cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
News
News යනු පුවත්පත්, ගුවන්විදුලිය, රූපවාහිනී හෝ අන්තර්ජාල මාධ්‍ය වැනි ආවර්තිතා මාධ්‍ය හරහා බහුතර ප්‍රේක්ෂකයින්ට සත්‍ය, රසවත් හෝ වැදගත් වන නවතම කරුණු හෝ අදහස් පිළිබඳ වේගවත්ම වාර්තාවයි. ප්‍රවෘත්ති වාර්තා සඳහා පොදු මාතෘකා අතර යුද්ධය, රජය, දේශපාලනය, අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය, පරිසරය, ආර්ථික විද්‍යාව, ව්‍යාපාර, විලාසිතා සහ විනෝදාස්වාදය මෙන්ම මලල ක්‍රීඩා, විචිත්‍රවත් හෝ අසාමාන්‍ය සිදුවීම් ඇතුළත් වේ. රාජකීය චාරිත්‍ර, නීති, බදු, මහජන සෞඛ්‍ය සහ අපරාධ සම්බන්ධ රජයේ ප්‍රකාශයන් පුරාණ කාලයේ සිටම ප්‍රවෘත්ති ලෙස නම් කර ඇත. මිනිසුන් ප්‍රවෘත්ති ඉගෙන ගැනීමට සහ බෙදා ගැනීමට විශ්වීය ආශාවක් ප්‍රදර්ශනය කරයි, ඔවුන් එකිනෙකා සමඟ කතා කිරීමෙන් සහ තොරතුරු බෙදාගැනීමෙන් තෘප්තිමත් වේ. බොහෝ විට රජයේ සන්නිවේදන සහ ඔත්තු බැලීමේ ජාලයන් විසින් මෙහෙයවනු ලබන තාක්ෂණික සහ සමාජ වර්ධනයන්, ප්‍රවෘත්ති පැතිරීමේ වේගය වැඩි කර ඇති අතර, එහි අන්තර්ගතයට බලපා ඇත. අද අප දන්නා පරිදි ප්‍රවෘත්ති ප්‍රභේදය චීනයේ උසාවි දැන්වීම් ලෙස ආරම්භ වී කඩදාසි සහ මුද්‍රණ යන්ත්‍ර සමඟ යුරෝපයට ව්‍යාප්ත වූ පුවත්පත සමඟ සමීපව සම්බන්ධ වේ.
කුරුල්ලෝ
කුරුල්ලන් යනු Aves / eɪviːz / පන්තියට අයත් උණුසුම් ලේ සහිත පෘෂ් b වංශීන් සමූහයකි, එය පිහාටු, දත් රහිත හොට හකු, තද ෂෙල් වෙඩි තැබූ බිත්තර දැමීම, ඉහළ පරිවෘත්තීය වේගය, කාමර හතරකින් යුත් හදවතක් සහ ශක්තිමත් නමුත් සැහැල්ලු ඇටසැකිල්ලක්. කුරුල්ලන් ලොව පුරා ජීවත් වන අතර සෙන්ටිමීටර 5.5 (අඟල් 2.2) මී මැසි කුරුල්ලා සිට මීටර් 2.8 (අඩි 9 අඟල්) පැස්බරා දක්වා පරාසයක පවතී.
ජීවී විශේෂ දසදහසක් පමණ ඇති අතර, ඉන් අඩකට වඩා පාස්රීන් හෝ "පර්චින්" පක්ෂීන් වේ. කුරුල්ලන්ට පියාපත් ඇති අතර ඒවායේ වර්ධනය විශේෂයට අනුව වෙනස් වේ; පියාපත් නොමැති එකම දන්නා කණ්ඩායම් වන්නේ වඳ වී ගොස් ඇති මෝවා සහ අලි කුරුල්ලන් ය. මීයන්, පෙන්ගුවින් සහ විවිධ ආවේණික දූපත් විශේෂ ඇතුළු සමහර පක්ෂීන්ගේ පියාසැරි නැතිවීමට තව දුරටත් පරිණාමය හේතු වී ඇතත්, පියාපත් පියාඹන කුරුල්ලන්ට පියාසර කිරීමේ හැකියාව ලබා දී ඇත.
කුරුල්ලන්ගේ ආහාර ජීර්ණ සහ ශ්වසන පද්ධති ද පියාසර කිරීම සඳහා අද්විතීය ලෙස අනුගත වේ. සමහර ජලජ පරිසරවල, විශේෂයෙන් මුහුදු පක්ෂීන් සහ සමහර ජල කුරුල්ලන් පිහිනීම සඳහා තවදුරටත් පරිණාමය වී ඇත.
කුරුල්ලන් යනු පිහාටු සහිත තෙරපෝඩ් ඩයිනෝසෝරයන් සමූහයක් වන අතර එකම ජීවමාන ඩයිනෝසෝරයන් වේ. ඒ හා සමානව, කුරුල්ලන් උරගයින් ලෙස සලකනු ලබන්නේ නූතන ක්ලැඩිස්ටික් අර්ථයෙන් වන අතර ඔවුන්ගේ සමීපතම relatives ාතීන් වන්නේ කිඹුලන් ය. කුරුල්ලන් යනු මීට වසර මිලියන 160 කට පමණ පෙර (මියා) චීනයේ දර්ශනය වූ ප්‍රාථමික කුරුළු උවදුරුවලින් පැවත එන්නන් ය. ඩීඑන්ඒ සාක්ෂි වලට අනුව, නූතන පක්ෂීන් (නියෝර්නිටස්) මැද සිට අග ක්‍රිටේසියස් දක්වා පරිණාමය වූ අතර ක්‍රිටේසියස්-පැලියොජීන් වඳවීමේ සිදුවීම 66 මියා කාලය තුළ නාටකාකාර ලෙස විවිධාංගීකරණය විය.
ප්‍රවර්ගය:සත්තු ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලන්
ලේනා
ක්‍ෂීරපායී සිවුපාවෙකි. පලතුරු කෑමට ප්‍රිය කරයි. සර්ව භක්ෂක සතෙකි.
ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
හන්ගේරියාව
හන්ගේරියානු සමුහාණ්ඩුව මධ්‍යම යු‍රෝපයේ කරහැනියන් ද්‍රෝණියේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ ඔස්ට්‍රියා, ස්ලේවැනියා, යුක්රේන්, රොමේනියා, සර්බියා, ක්‍රෝඒෂියා සහ ස්ලොවේනියාවටය. බුඩාපෙස්ට් එහි අගනුවරය. හන්ගේරියාව යුරෝපීය සමූහය (European Union -EU), නේටෝ, ආර්ථික සහයෝගය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ සංවිධානය(OECD), වයිස්ග්‍රැඩ් කණ්ඩායම(Visegrád Group) සහ ෂෙන්ගෙන් රාජ්‍යයේ සාමාජිකයෙකි. රාජ්‍ය භාෂාව වන්නේ හංගේරියන්ය. බටහිර යුරෝපියානු ජනාවාස කාලයකින් පසු 9 වන ශතවර්ෂයේ සිටි ආෂෙඩ් නැමැති පාලකයා හංගේරියාව ස්ථාපනය කළහ. ඔහුගේ මුණුබුරා ස්ටෙෆන් පළමුවන හංගේරියාව 1000 වර්ෂයේ පාප්තුමන් විසින් එවන ලද කිරුළකින් කිරුළු පැළැන්දහ. හංගේරියානු රාජධානිය අවුරුදු 946 පැවතුනාහ. 1 වන ලෝක යුද්ධයට පෙර විශාල බලවතෙකුව සිටි හංගේරියාව තම බල ප්‍රදේශවලින් 70% ක් හා ජනගහනයෙන් 1/3 ක් අහිමි විය. ට්‍රියානොන් ගිවිසුමට අනුව මෙය සිදුවිය. 1947 – 1989 පැවැති කොමියුනිස්ට් පාලන යුගයේ දී හංගේරියාව විදේශීය අවධානය ‍ලබාගත් අතර මෙය 1986 විප්ලවය සම්බන්ධයෙනි. 1989 දී තම දේශසීමා ඔස්ට්‍රියාව අතර විවෘත කළ අතර එය නැගෙනහිර කොටසක් කඩා වැටීමට ද හේතු විය. 1989 සිට මෙහි පාර්ලිමේන්තු සමුහාණ්ඩුවක් තිබෙන අතර ඉහළ ආර්ථිකයක් හා නියමිත වෙළඳපොළවල් අතරේ ප්‍රාදේශිය නාය‍කයෙකි. 2010 අන්තර්ජාතික ජිවන තත්ව දර්ශකයේ හංගේරියාව 20 වන තැන සිටී. කාලගුණ ක්‍රියා ජාලකය(CAN) නැමැති පාරිසරික ආරක්ෂණ දර්ශකයේ 6 වන ස්ථානය ද, මෑතකදී එය සංචාරකයන් අතරේ වඩා ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයන් අතරේ 15 වන ස්ථානය හිමි කරගෙන ඇත. මෙම රට උණුසුම් වාතය සහිත ජලය ඇති ගුහා පද්ධති හා මධ්‍යම යුරෝපයේ විශාලතම විල (බැලටන් විල) හා යුරෝපයේ විශාලතම තණබිම් ඇති (නෝටෝබැගි) රටයි. මෙම රටෙහි උණුසුම් ජලය අඩංගු ලෝකයේ දෙවන විශාලතම විල (හෙවිස් විල) පිහිටා ඇත.
බළලා
බළලා හෙවත් පූසා ක්‍ෂීරපායී සිවුපාවෙකි. බළලා මිනිසා විසින් ගෘහස්තව ඇති කරන අතර ඇතැම් බළල් විශේෂ වනචාරීව වෙසෙයි.ෆෙලිඩේ කුලයට අයත් එකම ගෘහස්ථ සත්ත්වයා වෙයි. මිනිසා විසින් ගොවි යුගයේදී හීලෑ කරගත් සතෙකි.මිනිසා විසින් රැස්කරගත් ආහාර විනාශ කිරීම සදහා පැමිණුන මීයන් වැනි කරදරකාරී සතුන් ආහාරයට ගැනීම නිසා බළලා මිනිසා ගේ මිතුරකු විය.එසේම සුරතලයට ඇතිකරහැකි මිනිසාට වඩාත් මිත්‍රශීලී සතෙකි.බළල් විශේෂ 70 පමණ ලොව පුරා වාසය කරති.
බළලා කොටියා සිංහයා ආදී සතුන් එකම පවුලකට අයත්ය. සාමාන්‍ය බලළෙකුගේ ශරීර උෂ්ණත්වය 100.4°F-102.5°අතර වේ. සැඟවුන නිය,තියුනු රදනක දත්,මෘදු පතුල්,දියුණු ආඝ්‍රහණ ශක්තිය(ඉව) බළල් පවුලට පොදු දෙයකි.මිනිස් කනට නොඇසෙන තරංග සංඛ්යාතයකින් යුත් ශබ්ද ඔවුන්ට ඇසිය හැක. බළලුන්ගේ ශ්‍රව්‍ය පරාසය 48Hz-85kHz අතර වෙයි. කෙසේ වෙතත් බළලුන්ට පෙනීමේ දුර්වලතාවක් ඇත.එනම් ඔවුන් වර්ණ අන්ධයන්ය.වර්ණ නොපෙනුනද දෘෂ්ටිය ඉතා තියුණුය.බළළුන් සන්නිවේදනය සදහා ශබ්දය හා ශරීර භාෂාව හා රසායනික සංයෝග භාවිත කරති.විවිධ හැඟීම් පලකිරීමේදී එකිනෙකට වෙනස් ශබ්ද පිටකරති.ශරීරය ඇතිල්ලීම වලිගය එසවීම ආදී ශරීරික චලනයන් මගින් පණිවුඩ ලබා දෙයි.බළලුන් බළලුන් අතර සන්නිවේදනයේදී ශරීරයෙන් පිටකරන රසායනික සංයෝග විශේෂ තැනක් ගනී.පිරිමි සතුන් තම සීමාව ලකුණු කිරීමට මුත්‍රා යොදාගනී. මුත්‍රා සහ මළපහ සමග පිට කරන රසායන මගින් ස්ත්‍රී පුරුෂ බව,වයස වැනි තොරතුරු සන්නිවේදනය කරති.තවද බළලුන් කුප්පමේනියා(Acalypha indica) කෑමට රුචියක් දක්වතී.ඊට හේතුව එම ශාකයෙන් නිකුත් වන ගන්ධයයි. එම ගන්ධයට හේතුවන්නේ කුප්පමේනියා ශාකයේ ඇති ට්‍රාන්ස් - නෙප්ටාලැක්ටෝන් නම් රසායන ද්‍රව්‍යයයි.බළලුන්ට දහදිය දමන්නේ අත්ලටය.
බළලුන් සාමාන්‍යයෙන් යම් ආහාරයක් විශ්වාසයෙන් යුතුව කෑමට ගැනීමට පෙර තුන්වරක් දිවගා බලා හතරවෙනි වතාවේදී ආහාරයට ගනිති. එබැවින් බළලුන්ට කෑමත් සමග යම් බෙහෙතක් කැවීමට අවශ්‍ය නම් හතරවැනි කෑමපිඩ සමග එය දිය යුතුය.
බළලුන් සාමාන්‍යයෙන් දවසේ තුනෙන් දෙකක පමණ කාලයක් නිදා ගනී, එනම් අවුරුදු නවයක් වයසැති බළලෙකු ගත කර ඇත්තේ අවුරුදු තුනක් පමණි.අඳුරේදී බළලුන්ගේ මුත්‍රා සිතාගැනීමට බැරි තරම් උණුසුම් වේ. සාමාන්‍යයෙන් බළලෙකු දිනකට 2-4 වරක් මුත්‍රා කරනු ලබයි. බළලුන්ට පැණි රස නොදැනේ.වැඩි වශයෙන් බැළලියකට දකුණත හුරුවන අතර බළලෙකුට හුරුවන්නේ වම් අතය.
බළලුන්ට උරහිසත් පපුවත් යාකෙරෙන අකු ඇටයක් නැත.බළලුන්ට මුහුදු වතුර පානය කිරීමේ හැකියාව ඇත. එයට හේතුව බළලුන්ගේ වකුගඩු වලඇති සංඛීර්ණ යාන්ත්‍රණයක් මගින් වතුරෙන් ලුණු ඉවත්කළ හැකි වීමය.ක්ෂීරපායි සතුන් සහ කුරුල්ලන් ඇතුළු සත්ව විශේෂ 33ක් මිහිතලයෙන් තුරන්වීමට බළලුන් හේතුවී ඇත. එම සත්ව විශේෂ වඩාත්ම වැඩි ව්‍යාප්තියකින් යුතු සත්ව විශේෂ 100 ට අයත්වේ.බළලෙකු හිමිකරු අසල සිටී නම් සහ එහි වලිගය වෙව්ලන්නේ නම්, මෙයින් අදහස් කරන්නේ සත්වයා ඉහළම ප්‍රේමය පෙන්වන බවයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
කෙස් කැපුම්හල
කෙස් කැපුම්හල හෝ බාබර් සාප්පුව යන්නෙන් අදහස් වන්නේ:
ප්‍රවර්ගය:කෙස්
බඩ ඉරිඟු
බඩ ඉරිඟු යනු ආහාරමය ඇට වර්ගයකි.
මෙහි බඩ ඉරිඟු සහ බඩ ඉඟුරු නමින් වර්ග දෙකක් ඇත, එහි මතුපිටින් සහ රසයෙන්ද වෙනස්‍ ය. එහි ප්‍රමානයන්ගෙන්ද වෙනස්ක්කකම් තිබේ
සිතියම් විද්යාෝව
සිතියම් විද්යාpව
සිතියම් නිර්මාණකරණයේදී මුහුණ දීමට සිදුවන එක් ගැටළුවක් නම් පෘථිවි මතුපිට ත්රිකමාණ අවක‍ාශයේ වක්රාණකාර ස්වරූපයක් ගැනීමේ සරල යථාර්තයයි. නමුත් පැතලි මතුපිටක් තුළදී එය ද්වීමානව යලි ඉදිරිපත් කළ යුතුය. මෙහිදී අවශ්යථයෙන්ම යම් ප්රමමාණයක විරූපණයක් ඇති විය යුතුය. නමුත් ප්රයක්ෂේපණයන් භාවිතයෙන් විරූපණය යම්තාක් දුරකට අවම කරගත හැකිය. තවදුරටත් පෘථිවිය ගණිතමය ගෝලයක් නොවේ. එහි ස්වරූපය ජ්යායභයක් වශයෙන් හැඳින්වේ. එනම්, වඩාත් අක්ර මවත් නමුත් නිශ්චිතව දැනගත හැකි හා ගණනය කළ හැකි ස්වරූපයකි.
සිතියම් අවකාශ තොරතුරු දෘෂ්යිමාන මගින් සන්නිවේදනය කිරීමේ උපකරණ වශයෙන් ක්රි යාකරයි. අවකාශ තොරතුරු ලබාගැනෙනුයේ දත්ත ගබඩාවක ගබඩා කළ හැකි අවකාශ මිණුම් තුළින් එම දත්ත ගබඩාව තුළින් ඒවා විවිධ අරමුණු සඳහා උකහා ගත හැක. අංකිත ක්රුමයට හැසිර විය හැකි අන්තර් ක්රිධයාකාරී ගතික සිතියම් නිර්මාණකරණය වෙත සාම්ප්ර‍දායික සිතියම් නිර්මාණකරණය කිරීමේ ක්රිම පරිවර්තනය වීමේ නැඹුරුවක් අද දක්නට ඇත.
භූ විද්යාිත්මක ප්රිපංචයක් විස්තර කිරීම සඳහා සංකේත හා රේඛා යොදා ගනිමින් යලි ඉදිරිපත් කිරීමක් සිතියම් විද්යාණව තුළ අන්තර්ගත වේ. උකහා ගත හැකි හා ස්වාහනීය ආකෘතියක් යටතේ අවකාශය දෘෂ්යාමාන කිරීමට මෙය උපකාරී වේ. සිතියම් විද්යාකත්මක ක්රිනයාදාමයන් පදනම් වන්නේ ලෝකය මිනිය හැකිය හා අපට එම යතාර්ථයේ ආකෘති හෝ විශ්වාසනීය යලි  ඉදිරිපත් කිරීම් සිදුකළ හැකිය යන පදනම මතයි.
ඉතිහාසය
බහායි දිනදසුන
බඩී දින දසුන (බඩී යන්නෙහි අරුත මවිත කරවන හෝ අනන්‍ය යන්නයි ) ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, බහායි දින දසුන යනු, බාබි ආගම සහ බහායි විශ්වාසය විසින් භාවිතා කරනු ලබන, සූර්ය දින දසුනක් වන අතර, සාමාන්‍ය අවුරුදු වල දින  365 ක් සහ, අධික අවුරුදුවල දින 366 ක් අඩංගු වෙයි. එක් එක් අවුරුදු සමන්විත වන්නේ එකක් දින 19 ක් වන මාස 19 කින් වන අතර, (දින 361) "අන්තර්ස්ථාපන දින" (සාමාන්‍ය අවුරුදු වල4 සහ අධික අවුරුදු වල 5) කාල සීමාවක්ද එයට එක් වෙයි.
සිතියම් විද්යාෝව
මෙය ශාන්ති සිනෝගේ ලෝක සිතියමක් හරහා යන්නේ පිටපතකි. සිතියම් මානව වංශ කථාවේ ඈත අතීතයේ සිටම විශාල කොටසක් වශයෙන් පැවතුණි. (වසර 8000 ක් හෝ ඊටත් වැඩි අතීතයක්) ඒවා යුරෝපීය මැද පෙරදිග චීන ඉන්දීය හා වෙනත් සමාජවල පැවති බව දන්නා කාරණයකි. අද දක්වා දන්නා පරිදි වඩාත් පෞරාණික සිතියම වශයෙන් සැලකෙන්නේ කැටල් වුයුක් නම් තුර්කි නගරයේ බිතු සිතුවමකි. එය ක්රිම.පූ. 7 වෙනි සහස්රමය දක්වා ඇදීයයි. අතීත ලෝකයෙන් වෙනත් දන්නා සිතියම් අතර අන්තර්ගත වන්නේ මිනෝආර් එනම්, අද්මිරාල් වරයාගේ නිවස එනම් ක්රිි.පූ. 1600 දී සිදු කළ බිතුසිතුවමකි. එය ඇල පර්යාව ලෝකනයෙන් මුහුදු බඩ ප්රනජාවක් නිරූපණය කරයි. මීට අමතර බේබි ලෝනියන් යන නිපූර්හි ශුද්ධ වූ නගරය කැටයම් කරන ලද සිතියමක් කැසිට් කාලපරාසය තුළ එනම් 12 – 14 ක්රි..පූ. ශතවර්ෂවල දී දැක ගන්නට ඇත. අතීත ග්රීකකයන් හා රෝම ජනතාව සිතියම් නිර්මාණකරණය ආරම්භ කළේ ඇලෙක්සි මැන්ඩර් යන ක්රිත.පූ 6 වැනි ශත වර්ෂයට අයත් සිතුවමත් සමගය. අතීත චීනයේ භූ විද්යාිත්මක සාහිත්ය් ක්රික.පූ. 5 වන ශත වර්ෂය දක්වා ඇදී යයි. වඩාත් පැරණි චීන සිතුවම් කුවින් ප්රායන්තයෙන් හමුවෙයි. ඒවා ක්රි .පූ 4 වන ශත වර්ෂයේ වෝනින් ප්රා න්ත යුගය දක්වා ඇදී යයි.
බහායි දිනදසුන
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:දිනදසුන් ප්‍රවර්ගය:සූර්ය දිනදසුන්
සිතියම් විද්යාෝව
ඉන්දියාවේ සියලු සිතියම් ආකාරයන් පුරාවෘත්ත සිතුවම් අන්තර්ගත කරයි. ඉන්දියා‍වේ වීර කාව්යය සාහිත්‍ම්යේ එන පිහිටීම්වල සිතුවම් විස්තරාත්මකව දක්වා ඇත. උදාහරණයක් වශයෙන් රාමායනය ගත හැක. ඉන්දීය සිතුවම් විද්යාීවේ සම්ප්රාදායන් ධ්රැදව තාරකාවේ පිහිටීම් ද වෙනත් තරු රටාවල පිහිටීම්වලද ආවරණය කරයි. මේවා සියලු යාන්ත්රකණ අරමුණු සඳහා පොදු යුගයේ ආරම්භයත් සමගම යොදා ගත් සටහන් විය හැකිය.
මධ්යභකාලීන යුරෝපීය සිතුවම් විස්තර කිරීමට යොදා ගන්නා පදය වනුයේ මැප්පා මුන්ඩි යන්නයි. දළ වශයෙන් මධ්යවකාලීන යුගයේ සිට ඉතිරිවී පවතින මැප්පාමුන්ඩි 1100 ක් පමණ පවතී. මේ අතරින් 900 ක් පමණ විස්තරාත්මක අත්පිට පත් වන අතර අනෙක්වා හුදකලා ලියකියවිලි ලෙස පවතී. ගවේෂණාත්මක යුගය එනම් 15 වන ශතවර්ෂයේ සිට 17 වන ශතවර්ෂ දක්වා සිතියම් විද්යාතඥයින් අතීත සිතුවම් පිටපත් කිරීම සිදු කරන ලදී. (ඒවායින් ඇතැම් ඒවා ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ පැවතුණි.) එමෙන්ම ඔවුන්ගේ ගවේෂණයන් මත පදනම් වුණු නව මිනින්දෝරු තාක්ෂණ ක්ර ම යොදා ගෙන ස්වනිර්මාණයන්ද බිහිකරන ලදී. චුම්භක මාලිමාව, දුරදක්නය හා ශෂ්ඨකයේ සොයා ගැනීම් වඩාත් නිරවද්ය් නිර්මාණකරණයට උදවු විය.
සිතියම් විද්යා්වට උරුම වූ සෘජු භෞතික බාධක නිසා බොහෝ විට සිතියම් නිර්මාණකයන් මුල් සිතියම් විද්යායඥයාට ගෞරවය ලබානොදී අතීත නිර්මාණ සොරකම් කිරීම සිදු විය. උදාහරණයක් වශයෙන් උතුරු ඇමරිකාවේ වඩාත් ප්රලසිද්ධ අතීත සිතුවමක් වන නිළ නොවන ලෙස බීව මැප් යනුවෙන් හැඳින්වෙන සිතියම 1715 දී හර්මන් මොල් විසින් ප්ර සිද්ධ කරන ලදී, මෙය 1698 දී නිකො‍ලස් ඩී ෆර් විසින් නිර්මාණය කරන ලද නිර්මාණයක පැහැදිලි ප්ර තිනිර්මාණයකි. ඩීෆර්ද 1697 දී ලුවිස් හෙන්පින් විසින් මුද්රිිත පොත්වල රූප පිටපත් කරන ලදී. ඊට අමතරව ඔහු 1664 රැන්සිස්කොස් ඩුක් රෙවුස්ගේ රූප ද පිටපත් කරන ලදී. 1700 වකවානුවලදී සිතියම් නිර්මාණකයන් මුල් කැටයම්කරුවාට ගෞරවය ලබාදෙමින් ආෆ්ටර් යන පදයට පසුව (මුල් සිතියම් විද්යාලඥයාගේ නම භාවිතයට ගැණුනි.)
ගමනා ගමන රටා හා ගෝලීයකරණය
ගවේෂණ යුගය වශයෙන් සාමාන්යණයෙන් හැඳින්වෙන්නේ 15 වන හා 17 වන ශත වර්ෂ අතර කාල පරාසයයි. මෙම කාල පරාසය තුළ නැව් සෑදීමේ සහ යාන්ත්‍ාවණයේ තාක්ෂණික ඉදිරිගමන පෙර පැවති බාධක අභිබවමින් ජාතීන්ට පිටස්තරය ගවේෂණය කිරීමට පහසු කරන ලදී. ගෝලීයකරණය බොහෝ ප්රිතිලාභ ලබාදුනි. උදාහරණ වශයෙන් තේ, සිල්ක් හා සීනි ආදි නව නිෂ්පාදන යුරෝපීය ජාතීන් ඒ හරහා සොයා ගන්නා ලදී. එමෙන්ම යුරෝපීයයන් නව වෙළඳ පත අප්රි කාවේ සිට ඉන්දියාව දක්වාත් ස්පීස් දූපත්වල සිට ආසියාව දක්වාත් අවසානයේදී ඇමෙරිකාව දක්වාත් ගමන් කරන පරිදි සංවර්ධනය කළහ. ද්රනව්යවය වෙළඳාමට අමතරව බොහෝ ජාතීන් වහල් වෙළඳාම ආරම්භ කරන ලදී. වහල් වෙළඳාමේ හඳුන්වාදීම නව ස්ථානවලට නව රෝග හඳුනාදීමට උපකාරී විය. මෙම කාල පරාසය තුළ වෙනස් ජාතීන් මුහුන් වීමට පටන් ගන්නා ලදී. එහිදී එක් ස්ථානයක සිටින මිනිසුන්ගේ හා සතුන්ගේ සාන්ද්ර ණයන් ඉහළ ගිය අතර නව රෝග නැගී ඒමට එය මග පැදුණි.
මන්ත්රානචාරීන්ගේ හා මන්ත්රා්චාරණී වෛද්ය්වරුන්ගේ ප්ර තිකාර බොහෝ විට මෙකල මායාව හා ආගම මත පදනම් වී තිබුණි. එය නූතන වෛද්යණ විදයා  වේ මෙන් ලක්ෂණ කිහිපයකට නාභි ගත නොවී සමස්ත දේහය හා ආත්මය සුව කිරීම සඳහා අරමුණු වූවකි. අතීත වෛද්යය විද්යාාව ඖෂධ භාවනාව හා ඇතැම් විට ක්රේ පිනිය පවා අන්තර්ගත කර ගන්නා ලදී. භයානක රෝග බොහෝ විට සලකනු ලැබුවේ අස්වාභාවික හෝ මායාකාරි ස්වරූපයෙනි. මේහි ප්ර‍තිඵලයක් වශයෙන් දේශීය ජනයාගේ විනාශය බොහෝ දුරට විෂබීජවලට යොමුවී ඇති අතර එය වෙඩිබෙහෙත්වලට වඩා ඉහළට යොමුවූවකි. ශත වර්ශ 4 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ වසංගත රෝග ඇමෙරිකාවේ ස්වදේශීය ජනගහනයෙන් 90%කට වැඩි ප්ර මාණයක් භූමියෙන් පිසදා හරින ලදී. ගවේෂණාත්මක යුගය තුළදී යුරෝපයේ වසූරිය සහ ක්ෂය රෝගය ශත වර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ පැවති අතර මිනිසුන් ඒ සඳහා ප්රයතිදේහ වර්ධනය කරගෙන තිබූ අතර වෙනත් ‍රෝග සඳහා ද ප්රඳතිදේහ පවත්වා ගත්හ.
යුරෝපීයයන් නව භූමිවලට ගමන් කිරීමේදී ඔවුන් ඔවුන් සමග මෙම රෝග ද ලඟා කර දුන්හ. මෙම රෝග දේශීය ජනතාවට පළමු වරට බලපාන අවස්ථාවන්වලදී ඒවා පුළුල්ව පැතිරුණු අතර මාරාන්තික විය. කොළොම්බියන් හවමාරුව ඒ නමින් හැඳින්වෙන්නේ කැරිබියන් දුපත්හිදී දේශීය ජනතාව සමග පළමු හමුවීමයි. එහිදී සතුන් පැලෑටි හා නොදැනුවත්වම රෝග ද හුවමාරු කර ගන්නා ලදී. මිනිසුන් විෂබීජ හා ක්ෂුද්රඳ ජීවීන් පවතින බව හඳුනාගත්තේ 1800 ගණන්වලදීය. එහෙත් ඉතිහාසය පුරාම බොහෝ විද්යා‍ඥයින් විෂබීජ පිළිබඳව අදහස් දරන ලදීය. නමුත් ලුවී පාස්චර් ඔහුගේ විෂබීජ පිළිබඳ න්‍යාය ඉදිරිපත් කරන තුරු එමෙන්ම සනීපාරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් දෑත් සේදීමේ වැදගත්කම දක්වන තුරු (විශේෂයෙන්ම වෛද්ය‍ සායනවලදී කිසිවෙකු එයට සවන් දුන්නේ නැත. බොහෝ මිනිසුන් මේ පිළිගැනීමට අකමැති වුවද 1981 මැයි මස 22 වැනි දින පාස්චර් පළමුව සාර්ථකව එන්නත් කිරීම සමගම ඔහුගේ විෂබීජ පිළිබඳ න්යාටයේ වැදගත්කම අන්යපයන් ග්රනහණය කර ගන්නා පරිද්දෙන් ඉදිරිපත් කරන ලදී. එහිදී ඇන්ත්රැේක්ස් එන්නත බැටළුවන් 25 කට එන්නත් කරන ලද අතර අනෙකුත් 25 දෙනා පාලක පරීක්ෂණය වශයෙන් යොදා ගන්නා ලදී. 1881 මැයි මස 31 වන දින සියලුම බැටළුවන් ඇන්ත්රැීක්ස් රෝගයට නිරාවරණය කරන ලදී. එහිදී පාලක කණ්ඩායමේ සියලුම බැටළුවන් මියගිය අතර සියලුම එන්නත් කරන ලද බැටළුවන් ජීවත්ව සිටින ආකාරය දක්නා ලදී. පාශ්චර්ගේ මෙම පරීක්ෂණය රෝග වැළක්වීමේ වැදගත් මංසලකුණක් වශයෙන් සැලකිය හැක. ඔහු‍ෙග් සොයාගැනීම් හා එතැන්සිට සිදු කරන ලද වෙනත් එන්නත් පිළිබඳ සොයා ගැනීම්වල සුසංයෝගයෙන් ගෝලීයකරණය ලෝකයට බලපාන අන්දම වෙනස් කරන ලදී.
http://en.wikipedia.org/wiki/Cartography
තවාන් පාලනය
තවානක් යනු ක්ෂේත‍්‍රයේ යම් ස්ථානයක බීජ හෝ ශාක කොටස් රෝපනය කර වැවීමට සූදුසූ තරම් විශාල වන තෙක් ඒවා ආරක්ෂාකර තබා ගන්නා ස්ථානයකි. කුඩා පැළ වර්ෂාපතනය, උෂ්නත්වය හා ජල හිඟය, වැනි සාධක නිසා විනාශ විය හැකි බැවින් එම අහිතකර තත්වයන්ගෙන් ආරක්ෂා කිරීමට තවත් ඉවහල් වේ.
තවාන් අවශ්‍යතාව
තවාන කරුණු කිහිපයක් නිසා වැදගත් වේ.
නිරෝගි පැළ ලබාගත හැකි වීම
තවාන් ලෙස භාවිතා කරන්නේ කුඩා ප‍්‍රදේශයක් නිසා හොඳින් රැකබලා ගැනීමට  ද පහසුවෙ.ඵම කුඩා බිමේ කුඩා පැළ අධික වර්ෂාව, අධික උෂ්නත්වය,සුළග කෘමිරෝග ආදියෙන් ආරක්ෂා කරගැනීමට පුළුවනි.ජලහිග අවස්තාවකදී ජලය සැපයීමද කළහැක.ආවරණ මගින් සෙවණ සැපයීමත්,පොහොර හා කෘමීරසායන යෙදීමත් පහසූ ‍වේ.
වගාබීමේ ඒකාකාර වගාවක් ඇතී කරගැනීම
තවාන් පැළ වගාබීමේ පැළ කිරීම මගීන් ඒකාකාර වගාවක් ඇතී කරගැනීමට හැකීවෙයි. පැළ කිරීම සදහා තවානෙන් ගලවා ගන්නේවඩා හොදීන් වැඩුනු පැළ පමණකි.ඵබැවින් වගා බිමේ ශාක ඉතා හොදින් හා පෘෂ්ඨිමත්ව වැ‍ඩෙනු ඇත.
අඩු බිජ පමාණයක් යෙදිය හැකි වීම
තවානක් දැමිමේදී අවශ්‍ය වන්නේ අඩු බීජ පමාණයකි .වී හා එලවළු වැනි වගාවන් සදහා බිජ වැපිරීම හෝ දැමිම කළහොත් විශාල බිජසංඛ්‍යාවක් වැය වේ. බටු වගාව සදහා බීජ දමන්නේ නමි හෙක්ටයාර් එකකට බිජ 80000 ක් පමණ අවශ්‍ය වේ. නමුත් තවාන් පැළ සිටුවන්නේ නම් පැළ 10000ක් ප‍්‍රමාණවත් වේ.
වගා බිම සකස් කර ගැනීමට කාලයක් ඉතිරි වීම
මෙය වාසියකි. එමෙන්ම වගා බිම සකස් කර ගන්නා කාලයේදී තවාන් පැල වලට වැඩි සාත්තුවක්ද දීමට හැකිය. ලීක්ස් වැනි බෝග සති 8-10 අතර පමාණයක් තවානේ පවතී.
පොහොර හා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය අඩුවෙන් යොදා ගැනීමට හැකි වීම
නෝකෝල් ගෝවා ආදී බෝගයක් සදහා සකස් කළ තවාන් බිම එම බෝගය වගා කළ හැකි බිමෙන් 240න් 1කි.එබැවින් එම බෝගයට පොහොර හා කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය අඩුවෙන් අවශ්‍ය වෙයි.
පැළ වලට කෘමීන් වල් පැළ හා වෙනත් උපද්‍රව වලින් වන හානි අඩු විම
තවාන් පැළ වලට කෘමින් වල් පැළ හා වෙනත් උපදව වලින් වන හානි ද අඩුවේ. පැළ පේලියට සිට වූ විට වල් පැළ ඉවත් කිරිම පහසුය. සිටුවන පැළ නිරෝගී හා පෘෂ්ටිමත් නිසා රෝග වැළදිමදඅඩුය.කාලගූණ හෝ වෙනත් උපද්‍රව වලට ලක්විමේ අවදානමද අඩු වේ.
වැඩි අස්වැන්නක් ලැබිම
වැඩි අස්වැන්නක් ලැබිම ද තවාන් පැළ සිටුවම නිසා ඇතිවන පතිඵලයකි.වී වගාවේදි පැළ සිට වූ විට පදුරු දැමිම නිසා කරල් පමාණයවැඩිවී අස්වැන්න වැඩි වේ. වල් පැළ වලින් වන හානි අඩු වීම, ශාක නිරෝගිමත් වීම ආදි කරුණු නිසා ද අස්වැන්න වැඩි වේ.
තවාන් සදහා බිමක් තේරීම
තවානක් සදහා තෝරාගන්නා බිමෙහි බිම සමතලා වීම,පස සරු වීම,ගල් බොරලු නොමැතිවිම,ජලයෙන් යට නොවීම,පාංශු ඛාදනයට ගොදුරු නොවීම,වල් පැලෑටි නොමැතිවිම, හිරු ඵලිය හොදින් ලැබෙන තැනක් විම,ආලෝකය හෝ සෙවන සැපයීමට හැකිවිම,ජල වහනය තිබීම.
තවානක් පිලියෙල කරන ආකාරය
පැළ තවාන් පිලියෙල කිරිම සදහා පියවර කීපයක් අවශ්‍ය වෙයි.
තවාන් බිම සකස් කිරීම
තවාන් බිම සකස් කිරීමෙි දී වල් පැල ඉවත් කිරීම, පස ‍සෙ.මී25ක් වන ගැඹුරට පෙරලා පසේ බෙරලු හා ශාක කොටස් ඉවත් කිරීම ,පසේ කැට පොඩි කර අවශ්‍ය පරිදි සකස් කිරිම අවශ්‍ය වේ.
තවාන් මිශ‍්‍රණය සැකසීම
මේ සදහා බෝගවගා නොකල ස්ථානයකින් පස් ලබා ගැනිමත්,පස් සියුමී දැලකින් හලා ගැනිමත්,ඊට සමාන හොදින් දිරු ගොම හෝකොමිපෝස්ටි ගෙන මිශ‍්‍රකර පාත්තියේ මතු පිට යෙදිය යුතුය.සියුමි පසේ ඡලය හොදින් උරා ගැනිම,මුල් නොකැඩි පැල ගැලවීමද කල හැකිය.
තවාන ජීවානුහරණය කිරීම
මෙය,
තවාන පිලිස්සීම
තවාන පිලිස්සීම සදහා අතුරන ලද පස් මිශ‍්‍රණය ජලයේ තෙමා ඵ්වා මත පිදුරු හා දහයියා තටිටු වශයෙන් අතුරා යටට ඇති පිදුරු තටිටුවට ගිනි තබා සියල්ල පිලිස්සණු පසුව නැවත පෙර පරිදිම පිදුරු හා දහයියා ගිනි තබා අළු ඉවත් කළ යුතුය.
දිලිර නාශක යෙදීම
දිලීරනාශක ඉසිමෙන් දිනකට හෝ දෙකකටපසුව බීජ සිටුවිය යුතුය. තවාන ධුමකරණය කිරිමෙන් පාත්තිය පොලිතීන් වලින් ආවරණය කර ඊට යටින් මීතයිල් බ්‍රෝමයිඩී යෙදිය හැකිය.එවිට එම රසායන ද‍්‍ර‍්‍රව්‍ය ධුමසාරයක් ලෙස පැතිර ජීවානුහරණය වෙයි.
බීජ ප‍්‍රතිකාර සිදු කිරිම
මෙහිදි බීජ අක‍්‍රියතාවය ඉවත් කිරිම කළ යුතුය. බීජාවරණය ඉවත් කිරිම අඹ,දෙහි,දෙඩමි වැනි බිජ සදහා සිදු කෙරේ. වි,මෑ බෝචි, බිජ සදහා බිජ පෙඟවිම අවශ්‍ය ය. බිජ පලුදු කිරිම තේ ආදි බිජ වලටත්,  බිජ, පිලිස්සීම පැපොල් ආදි බිජ  සදහාත්  බිජ සේදිම පැෂන්,  තක්කාලි,ඇන්තුරියම් වැනි   බිජ සදහා සිදු කෙරේ. ශිත කිරිම ,උණුසුම් කිරිම, ආලෝකය සැපයිම ආදි ප‍්‍රතිකාර ද සිදු කරයි.
කෙරේ්්.ශිත කිරිම,උණුසුමි කිරිම ආලෝකය සැපයිම ආදි ප‍්‍රතිකාරද සිදු කෙරේ්්. ජිවානුහරණය සදහා බිජවලට දිලිර නාශක කුඩු මිශ‍්‍ර   කිරිම,  බිජ  දිලිර නාශක දියරයක ගැල්විම කළ යුතුය.
තවානේ බිජ තැන්පත් කිරිම
මිරිස් ,ගෝවා,නෝකෝල්, තක්කාලි, වැනි බිජ විසුරුවා හැරිම මගිනුත් දුමිකොළ වැනි බිජ වැලි හෝ ජලය සමග මිශ‍්‍රකර ඉසිම කළහැකිය. බිජ පේලි වලට සිටු විමෙන් පැල වලට සාත්තු කිරිමට හැකි නිසා බිජ සාර්ථකව වැඩේ.
තවාන වසුන් කිරිම
තවානේ තෙතමනය ආරක්ෂා කිරිම, සූර්යාලෝකයෙන් වන හානි,උෂ්ණත්වයෙන් වන හානි,වල් පැල වැවිම ආදිය වැලැක්විම වසුන් යෙදිම මගින් සිදු වෙයි. පිදුරු,ගෝනි,මානමි,තෘණ මෙි සඳහා යොදා ගනී.
තවාන් නඩත්තුව
බිජ සිටුවිමෙන් පසු තවාන් රැකබලා ගැනිම තවාන් නඩත්තුව නම්ී වෙි,තවාන් නඩත්තුවට අයත් කාර්යන් පහත පරිදි වෙයි.
වල් මර්ධනය
මෙය සැලකිල්ලෙන් කළ යුතුය.අතින් වල් ඉවත් කළ යුතුය. වල් පැල සමග බිජ පැළ ගැලවි යාමටද බිජ පැළවලට හානි වන්නටද පුළුවනි.මේ නිසා වල් නෙලිම ප‍්‍රවේසමෙන් කළ යුතුය.
රෝග මර්ධනය
පීතියමී ඩෙබරියාමී,පියුසේරියමී ඔක්සිපෝරම් යන දිලීර නිසා වැළදෙන දියමලන්කෑම වැනි රෝග මර්ධනය අවශ්‍ය වෙයි. ශාකයේ කඳ කුණුවීම, මුල් කූණු වීම,බීජ පත‍්‍ර මලානික විම හා එල්ලා වැටිම, පැලය මුලින් කඩා වැටිම, පැලය මැරියාම ආදිය රෝග ලක්ෂණ වේ..පස බුරුල් කිරීමෙන්, දිලිර නාශක යෙදීමෙන්, රෝග වැළඳුන පැළ පස් සමඟ ඉවත් කිරිමෙන් රෝග මර්ධනය කළ හැකිය.
ජලය සැපයිම
වසුන් දැමීමෙන් පසු තවානකට ජලය සැපයිය යුතූය.බීජ පැළ වීමට තෙතමනය අවශ්‍ය බැවින් බීජවලට හා පැළ වලට හානි නොවන සේ ජලය සැපයිය යුතුය.පොහොර යෙදිම අවශ්‍යනමී ජලය සමඟ මිශ‍්‍රකළ යූරීයා ඉසිම කළ හැකිය.
සෙවන සැපයීම
වැස්සෙන්,හිරු එළියෙන් පැළ ආරක්ෂා කිරිමට හා තෙතමනය ලබා දීමට සෙවන සැපයීය යුතුය. මේ සඳහා දැල්ගෝනි ,කොළඅතු,බටපතුරු ,පොලිතීන් ආදිය යොදා සෙ,මී 15ක් පමණ ඉහලින් ආවරණය කිරිම අවශ්‍ය වෙයි.
පැළ දැඩි කිරීම
පැළ ගැලවීමට සතියකට පෙර සෙවන අඩු කිරීම. අවශ්‍ය නමි පොහොර කෘමිනාශක හා දිලීරනාශක යෙදීම පැළ ගැලවීමට පැය 12කට පමණපෙර තවානට ජලය සපයා පස තෙත් කල යුතුය. මුල් වලට හානි නොවන සේ ගලවා ඉක්මනට ස්ථර භුමියේ සිටුවා අවශ්‍ය නමි සෙවන ලබා දිය යුතු නොවෙයි.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
යයන්ත්‍රානු සාරයෙන් වී වගා කිරීම සදහා ඩැපොග් තවාන් යොදා ගනී..
හන්ගේරියා–ශ්‍රී ලංකා සබඳතා
ශ්‍රී ලංකාව සහ හන්ගේරියාව අතර මෑත කාලීන සබඳතා ගොඩනැගෙන්නේ 1959 වර්ෂයේ සිටයි. ඔස්ට්‍රියාවේ, වියනා හී පිහිටුවා තිබෙන සිය තානාපති කාර්යාලය හරහා ශ්‍රී ලංකාව, හන්ගේරියාව සමග කටයුතු සිදු කරයි. ඊට අමතරව ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය දූතයෙකු බුඩාපෙස්ට් වලට පත්කොට තිබෙන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ කොළඹ අග නගරය තුල, හංගේරියාව සිය කොන්සල් කාර්යාලයක් පිහිටුවා තිබෙයි.
ඉතිහාසය
හන්ගේරියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර නිල වශයෙන් රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සම්බන්ධතා ගොඩනැගෙන්නේ, 1959 පෙබරවාරි 15 වන දින සිටයි. විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය ටී.බී. ඉලංගරත්න මහතා, 1964 දී හන්ගේරියාව තුල නිල සංචාරයක් සිදු කරමින්, එරටට ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරමින් පැමිණි පලමු ඉහල පෙලේ රාජ්‍ය දූතයා බවට පත්විය. එතැන් පටන් දෙරට අතර ඉහල පෙලේ දූත සංචාර සිදුවිය. 1975 දී ශ්‍රී ලංකාව සහ හන්ගේරියාව, විද්‍යා සහ තාක්ෂණික සහයෝගීතාවය පිළිබඳ වූ ගිවිසුමකට එළඹුණු අතර, 1979 දී සංස්කෘතික සහයෝගීතා ගිවිසුමකටද එළඹුණි.
ආර්ථික සබඳතා
2006 නොවැම්බරයේ දී, ශ්‍රී ලංකාවේ මුදල් අමාත්‍යාංශයේ නිලදාරීන් පිරිසක් හංගේරියාවේ සංචාරයක් සිදුකරමින්, එරට සමග යුරෝ මිලියන 51 වටිනා මූල්‍ය සහයෝගීතා ගිවිසුමක් ගොඩනගා ගත් අතර, එම ගිවිසුමට 2007 පෙබරවාරියේදී අත්සන් තබන ලදී. 2008 අගෝස්තුවේදී හංගේරියානු තානාපතිවරයෙකු වූ, ආචාර්ය Géza Pálmai මහතා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක් සිදු කරමින්, ශ්‍රී ලංකා ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා සහ විදේශ අමාත්‍ය රෝහිත බෝගොල්ලාගම මහතා හමුවී දෙරට අතර ද්විපාර්ශ්වික සබඳතා වර්ධනය කර ගැනීම සහ දෙරට අතර ආයොජන අවස්ථා, යටිතල පහසුකම් වර්ධනය, වෙළඳ හා සංචාරක ක්ෂේත්‍ර වල මං පෙත් පුළුල් කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා සිදුකරන ලදී.
2009 අප්‍රියෙල් 20-22 කාලය තුල ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාරිකයන් පිරිසක් බුඩාපෙස්ට් වලදී හන්ගේරියානු ව්‍යාපාරිකයන් හමුවී, දෙරට අතර ගොඩනංවා ගත හැකි වෙළඳ අවස්ථා පිළිබඳ සාකච්ඡා කරන ලදී.
සහනාධාර
2004 දෙසැම්බර් සුනාමි ව්‍යසනයෙන් ශ්‍රී ලංකාව බැට කෑ අවස්ථාවේදී, හංගේරියානු රජය කඩිනමින් ශ්‍රී ලංකාවට සුනාමි සහනාධාර ලබා දීමට ඉදිරිපත් විය. ඒ අනූව ශ්‍රී ලංකාවට අමෙරිකන් ඩොලර් 55,000 පමණ වටිනා තිරිඟු පිටි, වෛද්‍යාධාර සහ පෞද්ගලික අංශය මගින්, නිවාස 100 ක් ඉදිකිරීමට අවශ්‍ය සහාය ලබා දෙන ලදී.
හංස ගණය
පක්‍ෂියෙකි. ප්‍රවර්ගය:කුරුල්ලෝ
අති ස්පන්දනය කිරීම
ස්ථානීය හා ක්‍රියාත්මක‍ වීමේ නිරවද්‍යතාව
අධි ස්පන්දනය කිරීමේ චක්‍රවල දී “ස්ට්‍රෙස් පර්යේෂණ” හෝ “ටෝචර් පර්යේෂණ” භාවිතා වන්නේ උපාංගයක නිවැරදි ක්‍රියාකාරීත්වය පරීක්ෂා කිරීමටය. මෙම වැඩ භාර තෝරාගනු ලබන්නේ ඒවා අදාල උපංගය මත අධික භාරයක් පටවන නිසාය. ප්‍රසිද්ධ ස්ට්‍රෙස් පර්යේෂණ අතරට ප්‍රයිට් 95, සුපර් PI , සිසොෆ්ට් වෙයාර් සැන්ඩ්‍රා , BOINC , ඉන්ටෙල් තාප විශ්ලේෂණ මෙවලම් හා මෙම්ටෙස්ට් 86 ආදිය අයත් වේ. මෙහි දී බලාපොරොත්තු වන්නේ, අධි ස්පන්දිත උපාංගයේ වූ යම් කිසි නිවැරදි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ ඕනෑම ගැටළුවක් මෙම පර්යේෂණ තුළින් පෙන්නුම් කරන බවයි. පර්යේෂණය අතරතුර දෝශ අනාවරණය නොවුනි නම් උපාංගය ස්ථායී සලකනු ලැබේ. ස්ථායීතා පර්යේෂණවල දී දෝශ ආවරණය වැදගත් නිසා මෙම පර්යේෂණ අධි කාලාන්තරයක් පුරාවට ධාවනය වේ. සමහරක් විට පැය ගණනක් හෝ නැති නම් දින ගණනක් දක්වා එම කාලාන්තරය දික් විය හැක.
අති ස්පන්දකරණයට බලපාන සාධක
අති ස්පන්දකරණ හැකියාවට යම් දුරටකට බලපාන්නේ මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියේ ඇති ආර්ථික කරුණුය. බොහෝ වේලාවන්හිදී විවිධ ස්පන්ද වේග සීඝ්‍රතා සඳහා ප්‍රමිත මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) නිපදවන්නේ එකම ක්‍රියාවලියක් මඟිනි. මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයෙහි(CPU) ප්‍රමිත කර ඇති ලෙස ස්පන්ද වේගය මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) නිෂ්පාදකයාගේ අයහපත් තත්ව යටතේ කරන (උදාහරණ ලෙස උපරිම උෂ්ණත්ව හා අවම සැපයුම් වෝල්ටීයතාව) ක්‍රියාකාරිත්ව පරික්ෂාව සමත් වු වේගයට සමාන හෝ අඩු වේ. නිෂ්පාදකයන් විසින් පහත සඳහන් කර ඇති කරුණු සඳහා ද අතිරේක ඉඩක් තැබිය යුතුය. සමහර අවස්ථාවලදි නිෂ්පාදකයන්ට සමාන උසස් කාර්යය සාධනයක් ඇති කොටස් අතිරික්තයක් ඇති වී ඒවායේ මිලට විකිණිය නොහැකි වු විට මධ්‍ය වේගයක් ඇති ලෙස සලකුණු කර, වඩා අඩු මිලකට විකුණනු ලැබේ. සාමාන්‍යයෙන් එක් මධ්‍යම සැකසුම් ඒකකයක(CPU) අනුවාද අංකයක මධ්‍යම සැකසුම් ඒකක(CPU) වල කාර්ය සාධනය වෙළඳපොලේ ඇති ස්පන්ද මට්ටම් තරම් පුළුල්ව වෙනස් නොවේ.
නිෂ්පාදකයෙක් එක් වේගයකට ප්‍රමිතකරණය කරනවිට එය මඟින් එම චිපය එම වේගයේදී ඇති සියළු මෙහෙයුම් තත්ව වලදී ක්‍රියාකාරි වන බව සහතික කල යුතුය. පද්ධතියක් අතිස්පන්දනය කරන විට මෙහෙයුම් තත්ව දැඩිව පාලනය කරන අතර එවිට නිෂ්පාදකයාගේ ඉඩ සීමාව අතිරේකව ඉතිරිවේ. අනික් පද්ධති කොටස් ද සාමාන්‍යයෙන් සමාන හේතු නිසා ඉඩ සීමා ඇතිව සැලසුම් කරන අතර, අතිස්පන්ද පද්ධති මෙම සැලසුම් කල අතිරේක ඉඩ අන්තර් ග්‍රහණය කර අඩු සහන ‍යටතේ ක්‍රියා කරයි. පෙන්ටියම් නිර්මාණ ශිල්පීයා වන බොබ් කොල්වෙල් අතිස්පන්දකරණය ගැන කියන්නේ, “එය ඉතා අයහපත් නොවුනත් යහපත් ද නොවන තත්වයෙන් පද්ධති මෙහෙයුමකදී කරන පාලනය නොකල පරීක්ෂණයක්” ලෙසයි.
මෙම අතිරේක සීමාවන් ලෙස පෙනෙන ඉඩ සැකසුම් ජීවිත කාලය පුරාවට ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය වේ. අර්ධ සන්නායක උපාංග පරණ වන විට උණුසුම් වාහක නික්ෂේපණය(hot carrier injection), ඍනාත්මක පක්ෂපාති තාප අස්ථායිතාව (negative bias thermal instability) සහ ඉලෙක්ට්‍රො සංචරණය  (electro migration) වැනි කරුණු නිසා පරිපථ කාර්ය සාධනය අඩු කරයි. අළුත් චිපයක් අතිස්පන්දනය කරන විට මෙම අතිරේක සීමාවෙන් ප්‍රයෝජනය ගත හැකිය. නමුත් චිපය පරණ වන විට වසර ගණනක් අතිස්පන්දනය කල වේගයෙන් ක්‍රියා කල පසුව හදිසියේම එම වේගවල ක්‍රියා නොකරන තත්ව ඇති වේ. අතිස්පන්දකයා විසින් පද්ධතිය සක්‍රීයව, පද්ධති ස්ථායිතාව සඳහා පරීක්ෂා නොකරන්නේ නම් මෙම බලපෑම සැලකිය යුතු මට්ටමකට වැඩි වු විට ඇති වන දෝෂවලට වරද පැටවෙන්නේ අතිස්පන්දකරණයට නොව වෙනත් මූල වලටමය.
සටහන්
{|
http://en.wikipedia.org/wiki/Overclocking#Stability_and_functional_correctness
බාබ්
thumb|200px|right| [[හයිෆා, ඊශ්‍රායෙලයහී බාබ් සිද්ධස්ථානය.]]
මෙයිඩ් අලි මොහොම්මඩ් ෂීරසී (ඔක්තොම්බර් 20, 1819 – ජූලි 9, 1850) යනු බාබි ආගමෙහි කතෘ වරයා වන අතර, බහායි විශ්වාසයේ ප්‍රධාන පුද්ගලයින් තුන් දෙනොගෙන් එක් අයෙකි.
අගහරු ග්‍රහයාගේ 'ග්‍රේට් රෙඩ් ස්පොට්' සහ වෙනත් කුණාටු
අගහරු ග්‍රහයාගේ එක් විශේෂ ලක්ෂණයක් වනුයේ එය මත පිහිටි, ස්ථාවර, 'ග්‍රේට් රෙඩ් ස්පොට්" කුණාටුවයි. මෙය පාථිවියට වඩා විශාල, පුතිවක්‍ර චාප, සමකයට 220 දකුණින් පිහිටයි. මෙය 1831හෝ 1655 සිට තිබු කුණාටුවක් බව විශ්වාස කෙර් ගණිතමය ආකාති වලට අනුව මෙය ග්‍රහයාගේ නීත්‍ය ලක්ෂණයක් බව හෙළිවේ. 12 cm විවරයකින් යුත් දුරේක්ෂයකින් මෙම කුණාටුව පෘඨිවියේ සිට නිරික්ෂණය කල හැක. මෙය අණ්ඩාකාර වන අතරථ වාමාවර්තව භ්‍රමණය වේ. භ්‍රමණය කාලවාර්තය දවස් 6 පමණ වේ. මෙහි මිනුම් මෙසේය. 24 - 40,000 km - 12-14,000 km . පෘථිවියේ විෂ්කම්භය මෙන් 2/3 ගුණකයක් විශාලය. මෙහි උපරිම උච්චත්වය වළාකුළු වලට 8 km පමණ ඉහළය. අගහරු ග්‍රහයා තුළ රතු ආණ්ඩාකාරය වලට අමරතව සුදු හා දුඹුරු අණ්ඩාකාර ඇත.සුදු අණ්ඩංකාර සාපේෂවසිසිල් වළාකුළු වලින් යුත් පැතිර ඒවා වායුගෝලය ඉහළින් පිහිටයි. දුඹුරු අණ්ඩාකාර මීට වඩා තාපදායි වන අතර ඒවායේ කුණාටු පැය ගණනාක් හෝ සියවස් ගණනක් තෙක් පවතී.
2000 වර්ෂයේ දුක්ෂිණර්ධ‍ගෝලයේ වායුගෝලීය ලක්ෂණයක් සෑදුණු අතර එහි පෙනුම රතු ‍අණ්ඩාකාරය (ග්‍රේට් රේඩ් ස්පොට්) ට බොහෝ සෙයින් සම වියමෙය සුදු අණ්ඩාකාර 3 ක් එක්කාසු වීමෙන් සෑදුණු බවට සාක්ෂි ඇත. මෙය 'ඕවල් බී.ඒ' ලෙස නම් කරන ලද අතර එයට 'රෙඩිස්පෝට් ජුනියර්' නම් අපනාමය දමන ලදී. 2000 සිට මෙහි පැහැය සුදු සිට රතු දක්වා වෙනස් වු බව නිරීක්ෂණය කෙ‍රිණි.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රහලෝක
TMNT (චිත්‍රපටිය)
TMNT (සමහරක් රටවල Teenage Mutant Ninja Turtles ලෙස දන්නා) යනු Teenage Mutant Ninja Turtles අධිකාරිය මත පදනම් වූ 2007 චිත්‍රපටියකි. එම චිත්‍රපටිය මඟින් ෂ්රෙඩර් ඉදිරියේ ඔවුන්ගේ පරාජයෙන් පසු මෙම සූර වීර ඉබ්බන් වෙන් වෙන්ව ජීවත් වන ආකාරය පෙන්නුම් කරයි. මේ අතරතුර නිව් යෝර්ක් නගරයේ යම් අසාමාන්‍ය දෙයක් සිදු වෙයි. පුරාතන සත්වයින්ගෙන් යුත් හමුදාවක් විසින් ලෝකය අකර්මන්‍ය කිරීමට සැරසෙන අතර එය බේරා ගැනීම සඳහා මෙම සූර වීර ඉබ්බන් නැවත එකතු විය යුතුය.
මෙය පරිගණකය මඟින් නිෂ්පාදනය කරන ලද රූපවලින් යුත් (Imagi සජීවීකරණ ස්ටුඩියෝව මඟින්) ප්‍රථම Teenage Mutant Ninja Turtles චිත්‍රපටිය විය. මීට පෙර චිත්‍රපටි සජීවී ක්රියාදාම්වලින් යුක්ත විය. මෙය මෙම කාණ්ඩයේ 4 වන චිත්‍රපටිය වූ අතර වසර 14 කට පසු ආ පළමුවැන්න විය. මීට පෙර චිත්‍රපටිය නිදහස් වූයේ 1993 දීය. කාලානුක්රමිකව චිත්‍රපටිය ප්රදර්ශනය වූයේ මුල් චිත්‍රපටිවලට පසුවය. මෙම චිත්‍රපටිය 2007 මාර්තු 23 වනදා නැඟෙනහිර යුරෝපානු රටවල් ගණනක හා ආසියානු රටවල්වල, 2007 මාර්තු 23 වනදා එක්සත් ජනපදයේ, කැනඩාවේ හා එක්සත් රාජධානියේ හා 2007 අප්රේල් 5 වනදා ඔස්ට්‍රලියාවේ දී නිකුත් කරන ලද අතර ඉන් පසුව අනෙකුත් රටවල් විශාල ප්රමාණයක ද නිකුත් කිරීම ද සිදු විය. එහි විවෘත කිරීමේ දී සති අන්තයේ දී එය එක්සත් ජනපදයේ #1 චිත්රපටිය විය. එමඟින් ගෙන එන ලද ආදායම ඩොලර් මිලියන 25.45ක් විය.
එම චිත්‍රපටියේ ඉබ්බන් 4 දෙනා (ලියනාඩෝ, ඩොනටෙලෝ, රෆායෙල් හා මයිකල් ඇන්ජෙලෝ මෙන්ම ස්ප්ලිටර්, සැසී ජෝන්ස් හා ඒප්රිල් ඕනීල් පෙනී සිටී) එහි ප්‍රධාන දුෂ්ටයන් වන්නේ මැක්ස් වින්ටර්ස්, කරයි හා ෆුට් ක්ලෑන්ය. මෙහි කටහඬවල් ක්රිස් ඉවාන්ස්, සාරා මිචෙල් ජෙලර්, ෆ්රැට්රික් ස්ටූවර්ට් හා සිං ෂියි විසින් සපයනු ලැබේ. මෙය මාර්කෝ ඉවමට්සුගේ අවසාන චිත්රපටිය ද විය.
ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි-භාෂා චිත්‍රපට ප්‍රවර්ගය:චිත්‍රපට
මාක් සකර්බර්ග්
මාක් එලියට් සකර්බර්ග් ( ඉංග්‍රීසි: Mark Elliot Zuckerberg ) 1984 මැයි මස 14 වන දින උපත ලද මොහු ඇමෙරිකානු පරිගණක ක්‍රමලේඛකයකු හා අන්තර්ජාල ව්‍යවසායකු වේ. මොහු මහත් ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන්නේ සුප්‍රකට සමාජ ජාල වෙබ් අඩවියක් වන ෆේස්බුක් ( ඉංග්‍රීසි: Facebook ) වෙබ් අඩවිය සම නිර්මාතෘ ලෙසය. මොහු එහි වර්තමාන සභාපතිවරයා වශයෙන් ද කටයුතු කරනු ලබයි. වසර 2010 දී සුප්‍රකට ටයිම්ස් සඟරාව විසින් මොහු වසරේ පුද්ගලයා ලෙස නම් කරනු ලැබිය. 2011 වසරේදී මාක් ෂූකර්බර්ග්ගේ වත්කම ඇ.ඩො. බිලියන 13.5 ලෙස තක්සේරු කරන ලදී.
ෂූකර්බර්ග් පියා එඩ්වර්ඩ් ෂූකර්බර්ග් ( ඉංග්‍රීසි: Edward Zuckerberg ) ය. ඔහු දන්ත වෛද්‍යවරයෙකි. ෂූකර්බර්ග් මව කරෙන් ( ඉංග්‍රීසි: Karen ) ය. ඇය මනෝචිකිත්සකවරයෙකි. ඔහුට සොහොයුරියන් තිදෙනෙකු ඇත. ෂූකර්බර්ග් යුදෙව් ජාතිකයෙකි. වසර 2011 දී ජේරුසලම පෝස්ට් පුවත් පත විසින් මාක් ෂූකර්බර්ග් යුදෙව් ජාතිකයන් අතරින් බලගතුම පුද්ගලයා ලෙස නම් කරනු ලැබිය. මාක් එලියට් සකර්බර්ග් (උපත මැයි 14, 1984) ඇමෙරිකානු ක්රමලේඛකයාට, අන්තර්ජාල ව්යවසායකු, සහ දානපතියෙකු වේ. ඔහු 6 වැනි ධනවත්ම පුද්ගලයා ලෙස ශ්රේණිගත 2016 ජූනි මස වන විට, සභාපති, ප්රධාන විධායක නිලධාරී, සහ සමාජ ජාල වෙබ් අඩවිය ෆේස්බුක් සම-නිර්මාතෘ වේ. [4] [5] ඔහුගේ ශුද්ධ වටිනාකම එක්සත් ජනපද $ බිලියන 51.2 ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත ලෝකයේ. [3]
එක්ව ඔහුගේ විද්යාලයේ කාමරේ ඉන්න හා සෙසු හාවඩ් විශ්ව විද්යාලයේ සිසුන් Eduardo Saverin, ඇන්ඩෲ McCollum, ඩස්ටින් Moskovitz, සහ ක්රිස් හියුස් සමග, ඔහු හාවඩ් ගේ නිදන කාමර සිට ෆේස්බුක් ආරම්භ කරන ලදී. [6] මෙම කණ්ඩායම නම් වෙනත් විශ්ව විද්යාලවලට ෆේස්බුක් හඳුන්වා දෙන ලදී. ෆේස්බුක් 2012 සකර්බර්ග් ෆේස්බුක් සංවර්ධනය අදියරේ දී ඔවුන්ගේ මැදිහත්වීම මත පදනම් වන සමාගමේ කොටසක් ප්රකාශ කර ඇති අතර, අනෙක් කණ්ඩායම් විසින් ආරම්භ කරන ලද විවිධ නීති ගැටලු සඳහා සම්බන්ධ වී සිටියේය බිලියන එක් පරිශීලකයන් හා සමග, වේගයෙන් පුළුල් කෙරුණි.
2012 දෙසැම්බර් දී, ඔවුන් "මානව හැකියාවන් ඉදිරියට ඇදෙන හා සමානාත්මතාවය ප්රවර්ධනය" මෙම ලබාදීම ප්රතිඥාව ආත්මය තුළ ඔවුන්ගේ ජීවිත ක් පුරා ඔවුන්ගේ ධනය බහුතරය ලබා දෙන සකර්බර්ග් සහ ඔහුගේ බිරිඳ චෑන් නිවේදනය කලේ ය. [7] 2015 දෙසැම්බර් 1 වන දින, ඔවුන් චෑන් සකර්බර්ග් මුල් පිරීම් ඔවුන්ගේ ෆේස්බුක් කොටස් ගැන ($ 45 බිලියන අවස්ථාවේ වටිනා) 99% ක් ලබා ඇතැයි ප්රකාශ කලේය. [8] [9]
2010 වසරේ සිට, ටයිම් සඟරාව වසරේ වෙනස එහි පුද්ගලයා කොටසක් ලෙස ලෝකයේ 100 ධනවත් මෙන්ම බලවත් ජනතාව අතර සකර්බර්ග් නම් කර ඇත.10][11][12]
ළමා අවධිය
Ardsley උසස් පාසලේ දී, සකර්බර්ග් පන්ති දස්කම්. ඔහු පිලිප්ස් Exeter ඔහු විද්යාව (ගණිතය, තාරකා විද්යාව, භෞතික විද්යාව හා) දී ත්යාග හා සම්භාව්ය අධ්යයන හිමිවිය, ඔහුගේ කනිෂ්ඨ වසරේ දී නිව් හැම්ප්ෂයර් ඇකඩමි මාරු කර යවා තිබේ. ඔහුගේ විශ්ව විද්යාල ඉල්ලීමක් මත සකර්බර්ග් ඔහු ප්රංශ කියවීමට බව හැකි සහ ලිවීමට, හෙබ්රෙව්, ලතින් සිටියේ, සහ පෞරාණික ග්රීක. ඔහු එවැනි මෙම Iliad ලෙස මහා කාව්යය කවි ෙපළපත් හදුන්වන්නේ සඳහා ප්රසිද්ධ කර ඇති බව වැටවල් ගහලා කණ්ඩායමේ නායක විය. [18] [20] [21] [22] හාවර්ඩ් විශ්ව විද්යාලයේ දී. [20]
නූතන සෛල වාදය
නූතන සෛල වාදයේ පොදුවේ පිළිගත් කොටස්
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Cell_theory#Modern_cell_theory
ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය
ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටනැෂනල් හෝ ජාත්‍යන්තර ක්ෂමා සංවිධානය (පොදු වශයෙන් ඇම්නෙස්ටි සහ ඒඅයි ලෙසින් හැඳින්වෙන) යනු, ලොව පුරා මිලියන 3 කට වඩා සාමාජිකයන් සහ ආධාරකරුවන් සතු, මානව හිමිකම් පිළිබඳ අවධානය යොමු කළ  රාජ්‍ය-නොවන සංවිධානයකි. මෙම සංවිධානයේ අරමුණ වන්නේ, "මානව හිමිකම්හී බලතර අපවාදයන් වැලැක්වීම හා කෙළවර කිරීම සඳහා පර්යේෂණ සිදු කොට ක්‍රියාකාරකම් ජනනය කිරීම    සහ හිමිකම් උල්ලංඝනය වී ඇත්තන් සඳහා  යුක්තිය ඉටුකිරීමට  බලකිරීම" වෙයි.
ගොයම්
ගොයම් යනු වී ගස හැඳින්වෙන නාමයයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:වී, සහල් සහ බත්
ස්වභාවික පරිසරය
thumb|right|ඉඩම් කළමනාකරණය විසින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ Hopetoun Falls හි ස්වභාවික ලක්ෂණ ආරක්ෂා කර ඇති අතර, අමුත්තන්ට ප්‍රමාණවත් ප්‍රවේශයක් ලබා දේ. thumb|චන්ද්‍රිකාවෙන් සහරා කාන්තාරයේ රූපයක්. එය ලොව විශාලතම උණුසුම් කාන්තාරය වන අතර ධ්‍රැවීය කාන්තාරයෙන් පසු තුන්වන විශාලතම කාන්තාරය වේ.
ජීවීන්ගේ පැවැත්ම සදහා වු අන්තර් ක්‍රියා සිදු වන භෞතික හ ජෛවිය සන්‍රචකය පරිසරය ලෙස හැදින්විය හැකිය.
්යයවභාවික පරිසරය හෝ ස්වභාවික ලෝකය ස්වභාවිකව සිදුවන සියලුම ජීවී සහ අජීවී දේ ඇතුළත් වේ, එනම් මෙම අවස්ථාවේ දී කෘතිම නොවේ. මෙම පදය බොහෝ විට පෘථිවිය හෝ පෘථිවියේ සමහර කොටස් සඳහා යෙදේ. මෙම පරිසරය මිනිසාගේ පැවැත්මට සහ ආර්ථික ක්‍රියාකාරකම් වලට බලපාන සියලුම ජීවී විශේෂ, දේශගුණය, කාලගුණය සහ ස්වභාවික සම්පත් වල අන්තර් ක්‍රියාකාරිත්වය ඇතුළත් වේ. "ස්වාභාවික පරිසරය" යන සංකල්පය සංරචක ලෙස වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය:
ස්වාභාවික පරිසරයට වෙනස්ව ගොඩනඟන ලද පරිසරයයි. ගොඩනඟන ලද පරිසරයන් යනු මිනිසුන් විසින් නාගරික සැකසුම් සහ කෘෂිකාර්මික ඉඩම් පරිවර්තනය වැනි භූ දර්ශන මූලික වශයෙන් පරිවර්තනය කර ඇති අතර ස්වභාවික පරිසරය සරල කළ මානව පරිසරයක් බවට විශාල ලෙස වෙනස් වේ. මඩ පැල්පතක් තැනීම වැනි ආන්තික නොවන බව පෙනෙන ක්‍රියාවන් පවා නවීකරණය කරන ලද පරිසරය කෘතිම එකක් බවට පත්වේ. බොහෝ සතුන් තමන්ට වඩා හොඳ පරිසරයක් ලබා දීම සඳහා දේවල් ගොඩනඟා ගත්තද, ඔවුන් මිනිසුන් නොවන බැවින් බීවර් වේලි සහ වේයන් ගොඩනඟන වැඩ ස්වාභාවික ලෙස සැලකේ.
මිනිසුන්ට පෘථිවිය මත පරිම ස්වභාවික පරිසරයන් සොයාගත නොහැකි අතර ස්වභාවිකත්වය සාමාන්‍යයෙන් අඛණ්ඩව වෙනස් වේ, එක් අන්තයක 100% ස්වභාවික සිට අනෙක් අන්තයේ 0% දක්වා ස්වභාවිකය. "'Anthropocene" තුළ මානව වර්ගයාගේ දැවැන්ත පාරිසරික වෙනස්කම් මූලික වශයෙන් සියලුම ස්වභාවික පරිසරයන් කෙරෙහි බලපා ඇත: දේශගුණික විපර්යාස, ජෛව විවිධත්වය නැතිවීම සහ වාතයේ සහ ජලයේ ඇති ප්ලාස්ටික් සහ අනෙකුත් රසායනික ද්‍රව්‍ය වලින් දූෂණය වීම ඇතුළුව. වඩාත් නිවැරදිව, අපට පරිසරයක විවිධ පැති හෝ සංරචක සලකා බැලිය හැකි අතර, ඒවායේ ස්වභාවික භාවයේ මට්ටම ඒකාකාරී නොවන බව දකිමු. නම්, උදාහරණයක් ලෙස, කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රය, ඛනිජමය සංයුතිය සහ එහි පසෙහි ව්‍යුහය නොකැළඹුණු වනාන්තර පසකට සමාන වන නමුත් ව්‍යුහය බෙහෙවින් වෙනස් ය.
ස්වාභාවික පරිසරය ආර්ක්ෂාකිරීමේ අභියෝගයන්
ස්වභාවික පරිසරයේදී පරිසරයේ ඉතුරුවී ඇති දේවල් ආරක්ෂා කිරීමේ ආශාවෙන් විවිධාකාර ක්‍රියාදාමයන් හා ප්‍රතිපත්තීන් ඇති කෙරේ.පුළුල් දේශපාලනික සාමාජීය හා දාර්ශනික ගමන් මගක් ඔස්සේ පාරිසරික වාදය ස්වභාවික පරිසරයට අන්තර්ගත කොට ගෙන ඇතිබව පොදු වටහා ගැනීමකි. පරිසරයේදී ස්වභාවිකත්වයේ රාමුව යලි ඇති කිරීම හා පුළුල් කිරීමද ඊට විෂය වී ඇත. සැබෑ වල්බිහි වූ තත්ත්වයන්හිදී දුර්ලභ බව වැඩිවන අතර ස්වාභාවික කැලෑ (උදා - කළමනාකරණය නොකරන ලද කැළෑ, වගා නොකරන ලද තණ බිම්, වන ගත ජීවිතය, වනගත මල්) විවිධ ස්ථානවලදී පෙර ජනාවාසව පැවතියද අද ද හමුවේ.
පාරිසරික විද්‍යාඥයින් විසින් පොදුවේ විස්තර කරන ලද අරමුණුවලට අන්තර්ගත වන්නේ,
මෙගා ව්‍යාපෘති නම් වූ අති විශාල සංවර්ධන ව්‍යාපෘති වලින් ස්වභාවික පරිසරයට විශේෂ අභියෝග හා අවධානමක් එල්ල කරයි. ප්‍රධාන වේලි හා විදුලි බලාගාර සැලකිල්ලට ගත යුතු වේ. සංවර්ධිත හා සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ක්‍රමයෙන් විශාල වන මෙගා ව්‍යාපෘති ඇති වන බැවින් ඒවායින් පරිසරයට එල්ල වන තර්ජනයද වැඩි වී ඇත. මෑතකාලීනව ගෝලීය උණුසුම් වීම මත මිනිසා විසින් නිකුත් කෙරෙන හරිතාගාර වායු නිසා ඇති වන දේශ ගුණික වෙනස්වීම් පිළිබඳව ප්‍රබල සැලකිල්ලක් ඇති විය. විශේෂයෙන්ම CO2 හා මානවයා හා ස්වභාවික පරිසරය සමග එහි අන්තර්ක්‍රියා වඩාත් කැපී පෙනේ. දේශගුණික වෙනස්වීම් ඇති කරවන හරිතාගාර වායු අඩු කිරීම පිළිබඳව උත්සාහයන් නාභිගත වී ඇත. (දේශගුණික වෙනස්වීම් සමුළුව හා කියතෝ සන්ධානය හරහා) එමෙන්ම විශේෂ පරිසර පද්ධතිවලින් සමන්විත ප්‍රදේශවලට හා ගෝලීය උණුසුම්වීමේ ආචරණයනට උචිත අයුරින් හැඩ ගැසීම සඳහා මිනිසාට උපකාරී වීමට අනුවර්තිත උපස්තම්භනයන්ද වැඩි වෙමින් පවතී.
වඩාත් විචක්ෂණ අභියෝගයක් වන්නේ ස්වභාවික විචලනයන්ගෙන් ඔබ්බෙහි ස්වාභාවික පාරිසරික ගතිකයන් පාරිසරික වෙනස්වීම්වල‍ට පරස්පරව හඳුනා ගැනීමයි. ඉතිරිව පවතින පාරිසරික විචලනයන් නොසලකා හරිමින් සංඛයාලන දැක්මකට අනුවර්තනය වීම පොදු විසඳුමකි. විද්‍යානුකූලව මෙම දැක්ම කෙටි කාල පරාසයන් තුළ හා සෙමෙන් වෙනස් වන ක්‍රියාදාමයන් දෙස බැලීමේදී වඩා පැහැදිලිවේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:පරිසර විද්‍යාව
ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන්ගේ දිනය (ඉන්දියාව)
ජාතිය වෙනුවෙන් ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන් ලෙසින් සැලකෙන්නන්ට ගරු කිරීම සඳහා, ඉන්දියාවේ ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන්ගේ දිනය ලෙසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති (ජාතික මට්ටමින් සර්වෝදය දිනය ලෙසින්ද හැඳින්වෙන) දින කිහිපයක් වෙති.
ජනවාරි 30
ජාතික මට්ටමින් සිහිකෙරෙන දිනය ජනවාරි 30 වෙයි. එය තෝරාගෙන ඇත්තේ, 1918 දී එදින වැනි දිනක මොහන්දාස් කරම්චන්ද් ගාන්ධිගේ ඝාතනය සිදුවී ඇති බැවිනි. ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන්ගේ දිනයේදී ජනාධිපති, උප ජනාධිපති, අග්‍රාමාත්‍ය, ආරක්ෂක අමාත්‍ය, සහ සේවා ප්‍රධානින්  තුන්දෙනා,  රාජ් ගට් ස්මාරකයෙහි  සමාධිය වෙත රැස්වී විවිධ-වර්ණ පුෂ්පයෙන් සැදි මල් වඩම් තැන්පත් කරති. සන්නද්ධ හමුදා සාමාජිකයන් විසින් බියුගල් නලා නාද කරමින් අවසන් හඬ වයති. අන්තර්-සේවා බලඇණිය විසින් අවි පසුපස හරවා බුහුමන් දක්වති. ජාතියේ පියා සහ අනෙකුත් ප්‍රාණපරිත්‍යාගවරුන් සිහිකිරීම සඳහා පෙ.ව 11 ට රට පුරා විනාඩි දෙකක නිෂ්ශබ්දතාවයක් රැකෙයි. සහභාගීවෙන්නන් සාර්ව-ආගමික යාච්ඤා පවත්වන අතර ගුණ වැනෙන භජන් ගයති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මහාත්ම ගාන්ධි ඝාතනය
තායිවානය
බොහෝවිට තායිවානය ලෙසද, ක්‍රීඩා කටයුනු වලදී චීන තායිපේ හැඳන්වෙන්නේ චීන සමූහාණ්ඩුව හෙවත් චීන ජනරජයයි. මෙය නැගෙනහිර ආසියාවේ රාජ්‍යයක් වන අතර ආසියාවේ පළමු ව්‍යවස්ථාමය සමූහාණ්ඩුව වෙයි.
සටහන්
ප්‍රවර්ගය:නැගෙනහිර ආසියානු රටවල්
ඇන්ජලීනා ජොලී
ලාරා ක්රොෆ්ට් වීඩියෝ ක්‍රීඩාවෙහි ලාරා ක්‍රොෆ්ට් චරිතය සහ සහ ටොම්බ් රේඩර් (2001) ඇය හොලිවුඩ් හි මුල් පෙළේ නිළියක් බවට පත් කළේ ය. මිස්ටර් ඇන්ඩ් මිසිස් ස්මිත් (2005) වෝන්ටඩ් (2008) සහ සෝල්ට් (2010) තුළින් ඇය සාර්ථක වෘත්තීය නිළියක් ලෙස ඉදිරියට පැමිණි අතර “අ මයිටි හාර්ට්“ (2007) සහ “චැලෙන්ජින්“ (2008) නාට්‍යද්වයෙහි ඇගේ රඟපෑම වෙනුවෙන් ඇය ලත් පැසසුම් ඇය හොඳම නිළිය සඳහා වන ඇකඩමි සම්මානය සඳහා  නාම යෝජනා කරනු ලබන්නට හේතු විය
2010 දී පමණ ඇය ඇගේ වෘත්තීය ජීවිතය චිත්‍රපට අධ්‍යක්ෂණය තිර රචනය සහ නිෂ්පාදනය යන අංශ කරා ද යොමු කළා ය ඉන් ද ලෑන්ඩ් ඔෆ් බ්ලඩ් ඇන්ඩ් හනි (2011) සහ අන්බ්‍රෝකන් (2014) යන යුද නාට්‍යයන්ගෙන් ඇරඹී මේ අංශයෙන් ඇයට විශාලතම වාණිජ සාර්ථකත්වය අත් කර දුන්නේ මෙලෆිෂන්ට් (2014) නමැති විනෝද චිත්‍රපටයයි
References
ප්‍රවර්ගය:1975 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ප්‍රොතෙස්තන්ත ප්‍රතිසංස්කරණය
ජොහ් කැල්වින් සහ මාටින් ලුතර් ගේ මැදිහත් වීමෙන් බටහිර ක්‍රිස්තියනි සභාව ප්‍රොතෙස්තන්ත ක්‍රිස්තියනි සභාවන්ට වෙන්වීම් මෙසේ හැදින්වේ. කතොලික සභාව යම් වෙනස් කම් සිදුකිරිමට මටින් ලුතර්ට කලින් විවිද අවස්තා වලදි උත්සාහයන් තිබුනද මොහුගේ Ninety Five Theses( අනුපස් ප්‍රබන්ද )1517 දි මුලු ක්‍රිස්තියනි ලොකය තුලම ආන්ධොලාත්මක විය. මූලික වශයෙන් කතොලික පල්ලිය තුල තිබුනාවු යම් යම් වැරදි මොහු මෙයින් හෙලිකරන ලදි.
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිස්තියානි ආගම
බහායි විශ්වාසය
බහායි විශ්වාසය යනු ඒක දේව වාදී ආගමක් වන අතර සමස්ත මානව වර්ගයාගේ අධ්‍යාත්මික එකමුතුව අවධාරණය කරයි. බහායි උගැන්වීම් සහ මතවාදය පදනම් වන්නේ හරාත්මක මූලධර්ම තුනක් මතය: දෙවියන් වහන්සේගේ එකමුතුව, එනම් සියළු මැවිල්ලෙහි මූලය වන්නාවූ එක් දෙවියන් වහන්සේ කෙනෙක් වැඩ සිටින බව; ආගම්වල එකමුතුව, සියළු ප්‍රධාන ආගම් එකම අධ්‍යාත්මික මූලය සහිත වන අතර එකම දෙවියන් වහන්සේ වෙතින් පැන නැගුනු බව සහ; මානව වර්ගයාගේ එකමුතුව, සමස්ත මානවයන් සමාන ලෙසින් මවනු ලැබ ඇති බවත් සහ, වාර්ගික සහ සංස්කෘතික ලෙසින් පවතින විවිධත්වය  අගය කිරීමක් සහ පිළිගැනීමක් තුලින් වටහා ගත යුතු බවත්ය.
සී.එන්. අන්නාදුරෙයි
'''සී. එන්. අන්නාදුරෙයි''' (1909 සැප්තැම්බර් 15– 1969 පෙබරවාරි 3), යනු දකුණු ඉන්දියාවේ තමිල්නාඩු ප්‍රාන්තයේ හිටපු මහ ඇමතිවරයෙකි. ඔහු අන්නා (අයියා) සහ අරිග්නර් අන්නා යන නාමයෙන්ද එකල හැඳින්විණි. තමිල්නාඩු මහ ඇමති ධූරයට පත්වූ පළමු ද්‍රවිඩ පක්ෂ සාමාජිකයාද ඔහු වෙයි.
ඉන්දීය මධ්‍යම පාන්තික පවුලකට දාව උපන් අන්නාදුරෙයි උස් මහත්වූ පසු, පළමුව පාසල් ගුරුවරයෙකු ලෙසත්, පසුව මැඩ්‍රාස් මැතිවරණයේදී මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙසත් කටයුතු කලේය. පසුව ද්‍රවිඩර් කසාගම් (Dravidar Kazhagam) පක්ෂයේ ලියාපදිංචි සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කල හෙතෙම, එම පක්ෂයේ පෙරියර් ඊ. වී. රාමසාමිගේ ප්‍රබල අනුගාමිකයෙකුද විය. කාලය සමග එම පක්ෂය තුල මතුවී පෙනෙන චරිතයක් බවට පත්වීමට අන්නාදුරේට හැකිවිය.
නමුත් පසුව, ඉන්දියාවෙන් වෙන්වූ ස්වාධීන ද්‍රවිඩ රාජ්‍යයක සංකල්පයක් වූ ද්‍රවිඩනාඩුව සම්බන්ධ කරුණු ගැන පක්ෂයේ පෙරියර් රාමසාමි සමග අන්නාදුරෙයි මත ගැටුම් ඇති කර ගැනීමත්, එම කාලයේදීම පෙරියර් තමාට වඩා ඉතාම ලාබාළ තරුණියක් විවාහ කර ගැනීමත් නිසා අන්නාදුරෙයි, පෙරියර් සමග ඇතිකරගත් එදිරිවාදිකම් උච්චත්වයට පත් කරගනිමින් ඔහුගේ සහායකයින් පිරිසක් සමග ද්‍රවිඩ මුන්නේත්‍ර කසාගම් (DMK) නමින් නව පක්ෂයක් තනාගෙන පෙරියර්ගේ පක්ෂයෙන් ඉවත් විය. මුල් කාලයේදී මෙම ඩීඑම්කේ (DMK) පක්ෂයද, තම මවු පක්ෂය වූ ද්‍රවිඩ කසාගම් පක්ෂයේ ද්‍රවිඩනාඩුව ඇතිකර ගැනීමේ සංකල්පය ඇතුළු මූලික අරමුණු ලුහුබැන්දත්, 1963 දී චීන-ඉන්දියානු යුද්ධය අවසාන වීමත් සහ ඉන්දියාවේ ජාතික දේශපාලනයේ හා ව්‍යවස්ථාවේ සිදුවූ පෙරලියත් සමග, අන්නාදුරෙයි ඇතුළු පක්ෂය ස්වාධීන ද්‍රවිඩනාඩුවක් පිළිබඳව තිබූ ඉල්ලීම් අත්හැරි බව සඳහන් වෙයි.
එකල ඉන්දියාව පාලනය කල පාලක පක්ෂය වූ කොංග්‍රස් රජයට එරෙහිව ඔහු දියත් කල විවිධ විරෝධතා කිහිපයක් මත ඇතිවූ සමහරක් සිදුවීම් හේතුවෙන් ඔහුව කීප විටක් සිරගත කල බව පැවසේ; 1965 දී මැඩ්‍රාස් හී දියත් කල හින්දි විරෝධී කලබගෑනියක්, ඔහුව අවසන් වතාවට සිරගෙට යවන ලදී. ඔහුගේ තුබූ ආවේගශීලී ප්‍රතිපත්ති නිසා ඔහු ඇතුළු ඔහුගේ පක්ෂයට එකල විශාල ජනප්‍රියත්වයක් ලැබුණු බව කියැවේ. 1967 දී ප්‍රාන්ත මැතිවරණයෙන් ඔහුගේ පක්ෂය දැවැන්ත ජයක් හිමිකරගත් අතර, එම වරමින් ඔහු, ස්වයංකැමැත්ත මත විවාහ සිදුකිරීම නීතිගත කිරීම, ද්වි භාෂා ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාවට නැංවීම, සහල් සඳහා සහනාධාර ලබා දීම සහ එතෙක් මැඩ්‍රාස් ප්‍රාන්තය ලෙස හැඳින්වූ ඔවුන්ගේ භූමියෙහි නම තමිල්නාඩුව ලෙස වෙනස් කිරීමටද කටයුතු කරන ලදී.
කෙසේ නමුදු, මහ ඇමති ලෙස බලයට පැමිණ වසර දෙකක් ගතවීමත් සමග පිළිකාවක් වැළඳීම නිසා ඔහු මරණයට පත්විය. එකල ගිනස් වාර්ථාවක්ද තබමින් ඔහුගේ අවමංගල්‍යට විශාල පිරිසක් සහභාගී වූ බව පැවසේ.
කැරපොත්තා
කෘමියෙකි. ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
කොමියස්
කොමියස් යනු, මුලින්ම ගෝල් දේශයෙහිද, ඉන්පසුව බ්‍රිතාන්‍යයෙහිද, ඇට්‍රබේට්ස් නම් බෙල්ජීය ජාතිය ක්‍රිපූ පළමුවන සියවසෙහිදී පාලනය කල  ඓතිහාසික රජෙකු විය. thumb|[[වින්චෙස්ටර් නිධානය (ක්‍රිපූ 50 පමණ). මෙම ආභරණ, ඇට්‍රිෙබ්ට්ස්හී කොමියස්ට බොහෝ විට සබැඳි, දක්ෂිණ බ්‍රිතාන්‍යය පාලනය කළ වර්ග නායකයෙකුට ප්‍රදානය කෙරුණු රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ත්‍යාගයක් විය හැකිය.]],
සීසර්ගේ මිත්‍ර පාක්ෂිකයා
ක්‍රිපූ 57දී, ජුලියස් සීසර් විසින් ඇට්‍රබේට්ස් යටත්කරගැනුමෙන් පසුව, ඔහුගේ කොමෙන්ටාරි ඩි බෙල්ලො ගාලිකෝ ප්‍රකාර, ඔහු විසින් ගෝත්‍රයෙහි රජු ලෙසින් කොමියස් පත් කෙරිණි. ක්‍රිපූ 55 දී බ්‍රිතාන්‍යය වෙත සීසර්ගේ පළමු ගවේෂණයට පෙර, සීසර්ට ප්‍රතිරෝධ සටන් නොකරන ලෙසට බ්‍රිටන්වරුන් කැමැති කරවා ගැනීමට සීසර්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික තානාපතියෙකු ලෙසින් කොමියස් යැවුනේ, දිවයිනෙහි කිසියම් අධිකාරියක් තමන් වෙත ඇති බව සීසර් විශ්වාස කල හෙයිනි. කෙසේවෙතත්, ඔහු සපැමිණි විගසින් අත්අඩංගුවට ගැනිණි. සීසර් ගොඩබැසීම වලක්වා ගැනුමට බ්‍රිටන්වරු අපොහොසත්වූ විට, ගනුදෙනු කතිකාවන්හී කොටසක් ලෙසින් කොමියස් බාර දෙන ලදි. තවදුරටත් පැමිණි බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රහාර පරාජය කිරීමට, සහාය වනු ලෙස තම ගෝත්‍රයෙන් කුඩා අශ්වාරෝහක සෙබල කණ්ඩායමක් සැපයීමට කොමියස්හට හැකි විය. බ්‍රිතාන්‍යය වෙත සීසර්ගේ දෙවන ගවේෂණය තුලදී, කොමියස් විසින්, බ්‍රිතාන්‍ය නායක  කැසිවලෝනස්ගේ යටත්වීම පිළිබඳ කතිකාකොට මන්ත්‍රණය කරන ලදි.
කකුලුවා
කබලු මාළු‍වෙකි. ප්‍රවර්ගය:සත්වයෝ
පොළොන්නරුව ශිව දේවාල
ඓතිහාසික පොලොන්නරුව නගරයේ ශිව දෙවියන් සදහා ඉදි කල ශිව දේවාල කිහිපයක් දැකගත හැකිවේ. අනුරාධපුර යුගයට පසු ලක්දිව බලයට පත් චෝලයන් විසින් තම ආගමික ඕනෑ එපාකම් සදහා මේ හින්දු ආගමික ගොඩනැගීම් කළහ.
ශිව දේවාලය I
මෙම ශිව දේවාලයෙහි පැරණි නාමය සහ නිර්මාපකයා අවිනිශ්චිත වේ. කෙසේ නමුදු දැකගත හැකි වාස්තු ලක්ෂණ අනූව මෙම නිර්මාණය 13 වන සියවසේ පමණ ඉදිකරන ලද්දක් සේ සැළකේ.
දේවාලය රාජකීය ඇතුල් නගරය හා දළදා මළුව අතර පිහිටා ඇත. මෙහි ගර්භ කොටස තුල දැකගත හැකි ශෙෙලමය ශිව ලිංගය ප්‍රධානතම පූජා වස්තුව වේ. මෙම දේවාලයේ ගොඩනැගිලි සැරසිලි අතර අත් කිසිම තැනක හමු නොවන තියුණු දත් විහිදා සිටින කැරකුණු අන් සහිත සත්ව රූපයක් දක්නට ඇත. කළුගල් මාද්‍ය කොට ගෙන ඉදිකොට ඇති මෙම ගොඩනැගිල්ල හින්දු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය පිලිබදව තොරතුරු හෙළි කරයි. මෙම නිර්මාණය චෝළ වාස්තු විද්‍යාවට අනුව ඔවුන්ගේ උවමනාවට ඉදිකර නිමවා ඇත. හොදින්ම ආරක්ෂා වී ඇති පැරණිතම ශිව දේවාල ගොඩනැගිල්ල ලෙස මෙය හැදින්විය හැක. මෙය රන්කොත් වෙර දෙසට වැටී ඇති මාර්ගයේ මැණික් වෙහෙරට ආසන්නයේ පිහිට ඇත.
ශිව දේවාලය III
පිටත නගරයේ උතුරු ද්වාරය ආසන්නයේ, විෂ්ණු හා ගණපති දේවාල සමීපයේ මෙම ශිව දේවාලය ඉදිකොට තිබේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:දේවාල ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ හින්දු සිද්ධස්ථාන ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
හෝරස් දෙවිගේ පුතුන්
thumb|300px|හෝරස්ගේ පුතුන් සතරදෙනා(වමේ සිට): [[ඉම්සෙටී, ඩවමිටෙෆ්ඩවමිටෙෆ්, හපී, ක්වෙබිසෙනුවක්වෙබිසෙනුවෆ්.]]
thumb|ඔසිරිස් දෙවියන් සහ හෝරස් දෙවිගේ පුතුන් දැක්වෙන මෙය ඉතාලි කෞතුකාගාරයක ඇත.
කපුටා
කපුටා යනු ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයට අනුව කෝවස් ගණයට අයත් වන පක්ෂියෙකි.
සංජීවය
බුදු දහමතුල සදහන්වන ආපාය සංකල්පයට අයත් අටමහා නිරයන්ගේ පළමු නිරය හෙවත් අපාය සංජීවයයි.
අධික කෝපය හෝ මානය නිසා දුබලයන් තලා පෙලා කටයුතු කරන රජවරු පාලකයන් නිලධාරීන් මෙම අපායේ උපත ලබයි.
මෙහි එක දිනක් මිනිස් ලොව දින අනූ ලක්ෂයකි.එවන් දින 30ක් මාසයකි.මාස දොළහක් අවුරුද්දකි.එවන් අවුරුදු 500 මෙහි පරමායුෂවේ.
ප්‍රවර්ගය:නිරය
මාස් ස'වෙය' '98 වැඩසටහන
මාස් සර්වේයර් '98 වැඩසටහන සමන්විත වූයේ වෙන වෙනම දියත් කෙරුණු අභ්‍යාවකාශා යානා දෙකක් වන, මාස් ක්ලයිමෙට් ඕබිටර් (පෙරදී මාස් සර්වේයර් '98 ඕබිටර්) සහ මාස් පෝලර් ලෑන්ඩර් (පෙරදී මාස් සර්වේයර් '98 ලෑන්ඩර්) යන දෙකෙනි; මාස් පෝලර් ලෑන්ඩර් අභ්‍යාවකාශ යානාව තුල වූයේ පෘෂ්ඨ-විනිවිදුම් විමසනයන් (ඩීප් ස්පේස් 2) දෙකකි. මෙහෙයුම් දෙකෙහි පරමාර්ථ වූයේ අඟහරුගේ කාලගුණය, දේශගුණය, සහ ජල හා කාබන් ඩයොක්සයිඩ් (අංගාරිකාම්ල) සම්පත් ප්‍රමාණය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීම, වාෂ්පශීලි ද්‍රව්‍යයන් හි සංචයන්, හැසිරීම හා වායුගෝලය ආශ්‍රිත භූමිකාව ගැන අවබෝධයක් ලබා ගැනීම හා දීර්ඝ කාලීන හා කඩින් කඩ දේශගුණ වෙනස් කම් පිළිබඳ සාක්ෂි විමසා බැලීමය.
1998 අඟහරු කක්ෂ නිවේශය දියත් කවුළුව තුලදී අභ්‍යාවකාශ යානා දෙකම දියත් කෙරිණි. විනිවිදුම් විමසනයන් ද සහිතවම ‍යානා දෙකම අතුරුදහන් විය.
ඕබිටර් යානය අතුරුදහන් වූයේ,  මිනුම් පිළිබඳ වූ මෙට්‍රික් සහ  ඉංග්‍රීසි ඒකක අතර අපේක්ෂා නොකල හා අනාවරණය කර ගත නොහැකි වූ නොසීහුම් හේතුවෙන්,   ප්‍රක්ෂිප්තයෙහි ගණන දෝෂයක් නිසාය. JPL විසින් 1996 දී ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබූ යාත්‍රණ මෘදුකාංග අතුරුමුහුණත් පිරිවිතර (SIS) මගින් මෙට්‍රික් ඒකක භාවිතය මෙන්ම භාවිත කල යුතු දත්ත ආකෘතිද නියම කොට දක්වා තිබුණි. මෙය මෙසේ තිබියදීද, ලොක්හීඩ් මාටින් හි පියාසැරි ක්‍රියාකාරිත්ව කණ්ඩායම විසින් ආව්ග දත්ත සපයා තිබුනේ නිව්ටන-තත්පර වෙනුවට රාත්තල්-බර තත්පර යන ඉංග්‍රීසි ඒකක වලිනි. මෙම අගයයන් 4.45 (1 රාත්බල = 4.45 නිව්) ක ගුණාකාරයකින් සාවද්‍ය විය. මෙය නිසාවෙන් පියාසැරි පථය සදොස් කිරීමේදී වැරැදි සිදුවී ඕබිටර් යානය අඟහරු වායුගෝලයෙහි වැඩිමනත් පහළ මට්ටමකට පහත් කිරීමක් සිදු විය. යානය එක්කෝ පිළිස්සි ගියේය නැතහොත් පොළා පැන අවකාශයට නික්ම ගියේය.
උත්තර ධ්‍රැවය
275px|thumb|right|ආක්ටික් සමුද්‍රය සහ උත්තර ධ්‍රැවය දක්වන උද්ධිගංශ ප්‍රක්ෂේපණයක්. thumb|275px|උත්තර ධ්‍රැව භූමි දර්ශනයක්
මාස් ස'වෙය' '98 වැඩසටහන
"ලැන්ඩර්" හි ඇනහිටිමේ හේතුව යැයි විශ්වාස කෙරෙනුයේ එහි ඇතුලත කොටස් වල යම් වැරදීමක් හේතු කොට ගෙන එය බුධ ග්‍රහයාගේ පෘෂ්ඨය මත වැටී විනාශ වීමයි.
උත්තර ධ්‍රැවය
උත්තර ධ්‍රැවය යනු පෘථිවියේ උතුරින්ම පිහිටි ලක්ෂ්‍යයයි. දක්ෂිණ ධ්‍රැවයට අත්‍යන්තයෙන්ම විරුද්ධව මෙම ධ්‍රැවය පිහිටා ඇත. උතුරු අක්ෂාංශ 90 සැබෑ උතුරු දිශාව ලෙස අර්ථ දැක්වේ. උත්තර ධ්‍රැවයේදී සියලු දිශාවන් දකුණට යොමු වී ඇත.එය උතුරු චුම්භක ධ්‍රැවය සමග පටලවා ගත යුතු නොවේ.
මාස් ස'වෙය' '98 වැඩසටහන
"මාස් ස්ර්වේයර් 98" ක්‍ර‍ලේඛය සදහා ඩොලර් මිලියන 193.1 වැය විය.
ප්‍රවර්ගය:අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය
උත්තර ධ්‍රැවය
දක්ෂිණ ධ්‍රැවය (දක්ෂිණ ධෘවය) මහාද්වීපික භූමි ස්කන්ධයක පිහිටන අතර උත්තර ධ්‍රැවය ආක්ටික් සමුද්‍රය මධ්‍යයේ පිහිටා ඇත. එය මුහුදු අයිස් තැටිවලින් ස්ථිරව වට වූ ජලතටාක මධ්‍යයේ පිහිටා ඇත. එබැවින් දක්ෂිණ ධ්‍රැවය මෙන් නොව උත්තර ධ්‍රැවය සඳහා ස්ථිර පිහිටීමක් ඇති කිරීම අසීරුය. කෙසේ නමුත් සෝවියට් සමුහාණ්ඩුව හා පසුව රුසියාව උත්තර ධ්‍රැවයට ඉතා ආසන්නයෙන් ඇදී ගිය පිරිස් බල ප්ලවිත නැවතුම් රාශියක් ඉදිකරන ලදී.
උත්තර ධ්‍රැවය අසල මුහුදේ ගැඹුර මීටර 4261 ක් (අඩි 13980) ලෙස ගණන් බලා ඇත. ආසන්නතම භූමිය සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වෙන්නේ Kaffekluben දුපත ලෙසයි. එය ග්‍රීන්ලන්ත උතුරු මුහුදෙන් සැතපුම් 440 ක් (700 km) දුරින් පිහිටා ඇත. එසේ වුවද ඇතැම් අස්ථිර බොරලු ඉවුරුවලින් මදක් උතුරට වන්නට ඇත.
කාලය
පාථිවියේ බොහෝ ස්ථානවල ප්‍රාදේශීය වේලාවන් අහසේ හිරුගේ පිහිටීම සමග දළ වශයෙන් සමාවයවික වේ. එබැවින් දිනය මධ්‍යයේදී හිරු දළ වශයෙන් එහි උච්ඡයේ පවතී. හිරු නොකඩවා අහසේ සිටින මාස 6 ක් ඇති උත්තර ධ්‍රැවයේ මෙම ක්‍රමය වලංගු නොවේ. මෙහි මානව වාසයක් නැති නිසා කාල කලාපයක් නිර්ණය කොට නැත. ධ්‍රැව ගවේෂණයන්ට ඔවුන්ගේ රටේ හෝ GMT වැනි ඕනෑම ගැලපෙන කාලකලාපයක් යොදා ගත හැකිය.
භූ විද්‍යාව හා දේශගුණය
ප්‍රවර්ගය:උත්තර ධ්‍රැවය
උත්තර අර්ධ ගෝලය
thumb|right|උත්තර අර්ධ ගෝලය කහ පැහැයෙන් දීප්තිමත්ව වර්ණ ගන්වා ඇත. thumb|right|උත්තර අර්ධ ගෝලය උත්තර ධ්‍රැවය ඉහලින් සිට පෙනෙන අයුරු.
සමකයට උතුරින් පිහිටි පෘථිවියේ භාගය උත්තර අර්ධ ගෝලයයි. එසේම මෙය කබෝල සමකයට උතුරින් පිහිටමින් කබෝල අර්ධ ගෝලය ද අයත් කරගනී. පෘථිවියේ උත්තර අර්ධ ගෝලයට අයත් භූමියේ පෘථිවිය මත වෙසෙන ජනගහනයෙන් බහුතරය එනම් 90% ක් පමණ දක්නට ඇත.