cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ප්‍රහාරක ගුවන් යානා පරම්පරාව 4.5 (1990- 2000)
මෙම අර්ධ පරම්පරාව ප්‍රබන්ධ කොට ඇත්තේ තෙවන හා හතරවන පරම්පරාවල් වල දියුණුව හා සැසඳීමේ දී වායු ගතිකමය තාක්ෂණයන්හි සාපේක්ෂ ඇණ හිටීමකට ලක් වූ අන්තර් කාල පරාසය විස්තර කිරීමටයි. එහෙත් ගුවන් ඉලෙක්ට්‍රොනික විද්‍යාවේ හා වෙනත් අදාල තාක්ෂණයන්හි විශිෂ්ට සොයා ගැනීම් මෙකල සිදු විය. එයට ප්‍රධාන හේතුව 80 හා 90 දශකවල ක්ෂුද්‍ර චිපයන්ගේ හා අර්ධ සන්නායක තාක්ෂණයේ දියුණුවයි. මෙම සංයෝජනය සම්පාදකයන්ට නවීකරණය කළ හතරවන පරම්පරාවේ සැලසුම් ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ ලබා දුනි. එහි දී පවතින ගුවන් රාමු මත හෝ අතීත ගුවන් රාමුවල යළි සකස් කිරීම මත පාදකව එහෙත් ගුවන් ඉලෙක්ට්‍රොනික තාක්ෂණයේ හා රේඩාර් තාක්ෂණයේ දියුණුව සහිතව එමෙන්ම සිව්වන පරම්පරාවේ රහස් සැලසුම් මඟින් උගත් පාඩම් ද යොදා ගෙන පස් වන පරම්පරාවේ ප්‍රහාරකයන් සඳහා පසුව නුවණින් සලකා බැලිය හැකි පරිදි නිර්මාණය කෙරේ. ප්‍රධාන උදාහරණයක් නම් F/A-18E/F Super Hornet, හා 70 දශකය මත පාදකව සැලසුම් කළ F/A-18 Hornet බාහිර ස්වරූපය පෙර පරිදිම පවතිද්දී super hornet හි ලක්ෂණවල ගුවන් යානා ඉලෙක්ට්‍රොනික තාක්ෂණයේ වැඩි දියුණු කිරීම් සිදු වූ අතර වීදුරු නියමු කුටියක් (ප්‍රබවයට 90%ක් සමාන වේ.) ඝන තත්වයේ AESA ස්ථාවර රේඩාර් ඇන්ටනාව, නව එංජින් බර අඩු කිරීම සඳහා සංඝටක මූලද්‍රව්‍යයන්හි ව්‍යුහමය භාවිතය, රේඩාර් සලකුණ අවම කිරීමට මද වශයෙන් නවීකරණය කළ හැඩය ඒ අතර වේ. තවත් එකක් නම් F-15E Strike Eagle, සීතල යුධ සමයේ භූමි ප්‍රහාරකයක් වූ සවි ගැන්වු ගුවන් රාමුවක්, වැඩි දියුණු කළ එංජින්, නියමු වීදුරු කුටි හා නූතන භෞම අනුගාමී යාත්‍රා හා ඉලක්ක පද්ධති අඩංගු වූ F-15 Eagle ද ගත හැක. 4.5 පරම්පරාවේ Super Hornet, Strike Eagle, Rafale පමණක් යුධ කටයුතු සඳහා යොදා ගනු දක්නට ලැබේ. හඳුනන ගුවන් යානාවන් ·	 ප්‍රංශය o	Dassault Rafale ·	ඉන්දියාව o	HAL Tejas ·	ජපානය/ එක්සත් ජනපදය o	Mitsubishi F-2 ·	 මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව o	Chengdu J-10 o	Shenyang J-11B 'Flanker' ·	 මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව / පකිස්ථානය o	JF-17 Thunder ·	 රුසියාව o	Mikoyan MiG-33/35 'Fulcrum' o	Sukhoi Su-30/35/37 'Flanker' o	Sukhoi Su-32/34 'Fullback' ·	 රුසියාව/ ඉන්දියාව o	Su-30MKI 'Flanker' ·	 රුසියාව/ මහජන චීන සමූහාණ්ඩුව o	Su-30MKK 'Flanker' ·	 ස්වීඩනය o	Saab JAS 39 Gripen ·	 එක්සත් රාජධානිය/ ජර්මනිය/ඉතාලිය/ ස්පාඤ්ඤය o	Eurofighter Typhoon ·	 එක්සත් ජනපදය o	Boeing F-15E Strike Eagle සහ සියළු පසුකාලීන ව්‍යුත්පන්නයන් o	General Dynamics / Lockheed Martin F-16C/D Block 50/52 සහ සියළු පසුකාලීන ව්‍යුත්පන්නයන් o	Boeing F/A-18E/F Super Hornet
උතුරු දුම්රිය මාර්ගය, ශ්‍රී ලංකාව
ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු දුම්රිය මාර්ගය, ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ගයෙහි මංසන්ධියක් වන පොල්ගහවෙල දුම්රිය ස්ථානයෙන් ආරම්භ වී වයඹ පළාත සහ උතුරු මැද පළාත අතුරින් විහිදී උතුරු පළා‍තේ කන්කසන්තුරේ දුම්රිය ස්ථානයෙන් අවසන් වන දිවයිනේ දීර්ඝතම දුම්රිය මාර්ගයයි. මෙම දුම්රිය මාර්ගය කිලෝමීටර 339 දිගු වන අතර පොල්ගහවෙල සහ වවුනියාව දුම්රිය ස්ථාන අතර දුම්රිය නැවතුම් 55 පිහිටා ඇත. වර්ෂ 1894 දී විවෘත වූ මෙම දුම්රිය මාර්ගය මඟින් කුරුණෑගල, අනුරාධපුර, වවුනියාව සහ යාපනය යන දිවයිනේ ප්‍රධාන නගර සම්බන්ධ කරමින් දිවෙයි. වසර ගණනාවක උතුරේ ත්‍රස්තවාදය හේතුවෙන් වර්ෂ 1990 සහ 2009 අතර කාලය තුලදී මෙම දුම්රිය මාර්ගයෙහි ගමනාගමනය පොල්ගහවෙල සිට වවුනියාව දක්වා සීමා විය. ත්‍රස්තවාදී සමය අතරතුරදී වවුනියාව සිට කන්කසන්තුරය දක්වා වූ දුම්රිය මාර්ගය විනාශයට පත්වූ අතර වර්ෂ 2009 දී උතුරේ ත්‍රස්තවාදය අවසන් වීමත් සමඟම කඩිනමින් මෙම දුම්රිය මාර්ග‍යේ ප්‍රතිසංස්කරණ කටයුතු ආරම්භකෙරිණි. වර්තමානය වන විට යාපනය දක්වා වූ මාර්ගය ප්‍රතිසංස්කරණය අවසන් වී ඇති බැවින් යාපනය දක්වා දුම්රිය ගමනාගමනය සිදුකෙරේ.
මාර්ග විස්තරය
මෙම දුම්රිය මාර්ගය ශ්‍රී ලංකාවේ තවත් දුම්රිය මාර්ග තුනකට මඟ විවරකරදේ. මඩකලපුව දුම්රිය මාර්ගය මඟින් ත්‍රිකුණාමලය, පොලොන්නරුව සහ මඩකලපුව යන ප්‍රධාන නගර සම්බන්ධ වන අතර මන්නාරම් මාර්ගය මඟින් මන්නාරම සහ තලෙයිමන්නාරම යන නගර සම්බන්ධ කෙරේ. මෙම මාර්ගය ප්‍රධාන වශයෙන් රට මධ්‍යයෙන් රජරට හරහා ගමන් කරමින් අලිමංකඩ කලපුව තුලින් යාපන අර්ධද්වීපය හා සම්බන්ධවේ.
මෙහෙයුම් අග්‍රස්ථානය
උතුරු දුම්රිය මාර්ගය වෙත 1956 අප්‍රේල් 23 වැනිදා යාල්දේවී නමින් සීඝ්‍රගාමී දුම්රිය හඳුන්වා දෙන ලදී. එමගින් කොළඹ සිට යාපනය දක්වා දුම්රිය ගමනක කාලය පැය 7ක් දක්වා අඩු විය. මෙම සේවාව ඉමහත් ජනප්‍රියත්වයට පත්වූ අතර යාපනය දුම්රිය ස්ථානය ලංකාවේ දෙවන විශාලතම දුම්රිය ස්ථානය බවට පත් වූ අතර යාල්දේවී සේවය ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවයේ වැඩිම ආදායම් උපයන සේවාවද විය. මගී දුම්රිය 8ක් සහ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන දුම්රිය 6ක් දෛනිකව යාපනය හා කොළඹ අතර ධාවනය විය. 1980 දශකය මුල් භාගය වන විට 6000 ක පමණ ජනකායක් උතුරු දුම්රිය මාර්ගයේ දිනපතා ගමන් කළහ.
මෙහෙයවීම
ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය විසින් උතුරු මාර්ගයේ මගී සේවා ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි. යාල් දේවී දුම්රිය මෙම මාර්ගයේ විශිෂ්ටතම සේවාව ලෙස සලකනු ලැබෙන අතර. ExpoRail විසින් උතුරු දුම්රිය මාර්ගයේ ඇතැම් දුම්රිය වල අධිමිල සේවාවක් පවත්වාගෙන යයි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ දුම්රිය මාර්ග ප්‍රවර්ගය:දුම්රිය ප්‍රවාහන සේවය
ටීවී දෙරණ
ටීවී දෙරණ යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල භාෂාවෙන් විකාශන කටයුතු සිදු කරන වින්දනාත්මක රූපවාහිනී නාලිකාවකි. 2005 ඔක්තෝම්බර් 11 වන දින ඇරඹි මෙම නාලිකාවේ හිමිකාරීත්වය, Power House Ltd සමාගම සතු වෙයි. නාලිකාවේ ප්‍රධාන සම්ප්‍රේෂණ කුළුණ කොළඹ පිහිටුවා තිබෙන අතර, නුවරඑළිය, දෙණියාය, ගම්මාඩුව, මහනුවර සහ කළුතර යන ප්‍රදේශ වල ස්ථාපනය කොට තිබෙන අනෙකුත් සම්ප්‍රේෂණ උපපොළවල් හරහා, සිය විකාශනයන් දිවයින පුරා විසිරුවා හරියි.
වැඩසටහන්
ටීවී දෙරණ නාලිකාව, දිනකට පැය 17 ක පමණ කාලයක් (පැය 0600-2300 අතර) තුල ටෙලි නාට්‍ය, රියලටි වැඩසටහන්, ලමා වැඩසටහන්, සංගීත සහ අනෙකුත් විවිධ වැඩසටහන් විකාශනය කරනු ලබයි.
අද දෙරණ
අද දෙරණ යනු ටීවී දෙරණ නාලිකාව විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලබන ප්‍රවෘත්ති සේවාව හඳුන්වනු ලබන නාමයයි. වර්ථමානයේදී අද දෙරණ පුවත් සේවාව ඉංග්‍රීසි, සිංහල සහ දෙමළ යන භාෂා ත්‍රිත්වයෙන්ම ක්‍රියාත්මක වෙයි. Alexa Internet වර්ගීකරණය අනූව අද දෙරණ පුවත් වෙබ් අඩවිය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ අවධානයක් සහිත ප්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවියකි.
2007 වසරේ අග භාගයේදී, ඩයලොග් ටෙලිකොම් සමග සම්බන්ධ වූ අද දෙරණ පුවත් සේවාව, සිය ඩයලොග් ජංගම දුරකථන ප්‍රේක්ෂකයින් වෙනුවෙන්, පුවත් කෙටි පණිවිඩ සේවාවක් අරඹන ලදී.
අද දෙරණ 24x7
2014 වර්ෂයේදී දෙරණ නාලිකාව විසින් අද දෙරණ 24x7 නමින් මෙරට ප්‍රථම 24 පැය පුරාම විකාශය වන ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවක් ආරම්භ කරන ලදී.
ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින
ලෝක රූ රැජින තරඟය නියෝජනය කිරීම සඳහා සුදුසුකම් ලබන ශ්‍රී ලංකා යුවතිය තෝරා ගන්නා, ''ශ්‍රී ලංකා රූ රැජින (Miss Sri Lanka) තරඟයට, 2007 වසරේ පටන් ටීවී දෙරණ නාලිකාව අනුග්‍රහය සපයයි. ''
දෙරණ ඩ්‍රීම් ස්ටාර්
2009 වසරේ සිට දෙරණ ඩ්‍රීම් ස්ටාර් නමින් ගායන හැකියාව සහිත තාරකාවක් තෝරන රියැලිටි වැඩසටහනක්, ටීවී දෙරණ නාලිකාව ආරම්භ කරන ලදී.
දෙරණ ඩ්‍රීම් ස්ටාර් එක් එක් වාරයන්හී ජයග්‍රාහකයින්.
මූලාශ්‍ර
<references group="" responsive="1">
මානව අධ්‍යයනය-ජනවාර්ගිකත්වය
ජනවාර්ගිකත්වය මානව අධ්‍යයනයේ එක් කොටසකි.ජන වර්ගයන් බිහිවීම, ව්‍යාප්තිය, තාක්ෂණය, ආගම්, භාෂා සහ සමාජයීය කරුණු ජනවාර්ගිකත්වය කෙරෙහි බලපාන ආකාරය පිළිබඳව මෙහිදී අධ්‍යයනය කෙරේ.තවද ජාතිකමය සහ වෙනත් මානුෂික වෙනස්කම්වලට ඒවායේ බලපෑම පිළිබඳවද ඒ යටතේ සොයා බැලේ.
ජනවාර්ගිකත්ව අධ්‍යයනය ගෝත්‍ර විද්‍යාවෙන් වෙනස් වන කරුණු කිහිපයකි. ඒවානම් ගෝත්‍ර විද්‍යාවේදී එක් ගෝත්‍රයක් පිළිබඳව පමණක් හදාරයි. නමුත් ජනවාර්ගිකත්ව අධ්‍යයනයේදී විවිධ ජන වර්ග බිහිවීම, ඒවා අතර සමානකම් හා වෙනස්කම් අධ්‍යයනය කිරීමත් සිදුකෙරේ. ජනවාර්ගිකත්වය යන්න මුලින්ම හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1783 දීය.ඒ වියානාවේදී කෘතියක් එළි දැක්වූ ඇඩම් ෆ්‍රාන්ස් කොලර් විසිනි. කොලර්ට මෙම විෂයය පිළිබඳ උනන්දුවක් ඇති වූයේ ඔහුගේ මවුබිම වූ හංගේරියාවේ පැවති භාෂාවන්, ඊට ස්ලොවැකියාවෙන් උරුම වූ කරුණු, බොල්කන් පෙදෙස්වල ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යයේ හීනවීමත් සමඟ ඇතිවූ වෙනස්වීම්ය.
ජනවාර්ගිකත්වයේ අරමුණු වන්නේ, මානව ඉතිහාසය යළි හුවා දැක්වීම සහ සංස්කෘතිකමය වෙනස්කම් අවබෝධ කරගැනීමයි. "මානුෂිකත්වය” යනු 19 වැනි සියවසේ සිට බොහෝ මතවාදවලට තුඩුදුන් කරුණකි. ඇමෙරිකාවේදී සහ බ්‍රිතාන්‍යයේ දී මෙය සංස්කෘතික හා සමාජයීය මානව විද්‍යාව ලෙස ද හැඳින්වේ. නමුත් 18 වැනි සියවසේ පටන් යුරෝපයේ මෙය හැඳින්වූයේ අධ්‍යාපනික අංගයක් ලෙසය. ඕනෑම ජනවාර්ගික සංසන්දනයක් ජනවාර්ගික අධ්‍යයනයක් ලෙස හැඳින්වෙන අවස්ථා ද තිබේ.
15 වැනි සියවසේදී ඇමෙරිකාව සොයාගැනීමත් සමඟ වෙනස් ජනවර්ග පිළිබඳව අධ්‍යයනයට හදිසි මඟක් පෑදිණි. මෙයින් විවිධාකාරයේ ජනවර්ග "ඉතිහාසයක් සහිත ” සහ " ඉතිහාසයක් රහිත ” යනුවෙන් කොටස් දෙකට බෙදිණි. නමුත් මෙම මතය ඉතිහාසය යන මතවාදයේ අර්ථ දැක්වීම අනුව වෙනස් විය.
ජනවාර්ගිකත්වපිළිබදව වූ අර්ථ දැක්වම්
ජනවාර්ගිකත්වය පිළිබඳව අර්ථකථනය ඉතා සංකිර්ණ සහ අපැහැදිලි බවත්, එය ඉතා අසීරු කර්යයක් බවත් සමාජ විද්‍යාඥ Max Weber මහතා වරක් පවසන ලදී.
කෙසේ වෙත්ත බොහෝ සමාජ විද්‍යාඥයින් අනුමත කරන ලද අර්ථකතනයක් Weber මහතා ඉදිරිපත් කරන ලදි.
Weber මහතාගෙන් පසුව සමාජ විද්‍යාඥයන්ගේ ජනවාර්ග පිළිබඳ හැඳින්විම් බොහෝ විට සාවද්‍ය ඒවා බව මානව විද්‍යාඥ Ronald Choen මහතා ‍මානව වගී පිළිබඳව මානව විද්‍යා හා සමාජ අධ්‍යනයකදී පෙන්වා දෙන ලදි.
"අප අනුමත කරන මානව වර්ග වල අනන්‍යතාවයන්, ඉතා අඥානය, එමෙන්ම ඉතා සාවද්‍ය"
යටත් විජිතවාදීන් ජනවර්ගවල අනන්‍යතාවය (පෙර තම ගෝත්‍රක වල අනන්‍යතාවය) පිළිබඳ බොහෝ විට ප්‍රශ්න නගරන බව Cohen මහතා පෙන්වා දෙන ලදි. Harold Isaacs විසින් ජනවාර්ගිකත්වයේ අනෙක් ලක්ෂණයන් හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඒ අතරින් ඔවුන්ගේ ශාරිරික පෙනුම, නම, භාෂාව, ඉතිහාසය සහ ආගම විශේෂයක් ගනී, මෙම අර්ථකතනය සමහර ශබ්දකෝෂ වලත් අන්තර්ගත වේ. එකිනෙකට වෙනස් මානව වර්ගවල ලක්ෂණ මෙලෙස ඉතා වැදගත් වුයේ කෙසේද, කෙදිනද, එයට හේතුව කුමක්දැයි සමාජ විද්‍යාඥයන් විමර්ශනය කරන ලදි. ජනවර්ගික සීමා ඉතා අස්ථිර බව මානව විද්‍යාඥ John Viocent පෙන්වා දෙන ලදි. ජනවාර්ගීකරණය ද්විධාරකණයට සමාන කළ Ronald Cohen, තවද එය දේශපාලනික අවශ්‍යතාවයන්ගේ සීමා වලින් වට කල හැකි බවද පෙන්වා දෙන ලදි. මේ හේතු නිසා ජනවාර්ගීකරණයට පෙළපත දැඩිලෙස බල නොපායි. පොදු දේශපාලනික තත්ත්වය ටතේ ජනවාර්ගික සීමා වෙස්කිරීම ජනවාර්ගීකරණයේ වැදගත්ම ලක්ෂණය වෙයි.
ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්
වංශය හෝ පරම්පරාව මුලික කොට ගෙන එකිනෙකාගේ අනන්‍යතාවයන් හඳුනාගැනීමට සමත් මිනිසුන් කොටසකින් සමන්විත වු කණ්ඩායමක් ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් ලෙස හඳුන්වයි. ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවය මත කණ්ඩායමේ විශිෂ්ඨත්වය රඳා පවතියි. පොදු සංස්කෘතිය, භාෂාව, ආගම හා ජෛව ගති ලක්ෂණ මඟින්ද එය සලකුණු කරයි. 1992 හිදී පැවැති 'ජනවාර්ගික ‍ලෝකය මැනීමේ අභියෝග' නම් වු අන්තර්ජාතික සම්මේලනයට අනුව නම් "ජනවාර්ගිකත්වය” යනු මිනිස් ජිවිතයේ මුලික සාධකයකි. එය මිනිසුන්ට ආවේණික ආශ්චර්යාත්මක අත්දැකීමකි. මානවවේදී ෆෙඩ්‍රික් බර්ත් (Fredrink Barth) සහ එරික් වොල්ෆ් (Eric Wolf) පවසන පරිදි ජනවාර්ගිකත්වය යනු කණ්ඩායමේ ලක්ෂණ වලට වඩා අන්තර්ක්‍රියාවන්ය. එවැනි අනන්‍යතාවයන් පහළ කිරීමේ ක්‍රියාපිළිවෙල “ethnogenesis" ලෙස හඳුන්වයි. මෙවැනි ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්වල සමාජිකයන් සංස්කෘතික සම්බන්ධතාවයන් ඇති කර ගනියි. ඉතිහාසඥයන් සහ සංස්කෘතික මානවවේදීන් පවසන පරිදි අතීතයේ එවැනි සම්බන්ධතාවන් ඇති කරගත්තාවු අයගෙන් පසු  අය වටිනාකම, චාරිත්‍රයන් සහ න්‍යායන්  පසු කාලයකදී සොයා ගන්නා ලදී.
විවිධ රටවල ජනවාර්ගිකත්වය
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් සමූහයම "ජනවාර්ගිකත්වය"යන නමින් හඳුන්වයි. රටේ තමන් සිටින කොටස අනුව ලතින් ඇමෙරිකානුවන් සහ ලතින් යුරෝපීයන් තමන්ගේ ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් පොදු අයිතිය අනුව සංවිධානය කර ඇත. මුලින් නම් කෙරුණු පෙරදිග ජනවාර්ගික කණ්ඩායම්, ආසියානු ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් ලෙස නම් කල අතර ආසියානුවන් ලෙසද හඳුන්වන ලදී. අප්‍රිකාවට ආවේණික වූ ආදිවාසින්ගෙන් පැවත එන පරම්පරාව “කළු ජාතිකයා”, “අප්‍රිකානු ඇමෙරිකානුවා” යන පද වලින් හඳුන්වයි. සුදු ඇමෙරිකානුවන් යුරෝපයෙන් පැවත එන අතර ඔවුන් දැන් උතුරු ඇමෙරිකාවේ වාසය කරති. මැද පෙරදිගයන් යනු උතුරු අප්‍රිකාවේ සහ නිරිත දිග ආසියාවේ වාසය කරන ජනතාවයි. ඉරානය, සෞදිඅරාබිය, ඊජිප්තුව වැනි රටවල්වල වාසය කරන ජනතාව එම හැඳින්වීමට අයත්වේ.
එක්සත් රාජධානියේ විධිමත් සහ අවිධිමත් ලෙස වෙනස් වර්ගීකරණයන් යොදා ගෙන ඇත. ඒ අතරින් වඩාත් පිළිගත් වර්ගීකරණය වන්නේ 2001 එංගලන්ත සහ වේල්ස් හි සංගණයට යොදාගත් ජාතික සංඛ්‍යාන වර්ගීකරණයයි. එක්සත් රාජධානියේ සහ ‍යුරොපයේ, පොදුවේ භාවිතා කල පෙරදිග සහ ආසියානු යන පද කවුරැත් දැන සිටියත් එය විරුද්ධ අර්ථයක් ගෙන එන ලදී. පසුව ඉන්දියානු උපමහද්වීපයේ ජනතාව හැඳින්වීමට එම පද යොදා ගත්හ.
චීනයේ හඳුනාගත් ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් 56 ක් ඇත. එයින් බොහෝමයක් Han චීන ජන වර්ගයට අයත්ය. බො‍හෝ සුළු ජාතීන් තමන්ගේම සංස්කෘතියක් සහ භාෂාවක් පවත්වාගෙන යයි. එමෙන්ම චීන ජනතාවගෙන් වැඩි පිරිසක් Han චීනවරු බවට පත්වෙමින් සිටී. චීනයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල Han චීනවරු ප්‍රබලතම ජන වර්ගය බවට පත්ව ඇති අතර ටිබෙටයෙහි සහ Xinjiang හි ඔවුන් තාමත් සුළු ජාතියක් ලෙස පිළිගැනේ. පවුලකට එක් දරුවෙක් පමණක් සිටීම වැදගත්ය යන්න පිළිගන්නා එකම ජනවාර්ගික කණ්ඩායම Han චීනවරු වෙති.
ප්‍රංශයේ ජනවාර්ගික වර්ගීකරණය ගැන කිසිදු සංගණනයක් පවත්වා නැති අතර වාර්ගික ජනතාවගේ සංඛ්‍යානයන් සහ තොරතුරු එකතු කිරීම මෙන්ම භාවිතයද වළක්වා ඇත. Micolas Sarkozy සහ Francois Fillon ගේ නායකත්වයෙන් යුත් වත්මන් ප්‍රංශ රජය එම වාරණය ඉවත් කිරීමට උත්සාහ දරයි.
ක්‍රිපූ 494
ක්‍රිපූ 494 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, ක්‍රීකොස්ටූස්ගේ සහ ජෙමනස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 260 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 494 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
ජනවාර්ගික සංගීත අධ්‍යයනය
ජනවාර්ගික සංගීත අධ්‍යයනයේදී සිදු කෙරෙන්නේ සංගීතය සහ නර්තනයේ සංස්කෘතිකමය අංගයන් ප්‍රාදේශීය සහ ලෝක මට්ටමින් අධ්‍යයනය කිරීමයි. ජෙෆ් ටොඩ් ටයිටන් විසින් මෙය හදුන්වනු ලැබුයේ මිනිසුන් විසින් සංගීතය නිර්මාණය කිරීම පිළිබඳව කෙරෙන හැදෑරීමක් ලෙසය. මෙය බොහෝවිට පෙරදිග සංගීතය හා බැඳුනු අධ්‍යයනයක් ලෙස පෙනුණ ද, මෙහිදී බටහිර සංගීතය පිළිබඳවද අධ්‍යයනය කෙරේ. බෲනෝ නෙට්ල් විසින් පළකරන ලද මතයකට අනුව ජනවාර්ගික සංගීත අධ්‍යයනය බටහිර අදහස්වලට බර සංසිද්ධියකි. නමුත්, මෑත කාලයේදී විද්වතුන් විසින් තම තමන්ගේ රටවල් වලදී සිදුකරන ලද ජනවාර්ගික සංගීත අධ්‍යයනයක් තුළින් නෙට්ල්ගේ ඉහත මතය බිඳහෙළීමට අවශ්‍ය තරම් කරුණු සොයාගෙන ඇත.
ඉතිහාසය
සංගීත අධ්‍යයනයේ පරමාර්ථය වූයේ බටහිර සංගීතය කලාව හා ඉතිහාසය හැදෑරීම වුවද, ජනවාර්ගික සංගීත අධ්‍යයනයේදී සියලූ සංගීත කලාවන් සංස්කෘතිකමය හා සමාජීය කෝණයකින් විදහා බැලේ. මෙහි මුල්ම පර්යේෂණ සිදුකරන ලද්දේ 19 හා 20 වැනි සියවස් වලදීය. ඛෙලා බර්ටොක්, සොල්තන් තොඩලි, කොන්ස්තන්තයින් බ්‍රයිලොව්, ෆ්‍රැන්ජෝ ෂාවර්, කාල් සටම්ජන්, එජික් වොන් හොනබොස්ටල් සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් එලිස් එම පර්යේෂක පිරිස වේ. "සංසන්දනාත්මක සංගීත අධ්‍යයනය” යන විෂයය ඔස්සේ ඔවුහු ජනවාර්ගික සංගීතය පිළිබඳව හැදෑරූහ. මුල් කාලීනව ඉහත විෂයයන්ගේ මූලික හැදෑරීම් පාදක වූයේ කටින් කට පැවතගෙන ආ පෙරදිග සංගීතය පිළිබඳව වුවද, දැනට මෙම විෂය, ලෝ වටා සියලූ සංගීතයන් හැදෑරීම දක්වා දියුණු වී ඇත.
1955 සිටම ජනවාර්ගික සංගීත අධ්‍යයනය සමාජය” විසින් මෙම විෂයයේ ඉගැන්වීම් කටයුතු සිදු කරනු ලැබේ.
සටහන්
{|
ප්‍රවර්ගය:සංගීතය
චතුරංග ක්‍රීඩාව
චතුරංග ක්‍රීඩාව (සංස්කෘත  चतुरङ्ग)  අතීතයේ ඉන්දියානු උපමහාද්‍වීපයහි පුවරු ක්‍රීඩාවකි. game which is presumed to be the common ancestor of the games of chess, shogi, and makruk, and related to xiangqi and janggi.
චතුරංග ක්‍රීඩාවේ මූලාරම්භය පිලිබඳව මත දෙකක් ඇත.
ආශ්‍රිත ලිපි
ප්‍රවර්ගය:පුවරු ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ගය:පුරාණ පුවරු ක්‍රීඩා ප්‍රවර්ගය:චෙස්
සිල්ලා හි ග්යොංමුන්
සිල්ලා හි ග්යොංමුන් (841–875) (රාජ්‍ය. 861–875) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියාවේ සිල්ලා රාජධානියේ 48වන පාලකයායි. ඔහු හුයිගං රජුගේ මුණුපුරා වූ අතර, කිම් ග්යේ-මියොං නම් ඉචන්වරයාගේ පුත්‍රයා ද වේ. ඔහුගේ මව සින්මු රජුගේ දියණිය වූ ග්වංහ්වා ආර්යාවයි. ග්යොංමුන් විවාහ වූයේ හෝනන් රජුගේ දියණිය වූ මුනුයි රැජින සමඟයි.
ග්‍යොංමුන් රාජ්‍ය සමයේ දී රාජ්‍යයේ අභ්‍යන්තර අසහනකාරීභාවය තීව්‍ර වූ අතර කැරැලි ද ගණනාවක් ඇති විය. ඔහු රාජ්‍යය ශක්තිමත් කිරීමට ප්‍රයත්න දැරූ නමුත් ඒවා අසාර්ථක විය. රාජ්‍යය පුරා දුර්භීක්ෂ ද ඇති විය. 869 දී, ඔහු සිය කිරුළ හිමි කුමරුන්ව (පසුකාලීනව හොන්ගං රජ වූ) තාං චීනය වෙත පිටත් කර හැරියේ කිම් යුන් සමඟ ය.
සම්ගුක් ‍යුසා ග්‍රන්ථය තුළ සඳහන් වන්නේ ග්‍යොංමුන් අවුරුදු 18 දී හ්වාරංවරයකු වූ බවයි.
මොහුගේ දියණිය වූ, ජින්සොං, පසුකාලීනව සිල්ලාවේ 51වන පාලකයා බවට පත්වූ අතර, 887 දී රාජ්‍යත්වයට පත් ඇය කොරියාවේ තෙවන මෙන්ම අවසන් රාජ්‍ය පාලනය කළ රැජිනිය ලෙස සැලකේ.
බඹර පැටික්කි
බඹර පැටික්කී යනු සෝමපාල ලීලානන්ද විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරනු ලැබූ 1984දී තිරගතවූ චිත්‍රපටයකි.
ගීතයන්
සංගීත අධ්‍යක්ෂණය - සරත් දසනායක ගීත ප්‍රබන්ධය - උපාලි නවලවිතාන,සෝමපාල ලීලානන්ද ගීත සංඛ්‍යාව - 06
ක්‍රිපූ 493
ක්‍රිපූ 493 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, අවුරූන්කුස්ගේ සහ විසෙලිනුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 261 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 493 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
කැකුළ
thumb|right|[[ෆාගුස් සිල්වාටිකා කැකුළ]]
උද්භිද විද්‍යාවෙහි, කැකුළක් යනු අපරණිත හෝ  කලලමය හෝ තත්ත්වයෙහි පවතින  ප්‍රරෝහයක් වන අතර එය සාමාන්‍යයෙන් හට ගන්නේ පත්‍රයක කක්ෂයෙහි හෝ  දණ්ඩක මුදුනෙහි හෝ වෙයි. කැකුළක් සැදුණු විටෙක, එය ටික කලක් සුප්ත තත්ත්වයෙහි පැවතීම හෝ, විගසින් ප්‍රරෝහයක් තැනීම හෝ සිදු විය හැක.
ශ්‍රී ලංකාවේ සමන්තුරෙයි කලාපයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ සමන්තුරෙයි කලාපයෙහි රජයේ පාසැල් ලැයිස්තුව දැක්වීමේදී  එය ඉරක්කමම්, නවින්දන්වලි, සේන්තමාකුඩු හා සමන්තුරෙයි යන අධ්‍යාපන කොට්ඨාශවලට අදාල රජයේ පාසැල් ලැයිස්තු වශයෙන් දැක්විය හැකිය.
සේන්තමාකුඩු අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
මෙම කොට්ඨාශයෙහි කිසිදු පාසැලක් පිලිබඳව නිල වාර්තා නොමැත.
සමන්තුරෙයි අධ්‍යාපන කොට්ඨාශය
ප්‍රවර්ගය:පාසල් ලැයිස්තු
ක්‍රිපූ 492
ක්‍රිපූ 492 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, මචෙරිනුස්ගේ සහ අගුරිනුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 262 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 492 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ
thumbnail|300px|දකුණ|තිස්තුන්කෝටියක් දෙවිදේවතාවියෝ සිංහල ජාතිකයන් වන්දනා කරන දෙවිවරු බොහෝ ඇත. මින් සියල්ල/ බහුතරය මියගිය ශ්‍රේෂ්ඨ ප්‍රද්ගලයන් වේ. දෙව්ලොවට අධීපති ශක්‍ර දෙවියන් වන අතර ඉන් පසුව සතරවරම් දෙවිවරු සිටී. මහින්දාගමනයෙන් පසුව ලක්දිව රාජ්‍ය ආගම බුද්ධාගම වුවද බහුතර සිංහලයෝ බුද්ධාගම සමග සමගාමීව සිංහල දේවාගමේ පුරාණ සම්ප්‍රදායන් අනුව යමින් තවමත් තිස්තුන්කෝටියක් දෙවි දේවතාවියෝ විශ්වාස කරති. මෙය සිංහල දේවාගමවේ.
රුක් දෙවිවරු සහ රුක් දේවතාවියෝ
සාමාන්‍යායෙන් රුක් දෙවිවරුන්ට වෙනම නම් නොමැති අතර අදාල ගසේ නමින් හඳුන්වයි. නිදසුන්:
වොන් ෆිලිප්ස් (නිමැවුම්කරු)
වොන් ෆිලිප්ස් (උපත 1954) යනු විකලාංග අනුබද්ධ පිළිබඳ ඇමරිකානු නිමැවුම්කරුවෙනි. ඔහු විසින් නිමැවුනු ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් මාදිලියේ කෘත්‍රිම පාද සහ ගාත්‍රා මෙන්ම, අංගඡේදිතයන් වෙනුවෙන් ඔහුගේ පුණ්‍යමය කටයුතු සඳහා ඔහු ජනප්‍රියය. වයස අවුරුදු 21 ක් වත්ම, දණහිසෙන් පහළ එක් පාදයක් අහිමිවූ අංගඡේදිතයෙක් වූ ෆිලිප්ස්, එකල පැවැති කෘත්‍රිම ගාත්‍රා වල අඩුපාඩුකම් නිසා පෙලඹීමට ලක්වූ,   නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්වවිද්‍යාල වෛද්‍ය ශාස්ත්‍රාලයෙහි විකාලාංග අනුබද්ධ-පෙළගැස්වුම් කේන්ද්‍රයෙහි අධ්‍යයනය ඇරමීය. උපාධිය ලැබුමෙන් පසුව, ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් ඉන්කෝපරේටඩ් නම් ස්වීය සමාගම 1984දී ඇරඹීමට පෙර, යූටා විශ්වවිද්‍යාලයෙහි ජෛව-වෛද්‍ය නිර්මාණ ඉංජිනේරුවෙකු ලෙසින් ඔහු සේවය කලේය.
අත්‍යන්තයෙහිදී, කාබන් ග්‍රැෆයිට් වලින් නිමැවුනු හා භාවිතයෙහි යෙදිය හැකි කෘත්‍රිම පාදයක් නිමැවීමට ෆිලිප්ස් සමත් විය. පෙරදී වූ සියළු විකාලාංග අනුබද්ධිතයන්ගෙන් වෙනස් වූ එය, පළඳින්නාගේ පියවර තැබීම තුලින් උකහා ගත් චාලක ශක්තිය, දුන්නක විලසින්, විභව ශක්තිය ලෙසින් ගබඩා තොට, පළඳින්නාට දිවීමට හා පැනීමට ඉඩ සැලසීය. ඔහු විසින් නිර්මාණය කෙරුණු විකලාංග අනුබද්ධ පාදයක් වන ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් චීටා නමැත්ත, ද්විත්ව-අංගඡේදිත සහ පැරාඔලිම්පික් රන්-පදක්කම්ලාභී ඔස්කා පිස්ටෝරියස් විසින් භාවිතා කෙරෙන අතර, පැරාඔලිම්පික් ක්‍රීඩකයන්ගෙන් සියයට 90 පමණ දෙනා මෙන්ම ලොව පුරා දහස් ගණනක් ජනයා, මුල් ෆ්ලෙක්ස් -ෆුට් සැලසුමෙහි ප්‍රභේදනයක් භාවිතා කරති. වසර 2000දී ෆිලිප්ස් විසින් ඔසර් සමාගම වෙත ෆ්ලෙක්ස්-ෆුට් විකුණු අතර, එය විසින් කෘත්‍රිම පාදය නිෂ්පාදනය කිරීම සිදු කරගෙන යයි. මෙයත් බලන්න ඔසර්.
බාහිර සබැඳි
ප්‍රවර්ගය:1954 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවත්වන්නෝ ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු නිපැයුම්කරුවෝ ප්‍රවර්ගය:නෝර්ත්වෙස්ටර්න් විශ්වවිද්‍යාලයීය උපාධිධරයෝ ප්‍රවර්ගය:යූටා විශ්වවිද්‍යාලයීය ආචාර්ය මණ්ඩලය ප්‍රවර්ගය:ක්‍රීඩා නිපැයුම්කරුවෝ සහ නවෝත්පාදකයෝ ප්‍රවර්ගය:ඇමරිකානු අංගඡේදිතයෝ ප්‍රවර්ගය:විකලාංග අනුපද්ධය
ඉන්දුනීසියාව
නිල වශයෙන් ඉන්දුනීසියා ජනරජය ලෙසද හැඳින්වෙන ඉන්දුනීසියාව  පිහිටා ඇත්තේ ගිනිකොණ දිග ආසියාව හා ඕෂේනියාවේ (පැසිපික් සාගරය අවට කලාපය ) ය. ඉන්දුනීසියාවට අයත් දූපත් සංඛ්‍යාව 17508 ක් වෙයි. මිලියන 230 ක ජනගහනයක් වෙසෙන ඉන්දුනීසියාව ලෝකයේ හතරවැනි අධික ජනගහනයක් වෙසෙන රට වේ. එසේම විශාලතම සංඛ්‍යාවක් මුස්ලිම් ජනතාවක් වෙසෙන්නේ ද මෙරටෙහිය. ඡන්දයෙන් තෝරාපත් කරගනු ලබන ව්‍යවස්ථාදායකයක් සහ ජනාධිපතිවරයෙක් ද සිටින ඉන්දුනීසියාව, සමුහාණ්ඩුවක් වේ. ජාතික අගනගරය වනුයේ ජකර්තා නුවරයි. මෙම රට පැපුවා නිව් ගිනියා, නැගෙනහිර තිමෝරය හා මැලේසියාව සමඟින් ස්වකීය දේශ සීමාවන් හවුලේ පරිහරණය කරයි. අවශේෂ අසල්වැසි රටවල් අතරට සිංගප්පූරුව, පිලිපීනය, ඕස්ට්‍රේලියාව, අන්දමන් හා නිකෝබාර් දූපත් හි ඉන්දියානු පාලන ප්‍රදේශද අයත් වේ.
යටත් පිරිසෙයින් දාහත්වන සියවසේ සිට ඉන්දුනීසියානු දූපත් සමූහය වැදගත් වෙළඳ කලාපයක් බවට පත්ව තිබුණේය. මුලින් ශ්‍රී විජය ද, අනතුරුව 'මාජපහිත්‍රාඩඩ්' (Majapahittraded) ද, චීනය සහ ඉන්දියාව සමඟ ද වෙළඳ සබඳතා පැවැත්වුහ. මුල් ශතවර්ෂයන්හි සිට දේශීය පාලකයෝ, සංස්කෘතික, ආගමික හා දේශපාලනික කේෂ්ත්‍රයන්හිලා ඉන්දියානු ආදර්ශක හා අකෘතීන් තෝරා ගත්හ. එහෙයින් එංගලන්ත සභාවට අයත්   (church of England)  හා හින්දු සහ බෞද්ධ රාජධානි සශ්‍රීක විය. ඉන්දුනීසියාවේ ස්වාභාවික සම්පත් වෙත ඇදී ආ විදේශ බලවතුන්ගේ ආභාශය නිසා ඉන්දුනීසියානු ඉතිහාසයට බලපෑමක් ඇතිවිය. මුස්ලිම් වෙළෙන්දෝ ඉස්ලාම් ධර්මය රැගෙන ආහ. දේශ ගවේෂණ සමයෙහි දී 'සයිප්‍රස්' දූපත් හි ද, මලුකුහි ද  (Maluku) වෙළඳ ඒකාධිකාරය පවත්වාගෙන යනු පිණිස යුරෝපීය බලවත්තු එකිනෙකා සමඟ දබර කර ගත්හ. සියවස් තුනහමාරක ඕලන්ද යටත් විජිත වාදයෙන් ඉක්බිති, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව ඉන්දුනීසියාව ස්වකීය රටට නිදහස ලබා ගැනීමට සමත් විය. ස්වාභාවික ව්‍යසන, දූෂණ, බෙදුම් වාදය, ප්‍රජාතන්ත්‍රිකරණ ක්‍රියාවලිය, ඉක්මන් ආර්ථික වෙනස්කම් සිදුකළ  කාල පරිච්ඡේදයන්, යනාදිය වෙතින් පැන නැංගා වූ අභියෝග හේතු කොට ගෙන, ඉන්දුනීසියාව නිදහසින් පසු අවුල් සහගත තත්ත්වයකට බඳුන් වුයේය.
ඉන්දුනීසියාවට අයත් දූපත් හි අසමාන ජන වර්ග, භාෂාමය හා ආගමික කණ්ඩායම්  වෙති. ‍විශාලම ජනවර්ගය වූ ජාවානුවැසියෝ දේශපාලනමය වශයෙන් බලවත් ජන කණ්ඩායමයි. ජාතික භාෂාව, ජනවාර්ගික අසමානකම්, බහුතර මුස්ලිම් ප්‍රජාව තුළ  ආගමික බහුත්වවාදය,  අධිරාජ්‍යවාදය හා ඊට එරෙහි කැරලි ගැසීම් පිළිබඳව ඉතිහාසය යනාදියෙන් විදහා දැක්වෙන්නා වූ අනන්‍යතාවන් ඉන්දුනීසියාව විසින් වර්ධනය කර තිබේ. ඉන්දුනීසියාවේ ජාතික ආදර්ශ පාඨය වන 'බිනේකා තුන්ගල් කා' (unity in Diversity' )ව්‍යාංගාර්ථ අනුව 'Many yet one' යන පාඨය “ඊට හැඩගස්වන අසමානතා” යන්න පැහැදිලි කරයි. විශාල ජනගහනයක් සිටියද, අසීමිත ජන සංඛ්‍යාවක් වාසය කරන ප්‍රදේශ තිබුණද, ලොව දෙවන  ඉහළම ජෛව විවිධත්වයට උරුම කියන්නා වූ ඉන්දුනීසියාවේ ඊට සහාය වන්නා වූ ජනශුන්‍ය හා වල්බිහිව පවතින ප්‍රදේශ රාශියක්ද තිබේ. මෙම රට ස්වාභාවික සම්පත් වලින් අනූනව වුව ද, නූතන ඉන්දුනීසියාවේ දරිද්‍රතාවය පුළුල් ලෙස පැතිර යමින් රැදී තිබේ.
References
ප්‍රවර්ගය:ඉන්දුනීසියාව ප්‍රවර්ගය:පැපුආ දූපත
මාලදිවයිනේ බුද්ධාගම
මාලදිවයිනට බුද්ධාගම පැමිණියේ අශෝක අධිරාජ්‍යයාගේ බුද්ධාගම ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ සමයෙහිදී වන අතර මාලදිවයින් ජනතාවගේ ප්‍රමුඛ ආගම ලෙසින් බුද්ධාගම ක්‍රි.ව. 12 වන සියවස වන තුරු පැවතිණි.
පුරාවිද්‍යාව
thumb|[[ගාන් (ලාමු අතොළුව)|ගාන් දිවයිනේ (හඩ්ඩුන්මතී අතොළුව) කුරුහින්නා හී බෞද්ධ ස්ථූපය. බටහිර පැත්ත]] මාලදිවයිනේ මුල් සංස්කෘතීන්ගේ පුරාවිද්‍යාත්මක නෂ්ටාවශේෂයන් පිළිබඳ බටහිර ජාතීන්ගේ විමසිල්ල ඇරඹුනේ ලංකා සිවිල් සේවයෙහි බ්‍රිතාන්‍ය කොමසාරිස්වරයෙකු වූ එච්. සී. බී. බෙල් මහතාණන්ගේ කර්තව්‍යයන් හා සමගිනි. නැව් බිඳීමක් නිසාවෙන් 1879දී දිවයිනට පැමිණි බෙල්, පුරාතන බෞද්ධ නෂ්ටාවශේෂ අධ්‍යයනය සඳහා කිහිප වතාවක් යළි පැමිණියේය. බොහෝ අතොළු වල දක්නට ලැබුණු හා මාලදිවයින් ජාතිකයන් විසින් හාවිත්ත හෝ උස්තුබු (මෙම නම් චෛත්‍යය හෝ ස්තූපය යන්නෙන් බිඳී ඇත)  ලෙසින් හැඳින්වුනු පුරාතන ගොඩැලි ඔහුගේ අධ්‍යයනයට පාත්‍ර විය.
පුරාතන මාලදිවයින් වැසියන් අනුගමනය කළේ ථේරවාද බුද්ධාගම යැයි බෙල් පැවසුවද, දැනට මාලේ කෞතුගාරයෙහි තැන්පත් කොට ඇති බොහෝ පරිස්ථානීය බෞද්ධ පුරාවිද්‍යාත්මක නටබුන් දක්වා සිටින්නේ ඇත්ත වශයෙන්ම මහායාන සහ වජ්‍රයාන රූපවේදයන් වෙති.
ආශ්‍රිත
ප්‍රවර්ගය:මාලදිවයිනෙහි ආගම මාල ප්‍රවර්ගය:සිංහල ජනයා
ශ්‍රී ලංකාවෙහි 16 වන පාර්ලිමේන්තුව
ශ්‍රී ලංකාවේ 16 වන පාර්ලිමේන්තුව යනු, වත්මන් ශ්‍රී ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තුව වෙයි.
බෞද්ධයා (රූපවාහිනී නාලිකාව)
බෞද්ධයා නාලිකාව (The Buddhist)  ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම බෞද්ධාගමික රූපවාහිනී නාලිකාව නාලිකාව වේ. නාලිකාවේ ප්‍රධාන මැදිරි කොළඹ, ශ්‍රී සම්බෝධි විහාරයේ ස්ථාපනය කොට තිබෙ. නාලිකාවේ විකාශන කටයුතු, 2007 ජුනි 29 වන දිනදී අස්ගිරිය පාර්ශවයේ මහ නායක හිමි ඇතුළු, ශ්‍රී ලංකා ජනපති මහින්ද රාජපක්ෂ සහ හිටපු අගවිනිසුරු සරත් එන්. සිල්වා ආදීන්ගේ  සහභාගීත්වය සහිතව, ආරම්භ කරන ලදී.
බෞද්ධයා නාලිකාවේ වැඩසටහන්, ඉංග්‍රීසි, සිංහල සහ දෙමළ යන භාෂා ත්‍රිත්වයෙන්ම විකාශනය කෙරේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සැටලයිට් සේවා සපයන්නෙකු වන ඩයලොග් ටීවී හී චැනල් අංක 68 යටතේ මෙම නාලිකාව නැරඹිය හැකියි. .
බෞද්ධයා ගුවන් විදුලිය
බෞද්ධයා ගුවන් විදුලිය FM 101.3, FM 101.5 මෙගාහර්ට්ස් සංඛ්‍යාත ඔස්සේ විසිරුවා හරියි.
ස්ථාපනය කිරීම
ඩයලොග් ටීවී හී හිටපු ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියෙකු (CEO) වූ Muhunthan Canagey මහතාගේ පරිත්‍යාග සහිතව නාලිකාව ස්ථාපනය කරන ලදී.
බාහිර සබැදි
The Buddhist Official website
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
ලන්දේසි - පෘතුගීසි සටන්
ලන්දේසි - පෘතුගීසි සටන්
ක්‍රිස්ටෝපර් කොලොම්බස් ඇමරිකාව සොයාගත් කාලයේ සිට ලෝකයේ විශාල ප්‍රදේශයක් කරා අයිබීරියන් ( ස්පාඤ්ඤය හා පෘතුගාලය සහිත අර්ධද්වීපය) අභියෝගයන් නිරතුරුව එල්ල විය. ස්පාඤ්ඤය හා පෘතුගාලය ලෝකයේ අනෙකුත් රටවල් යටත් කර ගැනීමෙහි යෙදී සිටියහ. පෘතුගීසිහු පෙරදිග ලංකාවේ පමණක් නොව ඉන්දියාවේ සහ දැනට ඉන්දුනීසියාව නමින් හැදින්වෙන පෙදෙස් වල විශාල ප්‍රදේශ යටත් කර ගත්හ. එම ප්‍රදේශ ඊස්ට් ඉන්ඩීස් ( East Indies)  නැගෙනහිර ඉන්දීය දුපත් ලෙස හැදින්විනි.
1580 සිට 1640 දක්වා ස්පාඤ්ඤයේ හැබ්ස්බර්ග් රජවරු විසින් පෘතුගාලයේ පාලනය හිමිකර ගෙන සිටි අතර ඒ වන විට ස්පාඤ්ඤ‍ය විශාලතම යටත් විජිත හිමි අධිරාජ්‍යය බවට පත්විය. 1583 දි පෘතුගාලයේ 1වන පිලිප් වුද ස්පාඤ්ඤයේ II පිලිප් වුද, පිලිප් රජු ඔහුගේ ඒකාබද්ධ  සයිබීරියන් හමුදාව පිටත් කර හරින ලද්දේ අසෝරස් වෙතින් ප්‍රංශ වෙළදුන් ඉවත් කිරීම පිණිසයි. ඔහු යුද සිරකරුවන් එල්ලා මරමින් කළ පුරාවෘත්තයට දායකත්ය සැපයීය. ‘ඇසෝරස්’ යනු පිලිප් රජුගේ පෘතුගාල පාලනයට එරෙහිව පැවති පෘතුගාලයේ අන්තිම ප්‍රදේශයයි.
අධිරාජ්‍යයන් දෙකක ප්‍රදේශ පාලනය කිරිමට සිදුවීමත්, ලන්දේසි , ඉංග්‍රීසි හා ප්‍රංශ ජාතීන් සමග තිබුණු තරගයක් හේතුවෙන් ලෝකය පුරා විසිරී තිබුණු පෘතුගීසීන්ට අයත් ප්‍රදේශ සමහරක ආරක්ෂාව කෙරේ සැලකිලිමත්වීමට හැබ්ස්බර්ග් රජවරුන ට නොහැකි විය. මෙම කාලය තුල තමන් අල්ලා ගෙන සිටි ප්‍රදේශ බොහොමයක් අනෙකුත් තරගකාරී යටත් විජිතවාදීන් සදහා අතහැරීමට පෘතුගාලයට සිදුවිය.
ඇමරිකාවේදී ටොර්ඩ්ස්ලාස් ගිවිසුමෙන් නියම කරන ලද අක්ෂාංශ සීමාව ඉක්මවමින් මැන්හැට්න් වලින් ඔබ්බට පෘතුගීසි ව්‍යාප්තිය නොකඩවා සිදුවිය. පාතුගීසීහු ප්‍රංශවරු ඉක්විනෝක්ෂල්  වලින් පලවා හරින ලදහ. යුද්ධ  චාරිකාවක සංවිධානය කොට 1615 දී ඉක්නෝසියල් වල ප්‍රංශ යටත් විජිතවාදීන් හා සටන් කර ඔවුන්  පරාජය කර ( ඔවුන් එහි පැමිණ අවුරුදු හතරක් ගතවීමටත් පෙර) ඔවුන් පලවා හැරීමට සමත් වුහ. 1625 අප්‍රේල් 30 වැනි දින ෆැද්රික් ද ටොලෙංඩෝගේ මුලිකත්වයෙන් යුත් හමුදාවක් සැල්ව‍දොරේ ඩි බහියා නගරය ලන්දේසීන්ට නැවත අයිති කර දුන්නේය. මෙම බල සේනාව පෘතුගීසි නැව් 22කින්ද, ස්පාඤ්ඤ නැව් 34 කින් ද මිනිසුන් 12500 කින්ද සමන්විත විය. මෙයින්  3/4   ක් ස්පාඤ්ඤවරු වු අතර සෙසු පිරිස පෘතුගීසිහු වුහ.
1638 සහ 1640 අතර කාලය තුල අගනුවර රිසයිෆ්හි තබාගෙන බ්‍රසීලයේ ඊසාන දිග පෙදෙසින් කොටසක් ලන්දේසීහු පාලනය කළහ. පෘතුගීසිහු 1649 දී ගුවාරරුපේස් හි දෙවැනි යුද්ධයෙන් සැලකිය යුතු ජයක් අත්පත් කරගත්හ. 1654 වන විට ඔවුන්ගේ පාලනය යටතේ තිබු සියලුම බ්‍රසීලයේ පෙදෙස් ලන්දේසීන් විසින් පෘතුගීසීන්ට පවරා දුන්හ. බ්‍රසීලයේ ලන්දේසි ජනපද 17 වෙනි සියවසේදී නැතිවු නමුත් ලන්දේසීන්ට ලංකාව, සුභ පැත්මේ තුඩුව සහ නැගෙනහිර ඉන්දිය දුපත් යටත් කර ගැනීමටද නාගසාකිහිදී ජපානය සමග වෙළද කටයුතු ආරම්භ කිරීමටද හැකිවිය. පෘතුගාලය සතු ආසියාවේ යටත් බිම්  නැගෙනහිර ටිමෝරයේ මැකාවු හි කදවුරුවලටත්, පෘතුගිසි  ඉන්දියාවටත්   පමණක් සීමා විය.
ජෝර්දාන නිම්නයෙහි බ්‍රිතාන්‍ය අධිවාසය
ඊජිප්තියානු කාර්යසාධක බලකාය (ඊඊඑෆ්) විසින් ජෝර්දාන් නිම්නය අධිවාසය 1918 පෙබරවාරි මාසයෙහිදී ඇරඹුනේ පළමුවන ලෝක යුද්ධයෙහි සයිනායි සහ පලස්තීන මෙහෙයුම තුලදීය. ජෙරිකෝව අල්ලාගැනීමෙන් පසුව පෙබරවාරි මාසයෙහිදී ඕක්ලන්ඩ් ආරෝහණ රයිෆල් රෙජිමේන්තුව විසින් ජෙරුසෙලෙමෙහි සිට මාර්ගයෙහි ඇරඹුමෙහි ජෙරිකෝව අසබඩ ජෝර්දාන් නිම්නයෙහි ප්‍රදේශයෙහි මුර සංචාරය කිරීම ඇරඹූහ. මාර්තු මස අවසානය වෙත්ම අම්මාන් වෙත පළමුවන අන්තඃජෝර්දාන ප්‍රහාරය සහ පළමුවන අම්මාන් සටන ජෝර්දාන් නිම්නයෙන් ඇරඹුනු අතර සති කිහියකට පසුව එලෙසින්ම අසාර්ථකවූ ෂනට් නිම්රින් ඇන්ඩ් එස් සෝල්ට් වෙත දෙවන අන්තඃ ජෝර්දාන ප්‍රහාරය අප්‍රේල් මාසයෙහිදී ක්‍රියාත්මක විය. මෙම කාලසීමාව තුලදී ජෝර්දාන අධිවාසය සම්පූර්ණයෙන් සංස්ථාපිතව තිබුණු අතර 1918 සරත් සමය දක්වා දිගටම පැවතිණි. ෂැරන් සටන සහ නැබ්ලස් සටන වෙතින් සමන්විත වූ මෙගීඩෝ සටන සැප්තැම්බරයෙහි ක්‍රියාත්මක වෙත්ම අධිවාසය කෙළවර විය. තෙවන අන්තඃජෝර්දාන ප්‍රහාරය සහ දෙවන අම්මාන් සටන සටන් වැදුනේ නැබ්ලස් සටනෙහි කොටසක් ලෙසිනි.
ජෝර්දාන් නිම්නයෙහි අපහසු දේශගුණික සහ අහිතකර පරිසර තත්ත්වයන් මධ්‍යයෙහි වුවද, ජෙනරාල් එඩ්මන්ඩ් ඇලන්බි තීරණය කලේ, ඊඑෆ්එෆ්හී ඉදිරි පෙරමුණෙහි ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා, ඔහුගේ දකුණු පැත්ත ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට, මධ්‍යධරණිය සිට ජුදයානු හෙල් ඔස්සේ මළ මුහුද දක්වා පෙරමුණ දිගු කළ යුතු බවයි. සැප්තැම්බර මාසය දක්වා මෙම පෙරමුණ ආරක්ෂා සහිතව පැවති අතර, නැගෙනහිර දිශාවට අම්මාන් වෙත සහ උතුරු දිශාවට දමස්කස් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට බලවත් පිහිටුමක් විය.
මාර්තු සිට සැප්තැම්බර් දක්වා කාලය තුලදී ඕටමන් යුද්ධ හමුදාව විසින් නිම්නයෙහි නැගෙනහිර දිශාවෙහි වූ සහ නිම්නයෙහි උතුරු ප්‍රදේශයෙහි වූ මොවාබ් හෙල් වල බලය නතු කර ගෙන සිටියහ. ඔවුන් විසින් මැනවින් ස්ථානගත කර තිබූ කාළතුවක්කු හමුදාව විසින් විටින් විට අධිවාසිත බලකායයන් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කල අතර, විශේෂයෙන් මැයි මාසයෙහිදී, පහලින් පියාසර කල ජර්මානු ගුවන්යානා වෙතින් නොකඩවා එල්ල කල බෝම්බ සහ මැෂින් තුවක්කු ප්‍රහාර මගින් තාවකාලික කඳවුරු සහ අශ්වයින් ගාල් කෙරුණු පෙරමුණු විනාශ කෙරිණි. මෙගීඩෝ වෙතින් ලබා ගත් ප්‍රධාන ජයග්‍රහණය හේතුවෙන් අධිවාසිත ප්‍රදේශය සහ සටන් වෙතින් අත්පත් කර ගත් පූර්ව ඕටමන් අධිරාජ්‍යය බල ප්‍රදේශ එක්කරන ලදි.
පසුබිම
1917 වසර අවසානයෙහිදී ජෙරුසෙලෙම අත්පත් කර ගැනීමෙන් පසුව පාබළ හමුදාවන් සහ ආරෝහි රයිෆල් භටයන් විසින් ජෝර්දාන් ගංගාව තරණය කොට අම්මාන් වෙත මාර්තු මාසයෙහිදී දියත් කිරීමට නියමිත වූ අසාර්ථක පළමුවන අන්තංජෝර්දාන ප්‍රහාරය ඇරඹුම සඳහා  පිවිසුම් රැකවල් ස්ථාපනය කෙරිණි.
සිල්ලා හි හොන්ගං
සම්ගුක් සගි ග්‍රන්ථය අනුව, ඔහු රාජ්‍ය කටයුතු සම්බන්ධයෙන් දක්ෂයෙකු වූ බැව් පෙනේ. හොන්ගං යනු ග්යොංමුන් රජුගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වන අතර, මුනුයි රැජින ඔහුගේ මවයි. මොහුට නීත්‍යානුකූල උරුමකරුවකු නොසිටි නමුත්, ඔහුට දාව උයිමියොං ආර්යාවට උපන් පුත්‍රයකු (පසුකාලීනව හ්යෝගොං රජු වූ) සිටියේ ය.
හොන්ගොංගේ දේහය ග්‍යොංජු හි බොරිසා විහාරයට ඊසාන දෙසින් භූමිදානය කෙරිණි.
සකුන්තලා
හින්දු ආගමෙහි සකුන්තලා යනු දුෂ්‍යන්ත රජුගේ බිරිඳ වන අතර භාරත අධිරාජයාගේ මෑණියන් වෙයි. ඇයගේ කතාව මහා භාරතයෙහි සඳහන් වන අතර බොහෝ ලේඛකයන් විසින් නාට්‍යානුසාරයෙන් දක්වා ඇති අතර, ඒ අතුරින් මහත් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ කාලිදාසයන්ගේ අභිඥානසකුන්තලා නාට්‍යය වෙයි.
ප්‍රති සබ්මැරීන ආරක්ෂිත නාවුක යුධ කටයුතු
ප්‍රති සබ්මැරීන යුධ කටයුතු සඳහා වර්ණාවලියේ ප්‍රතිවිරුද්ධ පාර්ශවයේ දී ඇතැම් ආරක්ෂිත නෞකාවන් විශේෂනය වී ඇත. සබ්මැරීන වේගය දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසානයත් සමඟ (ජර්මනියේ XXI වර්ගයේ සබ්මැරීන බලන්න)ශීඝ්‍රයෙන් වැඩි වූ අතර ඒ සමඟ ආරක්ෂිත නෞකාවන් හා සබ්මැරීන අතර වේග පරතරය ද අඩු විය. එබැවින් ආරක්ෂිත නෞකාවන් වාණිජ යාන්ත්‍රණයක් මඟින් බල ගැන්වුණු සාපේක්ෂව අඩු වේගයක් සහිත යාත්‍රා වර්ගයක් බවට පත් නොවීය. Whitby class වැනි වඩා වේගවත් ආරක්ෂිත නෞකා ගොඩ නැංවීමට පශ්චාත් යුධ සමයේ දී කටයුතු යෙදිනි. එවැනි නැව් තුළ විචල්යග ගැඹුරු සෝනාර් ‍වැනි වැඩි දියුණු කළ සෝනාර් උපකරණ අඩංගු වූ අතර ටොපීඩෝ වැනි විශේෂඥ ආයුධ ද ලිම්බෝ වැනි ඉදිරි විදුම් ආයුධ ද ASROC Ikara වැනි මිසයිල වාහක ප්‍රති සබ්මැරීන ටොපිඩෝවන් ද අඩංගු විය. මතුපිට සිට ගුවනට මෙන්ම මතුපිට සිට මතුපිටට ද විදිය හැකි මිසයිල මඟින් ප්‍රහාරක හා ආරක්ෂක හැකියාවන් පවත්වා ගැනීමට ඒවාට හැකි විය. (Sea Sparrow හෝ Exocet පිළිවෙලින්) එවැනි විශේෂඥ ASW(Anti Submarine Warfare) නෞකාවකට උදාහරණයක් නම් රාජකීය නාවික හමුදාවේ 22 වන ආකාරයේ ආරක්ෂිත නෞකාවයි.
ASW කටයුතු සඳහා විශේෂයෙන්ම බොහෝ නූතන ආරක්ෂිත නෞකාවන් ගොඩ බැස්සවීමේ පර්යන්තයක් හා අහස්යාත්රාංයගනය හෙලිකොප්ටර ක්‍රියා කරවීම සඳහා සතුව ඇත. මේ මඟින් ආරක්ෂිත නෞකාවන් ද නොහඳුනන උප මතුපිට ගැටුම්වලට ලක් වීම නිශේධනය කරන අතර එබැවින් අවදානම් ප්‍රහාරයන් හා න්‍යෂ්ටික බල ගැන්වුණු මතුපිට යුධ නෞකාවන්ට වඩා වේගවත් නූතන සබ්මැරීන සඳහා විශේෂයෙන්ම උචිත වේ. හෙලිකොප්ටරය සැලසුම් කොට ඇත්තේ මව් නෞකාව ආරක්ෂිත දුරක පවතිද්දී මෙම අරමුණ සඳහාය. මෙම ක්රිසයාව සඳහා sonobuoys වැනි විශේෂිත සංවේදක හෙලිකොප්ටරයේ සවි කර ඇත. ඊට අමතරව අවපාත සෝනාර් හා චුම්භක වෙනස් වීම් හඳුනාගන්නා උපාංග ටොපිඩෝ හෝ depth – chorges වැනි විභව අවදානම් හා මෙහෙයුම් නිශ්චිත ඉලක්ක හඳුනා ගැනීම සඳහා යොදා ඇත. පුවරු මත වූ රේඩාර් හා හෙලිකොප්ටර සිතිජයෙන් එහා ඉලක්ක පරීක්ෂා කිරීමට යොදා ගත හැකි අතර අවශ්ය් නම් ප්රසති මතුපිට යුධ කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීමට පෙන්ගුයින් හා sea skua වැනි ප්රවති නාවික මිසයිල සවි කළ හැක. වෙරළ හා නෞකාවන් අතර නෞභාරයන්, තැපැල් කටයුතු, මිනිසුන් ගෙන යාම වැනි කටයුතු සදහා යොදා ගත් ඩිංගි බෝට්ටු හා Jackstay Rig වැනි යාත්රානවල භාවිතයන් විශාල වශයෙන් ප්ර තිස්ථාපනය කරමින් පරීක්ෂණ කොට ගලවා ගැනීමේ කටයුතු සඳහා හෙලිකොප්ටරය භාවිතා වේ. හෙලිකොප්ටර භාවිතයෙන් ආරක්ෂිත නෞකාවට එහි ක්රිඳයා පටිපා‍ටියෙන් බැහැර නොවී වඩාත් වේගයෙන් හා අඩු අවදානමක් ඇතිව එවැනි කටයුතු සිදු කර ගත හැක. Frigate
කන්කසන්තුරේ වරාය
කන්කසන්තුරේ වරාය ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි වරායකි.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ වරායවල්
ටී10 ක්‍රිකට් ලීගය 2018
2018 ටී10 ක්‍රිකට් ලීගය එම තරගාවලියේ 2 වන අධියරයි. මෙම තරග පන්දුවාර 10 ක් එක පිලකට හිමිවන අතර මිනිත්තු 90 ක් පුරා තරග පැවැත්වෙයි. මෙම තරග රවුන්ඩ් රොබින් ක්‍රමයට පවෙත්වෙන අතර නොවැම්බර් 21 සිට දෙසැම්බර් 2 දක්වා සාජා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගංගණයේ පැවැත්වේ. පෙර තරගාවලියේ සිටි කණ්ඩායම් වලට අමතරව නව කණ්ඩායම් 3 ක් ඇතුලත් වූ අතර ටීම් ශ්‍රී ලංකා මෙම තරගාවලියට ඇතුලත් නොවේ.
මෙම තරගාවලියට පෙර කරච්චියන්ස් පිලේ නම සින්දීස් ලෙස වෙනස් විය ඒ පකිස්ථාන් සුපර් ලීගයේ කරච්චි කින්ග්ස් කණ්ඩායමේ අනන්‍යතාවය හා ගැටීමක් සිදුවේයැයි පකිස්ථාන අධිකරණයක් විසින් ලබා දුන් තීන්දුවක් අනුවය.
References
ප්‍රවර්ගය:2018 in Emirati cricket ප්‍රවර්ගය:2018 in Emirati sport
ක්‍රිපූ 491
ක්‍රිපූ 491 යනු, පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි වසරකි. එකල එය හැඳින්වුනේ, අගුරිනුස්ගේ සහ අට්‍රාටිනුස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික වසර (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්, අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා 263 වසර) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා ක්‍රිපූ 491 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
ප්‍රවර්ගය:ග්‍රෙගරි දිනදසුනේ අවුරුදු ප්‍රවර්ගය:පූර්ව-ජූලියානු රෝමානු දින දසුනෙහි අවුරුදු
Kirsan Ilyumzhinov
Kirsan Nikolayevich Ilyumzhinov (Кирса́н Никола́евич Илюмжи́нов) (born April 5, 1962, in Elista) is a Kalmyk multi-millionaire businessman and politician. He is the President of the Republic of Kalmykia of the Russian Federation, and has been the President of FIDE (or the "World Chess Federation"), the world's pre-eminent international chess organization, since 1995. He has also been in the forefront of promoting chess in schools in Russia and overseas. He is the founder of Novy Vzglyad Publishing House. Ilyumzhinov has drawn world-wide attention for claiming he has met and travelled with aliens.
FIDE career
ප්‍රවර්ගය:කල්මීකියානුවන් ප්‍රවර්ගය:චෙස් නිලධාරීන් ප්‍රවර්ගය:කල්මීකියා ප්‍රවර්ගය:බෞද්ධයෝ
විලියම් ද සිල්වා
පී. එච්. විලියම් ද සිල්වා ලංකාවේ අම්බලන්ගොඩ බටපොල කහටපිටියේ ඉඩම් හිමි ධනවත් පවුලක උපත ලැබීය. බටපොල මිශ්‍ර පාසලෙන් ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු පානදුර ශාන්ත ජෝන් විද්‍යාලයෙන්, ගාල්ල රිච්මන්ඩ් විද්‍යාලයෙන් සහ කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයෙන් ද්විතීයික අධ්‍යාපනය ලබා ඇත. ඔහු කොළඹ යුනිවර්සිටි කොලේජ් (දැන් කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලය ) හි වසරක් අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර පසුව ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා එංගලන්තයට ගියේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1988 මරණ ප්‍රවර්ගය:1908 උපත්
වංශය සහ පවුල
දුටුගැමුණුගේ පාලනය සමය ගැන මහා වංශයේ විස්තර වෙයි. පරිච්ජේද 35 ක් වු එහි පරිච්ජේද 6 ක්ම වෙන්කර තිබෙන්නේ දුටු ගැමුණු රජතුමා වෙනුවෙන් ගැමුණු කුමරු දේවානම්පියතිස්සගේ සොයුරු මහානාම ඇතුළු රජරට රජ පෙලපතෙන් පැවත එන්නේ යැයි මහාවංශයේ 22 පරිච්ජේදයේ විස්තර කර ඇත. ඔහු උපදින අවස්ථාව වන විට ඔහුගේ පියා කාවන් තිස්ස ශ්‍රී ලංකාවේ ගිණි කොණ දිග පෙදෙසේ කුඩා රාජ්‍යයක් වු “රෝහණ” ගේ රජු වුයේය. එය උතුරේ රජරට‍පාලනයෙන් මිදුනේ විය. රජරට සහ රුහුණු රාජ්‍යයන් දෙක වෙන් වුනේ ‘මහා ගංගා’ යනුවෙන් හැදින්වු ගගකිනි. මෙය වර්ථමානයේ මැණික් ගග විය හැක. මහාවංහයේ කාවන්තිස්ස රජු ගැන සදහන් වන්නේ ත්‍රිවිධරත්නය කෙරේ බලවත් විශ්වාසයෙන් සිටි පුද්ගල යෙකු සහ සහෝදර ජනතාවට අවශ්‍ය දේ නොකඩවා සැපයු කෙනෙකු ලෙසිනි.
දුටුගැමුණුගේ මව වුයේ විහාර මහා දේවියයි. ඇය ‘කල්‍යාණි’ රාජ්‍යයේ රජ වු තිස්සගේ දියණියයි. පුරාවෘත්ත වලින් කියවෙන්නේ ‘තිස්ස විසින් බෞද්ධ භික්ෂුවක් මැරවීම නිසා ඊට දඩුවම් වශයෙන් කිහිප වරක් මුහුද ගොඩ ගැලු බවකි. එයින් මිදීම සදහා තිස්ස කළේ ඔහු	ගේ දියණිය වු ‘දේවි’ කුමරිය රන් ඔරුවක නංවා එහි රජුගේ දියණිය යනුවෙන් සටහනක්ද තබා මුහුදට පා කර හැරීමයි. ප්‍රතිහාර්යයකින් මෙන් රජ කුමරිය රුහුණු වෙරළට නිරුපද්‍රිතව පාවී ආවාය. පසුව කාවන් තිස්ස රජු විසින් ඇය විවාහ කරගන්නා ලදී යනුවෙනි.
විහාර මහාදේවිය දුටුගැමුණු බිහිවීම‍ට සිටියදී ඇයට විශේෂ ආශාවන් කිහිපයක් ඇති විය. (දොළදුක්) එයින් එකක් නම් මී වද වලින් සෑදු කොට්ටයක් මත සැතපීමයි. අනෙත් විශේෂ කාරණය වුයේ එළ‍ාර රජුගේ හමුදාවේ රණවිරුවකුගේ හිස වෙන් කළ කඩුව සේදු ජලය එම හිස මතම වාඩිවී පානය කිරීමයි. මෙය රාජසභාවේ අනාවැකි කියන වුන්ගේ කුහුල ඇවිස්ස වීමට හේතු විය. “රැජිනගේ පුතා දමිළයන් ජයගෙන රට එක් සේසත් කර බුද්ධාගම බබලවනවා. යනුවෙන් ඔවුහු අනාවැකි කීහ. විහාර මහා දේවිය පුතෙකු වැදුවාය. ඔහු ගාමිනි අභය නම් වුයේය. ටික කලකට පසු ‘තිස්ස’ නම් වු තවත් පුතෙකුද බිහි කළාය.
ගාමිණි බිහි වු කාලයේදීම එක් සද්දන්ත කුලයේ ඇතෙක් උගේ පැටවා එහි ගෙන වුත් දමා යන්නට ගියේය. ඒ ඇත් පැටවා “කන්ඩුල” නම් වු අතර ගැමුණු කුමාරයාගේ සෑම ක්‍රියාවකදීම කුමරු සමග ඌ සිටියේය.
තිබ්බටුවාවේ ශ්‍රී බුද්ධරක්ඛිත මහ නාහිමි
ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1700 වැන්නෙ හිදී මාතලේ තිබ්බටුවාව ග්‍රාමවරයෙහි තිබ්බටුවාව වලව්වේදී ජන්ම ලාභය ලද මුන් වහන්සේ බෝධි සත්ව ගුණෝපේත වැලිවිට පිණ්ඩපාතික අසරණ සරණ සරණංකර සංඝරාජෝත්තමයාණන් වහන්සේගේ ශාසන පුනර්ජීවන ක්‍රියාදාමයට අනල්ප සහයක් සැලැස්වූ යතීන්ද්‍රයාණන් වහන්සේ නමකි. අපේ ඓතිහාසික රිදී විහාරය කේන්ද්‍රකොට ගෙන ගොඩ නැගුණු නොයෙක් සිය දහස් බුද්ධ පුත්‍රයින් වහන්සේලා තැනීමේ සද්කාර්යයෙහි නේතෘත්වය දරනා ලදුයේය. ඓතිහාසික රිදී විහාරයෙහි කටු කොහොල් හරවා ප්‍රතිසංස්කරණය කරවීම මෙන්ම බොහෝ බණ පොත් ලියවා තැබීම පමණක්ම නොව පනලියගල්ලෙනෙහි බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ නමක් බඳවා එම ස්ථානය පූජනීයත්වයට පත් කිරීම උන්වහන්සේගෙන් සිදුවූ ඉතා වටිනා ශාසනික මෙහෙවරකි.
පාලි භාෂා ප්‍රවීණයෙකු වූ මුන් වහන්සේ මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රයට සන්නයක් සැපයූහ. ස්‍යාම දේශයෙන් ලක්දිවට උපසම්පදාව ගෙන ඒම පිළිබඳවද කරුණු ඇතුලත් ස්‍යාමෝප සම්පදා වත හා අප සර්වඥයන් වහන්සේගේ "සත්ථා" බුදු ගුණය මුල් කරගනිමින් ලිවූ "ශ්‍රී සද්ධර්මාව වාද සංග්‍රහය" ද මුන්වහන්සේ වෙතින් රැසැයුනු ග්‍රන්ථරත්නයෝය. තවද දඹදෙණි පණ්ඩිත පරාක්‍රමබාහු නරේශ්වරායාණන්ගේ පටන් කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු දක්වා ගාථා අටසියයකින් යුතුව චූලවංශ අතිරේකය මුන්වහන්සේ රචනා කළහ. ඒඋන්වහන්සේගෙන් සැලසුනු අනල්ප ධර්මශාස්ත්‍රීය මෙහෙවරෙන්බිඳකි.
ක්‍රිස්තාබ්ධයෙන් 1753 හා1773 දක්වා කාලයෙහි මහා නායක පදවිය දැරූමුන්වහන්සේ කුඹුරුමුල්ලේ විහාරය (වත්මන් කුඹුරු ලෙන විහාරය), වැලිගල විහාරය, වේරගොඩ විහාරය, මොරතිහ විහාරය යන විහාරයන් මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යානු ශිෂ්‍ය පරපුරට අයත්ය. පොල්පිතිගම ශ්‍රී සිද්ධාර්ථ අනුනායක, තිබ්බටුවාවේ සිද්ධාර්ථ කුඩා උන්නාන්සේ, යටවර සෝභිත, ඊරිමින්නේ විපස්සි, කඩුවෙල සෝභිත, ගම්පහේ සුමංගල, ඈගල්ලේ ඉන්දජෝති ආදී ස්වාමීන්ද්‍රයන්වහන්සේලා මුන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍යවරයන් වහන්සේලාය. ඇතැම්විට මුන්වහන්සේ වෙතින් පැවිදිබව ලබා පොල්පිතිගම සිද්ධාර්ථ අනුනායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ගුරුකොට උපසම්පත්තිය ලද හිමිවරුන්ද මේ අතර වෙත්. ඒ පිළිබඳව තව දුරටත් විමසිය යුතුව පවතී. මෙලෙස උත්තුංග ශාසනික මෙහෙයක නිමග්නවූ මුන්වහන්සේ ක්‍රිස්තාබ්ධයෙන් 1773 දී සිහි නුවණින් යුතුව අපවත්වූ සේක.
අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍ය සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව
දකුණ|200x200පික් මෙය අප්‍රිකාවේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ යැපෙන භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුවකි. එයට සම්පුර්ණයෙන්ම පිළිගත් රාජ්‍යයන්, සීමිත හෝ ශුන්‍ය පිළිගැනීමක් සහිත රාජ්‍යයන් සහ අප්‍රිකානු සහ අප්‍රිකානු නොවන රාජ්‍යයන් දෙකෙහිම යැපෙන ප්‍රදේශ ඇතුළත් වේ. එය ස්වෛරී රාජ්‍යයන් 56ක් (එයින් 54ක් එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රටවල් වේ), අප්‍රිකානු නොවන ස්වෛරී රාජ්‍යවල (යැපෙන) ප්‍රදේශ දෙකක් සහ අප්‍රිකානු ස්වෛරී රාජ්‍යවල උප-ජාතික කලාප නවයක් ලැයිස්තුගත කරයි. මෝල්ටාව සහ ප්‍රංශය, ඉතාලිය, පෘතුගාලය සහ ස්පාඤ්ඤයේ කොටස් අප්‍රිකානු මහාද්වීපික තලයේ පිහිටා ඇත, සමහර ඒවා යුරෝපීය ප්‍රධාන භූමියට වඩා අප්‍රිකානු ප්‍රධාන භූමියට සැලකිය යුතු තරම් සමීප නමුත් දේශපාලනික වශයෙන් සාමාන්‍යයෙන් සම්මුතියෙන් යුරෝපීය ලෙස සැලකේ. ඊජිප්තුව, සීනායි අර්ධද්වීපය හරහා ආසියාව දක්වා විහිදුණත්, අප්‍රිකානු රාජ්‍යයක් ලෙස සැලකේ.
පිළිගත් රාජ්‍යයන්
පහත දැක්වෙන සම්පුර්ණයෙන්ම පිළිගත් රාජ්‍ය 54, එක්සත් ජාතීන්ගේ සහ අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජිකයන් වේ.
සීමිත හෝ ජාත්‍යන්තර පිළිගැනීමක් නොමැති රාජ්‍යයන්
පහත සඳහන් ආයතන දෙක තමන් ස්වෛරී රාජ්‍යයන් ලෙස ප්‍රකාශ කර ඇති අතර යම් භූමි ප්‍රදේශයක පාලනයේ පවතින නමුත් අනෙකුත් රාජ්‍ය වලින් සීමිත හෝ පිළිගැනීමක් නොමැත. සහරාවි අරාබි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය අප්‍රිකානු සංගමයේ සාමාජිකයෙකු වුවද, කිසිදු එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතනයක සාමාජික රාජ්‍යයක් නොවේ.
අප්‍රිකානු නොවන රාජ්‍යවල සංඝටක කොටස්
මෙම ලැයිස්තුවේ ඇති දේශපාලන ආයතන 10 අප්‍රිකානු නොවන රාජ්‍යවල සංඝටක කොටස් වේ.
මූලාශ්‍ර
ප්‍රවර්ගය:අප්‍රිකාව
ඉයුජීන් ස්කොට්
ඉයුජීන් ස්කොට් (උපත : 1945 ඔක්තෝබර් 24) ඇමෙරිකානු සම්භවයක් සහිත භෞතික මානව විද්‍යාඥවරියකි. ඇය "ජාතික විද්‍යා අධ්‍යාපන ආයතනයේ” අධ්‍යක්ෂ ධූරය දැරුවාය. (1987 සිට) තවද, ඇය මැවුම්වාදය සහ බුද්ධිමත් නිර්මාණකරණය යන විෂයයන්වලටද විවේචන ඉදිරිපත් කළාය.
ජීවිත කථාව
අධ්‍යාපනික ගමන්මඟ
ස්කොට් හැදී වැඩුනේ විස්කොන්සින් ප්‍රදේශයේය. ඇයට මුලින්ම මානව විද්‍යාව පිළිබඳව උනන්දුවක් ඇතිවූයේ කුඩා කල තම සහෝදරිය ගේ පොතක් කියවීමෙනි. පසුව ඇය විස්කොන්සින්, මිල්වෝකී සරසවියෙන් උපාධිය ද, පශ්චාත් උපාධිය ද ලබා ගත්තාය. තවද කොලොම්බියාවේ, මිසුරි විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධිය ද ලබාගත්තාය. 1974 දී ඇය භෞතික මානව විද්‍යාඥවරියක් ලෙස කෙන්ටති විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී නොබෝ කලකින් ම ඇයගේ මුල්ගුරු කොට සැළකූ ජේම්ස් ගේවන් සහ තවත් "මැවුම් වාදියෙකු” වූ ඩුවාන් ගිෂ් සමඟ මැවුම් වාදය පිළිබඳව විවාදයකට සහභාගි වූවාය.
1980 දී, කෙන්ටතිහි පාසල් තුළ මැවුම්වාදය ඉගැන්වීම වැළැක්වීම කෙරෙහි ස්කොට් විසින් මහඟු මෙහෙයක් කරන ලදි.එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස 1981 දී ජාතික විද්‍යා අධ්‍යාපන ආයතනය පිහිටුවනු ලැබිණි. 1987 දී ස්කොට්ව එහි අධ්‍යක්ෂකවරිය ලෙස පත්වුණි. මෙම කාලයේදී ජාතික පාසල්වල මැවුම්වාදය ඉගැන්වීම නීතියෙන් තහනම් කෙරිණි. දැනට ස්කොට් සහ ඇගේ ස්වාමියා, දියණිය ද සමඟ කැලිෆෝනියා ජනපදයේ ජීවත් වෙයි.
අධ්‍යාපනික සේවය
1993 දී මිසුරි සරසවිය ස්කොට් තම ශිෂ්‍ය පරපුරේ වැදගත් පුරුකක් ලෙස ගරුකොට සැලකීය. පහත දැක්වෙන්නේ ඇය හෙබවූ තනතුරු කිහිපයකි.
1999 සිට 2008 දක්වා කාලය තුළ ස්කොට් හට ආයතන, සරසවි හා අධ්‍යාපනික මට්ටමින් පිරිනැමෙන සම්මාන හා පිළිගැනීම් රාශියක් හිමිවිණි.
TV 1
1992 වර්ෂයේදී එම්ටීවී නිව්ස්විෂන් (MTV Newsvision) යන නාමයෙන් ආරම්භ කල මෙම නාලිකාව, ශ්‍රී ලංකාවේ පුද්ගලික අංශයට අයත් ප්‍රථම රූපවාහිනී නාලිකාවද වෙයි.
1998 ජුනි මසදී, මෙහි සහෝදර රූපවාහිනී නාලිකාව වූ එම්ටීවී (MTV) නාලිකාවේ නම, සිරස ටීවී නමින් කොට, එම්ටීවී නිව්ස්විෂන්, එනම් මෙම නාලිකාවේ නම එම්ටීවී (MTV) ලෙස වෙනස් කරන ලදී. නමුත් පසුව එම්ටීවී යන නාමය, චැනල් වන් එම්ටීවී (Channel One MTV) ලෙස නැවත වෙනස් කරන ලදී.
නැවතත් 2012 ජනවාරී 26 දිනදී, නාලිකාවේ නම එම්ටීවී ස්පෝට්ස් (MTV Sports) ලෙස වෙනස් කොට විකාශන කටයුතු අරඹන ලදී. 2015 ජුලි මස MTV Sports යන නාමය නැවත MTV ලෙස වෙනස් කරන ලදුව 2016 ජනවාරි 21 දින එය TV 1 ලෙස නම් කරන ලදී.
භාහිර සබැදි
ප්‍රවර්ගය:ශ්‍රී ලංකාවේ රූපවාහිනී නාලිකා
විද්‍යුත් චුම්බකත්වය
විද්‍යුත් චුම්බකත්වය යනු විද්‍යුත් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර පිළිබද හදාරන භෞතික විද්‍යාවේ විෂය කොටසයි. විද්‍යුත් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර මගින් විද්‍යුත් වශයෙන් ආ‍රෝපිත අංශු මත බලයන් ඇති කරයි. එම බලයට ප්‍රධාන ලෙස බලපාන්නේ අදාල වස්තුවේ හැඩය සහ චලනයයි.
චුම්බක ක්‍ෂේත්‍ර වෙනස් කිරීමෙන් විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍ර හටගත් අතර මෙය විද්‍යුත් චුම්බක ප්‍රේරණය පිළිබද සංකල්පයි. මෙය විද්‍යුත් උත්පාදන යන්ත්‍ර හා විදුලි සහ පරිනාමකවල මුලික පදනමයි. මීට සමානව විද්‍යුත් ක්‍ෂේත්‍රයක් වෙනස් කිරීමෙන් චුම්බක ක්‍ෂේත්‍රයන් උපදවාගත හැක. විද්‍යුත් සහ චුම්භක ක්‍ෂේත්‍රවල මෙම අන්තර සම්බන්ධ නිසා මෙම ක්‍ෂේත්‍ර වර්ග දෙක සංගත කර විද්‍යුත් චුම්බභක ක්‍ෂේත්‍ර ලෙස හදුන්වනු ලබයි.
ඒකක
විද්‍යුත් චුම්භක ඒකක, වන අතර විද්‍යුත් ධාරාවේ චුම්භක ගුණ මත පදනම් වී ඇත.
විද්‍යුත් චුම්භක cgs පද්ධතිවයක විද්‍යුත් ධාරාව යන මූලික රාශිය ඇම්පියර් නියමය ‍මගින් අර්ථ දැක්වේ. මෙය රික්තයක දී අගය එකක් (1) වන මාන රහිත පාරගම්‍යතාවක් (සාපේක්ෂ පාරගම්යතාව) දක්වයි. එනිසා ඇතැම් සමීකරණවල ආලෝකයේ වේගයේ වර්ගය සමහර රාශින් සමග අන්තර් සම්බන්ධයක් දක්වන අතර තවෙකක පැහැදිලිව යෙදේ.
මොහාන් ද සිල්වා (දේශපාලඥ)
මොහාන් ප්‍රියදර්ශන ද සිල්වා (උපත 1966 දෙසැම්බර් 23) ශ්‍රී ලාංකික දේශපාලනඥයෙක්, හිටපු කැබිනට් අමාත්‍ය සහ ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයෙකි. ඔහු අයත් වන්නේ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණටය. මොහාන් පී ද සිල්වා වෘත්තියෙන් නීතිඥයෙකු වන අතර ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ ගාල්ල ශාන්ත ඇලෝසියස් විද්‍යාලයේය. 2022 ශ්‍රී ලංකා විරෝධතා හමුවේ ශ්‍රී ලංකා කැබිනට් මණ්ඩලයේ විශාල ඉල්ලා අස්වීමෙන් පසුව, 2022 අප්‍රේල් 18 වන දින ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා විසින් ජල සම්පාදන අමාත්‍යවරයා ලෙස ඔහු පත් කරන ලද අතර, ඔහු 2022 මැයි 9 වන දින දක්වා මෙම භූමිකාවේ කටයුතු කළේය.
යොමු කිරීම්
ප්‍රවර්ගය:1966 උපත් ප්‍රවර්ගය:ජීවමාන ජනයා
ඇලෙක්‌සැන්ඩර් ප්‍රනාන්දු
ජෝසප් මැනුවෙල් ඇලෙක්සැන්ඩර් ප්‍රනාන්දු (25 අගෝස්තු 1940 – 29 අප්‍රේල් 2020) සිංහල සිනමාවේ නළුවෙක් සහ සටන් අධ්‍යක්ෂකවරයෙක් විය. සිංහල සිනමාවේ හොඳම දුෂ්ටයෙකු ලෙස සැලකෙන ප්‍රනාන්දු, සිංහල චිත්‍රපට 120කට අධික සංඛ්‍යාවක, දෙමළ චිත්‍රපට හයක සහ එක් ඉංග්‍රීසි චිත්‍රපටයක රඟපෑවේය.
පෞද්ගලික ජීවිතය
ප්‍රනාන්දු උපත ලැබුවේ 1940 අගෝස්තු 25 වැනිදා කොළඹ කොටහේන කොච්චිකඩේ ප්‍රදේශයේය. ඔහු අධ්‍යාපනය ලැබුවේ කොළඹ ශාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලය සහ ශාන්ත අන්තෝනි පිරිමි විද්‍යාලය, කොළඹ 13. ඔහු පාසල් වියේදී මල්ලවපොර, බොක්සිං සහ පිහිනුම් ක්‍රීඩාවන්හි විශිෂ්ට ක්‍රීඩකයෙකි. වයස අවුරුදු 15 දී ඔහු කොටහේන ආම්ස්ට්‍රෝං මල්ලවපොර සමාජයේ සාමාජිකයෙකු විය. ඔහු බස්නාහිර පළාත් පාසල් මල්ලවපොර ශූරතාවලියට ඉදිරිපත් වී අනුශූරතාව දිනාගන්න ලදි. ඊට අමතරව කරාටේ, ජූඩෝ සහ ශාරීරික යෝග්‍යතා පුහුණුවීම් කළා. 1959 දී ඔහුගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ පෙළ විභාගයෙන් පසු ඔහු ටෙලි ලිපිකරුවෙකු ලෙස වරාය අධිකාරියට බැඳුණි. ඔහු 1961 දී අපරාජිත ජාතික මල්ලවපොර ශූරයා ලෙස කීර්තියට පත් වූ අතර 1962 පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය ක්‍රීඩා උළෙලේදී ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේය. ප්‍රනාන්දු 1964 ටෝකියෝ ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලට සුදුසුකම් ලැබූ අතර 1966 බැංකොක් නිපොන් ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙලටද සහභාගි විය. පසුව දණහිසේ ආබාධයක් හේතුවෙන් ඔහුට ගෝලීය ක්‍රීඩා තරඟාවලි කිහිපයකට සහභාගී වීමේ අවස්ථාව අහිමි විය. ක්‍රීඩාවෙන් තම රට නියෝජනය කළ ශ්‍රී ලංකාවේ එකම නළුවා වන්නේද ඔහුය.
ප්‍රනාන්දු සිය රංගන දිවිය තුළ කොළඹ මහ නගර සභාවේ (CMC) ක්‍රීඩා උපදේශකයෙකු ලෙස සේවය කළේය. ඔහු ක්‍රීඩාවට කළ දායකත්වය වෙනුවෙන් 2009 වසරේ ක්‍රීඩා අමාත්‍යාංශයෙන් සම්මානයක් දිනා ගත්තේය.
ප්‍රනාන්දු 1978දී අනෝමා ලුම්බිණි සමඟ විවාහ විය. මෙම යුවළට දියණියන් දෙදෙනෙක් - අනුෂ්කා සහ ආශා - සහ එක් පුතෙක් - අනෝජන් සුදර්ශන සිටී. ඔහු පදිංචිව සිටියේ තම බිරිඳ සමඟ අංක. 103, නාතුදූව, කැලණිය පිහිටි තම නිවසේය.
ප්‍රනාන්දු 2020 අප්‍රේල් 29 වන දින වයස අවුරුදු 79 දී මිය ගියේය.
සිනමා ජීවිතය
ප්‍රනාන්දු නාට්‍ය කලාව ආරම්භ කළේ දෙමළ වේදිකා නාට්‍යවල රඟපාමින්. ඉන් අනතුරුව ඔහු ශැලෝමි හා ජුලියස් සීසර් නාට්‍යවල රඟපෑවා. ප්‍රනාන්දුගේ මංගල සිනමා රංගනය 1963 වසරේ ටී. සෝමසේකරන් විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද වෙන ස්වර්ගයක් කුමටද? චිත්‍රපටය හරහා සිදු විය. ඔහු එම චිත්‍රපටයේ හෙන්රි ජයසේන වෙනුවෙන් ප්‍රයෝගකාරී චරිතයක් රඟපෑ නමුත් ඔහුගේ සටන් දර්ශනය අවසානයේ චිත්‍රපටයෙන් ඉවත් කරන ලදී. ඉන්පසුව "හාර ලක්ෂය", "ශ්‍රී මදාරා", "රාජගෙදර පරවියෝ", "සරදියෙල්ගේ පුතා" සහ "පස මිතුරෝ" ඇතුළු වාණිජ චිත්‍රපට කිහිපයක ප්‍රධාන චරිතවල දිගටම රඟපෑවේය. ප්‍රනාන්දු ජනප්‍රිය ගායක එච්. ආර්. ජෝතිපාල, කැමරා ශිල්පී ලෙනින් මොරායස් සහ නර්තන ශිල්පී රොනල්ඩ් ප්‍රනාන්දුගේ සමීප මිතුරෙකුද විය.
1963 දී ඩබ්ලිව්. එම්. එස්. තම්පෝ අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ‘‘රුහුණු කුමාරි’’ චිත්‍රපටයේ රඟපාන්නැයි සෙසු සටන් නළු රොබින් ප්‍රනාන්දු ඔහුට ආරාධනා කළේය. මේ අතර ඔහු අටවෙනි පුදුමය’’ (1968) සහ ‘කොහොමද වැඩේ’ (1969) චිත්‍රපටවල රඟපෑවේය. “අටවෙනි පුදුමය” චිත්‍රපටයේ රඟපාන්නට ඔහුව හැඳල විජය චිත්‍රාගාරයට ගෙන්වා ගත්තේ සිනමා නළු සේනාධීර රූපසිංහ විසිනි. ඔහුගේ "රුහුණු කුමාරි" චිත්‍රපටයත් මේ අවදියේදී ප්‍රදර්ශනය විය. චිත්‍රපටය ඉතා ජනප්‍රිය වූ පසු, ප්‍රවීණ නළු ජෝ අබේවික්‍රම ඔහුව ප්‍රවීණ චිත්‍රපට නිෂ්පාදක ටයිටස් තොටවත්ත වෙත හඳුන්වා දුන්නේ හාර ලක්ෂය චිත්‍රපටයේ රඟපෑමටය. එහි සටන් ජවනිකාවලට අමතරව ඔහුගේ චරිතයට බොහෝ දෙබස් පේළි ඇතුළත් වූ අතර ප්‍රනාන්දු චිත්‍රපටියක දෙබස් සැපයූ පළමු අවස්ථාව විය.
වර්ෂ 1972 දී, ප්‍රනාන්දු සිංහල චිත්‍රපට හතක රඟපෑවා. 1973 දී සතිස්චන්ද්‍ර එදිරිසිංහ ඔහුගේ “මාතර ආච්චි” චිත්‍රපටයට සටන් අධ්‍යක්ෂණය ප්‍රනාන්දුට භාර දුන්නේය. ප්‍රනාන්දු 1977 දී එදිරිසිංහ සමඟ "ශ්‍රී මදාරා" චිත්‍රපටයට ප්‍රධාන නළුවා ලෙස සම්බන්ධ විය. 1974 යසපාලිත නානායක්කාර විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද ‘‘සහයට ඩැනී’’ චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන චරිතයක රඟපාන්නටද ඔහුට අවස්ථාව ලැබිණි. චිත්‍රපටවල දුෂ්ඨ චරිත රැසකදී ඔහු ගාමිණී ෆොන්සේකා සමඟ සටන් ජවනිකා වල රඟපෑවේය. එක් අවස්ථාවකදී ගාමිණී අතින් තුවාල වී දින තුනක් යනතුරු ඇස් ඇරීමට නොහැකි විය.