රුසියානු_ඉතිහාසය
සාර් රැජිනියන්ගේ පාලනය
අඩි හයයි අඟල් උසැති මහා පීටර් මරණයෙන් පසු තම උරුමක්කාරයා ලෙස නම් කලේ බිරිඳයි. ප්‍රභූ පෙළපතකට අයත් නුවූ පෝලන්ත ලිතුවේනියානු සම්භවයක් සහිත මාර්තා හෙලේනා ස්කොව්‍රොන්ස්කයා සාර්තුමාගේ නෙත ගැටෙන අවස්ථාවේ රුසියානු මාෂල් වරයකු වූ බොරිස් ෂෙරෙමෙටෙව් ගේ ගෘහ සේවිකාවක් ව සිටි බව බටහිර ඉතිහාසඥයෝ යෝජනා කරති. ස්වීඩනය හා යුද්ධයෙන් පසු බොහෝ වාර්ගික බෝල්ටික් වරු රුසියානු හමුදාවේ ආවතෙව සෙවයට යොදවා ගනු ලැබූහ. පළමු බිරිඳ ගෙන් වෙන්ව සිටි සාර් ඈ විවාහ කොටගැනීමට තීරණය කිරීමද දෛවයේ හාස්කමකි. රුසියන් සම්ප්‍රදාය වැළඳගත් පසු ඈ කැතරිනා ඇලෙක්සියෙව්නා නම් වූවාය. ගැහැනියගේ පින ඇත්තේ කුණු මුල්ලේ යයි පැරණි සිංහල කියමනක් ද ඇත. පෙර පිනෙන් ක්‍රෙම්ලිනයේ අධිපතිනිය බවට පත් පළමුවන කැතරිනා සාර්තුමිය [Czarina] හිටපු ප්‍රභූ මෙහෙකාරියක් විය හැකි වුවද, ඒ හේතුව නිසාමදෝ ඉහල පෙලේ දේශපාලන හා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කටයුතු පිළිබඳ මනා අවබෝදයක් ඈට තිබිණ. එවෙකට දෙලක්ෂයක් වූ රුසියානු හමුදාව සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් අඩුකොට මිලිටේරි නඩත්තු වියදම් සුභසාධනය සඳහා යෙදවීම ඈ මහජනයා අතර ලද ජනප්‍රියත්වයට ප්‍රධාන හේතුවකි. එමෙන්ම පළමුවන කැතරිනා සාර්තුමිය සාධාරණ පාලිකාවක් වූ බව තම දියණියන් දෙදෙනා සිටියදී කිරුලේ ඊලඟ උරුමය මහා පීටර් ගේ පළමු කසාදයේ මුනුපුරා වූ දෙවන පීටර් කුමරු වෙත පැවරීමෙන් පෙනීයයි. තුන් වසක් දැහැමෙන් සෙමෙන් රුසියාව රාජ්‍ය කල ඕ 1727 දී පෙණහළු ආබාධයකින් මිය ගියාය. එවකට ඇගේ වයස හතලිස් එකකි. දෙවන පීටර් තම ගරු කටයුතු සීයාට කොහෙත්ම සමාන වූයේ නැත. රාජ්‍යපාලනය කෙරේ උනන්දුවක් නොදැක්වූ ඔහු රුසියානු නාවුක හමුදාව නොසලකා හැරියෙය. සාර් තුමා වැඩි කාලයක් ගත කලේ කාඩ් ක්‍රීඩාව හෝ වොඩ්කා පානය කිරීම වෙනුවෙනි. 1729 ජනවාරියෙදී ඔහුට සරම්ප වැලඳින. ජනවාරි 30 දා අළුයම මියයාමට මොහොතකට පෙර උණ විකාරයෙන් දෙඩවීමට ගත් පීටර් මෑතකදී මිය ගිය තම සොයුරිය බැලීමට සඳහා අසු සූදානම් කරන ලෙස අණ කල බව ජනප්‍රවාදයේ කියවේ. මහා පීටර්ට වෙනත් පිරිමි දරු මුනුපරන් නුවූ බැවින් ක්‍රෙම්ලිනය යලිත් උරුමක්කාරයකු නම් කිරීමේ ගැටළුවට මුහුණ පෑවාය. ඒ සඳහා සුදුස්සා ලෙස තෝරා ගැනුනේ පීටර්ගේ නැසීගිය ආබාධිත සුළු සොයුරු පස්වන ඉවාන්ගේ දියණිය වූ ආන්නාය. දරදඬු තීරණ අරබයා ඈ තම මාමා තමටම ප්‍රසිද්ධියක් දැරුවාය. 1735 දී ක්‍රිමියන් තතාරයන් යුක්‍රේනයට කඩා වැදුන අතර ඔටෝමන් වරු කොකෙසස් ප්‍රදේශයට පහර දුන්හ. මෙය 1710 එකඟතාව උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස දුටු ක්‍රෙම්ලිනය පර්සියාව හා හිවිසුමකට එළඹෙමින් තතාරයන්ට හා තුර්කීනට එරෙහිව යුද ප්‍රකාශ කලාය. ක්‍රිමියානු අගනුවරර කඩා පැන ඛාන් ගේ මාලිගයට ගිනි ලෑ රුසියානුවෝ 1710 දී ස්වීඩ්නයේ චාල්ස් පිටුවහල් කිරීමේ මිල වශයෙන් 1710 දී ඔටෝමන් වරුනට භාරදීමට සිදුවූ ඇසොව් ප්‍රදේශයත් දකුණූ යුක්‍රේනයේ ඔචෙකොව් වරායත් අත්පත් කොට ගත්හ. කෙසේ වුවද වසංගත රෝග පැතිරයාම ක්‍රියාන්විතය තාවකාලිකව අත් හිටුවීමට සාර් තුමියට සිදු විය. ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයට එරෙහිව රුසියාව තනිවම දිනාගත් කැපී පෙනෙන සාර්ථකත්වය ගැන ඊර්ෂ්‍යා සහගත වූ ඔස්ට්‍රියාව ද 1737 දී රුසියාවට පක්ෂව යුද්ධයට සම්බන්ද වූවාය. එහෙත් ඇගේ අඩු සූදානම නිසාත්, බෝල්කන් ප්‍රදේශයේ ඉස්ලාමීය ස්ලාව් වරු ජර්මන් පාලනයකට වඩා ඔටෝමන් පාලනයකට කැමැති වීමත් නිසාත් ඈ ඉක්මනින්ම පරාජය කරනු ලැබුවාය. කෙසේ වුවද කොකේසක් පෙරමුණේ තුර්කි හමුදා පරාජය කල රුසියානුවන් බටහිර යුක්රේනයේ කොටින් බලකොටුව අත්පත් කොටගැනීම නිසා කැළඹී සිටි ඔටෝමන් වරු වහා ඔස්ට්‍රියාව සමඟ සාම ගිවිසුමකට එලඹූනෝය. ක්‍රෙම්ලිනයට වේදනා ගෙන දුන්නේ හැබ්ස්බර්ග් අධිරාජ්‍යයේ දකුණු දිග වසම වූ ස්ලාව් බහුතරයක් සහිත සර්බියානු රාජධානිය තුර්කි පාලනයට නතු විමය. 1741 ඔක්තෝබරයේදී ඇනා සාර්තුමිය වකුගඩු ආබාදයකින් මිය ගියේ තම ඥාති මුනුපුරා වූ වයස මාස දෙකක් වූ හයවන ඉවාන් කුමාරයා උරුමක්කාරයා ලෙස නම් කරමිනි. එහෙත් මේ නම් කිරීම පිළිබඳ බොහෝ මතබේද ක්‍රෙම්ලිනය තුල මෙන්ම ඉන් පිටතද විය. නොවැම්බර් 25 මහා පීටර්ගේ හා පළමු කැතරින් ගේ බාල දියණිය වූ තිස් දෙහැවිරිදි එලිසෙබෙත් කුමරිය සන්නාහය පැලඳ අසුපිට නැඟී ක්‍රෙම්ලිනය රැකවල් කල ප්‍රියොබෂෙන්ස්කි නැමති රෙජිමේන්තුවේ මූලස්ථානයට පැමිණ අසිපත වනා මෙසේ විමසුවේලූ: “නුඹලා පක්ෂපාතී කාටද? සැබෑ උරුමක්කාරයා වන මටද, නැතනම් තවත් බොරු කාරයෙකුටද?” නිලධරයෝ හා සෙබළු ඈට පක්ෂපාතීත්වට දිවූරූහ. බිළිඳු සාර් ඇතුළු පවුලේ සමීප ඥාතීන් සිරගත කිරීමට නියෝග කල ඈ තෝමෝම පළමුවන එළිසෙබෙත් ලෙස කිරුළු පැලන්දාය. 1756 යුරෝපයේ මහ යුද්ධයක් ඇතිවිය. මෙය සත් අවුරුදු යුද්දය [Seven Years War] ලෙස හැඳින්වේ. මීට මුල් වූයේ සම්ප්‍රදායික ජර්මන් වාස භූමි වල අයිතිය අරබයා ප්‍රසියාව හා ඔස්ට්‍රියාව යන සහෝදර වාර්ගික දෙබෑයන් අතර පැන නැඟුන අර්බුදයයි. යුදකාමී ප්‍රසියාවේ දෙවන ෆෙඩ්‍රික් ඕඩර් නිම්නයේ වූ වර්ග සැතපුම් පහලොස්දහසක සයිලේසියාව ඈඳාගත් අතර අසරණ වූ ඔස්ට්‍රියාවේ හැබ්ස්බර්ග් රාජවාංශිකයෝ උදවු ඉල්ලා ක්‍රෙම්ලිනයට හසුන් යැවූහ. දෙවන ෆෙඩ්‍රික් ගේ යුදකාමී පිළිවෙත එළිසෙබෙත් සාර් තුමියටද රිසි නැත. තරුණ ප්‍රසියාව දිනෙක තම අධිරාජ්‍යට තර්ජනයක් විය හැකි බව ඇගේ රාජකීය සිතට හැඟේ. ෆෙඩ්‍රික් නිසි තැන තැබීමෙහිලා සිතා ප්‍රංශය හා ඔස්ට්‍රියාව සමඟ සම්මුතියක් ඇතිකොටගත් ඈ හැබ්ස්බර්ග් වරුනට සහාය පිණීස විශාල හමුදාවක් යුරෝපයට යැව්වාය. 1761 සීතසමයේ ඕඩර් ගඟ තරණය කල රුසියානුවෝ බර්ලිනය වැටළූහ. බර්ලින් නුවරු සංත්‍රාසයෙන් ඇලැලී ගියාහ. “කොසෑකයෝ පැමිණෙති! ” බටහිර ජනප්‍රවාදයට අනුව කාර්පෙතියන් වැටියට එපිටින් විසූ උහු බිහිසුනු සතුරෝය. පෙබරවාරි 15 දාට පෙර හමුදාමය තත්වයේ ප්‍රගතියක් ඇති නුවුවහොත් තමා වස පානය කරන බව දෙවන ෆෙඩ්‍රික් ප්‍රධාන ඇමතියාට දැනුම් දුන්නේය. එහෙත් 1761 නත්තල් දා (නව දින දර්ශනයට අනුව 1762 ජනවාරි 05) එළිසෙබෙත් සාර් තුමිය මිය පරලොව ගියේ යුරෝපයේ ඉරණම නැවත වරක් තීරණාත්මක ලෙස වෙනස් කරවමිනි. ක්‍රෙම්ලිනයේ නව උරුමක්කරු වූයේ ඇගේ ලොකු අක්කාගේ පුතා වන තුන්වන පීටර්ය. පීටර් ගේ පියා ස්වීඩ්න් ජාතික ආදිපාදයෙකි. තම ජර්මන් සම්භවය නිසා නව සාර් දැඩි ප්‍රසියානු හිතවාදී අදහස් දැරීය. බර්ලිනයේ ගේට්ටු අසල සිටි රුසියානු හමුදාවට නවතින ලෙස අණ කල තුන්වන පීටර් ඔස්ට්‍රියාව හා ප්‍රංශය සමඟ වූ සම්මුතිය අහෝසි කොට ඔවුනට එරෙහිව ප්‍රසියාව හා අත්වැල් බැඳ ගත්තේය. වස බීමට සූදානම්ව සිටි ප්‍රසියාවේ තුන්වන ෆෙඩ්‍රික් මේ හේතුවෙන් ‘මහා ෆෙඩ්‍රික්’ [Fredrick the Great] ලෙස ඉතිහාසගත වූ අන්දමත්, එම අන්දරය ජන කථාවක් ලෙස ඉදිරි ජර්මන් පරම්පරා ඔස්සේ වෘන්තාන්ත ගතවූ අන්දමත්, “හිට්ලර්ට මඟ පෙන්වූ සිහින දකින්නා - මහා ෆෙඩ්‍රික්' යන පෙර ලිපියෙන් විස්තර කොට ඇත. යුරෝපය ට අතිශය තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් වූ සත් අවුරුදු යුද්ධය අතරතුරදී ක්‍රෙම්ලිනය සිදු කල මේ හදිසි පිළිවෙත් මාරුව නොවන්නට ලෝකයේ අනාගතය වඩාත් වෙනස් වනු ඇත. දෙවන ෆෙඩ්‍රික් එදා වසබී මියගියේ නම් පළමු ලෝක යුද්ධය හෝ දෙවන ලෝකය යුද්ධය කිසිදා හට නොගැනීමට ඉඩ තිබින. සියවස් දෙකකට පසු හිට්ලර් පැවසුවේ ජර්මන් වරු ‘බ්‍රැන්ඩන්බර්ග් හාස්කම’ ලෙස ඉමහත් ආස්වාදයෙන් සමරන මෙම සිදුවීම ලෝකයේ ස්වාමි ජාතිය වීමට දෛවය විසින් ජර්මනියට දුන් වරම සනාථ කෙරෙන ඓතිහාසික උදාහරණයක් බවයි.