cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ජ්‍යාමිතිය
ඉතිහාසය
thumb|යුක්ලීඩ්ගේ “Element” ග්‍රන්තයේ මධ්‍යතන යුගයේ පරිවර්තනයෙන් ආරම්භයේ වූ කාන්තාවක් ජ්‍යාමිතිය උගන්වන චිත්‍රයක් දැනට පවතින වාර්තාවන්ට අනුව ජ්‍යාමිතියෙහි මූලාරම්භය ක්‍රි.පූ. 3000 දී පමණ ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාරය, ඊජිප්තුව හා මෙසපොතේමියාව ආශ්‍රිතව සිදු වූ බව සොයාගෙන ඇත. ආරම්භක අවධියේ ජ්‍යාමිතිය දිග, කෝණ , ක්ෂේත්‍ර හා පරිමාවන් පිළිබද ප්‍රත්‍යක්ෂ මුලිකව සොයාගන්නා ලද මූලධර්මයන්වල එකතු‍වක් වු අතර ඒවා මිනුම් කටයුතු, ඉදිකිරීම්, තාරකා විද්‍යා සහ වෙනත් විවිධ ක්ෂේත්‍රයන්හි ප්‍රායෝගිව යොදාගැනීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද මූලධර්ම විය. ඊජිප්තු රයින්ඩ් පැපිරස් සහ මොස්කව් පැපිරස් ද, බැබිලෝනියානු මැටි පුවරු සහ ඉන්දියනු ශුල්බා සූත්‍ර ද ජ්‍යාමිතිය පිළිබද දැනට සොයාගෙන ඇති ඉපැරණිම ප්‍රකාශන වේ. සමකාලීනව චීන ජාතික මොසී, ශැන්ග් හා හෙන්ග් විසින් කළ සොයාගැනීම් ද, ලියූ යුසි විසින් ලියන ලද “Nine Chapters on the Mathematical Art” (ගණිතමය විග්‍රණය පිළිබඳ පරිච්ඡේද නවයක්) යන ග්‍රන්ථය ද චීනයේ භාවිතා විය.
යුක්ලීඩ්ගේ “The Elements of Geometry” (ජ්‍යාමිතියේ අංගයක්) නම් ග්‍රන්ථය මුල් යු‍ගයේ ජ්‍යාමිතිය සම්බන්ධව පලවූ ග්‍රන්ථ අතරින් වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගනී. ක්‍රි.පු 300 දී පමණ පළවූ මෙම ග්‍රන්ථය ඔස්සේ ජ්‍යාමිතිය පරමාදර්ශි සංසිද්ධ ආකාරයකට ඉදිරිපත් කිරීමට යුක්ලීඩ් කටයුතු කළ අතර ඒ ඔස්සේ යුක්ලීඩියානු ජ්‍යාමිතිය සිදු විය. ඇතැමුන් වරදවා වටහාගෙන ඇති අයුරට මෙම ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථය එකල ග්‍රීක ගණිතඥයින් ජ්‍යාමිතිය පිළිබඳ දත් කරුණුවල එකතුවක් නොවූ අතර එය ජ්‍යාමිතියට මූලික හැඳින්වීමක් පමණක් විය. යුක්ලීඩ් විසින්ම තවත් වඩාත් සංකීර්ණ ග්‍රන්ථ 8ක් ජ්‍යාමිතිය අලලා පල කිරීමෙන් ඒ බව පැහැදිලි වේ. ජ්‍යාමිතිය අලලා පල කළ ප්‍රථම ග්‍රන්ථය යුක්ලීඩ්ගේ ග්‍රන්ථයක් නොවන බව විවිධ සාධක ඔස්සේ මේ වන විට ඔප්පු වී තිබේ. එහෙත් අපහරණයට ලක්වීමත් නොසැල්ලකිල්ලට භාජනය වීමත් නිසා යුක්ලීඩ් යුගයට පෙර ලියූ ග්‍රන්ථ කිසිවක් සොයාගත නොහැකි වී තිබේ.
ජ්‍යාමිතියේ විශේෂයෙන්ම විජීය ජ්‍යාමිතයේ හා ජ්‍යාමිතික වීජ ගණිතයේ ප්‍රගමනය සදහා මධ්‍යතන යුගයේ දී මුස්ලිම් ගණිතඥයින් විසින් විශාල කාර්ය භාරයක් ඉටු කරන ලදී. අල් මහානි (853) නම් ගණිතඥයා විසින් ගණකයක් ද්වි ගුණ කිරිම වැනි ජ්‍යාමිතික ගැටළු වීජ ගණිතමය ගැටළු බවට ඌනනය කළ හැකි බව හදුනාගන්නා ලදී. කබිට් ඉබන් ක්වරා (ලතින් භාෂාවෙන් තෙබිට්) (836-901) ජ්‍යාමිතික අගයන්ට ආදේශිත අංක ගණිතමය ක්‍රියාවලීන් පිළිබද පරීක්ෂණ කළ අතර විශ්ලේෂණ ජ්‍යාමිතියේ මූලික වර්ධනයට දායකත්වය දැක්විය. ඕමාර් ක්හැයිම් (1048-1131) ඝණජ සමීකරණ සදහා ජ්‍යාමිතික විසදුම් ලබාගත් අතර ඔහුගේ සමාන්තර උප ග්‍රහණයන් පිළිබඳ ගැඹුරු අධ්‍යයනයන් යුක්ලීඩියානු නොවන ජ්‍යාමිත‍ියේ මූලාරම්භයට දායකත්වය සැපයීය.
ගුරුකුල විද්‍යාලය
= විද්‍යාලීය බාහිර සබැඳි =
ජ්‍යාමිතිය
ඉතිහාසය
17 වැනි සියවසේ මුල් කාලයේ දී ජ්‍යාමිතිය සම්බන්ධ වැදගත් ප්‍රගමන යුගලක් සිදු වන මින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ රේනේ ඩෙස්කාටේස් (1596-1650) යන ෆයරේ ඩි ෆර්මැට් (1601-1665) විසින් ඛණ්ඩාංක සහ සමීකරණ වලින් යුත් විශ්ලේෂණ ජ්‍යාමිතිය නම් ක්ෂේත්‍රය නිර්මාණය කිරීමයි. මෙම නව ක්ෂේත්‍රය පසු කාලීන කුලකයේ සහ නිත්‍ය ප්‍රමාණාත්මක විද්‍යාවක් වූ භෞතික විද්‍යාවේ දියුණුවට අත්‍යාවශ්‍ය විය. දෙවැනි වැදගත් සිද්ධිය වූයේ ගිරාජ් ඩෙසාගස් (1591-1661) විසින් ක්‍රමානුකූලව ප්‍රක්ෂේපි ජ්‍යාමිතිය අධ්‍යයනය කිරීමයි. ප්‍රක්ෂේපී ජ්‍යාමිතියේ දී මිනුම්වලින් තොරව ලක්ෂ්‍ය එකිනෙක සමඟ පෙළ ගැසෙන ආකාරය පමණක් අධ්‍යයනය කරනු ලැබේ.
රූපවාහිනී NTSC
සටහන්
{|
ජ්‍යාමිතිය
ඉතිහාසය
19 වැනි සියවසේ දී ජ්‍යාමිතිය ආශ්‍රිතව සිදු වූ වැදගත් සිදුවීම් යුගලක් එතෙක් ජ්‍යාමිතිය අධ්‍යයනය කළ ආකාරය නව මගකට යොමු ‍කළේය. මින් පළමුවැන්න වූයේ ලොබැකෙවිස්කි, බෝලේ හා ගෝස් විසින් යුක්ලීඩියානු ‍නොවන ජ්‍යාමිතිය සොයාගැනීමයි. දෙවැන්න ෆීලික්ස් ක්ලේන් විසින් එලැන්ගන් වැඩසටහනේ කේන්ද්‍රීය සැලකීම ලෙස සමමිතිය හදුන්වාදීමයි. ‍(මෙමඟින් යුක්ලීඩියානු හා යුක්ලිඩියානු නොවන ජ්‍යාමිතීන් සාධාරණීකරණය කරන ලදී) මෙකල විසූ ජ්‍යාමිතිය පිළිබද පතාක යෝධයන් යුගල වූයේ බර්නාඩ් රීමන් සහ හෙන්රි පොයිංකෙරේය. රීමන් විසින් ගණිතමය විශ්ලේෂණ උපක්‍රම පමණක් යොදා ගනිමින් රීමන් පෘෂ්ටය හදුන්වාදෙන ලද අතර‍ පොයිකරේ විසින් ගණිතමය පද්ධති පිළිබද ජ්‍යාමිතික වාදය සහ වීජීය ස්ථල විද්‍යාව හදුන්වාදෙන ලදී. මෙම වෙනස්කම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ජ්‍යාමිතිය පිළිබද සංකල්පය විශාල වෙනසකට බදුන් වු අතර “අවකාශය” පිළිබඳ සංකල්පය පිරුණු සහ විවිධ ආකාර‍යක් ගත්තේය. මෙම තත්වය සංකීර්ණ විශ්ලේෂණය සහ ප්‍රතිෂ්ටික යාන්ත්‍ර විද්‍යාව වැනි විවිධ විෂය ක්ෂේත්‍රයන්ට පසුබිමක් සැපයීය. පුරාතන ආකාර ජ්‍යාමිතිය සමජාතීය අවකාශ හා බැඳුනක් ලෙසට මෙකල හදුනාගන්නා ලදී. සමජාතීය අවකාශ යනු ප්‍රමාණවත් සමමිතියක් පැවතීම එකිනෙකට වෙනස් ලක්ෂ මත දී එකම ආකාරයෙන් පෙනෙන අවකාශ වේ.ජ්‍යාමිතියෙ පියා යුක්ලිඩ් වේ
ගුරුකුල විද්‍යාලය
https://gurukulatalents.blogspot.com/
ජ්‍යාමිතිය
ඉතිහාසය
ප්‍රවර්ගය:ජ්‍යාමිතිය ප්‍රවර්ගය:ගණිතය
තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම පිළිබඳ පනත
31 වගන්තිය
(ඇ) මේ පනත මගින්‌ නිශ්චිතව දක්චා ඇති කාලසීමාවන්ට අනුකූල නොවීම;
(ඈ) සම්පූර්ණ නොවූ, නොමග යවන හෝ සාවද්‍ය තොරතුරු ප්‍රදානය කිරීම;
(ඉ) වැඩිපුර ගාස්තු අයකිරීම;
(ඊ) ඉල්ලා සිටිනු ලබන ආකෘතියෙන්‌ තොරතුරු සැපයීමට තොරතුරු නිලධරයා විසින්‌ ප්‍රතික්ෂේප කිරිම;
(උ) එම තොරතුරු වෙත එම පුරවැසියා ප්‍රවේශවීම වැළැක්වීම සඳහා එම තොරතුරු විකෘතිකර, විනාශකර හෝ අස්ථානගතකර ඇති බවට එම තොරතුරු ඉල්ලා සිටිනු ලබන පුරවැසියා හට සාධාරණ හේතු පැවතීම,
මත අතෘප්තියට පත්වන යම්‌ පුරවැසියකු විසින්‌, අවස්ථානෝචිත පරිඳි එම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, ක්‍රියාව හෝ අභියාචනයක්‌ කිරීම සඳහා හේතු පවතින බව දැනගත්‌ ඳින සිට ඳින දාහතරක කාලයක්‌ ඇතුළත නම්‌ කළ නිලධරයා වෙත අභියාචනයක්‌ ඉදිරිපත්‌ කරනු ලැබිය හැකි ය.
(2) නම්‌ කළ නිලධරයා විසින්‌, ඕනෑම අවස්ථාවක දී, එසේ වුවත්‌ වැඩකරන දින තුනක කාලයක්‌ ඇතුළත, අභියාචනය කරනු ලබන පුරවැසියා වෙත එම අභියාචනය භාර ගැනීමේ දී, කුවිතාන්සියක්‌ නිකුත්‌ කළ යුතු ය.
(3) නම්‌ කළ නිලධරයා විසින්‌ (1) වන උපවගන්තිය යටතේ සඳහන්‌ කර ඇති යම්‌ අභියාචනයක්‌ පිළිබඳ තීරණය, එම අභියාචනය ලැබී සති තුනක කාලයක්‌ ඇතුළත ලබාදිය යුතු අතර, ඒ සඳහා වූ නිශ්චිත පදනම ඇතුළුව එම තීරණය සඳහා වූ හේතු ද දැක්විය යුතු ය.
(4) (1) වන උපවගන්තිය යටතේ අභියාචනයක්‌ ඉදිරිපත්‌ කිරීම සඳහා වූ යම්‌ පුරවැසියකුගේ අයිතිවාසිකම, කොමිෂන් සභාව වෙත ඔහු හෝ ඇය විසින්‌ ඉල්ලීමක්‌ ඉදිරිපත්‌ කිරීමේ අයිතිවාසිකමට අගතිගාමී නොවිය යුතු ය.
(5) අභියාචනය ඉදිරිපත්‌ කරනු ලබන පුරවැසියා විසින්‌ (1) වන උපවගන්තියේ සඳහන්‌ කාලසීමාව ඇතුළත එම අභියාචනය ඉදිරිපත්‌ කිරීමට අපොහොසත්‌ වීම පිළිබඳ සාධාරණ හේතු ඉදිරිපත්‌ කර ඇති අවස්ථාවක දී, නම්‌ කළ නිලධරයා විසින්‌ ස්චකීය අභිමතය පරිදි එම ප්‍රමාදය නොසලකමින්‌ අභියාචනය චිභාග කරනු ලැබිය හැකි ය.
32 වගන්තිය
(1) (අ) 31(1) වගන්තිය යටතේ වන අභියාචනයක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ කරන ලද තීරණයෙන්‌ අගතියට පත්‌ යම්‌ තැනැත්තකු විසින්‌, එම තීරණය සන්නිවේදනය කිරීමෙන්‌ මාස දෙකක්‌ ඇතුළත දී, හෝ
(ආ) 31(3) වගන්තිය යටතේ නිශ්චිතව දක්වා ඇති කාලය ඇතුළත තීරණයක්‌ ලබා දිය යුතු යම්‌ අභියාචනයකට තීරණය ලබා ගැනීමට නොහැකි වීමෙන්‌ අගතියට පත්‌ යම්‌ තැනැත්තකු විසින්‌, එසේ නිශ්චිතව දක්ව ඇති කාලය ඉකුත්‌ වීමෙන්‌ මාස දෙකක්‌ ඇතුළත ඳී,
එම තීරණයට හෝ තීරණය ලබා ගැනීමට නොහැකි වීමට එරෙහිව කොමිෂන්‌ සභාවට අභියාචනා කළ හැකි අතර, කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌, එම අභියාචනය ලැබීමෙන්‌ දින තිහක්‌ ඇතුළත අභියාචනා කොට ඇත්තේ කවර තීන්දුවකට එරෙහිව ද එම තීරණය ස්ථිර කිරීම, වෙනස්‌ කිරීම, හෝ ප්‍රතිවර්තනය කිරීම කළ හැකි අතර, එම ඉල්ලීම අවශ්‍ය කටයුතු සඳහා අදාළ තොරතුරු නිලධරයාට නැවතත්‌ යැවිය හැකි ය.
(2) අභියාචකට පාලනය කළ නොහැකි හේතුවක්‌ නිසා නියමිත කාලයේ දී අභියාචන ගොනු කිරීමෙන්‌ අභියාචක වළක්වා ඇති බවට කොමිෂන්‌ සභාව සෑහීමට පත්වේ නම්‌, එම මාස දෙකක කාලය අවසන්‌ වීමෙන්‌ පසුව කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ අභියාචනය භාරගනු ලැබිය හැකිය.
(3) කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ අභියාචක වෙත, තොරතුරු නිලධරයා වෙත සහ අදාළ අධිකාරිය වෙත ස්වකීය තීරණ සඳහා වූ හේතු ලිඛිතච ඉදිරිපත්‌ කරනු ලැබිය යුතු ය.
(4) අභියාචනයක්‌ ඉදිරිපත්කර ඇති අවස්ථාවක දී, ඉල්ලීමක්‌ සකස්‌ කිරීමේ දී පනතට එකඟව ක්‍රියාකර ඇති බව පෙන්වාදීම සඳහා වූ ඔප්පු කිරිමේ භාරය පොදු අධිකාරිය වෙත පැවරී ඇත්තේ ය.
33 වගන්තිය
අතෘප්තියට පත්‌ පාර්ශවය විසින්‌ අවස්ථානෝචිත පරිඳි, 31 වන වගන්තිය හෝ 32 වන වගන්තිය යටතේ යම් හේතුවක්‌ මත අභියාචනයක්‌ ඉදිරිපත්‌ කිරීමට අපොහොසත්‌ වන අවස්ථාවක දී, අගතියට පත්‌ පාර්ශවය විසින්‌ ලිඛිතව නිසි පරිදි බලය පවරනු ලබන වෙනත්‌ යම්‌ තැනැත්තකු මාර්ගයෙන්‌ එම අභියාචනය යොමු කළ හැකි ය.
34 වගන්තිය
(1) 32 වන වගන්තිය යටතේ කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ දෙන ලද තීරණයකින්‌ අතෘප්තියට පත්‌ යම්‌ පුරවැසියකු හෝ පොදු අධිකාරියක්‌ විසින්‌, ඒ තීරණයට එරෙහිව, එම තීරණය එකී පුරවැසියාට හෝ පොදු අධිකාරිය වෙත දැනුම්‌ දෙනු ලැබූ දිනයේ සිට මාසයක්‌ ඇතුළත අභියාචනාධිකරණය වෙත අභියාචනයක්‌ ඉදිරිපත්‌ කරනු ලැබිය හැකි ය.
(2) මේ වගන්තිය යටතේ යම්‌ අභියාචනයකට අදාළව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 136 වන ව්‍යවස්ථාව යටතේ රීති සාදනු ලබන තෙක්‌, අභියාචනාධිකරණයට ප්‍රතිශෝධන මාර්ගයෙන්‌ ඉදිරිපත්‌ කරනු ලබන ඉල්ලීමකට අදාළව එම ව්‍යවස්ථාව යටතේ සාදනු ලබන රීති, මේ වගන්තියේ (1) වන උපවගන්තිය යටතේ කරන ලද සෑම අභියාචනයක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ ම අදාළ කර ගනු ලැබිය යුතු ය.
VII වන කොටස
(සාමාන්‍ය)
35 වගන්තිය
යම්‌ තැනැත්තකුට කවර හෝ ආකාරයකින්‌ බලපාන තීරණයක්‌ ලබා දෙන යම්‌ පොදු අධිකාරියක සෑම නිලධරයකුම, අදාළ තැනැත්තා විසින්‌ තත්කාර්ය සඳහා කරනු ලබන ඉල්ලීමක දී, එම තීරණයට එළඹීම සඳහා වූ හේතු එම තැනැත්තාට ලිඛිතව හෙළිදරව්‌ කළ යුතු ය.
36 වගන්තිය
මේ පනතේ කිසිවක්‌ මගින්‌, නීතියට එකඟව යථා පරිඳි ක්‍රියා කිරීමේ දී යම්‌ තොරතුරු දරන්නන්‌ විසින්‌ තොරතුරු ප්‍රසිද්ධ කිරීමෙන්‌ හෝ තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශය ලබා දීමෙන්‌ හෝ යම්‌ තැනැත්තකු විසින්‌ තොරතුරු සෙවීමෙන්‌ සහ තොරතුරු ලබාගැනීමෙන්‌, වැළැක්වීමක්‌ හෝ අධෛර්යමත්‌ කිරීමක්‌ සිදුවන බව අදහස්‌ නොවිය යුතු ය.
37 වගන්තිය
(1) අවශ්‍ය යයි කොමිෂන් සභාච සලකන පරිදි නොයෙක්‌ විට, එහෙත්‌ එක්‌ ලිත්‌ වර්ෂයකට යටත්‌ පිරිසෙයින්‌ එක්‌ වාර්තාවක්‌ පිළියෙල වන සේ, කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ එහි කටයුතු පිළිබඳ වාර්තා පිළියෙල කළ යුතු ය. එසේ පිළියෙල කරනු ලබන සෑම වාර්තාවක ම පිටපතක්‌ කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ පාර්ලිමේන්තුවේ සභාගත කිරීමට පාර්ලිමේන්තුව වෙත ප්‍රේෂණය කළ යුතු අතර, එක්‌ එක්‌ වාර්තාවේ පිටපතක්‌ ජනාධිපතිවරයාට ද යැවිය යුතු ය.
(2) (1) වන උපවගන්තිය යටතේ සකස්‌ කරන ලද වාර්තාවේ පිටපතක්‌ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත්‌ කිරීමෙන්‌ සති දෙකක්‌ ඇතුළත දී, කොමිෂන්‌ සභා කාර්යාලයේ දී මහජන පරීක්ෂාව සඳහා තැබීමට සැලැස්චිය යුතු අතර, හැකි සෑම අවස්ථාවක දී ම එහි පිටපතක්‌ කොමිෂන්‌ සභාවේ වෙබ්‌ අඩවියෙන්‌ ලබා ගැනීමට සැලැස්විය යුතු ය.
38 වගන්තිය
(1) (අ) යම්‌ තොරතුරු නිලධරයකු විසින්‌ සිතාමතාම -
i) යම්‌ පුරවැසියකුගේ තොරතුරු ලබා ගැනීම සඳහා වූ ඉල්ලීමක්‌ ලබා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන අවස්ථාවක දී;
ii) ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පිළිබඳ හේතු දැන්වීමකින්‌ තොරව තොරතුරු සඳහා වූ ඉල්ලීමක්‌ ප්‍රතික්ෂේප කරන අවස්ථාවක දී;
iii) 14 (ඉ) වගන්තියේ ගාස්තු උපලේඛනය උල්ලංඝනය කරමින්‌ ඉහළ ගාස්තු නිර්දිෂ්ඨ කරනු ලබන අවස්ථාවක දී;
iv) මෙම පනතේ විධිවිනවලට අනුකූලව ඉල්ලීමක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ කටයුතු කිරීමට අපොහොසත්‌ වන අවස්ථාවක දී; හෝ
(ආ) යම්‌ නම්‌ කළ නිලධරයකු විසින්‌ සිතාමතාම -
ii) 31 (3) වගන්තිය යටතේ නිශ්චිතව දක්චා ඇති කාලසීමාව ඇතුළත, සිදුකරන ලද අභියාචනයක්‌ පිළිබඳ තීරණයක්‌ ලබා දීමට කිසිදු සාධාරණ හේතුවක්‌ නොමැතිව පැහැර හැරීම සිදුකරනු ලබන අවස්ථාවක දී,
කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ එම කරුණ පිළිබඳව නිසි විනය බලධරයාගේ දැන ගැනීම සඳහා ඉදිරිපත්‌ කළ යුතු ය.
(2) අදාළ විනය බලධරයා විසින්‌ එම අධිකාරිය වෙත යොමු කරන ලද යම්‌ කරුණක්‌ සම්බන්ධයෙන්‌ ගන්නා ලද ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳව මාසයක කාලයක්‌ ඇතුළත කොමිෂන්‌ සභාව වෙත දැනුම් දිය යුතු ය.
39 වගන්තිය
(1) (අ) තොරතුරු සැපයීම සිතාමතා අවහිර කරනු ලබන හෝ චේතනාන්චිතච වැරදි සහගත, අසම්පූර්ණ හෝ නිවැරදි නොවන තොරතුරු සපයනු ලබන;
(ආ) එම පොදු අධිකාරියේ ඔහු හෝ ඇයගේ සේවා නියුක්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීම හේතුවෙන්‌ ලබා ගත්‌ දැනුම හෝ තමා වෙත ප්‍රවේශයක් ඇති, තොරතුරු චේතනාන්විතව් විනාශ කරනු ලබන, අවලංගු කරනු ලබන, වෙනස්‌ කරනු ලබන හෝ පූර්ණ හෝ අර්ධ වශයෙන්‌ චසන්‌ කරනු ලබන; හෝ
(ඇ) කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ ඉල්ලා සිටීමේ දී කොමිෂන්‌ සභාව ඉදිරියේ පෙනී සිටීම පැහැර හරිනු ලබන හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන;
(ඈ) කොමිෂන්‌ සභාව ඉදිරියේ පෙනී සිට කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ කරනු ලබන පරීක්ෂණ පැහැර හරිනු ලබන හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන හෝ ඔහුගේ භුක්තියේ හෝ බලය යටතේ පවතින යම්‌ තොරතුරු ඉදිරිපත්‌ කිරීම පැහැර හරිනු ලබන හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලබන හෝ දිවුරුම්‌ දීම හෝ ප්‍රතිඥා දීම යටතේ චේතනාන්විතව සාවද්‍ය තොරතුරු සපයනු ලබන;
(ඉ) කොමිෂන්‌ සභාවේ තීරණයකට අනුකූලවීම පැහැර හරින හෝ ප්‍රතික්ෂේප කරන;
(ඊ) මේ පනත මගින්‌ කොමිෂන්‌ සභාව වෙත පැවරි ඇති හෝ එම කොමිෂන්‌ සභාවේ යම්‌ නිලධරයකු හෝ සේවානියුක්තිකයකු වෙත පැවරි ඇති බලතල ක්‍රියාත්මක කිරිමේ දී, කොමිෂන්‌ සභාව හෝ එහි යම්‌ නිලධරයකු හෝ සේවානියුක්තිකයකු චළක්වන හෝ අවහිර කරනු ලබන;
(උ) මෙම පනතේ 12 (7) වගන්තියේ විධිවිධාන උල්ලංඝනය වන ආකාරයට යම්‌ තොරතුරක්‌ හෙළිකරනු ලබන;
සෑම තැනැත්තකු ම මේ පනත යටතේ වරදක්‌ සිදු කරන අතර, මහේස්ත්‍රාත්වරයකු විසින්‌ පවත්වනු ලබන ලඝු නඩු විභාගයකින්‌ පසු වරදකරු කිරීමේ දී රුපියල්‌ පනස්දහසක්‌ නොඉක්මවන දඬ මුදලකට හෝ අවුරුදු දෙකක කාලයක්‌ නොඉක්මවන බන්ධනාගාරගත කිරීමකට හෝ එම දඩය හා බන්ධනාගාරගත කිරීම යන දෙකටම එම තැනැත්තා යටත්‌ විය යුතු ය.
(2) 23 (3) වගන්තිය යටතේ තොරතුරු නිලධරයකු විසින්‌ සහාය ඉල්ලා සිටියේ යම්‌ නිලධරයකුගෙන්‌ ද ඒ නිලධරයා විසින්‌ සාධාරණ හේතුවක්‌ නොමැතිව ඒ සහාය ලබා දීම පැහැර හරින විට, ඒ නිලධරයා මේ පනත යටතේ වරදක්‌ සිදු කරනු ලබන අතර මහේස්ත්‍රාත්වරයා විසින්‌ පවත්වනු ලබන ලඝු නඩු විභාගයකින්‌ පසුව වරදකරු කරනු ලැබීමේ දී රුපියල්‌ දසදහසක්‌ නොඉක්මවන දඩයකට යටත්‌ විය යුතු ය.
(3) මේ වගන්තියේ (1) වන හෝ (2) වන උපවගන්තිවල සඳහන්‌ කරන ලද යම්‌ වරදක්‌ සිදු කිරීම්‌ වෙනුවෙන්‌ පනවන ලද දඩය, මේ පනත යටතේ පනවන ලද කාර්යයක්‌ කරගෙන යාම පැහැර හැරීම වෙනුවෙන්, විනය ක්‍රියා මාර්ගයක්‌ ගැනීමට බලය පවරා ඇති අදාළ අධිකාරිය විසින්‌ ඒ නිලධරයාට එරෙහිව ගනු ලැබිය හැකි යම්‌ විනය ක්‍රියා මාර්ගයකට හානියක්‌ නොවන අමතර දඩයක්‌ විය යුතු ය.
(4) මෙම පනත යටතේ අපරාධ නඩු පැවරිමක් කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ ආරම්භ කළ යුතු ය.
40 වගන්තිය
යම්‌ පොදු අධිකාරියක කිසිදු නිලධරයකු හෝ සේවා නියුක්තිකයකු වීම හේතුවෙන්‌, යම්‌ නීතිමය හෝ වෙනත්‌ බැඳීමකට යටත්‌ වන යම්‌ තැනැත්තකු, එම නීතිමය හෝ බැඳීම කුමක්‌ වුවත් මේ පනත යටතේ නිදහස්‌ කිරිමට හෝ හෙළිදරව්‌ කිරීමට අවසර දෙනු ලබන යම්‌ තොරතුරු, නිදහස්‌ කිරීම හෝ හෙළිදරව්‌ කිරීම සම්බන්ධයෙන්‌ විනයානුකූල හෝ අන්‍යාකාර වූ යම්‌ දඬුවමකට යටත්‌ නොවිය යුතු ය.
41 වගන්තිය
(1) අමාත්‍යවරයා විසින්‌ කොමිෂන්‌ සභාව විමසා මේ පනත යටතේ නියම කිරීම අවශ්‍ය වන සියලු කාරණා සම්බන්ධයෙන්‌ හෝ මේ පනතේ මූලධර්ම සහ විධිවිධාන බලාත්මක කිරිම සඳහා නියෝග සෑඳීමට අවශ්‍ය විය හැකි සියලු කාරණා සම්බන්ධයෙන්‌ නියෝග සාදනු ලැබිය හැකි ය.
(3) (1) වන උපවගන්තිය යටතේ සාදන ලද සැම නියෝගයක්‌ ම, එය ගැසට්‌ පත්‍රයේ පළ කළ පසු නොපමාව අනුමතය සඳහා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත්‌ කළ යුතු අතර, එසේ අනුමත කරනු නොලබන යම්‌ නියෝගයක්‌ ඒ යටතේ කලින්‌ කරන ලද කිසිවකට අගතියක්‌ නොමැතිව එම අනනුමතයේ දින සිට පරිච්ඡින්න කළ සේ සලකනු ලැබිය යුතු ය.
(4) යම්‌ නියෝගයක එසේ පරිච්ඡින්න කරන ලදැයි සලකනු ලබන දිනය ගැසට්‌ පත්‍රයේ පළ කරනු ලැබිය යුතු ය.
42 වගන්තිය
(1) කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ පහත සඳහන්‌ කාරණා සම්බන්ධයෙන්‌ රිති සාදනු ලැබිය හැකි ය :-
(අ) කොමිෂන්‌ සභාව වෙත අභියාචනයක්‌ ඉදිරිපත්‌ කළ යුතු ආකෘතිය සහ ආකාරය;
(ආ) පරීක්ෂණයක්‌ පැවැත්වීමේ දී අනුගමනය කළ යුතු කාර්ය පටිපාටිය;
(ඇ) තොරතුරු සැපයීම සම්බන්ධයෙන්‌ වූ ගාස්තු උපලේඛනය;
43 වගන්තිය
මේ පනතේ පද සම්බන්ධයෙන්‌ අන්‍යාර්ථයක්‌ අවශ්‍ය වුවහොත්‌ මිස-
”පුරවැසියා” යන්නට, යම්‌ ව්‍යවස්ථාපිත වූ හෝ ව්‍යවස්ථාපිත නොවූ මණ්ඩලයක සාමාජිකයන්ගෙන්‌ හතරෙන්‌ තුනකට නොඅඩු සංඛ්‍යාවක් පුරවැසියන්‌ වන්නේ නම්‌, එවැනි මණ්ඩලයක්‌ ඇතුළත්‌ වේ;
”නම්‌ කළ නිලධරයා" යන්නෙන්‌, මෙම පනතේ 23 වන වගන්තිය යටතේ පත්‌ කරනු ලැබ ඇති අභියාචන විභාග කිරීමේ නිලධරයකු අදහස්‌ වේ;
”උසස්‌ අධ්‍යාපන ආයතනය" යන්නෙන්‌, 1978 අංක 16 දරන විශ්ව විද්‍යාල පනත මගින්‌ පිහිටුවන ලද හෝ පිහිටුවන ලදැයි සලකන හෝ ඇති කරන ලද හෝ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ පිළිගනු ලැබූ හෝ වෙනත්‌ යම්‌ පනතක විධිවිධාන යටතේ පිහිටුවන ලද විශ්වවිද්‍යාලයක්‌, මණ්ඩපයක්‌ හෝ විශ්වවිද්‍යාලයීය විද්‍යායතනයක්‌ අදහස්‌ වේ;
”තොරතුරු” යන්නට, පහත සඳහන්‌ ඒවායේ භෞතික ස්වරූපය හෝ ස්වභාවය නොසලකා, සටහන්‌, ලේඛන, සංදේශ, විද්‍යුත්‌ තැපැල්‌, මත, උපදේශ, මාධ්‍ය නිවේදන, චක්‍රලේඛ, නියම, ලොග්‌ පොත්‌, ගිවිසුම්‌, වාර්තා, ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර, සාම්පල්‌, ආදර්ශක, හුවමාරු වන ලිපි, සංදේශ, නීති කෙටුම්පත්‌, පොත්‌, පිඹුරු, සිතියම්‌, චිත්‍ර, රූපසටහන්‌, රූපමය හෝ ප්‍රස්තාරමය වැඩ හෝ ඡායාරූප, සේයාපට, ක්ෂුද්‍ර සේයාපට, ශබ්ද පටිගත කිරීම්‌, වීඩියෝ පට, යන්ත්‍ර මගින්‌ කියවිය හැකි වාර්තා, පරිගණක වාර්තා සහ වෙනත්‌ ලේඛනගත ද්‍රව්‍ය, ඇතුළු යම්‌ ආකාරයකින්‌ ලේඛනගත කරන ද්‍රව්‍ය සහ ඒවායේ යම්‌ පිටපත්‌ ඇතුළත්‌ වේ;
”තොරතුරු නිලධරයා” යන්නෙන්‌, මේ පනතේ 23 වන වගන්තිය යටතේ පත්‌ කරනු ලබන තොරතුරු සපයන නිලධරයකු අදහස්‌ වේ;
”පළාත්‌ පාලන ආයතනය" යන්නෙන්‌, මහා නගර සභාවක්‌, නගර සභාවක්‌ හෝ ප්‍රාදේශීය සභාවක්‌ අදහස්‌ වන අතර, එවැනි යම්‌ සභාවක්‌ මගින්‌ ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන, කරනු ලබන සහ ඉටු කරනු ලබන බලතල, කාර්ය සහ කර්තව්‍යවලට අනුරුපි හෝ සමාන බලතල, කාර්ය සහ කර්තව්‍ය ක්‍රියාත්මක කිරීම, කිරීම සහ ඉටු කිරීම සඳහා යම්‌ නීතියක්‌ යටතේ ඇති කරනු ලබන හෝ පිහිටුවනු ලබන යම්‌ අධිකාරියක්‌ ද අදහස්‌ වේ;
"රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන" යන්නෙන්‌, ස්වේච්ඡා පදනම මත පුද්ගල කණ්ඩායමක්‌ විසින්‌ ඇතිකරන ලද, රජයෙන්‌ හෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධානවලින්‌ සෘජුව හෝ වක්‍රව අරමුදල්‌ ලැබෙන, රාජ්‍ය නොවන ආකාරයේ සංවිධාන අදහස්‌ වේ;
"පොදු අධිකාරිය" යන්නෙන්‌ -
(අ) ආණ්ඩුවේ අමාත්‍යාංශයක්‌;
(ආ) ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හෝ (ඉ) ඡේදය යටතේ නිශ්චිතව දක්වා ඇති ප්‍රමාණයට හැර 2007 අංක 7 දරන සමාගම්‌ පනත හැර යම්‌ ලිඛිත නීතියක්‌, හෝ පළාත්‌ සභාවක ප්‍රඥප්තියක්‌ මගින්‌ හෝ යටතේ පිහිටුවන ලද යම්‌ මණ්ඩලයක්‌ හෝ කාර්යාලයක්‌;
(ඇ) ආණ්ඩුවේ දෙපාර්තමේන්තුවක්‌;
(ඈ) රාජ්‍ය සංස්ථාවක්‌;
(ඉ) සිය කොටස්වලින්‌ සියයට විසිපහක්‌ හෝ ඉන්‌ චැඩි ප්‍රමාණයක්‌ හෝ අන්‍යාකාරයකින්‌ පාලන අයිතියක්‌ ඇති රජය හෝ රාජ්‍ය සංස්ථාවක්‌ හෝ රජය සහ රාජ්‍ය සංස්ථාවක්‌ එකතුව දරනු ලබන 2007 අංක 7 දරන සමාගම්‌ පනත යටතේ සංස්ථාගත කරන ලද සමාගමක්‌;
(ඊ) පළාත්‌ පාලන ආයතනයක්‌;
(උ) ආණ්ඩුව හෝ එහි නියෝජ්‍යායතනයක හෝ පළාත්‌ පාලන ආයතනයක කොන්ත්‍රාත්තුවක්‌, හවුල්‌ ව්‍යාපාරයක්‌, ගිවිසුමක්‌ හෝ බලපත්‍රයක්‌ යටතේ ව්‍යවස්ථාපිත හෝ පොදු කර්තව්‍යක්‌ ඉටුකරන එහෙත්‌ ඒ ව්‍යවස්ථාපිත හෝ පොදු කර්තව්‍යයන්ගෙන්‌ හෝ පොදු සේවාවන්ගෙන්‌ ආවරණය වූ ක්‍රියාකාරකම්‌ ප්‍රමාණයකට පමණක්‌ සීමා වූ පෞද්ගලික හිමිකාරීත්වයක් හෝ සංවිධානයක්‌;
(ඌ) පළාත්‌ සභාවක්‌ විසින්‌ පිහිටුවන ලද හෝ ඇති කරන ලද යම්‌ දෙපාර්තමේන්තුවක්‌ හෝ වෙනත්‌ අධිකාරියක්‌ හෝ ආයතනයක්‌;
(එ) මහජනතාව වෙත සේවයක්‌ ලබාදෙනු ලබන සහ ඉල්ලා සිටින ලද තොරතුරු මහජනතාව වෙත ලබාදෙනු ලබන සේවයට අදාළ වනතාක්‌ දුරට ආණ්ඩුව හෝ යම්‌ දෙපාර්තමේන්තුවක්‌ හෝ පළාත්‌ සභාවක්‌ මගින්‌ පිහිටුවන ලද හෝ ඇතිකරන ලද වෙනත්‌ අධිකාරියක්‌ හෝ විදේශීය ආණ්ඩුවක්‌ හෝ ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක්‌ මගින්‌ සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයේ අරමුදල්‌ සපයනු ලබන රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන;
(ඒ) යම්‌ ලිඛිත නීතියක්‌ යටතේ පිහිටුවනු ලබන, හඳුනාගනු ලබන හෝ බලපත්‍රයක්‌ ලබා දෙනු ලබන හෝ රජය මගින්‌ හෝ රාජ්‍ය සංස්ථාවක්‌ මගින්‌ හෝ පළාත්‌ සභා ප්‍රඥප්තියක්‌ යටතේ පිහිටුවනු ලබන හා ඇති කරනු ලබන යම්‌ ව්‍යවස්ථාපිත මණ්ඩලයක්‌ මගින්‌ පූර්ණ වශයෙන්‌ හෝ අර්ධ වශයෙන්‌ මුල්‍යාධාර සපයන පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල සහ වෘත්තීය ආයතන ඇතුළු උසස්‌ අධ්‍යාපන ආයතන;
(ඔ) යම්‌ ලිඛිත නීතියක්‌ යටතේ පිහිටුවනු ලබන, පිළිගනු ලබන හෝ බලපත්‍රයක්‌ ලබා දෙනු ලබන හෝ රජය මගින්‌ හෝ රාජ්‍ය සංස්ථාවක්‌ මගින්‌ හෝ පළාත්‌ සභා ප්‍රඥප්තියක්‌ යටතේ පිහිටුවනු ලබන හා ඇති කරනු ලබන යම්‌ ව්‍යවස්ථාපිත මණ්ඩලයක්‌ මගින්‌ පූර්ණ වශයෙන්‌ හෝ අර්ධ වශයෙන්‌ මුල්‍යාධාර සපයන වෘත්තීය හෝ කාර්මික අධ්‍යාපනය ලබා දෙන ආයතන ඇතුළු පුද්ගලික අධ්‍යාපන ආයතන;
(ඕ) යුක්තිය පසිඳලීම සඳහා ඇති කොට පිහිටුවන ලද අධිකරණ, විනිශ්චය අධිකරණ හා ආයතන,
අදහස්‌ වේ.
44 වගන්තිය
මේ පනතේ සිංහල සහ දෙමළ භාෂා පාඨ අතර, යම්‌ අනුනුකූලතාවයක්‌ ඇතිවුවහොත්‌, එවිට, සිංහල භාෂා පාඨය බලපැවැත්විය යුතු ය.
උපලේඛනය
(කොමිෂන්‌ සභාවේ සාමාජිකයන්ට අදාළ වන විධිවිධාන)
(අ) ජනාධිපතිවරයා අමතා යවනු ලබන ලිපියකින්‌ ඔහුගේ හෝ ඇයගේ ධුරයෙන්‌ කලින්‌ ඉල්ලා අස්වූ අවස්ථාවක දී;
(ඇ) අධිකරණය විසින්‌ වරදකරුවකු කරනු ලැබී ඇති අවස්ථාවක ඳී;
(ඈ) කොමිෂන්‌ සභාවෙන්‌ කලින්‌ නිවාඩු ලබා ගැනීමකින්‌ තොරව කොමිෂන්‌ යභාවේ අනුක්‍රමික රැස්වීම් තුනකට ඔහු හෝ ඇය නොපැමිණ සිටීමෙන්‌ ධුරය හැරගියා සේ සලකන අවස්ථාවක දී; හෝ
(ඉ) ධුරය දරන කාල සීමාව තුළදී ඔහුගේ ධුරයේ කාර්යට පරිබාහිරව යම්‌ රැකියාවක නිරත වන අවස්ථාවක දී, ඔහුගේ සාමාජිකත්වය අවසන්‌ විය යුතු ය.
(අ) යම්‌ කායික දුබලතාවයක්‌ හෝ සිහිවිකලභාවයක්‌ හේතුවෙන්‌ ඔහුගේ හෝ ඇයගේ කාර්යයන්‌ ඉටු කිරීමට ස්ථීර වශයෙන්‌ නොහැකි අවස්ථාවක දී;
(ආ) චරිත දූෂණය මත ඔහු හෝ ඇයගේ රාජකාරි ඉටුකිරීමට සුදුසු තත්වයක නොමැති අවස්ථාවක දී; හෝ
(ඇ) නිසි බලය ඇති අධිකරණයක්‌ විසින්‌ යම්‌ වරදකට වරදකරු කර ඇති අවස්ථාවක දී,
ඒ සාමාජිකයා ජනාධිපතිවරයා විසින්‌ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාව විමසා ධුරයෙන්‌ ඉවත්‌ කරනු ලැබිය හැකි ය.
(3) කොමිෂන්‌ සභාවේ සභාපතිවරයා හෝ වෙනත්‌ යම්‌ සාමාජිකයකු විසින්‌ ජනාධිපතිවරයා අමතා තත්කාර්ය සඳහා යවනු ලබන ලිපියක්‌ මගින්‌ ඒ ධුරයෙන්‌ ඉල්ලා අස්විය හැකි අතර, ඒ ඉල්ලා අස්වීම ජනාධිපතිවරයා විසින්‌ ලිඛිතව පිළිගන්නා දිනයේ සිට බලාත්මක විය යුතු ය.
(4) කොමිෂන්‌ සභාවේ යම්‌ සාමාජිකයකුගේ ධුරය හිස්වන අවස්ථාවක දී, ජනාධිපතිවරයා විසින්‌ 12 (1) වගන්තියේ සඳහන්‌ කාර්ය පටිපාටිය අනුගමනය කළ යුතු අතර, වෙනත්‌ තැනැත්තකු ඔහු අනුප්‍රාප්ත වන සාමාජිකයාගේ ධුර කාලයෙන්‌ ඉකුත්‌ නොවී ඇති කාලය සදහා ධුරය දැරීමට පත්කරනු ලැබිය යුතු ය.
(5) (අ) කොමිෂන්‌ සභාවේ යාමාජිකයකු අසනීපයක්‌, ශ්‍රී ලංකාවෙන්‌ බැහැරව සිටීම හෝ වෙනත්‌ යම්‌ හේතුවක්‌ නිසා ඔහුගේ හෝ ඇයගේ කාර්යයන්‌ ඉටු කිරීමට තාවකාලිකව නොහැකිවන අවස්ථාවක දී, ජනාධිපතිවරයා විසින්‌ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සභාවේ නිර්දේශය මත ඒ සාමාජිකයා වෙනුවට ක්‍රියාකිරීමට ඔහු හෝ ඇය නොපැමිණි කාලය සඳහා වෙනත්‌ තැනැත්තකු පත්කරනු ලැබිය හැකි ය.
(ආ) කොමිෂන්‌ සභාවේ සභාපතිවරයා අසනීපයක්‌, ශ්‍රී ලංකාවෙන්‌ බැහැරව සිටීම හෝ වෙනත්‌ යම්‌ හේතුවක්‌ නියා ඔහුගේ හෝ ඇයගේ කාර්යයන්‌ ඉටු කිරීමට තාවකාලිකව නොහැකිවන අවස්ථාවක දී, ජනාධිපතිවරයා විසින්‌ ඒ සභාපතිවරයා නැති විට, සභාපතිවරයා වෙනුවෙන්‌ ක්‍රියාකිරීමට කොමිෂන්‌ සභාවේ වෙනත්‌ යම්‌ සාමාජිකයකු පත්කරනු ලැබිය යුතු ය.
(7) (අ) කොමිෂන්‌ සභාව සෑම මසක දී ම යටත්‌ පිරිසෙයින්‌ එක්‌ වරක්‌ හෝ අවශ්‍ය පරිදි වාර ගණනක්‌ රැස්විය යුතු ය.
(ආ) මණ්ඩලයේ යම්‌ රැස්වීමක ගණපූරණය සාමාජිකයන්‌ තුන්‌ දෙනෙකු විය යුතු ය.
(ඇ) කොමිෂන්‌ සභාවේ සියලු රැස්වීම්වල මුලසුන කොමිෂන්‌ යභාවේ සභාපතිවරයා දැරිය යුතු අතර, එවැනි යම්‌ රැස්වීමකට සභාපතිවරයා පැමිණ නොමැති අවස්ථාවක දී, පැමිණ සිටින සාමාජිකයන්‌ විසින්‌ ඔවුන්‌ අතරින්‌ යම්‌ සාමාජිකයකු ඒ රැස්වීමේ මුලසුන දැරීම සඳහා තෝරා ගත යුතු ය.
(ඈ) කොමිෂන්‌ සභාවේ යම්‌ රැස්වීමක දී සභාපතිවරයාට හෝ මුලසුන දරන යම්‌ තැනැත්තකුට තමාගේ ඡන්දයට අමතරව තීරක ඡන්දයක්‌ හිමි විය යුතු ය.
(ඉ) කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ එහි රැස්වීම්‌ පැවැත්වීම සහ රැස්වීමේ කටයුතු සම්බන්ධයෙන්‌ වූ කාර්ය පටිපාටිය විධිමත් කරනු ලැබිය යුතු ය.
(8) කොමිෂන්‌ යභාවේ මුද්‍රාව -
(අ) කොමිෂන්‌ සභාව විසින්‌ කලින්‌ කලට නිශ්චය කරනු ලබන ආකාරයට විය යුතු ය;
(ඇ) කොමිෂන්‌ සභාව චිසින්‌ නිශ්චය කරනු ලැබිය හැකි යම්‌ ආකාරයකින්‌ වෙනස් කරනු ලැබිය හැකි ය; සහ
(ඈ) කොමිෂන්‌ සභාවේ සභාපනිවරයා සහ වෙනත්‌ එක්‌ සාමාජිකයකු ඉදිරිපිට ඳී මිස කිසිදු සාධන පත්‍රයකට නොතැබිය යුතු අතර ඒ දෙදෙනා විසින්‌ තමන්‌ පැමිණ සිටි බවට සාක්ෂි වශයෙන්‌ එකී සාධන පත්‍රයෙහි අත්සන්‌ කළ යුතු ය.
බෞද්ධ පාඨ ග්‍රන්ථ
භික්ෂුවගේ උරුමය - වල්පොල රාහුල හිමි
සිල්ලා හි සොන්දොක් රජ
සිල්ලා හි සොන්දොක් රජ (රාජ්‍ය. 780-785), යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ සිල්ලාවේ 37වන පාලකයා මෙන්ම එක්සත් සිල්ලාවේ 8වන පාලකයායි. රජ වීමට ප්‍රථම ඔහු සිල්ලාවේ හ්යේගොං රජුගේ සංදේදූංවරයකු ලෙස සේවය කොට තිබේ.
චරිතාපදානය
මොහුගේ උපන් නාමය වන්නේ කිම් යං-සන් ය. ඔහු සොංදොක්ගේ දියණිය වූ සසෝ ආර්යාවගේ පාර්ශ්වයෙන් හේචන් කිම් හ්යෝ-බංගෙන් සහ නේමුල් රජුගෙන් පැවත එන එකොළොස්වන පරපුරේ සාමාජිකයෙකි. ඔහු ගක්ගන් කිම් යං-පුම්ගේ දියණිය වූ ගුකොක් ආර්යාව සමඟ විවාහ විය.
සොන්දොක් හ්යේගොං රජු යටතේ සංදේදූං ධුරයෙහි සේවය කොට තිබේ.
780 දී, ඉචන් කිම් ජි-ජොං විසින් හ්යේගොං ‍රජුට එරෙහිව කැරැල්ලක් දියත් කළේ ය. මේ නිසා රජු එකල සංදේදූං කිම් ‍යං-සං (පසුකාලීනව, සොන්දොක් රජු වූ) හට මෙම කැරැල්ල මර්දනය කිරීමට නියෝග කළේ ය. කෙසේනමුත්, කැරැලි හමුදා සාර්ථකව මාලිගය තුළට කඩාවැදී හ්යේගොං ‍රජ සහ බිසව ඝාතනය කළහ. අනතුරුව කිම් යං-සන් සිල්ලාවේ නව පාලකයා ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කෙරිණි. ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරන්නේ හ්යේගොං ‍රජුව ඝාතනය කරන්නට ඇත්තේ සොන්දොක් රජු විසින්ම වන්නට ඇති බවයි.
785 දී සිදුවූ සොන්දොක්ගේ මරණින් පසුව, ඔහුව ආදාහනය කොට ඔහුගේ භෂ්මාවශේෂ ජපන් මුහුදෙහි (නැගෙනහිර මුහුද) පා කර හරින ලදී. සොන්දොක්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා වූයේ වොන්සොං රජු ය.
සඳෙහි දුර පැත්ත
thumb|right|300px|සඳෙහි දුර පැත්ත.
සඳෙහි දුර පැත්ත යනු පෘථිවියෙන් සදාකල් ඉවතට හැරී ඇති චන්ද්‍ර අර්ධ ගෝලයයි. මෙම අර්ධ ගෝලය පළමුව ඡායාරූප ගත කරනු ලැබුයේ 1959 දී සෝවියට් දේශයෙහි ලුනා 3 රෝබ් මගිනි. එය ප්‍රථමව මිනිස් ඇසින් සෘජුවම නිරීක්ෂණය කරනු ලැබුයේ 1968 දී සිදු කරනු ලැබු ඇපලෝ 8 මෙහෙයුමේදීය. විෂම භූ ලක්ෂණය උල්කාපාත ගැටීම් විශාල සංඛ්‍යාවකින් මෙන්ම සාපේක්ෂව අඩු චන්ද්‍ර මාරියාවලින් වෙන්කොට හඳුනාගත හැකිය. එයට සෞර ග්‍රහ මණ්ඩලයේ දැනට දන්නා විශාලතම ගැටීම් අංගය ඇතුළත් වෙයි. එය දක්ෂිණ ධ්‍රැව එයිට්කන් බේසික් සේ හදුන්වනු ලැබේ. එය පෘථිවියෙන් සිදුවිය හැකි රේඩියෝ නිරෝධනය වීම් මගින් ආරක්ෂා වී ඇති නිසා එය විශාල රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් සදහා විභව ස්ථානයක් ලෙස යෝජනා කර ඇත.
ගවේශණය
ලුනා 3 මගින් ගන්නා ලද සඳෙහි ඈත පැත්තේ ප්‍රථම ඡායාරූපවලින් එකක්, දකුණු උඩ කෙළවරේ වන අදුරු පැහැති පැල්ලම් මාරේ මොස්කොවින්ස් වන අතර කේන්ද්‍රයට පහළින් හා වමෙන් වු අදුරු පැහැති ප්‍රදේශ මාරේ මාගිනස් හා මාරේ සිමිති ලෙස හැඳින්වෙයි.
1950 පසු භාගය වන තෙක් සදෙහි දුර පැත්තෙහි වූ ගති ගුණ ගැන දැන සිටියේ ඉතාමත් අල්ප ප්‍රමාණයකි. සඳ පිළිබදව වු දත්ත එකතු කර සඳෙහි දුර පැත්තෙහි චන්ද්‍ර බාහුව අසල වු ලක්ෂණ පිළිබදව සීමාසහිත තොරතුරු ප්‍රමාණයක් දැක්වීය. කෙසේ නමුත් මෙම අංග එතරම් පුළුල් කෝණයකින් නිරීක්ෂණය නොකරන ලද අතර එය වැදගත් නිරීක්ෂණවලට බාධාවක් විය. සඳෙහි දුර පැත්තේ ඉතිරි 82% නොදන්නාසේ පැවතුණු අතර එහි ගුණ වඩාත් සාකච්ඡාවට (speculation) බඳුන්විය.
දත්ත එකතුව හරහා දැකිය හැකි සඳෙහි දුර පැත්තෙහි වු අංගවලට උදාහරණයක් වන්නේ මාරේ ඔරියන්ටෙල්ය. ගැටුම් බේසමක් වන මෙය කිලෝමීටර් 1000 ක් පමණ ප්‍රදේශයක් පුරා විහිදී පවතී. කෙසේ නමුත් මෙය 1906 දී ජුලියස් ෆ්‍රෑන්ක් විසින් නම් කරන තෙක් නම් කර නොතිබිණි. බේසමෙහි සත්‍ය ස්වභාවය සොයා ගනු ලැබුවේ 1960 දී ය.ඒ නිවැරදි කරන ලද ඡායාරූප හරහාය. මෙය බොහෝ විස්තර සහිතව 1967 දී ලුනා ඕබිටර් 4 මගින් ඡායාරූප ගත කෙරිණි.
1959 ඔක්තෝබර් 7 වැනිදා ලුනා 3 සෝවියට් රෝබය මුල්වරට සඳෙහි දුර පැත්තේ ඡායාරූප ගන්නා ලදී. එම ඡායාරූප 18 ක් මඟින් සදෙහි නොපෙනෙන පැත්තෙන් 1/3 ක් ආවරණය කර ඇත. එම ඡායාරූප විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් පසු සදෙහි දුර පැත්තෙහි ප්‍රථම සිතියම USSR විද්‍යාව පිළිබදව වු ඇකඩමිය මගින් 1960 නොවැම්බර් 06 වන දා නිකුත් කරන ලදී. එයට භූ විෂමතාවේ විශේෂිත අංග 500 කින් යුත් අත්පොතක්ද ඇතුළත් විය. වසරකට පසුව පෘථිවියට නොපෙනෙන සදෙහි අංග ඇතුළත් ගෝලයක් USSR මගින් නිකුත් කරන ලදී. ඒ සදහා යොදා ගත්තේ ලුනා 3 මගින් ගන්නා ලද ඡායාරූපයි. 1965 ජුලි 20 වැනිදා තවත් සෝවියට් ප්‍රෝබයක් වන සොන්ඩ් 03 මගින් ලුනා 03 ට වඩා වැඩි විභේදක බලයකින් හා තත්ත්වයකින් යුත් සඳෙහි දුර පැත්තේ ඡායාරූප සම්ප්‍රේෂණය කරන ලදී. එම ඡායාරූප මගින් කි.මී. සිය ගණන් දිග ආවාට දාම නිරූපණය කරන ලදී. 1967 දී සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ සිතියමෙහි දෙවන කොටස මොස්කව්හිදී සොන්ඩ් 03 හි දත්ත මත පදනම්ව නිකුත් කරන ලදී. එහි අලුතින් සොයාගත් සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ වු විශේෂ භූ ලක්ෂණ 4000 ක් අඩංගු වේ. එම වසරේදීම චන්ද්‍රයාගේ සම්පුර්ණ සිතියමක් හා චන්ද්‍ර මතුපිටින් 95% ක් දක්වන සම්පුර්ණ ගෝලයක් සෝවියට් එකමුතුවේදී නිකුත් කරන ලදී. සඳෙහි නොපෙනන පැත්තේ වු බොහෝමයක් වැදගත් භූ ලක්ෂණ සෝවියට් අභ්‍යවකාශ ප්‍රෝබ මගින් සොයාගන්නා ලද නිසා සෝවියට් විද්‍යාඥයන් ඒවා සඳහා නම් තෝරාගන්නා ලදී. මෙය යම් තරමක සංවාදයකට බඳුන් වු අතර අන්තර් ජාතික තාරකා විද්‍යා එකමුතුව එම නම් නොයිඳුල්ව පැවතෙන ලෙස එම අර්ධ ගෝලයෙහි වු භූ ලක්ෂණ නම් කිරීමට ක්‍රමයක් හඳුන්වා දෙන ලදී.
සදෙහි දුර පැත්ත ප්‍රථම වරට මිනිස් ඇසකින් නිරීක්ෂණය කරනු ලැබුවේ 1968 දී ඇපලෝ 08 මෙහෙයුම අතරතුරදීය. ගගනගාමී විලියම් ඇන්ඩර්ස් දර්ශනය විස්තර කළේ "The backiside looks like a sand pile my kids have played in for sometime. It is all beatup, no definition, Just a lot of bumps and Holes" (එම පැත්ත මාගේ ළදරුවන් සෙල්ලම් කල වැලි පිට්ටනියක් මෙන් විය යනුවෙනි. එය කිසිදු තේරුමක් නොතිබු ගැටි හා සිදුරුවලින් යුක්ත විය.)
එයින් පසු එය ඇපලෝ 08 හි සියලු කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් විසින් හා ඇපලෝ 10 සිට 17 දක්වා වු මෙහෙයුම් සාමාජිකයින් විසින් දැක ඇත. තවද ලුනා ප්‍රෝබ කිහිපයක් මගින් ඡායාරූප ගත කර ඇත. සදට පිටුපසින් ගමන් ගන්නා අභ්‍යවකාශ යානයක් පෘථිවිය සමග සෘජු රේඩියෝ සන්නිවේදනයෙන් ඉවත් වන අතර කක්ෂය සන්නිවේදනයට ඉඩ දෙන තෙක් බලාසිටිය යුතුය. ඇපලෝ මෙහෙයුම් අතරතුරදීත් සොවා මොඩියුලයේ එන්ජිම ආරම්භ කරනු ලැබුවේ එය සදෙහි පිටුපස ඇති විටය. මෙම යානය නැවත පෙනෙනතෙක් මෙහෙයුම් පාලන මධ්‍යස්ථානයෙහි අපහසු කාල පරිච්ඡේදයක් ඇති කරන ලදී.
විභවය
සඳෙහි අපට නොපෙනෙන පැත්ත පෘථිවියෙහි වූ රේඩියෝ සම්ප්‍රේෂණවලින් ආරක්ෂා වී ඇති නිසා එය ගඟනගාමීන්ගේ භාවිතය සඳහා රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් ස්ථානගත කිරීමට සුදුසු ස්ථානයක් ලෙස සැලකේ. කුඩා පාත්‍ර හැඩැති ආවාට Puerto Rico හි Arecibo ට සමාන ස්ථාවර දුරේක්ෂයක් සඳහා ස්වාභාවික නිපැයුම සපයයි. වඩා විශාල පරිමාණ දුරේක්ෂ සඳහා කිලෝමීටර් 100ක විෂ්කම්භයකින් යුත් සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ කේන්ද්‍රය ආසන්නයේ පිහිටා ඇති ඩයිඩලස් ආවාටය හා එහි කිලෝමීටර් 3ක් උස පිටත දාරය කක්ෂගත වී ඇති නොවැදගත් චන්ද්‍රිකාවලින් එන සන්නිවේදන නැවැත්වීමට උදව්වනු ඇත. රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් සඳහා තවත් සුදුසු අපේක්ෂකයකු වන්නේ සහා (Saha) අවාටයයි. thumb|සමහර භූගෝලීය ලක්ෂණ මෙම ඡායාරූපයෙහි සලකුණු කර ඇත
සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් ස්ථානගත කිරීමට පෙර විසඳීමට ප්‍රශ්න ගණනාවක් තිබේ. සඳෙහි වූ ඉතා කුඩා දූවිලිවලින් ගෙන යන උපකරණවලට, වාහනවලට හා අභ්‍යාවකාශ ඇඳුම්වලට අපවිත්‍ර විය හැකිවීම ඉන් එකකි. අංශු නිසා රේඩියෝ තැටි සඳහා යොදා ගන්නා පරිවාරක ද්‍රව්‍ය සූර්ය ගිනි දැල්වල ආචරණවලින් ද ඉතා සුපරික්ෂාකාරීව ආරක්ෂා කළ යුතුය. තවද අවසාන වශයෙන් දුරේක්ෂය අවට ප්‍රදේශය අනෙකුත් රේඩියෝ ප්‍රභවවල සන්නිවේදනවලින් ආරක්ෂා කළ යුතුය.
පෘථිවි චන්ද්‍ර පද්ධතියේ නොපෙනෙන පැත්තෙහි වූ L2 ලැග්‍රාන්ජ් ලක්ෂ්‍යය 62800 km පමණ උසින් පිහිටා ඇත. මෙය ද අනාගත රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් සඳහා සුදුසු ස්ථානයක් ලෙස යෝජනා කර ඇත.
නාසාහි අධ්‍යයනය කරමින් පැවති එක් චන්ද්‍ර මෙහෙයුමක් වන්නේ සඳෙහි දක්ෂිණ ධ්‍රැවයේ එයිට්කන් බේසමට සාම්පල නැවත පැමිණීමේ ලෑන්ඩරයක් යැවීමයි. මෙම ස්ථානය ප්‍රධාන ගැටුමක් සිදු වූ ස්ථානයක් වන අතර එයින් 2400km පමණ වූ ආවාටයක් නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම ගැටුමේ ප්‍රමාණය සඳ මතුපිට සිට ගැඹුරට විනිවිදයාමක් නිර්මාණය කර ඇති අතර මෙම ප්‍රදේශයෙන් නැවත ගෙන්වා ගන්නා සාම්පල සඳෙහි අභ්‍යන්තරය සැලකීමට අදාළ දත්ත සඳහා විශ්ලේෂණය කළ හැකිය.
අපට පෙනෙන පැත්ත පෘථිවියෙහි වූ සූර්ය සුළංවලින් ආංශිකව ආවරණය වී ඇති නිසා සඳ මතුපිටෙහි අධිකම හීලියම් 3 සමස්ථානිකයේ සාන්ද්‍රණය සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම සමස්ථානිකය සාපේක්ෂව පෘථිවියෙහි දුලබ වන නමුත් විලයන ප්‍රතිකාරක තුළ දී ඉන්ධනයක් ලෙස භාවිතා කිරීමේ හොඳ විභවයක් ඇත. චන්ද්‍ර නිපැයුම්වලට පක්ෂපාතී පුද්ගලයන් මෙම ද්‍රව්‍ය සඳ මධ්‍යස්ථානයක නිර්මාණය කිරීමට හේතුවක් ලෙස දක්වා ඇත.
බාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:සඳ ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාව
රුවන්ඩා ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය
රුවන්ඩා ජාතික විශ්වවිද්‍යාලය (NUR;)රුවන්ඩාවේ පිහිටා ඇති විශාලම විශ්වවිද්‍යාලය ය. මෙය බුතාරේ නගරයේ පිහිටා ඇත. එය ඇරඹුනේ වෙද්‍ය ඒකකයක්, සමාජ විද්‍යා ඒකකයක් සහ ගුරුවරුන් පුහුණු කරණ ආයතනයක් ලෙසය. ශිෂ්‍යයන් 51ක් සහ කථිකාචාර්යයවරු 16ක් 1963දී මෙය ආරම්භ කිරීමේ දී සිටියහ. 1994 ඇති වූ ජනවාර්ගික ගැටුම නිසා වසා දමුනු මෙය නැවත විවෘත කරනු ලැබුවේ 1995 දී ය. නැවත විවෘත කිරීමත් සමඟ ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙන් උගැන්වීමත් ආරම්භ විණි.
එරිත්‍රියාව
එරිත්‍රියා නිල වශයෙන් හඳුන්වන්නේ එරිත්‍රියා රාජ්‍යය නමිනි. එරිත්‍රියාව අප්‍රිකාවේ කෙළවර පිහිටි රාජ්‍යයකි. එය බටහිරින් සුඩානයෙන්ද, දකුණින් ඉතියෝපියාවට සහ ඩිජිබෝට් ප්‍රදේශයෙන්ද, දකුණු ගිණිකොණට ද මායිම් වේ. නැගෙනහිර හා ඊසාන වයඹ රටෙහි සහ රතු මුහුදෙහි විශාල වෙරළ තීරයක් පවතී. එය කෙළින්ම සවුදි අරාබියට හා යේමනය දක්වා පැතිරේ. දාලන්, ආචිපෙලාගෝ සහ සමහර හාතිෂ් දූපත් එරිත්‍රියාවේ කොටස්ය. එහි විශාලත්වය 118,000 වර්ග කිලෝමීටර (45,560 වර්ග සැතපුම්) හා ජනගහනය මිලියන පහකි. අගනගරය අස්මාරා වේ.
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකානු රටවල් ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව තුළ රටවල්
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය
රූපවාහිණිය- මනෝ විද්‍යාත්මකව ඇති සෘණ‍ාත්මක බලපෑම
ඇතැම් අධ්‍යන මගින් සොයාගෙන ඇති අන්දමට මොළයෙහි “පාදස්ථ ගැංග්ලියා” නම් කොටස යම් කිසි පුද්ගලයකු විසින් වීඩියෝ ක්‍රීඩාවන් වල නිරත වීමේදී සහ රූපවාහිනිය නැරඹීමේ දී ඉතාමත් විශාල වශයෙන් සක්‍රීය වේ. මෙයට ප්‍රතිචාරයක් වශයෙන් සිරුරෙන් “ඩෝපැමින්” නම් රසායනික ද්‍රව්‍ය මුදාහරී “රිටලීන් “ (සහ කොකේන්) ද මොළයේ පාදස්ථ ගැංග්ලියා මත ක්‍රියාකාරී වීමෙන් ඩෝපැමින් ශ්‍රාවය ඉහල නංවයි. ඇතැම් පාර්යේෂකයන් විසින් සිතන ආකාරයට ඩෝපැමින් ශ්‍රාවය ඉහල යත්ම සිරුරේ අනෙකුත් ක්‍රියාකාරකම් සිදුකර ගැනීම පිණිස අවශ්‍ය අනෙකුත් ස්නායු සම්ප්‍රේෂකයන් ප්‍රමාණය අඩුවීමක් සිදුවේ. නමුත් මෙකී විශ්වසය තවදුරටත් මතබේදාත්මකව පවතී.
වන විනාශය
ප්‍රමාණවත් නැවත වගා කිරීමකින් තොරව ගස් කැපීම යනුවෙන්ද කැලෑ කැපීම හදුන්වා දිය හැකිය. 19 සියවසේ මැද භාගයේ පටන් පෙරනුවු පරිදි වනානන්තර විනාශ කිරීමේ අහිතකර විපාකයන්හි ප්‍රතිඵල අත්විදිනට පෘථිවි වාසීන්ට සිදුවිය. අම්ල වැසි නිසාවෙන් යුරෝපයේ වනාන්තර රැසක් විනාශ වී ඇත. පසුගිය දශක දෙකේදී පමණක් ඇෆ්ගනිස්ථානය සතුව පැවත් සමස්ථ වනාන්තර වපසරියෙන් 70% ට වැඩි ප්‍රමාණයක් විනාශ වී ඇත. කෙසේ වෙතත් ලෝකයේ නිවර්තන වැසි වනාන්තර විනාශ කිරීම් මේ වන විටද වේගයෙන් සිදුවේ. මෙම මහා පරිමාණයේ වන විනාශය එම වනාන්තරවල ජෛව විවිධත්වය කෙරෙහි මහත්සේ බලපා ඇත.
වරක් ලෝකය ආවරණය කරන ලද උෂ්ණ කලාපීය මේරු වනාන්තර වපසරිය හෙක්ටයාර් බිලියන 1.5 සිට 1.6 දක්වා වූණි.එයින් හෙක්ටයාර් මිලියන 750 සිට  800 ත් අතර වනගහනයක් මේවන විට කපා දමා ඇත. වනාන්තර විනාශය දැනටමත් උග්‍රවී ඇත්තේ ලෝකයේ ජෛව විවිධත්වයෙන් දෙවැනි තැන ගෙන ඇති දකුණු ආසියාවේ ය. එයින් ද වැඩි වනාන්තර ප්‍රමාණයක් ඉතුරු වී ඇත්තේ ඇමර්සන් කලාපයේ ය. ඇමර්සන් වැසි වනාන්තරයෙන් හෙක්ටයාර් මිලියන 600 වඩා වැඩි භූමි ප්‍රමාණයක් ආවරණය කර ඇත. මිනිස් ජනගහනය ශීඝ්‍රයෙන් වැඩිවීමත් සමඟ මහා පරිමාණයෙන් වනාන්තර විනාශය කරගෙන යනු ලැබේ. එම වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීමට ‍ලෝක මට්ටමින් නිසි ක්‍රියාමාර්‍ග ගැනීම වහා කළ යුතුය .නැතහොත් 2030 වන විට ලොක වන ගහ‍නයෙන් ඉතිරි වනුයේ 10% තරම් පහළ අගයකි. ඒ අනුව 80% පමණ වනාන්තර විනාශවී දස දහස් ගණනක් සත්ව වර්‍ග නැතිවී යනු ඇත.
ඉන්දුනීසියාව, තායිලන්තය, මැලේසියාව, ‍බංග්ලාදේශය, චීනය, ශ්‍රී ලංකාව, ලාඕසය, නයිජීරියාව, ගිනි, ඝානා සහ කොට් ඩි වොයර් ඇතුලු බොහෝ උෂ්ණ කාලාපීය රටවල විශාල ප්‍රමාණයක් වැසි වනාන්තර  විනාශ වී ඇත. පිලිපීනයේ, ආචිපිලාගෝහි 90% පමණ වනාන්තර කපා දමා ඇත.වර්ෂ 1960 දී පවා මධ්‍යම ඇමරිකාව සතුව එහි මුල් වනාන්තර වලින් 4/5 පමණ ඉතිරිව තිබූ අතර දැනට එයින් ඉතිරිව ඇත්තේ 2/5ක ප්‍රමාණයකි. මැඩගස්කරයේ වැසි වනාන්තරවලින් 95% විනාශ වී ඇත. බ්‍රසීලයේ අත්ලාන්තික් වෙරළබඩ එහි මාටා ඇට්ලාන්ටිකා වැසි වනාන්තර 90% සිට 95% දක්වා  නැතිවී ඇත. රෝන්ඩෝනියාවේ භාගයක් පමණ (එනම් හෙක්ටයාර් මිලියන 24.3 ක්) විනාශ වී යාම නිසා පසුගිය වසර වල වන ආවරණය පහතට වැටී ඇත. 2007 වන විට හයිටිය කැරීබියානු කාන්තාරයත් වනු ඇති බවට අනාවැකි පළ කර ඇති අතර ,එහි දැනට ඉතිරිව ඇත්තේ පැවති වනාන්තරවලින් 1% කි. 1990 ත් 2005 ත් අතර කාලයේ නයිජීරියාවේද එග්හිා කලින් තිබූ වනාන්තර 79% පමණ විනාශ කර ඇත. පිලිපීනය, තායිලන්තය හා ඉන්දියාව ආදි රටවල් කීපයක කැලෑ කැපීම ජාතික අවශ්‍යතාවයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
හේතු
එක්සත් ජාතීන්ගේ දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ රාමුගත සම්මුතියට (UNFCCC) ලේකම් කාර්යාලයට අනුව, වන විනාශයට ප්‍රධානතම හේතුව කෘෂිකර්මාන්තයයි. අනවශ්‍ය ලෙස සිදුවන කාලගුණ දේශගුණික වෙනස් වීම්. වනාන්තර තුල සිදු කෙරෙන අනවශ්‍ය ඉදි කිරිම්.
සඳෙහි පෘථිවියට නොපෙනෙන පැත්ත
සඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් ස්ථානගත කිරීමට පෙර විසඳීමට ප්ර ශ්න ගණනාවක් තිබේ. සඳෙහි වූ ඉතා කුඩා දූවිලි උපකරණවලට, වාහනවලට හා අභ්යා වකාශ ඇඳුම්වලට අපවිත්රේ විය හැක. රේඩියෝ තැටි සඳහා යොදා ගන්නා පරිවාරක ද්රකව්යර සූර්ය ගිනි දැල්වල ආචරණවලින් ද ඉතා සුපරික්ෂාකාරීව ආරක්ෂා කළ යුතුය. අවසාන වශයෙන් දුරේක්ෂය අවට ප්රආදේශය අනෙකුත් රේඩියෝ ප්රකභවවල සන්නිවේදනවලින් ආරක්ෂා කළ යුතුය.
පෘථිවි චන්ද්රි පද්ධතියේ L2 ලැග්රාවන්ජ් ලක්ෂ්යආය නොපෙනෙන පැත්තෙහි 62800 km පමණ උසින් පිහිටා ඇත. මෙය ද අනාගත රේඩියෝ දුරේක්ෂයක් සඳහා සුදුසු ස්ථානයක් ලෙස යෝජනා කර ඇත.
පොසොන් මාසය
උත්සව
මහින්දාගමනය සලකුණු කරමින් විවිධ උත්සව සංවිධානය කරනු ලැබේ.
සඳෙහි පෘථිවියට නොපෙනෙන පැත්ත
නාසාහි අධ්යායනය කරමින් පවති එක් චන්ද්රද මෙහෙයුමක් වන්නේ ස‍ඳෙහි දක්ෂිණ ධ්රැ6වයේ එයිට්කන් බේසමට සාම්පල නැවත පැමිණීමේ ලෑන්ඩරයක් යැවීමයි. මෙම ස්ථානය ප්ර ධාන ගැටුමක් සිදු වූ ස්ථානයක් වන අතර 2400km පමණ වූ නිපැයුමක් නිර්මාණය කරන ලදී. මෙම ගැටුමේ ප්රදමාණය සඳ මතුපිට තුළට ගැඹුරු විනිවිදයාමක් නිර්මාණය කර ඇති අතර මෙම ප්රුදේශයෙන් නැවත ගෙන්වා ගන්නා සාම්පල ස‍ඳෙහි අභ්යනන්තරය සැලකීමට අදාල දත්ත සඳහා විශ්ලේෂණය කළ හැක.
පොසොන් මාසය
ආශ්‍රිත ලිපිමෙයද බලන්න
පොසොන් පසළොස්වක පෝය
සඳෙහි පෘථිවියට නොපෙනෙන පැත්ත
අපට පෙනෙන පැත්ත පෘථිවියෙහි වූ සූර්ය සුළංවලින් ආංශිකව ආවරණය වී ඇති නිසා සඳ මතුපිටෙහි අධිකම හීලියම් 3 සාන්ද්රනණය ස‍ඳෙහි නොපෙනෙන පැත්තේ ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම සමස්ථානිකය සාපේක්ෂව පෘථිවියෙහි දුලබ වන නමුත් විලයන ප්රොතිකාරක තුළ දී ඉන්ධනයක් ලෙස භාවිතා කිරීමේ හොඳ විභවයක් ඇත. චන්ද්ර නිපැයුම්වලට පක්ෂපාතී පුද්ගලයන් මෙම ද්රතව්යො සඳ මධ්ය ස්ථානයක නිර්මාණය කිරීමට හේතුවක් ලෙස දක්වා ඇත.
මාළිගාව (චෙස්)
castling කිරීමේදී යොදා ගන්නා ප්‍රධානම ඉත්තායි.
රූපවාහිනිය - SECAM
SECAM, SE'CAM ලෙසද ලියන ලද අතර (Sequentiel Couleruravec memoire, ප්‍රංශ භාෂාවෙක් අනුමත වර්ණ මතකය සමග එය පළමුවරට ප්‍රංශයේ භාවිතා කළ ප්‍රතියම වර්ණ රූපවාහිනි පද්ධතියකි  SECAM,  Companine Francaise deTelevisin Thomson ලෙස හැදිනුව) හි සේවය කල කණ්ඩායමක් මගින් නිපද වන ලදි. එය ඓතිහාසික පළමු යුරෝපිය වර්ණ රූපවාහිනි සම්මතයක් වේ.
සටහන්
‍
සුනන්ද දේශප්‍රිය
ජනමාධ්‍යවේදියකි. හිටපු මැතිවරණ කොමසාරිස් හා මැතිවරණ කොමිසමේ සභාපතිවරයකු වූ මහින්ද දේශප්‍රිය ගේ සොහොයුරෙකි. යුධ සමයේදී එල්ටීටීඊ සංවිධානයට පක්ෂපාතීව කටයුතු කල අයෙකි. දැනට යුරෝපා රටක අප්‍රකට ජීවිතයක් ගත කරනවා යැයි පැවසේ.
හරේන්ද්‍ර ද සිල්වා
හරේන්ද්‍ර ද සිල්වා ළමා රෝග විශේෂඥ වෛද්‍යවරයෙකි, ශ්‍රී ලංකාව තුළ ළමා අපචාර පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමට ඔහුගේ උත්සාහය ඉවහල් වී ඇත.
අධ්‍යාපනය
ද සිල්වා කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයේ අධ්‍යාපනය ලබා, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයට ඇතුළත් වීමට පෙර, එහිදී වෛද්‍ය උපාධිය, ශල්‍යවේදී උපාධිය සහ පසුව වෛද්‍ය උපාධිය යන දෙකම ලබා ගත්තේය.
වෘත්තීය වැඩ
ද සිල්වා ගාල්ල ළමා රෝග අංශයට පත් කරන ලදී. ඔහු ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්යවරයා වූ අතර පසුව දෙපාර්තමේන්තුවේ ප්‍රධානියා බවට පත්විය. ද සිල්වා ළමා රෝග පිළිබඳ මහාචාර්යවරයකු වූ අතර 1999 දී කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයට ගියේය. ඔහු ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරියේ සභාපතිවරයා වූ අතර ළමා ආරක්ෂාව පිළිබඳ ජනාධිපති කාර්ය සාධක බලකායේ සභාපතිවරයා ලෙස ද කටයුතු කර ඇත.
ගෞරව
ද සිල්වාට ආසියානු ළමා රෝග සංගමයේ 'වඩාත් විශිෂ්ටතම ආසියානු ළමා රෝග විශේෂඥ සම්මානය' සහ ළමා අපයෝජන සහ නොසලකා හැරීමට එරෙහි ජාත්‍යන්තර සංගමය (USA) වෙතින් වෘත්තීය සම්මානය පිරිනමන ලදී. ඔහු 2011 වසරේ බ්‍රිතාන්‍ය වෛද්‍ය සඟරාවේ ගෲප් Lifetime Achievement Award සඳහා කෙටි ලැයිස්තුගත කර ඇත.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:Year of birth missing (living people) ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
සීඑන්බීසී අවාස්
සීඑන්බීසී අවාස් යනු ඉන්දියාවට අයත් හින්දි ව්‍යාපාරික ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවකි. නාලිකාවේ හිමිකාරීත්වය සීඑන්බීසී සහ TV18 සමාගම් සතු වෙයි.
භාහිර සබැදි
Official website CNBC Awaaz coverage of U.S. economy
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දියාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
ඇසළ (මාසය)
ඇසළ මාසය යනු චන්ද්‍ර මාසයකි. සිංහල මාස ක්‍රමය අනුව පොසොන් මාසයට පසු එළඹෙන මාසයයි. ශ්‍රී දළදා මාලිගාව මගින් පැවැත්වෙන පෙරහැර මංගල්‍යය ඇසළ මාස‍යේ ආරම්භවේ.
ප්‍රවර්ගය:චන්ද්‍ර මාස
ට්විටර්
ට්විටර් (Twitter) යනු සමාජ ජාල හා සුක්ෂම බ්ලොග් සේවාවකි. මෙම සේවාව මගින් පරිශීලකයන්හට අනෙත් පරිශීලකයන් සපයන කෙටි පණිවිඩ (ට්වීට්ස් ලෙස හැදින්වෙන ) කියවීමට සහ එවන් පණිවිඩ යැවීමට හැක. මෙම පණිවිඩ අකුරු 140 කට සීමා වන අතර අන්තර්ගතය අකුරු වලට පමණක් සීමා වේ.
ටිවිටර් යනු නොමිලයේ ලබා දෙන සිත් ඇද ගන්නා සුලු වෙබ් සේවයකි. එය නෑදෑ හිත මිතුරන් සමග තමාගේ අදහස් හුවමාරු කර ගැනිමට කදිම අවස්ථාවකි.මෙහිදී බ්ලොගිං කටයුතු කළ හැක්කේ වචන 100 කින් පමණි.මේවා හදුන්වන්නේ ට්වීට්ස් යනුවෙනි. දැනට තිබෙන අන්තර්ජාලයට පිවිසිය හැකි ඕනෑම වර්ගයේ ජංගම දුරකථනයකින් වුවද ට්විටර් හා සම්බන්ධ වීමට පුලුවන්. මෙහිදී මයික්‍රොලොබින් ලිවීමටත් ට්වීට්ස් කියවන්නටත් පුලුවන්.
ටිවිටර් ඉතිහාසය
ට්විටර් සේවයේ උප්පත්තිය 2006 දී සිදු වුවකි. ජැක් ඩෝසි නමැත්තා ඕඩීයෝ නමැති පොඩ්කාස්ටින් සමාගමේ සේවය කරන කාලයේ ඔහු මිතුරු මිතුරියන් සමග අන්තර්ජාලයෙන් පණිවිඩ හුවමාරු කරගත හැකි සේවයක් ගැන සැළසුම් කරමින් සිටියා. 2006 මාර්තු 21 ඔහු තම ආයතනයේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙකුට ලොව පළමු ට්විටර් එක යැව්වා. ඒ just setting up my twitter යනුවෙනුයි. ඉන්පසු දිනයේ ට්විටර් 40 යැව්වා ඒවා පරීක්ෂණ මට්ටමෙන්. 2006 ජුලි 15 දා ලෝකයා ට ට්විවර් සේවය දිග හැරියා.......
ඕඩියෝ සමාගමේ බොහෝ දෙනා එක්වී ට්විටර් සමාගම පිහිටුවා ගත්තා. එහි නම යෝජනා කලේ ඊවන් විලියම්ස් ය. එතැන් පටන් ගෙවී ගිය දිනෙන් දින ට්විටර් ප්‍රසිද්ධ විය. නිතර නිතර ට්විටර් වෙත ජයග්‍රහණ ගලාගෙන ආවා. 2006 ඉවර වෙනකොට දිනකට යවන ට්විටර් සංඛ්‍යාව 20,000 ක් විය. 2007 මුළ 60,000 ක් විය. 2007 අවසානයේ ට්විටර් ගණන 400,000 විය. ඉන් වසරකට පසු එනම් 2008 දී දිනපතා හුවමාරු උන ට්විටර් ගණන මිලියන් 100 ක් විය. වසර 2009 ජූනි 25 වැනදා පැයකට හුවමාරු වු ට්වීට්ස් සංඛ්‍යාව 100,000 ඉක්මවීය. මේ අපු ට්වීට්ස් කන්දරාව දාරා ගන්න සර්වර් සියල්ල අසමත් උනා. එනිසා ට්විටර් සම්බන්ධතා බිද වැටින. එය යථා තත්වයට පත් වූයේ මේ වෙබ් තදබදය නැවතුන පසුවයි.
නමුත් දැන් නම් ටිවිට් කන්දරාවක් හැසිරවිය හැකි සර්වර් ඇත. දැන් දිනකට හුවමාරැ වෙන ට්විට්ස් සංඛ්‍යාව මිලියන 177 ක් හසුරුවා ගන්න එය සමත් වෙයි.
ට්විටර් සමාගමේ මේ සියලු වැඩවලට අවශ්‍ය මුදල් සහ ලාභ උපයා ගන්නේ ට්විටර් හරහා වෙළද දැන්විම් ප්‍රචාරය කිරීම මගින්. දැන් ප්‍රසිද්ධ වී තිබෙන පිලිවෙලට අනුව ට්විටර් හි වාර්ෂික ආදායම ‍ඩොලර් මිලියන 400 කි
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:වෙබ් අඩවි ප්‍රවර්ගය:සමාජ ජාල
සී-මී-වී-4
ගිනිකොන දිග ආසියා-මැදපෙරදිග-බටහිර යුරෝප-4 (සී.මී.වී. 4) ලෙස හදුන්වන ප්‍රකාශ තන්තුමය (optical fibre) සබ්මැරීන් කේබල ( submarine communications cable ජාල පද්ධතිය, සිංගප්පූරුව (Singapore), මැලේසියාව (Malaysia), තායිලන්තය (Thailand), බංගලිදේශය (Bangladesh), ඉන්දියාව (India), ශ්‍රී ලංකාව (Sri Lanka), පාකිස්තානය (Pakistan), එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය (United Arab Emirates), සෞදි අරාබිය (Saudi Arabia), සූඩානය (Sudan), ඊජිප්තුව (Egypt) , ඉතාලිය (Italy), ටුනීසියාව (Tunisia), ඇල්ගේරියාව (Algeria) සහ ප්‍රංශය (France) යන රටවල් ඔස්සේ විදුලි සංදේශනය සිදු කරයි. මෙම ජාල පද්ධතිය ගිනිකොන දිග ආසියා-මැදපෙරදිග-බටහිර යුරෝප-3 ( SEA-ME-WE 3) ලෙස හදුන්වන ජාලයට අනුපූරක ජාලයක් ලෙස නිර්මාණය කෙරුණු අතර මෙය කිලෝ මීටර 18 800 ක දුරින් යුක්ත වේ.මෙම සංනිවේදන ජාලය මගින් ගිනිකොන දිග ආසියා හා ඉන්දියානු උප මහාද්වීප අතරත් මැදපෙරදිග හා යුරෝපය අතරත් ප්‍රධාන අන්තර්ජාල සම්බන්ධීකරණ මර්ගය ලෙස ක්‍රියා කරයි.
ජාල ස්ථලකය
මෙම ගිනිකොන දිග ආසියා-මැදපෙරදිග-බටහිර යුරෝප-4 ජාලය, භූමි දහ හතක් (17) ඔස්සේ කාණ්ඩ හතරකට (4) කට බෙදනු ලබයි.
1. මර්සෙලී Marseille, ප්‍රංශය France
2.ඇනබා Annaba, ඇල්ගේරියාව Algeria
3. බිසර්ටි Bizerte, ටුනීසියාව Tunisia
4. පලෙමෝ Palermo, ඉතාලිය Italy
5.ඇලෙක්සන්ඩ්‍රියාව Alexandria, ඊජිප්තුව Egypt
ලුනා 2
ලුනා 2 ( E1A ශ්‍රේණිය) සෝවියට් එකමුතුවේ ලුනා වැඩසටහන යටතේ සඳ දෙසට දියත් කළ දෙවන ගගන යාත්‍රාව විය. එය චන්ද්‍රයාගේ මතුපිටට ළඟා වීමට සමත් වූ ප්‍රථම අභ්‍යවකාශ යාත්‍රාව වන අතර එය මාරේ සෙරර්නිටටිස් වලට බටහිරින් ඇරිස්ටයිඩ්, ආකිමිඩිස් හා ඔටොලිකස් ආවාට අසලින් සඳමත පතිත විය. ලුනා දෙක සැලසුමෙන් ලුනා 1 ට සමවන අතර මෙය එළියට විහිදුණු ඇන්ටනාවක් හා උපකරණ අවයව සහිත ගෝලීය අභ්‍යවකාශ යානයකි. මෙම උපකරණ අතර ද උදිලුම් ගණකය, ජෛව ගණකය, චුම්භක මානය, චෙරන් කෝ අනාවාරක හා ඉතා කුඩා උල්කාෂ්ම අනාවරක ඇතුළත්ය. ඒ සියල්ල ලුනා 1 ට සමාන වේ.එහෙත් ලුනා දෙකෙහි ප්‍රචාලක පද්ධතියක් නොතිබිණි.
සී-මී-වී-4
ජාල ස්ථලකය
6. කයිරෝCairo, ඊජිප්තුව Egypt (ගොඩබිම්)
7. සුයිස් Suez, ඊජිප්තුව Egypt (ගොඩබිම්/ආපසු)
8. ජෙඩ්ඩා Jeddah, සෞදි අරාබිය Kingdom of Saudi Arabia|Saudi Arabia
9. ෆුජයිරා Fujairah, එක්සත් අරාබි එමීර් United Arab Emirates
10. කරච්චී Karachi, පකිස්තානය Pakistan
11. මුම්බායි Mumbai], ඉන්දියාව India
12.කොලඹ Colombo, ශ්‍රී ලංකාව Sri Lanka
13. චෙන්නායි Chennai, ඉන්දියාවIndia
14. කොක්ස් බසාර් Cox's Bazar, බංගලාදේශය Bangladesh
15. සතුන් Satun, තායිලන්තය Thailand
16. මෙලාකා/මලක්කා Melaka/Malacca, මැලේසියාව Malaysia
17. ටුඅස් Tuas, සිංගප්පූරුව Singapore
ඉතිහාසය
2004 මාර්තු මස 27 දින විදුලි සංදේශන සමාගම් දහ සයක (16) සුසංධානයක එකඟතාවය මත ගොඩ නැගුණු මෙම පද්ධතියෙහි ඉදිකිරීම් ඇල්කටෙල් සබ්මැරීන් ජාලය (Alcatel Submarine Networks (දැන් Alcatel-Lucent Submarine Networks, Alcatel-Lucent හි කොට්ඨාශයකි. ) සහ ෆුජිට්සු (Fujitsu) යන සමාගම් දෙක මගින් දියත් කරන ලද අතර ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 500 ක පිරිවයක් සහිතව මාස දහ අටකට පසු ඉදිකිරීම්  2005 දෙසැම්බර් 31 දින නිමවිය. පළමු කාණ්ඩය කිලෝ මීටර් 8 000 ක දුරකින් යුතු වන අතර එය සිංගප්පූරුව සිට ඉන්දියාව දක්වා දිවෙයි. මෙය ෆුජිට්සු සමාගම මගින් සිදු කල අතර මෙම ජාලය මගින් සතර වන කාණ්ඩය සඳහා සබ්මැරීන් පුනරාවර්තක (submarine repeater) සපයනු ලබයි.
2008 ජනවාරි 30
සබ්මැරීන් කේබල භේදනය (2008 submarine cable disruption)
2008 ජනවාරි 30 දින, අන්තර්ජාල සේවාව පුළුල් ලෙස භේදනය වීමක් මැදපෙරදිග සහ ඉන්දියානූ උප මහාද්වීපික කලාපයන් ගෙන් වාර්තා වූ අතර සී.මී.වී. 4 සහ මෙඩිටෙරනියන් මුහුද හි පිහිටි ෆ්ලැග් ටෙලිකොම් FLAG Telecom කේබලවලට හානි විම සිදු විය. භේදනයෙන් සියයට 70 ක් ඊජිප්තුවෙන් ද, සියයට 60 ක ප්‍රතිශතයක් ඉන්දියාව ඔස්සේ බහරේන්, බංගලාදේශය, කුවේට්, පාකිස්තානය, කටාර්, සෞදි අරාබිය, සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය යන රටවල් වලින් වාර්තා විය. ඉන්දියාවෙහි සුළු පිරිසකට මෙහි බලපෑම දැනුන අතර අන්තර්ජාල සේවා සැපයුම් ආයතන මූල්‍යදායක කොන්ත්‍රාත්තු පාරිභෝජකයන් විශාල පිරිසක් සඳහා සේවා සපයන ලදී.
2008 දෙසැම්බර් 19
2008 දෙසැම්බර් 19, නැවතත් එක විටම සී.මී.වී-3 (SEA-ME-WE 3), ෆ්ලැග් (FEA (cable system)|FEA) සහ ගෝ -1(GO-1) යන කේබල අතර සම්බන්ධතාවය බිදී ගිය අතර, නැවත එය දෙසැම්බර් 25 ක්‍රියාවෙහි යෙදීමට බලාපොරොත්තු විය.
2010 අප්‍රේල් 14,"දෝෂය කල් දැමීම"
2010 අප්‍රේල් 14 දින, ශන්ට් දෝශය shunt fault නම් ආසන්න වශයෙන් කිලෝ මීටර 1,886 දුරක් ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා වේ සිට ඉතාලියෙහි පලෙර්මො (Palermo) දිසාවට ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා සහ මර්සෙයිලේ (Marseille) කාණ්ඩ අතර සිදු විය.
2010 මැයි "දෝෂය"
තවත් කේබල් දෝශයක් මැලේසියාව මගින් බොම්බාය සිට යුරෝපය දක්වා වාර්තා විය.
2010 ජූලි 5
දකුණු අප්‍රිකානු සේවාව 2010 ජූලි 5 දින 9.09 (ජී.එම්.ටී) ට බිඳ වැටුන අතර එහෙයින් මුම්බායි සිට මොම්බාසා අතර සේවාව බිඳ වැටුනි. සකල කලාපයන්මමෙය අත්විදි අතර ප්‍රතිසංස්ථාපනය ද අත්විදීමට ඔවුනට සිදු විය. Mweb's නම් වෙබ් අඩවියහි ඒ.ඩී.එස්.එල් (ADSL) ඇණහිටුවන කාලසීමාව 8084 ලෙස සඳහන් විය.
කළමනාකාරිත්වය සහ පාලක මණ්ඩලය
සී.මී.වී. 4 කේබල පද්ධතිය නිරිමාණයට යෝජනා කිරීම හා සංවර්ධනය කිරීම සී.මී.වී. 4 සුසංධානය මගින් සිදු වුන අතර මෙම සුසංධාන රටවල් මගින් මෙම පද්ධතිය නඩත්තුව සහ බල පවත්වාගෙන යාම සිදු කරනු ලබයි.
මෙම සුසංධානය ධූරානුක්‍රමික සංවිධානයක් (hierarchical organisation) වන අතර මෙමගින්, කේබල් පද්ධතිය ක්‍රියා කරවීම, කලමනාකරණය, පාලනය කිරීම සිදු කරනු ලබයි. මෙම ධාරානුක්‍රමිකයෙහි මුල් තැන කලමනාකරණ කමිටුව වන අතර මෙය මගින් ව්‍යාපෘති මෙහෙයවනු ලබයි. එසේම මෙම කලමනාකරණ කමිටුව යටතේ ප්‍රතිසම්පාදන, ක්‍රියාකරවුම් හා නඩත්තු කරවීම්, මූල්‍යමය හා උප පාලන, පැවරුම්, මාරිග ගත් කිරීම් හා ප්‍රතිසංස්ථාපන, ආයෝජන හා එකඟතා කමිටු පවතින අතර ප්‍රධාන නීති කෙටුම් පත පාර්ශවය, මූල්‍ය හා පාලන අනුකාරක සභාව යටතේ ද ජාලකරණ කළමණාකාර අංශය, පවරා දීම්, මාර්ගගත කිරීම සහ ප්‍රතිසංස්ථාපනය යන මණ්ඩලය යටතේද පවතී.