cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021
ၵွင်ႉသၢႆတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း
ၸိူဝ်းပဵၼ် သႄႇလီႇပရိတ်ႇတီႇမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼင်ႇ ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ လႄႈ တွင်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တၢင်ႇ ၽူတ်ႉ လွင်ႈဝႃႈၶဝ်ႈၵမ်ႉထႅမ် လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းသၢၼ်ၶတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႇၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈ #SayNototheCoup၊ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar၊ လႄႈ #CivilDisobedience ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ႁိုင် 1 ဝၼ်း ၵူၺ်း ၵူၼ်းဢၼ်တႅမ်ႈ "#SaveMyanmar" တီႈၼိူဝ်ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးမႃး 325,000 ပၢႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း သူဝ်ႇသျႄႇမီႇတီႇယႃႇၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ်တၢင်း သီလမ် လႄႈ သီလႅင် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ပရူဝ်ႇၾၢႆႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းမၼ်း ၼေႇၸူဝ်းမွင်ႇ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈၶူၺ် ဢူးတၢၼ်းသူၺ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းလႆႈတၢင်ႇၽူတ်ႉတီႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉဝႃႈ မၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢွၼ်ၵၼ်သႄႉ တၢင်းသုင် မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လွင်ႈဝႃႈ မီး 4 ထတ်း 8 ၼိဝ်ႉၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ "ယွၼ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိမ်သဝ်း"ၼႆသေ လႆႈသင်ၶေႃႈပူင် ၽူႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ ႁႂ်ႈဢိုတ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ တေႃႇထိုင် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် MTP ၼႆႉ လႆႈဢိုတ်းမႃး Facebook messenger၊ Instragram လႄႈ WhatsApp ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တႄႇလီၼေႃး တႄႉ ဢိုတ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၸႂ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉတွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢၼ်ဢမ်ႇထွမ်ႇၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ထုၵ်ႇဢိုတ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉယဝ်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၶၢႆႉၸူးၽၢႆႇ တုၺ်ႉတႃႇ သေ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈ #RespectOurVotes၊ #HearTheVoiceofMyanmar၊ #SaveMyanmar ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ် ဢိုတ်းပႃး တုၺ်ႉတႃႇ ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢိုတ်း ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ လွင်ႈပၼ် ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ လႆႈတုၵ်းွယၼ်း တႃႇပိုၼ်ႇပၼ် ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၼႆလႄႈ ဝၢႆးဝၼ်းမႃး လႆႈၶိုၼ်းပိုတ်ႇပၼ် ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွၼ်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ဢိုတ်းဝႆႉယူႇ။
721
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021
ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ၾိင်ႈမိူင်း ပၢႆးႁူမ်ႈလူမ်ႈသၢႆႇပႃႇ (Cyber Security Law)
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်တေ ဢိုတ်းႁႄႉ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်လႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ မၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ လတ်းၶဝ် ၶေႃႈမုၼ်းလႄႈသင် ၶဝ်လႆႈတၢင်ႇ ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၾိင်ႈမိူင်း ပၢႆးႁူမ်ႇလူမ်ႈသၢႆႇပႃႇ မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈမိူင်း ပၢႆးႁူမ်ႇလူမ်ႈသၢႆႇပႃႇ ဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ ဢၼ်မီး ၼႃႈလိၵ်ႈ 36 ၼႃႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ပိုၼ်ၽႄႈပၼ်ၸူး ဢေႃႇပရေႇတႃႇၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်းမူဝ်ႇပၢႆးတင်းသဵင်ႈ လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ၸိူဝ်းလႆႈဝႆႉဝႂ်တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶွင်ႉၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇရၢႆႇတႃႇဝႃႈတႄႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၶဝ်လႆႈဝႆႉ ၽိုၼ်မိူၼ်မၼ်းၼၼ်ႉသေ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း၊ တွၼ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉပၢႆးမေႃဢီႇလႅတ်ႇထရေႃႈၼိတ်ႉသေ ၵဝ်းယုင်ႈလွင်ႈၼိမ်သဝ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်တေလႆႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ လိၵ်ႈ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ မဵဝ်းလိူင်းမဵဝ်းဢမ်ႇငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၾိင်ႈငႄႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂၢမ်းၵၢင်လၢႆ လႄႈ ၶၢဝ်ႇၽၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းၽွမ်ႉၽဵင်ႇၵၼ် တႅၵ်ႈယၢႆႈသေ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၸင်းၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်လၢတ်ႈမိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈတႄႉ ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းတေပဵၼ် လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈတႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ ၶဝ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၾိင်ႈမိူင်း ပၢႆးႁူမ်ႇလူမ်ႈသၢႆႇပႃႇၼႆႉ မ်းပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ၽၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၶဝ် ႁူၺ်းၵူၼ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၾိင်ႈမိူင်းပၢႆးႁူမ်ႇလူမ်ႈသၢႆႇပႃႇၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းမူၼ်ႉမႄးႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းလႄႈသင်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼင်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပႆႇၸႂ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းလီ တွၼ်ႈတႃႇ မၵ်းမၼ်ႈၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼႆႉၼႆလႄႈသင်၊ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၾိင်ႈမိူင်းၼႆႉသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶၢမ်ႈၸၼ်ႉၼႂ်းၵႄႈမၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉသေ သင်ၸဵဝ်းၼႅတ်ႈမၵ်းမၼ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၸုမ်းၶွမ်ႇပျူႇတႃႇမိူင်းမျၢၼ်ႇ လႄႈ ၸုမ်းၶွမ်ႇပျူႇတႃႇၶဝ် တေသၢၼ်ၶတ်း ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းၼႆလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ ၽွၼ်းလီဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၽွၼ်းလီၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵူႈထၢၼ်ႈထၢၼ်ႈ ပေႃးတေမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ လူ်ဝႇလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းမူၼ်ႉမႄးၼႆလႄႈသင်၊ လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းဢၼ်တေလႆႈ ၵမ်ႉထႅမ်၊ ၸၼ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉၼႆႉ တိုၼ်းတေလႆႈႁဵတ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉၼႆ လုၵ်ႉတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၸုမ်းၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ ၸုမ်းၶွမ်ႇပျူႇတႃႇ ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢွၼ်ၵၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶေႃႈၸုၵ်းယၼ် မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
721
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021
လွင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ
ၸိူဝ်းပဵၼ် သၢႆၶၢဝ်ႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် သုၼ်ႇတူဝ် သၢႆငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်မိတ်ႉၸိမ၊ သဵင်တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉမျၢၼ်ႇမႃႇ (DVB) ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃး သၢႆငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ တႄႇဢဝ် ပီ 202႑ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းသေ လုၵ်ႉတီႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လႆႈတတ်းႁႄႉဝႆႉသေ ၵူၺ်းပိုတ်ႇဝႆႉပၼ် သၢႆငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၸိုင်ႈမိူင်းပိူင်ႇ၊ သၢႆငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇပိူင်ႇ လႄႈ ၶွင်ႉသၢႆလွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶွင်ႉသၢႆငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ၸိူဝ်းပိုတ်ႇဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၺ်းပိုၼ်ဢွၵ်ႇ လွင်ႈပိုၼ်ၽႄႈဝႃႇတ လႄႈ လွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶၢဝ်ႇဢၼ်တႄႉမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ႁိမ်ဢဝ်ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ လႆႈဢိုတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶွင် ၼိဝ်းယွၵ်ႉၶ်ထၢႆးမ်၊ ဝေႃးသထရိ၊ တီႇဢီႇၵူဝ်ၼေႃးမိတ်ႉ၊ ရၢႆႇတႃႇ လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇဢေႇပီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
721
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021
လွင်ႈတိၺွပ်းသေမၢပ်ႇမႂ်တြႃး
ပီ 2021 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈသေ လႆႈတိၺွပ်း ၵၼ်း 152 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၽိတ်းၾိင်ႈသေ လႆႈတႄႇမၢပ်ႇမႂ်တြႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တိၺွပ်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈ တႃႈလိူဝ်ႇ ၼႆသေ ဢဝ်တင်း ၾိင်ႈမိူင်းတွၼ်ႈ 19 ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၸုတုမ်ၵူၼ်းၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် လႄႈ လွင်ႈၶပ်ႉထႅဝ်ပၼ်ႇလဵပ်ႈသေ လႆႈမၢပ်ႇမႂ် ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်သၢမ်ၵေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸူးၸူးၸၢၼ်ႇ၊ ဢွင်ႇမျူဝ်းၵူဝ်ႇ လႄႈ ထူးၶွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တင်း ၾိင်ႈမိူင်းတွၼ်ႈ 505(ၶ) ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ လႆႈတိၺွပ်း ဢူးမွင်ႇၵျီး ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၵရႅတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းသေ လႆႈမၢပ်ႇမႂ်တြႃး၊ လႆႈပၼ် တၢမ်ႇၶွၵ်ႈသွင်ပီၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းႁူၼ်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးမေႃၽႃဢၢၼ် ၶူးသွၼ် တွၵ်ႇတႃႇတေႃႇၶျူဝ်ႇယုမုၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် "သၢႆၽေးလႅင်" ၼႆသေ ဢဝ်တင်း ၾိင်ႈမိူင်းတွၼ်ႈ 505 (ၶ) သေၵေႃႈ လႆႈတိၺွပ်းမၢပ်ႇမႂ်တြႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ ဢူးဝိၼ်းထဵင်ႇၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တင်း ၾိင်ႈမိူင်းတွၼ်ႈ 124 (ၵ) တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းၼႆသေ လႆႈမၢပ်ႇမႂ်တြႃးယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 6 ဝၼ်းမႃး လႆႈတိၺွပ်း Sean Turnell ဢၼ်ပဵၼ် ၶူးသွၼ်လူင် ၸၼ်ႉၸွမ် Macquarie ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢေႃးသထရေးလီးယႃး ႁင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈသေ မၼ်းလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇတိၺွပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်းမႃး ၸဝ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်းတိၺွပ်း ၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမိၼ်ႉ လႄႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း တွၵ်ႇတႃႇမျိၼ်ႉၼႅင်ႇယဝ်ႉ။ ၼၢင်းၶိၼ်ႇမျိၼ်ႉထူၺ်းၼႆႉ မၼ်းလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းတီႈၼိူဝ် ဢွၼ်ႇလၢႆးဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းသိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆသေ မၼ်းလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈဢဝ် ၶွၼ်ႇ လႄႈ ငိုၼ်းၵွင်ၵၢၼ်ၸႄႈမိူင်းသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ တွၵ်ႇတႃႇမျိၼ်ႉၼႅင်ႇၵေႃႈ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်သိုပ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈတိၺွပ်း ၽူႈၵွၼ်းဝဵင်း ဢူးယႄးလႂိၼ်ႇ လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ဢမ်ႇယွမ်း 100 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈ ပႅ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 28 ဝၼ်း တီႈ ဝဵင်းတွင်ႇၵူၵ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉ ဢူးၵျေႃႇၵျေႃႇလိၼ်း တီႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈယိပ်းဝီႇၼၢႆး "ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃး ပိူင်ၸဝ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈသိုၵ်း" ၼႆသေၵေႃႈ ၼႄၵၢင်ၸႂ်မႃးယဝ်ႉ။ ဢူးၵျေႃႇၵျေႃႇလိၼ်း လႄႈ ၵူဝ်ႇတႃးၵျီး ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇ ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် တိၺွပ်းတီႈႁိမ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼင်မျူဝ်ႉမၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၶဝ်ႈပႃး ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၽၢႆႇၶႄႉၶဵင်ႇ
တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ဝၢႆးသေသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ မၼ်းလႆႈ ၵၢႆႇၵႂၢမ်းၸူး ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၽၢႆႇၶႄႉၶဵင်ႇသေလႆႈၽွၼ်ႈႁႅၼ်း ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇၸီႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းတင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၽတူဝ်ႇၺဵင်းမွင်ႇ (ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၵဝ်ႇ KNU)၊ ဢူးတဵင်းၺုၼ်ႉ လႄႈ ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇသူၺ်ႇ (ၽူႈႁူမ်ႈၵၼ်တႄႇတင်ႈ ပႃႇတီႇ NDF ဢၼ်ပဵၼ် ပႃႇၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇမႃးတီႈ NLD)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 3 ဝၼ်း မႃး ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၶဝ်ႈပႃးမႃးထႅင်ႈ 5 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉၶဝ်ႈပႃးမႃး တေႃႇဢေးၼုၸဵင်ႇ (ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 6 ဝၼ်းမႃး ပႃႇတီႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈမွၼ်း လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ လွင်ႈၵၢႆႇၵႂၢမ်းတပ်ႉမတေႃႇ တႃႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶွင်ႇၸီႇၼႆယဝ်ႉ။
721
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021
လွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ႇၽႄႈၸွတ်ႇ
ၶမ်ႈၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်း ၽွင်းထုၵ်ႇဢိုတ်း ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်တင်း SMS}} သေ ၶၢဝ်ႇပွမ်ၽႄႈၸွတ်ႇမႃးဝႃႈ [[ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ|တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလွတ်ႈယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် NLD တၢႆ၊ လွင်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇထုၵ်ႇတိၺွပ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၵႂၢမ်းႁူဝ်ႇၵၼ်ဝႃႈ လွင်ႈတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၶွင်ႉငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်မျႃႉဝတီႇဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇပိူင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးသေ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၼိူဝ်တၢင်းသေ ပွႆႇမွၵ်ႇၽႆးၶိုၼ်ႈၾႃႉသေ ၸူမ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢိုတ်းဝႆႉ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇလႆႈၶၢဝ်ႇဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃးသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းႁူဝ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈတိူဝ်းၽႄႈၸွတ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
721
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:721
လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ 2021
ၶေႃႈပူင်လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ၵၢၼ်သိုၵ်း တိူဝ်းႁုတ်ႉမႃး
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်း ၵၢင်ၶမ်ႈမႃး လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈပူင် တွၼ်ႈ 144 ဢၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၶေႃႈပူင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႃႈ ၵူၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၸုတုမ်ၵၼ် လိူဝ် 5 ၵေႃႉ၊ တေဢမ်ႇလႆႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵူၼ်းယူႇၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ ၶိုၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၶဵင်ႇၵၼ်
ဝၢႆးသေ ပဵၼ်လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵမ်ႉထဵမ်တပ်ႉမတေႃႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးၵမ်ႉထႅမ်ယဝ်ႉ။ ဝေႇဝေႇၼု တီႈ Women's Peace Network ဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ၶဝ်တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈၵဝ်းတီႈ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတီႇသႅမ်ႇပႃႇ 30 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈၸွမ်းဝၼ်း မွၵ်ႈ 400 ၵေႃႉၼႆႉ ၶဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်တီႈၽၢႆႇၼႃႈ ႁူင်းႁေႃဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။။ မိူဝ်ႈၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈ ဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်း မွၵ်ႈ 1000 ၵေႃႉၼႆႉ လႆႈၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း ၽွၼ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ။
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်တင်းလူတ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶႅပ်းမၢႆလူတ်ႉသေ ၽႅဝ်မႃးတီႈ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ သိူင်ႇပႃးမႃးၶွၼ်ႉမႆႉသေ ၶဝ်ႈလေႃးၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇယဝ်ႉ။
ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း ပူၼ်ႉလိူဝ်
မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 12 ဝၼ်း (ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်) ၼၼ်ႉ တီႈ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပလိၵ်ႈၶဝ် လႆႈယိုဝ်းၵွင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းယၢႆႈၵၼ်မႃးယဝ်ႉ။
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ပလိၵ်ႈလႄႈ သိုၵ်းၶဝ် ၶဝ်ႈတဝ်တီႈၼႂ်း ႁူင်းပၼ်ၾႆးၾႃႉ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ဝႃႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ် ထုၵ်ႇဢဝ်တင်းၵွင်ႈ၊ မၢၵ်ႇၵွၼ်းၾႆးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယိုဝ်းလႄႈ ၵူၼ်းလႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇ 5 ၵေႃႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇတိၺွပ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းထုၵ်ႇတိၺွပ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းပွႆႇပၼ် မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 15 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီ 20 ဝၼ်း တီႈလွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် တႃႈႁိူဝ်းတီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉ ပလိၵ်ႈ လႄႈ တပ်ႉ ပိုတ်ႇယိုဝ်းၸႅၵ်ႇၵူၼ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းလႆႈတၢႆ သွင်ၵေႃႉသေ ၵူၼ်း 25 ၵေႃႉလႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူဝ်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးလူလွမ်တူၺ်းထိုင် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈလုမ်း)ၼၼ်ႉသေ လႆႈတႄႇပဵၼ် ယွၼ်ႉပလိၵ်ႈၶဝ်ႈ တဵၵ်းႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈလုမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ပေႃႉႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းသေ လုၵ်ႉတီႈ ပလိၵ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ် ဢၼ်ၵွင်ႈ၊ ၵၢင်ႇ၊ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽၢတ်ႇယိုဝ်းသေ ဢဝ်ႁႅင်းၼ်ႉသေ မီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄၵူၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၼၼ်ႉသေ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈမီးလွင်ႈသႄႉသွမ်းၸွမ်းသေတႃႉ တီႈ လွင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇၸီႇသိုၵ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈတႄႉ လွင်ႈပဵၼ် ဢၼ်ပေႃးလႆႈထိုင်တီႈတၢႆၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ယွၼ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်း ၼမ်ႉၸႂ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ လႆႈသေႃႇသူၼ်းသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽၢႆႇတပ်ႉၸုမ်းႁူမ်ႈလူမ်ႈ ၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းဢၼ်ဢေႇသုတ်း၊ ဢၼ်ၸၼ်ႉတႅမ်ႇသုတ်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇ ၼႆသေ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိၼ်ႈၽူၼ် ၼင်ႇပိူင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 25 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းတႃႇမူၺ်ႇၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ ပလိၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵႂၼ်းတႃသႅပ်ႇပွႆႇသႂ်ႇ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လွင်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဢၼ်ၵွင်ႇၸီႇသိုၵ်းၶဝ် တၢင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 27 ဝၼ်း တီးဝဵင်းလူင် ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် တႃႈၵုင်ႈ၊ တႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ မူင်ႇယႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉ ၸုမ်းပလိၵ်ႈ ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းသေ ၶဝ်ႈၸႅၵ်ႇၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်လႄႈ ၵူၼ်းတင်းၼမ် လႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵွင်ႈသေယိုဝ်း၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵႂၼ်းတႃသႅပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸႂ်ႉလႄႈ တီႈၼႂ်းလွင်ႈၸႅၵ်ႇၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢဝ်ၶၢဝ်ႇ လႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးၵူၼ်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်း ထုၵ်ႇတိၺွပ်းမႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တပ်ႉ လႄႈ ပလိၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၼုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ မီးလွင်ႈ တိၺွပ်း၊ ပေႃႉႁႅမ်တိၼ်ပိတ်ႉ ၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်း လႄႈ ပလိၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉဢဝ်ၵွင်ႈဢဝ်ၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢဝ် ၾူင်းသေ ထႆႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် လူတ်ႉ၊ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ၸိူဝ်းတွႆႇႁွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိုတ်းယိုဝ်းသေ တိၺွပ်းမႃး (100) ပၢႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 3 ဝၼ်း တီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူၵ်ႉၵလႃႇပ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၸွမ်းလူၺ်ႈၸေႇတၼႃႇ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်လူတ်ႉ "မွန်မြတ်စိတ်ထား လူမှုကူညီရေးအသင်း" ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်း လႄႈ ပလိၵ်ႈၶဝ် တိၺွပ်းထုပ်ႉႁႅမ်မႃးယဝ်ႉ။ ဢဝ် ၵွင်ႈ၊ ဢဝ်ၶွၼ်ႉသေ ႁႅမ် ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉသေၵေႃႈ တိၺွပ်းၵႂႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ်လူတ်ႉၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈၵူၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇယႃႉလႅဝ်ပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ပၵ်းတီႈယူႇ တီႈ ယူင်ႉသၢင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ပိူင်ႇ
ၵွင်ႇၸီႇသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ တႄႇဢဝ် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 6 ဝၼ်းသေ လႆႈၶဝ်ႈဢဝ်တီႈယူႇတီႈ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ပိူင်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် တီႈ ႁူင်းယႃ၊ ၸၼ်ႉၸွမ် လႄႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်လႆႈလူႉတၢႆ
လွင်ႈလူႉတၢႆ ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ AAPP - ဝၢႆးသေ တႄႇလွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်
ယွၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ် သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉသေ တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ လႆႈပဵၼ် လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်မႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်၊ လွင်ႈၼင်ႈသေၼႄၵၢင်ၸႂ်သေတႃႉ ၽၢႆႇဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼမ်သေၵေႃႈ ၶဝ်ႈယႃႉၸႅၵ်ႇၵူၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼၼ်ႉသေ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မျႃႉတွႆႉတွႆႉၶႅင်ႇ ၼႆႉ လႆႈပဵၼ် ၵေႃႉဢၼ်လူႉတၢႆ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵူၺ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၵႂႃႇၵူၼ်းမႃးၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈ ၶဝ်ဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင် ဢၼ်တႄႉမၼ်းသေ ယိုဝ်းလႄႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 28 ၼၼ်ႉ ပေႃးလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉလိူတ်ႈၵူဝ်ႈ ၼႆသေ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ဢိၵ်ႇပႃးၵူၼ်းၵႂႃႇၵူၼ်းမႃး တင်းသဵင်ႈ လႆႈလူႉတၢႆ (18) ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 28 ဝၼ်း မွၵ်ႈ ၵၢင်ၼႂ် 8 မူ်ငးၼႆႉ တီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵျိမျိၼ်ႇတႅင်ႇတႂ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸုတုမ်ႈတီႈ ၼႃႈ လုမ်းၽူႈၵွၼ်းပၢႆးပႆႇၺႃႇၸႄႈတိူင်းသေ တႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် တပ်ႉၸုမ်းၶဝ် ဢဝ် မၢၵ်ႇၵႂၼ်းသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၸႅၵ်ႇၵူၼ်းလႄႈ မေႃသွၼ်ၸၼ်ႉၵၢင် တေႃႇတိၼ်ႇၼွႆႉယီႇ ဢၼ်ဢႃႇယုလႆႈ 59 ၼၼ်ႉ လႆႈလူႉတၢႆမႃးယဝ်ႉ။ မေႃသွၼ်ၸိူဝ်းၸုတုမ် မီးမွၵ်ႈ 200 ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈပၼ်ၽၢင်ႉသင်ၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉၸႅၵ်ႇၵူၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်း လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 3 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပလိၵ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ် ပိုတ်ႇယိုဝ်းလႄႈ ၵူၼ်းလႆႈလူႉတၢႆ မီးမႃး မွၵ်ႈ (38) ၵေႃႉၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူဝ်မိၼ်းၼႅင်ႇ ဢႃႇယု 20 ၶူပ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇလႆႈတိၺွပ်းတီႈ ၽွင်းၸႅၵ်ႇၵူၼ်း ထႅဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်မျႃႉတွင်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် တူဝ်တၢႆမၼ်းသေၵေႃႈ ၵူၼ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းမၼ်း လႆႈႁႅၼ်းသွမ်းပၼ်မႃးယဝ်ႉ။ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 27 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလႆႈတၢႆၵႂႃႇ မီးယူႇ 423 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ရႁၢၼ်းၽူပ်ႉ ၾရၢၼ်ႇၸိတ်ႉၼႆႉ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် ႁႂ်ႈသၢႆငၢႆဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ တိူဝ်းၶႅမ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 10 0ၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵျူဝ်းပၢႆႇတႅၼ်ႇလႆႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ "တင်းၵမ်ႇၽႃႇ ပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉယူႇ" ၼႆယဝ်ႉ။
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 14 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢႅၼ်ႇထူဝ်းၼီႇယူဝ်ႇ ၵူႇထႃႇရႅတ်ႉ (António Guterres) ၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေႃႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈဝႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈသၢႆငၢႆဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ လႆႈမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈၶၢဝ်ႇငၢဝ်းသေ မၼ်းလႆႈတိူဝ်းလၢတ်ႈ လွင်ႈဢဝ်ရူတ်ႉၵႃးတႅင်ႉ တိူဝ်းတမ်းဝႆႉ လႄႈ လွင်ႈတိူဝ်းၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းပူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈတိုၵ်းသူၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ ပလိၵ်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်သေ ယႃႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ် လႆႈပဵၼ် ၸိူဝ်းထုၵ်ႇတွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႂ်ႉယၢမ်းတႃႇႁူမ်ႈလူမ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်းႁဵတ်းႁၢႆႉ၊ လွၵ်ႇငိူတ်ႈ လႄႈ ၵဝ်းဢူၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇႁၢပ်ႉၶၢမ်ႇလႆႈ ၼႆၵေႃႈ မၼ်းလႆႈသိုပ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 16 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်မိူင်းၼွၵ်ႈ ဝိတ်ႇဝီႇယႅၼ်ႇ ပႃႇရႃႇၶရိတ်ႉသျၢၼ်ႇ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈတီႈ သၽႃးသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇဝႃႈ မၼ်းလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း လွင်ႈယုၵ်ႈယၢင်ႈသၢၼ်ၶတ်း တီႈပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈတိၺွပ်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင်၊ လွင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈဢဝ် ရူတ်ႉၵႃးတႅင်ႉ တမ်းဝၢင်းဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈတိုၵ်းသူမ်း ၸဝ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈၶဝ် ပဵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈယွၼ်ႇယၢၼ်း လွင်ႈမၢၵ်းၶၢၼ်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ယူႇၼၢႆႉတႅတ်ႉၶိင်းတမ်း ပေႃးရိတ်ႉ ၵျွၼ်ႇသိၼ်ႇ ၵေႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈသႄႉသွမ်းၸွမ်းသေ မၼ်းတႅမ်ႈတၢင်ႇတီႈ တုၺ်ႉတႃႇမၼ်းဝႃႈ "လႆႈၸုၵ်းယၼ်ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယူႇ" ၼႆသေ မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တေလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼိူဝ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ယူႇၼၢႆႉတႅတ်ႉၶိင်းတမ်း သေ လႆႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉႁွင်ႉ ပၢင်ၵုမ်ဢိုတ်းၽၵ်းတူ ၶွင်ႇၸီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။ တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၶွင် ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ် တွၵ်ႇတႃႇသႃႇသႃႇ လႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ပႃးဝႆႉ ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်းသီႇၶေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်လိူင်ႈပၼ်ၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၶေႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႃႇဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႃႈ တႃႇႁွင်ႉ "လွင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ" (Responsibility to Protect - R2P) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပၢႆးမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၼွင်ယႃႈသႆး၊ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ယႃႈသႆး (, Nawng Yar Hseng, နောင်ယာဆိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
251
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
Superscript text
251
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ဝၢၼ်ႈတၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ  (သနပ်ပင်ရွာ, Thanatpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသီႇသူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190702 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1655 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1709 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3364 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
251
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
251
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:251
လႄးတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈလႄးတေႃး  (လဲတောရွာ, Letaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူင်ႇတၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193749 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူင်ႇတၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2252 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2554 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4806 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ မိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ  (ညောင်ပင်သာရွာ၊ Nyaungpinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192058 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1412 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2434 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဢတူၵ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဢတူၵ်ႉ (အသုတ်မြို့ ; Ah Thoke) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယေႇၵျီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
တွင်ႇလႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇလႃႉ  (တောင်လှရွာ၊ Taunghla) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191948 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇပွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1356 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1709 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3065 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ႁူဝ်မိူင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းႁူဝ်မိူင်း, (ဟိုမိန်းမြို့), (Homain), ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။။
ၽိုၼ်ဢိင်
​​
720
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လႅတ်ႉပတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ၼႄၵၢင်ၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ မႄးၾိင်ႈမိူင်းပၢႆးပႆႇၺႃႇ လႄႈ တင်းၵူၼ်းလွမ်ႉႁွပ်ႈ မွၵ်ႈ 200 ၼၼ်ႉ ပလိၵ်ႈၶဝ် ၶတ်းယၢႆႈပၢင် မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 2015 လိူၼ်မၢတ်ႉ 3 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 100 ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႉတိၺွပ်းမႃးယဝ်ႉ။
720
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လႅတ်ႉပတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
720
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:720
ၵလဵင်ႇၶျူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵလဵင်ႇၶျူင်ႇ  (ကလိမ်ခြုံရွာ, Kaleinchon) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလိၼ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191356 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလိၼ်ႉၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2149 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2749 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4898 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ယူင်းပိၼ်ႇတႂိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈယူင်းပိၼ်ႇတႂိၼ်း  (ရုံးပင်တွင်းရွာ၊ Yonepintwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပႂႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192659 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပႂႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1756 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1841 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3597 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
လွႆငိုၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈလွႆငိုၼ်း  (လွယ်ငင်းရွာ၊ Lweingin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလွႆငိုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190392 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလွႆငိုၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 119 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 91 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 210 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ယေႇၶျွင်းပူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈယေႇၶျွင်းပူဝ်ႇ  (ရေချောင်းဘိုရွာ, Yaechaungbo) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝုၼ်ႇၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190019 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝုၼ်ႇၸုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1785 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1827 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3612 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
1320
1320
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1320
မိူင်းလူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈမိူင်းလူင်း  (မိုင်းလုံးရွာ, Hmainglone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189877 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1876 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1721 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3597 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
ၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ ယဝ်ႉ။
ယူင်းပိၼ်ႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈယူင်းပိၼ်ႇၵူင်း (ရုံးပင်ကုန်းရွာ, Yonepinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႅတ်ႉပၢၼ်ႇလႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190237 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 8604 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 7897 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 17401 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1710
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ယူင်းပိၼ်ႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
1710
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1710
250
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:250
ၺွင်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၵၢၼ်ႇ  (ညောင်ကန်ရွာ, Nyaungkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194152 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 785 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 945 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1730 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
မလႂႃႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမလႂႃႉပိၼ်ႇ  (မလွှပင်ရွာ၊ Mahlwapin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192054 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1412 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2434 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ယူင်းၸု၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈယူင်းၸု  (ရုံးစုရွာ, Yonesu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇတူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194517 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇတူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 928 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 987 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1915 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ၸုမ်းတႆးသူင်ၸႂ် ၶွမ်ပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ
ၸၸၸုၸုမ်းတႆးသူင်ၸႂ် ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ် SIIT - Shan Institute of Information Technology ၼႆ့ လႆႈပူၵ်းတင်ႈပဵၼ်ၸုမ်းမႃး မိူဝ်ႈ 1.9.2012 ၼၼ့်ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈတေႇ ပူၵ်းတင်ႈၸုမ်းမႃး လႆႈဢဝ် ၽူႈၼၢမ်းႁူဝ် (9) ၵေႃ့သေတေႇတင်ႈမႃးယူႇ။
ၼွင်ပေ၊ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်ပေ (, Nawng Pei, နောင်ပယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ပိၼ်ႇမျႅင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈပိၼ်ႇမျႅင်ႇ  (ပင်မြိုင်ရွာ၊ Pinmyaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇမျႅင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192919 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပိၼ်ႇမျႅင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 578 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 755 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1333 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
လုၼ်ႇၵျေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈလုၼ်ႇၵျေႃႇ  (လွန်ကျော်ရွာ, Lunkyaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလုၼ်ႇၵျေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191006 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလုၼ်ႇၵျေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1524 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1720 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3244 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝႅတ်ႉလူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလူး  (ဝက်လူးရွာ၊ Wetlu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၼီႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192505 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၼီႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 886 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1097 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1983 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
719
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼၿႄးတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၼၿႄးတေႃး  (နဘဲသာရွာ, Nabethar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191726 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 959 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1203 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2162 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
719
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼၿႄးတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
719
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:719
ၾလမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်း (ဖလမ်းမြို့နယ်, Falam Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၾလမ်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်သၼ်လွႆလိူင်ႇၼမ်ယဝ်ႉ။ လွႆၸၢႆးမူ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆသုင်သေပိူၼ်ႈတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆဢၼ်သုင်သုတ်းထိသွင် တီႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉမၼိပူႇရ ၼႆႉ လတ်းၵၢင်ၸႄႈဝဵင်းသေၵေႃႈ လႆလူင်းၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉ ၼွင်ရိတ်ႉ ႁၢင်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း
1319
1319
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1319
တွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး (တောင်တွင်းကြီးမြို့), (Taungdwingyi) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းမၵူၺ်း ယၢၼ် (႕႑) လၵ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်း ပေႇလေးပိၼ်ႇ သျိၼ်ႇလေးပႃး ဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လိုဝ်းလင် ၼႂ်းၵႃႈတူင်ႇဝဵင်းလိၵ်ႈလၢႆးမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼႆႉ ၼင်ႇမီးဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈၽၢႆႇၼိူဝ်ၶၢင်တွင်း (ၶျိၼ်းတႂိၼ်း)ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈမိူၼ်ၵၼ်တင်ႈ တွင်ႇတႂိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈဝဵင်းသွင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ ပႅၵ်ႇၵၼ်ၼႆ တွင်ႇတႂိၼ်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉပဵၼ် တွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး ၼႆသေ တွင်ႇတႂိၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ပွတ်းၼိူဝ်ၶၢင်တွင်း (ဢထႅတ်ႉၶျိၼ်းတႂိၼ်း) ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းတူၵ်းၸွၵ်ႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ တွင်ႇတႂိၼ်းၶျွင်ႇ (တောင်တွင်းချောင်) (ချောင် ၼႆႉ ၵႂၢမ်းတႆးပွင်ႇဝႃႈ ၸွၵ်ႉ) ၼႆ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၸႅၵ်ႇၵၼ်မႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ မီးႁၢင်ႈသၢမ်ၸဵင်ႇသေ ပဵၼ်ထုင်ႉလိၼ်ပဵင်း ဢၼ်ၶွၼ်ႇၼမ်ႉၶွၼ်ႇလိၼ် ၶႅမ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ် ဢွၵ်ႇၼမ်သေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႃးၼႆႉ လႆႈၶုတ်းႁွင်ႈသေၵေႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၽၢႆၵဝ်ႇၵဝ်ႇမိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် တေႃႇထိုင် ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸပႄႇ ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃးမိူဝ်ႈပီ 1887 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူင်တင်ႈဝဵင်း
ဝဵင်းၼႆႉ ဢဝ်ပွၵ်ႉလူင် ႑႐ ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢူင်းတေႃး-ပွၵ်ႉ ႑၊ ဢူင်းတေႃး-ပွၵ်ႉ ႒၊ တွင်ႇပျိၼ်ႇ-ပွၵ်ႉ ႑၊ တွင်ႇပျိၼ်ႇ-ပွၵ်ႉ ႒၊ သူၺ်ႇဢူဝ်း-ပွၵ်ႉ ႑၊ သူၺ်ႇဢူဝ်း-ပွၵ်ႉ ႒၊ မွင်းတႅင်ႇ-ပွၵ်ႉ ႑၊ မွင်းတႅင်ႇ-ပွၵ်ႉ ႒၊ သူၺ်ႇၵျႃႇဢိၼ်း-ပွၵ်ႉ ႑၊ သူၺ်ႇၵျႃႇဢိၼ်း-ပွၵ်ႉ ႒ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီး ၵၢတ်ႇလူင် လႄႈ သူင်ႇမွၵ်ႇလုတ်ႉလၢတ်ႉယေးယဝ်ႉ။ ပွတ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၼွင်လူင် ယတၼႃႇပႂိၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼွင်လူင်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼွင်ၽၢႆႇလဵဝ် ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉမႃး တႃႇသႂၢင်းၼမ်ႉတွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸမ်ႉမီး ၵွင်းမူး ၸေႇယမင်ႇၵလႃႇ သူၺ်ႇဢိၼ်းတွင်ႇ ယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းတူၵ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးဢွင်ႇမျိၼ်ႇၸေယရၶႅင်ႇ ဢၼ်သူႇယႂ်ႇယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၵွင်းမူးႁၢမ်းဢၼ်ပဵၼ် ၵွင်လိၼ်သေ ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2003 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် 2013 မႃး လႆႈတၢင်ႇထီးယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ဢဝ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပဵၼ်ပိုၼ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးထုင်ႉပဵင်းဢၼ်ၵႂၢင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ႁဵတ်းၽၢႆႇၵႅတ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇသေ လႆမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၸႂ်ႉတႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ႁၢတ်ႇသၢႆးၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉလွႆၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၽၵ်းမီႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းဢွၵ်ႇပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ငႃး၊ ဢွႆႈ လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ၵၢၼ်မႆႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မႆႉၵေႃႈဢမ်ႇလိူင်ႇယဝ်ႉလႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢၼ်မႆႈသေပိူၼ်ႈသေ ၽွင်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉ တၢင်ႉမႆႈဢၼ်မႆႉသုတ်းၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ ၵႆႉမီးတေႃႇထိုင် ႔႐ တီႇၵရီႇသႅၼ်ႇထီႇၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းဢၼ်ၵတ်းသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇသေ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ မီးတေႃႇထိုင် ႑႔ တီႇၵရီႇသႅၼ်ႇထီႇၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵၢင်ၶမ်ႈၼႆႉ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ၵႆႉတူၵ်းႁႅင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၽူၼ်ၼႆ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉၼႆႉ ၽူၼ်ၵႆႉၼမ်လိူင်ႇယဝ်ႉ။
1709
1709
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
တမၢၼ်းၵျႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်းၵျႃး  (သမန်းကျားရွာ, Thamankyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငႅတ်ႉၽျိၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194293 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇငႅတ်ႉၽျိၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 376 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 494 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 870 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1709
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
တမၢၼ်းၵျႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
1709
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1709
တွင်ႇၼွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၼွၵ်ႉ  (တောင်နောက်ရွာ၊ Taungnauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191947 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇပွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1356 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1709 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3065 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
တယႅတ်ႉၶျၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၶျၢၼ်ႇ  (သရက်ခြံရွာ, Thayetchan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူင်ႇတၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193747 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူင်ႇတၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2252 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2554 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4806 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝုၼ်ႇၸု၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈဝုၼ်ႇၸု  (ဝန်စုရွာ, Wunsu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝုၼ်ႇၸု၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190016 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝုၼ်ႇၸုၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1785 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1827 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3612 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၵုၼ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၵုၼ် (Hokun,, ဟိုကွန်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဝုၼ်ႇၸု၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
သဵၵ်ႉၺၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသဵၵ်ႉၺၢၼ်ႇ  (ဆိတ်ညံရွာ, Seiknyan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလိၼ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191353 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလိၼ်ႉၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2149 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2749 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4898 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဢူဝ်းထဵင်းတွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
Superscript text
ဝၢၼ်ႈဢူဝ်းထဵင်းတွင်ႇ  (အိုးထိန်းတောင်ရွာ, Oehteintaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသီႇသူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190700 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1655 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1709 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3364 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ပႂႅတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈပႂႅတ်ႉ  (ဘွက်ရွာ၊ Bwet) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပႂႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192656 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပႂႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1756 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1841 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3597 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
လွႆးပွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈလွႆးပွၵ်ႉ  (လွှဲပေါက်ရွာ, Hlwepauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလွႆးပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190977 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလွႆးပွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 628 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 688 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1316 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဢေႇပရႄႇ 2000
(26) ဝၼ်း
5
718
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:718
ၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇလိုဝ်း (ကလေးခရိုင် ; Kale District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇတူၵ်းသုတ်း တီႈ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်း 3 ၸႄႈဝဵင်းသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ မီး 508,015 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ် ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်း
တီႈၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇလိုဝ်းၼၼ်ႉ မီး ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း (ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း)၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢင်း ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉၵေႃး (ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း) ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတွၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
လႅတ်ႉပတၢၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်း (လက်ပံတန်းမြို့ ; Latpadan) ၼႆႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၵိုၼ်းသေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈၵိုၼ်းၼႆ့ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပတဵင်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လႅတ်ႉပတၢၼ်း ၵႂႃႇ သႃႇသဝေႃး လႄႈ ပဵၼ် တီႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇသေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် မွၵ်ႈ 8 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်း တီႈတၢင်းမႃးႁူပ်ႉၵၼ်လႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈမႃး လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆ ငၢႆႈငႅမ်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1969 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 22415 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၵႄႈ တႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ပျီႇၼၼ်ႉသေ မီးဝႆႉ ႁူင်းၵၢၼ်ရူတ်ႉရဵၼ်းသေၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႃး ဢၼ်လုၵ်ႉတႃႈၵုင်ႈ ၵႂႃႇပျီႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလတ်းၶဝ်ႈၼႂ်း ဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်းသေ လတ်းၵႂႃႇတီႈ တႃႈသုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၵုၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵႆတင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်း မွၵ်ႈသၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ လုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တပျေႇယေႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၼွင်လႅင်
ဝၢၼ်ႈတပျေႇယေႇ  (သပြေရေရွာ, Thapyayyae) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189876 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1876 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1721 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3597 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ယႂႃႇတႃႇဢေး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး  (ရွာသာအေးရွာ, Ywartharaye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇတူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194520 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇတူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 928 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 987 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1915 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
တပျေႇယေႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၼွင်လႅင်
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
ယႂႃႇတႃႇဢေး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
1318
1318
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1318
ထိၼ်းသျူးတွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈထိၼ်းသျူးတွင်ႇ  (ထင်းရှုးတောင်ရွာ၊ Htinshutaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလိသေႃးၵျွၵ်ႉပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190307 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလိသေႃးၵျွၵ်ႉပူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 861 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 785 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1646 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
1841
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1841 ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1840 ႁူဝ်သိပ်းပီ
ယူႇၵျုပ်ႉ
ယူႇၵျုပ်ႉ (Youtube) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ဢဝ် ၾၢႆႇငဝ်းတူင်ႉပွတ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ လူတ်ႇတၢင်ႇၶိုၼ်းၸူး တီႈၼိူဝ် ၼႅင်ႈ (ဢိၼ်ႇထႃၼႅတ်ႉ)သေ ပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈတူၺ်းလႆႈ လၢႆလၢႆယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးၸၢင်ႈ၊ ပိုၼ်ႉႁူႉ ၼႂ်းၵႄႈပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ ငဝ်းတူင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႉၼမ်သေ၊ ပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉလႆႈတင်းၼမ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇသၢႆငၢႆယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယူႇၵျုပ်ႉ ၼႆႉ Google ၵေႃႉပိူင်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ယူႇၵျုပ်ႉၼႆႉ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ငဝ်ႈငႃႇ တီႈပေႇပႄႇ ၶဝ် လႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2005 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2006 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၵူႇၵႄႇ လႆႈသိုဝ်ႉဢဝ်တင်း 1.65 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ယူႇၵျုပ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈလူတ်ႇၶိုၼ်ႈလႆႈ ၾၢႆႇငဝ်းတူင်ႉ ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းသေ၊ ၸၢင်ဢဝ် ၾၢႆႇငဝ်းတူင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇၸူးပၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ပၼ်မၢႆ၊ တၢင်ႇမၢႆတွင်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်း၊ ၸၢင်ႈပၼ် တၢင်းၶႆႈၸႂ် ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် တီႈ ၾၢႆႇငဝ်းတူင်ႉ ၸၵႂႃႇ ယွၼ်ႉ ပၢႆးၸၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈၸႂ် တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ꧤၢၼ်ႇꧣႃႇၸူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈꧤၢၼ်ႇꧣႃႇၸူဝ်း  (ဘဏ္ဍာစိုးရွာ, Bandarsoe) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းတႂိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194153 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 785 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 945 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1730 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ယူႇၵျုပ်ႉ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူးၵႄႇ
ဝသူင်ႇတရ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈဝသူင်ႇတရ  (ဝသုန္ဒရရွာ, Wathondara) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝသူင်ႇတရ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190152 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝသူင်ႇတရၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 857 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 892 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1749 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
1708
1708
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1708
ဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ၽုၺ်း၊ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၽုၺ်း (, Wan Hpwee, ဝမ်ဖွီး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇလိုဝ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
တွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး (တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ်), (Taungdwingyi Township), ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း, ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း တီႈမွတ်းၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၵဝ်ႇ ပျူႇ၊ ဝဵင်းၵဝ်ႇပိၵ်ႉသၼူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်း ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃးလိၼ်ပဵင်းသေ ၶဝ်ႈ၊ ၵျုင်ႇ၊ ဢွႆႈလႄႈ မၢၵ်ႇၼမ်ႉၶဝ်ႈတႅင် တၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လီဝႆႉယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ်
ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ ၸပ်းဢိူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸႄႈဝဵင်းၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးပိူင်လူင် တီႈၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ၵျုင်ႇလႄႈ ဢွႆႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ
ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးၼႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းမၵူၺ်း ယၢၼ် (႖႘ ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ / ႔႒ လၵ်း)၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းပျီႇ (႑႖႒ ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ / ႑႐႑ လၵ်း) လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇ (႖႘ ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ / ႔႒ လၵ်း) သေ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း လႄႈ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇၸူးလႆႈ ဝဵင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ႒႒႗ ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ လႄႈ တင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယၢၼ်ၵႆ ႓႖႕ ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။ ၶူင်ႇၶိူင်ႈမိၼ် ဢၼ်ၸမ်သုတ်းတႄႉ ပဵၼ် ၶူင်ႇၶိူင်ႈမိၼ်မၵူၺ်း ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ
ၶၢဝ်းဢၼ်မႆႈလိူဝ်သုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်ဢေႇပရႄႇသေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းတဵင်ႈဝၼ်း ၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၼႆႉ မီး ႓႙ တီႇၵရီႇသႅၼ်ႇတီႇၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၵတ်းသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇသေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ပွတ်းၶမ်ႈၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ မီး ႑႔ တီႇၵရီႇသႅၼ်ႇတီႇၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉၼႆႉ ၽူၼ်မႃးယဝ်ႉ။ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းႁႅင်ႈႁွင်ယဝ်ႉ။
ယႂႃႇတိတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉၵူင်း  (ရွာသစ်ကုန်းရွာ၊ Ywarthitkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192057 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမိၼ်းၵွင်း (ႁွင်ႇ)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1022 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1412 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2434 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
717
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၵၢၼ်ႇၼီႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၼီႇၵျီး  (ကန်နီကြီးရွာ၊ Kannigyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၼီႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192504 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၼီႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 886 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1097 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1983 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၶႅတ်ႉလၢၼ်းၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ပျေႃႇၵူင်း
ဝၢၼ်ႈၶႅတ်ႉလၢၼ်းၵျိၼ်း  (ခက်လန်းကျင်းရွာ၊ Khetlankyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပျေႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192923 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပျေႃႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 865 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1084 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1949 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ