cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
လေႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈလေႇတႃႇ  (လေသာရွာ, Laythar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191177 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
တဵင်ႇၵူင်း (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၵူင်း (ၸၢၼ်း)  (သိမ်ကုန်း (တောင်)ရွာ, Theinkone(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်ႇၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194082 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ တဵင်ႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 599 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 707 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1306 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
531
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:531
ၶျွင်းꧡူင်ႇ (တူၵ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းꧡူင်ႇ (တူၵ်း)  (ချောင်းဆုံ (အနောက်)ရွာ, Chaungson(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191514 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5117 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 6486 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 11603 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
မိူင်းထႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ
မိူင်းထႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၼႆႉ ဢဝ် ၸႄႈမိူင်းၸဵတ်းဢၼ်ၵေေႃႈ ၽွၼ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသေ မၼ်းမီး ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဢီႇသၢၼ် လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မိူင်းထႆး ပွတ်းၵၢင် မၼ်းမီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵၢင် ၵုင်းထဵပ်ႈ လႄႈ ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး ယဝ်ႉ။
တူင်ႇလိၼ်
{{legend|#c5995c|ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ပွတ်းဢွၵ်ႇ}}ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်း ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ၸမ်သုတ်း တင်း ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ ဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ် ၵူၼ်းထွင်ႈတဵဝ်းၶဝ် လႆႈပိုင်ႈဢိင်ယဝ်ႉ။ ပၢႆတၢင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇသုတ်းတႄႉ ၶဝ်ႈပႃး ၽတ်ႉထယႃး လႄႈ ၵေႃႇသမဵတ်ႇ ၼႆသေတႃႉ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵုၼ် လႄႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇလႆႈတိူဝ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းပႆႇႁွတ်ႈၽႅဝ် တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။
ဢေႇပရႄႇ 1808
(26) ဝၼ်း
5
မိူင်းထႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ
တူင်ႇလိၼ်
{{legend|#a4c28d|ၽၢႆႇၼႂ်း မိူင်းထႆး ပတ်းဢွၵ်ႇ}}ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်သၼ်လွႆ ဢၼ်မီးဝႆႉၶေႃၶေႃ၊ ယူႇယူႇၵႆႉလႆႈလတ်းၵႂႃႇ တီႈၼိူဝ်တၢင်း ၵႂႃႇ ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး။ မၼ်းၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဝ်ႈယႂ်ႇ ယဝ်ႉ။
{{legend|#6698bb|ၸႄႈမိူင်းတရၢတ်ႇ}}မူႇၵုၼ်ၵေႃႇၶျၢင် ဢၼ်လီႁၵ်ႉပႅင်း၊ ပဵၼ်ပၢႆတၢင်း ၵုၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ် လႄႈ ဝၢၼ်ႈတမ်ႇငႃႈ။ မီးပႃး ၵုၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉဢႄႇ ၶဝ်ႈပႃး ၵေႃႇမၢၵ်ႇ လႄႈ ၵေႃႇၵုတ်ႇ။
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထီးလိၼ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထီးလိၼ်း ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းထီးလိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
ယႂႃႇငၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ (, ရွာငံမြို့, Ywangan, ) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ၊ ၼႃႈလိၼ်ထၼုၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၸီးၶျူဝ်ႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸီးၶျူဝ်ႇၵူင်း  (ဇီးချိုကုန်းရွာ, Zeechokone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193985 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2177 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2602 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4779 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ထွၵ်ႉယိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈထွၵ်ႉယိတ်ႉ  (ထောက်ရစ်ရွာ, Htaukyit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇထွၵ်ႉယိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191145 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 698 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1368 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
လွႆၼၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈလွႆၼၢင်း (, Lauinaang, လွိုင်နန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လႅတ်ႉပၢၼ်ႇၶလ (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉပၢၼ်ႇၶလ (ၸၢၼ်း)  (လက်ပံခလ (တောင်)ရွာ၊ Letpankharla(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192741 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1805 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2048 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ (သံဖြူဇရပ်မြို့) ; (Thanbyuzayat) ဢၼ်မီး တီႈၼႂ်း မေႃႇလမႅင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တီႈတၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းမေႃႇလမႅင်ႇ-ယေး၊ တၢင်းရူတ်ႉၵႃး မေႃႇလမႅင်ႇ-ၵျႅၵ်ႉၶမီႇ၊ တၢင်းရူတ်ႉၵႃး မေႃႇလမႅင်ႇ-ယေး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉၵႃးဝႃႈ တင်း ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ ယၢၼ်ၵႆ 40 လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉၶမီႇ ယၢၼ် 15 လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းယေး ယၢၼ် 57 လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းထဝႄႇ ယၢၼ် 157 လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းပဵၵ်ႉ ယၢၼ် 312 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ ၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင် ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျႅၵ်ႉၶမီႇသေတႃႉ တႄႇဢဝ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင် မႃး  လႆႈလိုဝ်းလင်မႃးသေ ဝၢႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းပၵ်းလုင်းၶုၼ်ၽွင်းၼႃႈလိၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃးၸႃႇဢဝ်တင်း ၵျႅၵ်ႉၶမီႇၼႆ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ပဵၼ်ဢၼ်တူၵ်းၵႅၼ်ၵၢင်မၼ်းသေ တေတိူဝ်းတူၵ်းထုၵ်ႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈယုၵ်ႉဢဝ် တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼႆႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းၼႃႈလိၼ် ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတင်ႈဝဵင်းဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၵွင်းလွႆသုင်သေ ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း တီႈသီႇၼႃႈဝဵင်းၼႆ့ မီးဝႆႉသူၼ်ယၢင်ယဝ်ႉ။ တီႈသီႇၼႃႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ လွႆဢိၼ်ႇၵျိၼ်း၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး တၢင်းရူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇၵျႅၵ်ႉၶမီႇ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး ဝၢၼ်ႈၽွင်ႇၸဵင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉမီး တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်ႈၵႂႃႇယေး လႄႈ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈၼၼ်ႉသေ ၽေၵႂႃႇၸိုင် မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၵဝ်ႇ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် မိူင်းထႆး-မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵျပၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ ၼႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး လႄႈသင်၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉၶမီႇ လႄႈသင်၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ဝဵင်းမုတူင်ႇ လႄႈသင်၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ဝဵင်းရေး ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တၢင်ႇၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီး 327 လွၵ်းလၵ်းပၢႆပၢႆသေ ဢိူင်ႇမီး 21 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတင်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးယူႇ 170,480 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးယူႇ 139 လွၵ်းလၵ်း (890) ဢေႇၵယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ထုင်ႉမွၼ်းလႄ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမွၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ပွၵ်ႉၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေး၊ ပွၵ်ႉဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ၊ ပွၵ်ႉၵူဝ်းၼဝိၼ်း၊ ပွၵ်ႉၵျွင်းပႅင်း၊ ပွၵ်ႉဢၼေႃႇယထႃႇ၊ ပွၵ်ႉဢွင်ႇၸေႇယ၊ ပွၵ်ႉဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ၊ ပွၵ်ႉၵျႃႇၵၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈတမ်းလွၵ်း ၵေႃႇတင်ႈဝဵင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်း၊ ဝဵင်းၶုၼ်ပလိၵ်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်းၽၢႆႇလိၼ်၊ လုမ်းပႃႇမႆႉ၊ လုမ်းၶွၼ်ႇၵိူဝ်၊ လုမ်းၶုၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇ၊ လုမ်းၽၢႆႇမဝ်းၵမ်၊ လုမ်းတမဝႃႇယမ၊ လုမ်းၵုမ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈၵူၼ်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႁူင်းၼိုင်ႈလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ႁႃႈႁူင်းယဝ်ႉ။ ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼႆႉ ပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 1963 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းလႄႈ သၢပ်ႇလႅၼ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးၵျွင်းၵၢင်ဝၢၼ်ႈ၊ ၵွင်းမူးလွႆဢိၼ်ႇၵျိၼ်း၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၵိၼ်ႇမုၼ်း၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၵျႃႇၵၢၼ်ႇ၊ ၵျွင်းတေႃးယသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်သၢႆငဝ်းသႃႇသၼႃႇပိူင်းလႅင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၼွင်မူဝ်လူင် ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 38 ဢေႇၵယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလႄႈ ၸွမ်းသၢပ်ႇလႅၼ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ၊ ၸၢၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်း၊ ၸၢၵ်ႈယၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်းတႃႇ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လႆႈႁွင်ႉဝႃႈ တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ ၼႆႉ မိူဝ်ႈမွၵ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1900 ပၢႆ ၽွင်းတႄႇဝၢၼ်ႈ တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းၵျေးၼၢၼ်း မေႃႇလမႅင်ႇ-ထဝႄႇ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ တႅဝ်းၵၢတ်ႇ တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉသႃလႃး ၸရွပ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇ ဢုတ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉပဵၼ်တိၼ်မၼ်းသေ ဢၼ်ဢဝ်ႁဵၵ်ႇမုင်းဝႆႉလႄႈ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းမႃးၸွမ်းသႃလႃးႁဵၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼႆႉ ၽွင်းၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းလၢတ်ႈၼမ်မႃးဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထွၵ်ႈ တႃႇၶဝ် တေႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃးၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 180 လၵ်း လုၵ်ႉတီႈ တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ တေႃႇပေႃးထိုင် ၵႄႈလွႆၽယႃးတူင်းသူႇ ဢၼ်တေၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတင်း သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ထႆး-မၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈလွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉ တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ လႆႈဢဝ်ၵူၼ်းၼႂ်း ပတ်ႉပိုၼ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈၵူႈတီႈတီႈသေ မႃးႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼႂ်း ၵႄႈလွႆပႃႇထိူၼ်ႇလႄႈ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈယူႇၼင်ႇၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈသင်၊ လႆႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၼၢဝ်ၼူၵ်၊ ၶူမ်း၊ ႁဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁိူဝ်ႉမွႆႈၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈတၢႆတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈၶၢမ်ႇဢဝ် ဢသၢၵ်ႈဢႃႇယုၵူၼ်းတင်းၼမ်သေ ႁဵတ်းဝႆႉလႄႈ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ၶုၼ်တၢႆ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼႆႉ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းတိူဝ်းၼမ်မႃးယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ထိုင်ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေႃႇလၢၼ်ႇယေးမႃး ဢဝ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းသိုၵ်းၵဝ်ႇၶဝ်သေ လႆႈၽဵဝ်ဢဝ်တၢင်းလဵၵ်းမၼ်းသေၵေႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇရူတ်ႉရဵၼ်းၶဝ် လႆႈၶပ်းၶိုင် တႃႇၶိုၼ်းဢဝ်ၸႂ်ႉတီႈ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
တီႈၽၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်းၵႃး ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ ၵႂႃႇ ၵျႅၵ်ႉၶမီႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ပႃႇႁဵဝ်ႈသိုၵ်း တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ပႃႇႁဵဝ်ႈ ဢၼ်ၽင်ဝႆႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၸိူဝ်းတူၵ်းသုမ်း တီႈၼႃႈသိုၵ်း တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၽွင်းပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင် ၼၼ်ႉသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းမီး 25 ဢေႇၵပၢႆယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ပႃႇႁဵဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 5 ဢေႇၵပၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သွမ်ႈၶဝ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်သူၼ်ယၢင်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ႁုင်ၵိူဝ်၊ ၵၢၼ်ယၢင်၊ ၵၢၼ်ၽိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ၺွပ်းပႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း လႄႈ တၢင်းရူတ်ႉၵႃးၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပိူင်လူင် တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တေႃႉသူင် လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၵႃး မေႃႇလမႅင်ႇ-ၵျႅၵ်ႉၶမီႇ (သဵၼ်ႈတၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်း) လႄႈသင် သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၵႃးပငတႂႃးလႄႈသင်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း မေႃႇလမႅင်ႇ-ရေးလႄႈသင် လတ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ဝဵင်းတၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉယဝ်ႉ။
530
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
တၢၼ်ႇၽျူႇၸယႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
530
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:530
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပၶူၵ်ႉၵူႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပၶူၵ်ႉၵူႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
မျိၼ်းယိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းယိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ  (မြင်းယဉ်ကန်ရွာ, Myinyinkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်ႇတွင်ႇငႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190736 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 449 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 547 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 996 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၶျွင်းꧡူင်ႇ (ၵၢင်)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းꧡူင်ႇ (ၵၢင်)  (ချောင်းဆုံ (အလယ်)ရွာ, Chaungson(Middle)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191513 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5117 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 6486 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 11603 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
သျၢၼ်းယႂႃႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
သိၼ်ႇတပ်ႉၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတပ်ႉၵျိၼ်း  (ဆင်တပ်ကျင်းရွာ၊ Sintatkyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတပ်ႉၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191928 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတပ်ႉၵျိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 195 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 286 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 481 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဢတႂိၼ်းၸၢမ်ႇယႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢတႂိၼ်းၸၢမ်ႇယႃႇ  (အတွင်းစံရာရွာ, Ahtwinsanyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191178 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
တဵင်ႇၵူင်း (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၵူင်း (ႁွင်ႇ)  (သိမ်ကုန်း (မြောက်)ရွာ, Theinkone(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်ႇၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194083 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ တဵင်ႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 599 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 707 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1306 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ၼတ်ႉဢိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉဢိၼ်း  (နတ်အင်းရွာ, Natinn) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇယၢၼ်းၸေး၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194434 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇယၢၼ်းၸေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1219 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1580 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2799 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဢီႇသၢၼ်
ဢီႇသၢၼ် (လိၵ်ႈထႆးอีสาน) ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင် ဢၼ်မီးပွတ်းႁွင်ႇသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆးၼၼ်ႉသေ မၼ်းၵႆႉၵႆႉလိုမ်းၽၢင်ႉၺႃးဝႃႈ ပဵၼ် ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်မီး ၽိင်ႈငႄႈလၢႆမဵဝ်း သေ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ် မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး လႄႈ မိူင်းထႆး မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ မၼ်းၵေႃႈ မီး ပိုၼ်းၶိုၵ်ႉၶမ်ႇ လႄႈ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်
{{legend|#AC5C91|ဢီႇသၢၼ် ပွတ်းႁွင်ႇ}}ၶုမ်ႇမႄႈၶွင်၊ သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶွင် လိူၺ်း၊ ပၢၼ်းၵဵင်း၊ ၼွင်ၶၢႆး၊ ဝတ်ႉၽရႃႉထၢတ်ႈၽၼွမ်း။
{{legend|#c8b7b7|ဢီႇသၢၼ် ပွတ်းၵၢၼ်}}ႁူႉၸွမ်းဝႃႈ ပဵၼ် ၶုမ်ႇမႄႈၼမ်ႉၶျီႇ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်လုၵ်ႉ ၵုင်းထဵပ်ႈမႃးၼၼ်ႉ သုတ်းတီႈၼႆႈ တီႈ ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ။
{{legend|#a4c28d|ဢီႇသၢၼ် ပွတ်းၸၢၼ်း}}ပဵၼ်ၵႅၼ်ၵၢင် တီႈႁိမ်း ၼၶွၼ်းရႃၸသီမႃး တီႈၵူၼ်းၵိုၼ်း၊ ၶုမ်ႇမႄႈၼမ်ႉမုၼ်း ၼႆႉ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဝ်ယႂ်ႇ လႄႈ မီး လၢႆးၵေႃႇသၢင်ႈႁၢင်ႈလီ ဢၼ်ပဵၼ် ႁွႆးမိုဝ်း ၶမဵၼ် ၶွင် ၽၼူမ်း လႄႈ ၽီမၢႆႇ။
ၺၢၼ်ႇသပ်ႉပၺ်ႇၺုတပုတ်ႉထၸဝ်ႈၵီႈလွၼ်ႉမႃး
လိူၼ်ႁူၵ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်း ဝိသႃႇၶႃႇၼၵ်ႉၶၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၶမ်ႈၼႆႉတႄႉ တေမူၼ်းတဵမ်လီသေ ပိူင်းလႅင်းယဝ်ႉ။ ၶုၼ်သူင်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ပႆႇဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ သုမ်းၵၢၼ်ႉၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈသိတ်ႉထတ်ႉထသေ သွင်ႉဢွၵ်ႇပၢႆႈၵႂႃႇ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းတူၼ်ႈမႁႃႇၽေႃးထိၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသၢပ်ႇဢၢႆသိုၵ်းသိူဝ်သင်သေ တဵတ်ႇယဵၼ်ဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ပေႃးထိသတ်ႉတၼႆ့ ႁၢမ်းလွတ်ႈလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈသေ ၸင်ႇသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်ၼင်ႈၵၢၼ်တြႃးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈၸၢၼ်ႇၸၼ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ ၸၼ်ႉသွင်၊ ၸၼ်ႉသၢမ်၊ ၸၼ်ႉသီႇ သိုပ်ႇတၢမ်းလၢမ်းၵႂႃႇႁဵၼ်းၼၼ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လႆႈၺၢၼ်ႇတိပ်ႉပၸၵ်ႉၶု၊ ၺၢၼ်ႇတပ်ႉပသေႃးတလႄႈ ၺၢၼ်ႇပုပ်ႉပေႇၼိဝႃႇတယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈၺၢၼ်ႇပရၸိတ်ႉတဝိၸႃႇၼႃႇၼဢၼ်ႁူႉႁၼ်ထိုင်လႆႈဝႃႈ သတ်းတဝႃႇၶဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉၵၢမ်ႇသင်သေ ၽဝပၢၼ်ၼႆႉလႆႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။ လႆႈၺၢၼ်ႇဢၼႃႇၵတမ်ႇသဢၼ်ႁူႉႁၼ်လႆႈၸႂ်လႄႈ မိူဝ်းၼႃႈ သတ်းတဝႃႇၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းလိုၼ်းသုတ်း တႃႇၶမ်ႈၼၼ်ႉၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ တႅပ်းၶၢတ်ႇလႆႈ ဢႃႇသဝေႃးတြႃးဢၼ်လႆလိူၼ်ႈဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼၼ်ႉသေ လႆႈၺၢၼ်ႇဢႃႇသဝၵ်ႉၶယယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပွင်ႇၸႅင်ႈ သတ်ႉၸႃႇတြႃး ဢၼ်ပူၼ်ႉလေႃးၵရုပ်ႈလႄႈၼၢမ်ႇသေ ႁူႉႁၼ်ထိုင်လႆႈၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵီႈလွၼ်ႉပဵၼ်ၽြႃး သၿ်ၿၺ်ၺုတ ဢၼ်ႁူႉႁၼ်ထိုင်လႆႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တၢင်းၶတ်းၸႂ် ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၼႆ့ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ပႆႇသုတ်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၵီႈလွၼ်ႉပဵၼ်သမ်ႇမႃႇသမ်ႇပုတ်ႉထ ထူၼ်ႈသီႇ ၼႂ်းၽတ်ႉတၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇၽုၺ်ႇငၵၢၵ်ႈၽၵ်းတူၽွၼ်းလီ ပုၼ်ႈတႃႇဢၼၼ်ႇတသတ်းတဝႃႇတင်းလူင်ယူႇယဝ့်။
ပိၼ်ႇဝၢႆႇၶိုပ်ႈသွၼ်ႇတူၺ်းၶိုၼ်း
ဝၢႆးသေ ၵီႈလွၼ်ႉပဵၼ်ၽြႃးၸဝ်ႈပုတ်ႉထယဝ်ႉ ၽြႃးၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးပိၼ်ႇဝၢႆႇၶိုပ်ႈသွၼ်ႇတူၺ်းၶိုၼ်းၼႆၸိုင် လႆႈၾၢင်ႉမႅၼ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်သေႃႉႁႃမေႃမိုဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇလူင် ဢၼ်ပၼ်ႇဝိုၼ်ႈယူႇၼႂ်းသမ်ႇသရႃႇ လွင်ႈၵိူတ်ႇလွင်ႈတၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်လႆႈၸႂ်ၸူမ်းၸွမ်း လွင်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ၵိူတ်ႇၵိူတ်ႇတၢႆတၢႆယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ယင်းၸၢင်ႈထၢင်ႇဝႃႈ ၽူႈမီးၽုၼ်းတၼ်းၶူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ်သူင်လူင်ႁႃႉ ၼႆၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈတႄႉ လႆႈႁၼ်ၶုၼ်သူင်သေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပူၼ်ႉဢွၵ်ႇလႆႈတၢင်းတုၵ်ႉၶ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶုၼ်သူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈမီးၽုင်းတၼ်းၶူဝ်း။ ဢၼ်ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၽြႃးမႃးၼႆႉ ႁူႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉတၼ်ႇႁႃႇဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းလပ်းသိင်ႇလူင် ဢဝိတ်ႉၸႃႇၼၼ်ႉသေ သတ်းတဝႃႇၶဝ်ၼႆႉ လႆႈတၢႆလႆႈၵိူတ်ႇယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ တၼ်ႇႁႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတူင်ႉၶီးလႆႈ ၼႂ်းသၢႆငဝ်းလႅင်းပၺ်ႇၺႃႇၼႆသေ ၸဝ်ႈၸင်ႇဢွၵ်ႇမူၼ်ႉပူၼ်ႉလွတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၺၢၼ်ႇၸဝ်ႈႁူႉႁၼ်သေ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ႇၶႃႇရ ဢၼ်မႂ်ႇ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ၽဝထႅင်ႈယဝ်ႉ။ သင်ႇၶႃႇရၵဝ်ႇမွင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မွတ်ႇပႅတ်ႈမူတ်းယဝ်ႉယဝ်ႈ။ ​ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢၼ်တႅပ်းၶၢတ်ႇ ဢဝိတ်ႉၸႃႇ ဢၼ်ႁၢမ်းပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉသေ ထူၺ်ႈပႅတ်ႈႁၢၵ်ႈတၼ်ႇႁႃႇ ဢၼ်တိတ်းႁွႆႈယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈ ဢၼ်တႃႇတေႁဵတ်းႁိူၼ်းၶၼ်ႇထႃႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၶၼ်ႇထႃႇဢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ႁူႉႁၼ်လွင်ႈမေႃမိုဝ်းႁဵတ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ လီလီယဝ်ႉလႄႈ လႆႈတၢင်းဢွၵ်ႇမူၼ်ႉပူၼ်ႉလွတ်ႈသေ ၵိူတ်ႇမႃးၽသတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း (ၼတ်ထိၻႃၼိဢၼ်တမꩡႃတိ) သေ လွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၵိူတ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ (ၼတ်ထိၻႃၼိ ပုၼၿ်ꧤဝေႃတိ) မၼ်းၸဝ်ႈႁၼ်ၸႅင်ႈလီၼႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးႁၵ်းလႅဝ်ပႅတ်ႈၵူင်းပၼ်ႇသမ်ႇသရႃႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇဢၼ်တၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉယဝ်ႈ။ ပေႃးပိၼ်ႇဝၢႆႇၶိုပ်ႈသွၼ်ႇတူၺ်းၶိုၼ်းၸိုင် ႁၼ်ၸႅင်ႈလီထႅင်ႈ လွင်ႈတြႃးမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပႆမႃးတႄႇတေႃႇသုတ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ပၵတိလွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈတြႃးၵွႆးၼႆလႄႈသင်၊ လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ဝႆႉမႃးၸွမ်းတႃႇသေႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တြႃးဢၼ်မီးတႄႉမၼ်းၵွႆးၼႆလႄႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းမၢႆယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်ဝူၼ်ႉၾၼ်ဢဝ်ၵွႆး။ ယိူင်းမၢႆၼၼ်ႉပဵၼ်တြႃးဢၼ်မီးတႄႉမၼ်းၵွႆးယူႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၵတိသတ်ႉၸႃႇတြႃးဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းၵွႆးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ထမ်ႇမတြႃးၸဝ်ႈၼႆႉ ၸင်ႇႁွင်ႇဝႃႈ "သၻ်ꩪမ်မ"ပဵၼ်မၢႆမီႈတြႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ၼႃႈလိၵ်ႈ ႒႘ ပပ်ႉ - ႁၢင်ႈပိုၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ| တႅမ်ႈ - သြႃႇလူင်ဢူးၵူဝ်ႇဢိင်ႇၵႃႇ (ၽူႈၼႄတြႃးဝိပသ်သၼႃႇလုမ်ႈၾႃႉ)
မႆႉပူၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈမႆႉပူၵ်ႇ (, Maipok, မိုက်ပုတ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း, (လင်းခေးမြို့နယ်), (Langkho Township), ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။
ၼၶွၼ်းၽၼူမ်း
ၼၶွၼ်းၽၼူမ်း (လိၵ်ႈထႆးนครพนม) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလူင် လႄႈ ၸႄႈမိူင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ဢီႇသၢၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵႅၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈပၢင်ၵႅၼ်ႇ (Paangken,, ပန်ကျင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လူင်၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ဢၺ်ꧡိၵၻႃယိၵႃဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ လူႇၼမ်ႉထူဝ်ႇသွၵ်း တီႈၽြႃး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝိမႃႇၼဝတ်ႉထု
လႅတ်ႉပၢၼ်ႇၶလ (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉပၢၼ်ႇၶလ (ႁွင်ႇ)  (လက်ပံခလ (မြောက်)ရွာ၊ Letpankharla(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192739 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1805 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2048 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၺွင်ႇပိၼ်ႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ယႂႃႇငၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ (ရွာငံမြို့နယ်), (Ywangan township), ( ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ထၼုၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇယဝ်ႉ။။
2029
2029
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပွၵ်ႉ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ပွၵ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
2029
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:2020 ႁူဝ်သိပ်းပီ
သိမ်ႇၶမ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈသိမ်ႇၶမ်း (, Simkham, ဆိမ်ခမ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဢေႇပရႄႇ 1852
(26) ဝၼ်း
5
ဢၢႆႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢၢႆႇတႃႇ  (အိုင်သာရွာ, Aingthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်ႇၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194086 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ တဵင်ႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 599 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 707 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1306 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝိႁႃရဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီ သႃထုလူၺ်ႈ လူႇၵျွင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝိမႃႇၼဝတ်ႉထု
ၵျၢၼ်ႇၸူဝ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵျၢၼ်ႇၸူဝ်ႉ  (ကြံစို့ရွာ၊ Kyansoet) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတၢႆးၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191930 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတၢႆးၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1298 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1610 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2908 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ယႂႃႇတႃႇဢေး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး  (ရွာသာအေးရွာ, Ywartharaye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼႂႃးၶျၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191122 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1736 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3702 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
လႅတ်ႉပၢၼ်ႇၶလ (ၵၢင်)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉပၢၼ်ႇၶလ (ၵၢင်)  (လက်ပံခလ (အလယ်)ရွာ၊ Letpankharla(Middle)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192740 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1805 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2048 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၸၢႆႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸၢႆႇၵၢၼ်ႇ  (စိုင်ကန်ရွာ, Saingkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191516 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5117 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 6486 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 11603 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ပၢင်ၶမ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢင်ၶမ်ႉ, (ပန်ခမ့်မြို့), (Pankam), ၼႆႉ မီးၼႂ်း တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢတ်ႉၶျူၵ်ႉတၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢတ်ႉၶျူၵ်ႉတၢၼ်း  (အပ်ချုပ်တန်းရွာ, Ahtchoketan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191179 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ယႂႃႇသျေႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇသျေႇ  (ရွာရှည်ရွာ, Ywarshey) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်ႇတွင်ႇငႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190735 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 449 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 547 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 996 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
တႁတ်ႉတၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈတႁတ်ႉတၢၼ်း  (ဒဟတ္တန်းရွာ, Dahattan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193981 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2177 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2602 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4779 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၵုၼ်တေႃးလေး၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်တေႃးလေး (, Kuntaulae, ကွန်တောလေး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၵလႃးၵျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈၵလႃးၵျွင်း  (ကုလားကျောင်းရွာ, Kularkyaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵလႃးၵျွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190501 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4178 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3782 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7960 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၵူၺ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
တပွၵ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈတပွၵ်ႉၵူင်း  (တပေါက်ကုန်းရွာ, Tapaukkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191517 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5117 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 6486 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 11603 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ၸတုရိတ်ထိ ဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီသီႇၼၢင်း ဢၼ်လႆးလူႇမွၵ်ႇ
7 - ၸတုရိတ်ထိ ဝိမႃၼဝတ်ထု၊ ၼၢင်းၽီသီႇၼၢင်း ဢၼ်လႆးလူႇမွၵ်ႇ
တမ်ႈတီႈ တိူင်းဢေႇသိၵ ဢွင်ႈတီႈၵုင်းသုင် ဝဵင်းပၼ်ႇၼၵၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမႆႉလူမ်းလိူင် လူႇတၢၼ်း ပၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မႃးတုင်းသွမ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမူဝ်ၵမ်ႇ လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈဢဝ် မတ်ႉမွၵ်ႇမူဝ်ပတုမ်ႇမႃႇ လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢၼ်ဢူငဝ်းႁၢင်ႈၽၢင် ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ လႆႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ၼၢင်းၽီဢွၼ်ႇသီႇၼၢင်း ၸတုရိတ်ထိဝိမႃၼဝတ်ထု ႁူဝ်ၸဵတ်း သုတ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝိမႃႇၼဝတ်ႉထု
ဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ  (အနောက်အုပ်ဖိုရွာ၊ Ahnaukokehpo) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192737 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢၼွၵ်ႉဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1805 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2048 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ တႃႈလိူဝ်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ တႃႈလိူဝ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႂ်ႉၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ၊ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
ၼွင်လဝ်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼွင်လဝ် (, Naunglao, နောင်လောဝ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တတႃးဢူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈတတႃးဢူး  (တံတားဦးရွာ, Tadaru) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇယၢၼ်းၸေး၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194439 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇယၢၼ်းၸေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1219 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1580 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2799 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
သဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉ၊ ဝဵင်း
သဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းသဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼႆႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်ရသျႃးၼၼ်ႉ လိူဝ်သေ ဝဵင်းမေႃႇသၵူဝ်ႇၸိုင် မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းယႂ်ႇလူင် မၢႆသွင်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2012 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယူႇသဝ်း မီး 5 လၢၼ်ႉလိူဝ်လိူဝ်။ တင်းၵူၼ်း မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႃၵိၼ်ႁႃယႅမ်ႉ တီႈဝဵင်းၼႆႉသေ ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယူႇသဝ်း မီးယူႇ 6.2 လၢၼ်ႉ။ ဝဵင်းသဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင် ဢၼ်ၸပ်းတိတ်း ပၢင်ႇလၢႆၿေႃးလ်ထိၵ်ႉ Baltic Sea သေ ဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ဝဵင်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁိူဝ်းဝဵင်းၼိုင်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၾႅတ်ႇတရႄႇ ၼႂ်းမိူင်းရသျႃးဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မီးတီႈႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉၺႄးဝႃး Neva River သၢပ်ႇၼမ်ႉၺေးဝႃး ဢၼ်လႆၶဝ်ႈၸူး ပၢင်ႇလၢႆႇငွၵ်းၾိၼ်းလႅတ်း Gulf of Finland ဢၼ်မီးၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၿေႃးလ်ထိၵ်ႉ Baltic Sea ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းလူင် သႃႇ Tsar Peter the Great တႄႇတင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1703 လိူၼ်မေႇ 27 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 1713 တေႃႇ 1728 လႄႈသင် တႄႇဢဝ် ပီ 1732 တေႃႇ 1918 လႄႈသင် ဝဵင်းသဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ရသျႃးၶဝ် ယူႇသဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေမႃးယူႇဝဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႆႈပူင်ၶေႃႈပူင်သေ ၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၶၢႆႉမႃးယူႇသဝ်းဢဝ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မႃးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ပၢၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၵႅတ်ႉတလိၼ်း ထူၼ်ႈသွင်၊ ပၢၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ဢလႅတ်ႉၸၼ်းတႃး မၢႆၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃး ပီ 1918 တႄႉ လုမ်းလႄႈၼႃႈၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈရသျႃး ၶၢႆႉၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းလူင်မေႃႇၸၵူဝ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵႆယၢၼ် 388 လၵ်း (625 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းသဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ဝဵင်းၵဝ်ႇႁေႃၶမ်းသေ ၶူဝ်းၶွင်ၽိင်ႈငႄႈၵဝ်ႇၵႄႇ ရသျႃး မီးဝႆႉ တင်းယႂ်ႇတင်းၼမ်လႄႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽိင်ႈငႄႈၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်ၸုမ်းUN မၵ်းမၼ်ႈ UNESCO World Heritage Site ယဝ်ႉ။ တေလႆႈဝႃႈ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ငဝ်ႈငႃႇ ၽိင်ႈၵဝ်ႇရသျႃးသေ ႁေႃၶၢဝ်းၵတ်း ဢၼ်ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပဵၼ်ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းသဝ်းၵႂၢင်ႈလူင်လၢင်၊ ႁၢင်ႈႁေႃၶၢဝ်းၵတ်း ဢိင်ႁူင်းႁေႃဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ သိမ်းပဵၼ် ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဝႆႉတႄႉတႄႉ။ လိူဝ်သေၼၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးၸၢၵ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးမွၼ်း၊ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ၊ ၸုမ်းပၢႆးသၢႆႊၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ တင်းၼမ်သေ လွင်ႈပၢႆးၸၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉ လမ်းလင် ဝဵင်းမေႃႇၸၵူဝ်ႇၵူၺ်း။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၽင်ႇၼမ်ႉတႃႈႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ၶိုၵ်ႉလူင်ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ သၢမ်မဵဝ်း။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းသႃႇ တႄႇတင်ႈ တႄႇဢဝ် 1703 တေႃႇထိုင် 1914 ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃး သဵင်ႈပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉ၊ ဝၢႆးသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ယဝ်ႉသေ ထိုင်မႃး 1914 တေႃႇထိုင် 1924 တႄႉ ၶုၼ်မိူင်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပီႇထရူဝ်ႇၵရၢတ်ႉ Petrograd ဢွၵ်ႇတီႈပွင်ႇဝႃႈ ဝဵင်းပီႇတႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 1924 တေႃႇ 1991 ၼၼ်ႉ ယွင်ႈယေႃး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် လီႇၼိၼ်ႇသေ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ လီႇၼိၼ်ႇၵရၢတ်ႉ Leningrad ပွင်ႇဝႃႈ ‘’’ဝဵင်းလီႇၼိၼ်ႇ’’’ ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ တႅၵ်ႇလႅဝ် ထိုင်မႃး 1991 လိူၼ်သႅပ်ႇတိမ်ႇပိူဝ်ႇလ် 6 ဝၼ်း ၸင်ႇၶိုၼ်း ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ သဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼၼ်ႉ ႁွင်ႉၶိုၼ်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ၸမ်မိူင်းယူးရူပ်ႉ (မိူင်းတူၵ်း)လႄႈ ၸိုဝ်ႈပႅင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ရသျႃးၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၽၵ်းတူမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၼႆယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ႁွင်ႈၼမ်ႉ ႁွင်ႈမိူင်ၼမ်လႄႈ ဝဵင်းဝိၼ်းၼိတ်ႉပွတ်းႁွင်ႇ Venice of the North ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပႅင်းဝဵင်းသဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၵွၼ်ႇ၊ ၼၼ်ႉတႄႉ ႁွင်ႉဝႃး ဝဵင်းၶိုၼ်းလႅင်း The City of White Nights ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မီးၸမ် Polar region လႄႈ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၶၢဝ်းမႆႈၸိုင် ပုၼ်ႈတႃလိူၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈလပ်းသိင်ႇ ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၶိုၼ်းလႅင်းသႂ် White Night ယဝ်ႉ။ မီးပွႆးမၢႆတွင်း ၶိုၼ်းလႅင်းသႂ်ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း မီးၵႃႈၶၼ် ပုၼ်ႈတႃႇ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇ သိုၵ်းၼႃႇၸီႇလႄႈ သိုၵ်းၾႅၼ်ႇလၢၼ်ႇၶဝ် လွမ်ႉႁွပ်ႈတိုၵ်းတေႃး 872 ဝၼ်းသေတႃႉ ၵူၼ်းဝဵင်းၼႆႉ ဝႆႉၸႂ်ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ် တေႃႇသူႈ ဢမ်ႇပၼ်ဝဵင်းၶဝ် တူၵ်းသုမ်းလႄႈ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆ ၸိုဝ်ႈပႅင်းဝဵင်းမၼ်း ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ‘’‘ဝဵင်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်‘’‘ ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ၼႆၼႆႉ ၵျေႃႉၽ်ၸတႃလိၼ်ႇ Joseph Stalin တၢင်ႇပၼ် မိူဝ်ႈ (1.5.1945) ၼၼ်ႉသေ ယွင်ႈၵုင်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမႃး တႄႇတင်ႈပဵၼ် မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၸိုင် ၸိူဝ်းႁၢင်ႈႁေႃ ႁိူၼ်းႁေႃ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းသႃႇၶဝ် တႄႇတင်ႈဝႆႉ ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶၢႆးၶၢႆးလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း၊ တီႈယူႇသဝ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ဢဝ်ႁဵတ်း တီႈဝႆႉၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵျွင်းၽြႃးၵတီႇရႄႇ ၼၢင်းၸုမ်ႈမိူင်းၵၸၢၼ်ႇ၊ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ႁူင်းၼႄၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ႁေႃဢၼိတ်ႉၼွတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၵိင်ႇၽႄ မႄႈၼမ်ႉၺႄးဝႃး ဢၼ်ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉၵရဵၵ်ႉၺႄးဝႃးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁၢင်ႈႁေႃၵဝ်ႇ၊ ႁိူၼ်းၵဝ်ႇ၊ ႁူင်းႁေႃလုမ်း ၽၢႆႇတပ်ႉၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁေႃၶၢဝ်းၵတ်း The Winter Palace ဢၼ်ဢဝ်ႁဵတ်းဝႆႉ ႁူင်းၼႄပိုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈသေ ႁၢင်ႈတႅမ်ႈ၊ ႁၢင်ႈၶႅၵ်း၊ ၶူဝ်းၵဝ်ႇၵႄႇ မီးဝႆ့ သၢမ်လၢၼ်ႉပၢႆလႄႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇၶိုၵ်ႉသေပိူၼ်ႈယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတပ်ႉၵႅတ်ႇ ပီႇတႃႇလႄႈ တပ်ႉၵႅတ်ႇပေႃးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တီႈၵုၼ်ဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ဝႆႉ ဢွင်ႈၼႄပိုၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ႁိူၼ်းမႆႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းပီႇတႃႇတၵရဵၵ်ႉ ယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၼႂ်းၵုၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉမီး ႁွင်ႈၼမ်ႉလူင် ႁွင်ႈမိူင်လႄႈ ၶူဝ်ဢၼ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉ မီးယူႇ မွၵ်ႈ 120 လင်၊ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ်ၶူဝ် ဢၼ်ၵၢႆႇၶၢမ်ႈ ႁွင်ႈမိူင်ဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶူဝ်မင်လင်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶူဝ်လီ ၼႂ်းမိူင်းရသျႃးယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝဵင်းသဵင်ႉပီႇတႃႇသပၢၵ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူင်းၸၢၵ်ႈသေ မၢင်ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းလႅၼ်ႇၽၢႆ ၽၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်းပၢႆးသၢႆႊ၊ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၾႆးၾသေဢမ်ႇၵႃး ၵၢၼ်ၽၢႆႇထႃႇတုၿေႇၻ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ၽၢႆႇယဵပ်ႉၶူဝ်း၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ႁုင်ၶူဝ်းႁႄႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ပပ်ႉလိၵ်ႈပပ်ႉလၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ငဝ်ႈလူင်မၼ်းသေ ဢမ်ႇၵႃး ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇ ၵႃႉၶၢႆတေႃႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶုတ်းႁဵတ်း ႁွင်ႈမိူင်လႄႈ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ၵႂႃႇႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ ပၢင်ႇလၢႆႇၿေႃးလ်တိၵ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ႁွင်ႈမိူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈ ဝဵင်းဝႄႇလူဝ်ႇမေႃးၸၵ ဢၼ်မီးၼိူဝ်ပၢင်ႇလၢႆႇၽိူၵ်ႇၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။
မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင် 1941 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းၼႃႇၸီႇၵျႃႇမၢၼ်ႇလႄႈ ၾိၼ်ႇလၢၼ်ႇၶဝ် ႁွတ်ႈထိုင်မႃးလွမ်ႉဝႆႉ ႁိမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵႅတ်ႇၶႄဝဵင်းၶဝ် ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်လႄႈ ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈတူၵ်း တႂ်ႈမိုဝ်းၼႃႇၸီႇၵျႃႇမၢၼ်ႇၶဝ်။ ၵူၼ်းဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ ၸုၼ်ႉလိပ်းၸုၼ်ႉတၢႆ ၶၢမ်ႇဢိုပ်းၶၢမ်ႇယၢၵ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄဝဵင်းၶဝ် ႁူမ်ႈၵူၼ်းသိုၵ်းရသျႃးလႄႈ လႆႈၺႃးလွမ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ 872 ဝၼ်း (သွင်ပီပၢႆၶိုင်ႈ) တႄႇဢဝ် (8.9.1941) တေႃႇထိုင် (21.1.1944) ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝဵင်းၼႆႉ ၺႃးမၢၵ်ႇပွမ်း မၢၵ်ႇလူင် ၸုမ်းသိုၵ်းၼႃႇၸီႇၶဝ်လႄႈသင်၊ ၺႃးတၢမ်ႇၵတ်း ၶၢဝ်းၵတ်းလႄႈသင်၊ ၺႃးတၢမ်ႇဢိုပ်းယၢပ်ႈ တၢင်းၵိၼ်လႄႈသင် ၵူၼ်းလႆႈတၢႆၵႂႃႇ ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉလိူဝ်လိူဝ်။ ၼႂ်းၵူၼ်းတၢႆၼၼ်ႉ ဢၼ်တၢႆလူၺ်ႈ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၽူႈၶဵၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၺ်းမီး 3% ၵူၺ်း၊ ဢၼ်တၢႆလူၺ်ႈ ဢိုပ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၼၼ်ႉ မီး 93% ၼႆယဝ်ႉ။ 1944 လိူၼ်ၸၼ်ႇၼဝႃႇရီႇ 27 ဝၼ်း ၸုမ်းတပ်ႉလႅင် သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၶဝ် ၶိုၼ်းလိုပ်ႈလမ်းပႅတ်ႈလႆႈ သိုၵ်းၼႃႇၸီႇ ဢၼ်မႃးဢိုတ်းဝဵင်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ဝဵင်းလွတ်ႈၽေးၶဵၼ်ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼမ်တႄႉတႄႉ။ ႁိူဝ်းမိၼ် ၵျႃႇမၼီႇၶဝ် မႃးယေႃႈမၢၵ်ႇသႂ်ႇၼႆႉ မၢင်ဝၼ်း ၶႂ်ႈမီး 6000 လုၵ်ႈ ႁူမ်းလူၺ်ႈ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇပဵၼ်ၽႆႈ ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ သမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈလႅဝ်ၽွင်ၵႂႃႇမူတ်း ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇမွၵ်ႈလူင် ၵျႃႇမၢၼ်ႇၶဝ် ယိုဝ်းသႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃး ဝၢႆးသိုၵ်းယဝ်ႉသေ ရသျႃးသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၶဝ် ၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ ထိုင်မႃးပီ 1965 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵိုၼ်းမႃးသေ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးထိုင် 3641000 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ပီ 2015 ၼၼ်ႉတႄႉ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း မီးမႃး 6 လၢၼ်ႉလိူဝ်လိူဝ်။
ပၢၼ်းတိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈပၢၼ်းတိၼ်ႇ  (ပန်းတင်ရွာ, Pantin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193980 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2177 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2602 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4779 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၸၢမ်ၵျေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၸၢမ်ၵျေႃး  (စံကြောရွာ၊ Sankyaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတၢႆးၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191932 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသိၼ်ႇတၢႆးၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1298 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1610 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2908 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ရူင်းတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈရူင်းတေႃး  (ရုန်းတောရွာ, Yonetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼႂႃးၶျၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218280 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1736 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3702 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဢူဝ်းတူၵ်ႉတၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢူဝ်းတူၵ်ႉတၢၼ်း  (အိုးတုတ်တန်းရွာ, Oetoketan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191176 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႇၸီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇၸီႇ  (အောင်စည်ရွာ, Aungsi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတဵင်ႇၵူင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194085 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ တဵင်ႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 599 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 707 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1306 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
သိၼ်ႇၵွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇၵွင်း  (ဆင်ဂေါင်းရွာ, Singaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶတႅတ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190612 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 470 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 532 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1002 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
1943
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1940 ႁူဝ်သိပ်းပီ
တိၼ်ႇတွင်ႇငႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ဝၢၼ်ႈတိၼ်ႇတွင်ႇငႄႇ  (သင်တောင်ငယ်ရွာ, Thintaungnge) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်ႇတွင်ႇငႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190734 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 449 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 547 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 996 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ပၢင်ႇတဝိ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇတဝိ (Paangtawi,, ပန်တဝိ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇလွႆလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၼမ်ႉမေႃႇႁူၺ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇႁူၺ်ႈ (, Nammauhoi, နမ့်မော်ဟွေ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မူင်ႇယႂႃႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မူင်ႇယႂႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သေးပလႄးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈသေးပလႄးၵူင်း  (ဆေးပုလဲကုန်းရွာ၊ Saypalekone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢလႄႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192744 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဢလႄႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1530 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1722 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3252 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မူင်ႇယႂႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
သေးပလႄးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
မၵျီးၵၢၼ်ႇ (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမၵျီးၵၢၼ်ႇ (ၸၢၼ်း)  (မကျည်းကန် (တောင်)ရွာ, Magyikan(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမႃႉယူဝ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194092 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမႃႉယူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1044 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1233 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2277 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ထဵင်ႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈထဵင်ႇၵၢၼ်ႇ  (ထိန်ကန်ရွာ, Hteinkan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191515 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇꩡၵျမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 5117 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 6486 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 11603 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ယေး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းယေး (ရေးမြို့နယ်) ; (Ye Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယေးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းယေး၊ ဝဵင်းလမႅင်း လႄႈ ဝဵင်းၶေႃးၸႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းယေးယဝ်ႉ။
ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉ
လွင်ႈၽႄႈတိူၼ်းတၢင်းပဵၼ်
ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈၽႄႈတိူၼ်းလႆႈၸွမ်းယုင်းယဝ်ႉ။ သင်ယုင်းၶူပ်းမႅၼ်ႈလိူတ်ႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီးရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼၼ်ႉသေ သမ်ႉၵႂႃႇၶူပ်းထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုင်၊ ၼႂ်းလိူတ်ႈဢၼ်ယုင်းၶူပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ သမ်ႉပႃးၵႂႃႇ တိူၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶႆႇတိူၵ်ႇၾီႇလႃႇရီႇယိူဝ်ႇၸိုင် ၸၢင်ႈၽႄႈတိူၼ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ပၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈသွင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၸိူဝ်ႉယုင်း 460 မဵဝ်းၼၼ်ႉ ယုင်းဢၼ်ၸၢင်ႈၽႄႈတိူၼ်းလႆႈတၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼႆႉ မီးယူႇမွၵ်ႈ 23 မဵဝ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၸိုင် ပႃးၸဵမ်ယုင်း ယုင်းလၢႆးပွင်ႈ (Anopheles), ယုင်းလမ် (Culex), ယုင်းလၢႆးသိူဝ် (Mansonia), ယုင်းလၢႆး (Aedes) လႄႈ ယုင်းလူင်/ယုင်းၽီလူး (Armigeres) ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
လၵ်ႈၶၼႃႇ တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉ
တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး ၸပ်းမႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း လၢႆသိပ်းပီသေ ၽႄႈတိူၼ်းယဝ်ႉ။ လၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်ၸိုင်
လၢႆးႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉ
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးလၵ်ႉၶၼႃႇ တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၸိုင် မိူဝ်ႈတၢင်းပဵၼ်ပႆႇပႃႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ႁႃယူတ်းယႃလႆႈငၢႆႈလူမ်ယူႇ၊ ယႃႈယႃမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၵႃႈယႂ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽူႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်လႄႈ ၽူႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီမီးတၢင်းႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တၢင်းပဵၼ် တေဢမ်ႇၽႄႈတိူၼ်းလႆႈၼၼ်ႉ လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႈပႅတ်ႈယုင်း ၸွမ်းႁိူၼ်းၸွမ်းယေး ၸွမ်းတီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း တီႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈသႅၼ်ႈသႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ယုင်းမူၺ်ႉႁၢႆပိူင်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ Website ၼမ်ႉၶူင်း
ပၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈပၢၼ်းတႂိၼ်း  (ပန်းသွင်းရွာ, Panthwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193983 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵႂႅတ်ႉငႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2177 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2602 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4779 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
လၢဝ်ပိူင်း၊ ၸၢႆး၊ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်း
ငိူၼ်ႈၶိူဝ်း
ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၶိင်းငိုၼ်းပၼ်ႈလူင် ၼၢႆးငိုၼ်းပၢၼ်ႈလူင်ဢီႇ၊ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပွၵ်ႉႁူဝ်ၵၢတ်ႇ မိူဝ်ႈ 1954 သေ သဵၼ်ႈမၢႆပီႈၼွင်ႉတႄႉ မီးၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ။ (1) ၼၢႆးၶူဝ်ႈပဝ်း (2) ၼၢႆးမၢၼ်ႇသႅင်ဢၢမ် (3) ၶိင်းသွႆႈၶမ်းယီႈ (4) ၼၢႆးမႆၶမ်းဢႆႇ (5) ၼၢႆးၶိၼ်ႇဢေး (6) ၶိင်းဢုင်းၵျေႃႇ (7) ၸၢႆးလမွင်ႇ (ႁွင်ႉ) ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း (8) ၼၢင်းၼူၼ်း (9) ၸၢႆးႁၢၼ်ႇ
ပၢၼ်ႁဵၼ်းႁႃ
မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ပေႃႈမႄႈ ဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသေ တၼ်းလႆၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ထိုင်ၸၼ်ႉသွင်ၵူၺ်း။ ၵေႃႉဢၼ်တေမႃးပဵၼ် မေႃႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ တိုၼ်းပႃးဝႃႇသၼႃႇ ႁွင်ႉမေႃသေႃၵႂၢမ်းယူႇ။ မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ ၽွင်းၵႂႃႇ လဵင်ႉဝူဝ်းလႄႈသင် ၽွင်းၵႂႃႇသူၼ်လႄႈသင် မၼ်းၸၢႆးၵႆႉလေႇႁွင်ႉမေႃ ၵႂၢမ်းပႅင်းသွင်သေဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉၵွႆမေႃႁႆႇပႃး တိင်ႇသၢမ်သၢႆသေ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႈ။ ထိုင်မႃး 1970 ၸွမ်းလူၺ်ႈ ဝႃႇသၼႃႇမၼ်းၸၢႆးသေ မၼ်းၸၢႆး တႄႇမေႃႁႆႇတိင်ႇ မေႃႁွင်ႉၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇမႃးယူႇ။ ၵႆႉလႄႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸွမ်း တီႈပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း တီႈပွႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလႄႈ ပွႆးၵိၼ်ပွႆးလူႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းၽၢႆႇ ႁဵတ်းၼၼ်သေ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းဝႃႈ ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းၼႆယူႇ။
ယၢင်ႈတိၼ်ပၢႆးမွၼ်း
1972 ၸွမ်းပီႈဢၢႆႈမၼ်း ၸၢႆးဢုင်းၵျေႃႇသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၶုတ်ႉသႅင် တီႈမိူင်းၵုတ်ႈ။ လႆႈၵႂႃႇယူႇသဝ်း တိႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃးသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်သႅင်။ လိူဝ်သေၼၼၼ်ႉ ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းယင်းၵွႆမေႃႁဵတ်း ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်မေႃပၢၼ်းပူး (မေႃပၼ်ႈႁၢင်ႈ)လူးၵွၼ်ႇ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵႂႃႇယူႇမိူင်းၵုတ်ႈ လႆႈမႃးသွင်ပီ ထိုင်မႃး ပီ 1974 သမ်ႉၺႃး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူၼ်းႁူဝ်ၼႃး တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ၽွတ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၸၢတ်ႈသႅင်းတႆး ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းၵေႃႈ ၵႆႉၵႆႉၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ လဵၼ်ႈ တီႈႁိူၼ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ၸၢတ်ႈသႅင်း ၸၢႆးယေးသူၺ်ႇ၊ ပီႈၼူၼ်းၸိင်ႇၶဝ်ယဝ်ႈ။ ဝၢႆးသေ ႁူႉလွင်ႈၵၼ်မႃး ၸၢႆးယေးသူၺ်ႇလႄႈ ပီႈၼူၼ်းၸိင်ႇ ၸင်ႇႁူႉဝႃႈ ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း ပဵၼ်မေႃႁွင်ႉၵႂၢမ်းသဵင်လီ သဵင်ဝၢၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆလႄႈ ၸင်ႇယုၵ်ႉဢဝ် ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸၢႆးသႅင်းၶဝ် ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး မိူဝ်ႈပီ 1974 ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၶဝ်လႆႈတႄႇၵႃႈ မိူဝ်ႈပွႆးဢွင်ႇတေႃႇမူႇ မိူင်းၵုတ်ႈၼၼ်ႉဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ။ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃးသေ ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းၵေႃႈ ၶႅၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းမႃးတႄႉတႄႉ။ ႁူႉလွင်ႈႁၼ်တၢင်း လွင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းၼႆႉ ပၼ်တၢင်းၵျေႃႇ တီႈၵူၼ်းၼမ်ၼႆယူႇ။
ပၢႆးမွၼ်းၶွၼ်းၼိုင် တေႃႇပေႃးထိုင်တီႈ
ထိုင်မႃး ပီ 1976-77 မၼ်းၸၢႆး ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတီႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇဢွႆႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်သေ လႆႈၵႂႃႇမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵဵင်းတုင်။ လႆႈတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵဵင်းတုင် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတီႈ ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း ၵႂႃႇတူၵ်းသူး ႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် သွၼ်ပၼ်တၢင်းၵႃႈ တီႈပိူၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ထိုင်မႃး 15.12.1979 ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် မုၵ်ႉၸုမ်းတႆးၼုမ်ႇ ၵဵင်းတုင် သြႃႇၸၢႆးလူင်းၵႅဝ်ႈ လႄႈ ၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ် ဢႃးဢုပ်ႇၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း တႃႇၵႂႃႇဢတ်းသဵင် တီႈတႃႈၵုင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းမၼ်း ၸင်ႇတေပိုတ်ႇၽၵ်းတူမၼ်းမႃး ယူႇယဝ်ႈ။ 1980 လႆႈႁူမ်ႈလူၺ်ႈၵၼ်တင်း ၸၢႆးၶမ်းဢွၼ်ႇ(ၼမ်ႉၶမ်း) ၼၢင်းၼၢင်း (ၵဵင်းတုင်) ၶဝ်သေ ဢွၵ်ႇၶႅပ်းၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ငိုၼ်းႁွမ်"။
ၶတႅတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈၶတႅတ်ႉၵူင်း  (ခတက်ကုန်းရွာ, Khatetkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶတႅတ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190613 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 470 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 532 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1002 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
တိတ်ႉတေႃႇၽျႃး (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈတိတ်ႉတေႃႇၽျႃး (ၸၢၼ်း)  (သစ်တော်ဖျား (တောင်)ရွာ, Thittawhpyar(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၼႂႃးၶျၢၼ်ႇၵျီးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191123 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1736 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3702 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဝၢၼ်ႈလၢၼ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဝၢၼ်ႈလၢၼ်း ၼႆႉ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈလၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
ဢုတီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢုတီႇ  (ဥတည်ရွာ, Uti) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဢုတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191174 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1358 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1535 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2893 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ၼႃးမႆႉၺွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမႆႉၺွင်ႇ (, Naamainyaung, နားမိုက်ညောင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႂ်း ၽၢႆႇၼိူဝ်(ႁွင်ႇ)ဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆးသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တူင်းထွင်ႇ (ယႂႃႇမ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈတူင်းတွင်ႇ (ယႂႃႇမ)  (သုံးထောင် (ရွာမ)ရွာ, Thonehtaung(Ywarma)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတူင်းထွင်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194190 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ တူင်းထွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1145 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1232 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2377 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ