cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ක්ෂේත්‍ර ගැඹුර
DOF නිර්ණය කරනු ලබන්නේ වස්තු දුර, කාචයේ නාභීය දුර හා කාචයේ f අංකය (සාපේක්ෂ විවරය) මතය. සමීප දුරවලදී හැර DOF දළ වශයෙන් නිර්ණය කරනු ලබන්නේ වස්තු විශාලනය හා කාචයේ නාභීය දුර මතය. දී ඇති නාභීය දුරක් සඳහා වස්තුව සමීපයට චලනය කිරීමෙන් හෝ වැඩි නාභීය දුරක් සහිත කාචයක් යොදා ගැනීමෙන් විශාලනය ඉහළ නැංවීමෙන් DOF අඩු වන අතර විශාලනය අඩු කිරීමෙන් DOF වැඩි වේ. දී ඇති වස්තු විශාලනයක් සඳහා f අංකය ඉහළ නැංවීම (විවර විෂ්කම්භය අඩු කිරීම) DOF වැඩි කරයි. f අංකය පහළ දැමීම DOF ද පහළ දමයි.
නාභිගත කිරීම අති නාභි දුරකට සකස් කළ විට අති නාභි දුරෙන් අර්ධයක සිට අනන්තය දක්වා DOF ව්‍යාප්ත වේ. මෙය දී ඇති f අංකයක් සඳහා තිබිය හැකි විශාලම DOF වේ.
ඡායාරූපකරණයේ ඩිජිටල් තාක්ෂණය හඳුන්වාදීම මඟින් රූපයේ තියුණු බව පාලනය කිරීමට අතිරේක ක්‍රම සපයා දී තිබේ. සමහරක් ක්‍රම සාම්ප්‍රදායික ක්‍රමවලින් කිසිසේත් කළ නොහැකි DOF සඳහා ඉඩ ලබා දෙන අතර සමහරක් රූපය නිපදවීමෙන් පසු DOF තීරණය කිරීමට ඉඩ ලබා දේ.
ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය
ශ්‍රී මහා බෝධි සමූලඝාතනය යනු 1985 වර්ෂයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින් ක්‍රියාවට නංවන ලද අති දරුණු මිනිස් සංහාරයකි. එය දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන් විසින්, දෙමළ ජනතාව බහුතරයක් වෙසෙන ප්‍රදේශයකින් බැහැරව සිදු කරන ලැබූ, පළමු සහ දැවැන්තම සිංහල සිවිල් වැසියන් ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීමද වෙයි.
සිදුවීම
1985 මැයි 14 වන දින බසයක් පැහැරගත් දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදීන්, ඉන් අනුරාධපුරය ප්‍රධාන බස් නැවතුමට පැමිණ, එහි සිටි සාමාන්‍ය ජනතාව වෙත විවෘත වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කරමින්, පුද්ගල ඝාතනයන් සහ තුවාල සිදු කිරීම් කරන ලදී. ඉන් නොනැවතුණු ත්‍රස්ථවාදී පිරිස, ලෝකවාසී බෞද්ධයන්ගේ පූජනීය භූමියක් වූ ශ්‍රී මහා බෝධී විහාරයට ඇතුළු වී, එහි සිටි භික්ෂූන්, මෙහෙණින් සහ පුදබිම වන්දනාමාන කිරීමට පැමිණි කුඩා දරුවන් ඇතුළුව සිවිල් වැසියන් සමූහයක්, පූජා භූමිය තුලදීම වෙඩි තබා ඝාතනය කරන ලදී. මේ ඝාතන වලින් අනතුරුව දෙමළ කොටි ත්‍රස්ථවාදී පිරිස, විල්පත්තු ජාතික වනෝද්‍යානය තුලට ඇතුළුව එහි සිටි සිංහල පුද්ගලයින් 18 නෙකුද ඝාතනය කරන ලදී. මෙම සමස්ථ ත්‍රස්ථ ප්‍රහාරයෙන්, අනුරාධපුරයේ කුඩා දරුවන් ඇතුළු සිංහල වැඩිහිටියන් 146 දෙනෙකු මරු වැළඳ ගති.
ප්‍රහාරයට වගකීම, පළමුව EROS (ඊලාම් විප්ලවවාදී ශිෂ්‍ය සංවිධානය) භාරගත් නමුත් පසුව ඔවුන් එම ප්‍රකාශය ඉල්ලා අස්කරගෙන, PLOTE (ඊලාම් ජනතා නිදහස් සංවිධානය) සමග එකතුව, LTTE (දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි) සංවිධානයට චෝදනා කළහ. PLOTE සහ TULF (දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුන) ප්‍රහාරය පිළිබඳ අප්‍රසාදය පළ කරන ලද අතර ප්‍රහාරයේ වගකීම කිසිවෙකු විසින් විවෘතව භාරගෙන නොමැත. කෙසේ නමුත් ශ්‍රී ලංකා බුද්ධි අංශ මගින් සිදු කළ පරීක්ෂන වලින් හෙළි වූයේ ප්‍රහාරයට අණ දෙන ලද්දේ LTTE මන්නාරම අණ දෙන නිළධාරි මාර්සිලීන් ෆියුසෙලස් (නොහොත් වික්ටර්) වන බවත්, ප්‍රහාරය ක්‍රියාත්මක කරේ ඔහු යටතේ සිටි ඇන්තනී කත්තියාර් (නොහොත් රාධා) විසින් බවයි.
ප්‍රතිප්‍රහාර
හමුදා කඳවුරකට ආරක්ෂාව සොයා පැමිණි ද්‍රවිඩ වැසියන් නව දෙනෙකුට ප්‍රකෝපයට පත් හමුදා කෝප්‍රල්වරයෙකු විසින් වෙඩි තබා ඇති අතර, ඔහුගේ අණ දෙන නිළදාරියා විසින් ඔහුව ඝාතනයට ලක්විය. අනුරාධපුර සහ කොළඹ දෙමළ කඩ කිහිපයකට පහර දී ඇති අතර කොළඹ වීදි වල දෙමළ ජාතිකයන් දෙදෙනෙකුගේ මළ සිරුරු සොයා ගන්නා ලදි. ප්‍රහාරයට දින දෙකකට පසු ශ්‍රී ලංකා යුධ හමුදාව විසින් කුමුදිනි නම් යාත්‍රාවේ සිටි දෙමළ සිවිල් වැසියන් පිරිසක් (Amnesty International සංවිධානයට අනුව 23ක්; LTTE සංවිධානයට අනුව 36ක්) ඝාතනය කළ බවට චෝදනා විය. ආරක්ෂක අමාත්‍ය ලලිත් ඇතුලත්මුදලි ප්‍රකාශ කළේ ඝාතනය සිදු කළේ කවුදැයි ඔප්පු කිරීමට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති බවයි.
වැඩිදුර කියවීම්
ප්‍රවර්ගය:1985 ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර ප්‍රවර්ගය:සිවිල් පුද්ගලයින් සමූලඝාතන - ශ්‍රී ලංකා
දන්නෝ බුදුන්ගේ
දන්නෝ බුදුන්ගේ ශ්‍රී ධර්මස්කන්ධා<BR> පේවී රකිති සොඳ සීලේ නිබන්දා// ක‍්ලේශ නස්නා භික්ෂූ ඇත්තේය බෝ සේ// රහතුන් නිවසනා පායා ප්‍රකාශේ// භූ ලෝ මතේ මේ දෙව්ලෝ පෑවාසේ පේනා මෙපුර මුණි සාසන වාසේ එර්දියෙන් යන්නාවූ නෙක් රහතුන්ගේ// සෙවනැල්ලෙන් හිරු රශ්මිය භංගේ// මානෙල් නෙළුම් හා ඕලු පුෂ්පාදී ඇත්තේ පොකුණුවල බෝ ජල පෑදී සේරූ පන්තී පන්තී පීනති බෝසේ// අනුරාධ නගරය දැන් පෙනේ බෝ සේ// ෴
ඇල්බමය
සිරිසඟබෝ නාට්‍යයේ ගීතයකි.
ගායනය
පසු කාලීනව විවිධ පුද්ගලයන් විසින් ගායනා කරණ ලදී.
සංගීතය
විශ්වනාත් ලව්ජී ඔපෙරා ශෛලියෙන් සැදි කතෝලික ගීතිකාවක තනුව අනුකරණය කරමින් මුල් ගීතය ‘සිරි ස`ගබෝ’ නාට්‍යය සදහා නිර්මාණය විය https://www.youtube.com/watch?v=ODM_TsQ8N9U&feature=youtu.be
පද රචනය
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ගීත ‍ජෝන් ද සිල්වා ශූරීන්
මෙම ‘දන්නෝ බුදුන්ගේ’ ගීතය ඩඩ්ලි සේනානායක මහතා විසින්ද 1949 වසරේ නිදහස් දින උත්සවය වෙනුවෙන් පැවැති සංගීත සන්ධ්‍යාවක හර්මන් රාජපක්ෂ ලවා සොප‍්‍රානෝ ඔපෙරා ශෛලියෙන් ගායනා කරවන ල එදි. මෙම වසරේදීම ජාතික ගීයද දමිල බසින්ද ගායනා කළ බව සදහන් වේ. එදිනම ටොරින්ටන් චතුරශ‍්‍රයේ නිදහස් අනුස්මරණ ගොඩනැගිල්ල විවෘත කල බවද සදහන්ය.
ආන්දෝලනාත්මක සිදුවීම්
පසුව 2016 වසරේදීද නිදහස් දිනයේදී ලංකාවෙන් මෙතෙක් බිහිවූ සුවිශේෂම ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ ඔපෙරා ගායිකාව වන කිශානි ජයසිංහ විසින් සොප‍්‍රාණෝ ඔපෙරා ශෛලියට ගායනා කළ අතර එය ආන්දෝලනාත්මක හා විවේචනාත්මක විය. පසුය එයම නිමිත්ත කර ගනිමින් ‘දන්නෝ බුදුන්ගේ’ ගීතයේ සැබෑ ඉතිහාසය සොයන්නටත්, හදාරන්නටත් බොහෝ පිරිස් උනන්දු වූ අතර එ් හරහා ලංකාවේ ගායන ශෙලීන් හා ගීත ඉතිහාසය සම්බන්ධවත් විද්වත් කතිකාවක් ඇතිවිය.
සිංග්ලිශ්
සිංගපුපූරුවේ භාවිතාකරන නිල පිලිගැනීමක් නොමැති සහ වැදගත් නොවන යයි සම්මත බසකි. සිංගප්පූරු ආණ්ඩුව සහ උගතුන් මෙම බස භාවිතානිරීමට විරුද්ධ අතර ජනමාධ්‍ය සහ පාසල් මෙම බස භාවිතා නොකල යුතු අතර සම්මත සිංගප්පූරු ඉංග්‍රීසි භාවිතාකල යුතුයයන මතය දරයි.
ප්‍රවර්ගය:සිංගප්පූරුව
ත්‍රස්‌තවාදයට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී සිවිල් වැසියන් මියයැම
ත්‍රස්‌තවාදයට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී සිවිල් වැසියන් මියයැම ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක්‌ද නැද්ද යන්න කලක් තිස්සේ පමතින විවාදාත්මක මාතෘකාවකි.
සිදුවූ අවස්ථා
මෙය ජාත්‍යන්තර මානුෂීය නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක්‌ නොවන බවට මානව හිමිකම් පිළිබඳ එක්‌සත් ජාතීන්ගේ විමර්ශක බෙන් එමර්සන් මානව හිමිකම් සමුළුවට වාර්තාවක්‌ ඉදිරිපත් කර ඇත. බෙන් එමර්සන්ගේ මෙම වාර්තාවේ යේමනය, ඇෆ්ගනිස්තානය, සෝමාලියාව ආදී රටවල් ගැන මිස ශ්‍රී ලංකාව ගැන සඳහන් කර නොමැත.
ප්‍රවර්ගය:ත්‍රස්තවාදය
ශ්‍රී ලංකාවේ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා
ඉතිහාසය
අනුරාධපුර රාජධානියේ මධ්‍ය භාගය වන විට බෝධිසත්ත්ව වන්දනාව ශ්‍රී ලංකාව තුළ බෙහෙවින් ප්‍රචලිතව පැවතිණි. මුල් අවධියේ ‍ශ්‍රී ලංකාවේ බුදු දහම තුළ ථෙරවාදී අදහස් මුල්බැසගෙන තිබුණ ද, පසුකාලීනව මහායාන සංකල්ප ද වර්ධනය විය. එහි දී බෝධිසත්ත්වවරුනට ප්‍රධාන ස්ථානයක් හිමි විය. අනුරාධපුර යුගයේ මහාසේන රජ සමයේ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා ඉදිවූ බැව් සඳහන් වේ. එසේම ධාතුසේන රජු (ක්‍රි.ව. 459–477) විසින් මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවක් ඉදිකළ බැව් සඳහන් වේ. අනුරාධපුර යුගයට අයත් ශිලා ලිපි කිහිපයකම අව‍ලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන් පිළිබඳ සඳහන් වේ.
ක්‍රි.ව. 7–10 දක්වා කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ මහායාන බුදු දහම ප්‍රබලව ව්‍යාප්තව ගොස් තිබී ඇත. මේ යුගයට අයත් බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා සහ කැටයම් රාශියක් හමුවීමෙන් මේ බවට සාක්ෂ්‍ය ලැබේ. පළමුවන දප්පුල රජු රුහුණේ රියන් පහළොවක් උසැති මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවක් තැනවූ බැව් සඳහන් වේ. මෙය වර්තමානයේ ප්‍රතිසංස්කරණයන්ට ලක්කොට පිහිටුවා ඇති දඹේගොඩ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාව විය හැකි යැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙය එකල ශ්‍රී ලංකාවේ මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව වන්දනාව ප්‍රචලිතව පැවති බවට මනා නිදසුනකි.
ගම්පොළ යුගයේ දී හතරවන බු‍වනෙකබාහු රජු විසින් ලංකාතිලක විහාරයේ මෛත්‍රී බෝධිසත්ත්ව සහ නාථ ප්‍රතිමා තැනවූ බවත්, කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු විසින් රිදී විහාරයේ මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවක් තැනවූ බවත් සඳහන් වේ. ක්‍රි.ව. 1780ට අයත් දඹුලු විහාර තුඩපතෙහි සඳහන් වන මෛත්‍රෙය සහ නාථ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා දඹුලු විහාරයේ මැද දොරටුවට මුහුණලා පිහිටි බුද්ධ ප්‍රතිමාව දෙපස ත්‍රීමූර්තියක් සේ දක්නට ලැබේ.
ප්‍රභේද
ශ්‍රී ලංකාවෙන් බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා මෙන්ම බෝධිසත්ත්වවරියන්ගේ ප්‍රතිමා ද හමුවී තිබේ. මෙහි දී අව‍ලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන්ගේ ප්‍රතිමා ප්‍රධාන වේ. එසේම අවලෝකිතේශ්වර බෝධිසත්ත්වයන්ගේ ශක්තිය ලෙස සැලකෙන තාරා දෙවඟනගේ ප්‍රතිමා ද ගණනාවක් හමුව තිබේ. ‍මේ අනුව තාරා දෙවඟන වන්දනාව ද එකල ශ්‍රී ලංකාවේ ජනප්‍රියව පැවති බැව් පෙනේ. අවලෝකිතේශ්වර ප්‍රතිමා හැරුණු විට මෛත්‍රෙය බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා ද සුලබව දක්නට ලැබේ. එසේම වජ්‍රපාණී සහ මංජු ශ්‍රී බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා ද හමුව තිබේ.
මාධ්‍ය සැලකූ විට බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා නිර්මාණය සඳහා ලෝකඩ, කළුගල් මෙන්ම ඇත්දත් ද භාවිතා කොට තිබේ.
අධිවේගී මාර්ග ප්‍රවාහන සමාගම
අධිවේගී මාර්ග ප්‍රවාහන සමාගම ශ්‍රී ලංකාවේ අධිවේගී මාර්ගවල මගී ප්‍රවාහන කටයුතු වෙනුවෙන් පිහිටුවා ඇති ආණ්ඩුවට අයත් සමාගමකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවට අයත් සමාගම්
කඩුව (වක්‍රෝත්තිහරණය)
කඩුවක් යනු කැපීම හා/හෝ වැරෙන් ඇනීම සිදු කෙරෙන අවියකි.
කඩුව මෙම දේවල්ද හැඟවිය හැක:
කාලතුවක්කු
thumb|left|ගේබියන් ආරක්ෂා සැලසීමත් සමඟ වූ කාලතුවක්කු
thumb|ඇමරිකානු විප්ලවයෙන් ආ මහද්වීපික කාලතුවක්කු කාර්ය මණ්ඩලය
thumb|left|රාත්තල් 18ක තුවක්කුවක් ක්‍රියාත්මක කිරීම, Louis-Philiepe Crepin (1772-1851)
thumb|නාවික කාලතුවක්කු, 19 වන සියවසේ මුල් භාගය
thumb|ප්‍රංශ නාවික කාල තුවක්කු, 19 සියවසේ අග භාගය
‍ඓතිහාසිකව කාල තුවක්කු යන්න භාවිතා වන්නේ යුද්ධයේ දී විශාල ප්‍රක්ෂේපණ නිදහස් කිරීම සඳහා යොදා ගන්නා ඕනෑම ආකාරයේ එන්ජිමකි. මෙම වදන මූලිකවම එවැනි ආයුධ ක්‍රියාත්මක කරන සෙබළුන් දැක්වීමට හා යම් ජාතියක ආයුධ හසුරවන භූමි ‍ඒකක හැඳින්වීමට යොදා ගනී. මෙම වදනට මුහුදු කාල තුවක්කු ඇතුලත් වන අතර සාම්ප්‍රදායිකව ඒවා වෙරළාශ්‍රිත ප්‍රදේශ මුහුදෙන් සිදුවන පහර දීම්වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා හා නැව් ගමන් පාලනය සඳහා යොදා ගනී. 20 වන සියවසේ දී ගුවන් යානා හඳුන්වාදීමත් සමඟ කාලතුවක්කුවලට ද භූමියේ සවි කර ඇති ගුවන් යානා නාශක උපාංග ඇතුළත් විය. යුධමය ව්‍යවහාරයේ දී කාල තුවක්කු ඒකකයක් සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලබන්නේ බැටරි (Battery) ලෙසය.
Barrage කාලතුවක්කු
thumb|300px|Ypres හි ජර්මානු බාධකය, දිස්වන ආකාරයට එය 1915 දී ඇති වු Ypres හි II වන ගැටුමට අයත්ය.
Barrage කාලතුවක්කු යනු කාලතුවක්කු පෙලක් හෝ කාලතුවක්කු යෙදු බාධකයකි. එය නිර්මාණය කරන්නේ තුවක්කු විශාල ප්‍රමාණයක් නොනවත්වා වෙඩි තැබීමෙනි. මෙමගින් සතුරාගේ ගමන් කිරීම වළකාලන අතර අගල් වැනි ස්ථානවල රේඛීයව ස්ථාන ගත වන සතුරාට පහර දීමට හෝ සතුරා අඩ පණ කිරීමට එහිදී මිත්‍ර හමුදාවන්ට හැකි වේ. සියළුම තුවක්කු එකම හා කුඩා ප්‍රදේශයකට ඉලක්ක ගත වී ඇති නිසා එය ඒකාග්‍රතාව මත වෙනස් විය හැක.
Barrage කාලතුවක්කු - වාසි සහ අවාසි
ප්‍රහාරක යුධභටයන් හට බාධක අසළම සිට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ වැදගත්කම මෑතක සිට සනාත වී ඇති අතර එම නිසා කාලතුවක්කු ප්‍රහාරවලින් ඇතිවන කම්පනයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට කාලය ගත නොකිරීමට සිදුව ඇත. තවද, තම බංකර තුළින් එළියට ඒමටද ඒමගින් හැකි විය.ප්‍රංශය 10% ක් පමණ සෙබළු බාධක අසළම සිට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේදී තමන්ගේම කාලතුවක්කු ප්‍රහාරවලට හසු වී තුවාල ලැබිය හැකිය‍. ප්‍රහාරකයන් කාල තුවක්කු ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ වහාම ඉතා ඉක්මණින් අනෙක් පස ආරක්ෂකයන් නැවත ස්ථාන ගත වීමට පෙර ස්ථානගත විය යුතු අතර විශේෂයෙන් බංකර වැනි ස්ථානවලට යොමු විය යුතුය. පළමු ලෝක යුද්ධය අවසානයේදී පසක් වූ සුවිශේෂී සාධකය නම් බාධක මගින් සතුරාව අධෛර්යට පත් කළ හැකිය යන සාධකයයි. එම අධෛර්යමත් කිරීම ශාරීරිකව සතුරාට තුවාල සිදු කිරීමට වඩා වාසිදායකය. එවන් අවස්ථාවකදී කෙටි එහෙත් ක්ෂණික කාලතුවක්කු ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීමෙන් පාබල සේනාවන් හට විශාල වාසි අත් කර ගත හැකිය.
බඩගා ගමන් කළ යුතු බාධක ඉතා විෂ්මය ජනක ඒවා වේ. එහි සිට පාබල සේනා ඉවත් වීමට ප්‍රථම ප්‍රහාර එල්ල කිරීම වාසිදායක උපක්‍රමයකි. මෙය වඩාත් අවශ්‍ය වන්නේ සතුරන් ස්ථානගත වී ඇති අයුරු මුළුමණින්ම පරීක්ෂා කළ නොහැකි අවස්ථාවලදී තනි තනිව සතුරු ඉලක්කයට ගැනීම සඳහාය. එහෙත් එය නාස්තිකාර ක්‍රියාවක් වන්නේ සමහර විටෙක බොහෝ වෙඩි තැබීම් මගින් සතුරා හට කිසිදු හානියක් සිදු නොවී බිමට පතිත වීම හේතුවෙනි.
පළමු ලෝක යුධ සමයේ නිර්මාණය කළ බාධක පාබල සේනාවන්හි කාලතුවක්කු ප්‍රහාර සීමා කිරීමට වැඩි බලපෑම් එල්ලකළ අතර එම නිසා ඍජු සේනා හැසිරවීම්වල අවශ්‍යතාවයක් පැන නැගුණු නිසා දක්ෂ යුධෝපායන් අවම විය. ක්‍රමයෙන් ජය ගැනීමේ උපක්‍රමය  වඩා  වාසි දායක වුවත් ජර්මානු සේනා මෙම උපක්‍රම‍යේ ලක්ෂණයක්වන බඩගා යන බාධක යුධ බිමෙහි ඇති කළේ නැත. එහෙත් “ මයිකල් මෙහෙයුමේ” ආරම්භක අවධියේදී ඉතා විශාල වශයෙන් එවැනි බාධක විශාල ලෙස භාවිත කොට ඇත. නමුත් බාධක වලදී පාබල සේනාවන්හි වෙඩි බලය පිළිබඳව විශ්වාසය තැබීම වැනි සාම්ප්‍රධායික යුධ උපක්‍රම මෙහිදී මග හැර තිබීම විශේෂත්වයකි.
දෙවැනි ලෝක යුධ සමයේදී බටහිර කාන්තාරයන්හි තිබූ බාධකවල එක් වාසියක් වූයේ පාබල සේනාවන් පෙළ ගැස්වීම සඳහා  බාධක යොදාගත හැකි වීමත්, එමගින් ඔවුන් නිවැරදිව පෙළ ගැස්වීමට හැකි වීමත්ය. ‍
1943 න් පසුව හඳුනාගත් ආකාරයට බාධක නිසා වෙඩි බලය නාස්තිවන අතර තවද, බාධක පාබල සේනාවන් දැඩි පෙළගැස්වීම් මගින් ඉදිරියට යාමට බල කරන බවද දැක්වේ.
බාධක මගින් ප්‍රහාරක සේවාවන්හි ජයග්‍රහණ වළකාලීමට ඇති හැකියාව ප්‍රබලය.
විකසනය
බරාජ් කාලතුවක්කු විකාශනය වූයේ පළමු ලෝක යුද්ධ සමයෙහිදීය. 1914-15 වන තුරු කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීම සිදුකෙරු‍නේ අබාධ දෘෂ්ඨි පථයක් සහිත වූ විටෙක දෘශ්‍යමාන ඉලක්ක වෙතට වූ අතර, තනි ඉලක්කයක් සඳහා වෙඩි තැබීමට සන්නද්ධ වන්නාවූ විටෙක පුරුද්දක් වශයෙන් භාවිතා කෙරුණු විශාලතම බල ගණය වූයේ තුවක්කු 25 ක් දක්වා සංඛ්‍යාවකින්  සමන්විත වූ  රෙජිමේන්තුව හෝ සේනාංකය වේ. අගල් යුධ කිරීම් කරලියට පැමිණි කල නිරීක්ෂකයන් භාවිතා කිරීමෙන් වක්‍ර අයුරින් වෙඩි තැබීමේ අවශ්‍යතාවය, වඩාත් විචිත්‍රවූ කාලතුවක්කු වෙඩි තැබීම් සැලසුම් සකස්කිරීමේ අවශ්‍යතාවය සහ කාලතුවක්කු ශාස්ත්‍රය වෙත වඩාත් විද්‍යාත්මක ලෙසින් පිවිසුමෙහි අවශ්‍යතාවයද ඉස්මතු විය. කාලතුවක්කු පිහිටු‍වීමෙහිදී (ස්ථානගත කිරීමෙහිදී) වඩාත් සංකීර්ණ ගණනය කිරීම් සිදුකිරීමට තුවක්කුකරුවන්ට සිදු විය. තනි තනි තුවක්කු ඉලක්ක ගත කෙරුනේ ඒවායේ වෙඩි පාතය අනෙක් තුවක්කුවල වෙඩි පාත හා සමගින් සමායෝජනය තුලින් කිසියම් රටාවක් මවන ආකාරයටය; බරාජ් කාලතුවක්කු සඳහා මෙම රටාව රේඛාවක් විය. 1915 දී නර්ව් ෂාප්ල් සටන සඳහා විධාන සිදුකිරීමෙහිදී මුල් වරට ඉංග්‍රීසියෙන් “බරාජ්” යන පදය ව්‍යවහාර වූ බව විශ්වාස කෙරේ.
" ඔසවන බරජය" කලින් කලට දුර ප්‍රමාණ වෙනස් කරමින් ප්‍රහාර දියත් කිරිමට යොදා ගැනිනි. "ඇවිනි බරාජ" එනම් මෙතන ගෙන යා හැනකි බරාජ කාලතුවක්කු අවි කුවා වර්ධනයන්ගෙන් එසවිනි. එමනිසා ඒවා සෙමින් ඉදිරිවට ගමන් කලහ. නමුත් පාලබ හමුදාව සමග ගමන් කිරිම හැකිවිය.
ආරම්භයේදි "ඇවිදින බරාජ" වල එසනිම් පෙර නිර්මාණ කර තිබිනි. මෙමගින් විවිධ සුෂ්කරනා වලට මුහුණ දීමට හමුදාව සිදුවිය. වන I ලෝක යුද්ධ‍ය අවසාන වරාජ සංකිර්ණ ලෙස එහා මෙහො යාමට හැකිවන පරිදි සකස් කෙරෙනි. නමුත් මෙය කාල සටහනක් මගින් පාලනය කරති. දෙවන ලෝක යුද්ධය ආරම්භයේදී තාක්ෂණය හා සන්නිවේදනය දියුණු වුනිසා බරන් එසවීමට උපදෙස් දීමට පාබල හමුදාවටම හෝ ඉදිරි නිරික්ෂකයන්ට හැකිවිය.
වෙනත් ගැටළු
වෙනත් ගැටළු අත්පත් කර ගත් ප්‍රදේශ වල තත්වය අත්පත් කර ගත් පලස්තීන භුමියන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් බටහිර ඉවුර හා ගාසා තීරය පදන්ම කරගෙන යොදා ගන්නා යෙදුමකි. මෙම ප්‍රදේශය 1967 දින හයේ යුද්ධයේ දී ඊශ්‍රායලය විසින් ඊජිප්තුවෙන් හා ජෝර්දානයෙන් අත්පත් කර ගන්නා ලද්දකි. ඊශ්‍රායල රජය විසින් යොදා ගන්නා යෙදුම වන්නේ. මතබේදාත්මක භුමි ප්‍රදේශ ˝ වන අතර එම යෙදුම භාවිතයට‍ හේතුවක් වන්නේ එම ප්‍රදේශ පිළිබද පැහැදිලි අයිතියක් කීමට හැකි රාජ්‍යයක් නොවීමයි. එමෙන්ම ඊශ්‍රායලය 1967 දී මෙම ප්‍රදේශය තම බලයට යටත් කර ගන්නා විට ක්‍රියාකාරි තානාපති සේවාවක්ද එහි ක්‍රියාත්මක වුයේ නැත. සමහර ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් විසින් පුරතීතයේ සිට පැවත එන ඓතිහාසික නම් වන ජුඩියා හා සමේරියා ( Judia and Samaria) යන නම් වලින් මෙම ප්‍රදේශ ආමන්ත්‍රණය කරති.
1980 දි ඊශ්‍රායලය විසින් සම්පුර්ණයෙන්ම නැගෙනහිර ජෙරැසලම අල්ලා ගන්නා ලදී. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධාන හා එම අවුරැද්දේ අගෝස්තු 20 වැනිදා මෙම ඈදා ගැනීම අනුමත කිරිම ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී. ඊශ්‍රායලය කිසිවිටෙක බටහිර ඉවුර‍ හෝ ගාසා තීරය ඈදා ගනු ලැබුවේ නැත. එමෙන්ම එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානය ඉල්ලීම් කරනු ලැබුවේද ˝ සියළුම සතුරැ ඉල්ලීම් හා ප්‍රචණ්ඩත්වයන් අවසන් තර ස්වාධිපත්‍යය භෞමික අඛණ්ඩතාවය හා මෙම ප්‍රදේශය තුළ සැළකිය යුතු සියළු රටවල්  ‍දෙශපාලන නිදහසට ගරැ කිරිම සහ තර්ජන හෝ බලහත්කාර ක්‍රියාවන්ගෙන් මිදුණු ආරක්ෂාකාරි හා පිළීගනු ලැබු දේශ සිමා තුළ සාමයෙන් ජිවත් වීමේ හැනියාව ට ගරැ කල යුතු වේ. එමෙන්ම ඊශ්‍රායල හමුදාව මෑත කාලිනව ගැටුම් වලින් තම බලය ට නතු කර ගත් භූමි ප්‍රදේශ වලින් ඉවත් කර ගත යුතු වේ. අවසානයේ ඉදිරිපත් කළ වාක්‍යයේ තේරැම හා අභිලාෂය විවාදාත්මකය. ඊශ්‍රායලයේ ස්තාවරය වී තිබුනේ බටහිර ඉවුරේ බහුතර අරාබි ජාතිකය්න වෙසෙන ප්‍රදේශ ( විශාල යුදෙව් ජනාවාස හැරෙන්නට ) සහ සම්පුර්ණයෙන්ම ගාසා තීරය නිදහස් පලස්තීන රාජ්‍යයකට එක් විය යුතු බවයි. කෙසේ වෙතත් මෙම රාජ්‍යයේ නිශ්චිත දේශ සිමා මොනවද යන්න ගැටළු සහගතයි.
වර්ෂ 2000 දී උදාහරණයක වශයෙන් ඒහුඩ් බරාක් විසින් යසර් අර්පත් වෙත සම්පුර්ණ ගාසා තීරය හා 92% ක් වන බටහිර ඉවුර ඇතුළත් ස්වාධීන පලස්තිනයක් නිර්මාණයට කැමැත්ත පළ කරන ලදී. ආරක්ෂක සීමා කිරිම් හේතුවෙන් බරාක් විසින් පුළුල් නැවත සිය රට පැමිණිමට දැක්වු වි‍රෝධතාවයන් නිසා අර්ෆත් විසින් මෙම යෝජනාව පුතික්ෂේප කරන ලදි.
සමර පලස්තීනුවන් පුකාශ කරන්නේ මේවා සියළු බටහිර ඉවුර ගාසා තිරය හා නැගෙනහිර ජෙරැසලම අදාල බවයි. ඊශ්‍රායලය බවස්නනේ විවිධ ආරක්ෂක හේතුන් නිසා මෙම සියළු ප්‍රදේශ ඇදැගැනීම නොකරන බවටත් එමෙන්ම එම කාලවකවානුවේදී පිලිගත හැකි කානාපති සම්මුතිය ක් නොමැතී වීම හේතු කොට ගෙන මෙම ප්‍රදේශ වල අයිතිය හා දේශ සිමා සංවාදයට විවෘත වන බවයි. පලස්තිනය පවසනිනේ මෙම කොන්දේසිය සීමා කිරිම ඔවුන්ගේ අයිතිය බරපතලව කඩ කරනු ලබන බවයි. සාකජ්ජා ක්‍රියාමාර්ග වලදී ඔවුන් පවසන්නේ මෙම භුම් ප්‍රදේශ වල දේශ සිමා අඩු කිරිමට උත්සහ කිරිමට කටයුතු කිරිම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන අභිලාෂයන්ට එරෙහිව සිදුවන සතුරැ ක1ියාවක්බවයි. ඊශ්‍රායලය මෙම භුමිය පිළිබදව වාද විවාද පැවැත්විය යුතු බවත් අවසානයේ දී අවසන් දේශ සීමා පිලිබද එකගත්වයට පත් විය යුතු බවයි.
හමාස් වැනි අනෙක් පලස්තීන කණ්ඩායම් අවධාරණයකරනු ලබන්නේ පලස්තීනය විසින් බටහිර ඉවුර ගාසා තීරයය හා නැගෙනහිර ජේරැසලම පමණක් පාලනය කිරිම නොකළ යුතු බවත් සියළු සැබැ ඊශ්‍රායල භුමිය ද ඊට අදාල විය යුතු බවත්ය. මෙම හේතුව මත හමාස් සංවිධානය සාම ක්‍රියාවලිය දකින්නේ ˝ආගමිකව අකැප හා දේශපාලනිකව ලගා කර ගත නොහැකි දෙයක් ලෙසයි.˝
ස්පාඤ්ඤ භාෂාව
ස්පාඤ්ඤ භාෂාව ස්පාඤ්ඤය නම් රටෙහි ජනයා සහ එම ජනයාගේ මව් බස වේ. ස්පාඤ්ඤ බස ලොව විවිධ රටවල ජනයා මිලියන 400 අධිකව කතා කරන බසකි. ලොව වැඩියෙන්ම කතා කරන ලබන මව් භාෂාවලින් දෙවන වන තැන උසුලයි. ස්පාඤ්ඤය හැරුණු විට බ්‍රසීලය හැර මුළු දකුණු හා මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ අප්‍රිකාවේ හා ආසියාවේ රටවල් කිහිපයක භාවිතා වේ. භාවිතා කරන්නන් වැඩියෙන්ම සිටින්නේ මෙක්සිකෝවෙහිය. ඉන්දු යුරෝපීය භාෂා පවුලේ රොමානු ගණයට අයත් බසකි. සම්භවය ස්පාඤ්ඤයේ කැටොලියානු ප්‍රාන්තයේ බව පිළිගැනේ.
ඉතිහාසය
ස්පාඤ්ඤ භාෂාව පැවතෙන්නේ රෝම ලතින් භාෂාවෙන් ය. රෝම අධිරාජ්‍යය සමයේ බටහිර යුරෝපය තුල ව්‍යාප්තියත් සමඟ ස්පාඤ්ඤ ඉබෙරියානු අර්ධද්වීපය තුළ විකාශනය වු භාෂාවකි. ස්පාඤ්ඤ භාෂාව පෘතුගීසි භාෂාවට නැත්නම් කියයි. ස්පාඤ්ඤ භාෂාව දකුණු ඇමරිකාව(ලතින් ඇමරිකාව) තුළ ව්‍යාප්ත වන්නේ කොලබස්ගේ ආගමනයත් සමඟ ය. ස්පාඤ්ඤ බස අතීතයේ පටන් ජනප්‍රිය වන්නේ ස්පාඤ්ඤ සංගීත කාලාවත් සමඟ යි. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුළද මුල් කාලීනව ප්‍රධාන ලෙස භාවිතා කල භාෂාවක් ලෙස ස්පාඤ්ඤ භාෂාව සැලකේ. අද වන විට එය 20% පමණ සුළුතර භාෂාවක් වේ. 1940 දශකය වන විට බහුල ලෙස භාවිතා කරන භාෂාවක් වු බැවින් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය නිල භාෂාවක් ලෙස සංගමය තුළ භාවිතා කරයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:භාෂා ප්‍රවර්ගය:ස්පාඤ්ඤය ප්‍රවර්ගය:චිලි
<references group="lower-alpha" />
දත් දිරායාම
මූලාශ්‍ර
Printed sources
Online sources
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශල්‍ය වෛද්‍යවේය ප්‍රවර්ගය:දත් ප්‍රවර්ගය:සෞඛ්‍යය
සිංහල අවුරුද්ද සමඟ බැඳුණු ජන ක්‍රීඩා
ප්‍රවර්ගය:ජන ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ගය:අවුරුද්ද සමඟ බැඳුණු ජන ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ගය:සිංහල අවුරුදු ක්‍රීඩා
ගෘහ ක්‍රීඩා
නිවසෙහි හෝ ගොඩනැඟිලි තුළ කරන වෙහෙසකර නොවන ක්‍රීඩා.
පංච කෙළිය ඔළිඳ කෙළිය නෙරෙන්චි ඇදීම
එළිමහන් ක්‍රීඩා
රබන් ගැසීම ඔන්චිල්ලා පැදීම චක්‌ගුඩු පැනීම
ආගමික සහ දේව සංකල්ප සමඟ බැඳුණු ක්‍රීඩා
අං කෙළිය පොරපොල් ගැසීම
සාමූහික ක්‍රීඩා
මේවර කෙළිය එළුවන් කෑම පංච කෙළිය
දෙදෙනෙකු හෝ කණ්‌ඩායම් දෙකකට ක්‍රීඩා කළ හැක. ක්‍රීඩකයන් ගණන ඉරට්‌ටේ සංඛ්‍යාවක්‌ වීම අනිවාර්ය වේ. ඔත්තේ ගණනක්‌ සිටින විට හුංගෙක්‌ පත්කර ගනු ලබයි. කණ්‌ඩායම් දෙකක්‌ ක්‍රීඩා කරන විට දෙපිලට නායකයන් දෙදෙනෙක්‌ පත් කර ගනු ලබයි.
පංච ලෑල්ලේ ක්‍රීඩාවට පිවිසීමට පංචයක්‌ හෙවත් ඔණ්‌ඩුවක්‌ ලැබිය යුතුය. ඔණ්‌ඩුව යනු බෙල්ලන් එකෙක්‌ පමණක්‌ උඩුකුරුව සිටීමයි. සියල්ලම උඩුකුරුව පෙරළීම සිරිමල ලෙස හැඳින්වෙන අතර ඔහුට කිසිම අය ගණනක්‌ නොලැබේ. පංච පෙතේ අවසාන කොටුව ජලය නමින් හඳුන්වයි. ජලයෙන් ඉත්තන් ගොඩවන්නට නම් ඔණ්‌ඩුවක්‌ ලැබිය යුතුය. මුලින්ම ඉත්තන් එගොඩ කරන පිලට ජයග්‍රහණය ලැබේ.
ඔළිඳ කෙළිය
ගණිත ක්‍රමයකට අනුව සිදුවෙන මෙම ගෘහස්‌ථ ක්‍රීඩාවට කාන්තාවන් දෙදෙනෙක්‌ සහභාගි වන අතර ක්‍රීඩාව ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්‌වාම අත්වැල් ගායනය සිදු වේ. ඔළිඳ උපතේ සිට ඹළිඳ ක්‍රීඩාව ජයගන්නට අවශ්‍ය උපක්‍රම ගායනයෙන් කියෑවෙයි.
ඔළිඳ පුවරුව යනු සකස්‌ කර ගත් ලෑල්ලකි. එය අඟල් 10 සිට 14 අතර දිග අඟල් 6 සිට 8 අතර පළල ලෑල්ලකි. එක පැත්තක 7 බැගින් දෙපැත්තේ වළල් දෙපේළියකි. පේළි අතර පුවරුව දෙකොන 2 ඞ 2 බැගින් වළවල් දෙකකි. ඔළිඳ පුවරුවට මුතු පුවරුව යන නමද ඔළිඳ කොළොම්බුව යන නමද භාවිත කරයි. මේ වෙනුවෙන් වටිනා දැව යොදා ගනී. ඔළිඳ උපත සිදුව ඇත්තේ බංගලි දේශයේ බව මෙම ක්‍රීඩාව කරන විට ගයනා ගීත වලින් පැහැදිලි වේ.
ඔළිඳ තිබෙන්නේ කොයි කොයි දේසේ ඔළිඳ තිබෙන්නේ බංගලි දේසේ ගෙනත් සදන්නේ. කොයි කොයි දේසේ ගෙනත් සදන්නේ සිංහල දේසේ
රෑන් ඇදිව්චද බලකොයි නෑනෝ ගසට පලව්චද බලකොයි නෑනෝ මල් හට ගත්තද බලකොයි නෑනෝ පල හට ගත්තද බලකොයි නෑනෝ
කිරි සල් වෙව්චද බලකොයි නෑනෝ ඔළිඳ පැහිව්චද බලකොයි නෑනෝ දැන්නම් පැහිලා බලකොයි නෑනෝ ඔළිඳ නෙළන්නට යමු අපි නෑනෝ
ඔළිඳ පුවරුවේ වළවල් 14 ක එක වළකට ඇට 4 බැගින් ඇට 56 ක්‌ ඇත. මෙය ඔළිඳ වපුරනවා ලෙස භාවිතා කරයි. ඉන් පසු එක්‌ ක්‍රීඩිකාවක්‌ තම පේළියේ මුල් වලේ ඇට අතට ගනු ලබයි. මෙය ඔරවනවා ලෙස භාවිත කරයි. මෙසේ එරවූ ඇට වළකට එක බැගින් ළඟම ඇති වලවල්වලට පිළිවෙලින් දමනු ලබයි. ඊළඟ වළේ ඇති ඇට සියල්ලද මුලින් කළ අන්දමට සිදු කරයි. මෙසේ ඇට ඉසින අතර අතේ ඇට ඉවර වුන විට හිස්‌ වළක්‌ හමු වුවහොත් ඊට එහා පැත්තේ ඇති ඇට සියල්ලම ඉසීම කරන ක්‍රීඩිකාවට හිමි වේ. මෙය ඔළිඳ කෙළියේදී කනවා යෑයි භාවිතා කෙරේ. පිළිවෙලින් හිස්‌ වළවල් දෙකක්‌ හමු වුවහොත් තුන්වැනි වලේ ඇති ඔළිඳ ඇට කෑමට ක්‍රීඩිකාවට අවසර නැත. එවැනි අවස්‌ථාව පුස්‌සක්‌ ලෙස හඳුන්වයි. එවිට අනෙක්‌ ක්‍රීඩිකාවට ක්‍රීඩා කිරීමට අවස්‌ථාව සැලසෙයි. පුවරුව එක්‌ පැත්තක ඇට සියල්ල හමාර වූයේ නම් එය රෑ පුහුල කපනවා ලෙස හඳුන්වයි. මෙහිදී ජය ගන්නේ වැඩිම ඔළිඳ ඇට ලබා ගන්නා අයයි. හිස්‌ වළවල් දෙකක්‌ අතර වළක තනි ඇටයක්‌ ඇති විට එය පුතා ලෙස හඳුන්වයි.
චක්‌ගුඩු පැනීම
අස්‌වැන්න නෙළා ගත් වෙල් යායක්‌ හෝ වැව් තාවුල්ලක්‌ වැනි හිස්‌ ඉඩ කඩක චක්‌ගුඩු පැනීම සිදු වේ. ක්‍රීඩා භූමියේ සීමා දෙකක්‌ ලකුණු කරගනු ලැබේ. මෙම භූමිය හරි මැදින් කොටස්‌ දෙකකට බෙදා නායකයන් දෙදෙනෙක්‌ තෝරා ගනී. කාසියක්‌ උඩ දමා මුලින්ම ක්‍රීඩා කරන පිරිස හඳුනාගනී.
එක්‌ පිලක ක්‍රීඩකයෝ චක්‌ගුඩු ගුඩු රෑ කියමින් අනෙක්‌ පිලේ සීමාවට ගොස්‌ ක්‍රීඩකයන්ට පහර දී තමන්ගේ සීමාවට දුව ගෙන එති. පහර කෑ ක්‍රීඩකයා මෙන්ම පහර දී ගුඩු ගුඩු කීම නැවතූ ක්‍රීඩකයාද පරාජයට පත් වේ. ගුඩු කියන්නා ගුඩිඩා ලෙස හැඳින්වේ.
ගොළු ගුඩු පැනීමේදී ගුඩිඩා කථා නොකරන අතර කතා කළොත් ඔහු පරාජයට පත් වේ.
ඉනි වැට පෙරළීම දරු දැරියන් අතර මෙන්ම කාන්තාවන් අතරද ජනප්‍රිය වූ ක්‍රීඩාවකි. ශක්‌තිමත්ව තැනූ වැටක්‌ ගොනුන් විසින් කඩා ගෙන එන්නට දරන උත්සාහය වළක්‌වන්නට පිරිසක්‌ කටයුතු කරයි. මෙය සංවාදාත්මක ලෙසින් සිදු වේ.
ගොන්නු : - අහසට ඉනි මං බඳින ගොනෙක්‌ ඇත. වැට : - ඒ ලකුණේ ගොන් අප දුටුවේ නැත. ගොන්නු : - බණ්‌ඩිය රාළගෙ ගොන් බානක්‌ ඇත. වැට : - ඒ ලකුණේ ගොන් අප දුටුවේ නැත. ගොන්නු : - ඇඹරුම් ගල යට ගොන් බානක්‌ ඇත. වැට : - ඒ ලකුණේ ගොන් අප දුටු වේ නැත. ගොන්නු :- කරට උඩින් පැනලයි යන්නේ වැට : - ආවට මොකදෑ යන්න නොදෙන්නේ
ගුඩු ගැසීමේදී සිදු කරන ගායනා
ගුඩු ගුඩු දෙයියන් කොණ්‌ඩ කුරුල්ලන් බැදුමට අල්ලන් අල්ලන් අල්ලන්
මට ගුඩු දුන්නට තොට හෙණ ගහපිය ගහපිය - ගහපිය - ගහපිය
කොප්පර කොප්පර පිපිඤ්ඤා
ගමේ දරු දැරියන් අතර සිදු වන මෙම ක්‍රිඩාවේදී බොහෝ පිරිසකට සහභාගි විය හැක. දරුවන් රවුමට සිට ගනිති. එක්‌ දරුවෙක්‌ අතු කැබල්ලද රැගෙන රවුම වටේ යයි. රවුම වටේ යන අය සහ රවුමේ සිටින අය අතර සංවාදයක්‌ ගොඩනැඟේ.
කොප්පර කොප්පර පිපිඤ්ඤා පස්‌ස බැලුවොත් දෙසඤ්ඤා
රවුමේ සිටින අය කෝ නෑනෝ පනාව කියන විට වට යන්නා යට ලීයේ පනාව යෑයි පිළිතුරු දෙයි. මේ අන්දමට කීප විටක්‌ කියයි. රවුමේ සිටින්නන් කළ ගෙඩි කළගෙඩි කියන විට රවුම වට යන්නා බෝතල බෝතල කියමින් වට දුවයි. මෙසේ දුවන අතරම අත්ත කෙනෙකු පිටුපස තබයි. වටය ගොස්‌ එතැනට එන්නට පෙර අත්ත ළඟ ඇති තැනැත්තා වට යන්නා ලුහු බඳියි. එසේ නැත්නම් අත්ත ගෙන වටයේ යන්නා ඔහුට එයින් ගසයි. වට යද්දී වුවද කෙනෙකු පිටුපස බැලුවහොත් පහර වදී. එකිනෙකා මාරුවට දිගින් දිගටම මෙසේ සිදු වෙයි.
පිල් දෙකකට බෙදී කවියෙන් අසන ප්‍රශ්න වලට කවියෙන් පිළිතුරු ලබා දෙයි.
ගොඩේ මන්නේ මොටදෝ පොරොව ගෙනෙන්නට නොවෙදෝ පොරව ගෙනෙන්නේ මොටදෝ ගහක්‌ කපන්නට නොවෙදෝ ගහක්‌ කපන්නේ මොටදෝ ඔරුව කොටන්නට නොවෙදෝ
අතක පතක ක්‍රිඩාව
මෙම ක්‍රීඩාවට දරුවන් රාශියකට සම්බන්ධ විය හැක. මෙහි නායකයෙක්‌ද සිටී. නායකයා තමා වටට වාඩි වී සිටින අයගේ බිම තබාගෙන සිටින අත්ලට මෙසේ කියමින් තට්‌ටු කරයි.
අතක පතක සොර සූරි ඉරිගි කොත්තමල්ලි කොහිද සීයේ
මේවර කෙළිය
සිංහල අවුරුදු කාලයේදී බෙහෙවින් ජනප්‍රිය මේවර කෙළිය කාන්තාවන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් සිදු වෙයි. මෙම ක්‍රීඩාව පිළිබඳව විවිධ අදහස්‌ ඇති අතර එයින් එකක්‌ වන්නේa මේවර යනු වළල්ලකි. එක්‌ ස්‌ත්‍රියක්‌ තමන්ට අයිති වළල්ලක්‌ සෙවීම මෙහි කතා පුවතයි. තමන්ගේ වළල්ල දුටුවාදැයි ඇය සිය මිතුරියන්ගෙන් ප්‍රශ්න කරයි. තමන් එය නුදුටු බව ඔවුන් දිවුරමින් කියයි. නමුත් එම වළල්ල සඟවා ගෙන සිටින්නේ ඇයගේම මිතුරියන්ය.
තවත් අදහසකට අනුව මේවරය යනු කන පළඳන ආභරණයකි. ඉහත අන්දමටම ඇය, තමන්ගේ ආභරණය දුටුවාදැයි සිය මිතුරියන්. තමන් එය නුදුටු බව ඔවුන් දිවුරමින් කියති. නමුත් එම ආභරණය සඟවාගෙන සිටින්නේ ඇයගේම මිතුරියන්ය.
නාගදීප පුරාණ විහාරය
නාගදීප පුරාණ විහාරය ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාතේ යාපනය දිස්ත්‍රික්කයට අයත් නාගදීප දිවයිනෙහි පිහිටි විහාරස්ථානයක් වේ. එය මෙරට සොළොස්මස්ථාන අතුරින් එකක් සේ පිළිගැනේ.බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පස්වන වර්ෂයේ හි බක් පොහොය දිනක මැණික් පුටුව වෙනුවෙන් අරගල කළ චූලෝදර මහෝදර යන නාග ගෝත්‍රිකයන් දමනය මෙහි විශේෂ සිදුවීමකි.
සිංහල අවුරුද්ද සමඟ බැඳුණු ජන ක්‍රීඩා
තවත් අදහසක්‌ අනුව මේවරයා යනු මෙහෙකරුවෙකි. තමන්ගේ මෙහෙකරු සොයා දෙන්නැයි ඇය යෙහෙළියන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බව වළ ගියෙදෝ මගෙ මේ වරයා යන්නෙන් නිරූපණය වන බවටද අදහසක්‌ ඇත.
නාගදීප පුරාණ විහාරය
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:නාගදීපය ප්‍රවර්ගය:යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන‎
සිංහල අවුරුද්ද සමඟ බැඳුණු ජන ක්‍රීඩා
මෙම ක්‍රීඩාවේදී ඉදිරිපත් කරන සමූහ ගීතය සංවාද ස්‌වරූපයක්‌ ගනී.
සාර සදිසි පෙති පේර නෙළන කල-වළ ගියෙදෝ මගෙ මේ වරයා නෑනෝ නුඹ පල් නුඹෙ දරුවන් පල් -අප දුටුවේ නැත මේ වරයා කොස්‌වතු කන්දේ කොස්‌ නෙළනා කළ -වළ ගියෙදෝ මගෙ මේ වරයා නෑනෝ නුඹ පල් නුඹෙ දරුවන් පල් -අප දුටුවේ නැත මේ වරයා මුං වතු කන්දේ මුං නෙළනා කල - වළ ගියෙදෝ මගෙ මේ වරයා නෑනෝ නුඹ පල් නුඹෙ දරුවන් පල් -අප දුටුවේ නැත මේ වරයා කහවතු කන්දේ කහ නෙළනා කල - වළ ගියෙදෝ මගෙ මේ වරයා නෑනෝ නුඹ පල් නුඹෙ දරුවන් පල් -අප දුටුවේ නැත මේ වරයා
මේ අන්දමට ගීතය ගයා අවසාන වන විට ගී ගයමින් වටට ගිය කාන්තාව ඔටිටුයි කියමින් සඟවන ලද වළල්ල ගන්නට නැමෙයි. ඒ සමගම වළල්ල පාගා ගෙන සිටි අයද වළල්ල ගන්නට නැමෙයි. පිරිස අතර වූ පොර බැදීමෙන් වළල්ල සොයා ගත් අය ජයග්‍රහණය කරයි.
එළුවන් කෑම
පිරිසක්‌ විසින් සිදු කරන මෙම ක්‍රීඩාව ගායනය සහ රංගනයේ එකතුවක්‌ ලෙස සදු වේ. එළුවෙකු සහ කොටියකු අතර සිදු වන කතා බහ දෙබසක අන්දමට සිදු වේ. තරගයේ ස්‌වභාවය අනුව වචන උස්‌ පහත් විමද සිදු වේ.
අත්වැල් ගායනා
මේ පුටු ඉන්දෝ ඉන්ඩ නොදෙන්දෝ මේ ඇඳ ඉන්දෝ ඉන්ඩ නොදෙන්දෝ මේ බත් කන්දෝa කන්ඩ නොදෙන්දෝ මේ කැඳ බොන්දෝ බොන්ඩ නොදෙන්දෝ
කුරුලු කූඩු කූඩු දුටින් අපි දුටු කූඩුවක්‌ නැතී ගිරා කූඩු දුටින් දුටින් අපි දුටු කූඩුවක්‌ නැතී ලේන් කූඩු දුටින් දුටින් අපි දුටු කූඩුවක්‌ නැතී කවුඩු කූඩු කූඩු දුටින් අපි දුටු කූඩුවක්‌ නැති
සංවාද ගායනා
හොඳට නටඤ්ඤං රළහමි දෙනවද එළුවා කොච්චර නැටුවත් රළහමි නොදෙමුව එළුවා දණින් වඳිඤ්ඤං රළහමි දෙනවද එළුවා කොව්චර වැන්දත් රළහමි නොදෙමුව එළුවා මෙන්න වැන්දා රළහමි දෙනවද එළුවා කොව්චර වැන්දත් රළහමි නොදෙමුව එළුවා
ප්‍රාදේශීය ව්‍යවහාරය තුළ ලේන්සු හැංගීම හවරි හැංගීම යන නම් වලින් මෙම ක්‍රීඩාව හඳුන්වයි. කිසියම් භාණ්‌ඩයක්‌ සඟවා එය සොයා ගැනීමට වෙහෙස දරන අතර ඒ සඳහා වූ ගායනාවන්ද වේ.
පොර පොල් ගැසීම
පත්තිනි දේවිය සහ පාලඟ කුමරු සම්බන්ධව ගොඩනැඟ ඇති මෙම ක්‍රීඩාවේදී වැස්‌ස සහ සශ්‍රිකත්වය බලාපොරොත්තු වේ. උණ රෝග, ගව සහ කුකුළු වසංගත නියඟය වැනි අවස්‌ථාවන්ගෙන් සහනය අපේක්‌ෂා කළේ පොර පොල් ක්‍රිඩාවෙන්ය.
අතීතයේදී පොර පොල් ක්‍රීඩාවට යොදා ගත්තේ ගසෙන් ඉබේ වේලි වැටෙන තැඹිලි පොල්ය. අතීතයේදී පොරපොල් ක්‍රීඩාවට යොදාගන්නා භූමියට දෙවියන් අරක්‌ ගෙන ඇතැයි විශ්වාස කළ නිසා තෝරා ගත් තැනිතලා භූමියේ බෝ, නුග , හෝ නා ගසක්‌ තිබුණි. ක්‍රිඩාවට භාවිතා කරන ලද පොල් යවන පොල් සහ ගහන පොල් ලෙස කොටස්‌ දෙකකි. යවන පොල් අතර සමහරක්‌ පොල් බිඳින්නට ඉතා අපහසු ඇට පුහු පොල් ලෙස හඳුන්වන ලදී. ගැසීමට යොදා ගන්නා ගෙඩිය අත් ගෙඩිය ලෙස හඳුන්වයි. නිපොල් ලෙස හඳුන්වන සාමාන්‍ය පොල් ක්‍රීඩාවට යොදා නොගනී.
තැනිතලා බිමක සීමාවන් ලකුණු කොට ගොක්‌ තීරුවලින් එකිනෙකට මුහුණ දී ඇති පන් පැළ දෙකක්‌ ඉදි කරනු ලැබේ. අනුමැතිරාළ විසින් දෙවියන් උදෙසා යාතිකාවක්‌ කරයි.
පොල් පේ කිරීමේ ගායනා
වැඳ දෙවියන් හට වරම් ලැබෙනවා උඩු පිලයේ පොල් බිඳී තිබෙනවා තෙද මිණි හළඹෙන් සමා ලැබෙනවා පොල් කෙලියට වස්‌ නැත දුරුවෙනවා
උඩු පිල ක්‍රීඩකයෝ යටි පිලෙන් එවන පොල් බිඳීමෙන් ජයග්‍රහණය කරයි. යටි පිල ක්‍රීඩකයෝ උඩු පිලෙන් එවනු ලබන පොල් බිඳීමෙන් ජයග්‍රහනය කරයි. උඩු පිලේ පොල් ඉතිරි වුවහොත් උඩු පිලටද යටි පිලේ පොල් ඉතිරි වුවහොත් යටි පිලටද වාසි සහගතය. මෙම ක්‍රීSඩාවේදී එවනු ලබන පොල් ගෙඩිය මෙන්ම අතේ ඇති පොල් ගෙඩියද ඇතැම් විට පොල් ගෙඩි දෙකමද බිඳෙන්නට පුළුවන.
පොර පොල් ක්‍රීඩාව බදාදා හෝ සෙනසුරාදා දිනක ආරම්භ කොට දින 7 ක්‌ පවත්වන අතර නොබ්ඳී පොල් ඉතිරි වන පිල ජයග්‍රහණය ලබයි. අවසාන දින පොර පොල් පිටියේ ගම්මඩු උළෙලක්‌ පවත්වා දානමය පිංකමකින් මෙය අවසාන කරයි. කාන්තාවන්ට මෙම දානමය පිංකමට සහභාගි වන්නට අවසර නැත.
අං කෙළිය
පත්තිනි දේවිය වෙනුවෙන් සිදු කරන මෙම ක්‍රීඩාවේදී පත්තිනි දේවිය සහ පාලඟ කුමරුගේ කතාව ගායනයෙන් ඉදිරිපත් කරයි. වර්ෂාව බලාපොරොත්තුව සිදු කරන මෙම ක්‍රීඩාවේ උද්වේගකර අවස්‌ථාව අනුව ගීයේ ස්‌වභාවය වෙනස්‌ වේ.
කතා වස්‌තු ගායනය
සසිරිබර මෙසිරිලක කඳ කුමරු සාමිනේ දොළහ පත්තිනි දෙවියනේ රකිති අප හැම දෙනේ
උද්වේගකර අවස්‌ථාවක්‌
අපි දිනුවයි හෝයියා දිනුම් පිලට හෝයියා
ඔන්චිල්ලා පැදීම
පුරාණයේ සිටම පැවැත එන ඔන්චිල්ලාව සමඟ බැඳී පවතින ජනප්‍රවාද කීපයක්‌ ඇත. එයින් පැරණිම කතාවට අනුව අසුර නම් තැනැත්තා ඊශ්වර දෙවියන්ට ඇප උපස්‌ථාන කිරීමෙන් සතුටට පත් විය. කාලයක්‌ ගෙවෙන විට ඊශ්වර දෙවියන්ගේ බලසම්පන්න බව නිසාම කිසියම් වරයක්‌ ඉල්ලා ගත යුතු යෑයි සිතුණෙන් අසුරයා විසින් ඊට ගැලපෙන කාලය බලා සිය අදහස ඉදිරිපත් කරන ලදී. අසුරයා පිළිබඳව වූ විශ්වාසය නිසාම ඊශ්වර දෙවියන් වරයක්‌ දීමට කැමැත්ත පළ කළෙන් අසුරයා ඉල්ලා සිටියේ තමා කිසිවෙකුගේ හිසට අත කැබූ විට එම තැනැත්තා අළු වී යන වරමකි. ඊශ්වර දෙවියන් විසින් එම වරම ලබා දුන් තැනදී අසුරයාට එය අත්හදා බැලීමේ ආශාවක්‌ පහළ විය. එය අත්හදා බැලීමට අසුරයා ඊශ්වර දෙවියන්ගේ හිසට අත තැබූ සැණම ඊශ්වර දෙවියන් ඔහුගෙන් බේරීමට පළා යත්ම එය දුටු විෂ්ණු දෙවියන්ට ඊශ්වර දෙවියන් ගැන දුක සිතුණේය. විෂ්ණු දෙවියන් විසින් අසුරයා යන මග ඔන්චිල්ලාවක්‌ බැඳගෙන ගැහැනු වෙසින් ඔන්චිල්ලා පදිනු දැක අනේ මෙම කාන්තාව මෙසේ සිටින්නේ ඇයි දැයි සිතා නළලට අත ගසා ගත් වනම අසුරයා අළු වී ගියේය
පත්තිනි දෙවියන් වෙනුවෙන් බාර වී ඔන්චිල්ලා ඉදි කරන බව කියන අතර කූඩු ඔන්චිල්ලා, බඹර ඔන්චිල්ලා, දෙපට ඔන්චිල්ලා, වැල් ඔන්චිල්ලා, යතුරු ඔන්චිල්ලා , සහ මල් ඔන්චිල්ලා ලෙස ප්‍රභේද ගණනාවකි. සිංහල අවුරුදු කාලයේදී පදිනු ලබන්නේ ලණු ඔන්චිල්ලාවයි. මෙහිදී දෙදෙනෙකුට වාඩි වී සිටිය හැකි අතර දෙන්නෙක්‌ දෙපැත්තේ සිට ඔන්චිල්ලාව පදවනු ලැබේ.
සිංහල අවුරුදු කාලයේදී කලඑළි බසින ඔන්චිල්ලා පැදීමේදී ගායනා කරන කවි වාරම් ලෙස හැඳින්වේ.
ඔන්චිලි චිලි චිල්ල මලේ වැල්ල දිගට නෙල්ලි කැලේ කඩන්න බැරි කටු අකුලේ කඩා දියන් මගේ මලේ
පත්තිනි දේවිය මුල් කර ගත් ක්‍රීඩාවන් දොළහක්‌ ඇති අතර එයින් මුල්ම ක්‍රීඩාව අං කෙලියයි. සොලි වංශයේ මායා රජුට සිටි පාලඟ නම් කුමරු පත්තිනි දේවිය සමග විවාහ විය. දිනක්‌ මේ දෙදෙනා උයනට ගිය විට සපුමල් සුවඳක්‌ දැනෙන්නට විය. අවාරයේ දැනෙන සපුමල් සුවඳ ඔස්‌සේ ගිය ඔවුන් මල් පිපී තිබුණ ඉසව්ව සොයා ගන්නා ලදී. බිම සිට කඩන්නට බැරි ඉසව්වක තිබුණ මල් කඩන්නට කෙකි දෙකක්‌ කපා ගත් අතර එකක්‌ පත්තිනි දේවිය සමග සටි පිරිසද අනෙක්‌ කෙක්‌ක කුමරුන් සමග සිටි පිරිසද අතරට ලැබුණි. කෙකි දෙක පැටලී අවසානයේදී පිරිමින් අතර වූ කෙක්‌ක බිඳී ගියෙන් මෙම සිද්ධිය සිහිපත් කරන්නට අංකෙළිය බිහි වූ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්ය.
මෙම ක්‍රීඩාව කරන විට උඩු පිල සහ යටි පිළ ලෙසින් කොටස්‌ දෙකකි. අං ඇදීSමට දෙපිරිස මහත් හරසර සහිත පෙරහැරකින්a පිට්‌ටනියට පැමිණෙන අතර සියල්ලන්ම පිරිමින් විම විශේෂත්වයකි. ක්‍රීඩකයන් මස්‌ මාංශයන්ගෙන් වැලකී සිටින අතර ක්‍රිඩාව ආරම්භ කිරීමට කප් සිටුවිම නැකතට සිදු කරයි. රෑඅං ආභරණ රෑ ලෙස සලකන අං ගෙන එන්නේ දේවාලයේ සිටය. අඟක්‌ ලෙස තෝරාගන්නේ ගසක සෘජුකෝණයක්‌ ලෙස සැකසුණු අත්තකි. අං කොටස්‌ දෙකක්‌ වන අතර ඒවා නම් පොලු අං සහ කෙකි අං ලෙසය. අන්දර පිහිඹිය ඇට්‌ටේරියා කරඳ සහ කළුවර වැනි ගස්‌ මේ සඳහා යොදා ගනී.
උඩු පිල සහ යටි පිල අතර වූ මෙම තරගයෙන් අං කැඩීම ගැලවී යා නොදී රැක ගත යුතුය. අං පටලවා ගෙන සිදුකරන මෙම ක්‍රීඩාවේදී අඟ නොකැඩුණු පිරිස අඟ ලිහාගෙන මඟුල් බෙර වයමින් ගම වටා යයි. අවසානයේදී සිදු කරන දේව පූජාවෙන් ක්‍රීඩාව අවසන් කරයි.
ගොසින් බැසපුවයි දුනුකේ විලටා විමසා බැලුවයි ඒ විල වටටා නැත සිමි සපුමල් මේ අවටා මෙතැන නොවෙයි සිමි තව යන් එපිටා
ගොසින් බැසපුවයි නාමල් විලටා විමසා බැලුවයි ඒ විල වටටා නැත සිමි සපුමල් මේ විල අවටා මෙතන නොවෙයි සිමි තව යන් එපිටා
කඹ ඇදීම
සිංහල අලුත් අවුරුදු කාලයේදී දක්‌නට ලැබෙන කඹ ඇදීම සිංහල ජන ක්‍රීඩාවන් අතරට ගැනෙන විශේෂිත ක්‍රීඩාවකි. මෙම ක්‍රිඩාව නාවිකයන්ගෙන් ආරම්භ වන්නට ඇතැයි සලකනු ලැබේ. මාස ගණනක්‌ මුළුල්ලේ මුහුදු ගමනෙහි යෙදුණු නාවිකයන් ඔවුන්ගේ විනෝදය සහ ව්‍යායාමය උදෙසා කඹ ඇදීම සිදු කළ බැව් විශ්වාස කෙරේ.
රබන් ගැසීම
සිංහල ජන සමාජයේ උත්සව අවස්‌ථාවන් සමග සම්බන්ධ වූ රබන් ගැසීම කාන්තා පාර්ශ්වය සමග බැඳී පවතින ජන ක්‍රීඩාවකි. රබාන සමග බැඳී ඇති ජන විශ්වාසයන් කීපයක්‌ වේ. ඊශ්වර දෙවියන් දුටු සිහිනයකට අනුව රබාන නිර්මාණය කළ බවත් එම නිර්මානය සුවඳ සඳුන් ලීයෙන් සිදු කළ බවත් එක්‌ ජනප්‍රවාදයක්‌ වේ. මුලින් සරල ලෙසින් වූ තෝරා ගැනීමට පහසු රබන් පදයකින් මුල පුරා එයින් අනතුරුව ක්‍රම ක්‍රමයෙන් තෝරා ගැනීමට අපහසු රබන් පද වෙතට යොමු වීම මෙම ක්‍රීඩාවේ ලක්‌ෂණය වේ. රබාන වටා නටමින් මෙන්ම දෑතින් මෙන්ම වැලමිටෙන්ද රබානට පහර දෙමින් අති දක්‌ෂ ලෙසින් ක්‍රීඩා කරන පිරිස්‌ අප අතර වේ.
බුද්ධං බුද්ධං බුද්ධං වන්දේ ධම්මං ධම්මං ධම්මං වන්දේ සංඝං සංඝං සංඝං වන්දේ බුද්ධං ධම්මං සංඝං වන්දේ
එයින් අනතුරුව දෙවියන් අමතන්නේ මෙසේය
එගොඩ කෝවිලේ වේණාවක සද්දේ මෙගොඩ කෝවිලේ වේණාවක සද්දේ හකර වරම් දෙවියන්ගේ සද්දේ අනේ දෙවියනේ අපෙ සවනට මිණි සද්දේ
රබන් වාදනය ප්‍රධාන කොටස්‌ තුනකින් සිදු වේ.
1. රබන් සුරල් වැයීම
රබන් සුරල් වැයීමේදී රබාන වටා හයදෙනෙක්‌ වාඩි වී සිටිති. තිදෙනෙක්‌ රබාන වාදනය කරන අතර ඉතිරි අය වයන පදයේ තාලයට සිය අත්ලෙන් රංගනය ඉදිරිපත් කරයි.
බුලත් බුලත් මම ගත්තා තුට්‌ටු දෙකට මම වික්‌කා තුට්‌ටු දෙකට ගත්තු බුලත් සල්ලි හතට මම වික්‌කා
උඩින් උඩින් වර පෙත්තප්පූ බිමින් බිමින් වර පෙත්තප්පූ උඩින් උඩින් වර බිමින් බිමින් වර කැවුම් කන්න වර පෙත්තප්පූ
2. අත්මාරු කිරීම
රබාන වාදනය කරන විට එකිනෙකාගේ අත්වලට ගසමින් රබාන වාදනය කරන අතර මෙම අවස්‌ථාව සඳහා ස්‌ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්‌ෂයම සම්බන්ධ වෙති. එකිනෙකා අතර ගොඩනඟා ගන්නා සංවාදයන්ට අනුව සිදු වෙන වාදනය බෙහෙවින් විනෝදජනක වේ.
රත්තරනින් මුද්ද හොඳයි ගල් තුනකුත් එක්‌ක මුද්ද ගන්න කැමැති කෙනා එනවද මා එක්‌ක
දකුණ හුරුයි දෝං තාං
වමත හුරුයි දෝං තාං දකුණ හුරුයි
වමත හුරුයි
3.තාලන්
මෙහිදී මුලින් ගීතයක්‌ ගායනා කරන අතර එයින් අනතුරුව එය රබානෙන් වාදනය කරයි. මුලදී ඉතාම ලයාන්විතව රබන් පදයක්‌ ගයා වාදනය ආරම්භ කරයි. එයින් අනතුරුව ගීතය නොමැතිව වාදනය පමණක්‌ සිදු වේ. ඉතා තරගකාරීව මෙය සිදු කෙරේ. එක්‌ කණ්‌ඩායමක්‌ ගීතයේ පදය ගායනා කරන අතර සෙසු පිරිස පදයට අනුරූප වාදනය ඉදිරිපත් කරයි. තාලන්වලදී ගායනා කරන ගීතයන් අතර
පැත්තක බුදුරුව පැත්තක දෙවිරුව සෑය රුවින් දිලිතෙයි. අත්තක සුදු මල් අත්තක රතු මල්
සෑය රුවින් දිලිතෙයි. තත් තත් ගිජි කුඳ රුපියල් සවුදම ටි ං ගා දොර හරිතෙයි
මේ අන්දමට සිංහල අලුත් අවුරුද්ද සමග කලඑළි බසින ජන ක්‍රීඩාවන් අවුරුදු උණුසුමේ නිමාවත් සමගම අපෙන් ඈත්ව යන්නේය යළිත් වරක්‌ තවත් දෙළොස්‌ මහක්‌ ගෙවීමෙන් එළැඹෙන අලුත් අවුරුද්ද සමග අප හා එක්‌වීමේ අදහසින් බව අමතක නොකළ යුතුය.
කාත්තන්කුඩි මුස්ලිම් පල්ලියේ සමූලඝාතනය
කාත්තන්තුඩි මුස්ලිම් පල්ලි සමූලඝාතනය යනු,  කාත්තන්කුඩියේ මුස්ලිම් පල්ලියක  මුස්ලිම් පිරිමින් සහ පිරිමි ලමුන් 147 කට වැඩි ගණනනත්   දෙඊවිකො සංවිධානයේ සාමාජිකයන් විසින් 1990 අගෝස්තු 5 දිනදී මරා දැමීමයි. මෙය සිදුවූයේ, 300 කට වැඩි ගණනක් ජනයා දණ්ඩනමස්කාරය කරමින් ඊෂා යාච්ඤාවන්හී යෙදෙමින් සිටි කාත්තන්කුඩි නගරයෙහි මුස්ලිම් පල්ලි සතරක් වෙත දෙමළ කැරලිකරුවන් 30 දෙනෙක් පමණ ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත් සමගය.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් වැසියන් සමූලඝාතනය ප්‍රවර්ගය:ඇදහීම් සිදුකෙරෙන ස්ථාන වලදී සමූලඝාතනය ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකා මුස්ලිම්වරුන් සමූලළාතනය ප්‍රවර්ගය:1990 වසර තුල ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර ප්‍රවර්ගය:1990 වසර තුල සමූලඝාතන ප්‍රවර්ගය:දෙවන ඊළාම් යුද්ධය තුල දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි ප්‍රහාර ප්‍රවර්ගය: ඇදහීම් සිදුකෙරෙන ස්ථාන වලදී ප්‍රහාර ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ඉස්ලාම් ආගම ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාව තුල 1990 වසර
පෝනි එක්ස්ප්‍රස්
thumb|පෝනි එක්ස්ප්‍රස් දැන්වීම thumb|පෝනි එක්ස්ප්‍රස් තැපැල් මුද්‍රාව – 1860, බටහිර දෙසට යැවෙන
පෝනි එක්ස්ප්‍රස් යනු, සෙන්ට් ජෝසප්, මිසූරි සිට මහා තැන්න හරහා, රොකී කඳු සහ සියරා නෙවාඩා මතින් පිළියවන ස්ථාන කිහිපයක් භාවිතා කරමින්අසු පිට ගොස්, සැක්‍රමෙන්ටෝ, කැලිෆෙෘ්ර්නියාව වෙත, පණිවුඩ, පුවත්පත්, තැපැල් සහ කුඩා පාර්සල් පවා ප්‍රවාහනය කල තැපැල් සේවාවකි. එය ක්‍රියාත්මකව පැවති මාස 18 තුලදී, අත්ලාන්තික් සහ ශාන්තිකර වෙරළවල් අතර පණිවුඩ යැවීමට ගත වන කාලය දින 10 කට පමණ සීමා කිරීමට එය සමත් විය. ටෙලිග්‍රාෆ් සේවාව පිහිටුවීමට පළමුව, 1860 අප්‍රේල් 3 දින සිට 1861 ඔක්තොම්බර් මස දක්වා, ඇමරිකාවෙහි බටහිර ප්‍රදේශයෙහි නැගෙනහිර-බටහිර සන්නිවේදනය සඳහා වූ වඩාත් සෘජු ක්‍රමය එය වූ අතර, නව කැලිෆෝර්නියා ජනපදය රටෙහි අනෙකුත් පෙදෙස් හා සමග සම්බන්ධ කිරීමට මෙය අතිශයින් වැදගත් විය.
ලියනාඩෝ ඩා වින්චි
ලියනාඩෝ ඩා වින්සි පියරෝ ඩාවින්සි[1542 අප්‍රේල් 15 - 1519] ඉතාලි ජාතික මහා ප්‍රාඥයකු විය. ඔහු විද්‍යාඥයෙක්, ගණිතඥයෙක්, ඉංජිනේරුවෙක්, නව නිර්මාණකරුවෙක්, විච්ඡේදකයෙක්, සිත්තරෙක්, මූර්ති ශිල්පියෙක්, ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පියෙක්, උද්භිද විද්‍යාඥයෙක්, සංගීතඥයෙක් සහ ලේඛකයෙක් විය. පියෙරෝ ඩා වින්සි නම් නොතාරිස්වරයෙකුට සහ කත්රිනා නම් ගැමි තරුණියකට දාව අවජාතක දරුවකු ලෙසින් ෆ්ලෝරන්ස් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නගරයේ වින්සි හිදී උපත ලැබීය. වෙරෝකියෝ නම් සුප‍්‍රකට චිත‍්‍ර ශිල්පියාගේ කලාගාරයෙන් ලියානාඩෝ අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඔහුගේ මුල් කාලීන නිර්මාණයන්ගෙන් වැඩි කොටසක් මිලාන්හි ලූඩොවිකෝ ඉල් මෝරෝ ගේ සේවයේ සිටියදී කළ ඒවා වෙයි. පසුකාලීනව ඔහු රෝමය, බොලොඥ්ඥ සහ වැනිස් නගරයන්හි සේවය කළ අතර අවසාන භාගයේදී පළමුවන ෆ‍්‍රැන්කොයිස් රජු විසින් ඔහුට ලබාදුන් නිවසේ ගත කළේය.
බොහෝවිට ලියනාඩෝව හඳුන්වනු ලබන්නේ සිය අසීමිත කුහුල නව නිර්මාණයන් කිරීම සඳහා වූ ඔහුගේ හැකියාවට පමණක් සමකළහැකි ‘පුනරුද මිනිසාගේ’ මූලාකෘතිය ලෙසිනි. ඔහු බෙහෙවින් ප‍්‍රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ සෑමකල්හිම ජීවත්වූ විශිෂ්ඨතම සිත්තරකු ලෙසිනි. එමන්ම එදා මෙදාතුර ජීවත්වූ වඩාත්ම දක්‍ෂතාවයන් සපිරි තැනැත්තා ඔහු ලෙස සැලකෙයි.
ලියනාඩෝ වඩාත්ම ලෝකප‍්‍රකට වී ඇත්තේ ඔහුගේ සිතුවම් නිසාවෙනි. ඔහුගේ කෘතීන් දෙකක් වන මොනාලිසා සහ අවසන් රාත්‍රිභෝජන සංග‍්‍රහය වඩාත්ම ජනප්‍රිය, වඩාත්ම ප්‍රතිනිෂ්පාදනයට ලක්වූ, කතාබහට ලක්වූ ආලේඛ චිත‍්‍රය හා ආගමික සිතුවම වෙයි. ඒවයේ කීර්තිය හා සම තත්වයට පත්විය හැකි එකම නිර්මාණය වූයේ මයිකල් ආන්ජලෝගේ ආදම්ගේ නිර්මාණය පමණකි. ඔහුගේ සිතුවම්, ඔහු විසින් අඳින ලද විද්‍යාත්මක රූ සටහන් සිතුවම් කිරීම පිලිබඳ ඔහුගේ අදහස් ඇතුලත් සටහන්පොත් පසු පරම්පරාවන් වෙත ඔහු ලබාදුන් මාහැඟි දායාදයකි.
ඉංජිනේරුවකු ලෙස ලියනාඩෝ හෙලිකොප්ටරය, සූර්ය බලශක්තිය, ගණක යන්ත්‍රය පිලිබඳ සංකල්පගත කිරීම් සහ භූ තලයන්ගේ චලන පිලිබඳ ඔහුගේ න්‍යායන් ඉදිරිපත් කළ අතර ඒවා බොහොමයක් ඔහුගේ කාලයට වඩා බෙහෙවින් ඉදිරියෙන් වූ ඒවා විය. ඔහුගේ කාළයේ නිර්මාණය කිරීමේ ශක්‍යතාවය පැවතියේ ඔහුගේ සැලසුම් වලින් ඉතා සුළු ප‍්‍රමාණයක් පමණකි. නමුත් කම්බිවල ආතන්‍ය බලය මැනීම සඳහා ඔහු සැලසුම් කළ යන්ත‍්‍රය සහ ස්වංක්‍රීය බීරළු ගොතනය වැනි ඔහුගේ කුඩා නිර්මාණයන් කිහිපයක්ම ලෝකයට ඉදිරිපත් වූ අතර ඒවා නිෂ්පාදන ලෝකයට ඇතුල්විය. විද්‍යාඥයකු ලෙස ඔහු කාය විච්ඡේද විද්‍යාව, සිවිල් ඉංජිනේරු විදයාව, ප්‍රකාශ විද්‍යාව සහ ද්‍රවගති විද්‍යාව යන ක්ෂේත‍්‍රයන්හි දැනුම් මට්ටම වැඩිදියුණු කිරීම සඳහා ඉමහත් සේවයක් කළේය.
මූලිකවම ලියනාඩෝ ප්‍රසිද්ධ වූයේ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු ලෙසය. ඔහුගේ චිත්‍ර 2ක් වන මොනාලිසා හා අවසාන රාත්‍රී භෝජන සංග්‍රහය වඩාත් ජනප්‍රිය, වැඩිම වරක් නැවත නැවත නිෂ්පාදනය කරන ලද හා වඩාත් සරල චිත්‍රය හා ආගමික සිතුවම ලෙස අනන්‍ය ස්ථානයක් හිමි කර ගනී. ඒවායේ කීර්තියට ළඟා වීමට හැකි වුයේ මයිකල් ඇන්ජෙලෝගේ ආදම්ගේ නිර්මාණය යන සිතුවමට පමණි. ලියනාඩෝගේ Vitruvian man යන චිත්‍රය ප්‍රතිමූර්තියක් ද වේ. එම චිත්‍රවලින් ඉතිරිව ඇත්තේ 15ක් පමණ වන අතර එය එතරම් කුඩා ගණනක් වීමට හේතුව ඔහුගේ නියත හා නිතර ව්‍යසනවලට හේතුවන නව තාක්ෂණික ක්‍රම සමඟ සිදුවන පර්යේෂණ හා බොහෝ කාලයක් තිස්සේ පැවතෙන ඔහුගේ අතපසු වීම්ය. කෙසේ නමුත් මෙම චිත්‍ර කිහිපය, ඇඳීම් හා විද්‍යාත්මක රූප සටහන් ඇතුළත් ඔහුගේ සටහන් පොත් හා චිත්‍ර ශිල්පයේ පසුබිම පිළිබඳ ඔහුගේ සිතුවිලි එක්ව ගත් කළ පසු පරම්පරාවල කලාකරුවන්ට සුවිශාල දායකත්වයක් ලබා දුන් අතර ඔහුට සිටි එකම ප්‍රතිවාදියා වූයේ ඔහුගේ සමකාලීනයෙකු වූ මයිකල් ඇන්ජෙලෝ පමණි.
ඉංජිනේරුවෙකු ලෙස ලියනාඩෝ විසින් ඔහුගේ කාලයට වඩා ඉතා ඉදිරියෙන් වූ දේවල් ගැන සිතූ අතර ඔහු විසින් හෙලිකොප්ටරයක්, යුධ ටැංකියක් සාන්ද්‍රගත සූර්ය බලය, ගණක යන්ත්‍රයක් හා ද්විත්ව නැව් කඳක් සංකල්පනය කළ අතර භූ තල භූ චලන පිළිබඳ ප්‍රාථමික සිද්ධාන්තය එළි දක්වන ලදී. සාපේක්ෂව ඔහුගේ ජීවිත කාලය තුළ දී ඔහුගේ සැලසුම්වලින් නිර්මාණය කිරීමට හෝ යන්තමින් ප්‍රවේශ වීමට හැකි වූයේ ඉතා සුළු ගණනකට පමණි. නමුත් ස්වයංක්‍රීයා බොබින් ඔතනය හා තන්තුවක ආතන්‍ය ශක්තිය පරීක්ෂා කිරීමේ උපකරණය වැනි ඔහුගේ සමහරක් කුඩා නව නිර්මාණ දැනුම් දීමකින් තොරවම නිෂ්පාදන ලෝකයට එකතු විය. විද්‍යාඥයෙකු ලෙස ඔහු ව්‍යුහ විද්‍යාව, සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාව, දෘශ්‍ය විද්‍යාව හා තරල ගතිකය යන ක්ෂේත්‍රවල ඉතා උසස් දැනුම් සම්භාරයක් හිමි කරගෙන සිටියේය
ලියනාඩෝ ඩාවින්චිගේ ජීවිතය පිළිබද    [Davinci's Deamons]   රූපවාහිනී කතාමාලාවේ අඩංගු වේ.තවද [Assassin's Creed 2],[Assassin's Creed Brotherhood] යන පරිගනක ක්‍රීඩා වලද ලියනාඩෝගේ චරිතය අඩංගුවේ..
ප්‍රවර්ගය:කලාකරුවෝ ප්‍රවර්ගය:1452 උපත් ප්‍රවර්ගය:1519 මරණ
බිරියානි
alt=|thumb|බිරියානි 2017 ඉන්දියාවේ මුද්දරයක් මත නිරූපණය කර ඇත බිරියානි (කට වහරේ දී "බුරියානි" යනුවෙන් ද ව්‍යවහාර වෙයි), මිශ්ර බත් කෑමකි. ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ මුස්ලිම් ජනතාව අතර එහි මූලයන් ඇති බව පිළිගැනේ. එය ඉන්දියානු කුළුබඩු, සහල් සහ මස් ( කුකුළු මස්, හරක් මස්, එළු මස්, බැටළු මස්, ඉස්සන් හෝ මාළු ) වලින් සාදා ඇති අතර සමහර විට ඊට අමතරව ඇතැම් කලාපීය ප්‍රභේදවල බිත්තර සහ / හෝ අර්තාපල් වලින් සාදා ඇත. බිරියානි ඉන්දියානු උප මහද්වීපය පුරා මෙන්ම එහි ඩයස්පෝරාව අතර ජනප්‍රියය. ඉරාක කුර්දිස්තානය වැනි වෙනත් ප්‍රදේශවල ද එය සකස් කර ඇත. එය දකුණු ආසියානු ආහාර පිසීමේ ආවේණික වූ ආහාරයකි.
ඉතිහාසය
According to historian Lizzie Collingham, the modern biryani developed in the royal kitchens of the Mughal Empire (1526–1857) and is a mix of the native spicy rice dishes of India and the Persian pilaf.[15] Indian restaurateur Kris Dhillon believes that the dish originated in Persia, and was brought to India by the Mughals.[16] Another theory claims that the dish was prepared in India before the first Mughal emperor Babur conquered India.[17] The 16th-century Mughal text Ain-i-Akbari makes no distinction between biryanis and pilaf (or pulao): it states that the word "biryani" is of older usage in India.[18] A similar theory, that biryani came to India with Timur's invasion, appears to be incorrect, because there is no record of biryani having existed in his native land during that period.[17]
According to Pratibha Karan, who authored the book Biryani, the biryani is of South Indian origin, derived from pilaf varieties brought to the Indian subcontinent by the Arab traders. She speculates that the pulao was an army dish in medieval India. The armies, unable to cook elaborate meals, would prepare a one-pot dish where they cooked rice with whichever meat was available. Over time, the dish became biryani due to different methods of cooking, with the distinction between "pulao" and "biryani" being arbitrary.[8][17] According to Vishwanath Shenoy, the owner of a biryani restaurant chain in India, one branch of biryani comes from the Mughals, while another was brought by the Arab traders to Malabar in South India.[19]
Difference between biryani and pulao	Edit
Two biryani accompaniments: mirchi ka salan and dahi chutney.
Pilaf or pulao, as it is known in the Indian subcontinent, is another mixed rice dish popular in the cuisines of the Indian subcontinent, Central Asia, and Middle Eastern cuisine. Opinions differ on the differences between pulao and biryani, and whether actually there is a difference between the two.[20]
According to Delhi-based historian Sohail Nakhvi, pulao tends to be comparatively plainer than the biryani and consists of meat (or vegetables) cooked with rice. Biryani, on the other hand, contains more gravy (due to the use of yakhni in it), and is often cooked for longer, leaving the meat or vegetables more tender. Biryani is also cooked with additional dressings.[21] Pratibha Karan states that while the terms are often applied arbitrarily, the main distinction is that a biryani consists of two layers of rice with a layer of meat (and vegetables, if present) in the middle; whereas, the pulao is not layered.[17]
Colleen Taylor Sen lists the following distinctions between biryani and pulao:[22]
Biryani is the primary dish in a meal, while the pulao is usually a secondary accompaniment to a larger meal.
In biryani, meat (and vegetables, if present) and rice are cooked separately before being layered and cooked together. Pulao is a single-pot dish: meat (or vegetables) and rice are simmered in a liquid until the liquid is absorbed. However, some other writers, such as Holly Shaffer (based on her observations in Lucknow), R. K. Saxena and Sangeeta Bhatnagar have reported pulao recipes in which the rice and meat are cooked separately and then mixed before the dum cooking.[20][23]
Biryanis have more complex and stronger spices compared to pulao. The British-era author Abdul Halim Sharar mentions the following as their primary difference: biryani has a stronger taste of curried rice due to a greater amount of spices.[20][24]
Ingredients vary according to the region and the type of meat and vegetables used. Meat (of either chicken, goat, beef, lamb,[25] prawn or fish) is the prime ingredient with rice. As is common in dishes of the Indian subcontinent, vegetables are sometimes also used when preparing biryani. Corn may be used depending on the season and availability. Navratan biryani tends to use sweeter, richer ingredients such as cashews, kismis and fruits, such as apples and pineapples.[21]
The spices and condiments used in biryani may include ghee (clarified butter), nutmeg, mace,[26] pepper, cloves,[26] cardamom, cinnamon, bay leaves, coriander, mint leaves, ginger, onions, tomatoes, green chilies,[27] and garlic. The premium varieties include saffron.[26] In all biryanis, the main ingredient that accompanies the spices is the chicken or goat meat; special vari
Character limit: 5000
ලිසී කොලින්හැම්ට අනුව, නූතන බිරියානි මෝගල් අධිරාජ්‍යයේ රාජකීය මුළුතැන්ගෙයෙහි (1526–1857) වර්ධනය වූ අතර එය ඉන්දියාවේ සහ පර්සියානු පිලාෆ්හි ස්වදේශික කුළුබඩු බත්  මිශ්‍රණයකි. [ඉන්දියානු ආපනශාලා හිමියෙකු වන ක්‍රිස් ඩිලන් විශ්වාස කරන්නේ මෙම ආහාරය පර්සියාවෙන් ආරම්භ වූ බවත් එය ඉන්දියාවට ගෙන එනු ලැබුවේ මෝගල්වරුන් විසින් බවත්ය. තවත් න්‍යායකට අනුව පළමු මෝගල් අධිරාජ්‍යයා වූ බාබර් ඉන්දියාව යටත් කර ගැනීමට පෙර මෙම ආහාරය ඉන්දියාවේදී සකස් කරන ලදී. 16 වන ශතවර්ෂයේ මෝගල් පිටපත වන අයින්-ඉ-අක්බාරි බිරියානි සහ පිලාෆ් (හෝ පුලාඕ) අතර වෙනසක් නොදක්වයි: එහි සඳහන් වන්නේ “බිරියානි” යන වචනය ඉන්දියාවේ පැරණි භාවිතයේ පවතින බවයි.