cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လိၵ်ႈလၢဝ်း
လိၵ်ႈလၢဝ်း ອັກສອນລາວ ၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈပိူင်လူင် တႃႇတေတႅမ်ႈ ၵႂၢမ်းလၢဝ်းလႄႈ ၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း။ ဢဝ်ၸႂ်ႉတႅမ်ႈ ၵႂၢမ်းဢီႇသၢၼ်မႃးယူႇသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵႂၢမ်းဢီႇသၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉလိၵ်ႈထႆးယဝ်ႈ။ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈလၢဝ်း ພະຍັນຊະນະ မီး 27 တူဝ်။ မီးတူဝ် ພະຍັນຊະນະປະສົມ 7 တူဝ်၊ မီးသရ ສະຫລະ 33 တူဝ်။ တူၼ်းသဵင် ວັນນະຍຸດ 4 သဵင်။
မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ (မိတ္ထိလာမြို့နယ်), (Meiktila Township) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။
111
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:111
ပႄးၶိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈပႄးၶိၼ်း  (ပဲခင်းရွာ, Pekhin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပႄးၶိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190629 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1272 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1342 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2614 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ယႂႃႇတႃႇဢေး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး  (ရွာသာအေးရွာ, Ywartharaye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇဢေး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191661 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇဢေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 918 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1107 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2025 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
110
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:110
မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ (မိတ္ထီလာမြို့, Meiktila) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ မီးဝႆႉႁိမ်းၽင်ႇ ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလတ်းၵႂႃႇ ႁိမ်းၶၢင်ႈဝဵင်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ပူးၵမ်ႇ-တူၼ်ႈတီး ၊ သဵၼ်ႈတၢင်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ-မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁူပ်ႉၵၼ်လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်း တီႈပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ႁူင်းယႃသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ) ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မီးပႃး တပ်ႉလူမ်းၽိုၵ်းသွၼ်ၼိူဝ်လိၼ်(လမသ)၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ လႄႈ မႆၵုၺ် မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉလူမ်း ၶွင် တပ်ႉမတေႃႇ (လူမ်း) ဢၼ်ပဵၼ် တပ်ႉလူမ်းသျၢၼ်းတႄး ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၶူးမေႃလိၵ်ႈလူင် ဝုၼ်ႇၸိၼ်းမိၼ်းယႃႇၸႃႇ (ဝန်ဇင်းမင်းရာဇာ) ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း လိုဝ်းလင် ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၵဝ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉဢၼ်ပဵၼ် သြႃႇလူင် ဢူးရႃႇၸၢတ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ်ဝွၵ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ထီႇလႃႇၸိတ်ႉတူႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။
ၵျွၵ်ႉတၵႃး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၶႃး (ကျောက်တံခါးမြို့နယ်), (Kyauktaga Township), ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႆႉ ပဵꧣ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး လႄႈ ဝဵင်းပႄးၼွႆႇၵူင်း ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတင်းသွင်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇၵႆႇ ပႃႇၵိူဝ်-တွင်ႇငူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃးယဝ်ႉ။
မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ဝဵင်း
ၼႃႈလိၼ် ပထဝီႇ
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊​ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ဢေႃႈ။ မီးတီႈၼိူဝ် သၼ်လွႆမိၼ်းဝုၼ်ႇသေ မီးတီႈတၢင်းသုင် ႘႐႐ ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ သေ ၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉၵႃးၼႆ ၵႆယၢၼ် 338 လၵ်းသေ တင်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇတႄႉ ၵႆယၢၼ် 95 လၵ်းယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃႇၸီႇ ၸွမ်းတင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆ ၵႆယၢၼ် 14 လၵ်းယဝ်ႉ။ မဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တီႈ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မိူင်းတႆး - ယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်း၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇၸီႇ - မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ မႃးၺႃးၵၼ်လႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ဝဵင်းၵိုၼ်း ဢၼ်မီးတီႈပွတ်းၵၢၼ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵျွၵ်ႉတၵႃး၊ ၸႄႈဝဵင်း
တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃးၼႆႉ ပွၵ်ႉ မီး 13 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ မီး 47 ဢိူင်ႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈ မီး 283 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ဝဵင်း
ၼႃႈလိၼ် ပထဝီႇ
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးတီႈတၢင်းၽႄ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်း ၸၢင်ႈမႃးၽႅဝ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ၼွင်လူင်ၼၼ်ႉသေလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလီယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆ ၼႃႈလိၼ်ၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁႅင်ႈႁွင်သေတႃႉ လႆႈလူမ်းသႅၼ်ႈသႂ်လီလႄႈ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈပွတ်ႇၸဵပ်း၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ လိုဝ်ႈသဝ်းတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈငႄႈလႄႈ ပၢႆးမွၼ်း
ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်တီႈဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃ ဝဵင်းသေဢမ်ႇၵႃး တင်းပိုၼ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၵေႃႉတဵင်ၽၢႆမႃးသေ ၶုၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ ၵေႃႉ မူၼ်ႉမႄးမႃးယဝ်ႉ။ ၽြႃးၵၢင်ၼမ်ႉဢၼ်တၵူႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၼွင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဢၼ်မီးႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵွင်းမူးလိုဝ်းလင်ဝႆႉ သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၵွင်းမူးၽွင်ႇတေႃႇဢူးၼႆႉ ဢွၼ်ႇၵၼ်ႁဵတ်း လိူၼ်သိပ်းယဝ်ႉ။ သႂ်ႇပႃးပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇၽၢႆးႁိူဝ်းသေၵွၼ်ႇ။ မီးတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ် တင်းၼမ်လႄႈ ၽြႃးၵွင်းမူး ၸိုဝ်းလိုဝ်းလင်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇမိၼ်းၸေႃး မိူင်းပူးၵမ်ႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇလ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၸေႃးလူး၊ ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇၸယိတ်ႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးယွၼ်းသူးတဵမ် ၼႂ်းဝဵင်း၊ ၽွင်ႇတေႃႇဢူး၊ ဢတုၼ်းသူၺ်ႇၵျွင်း၊ ဢပျိၼ်ႇသူၺ်ႇၵျွင်း၊ သူၺ်ႇမျိၼ်ႇမိ၊ လေႃးၵထဵၵ်ႉပၢၼ်ႇ၊ သူၺ်ႇလႅတ်ႉလႃႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆသူၺ်ႇမိၼ်းဝုၼ်ႇၼၼ်ႉ လိုဝ်းလင်သေ ပေႃး လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းလႄႈ လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်းမႃး ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၵူႈပီယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉႁိမ်းဝၢင်းၽြႃးၼၼ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ် မႃးႁဵတ်းၵေႃႇ တီႈယူႇတီႈသဝ်းသေ မႃးပၵ်းတပ်ႉဝႆႉလႄႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၼင်ႇတႄႇဝႆႉတီႈ လိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး ၸၼ်ႉၸွမ်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃၾႃႉမိုၼ်မုင်ႈလႄႈသၢႆလူမ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၽိုၵ်းသွၼ်ၶူး (မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၶေႃးလဵၵ်ႉၽူႈလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ်(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ) လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး မၢႆ (႑) တေႃႇ မၢႆ (႖) ယဝ်ႉ။
ပေႃႇဢိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
109
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး (သံတွဲမြို့နယ် ; Thandwe Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။
ပထဝီႇ
ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ တေႃႇ တၢင်းတူၵ်း ၵႂၢင်ႈ 28.33 လၵ်း လႄႈ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း တေႃႇ တၢင်းႁွင်ႇ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 48 လၵ်းသေ ဢေႇရိယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ 1360.16 လွၵ်းလၵ်း (970,504 ဢေႇၵ) ယဝ်ႉ။ လွႆလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ မီးတီႈ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 18 ထတ်းယဝ်ႉ။
2017
ယွၼ်ႉၽူၼ်မႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ တီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇသေ ၼမ်ႉလႆႈသူၺ်းလႄႈ ၽင်ႇႁိုၵ်းလႆႈၵူၼ်ႇသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 လူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉဢဝ် ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈပၸုၼ်ႇၽျေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
109
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
ယတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယတိတ်ႉ  (ရသစ်ရွာ, Yathit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယတိတ်ႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191737 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယတိတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 609 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 619 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1228 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
109
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
1195
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
109
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
1195
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ယတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
109
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
1195
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ
တႄႇဢဝ်ပီ ႑႘႒႐ တေႃႇ ႑႘႔႐ ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် တုၵ်းယွၼ်းတႃႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်ႈ ႑႐ ၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵၢၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇယွၼ်းၽွမ်ႉ လီလီ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်တုၵ်းယွၼ်း တႃႇႁႂ်ႈလႆႈယွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းၵၢၼ်ႉသေ သိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇယူႇ။ တႄႇဢဝ်ယၢမ်းၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ သိုပ်ႇလၢမ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ၊ မိူင်းပႅင်ႇသဵတ်ႈ လႄႈ မိူင်းဢေႃးတြီးယိူဝ်း ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
109
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
112
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:112
ၵုင်းပႅၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ (ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ မိူင်းပၼ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၵုင်းပႅၵ်ႇ (, Kone Paik, ကုန်းပိုက်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇသႃးဝႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ
မိူဝ်ႈပီ ႑႘႘႔ ၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် ငဝ်ႈငုၼ်း ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမေႇရိၵၢၼ် သေ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တႄႇဢဝ် ပီ ႑႘႘႖ လိူၼ်​မေႇ ႑ ဝၼ်းၵႂႃႇသေ ၼိုင်ႈဝၼ်း တေႁဵတ်းၵၢၼ် ႘ ၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတႅပ်းတတ်းၼႆႉၵေႃႈ သိုပ်ႇသူင်ႇယိုၼ်ႈပၼ်ၸူး ၵေႃၽႄ ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သေ ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ႁႂ်ႈလွင်ႈတႅပ်းတတ်းၼႆႉ ပ​ေႃးႁွတ်ႈထိုင်ႈယိူင်းမၢႆႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် သိုပ်ႇၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းလၢႆၶဝ်ၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈၸီႉသင်ႇမီးၼႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းၸွမ်းသေ ၽၢႆၼိုင်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈတဵၵ်းတဵင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈလိုပ်ႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်ပႅတ်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းၶွၵ်ႈသေ လႆႈလူႉႁၢႆတၢႆယွၼ်ႉမၼ်း တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလိုၼ်းသုတ်းမႃးၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း တၢင်းမုင်ႈမွင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼင်ႇ ၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီ ႑႘႘႙ တီႈဝဵင်း ပႃႇရီႇ ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် သူဝ်ႇသျ​ႄႇလိတ်ႉ ၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ ၶဝ်မၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႃႈ လိူၼ်​မေႇ ႑ ဝၼ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႇၽႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းၼၼ်ႉသေလႄႈ ပေႃးထိုင် လိူၼ်​မေႇ ႑ ဝၼ်းမႃးၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁိူဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ႁ​ဵတ်း ပၢင်တၢၼ်ႊၶႆႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇ။
ဢေႇပရႄႇ 1896
(26) ဝၼ်း
5
ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ
​​ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းမူတ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ၵေႃႈလႆႈလိုဝ်ႈ၊ ငိုၼ်းၵႃႈႁႅင်းၵေႃႈ လႆႈတဵမ်တဵမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းတေႃႈလဵဝ်တႄႉ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း မိူင်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပေႃးထိုင်ဝၼ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႇၽႃႇမႃးၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈပဵၼ် ဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။
1195
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
109
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:109
1195
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1195
ဝိၼ်းမျိၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)
ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ
ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃးတီႈ ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶျွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတၼုၽျူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ မိူဝ်ႈ ပီ 1951 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇမႃးတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶျွင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် တီႈ ဝဵင်းတၼုၽျူႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင် မၢႆ ႖ တီႈ ဝဵင်းပတဵင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ။ လႆႈၸုမ်ႈၶူးပၢႆးသၢႆႈ ၽၢႆႇ ပၢႆးၽူႇမိ လႄႈ H.G.P., RL တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵၵ်ႉၸႃႇလႄႈ တဵၵ်ႉပၢၼ်ႇ တႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်
လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မႃး ၽူႈတၢင်ၼႃႈတႅၼ်းၽွင်း၊ ၽူႈတၢင်ၼႃႈၸင်ႉသုင် တီႈ ဝဵင်းပတဵင်ႇ လႄႈ ဝဵင်းတၼုၽျူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမိူင်း
ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၼႂ်းၸုမ်းၽၢႆႇသူၼ်းတုမ် ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸႄႈဝဵင်းတၼုၽျူႇ၊ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ် ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၸုမ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ ၁၉၉၀ ၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ် တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၂၀,၃၈၈ (၅၆%) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ ၂၀၁၂ ၼၼ်ႉ  လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ပီ ၂၀၁၅ ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း၊ တီႈၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇမူၺ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈ ပၢင်ၵုမ်လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ ၂၀၁၈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၂၁ မႃး လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ
ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပီ ၂၀၁၈ လိူတ်မၢတ်ႉၶျ် ၂၃ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈဢဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ် ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉလႄႈ ဢူးတွင်းဢေးၶဝ် လဝ်ႈတၢင်ႇပၼ်မၢႆၸိုဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၼေႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ႒႗႓ ၶႅပ်းသေၵေႃႈ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင် လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 28 မႃး လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈသေၵေႃႈ ပဵၼ်မႃး ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ
ဢေႇတီႇ 500
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:500
ၺွင်ႇၼီႇပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၼီႇပိၼ်ႇ  (ညောင်နီပင်ရွာ၊ Nyaungnipin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193060 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2003 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2237 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4240 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
2039
2039
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:2030 ႁူဝ်သိပ်းပီ
ပူင်းလႄႇယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈပူင်းလႄႇယႂႃႇတိတ်ႉ  (ဗုန်းလည်ရွာသစ်ရွာ, Bonelelywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192289 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1453 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1722 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3175 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝႃးတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈဝႃးတေႃး  (ဝါးတောရွာ၊ Wartaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇသွႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192557 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇသွႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1468 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1683 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3151 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
108
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:108
ၽျွၵ်ႉသဵၵ်ႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈၽျွၵ်ႉသဵၵ်ႉပိၼ်ႇ  (ဖျောက်ဆိပ်ပင်ရွာ, Hpyaukseikpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽျွၵ်ႉသဵၵ်ႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190500 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4383 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4608 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 8991 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
သဵၼ်ႈတၢင်းသူၼ်မွၵ်ႇမႁႃႇပၼ်ႇတုလ
သဵၼ်ႈတၢင်း သူၼ်မွၵ်ႇမႁႃႇပၼ်ႇတုလ (မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းပႃး (ဘားလမ်း)) ၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ သဵၼ်ႈၼိုင်ႈသေ လတ်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ သူၼ်မွၵ်ႇမႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မျိတ်ႉငႄႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျိတ်ႉငႄႇ (မြစ်ငယ်မြို့), (Myitnge Town) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇသေ ႁူမ်ႈဝႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇသေတႃႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈဢၼ် မႄႈၼမ်ႉမျိတ်ႉငႄႇ လႄႈ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ 9 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၶူဝ်မျိတ်ႉငႄႇသေ ၶၢမ်ႈမႄႈၼမ်ႉမျိတ်ႉငႄႇ ဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ၽူႈၶဵၼ်ၶဝ် ၵမ်းၵမ်းဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ် မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၶူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမျိတ်ႉငႄႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမီး ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ လူတ်ႉလဵၼ်းမိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇလႄႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၽၢႆႇလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လူတ်ႉလဵၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
မၵျီးတၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈမၵျီးတၢၼ်း  (မကျည်းတန်းရွာ၊ Magyitan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192334 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2279 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3099 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5378 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
သဵၼ်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း
သဵၼ်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း (ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းလမ်) ၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းၸၢၼ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပိူင်လူင်သဵၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵၢႆႇလတ်း လုၵ်ႉတၢင်းတူၵ်း ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၵၢႆႇၶၢင်းၵၼ်ဝႆႉတင်း သဵၼ်ႈတၢင်းမႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်တၢင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ (႑) (လတႃႇ) (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းသႅၼ်ႇထရႄႇ)၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ (႒) (လတႃႇ)  (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း ၸဵင်ႉၵျုၼ်းၶွၼ်ႇပႅၼ်ႉ) လႄႈ ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း တႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။
မျွၵ်ႉသႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
မျေႇၼီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျေႇၼီႇ  (မြေနီရွာ, Myayni) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192287 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1453 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1722 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3175 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
သဵၼ်ႈတၢင်းၵူင်ႇတႄႇ
သဵၼ်ႈတၢင်းၵူင်ႇတႄႇ (ၵူင်ႇတႄႇလၢၼ်း) (ကုန်သည်လမ်း) ၼႆႉ ၵၢႆလတ်းတၢင်းဢွၵ်ႇတေႃႇ တၢင်းတူၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၵၢင်ဝဵင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၵူင်ႇတႄႇၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်း သူၼ်မွၵ်ႇမႁႃႇပၼ်ႇတုလ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႅင်ႇတႃႇယႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမႅင်ႇတႃႇယႃႇ  (မြိုင်သာယာရွာ၊ Myaingtharyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192087 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸေးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 819 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1132 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1951 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဢေႇပရႄႇ 2039
(26) ဝၼ်း
5
ၵၢၼ်ႇၵွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵွင်း  (ကန်ကောင်းရွာ, Kankaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193954 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1141 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1302 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2443 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
မလႂႃႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈမလႂႃႉပိၼ်ႇ  (မလွှပင်ရွာ, Mahlwapin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမလႂႃႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194654 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမလႂႃႉပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 311 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 340 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 651 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ယေႇၵမူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈယေႇၵမူဝ်း  (ရေဂမိုးရွာ, Yaegamoe) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းတႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191105 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1357 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1559 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2916 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ၽူဝ်းၼီႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၽူဝ်းၼီႇၵၢၼ်ႇ  (ဖိုးနီကန်ရွာ၊ Hpoenikan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192335 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2279 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3099 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5378 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
500
500 ၼႆႉ ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ -
ဝိၼ်းမျိၼ်ႉ၊ ၸၢႆး
ၸၢႆးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ
ၸၢႆးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ် မေႃတႅမ်ႈဝၵ်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸၢႆးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပေႃႈ ဢူးတွင်းမျိၼ်ႉ၊ မႄႈ တေႃႇၶိၼ်ႇၸၢၼ်း ၶဝ် ၵိူတ်ႇမႃးမိူဝ်ႈ ပီ 1978 ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ ႔ ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပီ 1982ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမႃးတီႈ၊ ဢမၵ (4) ဢလူင်ႇလႄႈသင်၊ ဢထၵ (႒) ဢလူင်ႇလႄႈသင် လႆႈၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင်မႃးယဝ်ႉ။
မၼ်းဢဝ်ဝၵ်း (သူစိမ်း) ဢၼ်ပႃးမႃးၼႂ်း ရွက်နုဝေ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1996 ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း တူင်ႇဝိူင်းလိၵ်ႈလၢႆးယူႇသေၵေႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇတႅမ်ႈ ဝွၵ်းယူႇယဝ်ႉ။
ယူႇသဝ်းၸွမ်းၵၼ် တင်းမႄးၼၢင်း မၸိၼ်ႇမႃႇမျိၼ်ႉ လႄႈ လုၵ်ႈယိင်း (႒) ၵေႃႉသေ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းပပ်ႉဢွၵ်ႇ၊ တႅမ်ႈဝွၵ်းဢွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ကိုးကား
<References />
ယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ  (ရုန်းပင်ကန်ရွာ, Yonepinkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191744 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယူင်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 325 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 329 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 654 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ယႂႃႇတၢၼ်းသျေႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတၢၼ်းသျေႇ  (ရွာတန်းရှည်ရွာ, Ywartanshey) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192290 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1453 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1722 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3175 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
မၢၼ်ႇၸီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈမၢၼ်ႇၸီႇ  (မှန်စီရွာ၊ Hmansi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇသွႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192556 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇသွႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1468 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1683 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3151 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၸမႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈၸမႃႇ  (ဘုံကွင်းရွာ, Bonkwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူင်ႇၵႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190541 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 735 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 857 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၵျွင်းယႃႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၸမႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ငူၺ်ႇသွင်ႇ (ဢွၵ်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈငူၺ်ႇသွင်ႇ (ဢွၵ်ႇ)  (ငွေသောင် (အရှေ့)ရွာ, Ngwethaung(East)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႄးၵူးမ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191412 ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလႄးၵူးမၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2034 ၊ ယိင်း 2604 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4638 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
107
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:107
လႅတ်ႉဝႄး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉဝႄး  (လက်ဝဲရွာ, Letwea) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉဝႄး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191670 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉဝႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 750 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1043 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1793 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
သွႆးမၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈသွႆးမၢၼ်ႇ  (ဆွဲမှန်ရွာ၊ Sweahman) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193061 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2003 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2237 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4240 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
လႅတ်ႉဝႄး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
တႄးၵူင်းလေး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈတႄးၵူင်းလေး  (သဲကုန်းလေးရွာ, Theakonelay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194365 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတႄးပူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 857 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 982 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1839 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၸေးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၸေးၵူင်း  (ဈေးကုန်းရွာ၊ Zaykone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192084 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸေးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 819 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1132 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1951 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
မျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃးၼႆႉ မီး ပွၵ်ႉ ႖ ပွၵ်ႉ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ မီး ႒႒႗ ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
1194
1194
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1194
ၵၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း  (ကန်ကြီးကုန်းရွာ၊ Kangyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192333 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2279 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3099 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5378 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ပူင်ႇၵႂိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈပူင်ႇၵႂိၼ်း  (ဘုံကွင်းရွာ, Bonkwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပူင်ႇၵႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190541 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 735 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 857 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ (ဝက်လက်မြို့နယ် ; Wetlet Township ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယဝ်ႉ။
ပူင်ႇၵႂိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝဵင်းၵဝ်ႇႁၢၼ်ႇလိၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းပျူႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ဢေႇတီႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 1 ၼၼ်ႉသေ လႆႈပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ လႄႈ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ မိူဝ်ႈၼႂ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 8 လႄႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 8 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2014 လိူၼ်ၵျုၼ် ၼၼ်ႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇႁၢၼ်ႇလိၼ်း ၼႆႉ ဢိၵ်ႇတင်း ဝဵင်းၵဝ်ႇဝိသၼူဝ်း လႄႈ ဝဵင်းၵဝ်ႇသရေႇၶိတ်ႉတရႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၶူဝ်းပူၺ်ႈလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
သူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ (ရွှေဘိုမြို့ ; Shwebo ; ) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ပဵၼ်တီႈဢၼ် တႄႇ ၸိူဝ်ႉႁိူၼ်းၶုၼ်ၵုင်းပွင်ႇ ၊ ပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း
မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႃးလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၵႆယၢၼ် 79 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တင်းရူတ်ႉၵႃးသေၵႂႃႇၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇမွၵ်ႈ 4 ၸူဝ်ႈမူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃး ၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမျွင်း ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 17 လၵ်းသေ ဢဝ်တၢင်းသိူဝ်ႇႁိၼ် လႄႈသင်၊ တင်းဝဵင်းယေႇဢူး ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ၼမ်ႉမူး ဢၼ်ၵႆယၢၼ် 24 လၵ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်ႇႁိၼ်သေ ၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇၵႂႃႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တီးၼိူဝ်ၽင်ႇ ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သူၺ်ႇပူဝ်ႇမျွၵ်ႉလႅတ်ႉ (မိုဝ်းႁွင်ႇ)၊ သူၺ်ႇပူဝ်ႇတွင်ႇလႅတ်ႉ (မိုဝ်းၸၢၼ်း)ၼႆယဝ်ႉ။ သူၺ်ႇပူဝ်ႇမျွၵ်ႉလႅတ်ႉ ၼႆႉ ၽႅဝ်ထိုင် ၽၢႆၵႃႇပူဝ်းသေ သူၺ်ႇပူဝ်ႇတွင်ႇလႅတ်ႉၼႆႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်
ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်လႄႈ မီးဝႆႉၵွင်းမူးတင်းၼမ် ဢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်တႄႇမႃးၼၼ်ႉသေ မီးပႃးယူင်ႉသၢင်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးၶမ်း ႁွင်ႉ ၵွင်းမူးၸဵင်ႇဝဵင်း ဢၼ် ဢလွင်းမိၼ်းတယႃးတႄႇမႃး၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၶျႅတ်ႉတူဝ်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၢၼ်ႇသႃႇ လႄႈ ၶုမ်ႇလုပ်ႇဢလွင်းမိၼ်းတယႃး ၸၸိူဝ်းၼႆႉ လိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၼွင်မႁႃႇၼၼ်ႇတႃႇ ဢၼ်ဢလွင်းမိၼ်းတယႃး ႁဵတ်းၽၢႆႁႄႉမႃးၼၼ်ႉ လီမူၼ်ႈၸႂ်သေ တီႈပၼ်ႇႁွပ်ႇၼွင်ၼၼ်ႉ မီးပႃႇတူၼ်ႈထၢၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈလၵ်းပၢႆၶိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တတ်ႉၵူင်း ဢၼ်သိုၵ်းၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼင်ႇဝဵင်းတူဝ်ႇယၢင်ႇဝဵင်းၼိုင်ႈသေ မီးဝႆႉ ယူင်ႉသၢင်ႈ ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီ၊ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈ တႅဝ်းသိုၵ်း လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင် တီႈတတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးမေႃႇၽၢႆႇတႅၵ်ႈလိၵ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇတင်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇတင်း တတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ မီးဝႆႉ ယူင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ မီးဝႆႉ ႁိူၼ်းတီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ပူဝ်ႇၵူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈပူဝ်ႇၵူင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လုမ်းႁွင်ႈၶုတ်း လႄႈ လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈ လႄႈ မီးပူဝ်ႇတႄးၸႅတ်ႉသျိၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
တီႈၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်း၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတူင်ႈၼႃးလူင်သေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃး ၽုၼ်ႇလိၼ် ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉထၢၼ်ႇ ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ လႆႈၵိၼ်ၼမ်ႉတီႈ ၽၢႆ၊ ႁွင်ႈၶုတ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈလႄႈ မၢၵ်ႇတဝ်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉဢွၵ်ႇလီယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ
1193
1193
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
သႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈသႄႇ  (ဆည်ရွာ, Se) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193953 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလဵင်ႇတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1141 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1302 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2443 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1193
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1193
ၵျွႆးတတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၵျွႆးတတ်ႉ (ကျွဲတပ်ရွာ, Kywetat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီးၽျူႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189947 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸီးၽျူႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1530 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1638 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3168 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
1528
1528
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
ၵၢၼ်ႇမျိၼ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇမျိၼ်ႉ  (ကန်မြင့်ရွာ၊ Kanmyint) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇသွႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192555 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇသွႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1468 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1683 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3151 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1528
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
ၵၢၼ်ႇမျိၼ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
1528
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
1528
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
1528
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
1528
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1528
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
1528
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
1528
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
1528
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1528
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1528
105
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
106
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
105
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တႃႇယႃႇပွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတႃႇယႃႇပွင်း  (သာယာပေါင်းရွာ, Tharyarpaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192288 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1453 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1722 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3175 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
105
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:105
106
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:106
ၼပႄးၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၼပႄးၵျိၼ်း  (နဘဲကျင်းရွာ, Nabekyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉၸူၺ်ႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194205 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ လႅတ်ႉၸူၺ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1755 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2200 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3955 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
မျိတ်ႉတႃး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး (Myittha), (မြစ်သားမြို့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်ႉလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး သေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈသုတ်း ပျွင်းပျႃႇမျွင်းမတေႃႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၽၢႆၵိၼ်းတႃးၽႄဢွၵ်ႇမႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆပၢႆၼိူဝ်သုတ်း ၶွင် မႄႈၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇ တီႈဢၼ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ - တႃးလိူဝ်ႇ ႁူပ်ႉၺႃးၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ - ဝဵင်းလိူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉလတ်း ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃးၵႂႃႇလႄႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႅၵ်ႇဢဝ်ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ပွတ်းဢွၵ်ႇ ပွတ်းတူၵ်း ပဵၼ်သွင်ပွတ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃးၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းမီး 3933 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 18,278 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး ဢၼ်မီးပွတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၾူၼ်ဢႄႇဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးႁွင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉမႃးတီႈ မႄႈၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယူႇ။ ပွတ်းၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ပွတ်းၼႃႈလိၼ်ပဵင်းသေ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမၼ်းမီး သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆတူၵ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ လုၵ်ႉတီႈ မႄႈၼမ်ႉၸမူင်၊ ႁွင်ႈၶုတ်းၸမႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈၼမ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃးၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်းဝႃႈ မီးမွၵ်ႈ 1 လၵ်း 2 ၽႃႇလူင်ႇ၊ ပေႃးဢဝ်ၼႃးဢွၵ်ႇၼႃႈတူၵ်းဝႃႈ မီး 6 ၽႃႇလူင်ႇၼႆႉသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢၼ် ၽၢႆဢွၵ်ႇပွတ်းၸၢၼ်းသေ လဵပ်ႈလႆလူင်းၵႂႃႇ ၽၢႆတူၵ်းပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းလႄႈ မီးဝႆႉ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇသုတ်း ၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးလူင်သူၺ်ႇမုၼေႃး ဢၼ်ဝႃႈ သီႇရိထမ်ႇမႃႇသေႃးၵ တင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူႈပီႈၵူႈပီ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ ႘ ၶမ်ႈ တေႃႇ လိူၼ်လွင်ႈ ႒ ၶမ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၽြႃးယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် မျိတ်ႉတႃးသေ ၵႂႃႇ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ တင်းလူတ်ႉၵႃးၼႆႉ ၵႆယၢၼ် 53 လၵ်းယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းဝဵင်း
ဢွင်ႈတီႈပၵ်းသဝ်းဝဵင်းမျိတ်ႉတႃးၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇထိုင်ပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးမီးၵူၼ်းယူႇမႃးယဝ်ႉသေ ႁွင်ႉဝႃႈ လႄႇတုၼ်း ႑႑ ၸႄႈတွၼ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ ၶုၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝဵင်းၼႆႉဝႃႈ မျိတ်ႉတႃႇ (မြစ်သာ) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဢိင်ၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇ ဢၼ်လႆႈလူင်းယူႇၼၼ်ႉသေ တႄႇတင်ႈမႃးလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ် "ဝဵင်းၽင်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ" ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။။
ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇ လႄႈ မႄႈၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇ သေ ႁဵတ်းၽၢႆမႃးလႄႈ တီႈမႄႈၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇၼၼ်ႉ ဢဝ်မီးၸီႉၼႄတီႈ ဢၼ်တေႁဵတ်း ၽၢႆမၵျီးမႄး ၼၼ်ႉလႄႈ (မြစ်ကိုသားပြသည်) ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မျိတ်ႉတႃး မႃး ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။
499
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:499
ၼွင်ယၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ယၢင်း (, Nawng Yin, နောင်ရင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း (ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့), (Kyaukpadaung)ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇပွတ်းၵၢင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢၼ်ၵႆႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ႕႙ လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီး ႒ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 1953 ၼၼ်ႉ မီးမႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 5480 ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတီႈဝဵင်းၼႆ့ ပိူင်လူင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉထၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ မၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ၶွၵ်ႇသၼၢၵ်ႈၶႃး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးသေ တီႈၼႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ႁွမ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢွင်ႇပႄႉ ပီႈဢၢႆႈ ၶုၼ်သူၵ်ႉၵတေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလိုမ်းလႆႈတႄႈ ၸင်ႇတင်ႈပၼ် ဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် မွၵ်ႈ 60 ထတ်း 70 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇဝႃႈ လဵပ်ႈဢိင်ၼိူဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ၵျွၵ်ႉပတွင်း (ၵျွၵ်ႉပၢၼ်းတွင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႄႇၵွင်းမူးသေ ၵိူဝ်းယမ်ဝႆႈသႃယူႇယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် မျႃႉသူၺ်ႇၵူႇ လႄႈ သူၺ်ႇတွင်ႇဢူး ၼႆယဝ်ႉ။ လွႆပူၵ်ႉပႃး ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 4982 ထတ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼၼ်ႉ ၵႆယၢၼ်တင်းဝဵင်း 8 လၵ်းၵူၺ်း။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) တေႃႇ ၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးတၢင်းၽႄ လူတ်ႉလဵၼ်းသေ လုၵ်ႉဢဝ်ၵျွၵ်ႉပတွင်း တေႃႇ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထိလႃႇ၊ ဝဵင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၶဝ်ႈမုၼ်းမူင်ႉပျႃးတလႅတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်လီ တွၼ်ႈတႃႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ဢႃႇလူးၶူဝ်ႈၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
မျိၼ်းတႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းတႄႇ  (မြင်းသည်ရွာ, Myinthei) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းတႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191104 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1357 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1559 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2916 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
104
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:104
ၵၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း (ယႂႃႇတိတ်ႉ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း (ယႂႃႇတိတ်ႉ)  (ကန်ကြီးကုန်း (ရွာသစ်)ရွာ၊ Kangyikone (Ywarthit)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192336 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတူးယႂိၼ်းတၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2279 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3099 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5378 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၵူင်းလႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵူင်းလႄႇ  (ကုန်းလည်ရွာ, Konelel) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192286 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူင်းလႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1453 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1722 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3175 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ လျေႃႇၽျူႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ  (ညောင်ပင်သာရွာ, Nyaungpinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191678 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလျေႃႇၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 825 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1109 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1934 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
1192
1192
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼၢၼ်းယုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၼၢၼ်းယုၼ်း (နန်းယွန်းမြို့နယ် ; Nanyun Township ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၼႃႈလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၼၢၼ်းယုၼ်းယဝ်ႉ။
1192
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼၢၼ်းယုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
1192
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1192
ၵျႅတ်ႉထွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵျႅတ်ႉထွင်ႇ  (ကြပ်ထောင်ရွာ၊ Kyathtaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇၵၢၼ်ႇတွင်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191923 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇၵၢၼ်ႇတွင်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 879 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1118 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1997 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
1191
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လေႃးၵၼႃႇထ၊ ၸဝ်ႈ (မုၼ်ၸဝ်ႈဢီႇတလီႇ)
Love to be Perfect! Be perfect to Love! The water is pure, that flows. The monk is pure, that goes. ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ႁၵ်ႉႁဝ်း ႁဝ်း တေလႆႈႁၵ်ႈပိူၼ်ႈ ဢွၼ်တၢင်း ၼမ်ႉၼႆႉ ၸိုၼ်ႈသႂ် ၵွပ်ႈလႆ ၵူႈၶမ်ႈဝၼ်းၼႂ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႆႉ ၸိုၼ်ႈသႂ် ၵွပ်ႈၵႂႃႇပူၵ်းပွင် သႃႇသၼႃႇ ၵူႈၶမ်ႈဝၼ်းၼႂ်
1191
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လေႃးၵၼႃႇထ၊ ၸဝ်ႈ (မုၼ်ၸဝ်ႈဢီႇတလီႇ)
•	“He who knows one Religion knows none” •	ၵေႃႉဢၼ်ႁူႉ ၽႃႇသႃႇမဵဝ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇႁူႉသင်” ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼပ်ႉယမ် ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ဢွၼ်လီ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈလႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢႃႇယုမၼ်း တိုၵ်ႉလႆႈ 27 ပီၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇဢွၵ်ႇၸႂ် ၶႂ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်း ရႁၢၼ်းလႄႈ တေၵႂႃႇယွၼ်း ၶေႃႈဢၼုၺၢတ်ႈ တီႈပေႃႈမႄႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇရူဝ်ႇမၼ်ႇၶႅတ်ႉတလိၵ်ႉလႄႈ ႁူႉတၵႃႈ ၶဝ်တေ ဢမ်ႇပၼ် ၼႆသေ ၸင်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶွႆႈတၢႆ ဝႆႉပၼ် ပေႃႈမႄႈမၼ်း ၽိုၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၶွႆႈတၢႆမၼ်းၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မၼ်းႁႃလႆႈမႃးၼၼ်ႉ ၸုၼ်ႉပၼ် မႄႈမၼ်းသဵင်ႈသဵင်ႈသေ တြေႃး ဢၼ်မၼ်းပႃးဝႃႇသၼႃႇ ၵႆႉသႄႇၵႆႉထူဝ်းတႃႇသေႇၼၼ်ႉတႄႉ ဝႆႉပၼ် ပုၼ်ႈတႃႇ ပေႃႈမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇတေ မႃးပဵၼ်ရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈၶီႇ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင် မေႃႇရီႇတေးၼီးယႃး ၶၢမ်ႈၼမ်ႉသမုတ်ႉတြႃႇ ဢတ်ႉတလၼ်ႇတိတ်ႉ ႁႃႈဝၼ်းႁႃႈၶိုၼ်းသေ ၽႅဝ်မႃး တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းသွၵ်ႉတၢၼ်ႇတၼ်ႇ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶီႇ ႁိူဝ်းၽႅဝ်မႃး တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ဝဵင်းပုမ်ႇပေႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တေဢၢၼ်း မႃးႁဵတ်းပဵၼ် တပႄးၽြႃးၼႆလႄႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မၼ်းၶီႇလူတ်ႉၾႆး ၵႂႃႇဝႆႈပုတ်ႉထၵယႃႇယဝ်ႉ။ မၼ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ဢွင်ႈတီႈ ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈၵႅဝ်ႈ တီႈမုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢွင်ႇပႄႉလႆႈ သိုၵ်းၼႂ်းတူဝ်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းပႃႇရႃႇၼသီႇ ၵႂႃႇဝႆႈဢွင်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ႁေႃးတြႃးထမ်ႇၸၵျႃႇယဝ်ႉသေ မိူၼ်ၼင်ႇ လႆႈထၢတ်ႈႁႅင်းၸႂ် တႃႇတေႁဵတ်းပဵၼ် တပႄးၽြႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸင်ႇသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၽႅဝ်မႃး တီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ ၶိုၼ်းလုၵ်တီႈ သီႇႁူဝ်ႇ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈသေ မႃးပဵၼ်ရႁၢၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1925 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ႈလႆႈမႃး ႁဵၼ်းဢဝ် လိၵ်ႈထမ်းပရိယၢတ်ႈ တမ်ႈတီႈ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ မၸူဝ်းယဵင်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပဵၼ်ၽဝရႁၢၼ်းယဝ်ႉ လႆႈႁၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ တိုဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇ တၢင်းတိုဝ်းၵမ် ရႁၢၼ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ မၼ်းလႆႈႁူႉႁၼ် ရႁၢၼ်းၼႂ်းလိၵ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ် တိုဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၽဝရႁၢၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်လီတွင်းမၢႆ ဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈမၼ်း လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းဢီႇတလီႇ ဝဵင်းမႃႇသေးသေ ပႆလတ်းထိူၼ်ႇ လတ်းၶိူဝ်း ပႅတ်ႇလိူၼ်သေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
1191
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လေႃးၵၼႃႇထ၊ ၸဝ်ႈ (မုၼ်ၸဝ်ႈဢီႇတလီႇ)
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းယဝ်ႉသေ တိုၵ်ႉမိူဝ်းယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ႁူၵ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ရေႃးၵႃႇ တွင်ႉၼွင်ႇလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းဢႅဝ်ႇလႄႇ မိူင်းဢီႇတလီႇၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် 1926 သေ မၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉလႆႈဢႃႇယု 27၊ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း ဢုပတေႇၶုၼ်ဢုပ်ႉမိူင်းဢီႇတလီႇ၊ မူႇသူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇဝႃႈၸိုင် ၵူၼ်းဢီႇတလီႇ တေလႆႈၶဝ်ႈသိုၵ်း ၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် ၶုၼ်သိုၵ်း ဢီႇတလီႇၶဝ် မႃးၸႂ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈသိုၵ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းလၢတ်ႈ “ၵဝ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းဢိူဝ်ႇ… ရႁၢၼ်း ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ရႁၢၼ်း ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ ယုင်းတူဝ်ၼိုင်ႈ မႅင်းမူၼ်း တူဝ်ၼိုင်ႈၵေႃး ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်တၢႆၵူၺ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇတေ ၶဝ်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်သိုၵ်းၶဝ် မႃးႁူၺ်းမၼ်းၸဝ်ႈ မွၵ်ႈၼိုင်ႈမွင်းပၢႆပၢႆသေတႃႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းဢဝ်တြႃး လၢတ်ႈပၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ၵမ်းလိုၼ်း ၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်။ ပေႃးဢဝ် ဢုပတေႇဝႃႈတႄႉ ပေႃးဢမ်ႇၶဝ်ႈသိုၵ်းၸိုင် တေလႆႈ တူၵ်းၶွၵ်ႈတေႃႇၸူဝ်ႈၼႆသေတႃႉ ၶုၼ်သိုၵ်းဢီႇတလီႇၶဝ် ဢမ်ႇဢဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ တူၵ်းၶွၵ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ (ဝက်လက်မြို့ ; Wetlet ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဝႆႉ မီးမွၵ်ႈ ႁႃႈသႅၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ ဢဝ်တင်း ဝၢၼ်ႈ 70 ပၢႆသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသေ မီးဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼမ်ႉမူး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃးသေ ဝၢၼ်ႈလႃႉတေႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၸွမ်း လွင်ႈလၢတ်ႈတၢင်းၸႃ ပေႃးၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းၵူၼ်းလႃႉတေႃးၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်း ရူတ်ႉၵႃး တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈတၼႃး ဢၼ်မီးယၢၼ်ၵႆ 8 လၵ်းတင်း ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ယၢၼ် 17 လၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉ။
1191
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
မိူဝ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တႄႇသိမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလႅတ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသျဵင်းမၵႃးယဝ်ႉ။ မွၵ်ႈမိူဝ်ႈပီ 1898-99 ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းယဝ်ႉ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်း-ၸႄႈၼႃးသေ ၵူၼ်းတီႈ သျဵင်းမၵႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉမႃးၸူး ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်းၽင်ႇတၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလုၵ်ႉဢဝ် သျဵင်းမၵႃးသေ ၶၢႆႉမႃးၸူး ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1906 မႃး ၽိူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉၼႆ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ တိူဝ်းၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။
လေႃးၵၼႃႇထ၊ ၸဝ်ႈ (မုၼ်ၸဝ်ႈဢီႇတလီႇ)
ဢူႈမႄႈမၼ်း ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ မၼ်းလႆႈ သၢမ်ၶူပ်ႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်း ၸိူဝ်းယူႇဢီႇတလီႇတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶ်ႈႁၼ်မၼ်း ၼုင်ႈၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၢၼ်းတေၺွပ်းဢဝ်မၼ်း ဢၢၼ်းတေဢဝ်သူင်ႇပၼ် ပေႃးမႄႈမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပိူၼ်ႈႁိပ်ႇၵိၼ်းမၼ်း ၼင်ႇၼၼ်လႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉၶဝ်၊ ၶၢမ်ႇဢိုပ်းတၢင်းၵိၼ် တၢင်းယႅမ်ႉႁႃႈဝၼ်းသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉမၼ်းယဝ်ႉ။ လုင်းၶဝ် ၵူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ မႃးလွၼ်ႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇယွမ်းၵၢၼ်ႉသေ ပွႆႇမၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈလုင်းၶဝ် ၵႂႃႇႁဵတ်းမႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်း တႃႇတေၵႂႃႇ ဢိၼ်ႇတိယလႄႈ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းပၼ်မၼ်းပိူင်ႇပိူင်ႇယဝ်ႉ။
1191
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လေႃးၵၼႃႇထ၊ ၸဝ်ႈ (မုၼ်ၸဝ်ႈဢီႇတလီႇ)
တႃႇတေ ၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ ၵႃႈၸရိတ်ႈတၢင်းမၼ်းၵေႃႈ ၸမ်မူတ်းယဝ်ႉလႄႈ မၼ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း။ ဢဵၼ်းဢၢၼ်း မီးဝႆႉတႃႇတေ ႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းဢိၼ်ႇတိယယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းၸင်ႇ တႅပ်းတတ်းၸႂ်မၼ်းသေ ၽႅဝ်မႃး တီႈမိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ၊ ၸင်ႇလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းမႃႇသေးသေ ဢၢၼ်းပႆဢဝ် တေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်ႈၸဝ်ႈ ၵူၺ်းပႃး သပိတ်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း သၢမ်ၽိုၼ်သေ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ပႆလတ်းၶၢမ်ႈ မိူင်းသဝိတ်ႉၸႃႇလၢၼ်ႇ၊ ဢေႃးၸတြီးယႃး၊ ယူႇၵူဝ်ႇသလႃးဝီးယႃး၊ သႃးဝီးယႃး၊ ပူ,ၵေးရီးယႃး၊ ထူႇရၵီႇ၊ သီးရီးယႃး၊ ပႃႇလႅတ်ႉသတၢႆး ႁွတ်ႈထိုင်မႃး တီႈၼမ်ႉယူႇၾရေးတိပ်ႉ တေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင် မိူင်ႈဢိၼ်ႇတိယတႄႉယဝ်ႉ။