cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
මන්තර
දවන්දරී මන්ත්‍ර
ඇම් ශ්රික දවන්දරි නාමාහ දවන්දරී දිවිගමය සුවරකන්නා වේ. දෙවියන්ගේ කායික වෛද රාම් ඔහු දෙවියන්ට අමරණිය වන අමෘතය ලබා දෙයි. ඔහු තමගේ පැවැත්ම ලක්ෂ්මිගේ ප්‍රසන්න බවට පවරා දෙනු ලබයි ඔහුගේ න්ත1 වලට පාවිච්චියට ගත හැකි හැකියාවක් දෙකක් ඇත. එය සුවකරන්නකු ලෙස කෙනෙකුගේ හැකියාව වැඩි දියුණු කිරිමට යොදා ගැනීම හෝ ආවේගි ගැටලු ඇතුලත් ඕනෑම සෞඛ්යග ගැටවුලකට මග පෙන්විම සදහා යොදාගත හැක.
සරස්වතී මන්ත්‍ර
ඇම් රිම් සරස්වතී ස්වාහා සරස්වතී දැනුම, කථනය, ඉගෙනීම යන සංගීතය පිලිබද දෙවගන වේ. මෙම මන්ත්‍රය ඉගෙනිම අධ්යාතපනය සහ සංගීතය හැකියාවන් වැඩිදියුණු කරනු ලබයි.
== දුර්ගා මන්ත්ර ඕම් දුම් දුර්ගාය නමහ
දුර්ගා යනු මහ මෑණි - දෙවගන ලෙස සලකනු ලබයි. ඇය මාතෘත්වය සහ කාන්තාව මුලික වු ආරක්ෂිත මුලාංග නියෝජනය කරයි. ‍මෙ මන්ත්‍රය මගින් සාමාන්යසයෙන් දුෂ්කර අවස්ථාවන් වල ආරක්ෂාව ගෙන එනු ලබයි.ඕම් අයිම් හ්‍රීම් ක්ලීම් චාමුණ්ඩායේ විච්ඡේ. මෙම මත්‍රය දුෂ්කර හෝ ඝනාත්මක තතත්වය යටතේ හාර ආරක්ෂායන් අවශ්‍ය වු විට යොදා ගනු ලැබේ. මෙම මන්ත්‍රය මගින් හොද වාසාවන් සහ නිර්මාණත්වයක් පවා දෙනු ලබයි.
විශ්ව යැදීම
සාර්විසාම් සවිද්තීර්භවතු සාර්විසාම් සන්තීර් භවතු සාර්විසාව් පුර්නාම් භවතු සාර්විසාම් මංගපම් භවතු
සැමටම හොද ලබා දෙන්න සැමටම සාමය ලබා දෙන්න සැමටම ‍හොද පරිපුර්ණත්වය ලබ දෙන්න සියලු දෙනා පලපුරුද්ද සහ වාසනාව ලබා දෙන්න.
සර්වේ භවන්තු සුඛිත්තා/ සර්වේ සන්තු නිරාවයා සර්වේ තද්රාුනි පසයන්තු/ මා කැසිට් දුක්ඛ භවන් ඔම් සියලු දෙනාම ප්‍රීතියෙන් සිටිත්ව. සියලු දෙනාම නිරෝගි‍ වෙත්වා අපි සියලු දෙනම හොද අත්දැකිම් ලැබේවා. දුකක් ඇති නෝවේවා.
ජපවල විවිධත්වය
ජපකල හෝ විලවැල ජප මුගානින් 108 කින් සමන්විත ප්රරවාහන බුබුල ජප වැල බොහෝ ආකාර අතරින් පඉලු ඇමුණු නුලකින් සමන්විත එකිනෙක නැවත නැවතත් ගනනක් කරනු ලැබේ. පබලු වලින් සමන්විත වේ. හින්දු චාරිත්රැ වලට අනුකූලව වයිසන්තා බැතිමතුන් මකුනු ලබන පොදු පබළු මුලයි ශාකයෙන් (ශුද්ධ බැසිල්) සකස් කරනු ලබයි. මේවා ශුද්ධ වු මුලසිදේවිට විද්යාලමාන වේ. තවද සයිවිට් ජාද්රක්ෂා පබලු භාවිතා කරයි. මෙ සම්ප්ර දායන් දෙකට වැදගත්වන ජපමාලාවකි සාමාන්යි ලබලු ඇත 108 ඇති ජප මාලාව පුද්ගලපයන්ගේ බෙල්ල වටා පැලදිම පොදු නොවුවවත් සමහර බැතිමතුන් (ගව්දියා වයිසාවාස්) ජප මාලාව ශුද්ධෂ කිරිමේ පහසුව සදහා බෑගයක තබා ගැනීමට කැමැත්ත දක්වයි.
සියලු පඉලු වලට හෝ යාඥා උපංග යලට ස්වාධිනව බොහෝ හින්දු දිනයේ එක් වේලාවක ඔවුන්ගේ ආශ්වාස ප්ර ශ්වාස කරන අවස්ථා නෛහි කරමින් හෝ මානසික අන්තරාව මගින් මන්ත්රේ සඡ්ඡායනා කරනු ලබයි.
සටහන්
oomm..............
ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන
ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමි සම්මාන (හෙවත් ITA සම්මාන) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියානු රූපවාහිනී ඇකඩමිය විසින් සංවිධානය කරනු ලබන වාර්ෂික අංගයකි.
ප්‍රවර්ග
පහත ප්‍රවර්ග යටතේ සම්මාන ප්‍රදානය කෙරේ:
ඈන් බුලින්
ඈන් බුලින් ( c.  1501 – 19 මැයි 1536) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ 1533 සිට 1536 තෙක් එංගලන්තයේ රැජින පදවිය හෙබවූ, අටවන හෙන්රි රජුගේ දෙවන බිරිඳයි.
පවුලින් බර්ලට්
පවුලින් බර්ලට් (උපත 1996 අප්‍රේල් 9) බෙල්ජියම් නිළියකි.
ප්‍රවර්ගය:1996 උපත් ප්‍රවර්ගය:සිනමාව
Sagittarius B2
Sagittarius B2 (Sgr B2) යනු ක්‍ෂීරපථය තුල පිහිටි විශාල අණුක වලාවකි (molecular cloud). Sgr B2 හි සම්පූර්ණ ස්ක්න්ධය, සූර්ය ස්කන්ධ මිලියන තුනක් (3) පමණ වේ. මෙම වලාවේ මධ්‍යන්‍ය හයිඩ්‍රිජන් ඝනත්වය ආසන්න වශයෙන් ඝණ සෙන්ටිමීටරයට (cm3) පරමාණු 3000 ක් පමණ වේ. එම අගය සාමාන්‍ය අණුක වලාවකට වඩා විසි (20) – හතලිස් (40) ගුණයක් පමණ වේ.
භාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:අණුක වලා ප්‍රවර්ගය:ක්‍ෂීරපථය
බෝවන රෝග
thumb|මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂීය ඡායාරූපයෙන් දැක්වෙන්නේ මැලේරියා බීජානු බඩවැලෙහි අපිච්‍ඡද පටක හරහා සංක්‍රමණයවන ආකාරයයි.
මෝදර
ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ගංගාවක් වන කැළණි ගඟ මුහුදට ගලා බසින්නේද මෝදර ප්‍රදේශය හරහා වෙයි.
බෝවන රෝග
බෝවන රෝග යනු ව්‍යාධිජනක ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් වන වෛරස ,බැක්ටීරියා, දිලීර , ප්‍රොට්‍රෝසෝමාවන් හා බහු සෛලික පරපෝෂිතයින් හා රෝග කාරක ප්‍රෝටීන අංශු මගින් ඇතිකරන රෝගී තත්වයන් වේ. මෙම ව්‍යාධිජනකයින් ශාක හා සතුන් යන දෙකොටස සදහාම රෝග ඇති කරයි.
මෝදර
කොළඔ නගරයට උතුරින් වුද කැළණි නදිය සාගරය වෙත ගලා බසින ස්ථානය "මුවදොර" වදනින් ජන ව්‍යාහාරයට එක් වුයේ මෝදර විලසටය, ලංකාවේ. කොළඔ වනාහි සුප්‍රකට වෙළෙද මධ්‍යස්ථානයකි, තොටුපළකි. පෘතුග්‍රීසි යුගයට පෙර ලක්දිව සෙසු ප්‍රදේශවලට මෙන් පර්සියානු, රෝම, අරාබි ආදි පෙරදිග ජාතීන්ගේ ආගමනයටත් සමග වෙළෙද සබදතා මෙන්ම ආගමික සබදතා වර්ධනය වු බව සදහන් වේ.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
බෝවන රෝග
ආසාදිතතාව යනු ව්‍යාධිජනක ජීවියකුට ධාරකයාගේ සිරුර තුළට ඇතුළු වී එහි ජීවත් වන අතරතුර ගුණනය වීමේ හැකියාවයි. බෝවන සුළු බව යන්නෙන් ප්‍රකාශ වන්නේ වෙනත් ධාරකයෙකු වෙතට රෝගය ඇති කිරීමේ සාපේක්ෂ පහසුවයි. කෙසේ වුවද ආසාදනය යනු ආසාදිත රෝගයකට සමාන අරුත් දෙන්නක් නොවේ. ආසාදනයක් මගින් වැදගත් රෝග ලක්ෂණ ඇති නොකරන අතර රෝගියාගේ දේහ ක්‍රියාකාරීත්වයන් ද බැරෑරුම් ලෙසට අඩපන නොකරයි.
වර්ගීකරණය
අනන්ත වූ ක්ෂුද්‍ර ජීවී විශේෂයන් ප්‍රමාණයක් අතරින් නිරෝගි පුද්ගලයෙකු හට රෝග බිහිකිරීමට හැක්කේ ඉතා සුළු ප්‍රමාණයකට පමණි. ආසාදිත රෝගයක් ඇති වන්නේ එම සුළු තරයක් වූ ව්‍යාධි ජනකයින් සහ ඔවුන් ආසාදනයට ලක්කරන ධාරකයා‍ෙග් ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණය අතර ඇති වන අන්තර් ක්‍රියාවක් හේතු කොට ගෙනය. රෝගයක් ඇති වීම හෝ රෝගයෙහි බරපතල කම සදහා හේතු කාරක වන්නේ අදාල රෝග කාරක ජීවියා හට ධාරකයා කෙරෙහි කෙතරම් හානියක් සිදු කළ හැකිද සහ ධාරකයා හට එම රෝග කාරක ජීවියාට එරෙහිව කෙතරම් දුරට ප්‍රතිරෝධිතාවයක් දැක්විය හැකිද යන්න මත පදනම්වය. මේ නිසා ධාරකයාගේ ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණය මත පදනම්ව මෙම ක්ෂුද්‍ර ජීවින් ප්‍රථමික ව්‍යාදි ජනකයෙන් හෝ අවස්ථාවාදී ව්‍යාදි ජනකයින් ලෙසට හදුන්වති.
ප්‍රාථමික ව්‍යාදි ජනකයෙක් මගින් රෝගයක් ඇති වන්නේ සාමාන්‍ය සෞඛ්‍ය සම්පන්න ධාරකයකු තුළට ඔවුන් ඇතුළු වී ඒ තුළ ක්‍රියාකාරී වීමට ඔහු කෙරෙහි ඇති ආවේණික ප්‍රචණ්ඩකාරී බව මත පදනම් කර ගෙනය. මෙම ව්‍යාධි ජනකයින් සිරුර තුළට ඇතුළු වීමේ එක් හේතුවක් වනුයේ රෝග ව්‍යාප්තිය සහ ප්‍රජණනය කෙරෙහි ඔවුන් තුළ ඇති අවශ්‍යතාවයයි. වඩාත් බහුල ප්‍රාථමික ව්‍යාදි ජනකයින්ගෙන් බොහොමයක් මිනිසුන් පමණක් ආසාදනයට ලක්කරන අතර බොහොමයක් බරපතල රෝගි තත්වයන් ඇති කරනු ලබන්නේ බාහිර පරිසරයෙන් හෝ මානව නොවන ධාරකයන් ගෙනි.
ධාරකයෙකුගේ සිරුර තුළ රෝගයක් ඇති වීමට එරෙහිව ප්‍රතිශක්ති කරණය අඩු වූ අවස්ථාවන්හිදී ආසාදිත රෝග ඇති කරන ජීවින් හට අවස්ථාවාදීන් ව්‍යාදි ජනකයින් යැයි ව්‍යවහාර කෙරේ. මෙලෙස ඇති වන අවස්ථාවාදි රෝග හටගනුයේ ධාරකය ද සමග සාමාන්‍යයෙන් ජීවත් වන අන්ත්‍රයෙහි හෝ ශ්වසන පද්ධතියෙහි වාසය කරන හානිකර නොවන ක්ෂුද්‍ර ජීවින්ගෙනි. තවද වෙනත් ධාරකයෙකු මගින් හෝ (Clostridium difficile මගින් ඇති කරන රෝගී තත්වයන් වලදී) අස්ථි බිදිමක් හෝ සැත්කම් තුවාලයක් මගින් බාහිරව ක්ෂුද්‍ර ජීවින් සිරුර තුළට ඇතුල් වීමකදී අවස්ථාවාදී ලෙස රෝගී තත්වයන් ඇති විය හැකිය. මෙම රෝග ඇති වීම සදහා ධාරකයාගේ සිරුරෙහි ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණය අඩාල වීමක් අවශ්‍යවන අතර ජානවල දුර්වලතා, ප්‍රතිජීවක ඖෂධ වර්ග භාවිතා කිරීම ප්‍රතිශක්තිකරණය අඩාල කරන රසායනික ද්‍රව්‍යය පරිහරණය, අයණීකාරක විකිරණවලට නිරාවරණය වීම හෝ ප්‍රතිශක්තිකරණය අඩාල කරන සරම්ප, මැලේරියා හෝ ඒඩ්ස් වැනි රෝග මගින් මෙලෙස අවස්ථාවාදී රෝග ඇති විය හැකිය. ප්‍රාථමික ව්‍යාධි ජනකයින් මගින් මෙලෙස රෝගවලට ප්‍රතිශක්තිකරණය අඩු වූ පුද්ගලයින්ට වඩා වැඩි තීව්‍රතාවයකින් රෝගය ඇති කරන ලදී.
යම්කිසි රෝගයක් ආසාදිත රෝගයක් බවට විග්‍රහ කළ හැකි එක් ක්‍රියාමාර්ගයක් වනුයේ කො‍ච් විසින් සිදුකරන ලද උපකල්පනයන්ය. මෙය රොබට් කොච් නම් විද්‍යාඥයා විසින් කරන ලද උපකල්පනයකි. ඔහු ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත්තේ රෝග කාරක ද්‍රව්‍යයන් රෝගීන් තුළ පමණක් හදුනා ගත හැකි අතර නිරෝගී පුද්ගලයන් තුළ ඒවා දක්නට නොමැති බවයි. තවද එම රෝග කා‍රක ද්‍රව්‍ය සිරුරතුළට ඇතුළු වන පුද්ගලයන්හට රෝගය ඇති වන බවද විග්‍රහ කරන ලදී. මෙම උපකල්පනයන් මගින් මයිකො බැක්ටීරියා නම් බැක්ටීරියා විශේෂය මගින් ක්ෂය රෝගය ඇති කරන බව සොයා ගන්නා ලදී. කොච් විසින් සිදුකරන ලද මෙම උපකල්පනය බොහොමයක් මිනිසුන් හට ඇති වන රෝග සදහා භාවිතා කළ නොහැක. එසේ වනුයේ නිරෝගී පුද්ගලයන් වර්ධක මාධ්‍යයක වග‍ා කරන ලද ව්‍යාධි ජනකයින් මගින් ආසාදනයට ලක්කිරීමක් අවශ්‍ය වන බැවිනි. ඇතැම් අවස්ථාවන්හිදී පැහැදිලිව ආසාදන රෝග බවට හදුනාගත හැකි රෝගී තත්වයන් ඉහත කී නිර්ණායකයන් හා සංසන්දනය නොවේ. උදාහරණයක් ලෙස උපදංශය රෝගය ඇති කරන Treponema pallidum නම් රෝග කාරක ද්‍රව්‍යය වර්ධක මාධ්‍යයක වගා කළ නොහැකි අතර එය වර්ධනය කළ හැක්කේ හාවුන්ගේ වෘෂණ කෝෂ තුළ පමණි. මෙහිදී සත්ව ධාරකයෙකු තුළ වර්ධනය වූ ක්ෂුද්‍ර ජීවින් පසුව වර්ධක මාධ්‍යයක් තුළ වර්ධනය කරනු ලබයි. ජනගහනයක් තුළ රෝගවල ව්‍යාප්තිය පිළිබද අධ්‍යයනය කිරීමක් වසංගත අධ්‍යයන විද්‍යාව මගින් සිදුකරනු ලබයි. මෙමගින් යම්කිසි රෝගයක පැතිරීම කඩින් කඩ ඇති වන්නක් ද, ඒක දේශීය වූවක්ද එක් ප්‍ර‍ෙද්ශයකට හෝ ගෝලීය වශයෙන් ව්‍යාප්ත වූ වසංගත රෝග තත්වයක් ද යන්න පිළිබදව අවබෝධ කරගැනීමට හැකිය.
රෝග ව්‍යාප්තිය
thumb|වෙස්ට් නයිල් වෛරසය ව්‍යාප්ත කරන ජීව විද්‍යාත්මක වාහක වර්ගයට අයත් කියුලෙක්ස් මදුරුවෙක් බෝවන රෝග ව්‍යාප්ත වනනේ යම්කිසි මාධ්‍යයක් හරහාය. රෝග බෝවන මාධ්‍ය පිළිබදව අවබෝධයක්  ලබා ගැනීම අදාල රෝගය මර්ධනය කිරීම හා රෝගය පිළිබදව අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට  ඉවහල් වේ. රෝග ව්‍යාප්තිය නොයෙකුත් ක්‍රමෝපායන් මගින් සිදුවේ. ස්වසන රෝග සහ මෙනින්ජි ප්‍රදාහය වැනි රෝග බහුලව ඇතිවන්නේ කැස්ස, කිවිසීම , සිපගැනීම , කථනය හා ඇතැම්විට ගීත ගායනා කිරීමේදී වාතය මගින් ව්‍යාප්ත වන බිදිති මගිනි. ආන්ත්‍රික රෝග ව්‍යාප්ත වනුයේ අපවිත්‍ර වු ආහාර හා ජලය මගිනි. ලිංගාශ්‍රිත ‍රෝග ව්‍යාප්ත වනනේ ලිංගික ක්‍රියාවලදී ස්‍රාවය වන තරලයක් මගිනි. ඇතැම් රෝග අපවිත්‍ර වු අජීවී ද්‍රව්‍යන් සමග ස්පර්ශයෙන් ඇතිවේ. උදාහරණයක් ලෙසට එක් පුද්ගලයෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට ගමන්ගන්නා අපවිත්‍රවු කාසියක් මගින් රෝග බෝකළ හැකිය. ඇතැම් රෝග කාරකයින් කෙලින්ම සම සිදුරු කරගෙන සිරුර  තුළට ඇතුළු වේ.
බෝවන රෝග ව්‍යාප්තිය සදහා ඇතැම් විට රෝග වාහකයන් හවුල්වේ. මෙම රෝග වාහකයින් යාන්ත්‍රික රෝග වාහකයින් හා ජීව විද්‍යාත්මක වාහකයින් ලෙසට වර්ග දෙකකි. යාන්ත්‍රික රෝග වාහකයින් අක්‍රියව රෝග කාරක ද්‍රව්‍යයන් තම සිරුර මතින් තවත් ස්ථානයකට ප්‍රවාහනය කෙරේ. ගෙමැස්සා මේ සදහා කදිම උදාහරණයකි. විශබීජවලින් අපවිත්‍ර වු හරකුන්ගේ අපද්‍රව්‍ය වෙතට ආකර්ශනය වන ‍ගෙමැස්සන් අපවිත්‍රවු පාද සහිතව ආහාර මත වැසීම මගින් එම ආහාර අපවිත්‍ර වේ. මෙහිදී රෝග කාරක විශබීජ ගෙමැස්සන් සිරුර තුළට ඇතුළු නොවේ.
ජීව විද්‍යාත්මක වාහකයන්ගේ සිරුර තුලට රෝග කාරක පරපෝෂිතයා ඇතුළු වන අතර සක්‍රියව දෂ්ට කිරීමක් මගින් පරපෝෂිතයින් සිරුර තුළ ට ඇතුළු වේ. මෙම වාහකයින් බොහෝ විට මැලේරියාව, මොළේ උණ , චාගා රෝගය , ලයිම් රෝගය සහ අප්‍රිකානු නිද්‍රා උණ යන රුධිරය  මගින් ව්‍යාප්ත වන රෝග දරුණු  රෝග ඇති කරති. මෙම ජීව විද්‍යාත්මක වාහකයින් බොහෝ දුරට මදුරුවන්, මැක්කන් , කිනිතුල්ලන් හා උකුණන් වැනි ආත්‍රපෝඩාවන්ය. රෝග කාරක ‍පරපෝෂිතයාගේ ජීවන චක්‍රය සම්පුර්ණ කිරීමට මෙම වාහකයින් අවශ්‍ය වේ. එබැවින් රෝග වාහකයින් මගින් ව්යාප්ත වන රෝග වැළැක්වීම සදහා එම ජීවන චක්‍රය විනාශ කරනු වස් අදාල වාහකයින් මරණයට පත් කිරීම  සිදු කෙරේ.
ව්‍යාධිජනකයින්ගේ ප්‍රචණ්ඩත්වය හා රෝග සම්ප්‍රේශණය අතර ඇති සම්බන්ධතාව සංකීර්ණ වේ. මෙය ව්‍යාධිජනකයින‍්ගේ දීර්ඝ කාලීන පරිණාම‍නය සදහා ඉවහල් වේ. අළුතින් ක්ෂුද්ර ජීවියෙකුට හා ධාරක‍යකුට එකවර පරිණාමනය වීමට පරම්පරා ගණනක් ගතවන නිසා අළුතින් බිහිවන ව්‍යාධිජනකයින් ඔවුන්ට හමුවන මුල්ම ගොදුර වෙතට තදින් පහර දෙති. මෙලෙස මුලින්ම රෝගය ඇතිවන අවස්ථාවන්හිදී අනුපාතය ඉහල වේ. රෝගය බොහෝ මාරාන්තික නම් ව්‍යාධිජනක ක්ෂුද්‍ර ජීවියා තවත් ධාරක‍ෙයකු වෙතට සංක්‍රමණය වීමටත් පෙරම රෝගියා මරණයට පත්වේ. කෙසේ වුවද රෝග කාරකයාගේ ව්‍යාධිජනකතාවය ඉහල නම් රෝගයේ බෝවීමේ ඇති ප්‍රවනතාවය හා රෝගය ව්‍යාප්තවීමේ වේගය ඉහල වේ. උදාහරණයක් ලෙස අධික පාචන තත්වයක් ඇතිවන කොළරා රෝගී අවස්ථාවකදීද කැස්ස හා කිවිසීමේදී බිදිති මගින් සීඝ්‍රව ව්‍යාප්ත වන ශ්වසන රෝගද ගත හැකිය.
රෝග කිහිපයක්
ප්‍රවර්ගය:බෝවන රෝග
අණුක වලා
අණුක වලා යනු Interstellar cloud විශේෂයකි.
ගල මල
මෙය, යම් අහඹු තේරීමක් කිරීමට ශ්‍රී ලංකික ළමයින් අතර පවතින ක්‍රමයකි. මෙය කාසියක් උඩ දැමීමෙන් කරන අයුරින්ම ක්‍රිඩාවකදී විශේෂයෙන් පලමුවෙන් යමක් සිදුකරන කණ්ඩායම තෝරාගැනීමට යොදා ගනී. මෙහිදී කුඩා ගලක් ගෙන එක් අතක මිට මොලවාගෙන මිට මොලවා ගත් අත් දෙක කතිර ලෙස අනෙත් පිලට යොමු කරයි. ඔවුන් නිවැරදිව ගල සහිත අත නම් කිරීමට හැකි උනොත්, ඔවුන් ට ක්‍රීඩාවෙ පලමු ක්‍රියාව තේරීමෙ බලය ලැබේ.
හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා ඇකඩමි සම්මානය
හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමා පටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වාර්ෂිකව පිරිනමනු ලබන්නේ Academy of Motion Picture Arts and Sciences (AMPAS) ආයතනය මගිනි. එය පිරිනැමෙන්නේ චලන චිත්‍ර සිනමා කර්මාන්තයේ නිරත කලාකරුවන් හටයි. හොදම සිනමා පටය සඳහා වු සම්මානය සඳහා ඇකඩමිය තුළ සියලුම සාමාජිකයින් හට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට හා නාම යෝජනා කිරීමට අවස්ථාව ලබාදී ඇත. වාර්ෂිකව සිදුකරනු ලබන ඇකඩමි සම්මාන උළෙලදී හොඳම චිත්‍රපටය සඳහා වු සම්මානය උළෙල අවසානයේදී පිරිනමන අතර එය භාර ගනු ලබන්නනේ චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදකවරයා විසින් අදාළ වේදිකාව මතදීය. හොඳම චලන චිත්‍ර සිනමාපටය සඳහා වු ඇකඩමි සම්මානය වැදගත් සම්මානයක් ලෙස ලොවපුරා පිළිගනු ලබන්නේ එය චිත්‍රපටයක් බිහිකිරීම සදහා දායක වන නිෂ්පාදනය, අධ්‍යක්ෂණය හා තිර රචනය යන සාමුහික ප්‍රයත්නයන්හි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන බැවිනි. වසර 2002 සිට ඇකඩමි සම්මාන උළෙල පැවැත්වෙන්නේ ලොස් ඇන්ජලීස්හි කොඩැක් රංග ශාලාවේදීය. එහි ප්‍රධාන තරප්පු පෙළ අසල ඇති රාක්කවල වසර 80 කට පෙර සම්මාන උළෙල ආරම්භ වු කාලයේදී සිට හොදම චිත්‍රපටය සඳහා සම්මාන දිනාගත් චිත්‍රපට ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත.
රාමලිංග ස්වාමිගල්
තිරුවරුත්ප්‍රකාශ වල්ලලාර් චිදම්බරම් රාමලිංගම් (5 ඔක්තෝම්බර් 1823 - 30 ජනවාරි 1874), ඉන්දියාවේ සහ ලොව පුරා වල්ලලාර්, රාමලිංග ස්වාමිගල් සහ රාමලිංග අඩිගල් ලෙස පොදුවේ හැඳින්වෙන අතර, වඩාත් ප්‍රසිද්ධ දෙමළ සාන්තුවරයන්ගෙන් කෙනෙකි. 19 වන සියවසේ සහ " ඥාන සිද්ධර් " (ඥාන යනු උසස් ප්‍රඥාව ) ලෙස හඳුන්වන දෙමළ සාන්තුවරයන්ගේ පෙළකට අයත් වේ.
සමරස සුද්ධ සංමාර්ග සති සංගමය ඔහු විසින් න්‍යායාත්මකව පමණක් නොව ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රායෝගිකව ව්‍යාප්ත කර සම්මත කරන ලද්දේ ඔහුගේ අනුගාමිකයින්ට ආශ්වාදයක් වන ස්වකීය ජීවන රටාව මගිනි. සුද්ධ සන්මාර්ග සංග්‍රහය තුළින් සාන්තුවරයා කුල ක්‍රමය තුරන් කිරීමට උත්සාහ කළේය. සුද්දා සංමාර්ගයට අනුව, මිනිස් ජීවිතයේ ප්‍රධාන අංගයන් විය යුත්තේ පිවිතුරු ඥානය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට තුඩු දෙන පුණ්‍ය කටයුතු හා දිව්‍යමය පිළිවෙත සමඟ සම්බන්ධ වූ ආදරයයි.
යොමු කිරීම්
<references group="" responsive="1">
බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝ
බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝර් (මීට පෙර වින්ඩෝස් බැකප් ඇන්ඩ් රෙස්ටෝර් සෙන්ටර්) යනු පරිශීලකයන් හට උපස්ථ සෑදීම සදහා ඉඩදෙන මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් සංරචකයකි. මෙය වින්ඩෝස් විස්ටා මෙහෙයුම් පද්ධතියත් සමග හදුන්වා දුන් අතර ඉන්පසුව ආ සෑම සංස්කරණයක් සමගම අඩංගු කෙරිණි. පෙර වින්ඩෝස් සංස්කරණවල පැවති NTBackup සංරචකය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම මෙමගින් සිදු කරන ලදී.
හෙළ ගණන් ක්‍රමය
හෙළ ගණන් ක්‍රමය දශම ආකාරයෙන් පහසුවෙන් ලිවීමට නොහැකි තරම් විශාල හෝ කුඩා සංඛ්‍යා ප්‍රකාශ කිරීමේ ක්‍රමයකි.
ඉහත වත්මන් භාෂාවෙන් පැවසූ හෙළ ගණිත ක්‍රමය පූජාවලියේ බොධි සම්භාර පූජා කථා යන කොටසේ සඳහන් වන්නේ පහත පරිදි ය.
'''දස දහයෙක් නම් සියයෙක, දස සියයේක නම් දහසෙක, සියක් දහසෙක් නම් ලක්ෂයෙක, සියක් ලක්ෂයෙක නම් කෝටියෙක. කෝටියෙක් නම් ප්රෂකෝටියෙක, ප්රෙකෝටියෙක් නම් කෝටිප්රකකෝටියෙක, කෝටිප්ර්කෝටි කෝටියෙක් නම් නහුතයෙක, නහුත කෝටියෙක් නම් නින්නහුතයෙක, නින්නහුත කෝටි‍ෙයක් නම් හුත නහුතයෙක, හුත නහුත කෝටියෙක් නම් කම්භයෙක, කම්භ කෝටියෙක් නම් විස්කම්භයෙක, විස්කම්භ කෝටියෙක් නම් අහහයෙක, අහහ කෝටියෙක් නම් අබබයෙක, අබබ කෝටියක් නම් අටටයෙක, අටට කෝ‍ටියෙක් නම් සොගන්ධියෙක,සොගන්ධික කෝටියෙක් නම් උප්පලයෙක, උප්පල කෝටියක් නම් කුමුදයෙක, කුමුදකෝටියෙක් නම්, පුණ්ඩරීකයෙක. පුණ්ඩරීක කෝටියෙක්නම් පදුමයෙක, පදුම කෝටි‍ෙයක් නම් කථානයෙක, කථාන කෝටියෙක් නම් මහා කථානයෙක, මහා කථාන කෝටියෙක් නම් අසඬ්ඛ්යියක් නමි...'''
නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය නිසාම ලොවට සිදු වූ යහපත.
නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය නිසාම ලොවට සිදු වූ යහපත.
වර්තමාන වන විට සන්නිවේදන දියුනු මට්ටමක පවතී. ඒ තාක්ෂණයට පින් සිදුවන්නටය. අද ලොව සන්නිවේදන තාක්ෂණය කෙතරම් දියුණු මට්ටමක පවතීදැයි කිවහොත් මිනිසාට මෙය නැතුවම බැරි තත්ත්වයට පත්ව අවසන්ය. උදාහරණයක් ලෙස කිවහොත් ජංගම දුරකතනය හා විද්‍යුත් තැපෑල හැදින්විය හැකිය. ජංගම දුරකතනය කෙතරම් ජනජීවිතයට සම්බන්ධ ඇති දැයි කිවහොත් ජංගම දුරකතන සෑම පුද්ගලයකු ලඟම ඇත. එයට හේතුව එදා දවස් ගණනකින් යැවූ පණිවිඩය දැන් ජංගම දුරකතන හෝ විද්‍යුත් තැපෑල භාවිතයෙන් තත්පර ගණනකින් යැවිය හැකි වීමයි.
නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය ලොවට සිදු කල යහපත නම් මිනිසා අතර තොරතුරු හුමාරු කිරීමේ වේගය වැඩි කිරීම හා ඒ සඳහා පෙළඹවීමයි. මෙහිදී මිනිසුන් තොරතුරු හුවමාරු කිරීමේදී නවීන තාක්ෂණය යොදා ගැනීමට යොමු වී ඇත්තේ නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ ඇති වේගය,ආරක්ෂාව,විශ්වාසදායක බව හා ලොව ඕනෑම තැනකට යැවිය හැකි නිසාය.
මෙම නවීන සන්නිවේදන තාක්ෂණය නිසා පැතිරී යන ලෙඩ රෝග, හදිසි ආපදා වැනි අහිතකර තත්ත්ව පිලිබඳව ලෝකයට තත්පර ගණනකින් දැනුවත් කිරීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. මෙම ක්‍රම ඔස්සේ ලෝකයේ සන්නිවේදන වේගය ඉහළ යමින් පවතී. මෙම සේවා සඳහා සහය වන්නේ අන්තර්ජාලය සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ පතාක යෝධයකු වැනිය.සන්නිවේදන තාක්ෂණය ලොවට හදුන්වා දෙනු ලැබුවෙ ආතර් සී.ක්ලාක් මහතාය.
ශාක විවිධත්වය
පුෂ්ප වල රූපීය විවිධත්වය
අප ජීවත් වන පරිසරයේ ශාක විශාල ප්‍රමාණයක් දක්නට ලැබේ. මෙම එක් එක් sශාක අලඔ පුෂ්පන් ඩෙස විමසිලිමත්ව බැලීමෙන් ඒවායේ වර්ණය,හැඩය,විශාලත්වය,සුවඳ,සමමිතික බව මල්පෙති ගණන ආදියේ විවිධත්වයක් නිරීක්ෂණයකළ හැක.
පුෂ්පය ශාකයක විශේෂ කොටසකි ශාක තම වර්ගයා බෝකිරීමට හෙවත් ප්‍රජනනයට පුෂ්ප වලින් විශාල කාර්‍යයක් ඉටු වේ. ශාකයක ප්‍රජනන අවයවය පුෂ්පය වේ. <img src="https://encrypted-tbn1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRBK-If8_eaom5UBpilkfAM6cRWdz1dECQKmd8r8FwOzOXcPbrqdw" alt="flower" style="width:304px;height:228px;">
පුෂ්පයක කොටස්
ඩසයනබනබසව
නානුම් රෞඩි දාන්
නානුම් රෞඩි දාන් (සිංහල: මමත් මැරයෙක් තමයි) යනු 2015 ඉන්දියානු දෙමළ-භාෂා කළු ප්‍රහසන චිත්‍රපටයකි. මෙය රචනය සහ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද්දේ විග්නේෂ් ශිවන් විසිනි. විජයි සේතුපති සහ නයන්තාරා මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරති. මෙය නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ නළු ධනුෂ් විසින් ඔහුගේ වුන්ඩර්බාර් ෆිල්ම්ස් බැනරය යටතේ ය. චිත්‍රපටයේ සංගීත නිර්මාණය සිදුකරන ලද්දේ අනිරුධ් රවිචන්දර් විසිනි. දින 75ක් පුරා මෙම චිත්‍රපටය රූගත කෙරුණේ පුදුචෙරි සහ චෙන්නායිහි ය. මෙය 2015 ඔක්තෝබර් 21 දින මුදාහැරිණි. විචාරකයන් වෙතින් යහපත් ප්‍රතිචාර ලද මෙය බොක්ස් ඔෆීස් අතින් ද වාසිදායක විය. මෙම චිත්‍රපටය තෙලිඟු බසින් හඬකවා "නේනු රෞඩි නේ" ලෙස ප්‍රදර්ශනය කෙරිණි.
මට්ටක්කුලිය
මට්ටක්කුලිය (කොළඹ 15) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි උප නගරයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
සොරබොර වැව
දියවන්නා ඔය හරස් කොට මීටර 485ක පමණ දිගිකින් යුතු බැම්මක් ඉදිකිරීම මගින් වැව නිර්මාණය කොට තිබේ. වැවෙහි ඇතුල් පසින් සොරාව් දොරටු වෙත පීඩනය ඇතිකිරීම යාමනයකරන සහ බැම්ම ඛාදනයෙන් වළක්වාලීමට දායක වන බිසෝකොටුව නම් ව්‍යුහය මෙම සොරබොර වැවෙහි දැකගැනීමට නොහැකි වන අතර ඒ වෙනුවට උපක්‍රමිකශීලී ලෙස වැවෙහි සොරොව්ව, ඉවුරෙන් ඈතටවන්නට සහ වැව වටා වූ පිහිටි ගල ආශ්‍රයෙන් නිර්මාණය කොට තිබේ. මෙවැනි ආකාරයේ සොරොව්වක් දැකගතහැකි එකම ස්ථානය වශයෙන් සොරබොර වැව හැඳින්වේ.
තාක්ෂණික විස්තර
වැව් බැම්මේ පළල අඩි 20 ක් වන අතර දිග අඩි 150 ක් වේ. උපරිම ජල ධාරිතාව අක්කර අඩි 16,800 කි. අක්කර 3,000 ක බිමක් වගා කිරීම ජලය සැපයිය හැකිය. වම් ඉවුර ප්‍රධාන ඇළේ දිග සැතපුම් 1 දම්වැල් 32.5 කි. දකුණු ඉවුර ප්‍රධාන ඇළේ දිග සැතපුම් 3 දම්වැල් 20 ක් වේ.
මහවැලි සංවර්ධන අධිකාරියේ ඉංජිනේරු තිළිණ ගුරුසිංහ මහතාට අනුව සොරබොර වැවෙහි ජල පෝෂක ප්‍රදේශය අක්‌කර 10700 ක පමණ ව්න අතර ධාරිතාවය ඝන මීටර් මිලියන 21 ක්‌ ද කුඹුරු අක්‌කර 1270 ක්‌ පමණ යල සහ මහ කන්න දෙකේදීම වගා කිරීමට ජලය සපයන බවද සඳහන් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
කාදම්බරී (2015 චිත්‍රපටය)
කාදම්බරී (2015) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සුමන් ඝෝෂ් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද සහ රාකේශ් සිංහ් විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද බෙංගාලි චිත්‍රපටයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්ෂණය සිදුකරන ලද්දේ බික්‍රම් ඝෝෂ් විසිනි. මෙය රබීන්ද්‍රනාථ් ඨාකූර්ගේ නෑනණ්ඩිය වූ කාදම්බරී දේවීගේ චරිතාපදානය වන අතර, කොංකොනා සේන් ශර්මා සහ පරම්බ්‍රත චැටර්ජී මෙහි ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය සිදුකරති.
ඩ්‍රයිවර් වෙරිෆයර්
ඩ්‍රයිවර් වෙරිෆයර් යනු උපාංග ධාවක දෝෂයන් අසු කර ගැනීම පිණිස සාමාන්‍ය මෙහෙයුම් පද්ධති උප රූටිනයන් නිරූපිත වශයෙන් දියුණු කෙරූ ඒවා සමග ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම සඳහා මයික්‍රොසොෆ්ට් වින්ඩෝස් මෙහෙයුම් පද්ධති තුල අඩංගු මෙවලමකි.
බෞද්ධයන් ලැයිස්තුව
පසු කාලීන බෞද්ධයෝ යනු බුදුන් වහන්සේ සහ එකල ඇතිවුන බුද්ධ ප්‍රබෝධය සහ එම සත්‍යය,ප්‍රථමයෙන්ම වචනයෙන්,දැකීමෙන් සහ ඇසීමෙන් බෞද්ධයාට දැනුනු එම යථාර්ථය අනාගතයට ගෙන යාමේදී එයට සම්බන්ධ වූ සියලුම පුද්ගලයින්ය.
එය ප්‍රධාන වශයෙන් බෞද්ධ දර්ශණය විකාශණය වූ රටවල් අතර ඇති සංස්කෘතික සහ සමාජයීය බැඳීම් මගින් ප්‍රමුඛ මට්ටමේ පිහිටා කටයුතු කීරීමෙන් එම නිර්මල වූ සත්‍යය ඔවුන් ඔවුන් අතර හුවමාරැ වේ.එම කර්තව්‍යයන් ලේඛණ ගත කිරීම සහ මුඛ පරම්පරා මගින් ගෙනඒමට සමත් වීම මෙන්ම නිවැරදි මාර්ගය දැකීම ස්වයංව මෙනෙහි කිරීමට හැකි මට්ටමකට රැගෙන යාමේදී දායකත්වය දක්වන සියලු දෙනාය.
සිමේරියානුවෝ
සිමේරියානුවෝ යනු, ක්‍රිපූ 1300 තරම් ඈත අතීතයේ සිට සිට,  ක්‍රිපූ 8 වන සියවසෙහිදී  සිතියානුවන් විසින් දකුණු දෙසින්වූ ඇනටෝලියාවට ඔවුන් පලවා හරන තෙක්, කෝකසස් පෙදෙසට සහ ඈසෝෆ් මුහුදට උතුරින් ජීවත්වූ, පුරාතන ඉන්දු-යුරෝපියානු ජන කොට්ඨාශයකි. භාෂාමය වශයෙන්, ඔවුන් හැඳින්වෙන්නේ ඉරානියානු ලෙසින් හෝ, සමහරවිට ඉරානියානු පාලන පන්තියක් සහිත  ත්‍රේෂනියානු ලෙසිනි.
පොන්ටික් ස්ටෙප්ස් තණබිම් පෙදෙසෙහි සිට ඔවුන්ගේ නිර්ගමනයෙන් පසුව, ක්‍රිපූ 714දී පමණ, සිමේරියානුවෝ උරාතු වෙතට පහර එල්ල කල මුත්, වසර 705දී ඇසිරියාවේ දෙවන සැරගෝන් රජ විසින් පළවා හරිනු ලැබීමෙන් පසුව, ඔවුන්ගේ අවධානය ඇනටෝලියාව වෙත යොමුවූ අතර, වසර 696–695 දී ෆ්‍රිජියා යටත් කර ගත්හ. වසර 652දී, ලිඩියාවේ අගනගරය වූ සාර්ඩීස් යටත් කරගැනුමෙන් අනතුරුව, ඔවුහූ බලයෙහි මුදුන් හිණි පෙත්තට නැංගාහ. ඔවුන්ගේ අවනතිය විගසින් ඇරඹුනු අතර, ලිඩියාවේ අලියාටීස් විසින් වසර 637 හෝ 626 දී ඔවුන් පරාජය කිරීම, ඔවුන්ගේ අවසන් පරාජය ලෙසින් සටහන්වී ඇත. ඉන්පසුව, ඓතිහාසික මූලාශ්‍රයන්හි ඔවුන් සඳහන් නොවන අතර, බොහෝවිට කැපඩෝකියා ප්‍රදේශයෙහි පදිංචි වන්නට ඇත.
2014 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල
රටවල් 71 ක ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් 4950 කට අධික පිරිසක් සහභාගී වූ මෙය ස්කොට්ලන්තයේ දී එතෙක් මෙතෙක් පැවති විශාලතම බහු-ක්‍රීඩා උළෙලයි. ක්‍රීඩා 18 ක් යටතේ තරංග ඉසව් 261 ක් මෙහිදී පවත්වනු ලැබීය. ආබාධිත ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සඳහා වූ පැරා-ක්‍රීඩා ඉසව් 22 ක් ක්‍රීඩා 5 ක් යටතේ මෙහිදී ප්‍රථම වතාවට පවත්වනු ලැබීය. 2010 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේදී පැවති ටෙනිස් සහ දුනු විදීමේ ක්‍රීඩා, මෙහිදී තුන් ප්‍රයාමය සහ ජූඩෝ යන ක්‍රීඩා වලින් ප්‍රතිස්ථාපනය කර ඇත.
තක්ෂිලා
තක්ෂිලා ( පාලි බ්‍රාහ්මි: 𑀢𑀔𑁆𑀔𑀲𑀺𑀮𑀸, තක්ඛෂිලා වෙතින්, සංස්කෘත: तक्षशिला,, අර්ථය "කැනි ගලෙන් තැනුනු නගරය" හෝ " ශිලා" සංස්කෘත බසින්) යනු, පකිස්තානයෙහි,  පන්ජාබයෙහි, එම නම දරන නූතන නගරයෙහි පිහිටි වැදගත් පුරා විද්‍යාත්මක අඩවියකි. ඉස්ලාමබාද් සහ රාවල්පිණ්ඩි සිට 32 km පමණ වයඹ දෙසට වන්නට පසිඳු ග්‍රෑන්ඩ් ට්‍රන්ක් මාර්ගයෙන් මදක් හැරී ගිය විට එය පිහිටා ඇත.
ඇරගොන්හි කැතරින්
ඇරගොන්හි කැතරින් (Catalina de Aragón; 16 දෙසැම්බර් 1485 – 7 ජනවාරි 1536) යනු 1509 ජූනි සිට 1533 මැයි දක්වා එංගලන්තයේ රැජින පදවිය හෙබවූ, අටවන හෙන්රි රජුගේ පළමුවන බිරිඳයි; මුලින් ඇය හෙන්රිගේ වැඩිමහල් සොහොයුරා වූ ආතර්ගේ බිරිඳ ලෙස වේල්සයේ කුමරිය පදවිය ද ඉසිලූවා ය.
මාදම්පිටිය
මාදම්පිටිය (කොළඹ 15) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ, කොළඹ පිහිටි උපනගරයකි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ බස්නාහිර පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
අනිරුධ් රවිචන්දර්
අනිරුධ් රවිචන්දර් (උපත 1990 ඔක්තෝබර් 26) යනු ප්‍රධාන වශයෙන් දෙමළ චිත්‍රපටවල කටයුතු කරන ඉන්දියානු චිත්‍රපට ස්වරනිර්මාපකයකු සහ ගායකයෙකි. අනිරුධ් විසින් 3 දෙමළ චිත්‍රපටය සඳහා නිර්මාණය කළ "වයි දිස් කොලවෙරි ඩි" ගීතය වෛරසයක් මෙන් යූටියුබ් තුළ ව්‍යාප්ත විය.
සිංහල වර්ණ මාලාව
සිංහලයන් උපතින් උරුමකොට ගෙන ආ ධනයක් ඇත.ඒ සිංහල ජාතිය රැක දෙන මහා සිංහල බසයි.
ජානාංච වාක් සුධා සුතීර් මනි සුතිශ්ච රෝහණඃ
නාන්‍යාත්‍ර සිංහලද්විපාන් මුක්තා සුතිශ්ච සාගරං
අමාව සේ සුධවල බස් වහරණ,රුහුණෙන් බිහිවන මැණික් ද, මුතු සපයන මහ මුහුදක් ද ඇත්තේ සිංහල ද්වීපයේ හැර අන් කවර තැනකද?
බාල රාමායනය රචනා කරමින් දඹදිව සංස්කෘත කවියෙකු වූ රාජසේකරයන් මෙසේ පවසා ඇත්තේ සිංහල බසෙහි ඇති පොහොසත් බව ඇගයීමටය.
ව්‍යාකරණ යන වදන  වි+ආ+කරණ ලෙසින් සන්ධිව සෑදී ඇත. එහි අරුත වන්නේ විසඳීමය.
අක්ෂරය යනු ක්ෂය නොවන දෙය එසේත් නැත්නම් අවසන් නොවන දෙයයි. අක්ෂරයන් නේක විධ ස්වරූපයෙන් නැවත නැවතත් බසට එක්වේ. වෙනත් බසකින් වහරට එක් වුන වදනක් ලියන්නට අවශ්‍ය වූ විටෙක අළුත් අක්ෂරයක් බිහි වෙයි. අක්ෂරය අකුරු, වර්‍ණ,වණ, ශබ්ද ආදී වදන් වලින් ද හැඳින්වේ. හෝඩිය යනු අක්ෂර මාලාවයි. නැතහොත් අක්ෂර සමූහයයි. හෝඩිය යන වදන වදන ද්‍රවිඩ බසින් බිඳී ආ වදනක් බැව් පඬුවෝ පවසති.
දැනට භාවිතා වන නූතන සිංහල හෝඩිය නිර්‍මානය වන්නට පහත සඳහන් හෝඩි වල ආභාෂය ලැබී ඇති බව දැකිය හැක.
සිදත් සඟරාව දැනට ඇති පැරණිම ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථයයි. දහතුන් වන සියවසේ දඹදෙනි යුගයේ පතිරාජ පරිවේනාධිපති හිමියන් මෙම කෘතිය රචනා කර ඇත. එහෙත් මෙම ග්‍රන්ථයට පෙර ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථ භාවිතයේ පැවති බව සිදත් සඟරා පුරාණ සන්නයේ සඳහන් වේ. මෙම පතිරාජ පරිවේනාධිපති හිමියන් නමින් අනෝමදස්සි හිමියන් වන බව හික්කඩුවේ සුමංගල හිමි, බටුවන්තුඩාවේ පඬිතුමා,ඩබ්, එෆ් ගුණවර්‍ධන, කුමාරතුංග මුනිදාස, සී ඊ ගොඩකන්ද යන බස පිළිබඳ මනා දැණුමක් ඇති උගත්හු මත පල කොට ඇත.
සිදත් සඟරාවෙහි  සිංහල අක්ෂර මාලාව හඳුන්වා දෙමින් ලියවුන ගීය මෙසේය.
පණකුරු පසෙක් එද – ලුහු ගුරු බෙයින් දස වේ
ගතකුරු ද වේ විස්සක් – වහරට යුහු සිය බසැ
මෙම  සිදත් සඟරා ගීයට අනුව ව්‍යවහාරයට යෝග්‍ය ප්‍රාණාක්ෂර පහක් බවත්, ඒවා ලුහු – ගුරු වශයෙන් දහයක් හා ගතකුරු විස්සක් බවද කියවේ. වහරට යුහු බස යනුවෙන්කියැවෙන්නේ ගද්‍ය ව්‍යවහාරය ඇතුළු මිශ්‍ර සිංහලයපිළිබඳ නොව පද්‍යය භාෂාව සම්බන්ධයෙන් පමණි.
ප්‍රාණාක්ෂර  –   අ, ආ, ඉ,ඊ, උ,ඌ,එ,ඒ, ඔ, ඕ ( දස පණකුරු)
ගාතාක්ෂර   –   ක‚ග,ජ,ට,ඩ,ණ,ත,ද,න,ප,බ,ම,ය,ර,ල,ව,ස,හ,ළ,අං( විසි ගතකුරු)
සිංහල භාෂාවට නෑකම් දක්වන පාළි සංස්කෘත භාෂාවල අක්ෂර මාලා සර/ස්වර සහ ඛ්‍යඤ්ජන /ව්‍යඤ්ජන වශයෙන් හඳුන්වා ඇත. එහෙත් සිදත් සඟරාවෙහි අක්ෂර ප්‍රාණාක්ෂර සහ ගාත්‍රාක්ෂර ලෙස හඳුන්වා ඇත. හිස්සැල්ලේ ධර්‍මරතන හිමියන්ගේ සිංහලයේ ද්‍රවිඩ බලපෑම් නැමති ග්‍රන්ථයෙහි සඳහන් කර ඇති ආකාරයට මෙම හැඳින්වීම ද්‍රවිඩ අත්ෂර මාලාවේ ආභාසය ගෙනඇති බව පෙනේ. ද්‍රවිඩ අක්ෂර මාලාවේ
* ප්‍රාණාක්ෂර- උයිර් ඵලෙත්තු ( ජීවාක්ෂර)
* ගාත්‍රාක්ෂර – මෙයිර් ඵලෙත්තු ( ශරීරාක්ෂර)
ලෙසින් දක්වා ඇත.
ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය
මෙම හෝඩිය එළු හොඩිය/ අමිශ්‍ර සිංහල හෝඩි ලෙසද ඇතැම් තැන්වල හඳුන්වා ඇති බැව් පෙනේ.
* මෙහි ප්‍රාණාක්ෂර 12කි.
* ගාත්‍රාක්ෂර 20 කි.
මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය
ශුද්ධ සිංහල හෝඩිය පාලි සහ සංස්කෘත වචන නිවැරදිව ලියන්නට පොහොසත් වූයේ නැත. එබැවින් ඒබ්‍රහම් මෙන්ඩිස් නැමැති පඬුවාණෝ 1891 ලියා පල කළ  A Comprehensive Grammar of the Sinhala Language නම් ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථයෙහි මෙම මිශ්‍ර සිංහල හෝඩිය මුල් වරට ප්‍රසිද්ධකරන ලදී.
මෙහි ස්වර 18ක් සහ ව්‍යඤ්ජන 36 ක් ඇත.
* ස්වර 18
ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනික හෝඩිය
* ස්වර 20
ව්‍යඤ්ජන 40
* ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිති ආයතනික සිංහල හෝඩිය
මෙහි ස්වර 18 සහ ව්‍යඤ්ජන 43 කි.
* ව්‍යඤ්ජන 43
ආශ්‍රිත ග්‍රන්ථ
2. පිලි භාවිතය
ව්‍යඤ්ජනයක් සිවරයකින් තොර බව හැඟවීම සඳහා ව්‍යඤ්ජනයට හල් ලකුණ යෙදේ.එය අක්ෂරය අවසාන වන ආකාර අනුව ස්වරූප දෙකකින් යුක්තය.
අක්ෂර මාලාවෙහි එන අක්ෂර යොදාගෙන ර්අථාන්විත වචනයක තැනීමට නම් එම අක්ෂර සම්මතයට අනුව ගොණු කොට පිල්ලම් යෙදිය යුතුවේ. පිලි නැතහොත් පිල්ලම්භාවිතා වන්නේ ස්වර වෙනුවෙනි. ව්‍යඤ්ජන අක්ෂර (හල් අකුරු බැවින්) තනිව ශබ්ද කල නො හැකි අතර එයට එක් වන ස්වරය පිල්ලමකින් නිරූපනය වේ.
සිදත් සඟරාවේ මෙය දක්වා ඇත්තේ ස්වර විපර්‍යාසය ලෙසිනි.
“වසත් රික් කිසුම් ඉවත් ඈ“
මෙම උදාහරණ බලන්න.
රුක් › රික්    – උ › ඉ
කුසුම් › කිසුම් – උ› ඉ
උපන්› ඉවැන් › උ ›ඉ
සිංහලයේ නම්‍ය ස්වර සහ අනම්‍ය ස්වර වශයෙන් දෙකොටසකි.
* නම්‍ය ස්වර – අ, උ, ඔ
* අනම්‍ය ස්වර – ඇ, ඉ, එ
සංයුක්ත අක්ෂර වල යෙදෙන ව්‍යඤ්ජන නියෝජක සංකේත තුනකි.
ර්‍       – රේඵය – කර්‍මය
ත්‍ර  – රකාරාංශය- ක්‍රමය
ද කාරය හා බැඳුණු ඇතැම් අකුරුවල සංඤ්ඤක ලකුණට සමාන සංකේතයක් පරණ පොත් වල යෙදී ඇත.
ට කාරය සමඟ ඨ කාරය බැඳුණු තැන්හිද සඤ්ඤකයට සමාන සංකේතයක් පැරණි පොත් වල දී ඇත.
සංයුක්තාක්ෂර ලිඛිත සිංහලයේ ආකාර දෙකකින් යෙදේ.
සිංහල සඟරාව.
සිංහල වර්ණ මාලාව
ප්‍රවර්ගය:සිංහල හෝඩි
නීරා වික්‍රමසිංහ
නීරා කොන්ජිත් වික්‍රමසිංහ නෙදර්ලන්තයේ ලයිඩන් විශ්වවිද්‍යාලයේ නූතන දකුණු ආසියානු අධ්‍යයන පිළිබඳ මහාචාර්යවරියක් වන අතර ප්‍රසිද්ධ ජාත්‍යන්තර ශාස්ත්‍රඥයෙකි. ඇය 2009 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාස හා ජාත්‍යන්තර සබඳතා අංශයේ මහාචාර්යවරියක් ලෙස කටයුතු කළාය. ඇය පැරිසියේ හැදී වැඩුණු අතර 1981 සිට 1984 දක්වා පැරිස් IV - සෝබෝන් විශ්ව විද්‍යාලයේ සහ 1985 සිට 1989 දක්වා ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉගෙනුම ලැබූ අතර එහිදී ඇය නවීන ඉතිහාසය පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධිය ලබා ගත්තාය. 1990 දී කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට බැඳුණු ඇය 2009 දක්වා එහි ඉගැන්වූවාය. ඇය ලෝක බැංකුවේ රොබට් මැක්නමාරා සගයෙකු, නිව් යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලයේ ෆුල්බ්‍රයිට් ජ්‍යෙෂ්ඨ විශාරදවරියක්, පැරිසියේ Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales හි බාහිර මහාචාර්යවරියක් සහ මෑතකදී ඔක්ස්ෆර්ඩ්හි ශාන්ත ඇන්ටනි විද්‍යාලයේ බ්‍රිතාන්‍ය ඇකඩමි සාමාජිකාවක් වී ඇත. ඇය දැනට යටත් විජිත ශ්‍රී ලංකාවේ මහන මැෂිම පිළිගැනීමේ ඉතිහාසයක් මත වැඩ කරමින් සිටින අතර, 2008-2009 ප්‍රින්ස්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉතිහාස අධ්‍යයන සඳහා වූ ෂෙල්බි කලම් ඩේවිස් මධ්‍යස්ථානයේ විවේක කාලයේදී ඇය පර්යේෂණ කළ මාතෘකාවකි.
අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ
අල්බේලා සජන් ආයෝ රේ යනු 1970 දශකයේ මුල් කාලයේ ඉන්දෝර් ඝරානාහි උස්තාද් සුල්තාන් ඛාන් විසින් ජනප්‍රිය කළ ගීතයකි. උස්තාද් සුල්තාන් ඛාන් මෙය හම් දිල් දේ චුකේ සනම් බොලිවුඩ් චිත්‍රපටයේ ගායනා කළේ ශංකර් මහාදේවන් සහ කවිතා ක්‍රිෂ්ණමූර්ති සමගිනි. මේකාල් හසන් සංගීත කණ්ඩායම විසින් ද මෙය ගායනා කළ අතර එය ඔවුන්ගේ 2009 ඇල්බමයක් වූ සප්තක් තුළ ඇතුළත් විය. සංජේ ලීලා භන්සාලිගේ බාජිරාඕ මස්තානි චිත්‍රපටය සඳහා ද ප්‍රතිනිර්මාණය වූ මෙය විවිධ ශිල්පීන් විසින් ගායනා කරන ලදී. මෙම ගීතය අහිත් භෛරව් රාගය පාදක කොට ගෙන ඇත.
බාජිරාඕ මස්තානි චිත්‍රපට ප්‍රභේදය
මෙම ප්‍රභේදයේ පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ සිද්ධාර්ත්-ගරීමා විසිනි. ශෂී සුමන්, කුණාල් පණ්ඩිත්, පෘථිවි ගාන්ධර්ව්, කණිකා ජෝෂි, රාශි රාග්ගා සහ ගීතිකා මන්ජ්‍රේකාර් යන ගායක ගායිකාවෝ මෙය ගායනා කළහ. බාජිරාඕ මස්තානි චිත්‍රපටය දෙමළ සහ තෙලිඟු භාෂාවලින් හඬකැවුණු බැවින් ගීත ද එම භාෂාවලින් ගැයිණි.
දෙමළෙන් "මන්නන් තිරුම්බුම් නාලඩ්" නම් වූ මෙම ගීතයේ දෙමළ පද රචනය මදන් කාර්කි විසින් සිදුකරන ලදී. පායල් දේව්, දීප්ති රෙගේ, අර්චනා ගෝරේ, ප්‍රගති ජෝෂි, අරුන් ඉන්ග්ලේ, කෞස්තුභ් දාතර් සහ මණි අයියර් යන අය එය ගායනා කළහ. රාමජෝගයියා සාස්ත්‍රිගේ පද රචනයක් වන මෙහි තෙලිඟු ප්‍රභේදය "ජයේභේරි" නම් විය. පායල් දේව්, ශෂී සුමන්, කුණාල් පණ්ඩිත්, පෘථිවි ගාන්ද්ගර්ව්, රාශි රාග්ගා, ගීතිකා මන්ජ්‍රේකාර් සහ කණිකා ජෝෂි එය ගායනා කළහ.
පොතුවිල් මැතිවරණ කොට්ඨාශය
පොතුවිල් මැතිවරණ කොට්ඨාශය අගෝස්තු 1947 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර  ශ්‍රී ලංකාවෙහි  මැතිවරණ කොට්ඨාශ අතුරින් එකක් විය. මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය නම් ලද්දේ නැගෙනහිර පළාතේ  අම්පාර දිස්ත්‍රික්කයේ,  පොතුවිල් නගරය අනුව යමිනි. ජූලි 1977 සහ පෙබරවාරි 1989 අතරතුර මෙම කොට්ඨාශය ද්වී-මන්ත්‍රී ආසනයක් විය. ශ්‍රී ලංකාවේ 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව විසින්  පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තෝරා පත්කර ගැනුම සඳහා සමානුපාතික නියෝජන මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වාදෙන ලදි. එවිට පැවැති බොහෝ දුරට ඒක-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ වූ කොට්ඨාශ 160 වෙනුවට බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශ 22 ක් ඇති කරන ලදි. සමානුපාතික නියෝජනය යටතේ පැවැත්වුණු පළමු මැතිවරණය වන 1989 මහා මැතිවරණයේදී  පොතුවිල් මැතිවරණ කොට්ඨාශය වෙනුවට  අම්පාර බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය  ආදේශ කරනු ලදුවත් බහු-මන්ත්‍රී මැතිවරණ කොට්ඨාශය තුල ඡන්ද කොට්ඨාශයක් ලෙස පොතුවිල් දිගටම පවතියි.
1952 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
24 මැයි1952 සහ 30 මැයි1952 දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  දෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1956 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
5 අප්‍රේල් 1956 සහ 10 අප්‍රේල් 1956දක්වා කාලය අතරතුරදී පැවැත්වුණු  තෙවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (මාර්තු) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
19 මාර්තු 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  සතරවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1960 (ජූලි) පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
20 ජූලි 1960 දිනදී පැවැත්වුණු  පස්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1965 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
22 මාර්තු 1965 දිනදී පැවැත්වුණු   හයවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1970 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
27 මැයි 1970 දිනදී පැවැත්වුණු  සත්වන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
1977 පාර්ලිමේන්තු මහා මැතිවරණය
21 ජූලි 1977 දිනදී පැවැත්වුණු  අටවන පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙහි මෙම මැතිවරණ කොට්ඨාශය සඳහා ප්‍රතිඵල:
එම්. කනගරත්නම් තම පක්ෂය හැර දමා  එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එක් විය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි මැතිවරණ කොට්ඨාශ ප්‍රවර්ගය:අම්පාර දිස්ත්‍රික්කය
ගැලලියෝ ගැලලී
ඉතාලි ජාතික ගැලලියෝ ගැලලී භෞතික විද්‍යාඥයෙකු, ගණිතඥයකු , තාරකා විද්‍යාඥයකු සහ දාර්ශනිකයෙකු වූ අතර විද්‍යාත්මක විප්ලවය / පුනරුදය උදෙසා විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ඔහුගේ මූලික ක්‍රියාකාරකම් අතරට දුරේක්ෂය වැඩි දියුණු කිරීම සහ එමගින් තාරකා විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සිදු කිරීම සහ කොපර්නිකානු වාදයට සහය පළ කිරීම ද වේ. ගැලීලියෝ “නූතන විද්‍යාවේ පියා” “විද්‍යාවේ පියා” “නූතන භෞතික විද්‍යාවේ පියා” සහ “නුතන නිරීක්ෂණාත්මක තාරකා විද්‍යාවේ පියා” යනාදී විරුධාවලිවලින් පිදුම් ලබන්නෙකි. ප්‍රගති විද්‍යාව යටතේ ගැලීලියෝ විසින් වර්තමානයේ භෞතික විද්‍යාත්මක ඉගැන්වීම් පටිපාටිවල ආරම්භක අවධියේ උගන්වනු ලබන ඒකාකාර ත්වරණයෙන් චලිත වන වස්තූන් පිළිබද අධ්‍යයනය කරන ලදී. සූර්ය ලප නිරීක්ෂණය හා ඒවා පිළිබද වැඩිදුර අධ්‍යයනය සිදු කිරීමත්, ගැලීලියානු චන්ද්‍රයන් ලෙස වර්තමානයේ දී හැදින්වෙන බ්‍රහස්පතිගේ විශාලම චන්ද්‍රයන් සිව්දෙනා සොයාගැනීමක් ගැලීලියෝ තාරකා විද්‍යාවට දැක්වූ දායකත්වයට උදාහරණ වේ. තවද ව්‍යවහාරික විද්‍යාව හා තාක්ෂණය පිළිබද කටයුතු ය‍ටතේ ගැලීලියෝ විසින් මාලිමා යන්ත්‍ර සැලැස්ම ද වැඩි දියුණු කරන ලදී. කොපර්නිකානුවාදයට ගැලීලියෝ විසින් සහාය දැක්වීම ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුළ දී විවාදයට තුඩු දුන් කරුණක් විය. භූකේන්ද්‍රවාදය ඇරිස්ටෝටල්ගේ කාලයේ සිටම පිළිගත් මතවාදය වූ අතර ගැලීලියෝ විසින් එය බැහැර කිරීම නිසා කතෝලික පල්ලිය විසින් සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය සත්‍ය බව අදහස් පළ කිරීම තහනම් කරන ලදී. ඒ සදහා බලපෑ ප්‍රධාන හේතු වූයේ සූර්ය කේන්ද්‍රවාදය බයිබලයේ වචනාර්ථ අරුතට පටහැනි වීම සහ සූර්ය කේන්ද්‍රනවාදය සදහා වූ සාක්ෂි එකල අල්ප වීමයි. මෙම ක්‍රියාදාමයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගැලීලියෝට සිය සූර්ය කේන්ද්‍රවාදී අදහස් ප්‍රසිද්ධියේම බැහැර කිරීමට සිදු වූ අතර කතෝලික පරීක්ෂක සභාවේ නියෝග මත ජීවිතයේ අවසාන කාලය නිවාස අඩස්සියට යටත්ව ගෙවීමට සිදු විය.
විද්‍යා පුනරුදය කෙරෙහි මහඟු සේවයක් කළ මොහු ව භෞතික විද්‍යාවේ පියා සහ නූතන විද්‍යාවේ පියා යන නම් වලින් හැදින්වේ. ඔහුගේ සොයාගැනීම් අතරට එක්වන ප්‍රධානම දේවල් වන්නේ බ්‍රහස්පතිගේ විශාලතම චන්ද්‍රයන් 4 දෙනා, හිරු ලප පිළිබඳ කළ අධ්‍යයන සහ දියුණු කල මාලිමා යන්ත්‍රයයි.
සංගීතඥයන් වූ වින්සන්සෝ ගැලීලි සහ ජුයිලා අම්මානාති ට දාව පීසා නගරයේදී උපන් දරු සය දෙනාගෙන් පළමු වැන්නා ගැලීලියෝය. ළමා වියේදී පූජකයෙක් වීමට වුවමනා වුවද තම පියාගේ අනුදැනුම පරිදි පීසා සරසවියේ වෛද්‍ය උපාධියක් සඳහා ඇතුළත් විය. 1591 දී පියාගේ මරණයෙන් පසුව පාදුවා සරසවියට මාරුවක් ලද ඔහු 1610 වනතුරු එහි භූගෝල විද්‍යාව, යාන්ත්‍ර විද්‍යාව හා අභ්‍යවකාශ විද්‍යාව ඉගැන්වීය. මේ කාලයේදී ඔහු චාලක විද්‍යාව, අභ්‍යවකාශය, පදාර්ථමය ශක්තිය හා දුරදක්නයේ වැඩිදියුණු කිරීම් මගින් විශාල මෙහෙයක් කරන ලදි.
1610 දී ඔහු දුරදක්නයෙන් බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයන් පිළිබඳව කරන ලද පරික්ෂණ වල වාර්තා එළිදැක්විණි. මීළඟ අවුරුද්දේදී ඔහු රෝමයේ ගණිතඥයන් සහ දර්ශනවාදීන්ට තම දුරදක්නය පිළිබඳ වැඩි විස්තර ලබාදුන්නේය. ගැලීලියෝද සහය දුන් "හිරු මධ්‍යගත ග්‍රහලෝක පද්ධතිය” නම් මතයට 1612 දී දැඩි විරෝධයක් එල්ලවිය. ඔහුගේ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය වූ "Dialogue Concerning the Two Chief World Systems", කෘතිය 1623 දී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි. දිගින් දිගටම ඔහුගේ මතවාදවලට විරෝධයන් එල්ලවූ අතර 1632 දී ඔහුට රෝමයේ ශුද්ධ වූ කාර්යාලයට වාර්තා කරන ලෙස අණ කෙරිණි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:1642 මරණ ප්‍රවර්ගය:1564 උපත් ප්‍රවර්ගය:ඉතාලි ජාතිකයින්
ටජිකිස්ථානය
ටජිකිස්ථානයේ නිල නාමය වනුයේ 'ටජිකිස්ථාන් ජනරජය' යන්නයි. මෙය මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි ගොඩබිමින් වටවී තිබෙන කඳු සහිත රාජ්‍යයකි. දකුණින් පිහිටි ඇෆ්ගනිස්ථානයත්, බටහිරින් වූ උස්බෙකිස්ථානයත්, උතුරින් කිර්ගිස්ථානය සහ නැගෙනහිරින් වූ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුවත් මෙරටෙහි දේශ සීමාවන් වේ. එසේම ටජිකිස්ථානය පිහිටා ඇත‍්තේ 'වඛාන්' (Wakhan) නමින් හඳුන්වන පටු තීරයෙන් පමණක් වෙන්ව, පකිස්ථානයට යාබදවය. ටජිකිස්ථාන් ජනගහණයෙන් වැඩි සංඛ්‍යාවක් අයත් වන්නේ, පර්සියන් බස කථා කරන 'තජික්' ජනවාර්ගික කොට්ඨාශයටය. මෙම ජන කොට්ඨාශය ඇෆ්ගනිස්ථානය සහ ඉරානය යන රටවල භාෂාවේ, සංස්කෘතියේ හා ඉතිහාසයේ කොටස්කරුවෝ වෙති. 20 වැනි සියවසේ දී වරක් 'සමනිඩ්' අධිරාජ්‍යයේ කොටසක් වශයෙන් තිබියදී ටජිකිස්ථානය සෝවියට් සමූහාණ්ඩු සංගමයේ එක් ස්ථාපිත සමූහාණ්ඩුවක් ව පැවතිණි. එකල එය හඳුන්වන ලද්දේ 'සෝවියට් සමාජ‍වාදී ටජික් සමූහාණ්ඩුව' යනුවෙනි. මෙම මධ්‍යම ආසියානු සමූහාණ්ඩුවේ 90% ක්ම වැසී ඇත්තේ කඳු වලිනි.
නිදහස ලැබීමෙන් අනතුරුව 1992 සිට 1997 දක්වා පැවති විනාශකාරී සිවිල් යුද්ධයෙන් ටජිකිස්ථානය මහත් පීඩා වින්දේය. යුද්ධය නිමා වීමෙන් පසු රටතුළ ස්ථාපිත වූ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය සහ ලැබු විදේශ ආධාර රටෙහි ආර්ථිකය වර්ධනය විමට ඉඩ ප්‍රස්තා සැලසීය. කපු සහ ඇලුමිනියම් කම්බි වැනි වෙළඳ ද්‍රව්‍ය අලෙවිය, මෙම ස්ථාවර ආර්ථිකයේ අභිවෘද්ධියට දායකත්වයක් සැපයීය.
ප්‍රවර්ගය:මධ්‍යම ආසියානු රටවල්
අයර්ලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම
The Ireland cricket team represents all of Ireland. They participate in Test, ODI and Twenty20 matches on an international level. They are the 11th Full Member of the International Cricket Council (ICC), having been awarded Test status, along with Afghanistan, on 22 June 2017.
Ireland played their first ODI in 2006 against England. Since then, they have gone on to play 117 ODIs, resulting in 51 victories, 57 defeats, 7 no results, and 3 ties. Contracts for players were introduced in 2009, marking the transition to becoming a professional team. Cricket Ireland is the sport's governing body in Ireland.
Cricket was introduced to Ireland in the 19th century, and the first match played by an Ireland team was in 1855. Ireland toured Canada and the United States in the late 19th century, and occasionally hosted matches against touring sides. Rivalry with the Scotland national cricket team was established when the teams first played each other in 1888. Ireland's maiden first-class match was played in 1902.
In 1993 the Irish Cricket Union, the predecessor to Cricket Ireland, was elected to the ICC as an Associate member. Associates are the next level of team below those that play Test cricket. Due to their successes in the Intercontinental Cup and at the World Cup, they were labelled the "leading Associate" and stated their intention to become a full member by 2020. This intention was realised in June 2017, when the ICC unanimously decided to award Ireland and Afghanistan full Test status, which will allow them to participate in test matches.
Ireland qualified for the Cricket World Cup for the first time in 2007, and has since played in the 2011 and 2015 tournaments. They also qualified for the 2009, 2010, 2012, and 2014 World Twenty20 competitions. Ireland also play international cricket in the ICC Intercontinental Cup, which they have won four times since 2005, including the most recent competition in 2013.
ඉතිහාසය
Cricket was introduced to Ireland by the English in the towns of Kilkenny and Ballinasloe in the early 19th century. In the 1830s, the game began to spread; many of the clubs which were founded in the following 30 years are still in existence today. The first Irish national team played in 1855 against The Gentlemen of England in Dublin. In the 1850s, the Englishman Charles Lawrence was responsible for developing the game in Ireland through his coaching. In the 1850s and 1860s, Ireland was visited for the first time by touring professional teams. Ireland's first match against Marylebone Cricket Club (the M.C.C.) was in 1858.
After the 1902 tour of England, where four matches yielded one win, two draws and one loss, Ireland did not play first-class cricket again for five years. Although the team had lost to the South Africans in 1894 – Ireland's first match against a Test-playing nation – Ireland defeated South Africa in 1904; it was the team's first victory against a Test side. In 1909, the first annual first-class match between Ireland and Scotland was held, and an annual match against the MCC was arranged from 1924 onwards.
The Irish played yearly first-class matches with the Scots, only interrupted by world wars, until 1999, but all their other cricket depended upon touring international sides finding it convenient to include a visit to Ireland in their schedules. However, Ireland sometimes surprised Test nations on these occasions, beating the West Indies by 60 runs in a three-day match in Dublin in 1928, for example; it was Ireland's first match against the West Indies. In 1969, in a match played at Sion Mills in County Tyrone, the team defeated a West Indian side including Clive Lloyd and Clyde Walcott by nine wickets, after bowling them out for 25. This was the last time Ireland defeated a touring side until 2003, when they beat Zimbabwe by ten wickets.
Ireland joined the ICC as an Associate member in 1993, a year before Scotland. This meant Ireland could play in the ICC Trophy for the first time in 1994, and they finished seventh in the tournament. Three years later they progressed to the semi-finals of the competition but lost the third place play-off with Scotland, thus missing a place at the 1999 cricket World Cup. Ireland finished eighth in the 2001 tournament. After this, Adrian Birrell was hired as coach.
With the introduction of the ICC Intercontinental Cup in 2004, Ireland had a chance to play first-class on a regular basis. After failing to progress beyond the group stages in the 2004 competition, Ireland won their first Cup title in October 2005 with a six-wicket win over Kenya. The 2005 ICC Trophy, which was hosted in Ireland – the group stages in Belfast, Northern Ireland, the final stages in Dublin, Republic of Ireland – saw the Irish make the final, which they lost to Scotland. Though Ireland were runners-up, they had secured their place at the 2007 World Cup as well as an extra $500,000 over the next four years from the ICC to encourage development of Irish cricket. They also gained official ODI.
Ireland's inaugural ODI was played in front of a full house of 7,500 spectators at Stormont, Belfast, on 13 June 2006 against England. It was the first time Ireland had played the full England side. Though Ireland lost by 38 runs, they were praised by Andrew Strauss, England's stand-in captain.
August saw them participate in Division One of the European Championship, against Denmark, Italy, the Netherlands and Scotland. The games against the Netherlands and Scotland had ODI status. In the tournament, and what was the team's second ODI, Ireland recorded their first ODI win, beating fellow Associates Scotland by 85 runs after man-of-the-match Eoin Morgan made 99. Although the match against the Netherlands was a no-result, Ireland won the European Championship title. Ireland's second Intercontinental Cup title came in the 2006–2007 competition. They faced Canada in the final and won by an innings and 115 runs, the four-day match concluding within two days. This made Ireland the first team to successfully defend the Continental Cup.
For the 2006 season, the C&G Trophy was reorganised to include a round-robin stage instead of being entirely knock-out. Whereas Ireland had only one match guaranteed in the tournament before, they now had more fixtures against English county sides. Ireland recorded one win in their nine matches. Ireland participated in the competition until it was restructured again in 2009. In that time they played 25 matches and won two. The latter of those victories was against Worcestershire; in that match Ireland bowled Worcestershire out for 58, which was their lowest ever one-day total. It was the first time that Ireland had bowled out a county for less than 100. Ireland were invited to participate in the reformatted competition from 2010 onwards, but chose not to do so, and instead focused their limited financial resources on international cricket.
January 2007 saw the start of more than three months of almost constant cricket. First was a visit to Kenya, where they took part in Division One of the ICC World Cricket League. They finished fifth in the league after four narrow defeats, and Kenya won the league. Before the World Cup, the team participated in a high-performance camp in South Africa. Ireland's performance in their inaugural World Cup in the 2007 Cricket World Cup took many pundits by surprise. In their first game, on 15 March, they tied with Zimbabwe, primarily thanks to Ireland's first ever World Cup century by man-of-the-match Jeremy Bray and economical bowling in the final overs by Trent Johnston and Andre Botha. In their second match, played on Saint Patrick's Day, they beat the fourth-ranked team in the world, Pakistan, by three wickets, thus knocking Pakistan out of the competition.
These two results were enough to advance Ireland to the Super 8 stage of the tournament.In their final group stage game, the West Indies beat them by eight wickets. In the Super 8 stage, they lost their four matches against England, South Africa, New Zealand, Australia, and Sri Lanka, but recorded a 74-run victory against Test playing nation Bangladesh, the 9th ranked team in the world. The team received a heroes' welcome in Dublin.
The 2007–08 ICC Intercontinental Cup began in June, with Ireland playing their first match in August. In November 2008, the team's campaign ended. After finishing second in the round-robin stage of the competition, Ireland faced Namibia in the final. Ireland won by nine wickets, securing their third consecutive Intercontinental Cup title. In March 2008 Ireland toured Bangladesh, playing three ODIs against the hosts and losing all of them. In July, Ireland played a tri-series against New Zealand and Scotland in Aberdeen but lost both matches.
Reigning champions Ireland hosted the European Cricket Championship (Division One) in late July and they won their third European title, winning every match, including the decisive encounter against Scotland by seven wickets. In early August, Ireland hosted five other Associate nations at the 2009 ICC World Twenty20 Qualifier in Belfast; this was Ireland's Twenty20 International debut. Ireland would have faced the Netherlands in the final, however the match was rained off and the teams shared the trophy. By getting to the final of the tournament, Ireland qualified for the 2009 ICC World Twenty20 in England in June 2009. Later in August, Ireland were due to play three ODIs at home against Kenya. Ireland won the first game, the second game could not be finished due to rain and the last match was completely washed out. In October, the team visited Kenya for a tri-series of ODIs with the hosts and Zimbabwe. Only two of Ireland's four games in the round-robin stage could be played, the others were rained off. Ireland lost their first match to Zimbabwe, but won their second against Kenya, though they failed to qualify for the final.
In the run-up to the 2009 ICC World Twenty20, Ireland were deprived of batsman Eoin Morgan, similarly to Ed Joyce several years earlier, who was selected to play for England, making him ineligible to play for Ireland again. Ireland played their first Twenty20 International against a full ICC member side on 8 June 2009 and in their opening match of the tournament defeated Bangladesh by four wickets and knocked them out of the tournament. Ireland progressed to the second stage of the competition. They were grouped with New Zealand, Pakistan and Sri Lanka and lost all three of their matches. In 2009, Ireland played nine ODIs, winning the seven they played against Associate nations, losing their only match against a Test team (England), and one match was abandoned.
Ireland played 17 One Day Internationals in 2010, winning 11 (including a victory over Bangladesh) and losing six. Ireland were knocked out of the 2010 ICC World Twenty20, hosted by South Africa in April and May, after being beaten by the West Indies and a washed out match against England.
Shortly after the tournament ended, the ICC announced that the World Cups in 2015 and 2019 would contain ten teams; the Associate countries, who were most likely to miss out in a tournament with fewer teams strongly objected, and, led by Ireland, urged the ICC to reconsider. In June the decision was reversed. After the World Cup Ireland played Pakistan, England, and Scotland in ODIs but lost each match. A further ODI against Sri Lanka was rained off. In all, Ireland played 12 ODIs in 2011, winning four.
Ireland qualified for the 2015 Cricket World Cup, and were promoted to the ICC ODI Championship, leaving the World Cricket League, but not the ICC Intercontinental Cup. In their first match of the World Cup, Ireland defeated the West Indies by 4 wickets, chasing down 304 runs with 25 balls to spare.
In their second match they beat the United Arab Emirates by two wickets with four balls to spare; the target was 279. Out of only five successful World Cup chases of 300 runs or more, Ireland have provided three.
In July 2016, Ireland played in its first five-match ODI series against Afghanistan which ended 2-2 with the first ODI being washed out. In September, Ireland toured South Africa for a one match ODI series against Australia and the hosts but lost both games. At the ICC's board meeting in October, Ireland was awarded first-class status for its domestic competition, the Inter-Provincial Championship. In May 2017, Ireland travelled to England to play a two-match ODI series for the first time, though they ended up losing both games.