cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ජනමාධ්‍ය ආචාර ධර්ම
සදචාරය
මෙම යම් සමාජයක් පොදු අරමුණකට පැමිණීම යනු ද ආචාර ධර්මීය ලක්ෂණයකි. එය සමාජයක් යන්න අර්ථවත් වීමේ ප්‍රධාන මූලිකාංගයකි. මේ පිළිබඳ ස්වයං සම්ප්‍රජානනයෙහි (Self-aware) යෙදෙන්නා සමාජ සංවර්ධනයෙහි කෘත්‍යාත්මක අරමුණු සඳහා පිළිපන් කෙනෙකු බවත් මෙයට පිටුපාන්නා සමාජ පර්යාය තුළ ගැටලූ නිර්මාපකයෙකු බවත් දර්ශනාත්මක සත්‍යතාවකි (Sahakian & Sahakian, 1993).
සමාජයෙහි කේන්ද්‍රීය ලක්ෂය පුද්ගලයා වේ. පුද්ගල ඓක්‍යයෙන් තොරව සමාජයක් නිර්මාණය නොවේ. පුද්ගලයා යනු සමාජ පද්ධතියෙහි ක්‍රියාකාරකයෙකි. ඔහුගේ අවශ්‍යතා සහ ඔහු වටා ගොඩ නැගෙන සියලූ කාරණා ඔහුට බලපාන අතර එය සමාජ කාරණා බවට ද පරිවර්තනය වේ. ඔහුව මෙහෙයවන්නේ සමාජ පද්ධතික කාරණාවන්ය. සමාජය යන්න ඇති තැන නිදහස නැති බවට ද ඇති තර්කයකි. පුද්ගල ආත්ම ඥාන (Self Knowledge) සංවර්ධනයේ දී මෙම ව්‍යුහීය කාරණා වැදගත් වේ.
පුද්ගලයා සමාජ ජීවිතයේ දී හොඳ (Good) නරක (Evil) කාරණා පිළිබඳ උපග්‍රහණය කර ගන්නා අතර හොඳ ප්‍රවර්ධනය කර ගනු ලබන්නේ සමාජ ක්‍රියා සහ එහි ප්‍රගමන කාර්ය සඳහා ය. හොඳ, නරක යනු සමාජ නිර්මාණයකි. නරක ප්‍රවර්ධනය තුළින් ද සමාජ පර්යායෙහි දිශානතිය වෙනස් විය හැකි ය. බුද්ධිමය සහ ආධ්‍යාත්මික දියුණුුව අපරාධමය කාරණා නොකැඳව යි. නිවැරදි බව විඥානගත වූ කල්හි එය නිරායාසයෙන්ම ක්‍රියාවට නැගෙන බව ග්‍රීක දාර්ශනික සොක්‍රටීස්ගේ ද මතය යි. මෙහි ප්‍රතිවිරුද්ධ සාධකය ද මෙම තර්කය තුළම සාධාරණීකරණය කළ හැකි ය.
ඇරිස්ටෝටල්ට අනුව ආචාර ධර්ම යනු ආත්ම සාක්ෂාත්කරණීය (Self-realization) ලක්ෂණය කි. එය අර්ථවත් වන්නේ ඒ ඒ සමාජ සන්දර්භයනට අනුගතව ය. ආචාර ධර්ම වල උපයෝගීතාවය සහ එයට අනුගත වීම යනු ඒ ඒ සමාජ සන්දර්භයනට ප්‍රවේශ වීමේ ශක්‍යතාවය ප්‍රගුණ කිරීමකි. උපදින විට මිනිසා සමාජයීය මිනිසකු නොවූවත් සමාජීය මිනිසකු වීමේ ශක්‍යතාවය ප්‍රගුණ කළ හැකි අයෙකි. සමාජයෙහි නියම ස්වරූපයන් හඳුනා ගැනීමට නම් එම සමාජයෙහි සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය යුතු ය. මාධ්‍යවේදියා තුළ ගොඩ නැගෙන අසතුට සහ ඉච්ඡා භංගත්වය, එම සමාජ සංසිද්ධීන් හඳුනා ගැනීමේ ක්‍රමවේදයෙන් ඔහුව ඉවත් කරයි. ඔහු සමාජ පර්යේෂකයෙකි. ඔහු සතු වෘත්තීය පුහුණුව, සමාජ පිළිබඳ විද්‍යාත්මක දැනුම සහ ඒ පිළිබඳ චින්තනමය හැකියාව, ආචාර ධර්මීය පදනම, සමාජ ප්‍රවර්ධනය සඳහා ගුණාත්මක හැසිරීම ආදිය වෘත්තීය මාධ්‍යවේදියා සාමාන්‍ය මාධ්‍යවේදියාගෙන් වෙන් කරනු ලබන සුවිශේෂී ලක්ෂණ වේ. වෘත්තක භාවය සහ ඒ පිළිබද ගැරඹුරු දැණුම යනු ද ආචාර ධර්මීය ලක්ෂණයකි.
මූලධර්ම
මාධ්‍ය ආචාර ධර්ම පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීමේ දී බටහිර ප්‍රධාන මූලධර්ම හතරක් පිළිබඳව සාකච්ඡාවට භාජනය කළ හැකි ය. එනම්,
1. සත්‍යවාදී බව - Truth Telling 2. නිදහස - Independence 3. හානිය අවම කිරීම - Minimizing Harm 4. වගකිව යුතු බව - Accountability යනා දී වශයෙනි.
ජනමාධ්‍ය ජනතාවගේ විශ්වාසනීය මාධ්‍ය වීම සඳහා තොරතුරු වල නිරවද්‍යතාවය (Accuracy) බලපාන අතර එය සමාජ කෘත්‍යාත්මක සාධකයක් ද වේ. වර්තමානයේ ජනතාව තොරතුරු ලෝකයක ජීවත් වන අතර එය නිවැරදි නොවන විට ජනමාධ්‍ය සහ ප්‍රජාව අතර පවතින අනුකලනාත්මක සබඳතාව ද බිඳ වැටේ.
ප්‍රජාව ගුණාත්මක මාධ්‍ය ක්‍රියාවලියක් බලාපොරොත්තු වන අතර එය සත්‍යවාදී (Truth), නිවැරදි සහ සාධාරණ (Accuracy and Fairness) විය යුතු ද වේ (Commission on Freedom of the Press, (1947). නිවැරදි බව ගොඩ නැගිය යුත්තේ ඒ පිළිබඳ දුටු පමණින් හෝ ඇසූ පමණින් නොව ඒ පිළිබඳ ගැඹුරු චින්තනමය සහ පර්යේෂණාත්මක දෘෂ්ටියකිනි. සාධාරණ බව සත්‍යවාදී බව මත පදනම් වන අතර එය සිද්ධියට භාජනය වන්නාගේ ප්‍රවේශයේ සිට ගොඩ නැංවීම වැදගත් වේ (Krugner, 2004). සත්‍යවාදී බව මානව වර්ගයාගේ (Human Kind) සහවාසීකරණය සඳහා ඉතිහාසයේ සිටමගොඩ නැගුනු ගුණාංගයකි. ගුටෙන්බර්ග්ගේ (Gutenberg) කාලයේ සිටම මාධ්‍යයේ මූලිකම ගුණාංගයක් ලෙස මෙය ගොඩ නැගුණු බැව් පෙනේ. දර්ශනය ආදී විෂයන් තුළ, නෛතික ක්ෂේත්‍ර තුළ, ආගමික, දෙමව්පිය, ගුරු ආදී සමාජ පද්ධති තුළ අනුකලනාත්මක බව මෙය පදනම්ව ගොඩ නැගුනිි.
සත්‍යවාදී බව ගිලිහෙන විට සමාජ අනුකලනය සහ විශ්වසනීයත්වය ද බිඳ වැටෙනු ඇත. සත්‍යවාදී බව තුළ මානව ගරුත්වය සුරැකෙන අතර පුද්ගලයා පරයා යාමේ පදනම් ද බිඳ වැටෙනු ඇත. එමෙන්ම අන්‍යෝන්‍ය තේරුම් ගැනීම් ගොඩ නැගෙනු ඇත. තොරතුරු අභිනතියෙන් තොරව සාධාරණීකරණය වීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ආචාර ධර්මීය ස්වරූප සහ එහි හැසිරීම් තුළ මාධ්‍ය නිදහස ගොඩ නැගෙනවා ද නැතහොත් මාධ්‍ය නිදහස සමාජ පද්ධතියට පරිබාහිර සාධකයක් ලෙස සිට සමාජයට බලපෑම් කරන්නේ ද යන්න පිළිබඳ තර්කනය අතිශය වැදගත් ය. නිදහසේ තොරතුරු දැනගැනීම සහ නිදහස් තොරතුරු දැනගැනීම තුළ ඇත්තේ ද ආකෘති දෙකකි. නිදහසේ තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිය ඇති අතර නිදහසේ තොරතුරු සහ මත බෙදාදීමේ අයිතිය ද පැවතීම තුළ මාධ්‍ය වෘත්තිකභාවය (Professionalism) තුළ ගැටලූ මතු වේ. ඒ ඕනෑම වෘත්තියක් තුළ සමාජ ආචාරධර්ම සහ සාරධර්ම පවතින බැවිනි. මෙය එකිනෙකින් වියුක්ත නොවන, සමපාත ද නොවන ප්‍රධාන පැතිකඩ දෙකකි.
මාධ්‍ය නිදහස යන සංකල්පයේ සීමාව සනිටුහන් වන්නේ කොතන ද? මාධ්‍ය නිදහස යන සංකල්පය තුළ සමාජ නිදහස සුරැකේ ද? මේ නිසාම මෙයට ප්‍රතිවිරෝධී මාධ්‍ය මෙන්ම වෘත්තීය ස්වරූපයන් (Antithetical Media Profession) ද නිර්මාණය විය හැකි ය.
මෙම ගෝලීය සමාජ ක්‍රමවේදය තුළ වාස්තවික වූ විඥානයකින් මාධ්‍ය ආචාර ධර්ම පිළිබඳ ගොඩ නැගෙන සාකච්ඡා මෙන්ම එසේ නොවන දැනුම් ද පවතී. දැණුම යනු සිද්ධියේ ගැඹුරට යාමේ පදනම ගොඩ නැගෙන ස්ථානයයි. මාධ්‍ය ආචාර ධර්ම බිඳ වැටීම යනු ද සමාජය කියවීම සදහා ඉඩ සකසන තර්කයකි. ආචාර ධර්ම බිඳ වැටීම නිසා සමාජයට සිදු වන බලපෑම සහ එහි ගැටලුකාරී බව යන සමාජ කාරණා ඉස්මතු වේ. මාධ්‍යයේ සමාජ බලපෑම අති ප්‍රබල ය. මාධ්‍ය ආචාර ධර්ම සහ වගකීම් බිඳ වැටීම තුළ සමාජ ප්‍රගමන ක්‍රියාවලියට බද්ධ වන සමාජ පර්යාය බිඳ වැටීමට හැකි ය. මේ නිසා,
• සමාජයේ ආරක්ෂාවට පවත්නා සිව්වන ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාවලිය දුර්වල වේ. • මාධ්‍ය පිළිබඳ මහජන විශ්වාසය (Public Credibility) බිඳ වැටේ. • මහජනතාවට සහ සමාජයට හානියක් සිදු වේ. • 	සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වුවමනා බිඳ වැටේ.
මානව හැසිරීම් රටාවන්හි ප්‍රධාන චරිතාංග දෙකක් දැකිය හැකි ය. එනම් හිංසාව සහ අන්‍යෝන්‍ය උපකාරය යි. ආචාර ධර්ම සහ සදාචාරාත්මක හැසිරීම (Moral Behavior) ගැන සිතීම වැදගත් වන්නේ මුළු විශ්ව ප්‍රජාවම කායික සහ මානසික අපකාර නොඉවසන බැවිනි. මානව හිමිකම් කෙටුම්පත් වලට අදාළව හිමිව ඇති භාෂණයේ නිදහස සන්නිවේදකයාට ද හිමි වේ. මාධ්‍යවේදියාගේ වෘත්තීයභාවය පිළිබඳ ආරක්ෂාව තහවුරු වන්නේ ඔහු තුළ ගොඩ නැගෙන සමාජ ක්‍රියා, අන්තර්ක්‍රියා සහ මනෝ භාවාත්මක තත්ත්ව පිලිබඳ වාස්තවික දැනුම් පදනම්ව ය.
රූපවාහිනිය පරිණාමීය ප්‍රවේශයකට අවතීර්ණව ඇත්තා සේ, ඒ තුළින් සමාජ පරිණාමය ද සිදු වෙමින් පවතී. චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය (Satellite Technology) මෙම සමාජ සහ භූගෝලීය සීමාවන් ද අතික්‍රමණය කරමින් බහුවිධ නාලිකා තුළින් මහා සමාජ වපසරියක පැතිරෙමින් පවතී. ඩිජිටෙල් තාක්ෂණය මෙහි තව ද ක්‍රම විද්‍යාත්මක ස්වරූපයන්හි වර්ධනය සිදු කොට තිබේ (Herman, And Robert, 1997)
21 වන සියවසේ අන්තර්ජාලය, රූපවාහිනිය සහ අනෙකුත් මාධ්‍යයන් ද අන්තර්ජාලයේ ග්‍රහණයට හසු කොට ගෙන තිබේ. අන්තර්ජාල ක්‍රමවේදයේ පහසුව සහ විමධ්‍යගත වීමේ ස්වරූපය අනුව එය ආචාර ධර්ම තුළ නියාමනය කිරීම අතිශය දුෂ්කර කාර්යයක් බවට පත්ව තිබේ.
නූතන මාධ්‍ය සහ නව මාධ්‍ය අතර නියාමන ක්‍රමවේදය තුළ ප්‍රබල වෙනස්කම් දක්නට ලැබේ. නව මාධ්‍යයෙහි නියාමනයේ අපහසුව සමාජයෙහි මානව හිමිකම් බිඳ වැටීමට ද හේතු වී තිබේ. ඒ අනුව නූතන මාධ්‍යයට වඩා නව මාධ්‍යයෙහි වාරණ ක්‍රියා ලෝකයෙහි සමහර රටවල ප්‍රබල කොට ඇත.
නූතන මාධ්‍ය, විශේෂයෙන් රූපවාහිනී මාධ්‍ය මානව සංජානනය (Perception) වෙනස් කිරීමට සමත් වන අතරම එය රටක හෝ සමාජයක ආර්ථික සමාජ සංස්කෘතික ක්‍රියාවලියෙහි ප්‍රතිබිම්බය බවට ද පත් වේ. එමෙන්ම එය පුද්ගලයාට සමාජ අනුවර්තනීය දිශාව ද පෙන්වා දෙනු ලබයි (Muhammad Nasir, 2013). බොහෝ මාධ්‍ය පාරිභෝගිකයන් මාධ්‍යයේ සහ මාධ්‍ය සෞන්දර්ය කලාවේ ප්‍රබලත්වය හඳුනා ගෙන නොමැත. එහෙත් ප්‍රේක්ෂකත්වයෙහි මනෝ භාවාත්මක තත්ත්ව පිළිබඳ සාක්ෂරතාව (Emotional Literacy) නූතන සහ නව මාධ්‍ය තුළ පැහැදිලි වේ. නමුත් මෙම සියලූ සමාජ සෞන්දර්යාත්මක කාරණා ආචාර ධර්මීය සන්දර්භයකට අනුගත විය යුතු ය. මානව වර්ගයෙහි උදාරත්වය පැහැදිලි වන්නේ සදාචාරාත්මක රාමුව (Moral Framework) තුළ ය. ආචාර ධර්ම සහ මනෝ භාවාත්මක ස්වරූප එකිනෙකින් වියුක්ත කොට මානව, මනෝ ගතික, මනෝ භාවාත්මක සහ සදාචාරාත්මක තත්ත්ව පිළිබඳ සාකච්ඡා කළ නොහැක. මාධ්‍ය ආචාර ධර්ම යනු ප්‍රායෝගික ආචාර ධර්ම වල (Applied Ethics) ප්‍රධාන කොටසකි. මාධ්‍යකරුවා ඉදිරියේ ඇති ප්‍රධාන අභියෝගය ආචාර ධර්ම වන අතර එය යුද්ධය පිළිබඳ ජනමාධ්‍ය තුළින් ද පැහැදිලි වේ. ජනමාධ්‍යවේදියා යනු චිත්තාකර්ශනීය ප්‍රායෝගික වෘත්තිකයෙකි. වෘත්තීයත්වය යනු කෙටි කාලීනව නිර්මාණය කර ගත්තක් නොව දිගු කාලීන මනෝ භාවාත්මක තත්ත්වයන්ගේ (State of Mindfulness) ප්‍රතිඵලයකි. මාධ්‍යවේදියාගේ කාර්යභාරය යනු වගකීම් සහගත එකකි. ඔහු පිළිබඳ සමාජ බලාපොරොත්තුව ඉතා ප්‍රබල ය.
ආචාර ධර්ම නිරන්තර බද්ධ වෙන්නේ නිවැරදි, සාධාරණ, අපක්ෂපාතී, යුතුකම් ඉටු කරන, වගකම් සහිත ක්‍රමවේද සමග ය. මෙය දිගු කාලීන සමාජ සම්ප්‍රදායානුගත ක්‍රියාවලියකි. හිපොක්‍රටික්ගේ දිවුරුම (Hippocratic Oath) තුළ සඳහන් වන්නේ ද යම් ක්‍රියාවකින් සමාජයට හානි සිදු නොවිය යුතු බවකි. මෙලෙස ජනමාධ්‍යවේදියා තුළින් ද සමාජ හානිය අවම විය යුතු (Minimize Harm) අතර ප්‍රවෘත්ති ආවරණය තුළින් ද බලපෑමට ලක් වන්නන් පිළිබඳව සිතිය යුතු වේ. මාධ්‍යවේදීන් සමාජ ගැටලූ පිළිබඳ සත්‍ය සෙවීමට, නිදහස් ලෙස ක්‍රියාත්මක වීමට සහ මහජන සේවය සඳහා ආචාර ධර්මීයව බැඳී පවතී.
සමහරුන්ගේ තර්කය වන්නේ ආචාර ධර්ම ඉගැන්විය නොහැකි බවයි. එය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට සහ සමාජයෙන් සමාජයට වෙනස් වේ යන අරුත ද එහි ඇති බවට සත්‍යයකි. එමෙන්ම ආචාර ධර්මවලට අනුගත නොවීම සහ ආචාර ධර්ම සඳහා ප්‍රබල නැඹුරුව ද මානසික රෝග ලක්ෂණයක් බවට ද තර්කයකිි. ආචාර ධර්ම පිළිබඳ හැඟීම යනු නිදහස පිළිබඳ හැඟීමකි. සෑම පුද්ගලයෙකුගේම මූලික ලක්ෂණය වන්නේ නිදහස සෙවීම ය. නිදහස පිළිබඳ ඉගෙනුම අපහසු වුව ද නිදහස සඳහා අවශ්‍ය ක්‍රමවේදී එළඹුම් පිළිබඳ ඉගෙනුම පහසු ය.
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
ප්‍රවර්ගය:ජනමාධ්‍ය ප්‍රවර්ගය:සන්නිවේදනය ප්‍රවර්ගය:ජන සන්නි‍‍‍‍වේදනය ප්‍රවර්ගය:වෘත්තීමය ආචාරධර්ම
රන්මසු උයන
ස්වභාවික පරිසරයේ අපූර්වත්වය තීව්ර කරමින් තම නිර්මාණ කුසලතාවය හා තාක්ෂණික ඥානය මෙහෙයවා පුරාණ හෙළයන් විසින් කරන ලද මාහැඟි උද්‍යාන අලංකරණයක් අනුරාධපුර ඉසුරුමුණියේ සිට මීටර් 200ක් පමණ උතුරු දෙසට පිය නැගූ විට හමුවේ.එය රන්මසු උයනයි.මෙය රජවරුන්ගේ පරිහරණය සඳහා තැනූ බව පෙනේ.වසභ රජතුමාගේ කාලයේ අනුරාධපුර නගරයේ වන උයන් හා පොකුණු කරවා ඒවා පස් පියුමින් අලංකරණය කොට මසුන් හා හංසයන්ද ඇතිකළ බව මහාවංශ ගත්කරුවරුන් පවසයි.ස්ථානයේ බෑවුම් සහිත තත්ත්වය හා තිසා වැවේ ඉවුරේ ශාන්ත පරිසර තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගෙන උයන සැලසුම් කර ඇත.තිසා වැවෙන් ලබා ගත් ජලය උයන ඔස්සේ ක්‍රමානුකූලව ගලා යාමට නළ පද්ධතියක් ඉදි කර පොකුණු කිහිපයක්ද තනවා තිබේ.ග්‍රීෂ්ම කාලයට ගැලපෙන කුඩා එළිමහන් ගෙවල්, මණ්ඩප,ස්නානාගාර හා වැතිර සිටීම සඳහා ගල් යහන් ආදිය තනවා උයන ඉතා අලංකාරව පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. රන්මසු උයන (හෝ මගුල් උයන) ශ්‍රී ලංකාවේ ඉසුරුමුණි විහාරයට ආසන්නව ඇති පෞරාණික ජල උයනකි. අක්කර 40 ක පමණ භූමි භාගයක පැතිරී ඇති මෙම උද්‍යානය, ලක්දිව අතීත උද්‍යාන කලාව සහ සියුම් ජල කළමණාකරණ තාක්ෂණය විදහා දක්වන අද්විතීය නිර්මාණයක් ලෙස සැළකේ.
පිහිටි ගල් පර්වත හා ගල් පුවරු යොදාගනිමින් ඉදිකිරීම් සිදු කොට ඇති මෙහි අලංකාර පොකුණු, ස්නානාගාර යනාදී උද්‍යානයක දැකගත හැකි සියළුම අංගෝපාංගයන් දැකගත හැකි වේ. මෙම උයනේ පොකුණු වලට ජලය ගෙන යන ගඩොලින් තැනූ ඇල මාර්ග අදටත් නොනැසී පවතී.
ඉතිහාසය
මහමෙවුනා උයන සාංඝික කල පසු වෙනත් රාජකීය උයනක අනිවාර්ය වුවමනාව පැන නැගුණු බැවින් මහා විහාර භූමියට දකුණු දෙසින් රන්මසු උයන ඉදිකල බව බැවසෙයි. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 3 වන සියවසේදී දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් මෙම උද්‍යානය ඉදිකරන ලදී. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 10 වන සියවසට අයත් සිව්වන මිහිදු රජුගේ වෙස්සගිරි සෙල්ලිපියේ රන්මසු උයන් ලෙස මෙම උද්‍යානය විස්තර කොට තිබේ.
වෙස්සගිරි සෙල්ලිපියෙහි විස්තර වන අන්දමට තිසා වැවේ ජලය ප්‍රධාන සොරොව්ව හරහා පළමුව රන්මසු උයන වෙත ගෙන එන අතර, එතැන සිට කෙළ ගෙයට (කදලී ගෘහ) උද්‍යානයේ පොකුණට (උයන් ගෙය) සහ මහනෙල් පොකුණට (මහනෙල් ගෙය) ටද ගෙනගොස් අවසානයේ ඉසුරුමුණි විහාරය අවට ඇති කුඹුරු වලට ගලා බසින බැව් කියවේ.
එ මෙන්ම දේවානම්පියතිස්ස රජ සමයේ සිට අනුරාධපුරයේ රජකළ රජවරුන්ගේ විනෝද උයන වූයේ රන්මුසු උයනයි. ලංකා ඉතිහාසයේ ප්‍රේම වෘතාන්තයක් වන්නේ සාලිය හා අශෝකමාලා පෙම් පුවතයි. දුටුගැමුණු රජතුමාගේ පුත් සාලිය කුමරු හට අශොකමාලාවන්  හමුවූයේද මෙම උයනේ දී බව පැවසේ.
රන්මසු උයනේ රූප සහිත සංඛේත චක්‍රය
රන්මසු උයනට අයත් අංක 34 නම් ලෙනෙහි විශ්ව චක්‍රය ලෙස හඳුන්වනු ලබන රූප සහිත විශේෂ සංඛේත චක්‍රයක් දැකගත හැකිවේ. මීටර 1.8 ක පමණ විශ්කම්භයක වෘත්තයකින් යුතු මෙහි විවිධ ජ්‍යාමිතික හැඩතල හා සත්ව රූප දක්නට ලැබේ. වෘත්තයේ පිටත කොටසේ ජලජ සත්ව රූප පිහිනා යන අයුරින් දක්වා ඇත. එම සත්වයින් අතර මතස්‍යයින්, හක් බෙල්ලන්, කැස්බෑවන් හෝ ඉබ්බන්, කකුළුවා, මුහුදු අශ්වයා, මුහුදු සිංහයා හා දැල්ලෙකු යැයි සිතිය හැකි ජලජ ජීවීන් වේ.
මෙම චක්‍රයේ ඉහල කොටසේ පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයෙන් සටහන්, පනති පනශ යනුවෙන් පාඨයක් වේ. එහි තේරුම පනස් තුනක් යන්න වේ. මේ චක්‍රයේ ඇති සත්ව රූප හා ජ්‍යාමිතික හැඩතල වල එකතුව එක සමාන වන අතර සත්ව රූප විස්ස හා ජ්‍යාමිතික හැඩතල තිස්තුනක එකතුවද පනස් තුනක් වේ. ඒ අනූව සෙල්ලිපියේ අන්තර්ගතය හා චක්‍ර සටහනේ එකතුවද එකිනෙක ගැලපෙයි.
චක්‍රය පිළිබඳ ඉදිරිපත්ව ඇති මත
මෙමගින් ලෝක ධර්මතාවය පිළිබඳ බෞද්ධ අර්ථයක් ඉස්මතු කෙරේ. මධ්‍යයේ දැකගත හැකි චතුරස්‍රය මැද පිහිටි වෘත්ත හත සප්ත මහා සාගරය ලෙසද, එහි ඇතුලත පිහිටි තිත මහාමේරුවද, අනෙකුත් සංඛේත මගින් හිරු හා සඳුද, ජලජ සත්වයන් මගින් ජලජ ලෝකයද නිරූපණය කරන බැව් පවසයි.
ඇතැම් විට මෙය ලෝකයේ පැරණිතම සිතියමක් බවටද අනුමාන කෙරේ.
එච්.සී.පී. බෙල් මහතාගේ අදහස අනුමත කරයි.
මහායාන තාන්ත්‍රයානිකයින්ගේ යන්ත්‍රයක් බව පවසයි.
මෙම ලෙන ඉදිරිපිට කොටා ඇති ආසන හා සම්බන්ධ කර ගනිමින් චක්‍රය දෙස බලා එක්තරා අකාරයක භාවනාවක් සිදුවන්නට ඇති බව ප්‍රකාශ කරයි. සත්ව රූප හා ජ්‍යාමිතික රූප පනස් තුන ගණන් කරමින් මානසික ඒකාග්‍රතාවය වර්ධනය කිරීම වෙනුවෙන් වූ මානසික අභ්‍යාසයක යෙදීම මහි අදහස බැව් තව දුරටත් ප්‍රකාශ කරයි.
පුරාවිද්‍යා සංරක්ෂණය
කාලාන්තරයක් මුළුල්ලෙහි වනාන්තරයෙන් වැසී පැවති මෙම භූමිය ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1901 දී එච්.සී.පී. බෙල් මහතා විසින් සොයාගන්නා ලදුව ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1940දී එහි සංරක්ෂණ කටයුතු සිදු කරන ලදී. වර්ථමානයේ මෙය පුරාවිද්‍යා රක්ෂිත භූමියක් ලෙස ප්‍රකාශිතය.
ආශ්‍රිත සබැදි
ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුරය ප්‍රවර්ගය:අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක Link:https://sites.google.com/view/helaweerayo/home
බහදූර් ෂා සෆාර්
බහදූර් ෂා සෆාර් හෙවත් දෙවන බහදූර් ෂා (1775 ඔක්තෝබර් 24 – 1862 නොවැම්බර් 7) ඉන්දියාවේ මෝගල් අධිරාජ්‍යයේ අවසන් අධිරාජයා හෙවත් පාද්ෂා විය. ඔහුගේ රාජ්‍ය කාළය 1834 සැප්තැම්බර් 28 සිට 1857 සැප්තැම්බර් 14 තෙක් විය. 1857 ඉන්දියානු මහ කැරැල්ල සමයේදී දිල්ලිය නැවත බ්‍රිතාන්‍යයන් අතට පත්වූ පසු රාජ්‍ය ද්‍රෝහී වීමේ චෝදනාව මත නඩු විභාග කර බුරුමයේ රැන්ගූන් (වර්තමාන මියන්මාරයේ යැන්ගොන්) වෙත පිටුවහල් කරන ලදී. බහදූර් ෂා සෆාර් දෙවන අක්බාර් අධිරාජයාගේ දෙවන පුත්‍රයා විය. ඔහු අධිරාජයා ලෙස සෆාර් (විජයග්‍රහණය) යන අන්වර්ථ නාමය භාවිතා කළේය. කෙසේ නමුත් මෙකල වනවිට මෝගල් අධිරාජ්‍යය පිරිහී තිබුණ අතර එහි අධිරාජයෝ නාමික පාලකයන් පමණක් වූහ. සෆාර්ගේ පාලන අධිකාරිය බල පැවැත්වුණේ දිල්ලියේ රතු බලකොටුවට පමණි.
කෙසේ නමුත් නිල වශයෙන් සැලකූ විට බ්‍රිතාන්‍ය පෙරදිග ඉන්දියා වෙළෙඳ සමාගම දිල්ලියේ කටයුතු කළේ මෝගල් අධිරාජයාගේ සේවකයන් ලෙස ය.
බහදූර් ෂා සැළකිය යුතු හැකියාවකින් පිරිපුන් උර්දු කවියකු වූ අතර ඔහු විසින් ලියන ලද විශාල ගසල් සහ වෙනත් කවි ප්‍රමාණයක් වේ.
එමෙන්ම සෆාර් හින්දු සහ මුස්ලිම් ආගමිකයන්ට සමානව සැළකූ පාලකයකු වූයේය. බොහෝ විචාරකයන්ට අනුව ඔහු අධිරාජයකු වීමට වඩා කවියකු වීමට සුදුස්සකු විය.
ඉන්දියානු මහ කැරැල්ල ආරම්භයේදී, 1857 මැයි 10 වනදා මීරත් හි කැරලි ගැසූ සෙපෝයි භටයෝ මැයි 11 උදෑසන වනවිට දිල්ලිය වෙත කඩා වැදුණෝ ය. ඔවුහු සෆාර් හමුවීමට ගොස් සිය කැරැල්ලට ඔහුගේ ආශිර්වාදය ඉල්ලූහ. සෆාර් ඊට මුලින් කැමැත්තක් නොදැක්වූ නමුත් පසුව කැරැල්ලට සිය ආශීර්වාදය පළ කර සිටියේය.
දිල්ලිය කැරලිකාර සෙපෝයිවරුන් අත තිබියදී ඇතැම් අවස්ථාවලදී සෆාර් තීරණ ගැනීමේදී දක්වන ලද උදාසීනභාවය හේතුවෙන් ප්‍රශ්න ඇති විය. ඔහුගේ මහලු වයස හේතුවෙන් ඊට වඩා දෙයක් බලාපොරොත්තු වීම අපහසු විය.
1857 සැප්තැම්බරයේදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දිල්ලිය ආපසු අල්ලාගන්නා අවස්ථාවේ සෆාර් රතු බලකොටුවෙන් පළාගොස් හුමායුන්ගේ සොහොන් බිමෙහි සැඟවිණ. පසුව ඔහු එහිදී බ්‍රිතාන්‍යයන්ට යටත් වූයේය. ඔහුගේ පුත්‍රයින් වැඩි දෙනෙක් ඇතුලු පවුලේ පිරිමින් රැසක් බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් කැරැල්ල අවස්ථාවේදී මරා දමන ලදී. අනෙක් අය පිටුවහල් කෙරිණ.
බ්‍රිතාන්‍යයන් ඔහුට එරෙහිව නඩු පැවරුවේ රාජ්‍ය ද්‍රෝහී වීම යන චෝදනාව යටතේ ය. නමුත් එම චෝදනාවට පදනමක් නොවූ බව නොසළකන ලදී. පෙරදිග ඉන්දියා වෙළෙඳ සමාගම නීත්‍යානුකූලව අධිරාජ්‍යයාගේ සේවකයකු වූ හෙයින් ඔහුට රාජ්‍ය විරෝධී වීමේ චෝදනාව එල්ල කිරීම නෛතික පදනමකින් තොර වූවකි.
කෙසේ වෙතත් කෙටි නඩු විභාගයකින් පසු ඔහුව බුරුමයට පිටුවහල් කරන ලදී. රැන්ගූන් නුවර දිවි ගෙවූ ඔහුගේ මරණින් පසු එහි ම වළ දමන ලදී.
ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාව ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය
සෝමාලියාව
සෝමාලියා සමූහාණ්ඩුව අප්‍රිකාවේ පිහිටි රටකි. මායිම වයඹ දෙසින් ජිබොට්, නිරිතදිගින් කෙන්යාව, උතුරින් ඒඩින් බොක්ක සහ යේමනය, නැගෙනහිරින් ඉන්දියානු සාගරය සහ බටහිරින් ඉති‍යෝපියාවය. මෙය ලෝකයේ මූලික ව්‍යාපාර මධ්‍යස්ථානයක් වූ අතර නාවිකයන් හා වෙළඳුන් සාම්බරානි, කළුවැල් සහ කුළු බඩු වෙළදාම් කරයි. මෙම වෙළදාම් අතර මයිසීනියානුවන් හා බැබිලෝනු ජාතිකයින් වේ. සෝමාලියා රාජධානිය පුන්ටයිස්වරුන්ගේ භූමියක් වු අතර වර්තමානයේ එහි ඇති පිරමීඩානු ගොඩනැඟිලි පන්සල් හා නිවාස ඒ බව තහවුරු කරයි. මධ්‍යම ‍කාලයේ මෙය අෆුරාන් පාලනයක් වු අතර විශිෂ්ට හයිඩ්‍රොලික් ශිල්පය සහ බලකොටු ගොඩනැගීම මෙහි විය. ශතවර්ෂ ගණනාවක කාලයක් බ්‍රිතාන්‍යයන් යටත් කර සිටි දේවීශ්වරුන් 1920 යටත් කරගන්නා ලදී. මෙමගින් දේවිශ් පාලන ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍යයට අයත් වේ. 1926 වන තෙක් සෝමාලියානු සුල්තාන්වරුන්ගෙන් හා හාමුරුදුවන්ගෙන් සම්පූර්ණ පාලනය හිමි නොවීය. 1941 බ්‍රිතාන්‍ය හමුදාව යට‍තට ගැණුනි. 1974 අරාබි සම්මේලනයේ සාමාජිකත්වය ලැබුණි. මෙම රට අප්‍රිකාණු සංගමය හා බැඳුණු අතර මෙය මුස්ලිම් රටකි. මෙය ඉස්ලාමීය සම්මේලනයේ නිර්මාතෘ සාමාජිකයෙක් වන අතර එක්සත් ජාතීන්ගේ හා එන්.ඒ.එම්. හි සාමාජිකයෙකි.
.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකානු රටවල්
වර්ණවල ඵෙතිහාසික පසුබිම
රතු, කහ සහ නිල් යන ‘මූලික’ නොඑසේනම් ‘ප්‍රාථමික’ වර්ණ පදනම් කරගෙන වර්ණ න්‍යාය මුලින්ම ගොඩනංවන ලදී. ඊට හේතුවූයේ මෙම වර්ණයන් මිශ්‍ර කිරීමෙන් වෙනත් ඕනෑම වර්ණයක් සාදාගත හැකි යැයි විශ්වාස කිරීමය. මෙම වර්ණ මිශ්‍රණය සිදු කිරීමට මුද්‍රණකරුවන්, සායම් පොවන්නන් සහ සිත්තරුන් විසින් දැනසිටි නමුත් වෙළෙන්දන් වඩා වැඩි ප්‍රියතාවයක් දැක්වූයේ අමිශ්‍ර වර්ණකයන්ටය. එයට හේතුව මිශ්‍ර වර්ණ එතරම් දීප්තිමත් නොවීමයි.
18 වැනි සියවසේ වර්ණ න්‍යායන්හි පදනම වූයේ මෙම රතු, කහ, නිල් ප්‍රාථමික වර්ණයන්ය. 18 වැනි සියවසේ සිදුකළ මනෝවිද්‍යාත්මක වර්ණයන්ගේ බලපෑම පිළිබඳ පර්යේෂණයන්වලින් මෙම න්‍යායයන් තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙනයනු ලැබිණි. මෙම වර්ණ නිරීක්‍ෂණ පිළිබඳ අදහස් සංක්‍ෂිප්ත කරමින් ලියැවුණු ලේඛනයන් දෙකක් වර්ණ න්‍යායේ පදනම ලෙස සැලකෙයි. එනම් ජර්මානු කවියකුවූ ජොහෑන් වුල්ෆ්ගැංග් වොන් ගොයතේ විසින් රචිත Theory of Colors (1810) සහ ප්‍රංශ කාර්මික රසායනඥයකු වූ මයිකල් ඉයුජීන් චැවියල් විසින් රචිත The Law of Simultaneous Color Contrast (1839) ය.
පරිගණක ඉතිහාසය
1600-1900 දක්වා.
1642 දී Blaise Pascal විසින් Adding Machine නැමැති apa උපකරණය නිපදවාගන්නා ලදි. මෙය ලොව පළමුවන යාන්ත්‍රීක ගණික කර්ම කරන උපකරණය වෙයි. මෙහිදී පැස්කල් රෝද වැනි උපාංග භාවිතා කරමින් ගණනය කිරීම් කර ඇත. 1674 Gottfried Wilhelm Von Leibnitz විසින් Pascal ගේ මෙම උපකරණය වැඩිදියුණු කර ඇත. මෙම වැඩිදියුණු කිරීමත් සමගම බෙදීම, ගුණකිරීම වඩා පහසුවෙන් කරගත හැකි විය.
1900-1945 දක්වා
Harvard University හි Howard Aiken විසින් 1937දී Babbage ගේ උපකරණය නිපදවීමට කාලය එලඹ ඇති බව තීරණය කරණ ලදි. Harvard විශ්ව විද්‍යාලයේ තම සගයන් සමග හා IBM සමාගමේ සහය ඇතිව Automatic Sequence Control Calculator යන උපකරණය 1944 දී නිපදවන ලදි මෙය MARK I ලෙස නම් කෙරිනි. MARK I හට මූලික ගණිත කර්ම 4 සිදුකිරීමේ හැකියාව තිබිbabxjabxනි. මෙහි පාළනය සදහා යතුරු තිබුණු අතර යතුරු පුවරු වකට සමිබන්ධ කිරීම මගින් Punch Card මත පිලිතුරු සටහන් කරණ ලදි. මෙහි විද්‍යුත් යාන්ත්‍රික රිලේස් ((Electro Mechanical Relays) 3000 ක් පමණ පැවති අතර ටොන් 50 ක් පමණ බර විය. අවුරුදු 15 ක් පමණ මෙය භාවිතයේ පැවතුනි.
1946-1960 දක්වා (Vacuum Tubes)
ENIAC (Electronic Numerical Integrator Analyzer and Computer)  යනු පලමු ඩිජිටල් පරිගණකය වේ. ඒය 1946 පෙන්සිල්වේනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ Moore School of Electrical Engineering මගින් නිර්මාණය කරණ ලදි. මෙහි යාන්ත්‍රිකව චලනය වන කොටස් නොතිබුනු අතර කේතනය කිරීමේ හැකියාව තිබිනි. තවද මෙහි ගණනය කරණ පියවර (Calculation Steps) ගබඩාකර තබා ගැනීමෙ හැකියාව තිබිනි. මෙම උපකරණය Vacuum Tubes භාවිත කරණ ලද අතර එවා 18,000 ක් පමණ මෙහි දක්නට තිබුනි. මෙය පලමු යුගයේ (First Generation ) පරිගණකයක් යැයි කියනු ලැබේ. මෙය තත්පරයට ගණනය කිරීම් 5,000 ක් පමණ සිදුකරනූ ලැබේ. ඒකතුකිරීම මිලි තත්පර 0.2 කදී සිදුකරණු ලබයි. මෙහි ප්‍රධානම ගැටළුවනමි එහි විශාලත්වය හා දත්ත විෂ්ලේෂනය කිරීමේ ( Data Processing) හැකියාව වෙයි. ඒය වර්ග අඩි 1,500 ක් පමන ඉඩ ප්‍රමාණයක් ගන්නාලද අතර එකවර එක කාර්යයක් කිරීමේ හැකියාවෙන් යුක්ත විය. 1951 දී Remington Rand නැමැති ආයතනය විසින් UNIVAC I (Universal Automated Calculator) යන උපකරණය නිපදවන ලදි මෙම උපකරණයට තත්පරයට එකතු කිරීම් 10,000 ක් පමණ කරගැනීමේ හැකියාව තිබිණි. 1957 දී IBM(International Business Machine) සමාගම විසින් IBM 704 යන උපකරණය නිපදවන ලදි. මෙයට තත්පරයට එකතුකිරීම් 100,000 ක් පමණ කිරීමේ හැකියාව තිබිනි. <P>
ට්‍රාන්සිස්ටර් යුගය (Transistor)
1948 දී ජෝන් බාර්ඩීන්, විල්ලියම් ශොක්ලි හා වෝල්ටර් බ්‍රිට්න් විසින් ට්‍රාන්සිස්ටර් නිර්මාණය කරන ලදී. Transistor යනු Vacuum Tube මගින් සිදු කළ කාර්යයම සිදු කළ හැකි ඝන තත්ත්ව (Solid State) උපාංගයකි. මේ නිසා (චලනය වන කොටස් නොමැති නිසා) Vacuum Tube වලට සාපෙක්ෂව Transistor වල ක්‍රියාකාරීත්වය නිවැරදි සහ වේගවත් විය. මේ සමගම මෙපමන කල් තිබූ Vacuum Tubes ට්‍රාන්සිස්ටර් මගින් ප්‍රතිස්තාපනය විය. ට්‍රාන්සිස්ටර් සමන්විත පරිගණකයක් තත්පරයට ගණිතකර්ම 200,000 – 250,000 අතර ප්‍රමාණයක් සිදුකරණ ලදි. මෙය පරිගණකයේ දෙවන යුගය (Second Generation) ලෙස හැදින්වෙයි.
මයික්‍රෝකම්පියුටර් යුගය (Microcomputer)
1975 MITS ආයතනය විසින් ALTAIR 8800 හදුන්වාදීමත් සමග මෙය ආරම්භවිය. මෙය යතුරු (Switches) මගින් Program කිරීමෙ හැකියාව තිබිණූඅතර ඩොලර් දහස් ගනනින් අලවිවිය. එබැවින් සාමාන්‍ය ජනතාවට ලබාගැනීමට ඉතා අපහසුවිය. 1977 දී Commodore හා Radio Shack යන සමාගමි වලින් පුද්ගලික පරිගණක (Personal Computers) නිපදවනබවට ප්‍රකාෂකරණ ලදි. 1979 දී Apple පරිගණකය විෂාල වෂයෙන් නිපදවූ අතර 1981 දී එය හොදින් අලවිවන පුද්ගලික පරිගණකය විය.
පළමු පරම්පරාවේ පරිගණක (First Generation Computers) (1940-1956) - රික්ත නල
පලමු යුගයේ පරිගණක සදහා රික්ත නල (Vacuum Tube) හා මතකය (Memory) සදහා චුම්බක බෙර යොදා ගන්නා ලදි. මේවා කාමර පුරා පැතිරුණ විශාල පරිගණක විය. තවද විද්‍යුත් පරිභෝජනය ඉතා ඉහල විය. එමනිසා ඉතා ඉහල මුදලක් විදුලිය සදහා වැයවිය. ඉතා විශාල තාප ප්‍රමානයක් පිටකරණ ලදි Program කිරීම සදහා machine Language බාවිත කරණ ලදි. එක් වරකට එක ගැටළුවක් පමණක් විසදීමේ හැකියාව තිබිනි. දත්ත ඇතුලත් කිරීමට (Input) Punch Cards හා Magnatic tape භාවිතා කරණ ලදි. මෙහි ප්‍රතිදානය (Output) මුදිත මාද්‍යයෙන් ලාබාදෙන ලදි. (Printouts) ඒමෙන්ම Storage සදහා Magnetic drums භාවිතා කරන ලදි.
නිර්මාණය වූ පද්ධති
දෙවන පරම්පරාවේ පරිගණක (Second Generation) (1956-1963) - Transistors
1959 වර්ෂයේ සිට 1963 වර්ෂය දක්වා බිහිවුණ පරිගණක මෙම පරම්පරාවට අයත් වේ. ට්‍රාන්සිස්ටර් හි පැමිණීමත් සමග Vacuum Tubes(රික්ත නල) අභාවයට යන ලදි. ට්‍රාන්සිස්ටර් එකක් මගින් vacuum Tubes(රික්ත නල) විශාල සංඛ්‍යාවක කාර්යයන් ඉටුකරගැනීමට හැකිවිය. එබැවින් Vacuum Tubes(රික්ත නල) වෙනුවට ට්‍රාන්සිස්ටර් ආදේෂවිය. මෙවා පලමු යුගයේ පරිගණකවලට වඩා වේගවත් විය, ලාබදායීවිය,  විදුලි පරිබෝජලය සාපේකෂව අඩු විය. විස්වාසය (Reliable ) ඉහල අගයක් විය. නමුත් විෂාල ප්‍රමාණයෙන් තාපය පිටකරණ ලදි. Input Device ලෙස Punch Card, Output Device ලෙස මුද්‍රණ යන්ත්‍ර වලින් මුද්‍රිත පිටපත් ද Storage සදහා Magnetic tape, Floppy Disk භාවිතා කරන ලදි. භාවිතා කරණ ලදි Assembly Language පරිගණක කේතනය සදහා භාවිතා කරණ ලදි. High Level Programing Language වල පලමු වැඩසටහන් බිහිවිය. (FORTRAN, COBOL). උපදෙස් (Instructions) මතකයේ ගබඩාකල පලමු පරිගණකය විය.
දෙවන පරම්පරාවේ පරිගණක වල ලක්ෂන
තුන්වන පරම්පරාවේ පරිගණක (Third Generation) (1964-1971) - Integrated Circuits
ට්‍රාන්සිස්ටර් කිහිපයකින් සැදු පරිපතයක් කුඩා සිලිකන් චිපයක් මත ඇදගැනිමෙන් අනුකලිත පරිපථ/Integrated Circuits (IC) බිහිවිය. 1964 වර්ෂයේ සිට 1971 වර්ෂය දක්වා කාලය තුල නිදවන ලද පරිගණක මෙම පරම්පරාවට අයක් වේ. IC හෙවත් Integrated Circuits තාක්ෂනය මේවායේ භාවිතා කරන ලදි. මෙසේ එක සිලිකන් චිපයක් මත ට්‍රාන්සිස්ටර් දහස් ගනනක් නිර්මාණය කිරීමට හැකිවිය. ඒමනිසා ට්‍රාන්සිස්ටර් ඉවත්වි IC කරලියට පැමිනෙන ලදි. මෙමගින් පරිගණකය වඩාත් කාර්යක්ෂම හා වේගවත් විය. Punch Card වෙනුවට Input Device ලෙස යතුරුපුවරුව (Keyboard) හා මූසිකය (Mouse) හා output Device ලෙස (Monitors) පැමිනෙනලදි. පරිගණකය ක්‍රියා කරවීම සදහා ‍මෙහෙයුම් පද්ධති (Operating Systems) බිහිවිය. මේවායින් බොහොමක් command-line interface (CLI) කින් සමන්විත වේ‍. මෙමගින් විවිධ වර්ගයේ මෘදුකාංග පරිගනකය තුල ධාවනය (Run) කරගැනීමේ හැකියාව ලැබුනි. ඉතා කුඩා වූ අතර ලාභදායී විය.
තුන්වන පරම්පරාවේ පරිගණකවල ලක්ෂන
හතරවන පරම්පරාවේ පරිගණක (4th Generation) (1971-1989) - Microprocessor
1971 වර්ෂයේ සිට වර්ථමානය දක්වා නිර්මාණය කල හා නිර්මාණය කරන ලබන පරිගණක මේම පරම්පරාවට අයත් වේ. මෙහිදි Microprocessor තාක්ෂනය භාවිතා කරන ලදි. මෙතෙක් පැවති පරිගණක වලට එක් වරකට ක්‍රියාත්මක කළ හැකි වුයේ එක් වැඩසටහනක් පමනි. නමුත් මෙම පරම්පරාවේ පරිගණක සදහා එක් වරකට වැඩසටහන් එකකට වඩා වැඩි ප්‍රමානයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාවක් තිබුණි. LSIC ( Large Scale Integrated Circuits) හා VLSIC  (Very Large Scale Integrated Circuits බිහි විය. තාක්ෂණය දිගුවක් ලෙස සිලිකන් චිපයක සෑදුන ක්ෂුද්‍ර සකසන (Micro Processor) හදුන්වා දෙන ලදි. මේමගින් පරිගණකයේ භෟෙතික ප්‍රමාණය අඩු කර ගැනීමට හැකියාව ලැබින.  මෙමගින් පරිගණකය වඩා කුඩාවූ අතර එහි වේගය වැඩිවිය. මෙම කාලය තුල  (Graphical User Interface) බිහිවිය. එනම් පරිගණකයෙන් කාර්යයක් කරගැනීම සදහා විදාන Type කිරීම වෙනුවට කුඩා පින්තුර මත මවුසය මගින් ක්ලික් කිරීමෙන් කාර්යය කරගැනී මේ හැකියාව ලැබින. මේම පරම්පරාවේදි දෘඩ තැටි (Hrad Disk), නම්‍ය තැටි (Floppy Disk), ප්‍රකාශ තැටි (Optical Disk) භාවිතයට පැමිනෙන ලදි. පරිගණකය සදහා මුල්වරට චිත්‍රක පරිශිකල අතුරුමුහුණතක් GUI (Graphycal User interface ) හා පරිගණක ජාලකරනය (computer Network) මෙම පරම්පරාවේ පරිගණක සමග හදුන්වා දෙන ලදි. පෞද්ගලික භාවිතය සදහා පරිඝකන භාවිතයට පැමිණියේ මේම යුගයේදි වේ.
හතරවන පරම්පරාවේ පරිගණකවල ලක්ෂන
පස්වන පරම්පරාවේ පරිගණක (5th Generation) (1989 - Present) - Artificial Intelligence
1981 වසරේ දි IBM සමාගමත් 1984 දි Apple සමාගමත් නිවසේ පරිහරණයට සුදුසු පුද්ලගික පරිගණක හදුන්වා දෙන ලද්දේ මෙම කාලය තුල වේ‍‍. පස්වන පරම්පරාවේ භාවිතා වන්නේ UISl (අතිවිශාල ප්‍රමාණයේ අනුකුලිත පරිපත / Ultra Large Scale Inegration) තාක්ෂණය යි. එම නිසා මෙම තාක්ෂණය භාවිතයෙන් මිලියන ගනනක් ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිපථ සහිත ක්ෂුද්‍ර සකසන (silicon Chips) නිපදවීමට හැකියාව ලැබී තිබේ. මෙය AI (Artificial Intelligence) ද කෘතිම බුද්ධිය මත පදනම්වී ඇත සමහර මෘදුකාංගවල දැනට සුළුවශයෙන් යොදා ගැනෙයි. තව නම් විශාල ධාරිතාවක් සහිත Hard Disk, Opical Disk භාවිතය, නමි හඩ හදුනාගැනිම (Voice Recognition),අකුරු හදුනාගැනීම (Character Recognition ), අකුරු කියවීමට (Text To Speech), අත් අකුරු හදුනා ගැනීම සදහා (Hand writing Recognition Systems) හා අන්තර්ජාලය වේ.
පස්වන පරම්පරාවේ පරිගණකවල ලක්ෂන
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව පස්වන පාරම්පාරව
888
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
වාතරවත්ත
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
විඩතල්පලේ
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
වියාපරිමූලේ
ශ්‍රී ලංකාවේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කය තුල පිහිටි ගම්මානයකි. ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති කියවන්නා සම්මානය
රයිගම් ටෙලීස් හොඳම රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති කියවන්නා සම්මානය වාර්ෂිකව ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී තිරයේ හොඳම ශ්‍රී ලාංකේය රූපවාහිනී ප්‍රවෘත්ති කියවන්නා සඳහා බොහෝ වාණිජ සන්නාම සමඟ සම්බන්ධ රයිගම් සමාගම විසින් පිරිනමනු ලැබේ.
වස
right|thumb|
ජීව විද්‍යාත්මක අර්ථදැක්වීම් වලට අනුව වස හෙවත් විස යනු ජීවියෙකුට ප්‍රමාණවත් කරමින් අවශෝෂණය වූ පසුව එහි රසායනික ක්‍රියාකාරිත්වය හෝ අනුක මට්ටමේ නොයෙකුත් ක්‍රියාකාරීත්වයන් නිසා වන හානිය නිසා ජීවීන් රෝගී කිරීම හෝ මරණයට පත්කිරීමේ හැකියාවක් ඇති ද්‍රවයන් වේ. නිත්‍යානුකූල අන්දමට සහ අන්තරායකාරී රසායනික ද්‍රව්‍ය වර්‍ග කිරීමේදි වස යනු විෂ සහිත ද්‍රවයන් වේ. අඩු විෂ සහිත වර්ග, 'හානිකර' දැවිල්ල ඇති කරන ලෙසට හෝ ඇතැම් විටක ඒ පිළිබඳ කිසිසේත්ම සඳහනක් ලේබලයක් දක්වා නොමැත. වෛද්‍යවිද්‍යාවේ (විශේෂයෙන්ම පසු වෛද්‍ය ක්‍ෙෂ්ත්‍ර‍යේ) සහ සත්ව විද්‍යාවේ විෂවර්‍ග සර්ප හෝ සත්ව විෂ මගින් වෙන්කර හදුනා ගැනේ. විෂ යනු ස්වභාවධර්මයාගේ ස්වාභාවික ක්‍රියාවන්ගෙන් හටගන්නක් වන අතර සත්ව විෂ යනු ජීව විද්‍යාත්මකව සතෙකු දෂ්ඨ කිරීමේදී හෝ සපාකෑමේදී සිරුරට ඇතුලත් වන ද්‍රවයන් වේ. අනෙකුත් ව්‍යවර්‍ග යනු නම හෝ බඩ වැලවල් වල ඇති අපිච්ඡද පටක මගින් අවශෝෂණය වන ද්‍රවයන් වේ.
විස ශරීරගත වීම
පුද්ගලයෙකු එක්වරක් හෝ කෙටිකාලයක් මුළුල්ලේ විෂ ද්‍රව්‍යයන්ට නිරාවරණය වීම නිසා ක්ෂණිකව විෂ ශරීර ගත විය හැකිය. මේ සමගම එහි රෝග ලක්ෂණ පහල වේ. මේ වස වර්ගය සිරුරට අවශෝෂණය වීමෙන් එය මුළු සිරුර පුරාම ව්‍යාප්තවේ. ඇතැම් වස වර්ග සිරුරට අවශෝෂණය නොවී අදාල පටක විනාශ කරයි. මේවා විඛාදනය කරණ වර්‍ගවේ.
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රියාවලිය
වැදගත්කම
වනර් සොම්බාර්ට් සහ මැක්ස් වෙබර් වැනි චින්තකයින් විසින් ද්විත්ව සටහන් ක්‍රමය ධනපති ක්‍රමයේ මූලික සොයා ගැනීමක් සහ මුල්ගලක් ලෙස සලකනු ලැබ ඇත. සොම්බාර්ට් ලියූ මධ්‍ය කාලීන සහ නුතන වාණිජ වෙළදාම “යම් දෙයක් දෙස බලන ආකාරය මූලික ප්‍රාග්ධන සංකල්පයෙන් ව්‍යුත්පන්න වේ. යමෙකුට ප්‍රාග්ධනය ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීම ඇති වීමට පෙර නොතිබුනා යැයි කිව හැකිය. ලාභ ලැබීමට උපකාරී වුන සහ ගිණුම් වලට ඇතුලත් කරනු ලැබු යම් ප්‍රමාණයක ධනය ප්‍රාග්ධනය ලෙස හැදින්වීමටපුළුවන “
වස
විස ශරීරගත වීම
දිගු කාලවක් මුළුල්ලේ හෝ විටින්විට යම්කිසි වස වර්‍ගයකට නිරාවරණය වීම හේතුවෙන් අදාල රෝග ලක්ෂණ ඉක්මනින්ම ඇති නොවේ. රෝගී තත්ත්වය හටගන්නේ ක්‍රමක් ක්‍රමයෙනි. රසදිය හෝ ඊයම් වැනි සිරුර තුල අවශෝෂණය නිසා එක්රැස්වන වස ද්‍රව්‍ය මේ සඳහා උදාහරණ වේ.
වස සමග ස්පර්ශවීම හෝ අවශෝෂණය මගින් ඉක්මන් මරණයක් හෝ දුබලතාවක් හටගත හැකිය. ස්නායු පද්ධතිය මත ක්‍රියාත්මක වන වස වර්ග නිසා තත්ත්පර ගණනකදී සිරුර පණනැති වීමක් සිදු විය හැකිය. උදාහරණයක් ලෙසට කර්මාන්ත වලදී හෝ යුද්ධ වලදී අවියක් ලෙසට යොදාගන්නා ස්නායු විෂ වායුවර්‍ග ගත හැකිය.
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රියාවලිය
ගිණුම්
මුලික ලිපිය: ගිණුම (ගිණුම්කරණය)
වස
විස ශරීරගත වීම
ඇමරිකා එක්සත් ජන පදයේ මරණ දඩුවම ලබාදීම සඳහා ඉදිකර ඇති වායු කුටීර වල භාවිතා වන සයනයිට් නම් උග්‍රවිෂ ද්‍රව්‍ය ආඝ්‍රාණය හෝ ආමාශගත වීම නිසා මයිටකොන්ඩ්‍රියාවන් හි ATP සාධන එන්සයිම අක්ක්‍රීය වීමෙන් සිරුර අප්‍රාණික වීමෙන් මරණයට පත්වේ. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිරකරුවන් ඝාතනය කිරීම සඳහා අසමාන්‍ය ලෙස ඉහළ සාන්ද්රනයන්ගෙන් පොටෑසියම් ක්ලෝරයිඩ් රුධිරයට එන්නත් කෙරේ. මෙමගින් හෘදය වස්තුවේ පේශි සංකෝචනය අන්තරය නොමැතිවී යාමෙන් හෘදය හිටිහැට්යේම නතර වීමෙන් මරණයට පත්වේ.
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රියාවලිය
ගිණුම්
මුල්‍ය තොරතුරු වලට අදාල වන මුල්‍ය ගනුදෙනු ප්‍රවාහ සහ මුල්‍ය තත්වය ගිණුම්කරණ ක්‍රම වාර්තා මගින් රදවා ගැනීම සහ පිටපත් කිරීම සිදු කරයි. මුල්‍ය ගනුදෙනු ප්‍රවාහයන් වල මුලිකවම අදායම් ගිණුමක ඇතුලට ගලා ඒම් සහ වියදම් ගිණුමක පිටතට ගලා යාම් ඇතුලත් වී ඇත. දේපල, මුදල් ලැබීම් හෝ මුදල් ගෙවීම් ඇතුළුව මුල්‍ය තත්ව උපාංග මුලික වර්ග වලින් එකකට ඇතුලත් වී ඇත. එනම් වත්කම්, වගකීම් සහ හිමිකම්ය. මෙම මුලික වර්ග තුලින් සෑම විශේෂ වත්කම්, වගකීම්, අදායම් සහ වියදමක්ම අදාල "ගිණුම" මගින් නිරුපනය කර ඇත. ගිණුමක් යනු හුදෙක්ම වත්කම්, වගකීම්, අදායම්, වියදම් වලට අදාල මුදල් ගලා ඒම් සහ ගලා යාම් සම්බන්ධ වාර්තාවකි. අදාල කාල කාලපරිචේදය අවසානයේදී මුල්‍ය තත්ව උපාංග තුලින් උකහා ගත් අදායම් සහ වියදම් ගිණුම් වල ගලා ඒම් සහ ගලා යාම් පමණක් පෙන්නුම් කිරීම හේතුවෙන් ඒවා තාවකාලික ගිණුම් ලෙස හදුන්වනුලැබේ.
වස
විස ශරීරගත වීම
කෘෂිරසායනික ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය කර ඇත්තේ ඉලක්ක ජීවීන්මත පමණක් ක්‍රියාත්මක වීමටයි. නමුත් දීර්ඝ කාලීනව හෝ කෙටි කාලීනව ඒවා ඉලක්කවනාවු ජීවීන් එනම් මිනිසාගේ හිතකර වාසිදායක ජීවීන් මතද ක්‍රියාත්මක වීමෙන් හානිකර ප්‍රතිඵල ගෙන දේ. උදාහරණයක් ලෙස වල්නාශක මත 2,4 - D ශාක හෝමෝන වල ක්‍රියාකාරීත්වයට සමාන වේ. මෙහි මාරාන්තික විෂ ප්‍රමාණය ශාක සඳහා විශේෂ වේ. ඇත්තවශයෙන්ම 2,4 - D වර්ගයක් නොවේ. නමුත් එය 'හානිකර' වර්ගයට වර්ගීකරණය කර ඇත.
බොහෝ ද්‍රව්‍ය වස ද්‍රව්‍ය බවට පත්වීම සිදු වන්නේ වක්‍රාකාරවය. උදාහරණයක් ලෙස මෙනතෝල් නම් මධ්‍යසාරය තනිව ගත් කල විෂසහිත නොවේ. නමුත් අක්මාවේ සිදුවන ක්‍රියාවලීන් නිසා එය විෂ සහිත ෆෝමැලිහයිඩ් හා ෆෝමික් ඇසිඩ් බවට පරිවර්තනය වේ. බොහෝ ඖෂධ වර්ගද ඉහත සඳහන් කල අන්දමට අක්මාවේ දී විෂ සහිත ද්‍රව්‍ය බවට පත්වේ. පුද්ගලයන් ගේ අක්මාවේ එන්සයිම නිෂ්පාදනය කරන ස්ථාන වල ඇති වෙනස්කම් නිසා එක් එක් පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වීම විවිධ වේ.
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රියාවලිය
ගිණුම් වර්ග (ස්භාවය)
උදාහරණය: භාණ්ඩ හෝ සේවා විකුණුම් වාර්තා කිරීම සදහා විකුණුම් ගිණුමක් විවෘත කරන ලදී. අදාල කාලපරිචේදය අවසානයේදී මුළු විකුණුම් ආදායම් වාර්තාවට මාරු කරනු ලැබේ. (ලාභ සහ අලාභ ගිණුම හෝ ආදායම් සහ වියදම් ගිණුම)
වස
විස ශරීරගත වීම
ජීව විද්‍යාත්මකව විෂවර්‍ග ශරීරගත වීම නිසා ඇති වන රෝග ලක්ෂණ, සිරුර තුල ඇති වන ක්‍රියාවලීන්, රෝග විනිෂ්චය කීරීම, හා ප්‍රතිකාර ක්‍රම පිළිබඳව සිදුකරන අධ්‍යයන විද්‍යාව හෝ ධුලකවේදය නම්වේ.
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රියාවලිය
ගිණුම් වර්ග (ස්භාවය)
එසේම මුල්‍ය වර්ෂය තුල වියදම් අදාල වියදම් ගිණුමේ වාර්තා කරනු ලැබේ. එසේම ඒවා ආදායම් ගිණුම් වාර්තාවට මාරු කරනු ලැබේ. ආදායම් ගිණුම් වාර්තාවේ ශුද්ධ ධන හෝ ඍණ ශේෂය (ලාභ හෝ අලාභ) අවස්ථාව අනුව සංචිත හෝ ප්‍රාග්ධනයට මාරු කරනු ලැබේ.
ගිණුම් වර්ග (ආවර්තිත ප්‍රවාහ)
ගිණුම් වල ස්භාවය අනුව ඒවා තාත්වික, පුද්ගල, සහ නාමමාත්‍ර ලෙස වර්ග කෙරේ. එනම් භෞතික වත්කම්, වගකීම්, නෛතික වස්තු හෝ මුල්‍ය ගනුදෙනු. ගිනුමක මුල්‍ය වර්ෂයේ/අයවැය වර්ෂයේ ගලා ඒම් සහ ගලා යාම් මත ගිණුම් තවදුරටත් වර්ග කරනු ලැබේ. අදායම් මුල්‍ය වර්ෂය තුල ක්ෂණික ගලා ඒමකි. වියදම් මුල්‍ය වර්ෂය තුල ක්ෂණික ගලා යාමකි. වත්කමක් යනු මුල්‍ය වර්ෂයකටත් එහා දිවෙන දිගු කාලීන ගලා ඒමකි. සම්ප්‍රදායික දැක්ම අනුව එය හිමිකම් නොකී අදායමක් ලෙස ඉදිරිපත් කල හැකිය. එසේ නැතහොත් වත්කමක අනාගත ගලා ඒම් වල වර්තමාන අගය ලෙස අගය කල හැක. වගකීමක් යනු මුල්‍ය වර්ෂයට එහා දිවෙන දිගු කාලීන ගලායාමකි. සම්ප්‍රදායික දැක්ම අනුව එය නැවත නොගෙවූ වියදමකි. එසේ නැතහොත්වගකීමක් අනාගත ගලා යාම් වල වර්තමාන අගය ලෙස අගය කල හැක.
වස
විස ශරීරගත වීම
ප්‍රවර්ගය:වස
ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රියාවලිය
ගිණුම් වර්ග (ආවර්තිත ප්‍රවාහ)
ගිනුමක මූලිකංග ප්‍රධාන කොටස් පහකට වෙන් කරනු ලැබේ. වත්කම්, වගකීම්, හිමිකම්, අදායම්, වියදම්.
ගිණුම් සටහන්
•	ද්ව්ත්ව සටහන් ගිණුම්කරණ ක්‍රමයේදී, ගිණුම් සටහන් තුලින් වත්කම් වගකීම් අදායම් හෝ වියදම් වලට අදාල මුල්‍ය ගනුදෙනු සටහන් කරයි. •	ද්විත්ව සටහන් ගිණුම්කරණ ක්‍රමය තුල සෑම ගිණුම් සටහනකම බලපෑම් දෙකක් තිබේ. සමාන ප්‍රමාණයන්ගෙන් එක ගිණුමක් ඉහල යාමත්, අනෙක නම් අනෙක් ගිණුම පහල යාමත්ය. •	ගිණුම් සටහන් දෝෂයක් නොමැතිව සටහන් කරනු ලැබුවේ නම් ඕනෑම අවස්ථවක ධන ශේෂයන් පවතින සියලු ගිණුම්, ඍණ ශේෂයන් පවතින සියලු ගිණුම් හා සමාන වනු ඇත. •	මුදල් ගනුදෙනුවක සමාන සහ වෙනස් ගිණුම් දෙකක විරුද්ධ බලපෑම් ඇති කිරීම, ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේ ක්‍රමයෙන් සහතික කරයි. •	සටහනක ප්‍රතිවිරුද්ධ බලපෑම් ව්‍යාකුලතා මග හැර ගැනීමටගිණුම් සටහන් වල හර සහ බැර වැනි කොන්දේසි භාවිත කරයි උදා: ගිණුම් සටහන් එක ගිණුමක හර වුවහොත් අනෙක් ගිණුමේ බැර වනු ඇත. අනික් අතට. •	ගිණුම් සටහන් නිශ්චිතව දැක්වීමේ නීතීන් "ගොල්ඩෙන් නීතීන්" ලෙස හදුන්වයි. •	"ගිණුම් පොත් " ගිණුම් සටහන්, සටහන් කරනු ලැබේ.
ගිණුම් පොත්
උදාහරණයක් ලෙස සැපයුම්කරුවෙකුගේ ලිපි ද්‍රව්‍ය වියදම $100 සඳහා වන ඉන්වොයිසි සටහන ද්විත්ව සටහන් පොත් තැබීමේදී දෙවරක් සටහන් කිරීම. වියදම් හෝ හර සටහන ලෙස නාමමාත්‍ර ලිපිද්‍රව්‍ය ගිණුම $100 හර (ලිපිද්‍රව්‍ය/ සඳහා $100 වැය කර ඇති බව පෙන්නුම් කර තිබේ) සහ බැර සටහන ලෙස සැපයුම්කරුගේ නාමමාත්‍ර පාලන ලේජර ගිණුම $100 බැර (සැපයුම්කරුට අප $100 ණය වී ඇති බව පෙන්නුම් කරයි). මුල්‍ය ගිණුම්කරණ ක්‍රමය තුල ගනුදෙනුව දෙවරක් සටහන වනු ලබන අතර සහ මුළු අගය වන $100 හර සහ බැර අගයන් දෙකම ඇත.
ද්විත්ව සටහන යොදාගනුයේ පොදු ලේජරයේ පමණි. එය ‍දෛනික පොත් වල භාවිත නොවේ. එය සාමාන්‍යයෙන් පොදු ලේජර ක්‍රමයේ කොටසක් ලෙස ඇතුලත් නොවේ. දෛනික පොත් වලින් ලැබෙන තොරතුරු පොදු ලෙජරය තුල භාවිතා කල හැක. දෛනික පොත් වලින් සපයනු ලැබූ මුල්‍ය තොරතුරු ප්‍රතිඵලයන්හි සම්පුර්ණත්වය පොදු ලෙජරය විසින් සහතික කරනු ඇත. (දෛනික පොත් වල සටහන කල තොරතුරු නිවැරදි බව)
මෙයට හේතුව පොදු ලේජරයේ සටහන සීමා කිරීමයි. පොදු ලෙජරයට පිටපත් කිරීමට පෙර දෛනික පොත් වල සටහන එකතු කල හැක. එහි සුළු ප්‍රමාණයේ අ‍නොන්‍යය ගනුදෙනු පමණක් තිබුණහොත් එය පහසු විය හැකියි. දෛනික පොත් පොදු ලේජරයේ සම්පුර්ණ කොටසක් ලෙස සැලකීම වෙනුවට)
කෙසේ වෙතත් පහත දක්වා තිබෙන දෛනික පොත් උදාහරණය දකින්න පුළුවනි.එසේ වුවත් සෑම දෛනික පොතකම දෛනික ශේෂය පිටපත් කිරීම, පරීක්ෂා කිරීම අත්‍යවශය.
ද්විත්ව සටහන ක්‍රමය පොදු ලේජර ගිණුම් වල භාවිතා කරයි. මෙම පොදු ලේජර ගිණුම් මගින් ශේෂ පිරික්සුම පිළියෙළ කල හැක. ශේෂ පිරික්සුම සියලු පොදු ලේජර ගිණුම් ශේෂයන් ලැයිස්තුගත කරයි. එම ලැයිස්තු තීරු දෙකකට වෙන් කරයි. හර ශේෂයන් වම්පස තීරුවෙත්, බැර ශේෂයන් දකුණුපස තීරුවෙත් සදහන් කරනු ලැබේ. අනෙක් තීරුව පොදු ලේජර ගිණුමේ සෑම අගයක්ම විස්තර කෙරෙන නම පවත්වා ගෙන යාමට භාවිතා කල හැක. හර තීරුවේ එකතුව බැර තීරුවේ එකතුවට සමාන විය යුතුය.
හර සහ බැර
ප්‍රධාන ලිපිය: හර සහ බැර ගිණුම්කරණ සමීකරණය මගින් ද්විත්ව සටහන පොත් තැබීම පාලනය කරනු ලැබේ. ආදායම් වියදම් වලට සමාන වන්නේනම් පහත (මුලික) සමීකරණ සත්‍ය විය යුතුය.
'"වත්කම් = වගකීම් + හිමිකම "
හර සහ බැර පහත පරිදි විස්තර කෙරේ.
හර - T ගිණුමක වම්පස වාර්තා කරයි. බැර - T ගිණුමක දකුණුපස  වාර්තා කරයි. හර ගිණුම් - වත්කම් හා වියදම් (බැංකු ගිණුමට ලැබූ හර මුදල්) බැර ගිණුම් - ලැබීම් (ආදායම්) සහ වගකීම්  (බැංකු ගිණුමෙන්  ගෙවූ බැර මුදල්)
ද්විත්ව සටහන උදාහරණ 01
මෙම උදාහරණයේ පහත දෑ යොදාගත යුතුය. මුලික පොත් සටහන (ප්‍රධාන පොත් සටහන)
දෛනික විකුණුම් පොත (දෛනික ගනුදෙනුකරු ඉන්වොයිසි සටහන් කිරීම) දෛනික බැංකු ලැබීම් (ගනුදෙනුකරු සහ ගනුදෙනුකරු නොවන ලැබීම් සටහන් කිරීම) දෛනික ගැනුම් පොත (සැපයුම්කරු ගෙවීම් සටහන් කිරීම) දෛනික බැංකු ගෙවීම් පොත (සැපයුම්කරු සහ සැපයුම්කරු නොවන ගෙවීම් සටහන් කිරීම)
මුලික සටහන වනුයේ ගනුදෙනුව සටහන් කරන ස්ථානයි. ඒවා ද්විත්ව සටහන් ක්රෙමයේ කොටසක් නොවේ.
ලෙජර පත් ගනුදෙනුකරු ලේජර පත් සැපයුම්කරු ලේජර පත් පොදු ලෙජරය (නාමමාත්‍ර ලෙජරය) බැංකු ගිණුම් ලෙජරය ණයගැති ලෙජරය
දෛනික ගැනුම් පොත
සෑම පුද්ගලයෙක්ම පහත ආකාරයට පිටපත් කරයි: උදාහරණයකින් :
සෑම තීරුවකම මුළු අගය පහත පරිදිය. '''ද්විත්ව සටහන පෙන්නුම් කරනවා හර = 2600 සහ බැර = 2600"
දෛනික බැංකු ගෙවීම් පොත
සෑම පුද්ගලයෙක්ම පහත ආකාරයට පිටපත් කරයි:
උදාහරණයෙන්:
ද්විත්ව සටහන් ක්රහමයට දෛනික පොත් ප්රcධාන ගොනුවකි (පොත්). මෙම දෛනික පොත් වලින් ලෙජර් ගිණුම් සාදයි. සාම ගනුදෙනුවක්ම අවම වශයෙන් තැන දෙකකවත් සටහන් වනු ඇත.
මෙයත් බලන්න
ප්‍රවර්ගය:Accounting systems ප්‍රවර්ගය:Italian inventions ප්‍රවර්ගය:ලංභාඅලාභ ගිනුම
කොකා-කෝලා කුසලානය 2001
2001 ශ්‍රී ලංකා කොකා-කෝලා කුසලානය යනු 2001 ජුනි අගදී ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති එක්දින ජාත්‍යන්තර (ODI) ක්‍රිකට් තරඟාවලියකි. එය ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව සහ නවසීලන්තය යන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම් අතර තුන්කොන් තරගාවලියකි. ශ්‍රී ලංකාව, අවසන් මහා තරගයේදී ඉන්දියාව ලකුණු 121කින් පරාජය කරමින් තරගාවලියේ ශූරතාව දිනා ගත්තේය. තරගාවලියේ වීරයා සම්මානය ශ්‍රී ලංකාවේ සනත් ජයසූරිය විසින් දිනා ගමන්නා ලදී.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
ඒකජ සමීකරණ
ඒකජ සමීකරණවල විචල්‍ය එකක් හෝ කිහිපයක් තිබිය හැක. ගණිතයේ බොහෝ උපකොටස් තුළ හා විශේෂයෙන් ව්‍යවහාරික ගණිතයේ දී ඒකජ සමීකරණ බහුලව හමුවේ.
තනි විචල්‍යය
එක් අඥාතයක් (x) පමණක් ඇති ඒකජ සමීකරණ සැමවිටම ලියවෙන්නේ
a ≠ 0 වේ නම්, එයට අනන්‍ය පිළිතුරක් ඇත.
a = 0 වන විට දී, b ≠ 0 වේ නම් එවිට සමීකරණයට පිළිතුරක් නැත (එය අසංගතයකි), නැතහොත් b ද බින්දුව වේ නම් සියලු සංඛ්‍යාවන් පිළිතුරකි.
විචල්‍ය දෙකක්
x හා y විචල්‍ය දෙකක් සහිත ඒකජ සමීකරණයක පොදු ස්වරූපය:
එහි දී m හා b නියතයන් (පරාමිතික) බවට පත් වී ඇත. ඒකජ යන්නට යොදන "linear" (සරල රේඛීය) යන වචනය සෑදී ඇත්තේ ද ඒකජ සමීකරණයක පිළිතුරු ලෙස ලැබෙන අගයන් තලයක ඇඳි විට සරල රේඛාවක් ලැබෙන බැවිනි. මෙම ව්‍යක්තික සමීකරණයේ දී, m නියතය මගින් රේඛාවේ අනුක්‍රමණය තීරණය වන අතර b නියත පදය මගින් රේඛාව y-අක්ෂය ඡේදනය කරන ලක්ෂ්‍යය හෙවත් අන්තඃඛණ්ඩය තීරණය වේ.
ප්‍රභින්න හෝ සමාන විචල්‍ය, නැතහොත් කිසිදු බලයක් (1 හැර) හෝ විචල්‍යයක වෙනත් ශ්‍රිත හෝ මගින් සෑදුණු පද ඒකජ සමීකරණවල නොතිබිය යුතු බැවින්, xy, x2, y1/3, හා sin(x) වැනි පද සහිත සමීකරණ ඒකජ සමීකරණ නොවේ.
889
වසර  (රෝමානු සංඛ්‍යා) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර,    දිනයකින් ඇරඹෙන  අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
Centennial Light
Centennial Light යනු ලොව දිගුම කාලයක් දැල්වී ඇති විදුලි බුබුලයි. 1901 සිට දැල්වී තිබී ඇති මෙය කිසිදාක නිවා දමා නැති තරම්ය.
කින්ෂුක් මහාජාන්
කින්ෂුක් මහාජාන් යනු ඉන්දියානු සෝප් ඔපෙරාවන්හි පෙනීසිටින ඉන්දියානු නළුවකු සහ නිරූපණ ශිල්පියෙකි. ඔහු වඩාත්ම ප්‍රකට වූයේ ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවේ කතාමාලා වූ සප්නා බාබුල් කා...බිදායි, චන්ද් චුපා බදල් මේන්, සහ සී ටීවී කතාමාලාවක් වූ අෆ්සර් බිටියා තුළ චරිත නිරූපණය හේතුවෙනි. තෙරේ ෂෙහර් මේන් රූපවාහිනී කතාමාලාවේ ප්‍රධාන චරිතවලින් එකක් සඳහා ද මහාජාන් දායක විය.
කින්ෂුක් මහාජාන්ගේ ප්‍රථම රූපවාහිනී කතාමාලාව වූයේ ඩිස්නි නාළිකාවේ ධූම් මචාඕ ධූම් නම් රූපවාහිනී කතාමාලාවයි. මෙහි ඔහු ආදිරාජ් නම් චරිතය නිරූපණය කළේ ය. වර්තමානය වන විට ඔහු සුප්‍රකට නාගින් කතාමාලාවේ දෙවන කථාවාරයේ රුද්‍ර නැමැති නාගයකුගේ චරිතයක් නිරූපණය කරනු ලබයි.
මුල්කාලීන දිවිය සහ අධ්‍යාපනය
මහාජාන් අධ්‍යාපනය හදාළේ දිල්ලියේ දිල්ලි මහජන පාසලෙනි. අනතුරුව ඔහු සිය උසස් අධ්‍යාපනය නොයිඩාහි චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනිය පිළිබඳ ආසියානු ඇකඩමිය හෙවත් AAFT ආයතනය වෙතින් හැදෑරී ය.
පෞද්ගලික දිවිය
කින්ෂුක් මහාජාන් ව්‍යාපාරිකයකුගේ දියණියක වූ දිව්‍යා ගුප්තා සමග විවාහ විය.
වෘත්තිය
නව යොවුන් වියේ දී, මහාජාන් හින්දි චිත්‍රපටයක් වූ දිල්ලි හෙයිට්ස් තුළ චරිතයක් නිරූපණය කළේ ය. පසුව ඔහු ඩිස්නි නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ ධූම් මචාඕ ධූම් තුළ චරිත නිරූපණය කළේ ය. මෙහි දී ඔහු ආදිරාජ් නම් තරුණයකුගේ චරිතයක් රඟ දැක්වී ය. ඔහු බෝෂ් ඇන්ඩ් ලොම්බ් (Bausch & Lomb), FDDI වෙළඳ දැන්වීම් සඳහා නිරූපණයෙන් දායක වී ඇත. එසේම එයාර්ටෙල්, නොකියා, බ්‍රිතාන්‍ය කවුන්සිලය, පෙඩිග්‍රී සහ GNIIT මුද්‍රිත දැන්වීම් සඳහා ද දායක වී ඇත. මීට අමතරව ඔහු කාජ්ජල් වැනි කතාමාලා සඳහා ද සම්බන්ධ වී ඇත. එහි දී ඔහු විසින් නිරූපණය කළේ දේව් නැමැති චරිතයකි.
ඔහු ජනාදරයට පාත්‍ර වූයේ සප්නා බාබුල් කා...බිදායි කතාමාලාව තුළ ඔහු නිරූපණය කළ රන්වීර් රාජ්වංශ් නැමැති ප්‍රධාන චරිතය තුළිනි. 2010දී ඔහු චන්ද් චුපා බඩල් මේන් කතාමාලාව සමග සම්බන්ධ විය. මෙහි විරේන් සූඩ් නැමැති ප්‍රධාන චරිතය ඔහු විසින් නිරූපණය කරන ලදී. 2011දී ඔහු ස්ටාර් ප්ලස් නාළිකාවේ රියැලිටි වැඩසටහනක් වූ ජී ලේ යේ පල් වැඩසටහනට දායක විය. 2012දී අෆ්සර් බිටියා කතාමාලවට රංගන දායකත්වය සැපයූ ඔහු නිරූපණ කළේ පින්තු සිං නම් ප්‍රධාන චරිතයයි. මීට අමතරව 2013 වර්ෂයේ දී දකුණු ඉන්දියානු සිනමාවට ඔහු සිය දායකත්වය සැපයූයේ තෙලිඟු චිත්‍රපටයක චරිත නිරූපණය කරමිනි. එසේම කින්ෂුක් සෝනි ටීවී නාළිකාවේ රූපවාහිනී කතාමාලාවක් වූ Encounterහි කථාංග තුනක් සඳහා පොලිස් නිලධාරියකු ලෙසින් රංගන දායකත්වය සැපයී ය.
ආශ්‍රේයයන්
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියානු රූපවාහිනී නළුවෝ
තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව යනු භෞතික විද්‍යාවේ ශාඛාවක් වේ.
සන්තති යාන්ත්‍ර විද්‍යාව සමඟ ඇති සම්බන්ධය
පහත වගුවේ දක්වා ඇති පරිදි තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව, සන්තති යාන්ත්‍ර විද්‍යාවේ උප ශාඛාවක් වේ.
යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මකව ගතහොත් තරලයක් යනු shear stress ඉවසිය නොහැකි ද්‍රව්‍යයක් වේ; එමනිසා අක්‍රීය අවස්ථාවක ඇති තරලය එය අඩංගු භාජනයේ හැඩට ගනියි. අක්‍රීය අවස්ථාවක ඇති තරලයක් තුළ shear stress නොපවතියි.
උපකල්පන
භෞතික පද්ධති වලට අදාළ තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක උපකල්පන ගණිතමය සමීකරණ භාවිතයෙන් ප්‍රකාශ කළ හැකිය. මූලික වශයෙන් ගත් කල, සියලුම තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාත්මක පද්ධතියක්ම පහත දැක්වෙන නීති පිළිපදින බව සැලකෙයි:
නැක්සලයිට්
නැක්සලයිට්වරු හෙවත් නැක්සල්වාදීන් යනු ඉන්දියාවේ මාවෝවාදීන් සඳහා යෙදෙන පොදු නමකි. මෙම නම යෙදීමට හේතු වූයේ, මාවෝවාදීන්ගේ නායකත්වය යටතේ ඉන්දියාවේ නැක්සල්බාරි ප්‍රදේශයේ ඇතිවූ ගොවි කැරැල්ලකි...
තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:භෞතික විද්‍යාව
නැක්සලයිට්
1964 වසරේදී ඉන්දියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය දෙකඩ විය. සෝවියට් පාක්ෂික කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් ඉවත් වූ කණ්ඩායමක් ඉන්දියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාක්ස්වාදී) පිහිටුවා ගත් හ. එම පක්ෂය චීනයට පක්ෂ කණ්ඩායමක් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදී. නමුත් කෙටි කලකින් මෙම පක්ෂයේ ද බෙදීමක් ඇතිවිය. වඩා රැඩිකල් කොටස්, තම පක්ෂය මැතිවරණවලට තරඟ කිරීමට ගත් තීරණය විවේචනය කළහ. ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූයේ මාවෝ සේතුංගේ යුධ දර්ශනයට අනුව, ග්‍රාමීය දුගී දුප්පත් ගොවි ජනතාව ප්‍රමුඛ කොට ගත් බලවේග සමඟ එක්ව, විප්ලවයකින් ධනපති ක්‍රමය බිඳ දැමීමයි.
තරල යාන්ත්‍ර විද්‍යාව
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව
නැක්සලයිට්
1967 වසරේදී මෙම කණ්ඩායම විසින් සමස්ත ඉන්දියානු කොමියුනිස්ට් විප්ලවවාදීන්ගේ සම්බන්ධීකරණ කමිටුව (All India Coordination Committee of Communist Revolutionaries - AICCCR), පිහිටුවා ගන්නා ලදී. AICCCR හි අරමුණ වූයේ නව විප්ලවවාදී පක්ෂයක් ගොඩ නැගීමයි. මේ අතර මෙම රැඩිකල්වාදීන්ගේ මෙහෙයවීමෙන් 1967 දී නැක්සල්බාරි කැරැල්ල ඇති විය. මේ අනුව මෙම රැඩිකල් කොමියුනිස්ට්වාදීන් නැක්සල්වරුන් ලෙස පතල වූහ.
1969 දී, චාරු මසුම්දර්ගේ නායකත්වයෙන් ඉන්දියානු කොමියුනිස්ට් පක්ෂය (මාක්ස් ලෙනින්වාදී) පිහිටුවා ගන්නා ලදී. ඉන්දියාවේ වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක හා අතීතයේ ක්‍රියාත්මක වූ නැක්සල්වාදී කණ්ඩායම්වලින් දෙක තුනක් හැරුණු විට අනෙක් සියල්ලේම මූලය ඇත්තේ මෙමෙ පක්ෂයේ ය.
මාන්මුනේ උතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
මාන්මුනේ උතුර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, නැගෙනහිර පළාතේ,   මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:මඩකලපුව දිස්ත්‍රික්කය
සඳ හිරු සෑය
සඳ හිරු සෑය ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මහමෙවුනා උයනේ ශ්‍රී මහා බෝධිය අසල ඉපැරැණි ගැල්ගාල පැවති භුමියේ ඉදිකරමින් පවතින ස්ථූපයක් වේ. එහි ඉදිකිරීම් කටයුතු 2010 වසරේ නොවැම්බර් මස 23 වැනිදිනදී ආරම්භ කරන ලදී.
භෞතික ලක්‍ෂණ සලපතල මළුවේ සිට සෑයේ උස අඩි, 282.6 ක්‌ වේ. චෛත්‍යයේ විශ්කම්භය අඩි 255 ක්‌ වන අතර එහි වට ප්‍රමාණය අඩි 801 ක් පමණ වේ. උස අනූව සඳ හිරු සෑය දෙවැනි වන්නේ අඩි 299ක් උසැති රුවන්වැලිසෑයට පමණකි.
මේදය
මේදය යනු පුළුල් කාණ්ඩයක පැතිර පවත්නා රසායනික ද්‍රව්‍යයක් වන අතර ඒවා කාබනික ද්‍රාවකයන්හි දියවන අතර ජලයෙහි අද්‍රව්‍යවේ. රසායනික විද්‍යාවට අනුව මේද යනු ග්ලිසරෝල් හා මේද අම්ලවල ට්‍රයිඑස්ටර වේ. මේදය සාමාන්‍ය කාමර උෂ්ණත්වයේදී එහි ව්‍යුහය සහ සංයුතිය අනුව ඝන හෝ තරලයක් වේ. තෙල්, මේද සහ ලිපිඩ යන වචන භාවිතා කළද තෙල් යනු ද්‍රවයක් වන අතර මේද යනු සාමාන්‍ය කාඹර උෂ්ණත්වයේදී ඝණයකි. ලිපිඩ යනු මෙම ඝණ හා ද්‍රව මේද සදහා භාවිතාවන පොදු නමකි. තෙල් යන්නෙන් අදහස් වන්නේ ජලය සමග මිශ්‍ර නොවන ග්‍රීස්, පෙට්‍රෝලියම් වැනි ද්‍රවයකි.
මේද යනු ලිපිඩවල එක් වර්යක් වන අතර එය අනෙකුත් ලිපිඩ වලින් වෙන්කර හදුනාගත හැක්කේ එහි රසායනික ආකෘතිය සහ භෞතික ලක්ෂණ අනුවය. මෙම අණු විශේෂය ව්‍යුහ විද්‍යාත්මකව සහ පරිවෘත්තීය ක්‍රියාවලින් ඉටුකරන ජීවය සදහා ඉතා වැදගත් ස්ථානයක් දරයි. මිනිසුන් ඇතුළු විෂම පෝෂීන් බහුතරයකගේ ආහාර වේලෙහි විශේෂ ස්ථානයක් මේවා සදහා හිමිවේ. අග්න්‍යාසය මගින් ශ්‍රාවය කරන ලයිපේස් නම් එන්සයිමය මගින් ලිපිඩ බිදහෙලනු ලබයි.
ආහාරයට ගත හැකි සත්ව මේදයන් වනුයේ ඌරු තෙල්, මත්ස්‍ය තෙල්, බටර් හෝ එළගිතෙල්ය. ඒවා කිරිවලින්, මස්වලින් සහ සතුන්ගේ සමට යටින් ඇති තෙල් මගින් ලබාගනී. ශාකවලින් ලබා ගන්නා ආහාරයට ගත හැකි මේද වර්ග වනුයේ රටකජු, සෝයා, සූරිය කාන්ත තෙල්, තලතෙල්, පොල්තෙල්, ඔලිව්තෙල් සහ එළවළු තෙල්ය. මාජරින් සහ අනෙකුත් එළවළු තෙල් වර්ග ආහාර ද්‍රව්‍ය පිලිස්සීම සදහා භාවිතා කරනු ලබයි. මේදය සදහා ලබාදී ඇති මෙම නිදසුන් සංතෘප්ත මේද සහ අසංතෘප්ත මේද ලෙස වර්ගීකරණය කරයි.
සිමියොන් (ශුද්ධවූ ලූක් තුමන්ගේ ශුභාරංචිය)
right|thumb|, [[රෙම්බ්‍රොන්ට් වොන් රයින් විසින් දේව මාළිගයෙහි සිමියොන්, 1631]]
දේව මාළිගයෙහි සිමියොන් (ග්‍රීක Συμεών, දෙවියන් දරා සිටින සිමියොන්) යනු, ජෙරුසලෙමෙහි ජීවත්වූ "දැහැමි සහ බැතිමතෙක්" වූ අතර, ශුද්ධවූ බයිබලය පරිදී,, මොසෙස්ගේ ව්‍යවස්ථාවෙහි සඳහන් වත් පිළිවෙත් ඉටු කරනු වස් ජේසුස්වහන්සේගේ උපතෙන් සතළිස් දිනක් ගතවෙත්ම ජේසුස්වහන්සේ දේව මාළිගයෙහිදී කැප කිරීම සඳහා, ඔවුන් දේව මාළිගයට ඇතුළුවත්ම, ඔහු හට  මරියතුමිය, ජුසේතුමා, සහ ජේසුස්වහන්සේ හමු විය.
බයිබලීය විස්තර පරිදී, ශුද්ධාත්මයාණන් වහන්සේ විසින් සිමියොන් වෙත දර්ශනය වී පවසා ඇත්තේ දෙවියන්වහන්සේ විසින් එවනු ලබන ක්‍රිස්තුස් වහන්සේ දකින තුරු ඔහු මරණයට පත් නොවන බවයි. ජේසුස්වහන්සේ ඔහුගේ හස්තයට ගත්ම ඔහු විසින් යාච්ඤාවක් කියූ අතර, බොහෝ ක්‍රිස්තියානි සභාවන්හී මෙම යාච්ඤාව ලතින් ලෙසින් තවමත්  ජනවන්දනාවෙහි භාවිතා වෙයි. මෙයට අමතරව සිමියොන් තුමා විසින් කුරුසියෙහි ඇණ ගැසීම ව්‍යංගයෙන් කියා පාමින් දිවස් වැකියක්ද එහිදී ප්‍රකාශ කෙරිණි.
සමහරක් ක්‍රිස්තියානි සම්ප්‍රදායයන්හී, මෙම හමුවීම සිහිකෙරෙනුයේ පෙබරවාරි 2 දිනදී පැවැත්වෙන කැන්ඩ්ල්මාස් ‌‌මෙහෙයය වෙතින් වන අතර, තවදුරටත් චාරිත්‍රානුකූල ලෙසින්, ස්වාමීන්වහන්සේ කැප කිරීම, ස්වාමීන්වහන්සේ හමුවීම, හෝ කන්‍යාතුමිය පවිත්‍රකිරීම ලෙසින් සැමරෙයි. . ඔහුගේ දිවැස්වැකිය වික්ෂෝප අප ස්වාමිදුව හා සහසම්බන්ධව භාවිතා වෙයි. රෝමානු කතෝලික, නැගෙනහිර ඕර්තඩොක්ස් සහ පෙරදිග ඕර්තඩොක්ස් සම්ප්‍රදායයන්හී, සිමියොන් තුමා, සාන්තුවරයෙක් ලෙසින් පිදීමට පාත්‍රවෙයි. රෝමානු කතෝලික සභාවෙහි සංශෝධිත  ප්‍රාණපරිත්‍යාගලේඛය අනුව එතුමාගේ මංගල්‍යය දිනය පෙබරවාරි 3 දිනට යෙදී ඇත.
සෙංකඩගල පෙරහැර මංගල්‍යය
ශ්‍රී ලංකාවෙහි මහනුවර නගරයේ වාර්ෂිකව පවත්වන්නාවූ සම්ප්‍රදායික මහෝත්සවයකි, සෙංකඩගල පෙරහැර මංගල්‍යයය.  මෙම මංගල්‍ය්‍ ශ්‍රී දළදා මාළිගාව සහ හතර මහා දේවාල මගින් සංවිධානය කෙරේ. වැලිවිට සරණංකර හිමි විසින් සෙංකඩගල දේවාල පෙරහර සහ දළදා පෙරහැර එක්කර තනි පෙරහැක් සංවිධානය කිරීමෙන් මෙය ආරම්භවිය.
ඇසළ පසළොස්වක පොහොය දිනයෙන් ඇරඹෙන ඇසල මංගල්‍යයේ වඩාත්ම ජනප්‍රිය අංගය නිකිණි මස පවත්වන්නාවූ පෙරහැර මංගල්‍යයයි. මෙම උළෙල, ශ්‍රී ලංකාවට අනන්‍ය වූ සංඛේතයක් බවට පත් වී ඇත. මෙය නර්තනයන්ගෙන් සහ අගනා ලෙස සරහූ හස්තීන්ගෙන් සමන්විත වූ බෞද්ධ උළෙලකි.මෙහි ගිනි බෝල කරුවන්ගේ නර්තන, කස කරුවන්, උඩරට නර්තන සහ අනෙකුත් විවිධ සංස්කෘතික නර්තනයන් ඇතුලත් වේ.පෙරහැරේ අලි ඇත්තු අධික ලෙස වියදම් කර නිමවූ මනරම් වස්ත්‍රයන්ගෙන් සැරසෙති. මෙම උළලෙහි නිමාව සනිටුහන් වනුයේ නිකිණි පසළොස්වක දිනයේ පවත්වන සම්ප්‍රදායික දිය කැපීමේ මංගල්‍යයයෙනි.
ඉතිහාසය
ඇසළ යනු ඇසළ සහ දළදා පෙරහැර යන දෙකෙහි විලයනයක් යැයි විශ්වාස කෙරේ. ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවස සිට පැවත එන ඇසළ පෙරහැර, වර්ෂාව සඳහා දෙවිවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටීම සඳහා පැවැත්වෙන චාරිත්‍රයකි. ක්‍රි.ව. 4 වන සියවසේදී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිණිවන් පෑමෙන් වසර 800කට පසු බුදුන්ගේ පූජනීය දන්ත ධාතූන් වහන්සේ දඹදිව සිට ශ්‍රී ලංකාවට වැඩමකරවන විට දළදා පෙරහැර ආරම්භ වූ බව විශ්වාස කෙරේ.