cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
පරපුරක බලය
වසර දහස් ගනනක පෞඩ ඉතිහාසය තුල වෙනත් රටවල්වලට සාපේක්ෂව අප සිටියේ වඩාත් ඉදිරිගාමී තැනකය. වාරි කර්මාන්ත තාක්ෂනය, නගර නිර්මාන, කලාව කෘෂිකර්මාන්තය මේ සියලු ක්ශේත්‍රවල අපටම ආවේනික වූ තාක්ෂණය පැවත ඇත. එය අත්දැකිමක් සහ අදර්ශයක් කර නොගෙන අතීත පුරාජේරුවෙන් පමනක් අපට නැවතත් බලවත් ජාතියක් විය නොහැක. අතීතයේ අපට හිමිව තිබූ පෞඩත්වය නැවත අත්පත් කරගැනීම සඳහා ලෝකයේ මේ වෙනකොට තිබෙන ඉදිරිගාමී තාක්ෂණය අපද භාවිතා කලයුතු වනු ඇත. AI, iOT , Block Chain වැනි තාක්ෂනයන් යොදාගනිමින් අපගේ පාරම්පරික කර්මාන්ත වල ත්ත්වය වැඩි දියුණු කිරීම ,  නව කර්මාන්ත හරහා විදේශ විනිමය ලබාගැනීම , වැනි කාරණා අප ජයගත යුතුය.
“ලෝකයේ නව තාක්ෂනය සහ නවීන ක්‍රම උපායන් සමග දේශීයත්වය එකට සම්මිශ්‍රනය විය යුතුය.” යන්නෙන් අප අදහස් කරන්නේ එයයි. අප එය හදුන්වන්නේ භූමියේ යතාර්ථය පිලිගත් දේශපාලන ක්‍රමය ලෙසය. මේ සියල්ල සිදු කිරීමේදී අපගේ මූලික බෙදීම වනුයේ ශිෂ්ඨ සහ අශිෂ්ඨ ලෙසය. ස්ථවවරත්වය සහ සංවර්ධනය දෙසට අප ගමන් කිරීමේදී ශිෂ්ඨ සම්බන්න භාවිතයක් පවත්වාගෙන යාම අපගේ දැක්මයි.
අප වසර 2500 ඉතිහාසය ගැන සතුටු වන්නාක් මෙන් තවත් වසර සිය ගනනකින් දහස් ගනනකින් පසු අනාගත පරපුරට මේ යුගය ගැන සතුටු වන්නට අවස්ථාවක් සැලසීම අපගේ වගකීම වෙයි. මේ රටේ දුක්විදපු අවසාන පරපුර අප බවට පත් කිරීමට නැතහොත් මේ දේශපාලන අර්බුදය තවත් අනාගත පරපුරකට නොදීමට අප ඉලක්ක ගත වීමු.
මේ සියල්ල කල හැක්කේ නව දේශපාලන ව්‍යාපාරයකින් බවත්, එම නව දේශපාලන ව්‍යාපාරය මෙතෙක් දේශපාලනය නොකල දේශප්‍රේමී විමුක්තිකාමී පුරවැසියන්ගෙන් ආරම්භ කර පවත්වාගෙන යා යුතු බවත් අපගේ දැක්ම වන අතර ඒ සඳහාම පරපුරක බලය බිහි කරන ලදී.
Online Doctor Sri Lanka
අරමුණු
ශ්‍රි ලංකාව යනු තොරතුරු තාක්ෂණය අතින් දුර්වල රටකි. මෙයට එක් හේතුවක් වන්නේ සිංහල භාශායෙන් ලියවුන වෙබ් අඩවි අඩු වීමයි. විශේෂයෙන්ම සෞඛ්‍ය තොරතුරු ලබා ගැනෙමට ඇති පි‍ටු ගනන අතලොස්සකි. එබැවින් ශ්‍රී ලාන්කීය ජනතාවගේ සෞඛය වර්ධනය සඳහ සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය සැපයීම මෙහි අරමුණයි.
ගාමිණි දිසානායක
ගාමිණි දිසානායක ( ලයනල් ගාමිණි දිසානායක ) ( දෙමළ:காமினி திஸாநாயக்க, ඉංග්‍රීසි:Lionel Gamini Dissanayake ) ( 1942 මාර්තු 20 – 1994 ඔක්තෝබර් 24 ) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි කෘතහස්ත දේශපාලනඥයෙක් වන අතර එමෙන්ම එතුමා හිටපු ජනාධිපති අපේක්ෂකු සහ ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමෙන්තුවේ විපක්ෂ නායකයෙකුද වේ.
දේශපාලන ජිවිතය
1970 වසරේ ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමෙන්තු මැතිවරණයේදි එක්සත් ජාතික පක්ෂය යටතේ තරග කොට එයින් ජය ලබා පාර්ලිමෙන්තු මන්ත්‍රීවරයෙක් ලෙස තේරී පත් විය.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකිකයෝ ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ ප්‍රවර්ගය:ලංකික දේශපාලනඥයෝ ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන් ප්‍රවර්ගය:චරිත කතා
ට්‍රෙඩිටියෝනිස් කස්ඩෝඩිස්
ට්‍රෙඩිටියෝනිස් කස්ඩෝඩිස් (සම්ප්‍රදායයෙහි ආරක්ෂකයෝ) යනු මෝටූ ප්‍රෝප්‍රියෝ ලෙසින් ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ විසින් නිකුත් කරන ලද සහ, 2021 ජූලි 16 දින සිට බල පවත්වන ලද අපෝස්තලික ලියවිල්ලක් වන අතර,  එය වෙතින් විටෙක ග්‍රාම්‍ය ව්‍යවහාරයෙන් "ලතින් දිව්‍ය පූජාව" හෝ "සාම්ප්‍රදායික ලතින් දිව්‍ය පූජාව"  හෝ ලෙසින් හැඳින්වෙන, රෝමානු පිළිවෙතෙහි ට්‍රයිඩෙන්ටයින් දිව්‍ය පූජාව පැවැත්වීම සීමා කෙරෙයි. ලොව පුරා රාජගුරුප්‍රසාදිවහන්සේලාට නිකුත් කෙරුණු ලියැවිල්ලක්ද මෙයට අමුණා තිබුණි.
සිංහල දෙබස් කැවූ වැඩසටහන්
ප්‍රවර්ගය:සිංහල දෙබස් කැවූ වැඩසටහන්
බෝධිසත්ත්ව චිත්තය
බෝධි සත්වයින් හා මහා සත්වයින් හැටියට හදුන්වන්නේ යම් දවසක බුද්ධත්වය බලාපොරොත්තුවෙන් පාරමිතා පුරනා අයයි. ලංකාවේ මේ බෝධිසත්ව සංකල්පය මුල් බැසගෙන නොතිබෙන්න පධානතම හේතුව තමයි ඉන්දීය හා හින්දු සංකල්ප. නමුත් මහායානික සංස්කෘතිය තුළ බෝධි සත්ව වන්දනාව පැහැදිලිවම තිබෙන දෙයික්. ඇතැම්වට දේව සංකල්පනා අත හැර බෝධි සත්ව වන්දනාව බොහෝ දුරට අනුමත කළ හැකි වන්නේ ඔවුන් යම් දිනක බුද්ධත්වයට පත්වෙන නිසා වෙනි. ඇතැම් විට අපි සමන් දෙවියන් වශයෙන් හදුන්වන දෙවියන් සමන්ත භදු බෝධි සත්වයන් හැටියට මහායානිකව හදුන්වන බව කරැණු සමීක්ෂණයේදී පැහැදිලිවේ. දළ සයකින් යුත් සුදු හස්ති රාජයෙකු පිට නැගි ධර්මය රකින්නන් ආරක්ෂා කිරිමට මන්ත භදු බෝධි ත්වයින් බැදී සිටියි.
බෝධි සත්වයින් සිය ගණනක් පිළිබද මහායානයේ විස්තරවේ. ඒ අනුව මෛත්තිරී බෝධි සත්වයින් (ඊළගට බුදුවන) අක්ෂයමති බෝධ් සත්වයින්, වෛරෝචන සත්වයින්, පද්ම පානී සත්වයින්, වජ්ර පානී සත්වයින් යනුවෙන් දහස් ගණනක් ඇත.
අවලෝකිතේශවර බෝධි සත්වයින්ද යම් කාලයක ලොවුතුරා බුද්ධත්වය වෙනුවෙන් පාරමිත පුරනා අයෙකි. ඔහු විශ්වයේ පහල වුන සිය ගණනක් බුදුවරැන්ට දානමානාදියෙන් සංගූහ කර බොහෝ පාර්ථනා කර ඇත. සත්වයා කෙරෙහි අපරිමිත වු මහා කරැනාවක් ඇති නිසා ඔහු කළ පාර්ථනා අතර යම් සත්වයෙක් කරදරයට පත්ව සිටින විට ඔහුගේ නාමය ිහිපත් කරයි නම් ඔහුට ඉතා ඉක්මණින් පිහිට ලැබේවායි අධීෂ්ඨාන කර ඇත එම නිසා, ඔබ යම් පීඩාවක් විදිමින් සිටීනම්- යම් විපතකට පත්ව සිටී නම්- කරකියාගත නොහැකි අවස්ථාවකදී එකම මනසකින් යුතුව අවලෝකිතේශ්වර බොධිසත්වයින්ගේ නම හඩ නගා කියා උපකාර පතන්න. ඔබේ දුක් කරදර නැතිව යෑමට එය පිටුවහලක් වනු ඇත. අවලෝකිතේශ්වර නම් බෝධිසත්වයින්ට ඒ නම ලැබී ඇත්තේ ද එම නිසා වෙනි. මෙය බුදුරජාණන් වහන්සේ සද්ධර්මපුණ්ඩරීක සුතු දේශනාව සිදුකිරීමට පථම අක්ෂයමතී බෝසතුන් විසින් විමසන ලද කාරණාවකට දුන් පිළිතුරයි.
ශාන්ත ඉසිදෝරු මුණිතුමා
උපත
1970 දී ස්පාඤ්ඤයේ මැඩ්රීඩ් නගරයේදී උපදින ලදී.
මිය ගිය දිනය
1130 මැයි මස 15 වෙනි දින මිය යන ලදී
වෙනත්
ප්‍රවර්ගය:රෝමානු කතෝලික සාන්තුවරු
රෝමානු මහේස්ත්‍රාත්
රෝමානු මහේස්ත්‍රාත්වරු යනු, පුරාතන රෝමයේ තෝරා පත් කර ගනු ලැබූ නිලධාරින් කොටසක් වූහ. රෝමානු රාජධානි කාල පරිච්ඡේදයේදී, ප්‍රධාන විධායක මහේස්ත්‍රාත්වරයා වූයේ රෝමයේ රජ විය. එකල ක්‍රියාත්මක වූ ආතාරයෙන්, ඔහුගේ බලය පරමාධිකාරී විය. ඔහු ප්‍රධාන පූජකයා, ව්‍යවස්ථා නිර්මාතෘ, විනිශ්චයකාරයා සහ, යුද්ධ හමුදාවේ එකම සෙන්පතියාද විය. රජු මිය ගිය කල්හී, ඔහුගේ බලයන්, රෝමානු සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය වෙත ප්‍රතිවර්තිත වූ අතර, එය විසින්, නව රජෙකු තෝරා පත් කර ගැනුමට ඉඩ සලසන, අතුරු-රජෙකු තෝරා ගනු ලැබිණි. රාජාණ්ඩුව වෙතින් ජනරජය වෙත සංක්‍රාන්තියෙහිදී, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය බල තුලනය, විධායකයෙහි (රෝමානු රජ) සිට රෝමානු සෙනෙට් මන්ත්‍රී මණ්ඩලය වෙත පැවරිණි. ක්‍රිපූ 509 දී රෝමානු ජනරජය සංස්ථාපනය කල විටදී, රජ විසින් දරණ ලද බලතල, රෝමානු කොන්සල්වරුන්ට පවරන ලද අතර, සෑම වසරකදීම, මෙම කොන්සල්වරුන් දෙදෙනෙකු තෝරා පත් කර ගන්නා ලදහ. ජනරජයේ මහේස්ත්‍රාත්වරු තෝරා පත් කර ගන්නා ලද්දේ රෝමයේ ජනතාව විසින් වන අතර, මෙම එක් එක් මහේස්ත්‍රාත්වරයා වෙත "ප්‍රධාන බලතල" (මෙයර් පොටෙස්ටස්) නමින් හැඳින්වුනු යම් මට්ටමක බලතල පවරා දෙන ලදි.
සිංහල ජනයා
සිංහල ජාතිය යනු ශ්‍රී ලංකාව නිජබිම වන වර්ගයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ බහුතර ජන වර්ගය සිංහල වේ. මෙම ජනතාවට ආවේණික බස සිංහල බසවේ. පුරාන සිංහලයන්ගේ මෙන්ම බහුතර සිංහලයන්ගේ ප්‍රධාන ධර්මය ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙන් මෙරටට ආ බුද්ධදර්මයයි.
වර්ථමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ අමතරව ඕස්ට්‍රේලියාව, එක්සත් රාජධානිය වැනි ඉංග්‍රීසි බස කථා කරන රටවල ස්ථිරවද, මැද පෙරදිග රටවල තාවකාලිකවද සැලකිය යුතු සිංහල ජනතාවක් ජීවත් වෙ.
ප්‍රාග් ඉතිහාස යුගය
හෙළයේ (සිංහලයේ) ආරම්භය ලෙස මීට වසර දස දහස් ගණනක් ඈත අතීතය දැක්විය හැකි ය. හෙළයේ පාලනය ධුරන්ධර ව සිටියේ සූර්‍ය වංශිකයන් ය. අරිසෙන් අහුබුදු ශූරීන්ගේ "බලි තරු රාවණ ගැමුණු විජයබා..." යන පැදි පෙළෙහි මුල් රජවරු තිදෙනා මෙම වංශාවලියේ ප්‍රෞඪ රජවරු ය. හෙළයා කර්මාන්ත/කාර්‍යභාරය අනුව කුල ගෝත්‍ර සතරකට බෙදුණහ. එනම් යක්ඛ, නාග, දේව, රාක්ෂ යි. රාක්ෂ යන පදයෙහි රකුස් යනුවෙන් ය. එනම් කුස රකින්නෝ ය. කුස රැකෙන්නේ ගොවිතැන් නිසාවෙනි. ඔවුන් ගොවියෝ වූහ. නාග ගෝත්‍රිකයෝ දක්ෂ නාවිකයෝ පිරිසක් වූහ. එමෙන් ම වාරි කර්මාන්තයේ ද වෙළඳාමෙහි ද දක්ෂයෝ වූහ. යක්ෂ ගෝත්‍රිකයන් කම්මල් වැඩට උපන් හපන්නු විය. ඔවුහු ලෝහ කර්මාන්තයේ නිරත වූහ. දේව ගෝත්‍රිකයෝ තරමක් ආධ්‍යාත්මික ජීවිතයක් ගෙවූ ඍෂිවරුන් පිරිසක් විය. එමෙන් ම ළමා පරපුරට ශිප්ල දුන් ගුරු දේවයන්ලා ද මොවුන් ම විය.
විජයාගමනය
ඉන්දියාවේ සිංහපුර දේශයෙන් පිටුවහල් කෙරුනු විජය කුමරු ලක්දිවට ගමන්කොට ලක්දිව සිටි යක්ශ නාග දේව යන අනාර්‍ය ගෝත්‍රයන් යටපත් කරමින් අප දන්නා සිංහල සමාජය සහ සිංහල සංස්කෘතිය ගොඩනගා ඇත. විජය සහ ඔහුගේ කණ්ඩායම දිවයිනේ පෙර වැසියන් ඔවුන්ගේ සිරිසවත්තු නගරයෙන් අවතැන් කළහ. යක්ෂ නායකයකුගේ දියණියක වූ කුවේණිය සමඟ විජයගේ විවාහය තම්බපණ්ණි රාජධානිය පාලනය කිරීමට ඔහුට ඇති හැකියාව තහවුරු කරන්නට ඇත.
එකල සමාජය මනා ව සංවිධානය වූ බවක් පෙනී යන එක් ප්‍රධාන සන්ධිස්ථානයක් නම් විජයගේ ලංකාගමනයත් සමඟ කුවේණිය විසූ රාජධානිය දක්වාලන කොටසයි. මෙහිදී එම ප්‍රදේශය(තම්මැන්නාව) පාලනය කරන ලද්දේ කුවේණියගේ වැඩුමහල් සොහොයුරු කාලසේන රජතුමා විසිනි. මෙතුමා එම වංශගේ අවසාන පුරුෂයා විය. එමෙන් ම එකල පැවති තාක්ෂණ භාවිතයට එක් සරල උදාහරණයක් නම් කුවේණික කපු කටිමින් සිටි කපු රෝදයයි. කපු රෝදය යනු කපු නූල් විවීම පහසු කරලීමට යොදාගන්නා උපකරණයකි. මේ සඳහා යොදා ගෙන ඇත්තේ ද සරල වූත් තාක්ෂණයකි. තව ද එකල පටන් ගොවිතැන් කිරීමට යොදාගත් කෘෂි ආම්පන්න කට්ටලයක් හෙළයා සතු ය. එමෙන් ම ඒ හා සබැඳි ව්‍යවහාර ඇතුළත් කමත් බස වැනි අනු භාෂා ද හෙළයාටම ආවේණික වූ දේවල් ය. හෙළයේ විස්මිත ශාස්ත්‍ර වල ප්‍රායෝගික භාවිතය ද මේ අනුසාරයෙන් ම මෙසේ දක්වාලිය හැක. මෙමඟින් විජයාගමනයට පෙර පටන් මෙරට දියුණු ශිෂ්ටාචාරයක් පැවති බවට සාධක මෙම කථා පුවත තුළින් ම උකහා ගත හැක.
භූගෝලීය පැතිරුම
සිංහලයන් බහුතරය ශ්‍රී ලංකාවේ වාසය කරයි. තවද සැලකිය යුතු ජනගහනයක් එක්සත් රාජධානියේ, එක්සත් ජනපදයේ, මැද පෙරදිග සහ ඔස්ට්‍රේලියාවේ වාසය කරයි.
ඉන්දියන් සාගරය මධ්‍යයෙහි ලෝක වෙළැඳ මාර්ගවල සන්ධිස්ථානයක් ලෙස පැවැතීම නිසා, ශ්‍රී ලංකාව අවිකල්පයෙන්ම සිංහල සහ දමිළ ජාතීන්ට අමතරව කුඩා ප්‍රමාණයේ අරාබියානු, චීන සහ බර්ගර් (ලන්දේසි මිශ්‍ර) ප්‍රජාවන්ට සෙවණ සපයයි.
වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය භාෂා ත්‍රිත්වය අතරෙන් මුල් තැනක් හිමි වන්නේ සිංහල භාෂාවටයි. අද භාවිත වන සිංහල භාෂාවෙහි පාලි, සංස්කෘත, ලන්දේසි, පෘතුගීසි යනාදී භාෂා වලින් සුළු සුළු වදන් සම්බන්ධ වී ඇති බවට පෙනී යයි.
විජයාගමනයට පෙර යුගය
අතීතයේ සිංහලයා අතර ගස්, ගල්, ඉර හඳ තාරකා වැනි දෑ සහ මල ගිය පුද්ගලයින්ට දේවත්වයෙන් පැවතිනි. විවිධ වන්දනාමාන කල ප්‍රධාන ගෝත්‍ර කීපයකි.
විජයාගමනයට පසු යුගය
ලංකාවේ ප්‍රචලිත වූ මුල්ම පිටස්තර ආගම හෝ දහම වන්නෙ බුදු දහමයි. එය ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයේ විවිධ පුද්ගලයින් සහ භික්ෂු භික්ෂුනියන් විසින් මෙරටට ගෙනඑන ලදී.
බටහිර ආක්‍රමණයන්ට පසු යුගය
පසුකාලීනව ක්‍රි.ව. 16 සහ 20 සියවස් අතර බටහිර පූජකවරුන් විසින් සිංහලයන් අතර ඇන්ග්ලිකන්, රෝමානු කතෝලික වැනි ක්‍රිස්තියානි ආගම් ද ප්‍රචාරය කෙරුනි.
භාෂාව
සිංහල ජනයාගේ මව් බස සිංහල වෙයි. අද වන විට මිලියන 20 කට අධික සිංහල සහ මිලියන 3කට අධික සිංහල නොවන ජනගහනයක් සිංහල භාෂාව භාවිත කරති. සිංහල ප්‍රධාන වශයෙන් මෙරට විසූ ජනතාව භාවිත කළ භාෂාවකි. ඒ සමයේ දී කියැවීමට මෙන් ම ලිවීමට ද අක්ෂර කලාව්ක් පැවති බවට පුරාණ සෙල්ලිපි අධ්‍යනය කිරීමෙන් වටහා ගත හැක. මෙම භාෂාවට දුමින්දාගමනයත් සමඟ පැමිණි උගත් වියතුන් ඇතැම් කොටස් එක් කොට තවත් වැඩිදියුණු කළ හ. මේ සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් ම භාවිත වූයේ පාලි හා සංස්කෘත යන භාෂා ද්විත්වයයි. මේ සමඟ ම සිංහල භාෂාවේ සීඝ්‍ර උන්නතියක් දැකිය හැක. විවිධ පොතපත රචනා කිරීමටද මෙය මහඟු පිටිවහලක් වූ බව පෙනේ. සංස්කණය කරන ලද සිංහල භාෂාවේ මුල් ම ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථය නම් සිදත් සඟරාවයි. පසුකාලීන ව විවිධ ගත්කතුවරු විසින් ග්‍රන්ථ බොහොමයක් රචනා කර ඇති බව සඳහන් ය. එමෙන් ම බොහෝ භාෂාවල දැකගත නොහැකි "ඇ"කාරය ද සිංහල භාෂාවෙහි අන්තර්ගත ය.
සිංහල ඉලක්කම්
සිංහලයට ආවේණික වූ කේත ඉලක්කම් ඈත අතීතයේ සිට ම මෙම ඉලක්කම් භාවිත කොට ඇත. මහනුවර යුගය තෙක්ම මෙම ඉලක්කම් භාවිත කොට ඇති බවට සාක්ෂි ලැබේ. පසුකාලීනව පෘතුගීසි, ලන්දේසි, ඉංග්‍රීසි බලපෑමෙන් හින්දු-අරාබි ඉලක්කම් හදුන්වා දීමත් සමග සිංහල ඉලක්කම් අභාවයට ගොස් ඇත. සිංහල යුනිකොඩ් තුලට සිංහල ඉලක්කම් ඇතුළු කිරීමෙ යොජනාවක් ඇත
සිංහල ඉලක්කම් පිළිබදව සිංහලීස් ග්‍රැමර් නම් කෘතියෙහි සඳහන්කර ඇත.
සිංහල අක්ෂර භාවිත කරමින් ඉලක්කම් ලිවීමේ ක්‍රමයක් පැරණි සිංහලයන් විසින් භාවිත කර ඇත.මේවා ලිත් ලකුණු යනුවෙන් හදුන්වයි.එයට හේතුව මෙම ඉලක්කම් ප්‍රධාන වශයෙන් ජෝතිෂ්‍ය කටයුතු සහදා යොදාගත් බැවිනි.
තවද කටපය සංඛ්‍යා නම්වූ කේත ක්‍රමයක්ද ඇක.
කාදි ටාදි යකාරාදී නවසංඛ්‍යා ප්‍රකීර්තා
පදයං පංව ස‍ඛ්‍යො ශුන්‍යාශ්ඡරඤනා ඉති යන ඉහත ශ්ලෝකයෙන් ඒබව දැක්වේ.
අක්ෂර මාලාව
ව්යාරකරණ යන පදය සංස්කෘත පදයකි. මෙහි සරළ අදහස වන්නේ නිරාකරණය කිරීම, පැහැදිලි කිරීම හෝ විස්තර කිරීම යන්නයි. ඒ අනුව සිංහල භාෂාවේ ව්යාමකරණය යනු සිංහල බසෙහි ස්වරූපය නිරාකරණය කිරීම, පැහැදිලි කිරීම යන්නයි. සිංහල භාෂාවේ ව්යායකරණ පිළිබද අදට ගරු කරන ග්‍රන්ථය වන්නේ සිදත් ස`ගරාවයි. 13 වන සියවසේ දෙවන පැරකුම් රජ කාලයේ දේවපතිරාජ පරිවෙනාධිපති හිමියන් විසින් මෙය රචනා කරන ලදැයි සැලකේ. ඊට අනුව වියරණ විධි 20 ක් ස`දහන් වේ. “එබැවින් සං සද ලිගු විබත් සමස් පියවි පස කිරිය ලොප් දෙස් අගම් පෙරරූ දෙරූ පෙරැලි වැඩි අඩු නිපා නියම් අනියමන් අවිදුමන් විදි වී විසි වැදෑරුම් වියරණ විධි සපයා” මෙහි දැක්වෙන පරිදි පලමුවන වියරණ විධිය “සං” හෙවත් අක්ෂර වේ. “අක්ෂ” යනු සලකුණුයි. “ර” යනු හැඩවීමයි. ජීවයක් සහිත අකුරක් වීමට නම් ශබ්ද සංකේතය හැඩවිය යුතුය. අක්ෂරය භාෂාවේ කුඩාම ඒකකය යි. අක්ෂරයක් සම්මත පිළිවෙලට පෙල ගැස්වීමෙන් අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය වේ. පළමු වරට ලිඛිතව හමුවන නිශ්චිත සිංහල අක්ෂර මාලාව වන්නේ “සිදත් සගරා හෝඩිය” යි. “පණකුරු පසෙක් එද - ලුහු ගුරු බෙයින් දසවේ ගතකුරු ද වේ විස්සෙක් - වහරය යුහු සිය බසැ“ ඉහත පාඨයට අනුව ලුහුගුරු (කෙටි දීර්ඝ) ප්රා.ණාක්ෂර 10 ක් ද ගාත්රාික්ෂර 20 ක් ද සහිත වූ සිදත් හෝඩියෙහි අක්ෂර මාලාව 30 කි. අ. ආ. ඉ. ඊ. උ. ඌ. එ. ඒ. ඔ. ඕ. ක ඛ ජ ට ඩ න ත ද ණ ප බ ම ය ර ල ව ස හ ල අං මෙම හෝඩියේ ‘ඇ, ඈ සහ අඃ’ නැත. මෙහි ඉහත අක්ෂර අන්තර්ගත නොවූව ද සාමාන්යද ව්ය වහාරයේ පැවති බැවින් විවිධ තර්ක විතර්ක පැන නැගුණි. ඒ මත ‘ඇ, ඈ’ අක්ෂර දෙක සහිතව ශුද්ධ සිංහල අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය වේ. මින් අනතුරුව සංස්කෘත භාෂාවේ බලපෑම මත ප්රාකථමික විස්තෘත සිංහල හෝඩිය නිර්මාණය වේ. වදන් කවි පොතෙහි අන්තර්ගත මෙහි සම්පූර්ණ අක්ෂර 50 කි. ස්වර 14 ක් හා ව්යංොජන් 36 ක් එහි ඇත. ඉන් අනනතුරුව නිර්මාණය වූ විස්තෘත සිංහල හෝඩිය (මිශ්ර4 සිංහල හෝඩිය) අක්ෂර 54 න් යුක්ත වේ. මෙහි අන්තර්ගත “ඇ, ඈ, ඒ, ඕ” අක්ෂර 04 මිශ්ර6 සිංහල හෝඩියේ අන්තර් ගත නොවේ. ලේඛණ වියවුල් හා විවිධ ගැටළු පැනනැගීම හේතුවෙන් 80 දශකයේ අගභාගයේ ජාතික අධ්යාැපන ආයතනය මගින් සිංහල ලේඛණ රීතිය නමින් පොතක් එලි දක්වමින් නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව හදුන්වා දුනි. මෙහි සම්පූර්ණ අක්ෂර 60 කි. මිශ්රස සිංහල හෝඩියේ සඤ්ඤක අක්ෂර 05 සහ ෆ අක්ෂරය එකතු වීමෙන් නූතන සිංහල අක්ෂර මාලාව නිර්මාණය වී ඇත. මෙහි ස්වර 18 ක් හා ව්යොඤ්ඤන 42 ක් අන්තර්ගත වේ.
සිංහල අලුත් අවුරුද්ද
සිංහල අලුත් අවුරුද්ද ලංකාව තුල පවත්වන්නා වු මහා සංස්කෘතික මංගල්‍යයකි. මෙය අප්‍රේල් මසයේ එනම් බක් මස, සූර්යා මීන රාශියෙන් මේෂ රාශියට සංක්‍රමණය වීමත් සමඟ උදා වීම සිදු වේ. එක් වසරක අවසානයත් සමඟම නව වසර උදා වීම සිදුවන නමුත් එය මධ්‍යම රාත්‍රිය මුල් කරගෙන නොව නක්ෂ්‍යස්ත්‍රකරුවන් විසින් ලබා දෙන සංක්‍රමණ වේලව අනුව සිදු වේ. මෙම කාල සීමව නොනගතය නමින් හැඳින්වෙන අතර එම කාලය තුලදී සියලු වැඩ අත්හැර ආගමික හා සම්ප්‍රදායික ක්‍රියකරකම් සඳහා මුල්තැන දීම සිදු වේ.අලුත් අවුරුදු උත්සව සමය තුල ළමුන් මෙන්ම වැඩිහිටියන්ද සම්ප්‍රදායික ඇඳුමින් සැරසී නෑදෑ හිතමිතුරන් සමඟ ප්‍රීතිමත් වනු දැකිය හැකිය. අලුත් අවුරුදු ක්‍රීඩා ඒ අතර මුල්තැනක් ගනී.
ගම්මඩුව ශාන්තිකර්මය
ශ්‍රී ලංකාවේ පහතරට ප්‍රදේශවල පැවැත්වෙන යාතුකර්ම අතර ප්‍රධාන යාතුකර්මයක් වන ගම්මඩුව ශාන්තිකර්මය සිංහලයන්ගේ රෝග නිවාරණ හා සශ්‍රීකත්වය අරමුණු කරගත් ප්‍රධාන ශාන්තිකර්මය වෙයි. ගම්මඩුව ශාන්තිකර්මය, රෝග නිවාරණ යාතු කර්මයක් ලෙස 'දෙවොල් මඩුව' නමින් රුවන්වැල්ල ප්‍රදේශයේ දී ආරම්භ වී මාතර, බෙන්තර සහ රයිගම යන ප්‍රධාන නර්තන සම්ප්‍රදායයන් තුනෙන් සමන්විත පහතරට නර්තන සම්ප්‍රදායේ ප්‍රධාන ශාන්තිකර්මය බවට පත්ව ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ උඩරට, පහතරට සහ සබරගමු වශයෙන් ප්‍රධාන නර්තන සම්ප්‍රදායයන් තුනක් පවතින අතර, පහතරට ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව ව්‍යාප්ත වී ඇත්තේ පහතරට නර්තන සම්ප්‍රදායයි. පහතරට නර්තන සම්ප්‍රදායට අයත් ශාන්තිකර්ම සඳහා පහතරට බෙරය (දෙවොල් බෙරය / රුහුණු බෙරය) නමින් හැඳින්වෙන වාද්‍ය භාණ්ඩය භාවිත කරන අතර, හරකාගේ ආමාශයෙහි සිවියෙන් එහි බෙර ඇස නිමවා ඇත.
සශ්‍රීකත්වය සහ රෝග නිවාරණය අරමුණු කරගත් මෙම ශාන්තිකර්මය, සුළු සුළු වෙනස්කම් මගින් ගම්මඩුව, දෙවොල් මඩුව, පූණ මඩුව, මල් මඩුව, ගිනි මඩුව, ගරා මඩුව ආදී වශයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. ’ගම්මඩුව යන නම ගමක් හෝ ගම් කිහිපයක් මුල් කරගෙන සිදුකරන මණ්ඩපය යන අරුතින් සෑදී ඇත. ගමක් හෝ ගම් කිහිපයක් ඒකරාශී වී පවත්වනු ලබන මෙම යාතුකර්ම විශේෂය, පාරම්පරිකව මුඛ පරම්පරාගතව පැවත එන විශ්වාස, ආකල්ප සහ ඇදහිලි මත සම්බන්ධ, කෘෂිකාර්මික අර්ථක්‍රමයකින් ජන්ම ලබා ඇත. ගොවිතැනෙහි මූලික අවස්ථාවන්ටත්, ගොවිතැන කෙරෙහි වැදගත්වන්නා වූ පාරිසරික බලපෑම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින්, පුද්ගලයන්ගේ වසංගත රෝග ආදිය නිවාරණය කෙරෙහි අරමුණු කරගත් පහතරට ප්‍රදේශවල පවත්වන එකම ශාන්තිකර්මයයි. ගම්මඩුව ශාන්තිකර්මය කෘෂිකාර්මික ආර්ථීකය මත යැපුණ ග්‍රාමීය සමාජයක් තුළ ආරම්භ වූ අතර ආර්ථීක, සමාජයීය හා දේශපාලනමය වශයෙන් විපර්යාස සිදුවීමෙන් පසුව ද ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල ජනතාව වසන සෑම දිස්ත්‍රික්කයකම යාතුකර්මයේ මුහුණුවර වෙනස් කරමින් පවත්වනු ලබයි.
සිංහල සමාජයේ කුල
සිංහල කුල ක්‍රමය ස්ථාපිත කරනු සඳහා රාජ්‍ය මැදිහත්වීම සිදු වූ බව ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර දෙස බැලීමේදී පෙනී යන කාරණයකි. යම් යම් කුල වලට දඩුවම් වශයෙන් ඔවුන් කුල තත්වයෙන් පහල දැමීම ද රජවරුන්ගේ වරප්‍රසාදයක් විය. විජයගේ අවෑමෙන් මෙරට මුල් බැසගත් කුල පදනම මහින්දාගමනයත් සමග මෙරටට පැමිණියා වූ විවිධ කර්මාන්ත පදනම් කරගත් ශ්‍රේණි වලට අයත් ජනයා විසින් ද වඩාත් විස්තීරණව ව්‍යාප්ත කළ බව පෙනේ. ලංකාවට ඒමට ප්‍රථම යම් කිසි ශිල්පීය කර්මාන්තයකට හුරුව සිටි ගෝත්‍රික පිරිස් ලංකාවට පැමිණීමෙන් පසුව මෙරට සමාජ සංවිධානයට අනුකූලව ගෝත්‍රික ජිවිතය හැර දමා තමන්ට ආවේණිකව වෘත්තීයමය අංශ කේන්ද්‍ර කරගෙන වෙන වෙනම සංවිධානය වීමට පටන් ගත්හ.
මේ ආකාරයට කුල පදනම සිංහල සමාජය තුළ ගොඩනැගුණද, වඩාත් විධිමත් අයුරින් කුලය පදනම් වූ වැඩවසම් සමාජ ක්‍රමයක් බිහි වූයේ මහනුවර අවධියේදී බව පෙනේ. රජ මාළිගාවේ හා රාජ්‍යයේ විවිධ අවශ්‍යතාවයන් සඳහා සේවාවන් ලබා ගැනීම පිණිස කුල යොදා ගනු ලැබීම මහනුවර යුගයේදී වඩාත් දක්නට ලැබේ. සේවා ලබා ගැනීම සඳහා ඒ ඒ කුල "කුල බද්ද" නම් සංවිධානයකට අනුයුක්ත කර තිබුණි. උදාහරණයක් ලෙස කොට්ටල් බද්ද, බඩහැල බද්ද දැක්විය හැකිය.
මහනුවර යුගයේදී කුල ක්‍රමය හා ඉඩම් භුක්තිය අතර කිට්ටු සම්බන්ධතාවයක් පැවතුණි. වී කුඹුරු වල භුක්තිය රාජකාරී ක්‍රමය යටතේ විය. කුලහීනයන් තම කුල කාර්යය ඉෂ්ඨ කළේ එම කාර්යය ඉඩම් භුක්තිය වෙනුවට කළ යුත්තක් ම වශයෙන් සලකාගෙනය. නිල වශයෙන් අනු දක්නා ලද විවිධ වාර්ෂික චාරිත්‍ර විධි වලදී අනුගමනය කළ යුතු වූ ප්‍රමුඛතා පටිපාටිය තුළින් එක් එක් කුලයේ සාපේක්‍ෂ සමාජ තත්වය පැහැදිලිව දැක්විණි. සම්පූර්ණ ප්‍රජාවකගේ තත්වය රජතුමා විසින් පිස්සු පහතට හෙළිය හැකිව තිබුණු බව නූර් යාල්මන් දක්වයි
අතීතයේසිං හලයන් ගේ ඇදුම් භාවිතයද කුල ක්‍රමය මත ගොඩ නැගී තිබිණ 17 වන සියවසයේ දී ලංකාවට පැමින දෙවන රාජසිංහ රජුගේ සිරකරුවකු ලෙස සිට වසර 19 ක ඇවෑමෙන් නිදහස ලැබූ රොබට් නොක්ස් නම් ඉංග්‍රීසි ජාතිකයා විසින් රචිත ශ්‍රී ලංකාවේ එෙතිහාසික විස්තරය හෙවත් එදා හෙළදිව ග්‍රන්තයේ සදහන් වන ආකාරයට කුලීනයන් හා කුලහීනයන් භාවිත කළ ඇදුම් ආයිත්තම් වල පැහැදිලි වෙනසක් දක්නට ලැබිණි වංශවතුන් දණින් මදක් පහත් වනසේ කෙණ්ඩය අඩක් වැසෙන සේ වස්ත්‍ර ඇද ඇති අතර ස්ත්‍රීන් ද දණින් මදක් පහත් වනසේ කෙණ්ඩය අඩක් වසෙන සේ හැද එයම කරකවා ලපැත්ත වැසෙන සේ පටක් සේ කරේලා ගත්හ හීන කුලික ස්ත්‍රීන් දණහිස දක්වා රෙදි කඩක් ඇද උඩුකය නග්නව තබාගත්හ(නොක්ස් රොබට් 1997එදා හෙළදිව)
මහනුවර යුගයේ කුල ක්‍රමය ගැන අදහස් දක්වූ රැල්ෆ පීරිස් විසින් රචිත සිංහල සමාජ සංවිධානය කෘතිය තුලද කුල ක්‍රමය පදකම් කරගෙන ඇදුම් ආයිත්තම් නිර්මාණය වූ අයුරු පහදයි මේ අනුව රැල්ෆ් පීරිස්ද මෙයම සනාථ කරමින් පවසනුයේ කුඹල්ලූ දණහිසින් පහලට රෙදි ඇඳීමට ද, පැහැරුම් පුටුවක වාඩි වීමටද අවසර නොලත් බවයි. ඉඟටියෙන් පහලට රෙදි ඇඳීමට රොඩීන්ට තහනම් විය. නවන්දන්න කුලයේ පිරිමි දණහිසින් පහලට රෙදි ඇඳීමටද, ගැහැණු ඔසරිය ඇඳීමට ද සුදුස්සෝ වූහ. එහෙත් ඔසරියේ ඉන වටා අදින රෙද්ද මූට්ටු නොකරන ලද්දක් විය යුතුය. කින්නර කුලයේ ගැහැණු හා පිරිමින්ට හිසෙහි මොනයම් දෙයක්වත් පැළඳීම හෝ දණහිසින් පහලට රෙදි ඇඳීම තහනම් විය. (පීරිස් රැල්ෆ, 1964:189/193/197.සිංහල සමාජ සංවිධානය)
සිංහල විවාහය
මානව ශිෂ්ටාචාරය සම්බන්ධ අධ්‍යනයයන්හි අතිශය වැදගත් තේමාවක් වු ' විවාහය' නම් සංස්ථාව මිනිසා පිළිබඳ වෘත්තාන්තයෙහි, එක් වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරයි. විශේෂයෙන්,මානව සංහතිය උදෙසා අවශ්‍ය ප්‍රජාව බිහි කරන නෛතික පදනම හිමිවනුයේ ද,ස්ත්‍රියක් හා පුරුෂයෙක් විවාහ සංස්ථාවට ඇතුළු වීමෙනි. ඒ අනුව විවාහය,සභ්‍ය සමාජයේ නීත්‍යානුකූල ක්‍රියාකාරී සංස්ථාවක් වී ඇත. විවාහ ජීව්තය නම් ස්වාමියා හා භාර්යාව අ‍න්‍යෝන්‍ය ‍ගෞරවය හා ‍‍ප්‍රේමය පදනම් කර‍ගෙන ගත කරන්නා වු චර්යා මාර්ගයක් වෙයි. එකී චර්යා පද්ධතිය විශ්වාසය ‍හෝ ආවේණික සම්ප්‍රදායන් මඟින් අනාදිමත් කාලයක සිට පැවතුණි. වර්ගයා‍ගේ ව්‍යාප්තිය පමණක් නොව ආදරය, ආරක්ෂාව, ශික්ෂණය ආදී චෛතසික ගුණ වගාවේ අර්ථ සිද්ධීන් රැසක් ඉටු කරන 'විවාහය' නම් සැබවින් ම සංකීර්ණ සංස්ථාවකි. බොනිස්ලෝ මැලි‍නොවුස්කි වරක් පවසා ඇත්තේ; "විවාහය වු කලී දරුවන් බිහි කිරීම හා වැඩී ම පිළිබඳ ගිවිසුමක්" ලෙස යි. එලෙස විවාහය සම්බන්ධයෙන් නිර්වචන පළ වෙද්දී, නූතන සමාජ ලෝකය දෙස බැලූ කළ එය ස්වජාතික ද නැතිනම් විජාතික ද යන්න පවා නීර්ණය කළ නොහැකි තරමට සංකීර්ණත්වයට පත් ව තිබේ. නීති රීති ආදිය කාලානුරූපව වෙනසකට භාජනය වුවත් විචාර බුද්ධියකින් ක්‍රියා කිරීම වැදගත් සභ්‍යත්ව ලක්ෂණයකි. මේ අතර,සම්ප්‍රදායානුකූලව හෙළ කුළ සිරිතට අනුව යමින් පාවඩ ලා, ජයසක්හඬ මධ්‍යයේ, පතිකුලයට සපැමිණෙන සීංහල විවාහ මංග‍ලෝත්සව අද වුව මැනවින් දෘශ්‍යමාන වේ. එවැන්නකින් හෙළි වන්නේ අමුතුම ආකාරයේ හෙළ අනන්‍යතාවකි. එය සැබවින් ම 'සීංහල විවාහයක්' බවට දුටු දුටු දනන්ගේ නෙත් සිත් සපථ කරවන්නකි.
පුරාණ සිංහල සමාජයේ විවාහ ක්‍රම ප්‍රධාන වශයෙන් දෙවැදෑරුම් වේ.
දීග විවාහ
ස්ත්‍රියක් සරණ පාවා දීම හෙවත් ස්වාමි පුරුෂයාගේ නිවසට ඇය කැන්දා ගෙන යාම දීග විවාහය යි. 1938 අංක 39 දරණ උඩරට නීති ප්‍රකාශන අනුව දීග විවාහයකින් පියා සතු වස්තුව දුවට අහිමි වේ. එහෙත් පුරාණ නීතියට අනුව දීග ගිය දූවණියකට පියා සතු දේපළ(සිය අයිතිවාසිකම්) ලබා ගැනීමේ ක්‍රම පවතී. නමුදු, මෙය සදාචාරාත්මක ගැටළුවකි.
ක්‍රි.ව. 1660 දී, ලංකාවට ගොඩ බැස විසි වසරක් වාසය කළ රොබට් නොක්ස් සිංහලයන්ගේ සිරිත් විරිත් හා ගතිගුණ ආශ්‍රයෙන් ලියු ඓතිහාසික විස්තර‍යේ 16 වැනි සියවසේ, සිංහලයින්ගේ අවාහ-විවාහ සම්බන්ධව ලියූ කොටසක් පහත දැක්වෙන පරිදි 'එදා හෙළ දිව' කෘතියෙන් උපුටා ගන්නා ලදී.
"මනාලිය සිය ගෙදරට කැන්දා ගෙන ඒමෙන් පසු ස්‍වශක්ති ප්‍රමාණයෙන් මනාලයා සිය නිවසෙහි මංගල සාදයක් පිළියෙල කරන්නේය.දින කිහිපයකට පසු මනාලියගේ බන්ධූහු ආහාර අඩුක්කු කඳ බැඳ ගෙන නැතහොත් ගැල්වල පටවාගෙන මනාලිය බලන්නට මනාලයාගේ නිවසට පැමිණෙති. මෙදින ද සුළු උත්සවයක් වෙයි. එනම්, මනාලයා ස්ත්‍රිය ඇඳි වස්ත්‍රයෙන් කොණක් ගෙන, ස්ත්‍රිය අනෙක් කොණ ඇඳගෙන සිටියදී දෙදෙනාම තෙමී යන පරිද්දෙන් වතුර වත් කිරීමයි. මෙම අභිෂේකයෙන් පසු ඔවුහු ජීවිතාන්තය දක්වා, නැතහොත් හැකිතාක් කල්, එක්ව වාසය කිරීමට තදින්ම බැඳුණාහු වෙති."
බින්න විවාහ
පුරුෂයා ස්වකීය නිවසින් වෙන් ව ගොස් භාර්යාවගේ නිවසෙහි පදිංචියට යාමෙන් සිදු කරන විවාහය යි. යුරෝපීයන් පැමිණීමට පෙර සිට ම බින්න විවාහ මෙරට සමස්ථ සමාජය පුරා ම ව්‍යාප්ත ව පැවති බවට සාක්ෂි හමු වේ. එසේ ම,බින්න විවාහයට පත් වන ස්වාමි පුරුෂයින් ගිනි හුලක්, තල් අත්තක්,සැරයටියක්, සුදානම් කරගෙන සිටිය යුතු යැයි ග්‍රාමීය ව්‍යවහාරයේ පවතී.මේ බින්න පුරුෂයාට බිරිද ගේ අණ ලැබුන ඔනෑම මොහොතක විවාහය අතහැර යමට සූදානමින් සිටිය යුතුවිය රාත්‍රියක නම් ගිනි හුලත් වර්ෂාව ඇති අවස්තාවක නම් තල් අත්තත් අසනීපව සිටින අවස්තාවක නම් සැරයටියත් පමණක් ඔහුගේ සහයට තිබුණි වර්තමාන තත්වය තුල මෙම තත්වයන් නැත අද පවතිනුයේ චාරිත්‍රාණුකූල අගයට වඩා නෙතික අංශයට මූලිකත්වය දෙන විවාහයන්ය සම්ප්‍රදායික සරල සමාජය හා නූතන සංකීර්ණ සමාජයන්හි වෙහස පැහැදිලිවන නිදසුනකි විවාහය
එකගෙයි කෑම
thumb|අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති එකගෙයි කෑම විවාහ චාරිත්‍රෙය් දී සමාන්‍යයෙන් එකම පවුලේ සොයුරන් සත් දෙනකුට එක් පොදු බිරිඳක් ආවාහ කරදෙන ලදී. පුරාණ සිංහල විවාහ ක්‍රම අතර සහෝදරයන් කිහිප දෙනෙකු සිටින පවුලක එක් බිරිඳක් කැන්දා ගෙන ඒමේ විවාහ ක්‍රමයක් ද දක්නට ලැබු‍ණි. එහි අරමුණ වූයේ එකී පවුලේ දේපළ බෙදී යාම වැළැක්වීම යි.මෙම විවාහ ක්‍රමයදෙී පවුලේ වැඩි මහල් සහෝදරයා විසින් විවාහ කරගන්නා ලද බිරිද එම පවුලේ බාල සහෝදරයන්ටද තම බිරිද ලෙස පිලී ගැනීමට සිදුවේ මෙහි දී ඇති චාරිත්‍රය වන්නේ වැඩිමහල් සහොදරයාගේ සිට සහොදරයන් හත් දෙනකෙු දක්වා පමණක් තම වැඩිමල් සහෝදරයා සතු බිරිද තමාග‍ෙ ද බිරිද ලෙස සැලකීමට හැකි වීහ හා පවුල තුල තවත් සාමාජිකයන් සිටීනම් එම අටවන සාමාජිකයාට වෙනත් බිරිදක් ආවාහ කරගැනීමට සිදුවේ එසේම අට වන පිරිමි දරුවාට බාල සොහොයුරන් සිටී නම් ඔවුන්ටද පෙර ලෙසම වැඩිමල් සොයුරාගේ(පවුලේ අටවන දරුවාගේ) බිරිද තමාගේද බිරිද ලෙස අසුරු කිරීමට සිදුවේ අතීතයේදි මෙවන් විවාහයකට ඇතුලත් වීමට සුදුසුකම් ලබන ස්ත්‍රිය වාසනාවන්තියක් ලෙස සැලකීය ඇයට සමාජයෙන් නොමද ගෞරවයට පාත්‍රවිය මෙහිදී එකගෙයි කෑමේ චාරිත්‍රය තුල තිබූ එක් චාරිත්‍රයක් ලෙස එක් සහෝදරයෙකු මිසින් බිරිද හා ලිංගික සබදතා පවත්වන විට අමුඩ ලේන්සුව අනෙක් අයට පෙනෙන සේ උළුවස්සේ තබා යෑම සිදු කෙරිණි සැමවිටම ලිංගික ඇසුර වරෙකට එක් පුරුෂයෙකුට පමණක් සීමාවිය මෙම විවාහයේදී පුරුෂයන් සියල්ල එකම පවුලේ වීමද අනිවාර්‍යවිය ඇතැම් අවස්තාවල ස්ත්‍රීන් කිහිප දෙනකු සිටි පවුලකට එක් පුරුෂයෙකු අවාහ කර ගැනීමක්ද සිදුවී ඇත මෙහිදීද එකම පවුලේ සොයුරියන් වීම අනිවාර්‍ය විය එහෙත් මෙම ක්‍රමය බහු පුරුෂ විවාහ ක්‍රමය මෙන් සුලබ නොවීය
අංගම්පොර සටන් ක්‍රමය
අංගම්පොර  සිංහලයන්ගේ සාම්ප්‍රදායික සටන් ක්‍රමයකි. මෙහි සැලකිය යුතු විශේෂිත ලක්ෂණ අතර සියුම් බව, ප්‍රවේගවත් පා හරඹ හා පිනුම් ක්‍රම යනාදිය මූලිකත්වය ගනී. පුරුෂ මෙන්ම ස්ත්‍රී පාර්ශ්වයන්ටද පොදු වූ මෙම පාරම්පරික සටන් කලාව ආයුධ සහිත (ඉලංගම්) හා ආයුධ රහිත (අංගම්) ලෙස අංශ දෙකකින් යුක්තය. මෙම සටන් කලාවෙහි යෙදෙන රණ ශූරයෝ, උඩුකය නිරුවත්වද (කාන්තාවන් පමණක් සාම්ප්‍රදායික හැට්ටය), යටිකය සඳහා පාරම්පරික දියකච්චීය හෝ කොට සුදු සරමක් හඳිති.
මෙම සටන් කලාව හැදෑරීමට පැමිණෙන ආධුනිකයන්ගේ වේලාපත්කඩය (හඳහන) බලා එහි ඇති ග්‍රහ පිහිටීම් වලට අනුව ඔහු/ඇය සටන් පුහුණුවට සුදුසු දැයි පරීක්ෂා කොට තෝරා ගනු ලබන අතර ඔවුන් පිරිසිදු සිංහල (ජනවර්ගය) බෞද්ධ වීම අනිවාර්යය වේ. අනතුරුව පුරාණ දේවතාවන්ට හා යක්ෂයින්ට පුද පූජා කොට ඉගෙනුම අරඔන සිසුහු භාවනා ක්‍රම මගින් සිත දමනය කිරීමට පුහුණු වෙති. ආරම්භයේදීම දැඩි ප්‍රාරම්භක අභ්‍යාස වල නිරත වන ඔවුහූ අනතුරුව අංගම්පොර කලාව හා බද්ධ වූ, දැඩි වූත්, රළු වූත් පුහුණු අභ්‍යාස වලට අවතීර්න වෙති. පුහුණුවීම්වලට හෙළ වෙදකම, ඉතිහාසය, දේහ ධර්ම විද්‍යාව, මන්ත්‍ර ශාස්ත්‍රය වැනි ශාස්ත්‍රීය කොටස් ද එකතු වේ.
මූලාරම්භය
ඉංග්‍රීසීන් මෙම ශිල්පය තහනම් කිරීමෙන් පසුව පාරම්පරික ශිල්පයක් ලෙස ඉතාමත් රහසිගතව පවත්වාගෙන යාමට සටන් ශිල්පීන්ට සිදු විය. එමනිසා මෙය අප්‍රකට රහස් ශිල්පයක් බවට පත් විය. එපමණක් නොව, මෙම ශිල්පීය කුසලතා තවදුරටත් ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා නර්තනය තුළට මෙම සටන් ශිල්පීය ක්‍රමවේදයන් බද්ධ කොට නර්තනාංග ලෙස පවත්වාගෙන එනු ලැබීය. එවාට උදාහරණ අදටත් නර්තනය තුළ දක්නට ලැබේ. වැදි නැටුම, සිංහ නැටුම, වලස් නැටුම, කොටි නැටුම වැනි නර්තන අංගවල අංගම්පොර සටන් ශීල්පීය ක්‍රමවේදයක් දක්නට ඇත.
පැරණි සිංහල රාජ්‍ය යුගයේ යෝධයා යනුවෙන් හැදින්වූ රණශූර වීරවරයන් මෙම අංගම් කලවේ කෙළ පැමිණියන් ලෙස හැඳින්වේ. පසුව මෙම රණශූරයන් පනික්කිරාළ ලෙස හැඳින්වුණි. මෙම නාමය අග්‍රගණ්‍ය වික්‍රමාන්විත රණශූරයෙකු හැඳින්වීමට භාවිතා කරයි. එම නාමය අංගම්පොර සටන් කලාවෙහි ලද හැකි උසස් තනතුරක් වෙයි.
මූලික අංග
අංගම්පොර යන්න දැනට භාවිතයේ තිබුණද එය සැබෑ ලෙසම නම් අංගම්හරඹ ලෙස වෙනස් විය යුතුය. එය පැරණි සමාජයේ විවිධ යුගවලදී අංගාගත හෙරළ, රක්ඛ රක්ඛාන හෙරළ ආදී විවිධ නම් වලින් හැඳින්වීය. පුරුෂ මෙන්ම ස්ත්‍රී පාර්ෂවයන්ටද පොදු වූ මෙම පාරම්පරික සටන් කලාව අයුධ සහිත (ඉලංගම්) හා රහිත (අංගම්) ලෙස අංශ දෙකකින් යුක්ත වන අතර මෙම සටන් ක්‍රමයටම ආවේණික වූ (මායා අංගම්) නැමති මන්ත්‍ර ශාස්ත්‍රය වැනි අධි මානසික ශක්තීන් ඇතුළත් කොටසකින්ද යුක්ත වේ. කෙසේ වෙතත් පහත පරිදි මෙයට අමතරව කරුණු රාශියක් අංගං හරඹයට ඇතුළත් වේ.
ආයුධ
අංගම්පොර කලාවේ විවිධාකාර ආයුධ රාශියක් ඇති අතර එතුණු කඩුව නම් වූ ආයුධය විශේෂ තැනක් ගනී. කසයක හැඩය ගත් මෙම ආයුධය තියුණු මුවහත් ඇති නම්‍යශීලී ලෝහ පළු 32 ක් දක්වා යුක්ත වෙයි. අංගම්පොර සටන් කලාව හා බැඳුනු ආයුධ අතර සමූලඝාතන ආයුධයක් වන මෙය වඩා දියුණු හා සංකීර්ණ සටන් හරඔ සදහා දෑතට දෙකක් භාවිතා කරයි. මෙම ආයුධය භාවිතයට ඉතාම ඉහල පුහුණුවක් අවැසිය. මන්ද ප්‍රතිවාදියා හට එල්ල කරන පහරක් නියමාකාරයෙන් සිදුනොවුනහොත් එය තමන් හටද මාරාන්තික පහරක් වියහැකි බැවිනි. එබැවින් මෙම ආයුධය අත්දැකීම් ඇති ප්‍රවීන සටන් ශිල්පීහු භාවිතා කරයි.
අංගම් කලාව හා බැඳුනු ආයුධ අතර සිංහල කඩුවටද විශේෂ තැනක් හිමිවේ. මෙය අංගම්පොර ශිල්පියාට අනන්‍යය ලෙස නිර්මාණය කරනු ලබයි. සාමාන්‍යයෙන් කඩුවක දිග ශිල්පියාගේ අතෙහි දිගට සමාන වෙයි. පළිහ යනු සිංහල කඩුව හා එක්ව භාවිතා කරන තවත් ආයුධයකි. මෙයට අමතරව හෙල්ල, මුගුර, යෂ්ටිය, කිණිස්ස, රිට ඇතුළු මූලික අවි ආයුධ 21ක් භාවිතා වේ.
වර්තමාන තත්ත්වය
ක්‍රි.ව. 20වන සියවසේ අග භාගයේදී දඬුබස්නාමානය වැනි ටෙලි නිර්මාණ හරහා සමාජය මෙම අප්‍රකට ශිල්පය පිළිබඳව පිබිදීමකට පත් විය​. මේ නිසාම වත්මන් සමාජයේ තරුණ තරුණියෝ මෙම ශිල්පය හැදෑරීමට දැඩි උනන්දුවක් දැක්වීමට පටන් ගත්හ​. මෙහි ඇති වාණිජමය වාසි දායක තත්වය තේරුම් ගත් ඇතැම් වෙනත් සටන් ශිල්පයන් හැදෑරූ ගුරුවරුන් තම සටන් ශිල්පය (කලාරි, මලයාලම් සටන්, චීනාඩි, කරාතේ වැනි) අංගම්පොර ලෙස ලෝකයාට පෙන්වමින් තැනින් තැත අංගම්පොර පාසල් බිහිවූ අතර ඇතැම්හු ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශය, සංස්කෘතික අමාත්‍යාංශය ආදියේ තමන් පාරම්පරික අංගම්පොර ශිල්‍පීන් ලෙස ලියාපදිංචි වීම ද සිදු කළ හ​.
රොබින් හුඩ්
ක්‍රි.ව 1189-1199 දක්වා බ්‍රිතාන්‍ය කිරුළ දැරූ පළමුවැනි රිචඩ් රජුගේ කාල පරිච්ඡේදය සහ නෝමන් වරුන්ගේ යටතට පත් වූ, කුරුස යුද්ධය පැවති සමයේ මධ්‍යතන එංගලන්තයයි. thumb වැඩවසම් ක්‍රමය බලපැවැත්වුණු  ඒ සමයේ මහත් ජනකායක්  ඉඩම් හිමි ධනපතියන් ගේත්  ධන සම්භෝගය ප්‍රිය කළ පූජක පක්ෂයේත් දාසයන් හැටියට ජීවත් වූහ. මහරජුගෙන් තමාට රිසි පරිදි  ඉඩම් භුක්ති විඳීමේ ඒකාධිකාරය ලබා ගත් අධිපතින් පීඩිත පන්තියේ ගොවි ජනතාවගේ ශ්‍රමය සූරා කෑහ. රොබින් හුඩ් ජීවත් වූයේ මෙබඳු අවිචාර කාලයක ය. මුල් කාලයේදී රිචර්ඩ් රජු, යහපත් ගති පැවතුම් වලින් හෙබි විය. නමුත් කුරුස යුද්ධය සමයේදි රිචර්ඩ් රජුගේ සොයුරු ජෝන් කුමරු පාලනයට පැමිණෙන අතර රජුගේ බලය පූජකයන්ගේ බලයට නතු වි පැවැත්තේ ය. දුප්පතුන් සූරා කමින්, අහිංසක ජනයා ගසා කමින් වැජඹෙන පූජකයන්ගේ කෲර ක්‍රියා කලාපයට තදින්ම විරුද්ධ වුනු රොබින් හුඩ්, යහපත් රාජ්‍ය පාලකයෙකු ලබා ගැනීම වෙනුවෙන් සටන කළ නිර්භීත වීරයෙක් විය. එකල පැවති පාලන යන්ත්‍රයට විරුද්ධව ප්‍රබල සටනක් කිරීම හේතු කොට ගෙන රොබින් හුඩ් ධනවතුන්ගෙන් කොල්ල කා දුප්පතුන්ව රජ කරවන අනීතිකයකු ලෙස ප්‍රකට විය.
සිංහල ජනයා
වර්තමාන තත්ත්වය
මෙවැනි බො‍හෝ ව්‍යාජ අංගම්පොර ශිල්පීහු බොහෝමයක්, චීන වෙළෙන්දන් හරහා ලැබුණ චීනාඩි සටන් කලාව පුහුණු වූවෝ වෙති. මේ නිසාම අද වන විට නිවැරදි අංගම් ශාස්ත්‍රය කුමක්දැයි හදුනාගැනීම ඉතාමත් අපහසු වී තිබේ. නිවැරදි සටන් ශිල්පීන්හට තම පරම්පරාවට ලැබුණ ගම්වර, ගරු නම්බුනාම, පාරම්පරික ඉතිහාසය, රාජාවලිය වැනි ඉතිහාස පො‍ත්‍පත්වල සාක්ෂි ආදිය තුළින් තම සටන් පෙළපතේ සත්‍යතාව පෙන්වීමට සිදු වී තිබේ. සිංහලයන් ගේ ජාතික උරුමයක් බදු මෙම අංගම්පොර සටන් කලාව නැවත මෙරට ජනප්‍රිය කරවීමට, මුල් ගුරු පරම්පරාවල වර්තමාන සාමජිකයින් දැඩි වෙහෙසක් ගනී
රොබින් හුඩ්
පසු වසර කිහිපය තුළ කතාවේ විවිධ වෙනස්කම් සහ අනුවර්තනය වී ඇති අතර, කතාව සාහිත්‍යය, චිත්‍රපට සහ රූපවාහිනියේ පුළුල් ලෙස නිරූපණය වේ. රොබින් හුඩ් ඉංග්‍රීසි ජනප්‍රවාදයේ වඩාත් ප්‍රසිද්ධ කථා වලින් එකක් ලෙස සැලකේ. ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළ, "රොබින් හුඩ්" යන යෙදුම බොහෝ විට භාවිතා කරනුයේ වීරෝදාර නීති විරෝධී හෝ කුරිරු පාලනයට එරෙහි කැරලිකරුවෙකු විස්තර කිරීමට ය.
සිංහල ජනයා
සිංහල ඇදුම්
17 වන සියවසයේ රචිත එදා හෙළදිව ග්‍රන්තයට අනුව සිංහලයන් අදුම් භාවිතය කුලය පදනම් කරගෙන සිදුකල බව සදහන් වෙයි ඒ අනුව වංශවත් රදළයන් රන් රිදී මුතු මැණික් ඹබ්බවූ ආභරණ සහිත ගාම්භීර ලීලාවක් පෙනෙන සේ ඉතා අලංකාරව වස්ත්‍ර ඇදීය සාමාන්‍ය මිනිසුන් දණින් මදක් පහත් වන සේ කෙණ්ඩය අඩක් වැසෙන සේ වස්ත්‍ර ඇන්දහ ස්ත්‍රීන්ද දණින් මදක් පහත් වන සේ කෙණ්ඩය අඩක් වසෙන සේ වස්ත්‍ර හැද එයම කරකවා ලපැත්ත වැසෙන සේ පටක් සේ කරේලා ගත්හ හීන කුලික ස්ත්‍රීන් දණහිස දක්වා රෙදි කඩක් හැද උඩුකය නග්නව තබා ගත්හ. දකුණු ඉන්දීය නායක්කර් වංශිකයන් පැමිනීමත් සමහ මෙරට වංශවත් ස්ත්‍රීන් සාරිය හා ඹසරිය හැදීමට හුරුවිය යටත් විජිත පාලනයත් සමග සිංහලය සංස්කෘතියට බටහිර ඇදුම් ආයිත්තම් විසරණය විය ඒ අනුව ගවුම සාය හැට්ටය කලිසම කමිසය බැනියම ආදිය බටහිරින් විසරණය වූහ වර්ථමානයේ සිංහලයන් ගේ පීලීගත් ජාතික අැදුම ලෙස ස්ත්‍රීන්ට ඹසරියත් පුරුෂයන්ට සුදු සරම හා අත් දිග කමිසයත් පිළිගත් ජාතික අදුම්ය.
රොබින් හුඩ්
පුරාවෘත්තයේ මූලාරම්භය මෙන්ම ඓතිහාසික සන්දර්භය සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ විවාදයට ලක්ව ඇත. ඔහුගේ පැවැත්ම පිළිබඳ විය හැකි සාක්ෂි ලෙස යෝජනා කර ඇති සමාන නම් සහිත ඓතිහාසික පුද්ගලයින් පිළිබඳ බොහෝ යොමු ඇත, සමහර ඒවා 13 වන සියවසේ අග භාගය දක්වා දිව යයි. "රොබින් හුඩ්" යනු කොල්ලකරුවන් විසින් හෝ ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් භාවිතා කරන ලද තොග අන්වර්ථයක් බවට යෝජනා ඇතුළුව, කතාවට අවම වශයෙන් පිළිගත හැකි මූලාරම්භයන් අටක් ඉතිහාසඥයින් සහ ජනකතාකරුවන් විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත.
සිංහල ජනයා
සිංහල ආහාර වර්ග
මූලික ලිපිය සිංහල බොජුන්
කුළුබඩු
සිංහලයෝ ආහාර පිළියෙල කිරීමෙදි නොමසුරුව කුළුබඩු යොදා ගන්නා අතර ආහාර පිලියෙළ කිරීමට නිවැරදි යැයි සම්මතව පිළිගත් ආහාර වට්ටෝරු යොදා නො ගනිති. මේ නිසා ආහාර වර්ගවල රසය එය පිළියෙල කරන පුද්ගලයා අනුව යම්තම් වෙනස් වේ. එපමණක්ද නොව දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ජනතාව, විවිධ ජන වර්ග හා විවිධ ආගමික කොටස් ඔවුන්ගේ චාරිත්‍ර විධිවලට අනුකූලවන ආකාරයට ආහාර වර්ග සකස් කරන බැවින් ඒවායේ රසයන් ද එකිනෙක වෙන් වෙන්ව ගත් කළ වෙනස් වේ. ආහාරවලට ඒවාට ම ආවේණික වූ විශේෂ රසයක් ඇත.
දකුණු ඉන්දියානු ආහාරවලට වඩා සිංහල ආහාරවල කුළු බඩු රසය ඉහළ අගයක් ගනී. එලෙස ම වැඩි ප්‍රමාණයක් මිරිස් භාවිතා කරමින් ආහාර පිසීම අතින් ද ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ ප්‍රමුඛස්ථානයක් හිමි කරගෙන ඇත. මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ ආහාර පිලියෙළ කිරීමේදී සිංහලයන් අමු මිරිස්,කොච්චි මිරිස් හා මාළු මිරිස් ලෙස විවිධ ප්‍රභේදවල මිරිස් වර්ග නො මසුරුව භාවිතා කිරීම නිසාය. උපතින්ම කුළු බඩු යෙදූ සැර ආහාර පාන ගැනීමට සිංහලයන්ට හැකියාව තිබුන ද සංචාරකයින්ට එම හැකියාව නැත. ඔවුන් නිතර ම පවසන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර පිළියෙල කිරීමේ දී යොදා ගන්නා කුළු බඩු ප්‍රමාණය ඉතාමත් ම වැඩි බවය.මෙහි ප්‍රථිඵලයක් ලෙස බොහෝ දේශීය අවන්හල්වල කුළු බඩු ස්වල්ප වශයෙන් යොදා පිළියෙල කරගන්නා ආහාර සංචාරකයින්ට පිළිගන්වන අතර අපරදිග ආහාර වර්ග ද ඔවුන්ගේ රුචිකත්වය පරිදි ලබා ගත හැක. තවද ශ්‍රී ලාංකිකයින් සාමාන්‍යයෙන් නිවසේ දී ආහාර පිසීමට යොදා ගන්නා මිරිස් ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් පොදු උත්සව අවස්ථාවල ආහාර පිසීමේ දී යොදා ගනිති.
රසකැවිලි
"කැවුම්" සිංහලයන් බොහෝ සේ ප්‍රිය කරන රසකැවිලි වර්ගයකි. මෙම රසකැවිලි වර්ගය සදා ගැනීමේ දී හාල් පිටි හා පැණි ප්‍රධාන අමුද්‍රව්‍ය ලෙස යොදා ගන්නා අතර පසුව එය ගැඹුරු තෙලේ රන්වන් පාට වන තෙක් බැද ගනී. කැවුම්වල තවත් ප්‍රභේදයක් වන "මුං කැවුම්" සාදා ගන්නේ මුං ඇට නැමැති ධාන්‍ය වර්ගය යොදා ගැනීමෙනි. මුං ඇට පිටි හා පැණි මිශ්‍ර කර තලපයක් ලෙස සාදා ගෙන එයින් රුවිත හැඩයේ කැබලි කපා, ගැඹුරු තෙලේ බැදීමෙන් මුං කැවුම් පිළියෙල කර ගනී. තව ද සිංහල හා දෙමළ අළුත් අවුරුදු සමයේ දී කිරිබත් සමඟ විවිධ මාදිලියේ රසකැවිලි වර්ග වලින් සංග්‍රහ කිරීම සුලභ දසුනකි.
සිංහල වෛද්‍යවේදය
මූලික ලිපිය ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික වෛද්‍යක්‍රම
සිංහල අධ්‍යාපනය
සිංහල අධ්‍යාපනය පන්සලේ හාමුදුරුවන් මුල් කරගෙන පිරිවෙන් අධ්‍යාපනය සිදු වුනද ඉංගීසි පාලනයෙන් පසු පාසල් අධ්‍යාපන ක්‍රමය ඇති විය. නමුත් තවමත් දහම් පාසල් අධ්‍යාපනය පවතියි.
සිංහල ජනතාව ලස්සනට ගෙවල් හදනො.
සිංහල සාහිත්‍ය
සිංහල සාහිත්‍යය ප්‍රධාන වශයෙන් යුග කිහිපයකට වෙන් කරන අතර, සාහිත්‍යයේ මූලික සාක්ෂ්‍ය හමුවන්නේ අනුරාධපුර යුගයෙහි හා ඉන් අනතුරුව ය. සිංහල සාහිත්‍යයයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස කෝට්ටේ යුගය සළකයි.
නූතන සිංහලයෝ
වත්මන් සිංහල සමාජය ඉතාමත් උගත් සහ ශික්ෂිත තත්ත්වයක පවතින අතර අන් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් හා සැසැඳූ විට ජන සාක්ෂරතාවය ඉතා ඉහළ 95% ක අගයක් ගනී. තවද, ජගත් සෞඛ්‍ය ප්‍රවර්ධන ප්‍රතිපත්තියට අනුව, ආයුකාල අපේක්ෂාවද අවුරුදු 72 ක් වැනි සතුටුදායක මට්ටමක තිබේ. පවත්නාවූ කාන්තා විමුක්තිය සහ ස්ත්‍රී-පුරුෂ සමානතාව හේතුකොටගෙන ලොව ප්‍රථම අගැමතිණිය සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක සහ හිටපු ජනාධිපතිනිය චන්ද්‍රිකා කුමාරතුංග වැන්නන්ගේ දේශපාලනික නායකත්වය ද කැපීපෙනේ. ඉන්දියාව සහ අන් ආසියානු රටවල් හා ගත්කල සිංහලයෝ ස්ථාවර උපත් අනුපාතිකයක් සහ අඩු ජනගහණ වර්ධන ප්‍රතිශතයක් පෙන්වති.
රොඩ්නි වර්ණකුල
වර්ණකුල පටබැඳිගේ රොඩ්නි ප්‍රියන්ත, ජනප්‍රිය ව රොඩ්නි වර්ණකුල, ශ්‍රී ලාංකික සිනමාව හි නළුවෙකි. ශ්‍රී ලංකාවේ එක්තරා ජනප්‍රිය විකටයෙකි. අද වන විට ජේෂ්ඨ මාධ්‍යවේදියෙකි. ගායකයෙකු සහ වේදිකා, ටෙලිනාට්‍යය නළුවෙකි.
පෙර අවධිය
ජා ඇල පමුණුගම, බෝපිටිය ග්‍රාමයේ ඇලොයි වර්ණකුල හා ඇනී ජයකොඩි යුවලට දාව 1961 අප්‍රේල් 24 දා උපන් රොඩ්නි සහෝදර සහෝදරියන් හය දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක වැඩිමලා විය. ඇලෝයි වර්ණකුල ටවර් හෝල් රඟහලේ නළුවෙකු වූ අතර මව ඇනී ජයකොඩි ගෘහණියක වූවා ය. ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය බෝපිටිය රෝමානු කතෝලික පිරිමි විද්‍යාලයෙනුත්,ද්විතීක අධ්‍යාපනය පමුණුගම මහ විදුහ‍ලෙනුත්,ද්විතික අධ්‍යාපනය පමුණගම මහ විදුහලෙනුත් ලද ඔහු පසුව කාර්මික විද්‍යාලයේ පාඨමාලාවක් හදාරා රජයේ මිනින්දෝරු දෙපාර්තමේන්තුවේ සිතියමි විද්‍යා සැලසුමි ශිල්පියෙකු ලෙස සේවයට බැදුණි. තවද ඔහු ආයුර්වේදය පිළබඳ වසර දෙකක පාඨමාලාවක් මෙන්ම රජයේ මුද්‍රණ ශිල්පය පිළිබඳව ඩිප්ලෝමාක්ද ලබා ඇත.
පවුල් පසුබිම
1989 දී ඉරානි සුභසිංහ මෙනවිය හා අතිනතගත් රොඩ්නි වර්ණකුල ප්‍රසාංගිකා,සමාධි,ඉරෝෂ යන දු දරුවන්ගේ දයාබර පියාණෝය.
රූපවාහිනිය
වර්ණකුල වඩාත් ම ජනප්‍රිත්වයට පත් රූපවාහිනී වැඩ සටහන් වූයේ බෝඩිම, එතුමා, මෙතුමා හා නෝනාවරුනි මහත්වරුනි හාස්‍යමය ටෙලිනාට්‍යයන් හරහා ය. ඔහුගේ ටෙලි නාට්‍යය කිහිපයක් ලෙස නාන කාමරේ, කතුර, සට කපට, ආටක නාටක වේ. ඔහු රොඩ්නි ෆ්‍රේසර් සමග'සිරස' රූපවාහිනියේ විකාශය කරන ලද ටූ රොඩ්නිස් යනුවෙන් විනෝදාත්මක වැඩසටහනක් ද ඉදිරිපත් කළා.
තවද ස්වාධීන රූපවාහිනියේ ගේමක් නැති ෂෝ නම් විකට රියැලිටි වැඩසටහනක් ඉදිරිපත් කළේ ය.
Discography
Warnakula is a highly talented singer. He is the leading singer for many stage dramas, sung in every stage drama he took part in. He already cut a CD and an audiocassette with the name ''Ha.. Ha… Landé''. It contains only songs from stage dramas he acted.
ගීතයන්
පහත දැක්වෙනුයේ රොඩ්නි වර්ණකුල විසින් ගායනා කළ ගීතයන් වේ.
සිනමාව
Rodney Warnakula's film career also stands as a comedian. He acted more than 40 films up to 2016. Some of his most famous films are Sikuru Hathe, Supiri Andare, and My Name Is Bandu. His most critically acclaimed acting came through comedy horror film sequels Bahubuthayo and Gindari, where he portrayed as a journalist Bunty.
නාට්‍ය නිෂ්පාදන
සාරංගා නැවෙන් ඇවිත්
කැසට් පට
හා හා ලඳේ
වැඩසටහන් ඉදිරිපත් කිරීමි
ඔල්ඩි හිටිස්
හඬ කැවිමි
මපටි ෂෝ
ප්‍රධානයන්
කුසලතා සහතික(ගුරු තරුව නාට්‍ය) – 1996 රාජ්‍ය උළෙල
නෙරංජන් විජයරත්න
නෙරංජන් ප්‍රියදර්ශන දූල්ලෑව විජයරත්න (ඉංග්‍රීසි:  Neranjan Priyadarshana Dullewe Wijeyeratne) (උපත 9 අගෝස්තු 1956). මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ හිටපු දියවඩන නිලමේ වරයෙකි. එම තනතුරු පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවූ පසුව දේශපාලනයට එක්විය. මහනුවර මහනගර සභාවේ විපක්‍ෂ නායක ධුරය තනතුර දැරූ ඔහු දැනට එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ මහනුවර දිස්ත්‍රික් සංවිධායකවරයකු ලෙස කටයුතු කරයි. thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න ගේ අත්තා වු ඩී.එස්. සේනානායක රජයේ ස්වදේශ කටයුතු සහ ග්‍රාමීය සංවර්ධන කැබිනට් අමාත්‍ය [[එඩ්වින් විජයරත්න|ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න සමගින්]] thumb|right|220px|නෙරංජන් විජයරත්න 1961 වසරේ දී 220px|thumb|right|මංගල ඡායාරූපය thumb|right|220px|මිදුම වලව්ව, රඹුක්කන. (නෙරංජන් විජයරත්න ගේ නිවස)
මුල් දිවිය
නිශ්ශංක විජයරත්න හා නීටා දූල්ලෑව විජයරත්න ට දාව උපන් හේ, සොහොයුරන් තිදෙනෙකුට හා එක් සොහොයුරියකට වැඩිමහල් විය. ඔහුගේ පියා මෙන්ම අත්තා, ශ්‍රීමත් එඩ්වින් විජයරත්න යන්ද කැබිනට් අමාත්‍ය තනතුරු හෙබවූ කෘතහස්ත දේශපාලනඥයන් වු අතර ඔහුගේ සොහොයුරු මනෝ   වැවිලි සේවා අමාත්‍ය හා ව්‍යවසාය සංවර්ධන අමාත්‍ය ධූර‍ය තනතුර දැරී ය. ඔහුගේ තුන්වෙනි සොහොයුරු අනුරාධ සබරගමු පළාත් සභාවේ මන්ත්‍රීවරයකු වශයෙන් 1988 දි පත් වු අතර මහනුවර ශ්‍රී දළඳා මාළිගයේ වැඩබලන දියවඩන නිලමේ තනතුර 1975 සිට 2005 තෙක් කිහිප වරක් හොබවා ඇත. ලංකේෂ් සොහොයුරු හා එකම සහෝදරි නිශාංගනි ද වේ. නෙරංජන් විජයරත්න කොළඹ රාජකීය විද්‍යාලයෙන් ප්‍රාථමික හා ද්විතීය අධ්‍යාපනය ලැබීය.
දියවඩන නිලමේ
තම පියාගේ අඩිපාරේ යමින් හේ, මහනුවර, ශ්‍රී දළදා මාලිගාවෙහි දියවඩන නිලමේ (ප්‍රධාන ගිහි භාරකරු) ධූරන්දරව එය පුරා වසර 20 කාලයක් හෙබවීය.දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි විසින් 1998 බෝම්බ ප්‍රහාරයකට ලක් කිරීමෙන් පසුව මාලිගාවෙහි ප්‍රතිසංස්කරණය කටයුතු මෙහෙයවූ ප්‍රශංසනීය ආකාරය හේතුවෙන් ඔහුගේ කිතු ගොස් පැතිරිණි. දනන් තුඩග රැඳුනු 'රන් වැට', ශ්‍රී දළදා මාලිගාව වටා ඉදිකිරීම පිළිබඳවද ඔහුගේ දායකත්වය ඉමහත් විය. දළදා කෞතුගාරයක් තනවා, ශ්‍රී දළදා මාලිගාව සහ ශ්‍රී ලංකාවෙහි  බුද්ධාගම ට අදාලවූ ඓතිහාසික මානවකෘතීන්ගේ එනතුවක්  එහි තැන්පත් කිරීමෙහිලාද ඔහු පුරෝගාමී විය. ශ්‍රී දළදා මාලිගාව විශේෂ සංවර්ධන අරමුදල', ඔහු විසින් පිහිටවූවක් වෙයි. මේ අතර, අමුත්තන් 1000 කට අසුන් පැනැවිය හැකි නවීන සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවකින් හෙබි, පල්ලෙකැලේ තායිලන්තය ශ්‍රී ලංකා ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ආයතනය නෙරංජන් විජයරත්න විසින් පිහිටවූයේ ඔහු දියවඩන නිලමේ ධූර‍ය හොබවමින් සිටි අවදියෙහිය.ඔහුගේ ධූර කාලයෙහිදී ඔහු,  ජපන්, තායි සහ මියන්මාර ආගමික පූජ්‍යපදප්‍රාප්තීන් හා සමග කිට්ටු සබඳතා පැවැත්වූ අතර, ශ්‍රී ලංකාවෙහි බෞද්ධ උරුමය වැඩිදියුණු කිරීමෙහි මහත් කාර්යභාරයකට උර දුනි. දියවඩන නිලමේ ධූරය සඳහා තරග වැදීමට පෙර, නෙරංජන් විජයරත්න, ලංකාතිලක මහා විෂ්ණු දේවාලයෙහි බස්නායක නිලමේ (ගිහි භාරකරු) ලෙස සේවය කලේය.
දේශපාලනය
දෙවන වාරයටත් දියවඩන නිලමේ ධූරය හෙබවීමෙන් අනතුරුව එම ධූරයෙන් නික්මුනු ඔහු ක්‍රියාකාරී දේශපාලනයට එළඹිණි.
පවුල් දිවිය
ආචාර්ය ලක්ෂ්මිනාත් හා චින්තා මැදිවකගේ දියණිය වන දේවිකා මැදිවක මෙනවිය සහ නෙරංජන් වර්ෂ 1984 දී විවාහ වූහ. ඔවුන් දෙපලගේ දියණිය මෝක්ෂනා නේරන්දිකා විජයරත්න (ලෝක බැංකුවේ ශ්‍රී ලංකා කාර්යාලයේ පාරිසරික විශේෂඥවරියක ලෙස සේවයේ නියතු) හා ආචාර්ය නවින්ද්‍ර විජයරත්න (ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ෆ්ලොරිඩා පොලිටෙක්නික් විශ්ව විද්යාලයේ සහකාර මහාචාර්ය වරයකු ලෙස සේවයේ නියතු) නමින් පුතුකු ද වේ.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික බෞද්ධයෝ ප්‍රවර්ගය:ලාංකික සිංහලයෝ
ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතික පක්ෂයෙහි දේශපාලනඥයන්
චන්ද්‍රසිරි කොඩිතුවක්කු
කොඩිතුවක්කු ආරච්චිගේ චන්ද්‍රසිරි (උපත 1949 දෙසැම්බර් 27 - විපත 2016 ජනවාරි 15), හෙවත් චන්ද්‍රසිරි කොඩිතුවක්කු, යනු ශ්‍රී ලංකා සිනමාවේ, වේදිකාවේ සහ රූපවාහිනියේ නළුවෙකි. ශ්‍රී ලංකාවේ අතිශය ජනප්‍රියතම රූපවාහිනී නළුවෙකු වන ඔහු වඩාත් කැපී පෙනුනේ කෝපි කඩේ රූපවාහිනී කතාමාලාවේ "අබිලින්" නම් සුප්‍රසිද්ධ චරිතයෙනි.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ඔහු 1949 දෙසැම්බර් 27 වැනිදා කැලණිය පෙතියාගොඩදී උපත ලැබීය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ කැලණිය සම්බෝධි විද්‍යාලයෙනි. රංගනයට පූර්ණකාලීනව යොමුවීමට පෙර ඔහු මිරිස් කුඩු මෝලක ‍රැකියාව කරන ලදි.
ඔහු විවාහ වී සිටියේ දයා ස්ටෙලා කොඩිතුවක්කු සමඟ වන අතර මෙම යුවළට පුතුන් දෙදෙනෙක් සිටිති.
වෘත්තීය ජීවිතය
පාසල් කාලය අවසන් වූ පසු ධම්ම ජාගොඩ විසින් පවත්වනු ලබන නාට්‍ය පාසලට සම්බන්ධ වීමට ඔහු කැමති විය. නමුත් ආර්ථික දුෂ්කරතා හේතුවෙන් ඔහුට නාට්‍ය පාසලට බැඳීමට නොහැකි විය. මේ අතර ඔහු ජර්මානු සංස්කෘතික ආයතනයේ රංගන පාඨමාලාවක් හැදෑරීය. ඉන්පසුව ඔහු "මොරටුව නව මගක යන්නෝ" සංවිධානය කළ කෙටි නාට්‍ය උළෙලට සහභාගි විය. ඔහුගේ කෙටි නාට්‍යය හොඳම පිටපත සහ හොඳම වේශ නිරූපණය සඳහා වන සම්මාන දිනා ගත්තේය.
1969 දී සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ නිෂ්පාදනය කළ ‘‘සොක්කානෝ රජානෝ’’ වේදිකා නාට්‍යයෙන් ඔහු රංගනයට පිවිසියේය. ඉන්පසුව කැකිල්ලේ, දේශපාලුවා, මනාපේ, බැද්දේ ගෝරනාඩුව, බක තපස්, දෙව්ලොව දෝණි, උතුරේ රාහුල වැනි වේදිකා නාට්‍ය රැසක රඟපෑවේය. 1973 දී ඔහු ජයසේකර අපෝන්සු හා රංජිත් පෙරේරා සමඟ එක්වී අභිරූපණ රංගන කලාව ආරම්භ කළේය.
1981 දී කොඩිතුවක්කු තේවිස් ගුරුගේ ගේ අධීක්ෂණය යටතේ රංගනය හැදෑරීය. ඉන්පසුව ගුරුගේ විසින් රචිත කෝපි කඩේ රූපවාහිනී කතාමාලාවට ඔහුව තෝරා ගන්නා ලදී. "අබිලින්" ලෙස ඔහුගේ භූමිකාව මහජනයා අතර බෙහෙවින් ජනප්‍රිය වූ අතර ඔහු සාමාන්‍යයෙන් හැඳින්වූයේ සැබෑ නමට වඩා ඔහුගේ චරිත නාමයෙනි. ඔහු 1987 අප්‍රේල් 1 වන දින ප්‍රථම වරට විකාශය වූ මාලාවේ මුල සිටම පෙනී සිටියේය. ඔහු අඛණ්ඩව වසර 30ක් එම කතා මාලාවේ රඟපෑ අතර ගමේ ඕපාදූපකාරයෙකු ලෙස නිරූපණය කල ඔහුගේ චරිතය නිසා "අබිලින්" යන නම ලංකාවේ ඕපාදූප කතා කරන අය සඳහා අන්වර්ථ නාමයක් බවට පත්විය.
රංගනයට අමතරව ඔහු ශ්‍රී ලංකා ගුවන් විදුලි සංස්ථාවේ බී ශ්‍රේණියේ ගායකයෙක් ද විය. ඔහු සහෘද නිළි සුසිලා කූරගම සමඟ "ලංකා ලංකා", "ඔබ දැක්කොත් හරි", "ලස්සන සඳේ" සහ "ඇසුරු කල කාලයේ" වැනි යුගල ගීත ගායනා කළේය.
ඔහු 1973 වසරේ J. සෙල්වරත්නම් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද හොදට හොදයි චිත්‍රපටයෙන් සිය මංගල සිනමා රංගනය සිදු කළේය. එතැන් පටන් ඔහු සිනමාවේ සුළු චරිත කිහිපයක් රඟපෑවේය.
External links
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලාංකික නළුවෝ
ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
මේරියන් ජෝන්ස්
thumb|මේරියන් ජෝන්ස් පදක්කම් වාර්තාව සමර් ඔලිම්පික් තරඟ 2000 සිඩ්නි	මීටර් 100	සුදුසුකම් නොලැබුවාය 2000 සිඩ්නි	මීටර් 200	සුදුසුකම් නොලැබුවාය 2000 සිඩ්නි	4x100 වී රිලේ	සුදුසුකම් නොලැබුවාය 2000 සිඩ්නි	4x400 වී රිලේ	සුදුසුකම් නොලැබුවාය 2000 සිඩ්නි	දුර පැනීම	සුදුසුකම් නොලැබුවාය  ලෝක ශූරතාවලිය 2001 එඩ්මන්ටන්	මී.100	සුදුසුකම් නොලැබුවාය 2001 එඩ්මන්ටන්	මී.200	සුදුසුකම් නොලැබුවාය 1999 සෙවිල්	දුර පැනීම	ලෝකඩ 1999 සෙවිල්	මී.100 	රන් 1997 ඈතැන්ස්	මී.100	රන් 1997 ඇතෑන්ස්	4x100 මී.රිලේ	රන්
මේරියන් ලුසි ජෝන්ස් (මේරියන් ජෝන්ස් තොම්සන් නමින්ද හැඳින්වේ) 1975 ඔක්තෝම්බර් මස 12 වෙනි දින කැලිෆෝර්නියාවේ ලොස් ඇන්ජලිස් හීදි උපත ලැබුවාය. ඇය මීට පෙර ජවන හා පිටිය මලල ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ ලෝක ශූරිය වූවාය. 2000 වසරේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ සිඩ්නි නුවරදි පැවැත්වුනු ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළලේදි පදක්කම් පහක් දිනා ගත්තාය. එහෙත් ඉන් පසු තහනම් උත්තේජක ඖෂධ ලබා ගත් බව පිළිගැනීම නිසා 2000 වර්ෂයේ සිට ඒ දක්වා ඇය ලබා ගෙන තිබු පදක්කම් සියල්ල ආපසු භාර දීමට ඇයට සිදු විය.
2000 සිඩ්නි ගිම්හාන ඔලිම්පික් තරඟාවලියට පෙර ඇය තහනම් උත්තේජක ලබා ගත් බව 2007 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදි ඇය පිලිගත්තාය. එමෙන්ම මේ සම්බන්ධයෙන් පුවත් පත් වලට, නොයෙක් ක්‍රීඩා නියෝජිත ආයතන වලට, සහ විනිශ්චය සභාවන් දෙකකටද බොරු කී බවද පිළිගත්තාය. මෙම පිළිගැනීම් වල ප්‍රතිඵලයක් වූයේ ජවන හා පිටිය මලල ක්‍රීඩා ක්ෂේත්‍රයේ අවුරුදු දෙකක කාල සීමාවකට පැනවූ තහනම ඇයට පිළිගන්නට සිදු වීමයි. එසේම තමන් එම තරඟ වලින් ඉවත් වන බවද 2007 ඔක්තෝම්බර් 05 වැනි දින ප්‍රකාශයට පත් කළාය. 2001 සැප්තැම්බර් මස 1 වැනි දිනට පසු තරඟ දිනීමෙන් ලබා ගත් සියලු ප්‍රතිඵල වලට ඇය නුසුදුසු බවත් එදිනෙන් පසු ඇය විසින් ලබා ගත් සියලු පදක්කම්, ලකුණු හා ත්‍යාගයන් ඇයට අහිමි වන බවත් එක්සත් ජනපද මත් ද්‍රව්‍ය විරෝධී ඒජන්සිය (US Anti Doping Agency) ප්‍රකාශ කළේය. 2007 ඔක්තෝම්බර් 05 දින ඇය ෆෙඩරල් නියෝජිතයින්ට බොරු කීමේ වරදට වැරදිකාරිය බව එක්සත් ජනපද දිසා අධිකරණයේදි පිළිගත්තේය. 2008 ජනවාරි 11 ඇයට මාස 6 ක සිර දඬුවමක් නියම කරන ලදි. ඇය විසින් මෙම චෝදනාවන්ට වරද පිළිගන්නා කාලය වන විට බැල්කෝ පරීක්ෂණ වලට සම්බන්ධ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයින් කීප දෙනාගෙන් කෙනෙකු විය. හරියටම දින 41 ට පසු මේජර් ලීග් බේස් බොල් ක්‍රීඩකයෙකු වූ බැරි බොන්ඩ්ස්ට එරෙහිව විනිශ්චයට බාධා කිරිම සම්බන්ධයෙන් වූ එක් චෝදනාවකටද ඔහුගේම ප්‍රකාශයෙන් වැරදි බවට පිළිගැනීම සම්බන්ධ තවත් චෝදනා හතරකටද නඩු පවරන ලදි.
නීති විරෝධි (තහනම් උත්තේජක) ඖෂධ භාවිතය
මේරියන් ජෝන්ස්ගේ සම්පූර්ණ ක්‍රීඩා දිවිය පුරාම, ඇගේ උසස් පාසැලේදි පවා තහනම් උත්තේජක ඖෂධ ගත් බවට ඇයට චෝදනා එල්ල වුනේය. ඇතැම් විට ඇය එසේ කළා වන්නට ඇත. නැතහොත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇගේ නම කෙසේ හෝ සඳහන් වූ අවස්ථා ඇත. මෙම චෝදනාව ජවන හා පිටිය මලල ක්‍රීඩා වල යෙදෙන ක්‍රීඩකයින්ට බොහෝ විට නැගෙන චෝදනාවකි. 2007 දක්වා ඇය පුරුද්දක් වශයෙන් හැකි සෑම ආකාරයකින්ම සහ සෑම අවස්ථාවකදීම මෙම චෝදනාව ප්‍රතික්ෂේප කළාය. ඇයගේ ආරක්ෂාවට ඇය නිතරම කියු කරුණක් නම්, ඇය කිසිදු දිනෙක තහනම් ඖෂධ පිළිබඳ පරීක්ෂණ වලදි වැරදි කාරියක නොවුනු බවයි. මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් 2002 දී කඩාකප්පල් වූ සී.ජේ.හන්ටර් සමග තිබුනු ඇ‍ගේ විවාහය කෙරේ දොස් පැවරුවාය. 2000 ඔලිම්පික් තරඟ වලට කලින් හන්ටර් සිව් වතාවක් තහනම් ඖෂධ පිළිබඳ පරීක්ෂණ වලදි වැරදිකරු වී තිබුනේය. මෙය තහනම් ඖෂධ වලින් තොර ඇගේ ප්‍රතිරූපයට හානි පමුණුවන්නක් විය. 1990 වර්ෂයේ මුලදි ඇයගේ උසස් පාසැලේ පැවැත්වුණු තහනම් මත් ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ හදිසි පරීක්ෂණයක් ඇය විසින් මග හරින ලදි. එම අවස්ථාවේදි ඇරඹුනු කටකථා සහ චෝදනා ඔලිම්පික් තරඟ දෙකක් සහ ශූරතාවලි කීපයක් දක්වා ඇදි ගියේය. (එම පරීක්ෂණ පිළිබඳ තමන් දැනුවත් නොකළ බව ජෝන්ස් කියා සිටියාය. ඇයගේ නීතිඥ ජොනි කොච්රන් ජවන හා පිටිය තරඟ වලට පනවා තිබු සිව් අවුරුදු තහනමද පරීක්ෂණය මග හැරීමට පනවා තිබු දඬුවමද ඉවත් කර ගත්තේය) කෙසේ වෙතත් කටකථා වලින් හා චෝදනාවන්ගෙන් ධෛර්යට පත් වුනු පුහුණුකරුවන් සහ ක්‍රීඩකයින් දෙපාර්ශවයම සමග පුහුණු වීමට යොදා ගත් ජෝන්ස්ගේ තෝරා ගැනීමේ ක්‍රමයක් ඉතා ඉක්මණින් ආරම්භ විය.
ප්‍රවර්ගය:1975 උපත් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවෝ
අඟුණුකොළපැලැස්ස ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය
අඟුණුකොළපැලැස්ස ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය යනු, ශ්‍රී ලංකාවේ, දකුණු පළාතේ,   හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ, පිහිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාස ප්‍රවර්ගය:හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය
හේගුම්
'හේගුම්'යනු වීණාවක හැඩැති,සාම්ප්‍රදායික ‍කොරියානු තත් වාද්‍ය භාණ්ඩයකි. කංකංයී යනු එයට ජනප්‍රිය නමකි. එයට කූරක් වැනි ගෙලක්, හිස් දැවමුවා ශබ්ද පෙට්ටියක් හා සේද තන්තු දෙකක් තිබෙන අතර, වාදකයාගේ දණහිස මත තබා අළුවකින් වයනු ලබයි.
හේගුමය කොරියානු සංගීතයේ බහුලව භාවිතා වන වාද්‍යභාණ්ඩයකි.හේගුමය රාජකීය සංගීතය හා මාදංනෝරි (යටත් වැසි)සංගීතය යන දෙවර්‍ගයටම භාවිතා වෙයි. එයට තත් දෙකක් පමණක් තිබුණද,ශෝකාන්තයේ සිට හාස්‍යය දක්වා වූ නාද ගණනාවක් ඉන් නිපදවිය හැක.හේගුමය අමුද්‍රව්‍ය අටකින් සාදනු ලබයි: රන්,පාෂාණ,නූල්,උණබට,අලාබු,පස්,හම් හා දැව. එමනිසාම එයට පාළුම්(අෂ්ට සර) කියා ද කියයි.
‍සෝහේගුම් (소해금) තත් සතරකින් යුත් නවීකරණය කළ වීණාවක් වන අතර, භාවිතය උතුරු කොරියාවහි පමණි.photo
ඉතිහාසය
චෝසොන් රාජවංශයේදී,හේගුමය රාජකීය මුතුන්මිත්තන් ගේ වත් පිළිවෙත්,පෙළපාලි,උත්සව හා හ්‍යන්ගක්(කොරියානු සංගීතය) යනාදී බොහෝ අවස්ථාවල යොදා ගැනිණි.
හේගුමය වයන ආකාරය ද චෝසෝන් රාජවංශයේ සිට මහත් වෙනසකට භාජනය වී ඇත. අතීතයේ දී වාදකයින් හේගුමය සුසර කරත් දී තත් අදිනු ලැබුවද,එකලින් පසු ඔවුහු වයද්දී නාද රටා විවිධ අයුරින් හැඩ ගැන්වීමටද තත් අදිනු ලබති.
හේගුමයේ ධ්වනික කුසලතාවය ඔප්නැංවීම සඳහා,1960සිට නේකවිධ සංස්කරණ හඳුන්වාදෙමින් පවතී. 1965දී, පාක් හුන්-බොං හා කිම් බුන්-ගී විසින් අඩු-තාල හේගුමයක් ද,1967දී කිම් ගී සූ විසින් කුඩා හේගුමයක්ද නිපදවන ලදී.
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ තැපැල් කාර්යාල ලැයිස්තුව දැක්වීමේදී තැපැල් කාර්යාලයෙහි නම ඇරඹෙන මුල් අකුර අනුව ලැයිස්තු ගත කර ඇත. එක් එක් අකුර මත ක්ලික් කිරීමෙන් අදාළ ලැයිස්තුව නැරඹිය හැකි වනු ඇත.
බංගලාදේශ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2005
බංග්ලාදේශ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2005 අගෝස්තු සහ සැප්තැම්බර් මාසවලදී එක්දින ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරග තුනක් සහ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරග දෙකක් සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. බංග්ලාදේශ කණ්ඩායම ඔවුන්ගේ ප්‍රමිතීන්ට අනුව එංගලන්තයේ මධ්‍යස්ථ සාර්ථක එක්දින තරගාවලි සංචාරයකින් පසුව පැමිණෙන්නේ ඔවුන් එක් එක්දින තරඟයකදී ඕස්ට්‍රේලියාව සමග තරගයක ජයග්‍රහණය ආසන්නයට ගොස් සහ තවත් තරඟයකදී ඔවුන්ව පරාජය කළ බැවිනි.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් ප්‍රවර්ගය:ක්‍රිකට් - ශ්‍රී ලංකාව
2018 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල
2018 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙල ඕස්ට්‍රේලියාවේ ගෝල්ඩ් කෝස්ට් හි දී අප්‍රේල් 4 සිට අප්‍රේල් 15 දක්වා පැවැත්වෙන බහු-ක්‍රීඩා උළෙලකි. පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලයේ රටවල් 71 ක ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් මෙහිදී තරග වැදීමට නියමිතය. ඔස්ට්‍රේලියාව මෙම උළෙල පැවැත්වූ පස්වන අවස්ථාව මෙය වන අතර පිරිමි හා කාන්තා ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් සඳහා සමාන ඉසව් සංඛ්‍යාවක් පැවැත්වීමෙන් ප්‍රධාන බහු ක්‍රීඩා ඉසව්වක් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය අත්කර ගත් පළමු අවස්ථාව මෙය විය. බීච් වොලිබෝල් සහ කාන්තා සත්සාමාජික රග්බි පළමු වරට ක්‍රීඩා උළෙලට එක්වී ඇති අතර බාස්කට් බෝල් ක්‍රීඩාවද නැවත ක්‍රීඩා උළෙලට ඇතුළත් කර ඇත.
පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා සංගම් 71 ක පැරා ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් 300 ක් ඇතුළුව ක්‍රීඩක ක්‍රීඩිකාවන් 4,400 කට වැඩි පිරිසක් මෙම අවස්ථාවට සහභාගී වූහ. 2013 දී පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍යන් හා පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා සම්මේලනයේ සාමාජිකත්වය ඉල්ලා අස්කර ගත් ගැම්බියාව 2018 මාර්තු 31 වන දින කියවා මෙම අවස්ථාවට සහභාගී විය. පදක්කම් 275 ක් සමඟින්, ක්‍රීඩා වල පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා 19 ක් ඇතුළත් වූ අතර, බීච් වොලිබෝල්, පැරා ට්‍රයැතලෝන් සහ කාන්තා රග්බි සෙවන්ස් මේ අතරට ඇතුළත් විය. මෙම ක්‍රීඩා ඉසව් සත්කාරක නගරයේ ස්ථාන 14 ක, බ්‍රිස්බේන්හි ස්ථාන දෙකක සහ කේන්ස් සහ ටවුන්ස්විල්හි එක් ස්ථානයක පැවැත්විණි.
පසුගිය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලවල් පහේ දී වත්මන් සත්කාරක රට වන ඕස්ට්‍රේලියාව සිව්වන වරටත් පදක්කම් සටහනේ ඉහළින්ම සිටින අතර වැඩිම රන් පදක්කම් (80) සහ සමස්ත පදක්කම් (198) දිනා ගැනීමට සමත් විය. එංගලන්තය සහ ඉන්දියාව පිළිවෙලින් දෙවන හා තෙවන ස්ථාන දිනා ගත්හ. වනුවාටු, කුක් දූපත්, සොලමන් දූපත්, බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් සහ ඩොමිනිකා යන රටවල් තම පළමු පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා පදක්කම් දිනා ගත්හ.