cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
සී.එම්. පන්ක්
පන්ක් ඔහුගේ අවුරුදු 15 ක වෘත්තීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩා කාලය තුළ ලෝක ශූරතා කිහිපයක්ම දිනා ඇත. ROH ලෝක ශූරතාව (ROH World Championship) සහ ECW ලෝක ශූරතාව (ECW World Championship) ද වරක් බැගින් ඇතුලත්ව, WWE ආයතනයේ ලෝක හෙවිවේට් ශූරතාව (World Heavyweight Championship) තුන් වරක්ද, WWE ශූරතාව දෙවරක්ද දිනා ඇත. ලෝක ටැග් ටීම් ශූරතාව (World Tag Team Championship) (කොෆී කිංග්ස්ටන් සමග) හා WWE ඉන්ටර්කොන්ටිනෙන්ටල් ශූරතාව (WWE Intercontinental Championship) දිනාගනිමින් 19 වන WWE ත්‍රිපල් ක්‍රවුන් චැම්පියන් (Triple Crown Champion) හෙවත් ත්‍රිත්ව කුසලාන ශූරයා බවට පත්විය. එය දින 203 කදී සම්පුර්ණ කල අතර එය සම්පුර්ණ කල වේගවත්ම ක්‍රීඩකයා බවට ඉතිහාසගත වේ. ඔහු ROH ටැග් ටීම් ශූරතාව (ROH Tag Team Championship) දෙවරක් දිනා ගැනීමට සමත් විය (කෝල්ට් කැබානා සමග). ඔහු දිනා ඇති මුළු ශූරතා ගණන 11 කි. ඔහු 2008 හා 2009 මනී ඉන් ද බෑන්ක් (Money in the Bank) තරග ජයග්‍රහණය කර ඇත (එය දෙවතාවක් දිනු එකම ක්‍රීඩකයා වේ). එමෙන්ම WWE ආයතනයේ 2011 වසරේ පැවති ස්ලැමි සම්මාන (Slammy Award) උළෙලේදී වසරේ හොදම මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයා (වසරේ සුපිරි තරුව) (Superstar of the Year) බවට පත්විය.
පන්ක් තම වෘතීමය මල්ලවපොර ජිවිතයේ කෙටි කලකදී ස්වාධීන මාණ්ඩලික ප්‍රවර්ධන ශිල්පියෙකු බවට පත්වේ. මුලින්ම ඔහු රින්ග් ඔෆ් ඔනර් (Ring of Honor (ROH)) ක්‍රීඩකයන් ලැයිස්තුවේ සාමාජිකයෙකු බවට පත් විය. එමෙන්ම ROH රෙස්ලින් පුහුණු පාසලේ (ROH Wrestling Academy) ප්‍රථම ප්‍රධාන පුහුණුකරු බවට පත් විය. ඒ ඔහු ROH හි තරග වදින කාලයේදීමය. පන්ක් එම ආයතනයේ ඇති ශූරතා දෙකම දිනාගැනීමට සමත් විය. 2005 වසරේදී ඔහු WWE ආයතනය හා එක්වන අතර එහිදී ඔහුව ආයතනයේ ප්‍රවර්ධන කටයුත්තක් සදහා ඔහියෝ වැලි රෙස්ලින් (Ohio Valley Wrestling (OVW)) ආයතනයට සම්බන්ධ කරන ලදී. එහිදී ඔහු ඔහියෝ වැලි රෙස්ලින් ආයතනයේ ඇති සියලුම මල්ලවපොර ශූරතා ද දිනාගැනීමට සමත් විය. 2006 ජුනි 24 දින ඔහු තම මංගල රුපවාහිනී දැක්ම ඉදිරිපත් කළේය, ඒ ECW හි (එකල පැවති WWE ආයතනයේ එක් අංගයක්) තම කුසලතා දක්වමින්ය. මත්පැන්, මත්ද්‍රව්‍ය, දුම්වැටි බාවිතා නොකිරීම නිසා ඔහු Straight Edge කෙනෙකු වේ. මල්ලවපොර තරග තුලදී ඔහුගේ චරිතය හොද (hero) හෝ නරක (villain) වුවත් ප්‍රේක්ෂකාගාරයේ සිටින ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ ප්‍රතිචාර එකලෙස ලබාගැනීමට හා ඔවුන් ප්‍රබෝධමත්ව තබාගැනීමට ඔහු සමත්කම් දක්වයි. ඔහු මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයන් කිහිප දෙනෙකුවම පුහුණු කර තිබේ.
ජීවිතයේ මුල් අවධිය
බෲක්ස් උපත ලැබුවේ ඇමරිකාවේ චිකාගෝදීය. ඔහු හැදී වැඩුනේ ඒ අසල නගරයක් වූ ලොක්පෝර්ට් හිය. ඔහු ඔහුගේ පවුලේ දරුවන් පස් දෙනාගෙන් එක් අයෙකුය; ඔහුගේ පියා ඉංජිනේරුවකු වූ අතර ඔහුගේ මව ගෘහණියක් විය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ලොක්පෝර්ට් ටවුන්ශිප් උසස් පාසලේය.
මල්ලවපොර ජීවිතයේ මුල් අවධිය (1999–2000)
thumb|2002 නොවැම්බර් 23 දින සී.එම්. පන්ක්, ඩැනී ඩොමිනියන් සමග [[:en:Grayslake, Illinois|ඉලනොයිස් ප්‍රාන්තයේ, ග්‍රයිස්ලේක් හි පැවති NWA Midwest අංගයේදී.]]
පන්ක්, බැක්යාඩ් රෙස්ලින් ෆෙඩ්‍රේශන් (Backyard Wrestling federation) හෙවත් ලූනැටික් රෙස්ලින් ෆෙඩ්‍රේශන් (Lunatic Wrestling Federation) ආයතනයෙන් තම මල්ලවපොර ජීවිතය අරබයි. ඒ 1990 දශකයේ අගබාගයේ ඔහුගේ මිතුරෙකු හා ඔහුගේ සහෝදරයා වන මයික් බෲක්ස් සමගිනි. ඔහු සී.එම්. පන්ක් යන නම භාවිතය ආරම්භ කලේ සී.එම්. වෙනෝම් නම් ක්‍රීඩකයා සමග චික් මැග්නට්ස් නම් කණ්ඩායමට එක්වීමෙන් පසුය. පසුව පන්ක් සමග වෙනත් ක්‍රීඩකයෙකු එම කණ්ඩායමේ ක්‍රීඩා කළේය. ඔහුගේ මිතුරන් මෙන් නොව පන්ක්ට නියම වශයෙන් අවශ්‍ය වුයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයකු වීමටයි, ඔහු එය හුදෙක් සරල විනෝදයකට එහා ගියදෙයක් ලෙස සැලකුවේය. ඉලනොයිස් ප්‍රාන්තයේ, මොකේනා නුවර වේර්හවුස්හි ක්‍රීඩාකරන අතරතුර පන්ක්ට ඔහුගේ සොහොයුරා කුඩා ව්‍යාපාරයකින් ඩොලර් දහස් ගණනක මුදල් වංචා කරගෙන ඇති බව ආරංචි වන අතර, එමගින් ඔවුන් අතර අන්‍යෝන්‍යය භේදයක් ඇතිවේ. එදායින් පසුව ඔවුන් එකිනෙකා කතා කොට නැත.
බැක්යාඩ් රෙස්ලින් ෆෙඩ්‍රේශන් ආයතනයට සමුදී ඔහු චිකාගෝ නුවර "ස්ටීල් ඩොමීනියන්" ("Steel Dominion") නම් මල්ලවපොර පුහුණු පාසලට ඇතුළු වේ. එහිදී ඔහු වෘතීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වීම සදහා ඒස් ස්ටීල්, ඩැනී ඩොමිනියන් හා කෙවින් කුයින් යටතේ පුහුණු වේ. පුහුණුවේ එක් අංගයක් ලෙස ඔහු ශාන්ත පෝල්, මිනෙසොටා හි ඇති ස්ටීල් ඩොමීනියන් රෙස්ලින් ආයතනයේ මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු ලෙස ක්‍රීඩා කරන ලදී. ඔහුට එහිදී ස්කොට් කෝල්ටන් මුණ ගැසේ, ස්කොට් කෝල්ටන් යනු පසුව කෝල්ට් කැබානා නමින් මල්ලවපොර ක්‍රීඩාවේ යෙදුනු ක්‍රීඩකයා වේ. පන්ක් සහ කැබානා හොදම මිතුරන් බවට පත් වන අතර, ඔවුන් ඔවුන්ගේ මුල් මල්ලවපොර ජීවිතය එක්ව ගත කළේය. ඔවුන් ස්වාධීන මාණ්ඩලික ප්‍රවර්ධන කටයුතු වලදීද ප්‍රතිවාදීන් ලෙස හෝ මිත්‍රයන් ලෙස ක්‍රීඩා කළේය. ස්වාධීන මාණ්ඩලික ප්‍රවර්ධන කටයුතු වලදී ස්ටීල් ඩොමීනියන්හි උපාදිධාරීන් වන කෝල්ට් කැබානා, චුස්කී ස්මූත්, ඇඩම් ප්‍රේස්, පන්ක් සහ කළමනාකරු වූ ඩේව් ප්‍රාසක්ගේ මිත්‍රසම්මුතිය ගෝල්ඩ් බොන්ඩ් මාෆියා (Gold Bond Mafia) නමින් නම්කරනු ලැබුවේය.
ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් රෙස්ලින් ඇසෝසියේෂන් මිඩ්-සවුත් (2000–2005)
පන්ක්ගේ පෙර මල්ලවපොර ජීවිතයේ ප්‍රවර්ධනයන් බොහොමයක් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ඩ් රෙස්ලින් ඇසෝසියේෂන් මිඩ්-සවුත් හි (Independent Wrestling Association Mid-South (IWA Mid-South)) ඒවාය.
රේවන් නම් ක්‍රීඩකයා සමග ඇතිවූ ආරවුල (2002–2004)
thumb|right|සී.එම්. පන්ක්, 2003 නොවැම්බර් 28 දින [[:en:Fairfield, Connecticut|කොනෙක්ටිකට් ප්‍රාන්තයේ ෆෙයාෆීල්ඩ් හි පැවති රින්ග් ඔෆ් ඔනර් ආයතනයේ ද කන්ක්ලූශන් (The Conclusion) අංගයේදී රේවන්ට එරෙහිව පැවති කේජ් තරගය (cage match).]]
පසුව පන්ක් රින්ග් ඔෆ් ඔනර් (Ring of Honor (ROH)) ආයතනයට එක් වේ. එම ආයතනයේ ටික කලක් සිටියදී රේවන් නම් ක්‍රීඩකයා සමග ආරවුලක් ඇතිවේ. එයට හේතුව වන්නේ රේවන්, පන්ක් සමග විශාල වශයෙන් නෝ ඩිස්කොලිෆිකේශන් තරග (No disqualification match) ක්‍රීඩා කිරීමයි. ඔවුන් අතර වූ මෙම ආරවුල 2003 වසරේ ROH හි විශාලම ආරවුල ලෙස හැදින්වේ. මෙම ආරවුලට හේතුව වූයේ පන්ක් මත්ද්‍රව්‍ය බාවිතා නොකරන නිසා පන්ක් විසින්, රේවන්ව රේවන්ගේ මතට හුරු වූ පියාට සමාන කරමින් ඔහුට අපහාසාත්මක වාග් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමයි. ඔවුන් අතර මෙම ආරවුල අවසන් වුයේ Ring of Honor ආයතනයේ ද කන්ක්ලූශන් (The Conclusion) අංගයේදී රේවන්ට එරෙහිව පැවති කේජ් තරගය පන්ක් ජයගැනීමත් සමගයි. එම කාලය අතරතුරදීම පන්ක් NWA ටෝටල් නන්ස්ටොප් ඇක්ශන් රෙස්ලින් ආයතනයට (TNA) එක්විය. එහිදී ඔහු ජූලියෝ ඩිනේරෝද සමගින් රේවන්ගේ පිරිසට එක් විය.
සාම ගිවිසුම්
දෙපිරිසක් අතර ඇතිවූ මොනයම් හෝ ගැටුමක් එම දෙපිරිස එක්වී සම්මත කරගත් ගිවිසුමක් මත සමථයකට පත්කරගනීනම් එම ගිවිසුම සාම ගිවිසුමක් ලෙස හැඳින්වීම සම්මතයයි.''එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදීන් ශ්‍රී ලාංකික අපට "සාම ගිවිසුම්" යන්න හුරුපුරුදු වදනක් බවට පත්කරන්නට හේතු භූත විය.
සී.එම්. පන්ක්
"සමර් ඔෆ් පන්ක්" (2004–2005)
thumb|left|සී.එම්. පන්ක් [[:en:Ring of Honor|රින්ග් ඔෆ් ඔනර් හිදී.]] ROH හිදී පන්ක් ROH ලෝක ශූරයා (ROH World Champion) වන සැමෝවා ජෝයි සමග එම ශූරතාව සදහා තරග වදී. එය තරග 3කින් සමන්විත තරග මාලාවක් වූ අතර, ඉන් පළමු තරගය 2004 ජුනි 12 දින වර්ල්ඩ් ටයිට්ල් ක්ලැසික් (World Title Classic) නමින් ඔහියෝ ප්‍රාන්තයේ ඩයිටන් හීදී පැවැත්විය, එය මිනිත්තු 60 කට සීමා වූ තරගයක් වූ අතර එය ජය-පරාජයකින් තොරව නිමාවිය. 2004 ඔක්තෝම්බර් 16 දින චිකාගෝ වල පැවති දෙවන තරගයද මිනිත්තු 60ක තරගයක් වූ අතර එයද ජය-පරාජයකින් තොරව නිමාවිය. එම තරගයේ DVD පටය රින්ග් ඔෆ් ඔනර් ආයතනයේ වැඩිම අදායමක් ඉපයූ DVD පටය බවට පත් විය. 2004 දෙසැම්බර් 4 දින ඕල්-ස්ටාර් එක්ස්ට්‍රාවැගන්සා 2 (All-Star Extravaganza 2) නමින් කාල සීමා රහිතව පැවති 3වන තරගයෙන් ජෝයි ජයග්‍රහණය කිරීමත් සමග පන්ක් හා ජෝයි අතර පැවති මෙම තරග මාලාව අවසන් විය.
සාම ගිවිසුම්
සාම ගිවිසුම් සහ ශ්‍රී ලංකාව
අතීතයේදීද විදේශීයරටවලින් කෙරුණු ආක්‍රමණමෙන්ම රට අභ්‍යන්තරයේ රජවරු අතර කෙරුණු ආක්‍රමණද හිඟනොවිණි.මෙවන් පසුබිමක්තුළ"සාමගිවිසුම්"අපට අද ඊයේ සිට ඇසුණු වදනක් පමණක්ම නොවන බව සිතන්නට පමණක්නොව ප්‍රත්‍යක්‍ෂකොට දැනගැනීමට අවශ්‍ය සාධකද අපගේඉතිහාසය අපටඋරුමකර දී තිබේ.
මෙහිදී "සෙල් ලිපි" වෙනත් බොහෝ කරුණුකාරණා හෙළිකරදීමට සමත් වන්නාක් මෙන්ම ඉහත කී සාධකයද සනාථ කරන්නට අවශ්‍යයෙන්ම හේතුප්‍රත්‍යවේ. center|thumb|පැරණි සෙල් ලිපියක්
සී.එම්. පන්ක්
"සමර් ඔෆ් පන්ක්" (2004–2005)
පන්ක් 2006 පෙබරවාරි 11 දින ROH හි අංගයක් වන "අන්ස්ක්‍රිප්ටඩ් II" ("Unscripted II") සදහා විශේෂයෙන් සහභාගී විය, ඒ එම අංගය සදහා සහභාගීවීමට සිටි ROH ක්‍රීඩකයෙකු වන ලෝ කී ඊට පෙර සතියේදී ROH ආයතනය හැරයාම නිසාවෙනි.
සාම ගිවිසුම්
රාජකීය සාම කතිකාවත
right|400px|thumb|සංගමු විහාර සෙල් ලිපිය 12වන ශතවර්ශයේ දී දෙවන ගජබාහු සහ පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජවරුන් විසින් ලියවා පිහිටුවනලද සංගමු විහාර සෙල් ලිපිය පැරණි අභිලේඛන අතර වැදගත් තැනක් හිමිකරගත්තකි.එයට හේතුව මෙය වංශාගත කරුණක්ද සනාථකරවණු ලබන රාජකීය සාම කතිකාවතක් වන හෙයිනි.
සී.එම්. පන්ක්
පුද්ගලික ජීවිතය
බෲක්ස් අනිශ්වරවාදියෙකි. එමෙන්ම ඔහු මාළු ඇතුළු අනෙකුත් මුහුදු ආහාර, ආහාරයට නොගනී (Pescetarian). එමෙන්ම ඔහු ඇමරිකාවේ අයිස් හොකී කණ්ඩායම් වන චිකාගෝ බ්ලැක්හොක්ස් කණ්ඩායමේ හා චිකාගෝ කබ්ස් කණ්ඩායමේ රසිකයෙකි. ඔහු නිදහස් වේලාවට කොමික් පොත් කියවීමට ආසා කරයි. වරක් ඔහු ඕල් ඇමරිකන් කොමික්ස් (All American Comics) නම් වෙළඳසැලකද සේවයකර තිබේ, ඔහුගේ ප්‍රියතම කොමික් පොත ප්‍රීචර් (Preacher) නම් පොතයි. වෘතීමය මල්ලවපොර ක්‍රීඩකයෙකු වන කෝල්ට් කැබානා ඔහුගේ හොදම මිතුරෙකි, ඔවුන් දෙදෙනා මුණ ගැසී ඇත්තේ ස්ටීල් ඩොමීනියන් රෙස්ලින් (Steel Domain Wrestling) පුහුණු පාසලේ සිටියදීයි. ක්ලිෆ් කොම්ප්ටන් ද ඔහුගේ හොදම මිතුරෙකි. එමෙන්ම WWE ආයතනය ''සී.එම්. පන්ක්: බෙස්ට් ඉන් ද වර්ල්ඩ් (CM Punk: Best in the World'') නම් වාර්තාව සදහා ඉදිරිපත් කල රැන්සිඩ් (Rancid) නම් සංගීත කණ්ඩායමේ ලෝරස් ෆ්රෙඩ්රික්සන් ද පන්ක්ගේ හොදම මිතුරෙකි.
බෲක්ස්, 2014 ජුනි 13 වන දින ඒප්‍රිල් ජෙනෙට් මෙන්ඩිස් ව විවාහ කර ගත්තේය. ඇයව වඩාත් හොදින් හදුනන්නේ ඒ.ජේ. ලී නමින්ය.
සාම ගිවිසුම්
රාජකීය සාම කතිකාවත
මෙය දිගින් අඩි 4ක් හා පළලින් අඩි 3ක් හා අඟල්භාගයකින් ද යුක්ත වේ.කොටවා ඇති අකුරක්අඟල්2ක්පමණ උසය.
සී.එම්. පන්ක්
පුද්ගලික ජීවිතය
WWE ආයතනයේ වෛද්‍යවරයා වන ක්‍රිස්ටෝපර් එම්. අමාන් විසින් වරක් බෲක්ස්ගේ ඇතිවූ බැක්ටීරියා ආසාදනයක් පිළිබද වැරදි රෝග විනිශ්චයක් සිදුකල බව හා ක්‍රීඩා කිරීමේදී ඇතිවූ ආබාධ වලට නිවැරදිව ප්‍රතිකාර නොකළ බව බෲක්ස් විසින් කියා සිටියේය. එබැවින් ක්‍රිස්ටෝපර් එම්. අමාන් 2015 පෙබරවාරි 19 දින, අපකීර්තියට පත් කිරීම හා පෞද්ගලිකත්වයට හානි කිරීම යන කරුණු මත බෲක්ස්ට හා ස්කොට් කෝල්ටන්ට (කෝල්ට් කැබානාට) එරෙහිව නඩු මාර්ගයට පිවිසුණි, ඔහු විසින් එක් විත්තිකරුවෙකුගෙන් ඩොල‍ර් මිලියන 1ක වන්දි මුදලක් ඉල්ලා සිටියේය. මෙහිදී WWE ආයතනය අමාන් හට සහයෝගය පලකරමින් ප්‍රකාශයක් සහ වීඩියෝ පටයක් නිකුත් කළේය. එහි සදහන්ව තිබුනේ බෲක්ස් ඔහුගේ බැක්ටීරියා ආසාදනය පිළිබදව WWE ආයතනයේ කිසිදු අයෙකුට දැනුම්දී නොතිබූ බවයි.
සාම ගිවිසුම්
රාජකීය සාම කතිකාවත
සංගමුව විහාර ලිපියේ බ්‍රාහ්මීය අක්ෂරයෙන් දක්වා තිබෙන අදහස සිංහල පෙළට නැගූවිට ඉස්මතු වනුයේ පහත දැක්වෙන ආකාරයේ අදහසක් වේ.
"ස්වස්ති ශ්‍රී මහා සම්මත පරම්පරාවෙන් නොපිරිහී පැවති ආ සත්‍යධන වූ ගජබාහු පරාක්‍රමබාහු දෙසුරුබඩු වම්හ.අප කළ සන්ධානයට ජීවිතාන්තදක්වා විග්‍රහයක් නොකරම්හ.ඔවුනොවුන් අයාමයෙහි පළමුව කෙනෙකුන්ගෙ.......පසුවූවන් අත්පත්වන්න..........එක්කෙනෙකුන්......වැ...මෙ....රාජ්‍ය වී ලුප්තවන නියායෙන් ........අප දෙදෙනා කෙරෙන් එක් කෙනෙකුන් හට සතුරු වූ රජ දරු කෙනෙක් ඇත්නම් දෙදෙනාටම සතුරහ.මෙයට විරුද්ධයක් කළොමො නම් තුණුරුවන් ආඥා මැකූවම්හ.නරකයෙන් මුක්ත නොවුවම්හ".
ඉහත දක්වා ඇති සිංහල පෙළ බ්‍රාහ්මීය අක්‍ෂර එලෙසින්ම සිංහලයට නැගූවකි සංගමු විහාර ලිපිය ස්භාවික උපද්‍රවයනට ලක්වීමෙන් එහි ඇතැම් අක්‍ෂර මැකීගොස් ඇති අතර ඇතැම් කොටස් කියවා ගැනීමද අසීරු වෙයි.මේ බව මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන මහතාගේ"එපිග්‍රැපියා සෙයිලනිකා-Epigraphia Zeylanica"යනග්‍රන්ථයේ දැක්වෙන ඡායා අනුපිටපතින්ද පැහැදිළි වෙයි.
ඉහත සිංහල පෙළින් නැගූ අදහස සංක්‍ෂිප්ත කොට මෙසේ ලිවිය හැකිය."යහපතක් වේවා,ශ්‍රීමත් මහා සම්මත රාජ පරම්පරාවෙන් නොසිඳී පැමිණ සත්‍යයම ධනය කොට ඇති අපි ගජබාහු පරාක්‍රමබාහු ඥාති සොහොයුරෝ(දෙමස්සිනෝ)වෙමු.අප කළ මේ පොරොන්දුවට අනුව අප දෙදෙනාගෙන් පළමුව මැරුණකුගේ රාජ්‍යය නොමැරී ජීවත්වන්නාටඅයිතිවේ.එක්කෙනෙක් මේ රාජ්‍යය වැනසෙන අයුරින්(කටයුතු නොකළ යුතුය).......අප දෙදෙනාගෙන් එක්කෙනෙකුට සතුරුවූරජකෙනෙක් ඇත්නම් ඔවුහු අප දෙදෙනාටම සතුරුය.මෙය(ගිවිසුමට)විරෝධයක් (විරුද්ධයමක් )අප කළොත් තුණුරුවන්ගේ ආඥාව කඩකළෝ (ඉක්මවූවෝ)වෙමු.අපායෙන්ද නොමිදුණෝ වෙමු"
මේ සෙල්ලිපිය අවසානයේදී සංස්කෘත ශ්ලෝකයක්ද සඳහන්කර තිබේ.එහි දළඅදහසමෙසේය. "අනුන්ගේ යහපතම ධනය කොටඇති අප දෙදෙනගේ මේ ලියවිල්ල සඳහිරු පවත්නාතුරු ලොව ආරක්‍ෂාකෙර්වා".
සාම ගිවිසුමට හේතු වූ වියවුල
මහා වංශයේද සංගමු විහාර ලිපියෙන් දැක්වෙන වියවුල එහි70වන පරිච්ඡේදය මඟින් සවිස්තරව දක්වා තිබේ.
රජුගේ සේනාව ගජබා රජු අල්ලා මාළිඟයෙහිම සිරකොට තැබීය.එමෙන්ම මේ සේනාවෝ සිය ජයග්‍රණයෙන් උදම් වී පොලොන්නරු නගරය කොල්ලකන්නට වීය.මේනිසා පොළොන්නරුවේ වැසියෝ ඉතාම පීඩාවට පත්විය.මේනිසා ඔවුන් ඇමතිවරුන් සමඟ කතිකාකොටගෙන තමනට සිදුවූ විපත දන්වා තම රට වන පොළොන්නරුව බේරාගැනීමට උදව්වන ලෙස රුහුණේ රජකළා වූ මාණාභරණ රජුගෙන් ඉල්ලා සිටීය.
මෙතෙක්කල් පොළොන්නරුව දෙස ඇස ගසාගෙන සිටි මානාභරණ රජුට මෙය අඟනා අවස්ථාවක් විය.මේ අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීමට සිතූ ඔහු පොළොන්නරුව බේරාදීමේ මුවාවෙන් යුද කර පොළොන්නරුව අත්පත්කර ගත්තේය.එසේකොට අවසානයේ ගජබා රජු දඟගෙයි දම්මවා මරන්නට සැරසුණි.
මෙයින් භියටපත්වූ ගජබා රජු පැරකුම්බා රජුට පණිවුඩයක් යවමින් "පින්වත හැර මට අන් ආරක්ෂාවක් නැත.දුක්ඟින්නෙන් තැවෙන මා ඔබ වහන්සේගේ කරුණා ජලය ඉස සනසනු මැනවි."යනුවෙන් ඉල්ලා සිටියේය.පැරකුම්බා රජුද හෙතෙමේ මා නිසා දුක් වින්දේය.ඔහු දුකින් මුදාගැනීම මගේයුතුකමය"යයි සිතා මාණාභරණ රජු සමඟ බිහිසුණු සටනක් කොට ඔහුව පන්නා හැරීය.ඉන්පසුව ගජබා රජුව නිදහස් කිරීමට සැරසෙද්දී ඔහුගේ මිත්‍රද්‍රෝහී සෙනෙවියෝ පැරකුම්රජු කෝපකරවා රජු මරන්නට සිතා පැරකුම් රජුගේ භටයන්ට පහර දුනි.එයින් කෝපයට පත් පැරකුම්බා රජු යළිත් ගජබාහු රජුව අල්ලාගැනීමට සේනාව මෙහෙය වීය.
සංගමුව විහාර සෙල්ලිපිය පිහිටුවන ලද්දේ මේ ගිවිසුම මුල්කරගනිමිනි.පසුකාළීනව ගජබා රජුද මැදිරිගිරි විහාරයේ වූ ගලක "රජ රට මා විසින් පැරකුම්බා රජුට දෙන ලද්දේය"යනුවෙන් ගිවිසුම අනුදක්නා තවත් ලිපියක් කොටවන ලදී.
ඉපැරණි සාම ගිවිසුමේ වැදගත්කම
මේ ලිපිය ඉපැරණි සාම ගිවිසුමක් පමණක් නොව සිංහල රජුන් පිළිබඳව මහා වංශයේ වන තොරතුරුද සනාථකරවන්නකි.එයනම් සිංහලයේ ප්‍රාදේශීය රජුන් අතර පැවති අභ්‍යන්තරික යුද ගැටුම් ආදිය බෞද්ධාගම හා මහා සංඝයාගේ අනුදැනීම පිට සමථයකටපත්කොට සාමය උදාකරලීමට සිංහල රජවරුන් ක්‍රියාකළ බවය.මේ ලිපිය පිළිබඳව ඇතිවන තවත් ගැටලු සහගත කාරණාවක් කෙරේ පිළිතුරු සැපයීමේදීද මේබව සනාථ වෙයි.එම ගැටලුවනම් මේ රජුන් දෙදෙන මේ ගිවිසුම් ලිපිය තම රාජ්‍යයන්හි නොපිහිටුවා සංගමුව හා මැදිරිගිරිය යන විහාරයන්හි පිහිටවූයේ ඇයිද? යන්නයි.මහාචාර්ය පරණවිතාන මහතා මෙයට දෙන පිළිතුර වනුයේ "සාම ගිවිසුම ඇතිකරන්නට මුල්වූයේ මහා සංඝරත්නය නිසා සංගමුව හා මැදිරිගිරිය විහාරයන්හි ප්‍රධාන හිමිවරුන් ඉදිරිපිට මේ සෙල්ලිපි කොටවා එහිම පිහිටුවීම ගිවිසුමේ ස්ථීරත්වයට හා හිතවත්කමට වඩා යෝග්‍යයැයි සිතුවා විය හැකිය"යන්නයි.අනෙක් අතට බලනකලද තත්කාලීන රජවරුන් මහ ජනයා ගැවසෙන විහාරාමවල මේ ගිවිසුම් ස්ථාපිත කරවා ප්‍රසිද්ධ කිරීමෙන්  මහා සංඝසා හා බෞද්ධාගම කෙරෙහි වූ භක්තිය ප්‍රදර්ශනය කොට යුද ගැටුම් නිසා අප්‍රසාදයෙන් පසු වූ මහජනතාවගේ ප්‍රසාදය යළි ලබාගත්බවද සිතිය හැකිය.මෙසේ මේ සංගමුව විහාර ලිපිය කිහිපාකාරයකින්ම අතීතයේ තොරතුරු අප වෙත ගෙන එන සන්දේශකයෙකු වී තිබේ.
"මේ නිසා මේ සංගමුව විහාර සෙල් ලිපිය"සාම ගිවිසුම්"අතර "ඉපැරණි සාම ගිවිසුමක්"ලෙස අපගේ අතීත උරුමයන් තුළ බබළමින් අනාගතයේද පවතිනු ඇත".
විශේෂ සටහන
ශ්‍රී ලංකාව හා බැඳුනු සාම ගිවිසුම්හි ඉතිහාසය දෙස බලනවිට, 12වන ශතවර්ශයේ ලියූ සෙල් ලිපියක්, "ඉපැරණි රාජකීය සමඟි සන්ධානයක් පිළිබඳ හෙවත් දැනට සොයාගෙන තිබෙන ශ්‍රී ලංකාවේ ඉපැරණිම සාම ගිවිසුම" පිළිබඳ තොරතුරු හෙළිකර දීමට සමත්වී තිබෙන අයුරු ඉහත කරුණු මඟින් පැහැදිළිකරදෙයි.
ඔබට ලෝකයේ සාම ගිවිසුම් සහ සාමය සම්බන්ධ තොරතුරුද ශ්‍රී ලංකාවේ සාම ගිවිසුම් සහ සාමය සම්බන්ධ තොරතුරුද පිළිබඳ වැඩිදුර අධ්‍යනයක් කිරීමට අවශ්‍යනම් කරුණාකර පහත දැක්වෙන ‍වෙනත් පිටු සහ අඩවියෙන් පිටත පිටු වෙත යොමුවෙන්න.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:සාම ගිවිසුම්
කොළඹ ඉතිහාසය
575px|thumb|right|කොළඹ නගරය
ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයන්ට සා‍පේක්ෂව නාගරික ප්‍රදේශයන්හි ගතිකත්වය අතිමහත්ය. එම ගතිකත්වය සෑම අංශයකින්ම හඳුනාගත හැකිය. දිවයිනේ ප්‍රධාන පරිපාලන නගරය මෙන්ම වාණිජ නගරය වීම හේතුවෙන් කොළඹ නගරයේ මෙම ගතිකත්වය අනෙකුත් නගර සියල්ල අභිභවා සිටි. නගරයක ගතිකත්වය අනෙකුත් නගර අහිභවා සිටී. නගරයක ගතිකත්වය තුල විවිධ ක්ෂේත්‍රීය රටාවන් හඳුනාගත හැකිය. මෙය නාගරික රූපකාය ව‍ශ‍යෙන් හඳුන්වයි. නාගරික රූපකාය සරලව පැහැදිලි කරන විට නගරයක ඉහලින් සිටින කුරුල්ලෙකුට නගරය දිස්වන ආකාරයයි. එහිදී එම පක්ෂියා හඳුනාගන්නේ නාගරික ක්ෂේත්‍රීය රටාවයි. මෙහිදී ගොඩනැගිලි ස්වරූපය කුමක්ද? එක සමාන උස ගොඩනැගිලි ස්ථානගත වී තිබෙන්නේ කුමන ප්‍රදේශයක් තුලද? නේවාසික රටාව කුමන ස්වරූපද? එහිදී එක් එක් සමාජ ස්තරයන්ගේ නිවාස පිහිටා ඇත්තේ කුමන ප්‍රදේශවලද? නගරයේ වාණිජ කටයුතු ස්ථානගත වී තිබෙන්නේ කෙසේද? මධ්‍යම ව්‍යාපාරික දිස්ත්‍රික්කය (CBD) පිහිටා ඇත්තේ කුමන කලාපයේද? ආදී වශයෙන් ක්ෂේත්‍රීය වශයෙන් හඳුනාගත හැකිය. මේවා මේ අයුරින් ස්ථානගත වී ඇත්තේ දීර්ඝ කාලීන ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි. මෙය වර්තමානයේත් ක්‍රියාත්මක වේ. නිදසුන් ලෙස පැල්පත් පිහිටි ප්‍රදේශයක උසස් පෙලේ නිවාස හටගැනීමේ හැකියාව ඉතා අඩුය. දැඩි වාණිජකරණයට ලක්වු ප්‍රදේශයක නේවාසික රටාවක් බිහිවීමේ සම්භාව්‍යතාවය ඉතාමත් පහල මට්ටමක පවතී. නාගරික භූගෝල විද්‍යාඥයෝ මෙම ක්‍රියාවලිය පැහැදිලි කිරිමට පරිසර විද්‍යාවේ සංකල්පයක් උපයෝගී කරගනිති. එනම් නාගරික පෙරහන් ක්‍රියාවලියයි. වනාන්තරයක එක් එක් වෘක්ෂලතාවන්ගේ ව්‍යාප්ති රටාවන් දිගු පරිණාමයක ප්‍රතිඵලයකි.
එහිදි පළමුව නිරාවරණය වු භූමිය තුලට ශාක වර්ග පැමිණේ. එය ජලයෙන් හෝ සුලඟින් හෝ වෙනයම් ජෛව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලි තුළින් සිදුවිය හැකිය. එය ආක්‍රමණයකි. එම ශාක වර්ග අතර තරඟයක් පවති. එම තරඟයේදි මෙම ශාක අතර යම් යම් ප්‍රතික්‍රියා සිදුවේ. ඉන්පසු කිසියම් ශාක වර්ගයක් හෝ කිහිපයක් ස්ථායි වේ. එය උත්කර්ශය වේ. ස්වාභාවික වනාන්තරයක සිදුවෙන මේ ක්‍රියාවලිය නගරයක් තුලද සිදුවිය හැකිය. නාගරික භූගෝල විද්‍යාඥයින් පවසන්නේ නගරයක් ඇසුරින්ද එක් එක් කාර්යයන් අතර තරඟයක් පවතී. මේ නිසා නගර එකක් හෝ දෙකක් ස්ථායි වීමත් අනතුරුව අන් සියළු කාර්යයන්ගෙන් ඉස්මතු වී පෙනෙන්නට පටන් ගැනීම වශයෙන් හෝ ඉහත අවස්ථා සියල්ල ඒ ආකාරයෙන්ම හඳුනාගත හැකි බවයි. අද වනවිට සීඝ්‍ර නාගරීකරණයට හසුව ඇති කොළඹ නගරය දැනට අවුරුදු 500කට පමණ පෙර වන සතුන්ගෙන් ගහන කැලෑ රොදවළින් සහ ගොහොරුවලින් සමන්විත භූමියකි. වෙළෙඳාම ජීවිකාව කරගත් මුස්ලිම් පවුල් කිහිපයක් විසුහ. කොළඹ වරාය සංවර්ධනය කොළඹ නගරයක් ලෙස සංවර්ධනය වෙන්නේ 1885දී කිරීමෙන් අනතුරුව බව බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතයයි. කොළඹ වරාය බිහිකිරීමද මේ මූලික සැලැස්ම පෘතුගීසීන්ගේය. මුලින්ම ඔවුන් බලකොටුවක් තැනූහ. එය කොටුව නම් විය. බේරේ වැව ඔවුන්ගේ නිර්මාණයකි. කැළණි ග‍ඟේ ජලය හැරවීමෙන් මෙය කළහ. කොටුවෙන් පිට නගරය පිටකොටුවයි. කොටුව හා පිටකොටුව අතර දිය අගලක් සහ පොල් වත්තක් විය. පසුව ලන්දේසීන් විසින් කොළඹ නගරය වඩාත් වාණිජ නගරයක් බවට පත් කෙරිණි. පෘතුගීසීන් ආරක්ෂක මාධ්‍යයක් ලෙස යොදාගත් බේරේ වැව මොවුහූ ප්‍රවාහන මාධ්‍යයක් ලෙස යොදාගත්හ. ලන්දේසීන් ප්‍රථම වතාවට කුරුඳු වගාව ආරම්භ කළහ. එය වර්තමාන කුරුඳුවත්ත, ඇස් වාට්ටු හන්දිය, හා බොරැල්ල දක්වා විය. මරදාන එහි අවසන් කෙළවරයි.
කොළඹ නගරයේ වැදගත්ම සමය ඉංග්‍රීසි සමයයි. මෙතෙක් ජනාවාසයක්ව තිබූ කොළඹ ප්‍රදේශය, නගරයක් වන්නේ මේ කාලයේය. 1883දී කොළඹ දිවයිනේ අග නගරය කළහ. මේ සමග කොළඹ කේන්ද්‍ර කරගත් මහා මාර්ග හා දුම්රිය මාර්ග ජාලයක් බිහිවිය. එහි පළමු පියවර 1820 දී තැනීම ආරම්භ කරන ලද කොළඹ- මහනුවර මාර්ගයයි. මීලඟට 1867දී මෙරට පළමු දුම්රිය මාර්ගය වන මහනුවර-කොළඹ දුම්රිය මාර්ගය තැනිණි. මේ සමග කොළඹ කේන්ද්‍ර කරගත් අපනයන වෙළඳ රටාවක් වර්ධනය විය. 1886 දී දිවයිනේ ප්‍රධාන වරාය වශයෙන් කොළඹ වරාය සංවර්ධනය විය. මේ නිසා වරාය ආශ්‍රිතව නව රැකියා බිහි විය. විශාල වශයෙන් කම්කරුවන් නගරයට සංකේන්ද්‍රණය විය. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මෙතෙක් පාලන නායකයන් ප්‍රධාන ආයතන නායකයන් හා යුරෝපීය හා දේශීය ප්‍රභූ පැලැන්තිය සහ මුස්ලිම් පවුල් කිහිපයක් පමණක් විසු කොළඹ ජන සංයුතියට කම්කරු පංතිය එක් විය. කොළඹ නගරයේ කොටුව ප්‍රදේශයට අමතරව 1865 වනවිට තවත් කොට්ඨාශ 5ක් එක්ව තිබුණි.
ක්‍රි.ව 1910දී මෙම තත්වය තව දුරටත් වර්ධනය වෙමින් මෝදර හා වැල්ලවත්ත එකතු වී නාගරික කොට්ඨාශ 11ක් විය. ක්‍රි.ව 1935දී කොට්ඨාශ 20කටද ක්‍රි.ව 1943දී නැවත කොට්ඨාශ 30 කටද‍ බෙදන ලදි. පසුව කිරුළපනද ඈඳාගෙන කොට්ඨාශ 31ක් විය. ක්‍රි.ව 1958දී නැවත කොට්ඨාශ 37ක් කළේය. ක්‍රි.ව 1963දී එය 47කට බෙදීමෙන් අනතුරුව කොළඹ නගරයේ තිරස් විකාශනය අවසාන විය. නමුත් කාර්යමය වෙනස්කම් රැසක් අද දක්වා සිදුවෙමින් පවතී.
කොළඹ නගරයේ වර්ධනය ගැන විමසීමේදී පෙනී යන වැදගත් කරුණක් නම් අළුතෙන් සකස් වූ නව නේවාසික රටාවයි. 1859දී සර් හෙන්රි වොන් විසින් ගාලු මුවදොර ආරම්භ කිරීමෙන් පසු ඊට දකුණින්පිහිටි කොල්ලුපිටිය, බම්බලපිටිය, වැල්ලවත්ත ජනාවාස විය. එවකට ගාලු මුවදොර රේස් පිටිය කුරුඳුවත්තට ගෙනයාම සමග කුරුඳුවත්ත ජනාකීර්ණ විය. නිවෙස්වලින් සහ උද්‍යාන වලින් සමන්විතව තිබූ මට්ටක්කුළිය ප්‍රදේශය තුළ සමාජයේ ප්‍රභූපෙළ සිටියහ. වරාය සංවර්ධනය සමග විශාල කම්කරුවන් නගරයට පැමිණියහ. මොවුන් ඉහළ පෙලේ නිවාස පවුල් කිහිපයක් එක්ව කුලියට ගෙන කොටස් වලට බෙදාගෙන පදිංචි වූහ. මේ සමග විශාල මන්දිර වලට සීමාවූ කොළඹ නගරයේ නිවාස රටාවට පැල්පත්ද එක් විය. මේ නිසා මෙහි විසූ ඉහළ මධ්‍යම පංතිකයෝ තම අධ්‍යාපන ආයතන පවා රැගෙන දකුණට සහ අග්නිදිගට සංක්‍රමණය වූහ. එහිදී බිහිවූ ප්‍රධානතම ජනාවාසය කුරුඳුවත්තය. මේ ආකාරයට කොළඹ නගරය හොරගසක් සේ අතුළියලා වර්ධනය විය. එහි බීජද අවට ව්‍යාප්ත විය.
නිශ්ශංක ලතා මණ්ඩපය
thumb|නිශ්ශංක ලතා මණ්ඩපය
නිශ්ශංක ලතා මණ්ඩපය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ පොළොන්නරුව පුරාණ නගරයෙහි ඉදිවී තිබුණු අනන්‍ය ව්‍යුහයකි. නිශ්ශංක මල්ල රජ (1187  1196) විසින් තනවන ලද එතුමා අනුව යමින් නම් කර ඇති මෙය, දළදා මළුවෙහි බටහිර වාහල්කඩෙහි පිහිටා ඇති අතර, මෙම සරියෙහි නගරයේ ඉතාමත් පැරණි  ස්මාරකයන් පිහිටා ඇත? මෙම සිද්දස්තානය පොලොන්නරු යුගයේ නිර්මාණය කරන ලද්දකි.
මණ්ඩපය
අලංකාර නෙළුම් මල් ඵලක සහිතව කැටයම් කල ටැම් සහිත මෙම ශිලාමය නිර්මාණය මෙහි වූ ශිලා ලේඛනයක් අනූව නිශ්ශංක මල්ල රජු පිරිත් ශ්‍රවණය කල ස්ථානය බවට සනාථ කොට තිබේ. ශෙෙලමය ගරාදි වැටෙන් වටකර තිබෙන වේදිකාව මත වූ ගලින් නිමකල ස්ථූපය මේ හේතුව නිසාවෙන්, පිරිත් සජ්ජායනාවේදී භාවිත වන කරඬුව වශයෙන් යොදාගන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.
නිශ්ශංක ලතා මණ්ඩපය එකල පියස්සකින් ආවරණය වී තිබූ බවට සාධක පවතී. මෙහි වූ කැටයම් වලට සමාන ගල් ටැම් සත්මහල් ප්‍රාසාදය අසළ පිහිටි ගොඩනැගිල්ලේද දැකිය හැකිය.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:පොළොන්නරුව දිස්ත්‍රික්කයේ පුරාවිද්‍යා ආරක්‍ෂිත ස්මාරක
රිච්මන්ඩ් කාසල්
බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවේ සිටි මහමුදලිවරයෙකු වූ එන්. ඩී. ආතර් ද සිල්වා විජේසිංහ සිරිවර්ධනගේ මාලිගය රිච්මන්ඩ් කාසල් නම් වේ. එය කළුතර පලාතොට අක්කර 42ක භූමිභාගයක ඉදිකොට තිබේ. වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ මහා බාරකරුගේ පාලනයේ පවතී.
ඉතිහාසය
ආතර් ද සිල්වා වරක් ඉන්දියාවේ සිදුකල සංචාරයකදී දුටු මහාරාජා මන්දිරයක් පිළිබඳව සිත් ඇතිවීම මෙම මන්දිරය ඉදිකිරීමට හේතු පාදක වී යැයි තොරතුරු සඳහන් වේ. ඒ අනූව ඉදිකරනු ලැබූ රිච්මන්ඩ් කාසල් මැදුරෙහි ගෙවැදීම, ආතර් ද සිල්වා විසින් 1910 වර්ෂයේ මැයි 10 වන දින පැවැත්වූ සිය විවාහ මංගල්‍යය සමගම සිදුකරන ලදී.
එතැන් පටන් වර්ෂ 31ක් දරුවන් නොමැතිව සිය මැතිණියද සමග රිච්මන්ඩ් කාසල් හී දිවි ගෙවූ ආතර් ද සිල්වා, කිසියම් හේතුවක් මත 1941 ජූලි මස 4 වැනි දිනදී නොතාරිස් එස්. ජේ. එස්. කදිරගාමර් ඉදිරිපිටදී අත්සන් කොට, රිච්මන්ඩ් කාසල් ඇතුළු තමා සතු සියළු වත්කම් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා භාරකාර දෙපාර්තමේන්තුවට පවරා දෙන ලදී. ඒ මෙම මන්දිරය ඔහුගේ ඇවෑමෙන් අනතුරුව අනාථ දරුවන් වෙනුවෙන් රැකවරණය සළසන ස්ථානයක් බවට සහ අනෙකුත් වතුපිටි වල ආදායම එම දරුවන්ගේ නඩත්තුව වෙනුවෙන් වෙන්විය යුතු බවට අවසන් කැමැත්ත ප්‍රකාශ වන පරිදිය.
ගෘහය
රිච්මන්ඩ් මැදුරෙහි ඉදිකිරීම් වෙනුවෙන් අමුද්‍රව්‍ය සමහරක් විදේශ රාජ්‍යයන්ගෙන් රැගෙන ආ බව පැවසෙයි. මැදුරට අවශ්‍ය ගඩොල් හා උළු ඉන්දියාවෙන්ද, තේක්ක හා ඕක් දැව බුරුමයෙන්ද, ජනෙල් වීදුරු ආදිය ඉතාලියෙන් හා නාන කාමර හා ගෙබිම මැටි පුවරු එංගලන්තයෙන්ද ගෙන්වා ගත් බව සඳහන් වේ. මෙම අමුද්‍රව්‍ය කොළඹ වරායේ සිට කළුතරට නැව් මගිනුත්, එතැන් සිට කළු ගඟ ඔස්සේ බත්තල් මඟිනුත් මන්දිරය ඉදි වන භූමිය වෙත ගෙන එනු ලැබ තිබේ.
ගෘහයෙහි වූ සම්පූර්ණ උළුවහු ප්‍රමාණය 99 ක් වේ. ජනෙල් ප්‍රමාණය 38 කි. පහත මාලයේ හා උඩු මහලේ වූ කාමර ප්‍රමාණය 14 කි. ඉන් බිම් මහලේ කාමර 5ක්ද, කන්තෝරු කාමර 2ක්ද, පින්තූර කාමරයක් හා නැටුම් ශාලාවක් වේ. මීට අමතරව පෝටිකෝවක්, බැල්කනියක්, මැද සාලයක් හා මැද මිදුලක් එහි දැකගත හැකි වේ. උඩුමහලේ කාමර 6ක්, නාන කාමර සහිත වැසිකිලි 4ක්, බැල්කනියක් හා තවත් එක් හිස් අවකාශයක් වේ.
උඩු මහලට නැගීම වෙනුවෙන් තරප්පු පේලි දෙකක් තිබෙන අතර ඉන් එකක් සේවකයින්ගේ භාවිතය පිණිස ඉදිකොට තිබේ. උඩුමහලට නගින තරප්පු පෙල මදක් ඉහලට වන්නට කොටසේදී, දෙපසට බෙදී යන අයුරින් තනා තිබේ. නිදන කාමරයන්හී බිත්ති, ශබ්ද පිටතට හා ඇතුලතට ගලා ඒම වැළකෙන පරිදි ඉදි කොට තිබේ. බිත්තියක් අඩියකට වඩා පළල් වන අතර එහි මධ්‍යයේ හිස් අවකාෂයක් රැඳෙන පරිදි ලෑලි කූඩුවක් සකස් කොට ඒ මත බදාම යොදා ඇත.
උද්‍යානය
රිච්මන්ඩ් කාසල් උද්‍යානයෙහි නිමවන ලද පොකුණක් දැක ගත හැකි වන අතර බිත්ති වලට සවිකොට ඇති සිංහ මුහුණු මගින් පොකුණට ජලය ගලා එන ආකාරයට එය නිමවා තිබේ. එසේම ග්‍රීක කැටයම් ශිල්පයට සමාන වූ කිරිගරුඩෙන් නෙලන ලද ප්‍රථිමා දොළහක් සහ, මුදලිගේ නිදන කාමරයට මුහුණලා කුඩා දරුවන් සත් දෙනෙකුගේ හා එය මධ්‍යයේ දරුවක නලවන මවකගේ ප්‍රථිමා මෙම උද්‍යානයෙහි දැකගත හැකිවේ.
වත්මන
වර්ථමානයේ මෙහි රිච්මන්ඞ් කාසල් පූර්ව ළමා විය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයක් හා පිරිමි ළමයින් සඳහා රැක බලා ගැනීමේ මධ්‍යස්ථානයක් වේ.
කලාත්මක සෙරමික් කර්මාන්ත
කෙසේවෙතත් ඒවාද කලාකෘති වශයෙන් සලකනු ලබයි. කර්මාන්තමය පිඟන් භාණ්ඩ වෙළද නාමයෙන් හෝ විශේෂිත ශෛලීන් තුලින් හදුනාගත හැක. උදා -
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Ceramics_%28art%29#Industrial_art_ceramics
හිපොක්‍රටිස් ප්‍රතිඥාව
හිපොක්‍රටිස් ප්‍රතිඥාව යනු,  වෛද්‍යවරයන් විසින් ඓතිහාසික වශයෙන් ලබා දෙන්නාවූ ප්‍රතිඥාවකි. ග්‍රීක වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ තුල පසිඳු ලෙසින් දක්නට ලැබෙන ප්‍රතිඥා අතරින් මෙය එකකි.
ශ්‍රී ලංකාවේ සමානුපාතික මැතිවරණ ක්‍රමය
අඩ සියවසකට ආසන්න කාලයක් ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක වූ සරල බහුතර මැතිවරණ ක්‍රමය 1978 දෙවන ජනරජ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව මගින් අහෝසි කොට ඒ වෙනුවට නව නියෝජන ක්‍රමය වශයෙන් සමානුපාතික නියෝජන ක්‍රමය හඳුන්වා දුනි. සමානුපාතික ක්‍රමය හඳුන්වා දීමට හේතු වූයේ සරල බහුතර නියෝජන ක්‍රමය මගින් මහජන මතය හරිහැටි නියෝජනය නොවීමයි. 1970 හා 1977 යන වර්ෂවල මැතිවරණ ගෙන බැලූකල පෙනීයන්නේ 1970 බලයට පත් සමඟි පෙරමුණ 44% ක් පමණක් ඡන්ද ප්‍රතිශතයක්‍ ලබාගන්නා බවයි. නමුත් ඔවුන්ට ව්‍යවස්ථාදායකයේ ආසන 77%ක්ම හිමි වේ. මේ අනුව මහජන මතය හරිහැටි නියෝජනය නොවේ. මෙවැනි හේතූන් නිසා සමානුපාතික ක්‍රමය හඳුන්වා දුන්හ. නමුත් ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා වැනි අය පවසන්නේ, මෙම මැතිවරණ ක්‍රමය හඳුන්වා දීමට හේතු වූයේ එම 1978 බලයට පත් ආණ්ඩුව සතු වූ දේශපාලන ආත්මාර්ථකාමිත්වය බවයි. කෙසේ නමුත් සමානුපාතික ක්‍රමය හඳුන්වා දීම සුළු පක්ෂ වල ප්‍රගතියට ඉවහල් වූ බව පෙනේ.මහජන මතය සමානුපාතිකව නියෝජනය වන නිසා ඔවුන්ට ව්‍යවස්ථාදායකය තුළ නියෝජනයක් හිමි විය. 1978 ප්‍රජාතාන්තික සමාජවාදී ජනරජයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 14 වන පරිච්ඡේදය මගින් මැතිවරණ ක්‍රමය සඳහා ප්‍රතිපාදන සපයා ඇත. සමානුපාතික මැතිවරණ ක්‍රමය ක්‍රයාත්මක වන ආකාරය
මැතිවරණ කොට්ඨාස සීමා නීර්ණය කිරීම
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවසවස්ථාවේ 95(1) හා 95(2) වගන්ති අනුව මැතිවරණ කොට්ඨාස සීමා නීර්ණය කිරීමේ කොමිසන් සභාවක් ජනාධිපති වරයාගේ නිර්දේශ මත ආණ්ඩුක්‍රම ව්යරවස්ථා සභාව (17 ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයට ප්‍රකාරව) පත්කිරීම සිදුකරයි. එහි සාමාජිකයන් තිදෙනෙකි. මෙය ස්වාධීන කොමිසමකි. 96(3) වගන්තියට අනුව මැතිවරණ කලාප නීර්නය කිරීමේදී පරිපාලන දිස්ත්‍රික්ක සැලකිල්ලට ගනියි. එක් එක් කලාප වල මන්ත්‍රි ආසන ප්‍රමාණය නීර්ණය කරන්නේ මෙසේ ය. මේ අනුව දිවයිනේ සමස්ත ලියාපදිංචි ඡන්ද සංඛ්‍යාව මන්ත්‍රී 160 ක් වූ මුළු සංඛ්‍යාවෙන් බෙදූ විට ලැබෙන සංඛ්‍යාව මන්ත්‍රී ආසනයක් වෙන්කිරීම සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ ඡන්ද සංඛ්‍යාව වේ. එහිදී ලැබෙන ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් මැතිවරණ දිස්ත්‍රික්කයේ ලියාපදිංචි ඡන්ද සංඛ්‍යාව බෙදීමෙන් එම දිස්ත්‍රික්කයට අදාල ආසන ගණන තීරණය වේ.
සභිකයන් තෝරා ගැනීම.
ඡන්ද ගණන් කිරීමෙන් පසුව වැඩිම ඡන්ද ලබාගත් පක්ෂයට ප්‍රසාද ආසනයක් හිමි වේ. පසුව වලංගු ඡන්ද සංඛ්‍යාවෙන් 5% ට වඩා අඩුවෙන් ඡන්ද ලබාගත් පක්ෂ ඉවත් කරයි. ඉතිරි පක්ෂවල ඡන්ද එකතුව අදාල සංඛතාව ලෙස සැලකේ. ඉන්පසු එක් එක් පක්ෂ ලබාගත් ඡන්ද සංඛ්‍යාව සම්ප්‍රයුක්ත සංඛ්‍යාවෙන් බෙදූ විට ඒ පක්ෂකයට හිමි ආසන ගණන තීරණය වේ. පක්ෂයට මන්ත්රීධූර වෙන්කල පසු එම පක්ෂයේ වැඩිම මනාප ලබාගත් අනුපිළිවෙලට මන්ත්‍රීවරුන් තෝරාගනී.
පුරප්පාඩු පිරවීම
සරල බහුතර ක්‍රමයේ දී මන්ත්‍රිධූරයක් හිස් වූ විට අතුරු මැතිවරණයක් පවත්වයි. නමුත් සමානුපාතික ක්‍රමයේ දී අදාල අපේක්ෂකයන් අතරින් ඊළඟට වැඩිම මනාප ලබාගත් පුද්ගලයා මන්ත්‍රීවරයා ලෙස තෝරා ගනියි.
ජාතික ලැයිස්තු මන්ත්රීවධූර තේරීම
ව්‍යවස්ථාදායකය සඳහා 225 ක් තෝරාගනියි.ඒ අතරින් 196 ක් ඡන්දයෙන් තෝරාගනියි. ඉතිරි 29 දෙනා ජාතික ලැයිස්තුවෙන් තෝරාගනියි. මොවුන් තෝරාගැනීම සඳහා පදනම ලෙස යොදාගන්නේ දිවයිනේ මුළු සමස්ථ ඡන්ද අනුපාතය අනුවය. මේ ආකාරයෙන් බෙදූවිට මන්ත්‍රීධූර 29 සම්පූර්ණ නොවේ නම් වැඩිම ශේෂය පදනම් කරගෙන ඉතිරි ඒවා සම්පූර්ණ කරනු ලබයි.
අඩවියෙන් බැහැර පිටු
ප්‍රවර්ගය:දේශපාලනය
අනාගාමි
අනාගාමි බව ලැබු තැනැත්තා යනු නිවන් මගෙහි කොටසක් අවබෝධ කර ගත් තැනැත්තාය. ඔහු සාමාන්‍ය මනසේ මුල් බැඳිම් පහේ දාමය කපා ඉවත් කළ පුද්ගලයෙකි. අනාගාමි යන්නෙහි (පාලි) තේරුම නැවත නොපැමිනෙන්නා යනුයි. අනාගාමි තත්වය නිවන් මග ලබා ගැනීමට තබන පියවර හතරෙන් තුන්වැන්නයි.
අනාගාමි ඵලයට පත්වූ අය මරණයෙන් පසු නැවතත් මනුෂ්‍ය ලෝකයෙහි නොඉපදෙති. ඔවුන් නැවත උපත ලබන්නේ ශුද්ධාවාස බ්‍රභ්මලෝකයකය. එහි ජීවත්වන්නේ අනාගාමි ඵලය ලැබූ අය පමනි. එහිදි ඔව්හු අර්හත් ඵලය ලබා ගනිති.
අනාගාමි ඵලය ලැබූ තැනැත්තෙකු නිදහස් වන බන්ධන (පාලී .සංයෝජන) පාලී භාෂාවේ සඳහන් වන්නේ
1. සක්ඛාය දිට්ඨි 2. විචිකිච්චා 3. සීලබ්බත පරාමාස 4. කාමරාග 5. ව්‍යාපාද
අනාගාමි ඵල ලැබූ තැනැත්තෙක් එතෙක් නිදහස් නොවන බැඳීම් නම්:
1. රූපරාග	-	ද්‍රව්‍යවලට ඇති කැමැත්ත. (පළමු ධ්‍යාන 4)
2. අරූප රාග	-	අද්‍රව්‍ය දේට ඇති අශාව. (අන්තිම ධ්‍යාන 4)
3. මාන	-	අභිමානය
4. උද්ධච්ච	-	අසහනය
5. අවිජ්ජා	-	අනවබෝධය අනාගාමි තත්වය සකෘදාගාමි සහ අරහත් අතර පවතින අතරමැදි තත්වයයි. අරහත් ඵලය ලැබු තැනැත්තා බැඳීම් දහයෙන් මිදුනු පූර්ණ විමුක්තිය භුක්ති විඳින්නේය.
දන්ත ධාතුන් වහන්සේ
අනුරාධපුර
දන්ත ධාතුව මෙහි ළඟා වන විට ඉන්දියන් පාලක ගුහාශිව ගේ මිතුරා වූ මහාසේන රජු මිය ගොස් තිබිණ. ඔහුගේ පුතා කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්න ඉන් පසු රජු බවට පත් විය. ඔහුද භක්තිමත් බෞද්ධයෙකු විය. එම රජතුමා විසින් දන්ත ධාතුව මහත් බැතියෙන් පිළිගෙන ඉතා ගරුසරු ලෙස තම සිංහාසනයේ වඩා හිඳවූයේය. රජතුමා දන්තධාතුන් වහන්සේ ධම්මචක්කගෙහ නම් මන්දිරයක තැන්පත් කල බව මහාවංශය කියයි. මෙම මන්දිරය දේවානම්පියතිස්ස රජතුමා විසින් 3 වැනි සියවසේ මාළිගා පරිශ්‍රයේම (රාජවත්තු) ඉදි කර තිබුනු එකකි. රජතුමා විශේෂ විහාරයක් ඉදි කොට දන්ත ධාතුන් වහන්සේ එහි තැන්පත් කළහ. මහාපාලි නම් දාන ශාලාවට යාබදව තිබෙන නටබුන් වූ මන්දිරය මෙම විහාරය ලෙසට හඳුනාගෙන තිබේ.
සෙංකඩගල
සෑම පසළොස්වක පෝය දිනකම විශේෂ ආගමික පූජාවන් මාළිගය තුල පවත්වනු ලැබේ. මෙම දිනපතා, සතිපතා, සහ මාස් පතා කරන උත්සව හැරුණු විට සෑම වසරකම පාහේ ප්‍රධාන උත්සව හතරක් පවත්වනු ලැබේ. ඒවා නම් අලුත් සහල් මංගල්‍යය, අවුරුදු මංගල්‍යය, ඇසල මංගල්‍ය සහ කාර්තික මංගල්‍යය යනුවෙනි. මේවායින් වඩාත් වැදගත් වන්නේ ඇසල මංගල්‍යයයි. 'දාන් කෘයික්ෂැංක්' විසින් ඉදිරිපත් කළ එරවුන්ඩ් ද වර්ල්ඩ් ඉන් 80 ට්‍රෙෂර්ස් හි දැක්වෙන වටිනා සම්පත් 80 අතරට දන්ත ධාතුව ද ඇතුලත් වේ.
අධිරාජ්‍යය
ඔක්ටවියන් තම සතුරන් පරාද කර ඔගස්ටස් යන නම ඈඳා ගත්තේය. ඔහු මහා බලයක් ආරෝපණය කොට ගෙන සමූහාණ්ඩු ජන රජයක් මවා පාමින් රට පාලනය කරන්නට විය. ඔහුගෙන් පසු පැමිණි පදවි ප්‍රාප්තිකයා වූ ටයිබීරියස් ක්‍රි.පූ 68 නීරෝගේ අභාවය දක්වා පැවති ජුලියෝ - ක්ලෝඩියානු රාජ වංශය පිහිටුවමින් මහා විරෝධයකින් තොරව බලය ලබා ගත්තේය. අධිරාජයෝ කිහිප දෙනෙකුගේ දූෂිත පාලනයන් හැරුණු විට රෝම අධිරාජ්‍යය බල ප්‍රදේශය පුළුල් වූ අතර ආරක්ෂාවද හොඳ හැටි තිබිණ. (උදා - කලිගුලා උමතු වූවෙක් බවට මත ඉදිරිපත්ව ඇති අතර දරුණු බව හා රාජ්‍යය කටයුතුවලට වඩා තම පුද්ගලික කටයුතුවලට වැඩි ආශාවක් දැක්වූවෙක් ලෙස නීරෝ ප්‍රසිද්ධියක් උසුලයි). පසුව පැමිණි ෆ්ලෙවින් රාජ වංශය ද අනුගමනය කළේ එම නීතිමය. යහපත් අධිරාජය්‍යයවරු පස් දෙනාගේ කාලයේදී  (96 – 180) අධිරාජ්‍යය භූමි ප්‍රමාණයෙන්, ආර්ථික වශයෙන් හා සංස්කෘතික වශයෙන් ඉහළ හිණි පෙත්තටම සංවර්ධනය විය. රට අභ්‍යන්තර හා බාහිර තර්ජනවලින් රාජ්‍යය ආරක්ෂා වූ අතර පැක්ස් රෝමානා (රෝම සමය) අතර තුර අධිරාජ්‍යය වඩ වඩාත් දියුණු විය. ට්‍රාජන් රාජ්‍යය කාලය තුළ සිදු වූ ඩේසියා විජිතයත් සමගම අධිරාජ්‍යයේ බල ප්‍රදේශය උපරිම විය. රෝම අධිරාජ්‍යයයේ  විශාලත්වය වර්ග සැතපුම් මිලියන 2.5   ක් (වර්ග කි.මී 6.5 ක් ) වේ.
193 සිට 235 දක්වා කාලය තුළ සෙවරන් රාජ වංශය බල පැවැත්වුණු අතර එකළ එලගබලුස් වැනි අදක්ෂ පාලකයන් දැකිය හැකි විය. මෙය සහ රාජකීය පරම්පරාව වෙත තිබූ වැඩිවන හමුදා බලය ,3 වන සියවසේ අරගලය ලෙස කියවෙන බාහිර ආක්‍රමණවලට සහ රාජකීය බිඳවැටීමට හේතු විය. මෙම අර්බුදය නිමාවට පත් වූණේ ඩයෝ ක්ලිටියන්ගේ දක්ෂ පාලනය යටතේය. ඔහු 293 දී සම - අධිරාජ්‍යවරු දෙදෙනෙක්ගෙන් හා ඔවුන්ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ සහකරුවන් දෙදෙනෙක්ගෙන් සමන්විත ප්‍රාදේහීය රජ ක්‍රමයකට රට පාලනය කිරීමට අධිරාජ්‍යය පෙරදිග හා අපරදිග භාග දෙකකට බෙදීය. වසර 50 කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ විවිධ සම - පාලකවරු ආධිපත්‍යය ලබා ගැනීමට සටන් කළහ. 330 මැයි 11 වන දින කොන්ස්ටන්‍ටයින් I අධිරාජ්‍යයා රෝම අධිරාජ්‍යයේ අග නගරය කොන්ස්තන්තිනෝපලය ලෙස නම් වෙනස් කිරීමක් කරන ලදී. 395 දී අධිරාජ්‍යය ස්ථිර ලෙස පෙර දිග රෝම අධිරාජ්‍යය හා අපරදිග රෝම අධිරාජ්‍යය ලෙස බෙදන ලදී. පෙරදිග රෝම අදිරාජ්‍යය හා අපරදිග රෝම අධිරාජ්‍යය ලෙස බෙදන ලදී. පෙරදිග රෝම අධිරාජ්‍යය පසු කලෙක බයිසන්ටයින් අධිරාජ්‍යය ලෙස හැඳින්විණි.
අපරදිග අධිරාජ්‍යය නිරන්තරයෙන් බාබේරියානු ආක්‍රමණවලින් පීඩා විඳි අතර ශත වර්ෂ ගණනාවක් පුරාවට රෝම අධිරාජ්‍යය ක්‍රමයෙන් පසුබැසීමට ලක් විය. ක්‍රි.පූ 4 වන ශතවර්ෂයේදී හන්වරුන්ගේ බටහිර දෙසට සිදු වූ සංක්‍රමණය නිසා විසිගොත්වරුන්ට රෝම අධිරාජ්‍යයයේ මායිම්වල සරණ සොයන්නට සිදු විය. 410 දී ඇලරික් I ගේ නායකත්වය යටතේ විසිගොත්වරු රෝම නගරය පැහැරූහ. වැන්ඩල් වරු ගෝල්, ස්පාඥඤය සහ උතුරු අප්‍රිකාවේ වූ රෝමයට අයත් පළාත් ආක්‍රමණය කළ අතර 455 දී රෝමය පැහැරූහ. 476 හි සැප්තැම්බර් 4 වන දින ජර්මානු නායක ඔඩෝසර්, අපරදිග රෝම අධිරාජ්‍යයේ අවසාන පාලකයා වූ රොමියුලස් ඔගස්ටස් හට රජකම අත හරින ලෙස බල කළේය. මෙලෙස වසර 1200 කට ආසන්න කාලයක් පැවති අපර දිග රෝම පාලනය අවසානයට පත් විය.
පෙරදිග අධිරාජ්‍යයටද අත්වූයේ එවැනිම ඉරනමකි. නමුත් අපරදිග අධිරාජ්‍යයට අත් වූ ඉරණම තරම් උග්‍ර එකක් නොවේ. ජස්ටීනියම් ඉතාලිය හා උතුරු අප්‍රිකා‍ව ක්ෂණිකව යටත් කර ගත්තේය. නමුත් අපරදිග වූ බයිසන්ටයින් හි බල ප්‍රදේශ ජස්ටීනියන්ගේ මරණයෙන් වසර කීපයකට පසු දකුණු ඉතාලිය හා සිසිලිය දක්වා අඩු විය‍. පෙර දිගෙහි ඉස්ලාම් නැගීමත් සමග බයිසන්ටයින්වරුන්ට තර්ජන එල්ලවන්නට විය. ඉස්ලාම් අනුගාමිකයින් සීඝ්‍රයෙන් සිරියාවේ හා ඊජිප්තුවේ බල ප්‍රදේශ යටත් කර ගෙන ඉක්මණින්ම කොන්ස්තන්තිනෝපලයට ඍජු ලෙස තර්ජන ඉදිරිපත් කිරීමට සමත් විය. කෙසේ වෙතත් ක්‍රි.පූ 8 වන සියවස තුළදී බයිසන්ටයින්වරු තම භූමි ප්‍රදේශයෙන් ඉස්ලාම් පැතිරීම නවත්වා ගත් අතර 9 වන සියවස ආරම්භයේදී යටත් වී තිබූ භූමි නැවත මුදා ගත්හ. නැවත ක්‍රි.ව : 1000 දී පෙරදිග අධිරාජ්‍යය එහි උපරිමයේ සිටියේය. බැසිලියස් II වන බල්ගේරියාව හා ආමේනියාව නැවත පැරද්ද වූ අතර සංස්කෘතිය හා වෙළඳාම සමෘද්ධිමත් වුණි. නමුත් 1071 ඇති වූ මැන්සිකර්ට් යුද්ධය නිසා මෙම ප්‍රදේශ පුළුල් කිරීම එකවර නැවතුණි. මෙම අධිරාජ්‍යය පුදුමාකාර ලෙස පසුබෑමට හේතු විය. අභ්‍යන්තර අර්බුද හා ටර්කික් ආක්‍රමණ සහිත ශතවර්ෂ ගණනාවකට පසු ඇලෙක්සියස් I කොම්නෙසස් අධිරාජ්‍යයා 1095 දී අපරදිගින් උපකාර ඉල්ලීය. අපරදිග රෝම අධිරාජ්‍යය ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ කුරුස යුද්ධය ඇති කරමිණි. අවසානයේ IV වන කුරුස යුද්ධයට සහභාගී වූවන් කොන්ස්තන්තිනෝපලය පැහැරූහ. 1024 කොන්ස්තන්තිනෝපලය පැරදවීම, අධිරාජ්‍යයේ ඉතිරි වූ කුඩා කොටස පදවි ප්‍රාප්තිකයන්ගේ ආණ්ඩු බවට පත් වෙමින් කැඩී බිඳී යාමක් ලෙස දැකිය හැක. එයි අවසාන ජයග්‍රාහකයා වූයේ නිකායීයාය. රාජකීය හමුදාව විසින් කොන්ස්තන්තිනෝපලය නැවත අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසු රෝම අධිරාජ්‍යයා ඊජියන් වෙරළ තීරයට කොටු වූ ග්‍රීක ආණ්ඩුවකට වඩා මදක් වැඩි අධිරාජ්‍යයක් බවට පත් විය. 1453 මැයි 29 දින මේහ්මඩ් II වන කෝන්ස්තන්තිනෝපලය නැවත පැරදවීමෙන් පසු පෙරදිග අධිරාජ්‍යය නිමාවට පත්විය.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_Rome#Empire
Scp 173
වස්තු පන්තිය: යුක්ලිඩ්
විස්තරය: Site-19 1993 වෙත ගෙන යන ලදී. සම්භවය තවමත් නොදනී. එය ක්‍රයිලෝන් සන්නාමයේ ඉසින තීන්තවල හෝඩුවාවන් සහිත කොන්ක්‍රීට් සහ රිබාර් වලින් ඉදිකර ඇත. SCP-173 සජීවී සහ අතිශයින්ම සතුරු ය. සෘජු දෘෂ්ටි රේඛාවක් තුළ වස්තුව චලනය කළ නොහැක. SCP-173 සමඟ ඕනෑම අවස්ථාවක දර්ශන රේඛාව නොකැඩිය යුතුය. කන්ටේනරයට ඇතුළු කිරීමට අනුයුක්ත කර ඇති පුද්ගලයින්ට ඇසිපිය හෙළීමට පෙර එකිනෙකා දැනුවත් කරන ලෙස උපදෙස් දෙනු ලැබේ. වස්තුව හිස් කබලේ පාදයේ බෙල්ල කඩා දැමීමෙන් හෝ ගෙල සිර කිරීමෙන් පහර දෙන බව වාර්තා වේ. ප්‍රහාරයක් සිදුවුවහොත්, පුද්ගලයින් 4 වන පන්තියේ අන්තරායකර වස්තු රඳවා ගැනීමේ ක්‍රියා පටිපාටි නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.
පුද්ගල වාර්තාව කන්ටේනරය තුළ කිසිවකු නොමැති විට ඇතුළතින් ගල් සීරීමේ ශබ්දයක් ඇසෙයි. මෙය සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සලකනු ලබන අතර, මෙම හැසිරීමේ කිසියම් වෙනසක් රාජකාරියේ සිටින වැඩබලන HMCL අධීක්ෂක වෙත වාර්තා කළ යුතුය.
බිම ඇති රතු දුඹුරු ද්රව්යය අසූචි හා රුධිරයේ සංයෝගයකි. මෙම ද්රව්යවල සම්භවය නොදනී. කොටුව සති දෙකකට වරක් පිරිසිදු කළ යුතුය.
ඉන්දුනීසියානු ගුවන් හමුදාව
ඉන්දුනීසියානු ගුවන් හමුදාව (Tentara Nasional Indonesia Angkatan Udara, TNI–AU) සතුව 34,930 ක පිරිසක්ද, Su-27 හා Su-30 ඇතුළු යුද ගුවන් යානා 110ක් ද ඇත.
ඉන්දුනීසියානු නිදහසට පෙර (1941–1945)
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ අග්නිදිග ආසියාවේ ගුවන් හමුදාවක් හිමි දෙවන රට (තායිලන්තයට පසු) ඉන්දුනීසියාව විය. ඉන්දුනීසියානු ගුවන් නියමුවෝ 1945-1949 සමයේ නෙදර්ලන්ත පෙරදිග ඉන්දීය ගුවන් හමුදාවන් සමග සටන් වැදුනෝය.
ඉන්දුනීසියානු නිදහස් සටන (1945–1949)
දෙවන ලෝක යුද්ධය අවසානයේ ජපානය යටත් වූ පසු ඉන්දුනීසියානු ජාතිකවාදී නායක සුකර්නෝ 1945 අගෝස්තු 17 දින ඉන්දුනීසියානු නිදහස ප්‍රකාශ කළේය. ඉන් පසුව ලන්දේසීන් සමග ගුවන් සටන් රාශියක් ඇතිවිය. පැවති ගඑටුම් වලින් අනතුරුව එක්සත් ජාතීන්ගේ බලපෑම හමුවේ ලන්දේසීන් ඉන්දුනිසියානු නිදහස පිලිගන්නා ලදි.
මිසයිල
ඉන්දුනීසියානු ගුවන් හමුදාව පහත මිසයිල භාවිතා කරයි:
රෝග නිර්ණය
රෝග නිර්ණය කිරීම
රෝග නිර්ණය කිරීම සඳහා වඩාත් වැදගත් වනුයේ රෝගියා විසින් හෙළිකරනු ලබන විශේෂ රෝග ලක්ෂණයි. (ඇඟ පතෙහි තෙහෙට්ටුව, බර අඩු වීම, විස්තර කළ නොහැකි නීරක්තිය, හේතුවක් නොමැතිව උණ හට ගැනීම සහ වෙනත් රෝග ලක්ෂණ) බොහෝ අවස්ථා වලදී රෝගියෙකු පරීක්ෂා කර බැලීමේදී පිළිකාව පිහිටා ඇති ස්ථාන පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය.
රෝග නිර්ණය ක්‍රමවනුයේ;
රෝග නිර්ණය ක්‍රම සඳහා උපකාරී වීමට අමතරව මෙම ක්‍රමයන් මගින් (විශේෂයෙන් සිටීස්කෑන් ක්‍රමය) සැත්කමක් මාර්ගයෙන් අදාල පිළිකාව ඉවත් කිරීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබාදේ.
බ්‍රිස්බන්
බ්‍රිස්බන් යනු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්වීන්ස්ලන්ත ප්‍රාන්තයේ අගනගරයයි. මිලියන 2.4 ක ජනගහනයක් ඇති බ්‍රිස්බන්, ජනගහනය අතින් ක්වීන්ස්ලන්ත ප්‍රාන්තයේ විශාලම නගරයයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ක්වීන්ස්ලන්තය
වැලිමඩ
වැලිමඩ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ ඌව පළාත තුල බදුල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ පිහිටා තිබෙන නගරයකි.
ස්ත්‍රීපුර උමග
වැලිමඩ සිට කිලෝ මීටර 16 ක් පමණ දුරින් වූ කිරිවනාගම ප්‍රදේශයේ ස්ත්‍රීපුර උමග පිහිටයි. ස්ත්‍රීපුර උමග තවත් ගුහා තුනකින් සමන්විත වන අතර, අතීත පුරාවෘත වලට අනූව එය රාවණා රජ විසින් සීතා දේවිය සඟවා තැබීම වෙනුවෙන් භාවිතා කොට ඇතැයි පැවසෙයි. රාමායනයට අනූව, ඉන්දියාවේ රාමා කුමරු වෙතින් සීතා දේවිය පැහැරගෙන වුත් ලංකාද්වීපයෙහි රඳවා ගෙන සිට තිබෙයි.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:ඌව පළාතේ ජනාකීර්ණ ප්‍රදේශ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ නගර සහ ගම්මාන
Chelyabinsk meteor
Chelyabinsk meteor යනු මීටර 20 ක් පමණ විශාලත්වයකින් යුත් උල්කාපාතයක් පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුල්වීම නිසා ඇතිවූ superbolide සංසිද්ධියකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:2013 වසර තුළ අභ්‍යවකාශය
උත්තාරණ චලිතය
උත්තාරණ හෝ වක්‍ර රේඛීය චාලනය යනු පරාවක්‍රයක් දිගේ අවකාශයේ චලනය වන ලක්ෂයක වූ චලිතය පිළිබඳ විස්තර කිරීමකි. මෙම පථය රේඛීයව හෝ ප්‍රක්ෂිප්ත චලිතයේ පෙනෙන පරිදි වක්‍ර විය හැකිය. උත්තාරණ චලිතය තේරුම් ගැනීම සඳහා ප්‍රධාන සංකල්ප තුනක් අවශ්‍ය වේ.
ලෙස අර්ථ දක්වයි. මෙහි dv යනු ඉතාමත් කුඩා ප්‍රවේග වෙනසක් ද  dt යනු ඉතාමත් කුඩා කාලයේ ගලායාමක් ද වේ. මධ්‍යක ත්වරණය (යම්කිසි කාලයක් තුළ ත්වරණය)
ලෙස අර්ථ දක්වයි. මෙහි Δv යනු ප්‍රවේගයේ වෙනස ද Δt යනු ප්‍රවේග වෙනස වූ කාල අන්තරය ද වේ. ත්වරණය නියත විට එයට ඒකාකාර ත්වරිත චලිතයක් සිදු කළා යැයි කියනු ලැබේ. මෙවැනි අවස්ථාවක දී වස්තුවක චලිතය විස්තර කිරීමට සමීකරණ හතරක් භාවිතා කළ හැක.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Kinematics#Translational_motion
පුරාතන ඊජිප්තුවේ පසුකාලීන යුගය
පුරාතන ඊජිප්‍තුවේ පසුකාලීන යුගය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ තෙවන අන්තර්මධ්‍ය යුගයට පසු, පළමුවන සාම්ටික් රජු විසින් ඇරඹූ 26වන රාජවංශයේ ස්වදේශික ඊජිප්තු පාලකයන්ගේ නැගී ඒම සිදුවූ සමයයි. නමුත් මෙයට ක්‍රි.පූ. 525 දී දෙවන කැම්බයිසීස්ගේ ඊජිප්තු ආක්‍රමණයෙන් පසුව සිදුවූ ඇකිමේනීය පර්සියානු පාලන යුගය ද ඇතුළත් වේ. මෙම පසුකාලීන යුගය ක්‍රි.පූ. 664 සිට ක්‍රි.පූ. 332 තෙක් පැවති මෙම පසුකාලීන යුගයෙහි ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ විදේශික නුබියානු 25වන රාජවංශයේ පාලන සමය සහ කෙටිකාලීන නව-ඇසිරියානු පාලන සමයයෙන් පසුව, ඔවුන් යටතේ පාලනය කළ පළමුවන සාමිටික්ගේ නැගී ඒමත් සමඟයි. මහා ඇලෙක්සැන්ඩර් විසින් පර්සියානු අධිරාජ්‍යයය යටත් කරගැනීමෙන් පසු ඔහුගේ සෙන්පති ටොලමි I සෝටර් විසින් ටොලමියානු රාජවංශය පිහිටුවීමත් සමඟ මෙම යුගය අවසන් විය. මෙලෙසින් ක්‍රි.පූ. 4වන සියවසේ අවසන් අර්ධයේ මැසිඩෝනියානු ග්‍රීක ආක්‍රමණය සමඟ හෙලනිස්තික ඊජිප්තුව ඇරඹිණි.
BBY
BBY යනු  අකුරු තුනෙහි සංකේත-නාමයක් වන අතර, එහි අදහස මෙය විය හැක:
පුරාවිද්‍යාත්මක නටඹුන්
වටදා ගෙය
සත්මහල් ප්‍රසාදය
රන් කොත් වෙහෙර
ගල් විහාරය - බුදුන් වහන්සේ පසෙකින් වැඩ සිටින ආනන්ද තෙරුන්
හැටදාගේ - නිශ්ශංක මල්ල රජු විසින් දන්ත ධාතුව තැබීමට දින 60 කින් තනන ලද නිසා හැටදා ගේ නම ලැබී ඇත.
පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ පිළිරුව (සමහර පුරා විද්‍යාඥයින් මෙය පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ පිළිරුවක් නොව කිසියම් උගතෙකුගේ පිළිරුවක් විය හැකි බව විශ්වාස කරති. පිළිරුව මත තිබෙන කැටයම් එම අදහස සනාත කරයි. එමෙන්ම මෙම පිළිරුව රජකුගේ නොවන බවට පිළිරුවේ තිබෙන ඇතැම් ලක්ෂණ වලින්ද අනුමාන කළ හැක.
පොළොන්නරුවේ තිබෙන පරාක්‍රම බාහු රජතුමාගේ මාළිගයේ නටඹුන්
පුරා විද්‍යාත්මක නටඹුන් බුදුන් වහන්සේගේ දන්ත ධාතුව තබා තිබුණු වටදා ගෙයි නටඹුන්
Ø	සම්මන්ත්‍රණ සභාශාලාව / ප්‍රේක්ෂකාගාරය
Ø	සදකඩ පහන
Ø	ථුපාරාමය (Image house) පිළිම ගෙය
Ø	ලතා මණ්ඩපය (Lotus Sanctuary)
Ø	ගල්පොත (stone book)
Ø	දෙමළ මහා සෑය
පොළොන්නරුවේ ඇති අවසාන නොකළ විශාලතම ස්ථුපයයි. මෙය තැනීමට පළවෙනි පරාක්‍රම බාහු	 රජතුමා නියෝග කළ අතර එය ගොඩනගන ලද්දේ ඉන්දියාව සමග කරන ලද සටන් වලදී යටත් වූ යුධ සිරකරුවන් විසින් මෙම හේතුව නිසා මේ සෑය දෙමළ මහා සෑය ලෙස නම්කර ඇත. දෙමළ යනු සිංහල ද්‍රවිඩයිනට කියන නමයි.
Ø	නෙලුම් පොකුණ (Lotus bath)
පිපෙ‍න නෙලුමක හැඩය ගත් පොකුණු හතක් තිබේ. දෙමළ මහා සෑය සහ තිවංක පිළිම ගෙය අතර පිහිටා ඇත.
Ø	සත්මහල් ප්‍රසාද(එක පිට එක තට්ටු හතකින් යුත් පිරමීඩාකාර කුලුණකි.
Ø	හැටදාගේ (ධාතු හැටකින් යුත් සිද්ධස්ථානය)
Ø	ලංකා තිලක
Ø	රන්කොත් විහාරය (රන් කොතක් තිබෙන දාගැබ)
මෙම දාගැබ මීටර් 168 ක වට ප්‍රමාණයෙන් යුක්තය. මීටර් 55 ක උසය. මෙම දාගාබ පොළොන්නරුවේ ඇති අවසන් කළ විශාලතම දාගාබ ලෙස සැලකේ. දාගැබේ වැඩ නිමකරන ලද්දේ නිශ්ශංක මල්ල රජු විසිනි. ගොඩනැගීම ඇරඹුවේ පරාක්‍රම බාහු රජතුමාගේ එක් බිසවක් වන රූප‍වතී දේවිය විසින් විය හැක.
Ø	භික්ෂු රෝහල - දොලොස් වන සියවසේ රෝහලක නටඹුන් සොයා ගෙන ඇත. කාමර සහ ශාලාවන් 15 ක් තිබුණි.
Ø	පබලු වෙහෙර (Coral Shrine)
Ø	කිරි වෙහෙර (Milk - White Shrine) - පෙළොන්නරුවේ ඉතිරිව ති‍බෙන ඉතා හොදින් ආරක්ෂා වූ දාගාබ් වලින් එකකි. මෙය කිරීමට ආරම්භ කළේ 1 වැනි පරාක්‍රම බාහු රජතුමා විසින් ඔහුගේ එක් දේවියක් වූ ''සුභද්දා" සිහිවීමටයි.
Ø	පොතුගල් විහාරය - (තාපසාරාමය)
Ø	තිවංක පිළිම ගෙය - (Tivanka Image House)
Ø	අලහාන පිරිවෙන - (Aiahana University)
Ø	කුමාර පොකුණ (Royal bath)
ප්‍රවර්ගය: ඉතිහාසය
ආසියානු කුසලානය 1986
1986 ආසියානු කුසලානය (ජෝන් ප්ලේයර් ගෝල්ඩ් ලීෆ් කුසලානය ලෙසද හැඳින්වේ) දෙවන ආසියානු කුසලාන තරඟාවලිය වන අතර එය මාර්තු 30 සිට අප්‍රේල් 6 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේදී පැවැත්විණි. තරඟාවලියට කණ්ඩායම් තුනක් සහභාගී විය. එනම් පාකිස්තානය, ශ්‍රී ලංකාව සහ ආසියානු ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ සහකාර සාමාජික බංග්ලාදේශයයි. ශ්‍රී ලංකාව සමඟ ක්‍රිකට් සබඳතා බිඳ වැටීම හේතුවෙන් ඉන්දියාව තරගාවලියෙන් ඉවත් වූ අතර ඔවුන් වෙනුවට 1984 ගිනිකොනදිග ආසියානු කුසලානය දිනා ගනිමින් බංග්ලාදේශය සුදුසුකම් ලැබීය.
1986 ආසියා කුසලානය රවුන්ඩ් රොබින් තරගාවලියක් වූ අතර එහිදී සෑම කණ්ඩායමක්ම එක් වරක් අනික් කණ්ඩායම් සමග ක්‍රීඩා කළ අතර අවසන් කණ්ඩායම් සඳහා ස්ථානයක් ලබා ගැනීමට සුදුසුකම් ලැබූ ඉහළම කණ්ඩායම් දෙක විය. පාකිස්තානය සිය තරග දෙකම ජයගෙන ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහි අවසන් තරඟයට සුදුසුකම් ලැබීය. ශ්‍රී ලංකාව පාකිස්තානය පරදවා ඔවුන්ගේ පළමු ආසියානු කුසලානය දිනා ගැනීමට සමත් විය.
බාහිර සබැදි
1986 ප්‍රවර්ගය:1986 in Sri Lankan cricket ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions from 1985–86 to 1988 Cricket, Asia Cup, 1986 ප්‍රවර්ගය:International cricket competitions in Sri Lanka ප්‍රවර්ගය:March 1986 sports events in Asia ප්‍රවර්ගය:April 1986 sports events in Asia ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
Oxford
ඔක්වර්ඩ් එංගලන්තෙය් නගරයකි.එය ඔක්ස්වර්ඩ්ෂයර් ප්‍රාන්ත නගරය සහ එකම නගරයයි.2017 දී එහි ජනගහනය 152,450 ක් ලෙස ගණන් බලා ඇත.එය ලන්ඩනයට වයඹ දෙසින් සැතපුම් 56 (කි.මී. 90), බර්මින්හැම් සිට ගිනිකොන දෙසින් සැතපුම් 64 (කි.මී. 103) සහ බ්‍රිස්ටල් සිට ඊසාන දෙසින් සැතපුම් 61 (කි.මී. 98) කි.මෙම නගරය ඉංග්‍රීසි කතා කරන ලෝකයේ පැරණිතම විශ්ව විද්‍යාලය වන ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ නිවහන වන අතර දිවංගත ඇන්ග්ලෝ සැක්සන්ගේ ඉංග්‍රීසි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයේ සෑම ශෛලියකින්ම ගොඩනැගිලි ඇත. ඔක්ස්ෆර්ඩ් හි කර්මාන්තවලට මෝටර් නිෂ්පාදන, අධ්‍යාපනය, ප්‍රකාශන, තොරතුරු තාක්ෂණය සහ විද්‍යාව ඇතුළත් වේ.
විශාඛා විද්‍යාලය, සපුගස්කන්ද
විශාඛා බාලිකා විද්‍යාලය සපුගස්කන්ද වර්ෂ 1991 මාර්තු 25 දින අරඹන ලද, වර්ෂ 2008 දී ඵලදායීතා ජාතික සම්මාන පළමු ස්ථානයෙන් පිදුම් ලද පාසලකි.
ඉන්දුනීසියාවේ ජනාධිපතිවරයා
thumb|right|180px|[[සුකර්ණෝ, ඉන්දුනීසියාවේ පළමු ජනාධිපතිවරයා]] thumb|right|300px|[[මර්ඩේකා පැලස්, ඉන්දුනීසියානු ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයාගේ නිල නිවාසය]]
ඉන්දුනීසියා ජනරජයේ ජනාධිපතිවරයා යනු,  ඉන්දුනීසියා ජනරජයේ රාජ්‍ය නායක සහ රජයේ ප්‍රධානියා වෙයි. වර්තමාන ජනාධිපතිවරයා සුසීලො බංබං යූඩෝයෝනෝ වෙයි.
අවිද්‍යාව (බුදු දහම)
අවිද්‍යාව (සංස්කෘත; පාලි: අවිජ්ජා) යන්නෙන් සාමාන්‍යයෙන් අදහස් වන්නේ "මුග්ධතාව" හෝ "මෝහය" යන්නයි. බුදු දහමෙහි අවිද්‍යා යනු චතුරාර්ය සත්‍යයන්හී නියම අදහස සහ ගම්‍යාර්ථය තේරුම් නොගැනීම හෝ සක්‍යයෙහි ස්වරූපය පිළිබඳ මූලික අනවබෝධය ලෙසින් මෙය අර්ථදැක්විය හැක.
සමාන වචන: අවිද්‍යා යනු මායාවයි - නොදැනීමයි. බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් වල මෙය බොහෝ ලෙසින් සාකච්ඡාවට පාත්‍ර වී තිබේ.
සමාන අර්ථ •  චීන Wúming •  ජපන් Mumyõ •  වියට්නාම් Vô minh  •   ටිබෙට් Ma.rig.pa
ක්ලේශයන්ගෙන් එකක් ලෙස අවිද්‍යාව, තණ්හාව සහ ඇලිම (උපාදානය)අැති. භවචක්‍රයෙහි පළමු ගරාදිය ලෙස සියලුම දේ ඒ පසු පස ගමන් ගනී. පටිච්ච සමුප්පාදයෙහි පළමු පුරුක ලෙස සියලු පුරුක් නොහොත් අනිකුත් සියලු ක්‍රියා දාමයන් වලට හේතුව වන්නේ අවිද්‍යාවයි. අවිද්‍යාවෙහි ප්‍රතිවිරුද්ධ තත්වය ප්‍රඥාවයි. ප්‍රඥාව ලබා ගන්නේ දැනුවත්වීම, ඉවසීම ප්‍රගුණ කිරීම සහ ධ්‍යාන වැඩීමෙනි. මෙම අංශ තුන ථේරවාද සම්ප්‍රදායේ ආර්යාෂ්ඨාංගික මාර්ගයේද මහායානයේ පාරමිතා වලද අන්තර්ගත වී ඇත.
එක් පැතිකඩක සිට පැතිකඩ හයක් දක්වා. අවිද්‍යාව යනු දැනීම හීන වීමයි. එය චේතනා සමග සමිබන්ධෙෙවී. වේදනා කාණ්ඩ තුනක් හා බැඳී පවතින පාර්ශවයන් තුනක් ඊට ඇත්තේය. අවිද්‍යාව යනු චතුරාර්ය සත්‍යය නොදන්නා බව ෙහවත් මෝහයයි. සසර ගමනේ නවතින්නට ඉඩ නොදී (සංසාරය) දිගින් දිගට ඇලීම ද අවිද්‍යාවයි. ඉන්ද්‍රය දොරටු හය හෙවත් සලායතන හා බැ‍ෙදන අංශ හයක් අවිද්‍යාවේ ඇත.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:බුදු දහම
ස්කාරා බ්‍රේ
ස්කාරා බ්‍රේ
ස්කොට්ලන්තයේ ඕක්නි මහා භූමි ප්‍රදේශයේ බටහිර වෙරළ තීරයේ ස්කේල් මුහුදු බොක්ක මත පිහිටා ඇති ස්කාරා බ්‍රේ, නව ශිලා යුගයට අයත් විශාල ශෛලමය ගොඩනැංවී‍ම් සහිත ගම්මානයකි. එහි නිවාස 10ක් පවතින අතර ක්‍රි.පූ. 3100-2500 කාලයේ දී ජනාවාස වී ඇත. යුරෝපයේ වඩාත්ම සම්පූර්ණ නව ශිලා ගම්මානය මෙය වන අතර යුනෙස්කෝ ලෝක උරුමවලට අයත් වීමට ආරක්ෂා සහිතව මෙය පැවතුණි.
ස්කේල් හි ස්කොට්ලන්ත වාසියකු වන විලියම් වොට් විසින් ශෛලමය ගොඩනැඟිලි කීපයක් කටු සටහන් සොයා ගන්නා ලද අතර මූලික කැනීම් ද සිදු කරන ලදී. 1926 ඇති වූ තවත් කුණාටුවකට පසු 1928 ත් 1930 ත් අතර දී එය වීර් ගෝඩන් ඩයිල්ඩ් විසින් සම්පූර්ණයෙන් කැනීමට භාජනය කරන ලදී.
සොයා ගත් නිවාස දහයෙන් හතකම ඇඳවල් හා මේස සහිත එක හා සමාන ගෘහ භාණ්ඩ විය. ඒවා වූයේ ද සමාන ස්ථානවලය. මේසය තිබුණේ නිවසට ඇතුළු වන විටම පෙනෙන ලෙස දොරට මුහුණ දා බිත්තියට හේත්තු කරය. අටවනනිවසේ මේස හෝ ඇසුරුම් පෙට්ටි නොතිබිණි. නමුත් එය එක හා සමාන කුඩා කුටිවලට බෙදා තිබුණි. මෙම නිවසේ කැනීම්වලදී ගල් කැබලි, අස්ථීන් සහ සත්ව අං හමු විය. මෙම ගොඩනැඟිල්‍ල ඇටකටු ඉදිකටු හෝ ගිනිගල් කෙටේරි වැනි සරල ආයුධ නිෂ්පාදනය කළ වැඩපළක් විය හැකිය.
යුරෝපයේ මිනිස් මැක්කා පියුලෙක්ස් ඉරිටන්ස් පිළිබඳ ප්‍රථම වාර්තාව මෙම බිමෙන් සොයා ගන්නා ලදී.
මෙම දෘශ්‍යමාන ගොඩනැඟිලි මෙහි ජීවී සම්භවයක් තිබූ බවට හැඟීමක් ඇති කරනවන නමුත් මෙම භූමිය නැවත සොයා ගැනීමට පෙර සමුද්‍ර ඛාදනය නිසා මීට අදාල සාක්ෂි බොහෝ ලෙස විනාශ වී ඇත. අනාවරණය වූ ශේෂයන් පුරාණ ස්මාරකවලට යාබදව තිබෙන්නට ඇත. කොටු කරන ලද ප්‍රදේශයේ දකුණට වන්නට වූ පර්වතයේ සෝදා යාමක් දක්නට ලැබී ඇත. විශාල ශෛලමය පවුර විසින් වූ ශේෂ සෝදා යාමෙන් ආරක්ෂා කෙරෙයි.
References
http://en.wikipedia.org/wiki/Skara_Brae
උතුරු අ'මෙරිකානු ස්වදේශිකයන්
උතුරු ඇමරිකානු ස්වදේශීය ජනතාවගේ භාෂා කුල
වසර 9,000 – 50,000 කට ඉහත බීරිං සමද්‍ර සන්ධිය හරහා සයිබීරියාවෙන් සංක්‍රමණය වූ ජනයාගෙන් අමෙරිකාවේ ස්වදේශීය ජනතාව පැවත එන්නේයැයි කියන මතය සමග, බීරිං සමුද්‍ර සන්ධි න්‍යාය ඉගෙන ගන්නවුන් එකඟ වෙති. නමුත් ඊට සම්බන්ධ කාලවකවානු හා ගමන් මාර්ග තවමත් විවිද විවාද වලට ලක් වේ. 2006 දී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් (“ජර්නල් ඔෆ් කැලිෆෝනියා ඇන්ඩ් ග්‍රෙට් බේසින් ඇන්ත්‍රොපොලොජි” හි පළවීමට නියමිත) වාර්තා කෙරෙන්නේ ඇලස්කා දිවයිනෙන් සොයාගත් වසර 10,000 ක් පැරණි පොසිලමය දතක් ඇසුරින් කළ DNA පරීක්ෂණයකින් ටියෙරා ඩෙල් ෂියුගෝ, එක්වදෝර්, මෙක්සිකෝවේ සහ කැලිෆෝනියාවේ විසූ විශේෂ වෙරළබඩ ගෝත්‍ර සමග සම්බන්ධයක් හෙළිවන බවයි. මෙම පොසිලමය දතෙන් සොයා ගත් DNA ලක්ෂණ මෙම විශේෂ වෙරළබඩ ගෝත්‍රවලින් පමණක් සොයා ගෙන ඇති අතර ඇමරිකාවේ වෙනත් කිසිම ස්වදේශික ජන කොට්ඨාසයකින් මීට සංසන්දනාත්මක ලක්ෂණ සොයා ගෙන නැත. මෙම සොයා ගැනීම කියා පාන්නේ සංක්‍රමණ න්‍යායකි. එනම් අඩුම වශයෙන් එක් පුරාණ ජන කොට්ඨාසයක්වත් බෝට්ටු මගින් ඇමරිකාවේ බටහිර වෙරළ තීරය දිගේ දකුණට සංක්‍රමණය වී ඇත. කෙසේ වෙතත් DNA සමීක්ෂණ සහ ජීව විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික සම්බන්ධ කිරීම් ( පීටර් එන්. ජෝන්ස්ගේ ග්‍රන්ථය - මුතුන්මිත්තන්ට ගෞරව දැක්වීම : බටහිර ඇමරිකාවේ සංස්කෘතික සම්බන්ධතා සහ සංස්කෘතික අනුවර්තනය ) වලට අදාල වෙනත් ප්‍රශ්න නිසා මෙම ප්‍රතිඵල නොපැහැදිලි විය හැක.
මෙම සංක්‍රමණවල එක් ප්‍රතිඵලයක් වූයේ සමාන භාෂා කතා කරන සමහර විට සමාන භෞතික ලක්ෂණද පෙන්ණුම් කරන - විශාල ජන කණ්ඩායම් උතුරු සහ පසුව මධ්‍යම හා දකුණු ඇමරිකාවේ විවිධ ප්‍රදේශවලට චලනය වීමයි. මෙම මිනිසුන් තම ගෝත්‍රවල එල්බ සිටී. අතරතුර පසුව ඔවුන් පොදු භූගෝලීය සම්භවය, භාෂාමය සමානකම් සහ පොදු ජීවන රටා සහිත විශාල සමාජ බවට පත්ව ඇති බව මානව විද්‍යාඥයින් සොයා ගෙන ඇත.
වසර 12,500 කට කාල නිර්ණනය කරන ලද චිලීහි මොන්ටි වර්ඩ් හි මනුෂ්‍යය වාසස්ථානයක් වූ නටබුන් වලින් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ බීරිං සමුද්‍ර සන්ධි සංක්‍රමණයට බඳුන් වූ මිනිසුන්ට පෙර ඇමරිකාවට ඇතුල් වූ මිනිස්සු දකුණු චිලී හි පදිංචිවී සිටි බවයි. අමෙරිකාව තුළ වේගවත් සංක්‍රමණ වලට ඔරු හරහා කෙරුණු වෙරළබඩ මුහුදු තරණය හේතු වූ බවට අදහසක් ඉදිරිපත් වී ඇත. තවද, මොන්ටිවර්ඩ් වලින් වසර 33,000 – 35,000 කාල නිර්ණය කළ තවත් ලේයරයක් හමු වී ඇත.