ပႃႉၺၢၼ်ႇ၊_လုင်း၊_ၶူးမေႃယႃလူင်
လုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇလႄႈ လွင်ႈလၢႆးတႆး
လုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇၼႆႉ ပၼ်ႁႅင်းၾၢႆႇလိၵ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ၊ ၾၢႆႇလၢႆးၸိူင်းလၢႆးၶႅၼ်ႉၵေႃႈပၼ်ႁႅင်းတႄႉတႄႉ၊ တူဝ်မၼ်းၵေႃႈ ၸဵမ်လၢႆးၶႅၼ်ႉ၊ လၢႆးမိုဝ်း၊ လၢႆးလႅဝ်း ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတႄႉ၊ ဢၼ်မၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၢႆးၶႅၼ်ႉ။ လွင်ႈလၢႆးၼႆႉ မေႃသမ်ႉပေႃးသုတ်းတီႈမၼ်း၊ လၢႆးၵႃႈၵေႃႈမၼ်းလႆႈ၊ လၢႆးတႅၼ်းၵေႃႈမၼ်းမေႃယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးတႆးၸိုင် လွင်ႈလၢႆးတႆးၼႆႉ ထုၵ်ႇလီမေႃဝႆႉၵူႈၵေႃႉ မၼ်းၸဝ်ႈယုမ်ႇယမ်ၸိူင်ႉၼႆ၊ မေႃလၢႆးလီ မီးတီႈလႂ်၊ ၸဝ်ႈလၢႆးၵတ်ႉမီးတီႈလႂ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈဢႅဝ်ႇႁႃႁွင်ႉပၢင်းသေ ႁဵၼ်းဢဝ်တိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ မေႃၵေႃႈမေႃထူၼ်ႈတႄႉယဝ်ႉ။ "လၢႆးတႆးႁဝ်းၼႆႉ တႃႇႁႄႉတူဝ် ၶႄတူဝ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ ပုၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်ၵေႃႈတူၵ်းထုၵ်ႇတႄႉတႄႉ၊ ပေႃးဝႃႈမေႃလၢႆးၸိုင် ၸဵမ်တူဝ်ၸဵမ်ၸႂ်လႅတ်းသႅဝ်းမႃး၊ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵေႃႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးတႄႉတႄႉ၊ ၸဵမ်ယိင်းၸဵမ်ၸၢႆး ထုၵ်ႇလီမေႃၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ" လုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇႁဝ်းလၢတ်ႈဝႆႉ သင်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ ၸိူဝ်ႉၼႆ။ "လၢႆးလႄႈတႆး တႆးလႄႈလၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇလီၽၢတ်ႇၵၼ်လႃးလႃး" မၼ်းဝႃႈၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇႁႅင်းယႂ်ႇ ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇဢႃႇယုႁဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ၊ ပူႇမွၼ်ႇႁဝ်းဝႆႉပၼ်၊ ႁဝ်းႁႃးၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႇးယိင်း ထုၵ်ႇလီၽွမ်ႉၵၼ်ႁဵၼ်းဢဝ် ႁႂ်ႈမေႃဝႆႉလၢႆးၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင်ယူႇယဝ်ႉ။ လုင်းပႃႉၺၢၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမေႃသိူင်ႇဢမ်ႇမေႃဢမ်ဝႆႉ ၶိူင်ႈၸၢင်ႈတၢင်းမေႃ ဢၼ်မၼ်းမေႃၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇမၼ်းၵူၺ်း၊ မၼ်းမေႃသင်ႁူႉသင်ၵေႃႈ ၶႂ်ၽႄပၼ် လုၵ်ႈမၼ်းလၢၼ်မၼ်း ၸုမ်းၸိူဝ်းၶိူဝ်းတႆးမၼ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်း တေမေႃလၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းသေႃႇသူၼ်းႁႂ်ႈႁဵၼ်းလၢႆး။ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈသွၼ်ပၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸဵမ်ယိင်းၸဵမ်ၸၢႆး၊ တေမေႃလၢႆးငၢႆႈငၢႆႈလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇမႃး တမ်းလွၵ်းလၢႆးၼႄၸၢႆးယိင်းၶဝ် လီလီငၢမ်းငၢမ်းသေ သွၼ်ပၼ်လီလီယဝ်ႉ။ ၸဵမ်လၢႆးယုၵ်ႉတိၼ်၊ ယုၵ်ႉမိုဝ်း၊ ၽႅတ်းတိၼ်ၽႅတ်းမိုဝ်း၊ ဝၢင်းတိၼ်၊ ယၼ်တိၼ်၊ လၢႆးပိတ်ႉ၊ လၢႆးထိပ်ႇ၊ လၢႆးၼွၵ်း၊ လၢႆးတွင်ႈ၊ လၢႆးတိုပ်ႈ၊ လၢႆးတႅမ်၊ လၢႆးတႅၼ်း၊ လၢႆးဝၼႄ်၊ လၢႆးၵျွၵ်း၊ လၢႆးၼဵတ်း၊ လၢႆးပိၼ်ႇ၊ လၢႆးဝႄး၊ လၢႆးၺွ်း၊ လၢႆးၵမ်၊ လၢႆးႁၢဝ်ႉ၊ လၢႆးတိုတ်ႉ၊ လၢႆးထိမ်ႈ၊ လၢႆးၵႅတ်ႇ၊ လၢႆးႁႄႉ၊ လၢႆးထုပ်ႉ၊ လၢႆးၶုပ်ႉ၊ လၢႆးမႅပ်း၊ လၢႆးဢဝ်တီႈၼဵၼ်၊ လၢႆးဢဝ်တီႈတၢႆ၊ တီႈတႅၼ်းမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတမ်းလွၵ်းလီလီ၊ သႂ်ႇပၼ်မၢႆၶပ်ႉမၼ်းသေ သွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်ၶဝ်၊ မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵျပၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မႃးလီလီယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈသွၼ်ၵေႃႈ သွၼ်ၵေႃႉလဵဝ်ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၸၢႆးပၢၵ်ႇသွင်ပၢၵ်ႇသွၼ်ပၼ်ၸုပ်ႈလဵဝ်ၵၼ် ၵွပ်ႈမၼ်းၶတ်းၸႂ်ပၼ်လႄႈ ယိင်းၸၢႆးဢၼ်ယူႇၼႂ်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ မေႃလဵၼ်ႈလၢႆးမႃးၼမ်တႄႉတႄႉ။ လဵၼ်ႈလၢႆးၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ၶဝ်ၵေႃႈၵျေႃႇ၊ ယူႇၵေႃႈယူႇလီမႃးတႄႉတႄႉ လွင်ႈလူၺ်ႈလဵၼ်ႈလဵၼ်းလဵၼ်ႈလၢႆးၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် သမ်ႉပေႃးတေၵျေႃႇမူၼ်ႈႁုၼ်ႈၸႂ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉႁဵတ်းပၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်လဵၼ်ၸွမ်းလၢႆး မီးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈမႃးလဵၼ်ႈ၊ မဵဝ်းလၢႆးၸိူင်း၊ ႁႂ်ႈယူႇလီၵၼ်။ ၵူႈပီႊၼႂ်ၶမ်၊ ၶမ်ႈဝၼ်းလႅင်း၊ ႁႂ်းၸိုၼ်ႈပိူင်း။ ပေႃးၽၢတ်ႇၵၼ်သေ၊ ပိူၼ်ႈတေသႄႉ၊ တေပဵၼ်ဢၼ်ႁၢမ်း။ ႁၵ်ႉၵၼ်သေ မႃးၸွမ်ႇၸၢမ်း၊ လဵၼ်ႈလၢႆးၸိူင်း။ (သူၸဝ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၶႃႈႁဝ်း သေၵမ်း။ ႁႂ်ႈတႆးႁဝ်းလႆႈမိူၼ်ပိူၼ်ႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇသူႁဝ်း လႆႈၸိုၼ်ႈလီငၢမ်း။ သူၸဝ်ႈယႃႇပၼ်ပိူၼ်ႈ မႃးသႄႇၵိူမ်ႈ။ ပေႃးၶႂ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်း မိူင်းတႆးႁဝ်း၊ ယူႇၸိုၼ်ႈၵိၼ်ထၢမ်း။ ပေႃးၽၢတ်ႇၵၼ်သေ ပိူၼ်ႈတေသႄႉ၊ ဢိင်ပိူၼ်ႈ ၵိူင်း။ ႁၵ်ႉၵၼ်သေ၊ မႃးၸွမ်ႇၸၢမ်း လဵၼ်ႈလၢႆးၸိူင်း)2 ၼႂ်းၵႂၢမ်းၼႆ့ မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ - ၼင်ႇႁိုဝ်တေယူႇလီၵၼ်ၼႆႉ လီဢွၼ်ၵၼ်လဵၼ်လၢႆးၸိူင်း၊ ၵူႈၸဝ်ႉၼႂ်ဝၼ်းၶမ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်လဵၼ်ၸိူင်းၼၼ်ၸင်ႇႁဝ်းတေႁၼ်သၢႆလႅင်း ၸိုၼ်ႈပိူင်းမႃးယူႇ။ ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃးၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ယႃႇပေၽၢတ်ႇပေၽႄၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်း ၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၸိုင် ပိူၼ်ႈတေသႄႉသွမ်းႁဝ်းသေ ႁဝ်းၵေႃႈတေပဵၼ်ဢၼ်ႁၢမ်းၵႂႃႇ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇယူႇ။ ႁဝ်းႁႃးတင်းသဵင်ႈၼဝႆႉၸႂ်မိူၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်သေ မႃးၸွမ်ႇၵႄႈႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် ဢွၼ်ၵၼ်လဵၼ်ႈလၢႆးၸိူင်းႁဝ်းတႃႉ။ သူသူႁဝ်းႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်တႃႉ။ ပေႃးႁဝ်းၸွႆႈထႅမ်ၵၼ် တႆးႁဝ်းၸင်ႇတေလႆႈမိူၼ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႇသူလႄႈႁဝ်းႁႃး တေလီၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ လီၸွႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလႆႈႁႂ်ႈမိူၼ်ႈမႃးၵဝ်းမႃးၵိူမ်ႈႁဝ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မိူင်းတႆးႁဝ်း တေလႆႈယူႇလီၵိၼ်လီ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ဢဝ်သိၼ်ဢဝ်ထမ်းလႆႈၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ လီၽွမ်ႉပဵင်းၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်။ ပေႃးၽၢတ်ႇၵၼ်ၸိုင် ပိူၼ်ႈတေသႄႉသွမ်းႁဝ်းသေဢမ်ႇၵႃး၊ ၵွပ်ႈႁဝ်းဢိင်ပိုင်ႈပိူၼ်ႈလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈတေၵိူင်း တေလူမ်ႉၵႂႃႇ၊ ႁၵ်ႉၵၼ်သေမႃးၸွမ်ႇၵႄႈၵၼ်လဵၼ်ႈလၢႆးၸိူင်းလႃႈ၊ တႆးၶဝ်ဢိူၺ်း။ တီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းလၢႆးၸိူင်း တီႈၵႅပ်ႈမၼ်း မီးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။