඇති විදේශීය පිරමිඩ ආයතන කිහිපයක්
බෙස්ට් ලයිෆ්
සොන් රිච් ඒශීයා
ඇපෙක්ස් අවුරා
මෙම ආයතන 2023 මැයි මස ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් තහනම් පිරමිඩ යෝජනා ක්‍රම ලෙස නම් කරන ලදී. ඉදිරියේදී නීතිමය පියවර ගැනීම සදහා යොමු කර ඇත.
මීට අමතරව ඔන්මැක්ස් ඩීටී, එම්.ටී.එෆ්.ඊ, ලෙජර්බ්ලොක්, ස්පොට් චේන්, බැනර්කට්, ෆාස්ට් වින්, ස්මාර්ට් වින්, ෆියුචර් වින්, වින් වින්, එස් එස් ෆූට්බෝල්, හයිව් එනර්ජි, වැනි පිරමිඩාකාර ආයතන මේ වන විට මිනිසුන්ගේ ධනය සූරා කමින් පවතී.
සාර්ථකත්වය
ජාලීය අලෙවිකරණයෙහි සාර්ථක විය හැක්කේ සෑම විටම අනෙකාට උදව් කල හැකි අයට පමණි.එමෙන්ම ඕනෑම බාධකයක් හමුවේ නොනැවතී ඉදියට යන හා කණ්ඩායම් හැගිමේන් සියලු දෙනා සමග යහපත හැසිරිය හැකි අයට පමණි.එකෙන්ම ජාල අලෙවිකරණයේදී සෑම අලෙවියක්ම සිදු වන්නේ කෙනෙක්ගේ පෞද්ගලික හැදුනුම්කම් පත නිසා සමාජයේ හිතවත්කම් හොදින් පවත්වා ගැනීමද අනිවාර්යෙන්ම සිදු කල යුත්තකි.
ජාලීය අලෙවි කරැවෙකු සතු ගුණාංග
කැපවීම අනාගත සිහින යහපත් ආකල්පයන් සහ නායෙකයෙකු සතු ගුණාංගයන්
ජාලීය අලෙවි කරණය ඉගෙන ගත යුත්තේ ඇයි
මනා ලෙසින් ජාලීය අලෙවි කරණය ඉගෙන ගන්නා ලද අයෙකු දිනෙන් දින ඉතාමත් ඉක්මනින් තම අනාගතය සාර්ථකත්වය කරා පියවර මනිනු ලබන අතර දක්ෂ නායෙකයෙකු වශයෙන්ද සමාජයේ යහපත් පුරවැසියෙකු වශයෙන්ද දිවි ගෙවිමට ඉගෙන ගන්නා අතර තවත් අයෙකුට උදව් උපකාරයන් කරමින් ඔහුගේ ජීවිතයද සාර්ථකත්වයට රැගෙන යමින් ධනපතියෙකු දක්වා රටට මෙහෙයක් කිරිමට හැකියාවක් ලැබීම හදුන්වා දිය හැක මෙම ක්‍රමයට විරැද්ධ කොටසක්ද නැත්තේ නොවේ ඔවුන් නම් දුප්පතුන් ධනපතියන් වීම නුරැස්සනා පිරිස් බව හැදින් වීමට හැක
ජාලීය අලෙවි කරණය සෘජු විකුනුම් කරමාන්තය
වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි පිහිටි WFDSA(World Federation Direct Selling Association) යනු සෘජු විකිණුම් කර්මාන්තය නියෝජනය කරන ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය ආයතනයයි.
ජාලීය අලෙවි කරණය ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය ආයතනය (WFDSA)
වොෂින්ටන් ඩී.සී. හි පිහිටි WFDSA(World Federation Direct Selling Association) යනු සෘජු විකිණුම් කර්මාන්තය නියෝජනය කරන ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය ආයතනයයි.
බාහිර සබැඳි
http://factsaboutmlm.blogspot.com/2007/09/gates-trump-kiyosaki-buffet-endorses-network-marketing.html
මුලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අලෙවිකරණය ප්‍රවර්ගය:ස්වභාවික සම්පත් ප්‍රවර්ගය:ව්‍යාපාර ප්‍රවර්ගය:වීඩියෝ කිලිප සහිත ලිපි
සරත් ඍතුව
සරත් ඍතුව එසේත් නැත්නම් සරත් කාලය,  (, ඇමරිකානු ඉංග්‍රීසි: Fall) යනු සතර ඍතූන්ගෙන් තෙවැන්න ය. ගිම්හානෙයන් සිසිර කාලයට වන සංක්‍රාන්තිය සරතින් පෙන්වෙයි. මෙම කාලය උතුරු අර්ධගෝලයට බිනරමස ද දකුණු අර්ධ ගෝලයට මැදින් මාසයේදී ද උදා වේ. පත්‍ර පතනය සහ අව්ව පායනා කාලය සැළකිය යුතු ලෙස අඩු වීම සරත් ඍතුව උදාවීමේ ලක්‍ෂණ වේ. සමකාසන්න රටක් හෙයින් ශ්‍රී ලංකාවෙහි සරත් ඍතුව පැහැදිලි ලෙස දක්නට නො ලැබෙයි.
නොවැම්බර් 24
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය යනු ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීමට භාවිතා කරන ද්‍රව්‍යය වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය
1992 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
නොවැම්බර් 25
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
පොතුවිල් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
පොතුවිල් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  පොතුවිල් නගරය අනුව යමිනි. ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර මෙම බලප්‍රදේශය ද්වී-මන්ත්‍රී ආසනයක් විය. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී පොතුවිල් මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස පොතුවිල් දිගටම පවතියි.
1947 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
23 අගෝස්තු 1947 සිට 20 සැප්තැම්බර් 1947 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු පළමුවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු  හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
එම්. කනගරත්නම් තම පක්ෂය හැර දමා  එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එක් විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
සුර්ය නිවෘත්තිය
සුර්ය නිවෘත්තිය යන පදය බිඳී ඇත්තේ, සූර්ය (හිරු) සහ නිවෘත්තය (නිශ්චල) යන සිංහල වදන් දෙකෙන් වන අතර, එසේ වන්නේ, සූර්ය නිවෘත්තියක් සිදුවීමෙහිදී, අවනිතියක් නොමැතිව සූර්යයා නිශ්චලව සිටින බැවිනි ‍; එනම්, සූර්යයාගේ ගමන් පථයෙහි (පෘථිවියෙහි සිට නිරික්ෂණය කරන විට පෙනෙන අයුරින්) සෘතුමය චලනය, එහි දිශාව අනෙක් පසට සිදුවීමට පෙර මදක් නැවතී සිටින බවකි.
1996 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
නොවැම්බර් 26
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
නාසා ජිද්‍රය
නාසා ජිද්‍ර යනු නාසාස්ථි තුළින් දිවෙන ජිද්‍ර වේ.
විෂ්කුම්භ
බේත් පැලෑටියකි
නිරක්ෂය
නිරක්ෂයක් යනු, ගෝලයක පෘෂ්ඨය, එම ගෝලයෙහි  භ්‍රමණ අක්ෂයට ලම්බකවූ තලය හා සමග ඡේදනය වෙමින්, ධ්‍රැව අතර මධ්‍යයෙහි පිහිටන්නක් වෙයි. නිරක්ෂය යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් අදහස් වන්නේ, පෘථිවියෙහි නිරක්ෂය වන අතර, එය වනාහී,  උත්තර අර්ධගෝලය සහ දක්ෂිණ අර්ධගෝලය ලෙසින් පෘථිවිය දෙකට බෙදමින්, උත්තර ධ්‍රැවය සහ දක්ෂිණ ධ්‍රැවය අතර සමදුරකින් පිහිටන කල්පිත රේඛාවකි. අනෙකුත් ග්‍රහලෝක සහ තාරකා විද්‍යාත්මක වස්තූන්ටද එලෙසින් අර්ථදැක්වුණු නිරක්ෂයන් ඇත. නිරක්ෂය දළවශයෙන් පමණ දිගු වෙයි; එයින් 78.7% පමණ ජලය මතින් දිවෙන අතර 21.3% පමණ ගොඩබිම මතින් දිවෙයි.
නිරක්ෂයෙහි භූමිතිය
නිරක්ෂයෙහි අක්ෂාංශය අර්ථ දැක්වීමෙන්ම 0° (අංශක ශුන්‍යය (බින්දුව)) වෙයි. නිරක්ෂය යනු, පෘථිවියෙහි සංගණ්‍ය අක්ෂාංශ වෘත්ත පහෙන් එකක් වන අතර, අනෙක්වා වන්නේ, ධ්‍රැව වෘත්ත දෙක සහ නිවර්තන වෘත්ත දෙක වන කර්කටක නිවර්තනය සහ මකර නිවර්තනය වෙති. මහා වෘත්තයක්ද වන්නාවූ එකම අක්ෂාංක රේඛාව වන්නේ නිරක්ෂයයි. පෘථිවියෙහි නිරක්ෂය, අහසෙහි ප්‍රක්ෂේපණය කල විට ලැබෙන්නාවූ කල්පිත වෘත්තය හැඳින්වෙන්නේ, බගෝල සමකය ලෙසිනි.
පීඩනය
ඕනෑම බලයක් ක්‍රියා කරන්නේ යම් පෘෂ්ටයක් මතය. එවැනි බලයක් එම බලය යෙදෙන වර්ගපලයෙන් බෙදු විට, වර්ගපල ඒකකයක් මත ක්‍රියා කල බලය හෙවත් පීඩනය ගණනය කරගත හැක. ඒ අනුව එකක වර්ගපලයකට අභිලම්බව ක්‍රියාකරන මධ්‍යන්‍ය බලය පීඩනය ලෙස අර්ථ දැක්වේ.
විද්යාවෙහි පීඩනය යනු කුමක්ද?
පීඩන අර්ථ දැක්වීම
විද්යාවේදී පීඩනය යනු එක් ඒකකයකට බලයේ මිනුමක් වේ. පීඩනය SI ඒකකය වන පැස්කල් (Pa), N / m 2 ට සමාන වේ.
මූලික පීඩන උදාහරණය
ඔබ වර්ග 1 ක් (1 m 2 ) ට වඩා බෙදී ඇති බලයෙන් 1 නියොට්නයක් (1 N) නම්, ප්රතිඵලය 1 N / 1 m2 = 1 Pa මෙහි බලය උපකල්පනය කෙරේ මතුපිට දෙසට.
ඔබ බලයේ ප්රමාණය වැඩි වුවද, එම ප්රදේශය පුරාවට භාවිතා කළ විට, පීඩනය ප්රකාරව වැඩි වනු ඇත. 5 වර්ගයේ බල පරාසයක්ම බෙදා හරින 5 N බලයක් වනු ඇත 5 Pa. කෙසේ වෙතත්, ඔබ බලය පුළුල් කළහොත්, පීඩනය වැඩිවීම සඳහා ප්රතිලෝම අනුපාතය වැඩි වේ.
ඔබ වර්ග කිලෝ මීටර් 2 කට වඩා බෙදා හරිනු ලැබුවහොත් ඔබට N / 2 m 2 = 2.5 N / m 2 = 2.5 Pa ලබා දෙනු ඇත.
පීඩන ඒකක
බාර්එකකට SI ඒකකයක් නොවන නමුත් පීඩනයකදී මෙට්රික් ඒකකයක් පවතී. එය 10,000 Pa ලෙස අර්ථ දැක්වීය. එය 1909 දී බි්රතාන්ය කාලගුණ විද්යාඥ විලියම් නේපියර් ෂෝ විසින් නිර්මාණය කරන ලදී.
වායුගෝලීය පීඩනය, පෘථිවිය ලෙස නිරූපනය කරනු ලබන්නේ පෘථිවි වායුගෝලයේ ඇති පීඩනයයි. ඔබ වායුගෝලයේ පිටත සිටගෙන සිටින විට, වායුගෝලීය පීඩනය යනු ඔබේ ශරීරයේ ඉහළට ඉහලින් හා වටා ඇති මුළු වාතයේ සාමාන්ය බලයයි.
මුහුදු මට්ටමේ වායුගෝලීය පීඩනය සඳහා සාමාන්ය අගය 1 වායුගෝලයක් ලෙස හෝ 1 atm.
මෙය භෞතික ප්රමාණයේ සාමාන්යයක් වන බැවින්, ප්රමාණාත්මකව මැනීමේ ක්රමවේදයන් මත පදනම්ව කාලය මැනිය හැක, හෝ වායුගෝලයේ සාමාන්ය පීඩනයට ගෝලීය බලපෑමක් ඇති කළ පරිසරයේ සැබෑ වෙනස්කම් නිසා විය හැකිය. 1 Pa = 1 N / m 2
1 බාර් = 10,000 Pa
1 atm ≈ 1.013 × 10 5 Pa = 1.013 bar = 1013 millibars
පීඩනය වැඩියි
බලය පිළිබඳ පොදු සංකල්පය බොහෝ විට එය වස්තුවක් විඤ්ඤාණිත ආකාරයකින් ක්රියා කරන ආකාරයටම සලකනු ලැබේ. (මෙය සැබැවින්ම හැකි පරිදි බොහෝ විශේෂිත අවධානයක් යොමු කිරීමට හා නොසලකා හැරීමට අප විශේෂිත අවධානයක් යොමු කිරීමට හා අප නොසලකා හරිනු ලබන සංසිද්ධි හුවා දැක්වීමට උත්කෘෂ්ට මාදිලි නිර්මාණය කරන විට විද්යාත්මක හා බොහෝ විශේෂයෙන් භෞතික විද්යාවකි.) මෙම විචල්ය ප්රවේශය නම්, බලයක් ක්රියාත්මක වන බවක් කියන්නාක් මෙන් බලයක් ක්රියාත්මක වන බව පෙන්වා දෙන බලවේගයේ දිශාව දැක්වෙන ඊතලයක් ඇදගෙන, එම අවස්ථාවේ දී බලය ක්රියාත්මක වනවා සේ ක්රියා කරන්නෙමු.
යථාර්ථය නම්, දේවල් කිසිසේත්ම එතරම් සරල නැත. මා අතට ලීවරයක් තල්ලු කළහොත් බලය සැබවින්ම මගේ අතට බෙදාහරින අතර, එය ලීවරය හරහා බෙදාහරින ලීවරයට තල්ලු කරයි. මෙම තත්වය තුල වඩාත් සංකීර්ණ දේවල් සිදු කිරීම සඳහා බලවේගය හරියටම ඒකාකාරව බෙදා හරිනු නොලැබේ.
පීඩනය පැමිණෙන්නේ මෙයයි. භෞතික විද්යාඥයින් විසින් භූමි ප්රදේශයක් පුරා බලයක් බෙදී ඇති බව හඳුනා ගැනීමට පීඩනය පිළිබඳ සංකල්පය යොදාගනී.
විවිධාකාර සන්දර්භයන් තුළ පීඩනය ගැන කතා කළ හැකි වුවද, සංකල්පය විද්යාව තුල සංකල්පය සාකච්ජා වූ මුල්ම ආකෘතිය වූයේ වායූන් සලකා බැලීම හා විශ්ලේෂණය කිරීමයි. 1800 ගණන්වල දී තාප ගති විද්යාව විද්යාව ක්රමානුකූලව හැඩගැස්වූයේ, රත් වූ විට වායූන් විසින් ඒවායේ ඇති වස්තුවට බලයක් හෝ පීඩනයක් යොදන බවය.
1700 ගණන්වල යුරෝපයේ ආරම්භ කරන ලද උණුසුම් වායු බැලුනයන්වල උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම සඳහා උණුසුම් වායුව භාවිතා කරන ලද අතර චීන හා අනෙකුත් ශිෂ්ටාචාරයන් මීට පෙර ඒ හා සමාන සොයාගැනීම් සිදු කර ඇත. 1800 ගණන්වල ද වාෂ්ප එන්ජිම නැරඹීම (ආශ්රිත රූපයේ දැක්වෙන පරිදි) දැක ගත හැකි විය. යාන්ත්රික චලිතයක් උත්පාදනය කිරීම සඳහා බොයිලේරු තුළ ගොඩනගනු ඇති පීඩනය භාවිතා කරනුයේ, ගංගා බෝට්ටුවක්, දුම්රිය හෝ කර්මාන්තශාලා යනාදිය ගෙනයාමේ අවශ්යතාවය ය.
මෙම පීඩනයට භාජනය වූ වායූන් පිළිබඳ චාලක සිද්ධාන්තය මගින් විද්යාඥයන් විසින් අවබෝධ කරගත් අතර, වායුවේ වායුන් විශාල සංඛ්යාවක් (අණු) අඩංගු නම්, එම පීඩනය මගින් එම අංශු සාමාන්ය චලිතය මඟින් භෞතිකව නිරූපණය කළ හැකිය. මෙම ප්රවිෂ්ටය පැහැදිලි කරන්නේ, උෂ්ණත්වය සහ උෂ්ණත්වය පිළිබඳ සංකල්පයට ආසන්නව බලපාන අන්දමට, චාලක න්යාය භාවිතයෙන් අංශු චලිතයක් ලෙස අර්ථ දැක්වේ.
නොවැම්බර් 27
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
නිරෝගී ආහාර රටාව
නොකා ඉන්න පුළුවන් නම් හොඳයි කියලා හිතෙන තරමට අපිට කෑමෙන් වන ලෙඩ, වේලක් ඉව්වාම අනෙක් වේලට උයන්න හොඳ මොනවද කියල අහස පොළව ගැටලන්න කල්පනා කරන්න වෙලා. සමහරු කියනවා අපිට කන්න වෙලා තියෙන්නෙ වස විස කියලා. ඒකමද හේතුව අපි ලෙඩ වෙන්න, මේක වළක්ව ගන්න ක්‍රමයක් නැද්ද? අද අපි කතා කරන්නෙ කොහොමද ඊළඟ කෑම වේල සැලසුම් කරන්නෙ කියලා.
සිංහල වෙදකමේ සාරය තමයි අපි උගුරෙන් පල්ලෙහාට ගන්නා දෙයින් අපිව නිරෝගී කිරීම. ඒ කියන්නේ කෑම බීමෙන් නිරෝගී කිරීම තමයි අභ්‍යන්තර දර්ශනය.
ආහාරය තවත් එක කෂාය වර්ගයක් කියලා හිතන්නකෝ. එතනින්ම ප්‍රශ්නය විසඳෙනවා!
ගෙදරක අම්මා සකස් කරන ආහාරය සරලව කොටස් දෙකකට බෙදන්න පුළුවනි. ඒ තමයි කැඳ සහ බත්. කැඳ ගැන හෙට කතා කරන්න තියලා අද බත් ගැන කතා කරමු. බත් කියන්නේ මෙතන බෝජනය, බොජුන් ආයෙමත් කොටස් පහකට බෙදෙනවා. ඒ බත්, කොමු (ධාන්‍ය වර්ග පිටි කර හදන කෑම), අත්සුණු (හාල් පිටි කර හදන කෑම), මාළු (එළවළු ව්‍යංජන) සහ මස් (ගොඩ මස් සහ මත්ස්‍ය ආහාර) ඒ කියන කසාය සීට්ටු වර්ග පහ. අපිට එක් වේලකට මේ කියන ඒවායින් එකක් හරි දෙකක් නැත්නම් කීපයක් සමහර විට පහම හදා ගන්න වෙනවා.
උදේ කෑම වේල සඳහා බත් නැත්නම් තිරිඟු, කුරක්කන්, මෙනේරි, යව (බාර්ලි), හාල් වැනි ධාන්‍ය පිටි වලින් හැදූ ආහාරයක් ගැනීමයි පුරුද්ද. මේ මොන කෑමක් ගත්තත් එයින් අරමුණු දෙකක් ඉටුකර ගන්න අපේක්ෂා කළා අපි කාලයක හිටන්ම. එයින් පළමුවැන්න තමයි දවසේ වරුවක් ඒ කියන්නේ උදේ වරුව වැඩ කරන්න ඕන කරන ශක්තිය හයිය ලබා ගන්න එක. අපිට සෞඛ්‍ය පාඩමට ඉස්කෝලේ උගන්නපු විදියට පිෂ්ටධාතු වැඩිපුර අඩංගු ආහාරයක් තමයි ඒක. අනික් අරමුණ තමයි ඇඟේ ඇති වී තිබෙන ගිලන් බවක් තිබෙනවා නම් ඒකට ගැලපෙන බෙහෙතක් ගැනීම. කොහොමද ඒක කරන්නේ. ඒක කරන්නේ දොස්තරලා දෙන්නෙක් එකතු වෙලා. ඒ අම්මයි තාත්තයි. ඊයේ රෑ පවුලේ අය එකට එකතු වෙලා කතා කරන වෙලාවේ නැත්නම් විශේෂයෙන්ම අම්මාට වාර්තා වුණු පුංචි පුංචි “රෝග ලක්ෂණ” සලකා බලලා තමයි මේ තීරණයට දෙදෙනොගේ අනුමැතිය එකඟතාව ඇති වෙන්නේ. ඒ විතරක් නෙවෙයි අද දවසේ ඊළඟ වේල වෙනකම් කොච්චර වෙලාවක් පවුලේ එක් එක් සාමාජිකයාට ඉන්න වෙනවද කියලත් බලනවා. පවුලේ ආර්ථිකය අනුව සමහර වෙලාවට ලොකු වෙනසක් කරන්න අමාරු වෙන්න පුළුවන්. තුන් වේලටම බත්, නැත්නම් කුරක්කන් වලින් යැපෙන්න වෙන වෙලාවල් තියෙනවා. ඒ වෙලාවට අවශ්‍ය වෙනස කෙරෙන්නේ හදන මාළු පිනි වලින්.
හීල් බත වුනත්, නැත්නම් උදේට බතක් ඉව්වත්, සමහර විට කිරිබතක් ඒත් නැත්නම් පාන්, ඉඳි ආප්ප, ආප්ප, කුරහන් රොටි, තලප වැනි ආහාරයක් වුනත් ඒ සමග ගත යුතු වන්නේ ඇඹුලකි. ඇඹුල කියන්නේ පොල් කිරි මුසු නොකර ගොරකා, සියඹලා, තක්කාලි වැනි ඇඹුල් වර්ගයක් යහමින් දමා හදන මාළුවකි. බොහෝ පෝෂණීය මාළු වර්ග, පොලොස්, අඹ, ඇඹරැල්ලා, කරවල වර්ග, ඇඹුලට හදා ගත හැකිය. එය ඇඹුලේ අඩංගු ඇඟ වඩවන පෝෂක සහ බත හෝ කොමු ආහාරය පහසුවෙන් දිරවීමට සලස්වයි. උදේ වරුවේ වැය කිරීමට අවශ්‍ය ශක්තිය ඉක්මනින් මුදා හැරෙන්නේ ඒ ලෙසය. ඇඹුල් අධික ආහාර පිත යහමින් වඩයි. ඇඹුලට පිසෙන ආහාර වැඩි හරියක් ගිනියමින් අධිකය. වැඩි ශක්තියක් ලබා දෙයි. ඇඟ වඩයි. එහෙත් වැඩි වන ගිනියම් ගතිය සහ පිත යළිත් සම තත්ත්වයට ගැනීමට ඊළඟ වේලට නියඹලාවක් අඩංගු විය යුතු වේ. හාල් (බැද හෝ නොබැද), පොල් (බැද හෝ නොබැද), තුනපහ (බැද හෝ නොබැද), සුලු ලූණු, අමු මිරිස්, කුරුඳු ආදිය ගෙන තුනී වන විදියට අඹරා හොද්දට දමා කිරි ද එකතු කර උකුවට උයන මාළුව නියඹලාවයි. ඒ විදියට පිපිඤ්ඤා, කැකිරි, තියඹරා, අළු කෙහෙල්, වට්ටක්කා, වට්ටක්කා දළු, කෙසෙල් බඩ, කොහිල අල, කොස් ඇට කළුපොල් වැනි ඇඟ නිවන ආමාශය, බඩවැල් පවිත්‍ර කරන කෑමක් හදා ගත හැකිය. වැඩිවන උෂ්ණ ගතිය පාලනය කළත් එයින් එතරම් ඇඟ වඩවන පෝෂණ ගුණයක් සැපයෙන්නේ නැති නිසා කොළ මැල්ලුමක්, හොද්දට හැදූ මාළු හෝ ධාන්‍ය වර්ගයක් එක් කරගත හැකිය. මැල්ලුමට කොළ වර්ග මෙන්ම මුංඇට, පැහී ගෙන එන කොස්, පැපොල් ගැට, තිබ්බටු ආදී ඔසුවක් එකතු කරන්නට වුනත් පුළුවනි. එයින් ශරීරය ඇතුලේ වැඩට යෙදී වියදම් වන හිතකර ලෝහ වර්ග සහ “විටමින්” වගේම ලෙඩරෝග වලට ඔරොත්තුව, රෝග ඇති කරන විසම ගති, නිවාලන ඔසු ගුණ “සංචිතය” ආපසු යතා තත්ත්වයට ගන්නට උදව් කරයි. වටපිටාවේ රස්නය වැඩි දවල් දවසේ තෙල් අඩංගු කෑම සුදුසු නැති වුවත් සීත පෙදෙස්වල ජීවත් වන විට හෝ අනෙක් පළාත්වල සීත කාලයට නැත්නම් හීතල ඇති රෑ කාලයට තෙල් සහිත ආනමක් බැදුමක් එකතු කර ගැනීමයි හොඳ. වතුරේ දිය නොවන බොහෝ ඔසු ගුණ තෙලේ දියවේ. ඇරත් ඇඟට තෙල් ද අවශ්‍ය වේ. ඒ වුවමනාව අම්මා පිරිමහින්නේ ආනමක් බැදුමක් හැදීමෙනි. දිය කිරෙන් හෝ වතුරෙන් තම්බා ගන්නා එළවළුව හෝ ධාන්‍ය වර්ගය පසුව තෙම්පරාදු කර හදන මාළුව ආනමයි. එළවළු කීපයක් මිශ්‍ර ආනම අම්මා තෝරා ගන්නේ සරු කාලවලදීය. කොල්ලු, මුංඇට, කව්පි, කඩල, කෙකටිය, දිය හබරල, කැරැන් කොකු, මියනදළු, ගෝවා මල්, ආදී කෑම සුදුසු වන්නේ ආනමටයි. තෙල් ආහාරයට එකතු කර ගැනීමේ අයහපත් ආනිසංස අම්මා සමනයට පත් කරන්නේ පහුවෙනිදා උදේට ඇඹුලක් හැදීමෙනි. ඒ විතරක් නොවේ. පවුලේ කෙනෙකුට සෙම වැඩි වුණත්, අම්මා නියඹලාවට තාවකාලිකව සමුදෙයි. හොද්දට බසී. හොද්දට හදන එළවළු සහ මාළු වර්ග කොයිකටත් ඔට්ටු ඒවාය. හොද්ද දිය කිරි සහ මිටි කිරි දමා පිසින මාළුවයි. පස්මාළුවම (ඇඹුල, ආනම, නියඹලාව, හොද්ද, මැල්ලුම) බැදුමක් ද ඇතුව තව තැම්බුමක් (අල වර්ගයක්, කොස් දෙල් ආදිය) සමග පිසෙන්නේ අමුතු බතයි. අමුතු යන ආගන්තුක යන තේරුමයි. නිවසට ආගන්තුකයෙකු පැමිණි විට මේ වෙනස කරන්නේ ඇත්තටම වෙනසකටය. එදාට වැඩ කරන ශ්‍රම බලකායට නිවාඩු දවසක් ද වේ. මේ ඇරුණාම විශේෂ “කසාය සීට්ටු” කීපයක්ද වේ. මිරිස් හොද්ද, කායම් හොද්ද, තැම්බුම් හොද්ද, දිය බත, අමු හොද්ද ආදී ලෙසින් කලාතුරකින් පිසෙන කෑම වර්ග ඒ ගණයට අයත් වේ. කෙනෙකුට ආහාර අරුචියක්, ඕනෑවට වඩා පුරවා දැමීමක්, අජීර්ණයක් හැදුණා නම් තැම්බුම් හොද්ද බහුකාර්ය විසඳුමක් ලබා දෙයි.
අපි මේ කෑම වේලේ අඩු පාඩු මෙන්ම වැඩි පාඩු ඊළඟ වේලෙන් පිරිමහින සිංහල ක්‍රමය ඉගෙන ගෙන “තුන් වේලටම පෝෂක ද්‍රව්‍ය හයක් සමබරව ගන්න, එහෙම අරගෙන ඉස්පිරිතාලෙට එන්න” කියන බටහිර ක්‍රමයට සමුදෙමු.
ඇන්ටෝනියෝ ගුටරෙස්
ඇන්ටෝනියෝ මැනුවෙල් ඩියොලිවේරා ගුටරෙස්, GCL GCC (උපත 30 අප්‍රේල් 1949) යනු පෘතුගීසි දේශපාලනඥයෙකු සහ රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙක් වන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම් ලෙසින් නාමෝද්දේශිතව ඇත. 1995 සිට 2002 දක්වා ගුටරෙස් පෘතුගාලයෙහි අග්‍රාමාත්‍යවරයා විය. සෝෂලිස්ට් ඉන්ටර්නැෂනල් සංගමයෙහි සභාපති වශයෙන්ද ඔහු සේවය කර ඇත. 2005 ජූනි සිට 2015 දෙසැම්බර් දක්වා සරණාගතයන් පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා කොමසාරිස් වූ ඔහු, විශ්‍රාම යන්නාවූ බැන් කි-මූන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා ලෙසින් මීළඟ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම් බවට නිර්දේශිත බව 2016 ඔක්තොම්බර් මාසයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය විසින් නිවේදනය කෙරිණි.
සේරුවිල මැතිවරණ බලප්‍රදේශය
සේරුවිල මැතිවරණ බලප්‍රදේශය ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ බලප්‍රදේශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය නම් ලද්දේ නැනෙහිර පළාතේ  ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කයේ,  සේරුවිල නගරය අනුව යමිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ වූ බලප්‍රදේශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී සේරුවිල මැතිවරණ බලප්‍රදේශය වෙනුවට  ත්‍රිකුණාමලය බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ බලප්‍රදේශය තුළ ඡන්ද බලප්‍රදේශයක් ලෙස සේරුවිල දිගටම පවතියි.
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ බලප්‍රදේශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ බලප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ත්‍රිකුණාමලය දිස්ත්‍රික්කය
2000 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
නොවැම්බර් 28
ප්‍රවර්ගය:නොවැම්බර් ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ දින
සුනිල් ශාන්ත
සුනිල් ශාන්ත (1915-1981) ශ්‍රී ලාංකික විශිෂ්ට සංගීතඥයෙකි. ඔහු 1956දී ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස් මහතාගේ සුප්‍රසිද්ධ "රේඛාව" චිත්‍රපටයේ ගී තනු නිර්මාණය කළේය. එමෙන්ම සංදේශය චිත්‍රපටයේ ගී තනු නිර්මාණය කරන ලද්දේ ද සුනිල් ශාන්ත විසිනි. රේඩියෝ සිලෝන් පිහිටුවීමෙන් අනතුරුව 1946 වසරේ එහි පටිගත කළ ප්‍රථම ගීතය වූ "ඕලු පිපීලා වෙල ලෙළ දෙනවා" ගීතය ගායනය කළේ සුනිල් ශාන්ත විසිනි. එහි පබැඳුම සහ සංගීත නිර්මාණය ද ඔහුගේම විය. ඔහු ගී තනු නිර්මාණය කළ ගීත බොහෝමයක් වර්තමානයේ දී ද ඉතා ජනප්‍රිය අතර රේඛාව චිත්‍රපටය සඳහා මර්සලින් ජයකොඩි පියතුමන් විසින් රචිත "වෙසක් කැකුළු අතු අග හිඳ" ගීතයත් සංදේශය චිත්‍රපටය සඳහා අරිසෙන් අහුබුදු විසින් රචිත "පෘතුගීසිකාරයා" ගීතයත් එයට උදාහරණ වෙයි.
ගුවන්විදුලි අවධිය (1946-1952)
මීළග වසර 7 තුල ගායනා කළ ගීත අතර සමහර ගීත අති ඡනප්‍රිය විය. ඵවා නම් ඹ්ලු පිපීලා (ප්‍රථම පටිගත ගීතය) ,"හදපානේ", "හෝ ගා රැලනැගෙයි", " බෝවිටියා දං පලුකන් වාරේ", " සුවද රෝස මල් නෙලා", "කෝකිලයන්ගේ" සහ " මිහිකත නලවාලා" වේ. ඔහු ගායනා කළ ගීත සිහල උරුමය පිලිබදවූ අතර ඵ් කිසිවක් අන් භාෂාවල උපුටා ගැනීම් නොවීය. තවද කලාතුරකින් ගීත රචනාවේද නියැලුණේය. ඔහුගේ ගීතවල ගීත රචකයන් අතර කුමාරතුංග මුනිදාස, මර්සලින් ජයකොඩි පියතුමා, අරියසෙන් අහුබුදු දැක්විය හැක.
පසු අවධිය
1952 දී භාරතීය මහාචාර්ය රතන් ජංකර් ඉදිරියේ සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට පෙනීසිටීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නිසා සුනිල් ශාන්තට ගුවන් විදුලියේ රැකියාව අහිමි විය. එතැන් පටන් ඔහු ජීවිකාව සඳහා වඩු වැඩ, මේසන් වැඩ, රථවාහන අළුත්වැඩියාව, ඡායාරූප ශිල්පය, ගුවන්විදුලි යන්ත්‍ර අළුත්වැඩියාව, සිල්ලර වෙළඳසලක් පවත්වාගෙනයාම වැනි නොයෙක් රැකියාවල නිරත විණි. 1953 දී සුනිල් ශාන්තයන් විසින් මරදානේ නිව්ටන් ගොඞනැගිල්ලේ කුඞා පාසලක් අරඹන ලදි. ඵය තුළින් ශිෂය්‍යන් දහයකට පමණ නොමිලේ හැදෑරීමට අවස්ථාව සලසා දෙන ලදි. ටික කලකට පසුව මිතුරු ඇල්බට් පෙරේරා (වර්තමානයේ ඩබ්. ඩී. අමරදේව) ගුරුවරයකු වශයෙන් ඊට ඇතුළත් වීය. 1967 දී නෙවිල් ඡයවීර මහතා ගෙන් ජාතික ගුවන්විදුලි සේවාව සමග සම්බන්ධ වනලෙස සුනිල් ශාන්තයන් ට ඇරයුම් ලැබිණ. පසුව හෙතෙම ඩබ්. ඩී. අමරදේව සමග එක්ව එහි කටයුතු කළේය. 1970 දී මාමාගේ නිවසින් බැහැරවු හෙතෙම 1977 දී සුනිල් ගී නමින් පටිගතයක් නිපදවන ලදි.
සංගීත සහෘදයන්
බී.එස්. පෙරේරා