cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා
බ්‍රහස්පතිගේ පර්යේෂණ හා ගවේෂණ
ස්වයංක්‍රීය Voyoger I යානය භාවිතයෙන් 1973 පටන් බ්‍රහස්පති ගවේෂණය සිදු වේ. ප්‍රධානම ව්‍යාපෘතියක් වූ “Flybys” හිදී බ්‍රහස්පතිගේ කක්ෂයට ඇතුළු නොවී පරීක්ෂණ කටයුතු සිදුවිය. බ්‍රහස්පතිට කක්ෂගත වූ එකම යානය “ගැලීලියෝ යානයයි”. මෙම කක්ෂගත වීමට අපහසු වීමේ හේතුව, බ්‍රහස්පති වටා ඇති පාෂාණමය වැස්මයි. එමෙන්ම බ්‍රහස්පති දූවිල්ලෙන් සෑදි තිබීම හේතුවෙන් යානයට ගොඩබෑමට භූමියක් නොමැති වීමට කක්ෂයෙන් පිටත හිඳ පර්යේෂණ නියැළීමට හේතුවිණි. මෙම ගවේෂණයන්හි දී, යානයේ වන්නේ වේගය හා බලයයි වඩාත් වැදගත් වේ. බලශක්තිය අවමයෙන් භාවිතා කර වේගයෙන් යාම වැදගත්ය. ගුරුත්වයේ බලපෑම අවම වන පරිදි අභ්‍යවකාශ ගත කර ශක්තිය ආරක්ෂාකරගත හැකිය. මෙම ශක්තිය delte V හෙවත් ප්‍රවේග මෙනයින් ගණන් බලයි. පෘථිවියේ සිට බ්‍රහස්පතිට ළංවීමට delte V 9.2 km/s අවශ්‍ය වේ. අභ්‍යවකාශ ගතවීමේ දී වැයවන ශක්තිය අඩුකර, එම ශක්තිය වැඩි වේගයෙන් යාමට උපයෝගී කර ගත හැකිය. බ්‍රහස්පතිට චන්ද්‍රයන් 60 ට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඇත. මේවායෙන් බොහෝමයක් පිළිබඳව අපගේ දැනුම අඩුය.
භූමි දුරේක්ෂ පරීක්ෂණ
1610 දී අයෝ, යුරෝපා, ගැනිමිඩ් හා කැලිස්ටෝ (ගැලීලියානු චන්ද්‍රයන් ලෙස දැන් හඳුන්වන) යන බ්‍රහස්පතිගේ විශාලම ග්‍රහයන් 4 ගැලීලියෝ ගැලිලි විසින් අනාවරණය කර ගන්නා ලදී. මේවා පෘථිවියට අයත් සඳු හැරුණු විට ප්‍රථමයෙන්ම නිරීක්ෂණය කළ චන්ද්‍රයින් ලෙස සැලකේ. කෙසේ වුව ද සහශ්‍රක 2කට පමණ පෙර ක්‍රි.පූ.362 දී චීන තාරකා විද්‍යාඥයකු වූ ගෑන් ඩි පියවි ඇසින් බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයින් නිරීක්ෂණය කළ බවට තාරකා විද්‍යාව පිළිබඳ ඉතිහාසඥයකු වන චීන ජාතික ක්සි සෙ(z)සොන්ග් (Xi – Zezong)ප්‍රකාශ කරයි. පෘථිවි කේන්ද්‍රගත නොවූ බගෝල චලිතයක් (celestial motion) ප්‍රථම වරට සොයාගත්තේ ද ගැලීලියෝය. එය කොපර්නිකස්ගේ සූර්ය කේන්ද්‍රගත ග්‍රහවස්තු චලිතය පිළිබඳ සිද්ධාන්තයට මහත් රුකුලක් විය. ගැලී‍ලියෝගේ ප්‍රකාශ මෙම කොපර්නිකස් සිද්ධාන්තයට දැක්වූ සහාය නිසා ඔහුට කතෝලික සභාවල තර්ජනයන්ට ද මුහුණ දීමට සිදු විය. 1660 ගණන්වලදී කැසිනි නව දුරේක්ෂයක් ආධාරයෙන් බ්‍රහස්පති‍ගේ ලප හා වර්ණ පටි ද එහි පැතලි ගෝලාකාර ස්වභාවය ද නිරීක්ෂණය ක‍ළේය. එනම් එය ධ්‍රැවාසන්නයේ දී පැතලි වී ඇත. ඔහු ග්‍රහයාගේ පරිභ්‍රමණ කාලය ද තක්සේරු කිරීමට සමත් විය. 1690 දී එහි වායුගෝලය විවිධ වෙනස්කම්, දක්වමින් භ්‍රමණයන්ට ද භාජනය වන බවට කැසිනි නිරීක්ෂණය කළේය.
thumb|බ්‍රහස්පතිගේ වායුගෝලයෙහි ව්‍යාජ වර්ණ සහිත ඡායා රුවක්. ඡායාරූපගත කිරීම වොයෙජර් 1මගිනි. මහා රතු ලපය හා එය පසු කෙරෙන සුදු ඕවලයක් පෙන්වයි.
1994 ජුලි 16-22 කාලය තුළ ප්‍රථම සෘජු අභ්‍යාවකාශ වස්තු 2ක ගැටීම නිරීක්ෂණය කිරීමට ඉඩ සලසමින් ෂූමාකර් - ලෙවි 9 වල්ගා තරුවේ කොටස් බ්‍රහස්පති මතට පතිත විය. මෙය බ්‍රහස්පතිගේ වායුගෝලයේ සංයුතිය පිළිබඳව ප්‍රයෝජනවත් දත්ත රාශියක් සැපයීය.
ස්වයංක්‍රීය අභ්‍යවකාශ යානා
1973 සිට බ්‍රහස්පති කරා ගිය ස්වයංක්‍රීය අභ්‍යවකාශ යානා කිහිපයකින් බ්‍රහස්පති ගවේෂණ ව්‍යාපෘතිය සමන්විත වේ. මෙම ව්‍යාපෘතිවලින් බොහෝමයක් යානාවන් ගොඩබැස්සවීම හෝ කක්ෂගත කිරීම්වලින් තොරව විස්තරාත්මක තොරතුරු සොයා බලන ලද ආසන්න පියාසැරිවලින් සමන්විත ව්‍යාපෘති විය. මේවායින් ගැලීලියෝ අභ්‍යවකාශ යානය පමණක් බ්‍රහස්පති වටා කක්ෂගත වෙමින් එය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළේය. බ්‍රහස්පති කුඩා ඝණ හරයක් පමණක් පවතින අතර විශාල ඝණ මායිමක් නොපවතින නිසා ඒ තුළට ගොඩබැස්සවීමක් සිදු කළ නොහැකිය.
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය තුළ වන අනෙක් ග්‍රහ ලෝකවලට ගමන් කිරීමේදී ශක්ති අභ්‍යවකාශ යානයේ සමස්ත ප්‍රවේගයේ වෙනස්වීමක් මගින් පැහැදිලි කරනු ලැබේ. පෘථිවියේ සිට බ්‍රහස්පති කරා ළංවීමට 9.2km/s ක ප්‍රවේග වෙනසක් හා පහත් පෘථිවි කක්ෂයට පැමිණීම 9.7 km/s ප්‍රවේග වෙනසක් අවශ්‍යය.
වාසනාවකට ඉතා විශාල අභ්‍යවකාශ ගමන්වලදී බ්‍රහස්පති කරා ලඟාවීමට ගුවන් ගත කිරීමේදී ලබාදුන් ශක්තිය ගුරුත්ව තල්ලුව නිසා අඩු අගයකට පත්කර ඇත.
බ්‍රහස්පතිට 60 අධික චන්ද්‍රයින් ප්‍රමාණයක් පවතී. මේවායින් බොහෝමයක් ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයේ ඒවාය.
උපග්‍රහයින්
බ්‍රහස්පතිට නම් කරන ලද ස්වාභාවික උපග්‍රහයින් 69 ක් ඇත. මෙයින් 47 ක විශ්කම්භය කිලෝමීටර් 10 ට වඩා අඩු අතර මේවා අනාවරණය කොට ගෙන ඇත්තේ 1975 වර්ෂයෙන් පසුවය. “ගැලීලියානු” චන්ද්‍රයන් ලෙස හැඳින්වෙන බ්‍රහස්පතිගේ විශාලතම චන්ද්‍රයන් සතර අයෝ, යුරෝපා, ගැනිමිඩ්, කැලිස්ටෝ යන නම් වලින් හඳුන්වයි.
thumb|බ්‍රහස්පති හා ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්ගේ සාපේක්ෂ පරිමාණයෙන් දක්වන ඡායා රූපයක් උඩු කෙළවරේ ඇත. පරිමානයේ අවරෝහණ පිළිවෙලට ඒවා කැලිස්ටෝ, ගැනිමිඩ්, යුරෝපා, අයෝ ලෙස පෙළ ගැස්විය හැක.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්
සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ විශාලතම උපග්‍රහයින් අතරින් තුනක් වන අයෝ, යුරෝපා හා ගැනිමිඩ්හි කක්ෂ “ලාප්ලේස් අනුනාදය” නම් රටාවක් මවයි. අයෝ බ්‍රහස්පතිට වටා සම්පූර්ණ කරන සෑම කක්ෂ 4 කටම යුරෝපා හරියටම කක්ෂ දෙකක් ද ගැනිමිඩ් හරියටම එක් කක්ෂයක් ද සම්පූර්ණ කරයි. මේ ක්‍රියාවලිය මෙම විශාල චන්ද්‍රයන් 3 හි ගුරුත්වාකර්ෂණ ආචරණයට හේතු වී ඇත. මන්දයත් එක් එක් සඳ එය සමමුහුර්ත කරන සෑම කක්ෂ වටයකදීම එකම ලක්ෂ්‍යයකදී එහි අසැල්වැසියන්ගෙන් අමතර ඇදීමකට භාජනය වේ. අනෙක් අතට බ්‍රහස්පතිගෙන් එල්ලවන උදම් බලය ඒව‍ායේ කක්ෂ වෘත්තාකාර කිරීමට ක්‍රියා කරයි.
ඒවායේ කක්ෂවල විකේන්ද්‍රිකතාව සදවල් තුනෙහි හැඩයේ නිරන්තරයෙන් විකෘති වීමකට හේතුවේ. බ්‍රහස්පතිගේ ගුරුත්වය ඒවා ළංවනවාත් සමග චන්ද්‍රයන් ඇදීමකට ලක්කරන අතර චන්‍ද්‍රයින් ඇදීමකට ලක්කරන අතර චන්ද්‍රයන් ඈතට ගමන් කරන විට වඩාත් ගෝලාකාර හැඩයකට සකස් වීමට ඉඩ දේ. මෙම ක්‍රියාවලිය නිසා ඇතිවන ඝර්ෂණයෙන් චන්‍ද්‍රයින්ගේ අභ්‍යන්තරය තාපනයකට ලක්වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය වඩාත් විචිත්‍ර ආකාරයකට දක්නට ලැබෙන්නේ අයෝහි අභ්‍යන්තරයේ සිදුවන විශ්මය ජනක ගිනි කඳු ක්‍රියාවලිවලිනි. (ප්‍රබලවම උදම් බලවලට ලක්වන්නේ අයෝය) තවද යුරෝපයෙහි භූගෝලයට නැවුම් මතුපිටහිද මෙය යන්තම්න් දක්නට ලැබේ. (එහි බාහිරය මෑතකදී පිටතට ඒම හඟවමින්)
ගැලීලියෝ චන්ද්‍රයින්, පෘතුවි චන්ද්‍රයා සමග සංසන්දනාත්මකව
thumb|කැලිස්ටෝ, ගැනිවිඩ්, බ්‍රහස්පති හා යුරෝපා
චන්ද්‍රයින්ගේ වර්ගීකරණය
thumb|යුරෝපා, බ්‍රහස්පතිගේ බොහෝ චන්ද්‍රයින්ගෙන් එකක්
වෙයෙජර් ක්‍රියාන්විතවල අනාවරණයන්ට පෙර, බ්‍රහස්පතිගේ චන්ද්‍රයින් චන්ද්‍රයින් සතරකින් යුත් කණ්ඩායම් 4කට වෙන්කර තිබුණි. ඒ ඒවායේ කක්ෂීය මුලධාතුවල සමානාත්මතාවය මත පදනම්වය. එතැන් පටන් නව කුඩා, පිටින් පිහිටි චන්ද්‍රයින් විශාල සංඛ්‍යාවක් විසින් මෙම සැකසුම වඩාත් සංකීර්ණ කොට තිබිණි. වර්තමානයේ ප්‍රධාන වශයෙන් කාණ්ඩ හයක් තිබෙන බව අදහස් කෙරෙන මුත් මේවායින් සමහරක් අනෙක් ඒවාට වඩා බොහෝ සෙයින් වෙනස්වේ.
මූලික උප බෙදීමක් නම් අභ්‍යන්තරයේ චන්ද්‍රයින් 8 දෙනා කාණ්ඩ කිරීමවන අතර ඒවාට බ්‍රහස්පතිගේ සමක තලය අසල බොහෝදුරට වෘත්තාකාර කක්ෂ පවතින අතර මේවා බ්‍රහස්පති නිර්මාණයත් සමගම ඇති වන්නට ඇති බව විශ්වාස කෙරේ. ආතන හා ඉලිප්සාකාර පථවලින් යුක්ත අවිධිමත් ලෙස පවතින ඉතිරි චන්ද්‍රයින් විශාල සංඛ්‍යාවක් පවතින අතර ඒවා ග්‍රාහක හෝ ග්‍රාහක කැබලි බවට විශ්වාස කරයි. ආසන්නව කක්ෂ මූලිකාංග හා එවැනි ආසන්නව සමාන ලක්ෂණ මෙම දරන අවිධිමත් චන්ද්‍රයින් හට විනාශ වූ එක් විශාල චන්ද්‍රයෙක් හෝ ගුරුත්වාකර්ෂණයට හසුවූ වෙනස් වස්තුවක් වැනි එකම සම්භවයක් තිබීම ඉඩ ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ.
අභ්‍යන්තර කාණ්ඩ
අභ්‍යන්තර කාණ්ඩයට අයත් කුඩා චන්ද්‍රයින් 4ට 200km ‍ට අඩු විශ්කම්භය හා 200000 km ට අඩු කක්ෂ පවතින අතර කක්ෂ ඇලවීම අංශක භාගයකටත් වඩා අඩුය.
ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින්
ගැලීලියෝ ගැලිලි හා සයිමන් මෙරිසස් විසින් අනාවරණය කර ගන්නා ලද අතර මෙම චන්ද්‍රයින් 4 ට 400000 – 2000000 km කක්ෂ පවතින අතර සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ විශාලතම චන්ද්‍රයින් කිහිපයක්ද අන්තර්ගත වේ.
තෙමිස්ටෝ
මෙයට අයත් වන්නේ මෙම චන්ද්‍රයා පමණකි. එහි කක්ෂය ගැලීලියානු චන්ද්‍රයින් හා හිමාලියා කාණ්ඩය අතරින් ගමන් කරයි.
හිමාලියා කාණ්ඩය
බ්‍රහස්පතිගෙන් 11000000 – 12000000 km පමණ ඈතින් පිහිටි කක්ෂවලින් යුක්ත එකිනෙකට ඉතා ළගින් එක් රොක් වූ චන්ද්‍රයින් සමූහයකි.
කාර්පෝ - මෙයද තනිවූ චන්ද්‍රයෙකි. ඇනකී කාණ්ඩයේ අභ්‍යන්තර කෙළව‍රෙහි පිහිටා ඇත සෘජු අර්ථයකින් පරිභ්‍රමණය වේ.
ඇනකී කාණ්ඩය - මෙම කාණ්ඩයට පැහැදිලිව වෙන්කර ගත නොහැකි සීමාවන් පවතින අතර 1490 ක මධ්‍යයතන ඇලයක් පවතී. බ්‍රහස්පති සිට 21276000km මධ්‍යන්‍ය දුරකින් පිහිටයි.
කාර්මේ කාණ්ඩය - සාමාන්‍යයෙන් අනෙක් ඒව‍ායෙන් වෙන්ව පවතින කාණ්ඩයකි. බ්‍රහස්පති සිට 2340400km මධ්‍යන්‍යය දුරකින් පිහිටන අතර 1650 ක මධ්‍යන්‍යය ඇලයක් පවතී.
පැසි‍ෆී කාණ්ඩය - විසිරුණු හා නොපැහැදිලි කාණ්ඩයක් වන අතර බාහිරවම පවතින සියලු චන්ද්‍රයින් අයත් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:බ්‍රහස්පති ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය ප්‍රවර්ගය:සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ ග්‍රහලෝක ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
ගොරොඩනෝ සටන(1939)
සෝවියට්වරුන්ගේ පෝලන්ත ආක්‍රමණය අතරතුර 1939 සැප්තැම්බර් 21 සිට සැප්තැම්බර් 24 දක්වා කාලසීමාවේදී ගොරොඩනෝ සටන ඇතිවිය. මෙම සටන පැවැතියේ, ජනරාල් වැට්ස්වෆ් යං ප්‍රෂෙස්ඩ්සිස්කී යටතේවූ ක්ෂණ නිර්මිත පෝලන්ත භට ඛණ්ඩ සහ, මෝල්ටොෆ්–රිබෙන්ට්‍රොෆ් ගිවිසුම යටතේ නාසි ජර්මනිය හා එදිරිවාදිකම්-නොකරන ගිවිසුමක් යටතේ සිටි සෝවියට් සංගමයේ  රතු හමුදාව  අතරය.
අමිතාබ් බච්චන්
අමිතාබ් හර්විනාශ් බච්චන් ලෙස උපත ලැබු අමිතාබ් බච්චාන් (1942 ඔක්තෝබර් 11 උපත ලද) ඉන්දීය සිනමා නළුවෙකි. 1970 දශකයේ ඔහුව පළමුවෙන් හඳුන්වන ලද්දේ " ඇන්ග්‍රි යන් මෑන් " යනුවෙනි. ඔහු අද වනවිට ඉන්දීය සිනමා ඉතිහාසයේ සිටින වඩාත් කැපී පෙනෙන අය අතරින් එක්කෙනකි. මොහු ජාතික සිනමා සම්මානය හා ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන 13ක් ඇතුලුව සම්මාන බොහෝමයක් ලබා ගෙන ඇත. හොඳම නළුවාට හිමි සම්මානය සඳහා වැඩිම වාර ගණනක් නම් යෝජනා වීමේ වාර්තාවක් ද ඔහු විසින් පිහිටුවා ඇත. රඟපෑමට අමතරව ඔහු නිෂ්පාදකයෙක් ද, ගායකයෙක් ද, වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කරන්නෙකු ලෙසටද,1984-1987 කාලය තුළ ඉන්දීය පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයෙකු ලෙසද කටයුතු කළේය.
පෙර ජීවිතය
අලහාබාද් හි උත්තර ප්‍රදේශ් හි උපත ලැබු ඔහු පැවත එන්නේ හින්දු-සීක් පවුලකිනි. ඔහුගේ පියා වන වෛද්‍ය. හර්විනාශ් බච්චාන් ප්‍රසිද්ධ කවියෙක් වු අතර, මව වන තේජි බච්චන් ෆයිසලාබාද් හි ජීවත් වු සීක්-පන්ජාබි ජාතිකයෙකි. "ඉන්කියුලාබ් සින්ඩාබද්" නම් ප්‍රසිද්ධ වැකියෙන් එන "ඉන්කියුලාබ්" නමින් ඔහුව මුලින් හඳුන්වන ලදී. ඉන්දියානු අරගලය කාලය තුල ඔහුව නැවතත් අමිතාබ් යනුවෙන් නම් කල අතර එහි තේරුම වුයේ "කිසි දිනෙක නොමියෙන ආලෝකය යි". ශ්‍රීවාස්තව් ඔහුගේ වාසගම වුවද, තම පියා කවි ලිවිම සඳහා භාවිතා කලේ බච්චාන් යන නාමයයි. අමිතාබ් සිනමාවට පිවිසියේ මේ නමින් වන අතර, වර්තමානයේ ඔහුගේ පවුලේ සියලු දෙනාම පොදු අවශ්‍යතා සඳහා මෙම නම භාවිතා කරයි. හර්විනාශ් රායි බච්චාන් හට පුතුන් දෙදෙනකු සිටියහ. අමිතාබ් ඉන් වැඩිමහල් වු අතර දෙවැනියා වුයේ අජිතාබ් ය. ඔහුගේ මව වේදිකාවට උනන්දුවක් දැක්වු අතර,ඇයට චිත්‍රපටයක චරිතයක් ලබා දුන්නද, ඇය එය ප්‍රතික්ෂේප කලාය. ඔහුගේ මව බච්චන්ගේ කැමැත්ත පිළිබඳව දැන සිටි අතර,ඔහු කෙදිනක හෝ වේදිකාවට පිවිසෙන බව දැන සිටියාය. ඔහු "ජේ නානා ප්‍රභෝධිනි" "බෝයිස් හයි ස්කූල්" හිද, පසුව "නයිනිතාල් ශර්වුඩ් විදුහලේදි කලා අංශයෙන් ඉගෙනුම ලැබීය. නව දිල්ලියේ විශ්ව විද්‍යාලයක්,"කිරෝරි මාල් විදුහලින්" විද්‍යා අංශයෙන් ඔහු උපාධියක් ලබා ගත්තේය. "බර්ඩ් ඇන්ඩ් කොම්පැනි" නම් කල්කටාවෙ පිහිටි නැව් සමාගමක කටයුතු කල ඔහු ඉන් පසුව ඉවත් වුයේ තම සිනමා ජීවිතය ආරම්භ කිරීමේ අදහසිනි.
ප්‍රවර්ගය:1942 උපත්
සන්ලු සමූහ ව්‍යාපාරය
මහජන චීනයේ තිබී බංකොලොත්වූ පුද්ගලික සමාගමකි. බංකොලොත් වනවිට සමාගමෙන් 56%ක් චීනයේ Shijiazhuang Three Deers Limited සමාගමටද 43% නවසීලන්තයේ ෆොන්ටෙරා සමාගමටද අයත්ව තිබුනි.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:ෆොන්ටෙරා ප්‍රවර්ගය:එලකිරි ආශ්‍රිත නිශ්පාදන සමාගම්
එන්ඩීටීවී
එන්ඩීටීවී යනු (NDTV) (New Delhi Television Limited) 1988 දී රාධිකා රෝයි සහ ප්‍රනෝයි රෝයි විසින් ආරම්භ කරන ලද වාණිජ රුපවාහිනී නාලිකා සහ ව්‍යාපාරික ජාලයකි. NDTV යනු, New Delhi Television යන්නෙහි කෙටි කරන ලද නම වේ.
රාධිකා රෝයි සහ ප්‍රනෝයි රෝයි සමාගමේ සම සභාපතිවරු වේ.
ඉන්දියාව පුරා පැතිරුණු ශාඛා රැසක් එන්ඩීටීවී සතුව පවතින අතර වාර්ශිකව මොවුන් විසින් වසරේ විශිෂ්ඨම ඉන්දියානුවා තෝරා සම්මානයක් ලබා දීම සිදු කරයි. එන්ඩීටීවී සතුව ප්‍රධාන පුවත් නාලිකා 3කි. එනම් එන්ඩීටීවී 24x7 (ඉංග්‍රීසි), NDTV India (හිංදි) සහ  එන්ඩීටීවී ප්‍රොෆිට් (ව්‍යාපාරික පුවත්) වේ.
විවිධ මුලපිරීම්
NDTV විසින් විවිධ අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගනු වස් විවිධ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාවට නංවා තිබෙයි. දේෂගුණික විපර්යාස පිළිබඳ ජනතාව දැනුවත් කිරීම, ග්‍රාමීය ප්‍රදේශ සඳහා විදුලි බලය ලබාදීම හා අධ්‍යාපන ප්‍රවර්ධනය එවැනි සමහරක් ව්‍යාපෘති වෙයි. පහත දැක්වෙන්නේද එවැනි ව්‍යාපෘති කීපයකි.
දූෂණ කුමන්ත්‍රණ චෝදනාව
1998 ජනවාරි 20 දින ඉන්දියානු සීබීඅයි [Central Bureau of Investigation] සංවිධානය විසින් එන්ඩීටීවී හි අධ්‍යක්ෂක ප්‍රනෝයි රෝයි, හිටපු අධ්‍යක්ෂ දූර්දර්ශන් හා තවත් 5 දෙනෙකුට එරෙහිව චෝදනා ගොනු කරන ලද්දේ අයුතු මාධ්‍ය භාවිතාවක් සිදු කල බව පවසමිනි.
බදු වංචා පිළිබඳ චෝදනාව
එන්ඩීටීවී ය ඉන්දියානු රජයට බදු වංවා සිදුකොට ඇතැයි චෝදනා එල්ල විය. නමුත් එන්ඩීටීවී ය විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී.
පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලයීය ක්‍රීඩා උළෙල කොන්ත්‍රාත්තුව
2011 අගෝතු 5 දින ඉන්දියානු පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වූ වාර්ථාවක දැක්වුනේ 2010 පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා ටෙන්ඩර කැඳවූ අවස්ථාවේ එහි නිලදාරීන් විසින් එම කොන්ත්‍රාත්තු හිතුමනාප ලෙස එන්ඩීටීවී සහ සීඑන්එන්-අයිබීඑන් (CNN-IBN) නාලිකා වෙත ලබා දීමට කටයුතු කර ඇති බවයි.
1904 ගිම්හාන ඔලිම්පික්
thumb|1904 ඔලිම්පික් මැරතන් තරගයේ ආරම්භය
ප්‍රවර්ගය:ඔලිම්පික්
Pseudophilautus hoffmanni
Pseudophilautus hoffmanni, හෙවත් හොෆ්මාන්ගේ පඳුරු මැඩියා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි. ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික මෙම විශේෂය වාර්තා වී ඇත්තේ එහි දර්ශ ප්‍රදේශය වන නකල්ස් කඳුවැටියෙන් පමණි.
මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන වන්නේ වැසුණු වියනක් සහිත කඳුකර වනාන්තරවල පඳුරු අතර ය. එසේම මොවුන් වනාන්තරවල එනසාල් වගාබිම් ආශ්‍රිතව ද හමුවේ. කෘෂිකර්මාන්තය සහ වන විනාශය තුළින් සිදුවන වාසස්ථාන අහිමි වීම නිසා මොවුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.
ෆුලරීන්
ෆුලරීන් යනු, කුහරමය ගෝලයක, ඉලිප්සොයිඩයක හෝ නලයක ආකාරයේ ව්‍යුහයකින් යුතු, පූර්ණ වශයෙන් කාබන් වලින් සමන්විත වූ, ඕනෑම අණුවකි.
මෙහි දැනට බහුලවම ඇති අණුව කාබන් පරමාණු 60ක් එකිනෙකාට සම්බන්ධ වී ඇත.
බක්මින්ස්ටර්ෆුලරීන්
බක්මින්ස්ටර්ෆුලරීන්  යනු C60 යන අණුක සූත්‍රය සහිත ගෝලීය ෆුලරීන් අණුවකි.
වරලක්ෂ්මී සරත්කුමාර්
වරලක්ෂ්මී සරත්කුමාර් (උපත 5 මාර්තු 1985) යනු දෙමළ, මලයාලම්, සහ කන්නඩ චිත්‍රපටවල පෙනී සිටි ඉන්දියානු චිත්‍රපට නිළියකි. ඇය රංගනයට පිවිසියේ පෝඩා පෝඩි (2012) දෙමළ චිත්‍රපටයේ ලන්ඩන්හි නර්තන ශිලපිනියකගේ චරිතය නිරූපණය කරමිනි.
නිරය
නිරය හෙවත් නරකය සඳහා පරමත්ථජෝතිකාව නම් විනය අටුවාවේ විස්තර කර ඇත්තේ සතුට හෝ සැපත මුළුමනින් ම තොර වූ ස්ථානය යනුවෙනි. වැරැදි කරන්නවුන් මරණයෙන් පසු ඔවුන්ගේ පාපකාරී ක්‍රියා නිසා නැවත උපදින අපාය භූමිවලින් එකක් වන්නේ නිරය යි.
ඒ ඒ පුද්ගලයා විසින් කරන ලද පව්කම්වල ප්‍රමාණය හා ඒවායේ විපාක දීමේ ශක්තිය අනුව නිරයට වැටෙන ඇතැම්හු ඉතා සුළු කාලයක් ද, ඇතැම්හු ගණනය කළ නොහැකි තරම් දිගු කාලයක් ද නිරයෙහි දුක් විඳිති. මේ සඳහා හොඳ උදාහරණයක් ලෙස දෙව්දත් තෙරණුවන් පෙන්වා දිය හැකි ය. උන් වහන්සේ බුදු රජාණන් වහන්සේට ද, සංඝ සමාජයට ද එරෙහි ව යෑම හේතුවෙන් මරණින් මතු ඉතා දරුණු දුක් ලබා දෙන අවීචි මහා නරකයෙහි උපන් සැටිත්, පැවිදි ව සිට රැකි සීලාදි ගුණධර්මයන්ගේ යහපත් විපාක වශයෙන් ඉතා දීර්ඝ කාලයකට පසු අවීචි මහා නරකයෙන් මිදී අවුත් අනාගතයේදී සට්ඨිස්සර නම් පසේබුදුවරයකු වන බවත් සම්බුදු මුවින් ම ප්‍රකාශ කොට ඇත.
මහා නරක
නරකය තුල මහා නරක 8කි. මේ මහා නිරය අට නම්:
ඔසුපත් නරක
මහා නරකයක් හතරෑස් ස්වරුපයක් ගන්නා අතර එක් නරකයට ඔසුපත් නරක නම් කුඩා නරකයෝ 16කි. ඒ අනුව අට මහා නරකයන් හැරුණු කොට තවත් ඔසුපත් නරක 128ක් පවතී. ඔසුපත් නරක 128 නම්:
නිරයේ දුක්විඳින්නෝ සදාකාලිකවම එහි සිරවී නොසිටිති. සිය අකුසල කර්ම සියල්ලම දුක්විඳ ගෙවා අවසාන් වූ පසු ඔවුහු වෙනත් භවයක උපත ලබති.
ප්‍රවර්ගය:නිරය
ශ්‍රී ලංකා සිළු මහ කවුඩා
ශ්‍රී ලංකා කවුඩා (Dicrurus lophorinus) හෙවත් ශ්‍රී ලංකා සිළු මහ කවුඩා යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Dicruridae කුලයට අයත් පක්ෂි විශේෂයකි. මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික ය. මුලින් සිතාසිටියේ මෙය පිතිපෙඳ මහ කවුඩාගේ උපවිශේෂයක් ලෙසයි.
මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් පහතරට වනාන්තර සහ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර වේ.
ව්‍යාප්තිය
මෙම විශේෂය ශ්‍රී ලංකාවේ තෙත් කලාපයේ නිරිතදිග ප්‍රදේශවල දැදුරු ඔයේ සිට වලවේ ගඟ තෙක් දක්නට ලැබේ.
හැසිරීම
සෙසු කවුඩන් මෙන්ම වනාන්තර පක්ෂියකු වන මෙම විශේෂය වන මායිම්, වගාබිම් සහ වනවැස්ම සහිත ගෙවතුවල දැකගත හැක. බොහෝ කවුඩන් මෙන් උස් ලැගුම්වල සිට මොවුන් කෘමීන් මත යැපේ. වෙනත් පක්ෂීන්ගේ නාද අනුකරණය (අනුයෑම) සිදුකරන මොවුන්ගේ හඬ ‍බොහෝවිට ලෝහයකින් පහර දෙන්නාක් වැනි ශබ්දයකි.
Pseudophilautus frankenbergi
Pseudophilautus frankenbergi, හෙවත්  ෆ්‍රැන්කන්බර්ග්ගේ පඳුරු මැඬියා Rhacophoridae කුලයට අයත් මැඬි විශේෂයකි. මොවුන් ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වේ.
මොවුන්ගේ ස්වාභාවික වාසස්ථාන වන්නේ උපනිවර්තන හෝ නිවර්තන තෙත් කඳුකර වනාන්තර ය. වාසස්‍ථාන අහිමි වීම හේතුවෙන් මොවුන් තර්ජනයට ලක්ව ඇත.
එක්දින ජාත්‍යන්තරය
thumb|300px|[[මෙල්බර්න් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය|මෙල්බර්න් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයේදී ඕස්ට්‍රේලියාව සහ ඉන්දියාව අතර එදිජා තරගයක් පැවැත්වේ. කහ පැහැති ඇඳුමෙන් සැරසී සිටින ඕස්ට්‍රේලියානුවෝ පිතිකරුවෝ වන අතර, නිල් පැහැ ඇඳුමෙන් සැරසුනු ඉන්දියාව පිටිය රකිති.]]
අවීචිය
අවීචි මහා නරකයෙහි ආයුෂ ප්‍රමාණය එක් අන්තඞකල්පයකට සමාන ය.
එක්දින ජාත්‍යන්තරය
එක් දින ජාත්‍යන්තරයක් (ODI) යනු, සීිමිත ඕවර් ක්‍රිකට් ආකෘතියක් වන අතර, ජාත්‍යන්තර තත්ත්වයේ කණ්ඩායම් දෙකක් අතර ක්‍රීඩා කෙරෙමින්, එක් එක් කණ්ඩායම කිසියම් වෙනස් නොවන ඕවර ගණනකට, සාමාන්‍යයෙන් ඕවර පනහකට, මුහුණ දෙති.
අවීචිය
ඉතා බරපතළ පාප කර්ම කළ කිහිප දෙනකු අවීචි මහා නරකයට ගිය ආකාරය දැක්වෙන කතා පුවත් බෞද්ධ ධර්ම ග්‍රන්ථවල සඳහන් ය. තම නෑනා වූ උප්පලවණ්නා තෙරණිය දූෂණය කළ නන්ද ඒ බලවත් පාප කර්මයේ විපාක වශයෙන් අවීචි මහා නරකයෙහි වැටී දුක් විඳියි. බුදුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහයෙහි ලේ සෙලවූ, සංඝ භේදය කළ දේවදත්ත තෙරණුවෝ එහි විපාක වශයෙන් අවීචියෙහි දුක් විඳිති.
මෙහි නිරන්තරයෙන් ම මහා ගිනි ජාලාවක් එක්පසක සිට අනෙක් පසට තල්ලු වී එයි. එයට මැදි වන නිරි සතුන් දැවි දැවී පිලිස්සෙමින් විඳින දුක් කන්දරාව අපමණ ය. අනන්ත ය.
ඇන්කර්
ප්‍රවර්ගය:ෆොන්ටෙරා
මනීෂා කොයිරාලා
මනීෂා කොයිරාලා (උපත 1970 අගෝස්තු 16) නේපාල ජාතික නිළියකි. ඇය ප්‍රධාන වශයෙන් ඉන්දියාවේ සිනමා | ඉන්දියානු චිත්‍රපටවල රංගනයෙන් දායක විය.දේශපාලනික වශයෙන් කැපී පෙනෙන කොයිරාලා පවුලට උපත ලැබූ ඇය ප්‍රකාශ් කොයිරාලාගේ දියණිය වන අතර නේපාලයේ 22 වන අගමැති බිෂ්වේෂ්වර් ප්‍රසාද් කොයිරාලාගේ මිනිබිරියයි.ෆිල්ම් ෆෙයාර් සම්මාන තුනක්, ඇතුළු සම්මාන කිහිපයක් ඇය ලැබුවාය.
1970-1993: මුල් ජීවිතය සහ වෘත්තීය ආරම්භය
මනීෂා කොයිරාලා උපත ලැබුවේ නේපාලයේ කත්මණ්ඩු නුවර දේශපාලනික වශයෙන් කැපී පෙනෙන බ්‍රාහ්මණ කොයිරාලා පවුලටය.ඇගේ පියා ප්‍රකාශ් කොයිරාලා දේශපාලඥයෙකු හා හිටපු පරිසර අමාත්‍යවරියක වන අතර ඇගේ මව සුෂ්මා කොයිරාලා ගෘහ සේවිකාවකි.ඇයට එක් සහෝදරයෙක් සිටී, සිද්ධාර්ත් කොයිරාලා, ඔහු නළුවෙකි.
ඔරබි පාෂා
sunal is the beast, so dont disturb me.
පරිගණක දෘඩාංග
පරිගණක දෘඩාංග යනු පරිගණකයක වන භෞතික කොටසය. මීට සංඛ්‍යාංක විද්‍යුත් පරිපථ පද්ධතිය ද අයත්වන අතර දෘඩාංග තුළ ක්‍රියා කරන මෘදුකාංග මේවායින් වෙන්කොට දැක්විය හැක. මෘදුකාංග හා දෘඩාංග දත්ත සමග සැසදීමේදී පරිගණක දෘඩාංගවල වෙනස් වීම් කලාතුරකින් සිදු වේ. ඒවා “මෘදු” ලෙස සදහන් කරනුයේ ඒවා පාවිච්චියට පෙරම පරිගණකය තුළ නිර්මාණය, නවීකරණය හෝ මකාදමා තිබීම හේතුවෙනි. ස්ථිරාංග යනු මෘදුකාංගවල විශේෂිත අංගයක් වන අතර ඉතාම කලාතුරකින් වෙනස් කිරීමක් අවශ්‍ය වන කොටසකි. එබැවින් ක්ෂණික වෙනස් කිරීම් සිදු නොවන කියැවීම් මතකය (ROM) වැනි දෘඩාංග උපකරණ තුළ මේවා ගබඩා කරනු ලබයි. (එම නිසා “මෘදු” පමණක් වනවාට වඩා ස්ථිර වේ)
බොහෝමයක් පරිගණක දෘඩාංග, සාමාන්‍ය භාවිත කරන්නන්ට දක්නට නොලැබේ. ඒවා මොටෝරිය, සූක්ෂම තරංග උදුන්, විද්‍යුත් කන්තු රේඛන යන්ත්‍ර, සංයුක්ත තැටි ධාවක හා අනෙකුත් උපාංග තුළම සකසන ලද පද්ධති වේ. බොහෝ දෙනා පරිගණක දෘඩාංග ලෙස හඳුනන්නේ පුද්ගලික පරිගණකවල දෘඩාංග වුවද එය සමස්ත පරිගණක ප්‍රමාණයෙන් ගත් කළ 0.2% තරම් අතිශය කුඩා අගයකි.
ප්‍රවර්ගය:පරිගණක ප්‍රවර්ගය:පරිගණක විද්‍යාව ප්‍රවර්ගය:පරිගණක දෘඩාංග
ඉතිහාසය
පරිගණක මෘදුකාංග හා දෘඪාංග යනුවෙන් කොටස් දෙකකට බෙදිය හැක. පරිගණක දෘඪාංග යනු වැඩසටහනක මග පෙන්වීම යටතේ දත්ත ගබඩා කිරීම හා හැසිරවීම සිදු කරන භෞතික යන්ත්‍රයයි. මුල් කාලයේ දී මිනිසුන් විසින් ගණනය කිරීම් සිදු කළ අතර පරිගණකයන් ලෙස ඔවුන් හඳුන්වනු ලැබීය. මෙම ලිපිය මගින් පරිගණක දෘඪාංග ඉතිහාසයේ සිදු වූ විශාල දියුණුව ආවරණය කරනු ලබයි. වැදගත් අවස්ථාවල විස්තර සහිත කාල රාමු සඳහා පරිගණක කාල රාමුව ලිපිය බලන්න. පරිගණකයේ ඉතිහාසය ලිපියෙන් මේසවල උදව්ව ඇතුව හෝ නැතුව පෑන හා කොළය සදහා අපේක්ෂිත ක්‍රම ඉදිරියෙන් කෙරේ.
thumb|පරිගණක දෘඪාංග තොරතුරු සැකසීම සදහා වූ පසුබිමකි ( ගැලීම් සටහන)
වොන් නියුමෑන් (Von Neumann) ආකෘතීකරණය නූතන පරිගණක මෙවලම්වල ව්‍යුහය ඒකාබද්ධ කරයි. පරිගණක දෘඪාංගවල මූලිකව කොටස් වන ආදාන (input), ප්‍රතිදාන (output) , CPU හා මතකය පරිගණක දෘඪාංග ඉතිහාසය තුළ සාර්ථක නවීකරණයවීම් හා දියුණුවීම්වලට භාජනය වී ඇත. යාන්ත්‍රික යාන්ත්‍රණවලින් ආරම්භ කළ පරිගණක දෘඪාංග ඉන්පසු ජලය හා වාතය ප්‍රමාණ වශයෙන් තබාගෙන පරිගණකය සඳහා ප්‍රතිසම (analog) ක්‍රම භාවිතා කිරීමට පටන් ගන්නා ලදී. ප්‍රතිසම පරිගණක දිග, පීඩන , වෝල්ටීයතා හා විදුලිය වැනිදේ. ගණනය කිරීම්වල ප්‍රතිඵල දැක්වීමට යොදා ගන්නා ලදී. ක්‍රමයෙන් වෝල්ටීයතා හෝ ධාරා ප්‍රමිතිකරණයට භාජනය වී සංඛ්‍යාංක (digital) පරිගණක කරලියට පැමි‍ණියේය. පරිගණක උපකරණ යාන්ත්‍රික ගියරවල සිට විද්‍යුත් යාන්ත්‍රික පිළිවයන දක්වා රික්ත නළ දක්වා ට්‍රාන්සිස්ටර දක්වා හා සංගෘහිත පරිපථ දක්වා පරාසගත වී ඇත. මේ සියල්ල වර්තමානයෙහි වොන් නියුමන් ආකෘතීකරණය ක්‍රියාවෙහි යොදවයි. සංඛ්‍යාත පරිගණක සංඛ්‍යාංක ගබඩාමත රඳා පවතින නිසා මතකයේ ප්‍රමාණය හා වේගය මත සීමා වෙයි. එමනිසා පරිගණක දත්ත ගබඩාකරණයේ ඉතිහාසය පරිගණකවල දියුණුව සමග බැඳී පවතී.
ජාලකරණය
පරිගණකය අන්තර්ජාලයට හා වෙනත් පරිගණක සමඟ සම්බන්ධ වීම.
අභ්‍යන්තර දත්ත ගබඩා උපාංග
බලය ලබා දී නැති අවස්ථාවේ ඒවා පරිගණකයක් තුළ ප්‍රයෝජනවත් දත්ත ගබඩා කොට තබා ගන්නා හා දත්ත වෙනස් නොවී පවතින දෘඪාංග වේ.
මවු පුවරුව / තර්ක පුවරුව
·	සසම්භාවී ප්‍රවේශ මතකය (RAM) - මෙය වේග ප්‍රවේශ මතකයක් වන අතර පරිගණකය ක්‍රියා විරහිත කිරීමෙන් පසු මැකී යයි. RAM මවු පුවරුවට කෙලින්ම සම්බන්ධ වන අතර එවෙලේ ධාවනය වන වැඩසටහන් ගබඩා කර ගැනීම සඳහා භාවිතා‍වේ.
·	ෆර්ම් වෙයා - ෆර්ම් වෙයා පටන මාත්‍ර මතකයෙන් (ROM) ආරම්භ වී මූලික ආදාන - ප්‍රතිදාන පද්ධතියෙන් (BIOS) හෝ නූතන පද්ධතිවල විතන්‍ය ෆර්ම් වෙයා අතුර් මුහුණතෙන් (EFI) ධාවනය වෙයි.
·	අභ්‍යන්තර නියමග (Buses) - විවිධ අභ්‍යන්තර අවයව සඳහා වූ සම්බන්ධ
·	PCI –E
·	USB
·	HyperTransport
·	CSI (2008 දී බලාපොරොත්තු වේ)
·	AGP
·	VLB (යල් පැන ගොස් ඇත)
·	බාහිර නියමග පාලක - මුද්‍රක හා අදාන උපකරණ වැනි බාහිර උපාංග සම්බන්ධ කිරීම සඳහා යොදා ගනී. මෙම තොටවල් (ports) අභ්‍යන්තර නියමගවලට සම්බන්ධව ඇති විදැහුම් පත් (Expansion card) මත පදනම් විය හැක.
·	සමාන්තර තොට (යල් පැන ගොස් ඇත)
·	අනුක්‍රම තොට (Serial port) (යල් පැන ගොස් ඇත)
·	firewire
·	PS/2 (මූසිකය හා යතුරු පුවරුව සඳහා, ක්‍රම ක්‍රමයෙන් USB මඟින් ප්‍රතිස්ථාපනය වෙමින් පවතී.)
·	ISA (යල් පැන ගොස් ඇත)
·	MCA (යල් පැන ගොස් ඇත)
හඬ පත (Sound card)
thumb|(Sound blaster Live ! හඬ පත (Sound Card) මෙය සාමාන්‍යය (Circa 2000) වර්ගයේ PCI හඬ පතකි
සම්බන්ධ කරනුයේ,
මින් එකක් මව් පුවරුව හරහා අන්තර් සම්බන්ධව ( පුවරුව මත හෝ දියුණු සන්නිවේදන නගිනාර දොරටු හරහා) රේඛීයව තුළට හෝ පිටට (ශබ්ද ආකරයක් ලබා දීම / - TRS, RCA වැනි ප්‍රතිසම හරහා
හෝ DIN සම්බන්ධක - සංඛ්‍යාංක - RCA
TOS බන්ධනය හෝ AES / EBU
සුලභ නිෂ්පාදකයින් -
හඩ පතක් යනු ශ්‍රව්‍ය පතක් ලෙසද හදුන්වයි. පරිගණක වැඩ සටහනක් පාලනය යටතේ පරිගණකයක් වෙත / වෙතින් ආදානය හා ප්‍රදානය කරන ශ්‍රවණ සංඥාවන්ට පහසුකම් සපයන පරිගණක විකාශන පතකි. හඩ පතක නියමාකාර ප්‍රයෝජන තුළට බහු මාධ්‍ය භාවිතයන් සදහා ශ්‍රවණ උපාංග සැලසීම, ( සංගීත සංයෝජන භාවිතයන්) ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය සංස්කරණ ඉදිරිපත් කිරීම් / අධ්‍යාපනික හා විනෝදාත්මක ( ක්‍රීඩා) අඩංගු වේ. බොහෝ පරිගණක තුළ ශබ්ද හැකියාව ගොඩනැගී ඇති අතරතුර අනෙක්වා හි ශ්‍රව්‍ය හැකියාව ලබා ගැනීමට විකාශන පත් expansion card ඇතුළත් කිරීමට සිදුවේ.
ඉවත් කළ හැකි මාධ්‍යය උපකරණ
නමුත් කෙටි ආයු කාලයක් පවතී.
ගබඩාකරණ පාලක
දෘඪ තැටි (hard disk), CD – ROM හා අභ්‍යන්තර සිප් (Zip) හා ජෑස් (Jaz) සාමාන්‍යයෙන් PC සදහා IDE /ATA වැනි අනෙකුත් ධාවක (drive) සදහා වන පාලකයි. මෙම පාලක කෙලින්ම මව් පුවරුව මත (on board) හෝ තැටි ආරා පාලක (disk array controller) වැනි විදහන පුවරු (expansion cards) මත පිහිටුවා ඇත. IDE සාමාන්‍යයෙන් සංගෘහත වන අතර බොහොමයක් ‍සේවාදායක (server) වල හමුවන SCSI වලට වඩා වෙනස් වේ. සුනම්‍ය ධාවක (floppy drive) අතුරු මුහුණත පැවත එන MFM අතුරු මුහුණකත් වන අතර දැන් සෙමින් නැතිවෙමින් යයි. මෙම සියලු අතුරු මුහුණත් ක්‍රමයෙන් SATA හා SAS මගින් ආදේශ වේ.
බල සැපයුම
පරිණාමකයක් භාවිතයෙන් වෝල්ටීයතා පාලනය, (බොහෝමයක් විට) සිසිලන පංකාව හා පරිගණකයේ ක්‍රියාකාරීත්වයට අවශ්‍ය බල ශක්තිය සැපයීම සඳහා වන ඉතාම බහුල බල සැපයුම් ආකාරය වන්නේ AT හා කුඩා AT බල සැපයුම් වන (මෙය පැරණි ක්‍රමයකි) නමුත් පරිගණක සදහා සත්‍ය වශයෙන් සම්මත වන්නේ ATX හා Micro ATX , Smps. ( ස්විචි ආකාරයේ බල සැපයුම්) වේ.
විස්සයි20 ජාත්‍යන්තරය
thumb|400px|[[රෝස් බෝල්, හැම්ප්ෂයර්|රෝස් බෝල් හිදී 2006 ජූනි 15 දිනදී එංගලන්තය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර පැවැති විස්සයි20 තරගයක්]] බොහෝවිට වි20 ලෙසින් කෙටි කර දැක්වෙන, විස්සයි20 ක්‍රිකට් යනු, පටන්ගැන්මේදී එංගලන්තය සහ වේල්සය තුල වෘත්තීය මට්ටාමහි අන්තර්-ප්‍රාන්ත තරගාවලී සඳහා එංගලන්ත සහ වේල්ස ක්‍රිකට් මණ්ඩලය (ECB) විසින්  2003 දී  හඳුන්වාදුන්  ක්‍රිකට් ආකෘතියකි. විස්සයි20 තරගයක් සඳහා කණ්ඩායම් දෙකක් අදාළ වන අතර, එක් එක් කණ්ඩායම සඳහා එක් ඉනිමක් හිමි වන අතර, ඒ සඳහා උපරිම වශයෙන් ඕවර 20 ක් අයත් වෙයි.
ප්‍රීටි සින්ටාට ලැබුණු සම්මාන හා නාමයෝජනා ලැයිස්තුව
Preity Zinta is an Indian actress. Her career began with Mani Ratnam's acclaimed drama Dil Se.. (1998), and in that same year she appeared in the box office hit Soldier. Both films won her the award for Best Female Debut at the 44th Filmfare Awards. Her performance in Dil Se.. also earned her a Best Supporting Actress nomination at the same ceremony, while Soldier won her three more Best Debut awards at other major ceremonies. Zinta received her first Filmfare nomination for Best Actress for her portrayal of a teenage single mother in Kya Kehna. She followed these films with several critically and commercially successful films, such as Mission Kashmir (2000) and Dil Chahta Hai (2001), and her performances in films like Chori Chori Chupke Chupke (2001), Dil Hai Tumhaara (2002) and Armaan (2003) were praised.
කඩුලු පැනීම
ප්‍රවර්ගය:මලල ක්‍රීඩා
ෂ්සැස්ක් සටන
ෂ්සැස්ක් (ෂැට්ස්ක්) සටන යනු, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙහි ආරම්භයෙහිදීම, 1939 වසරෙහිදී, පෝලන්ත යුද්ධ හමුදාව සහ රතු හමුදාව අතර පැවති ප්‍රධාන සටන්වලින් එකකි.
සරත් වීරසේකර
ජීවන සටහන්
මොහු කොළඹ නාලන්දා විද්‍යාලයයේ සහ ආනන්ද විද්‍යාලය කොළඹ ආදි සිසුවෙකි. බුධ්ධන්ගල ආනන්ද තෙරණුවෝ සරත්ගේ සහෝදරයාය.ජිනීවා කොටි සමුලුවේදී සත්‍ය පවසා කොටින් නිහඩ කල එකම ලාංකික සෙන්පතියාද ඔහුය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ආදි නාලන්දියයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:1951 උපත්
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ
ළමා හේවගේ දොන් මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ (1890 මැයි 29 – 1976 ජුලි 23) ළමා හේවගේ දොන් බස්තියන් ද සිල්වා (පසුකාලීනව දොන් බස්තියන් වික්‍රමසිංහ යන නමින් හඳුන්වා තිබේ.) සහ මාගාල්ල බලපිටිය ලියනගේ තොච්චොහාමි යන යුවලට දාව දස දෙනෙකුගෙන් යුතු පවුලේ එකම පිරිමි දරුවා ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ කොග්ගල ග්‍රාමයේ දී උපත ලැබීය. කොග්ගල ග්‍රාමය එක් පැත්තකින් ගල් පරයකින්ද, අනෙක් පසින් කොග්ගල ඔයේ අතු ගංගාවන් විශාල ප්‍රමාණයකින් එකතුවන ජල ප්‍රවාහය විසින් නිර්මාණය කළ විශාල වැවකින්ද සමන්විත විය. මුහුද කුඩා දුපත් වලින් සමන්විත වූ වැව ශාක හා සතුන් ද පසෙකින් වූ වන ගහනයෙන් ද සුසැදි භූ දර්ශන මෙන් ම ගම්මානයේ ජනතාවගේ වෙනස්වන ජීවන ක්‍රම සහ සංස්කෘතිය ඔහුගේ පසුකාලීන නිර්මාණ කෙරෙහි විශාල බලපෑමක් ඇති කළේ ය.
මුල් කාලය
thumb|මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ වයස අවුරුදු පහේදී වික්‍රමසිංහ සිය නිවසේ දී සහ ගමේ පන්සලේ හාමුදුරුවන්ගෙන් සිංහල අකුරු උගත්තේ ය. ඔහු දේවනාගරී අක්‍ෂර ද උගත් අතර හිතෝපදේශයේ පරිච්ජේද කටපාඩමින් කිවහැකි විය. අවුරුදු දෙකකට පසු ඔහුව ගමේ පාසලට ඇතුළත් කරනු ලැබූ අතර, ඔහු 1897 දක්වා එහි අධ්‍යාපනය ලැබීය. අනතුරුව ඔහුව ගාල්ලේ ඉංග්‍රීසි පාසලක් වූ බොනවිස්ටා විද්‍යාලයට ඇතුළත් කෙරිණි. එහි අධ්‍යාපනය ලැබූ වසර දෙක තුළ වික්‍රමසිංහ ඉංග්‍රීසි මෙන් ම ලතින් භාෂාව ද ව්‍යක්ත ලෙස හැසිරවීමට උගත්තේ ය. ඔහුගේ පියා මියයාමෙන් අනතුරුව ඔහු නැවතත් අහංගම පිහිටි සිංහල පාසලට ඇතුළත් කරනු ලැබූ අතර, එහි දී ඉගෙනීම කෙරෙහි වූ ඔහුගේ උනන්දුව වියැකී ගියේය.
නිර්මාණකරුවා සහ පුරෝගාමී විචාරකයා
වික්‍රමසිංහ සිය සාහිත්‍ය ජීවිතය ආරම්භ කළේ ලීලා (1914) නවකථාව සහ සාහිත්‍ය විචාර ලිපි සංග්‍රහයක් වූ ශාස්ත්‍රීය ලේඛන (1919) යන කෘතීන් එළිදක්වමිනි. ඒ කාළයේදීම සිංහල සාහිත්‍යයේ ප්‍රමිතීන් ඉහල නැංවීම සඳහා වූ ව්‍යාපාරයක් ඔහු විසින් ආරම්භ කරනු ලැබූ අතර එම අරමුණින් සම්පාදිත සාහිත්‍යෝදය කතා (1932) විචාර ලිපි (1941) ගුත්තිල ගීතය (1943) සිංහල සාහිත්‍යයේ නැගීම (1945) වැනි කෘතීන් තුලින් ඔහු උත්සාහ කළේ සාම්ප්‍රදායික සාහිත්‍ය උරුමය ඉන්දියානු සහ බටහිර සාහිත්‍ය විචාර සම්ප්‍රදායන් සංකලනය කිරීමෙන් නිර්මාණය කළ සාහිත්‍යමය මිනුම් දඬු යොදාගනිමින් තක්සේරු කිරීමයි.
1940 ගණන් පුරාවටම වික්‍රමසිංහ සාහිත්‍ය විචාරකයකුගේ භූමිකාව මෙන්ම නිර්මාණාත්මක රචකයෙකුගේ භූමිකාව ද ඉටු කළේය. අන්තර්ගතය සහ තාක්‍ෂණය අතින් නූතන ලෝක සාහිත්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨ නවකථාවන් සමග සැසඳිය හැකි ප්‍රථම සිංහල නවකථාව වන්නේ 1944 දී පළවූ වික්‍රමසිංහගේ ගම්පෙරළිය යි. නූතනත්වය වෙතින් එල්ලවන පීඩනය හමුවේ සාම්ප්‍රදායික ගම කඩාහැලෙන ආකාරය ඉන් නිරූපණය විය. ගමේ සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික හා සමාජ ව්‍යුහය වාණිජකරණය වූ නගරය විසින් ක්‍රමයෙන් ආදේශ කරනු ලැබීම නිරූපණය කිරීම සඳහා දකුණේ ගමක සාර්ථක පවුලක කථාන්තරයක් යොදාගැනිණ.
වික්‍රමසිංහ විසින් පසුව ගම්පෙරළිය (1944), යුගාන්තය (1949) සහ කලියුගය (1957) තුන් ඈඳුතු නවකථාවක් නිර්මාණය කරනු ලැබිණ. සාම්ප්‍රදායික ජීවිතය ගරාවැටීමෙන් අනතුරුව නාගරික පදනමක් සහ ව්‍යාපාරික පෙළඹුමක් සහිත නාගරික පන්තියේ වර්ධනයත් ඒ සමඟ සිදුවන කම්කරු ව්‍යාපාරයේ සහ සමාජවාදී දර්ශනයේ ආරම්භයත් අවසානයේ නව සාමාජ පිළිවෙළක් පිළිබඳ අපේක්‍ෂාවත් මෙම නවකථා ත්‍රිත්වයෙන් ඉදිරිපත් කෙරිණ.
50 දශකයේ මුල්භාගයේදී සාහිත්‍ය විචාරයේ වර්ධනයත් සමග වික්‍රමසිංහ, සාහිත්‍ය කලාව (1950) සහ කාව්‍ය විචාරය (1954) නම් කෘති දෙක රචනා කරන ලදී. වික්‍රමසිංහගේ විශිෂ්ඨතම කෘතිය වූ විරාගය 1956 දී ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණ. එහි තේමාවේ සුවිශේෂීත්වය සහ එහි ශිල්ප ක්‍රමයේ සංකීර්ණත්වය හේතුකොටගෙන එය සිංහල ප්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ඨතම නිර්මාණය ලෙසින් සැලකෙයි. සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ නිවසක හැදී වැඩුණු සිංහල තරණයකු සමාජය නූතනකරණය වීම තුළ සංකීර්ණත්වයට පත්වූ වැඩිහිටි ජීවිතය සහ ඒ සමග එන වගකීම් හේතුවෙන් නිර්මාණය වන්නාවූ ගැටළු සහගත තත්වය ඉන් නිරූපිත ය. මෙහිදී කාලානුක්‍රමික පිළිවෙළකට නොව ප්‍රතිවීරයා විසින් ලියන ලද උපස්ථිතිවාදී ග්‍රන්ථාලංකාරයක් ලෙසින් ප්‍රථම පුරුෂ ආඛ්‍යාතයෙන් මෙම කෘතිය රචනා වී ඇත. මෙම කෘතියෙන් ඇතිවූ පෙළැඹුම මත විවිධ නවකථාකරුවන් අතින් මෙවැනි කෘතීන් රැසක් ම පසුව බිහිවූ නමුත් විරාගය ඒ සියල්ලට ම ඉහළින් විශිෂ්ඨ ස්ථානයක වැජඹෙයි.
බාහිර සබැදි
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ නිල වෙබ් අඩවිය
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ පොත් කියවමු
මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ ජන කෞතූකාගාරය
ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික ලේඛකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ
ගල් ඔය
ගල් ඔය ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණිකොනදිග ප්‍රදේශයේ පිහිටි කිලෝමීටර 108ක් පමණ දිගැති වූ ඔයකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ 16වන දිගම නදිය ලෙස හැඳින්වේ. බදුල්ල නැගෙනහිර කඳුගැටයන්ගෙන් ඇරඹෙන මෙම නදිය ඊසානදිග දිශාව ඔස්සේ ගලා බසිමින්, දකුණු කල්මුණේ ප්‍රදේශයෙන් ඉන්දියන් සාගරයට ගලා බසී.
ගල් ඔය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ 1948 වර්ෂයේදී ගල් ඔය හරස් කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ජලාශයක් වූ සේනානායක සමුද්‍රය තනන ලදී. ව්‍යාපෘතිය යටතේ සිංහල සහ දෙමළ ජනයා මෙම ආශ්‍රිත ප්‍රදේශවල පදිංචි කරවූ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ පළමුවන ජනවාර්ගික කෝලහාලය මේ සමග ඇතිවීම සිදුවිය.
විජයග්‍රහණ දිනය (බංග්ලාදේශය)
විජයග්‍රහණ දිනය ( Bijôy Dibôs) යනු, බංග්ලාදේශ විමුක්ති සටන අතරතුර 1971දී,  පකිස්තාන හමුදා පරදවා, මිත්‍ර හමුදා ප්‍රධාන ආඥාපතිත්වය විසින් ජයග්‍රහණය කිරීම සිහිකිරීමට බංග්ලාදේශයෙහි පවත්වනු ලබන, ජාතික නිවාඩු දිනයකි. පකිස්තානු හමුදාවන්ගේ අණදෙන නිලධාරි ජනරාල් ඒ ඒ කේ නියාසි විසින් තම හමුදාවන්  මිත්‍ර හමුදාවන්ගේ ආඥාපති ලුතිනන් ජනරාල් ජාගිත් සිං අවුරෝරා වෙත යටත්වීම හා සමගම, 9 මස-දිගැති බංග්ලාදේශ විමුක්ති සටන සහ 1971 බංග්ලාදේශ වර්කසංහාරය කෙළවර වූ අතර, නැගෙනහිර පකිස්තානය නිල වශයෙන් බංග්ලාදේශය බවට අපක්‍රමණය වීම  සනිටුහන් විය.
ලිච්චවී (රාජධානිය)
ලිච්චවී යනු, දළ වශයෙන් ක්‍රියු 400 සිට 750 දක්වා, කත්මන්ඩු නිම්නයෙහි පිහිටියාවූ,  නේපාලයෙහි පුරාතන රාජධානියකි. සියවස් ගණනාවකට පෙර, බෞද්ධ යුගය ඇරඹෙත්ම, ලිච්චවී  නම්වූ බලවත්  ජනරජයක් වර්තමාන කත්මන්ඩු පවතින ස්ථානයෙහි පැවතිණි. මෙම රාජ්‍යයන් දෙක අතර වාර්ගීය හෝ ඓතිහාසික හෝ සබැඳියන් පැවැති බවට නිසැකයෙන් තීරණය කිරීමට ඉවහල් වන්නාවූ කිසියම් සාක්ෂ්‍ය නොපවතියි. ලිච්චවී ශිලා ලේඛනයන්හී භාවිතා වී ඇති භාෂාව සංස්කෘත වන අතර, භාවිතා වී ඇති විශේෂිත අක්ෂර, නිල ගුප්ත අක්ෂර හා සමීප සබැඳියක් දක්වමින් අඟවනුයේ, දක්ෂිණ දිශාවට වන්නට පිහිටි සම්භාව්‍ය යුගයෙහි අනෙකුත් ප්‍රධාන රාජධානි විසින් මෙය වෙත සැලකිය යුතු සංස්කෘතිමය ආභාෂයන් ඇති කල බවයි. මෙම ආභාෂයන් බොහෝවිටෙක, නූතන ඉන්දියාවේ බිහාරයෙහි උතුරු කොටස වන්නාවූ, මිථිලා ඔස්සේ සිදුවූවා විය හැක. 'ලිච්චවී' යන පදය බොහෝ විටෙක,  රාක්ෂවතී වෙතට සංස්කෘතකරණය වූ  රීක්ෂවී වෙතින් බිඳී සැදෙන්නට ඇත. රීක්ෂ හෝ රාක්ෂ යන්නෙහි  සංස්කෘත අර්ථය වනුයේ  තාරකාව යන්නය. ලිච්චවී ශිලා ලේඛනයන්හී භාවිතා වී ඇති සමහරක් ගුප්ත අක්ෂරයන්හී විකාශනය පිළිබඳ ගෞතමවජ්‍ර වජ්‍රාචාර්යය විසින් පිළියෙල කල වගුවක් මාර්ගගතව පවතියි.
වාර්තා
ඉන්දියාව තුල ඔවුන්ගේ දේශපාලන සෞභාග්‍යයෙහි කෙළවර දුටු ලිච්චවීවරුන්, නේපාලයට පැමිණ, එහි අවසන් කිරාට් රජු වූ ගස්ති වෙත පහරදී ඔහු පැරදවූ බව විශ්වාස කෙරෙයි. බෞද්ධ පාලි ත්‍රිපිටකයෙහි, දේශනාවන් කිහිපයකදී ලිච්චවීවරුන් පිළිබඳ සඳහන් වන අතර, එයින් වඩාත් ප්‍රධාන වන්නේ ලිච්චවී සූත්‍රය, ප්‍රසිද්ධ රතන සූත්‍රය සහ පේතවත්තුහී සතරවන පරිච්ඡේදය වෙයි. මහායාන විමලකීර්ති සූත්‍රය විසින්ද වෛශාලී  නගරය පිළිබඳ සඳහන් කරන අතර, එහි විමලකීර්ති නම් ගිහි ලිච්චවී බෝධිසත්ත්වයන්වහන්සේ වැඩ වැස ඇත.
රාජධානිය පිළිබඳ දැනට දන්නා පැරණිතම වාර්තාව වන්නේ, 464 වසරට කාලානුරූප  කෙරෙන   පළමුවන මානදේවගේ ශිලාලේඛනයකි. පූර්වගාමී පාලකයන් තිදෙනෙක් පිළිබඳව එහි සඳහන් වන අතර, එයින් ඉඟි කෙරෙනුයේ ලිච්චවී රාජවංශය, 4වන සියවසෙහි අග භාගයෙහිදී ඇරඹුනු බවයි.
රජය
thumb|left| නේපාල ලිච්චවී රාජවංශයෙහි ජිස්නුගුප්තගේ තඹ කාසියක් (622-633 පමණ). මූණත. පියාපත් සහිත අශ්වයාට ඉහළින් ඇති කැටයම ශ්‍රී ජිස්නු ගුප්තස්ය යනුවෙනි thumb|left| නේපාල ලිච්චවී රාජවංශයෙහි ජිස්නුගුප්තගේ තඹ කාසියක් (622-633 පමණ). පසුපස ලිච්චවීවරුන් පාලනය කරනු ලැබුයේ මහාරාජා ("මහා රජු") කෙනෙකු විසින් වන අතර, හමුදාව භාරව සිටි අග්‍රාමාත්‍යවරයෙක් සහ අනෙකුත් ඇමතිවරු ඔහුට සහාය වූහ.
සාමන්ත ලෙසින් හැඳින්වුනු වංශාධිපතියෝ, ඔවුන් සතුව පැවති ඉඩකඩම් සහ අතුරු හමුදා පරිපාලනය කරන අතරතුරදීම රාජසභාවෙහි බලපෑම්ද ඇති කලහ.
605 සහ 641 වසර අතරතුර එක් අවස්ථාවකදී, අම්ෂුවර්ම නමැති අග්‍රාමාත්‍යවරයෙක් සිංහාසනාරූඪ විය.
රජය පවත්වා ගෙන යෑම සඳහා, ජනගහණය වෙතින් ඉඩම් බදු සහ බලහත්කාර ශ්‍රමය (විශ්ති) ලබා ගන්නා ලදි. ප්‍රාදේශීය පාලනයන් බොහෝමයක් පවත්වා ගෙන ගියේ ගම් නායකයන් හෝ ප්‍රධාන පවුල් විසිනි.
ආර්ථිකය
ආර්ථිකය කෘෂිකාර්මික වූ අතර, ප්‍රධාන වැවිලි ලෙස සහල් සහ අනෙකුත්  ධාන්‍ය පැවතිණි. පරිපාලනය උදෙසා, ද්‍රංග ලෙසින්, ගම් (ග්‍රාම) සමූහනය කෙරිණි. ඉඩකඩම් සතුව තිබුණේ රාජකීය පවුල, වංශාධිපතියන්, සිද්ධස්ථාන හෝ බ්‍රාහ්මණයන් සමූහ වෙතය. වෙළෙඳාමද ඉතා වැදගත්වූ අතර, වෙළෙඳ මාර්ග අබියස බොහෝ ජනාවාස පැවැතිණි. ටිබෙටය සහ ඉන්දියාව යන දෙරටම වෙළෙඳ හවුල්කරුවෝ වූහ.
බල ප්‍රදේශය
ලිච්චවී යුගය වන විට මුළු මිටියාවත ජනාවාසවලින් පිරී තිබුණි. බනේපා දෙසට නැගෙනහිර දිශාවටද, ටිස්ටිං දෙසට බටහිර දිශාවටද සහ, වර්තමාන ගොර්කා දෙසට වයඹ දිශාවටද තවදුරටත් ජනාවාස තැනිණි.
පාලකයෝ
පහත ලැයිස්තුව, තමෝත් සහ අල්සොප් ගේ  ද ලිච්චවී කිංග්ස්,, වෙතින් උපුටා ගන්නා ලද අතර, විශේෂයෙන් දිනයන් සම්බන්ධයෙන් දළ වශයෙන් පමණක් බව සැලකිය මනාය.
Srilanka singapore friendship college
මෙය වීරකැටිය ප්රදේශයේ පවතින ජාතික පාසලකි, වීරකැටිය පස්මං හන්දිෙය් සිට බෙලිඅත්ත මාර්ගයේ මීටර් 500ක් පමණ යන විට මෙය හමුවෙි.කොන්දගල ආරන්‍ය සේනාසනයට යාබදව එම පන්සල් ඉඩමෙි පාසල තනා ඇත............ පාසල ආරමිභ කර ඇත්තේ 2010 වර්ෂයේදියි..මෙය සිංගප්පුරැ ආධාර මත එවකට කතානායක ලෙස සිටින ලද චමල් රාජපක්ෂ මහතාගේ මග පෙන්විමෙන් තනන ලදි....................... මෙය බාලිකා පාසලකි.ශිෂ්‍යත්වය සමත් දරැවන් පමණක් මෙයට සමිබන්ධ වෙි...නමුත් පෝෂිත පාසල් දරැවන්ද මෙයට අදාල නොවෙි.. අමාත්‍යාංශය මගින් පාලනය වන සුපිරි පාසලකි... දැනට සිසුන් 1200ක් පමන මෙහි අධ්‍යාපන කටයුතු වල නිරත වෙි..ගුරැවරැන් 68 ක් පමණ සේවයේ ඇත... දකුණ,සබරගමුව සහ උෳව පාලාත් වල සිසුන් මෙයට සමිබන්ධ වෙි..සාමාන්‍ය පෙළ පළමු ප්‍රතිඵලයෙන්ම 2016 දකුණේ අංක 3 බවට පත් විය..ඉන්පසු දෙවන වර 2017 දකුනේ අංක 1 බවට පත්විය..ලංකාවෙන්ම 7 වන ස්ථානයට පත්විය.. අධ්‍යාපන කටයුතු වලට අමතරව චෙස් ක්‍රීඩාව... වොලිබෝල්... ක්‍රිකටි... එල්ලේ.. ෂුටින්... බාල දක්ෂ.. පරිසර බට... ශිෂ්‍ය බට... නර්තනය... නාට්‍ය හා රංග කලාව... චිත්‍ර.... සංගීතය ......මගින් දරැවන් ඔපවත් කෙරේ....
(පිටපත - චින්තක ජයවර්ධන)
කෘතීම දියමන්ති
කෘතීම දියමන්ති (විද්‍යාගාරයේ තනනලද දියමන්ති, සංස්ලේෂිත දියමන්ති, රසායනිකව නිපදවන ලද දියමන්ති ලෙසද හදුන්වයි) ලෙස හදුන්වන්නේ භුවිද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියකින් තැනුණු ස්වභාවික දියමන්ති නොව, කෘතීම ලෙස නිපදවන ලද දියමන්ති වේ. මෙම කෘතිම දියමන්ති බහුල ලෙස HPHT දියමන්ති හා CVD දියමන්ති වශයෙන්, ඒවා නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ක්‍රියාවලිය අනුව හදුන්වනු ලබයි. ඉහළ පීඩන හා ඉහළ උෂ්ණත්ව යටතේ නිෂ්පාදිත ඒවා high-pressure high-temperature diamonds හෙවත් HPHT දියමන්ති ලෙසද රසායනික වාෂ්ප අවසාදීත ක්‍රියාවලිය මගින් තනනලද ඒවා chemical vapor deposition diamonds හෙවත් CVD දියමන්ති ලෙසද හදුන්වයි.
දියමන්ති සංස්ලේෂණය දීර්ඝලෙස විස්තර සහිතව සිදුවන්නේ 1878 සිට 1928 දක්වා කාල වකවානුව ඇතුළතය.එම අවධියේදී සිදුකල බොහෝ ප්‍රයත්නයන් නිසිලෙස විශ්ලේෂණය කලද ඒවා නිසි අයුරින් තහවුරු නොකරන ලදී.1940 කාල වකවානුවේදී CVD හා HPHT ක්‍රියාවලීන්ට අනුව කෘතීම දියමන්ති නිපදවීම පිළිබද ක්‍රමානුකූල පර්යේෂණ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ස්වීඩනය හා සෝවියට් සමුහාණ්ඩුව තුල ආරම්භ කරන ලදී. නැවත නිපදවියහැකි සංයෝගයක් පළමුවරට 1933 වර්ෂයේදී නිපදවූ බවට වාර්තා වේ. කෘතීම දියමන්ති නිපදවීමේ ක්‍රමවේදයන් අතර CVD හා HPHT අනෙක් ක්‍රමවේදයන් අභිභවමින් අද වනවිටත් ඉදිරියෙන්ම සිටී. මීට අමතරව 90 දශකය වන විට (detonation synthesis) ස්ෆෝටනය මහින් දියමන්ති නිපදවීමේ ක්‍රමවේදයක් වෙළඳපලට අවතීර්ණ විය. එමගින් කාබන් අන්තර්ගත සෆෝටක පුපුරුවා නැනෝ මීටර ප්‍රමාණයේ ඉතා කුඩා දියමන්ති කැට නිපදවන ලදී. දියමන්ති නිපදවීමේ තවත් ක්‍රමවේදයක් ලෙස මිනිරන්, අධිබලැති අතිධ්වනි තරංග සමග සංයෝජනය විද්‍යාගාර තුල ආදර්ශනය කරන ලදමුත් එය වර්තමානය වන විට වාණිජ්‍ය මට්ටමින් භාවිතා නොවේ. ඒවා නිෂ්පාදනය කරනු ලබන ක්‍රමවේදය මත මෙම දියමන්ති වල ගුණයන්, ස්වභාවයන් රදා පවතී. කෙසේ වුවත් ඇතැම් කෘතීම දියමන්ති (නිෂ්පාදන ක්‍රමවේදය CVD හා HPHT වුවත්) තදබව, තාප සන්නායකතාව හා ඉලෙක්ට්‍රෝන සංචලතාව යනාදී ගුණාංග අතින් බොහෝ ස්වභාවිකව හමුවන  දියමන්ති වලට වඩා ඉහළය. කෘතීම දියමන්ති බහුල වශයෙන් සීරීමට යොදාගන්න ද්‍රව්‍යයක් (abrasives) ලෙසද, කැපීම් හා ඔප දැමීම් සඳහාද, තාප අවශෝෂක (heat sinks) සඳහාද යොදා ගනියි.බලාගාර වල අධිබලැති ස්වීච, ඉහළ සංඛ්‍යාත ක්ෂේත්‍ර ආචරණ ට්‍රාන්සිස්ටර හා ආලෝක විමෝචක ඩයෝඩ වැනි ඉලෙක්ට්‍රොනික යෙදීම් සඳහා භාවිතය දැනට වැඩිදියුණු වෙමින් පවතී. කෘතීම දියමන්ති යොදා ගනිමින් අධි ශක්ති පර්යේෂණ සඳහා නිපදවන පාරජම්බුල කිරණ හා අධි ශක්ති අනාවාරක වර්තමානය වන විට වෙළඳපලේ මිලදී ගැනීමට හැකිය.මේවාහි පවතින අසමසම වූ තාප හා රසායනික ස්ථායිතාවය, පහත් තාප ප්‍රසාරණතාවය, ඉහළ ප්‍රකාශ පාරදෘෂ්‍යතාවය මෙම කෘතීම දියමන්ති CO2 lasers හා gyrotron වල ප්‍රකාශ කවුළු සඳහා බහුලව යොදාගන්නා ද්‍රව්‍යයක් බවට පත්වී ඇත. තක්සේරු කිරීම් වලට අනුව කාර්මික අවශ්‍යතා සඳහා වන සමස්ත ඉල්ලුමෙන් 98% ක පමණ ප්‍රමාණයක් කෘතීම දියමන්ති මගින් සපුරාලනු ලබයි.
CVD හා HPHT යන දෙවර්ගයේම දියමන්ති කපා ඔපදමා සුදු, කහ,දුඹුරු, නිල්, කොළ හා තැඹිලි වැනි විවිධ වර්ණයෙන් යුත් දියමන්ති මැණික් නිර්මාණය සිදුකරයි. පතල් වලින් ලබාගන්නා ස්වාභාවික දියමන්තිවල මිල ඉතා ඉහළය. නමුත් එම ගුණයන්ගෙන්ම යුත් කෘතීම දියමන්ති නිපදවීමේ හැකියාව ස්වාභාවික පතල් දියමන්ති ව්‍යාපාරය පහත වැටීමට තරම් තර්ජනයක් බවට පත්වී තිබේ.De Beers නැමති පතල් සමාගම් එකමුතුව කෘතීම දියමන්ති වලට වඩා ස්වභාවිකව ඒවා තත්වයෙන් උසස් බව පෙන්වාදීමට හා එහි මිල ඉහළ තත්වයක පවත්වාගෙන යාමට වර්ණාවලීක්ෂ උපකරණ වැඩිදියුණු කරනලදී. දියමන්ති වර්ගය අනුව ඒවා හඳුනාගැනීම සඳහා භාවිත කරන උපකරණ මගින් (screening devices) ස්වභාවික හා කෘතීම යැයි සිතිය හැකි දියමන්ති වෙන් කොට හඳුනාගත හැකිය. මේ සඳහා පර්යේෂණ විශේෂ විද්‍යාගාර තුළදී සිදු කරනු ලබයි. D-Screen (WTOCD / HRD Antwerp) හා Alpha Diamond Analyzer (Bruker / HRD Antwerp) වෙළඳපලේ පවත්නා එවැනි උපකරණ වලට උදාහරණ වේ.
ඉතිහාසය
දියමන්ති යනු ශුද්ධ කාබන් හි තවත් එක ස්වරූපයක් බව 1797 දී අනාවරණය කර ගැනීමෙන් පසුව කාබන්හි අනෙක් මිලෙන් අඩු ස්වරූපයන් දියමන්ති බවට පරිවර්තනය කිරීමට නොයෙකුත් උත්සාහයන් දරන ලදී. ප්‍රථම සාර්ථක ප්‍රතිඵලයන් වාර්තාවන්නේ 1879 වර්ෂයේදී James Ballantyne Hannay හා 1893 දී Ferdinand Frédéric Henri Moissan විසින් සිදුකල පර්යේෂණ වලිනි. ඔවුන් යොදාගනු ලැබූ ක්‍රමවේදය නම් ගල් අඟුරු (chacoal) හා යකඩ කාබන් කෝවක බහා ඌෂ්මකයක් තුල සෙල්සියස් අංශක 3500 ක අපමණ ඉතා අධික තාපයකට ලක් කිරීමය. Hannay විසින් flame-heated නළයක් භාවිතා කල අතර Moissan විසින් යොදාගනු ලැබුවේ ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද හුණු වලින් සැදී කුටීරයක් තුල කාබන් කූරු අතර ඇතිවන විද්‍යුත් චාප ගැටුමක් සහිත විද්‍යුත් චාප උඳුනකි. මෙම ක්‍රියාවලියේදී උණුවන යකඩ ඉන්පසු කඩිනමින් ජලයේ ගිල්වීම මගින් සිසිල් කරනු ලැබී. මෙලෙස සිසිල් වීමේදී සිදුවන සංකෝචනය නිසා ඇතිවන අධික පීඩනය හේතුකොටගෙන ඇතුළත ඇති මිනිරන්(ගල් අඟුරු) දියමන්ති බවට පරිවර්තනය වේ. Moissan විසින් 1890 කාලයේදී ඔහුගේ පර්යේෂණයන් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. තවත් බොහෝ විද්‍යාඥයින් විසින් ඔහුගේ මෙම අත්හදාබැලීම් නැවත සිදුකිරීමට ප්‍රයත්න දරන ලදී. එහි ප්‍රතිපලයක් ලෙස 1909 වර්ෂයේදී සර් William Crookes සාර්ථක ප්‍රතිඵල අත්කරගන්නා ලදී. 1917 දී Otto Ruff විසින් මිලිමීටර් 7 ක විෂ්කම්භයකින් යුත් දියමන්තියක් නිපදවූ බවට ප්‍රකාශ කලමුත් පසුව ඔහු විසින් එම ප්‍රකාශය ඉල්ලා අස්කරගන්නා ලදී. 1926 වර්ෂයේදී McPherson විදුහලේ වෛද්‍ය J.Willard Hershey විසින් Moissan හා Ruff විසින් සිදුකල පර්යේෂණ නැවත සිදුකරන ලදී. එහිදී ඔහු විසින් නිර්මාණය කරන ලද ආකෘතියක් වර්තමානය වන විටත් කැන්සාස් හි (kansas) McPherson කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කෙරේ. Moissan, Ruff හා Hershey හැරුණු විට අනෙක් පර්යේෂකයන් සාර්ථක ප්‍රතිපල  අත්කර නොගන්නා ලදී. සර් Charles Algernon Parsons විසින් සාර්ථක අයුරින් එම පර්යේෂණ නැවත සිදු කරන ලදී.එවකට ප්‍රසිද්ධ විද්‍යාඥයකු මෙන්ම ඉන්ජිනේරුවරයෙකුද වූ ඔහු විසින් වාෂ්ප ටර්බයිනයද (steam turbine) හඳුන්වාදෙන ලදී.ඔහු තම කාලය හා ශ්‍රමය වැය කරමින් වසර 40 කට ආසන්න කාලයක් මුළුල්ලේ (1882–1922) Moissan සහ Hannay සිදුකල පර්යේෂණ නැවත අත්හදාබලනු ලැබූ අතර ඔහුගේම ක්‍රමවේදයන්ද අත්හදා බලන ලදී. Parsons නිවැරදි ලෙස ඔහුගේ වාර්තාවන් සකස්කළ අතර එම සියලුම ප්‍රතිපල වැඩිදුර අධ්‍යයනය උදෙසා ස්වාධීන කණ්ඩායමක් විසින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. ඔහු විසින් සම්පාදිත ලිපි අතර ඔහු විසින් සාර්ථකව කෘතීම දියමන්ති නිපදවූ බවටද වාර්තා තබා ඇත.කෙසේ නමුත් 1928 දී ඔහුගේ අනුමැතිය අනුව වෛද්‍ය C.H. Desch විසින් පළකරනලද ලිපියක දැක්වෙන්නේ එම දිනය වනතුරු කිසිඳු ආකාරයක කෘතීම දියමන්ති සාර්ථකව නිෂ්පාදනය නොවූ බව සහ (Moissan ගේ හා අනෙක් විද්‍යාඥන්ගේ අත්හදාබැලීම්ද ඇතුලත්ව) මෙතෙක් නිපදවූ ඒවා දියමන්ති නොව කෘතීම ලෙස තැනූ කිරිංචි(spinel) වලට සමානකම් දක්වන ද්‍රව්‍යයන් බවය.
GE දියමන්ති ව්‍යාපෘතිය
1941 කාලයේදී තවදුරටත් කෘතීම දියමන්ති නිපදවීම සඳහා General Electric (GE) හා Norton සහ Carborundum යන සමාගම් අතර එකගතා ගිවිසුමක් තනන ලදී. ඔවුන් විසින් කාබන් තත්පර කිහිපයක කාලයක් තුල, සෙල්සියස් අංශක 3000 (5,430 °F)ක උෂ්ණත්වයකට හා ගිගාපැස්කල් 3.5 (510,000 psi) ක පීඩනයකට ලක් කරන ලදී. ඉන්පසු මෙම ව්‍යාපෘතියට දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් භාධා එල්ල වූ අතර 1951 වර්ෂයේදී General Electric සමාගමේ Schenectady විද්‍යාගාරවල එම ව්‍යාපෘතිය නැවත ආරම්භ කරන ලදී. එහිදී Francis P. Bundy හා H.M. Strong විසින් ඉහළ-පීඩන දියමන්ති හවුල (high-pressure diamond group) ලෙස කණ්ඩායමක් ස්ථාපිත කරන ලදී. Tracy Hall හා තවත් පිරිසක් නොබෝ කලකින් එයට එකතු විය. මෙම Schenectady කාණ්ඩය විසින් නොබෙල් ත්‍යාගලාභී (1946) Percy Bridgman විසින් නිර්මාණය කරන ලද කිණිහිරය උපයෝගී කරගනිමින් හා එය වැඩිදියුණු කරමින් පර්යේෂණ සිදුකරන ලදී. Bundy හා Strong විසින් පළමු වැඩිදියුණු කිරීම් සිදුකල අතර Hall විසින් පසුව එයට විශාල දායකත්වයක් සපයන ලදී. GE කාණ්ඩය විසින් හයිඩ්‍රලීක් සම්පීඩක සහිත ටන්ස්ටන් කාබයිට් කිණිහිරයක් යොදාගෙන පයිප්ප මැටි (catlinite) බදුනක බහාලූ, කාබන් අධික සාම්පලයක් අධික තෙරපුමකට ලක් කරන ලදී. තෙරපුමට ලක්ව බදුනෙන් ඉවතට පැමිණෙන කැටිති ගෑස්කට්ටුවකට (gasket) එක්වීමට ඉඩහරින ලදී. එක් අවස්ථාවකදී ඔවුන් කෘතීම දියමන්ති නිපදවීමට සමත් වුවද එය නැවත වරක් සිදුකිරීමට අපොහොසත්වුයේ පර්යේෂණයේ තිබූ අවිනිශ්චිත තත්වයන් හේතුකොටගෙනය. Hall විසින් වාණිජ්‍ය මට්ටමින් සාර්ථක ලෙස කෘතීම දියමන්ති නිපදවීමට 1954 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් 16 දින සමත් වූ අතර එය 1955 පෙබරවාරි 15 දින ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. ඔහුගේ මෙම සොයාගැනීම් සඳහා ඔහු විසින් belt press නැමැති උපකරණයක් යොදාගෙන ගිගාපැස්කල් 10 (1,500,000 psi) කට අධික පීඩනයක් සහ සෙල්සියස් අංශක 2000 (3,630 °F)කට අධික උෂ්නත්වයක් සපයන ලදී. මෙම තෙරපුම් උපකරණයේ pyrophyllite බහාලුමක් මගින් ග්‍රැපයිට් (කාබන්) නිකල්, කෝබෝල්ට් හෝ යකඩ සමග ද්‍රාවිත කරන ලදී. මෙම ලෝහ වර්ග එහිදී ද්‍රාවිත උත්ප්‍රේක ලෙස හැසිරී, කාබන් ද්‍රාවිත කර එය දියමන්ති බවට පරිවර්තනය වීම උත්ප්‍රේරණය කරයි. ඔහු විසින් නිපදවූ විශාලතම දියමන්තියේ හරස්කඩ මිලිමීටර් 0.15 (0.0059 in) පමණ විය. එය ඉතාකුඩා බැවින් ආභරණ සඳහා යොදාගැනීමට තරම් ප්‍රමාණවත් නොවූ නමුත් කාර්මික ප්‍රයෝජන සදහා යෝග්‍යවිය. Hall සමග පර්යේෂණ කල අනෙකුත් පුද්ගලයන් විසින් ඔහුගේ පර්යේෂණ නැවත අත්හදා බැලීමට සමත් විය. ඒවා nature නැමැති සඟරාව මගින් ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. එමනිසා ඔහු නැවත නිපදවියහැකි ලෙස කෘතීම දියමන්ති නිපදවූ ප්‍රථමයා බවට පත්වේ. ඔහුගේ සියලු පර්යේෂණ තහවුරුකලහැකි මානව ලේඛනගත කල ඒවා විය. 1955 වර්ෂයේදී ඔහු GE කාණ්ඩය හැරගිය අතර ඉන් වසර තුනකට පසුව ඔහු විසින් දියමන්ති නිපදවීම සඳහා කිණිහිර හතරක් සහිත චතුෂ්තලීය තෙරපුම් උපකරණයක් අලුතින් නිර්මාණය කරන ලදී. එයට හෙතුව GE ව්‍යාපෘතියේදී සිදුකල පර්යේෂණ සඳහා පේටන්ට් බලපත්‍ර ලබාගෙන තිබීමත් එහි රහස්‍යභාව සුරකියයුතු වීමත්ය. Hall විසින් ඔහුගේ මෙම සොගැනීම් සඳහා American Chemical Society සම්මානයෙන් පිදුම් ලබන ලදී.
පසුකාලීනව සිදුවූ ප්‍රවර්ධනයන්
1953 පෙබරවාරි 16 ස්වීඩනයේ Stockholm හි ප්‍රධාන ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග නිෂ්පාදන සමාගමක් වන ASEA (Allmänna Svenska Elektriska Aktiebolaget) ස්වාධීනව කෘතීම දියමන්ති නිපදවීමේ ක්‍රමයක් සොයාගන්නා ලදී. 1949 සිට ASEA සමගම විද්‍යාඥයින් හා ඉන්ජිනේරුවරයින් පස්දෙනෙකුගෙන් සැදුම්ලත් කේත නාමය QUINTUS වන රහසිගත ව්‍යාපෘතියක් ආරම්භකර තිබුණි.මෙම කණ්ඩායම විසින් Baltzar von Platen සහ  Anders Kämpe විසින් නිර්මාණය කරනලද bulky split-sphere නැමැති උපකරණය යොදාගනිමින් පර්යේෂණ සිදුකරන ලදී. මෙහිදී එම උපකරණය තුල තක්සේරුගත ගිගාපැස්කල් 8.4 ක පීඩනයක් පැයක් පුරාවට පවත්වාගෙන යන ලදී.එහිදී කුඩා දියමන්ති කිහිපයක් නිපදවූනමුදු ඒවා මැණික් සඳහා සුදුසු තත්වයේ හෝ ප්‍රමාණයේ ඒවා නොවීය. ඔවුන්ගේ පර්යේෂණ 1980 කාලය වනතුරු වාර්තා නොවූ අතර Iljin Diamond නැමැති කොරියානු සමාගමක් නව තරගකරුවෙකු ලෙස මතුවිය. මෙම සමගම 1988 දී GE සමාගමෙහි සේවයේ නියුතු කොරියානු ජාතික සේවයෙකුගේ මාර්ගයෙන් ලබාගත් GE හි රහස්‍ය තොරතුරු අයතාලෙස පරිහරණය කරමින් කෘතීම දියමන්ති නිපදවන ලදී.
උසස් තත්වයේ කෘතීම දියමන්ති ප්‍රථමවරට නිපදවන ලද්දේ GE කණ්ඩායම විසිනි. ඒ 1970 දී හා 1971 වර්ශවලදීය. එහිදී pyrophyllite නළයක් යොදාගත් අතර එහි දෙකෙළවර කුඩා සිහින් දියමන්ති කැබලි රඳවා, යොදාගන්නා කාබන් අඩංගු ද්‍රව්‍යය ඒවා මධ්‍යයේ රඳවන ලදී. යොදාගන්නා ද්‍රවකලහැකි ලෝහ (නිකල්) දියමන්ති කැබලි හා කාබන් ද්‍රව්‍යය අතර රඳවන ලදී. ඉන්පසු එම බහාලුම ගිගාපැස්කල් 5.5 ක පීඩනයකට ලක්කරන ලදී. නලය මද්‍යයේ සිට දෙපසට ස්ඵටික වැගිරෙන ආකාරයට දියමන්ති නිර්මාණය වූ අතර ක්‍රියාවලියට ගතවන කාලය වැඩි කිරීම මගින් ලැබෙන ස්ඵටිකවල විශාලත්වයද වැඩි වන බව පෙනුණි. මුල් අවධියේදී සතියක් පුරාවට සිදුකරනලද පර්යේෂණයක ප්‍රතිපලයක් වශයෙන් මිලිමීටර 5 ක පමණ ප්‍රමාණයේ (1 carat හෝ 0.2 g) තත්වයෙන් උසස් කෘතීම දියමන්ති නිෂ්පාදනය කරන ලදී. මෙහිදී ක්‍රියාවලියට අදාල තත්වයන් ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම සිදුකල යුතුය. අවසානයේ ලැබෙන ස්ඵටික වල හැඩය නිසිආකාරයට ලබාගැනීම සඳහා ග්‍රැපයිට් වෙනුවට දියමන්ති රොඩු (diamond grit) භාවිතය වහාම අරඹන ලදී. මුල් අවධියේදී නිපදවනලද උසස් තත්වයේ කෘතීම දිමන්ති සියල්ලම පාහේ කහ හෝ දුඹුරු පැහැති ඒවා විය. එයට හේතුව නම් නයිට්‍රජන් මුසු වී අපවිත්‍රවීමය. එමනිසා ක්‍රියාවලියේ කිසිඳු වෙනසක් සිදු නොකොට නයිට්‍රජන් ඉවත් කිරීම සඳහා ඇළුමිනියම් හෝ ටයිටේනියම් යොදාගත් විට සුදු/අවර්ණ පැහැති දියමන්ති නිපදවීමට හැකියාව ලැබුණි. තවදුරටත් නයිට්‍රජන් ඉවත්කර බෝරෝන් යෙදීම මගින් නිල් පැහැති දියමන්ති ලබාගැනීමට හැකිවිණි. නමුත් නයිට්‍රජන් ඉවත් කිරීම සමස්ථ ක්‍රියාවලිය මන්දගාමී වීමටත් දියමන්තිවල ගුණාත්මකබව පහළවැටිමටත් හෙතුකාරක වූ නිසා එම ක්‍රියාවලිය නයිට්‍රජන් සහිතව සාමාන්‍යපරිදි සිදුකෙරේ. කෙසේ වෙතත් GE දියමන්ති හා ස්වාභාවික දියමන්ති රසායනිකව සර්වසමාන වේ. නමුත් ඒවාහි භෞතික ගුණ වෙනස් වේ. නිපදවන ලද අවර්ණ දියමන්ති කෙටි-තරංගආයාම සහිත පාරජම්බුල ආලෝකයේදී ඉහළ ප්‍රතිදීප්තියක් හා දිලිසීමක් පෙන්නුම්කරන අතර දිගු-තරංගආයාම සහිත පාරජම්බුල ආලෝකයේදී නිෂ්ක්‍රිය ලෙස හැසිරෙයි. ස්‌වාභාවික දියමන්ති අතුරින් ඉතා කලාතුරකින් හමුවන නිල් දියමන්ති පමණක් මෙවැනි ලක්ෂණ පෙන්වයි. තවද ස්‌වාභාවික දියමන්තිමෙන් නොව මේවා x-කිරණ වලට නිරාවරණය වූ විට කහ පැහැති ඉහළ ප්‍රතිදීප්තියක් ලබාදේ. පර්යේෂණ සඳහා De Beers දියමන්ති පර්යේෂක විද්‍යාගාරය මගින් කැරට් 25 (5.0 g) දක්වා විශාලත්වයෙන් යුත් කෘතීම දියමන්ති නිපදවන ලදී. මෙම ප්‍රමාණයේ ඉහළ ගුණාත්මක බවින්යුතු දියමන්ති නිපදවීම සඳහා සති හයක් පුරාවට HPHT තත්වයන් ස්ථායීව පවත්වාගෙන යාමට සිදුවිය. ආර්ථික වශයෙන් අවාසිදායක බැවින් කෘතීම දියමන්තිවල වර්ධන ක්‍රියාවලිය ඒවා කැරට් 1 හෝ 1.5 ට අසන්න වූ විට අත්හිටවනු ලබයි. 1950 කාලය වන විට සෝවියට් සංගමය සහ ඇමරිකාව එක්ව සාපේක්ෂ වශයෙන් පහත් උෂ්ණත්ව (800 °C) යටතේ ,හයිඩ්‍රකාබනික වායූන් තාපව්ඡේදනය මගින් කෘතීම දියමන්ති නිපදවීම සඳහා පර්යේෂණ ආරම්භ කරන ලදී. මෙම අඩු පීඩන ක්‍රියාවලිය රසායනික වාෂ්ප අවසාදනය(CVD) ලෙස හඳුන්වයි. 1953 දී William G. Eversole විසින් මෙම ක්‍රමවේදයට අනුව සාර්ථකව දියමන්ති නිපදවූ බවට වාර්තාවේ.නමුත් එය 1962 වනතුරු නිසිලෙස වාර්ථාගත නොවීය. Angus සහ පිරිසක් විසින් 1968 දී ද Deryagin සහ Fedoseev විසින් 1970 දී ද දියමන්ති පටල අවසාදනය සිදුකරන ලදී. Eversole හා Angus විසින් මිල අධික විශාල තනි-ස්ඵටික දියමන්ති උපස්තර යොදාගත් අතර, Deryagin සහ  Fedoseev දියමන්ති නොවන ද්‍රව්‍යයන් (සිලිකන් හා ලෝහ) යොදාගෙන සාර්ථක ප්‍රතිඵල අත්කරගන්නා ලදී. මෙම පර්යේෂණ මිල අධික නොවන අයුරින් දියමන්ති අලේපයන් නිපදවීම සඳහා යොමු කිරීමක් විය.
නිෂ්පාදන ක්‍රමවේදයන්ද
කෘතීම දියමන්ති නිපදවීම සඳහා ක්‍රමවේදයන් කිහිපයක් පවතී. මුලික ක්‍රමය වශයෙන් ඉහළ පීඩන හා ඉහළ උෂ්ණත්ව (HPHT) ක්‍රමය සැලකිය හැකිය. එය අනෙක් ක්‍රමවේදයන් හා සසදනකල මිලෙන් අඩු බැවින් අදටත් බහුල වශයෙන් භාවිතාවේ. මෙහිදී ගිගාපැස්කල් 5 ක තරම් පීඩනයක් සෙල්සියස් අංශක 1500 පමණ උෂ්ණත්වයකදී ලබාදීමට ටොන් සියගණනක් පමණ ඉසිලියහැකි තරම් ප්‍රමාණවත් වන විශාල සම්පීඩක භාවිත වේ. දෙවන ක්‍රමවේදය නම් රසායනික වාෂ්ප අවසාදනයයි (CVD). මෙහිදී දියමන්ති උපස්තරක් මත කාබන් පරමාණු, දියමන්ති වල පරමාණුක ආකෘතියට සමාන වන ලෙස තැන්පත්කර නිෂ්පාදනය සිදුකරනු ලබයි.ස්ෆෝටක යොදාගනිමින් (detonation nanodiamonds) හා ග්‍රැපයිට් ද්‍රාවන sonication කිරීම මගින් දියමන්ති නිපදවීම තවත් ක්‍රම කිහිපයකි.