cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
749
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:749
တႃးႁတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈတႃးႁတ်ႉ  (ဒါးဟတ်ရွာ, Darhat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶႃးတႅတ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194537 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶႃးတႅတ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 395 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 501 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 896 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
မျိၼ်းၸၵျႅတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
1735
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1735
ပွၵ်ႉဢၢႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉဢၢႆႇ  (ပေါက်အိုင်ရွာ၊ Paukaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပွၵ်ႉဢၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192650 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပွၵ်ႉဢၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 784 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 947 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1731 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 28
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ (28) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (362) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (363))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (3) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
271
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:271
တွင်ႇပျိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတွင်ႇပျိၼ်ႇ  (သောင်ပြင်ရွာ၊ Thaungpyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇပျိၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192148 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇပျိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 670 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 791 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1461 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
တူႇၵွင်းတီႇၵျုၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈတူႇၵွင်းတီႇၵျုၼ်း  (သူကောင်းတည်ကျွန်းရွာ၊ Thukaungtikyun) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွၵ်ႉၺိၼ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192390 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢွၵ်ႉၺိၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1094 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1237 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2331 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
မႆႉၵၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈ (ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼမ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ)
ဝၢၼ်ႈမႆႉၵၢင်း (, Mai Kaang, မိုက်ကန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼမ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
1929
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1920 ႁူဝ်သိပ်းပီ
ယူဝ်းၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းၵၢၼ်ႇ  (ရိုးကန်ရွာ, Yoekan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190811 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1571 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1730 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3301 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်
ပိုၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇၽႄတွၼ်ႈမၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ဝႃႈၼႆ မီးႁူၵ်း တွၼ်ႈ ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ (1) ပိုၼ်းၵၢၼ်မိူင်း (2)ပိုၼ်းၵၢၼ်ၽွင်းၶဵဝ် (3)ပိုၼ်းၾိင်ႈထုင်း (4)ပိုၼ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း (5)ပိုၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (6)ပိုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းပၺ်ႇၺႃႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၼႆႉ မၼ်းလွင်ႈယႂ်ႇတႄႉꧦ ၵွပ်ႈမၼ်းမီး ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီတႃႇ လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်း ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၸွႆႈႁဝ်း ႁႂ်ႈႁူႉထိုင်ၼႂ်းဝၼ်းပူၼ်ႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်သင်မႃးလၢႆ ꧦၼႆသေ ႁႂ်ႈႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈ ၼႂ်းမိူဝ်းၼႃႈ တေပဵၼ်သင်မႃး ႁဝ်းတေလႆႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသင်ဝႆႉလၢႆꧦၼႆယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၸွႆႈႁဝ်း ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈလႆႈ လွင်ႈၵႆႉ  ꧦႁဵတ်းၽိတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးလႆႈၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈသွၼ်ႁႂ်ႈႁဝ်းလႄႈ လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်း ႁူႉၸၵ်း မေႃဝႆႉၵႃႈၶၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၾိင်ႈထုင်းပၢႆးမွၼ်း တီႈၵိူဝ်းယမ် ၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၶူဝ်းၵဝ်ႇၶူဝ်းမွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးယဝ်ႉ။ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၸိုင် ႁဝ်းတေဢမ်ႇႁူႉ လႆႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈပိူၼ်ႈလႅၼ်ႁဝ်း၊ ႁဝ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃႁၼ်လႆႈလွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၶွင်ႁဝ်းသေ တေပဵၼ်ၽၢႆႇ တူၵ်းသုမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈပိုၼ်းႁူၵ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပိုၼ်းၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸဵမ်တီႈၵိူဝ်းယမ်၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ ပၢႆးမွၼ်း၊ တၢင်းၵိၼ် ဢိၵ်ႇလွင်ႈၼုင်ႈလွင်ႈဝႆ၊ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းတႄႉꧦ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉၸၵ်း ၵႃႈၶၼ်ၶိူဝ်း ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ ႁဝ်းလႄႈ ပၼ်ႁႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်း မီးတီႈပွင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလူၺ်ႈ ႁဝ်းမီးၾိင်ႈထုင်း သုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းလႆႈႁူႉပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ႁဝ်းမီး လွင်ႈ ၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်? ႁဝ်းမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်?။ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် လႄႈ မၢႆမီႈဢၼ် ဢိင်ၼိူဝ် ၾိင်ႈထုင်းသေ ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ မီးတီႈပွင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်တႃႇၶိုၼ်းယႂ်ႇမႂ်ႇ သုင်ၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်ၽႂ်၊ ႁဝ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသင် တႃႇထိင်းသိမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈၼႆသေဢမ်ႇၵႃး ၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ ယင်းသွၼ်ပၼ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈမေႃဢီးလူၵၼ် ႁႂ်ႈမေႃၼပ်ႉယမ်ၵၼ်သေ ပၼ်လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ၾိင်ႈထုင်းမိူၼ်ၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်လႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉတွၼ်း ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၾိင်ႈထုင်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၾိင်ႈထုင်းၼႆႉ လီဝႆႉလွင်ႈယႂ်ႇသေ ထိင်းသိမ်းတႄႉꧦ။
မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃၼႆႉ တႄႇၸဵမ်တီႈၵိူဝ်းယမ် ပၢႆးမွၼ်း ဢိၵ်ႇလွင်ႈၼုင်ႈဝႆၶဝ်ၵဵပ်းတၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်မိူင်းမၢၵ်ႇမီး ၽၢႆႇၾိင်ႈထုင်းမိူင်းၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၸၼ်ၸႂ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်တႄႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ယွၼ်းတႅမ်ႈၼႄ လွင်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈၶွင်မွၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းသီႇရိလင်းၵႃၶဝ် တွင်ႈၶႅၵ်း ထိင်းသိမ်းဝႆႉၵႃႈၶၼ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ။
မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ် ၽၢႆႇၼႃႈဝတ်ႉဝႃး ၽႃသိူဝ်ႇ ၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉတေလႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇႁိၼ် ႁၢင်ႈလိူၼ်၊ မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈၶုၼ်ၽီၽူႈပႂ်ႉပႃး လႄႈ ႁၢဝ်းၶူဝ်လႆမၢၵ်ႇႁိၼ်သၢမ်ဢၼ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။  မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ Moonstone ၼႆသေ ပဵၼ်ႁၢင်ႈၽၢင်ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၸဵမ် ၵွၼ်ႇ ꧦ၊ မၼ်းပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်မူၼ်း ဢၼ်မီးၼိုင်ႈၽၢၵ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉတီႈၽၵ်းတူတၢင်းၶဝ်ႈဝတ်ႉ ဢမ်ၼၼ်တိၼ်ၶူဝ်လႆဝတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။   မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉမႁႃႇဝမ်သတႄႉ လႆႈႁၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ‘သမၼ်ထပသတိၵ’ၼႆသေ ၼႂ်း Wikipedia တႄႉ လႆႈႁၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ‘ၸၼ်တ ၵတပႃသႃၼ’ ၼႆယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇငဝ်ႈၵဝ်ႉမၼ်း ပဵၼ်ႁၢင်ႈသီႇၸဵင်ႇသေ ဢမ်ႇမီးလၢႆးမွၵ်ႇလၢႆးမႂ်သင်၊ ဝၢႆးမႃး ၸွမ်းၼင်ႇပၢႆးမွၼ်းလွင်ႈတွင်ႈၶႅၵ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇသေ ၸင်ႇပဵၼ်ႁၢင်ႈမူၼ်း ဢၼ်မီးၼိုင်ႈၽၢၵ်ႇ မီးပႃးလၢႆးမွၵ်ႇလၢႆးမႂ်ၸွမ်း၊ မၢင်တီႈတေၸၢင်ႈလႆႈႁၼ် ပဵၼ်ႁၢင်ႈသၢမ်ၸဵင်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸွမ်းတီႈဝတ်ႉၵဝ်ႇၵႄႇ ၼႂ်းထိူၼ်ႇပႃႇမၢင်တီႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေၸၢင်ႈလႆႈႁၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်သီႇၸဵင်ႇ ဢမ်ႇမီးလၢႆးမွၵ်ႇမႂ်ႇသင်ၼၼ်ႉယူႇ။
မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်သေ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈ လိူၼ်ၼႂ်း ပၢၼ် ဢၼုရထပူႇရ (Anuradhapura)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်မူၼ်းၼိုင်ႈၽၢၵ်ႇသေ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈသုတ်းꧦ မၼ်းမီးႁၢင်ႈၾႆး လုၵ်ႉပဵၼ်ၶွပ်ႇဝႆႉ (ဢမ်ႇၼၼ် မိူၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇၸၢမ်းပူႈၼႆၵေႃႈဝႃႈ)၊ ဢၼ်တၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁၢင်ႈၸၢင်ႉ၊ မႃႉ၊ သၢင်ႇသီႈ၊ ဝူဝ်း လႅၼ်ႈလမ်းၵၼ်၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁၢင်ႈၶိူဝ်းမွၵ်ႇႁၢမ်ႉၶႂ်ႈယႂ်ႇꧦ၊ ဢၼ်တၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁၢင်ႈႁၢၼ်ႇၶၢဝ်ၶဝ်ယႆၵၼ်ဝႆႉ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁၢင်ႈၶိူဝ်းမွၵ်ႇလဵၵ်ႉမႃး၊ မၢင်မႃး လိုၼ်းသုတ်းတႄႉ ၼႂ်းၵၢင်မၼ်း မီးႁၢင်ႈမၢၵ်ႇမူဝ်ၵီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  ၼႂ်းပၢၼ်ပေႃးရုၼလုဝၼၼ်ႉ သမ်ႉမီး ႁၢင်ႈၾႆးလုၵ်ႉပဵၼ်ၶွပ်ႇ၊ ႁၢင်ႈႁၢၼ်ႇၶၢဝ်၊ ႁၢင်ႈၸၢင်ႉ၊ ႁၢင်ႈမႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ႁၢင်ႈၶိူဝ်းမွၵ်ႇၶႅၼ်ႈဝႆႉသေ ၶပ်ႉၶဝ်ႈမႃးတၢမ်းၵၼ်၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မီးႁၢင်ႈၶိူဝ်း၊ လိုၼ်းသုတ်း ၸင်ႇမီးႁၢင်ႈမွၵ်ႇမူဝ်ၵီႈၼႂ်းၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢၼ် ၵၼ်ႇတီႇသမ်ႉ လႆႈႁၼ်မီးဝႆႉ ႁၢင်ႈၶိူဝ်းမွၵ်ႇလႄႈ ႁၢင်ႈမွၵ်ႇမူဝ်ၵီႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈသင် ဢဝ်ၸွမ်း ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ဝႃႈတႄႉ မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ သႅၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တိုၵ်ႉမီးထႅင်ႈ တင်းၼမ် ယူႇ။
ၺွင်ႇပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇ  (ညောင်ပင်ရွာ, Nyaungpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193682 ယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၼႂ်းပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်၊ ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်သေ တီႈပွင်ႇႁၢင်ႈဢၼ်မီးၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈ လိူၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇ ပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ လိၵ်ႈႁူဝ်ၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈတႃႇတၢင်ႇ ပိုၼ်း၊ၵူၺ်းပဵၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းႁူႉ တႃႇၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ်ၵူၺ်းလႄႈ တေဢမ်ႇတႅမ်ႈ ၼႄ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ  တေဢဝ်ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ် လိူၼ် ၼႂ်းပၢၼ် ဢၼုရထပူႇရၼၼ်ႉသေ တႅမ်ႈၼႄၵႂႃႇၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၺွင်ႇပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ်
ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်လိူၼ် ၼႂ်းပၢၼ် ဢၼုရထပူႇရ ၼၼ်ႉ 1. ၽၢႆႇၼွၵ်ႈသုတ်းꧦ ႁၢင်ႈၾႆးလုၵ်ႉပဵၼ်ၶွပ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ် မိူၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇၸၢမ်းပူႈ)ၼၼ်ႉ ၼႄတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၾႆးသမ်ႇသရႃႇ မႆႈႁုပ်ႇသတ်တဝႃႇ ၽီသၢင်သတ်းၵူၼ်း၊ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈလႆႈတၢႆꧦၵိူတ်ႇꧦ။ 2. ႁၢင်ႈၸၢင်ႉ၊ မႃႉ၊ သၢင်ႇသီႈ၊ ဝူဝ်း သီႇဢၼ်ၸိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႄတီႈပွင်ႇဝႃႈၼိမိတ်ႈသီႇပိူင် ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၵိူတ်ႇ၊ လွင်ႈထဝ်ႈ၊ လွင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လႄႈလွင်ႈတၢႆၼႆယဝ်ႉ။ 3. ႁၢင်ႈၶိူဝ်းႁၢင်ႈမွၵ်ႇဢၼ်ယႂ်ႇꧦၼၼ်ႉ ၼႄတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၵိလေႇသႃႇတၢင်းလူဝ်ႇ လွင်ႈၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈ ပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမေႃသုတ်းသဵင်ႈ ဢၼ်မေႃၽႄႈမေႃတိူၼ်း မေႃမၢၵ်ႇတႃႇပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ 4. ႁၢင်ႈႁၢၼ်ႇၶၢဝ်ၶၢဝ်ၼၼ်ႉ ၼႄတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၽူႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တြႃးတႃႇႁူႉႁၼ် သတ်ႉၸႃႇ သီႇပႃးဝႃႈၼႆ။ ၶႂ်ႈဝႃႈ ႁၢၼ်ႇၶဝ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸႅၵ်ႇၽႄ ၼမ်ႉၼူမ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၵႃႈတီႈၼမ်ႉဢၼ် ၽေႃႇလေႃး ၼင်ႇၼၼ် ၵေႃႉဢၼ် ႁူႉႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း သတ်ႉၸႃႇသီႇပႃးလီꧦၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈၵၢင်း ယၢၼ်လႆႈ ၵၢၼ်မိူၵ်ႈမႂ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
5. ႁၢင်ႈၶိူဝ်းႁၢင်ႈမွၵ်ႇဢၼ်လဵၵ်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉ ၼႄတီးပွင်ႇဝႃႈ ၵိလေႇသႃႇ တၢင်းလူဝ်ႇ လွင်ႈၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ် ၼၼ်ႉ လဵၵ်ႉၵႄႇဢႄႇမၢင်မႃး။ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမၢင် ၸိူဝ်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼႄ တီႈပွင်ႇဝႃႈ ၶူင်းသုၵတိ တီႈမီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ 6. ႁၢင်ႈမွၵ်ႇမူဝ်ၵီႈၼၼ်ႉ ၼႄတီႈပွင်ႇဝႃႈ တီႈယိူင်းမၢႆၸၢဝ်းပုတ်ႉဢၼ်ပဵၼ်တီႈၵတ်းယဵၼ် တီႈလွတ်ႈၽေး ၶဵၼ်ၵူႈလွင်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼိပ်ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။  ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်တီႈပွင်ႇ မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈလိူၼ် ဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၶဝ် ႁၼ်ထိုင်ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ် တင်းလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶဝ်သေယင်းမီးတၢင်းႁၼ်ထိုင် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ထႅင်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီမၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈ လိူၼ်ၼႆႉတႄႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈၶွင်မွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ပၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလင်းၵႃၶဝ် ႁူႉၸၵ်း ၾိင်ႈထုင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သိုပ်ႇထိင်းသိမ်းၵႂႃႇပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပိူၼ်ႈပေႃးႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸၢဝ်း ၶိူဝ်းဢၼ််မၢၵ်ႇမီးၾိင်ႈထုင်းၸၢဝ်းၼိုင်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈလူပ်းလင် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢိင်လွင်ႈတၢင်းပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပိုၼ်းၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီ တႃႇလုၵ်ႈ လၢၼ် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်လႄႈ မီးလွင်ႈၶူင်သၢင်ႈသင် ပဵၼ်မႃးၵေႃႈလီ ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈပိုၼ်းဝႆႉယူႇတႄႉꧦ၊ ထုၵ်ႇလီ လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းယူႇတႄႉꧦယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈထုင်းသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းမီးၵႃႈၶၼ်၊ ဢိင်ၼိူဝ်ၾိင်ႈထုင်းသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၵၼ်၊ ၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်ႈ ယႂ်ႇၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆလူးၵွၼ်ႇလႄႈ ၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းမီးၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇ လီထိင်းသိမ်း ထုၵ်ႇလီဢဝ် ၵုင်ႇမုၼ်ယူႇတႄႉꧦယဝ်ႉ။
748
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:748
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 29
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ (29) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (363) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (364))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (2) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ၵယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵယႅတ်ႉၵၢၼ်ႇ  (ကရက္ကန်ရွာ, Kayetkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194098 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 699 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 891 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1590 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
1734
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1734
လႄႇၶွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ၵျႅတ်ႉပျိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျႅတ်ႉပျိၼ်ႇ  (ကြပ်ပြင်ရွာ, Kyatpyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလမၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218197 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလမၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5196 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 5582 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 10778 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ
ဢူးၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း လႄႈ ၽူႈၶမ်ၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵဝ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း တႃႇ ၸႄႈဝဵင်ႈဢမရပူႇရ ၵႃႈတီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ဝၢႆးမႃး ထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၵၢၼ် ပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 1990 ၼၼ်ႉ လႆႈသဵင် တင်းၼမ် ၂၁,၁၁၉ (၆၆%) သေၵေႃႈ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း တႃႇ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းမႃးယဝ်ႉ။
ပီ 1979 ၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးမေႃယႃ မႃး ၵႃႈတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးတီႈ ႁူင်းယႃယႂႃႇတိတ်ႉၵျီး ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၼၼ်ႉသေ တႄႇဢဝ် ပီ 1983 တေႃႇ 1988 လႆႈႁဵတ်းပဵၼ် ၶူးလၢႆးၽၢႆႇထၢတ်ႈ တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ မႃးယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ ပီ 1990 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၾိတ်းၾိင်ႈ တွၼ်ႈ ၁၂၂ သေ ထုၵ်ႇတိၺွပ်း ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၂၅ ပီယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁဵတ်းပပ်ႉမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ပီၵွၼ်းသႅင် ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ ၇၅ ပီတဵမ်ၼႆလႄႈ 1996 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၾိင်ႈမိူင်းဢယေးပေႃႇဢႅၵ်ႉ 1950 သေၵေႃႈ ၶိုၼ်းထုၵ်ႇပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႇထႅင်ႈ တႃႇ ၇ ပီယဝ်ႉ။ လႆႈထူၵ်းၶွၵ်ႈ တီႈ ၶွၵ်ႈ ၸေႊၼႃး ႁိုင် ၁၉ ပီသေၵေႃႈ ထိုင် ပီ 2009 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 21 ဝၼ်းမႃး လႆႈလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။
သႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ (သာယာဝတီမြို့နယ် ; Thayarwaddy Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ မီးဝႆ့ ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ လႄႈ ဝဵင်းတူင်းသႄႇ သေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
948
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:948
ပူဝ်ႇၵလေး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပူဝ်ႇၵလေး (ဘိုကလေးမြို့နယ် ; Bogale Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၽျႃႇပူင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပူဝ်ႇၵလေးယဝ်ႉ။
တဵင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ယႂႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈတဵင်ႇ  (သိမ်ရွာ, Thein) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191336 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၸီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1671 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2077 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3748 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸုၼ်ႇယႄး
Superscript text
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ  (ရွာသစ်ရွာ, Ywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸုၼ်ႇယႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190665 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3643 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7313 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1348
1348
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1348
ၵလႃး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵလႃး (, Wan Ku Lar, ဝမ်ကုလား) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလွႆ၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ပျေႉဝ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈပျေႉဝ  (ပြည့်ဝရွာ၊ Pyaytwa) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218296 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ထၢင်သႅင်၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈထၢင်သႅင်  (ထန်ဆိုင်ရွာ၊ Htansaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇယႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190290 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1202 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 935 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2137 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
270
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:270
ဢေႇတီႇ 747
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:747
947
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:947
ယေႇတေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈယေႇတေႃႇ (ရေတော်ရွာ, Yaetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယေႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190188 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1202 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1371 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2573 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ပၻၢႆးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈပၻၢႆးၵူင်း  (ပဒိုင်းကုန်းရွာ, Padaingkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၼႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191733 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၼႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2196 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2440 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4636 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
747
747 ၼႆႉ ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ...
ယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ထယၢၼ်ႇၵႃႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ  (ရွာသစ်ရွာ၊ Ywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇထယၢၼ်ႇၵႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192897 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇထယၢၼ်ႇၵႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2521 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2986 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5507 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၵွင်းမူးပုတ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူးပုတ်း (, Kaung Mu Put, ကောင်းမူးပွတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼမ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 30
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
မိူင်းၵွင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း (မိုးကောင်းမြို့, Mogaung) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းယၢင်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းၶဝ် ဢူၽုင်းယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႆး မႃးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်း ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃးၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ႁႅင်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၵႃႉၶၢႆ သႅင်ၶဵဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇၶဝ်လႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉလႄႈ ပေႃးဝႃႈ မိူင်းၵွင်းၼႆႉ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ပဵၼ်တီႈ သႅင်ၶဵဝ်ဢွၵ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃႇ တီႈႁွင်ႈဢွၼ်ႇမိူင်းၵွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃးၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းသေ ပေႃးဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆ ၃၀၆ လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းၸႄႈၼႃးၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ ၁၇ လၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်းလႄႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၵၢတ်ႇ၊ ယူင်ႉသၢင်ႈဢုတ်ႇတိူၵ်ႈဝႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵိုၼ်းဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး လႄႈ တင်းၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇမၢၼ်ႈၸပ်ႈလေႃးလႄးၵၼ်ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ဢိင်လူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူဝ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉၼႆ မီးဝႆႉ ၁၃၂,၂၆၄ ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ထုင်ႉမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၃၆၀ လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႆႉတီႈထုင်ႉဢွၵ်ႇသႅင်ၶဵဝ်လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇတီႈဝဵင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈၶုတ်းသႅင်ၶဵဝ်၊ လွင်ႈသူၺ်းသႅင်ၸၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ သႅင်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေသႅင်ၶဵဝ်ဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် သႅပ်ပတ်း ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁႆႈၵၢၼ်ၼႃးၵေႃႈႁတေ်းယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ပႃႈႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ တႃႇၵႂႃႇတႃႇမႃးတႄႉ ၵမ်ႉၼမ် ၸႂ်ႉသၢႆတၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တၢင်းရူတ်ႉၵႃးၵေႃႈ ႁွတ်ႈထိုင် ဝဵင်းၸႄႈၼႃး၊ ဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းၸႄႈၼႃးၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇမွၵ်ႈ ၄၀ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင်
ၶႃးတႅတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၶႃးတႅတ်ႉၵူင်း  (ခါးတက်ကုန်းရွာ, Khatetkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶႃးတႅတ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194535 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶႃးတႅတ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 395 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 501 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 896 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ပိၼ်းၸု (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈပိၼ်းၸု (ၸၢၼ်း)  (ပင်းစု (တောင်)ရွာ၊ Pinsu(Norht)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပႄႉသႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192641 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပႄႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1646 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1945 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3591 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
တိတ်ႉပလူၺ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈတိတ်ႉပလူၺ်ႇ  (သစ်ပုလွေရွာ, Thitpulway) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉၸၶမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218422 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉၸၶမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1801 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1556 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3357 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဢွၵ်ႉၺိၼ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႉၺိၼ်ႉ  (အောက်ညဉ့်ရွာ၊ Auknyint) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢွၵ်ႉၺိၼ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192389 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢွၵ်ႉၺိၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1094 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1237 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2331 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ထၢၼ်းတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇ  (ထန်းတောရွာ, Htantaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193683 ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
1733
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1733
946
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:946
1347
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1347
ၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ  (ညောင်ပင်သာရွာ, Nyaungpinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလမၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218181 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလမၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5196 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 5582 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 10778 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၵုၼ်သၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်သၢႆး (, Kun Hseng, ကွန်ဆိုင်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼႃးလွႆ၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 31
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ (31) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (365) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (366))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။ တၢမ်းၶမ်ႈဝၼ်းၼႆႉၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ပွႆးပီမႂ်ႇယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ် ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ (1) ေသ ပဵၼ်ပီမႂ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ယေႇဝုၼ်းတႅၵ်ႉတူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈယေႇဝုၼ်းတႅၵ်ႉတူး  (ရေဝန်းသိုက်တူးရွာ, Yaewunthaiktu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယေႇဝုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190853 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယေႇဝုၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 803 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 869 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1672 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ယႂႃႇမ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸီးပိၼ်ႇၵျီး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇမ  (ရွာမရွာ, Ywarma) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီးပိၼ်ႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189889 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸီးပိၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4408 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3626 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 8034 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
ၸဝ်ႈၼႃး ၽႃႇရတွႃႇၸ
ၽိုၼ်ဢိင်
ၼႃႈလိၵ်ႈ ႖႒၊ ပပ်ႉ - ႁၢင်ႈပိုၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ| တႅမ်ႈ - သြႃႇလူင်ဢူးၵူဝ်ႇဢိင်ႇၵႃႇ (ၽူႈၼႄတြႃးဝိပသ်သၼႃႇလုမ်ႈၾႃႉ)
746
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:746
ထီႇရိတႂ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈထီႇရိတႂ်ႈ (, Hti Ri Nawng, ထီရိနောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼမ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ယႂႃႇၸီႇ (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇၸီႇ (ၸၢၼ်း)  (ရွာစည် (တောင်)ရွာ, Ywarsi(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191334 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇၸီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1671 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2077 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3748 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
269
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
ၵူႇၼီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၽႅတ်ႉၵူင်း
ဝၢၼ်ႈၵူႇၼီႇ  (ကူနီရွာ, Kuni) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194097 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 699 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 891 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1590 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
269
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၵူႇၼီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၽႅတ်ႉၵူင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ပၢင်ယွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈပၢင်ယွင်း  (ပန်ရောင်းရွာ၊ Panyaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇယႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190288 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႂႃႇတႃႇယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1202 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 935 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2137 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
269
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပၢင်ယွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
269
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1346
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈလႄႈ တၢင်းႁၼ်တိုင် သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၽတ်ႉတၼ်တ ဢႃၸေယ "ဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု" တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈထမ်ႇမေႃးတယ (ၵျွင်းမိူင်းၼၢႆး) ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၶႃႈဢေႃႈ။
1346
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ပီၵိူတ်ႇ
ပီၵေႃၸႃႇ 1289 ၼီႈ၊ လိူၼ်႑႒ လွင်ႈ ႑ ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ
ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0
ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0 ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝၼ်းဢၼ်ပႃးတီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းေသ မၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ပၢႆးၼၢတ်ႈၶၢတ်ႈ လႄႈ ပၢႆးသွပ်ႉၾ်ဝႄးရ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ
1346
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0
လွင်ႈၸႂ်ႉတီႈ သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ်
တီႈ Microsoft Excel ၼၼ်ႉ တီႈ ဢၼ်ပဵၼ် ဝၼ်း 0 တီႈ 1900 date format ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် 1900 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 0 ယဝ်ႉ။
1346
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
တီႈၵိူတ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသူၼ်တၢၼ် ပႃႇမၢၼ်ႈသီႇပွၵ်ႉ၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
1346
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ပီႈၼွင်ႉ
ၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ မီး ႔ ၸၢႆးပီႈၼွင်ႉ၊ ၸဝ်ႈႁဝ်းပဵၼ် ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်း။
1346
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1346
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ပေႃႈလႄႈမႄႈ
ၸိုဝ်ႈ ပေႃႈလႄႈမႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းတႄႉ ပဵၼ် လုင်းသၢင်ႇသု လႄႈ ပႃႈၼၢင်းမူဝ် ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ
ပီၵေႃးၸႃႉ 1301 ၼီႈ၊ လိူၼ် ႖ မႂ်ႇ ႑႓ ၶမ်ႈ၊ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇ ဢူးရႃၸိၼ်တ၊ ၵျွင်းမင်ႇၵလႃႇ (မိူင်ႈလဵဝ်ပဵၼ် ၵျွင်းထမ်ႇမေႃးတယ)၊ ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး ပေႃႈဢွၵ်ႇၽၵႃႇထီး၊ မႄႈဢွၵ်ႇထီး၊ ဝၢၼ်ႈပႃႇမၢၼ်ႈသူၼ်တၢၼ်၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်။
ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း (ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်း)
ပီၵေႃးၸႃႇ 1307 ၼီႈ၊ ဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ ႑႘ ပီ၊ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ လႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းမိူင်းၼၢႆး (မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈထမ်ႇမေႃးတယ)။
ပဵၼ်မုၼ်ၸၢင်း
ပီၵေႃးၸႃႇ 1309 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ ႑ ၶမ်ႈ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၽတ်ႉတၼ်တ ဢိၼ်တႃၸၵ်ႉၵ၊ ၵျွင်းၸွမ်မူၼ်း၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ပဵၼ်သြႃႇဢုပတ်ႉသၢႆးသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်း တီႈသိမ်ႇၶၼ်ထ၊ ၵျွင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ။ ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး ၸမ်ႉ ပဵၼ်တၵႃႇၶဝ် မိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။
သြႃႇၶူးသွၼ်ၸဝ်ႈ
(႑) ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၽတ်ႉတၼ်တ ဝိမလႃၽိဝမ်သ (ဢၵ်ႉၵမႁႃပၼ်တိတ၊ ဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု)၊ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီး၊ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (႒) ၸဝ်ႈသြႃႇ ၽတ်ႉတၼ်တ လၵ်ႉၶၼသႃမိ (တႅၵ်ႉဢူၵ်ႉ) (႓) ၸဝ်ႈသြႃႇ ၽတ်ႉတၼ်တ ပၺ်ၺႃသႃမိ (တႅၵ်ႉၵျၢပ်ႉ) (႔) ၸဝ်ႈသြႃႇ ၽတ်ႉတၼ်တ ဝႃသဵတ်ႉထ (ၶူၼ်းသွၼ်) (႕) ၸဝ်ႈသြႃႇ ၽတ်ႉတၼ်တ ဢိၼ်တေႃးၽႃသ (ၶူးသွၼ်)
တြႃးထမ်မ ဢၼ်တႅမ်ႈ
တၢမ်တူဝ်သြႃႇၸဝ်ႈလူင်တႅမ်ႈ (႑) ၸၼ်ႉသၢင်ႇဢွၼ်ႇ (႒) ၸၼ်ႉမူႇလ (႓) ၸၼ်ႉဝိၼီး (႔) ၸၼ်ႉသုတ်ႉတၼ်ႇပီႈၼိုင်ႈ (႕) ၸၼ်ႉသုတ်ႉတၼ်ႇပီသွင် (႖) ၸၼ်ႉဢၽိထမ်ႇမႃႇ တင်ႈဢဝ်ပီၵေႃးၸႃႇ 1318 ၼီႈမႃး 58 ပီလုမ်းလုမ်း ႁဵတ်းပၼ်ပၢင်ပွႆး တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈၵူႈပီပီ၊ တင်ႈဢဝ်ပီၵေႃးၸႃႇ 1341 ၼီႈမႃး 35 ပီလုမ်းလုမ်း ႁဵတ်းပၼ်ပႃးပၢင်ပွႆး ၶူၼ်ႉၶႆႈလိၵ်ႈမႃးၸွမ်းၵူႈပီပီ၊ တႅမ်ႈပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈလႄႈ တြႃးတၼ်းၸႂ် မၢႆ ႑ လႄႈ မၢႆ ႒ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သင်ၶၸဝ်ႈၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈ
(႑) ၸဝ်ႈဢၢတ်ႇယႃးထမ်းသႅင် (ၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်း ၵိူင်းၽၢႆႇမိူင်း)၊ ဝတ်ႉဢိၼ်း၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် (႒) ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢိၼ်တႃၸၵ်ႉၵ (ၸဝ်ႈၵွၼ်းပၢႆး ၵိူင်းၽၢႆႇတႆး)၊ ၵျွင်းၸွမ်မူၼ်း၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်
တၵႃႇသတ်ႉထႃးပွႆးထၢမ်တွပ်ႇလိၵ်ႈ
ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းၵဵင်းတုင် သူမ်လဵတ်းၸဝ်ႈၸၢႆးလူင် တင်းၼၢင်းမေးၸဝ်ႈလႄႈ မႄႈၸဝ်ႈ မႁႃႇတေႇဝီႇ ၸဝ်ႈၵျႃႇၺုၼ်ႉ၊ ႁူမ်ႈတင်းတၵႃႇသတ်ႉထႃး မိူင်းၵဵင်းတုင်၊ ဢိၵ်ႇတင်ႈတၵႃႇသတ်ႉထႃး တီႈၵႆတင်းလၢႆ ၵမ်ႉၸွႆႈပတ်ႉၸေးၶူဝ်းၶွင်သီႇပိူင်မႃး တေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင် 58 ပီၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ(IG ဢၢႆႇၵျီႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ။ ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ဢၼ်ၼိုင် ဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈ ငဝ်းတူင်ႉလႄႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶဝ် ပိူင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ Kevin Systrom လႄႈ Mike Kriegerၶဝ် လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2010၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇသေ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃးတီႈ iOS ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅၼ်းတရၢႆႉတႄႉ ႁိုင်သွင်ပီ ထိုင် ပီ 2012၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ပီ 2012၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉ feature – limited မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ တႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း 10 မူဝ်ႇပၢႆး လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း 10 ၼႆႉ လႆႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2016၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ လႄႈ 2016၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢိၼ်ႇသတႃၵရမ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်း upload ၶိုၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉ ၸိူဝ်းတေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉ Filter သေၵေႃႈ မူၼ်ႉမႄး၊ ဢဝ် tag သေၵေႃႈ ၸူႉတုမ်ထိင်းသိမ်း လႄႈ ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးပႃးလႆႈ ဢွင်ႈတီႈ ၸၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ထမ်းတြႃးဢၼ်လႆႈႁေႃး (တဵတ်ႈ)
ႁေႃးတြႃးသင်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈပၼ် တၵႃႉသတ်ႉထႃး တီႈၸမ်လႄႈ တီႈၵႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်မႃး 58 ပီၼႆႉၸိုင် ႁူဝ်ၶေႃႈထမ်းတြႃး မီးၵႂႃႇမိုၼ်ႇလိူဝ်လိူဝ်သေ၊ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်း ၶႅပ်းၶူၺ်ႇမူၼ်ႉထမ်းတြႃးသေ ပိုၼ်ၸႅၵ်ႇလူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉၸိုင် မီးလိူဝ်ၵႂႃႇ 100,000 (ၼိုင်ႈသႅၼ်) ၶႅပ်းၶူၺ်ႇလိူဝ်လိူဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ
ပီ 2010၊ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ App Store သေ လႆႈပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇ app ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ iOS ယဝ်ႉ။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ၸုမ်ႈ(ၼႃႇမသၵ်း)ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉ
(႑) ပီၶရဵတ်ႉ 1957 ၼီႈ၊ သႃသၼထၸ သိရိပဝရ ထမ်မႃၸရိယ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (႒) ပီၶရဵတ်ႉ 1991 ၼီႈ၊ ဢၵ်ႉၵမႁႃပၼ်တိတ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (႓) ပီၶရဵတ်ႉ 2007 ၼီႈ၊ ဢၵ်ႉၵမႁႃသတ်ႉထမ်မၸေႃးတိၵထၸ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (႔) ပီၶရဵတ်ႉ 2015 ၼီႈ၊ ဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ
တၢင်းသူင်ၸဝ်ႈ
တူၺ်းတြႃး၊ ႁေႃးတြႃး။
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇ
ပီ 2012၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵျႃႇၼႄႇဝေႃးသထရိ (Wall Street) လႆႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရမ်ႇၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးထိုင် တေႃႇလႃႇ 500 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဢႃၸေယ၊ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် (ဝဵင်းၵဵင်းတုင်)
ၶေႃႈတိုဝ်းၸဝ်ႈ
ၵၢၼ်ႁေႃးတြႃး ပဵၼ်ၵၢၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈ။
ႁဵင်းလိၵ်ႈ (တီႈတိတ်းတေႃႇ)
တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ထမ်ႇမေႃတယ၊ ဝၢၼ်ႈပႃႇမၢၼ်ႇသီႇပွၵ်ႉ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၶူင်ႇႁိူၼ်းဝိၼ်၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း၊ မၢႆၽူၼ်း ႐႘႔႒႑႒႘႗
မၵျီးတၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမၵျီးတၢႆး  (မကျီးတိုင်းရွာ၊ Magyitaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191956 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၵျီးတၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 818 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1041 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1859 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
945
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢိၼ်းၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
Superscript text
ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းၵူင်း  (အင်းကုန်းရွာ, Innkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸုၼ်ႇယႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190664 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3643 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7313 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ထၢၼ်းတေႃးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းတေႃးၵူင်း  (ထန်းတောကုန်းရွာ, Htantawkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၼႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191735 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၼႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2196 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2440 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4636 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ပူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ လမၢႆး
ဝၢၼ်ႈပူဝ်ႇ  (ဘိုရွာ, Bokone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလမၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190041 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလမၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5196 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 5582 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 10778 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ငူၺ်ႇဢိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
1732
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1732
သၽႃး ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်း
မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႆႉ ဢဝ် ၸႄႈမိူင်းၸဵတ်းဢၼ်၊ ၸႄႈတိူင်းၸဵတ်းၵၼ်၊ ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ႁႃႈဢၼ် လႄႈ တိူင်းၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ၼိုင်ႈဢၼ်သေၵေႃႈ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈတိူင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ (တိုင်း) ၼႆသေ ထိုင်ပီ 2010 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈႁွင်ႉဝႃႈပဵၼ် (တိုင်းဒေသကြီး) ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်းၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ ဢဝ် တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇသေၵေႃႈ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ "သၽႃးၸႄႈမိူင်း" လႄႈ "သၽႃးၸႄႈတိူင်း" ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ သေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇ ၼႆႉ မီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈဢဝ် တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ သႂ်ႇၼႂ်း တႅၼ်းၽွင်းသၽႃး သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈတႅၼ်းၽွင်း တီႈသၽႃး ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်း ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ႁူဝ်ၼပ်ႉၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ဢၼ်မီးယူႇတီႈ ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သၽႃး ဢၼ်မီး ဢွင်ႈတီႈတႅၼ်းၽွင်းၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် မိူင်းတႆး လႄႈ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ သေ ဢွင်ႈတီႈတႅၼ်းၽွင်းမီး 153 လႄႈ 123 ယဝ်ႉ။ သၽႃး ဢၼ်ဢွင်ႈတီႈ တႅၼ်းၽွင်း ဢေႇသေပိူၼ်ႈၼႆ့ ပဵၼ် ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် သေ ဢွင်ႈတီႈတႅၼ်းၽွင်း မီး 20 လႄႈ 22 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။.
သၽႃးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့ လႆႈလုၵ်ႉတီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2015 ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈမႃးသေ ထိုင် ပီ 2016 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇႁွင်ႉ သၽႃးမႃးယူႇယဝ်ႉ။
မၵျီးပိၼ်ႇတႄး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈမၵျီးပိၼ်ႇတႄး  (မကျီးပင်တဲရွာ, Magyipinte) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193681 ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
တႃႇၸီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ယေႇၶျၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈယေႇၶျၢၼ်း (ရေချမ်းရွာ, Yaechan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယေႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190189 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1202 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1371 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2573 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
268
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:268
ဢေႇပရႄႇ 1998
(26) ဝၼ်း
5
သႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ (သာယာဝတီခရိုင် ; Tharrawaddy District) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီး 2782 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ လႅၼ်လိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇပီႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၼမ်ႉၵဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ မီးယူႇ 1,061,467 ၵေႃႉ သေ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းသတ်ႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ပထဝီႇ
တီႈႁိမ်းလႅၼ်လိၼ်ၽၢႆႇတူၵ်း ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်ၸမ် ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်ႇလိၼ်ဢုင်ယဝ်ႉ။ တီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ် ဢၼ်ၶႅၼ်ႈပၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ် လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼၼ်ႉ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ တၢင်းသုင်မီးမွၵ်ႈ 2000 ထတ်းၼႆႉၵူၺ်း။ သၼ်လင်လွႆၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇတတ်းၶႅင်ႈ ထုင်ႉဝူဝ်ၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ထုင်ႉဝူဝ်ၸိတ်ႉတွင်းသေ တီႈတိၼ်လွႆၵိူင်းၼၼ်ႉ မီးပႃႇထိူၼ်ႇႁူမ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လႆလူင်းမႃး ၽၢႆႇၸၢၼ်းလႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇသေ လႆႈလူင်းၼင်ႇပဵၼ် လႅၼ်လိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီးမွၵ်ႈ 64 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸူးၶႅၼ်ႈဝႆႉပၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၼမ်ႉမျိတ်ႉမၶယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉ တႄႇႁူဝ်တီႈ ဢိၼ်းမ ဢၼ်မီးတီႈ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇၼၼ်ႉသေ လႆလူင်းမွၵ်ႈတၢင်းယၢဝ်း 53 လၵ်းယဝ်ႉ ၸူးလႆၶဝ်ႈၸူး တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇပီႇ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈမျိတ်ႉၵျူဝ်းၼၼ်ႉသေ တႄႇဢဝ် တီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ ႁွင်ႉ ၼမ်ႉလႅင်ႇ (လှိုင်မြစ်)ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇ လႆလူင်းၸူး ၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ ၶိုၼ်းႁွင်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ (ရန်ကုန်မြစ်) ၼႆယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမျိတ်ႉမၶၼႆ့ ပဵၼ်ၼမ်ႉဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ် မႆႉလွင်ႈလူင်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။ တီႈဢွင်ႈတင်းၼမ် တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ လႆႈႁၼ်ဢွၵ်ႇ ႁိၼ်ၵဝုၼ်ႇသေ ဢမ်ႇႁၼ်ဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းႁေႈဢွၵ်ႇၼႂ်းလိၼ် ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသင်။
တီႈၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈယၢမ်ႈပဵၼ်မႃႈ တီႈဢၼ်ပႃႇမႆႉၼႃလီသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း ၶႂၢၵ်ႈယူႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမႃးလႄႈသင် ဢေႇရိယႃႇတၢင်းၵႂၢင်ႈပႃႇထိူၼ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႇယွမ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဢေႇရိယႃႇပႃႇထိူၼ်ႇၼႂ်းၸိူၵ်ႈၼႆႉမီး 736 လွၵ်းလၵ်းသေ ပႃႇမႆႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈၼႆႉ မီး 613 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ တီႈၵွင်းလွႆဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်း သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးပႃႇမႆႉသၵ်းလူင်သေ လုၵ်ႉတီႈပႃႇမႆႉသၵ်းၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇမႆႉသၵ်းဢၼ်မဵဝ်းမၼ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈႁွင်ႉပႃႇမႆႉသၵ်းၼႆသေတႃႉ မႆႉပဝ်း လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်မႆႉၵႅၼ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ
ၾိင်ႈၾႃႉၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ထိုင် လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ လႄႈ လိူၼ်မေႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၶၢဝ်းမႆႈသုတ်းၼႆႉ တၢင်ႉလူမ်းမႆႉ ၶိုၼ်ႈထိုင် 107 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉသေ ပေႃးဝႃႈ ၶၢဝ်းၵတ်းမႃး တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ယွမ်းလူင်းထိုင် 50 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉၼႆႉသေတႃႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇၵူႈပီၼႆႉ မီး 88 ၼိဝ်ႉလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၾိင်ႈၾႃႉမႆႈႁွၼ်ႉႁႅင်ႈႁွင်။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးၽႅဝ်ပွတ်းႁွင်ႈၸႄႈတွၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း ၽူၼ်ၵေႃႈဢေႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ လႆႈၼမ်ႉၽူၼ်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇမၼ်းလႄႈ တီႈပွတ်းလိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ လိၼ်ဢုင်ၼမ်လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီယဝ်ႉ။ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတႅင်တႅင်ၸိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈထႅင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ထူဝ်ႇလူင်၊ ထူဝ်ႇလၢႆး၊ ထူဝ်ႇလိူင်ၸၵႂႃႇ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ငႃး၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ မႆယႃႈ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ၊ ၽၵ်းမီႇ၊ ဢွႆႈ၊ ၵူၺ်ႈ လႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းလႄႈ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ ၽၵ်းမီႇ မႆယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈ ပၢင်ႇႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်၊ မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ လႄႈ ဢွႆႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈ ၼႃႈလိၼ်သုင်သေၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈ တိၼ်လွႆ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႆႈသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵုၺ်၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ႁူဝ်မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းၸၢၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးၼင်ႇလိၼ် ဢၼ်မိူၼ်သၢႆသေ တေလႆႈႁၼ်မီး ပႃႇထူဝ်ႇလိၼ်ယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵူၼ်းလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ၼႂ်းၵႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးမီးၼမ်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၸမ်ၵၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇပီႇသေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမွၼ်း။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ ၶႄႇ၊ ဢိၼ်းတီးယႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁၼ်မီးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈ မွၵ်ႈ 76% ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်း လိူဝ်သေၵၢၼ်မႆႉယဝ်ႉ ၵၢၼ်တေႃးႁုၵ်ႇ (ပိူင်လူင်တီႈၸႄႈဝဵင်းၸီးၵူင်းၼၼ်ႉ) သၢၼ်သၢတ်ႇ၊ သၢၼ်ၽႃလၢႆး ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈထုင်ႉဝူဝ် ၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၼမ်ႉမျိတ်ႉမၶ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၼွင်ယဝ်ႉ။ တီႈၸိူဝ်းတူၵ်းၽၢႆႇၼႂ်းၵွင်းၵေႃႈ မီးၼွင်သေ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼွင်ၼၼ်ႉၵေႃး ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။ ၼွင်လူင်သွင်ဢၼ် ဢၼ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၼွင် တပိၼ်ႇၶျွင်းလႄႈ ၼွင်ၵျႃႇၽႅတ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ
တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်တေႃႉသူင် တႃႇၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉ သၢႆတၢင်းလိၼ် သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ တင်းသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ တီႈသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼႆႉ ၼမ်ႉမျိတ်ႉမၶၼႆ့ ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈတင်းတိုဝ်းသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇပိုတ်ႇ သၢႆတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ တေဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸိူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈ သူင်ႇလူင်းၸူး တႃႈၵုင်ႈၼႆ လႆႈၸႂ်ႉသၢႆၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပိုတ်ႇတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇတႃႈၵုင်ႈၼႆ့ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၸႂ်ႉသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉသေတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ၼိူဝ်ႉပႃ သူင်ၸူးၵၢတ်ႇ ဝဵင်းလႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်းတႄႉ တိုၵ်ႉၸႂ်ႉသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈႁွင်ႈ တွင်ႇၺူဝ်ႇ၊ ပီးလီး၊ ၵတိၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၸႂ်ႉတွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်မႆႉလွင်ႈလူင်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆ့ ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်ပွတ်းတူၵ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ တီႈၼႂ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁိူဝ်း ၸုမ်းႁိူဝ်းလဵၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းၶဝ် ၵႂႃႇမႃးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇသၢႆတၢင်းလိၼ်ၼႆႉ ၸဵမ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း လႆႈၸႂ်ႉဝႆ့တင်းသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းတူၵ်းၸႄႈတွၼ်ႈ တီႈပၢင်ႇၵုၼ် ၼမ်ႉမျိတ်ႉမၶၼၼ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၼမ်ႉထူမ်ႈမွၵ်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈ 9 လၵ်းၼၼ်ႉလႄႈ တီႈပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းလိၼ် ပဵၼ်ဢၼ် ႁၢမ်ႈၵႄႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတင်းဢၼ်ယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 1877 ၼၼ်ႉ ၶၢင်းၵၼ်ဝႆႉတင်း တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇ ဢၼ်ပိုတ်ႇၸဝ်ႉသေမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်လတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ မွၵ်ႈ 61 လၵ်းၼၼ်ႉ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်း မီးယူႇ 13 တႃႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ပဵၼ် ၸီးၵူင်း၊ ၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ၊ မိၼ်းလႃႉ၊ လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်း၊ တူင်းသႄႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၵႃႉၶၢႆၵိုၼ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၵိုတ်းယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းလိၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်မီး ပွတ်းတူၵ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၽႄရူတ်ႉရဵၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်း ၽႄဢွၵ်ႇၸူး သႃႇရဝေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ သႃႇရဝေႃး ဢဝ်ပေးၶၢမ်ႈၵႂႃႇၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉၼႆ ၽႅဝ်ထိုင် ႁိၼ်းတတႃႉသေ ၸၢင်ႈသိုပ်ႇၸူး တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ႁိၼ်းတတႃႉ-ပတဵင်ႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်လူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇ ဢၼ်လတ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတၢင်းၽႄယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ လုၵ်ႉဢဝ် တူင်းသႄႇ ၵႂႃႇၸူး ၸၢၼ်ႇယူၺ်း 5 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၵျုၼ်းၵလေး ၵႂႃႇၸူး မျႃးၶျွင်း 9 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၵျုၼ်းၵလေး ၵႂႃႇၸူး လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်း 2 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၵျုၼ်းၵလေး ၵႂႃႇၸူး ပွၵ်ႉတေႃး 12 လၵ်းလႄႈ ၸူးမိၼ်းလႃႉ 19 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် သျၢၼ်းတေႃး ၵႂႃႇၸူး ပွၵ်ႉတေႃး 9 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၵူင်ႇၺိၼ်းတၢၼ်း တေႃႇ ဢူဝ်းတႄႇၵူင်း 2 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ ၵႂႃႇၸူး တဵင်ႇမျူၵ်ႉ 6 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ တေႃႇထိုင် ၼႂ်းဝဵင်း 7 လၵ်းလႄႈ တေႃႇထိုင် ၸီးၵူင်း 14 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၸီးၵူင်း တေႃႇထိုင် တႃႇပုၼ်ႇ 12 လၵ်း လႄႈ တေႃႇထိုင် ၵၢၼ်ႇၵျီး 7 လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၼတ်ႉတလိၼ်း တေႃႇထိုင် ၵုင်းသႃႇ 7 လၵ်း ၸိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးၽြႃးဢၼ်လိုဝ်းလင်၊ ၵွင်းမူးၽြႃး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈပိုၼ်း၊ ယူင်ႉသၢင်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသင်တႄႉတႄႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1930 တဵမ် လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယၢပ်ႇၽိုၼ်ႇၵိၼ်းၸႂ်သေ တိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈတင်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး တီႈၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ ဢၼ် သြႃႇၸၢမ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ်ၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလၢမ်းမႃးထိုင် ၸႄႈဝဵင်းတေးတယႄး ၸႄႈတွၼ်ႈၽျႃႇပူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်းတပိၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈဢိၼ်းၸဵင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် လႆႈၵႄႈလိတ်ႈမွၵ်ႈ သွင်ပီၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးသေလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်မႃးယဝ်ႉ။
ပိၼ်းၸု (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
သႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတွၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
1345
1345
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။