cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ්
ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ් (මැයි 31, 1930 )ඇමෙරිකානු නළුවෙකි, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි, තිරරචකයෙකි, නිෂ්පාදකවරයෙකි. ඔහු පස් වතාවක් ඇකඩමි සම්මාන වලින් පිදුම් ලැබීමට වාසනාවන්ත විය. එමෙන්ම පස් වතාවක් ගෝල්ඩන් ග්ලොබ් සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබීය. ක්ලින්ට් ඊස්ට්වුඩ් ප්‍රසිද්ධව ඇත්තේ එදිරි - වීර චරිත වල රඟපෑම් වලිනි. විශේෂයෙන්ම ඒ 1960,1970 සහ 1980 කාලවකවානු වලදී ය. දිගු කාලීන ටෙලිනාට්‍යක් වු ‘Rawhide” වලින් පසුව ඔහු “Man With No Name” ලෙස “Dollars” ත්‍රිත්වය සහ කැල්ලහැම් ලෙස “Dirty Harry”  චිත්‍රපටි මාලාවේ රඟපෑවේය. මෙම චිත්‍රපට වලින් ඔහු පුරුෂාධිපත්‍යයේ සංකේතයක් බවට පත් විය. ඔහුගේ චිත්‍රපට අතරින් “Unforgiven” (1992) සහ “Million Dollar Baby (2004)”,  චිත්‍රපට සඳහා ඔහු හොඳම චිත්‍රපටි අධ්‍යක්ෂකවරයාට හා හොඳම චිත්‍රපටයට පිරිනැමුණු ඇකඩමි සම්මාන දිනා ගත් අතර ඔහුව හොඳම නළුවාට නිර්දේශ විය. “Paint Your Wagon (1969)”, Play Misty for Me (1971), The Outlaw Josey Wales (1976), Escape from Alcatraz (1979), In the Line of Fire (1993), The Bridges of Madison County (1995), and Gran Torino (2008) යන සියලුම චිත්‍රපට ඉහළ ඇගයීමකට ලක් වුණු අතර වානිජ වශයෙන්ද ඉතා සාර්ථක විය. ඔහු අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද නමුත් ඔහු රඟ නොපෑ චිත්‍රපටි අතර ඉතා ජනප්‍රිය වු “Mystic River (2003)” සහ “Letters from Iwo Jima (2006)” වේ. මේ අතර ඔහු පක්ෂග්‍රාහී නොවු නගරාධිපතිවරයෙක් ලෙස Carmel-by-the-Sea, California හි 1986- 1988 දක්වා කටයුතු කර ඇත.
ලක්ස්සම්බර්ග්
ලක්සම්බර්ග් ආදිපාද වසම බටහිර යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් බෙල්ජියම, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය අතර වේ. එහි ජනගහනය මිලියන භාගයක් පමණ වන අතර වර්ග කි.මී. 2586 (වර්ග සැතපුම් 999) පමණ වේ. එහි නියෝජ්‍ය පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයන් හා ව්‍යවස්ථාදායක ‍රාජාණ්ඩුවක් පවතී. එය පාලනය කර ඇත්තේ ආදිපාදවරයෙකි. එය ලෝකයේ පවතින එකම රාජකීය ආදිපාද වසමයි. එහි සංවර්ධිත ආර්ථිකයක් හා ලෝකයේ ඉහළම ඒක පුද්ගල දළ ජාතික නිෂ්පාදනයක් පවතී. මෙය ඉතිහාසයේ රෝමානු යුගයේ බලකොටුවක් සේ පැවතුන අතර මුල් මධ්‍ය යුගයේ ප්‍රංශ මාලිගාවක් සේ පැවතුණි. එය ස්පාඤ්ඤ මාවතේ පැවති ආරක්ෂක මුර කුටියක් වන අතර, ස්පාඤ්ඤය යුරෝපයේ බලය නතු කරගෙන සිටි අතර, 16 හා 17 ශතවර්ෂවල බටහිර අර්ධ ගෝලයට හා ඉන් ඔබ්බට බලපෑමක් ඇති කළේය. ලක්සම්බර්ග් යුරෝපානු සංගමය, නේටෝ, OECD, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය, බෙනිලන්ස් සහ බටහිර යුරෝපානු සංගමයේ සාමාජිකයෙකි. ලක්සම්බර්ග් අගනුවර එහි තිබෙන විශාලතම නගරය වන අතර යුරෝපානු සංගමයේ සංස්ථා හා ඒජන්සි පිහිටා ඇත. ‍එය පිහිටා ඇත්තේ ‍රෝමානු යුරෝපයේ නව ජර්මන් යු‍රෝපයේ සංස්කෘතිකමය බෙදීම තුලය. ලක්සම්බර්ග් භාෂා 3 ක් භාවිතා කරන රටකි. ජර්මන්, ප්‍රංශ හා ලක්ස්සම්බර්ග නිල භාෂාවන් වේ. ලෞකික රාජ්‍යයක් වන නමුත් එය ‍ රෝමානු කතෝලික රාජ්‍යයක් ලෙස තිබී ඇත.
පෘතුගීසි ලංකාවේ කැප්ටන්-මේජර්වරුන්ගේ ලැයිස්තුව
පහත දැක්වෙන්නේ, පෘතුගීසි ලංකාවේ  කැප්ටන්-මේජර්වරුන් ලැයිස්තුවකි. පෘතුගීසින් කෝට්ටේ රාජධානිය වෙත පැමිණියේ 1505 වසරෙහිදීය. 1551 වසර වන විට, වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා දිවයිනෙහි එකල පිහිටි ලංකාව යන නම් ලත් පෘතුගීසී අධිවාසිත ප්‍රදේශයක් පාලනය කිරීමට ඔවුහූ කැප්ටන්-මේජර්වරු පත් කළහ. එම කාලයේදී,1594 දක්වා බොහෝ කැප්ටන්-මේජර්වරු සේවය කළහ. 1518 වසරෙහිදී කැප්ටන්-මේජර් තනතුරට පූර්වප්‍රාප්තික වූයේ කැප්ටන් තනතුර විය. 1594 වසරෙහිදී, කැප්ටන්-මේජර් තනතුරට අනුප්‍රාප්තික වශයෙන් ආණ්ඩුකාර තනතුර පිහිටුවන ලදි.
2022 ලංකා ප්‍රිමියර් ලීග්
2022 ලංකා ප්‍රිමියර් ලීග් යනු ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත්වෙන  ලංකා ප්‍රිමියර් ලීග් (එල්පීඑල්) විස්සයි20 ක්‍රිකට් තරඟාවලියේ තුන්වන අදියරයි.මුලින් එය අගෝස්තු මාසයේදී පැවැත්වීමට තිබුනද, පසුව තරගාවලිය රටෙහි පවතින අයහපත් ආර්ථික හා දේශපාලන තත්වය මත කල් දමන ලදී. මෙම තරගාවලිය ⁣2022 දෙසැම්බර් මස 6 සිට 22 දක්වා පැවැත්වීමට සැලසුම් කර ඇත. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ හිටපු සුපිරි ආරම්භක පිතිකරු සනත් ජයසූරිය, පාකිස්තාන කණ්ඩායමේ හිටපු සුපිරි වේග පන්දුයවන ක්‍රීඩක වසීම් අක්රම් සහ බටහිර ඉන්දීය කොදෙව් සුපිරි පිතිකරු විවියන් රිචඩ්ස් යන ක්‍රීඩකයන් තරඟාවලි brand ambassadors ලෙස පත්කර ඇත. තරඟාවලි අධ්‍යක්ෂක ලෙස සමන්ත දොඩන්වෙල පත්කර තිබේ.
තරගාවලි නිල ලොගෝව නිර්මාණය කරන ලද්දේ මියුලික වීරමන්ත්‍රී නම් ඉංජිනේරු ශිෂ්‍යයා විසිනි.ඒ ඔහු ඒ වෙනුවෙන් පැවති තරගාවලිය ජයගත් නිසාවෙනි. ඒ වෙනුවෙන් ඔහුට US$1000 මුදලක් ජයග්‍රාහක මුදල් ලෙස ලබාදෙන ලදී. අද දෙරණ නාලිකාව ශ්‍රී ලංකාව ඇතුලත නිල රෑපවාහිනි අයිතිය ලබාගන්නා ලදී. තරගාවලියේ ජයග්‍රාහකයන්ට මුදලින් US$ 100,000 ද, අනු ශූරයන්ට US$ 50,000 ලබාදේ.
සංචිතයන්
ක්‍රීඩක තෝරාගැනීම ජුලි මස 5 දා පැවැත්විය.
ක්‍රීඩාංගන
කොළඹ ආර්. ප්‍රේමදාස ක්‍රීඩාංගනය, හම්බන්තොට මහින්ද රාජපක්ෂ අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය සහ මහනුවර පල්ලෙකැලේ ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය දී මෙම තරගාවලිය පැවැත්වේ.
ලීග් වටය
යාවත්කාලීන කාලසටහන 2022 ඔක්තෝබර් 14 දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ලංකා ප්‍රිමියර් ලීග් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් තරගාවලි ප්‍රවර්ගය:2022 ක්‍රිකට් තරගාවලි
නත්තල් යුද විරතිය
Christmas truce (Weihnachtsfrieden; Trêve de Noël) යනු 1914 නත්තල් සමයේදී පළමු ලෝක සංග්‍රාමයේ බටහිර පෙරමුණ දිගේ පුළුල් ලෙස පැතිර ගිය නිල නොවන සටන් විරාම මාලාවකි.
නත්තල් යුද විරතිය (Weihnachtsfrieden; Trêve de Noël) යනු බටහිර පෙරමුණ ප්‍රදේශයේ දී 1914 වසරේ නත්තල් සමය අවට පැවති ප්‍රසිද්ධ එහෙත් නිල නොවූ යුද විරාම මාලාවකි.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:සටන් විරාම ප්‍රවර්ගය:පළමුවන ලෝක යුද්ධය
ලිතුවේනියාව
ලිතුවේනියා සමුහාණ්ඩුව බෝල්ටික් තුන් රාජ්‍යයේ උතුරු යුරෝපයේ පිහිටි රටකි. ගිණිකොණින් බෝල්ටික් මුහුදු තීරයේ හා එය මායිම් වන්නේ උතුරින් ලැට්යාවටත්, ගිණිකොණින් බෙලාරස්, නිරිත දෙසින් පෝලන්තය, රුසියානු ලෙනින්ග්‍රෑඩ් කුඩා රාජ්‍යය, බටහිරින් බොල්ටික් මුහුදු තීරයේ ඇත්තේ ස්විඩනය හා ඩෙන්මාර්ක්ය. එහි ජනගහනය මිලියන 3.32 වන අතර අගනුවර වන්නේ වෙල්නියස්ය. 14 වන ශතවර්ෂයේ දී යුරෝපයේ පිහිටි විශාලතම රට ලිතුවේනියා විය. වර්තමානයේ බෙලාරස්, යුක්රේන්, පෝලන්ත හා රුසියානු කොටස් ලිතුවේනියා ආදිපාද වසමේ ප්‍රදේශ විය. 1569 වර්ෂයේ දී ලුබ්ලින් එකමුතුවෙන් පෝලන්ත ලිතුවේනියා යන පොදු රාජ්‍යය ලෙස නව රාජ්‍යයන් පිහිටුවිය. එය ශතවර්ෂ 2 ක් පුරා පැවති අතර 1772 සිට 1795 දක්වා වකවානුවේ අසල්වැසි රාජ්‍යයන් එය ක්‍රමයෙන් බිඳ දැමු අතර රුසියානු අධිරාජ්‍ය සමඟ ලිතුවේනියන් ප්‍රදේශ බොහෝමයක් සම්බන්ධ කරන ලදි. 2 වන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු 1918 පෙබරවාරි 16 දා ලිතුවේනියානු නිදහස් පනත අත්සන් කරන ලද අතර, නිදහස් රාජ්‍යයන් ලෙස ප්‍රකාශිතයට පත් කරන ලදි. 1940 වර්ෂයේ දී ලිතුවේනියාව, සෝවියට් රුසියානුවන් හා නාසි ජර්මානුවන් විසින් අත් පත් කර ගත්හ. 1944 වන විට නාට්සින් පසු බැසි අතර සෝවියට් රුසියානුවන් එය අත්කර ගත්හ. 1990 මාර්තු 11 දා ලිතුවේනියාව සෝවියට් සමුහාණ්ඩුව තුල නිදහස ප්‍රකාශ කල පළමු රට විය. 2008 – 2009 පැවති ලෝක ආර්ථික අර්බුදයට පෙර ලෝකයේ පැවති වේගවත් ආර්ථික වර්ධනය මෙරට සතු විය. ලිතුවේනියාව නේටෝ, යුරෝපානු කවුන්සිලය (EC), යු‍රෝපානු සංගමයේ (EU) සාමාජිකයෙකි. 2007 දෙසැම්බර් 21 දා එය ෂෙන්ගන් එකඟතාවයේ සම්පුර්ණ සාමාජිකයෙක් විය. 2009 වර්ෂයේ විල්නියස් යුරෝපානු සංස්කෘතියේ අගනුවර විය.
ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා රටවල්
ලයිබීරියාව
ලයිබීරියා නිළ වශයෙන් ලයිබීරියා සමුහාණ්ඩුව ලෙස බටහිර අප්‍රිකානු වෙරළතීරයේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ සෙයිරා ලෙයෝන්, ගිනියා, කෝට් සි‍ල්වෙසෝර් සහ අත්ලාන්තික් සාගරයටය. 2008 සංඛ්‍යා ලේඛනයන්ට අනුව එරට ජනගහනය 3,476,608 වන අතර භුමි ප්‍රමාණය වර්ග කි.මී. 111,369 (වර්ග සැතපුම් 43,000) ක් වේ. අගනුවර වන්නේ මොන්රෝවියාය. ලයිබීරියාහි උණුසුම් කාලගුණයක් ඇති අතර ග්‍රිෂ්ම කාලයේ වර්ෂාව හා වියළි කාලයේ තද සුළං ද ඇති වේ. ලයිබීරියානු පෙපර් වෙරළතීරය ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශයක් වන අතර, එහි කඩොලාන වනාන්තර සහ රට අභ්‍යන්තරයේ සුළු වශයෙන් වනාන්තර ඇත. එය ක්‍රමයෙන් වියළි තණබිම් කරා විවෘත වේ. අප්‍රිකානු රාජ්‍යයන් අතරේ ලිබරියන් ඉතිහාසය විශේෂිතය. නැව්වලින් නිදහස් කරගත් වහලුන් ද මෙම රටට එවන ලදි. මෙම ජනපදයෙන් ලයිබීරියානු සමාජය තුල ප්‍රභූ සමාජයක් ගොඩනැගූ අතර 1847 දි ඔවුන් ලයිබීරියන් සමුහාණ්ඩුව සොයා ගන්නා ලදි. ඇමරිකාව තුල පැවති පාලන තන්ත්‍රයේ ආකෘතියක් ඔවුන් ‍‍මොන්රෝවියා ලෙස ඇති කල අතර අගනුවර වුයේ ‍ජේම්ස් මොන්රෝයිය. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරයා මෙහි ජනපද පිහිටුවීමට ආධාර කළේය. 1980 දි හමුදා බලඇණියක් විලියම් ආර්. වෝල් බට්ගේ පාලනය යටතේ ලබා ගත් අතර එය අස්ථාවර කාලයක් බවට පත්වෙමින් සිවිල් යුද්ධයට හා රටේ ආර්ථිකයට බලවත් සේ පහරක් වැදුණි. වර්තමානයේ ලයිබීරියාව එම යුද්ධයෙන් හා කඩා වැටුණු ආර්ථිකයෙන් ගොඩනැගෙමින් පවතී. සංඛ්‍යාලේඛන සඳහන් කරන පරිදි ජනගහනයෙන් 35% දිනකට ඇ. ඩොලර් 1.25 අඩුවෙන් ආදායමක් ලබයි.
ඩැනියෙල් ඩේ ලුවිස්
ඩැනියෙල් මයිකල් බ්ලේක් ඩේ ලුවිස්, බ්‍රිතාන්‍ය හා අයිරිෂ් පුරවැසිභාවය සහිත ඉංග්‍රීසි ජාතික නළුවෙකි. ඔහු සිනමා කර්මාන්තයේ තෝරාගත් චිත්‍රපටවල පමණක් රඟපාන නළුවෙකු ලෙස හැඳින්වේ. ඔහු 1997 සිටම රඟපා අත්තේ චිත්‍රපට 5 ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයක් වීම මෙයට නිදසුනකි. 1989 නිපදවු “My Left Foot” චිත්‍රපටියේ ක්‍රිස්ටි බ්‍රොවුන් චරිතයත්, 2007 දී නිපදවු “There Will Be Blood” චිත්‍රපටියේ ඩැනියල් ප්ලේන්වීව් චරිතයටත් ඇකඩමි සම්මානය, ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානය හා හොඳම නළුවාට හිමි බැෆ්ටා සම්මානයත් ඔහුට හිමි වී ඇත. එමෙන්ම “Gangs of New York” චිත්‍රපටියේ අතිවිශිෂ්ට රංඟන කුසලතා වෙනුවෙන් බැෆ්ටා “Screen Actors Guild” සම්මානයෙන් ද ඔහු පිදුම් ලැබීය. ඩේ ලුවිස් ක්‍රමානුකූල නළුවෙක් වු අතර තමන් භාර ගන්නා චරිත සඳහා ඉමහත් කැපවීමක් හා අධ්‍යනයක් කොට රංඟනයේ යෙදෙන පුද්ගලයකු ලෙස ප්‍රසිද්ධයි. ඩැනියෙල් ඩේ ලුවිස් උපත ලැබුවේ ලන්ඩනයේය. ඔහුගේ මව ජිල් බැල්කොන් නම් නිළිය වු අතර පියා අයිරිෂ් ජාතික සෙසිල් ඩේ-ලිවිස් විය. ඔහුගේ මව හිටපු Ealing චිත්‍රාගාර අධිපති සර් මයිකල් බැල්කන්ගේ ගේ දියණිය විය. ඩැනියෙල් ඩේ ගේ උපතින් වසර 2 කට පසු ක්‍රෝම්ස් හිල්, ග්‍රීන් විච් වෙත සංක්‍රමණය වූ අතර එහිදී සිය වැඩිමහල් සොහොයුරිය ටමසින් ඩේ-ලිවිස් සමග හැදී වැඩුනේය. ඔහු ගේ සොහොයුරිය පසුව වාර්තා චිත්‍රපට නිෂ්පාදිකාවක් බවට පත් වූවාය.
ඩෙන්සල් වොශින්ග්ටන්
thumb|ඩෙන්සල් වොශින්ග්ටන් ඩෙන්සල් හේයිස් වොශින්ග්ටන්
උපත දෙසැම්බර් 28, 1954 (වයස 55)
වර්නන් කඳුකරය, නිව්යොර්ක්, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය
රැකියාව	නළුවෙකි, අධ්යක්ෂකවරයෙකි, තිරරචකයෙකි ,නිෂ්පාදකවරයෙකි
නියුතු අවධිය	1977– වර්තමානය දක්වා
භාර්යාව	පෝලෙට්ටා පියර්සන් (1983– වර්තමානය දක්වා)
ඩෙන්සල් වොශින්ග්ටන් (උපත දෙසැම්බර් 28, 1954 )ඇමෙරිකානු ජාතික නළුවෙකි අධ්යක්ෂකවරයෙකි, තිරරචකයෙකි ,නිෂ්පාදකවරයෙකි ඔහු වඩාත්ම ප්රසිද්ධි යට පත්වුයේ 1990 සිටය as Steve Biko, Malcolm X, Rubin Carter, Melvin B. Tolson, Frank Lucas, හා Herman Boone යන චරිත වල රඟ පෑමෙන් පසු ඔහු ඉතා ජනප්රියට හා ඇගයීමට ලක්විය.3 වරක් ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානයෙන් හා 2 වරක් ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුද ලද වොශින්ග්ටන් හොඳම නළුවා සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුදලද අප්රිකානු සම්බවයක් ඇති 2 වෙනි පුද්ගලයා වන්නේය. ඒ Training Day චිත්රපටියේ රඟපෑම් වලටය.
ඩෙන්සල් වොශින්ග්ටන් උපන්නේ නිව්යොර්ක් හී වර්නන් කඳුකරය ආසන්නයේය, ඒ 1954 දීය. ඔහුගේ මව Lennis වු අතර ඇය රූපලාවන්ය මඩ්යස්තානයක හිමිකාරියක් වූවාය.ඔහුගේ පියා Denzel Washington පූජක වරයකු විය. වොශින්ග්ටන් කුඩාකල Pennington-Grimes Elementary School ට ඇතුලත් විය, ඒ 1968 දීය.පසුව ඔහුව Oakland Military Academy සහ Mainland High School පාසැල් වලට ඇතුලත් කෙරිනි.1977 දී ඔහු නාට්ය සහ ජනමාධ්ය සඳහා උපාධියක් ලබාගත්තේය.ඔහු කලක් ක්වුන්සල් වරයකු ලෙස සේවය කලේය, එහෙදි කල රඟපෑමක් හේතුවෙන් මිතුරන් ඔහුව රoඟනයට යොමු කලේය.ඉන්පසුව Fordham වෙත පැමින Lincoln Center campus ඇතුලත් වී ඔතෙලෝ නාටයේ රඟපෑමෙන් ඔහුට ශිෂ්යත්වයක් ප්රදානය කල අතර ඉන් ඔහු American Conservatory Theatre School ට අතුලත් වී වැඩිදුර හැදෑරු වේය.
ප්‍රවර්ගය:1954 උපත්
පේද්‍රෝ ඒමෙම් පෙරෙයිරා
පේද්‍රෝ ඒමෙම් පෙරෙයිරා යනු, පෘතුගීසි ලංකාවේ 17 වන සහ අවසාන කැප්ටන්-මේජර්වරයා විය. 1591 දී පෘතුගාලයේ පළමුවන පිලිප් රජ විසින් පෙරෙයිරා පත් කරන ලද අතර, 1594 වන තුරු ඔහු කැප්ටන්-මේජර්වරයා විය. කැප්ටන්-මේජර් තනතුර අහෝසි කරන ලද අතර ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වශයෙන් පේද්‍රෝ ලෝපෙස් ඩි සෝසා පත්වූයේ  පෘතුගීසි ලංකාවේ ආණ්ඩුකාරයා ලෙසිනි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය: සෙයිලෝහී කැප්ටන්-මේජර්වරු ප්‍රවර්ගය:16වන-සියවසේ පෘතුගීසි ජනයා
මිලින්ද ප්‍රශ්නය
මිළින්ද පඤ්හ (පාලි පරි. "මිලින්දගේ ප්‍රශ්න") යනු ක්‍රි. පූ. 100 දී පමණ ලියවුණැයි සැලකෙන බෞද්ධ ග්‍රන්ථයකි. මෙය බුරුම ත්‍රිපිටකයේ ඛුද්දක නිකායට අයත් වන අතර තායි හෝ පාලි ත්‍රිපිටකයන්ට අයත් නොවේ. තර්කයෙහි අතිශය දක්ෂ නාගසේන තෙරුන්ගේ ප්‍රශ්න විසර්ජන ශක්තිය සහ මිලින්ද (මිලිඳු/මෙනැන්ඩර්) රජතුමාගේ ප්‍රශ්න විචාරණ ශක්තිය මින් මැනවින් පිළිඹිබු කොට ඇත.
මිළිඳු නාගසේන සංවාදය මනඃ කල්පිත ප්‍රබන්ධයක් නොවන අතර එය සැබෑ සිදුවීමකි. නමුත් සංවාදය සිදු වී කලකට පසුව ග්‍රන්ථාරූඪ කළ බැව් සැලකිය හැකිය.
ඉතිහාසය
බුදු රජාණන්වහන්සේ ගේ පරිනිර්වාණයෙන් සිව්වන හා පස්වන සියවස් අතර මිලිඳු නම් බලවත් රජෙක් පශ්චිම භාරතයේ විශාල ප්‍රදේශයක් පාලනය කළේය. ඔහු ග්‍රීක ජාතිකයෙකි. එම රජතුමා නාගසේන නම් මහ රහතන් වහන්සේ නමක් වෙත එළඹ තමන් නොදත් සැක තැන් විමසා දැන ගෙන බුදු සසුනෙහි පැහැදී උන් වහන්සේ ළඟ මහණ වී කෙළෙසුන් නසා රහත් බවට පත් විය. මිළිඳු රජතුමා සහ නාගසේන තෙරුන් වහන්සේ යන දෙදෙනාගේ ධර්ම සංවාදය සංස්කෘත බසින් ලේඛනය කොට පරපුරෙන් පරපුරට ගෙනැවිත් පසු කාලයක දී ශුද්ධ මාගධී භාෂාවට නඟා මහා ධර්ම ග්‍රන්ථයක් රචනා කළ අතර එය මිලින්ද ප්‍රශ්නය නමින් ප්‍රකටව පවතී.
අතීත කතාව
කාශ්‍යප බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේදී එක්තරා විහාරස්ථානයක බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩ වාසය කළහ. එක් භික්ෂූන් වහන්සේ කෙනෙකු මළුව හැමද, සාමණේරයන් වහන්සේ නමක් අමතා තමන් ඇමදූ කැළිකසල ඉවත ගෙන ගොස් දමන්නැයි පැවසුවේය. නමුත් සාමණේරයන් වහන්සේ නොඇසූ කන්ව සිටියේය. භික්ෂූන් වහන්සේ දෙවන හා තෙවන වරද කැළිකසල ඉවත් කරන්නැයි පැවසුව ද සාමණේරයන් එය ඉටු කරනු නොකළේය.
එවිට ඒ භික්ෂූන් වහන්සේ මේ නොකීකරු සාමණේරයෙකැයි කිපී හික්මවනු පිණිස මුෂ්ටි පහරක් එල්ල කළේය. පහර කෑ ඉක්බිති සාමණේරයන් වහන්සේ භයින් තැතිගෙන හඬ හඬා කුණුගොඩ ඉවත ගෙන ගොස් දමමින්, "මම මේ කසල බැහැර දැමුවා වූ කුසල කර්මයෙන් නිවන් දකිනා තුරාවට උපනුපන් ජාතියෙහි මහේශාක්‍ය, මහත් තේජස් ඇත්තෙක් වෙම්වා"යි ප්‍රාර්ථනා කළේය.
අනතුරුව දිය නා ගනු පිණිස ගංතොටට යන සාමණේරයන් වහන්සේ ගී රාවයක් වන් වූ ගංගාවෙහි රළ වේගය දැක, "නිවන් දකිනා ජාතිය දක්වා උපනුපන් ආත්මයෙහි, මේ ක්ෂය නොවන රළ වේගය මෙන් ස්ථානෝචිත ප්‍රඥාව සහ ක්ෂය නොවන ප්‍රඥාව ඇති වෙම්වා"යි ප්‍රාර්ථනා කළේය. මේ අතරතුර ජල ස්නානය පිණිස පැමිණෙන, මළුව හැමදූ භික්ෂූන් වහන්සේ සාමණේරයන් වහන්සේගේ ප්‍රාර්ථනාව අසා "මොහුට මා කුණු දමන්නට කියූ පමණින් මෙවැනි ප්‍රාර්ථනා කරන කල්හි මට කුමක් නොවනු ඇති ද" යි සිතා "නිර්වාණය කරා එළඹෙන තෙක් පවත්නා සියළු ජාතින් හි දී මේ ගංගාවෙහි රළ වේගය මෙන් ක්ෂය නොවන්නා වූ අප්‍රමාණ ප්‍රඥාවෙන් යුක්ත වෙම්වා යි, මොහු විසින් විචාළ විචාළ සියළු ප්‍රශ්න කථාවන් නිරවුල් කරන්නට, වෙළුම් හරණට සමර්ථ වෙම්වා" යි කියා ප්‍රාර්ථනා කළහ.
මෙසේ ප්‍රාර්ථනා කළ ඒ භික්ෂු-සාමණේර දෙදෙනා වහන්සේ දිව්‍යලෝකයෙහි ද මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි ද සැරිසරා එක් බුද්ධාන්තරයක් ගෙවා නැවත ඔවුන් දෙදෙනා වහන්සේගෙන් සාමණේර තෙම ජම්බුද්වීපයේ යොන්රට සාගල නම් නුවර මිළිඳු නම් රජ විය.
මිලින්ද රජු
ක්‍රි.පූ. 232 දී ධර්මාශෝක රජුගේ අභාවය සිදු වීමත් සමඟ මෞර්ය අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටුණේය. පුෂ්පමිත්‍ර නම් සෙන්පතියෙකු විසින් අශෝක රජුගේ මුණුබුරු බ්‍රහත් රථ මරා මෞර්ය රාජවංශය මුලිනුපුටා දැමීය. මේ අතරවාරයේ දී සිදු වූ දේශපාලන කලබල නිසා දඹදිව කුඩා රාජ්‍ය ගණනාවකට බෙදී ගියේ ය.
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස චන්ද්‍රගුප්ත රජු ගේ කාලයේ දී ඉන්දියාව අත හැර ගිය ග්‍රීකයෝ වයඹ දිග ඉන්දියාවෙන් නැවත පැමිණෙන්නට වූහ. ඒ අනුව ක්‍රි.පූ. 200 දී පමණ යුතෙඩමස් නම් ග්‍රීක රජු ඇෆ්ඝනිස්තානයේ කොටසක් ද ඉන්පසු යුක්‍රටසිස් ග්‍රීක රජු සාගල නුවර ද යටත් කර ගත්හ. යුක්‍රටසිස් රජුගෙන් පසු වයඹ දිග ඉන්දියාව පාලනය කළේ මිනෙන්ඩර් හෙවත් මිළිඳු රජතුමා ය. ඔහු අවුරුදු විස්සක් සාගල රාජ්‍යය පාලනය කළේය. සිංහල, පාලි හා සංස්කෘත ග්‍රන්ථවල ග්‍රීක ජාතිකයන්ව යොන්, යෝන, යෝනක හා යවන ආදී නම් වලින් හඳුන්වා ඇත.
මිළිඳු රජතුමා තීක්ෂණ බුද්ධිමත් පඬිවරයෙකු විය. ඔහු යමක් ඇසීමෙන් පමණක් එය පිළිගත්තෙක් නොවේ. තර්කානුකූලව විමසා බලා පිරික්සා පිළිගැනීම ඔහුගේ සිරිත විය. මිලිඳු රජුගේ නම සඳහන් කාසි විස්සක් පමණ සොයාගෙන ඇත. ඔහුගේ රාජ්‍යය ගංගා නදී තිරයේ පටන් නර්මදා නදිය දක්වා පැතිර පැවතිණි.
මිළිඳු රජුගේ නුවණ කෙබඳු වී දැයි, පූජ්‍ය හීනටිකුඹුරේ සුමංගල හිමියන් විසින් පාලියෙන් සිංහලයට නගන ලද වාක්‍ය ඛණ්ඩයක මෙසේ දැක්වේ. "ජම්බුද්වීපයේ යොන් රට සාගල නම් නුවර මිලිඳු නම් රජ විය. ඒ රාජ් තෙමේ ඉතා පණ්ඩිතය. ව්‍යක්තය. ප්‍රඥාවන්තය. සියළු කටයුත්තෙහි දක්ෂය.
අතීතානාගත වර්තමාන වූ ස්වකීය මන්ත්‍රණ යෝග විධාන කරන කල්හි පරික්ෂාකොටම කරන සුළු සේක. එකකුත් නොවෙයි. ඒ රජු විසින් බොහෝ බොහෝ වූ ශිල්ප ශාස්ත්‍රයන් උගන්වා ලද්දාහු වෙති. හේ කවර ශාස්ත්‍රයක් ද? වේද ශාස්ත්‍රය, ස්මෘති ශාස්ත්‍රය, ගණනය, කාම ශාස්ත්‍රය, නීති ශාස්ත්‍රය, විශේශිකාය, ගණිතය, ගාන්ධර්මය, වෛද්‍යය, පුරාණය, අරණය, ඉතිහාසය, ජ්‍යෝතිෂ්ශාස්ත්‍රය, ඉන්ද්‍රජාලය, හේතුය, මන්ත්‍රණය, යුද්ධය, ජාන්දොලක්ෂණය, ඇඟිල්ලෙන් ඇල්ලීමය යන අදෘශ්‍යන්ජනා දී පඤ්ච ශාස්ත්‍රයන් හා එකුන්විසි ශාස්ත්‍ර වාචනයකින් වාදාරෝපණය කරන එකුන්විසි වාදීන් විසින් ඉක්මවා නොහැකි වූයේ ය. බොහෝ වූ තීර්ථකයන් අග්‍රයේ කියනු ලැබෙයි. සියළු ජම්බුද්වීපයෙහි මිළිඳු රජහු හා සාදෘශ්‍ය වූ යම් මේ බලයෙන් ජවයෙන් සූර භාවයෙන් ප්‍රඥාවෙන් කිසිවෙක් නොම ඇති විය. සකල සම්පත්තියෙන් හෙබියේ විය. මහත් ධන ඇත්තේය. අනන්ත වූ බල වාහන ඇත්තේය."
නාගසේන හිමි
නාගසේන හිමියෝ පරවාද මථනය (අනුනගේ තර්ක බිඳලීම) සඳහා තර්කයට වඩා අලංකාර ශාස්ත්‍රයම උපයෝගී කරගෙන ඇත. සම්මතය සනාත කිරීමෙහි ලා උපමාවන්ගේ හා නිදර්ශනයගේ අවශ්‍යතාවය ගැන අවධානය යොමු කර ඇත.
සිංහල මිලින්ද ප්‍රශ්නය
සිංහල මිලින්ද ප්‍රශ්නය පළමු වරට මුද්‍රණයෙන් ප්‍රකාශයට පත් වූයේ බු.ව. 2428 දී කොටහේනේ සර්වඥ ශාසනාභිවෘද්ධි දායක මුද්‍රණාලයෙනි. එහි දෙවන පිටුවෙහි මොහොට්ටිවත්තේ ගුණානන්ද උන්නාන්සේ වන මා විසින් 2422 දුරුතු මස පුර දසවක ලත් තිථිය ලත් ගුරු දින කොළඹ දී යැයි සඳහන් වේ.
මිලින්ද ප්‍රශ්නය කොටස් තුනකින් සමන්විතය. පළමු කොටස වර්ග හෙවත් පරිච්ඡේද හතකින් යුක්තය. දෙවන කොටස හස්සප්පවේදී චෛත්‍යන්ධි අති බුද්ධි විචක්ඛණෝ යනාදී ගාථාවෙන් අවසන් වෙයි. තුන්වන කොටස උපමා කථා ප්‍රශ්න නමින් හැඳින්වෙන අතර එය වර්ග පහකට බෙදා ඇත. මිලින්ද ප්‍රශ්නය කාණ්ඩ හයකින් සහ වර්ග (පරිච්ඡේද) විසි දෙකකින් යුතු බව සහ ප්‍රශ්න 262 ක් අන්තර්ගත වන බවත් ග්‍රන්ථයෙහි නො ආ ප්‍රශ්න හතලිස් දෙකක් ඇති බවත් ඒ සියල්ල එක්කොට මිලින්ද ප්‍රශ්නයේ ප්‍රශ්න 304 ක් වූ බවත් දැක්වෙන ඡේදයක් ඇති නමුත් එසේ මිලින්ද ප්‍රශ්නයට ඇතුළත් නොවූ ප්‍රශ්න හතළිස් දෙක කවරේදැයි පැහැදිලි නැත.
ඩස්ටින් හොෆ්මන්
ඩස්ටින් හොෆ්මන්(උපත අගෝස්තු 8, 1937 )චිත්‍රපට නළුවෙක්, රූපවාහිනි නිවේදකයෙක්,වේදිකා නාට්‍ය නළුවෙක් ලෙස 1960 සිට කටයුතු කරයි. ඔහුව ප්‍රථම වතාවට ඇගයීමට ලක්වුයේ 1960 Off-Broadway නාට්‍යයේදීය. ඒ වෙනුවෙන් ඔහු Theatre World Award සහ Drama Desk Award යන සම්මාන වලින් පිදුම් ලැබීය. ඒ වාගේම ඔහු විශිෂ්ඨ රංඟනයක නිරතවු The Graduate චිත්‍රපටය 1967 දී ප්‍රදර්ශනය ඇරඹීය. හොෆ්මන් වැඩි දයකත්වයක් ලබා දී ඇත්තේ සිනමාවට නිසා වේදිකාවේ හා රූපවාහිනියේ ඔහුව දැකගනීමට අපහසුය. ඔහු රඟපෑ ජනප්‍රියම චිත්‍රපටි අතර Midnight Cowboy, Lenny, All the President's Men, Kramer vs. Kramer, Tootsie, Rain Man, Wag the Dog, Meet The Fockers, and Last Chance Harvey වේ. හොෆ්මන් ද වරක් ඇකඩමි සම්මානයද, පස්වරක් ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානයද, තුන්වරක් බැෆ්ටා සහ වේදිකා නාට්‍ය වෙනුවෙන්, තුන් වරක් ඩ්‍රාමා ඩෙස්ක් සම්මාන වලින්ද පිදුම් ලබා ඇත. හොෆ්මන් උපත ලැබුවේ ලොස් ඇන්ජලීස් කැලිෆෝනියා හිදී ලිලියන් හා හැරී හොෆ්මන් යුවලගේ දෙවැනි පුත් ලෙසය. ඔහුගේ පියා රුසියාවේ ඉපදී පසුව ඇමෙරිකාවට සංක්‍රමණය වුවෙකි. හොෆ්මන්ගේ සහෝදරයා නීතීඥවරයෙකි. 1955 දී ඔහු ලොස් ඇන්ජලීස් උසස් පාසලින් උපාධිය ලැබුවේ ය. පසුව සැන්ටා මොනිකා පාසලට බැඳුනේ වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරීමට වුවත් වසරකට පසු රංඟන කලාව හැදෑරීමට Pasadena Playhouse ට ඇතුලත් විය.
ෆර්නැන්ඩො ඩි අල්බුකේහකී
ෆර්නැන්ඩො ඩි අල්බුකේහකී යනු, පෘතුගීසි ලංකාවේ 13වන කැප්ටන්-මේජර්වරයා විය. පෘතුගාලයේ සෙබැස්තියන් රජ විසින් 1575 වසරෙහිදී පත් අල්බුකේහකී තරනු ලැබිණි. 1578 වසර වන තුරු ඔහු කැප්ටන්-මේජර් තනතුර හෙබවූ අතර ඔහුගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ මනුවෙල් ඩි සෝස කූචීනො විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය: සෙයිලෝහී කැප්ටන්-මේජර්වරු ප්‍රවර්ගය:16වන-සියවසේ පෘතුගීසි ජනයා
්‍
ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය මාර්ගය අනූව දුම්රිය ස්ථාන ලැයිස්තුව
මුහුදුබඩ මාර්ගය
කොළඹ කොටුව සිට බෙලිඅත්ත දක්වා
ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගය
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය ගමනාගමනය
භෝපාල් හි නවාබ්වරු
භෝපාල් හි නවාබ්වරු වත්මන් ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ් හි කොටසක් වන භෝපාල් හි මුස්ලිම් පාලකයෝ වූහ මෙම නවාබ්වරුන් මුලින්ම 1707 සිය 1737 දක්වා මූඝල් අධිරාජ්‍යය යටතේ පාලනය මෙහෙයවා ඇති අතර, 1737 සිට 1818 තෙක් මරාඨ අධිරාජ්‍යය යටතේ ද, 1818 සිට 1947 තෙක් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ ද, ඉන් අනතුරුව 1949 දී ඉන්දියාව එක්සත් කරන තෙක් ස්වාධීනව ද ඔවුහු සිය පාලනය ගෙනගියහ. භෝපාල් හි නවාබ්වරියන් විසින් භෝපාල් හි නාආබ් බෙගම් යන පදවි නාමය භාවිතා කොට ඇත.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියානු තරග සංචාරය 2019
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2019 ඔක්තෝම්බර් සහ නොවැම්බර් මාසවල ඔස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කළේ ජාත්‍යන්තර විස්සයි20 (වි20ජා) තරග තුනකට ක්‍රීඩා කිරීමටයි. 2019 මැයි මාසයේදී ක්‍රිකට් ඕස්ට්‍රේලියා ආයතනය ඇඩිලේඩ්, බ්‍රිස්බේන් සහ මෙල්බර්න් හි තරඟ පැවැත්වීම සිදුකරන බව තහවුරු කළේය. ඕස්ට්‍රේලියානු කණ්ඩායමේ නායකයා ලෙස ආරොන් ෆින්ච් කටයුතු කළ අතර පන්දු යවන ක්‍රීඩක ලසිත් මාලිංග ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමට නායකත්වය ලබාදුන්නා.
සංචිත
thumb|ඩේවිඩ් වෝනර් (ඕස්ට්‍රේලියාව) තරගාවලියට පෙර ඇන්ඩෲ ටයි වැලමිටේ ආබාධයක් හේතුවෙන් ඕස්ට්‍රේලියානු සංචිතයෙන් ඉවත් විය. ඔහු වෙනුවට ෂෝන් ඇබට් නම් කර ඇත. දෙවන තරගයෙන් පසු ග්ලෙන් මැක්ස්වෙල් මානසික සෞඛ්‍ය ගැටලුවක් සමඟ කටයුතු කිරීම සඳහා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන් දින නියමයක් නොමැතිව විවේකයක් ගත් අතර ඩී'ආර්සි ෂෝර්ට් ඔහු වෙනුවට නම් කරන ලදී.
බාහිර සබැදි
ESPN Cricinfo හි තරගමාලා පිටුව
මනුවෙල් ඩි සෝස කූචීනො
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය: සෙයිලෝහී කැප්ටන්-මේජර්වරු ප්‍රවර්ගය:16වන-සියවසේ පෘතුගීසි ජනයා ප්‍රවර්ගය:1540 උපත් ප්‍රවර්ගය:1591 මරණ
ග්‍රෙගර් මෙන්ඩල්
ග්‍රෙගර් ජොහාන් මෙන්ඩෙල් (1822 ජූලි 20 – 1884 ජනවාරි 6) කාලගුණ විද්‍යාඥයෙක්, ගණිතඥයෙක්, ජීවවිද්‍යාඥයෙක්, අගුස්තීනු නිකායික තාපසයෙක් සහ මොරෝවියාවේ මාග්‍රේවියට් හි බර්නෝ ශා. තෝමස් ආරාමයෙ හි ආශ්‍රමාධිපතිවරයෙක් ද විය. ඔස්ට්‍රියානු අධිරාජ්‍යයේ (වර්තමාන චෙක් ජනරජයේ) සිලෙසියන් ප්‍රදේශයේ ජර්මානු භාෂාව කතා කරන පවුලක උපන් මෙන්ඩෙල්, නූතන ප්‍රවේණි විද්‍යාවේ ආරම්භකයා ලෙස ඔහුගේ මරණින් පසු පිළිගැනීමක් හිමිවිය. සතුන් සහ ශාක හරස් අභිජනනය මගින් යම් උචිත ගති ලක්ෂණ වලට ඉස්මතු වීමට ඉඩක් ලැබිය හැකි බව, ගොවීන් වසර දහස් ගණනාවක් තිස්සේ දැන සිටිය ද, 1856 සහ 1863 අතර සිදු කරන ලද මෙන්ඩෙල්ගේ ගෙවතු මෑ පැළෑටි පරීක්ෂණ මගින් අද මෙන්ඩලීය ආවේණිය ලෙස හඳුන්වන ආවේණිය පිළිබඳ නීති බොහෝමයක් මුලින්ම ස්ථාපිත කරන ලදී.
මෑ පැල වල පහත ලක්ෂණ හත සමඟ මෙන්ඩල් වැඩ කළේ ය: පැලයේ උස, කරල් හැඩය සහ වර්ණය, බීජ හැඩය සහ වර්ණය, සහ මල් පිහිටීම සහ වර්ණය. නිදසුනක් ලෙස බීජ වර්ණය ගත් විට, සත්‍යාභිජනක කහ මෑ සහ සත්‍යාභිජනක කොළ මෑ අන්තරාභිජනනය කරන විට ඔවුන්ගේ ජනිතයන් සෑම විටම කහ බීජ නිපදවන බව මෙන්ඩල් පෙන්වා දුන්නේය. කෙසේ වෙතත්, ඊළඟ පරම්පරාවේදී, කොළ මෑ ඇට නැවත කොළ 1 ට කහ 3 අනුපාතයකින් යළි ඉස්මතු විය. මෙම සංසිද්ධිය පැහැදිලි කිරීම සඳහා, මෙන්ඩල් විසින් ඇතැම් ගති ලක්ෂණ ගැන සඳහන් කිරීමේදී "නිලීන" සහ "ප්‍රමුඛ" යන යෙදුම් භාවිතා කරන ලදී. ඉහත උදාහරණයේ දී, පළමු ජනිත පරම්පරාවේ අතුරුදහන් වී ඇති බව පෙනෙන කොළ ගති ලක්ෂණය, නිලීන වන අතර කහ ප්‍රමුඛ වේ. 1866 දී ඔහු සිය කෘතිය ප්‍රකාශයට පත් කරමින්, ජීවියෙකුගේ ගති ලක්ෂණ තීරණය කළ හැකි අදෘශ්‍යමාන “සාධක” —වර්තමානයේ ජාන— වල ක්‍රියාව ඉන් ආදර්ශනය කළේය.
ජීවිතය සහ වෘත්තිය
ඔස්ට්‍රියානු අධිරාජ්‍යයේ (නූතන චෙක් ජනරජයට අයත්) මොරොවියා-සිලෙසියා දේශ සීමාවේ, හයිනයිස් (ජර්මානු බසින් Heinzendorf bei Odrau), ජර්මානු කතා කරන චෙක් පවුලක මෙන්ඩෙල් උපත ලැබීය. ඇන්ටන් සහ රොසීන් (ෂ්විට්ලිච්) මෙන්ඩෙල්ගේ පුත්‍රයා වූ ඔහුට, වෙරෝනිකා නම් එක් වැඩිමහල් සහෝදරියක් සහ තෙරේසියා නම් එක් බාල සොයුරියක් සිටියහ. අවම වශයෙන් අවුරුදු 130 ක් පමණ මෙන්ඩල් පවුලට අයත් ව තිබූ ගොවිපලක ඔවුහු වැඩ කරමින් ජීවත් වූහ. (මෙන්ඩෙල් ඉපදුණු නිවස දැන් මෙන්ඩෙල් වෙනුවෙන් කැප කළ කෞතුකාගාරයකි ). ඔහුගේ ළමා කාලය තුළ මෙන්ඩෙල් උයන්පල්ලෙකු ලෙස වැඩ කරමින් මීමැසි පාලනය ඉගෙන ගත්තේය. යෞවනයෙකු ලෙස ඔහු ඔපාවා හි (ජර්මානු බසින් "ට්‍රොපෝ") උසස් විද්‍යාස්ථානයට ගියේය. අසනීප වීම හේතුවෙන් ඔහුට විද්‍යාස්ථාන අධ්‍යයන වලින් මාස හතරක නිවාඩුවක් ගැනීමට සිදුවිය. 1840 සිට 1843 දක්වා ඔහු ඔලොමූක් විශ්ව විද්‍යාලයේ දාර්ශනික ආයතනයේ ප්‍රායෝගික හා න්‍යායාත්මක දර්ශනය හා භෞතික විද්‍යාව හැදෑරූ අතර අසනීප නිසා තවත් වසරක නිවාඩුවක් ලබා ගත්තේ ය. ඔහු තම අධ්‍යාපනය සඳහා මුදල් ගෙවීමට ද මූල්‍යමය වශයෙන් අපොහොසත් වූ අතර තෙරේසියා ඇයගේ දෑවැද්ද ඔහුට ලබා දුන්නේය. පසු කාලීනව ඔහු ඇගේ පුතුන් තිදෙනාට උපකාර කළ අතර, ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙක් වෛද්‍යවරු වූහ.
ඔහු අර්ධ වශයෙන් භික්ෂුවක් බවට පත්වූයේ එයට මුදල් ගෙවීමකින් තොරව අධ්‍යාපනයක් ලබා ගැනීමට ඔහුට හැකි වූ බැවිනි. අරගල කරන ගොවියෙකුගේ පුතෙකු ලෙස, පැවිදි ජීවිතය, ඔහුගේ වචන වලින්, "ජීවනෝපාය මාර්ගයක් පිළිබඳ නිරන්තර කාංසාව" වළක්වා ගත්තේය. [13] ජොහාන් මෙන්ඩෙල් උපත ලැබූ ඔහුට ග්‍රෙගෝර් (චෙක්හි ෂෙහෝ) යන නම ලැබුණි. ඔහු ඔගස්ටීනියානු භික්ෂූන් සමඟ සම්බන්ධ වූ විට.
මෙන්ඩෙල් දර්ශන පී ulty යට ඇතුළු වූ විට ස්වාභාවික ඉතිහාසය හා කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා වූයේ ජොහාන් කාල් නෙස්ලර් විසිනි. ඔහු ශාක හා සතුන්ගේ, විශේෂයෙන් බැටළුවන්ගේ පාරම්පරික ගති ලක්ෂණ පිළිබඳව පුළුල් පර්යේෂණ සිදු කළේය. ඔහුගේ භෞතික විද්‍යා ගුරුවරයා වූ ෆ්‍රෙඩ්රික් ෆ්‍රාන්ස්ගේ නිර්දේශය මත මෙන්ඩෙල්, බර්නෝහි ඔගස්ටීනියානු ශාන්ත තෝමස්ගේ අබේ (ජර්මානු භාෂාවෙන් බ්‍රෝන් ලෙස හැඳින්වේ) ඇතුළු වී පූජකයෙකු ලෙස පුහුණුව ආරම්භ කළේය. මෙන්ඩෙල් ආදේශක උසස් පාසැල් ගුරුවරයෙකු ලෙස සේවය කළේය. 1850 දී ඔහු සහතික කළ උසස් පාසැල් ගුරුවරයෙකු වීමට විභාගයේ අවසාන කොටස් තුන වන වාචික කොටස අසමත් විය. 1851 දී, ඔහු වඩාත් විධිමත් අධ්‍යාපනයක් ලබා ගැනීම සඳහා ඇබට් සිරිල් ෆ්‍රැන්ටීක් නැප්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ අධ්‍යාපනය ලැබීම සඳහා වියානා විශ්ව විද්‍යාලයට යවන ලදි. වියානාහි ඔහුගේ භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්යවරයා වූයේ ක්‍රිස්ටියන් ඩොප්ලර් ය. ප්‍රධාන වශයෙන් භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ගුරුවරයෙකු ලෙස මෙන්ඩෙල් 1853 දී සිය ආරාමයට පැමිණියේය. 1856 දී ඔහු සහතික කළ ගුරුවරයෙකු වීමට විභාගය සමත් වූ අතර නැවත වාචික කොටස අසමත් විය. 1867 දී ඔහු නැප් වෙනුවට ආරාමයේ පැවිදි බවට පත් විය.
ෆොරෙස්ට් විට්ටේක්‍ර්
ෆොරෙස්ට් විට්ටේක්‍ර් (උපත: ජූලි 15, 1961)ඇමෙරිකානු ජාතික නළුවෙකි, අධ්‍යක්ෂකවරයෙකි, නිෂ්පාදකවරයෙකි. භාර ගන්නා චරිත සඳහා ඉමහත් කැපවීමක් හා අධ්‍යයනයක් කොට රංඟනයේ යෙදෙන පුද්ගලයකු ලෙස ප්‍රසිද්ධයි. 2006 නිපදවු “The Last King of Scotland” චිත්‍රපටියේ ඉඩී ඇමින් චරිතයට ඇකඩමි සම්මානය හිමි විය. ඔහු ගෝල්ඩ්න් ග්ලෝබ් සම්මානය හා හොඳම නළුවාට හිමි බැෆ්ටා සම්මානය දිනා ඇත. හොඳම නළුවා සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානයෙන් පුද ලද අප්‍රිකානු සම්භවයක් ඇති හතරවෙනි පුද්ගලයා වන්නේ ය. අනෙක් ශිල්පීන් වන්නේ සිඩ්නි පොයිටියර්, ඩෙන්සෙල් වොෂිංටන් සහ ජැමී ෆොක්ස් ය.
විට්ටේක්‍ර් උපත ලැබුවේ ලෝන්ග් වීව් ටෙක්සාස් දීය. ඔහු කුඩා කලම ඔවුන් ලොස් ඇන්ජලීස් වෙත සංක්‍රමණය වූයේ ජාතිවාදී අරගල නිසාය. ඔහුගේ පියා රක්ෂණ සමාගමක අලෙවි නියෝජිතයකු වූ අතර මව ලෝරා ෆ්‍රන්සිස් ගුරුවරියක් වූවා ය. ඇය තම දරුවන් හදා වඩා ගන්නා අතරම උපාධි දෙකක හිමිකාරියක් වූවාය. ඔහුට කෙන්, ඩෙමොන් ලෙස සහෝදරයන් දෙදෙනෙකු ද ඩෙබෝරහ් නමින් සහෝදරියක් ද විය.
පාසැල් කාලය තුළදී ඔහු ෆූට්බොල් කණ්ඩායමේ සාමාජිකයකු විය. ඒ අතරම ඔහු ගායනා කටයුතු වලට ද සහභාගී විය. ඉන් පසුව ඔහු  California State Polytechnic University, Pomona ඇතුල් වූ නමුත් ක්‍රීඩා කිරීමේදී සිදුවු අනතුරක් නිසා ඔහු  University of Southern California (USC) ට ඇතුලත් වී තම කුසලතා වැඩි දියුණු කර ගත්තේය. ඔහු 1982 දී උපාධිධාරියකු ලෙස ඉන් පිට විය.
ප්‍රවර්ගය:ඇමෙරිකානුවෝ
රැම්සාර් සම්මුතිය
රැම්සාර් සම්මුතිය (අන්තර්ජාතිකව වැදගත් වන තෙත් බිම් පිළිබඳව සම්මුතිය) යනු, තෙත්බිම් සංරක්ෂණය කිරීම සහ ඒවා තිරසාර ලෙස භාවිතයට ගැනීම වෙනුවෙන්, ජාත්‍යන්තරව සකසා ගන්නා ලද සම්මුතියකි. තෙත්බිම් බලයෙන් අල්ලාගැනීම, වර්ථමානයේදී හා අනාගතයේදී තෙත්බ්ම් විනාශයට පත් වීම වැළැක්වීම හා, තෙත් බිම් හී මූලික පාරිසරික විද්‍යාත්මක ක්‍රියාකාරීත්වයන් සහ ඒවායේ ආර්ථික, සංස්කෘතික, විද්‍යාත්මක සහ වින්දනීය වටිනාකම් හඳුනාගැනීම සඳහා, මෙම ගිවිසුම නිර්මාණය කොට ගෙන තිබෙයි. 1971 වසරේදී ගිවිසුම අත්සන් කල ස්ථානය වූ, ඉරානයේ රැම්සාර් (ramsar) නගරයේ නමින්, මෙම සම්මුතිය නම් කර ඇත.
සම්මුතියට එළැඹීම
1971 පෙබරවාරි 2 වන දින ඉරානයේ රම්සාර් හී, එරට පරිසර දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වනු ලැබූ සමුළුවකට සහභාගී වූ ජාතීන් විසින්, මෙම සම්මුතිය මුල්ම වරට වැඩිදියුණු කොට ක්‍රියාත්මක කල යුතු දෙයක් ලෙස සම්මත කර ගන්නා ලදී. 1975 දෙසැම්බර් 21 වන දින සිට මෙම සම්මත කර ගත් ගිවිසුම, බලාත්මක කිරීම ආරම්භ වුණි.
රැම්සාර් සම්මුතිය සතුව නිත්‍ය කාරක සභාවක්, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික සමාලෝචන කමිටුවක් සහ මහලේකම් කාර්යාලයක් පවතියි. මෙහි මූලස්ථානය ස්විට්සර්ලන්තයේ, Gland හී පිහිටුවා තිබෙයි.
රැම්සාර් තෙත්බිම්
මේ වන විට (2013 නොවැම්බර් 2) අන්තර්ජාතිකව වැදගත් වන ලොව පුරා වූ තෙත් බිම් කලාප 2,168 පමණ ප්‍රමාණයක් (හෙක්ට්යාර් 206,632,105 පමණ වපසරියක), රැම්සාර් තෙත් බිම් ලෙස නම් කොට තිබෙයි.
වැඩිම රම්සාර් තෙත් බිම් ප්‍රමාණයක් සහිත රට එක්සත් රාජධානිය (තෙත් බිම් 169ක්) වන අතර; විශාලතම රැම්සාර් තෙත් බිම කැනඩාව සතු වෙයි. (වර්ග කිලෝ මීටර 130000 ක් පමණ විශාල).
ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ බූන්දල හා මාදු ගඟ අවට තෙත් බිම් ප්‍රදේශය, මෙම ගිවිසුමට යටත් මෙරට පවතින රැම්සාර් තෙත් බිම් කලාප වෙයි.
ගිවිසුම්ගත පාර්ශ්වකරුවන්
1971 වසරේදී ජාතීන් 21ක් දෙනෙකුගේ එකඟතාවකින් ආරම්භ කරන ලද මෙම සම්මුතියට, 1999 වර්ෂය වන විට සාමාජිකයියෝ 119 දෙනෙකුත්, මේ වන විට, සාමාජිකයෝ 168 දෙනෙකුත් සම්බන්ධව සිටිති. සෑම වර්ෂ තුනකට වතාවක් මෙම සම්මුතියට අදාලව සමුළුවාර (Conference of the Contracting Parties (CCP)) පැවැත්වෙන අතර, ඉන් ප්‍රථම සමුළුව 1980 වසරේදී ඉතාලියේ, Cagliari හීදී පවත්වනු ලැබිණි. 1982 වසරේ පැරිස් සමුළුවාරයේදී හා 1987 Regina සමුළුවාරයේදී, රම්සාර් සම්මුතියෙහි මුල් එකඟතාවලට සංශා්ධන කිහිපයක් එක් කෙරුණි.
ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහකරුවන්
ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහකරුවන් (International Organization Partners (IOPs)) ලෙස හඳුන්වනු ලබන ප්‍රධාන ජාත්‍යන්තර සංවිධාන පහක් සමග, රැම්සාර් සම්මුතිය සමීප ලෙස කටයුතු කරයි. ඒවා නම් Birdlife International, පරිසර සංරක්ෂණය සඳහා වූ අන්තර්ජාතික එකමුතුව (International Union for Conservation of Nature (IUCN)), ජාත්‍යන්තර ජල කළමණාකරන ආයතනය (International Water Management Institute (IWMI)), Wetlands International සහ WWF International (World Wide Fund for Nature) යන සංවිධාන වෙයි.
විශේෂඥ තාක්ෂණික උපදෙස් ලබාදීම, ක්ෂේත්‍ර අධ්‍යයනයන් සඳහා දායක වීම හා මූල්‍යමය ආධාර ලබාදීම වැනි දෑ මගින්, මෙම ජාත්‍යන්තර සංවිධාන සහකරුවන්, රම්සාර් සම්මුතියට සිය දායකත්වය ලබා දෙයි. මීට අමතරව ඔවුහූ, රම්සාර් සම්මුති සමුළුවාරයන්හීදී නිරික්ෂණ සාමාජිකයින් ලෙසත්, විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික සමාලෝචන කමිටුවේදී පූර්ණ සාමාජිකයින් ලෙසත් ක්‍රියා කරයි.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1971 ඉරානය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ගිවිසුම්
බටහිර චාලුක්‍ය අධිරාජ්‍යය
බටහිර චාලුක්‍ය අධිරාජ්‍යය විසින් 10වන සිට 12වන සියවස දක්වා බටහිර ඩෙකෑනය සහ දකුණු ඉන්දියාව පාලනය කරන ලදී. මෙම කන්නඩිග රාජවංශය ඇතැම්විටෙක කල්‍යාණි චාලුක්‍ය ලෙස ද (කර්ණාටක ප්‍රාන්තයේ වර්තමාන බිදාර් දිස්ත්‍රික්කයේ බාසවකල්‍යාණ් හි පිහිටි එහි රාජ්‍ය අගනුවර වූ කල්‍යාණි අනුව) නැතහොත්, පසුකාලීන චාලුක්‍ය (6වන සියවසේ බදාමියෙහි චාලුක්‍ය රාජවංශයට මෙහි ඇති සම්බන්ධතාව අනුව) ලෙස ද හඳුන්වනු ලැබේ. මෙම රාජවංශය, මෙම නාමයම ඇති වෙනත් රාජවංශයක් වන එහි සමකාලීන වෙංගියෙගි නැගෙනහිර චාලුක්‍යයන්ගෙන් වෙන්කර දැක්වීම උදෙසා බටහිර චාලුක්‍යයන් ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. ම්. මෙම රාජවංශයේ පිබිදීමට පෙර, මාන්‍යඛේටයෙහි රාෂ්ට්‍රකූට අධිරාජ්‍යය විසින් සියවස් දෙකකට අධික කාලයක් ඩෙකෑනයේ සහ මධ්‍යම ඉන්දියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශ පාලනය ගෙනයන ලදී. 973දී, රාෂ්ට්‍රකූට අධිරාජ්‍යයේ වූ වියවුල් සහගත තත්ත්වය සමඟ, මාල්වා හි පරමාර රාජවංශයේ පාලකයා විසින් එහි අගනුවර ආක්‍රමණය කළ අවස්ථාවේ, රාෂ්ට්‍රකූටයෙහි යටත් රාජ්‍යයක් වූ බීජපූර් හි දෙවන තෛලපා විසින් සිය ප්‍රධානීන් පරාජය කොට මාන්‍යඛේටයේ සිය අගනුවර පිහිටුවී ය. මෙම රාජවංශය මඳ කලෙකින්ම බලවත් වූ අතර, පළමුවන සෝමේශ්වර රජ යටතේ එය අධිරාජ්‍යයක් තෙක් වර්ධනය වූ අතර, එහි අගනගරය කල්‍යාණිය වෙත ගෙනයන ලදී.
මිංහෙට්ටිය
මිංහෙට්ටිය යනු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ මාස්පොත ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාශයේ පිහිටා ඇති අති සුන්දර ගම්මානයකි. යක්දෙස්සා කඳුවැටියෙන් හා මගුරුඔයෙන් වටවු ආර්ථික හා අධ්‍යාපනික අතින් පෝෂිත ප්‍රදේශයකි.කුරුණැගල සිට කි.මී 12ක් පමණ දුරින් පිහිටි මෙම ප්‍රදේශය ඉතා ඈත ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි. කෘෂිකර්මාන්තය ප්‍රධාන ජීවනෝපාය කරගත් පිරිසක් මෙහි සිටින අතර ප්‍රධාන ආර්ථික වගාවන් ලෙස පොල් වගාව හා වී වගාව  සැලකිය හැකියි. ඉතාමත් හිතකර වු දේශගුණික තත්වයක් පවතින අතර යද්දෙස්සා කඳු වැටිය නිසා ඉතාමත් සිසිල් බවක් පවතී.
ඉතිහාසය හා විහිදීම
ඉතා ඈත ඉතිහාසයක් ඇති එනම් කුවේනි කතිකාව පැවත එන කාල යේ පටන් මෙහි ජනාවාස වු බවක් දක්නට තිබෙන සාධක ලෙස යද්දෙස්සා ගල කඳුවැටියෙහි පැවැති කටාරං කොටන ලද ගල් මෙයට ඇති ප්‍රධන සාෂියකි. සිංහල ජන සමාජයේ ආරම්භය ලෙස සඳහන් වන කුවේණී පුරාවෘත්තයට නෑකම් කියන ප්‍රෙද්ශයක් ලෙස හැඳින්විය හැකියි.කුවේණිය දෙස්දුන්ගල ලෙස හැඳින්වෙන යද්දෙස්සා කඳුවැටිය පිහිටා ඇත්තේ මෙම ප්‍රෙද්ශය තුළින් වීම මෙහි විශේෂත්වයකි.
ග්‍රාම රාජ්‍යය හා පාලන ව්‍යුහය
ගම් සභා ක්‍රමයෙන් පසු මෙහි පාලන ව්‍යුහය සකස් වුයේ ආගමික ස්ථානය(පන්සල) මුල්කරගත් සමාජ පාලන ව්‍යුහයක් මත වේ.පන්සල වටා ඒකරාශී වු ජනතාව ගම දියුණු කිරීමේ සැළසුම් සකස් කරන්නට විය.පසුව සමිති සමාගම් ආරම්භ විය මෙමගින් සංවර්ධනය හා පාලන තන්ත්‍රය කොටස් වලට බෙදුනි. ප්‍රථමයෙන් ආරම්භ වු මරණාධාර සමිතිය නිසා ගම තුල නව එකමුතු භාවයක් ඇතිවිය. මෙයට අමතරව ළමා සමාජ, ක්‍රීඩා සමාජ , ගොවි සමිතිය විහාර වර්ධන සමිතිය මගින් ගම තුල සංවර්ධන කටයුතු නිරන්තරයෙන් සිදුවිය. මෙම සමිති සමාගම් වලින් බැහැරව ද නොයෙකුත් විදිහේ කමිටු මගින් ග්‍රාම සංවර්ධන වැඩ පිළිවෙල වල් ආරම්භ කළහ.වැසීගිය මින්හෙට්ටිය පාසල නැවත නගාසිටවීම සඳහා ආරම්භ කළ කමිටුව, මාර්ග සංවර්ධනය සඳහා ආරම්භ කළ කමිටුව මෙහලා විශේෂයෙන් සැළකිය හැක.
අධ්‍යාපනයේ නව පුබුදුව
{| class="wikitable" {| class="infobox" cellspacing="2" style="border-color:; width:; text-align:left; font-size:;" කු/මිංහෙට්ටිය විද්‍යාලය ලෙස 1936 වර්ෂයේදී ආරම්භ කළ මෙම විද්‍යාලය පසුව වයඹ ජයසංඛ විද්‍යාලය ලෙස නැවත ආරම්භ කරන ලදී. මිංහෙට්ටිය විද්‍යාලයේ මුල්ම විදුහල් පති ආර්.බී.රාජපක්ෂ ගුරුතුමා. මෙම විද්‍යාලය මහා විද්‍යාලයක් වුයේ 1974.09.16 වන දිනයි. එක් ගුරුභවතකුගෙන් ආරම්භ කල මෙම විද්‍යාලය උසස් පෙල දක්වා කළා විෂය ධාරාවෙන් පංති පැවැත් විය. මෙම පාසල සරසවි සිසුන් විශාල ප්‍රමාණයක් දායාද කළ අතර රජයේ පරිපාලන සේවයේ ඇතුළු පුද්ගලික අංශයේද බුද්ධිමතුන් රටට දායාද කළ විද්‍යාලයකි. නගරාසන්න පාසල් ග්‍රාමීය පාසල් වලට වඩා සංවර්ධනය වීමත් සමග මෙම පාසල් වලට ඇති පහසුකම් අවම වීම නිසා දරුවන් නගරාසන්න පාසල් වලට දැමීමට පටන් ගැනීමත් සමග ග්‍රාමීය පාසල්වලට යොමු කරන සිසුන් ප්‍රමාණය ඉතා අඩුවිය. මෙි හේතුව නිසා ගුරුවරුන්ද එන්න එන්නම අඩුවිය. මෙම චින්තන විප්ලවයත් සමග මින්හෙට්ටියේ පාසල පමනක් නොව ග්‍රාමීය පාසල් දහස් ගණනක් වැසීමේ කුණාටුවට හසුවිය. මින්හෙට්ටිය විද්‍යාලයටද මෙම කුණාටුවෙන් ඉවත් වීමට නොහැකි විය.
ක්‍රීඩා
ක්‍රීඩාව නව ක්‍රීයාශීලී නීරෝගීමත් ජන සමාජයක් බිහිකරයි යන තේමාව යටතේ මින්හෙට්ටිය නව ක්‍රීඩා සමාජය බිහිකිරීම අරමුණ විය. වොලිබෝල් ක්‍රීඩාව 2013 මාර්තු මස ආරම්භකරන ලදී. නව ක්‍රීඩකයින් පුහුණු කිරීම තුලින් පරිපුර්ණ වු වොලිබෝල් කණ්ඩායමක් සකස්කිරීම මෙහි අරමුණ වේ.
ආගම
මෙම ප්‍රදේශය බෞද්ධ සංස්කෘතියක් උරුම කම් කියන ප්‍රදේශයක් බැවින් පන්සල මුල්කරගත් බෞද්ධ සංස්කෘතියක් පවතී.
ආර්ථිකය
වගාවන්ට හිතකර දේශගුණික තත්වයක් පැවතීම නිසා ආර්ථිකයට වැඩි දායකත්වයක් ලබාදෙන්නේ කෘෂිකර්මාන්තය තුලිනි. මෙයට අමතරව සත්ව පාලනය මගින්ද අාර්ථිකයට යම් දායකත්වයක් ලබාදෙයි. මේ වන විට කිරිගව පාලනය, කුකුල් පාලනය, එළුවන් පාලනය සිදුකරගෙන යන අතර වැඩි ප්‍රතිශතයක් කිරි ගව පාලනය කරගෙන යන පිරිස්ය. කිරි මිලදීගැනීමේ මධ්‍යස්ථාආයක්ද ඒ සදහා සමිතියක්ද ඹවුන් සදහා ණය පහසුකම් ලබාදීමේ වැඩසටහන්ද ක්‍රියාත්මක වේ. නව පරම්පරාව ව්‍යාපාරික කටයුතු වලට මෙන්ම රජයේ හෝ පුද්ගලික අංශයේ රැකියවලට යොමු වී ඇත මේ තුලින් ගමේ ආර්ථිකය ශක්තිමත් වුවත් නව ආර්ථික සැළැස්මක අවශ්‍ය තාවයක් පවතී.
ගොවිතැන සහ වගාවන්
වී ගොවිතැන සහ පොල් වගාව ප්‍රධානතම ආර්ථික ක්‍රමයයි.
ගෘහ කර්මාන්ත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
නවසීලන්ත ජාතික රග්බි සංගම් කණ්ඩායම
ඕල් බ්ලැක්ස් නමින් නවසීලන්තය නියෝජනය කරන්නේ එරට ජාතික ක්‍රීඩාව වන රග්බි ක්‍රීඩාව නියෝජනය කරන කණ්ඩායමයි. ඕල් බ්ලැක්ස් අවසන් වරට පැවති රග්බි ලෝක කුසලානය ජයගත් අතර 2013 වසරේ අන්තර්ජාතික රග්බි සම්මේලනය(IRB) විසින් නම් කරන ලද හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බවට ද පත් විය.2013 වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා බවට පත් වූ කිරන් රීඩ් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ උප නායකයා වන අතර හොඳම පුහුණුකරු බවට පත් වූ රිචර්ඩ් හැන්සන් නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ ප්‍රධාන පුහුණුකරුය.2012 වසරේදී ඕල් බ්ලැක්ස් විසින් වසරේ හොඳම ක්‍රීඩකයා,කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු යන සම්මාන ත්‍රිත්වයම දිනාගත් අතර රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගැනීමෙන් පසුව 2011 වසරේදී,වසරේ හොඳම කණ්ඩායම සහ පුහුණුකරු වෙනුවෙන් සම්මාන දිනාගන්නා ලදී.ඔවුන් 76%ට වඩා තමන් තරඟ කරන ලද ටෙස්ට් තරඟ (වෘත්තිමය ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ හොඳම කණ්ඩායම් දක්‍ෂතාවයක් ලෙස මෙය සැළකේ) ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර මෙතෙක් ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ලකුණු ප්‍රමාණයට ද හිමිකම් කියයි.ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණය කර ඇති එකම කණ්ඩායම ඕල් බ්ලැක්ස් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී,නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි. 2003 ඔක්තෝම්බර් මස ලෝක රග්බි ශ්‍රේණිගතකිරීම් හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන අනෙක් සියලුම රටවල් එකතුව ගත කළ කාලයට වැඩි කාලයක් නවසීලන්තය ගත කර ඇත.
නවසීලන්තය,ආර්ජන්ටිනාව, ඔස්ට්‍රේලියාව සහ දකුණු අප්‍රිකාව යන රට වලට එරෙහිව රග්බි කුසලානය වෙනුවෙන් තරඟ වදී—2012ට පෙර ආර්ජන්ටිනාව සහභාගී නොවූ බැවින් මෙම තරඟාවලිය එවකට තුන් ජාතීන් අතර සටන ලෙස හැදින්වුණි.අවුරුදු 16ක ඉතිහාසයේ 11ක් වරක්ම මෙම ශුරතාවය දිනා ඇත්තේ නවසීලන්තයයි.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානයද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන ෆ්රිඩම් කුසලානයද දැනට උසුලන්නේ ඔවුන් ය.නවසීලන්තය සිව් වරක්ම ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම්(එක් සංචාරයකදී එංගලන්තය,වේල්සය,අයර්ලන්තය සහ ස්කොට්ලන්තය යන රටවල් හතරම පැරදවීම)අවස්ථා දිනා ඇත-1978,2005,2008,2010.
නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පළමු තරඟය 1884 දී කම්බර්ලන්ඩ් කණ්ඩායම,නිව් සවුත් වේල්සයට එරෙහිව පැවැත්වුණු අතර ඔවුන්ගේ පළමු ජාත්‍යන්තර තරඟය 1903 දී ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව සිඩ්නි හිදී පැවැත්වුණි.1904 දී ඔවුන් තම රට තුල පළමු ජාත්‍යන්තර ටෙස්ට් තරඟය, වෙලින්ග්ටන් හිදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමට එරෙහිව පවත්වන ලදී.ඉන්පසු පැවතිඋතුරු ඇමෙරිකානු සහ යුරෝපා සංචාරය අතර තුර දී වේල්සයට එරෙහිව කාර්ඩිෆ් හිදී තම පළමු ටෙස්ට් තරඟ පරාජය විඳීමට නවසීලන්තයට සිදුවිය.
නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදීම
නවසීලන්තයට රග්බි හඳුන්වාදුන්නේ 1870දී චාර්ල්ස් මොන්රෝ විසිනි;මොන්රෝ එංගලන්තයේ ක්‍රිස්තු විද්‍යාලය(ෆින්ච්ලි) හි ඉගෙන ගන්නා සමයේදී ක්‍රීඩාව සොයාගන්නා ලදී. නවසීලන්තය තුල පළමු තරඟය 1870 වර්ෂයේදී නෙල්සන් නගරයේදී නෙල්සන් ක්‍රීඩා සමාජ කණ්ඩායම සහ නෙල්සන් විද්‍යාලයීය කණ්ඩායම අතර පැවැත්වුණි.නවසීලන්තය තුල පළමු පළාත් රග්බි සංගමය,කැන්ටබරි රග්බි සංගමය,1879 දී පිහිටුවන ලද අතර 1882 දී පළමු වරට සංචාරක නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම සමඟ තම රට තුල දී තරඟ කරන ලදී.සංචාරක කණ්ඩායම ඕක්ලන්ඩ් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද,වෙලින්ග්ටන් සමාජය සමඟ දෙවරක්ද සහ කැන්ටබරි,ඔටාගෝ,වෙස්ට් කෝස්ට් සහ උතුරු දුපත් සමඟ එක් වර බැගින් තරඟ හතරක්ද ක්‍රීඩා කරන ලදී.මෙයින් වසර දෙකකට පසුව පළමු වරට නවසිලන්ත කණ්ඩායමක් විදෙස් තරඟ සංචාරයක නිරත වූ අතර එහිදී,නිව් සවුත් වේල්ස් රග්බි කණ්ඩායම සමඟ තරඟ අටකට සහභාගී වෙමින් සියල්ල ජයගත්හ.
පෞද්ගලිකව සංවිධානය වූ බ්‍රිතාන්‍ය කණ්ඩායමක්,පසුව බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් ලෙස හැඳින්වූ,1888 දී නවසීලන්තයේ සංචාරය කරන ලදී.මෙම තරඟාවලියේ කිසිදු ටෙස්ට් තරඟයක් නොපැවැත්වුණු නමුත් පළාත් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව තරඟ පැවැත්වුනි. බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රීඩකයන් බොහොමයක් උතුරු එංගලන්තයෙන් පැමිණි අතර වේල්ස සහ ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයන් කිහිප දෙනෙක්ද ඒ අතර විය.
කීර්ති නාමය පැතිරවීම
නවසීලන්තය සහ දකුණු අප්‍රිකාව අතර රග්බි තරඟ,1921 දී දකුණු අප්‍රිකාවේ නවසීලන්ත සංචාරයත් සමඟ ඇරඹුන අතර එම තරඟාවලිය දෙපිලමටම සම ජයග්‍රහණයක් ලබා දෙමින් නිම වුණි.1928 දී නවසීලන්තය,දකුණු අප්‍රිකාවේ සංචාරයක නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියද දෙපිලම තරඟ දෙක බැගින් ජයග්‍රහණය කළ නිසා සම තත්වයෙන් නිම වුණි.
1924 දී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සහ ප්‍රංශය සංචාරය කළ නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ඔවුන් තරඟ කළ සියළුම තරඟ ජයග්‍රහණය කළ නිසා නොපෙනෙන්නන් ලෙස විරුදාවලි ලැබූ නමුත් ස්කොට්ලන්තය තම තරඟය වර්ජනය කිරීම හේතුවෙන් ග්‍රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය. පළමුවෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායමක් නවසීලන්තයට පැමිණියේ 1930 වසරේදීය.එම තරඟාවලියේ පළමු තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් කණ්ඩායම ජයගත් නමුත් හොඳින් ක්‍රීඩා කළ ඕල් බ්ලැක්ස්,තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජය ගත්හ. නැවත නවසීලන්තය 1935–36 කාල වකවානුවේදී බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කළ අතර එහිදී තරඟ 30ක් අතුරින් ඔවුන් පරාජයට පත්වුයේ තරඟ 3ක් පමණි. මින් එක් පරාජයකදී, එංගලන්තයේ ඇලෙක්සැන්ඩර් ඔබෝලොන්ස්කි විසින් උත්සාහක දිනුම් 2ක් වාර්තා කළ අතර එංගලන්තය 13-0ක් ලෙස ප්‍රථම වරට නවසීලන්තය පරාජය කරන ලදී.
1937දී දකුණු අප්‍රිකාව,නවසීලන්තයේ සංචාරයක (1937 දකුණු අප්‍රිකානු ඔස්ට්‍රලේෂියා සංචාරය) නිරත වූ අතර එම තරඟාවලියේ මුල් තරඟය පරාජයට පත් වුවද තරඟාවලිය ජයගැනීමට දකුණු අප්‍රිකාව සමත් විය.මෙම දකුණු අප්‍රිකානු කණ්ඩායම මෙතෙක් නවසීලන්තයේ සචාරයක යෙදුණු හොඳම රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම බව බොහෝ දෙනෙකුගේ මතයයි. නැවත නවසීලන්තයට දකුණු අප්‍රිකාව හමුවන්නේ 1949දී ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්ගේ නායකත්වයෙන් කරනු ලබන දකුණු අප්‍රිකානු සංචාරයේදීය.මෙම තරඟාවලිය ඉතා තියුණු මුහුණුවරක් ගත්තද නවසීලන්තය 4-0ක් ලෙස පරාජයට පත්වෙයි.
නොකඩවා දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ ලැබූ මෙම තරඟාවලි පරාජයන් ද්විත්වය නිසාවෙන් 1956 දකුණු අප්‍රිකානු රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමේ ඕස්ට්‍රේලියානු සහ නවසීලන්ත සංචාරය නවසීලන්තයට ජයගැනීමට ඉතා අවශ්‍ය විය.බොබ් ඩෆ්ගේ නායකත්වය යටතේ එම තරඟාවලිය 3-1ක් ලෙස ජයගැනීමට නවසීලන්තය සමත් වෙයි.මෙය දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව නවසීලන්තය ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි ජයග්‍රහණය වන අතර තම රටින් පිටතදී දකුණු අප්‍රිකාව ලැබූ ප්‍රථම තරඟාවලි පරාජයයි.
නවසීලන්තය 1959දී 3-1ක් ලෙස බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත ලයන්ස් කණ්ඩායම පරාජය කිරීමත් සමඟ නවසීලන්ත රග්බි ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගය ඇරඹුණි.1963-64 බ්‍රිතාන්‍ය සංචරයේදී ද නවසීලන්තයට ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් මඟ හැරී ගියේ ස්කොට්ලන්තය සමඟ තරඟය දෙපිලම කිසිදු ලකුණක් නොලබා ජය පරාජයෙන් තොරව නිමා වූ නිසාවෙනි. අයර්ලන්තය සමඟ පැවති තරඟය ජය පරාජයෙන් තොරව අවසන් වීම නිසා 1972-73 සංචාරයේදී ද ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් අවස්ථාවක් අහිමි විය. 1978 දී වේල්සයට එරෙහිව ලබාගත් 13-12 ක ජයග්‍රහණයත් සමඟ නවසීලන්තය ප්‍රථම ග්රෑන්ඩ් ස්ලෑම් ශුරතාවය දිනාගන්නා ලදී.
නිල බැනියම
මෑත කාලයේ සම්ප්‍රදායක් ලෙස ප්‍රංශය සමඟ පැවැත්වෙන වර්ෂ අවසාන සංචාරයේ තරඟ වලදී නවසීලන්තය තම නිල බැනියමේ එම්බ්‍රොයිඩ් කරන ලද පොපි මලක් පළඳියි. පොපි මල යුරෝපයේ යුධ මෙහෙයුම් වලදී සටන් වැද මියගිය නවසීලන්ත ජාතිකයන් වෙනුවෙන් කරන ලද ගෞරවයක් බව රිචී මැකොව් සඳහන් කරන ලදී.
නවසීලන්තයේ අමතර නිල ඇඳුම ලෙස සම්ප්‍රදායිකව යොදාගන්නේ කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමකි.2011 දී නවතම අමතර නිල ඇඳුමක් හඳුන්වාදුන් අතර,මෙය කළු කොට කලිසම සමඟ සුදු පැහැති බැනියමට අමතරව බැනියමෙහි සුදු පැහැ කොලරයකින් සමන්විත විය.එම සුදු පැහැ කොලරය,1987 රග්බි ලෝක කුසලානය දිනාගත් නවසිලන්ත කණ්ඩායමට උපහාරයක් වශයෙන් යොදාගෙන තිබේ.
2012දී NZRU ඉතා මතභේදාත්මක තීරණයකට එළඹෙමින්, AIG නම් වූ ඇමෙරිකානු රක්ෂණ සහ මුදල් පිලිබඳ සේවා ආයතනයකට ඔවුන්ගේ ප්‍රචාරක දැන්වීම්,නවසීලන්ත නිල බැනියම පසුපස පලකිරීමේ අයිතිය ලබා දෙන ලදී.මේ සඳහා එම සමාගම විසින් වසර පහක් සඳහා ඩොලර් මිලියන 80ක් පමණ මුදල් ගෙවන ලද බවට නිල නොවන වාර්තා පවසයි.
හකා නර්තනය
නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් සෑම ජාත්‍යන්තර තරඟයකට පෙරාතුවම ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික මඕරි සංස්කෘතිය විදහාපාන නර්තන විශේෂයක් වන හකා නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරයි.1888-89 ඕස්ට්‍රේලියානු සහ එංගලන්ත සංචාරයත් සමඟ ඇරඹුණු මෙය නොකඩවා අඛණ්ඩව මේ වනතෙක් පවත්වාගෙන එයි. 1888-89 සමයේ බ්‍රිතාන්‍ය දුපත් සංචාරය කරන ලද නවසීලන්ත කණ්ඩායම "අකේ අකේ කියා කහා" නම් හකා නර්තනය සිදුකළ අතර 1903දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ සංචාරය කරන ලද කණ්ඩායම "ටුපටෝ කොයි කැන්ගරු" නම් හකා නර්තනය සිදුකළහ.1905 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම පළමු වරට "කා මතේ"-තේ රවුපරා ගෝත්‍රයේ එවකට නායකයතුමා වූ නිගටි ටෝ විසින් 19වන ශත වර්ෂයේදී නිර්මාණය කරන ලදී, නම් හකා නර්තනය යොදාගත්හ.1924 ඕල් බ්ලැක්ස් කණ්ඩායම විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද "කෝ නියු ටිරෙනි" නම් හකා නර්තනයක් යොදාගත්තද පසුව නැවත "කා මතේ" යොදාගන්නට පෙළඹුණි.
2006 නොවැම්බර් මස කාර්ඩිෆ් හි මිලේනියම් ක්‍රීඩාංගනයදී පැවති තරඟයේදී,වේල්ස රග්බි යුනියන් කණ්ඩායම සමඟ ඇතිවූ මතභේදයක් නිසා නවසීලන්තය හකා නර්තනය පැවැත්වුයේ ඔවුන්ගේ ක්‍රීඩාගාරය තුළ සිටය.මෙයට හේතුව හකා නර්තනයෙන් පසුව වේල්ස ජාතික ගීය පැවැත්වීමට වේල්සයට අවශ්‍යව තිබීමත් එසේ කිරීමට නවසීලන්තය අකමැත්ත පලකිරිමත්ය. 2008දී නවසීලන්තය මුන්ස්ටර් කණ්ඩායම සමඟ තෝමන්ඩ් පාර්ක් හිදී තරඟ වැදුණි.මෙහිදී මුන්ස්ටර් කණ්ඩායම නියෝජනය කළ නවසීලන්ත ජාතිකයන් සිව්දෙනා ඕල් බ්ලැක්ස් හකා නර්තනයට පෙරාතුව තමන්ගේ හකා නර්තනයක් ඉදිරිපත් කරමින් නවසීලන්තයට අභියෝග කළහ. මෙම තරඟාවලියේදී ම,වරක් නවසීලන්තය තම හකා නර්තනය නිම කළ පසු වේල්ස ක්‍රීඩකයන් තම නියමිත් ස්ථාන වලට නොගොස් සිටි තැනම නැවතී සිටියහ.නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් ද තරඟයට අවතීර්ණ නොවී තම ප්‍රතිවාදීන් දෙස බලා සිටි අතර මෙහිදී තරඟ තීරක ගේ මැදිහත්වීමෙන් පසු තරඟය ආරම්භ කිරීමට දෙපිල පෙළඹුණි.
සමස්තය
ජාත්‍යන්තර තලයේ තමන් තරඟ කරන සියලුම ටෙස්ට් කණ්ඩායම් වලට එරෙහිව ජයග්‍රහණ අත් කරගෙන ඇති එකම කණ්ඩායම මොවුන් වන අතර 1903 පළමු තරගයෙන් පසුව ටෙස්ට් තරඟ වලදී නවසීලන්තය පරාජය කිරීමට සමත්ව ඇත්තේ වෙනත් රටවල් පහක් පමණි.ඔවුන් තමන් තරඟ කොට ඇති ටෙස්ට් තරඟ 512න් 390ක්ම ජයගෙන ඇති අතර-76.17%(වගුව බලන්න),තම රට තුලදී පරාජය වී ඇත්තේ තරඟ 37ක් පමණි. 2003 වසරේදී IRB ලෝක රග්බි ශ්‍රේණි ගතකිරීම් හදුන්වාදීමෙන් පසුව,එහි මුල් තැන වැඩිම කාල පරිච්ජේදයක් ගත කර ඇත්තේද නවසීලන්තයයි. 2000 සිට 2009 දශකයේ දී නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ 100ක්-82%ක ජයග්‍රාහී තරඟ ප්‍රතිශතයක්, ජයගෙන ඇති අතර නොකඩවා ජයගත් තරඟ 15ක් සහ නොකඩවා තම රට තුළ ජයගත් තරඟ 30ක් මීට ඇතුලත්ය.2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.
නවසීලන්තයේ දීර්ඝතම නොකඩවා ලද ජයග්‍රහණ ප්‍රමාණය වන්නේ 1965 සිට 1970 දක්වා කාලය තුළ ලද ටෙස්ට් තරඟ 17ක සංඛ්‍යාව වන අතර මෙය දකුණු අප්‍රිකාව විසින් පසුකාලීනව සම කරන ලදී.ඔවුන්ගේ දීර්ඝතම නොකඩවා අපරාජිතව සිටි තරඟ සංඛ්‍යාව වන්නේ 1987 සිට 1990 දක්වා ටෙස්ට් තරඟ 23ක් අපරාජිතව සිටීමයි. 2013 වර්ෂයේ තමන් ක්‍රීඩා කළ සියලුම තරඟ ජයගනිමින්,වෘත්තීමය රග්බි ඉතිහාසයේ වසරක් තුළ තමන් ක්‍රීඩා කරන ලද සියළුම තරඟ ජයගත් ප්‍රථම කණ්ඩායම බවට පත්වීමට නවසීලන්තය සමත් විය.
ප්‍රංශය,අයර්ලන්තය,ආර්ජන්ටිනාව,ෆිජී,සැමෝවා,ටොන්ගා,ජපානය සහ පෘතුගාලය යන සියලුම රටවල් වලට රග්බි ඉතිහාසයේ එම රටවල් ලද දරුණුම පරාජයන් ඇත කර ඇත්තේ ද නවසීලන්තය විසිනි.ඔවුන්ගේ හොඳම ටෙස්ට් ජයග්‍රහණය 1995දී 145-7ක් ලෙස ජපානයට එරෙහිව අත්කරගන්නා ලද අතර ඔවුන්ගේ දරුණුම පරාජය වන්නේ ඔස්ට්‍රේලියාවට එරෙහිව 1999දී ලැබූ 28-7 ක පරාජයයි.
2013 නොවැම්බර් 26 වනදා තෙක් නවසීලන්තය ටෙස්ට් තරඟ වලදී සියළුම රටවල් වලට එරෙහිව දැක්වූ දක්ෂතා පහත වගුවේ සඳහන් වේ:
IBR ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම් නායකයන්
ලෝක කුසලානය
නවසීලන්තය දෙවරක් රග්බි ලෝක කුසලානය දිනා ඇති අතර-1987 දී ඔස්ට්‍රේලියාවේ සහ නවසීලන්තයේ පැවති පළමු ලෝක කුසලානය, අවසන් වරට 2011 දී නවසීලන්තයේ පැවති ලෝක කුසලානය, එම දෙවතාවේදීම අවසන් තරඟයේදී ඔවුන් හමුවේ පරාජයට පත් වුයේ ප්‍රංශයයි.1991 ලෝක කුසලානයේදී ඔවුන් අවසන් පූර්ව තරඟයේදී ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වුවද තෙවන ස්ථානය සඳහා වූ තරඟය ජයගත්හ.1995 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් තරඟයට ක්‍රීඩා කළ නවසීලන්තය අතිරේක කාලයේදී ලබාගත් ලකුණු හේතුවෙන් සත්කාරක දකුණු අප්‍රිකාව හමුවේ පරාජයට පත්විය.1997 ලෝක කුසලානයේදී,අවසන් පූර්ව තරඟය සහ තෙවන ස්ථානය වෙනුවෙන් ක්‍රීඩා කරන තරඟය යන දෙකම පරාජය වීම නිසා ඔවුන්ට හිමි වුනේ සිව්වන ස්ථානයයි.2003 වසරේදී නැවත අවසන් පූර්ව තරඟයේදී සත්කාරක ඔස්ට්‍රේලියාව හමුවේ පරාජය වී පසුව තෙවන ස්ථානය හිමිකරගන්නා ලදී.2007 ලෝක කුසලානය,රග්බි ලෝක කුසලාන ඉතිහාසයේ නවසීලන්තයට අමිහිහිරිම ලෝක කුසලානය බවට පත් කරමින් සත්කාරක ප්‍රංශය හමුවේ අර්ධ අවසන් පූර්ව තරඟයේදී පරාජය වීමට ඔවුන්ට සිදුවිය; මෙය සිදුවන තෙක් සියළුම ලෝක කුසලාන වල අවසන් පූර්ව තරඟ වලට සුදුසුකම් ලැබූ එකම රට නවසීලන්තයයි. මෙතෙක් පැවති ලෝක කුසලාන තරඟාවලි හතෙහිම මුල් වටයේ තම කණ්ඩායමේ පෙරමුණ ගැනීමට නවසීලන්තය සමත්ව ඇති අතර ඔවුන් මුල් වටයේ කිසිදු තරඟයක් මෙතෙක් පරාජය වී නොමැත.
නවසීලන්තය ලෝක කුසලාන තරඟ වාර්තා රැසකටද හිමිකම් කියයි:වැඩිම ලෝක කුසලාන තරඟ සංඛ්‍යාව(43),එක් තරඟයකදී වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995 ලෝක කුසලානයේදී ජපාන ජාතික රග්බි යුනියන් කණ්ඩායමට එරෙහිව),සියලුම ලෝක කුසලාන තරඟ සැලකූ විට ලබාගත් එක් රටක් ලබාගත් මුළු ලකුණු සංඛ්‍යාව(2,012),වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(272),වැඩිම සාර්ථක ප්‍රතිවර්තන සංඛ්‍යාව(198). නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් රැසක්ද තම පෞද්ගලික දක්ෂතා හේතුවෙන් ලෝක කුසලාන වාර්තා වලට හිමිකම් කියයි:ජෝනා ලෝමු විසින් වැඩිම ලෝක කුසලාන උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(ලෝක කුසලාන දෙකක් තුලදී උත්සාහක දිනුම් 15ක්),මාර්ක් එලිස් විසින් එක් තරඟයක වැඩිම උත්සාහක දිනුම් සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව උත්සාහක දිනුම් 6ක්),ග්රාන්ට් ෆොක්ස් විසින් එක් තරඟාවලියක් තුළ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1987 ලෝක කුසලානයේදී 126ක්),සයිමන් කල්හෙන් විසින් එක් තරඟයක වාර්තා වූ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව(1995දී ජපානයට එරෙහිව 45ක්).
තුන් ජාතීන් සහ රග්බි කුසලානය
දකුණු අර්ධගෝලයේ අනෙක් ප්‍රබලතම රග්බි කණ්ඩායම් ද්විත්වය වන ඔස්ට්‍රේලියාව සහ දකුණු අප්‍රිකාව සමඟ වාර්ෂිකව 1996 වර්ෂයේ සිට පවත්වන ලද තුන් ජාතීන් තරඟාවලියට 2012දී ආර්ජන්ටිනාවේ ආගමනයත් සමඟ රග්බි කුසලානය ලෙසින් නම වෙනස් කරන ලදී.නවසීලන්තය මෙම තරඟාවලිය 11 වරක් ජයග්‍රහණය කර ඇති අතර වාර්තාගත ලෙස තරඟ 50ක් ජයග්‍රහණය කර තිබේ.වාර්ෂිකව ඔස්ට්‍රේලියාව සමග පැවැත්වෙන බ්ලේඩ්ස්ලෝ කුසලානයද වාර්ෂිකව දකුණු අප්‍රිකාව සමග පැවැත්වෙන ෆ්රිඩම් කුසලානයද මෙම තුන් ජාතීන් හෝ රග්බි කුසලාන තරඟාවලි වල කොටසක් ලෙසම පැවැත්වේ.
වර්තමාන කණ්ඩායම
සටහන: කැප්ස් නිවැරදි කිරීම 2013 නොවැම්බර් 25
ජනප්‍රිය ක්‍රීඩකයන්
හිටපු ජාත්‍යන්තර නවසීලන්ත ක්‍රීඩකයන් 15 දෙනෙක් දැනට ජාත්‍යන්තර රග්බි කීර්තිමත් මඩුල්ල ට පත් කොට ඇත;ෆ්‍රෙඩ් ඇලන්, ඩොන් ක්ලාර්ක්, ෂෝන් ෆිට්ස්පැට්‍රික්, ග්‍රාන්ට් ෆොක්ස්, ඩේව් ගලහර්, මයිකල් ජෝන්ස්, ඉයන් කර්ක්පැට්‍රික්, ජෝන් කිර්වාන්, බ්‍රයන් ලාකොර්, ජෝනා ලෝමූ, කොලින් මෙඩ්ස්, ග්‍රැහැම් මව්රි, ජෝජ් නෙපියා සහ විල්සන් විනරි.
තවද මොවුන් අතරින් සිව් දෙනෙකු ජාත්‍යන්තර රග්බි සම්මේලනයේ කීර්තිමත් මඩුල්ලට පත් කොට ඇත.ඩේවිඩ් කර්ක්,ලෝමූ සහ විනරි ක්‍රීඩක දක්ෂතාවයන් උදෙසා ද ලාකොර් පුහුණුකරුවෙකු ලෙසින් දැක්වූ දක්ෂතාවයන් හේතුවෙන් මෙසේ පත් කරන ලදී.
ඩේව් ගලහර් නවසීලන්තය වෙනුවෙන් පළමු ටෙස්ට් තරඟයේ 1903දී ක්‍රීඩා කල අතර 1905දී කණ්ඩායමේ නායකත්වයට පත්විය.ඔහුගේ නායකත්වය යටතේ බිහි වූ කණ්ඩායම මුලින්ම ඕල් බ්ලැක්ස් යන සුරතල් නාමයෙන් හඳුන්වන ලදී.බිලී ස්ටෙඩ් සමඟ එකතුව ගලහර් විසින් ජනප්‍රිය රග්බි ග්‍රන්ථයක් වන ද කම්ප්ලිට් රග්බි ෆුට්බෝලර්. යන ග්‍රන්ථය රචනා කරන ලදී. එවකට වයස අවරුදු 19ක් වූ ජෝජ් නෙපියා 1924-25 "නොපෙනේන්නන්"ගේ සංචාරයේ පැවති තරඟ 30ම ක්‍රීඩා කරන ලදී. නෙපියා නවසීලන්තය වෙනුවෙන් තරඟ 37ට ක්‍රීඩා කළ අතර ඔහුගේ අවසාන තරඟය බ්‍රිතාන්‍ය දූපත් වලට එරෙහිව 1930දී පැවැත්විණි.
සර් ෆ්‍රෙඩ් ඇලන් තමන් නියෝජනය කළ සියළුම තරඟ වලදී නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ අතර එම තරඟ 21ට 1946 සහ 1949 අතර ක්‍රීඩා කරන ලද ටෙස්ට් තරඟ 6ක් ද ඇතුලත් විය. පසුකාලීනව,1966 සහ 1968 අතර කාලයේ නවසීලන්ත කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු තනතුර දැරුවේද ඔහු විසින්ය.ඔහු යටතේ නවසීලන්තය සහභාගී වූ තරඟ 14ම ජයගැනීම විශේෂත්වයකි.