သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ၊_ၸဝ်ႈ၊_ဢႃႇဝ
ၶုၼ်မိူၵ်ႈ
“သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ... ပဵၼ်ၶုၼ်မိူၵ်ႈလိူင်းႁုၵ်းႁၢႆႉ... ဢမ်ႇႁူႉသႃႇသၼႃႇ... ႁႅမ်တၢႆသင်ႇၶႃႇ...” ၼႆ ၼၼ်ႉ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ဢမ်ႇႁႅမ်တၢႆသင်ႇၶႃႇ။ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ႁူႉလွင်ႈသႃႇသၼႃႇလီလီ။ ႁူႉလွင်ႈမဵဝ်းလႂ် ၵိုင်ႇလႅပ်ႈသႃႇသၼႃႇ မဵဝ်းလႂ်ဢမ်ႇၵိုင်ႇလႅပ်ႈလႄႈ ပတ်းၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ ၵူၼ်းယႃႉသႃႇသၼႃႇ။ ပတ်းၽဵဝ်ႈ ပႅတ်ႈ ၵူၼ်းဢဝ်သႃႇသၼႃႇႁဵတ်း ၶိူင်ႈမိုဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းတိုၵ်းသိမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ သင်ႇၶႃႇ 1300 ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ “တွင်ႇပလူႇ”ၼၼ်ႉ သင်မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်မိူၵ်ႈလိူင်း ၶုၼ်ဢမ်ႇႁူႉ သႃႇသၼႃႇတႄႉၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇလိူၵ်ႈ ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆပႅတ်ႈ 360 ၵေႃႉၵူၺ်း။ တေႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ တင်း မူတ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “သင်ႇၶႃႇ 1300 ၼၼ်ႉ... ၵမ်ႈၽွင်ႈ တၼ်းလႅၼ်ႈပၢႆႈလွတ်ႈ ၵႂႃႇသေ... ၶဝ်ႈ ပိုင်ႈတူင်ႇဢူႇ၊ ပျီႇၵႂႃႇလႄႈ... ဢမ်ႇလႆႈတၢႆတင်းသဵင်ႈသေ... လႆႈတၢႆၵႂႃႇ 360 ၵူၺ်း...” ၼႆ ယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း။ မီးဢႃႇၼႃႇတဵမ်ထူၼ်ႈဝႆႉ တင်းမိူင်း။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ယၢင်ႈပႆ၊ ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႅၼ်ႈၼႃၵႅၼ်ႇၶႅင်ဝႆႉ တႃႇသေႇယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ မီးၽႅၼ်တႃႇတေၸွပ်ႇႁႃ ၵူၼ်းတေၽိုၼ်ႉမိူင်းလႄႈ ပၢင်းသင်ႇၶႃႇ ဢွၵ်ႇဝဵင်းၵႂႃႇ ၼႆၼၼ်ႉ တေမီးႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႅၼ်ႈၼႃလိူဝ်ၵဝ်ႇဝႆႉတႄႉတႄႉ။ ၶေႃႈပူင်ၼၵ်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၼႆၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇႁတ်းၶတ်းလႄႈ တႃႇဝႃႈႁူမ်ႇလူမ်ႈႁေႃၶမ်း တေလူမ်လၢမ်သေ ထိုင်တီႈ ပေႃးလႆႈပွႆႇသင်ႇၶႃႇ 940 တူၼ် လွတ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႆႈ ၼႆၼၼ်ႉဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ လွင်ႈမၢၼ်ႈၼႄးဝႃႈ “သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ... ၸုတ်ႇပႅတ်ႈ... လိၵ်ႈထမ်းပိတၵၢတ်ႈသၢမ်ၵွင်... ၵူၼ်ႇယႃႉၵွင်း မူး... ၶုတ်းၶူတ်ႉဢဝ်ထႃႇပၼႃႇ...” ၼႆၼၼ်ႉ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ဢမ်ႇၽဝ်လိၵ်ႈထမ်းပိတၵၢတ်ႈ။ ဢမ်ႇၸူင် ယႃႉဢဝ် ထႃႇပၼႃႇ။ ၸုတ်ႇပႅတ်ႈ လိၵ်ႈလပ်ႉသင်ႇၶႃႇပွမ်လႄႈ သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶိူင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်သင်ႇၶႃႇပွမ် ၸူင်ယႃႉဢဝ် ထႃႇပၼႃႇၵွင်းမူးသေ ၵႂႃႇႁႃလႅၵ်ႈမႃးမူၵ်းဝႆႉ ၼႂ်းၵွင်းမူးဢူးမၢင်ႇ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ သင်ႇၶႃႇပွမ် ဢဝ်လိၵ်ႈလပ်ႉလႄႈ ၶိူင်ႈၵၢင်ႇ မူၵ်းသိူင်ႇဝႆႉၸွမ်း လိၵ်ႈထမ်းပိတၵၢတ်ႈ၊ ၼႂ်းဝတ်ႉ ဝႃး ၽႃသိူဝ်ႇ၊ ၵွင်းမူး၊ ဢူးမၢင်ႇလႄႈ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ၸိသင်ႇသွၵ်ႈႁႃ၊ ၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထုင်းၶုၼ်မိူင်း လူဝ်ႇလႆႈ ၵႅတ်ႇၶႄဝၢၼ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉၵူၺ်း မိူင်းလႂ်ၶုၼ်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ႁူႉၵႃႈ တေလႆႈႁဵတ်း ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉ တူင်ႇဢူႇ(မၢၼ်ႈ)ဢမ်ႇဢဝ်သႃႇသၼႃႇ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း ဢမ်ႇၽၢမ်းႁဵတ်းသင်ႇၶႃႇ ဢမ်ႇ ဢဝ် ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ၵွင်းမူး၊ ဢူးမၢင်ႇ၊ လိၵ်ႈထမ်းပိတၵၢတ်ႈ ပဵၼ်ပိူၵ်ႇလွမ်ႉၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈၵဝ်းဝႆႉၼႂ်း မိူင်းမၼ်းၸဝ်ႈၼႆၵေႃႈ ၶုၼ်ဝၢၼ်ႈၶုၼ်မိူင်းဢႃႇဝ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ တေဢမ်ႇပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ သင်ႇၶႃႇပွမ်။ တေဢမ်ႇ ႁႂ်ႈသွၵ်ႈႁႃ ၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈလိၵ်ႈလပ်ႉ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်ထမ်း တီႈဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ။ တေဢမ်ႇၶုတ်းၶူတ်းၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ ၶိူင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ၵွင်းမူး၊ဢူးမၢင်ႇၼၼ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ပဵၼ်ၶုၼ်မိူၵ်ႈလိူင်း ဢမ်ႇႁူႉသႃႇသၼႃႇ ၼင်ႇမၢၼ်ႈဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၼႆၸိုင် ၵႃႇထႃႇသမ်ႇပုတ်ႉထေႇၵေႃႈ တေဢမ်ႇၽႅဝ်ႁွတ်ႈ တီႈမၢၼ်ႈသေ ၵိုတ်းဝႆႉႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈယုမ်ႇယမ် လွတ်ႈၵျုၵ်ႈ ယူႇၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ်။ ၵွင်းမူးသူႇသႅမ်းၼိုင်ႈႁဵင် “မူဝ်းၺိၼ်းသမ်ႇပုတ်ႉထေႇ” ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးဝႆႉ ပၼ်ႁႂ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈၵိူဝ်းထိုဝ်ယူႇ ၼင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၵႃႇထႃႇသမ်ႇပုတ်ႉထေႇၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် လိုဝ်းဝႃႈ “သင်ၸိူဝ်ႉၵျႃၵ်ႈလွတ်ႈၸိုင်... မၢၵ်ႈမီး... လွတ်ႈၽေး... ၵတ်းယဵၼ်... သိူဝ်းသႃႇ... ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇ သုင်တႄႉတႄႉ... သင်ၸိူဝ်ႉလႆႈႁူပ်ႉၺႃး... ပိူၼ်ႈတိပိူၼ်ႈမတ်ႉၸိုင်... ၵျုၵ်ႈလွတ်ႈ 1000 ပွၵ်ႈ... ၸိူၵ်ႈ လွတ်ႈတူၵ်းႁင်းၵူၺ်း... ၶွၵ်ႈၶင်ၵေႃႈ... ပိုတ်ႇပၼ်ႁင်းၵူၺ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ ထုင်းဢၼ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ “ၵႃႇထႃႇ 1000 ပွၵ်ႈၵတ်ႉယမ်။ ၵွင်းမူးသႅမ်း 1000 သူႇ သူးတဵမ်” ၼႆ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထုင်းတႆးမႃး ၸဵမ်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ တႆးတိုၵ်ႉသူင်သမ်း “ဝ” 1000 တူဝ်သေ ၵတ်ႉယမ်လႆႈယူႇ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇလူင် ၵိုၵ်းတႆးဝႆႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈလႅၼ်ဢဝ် ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးသမ်ႇပုတ်ႉထေႇၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈတႅမ်ႈပိုၼ်းဝႆႉဝႃႈ “သြႃႇၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်း ဢဝ်တီႈလိၼ် ဝတ်ႉၵဝ်ႇ မိူင်းယၢင်း ၵႂၢင်ႈ(37)ဢေႇၵသေ မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမူင်ႇယႂႃႇ ၵႄႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈ မျေႇၼႄး၊ ဢွင်ႇသႃႇ၊ သႄႇၵျီး၊ မိၼ်ႇယႂႃႇ ၼၼ်ႉတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1939 လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ(1) ၶမ်ႈတေႃႇထိုင် ပီ 1942 လိူၼ်သီႇ လွင်ႈ(3)ၶမ်ႈ” ၼႆလႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်မိူင်းယၢင်း ၶိုၼ်းမႄႇၵုမ်းၵွင်းမူး ၼႂ်းလိၼ်ဝတ်ႉၵဝ်ႇမိူင်းယၢင်းလႄႈ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း မိူင်းယၢင်း ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းၵွင်းမူး မိူင်းယၢင်းၵူၺ်း။ ၵွင်းမူးၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်းမူးသႅမ်း 1,000သူႇလႄႈ ပဵၼ်ၼင်ႇပိူင်တႆး တႄႇၵွင်းမူးယဝ်ႉ။ 1,000 သူႇ ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉၼင်ႇတႆး ယုမ်ႇယမ် “ႁဵင်တူဝ်”ယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႇႁၢင်ႈၵွင်းမူးၵေႃႈ မိူၼ်ၼႃႈၵွင်ၵူၼ်ႈယၢဝ်း ငူပ်ႉသေ ၵူၼ်ႈၵွင်ၸိၾႃႉ ၼင်ႇၵွင်းမူးတႆး ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မူင်ႇယႂႃႇလႄႈမိူင်းယၢင်းၼၼ်ႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မီးသဵၼ်ႈတၢင်းလႆလူတ်ႈယူႇ ၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵႂႃႇႁႃ မႃးသူႇၵၼ် ယင်းယၢပ်ႇယဵၼ်းၵႆယၢၼ်ဝႆႉယူႇ။ ပၢၼ်တႄႇတင်ႈၵွင်းမူးၼၼ်ႉ သဵၼ်တႃႈသၢႆတၢင်း ၵပ်းသိုပ်ႇ ၵၼ် တေယၢပ်ႇယဵၼ်းတၢၼ်ႇႁိုဝ်။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႉ မိူင်းယၢင်းၼႆၸိုင် ၸိုဝ်ႈသဵင် “မိူင်းယၢင်း” ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵိုၵ်းႁွမ်းဝႆႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ “မူင်ႇယႂႃႇ” ၼႆၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၵႂၢမ်းတႆး “မိူင်းယႂ်ႇ” သေ ယဵၼ်းႁွင်ႉမႃး ၵူၺ်းၼႆၵေႃႈ ထဝ်ႈၵႄႇပီႈၼွင်ႉ တႆးလႅင်၊ တႆးၶမ်းတီႈႁဝ်းၶဝ် မၢႆပိုၼ်းဝႆႉယူႇ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်းပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼၼ်ႉသေ တႆးလႄႈမၢၼ်ႈ ၶိူဝ်းလႂ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ။ ဢႃႇဝလႄႈတူင်ႇဢူႇ မိူင်းလႂ်ၽိတ်း။ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉလႄႈမင်းၵျီးယၢၼ်ႇၼွင်ႇ ဢိၵ်ႇၶုၼ်တူင်ႇဢူႇ ၽႂ်ပဵၼ်ၶုၼ်မိူၵ်ႈၼႆၵေႃႈ ထတ်း ထွင်ဢဝ် ႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉ တေလီယူႇ။ ပိုၼ်းသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉလႄႈ မင်းၵျီးယၢၼ်ႇၼွင်ႇၼႆႉ တႆးဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈႁူႉမႃး တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ သေ တႃႉ မၢၼ်ႈသမ်ႉ ၵႆႉတူၵ်ႇတႄႉတႄႉ။ ပၢၼ်လႂ်ၵေႃႈ မၢၼ်ႈဢဝ်ပိုၼ်းသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉလႄႈ မင်းၵျီးယၢၼ်ႇၼွင်ႇ ၼႆႉသေ တႅၵ်ႈၼႄ လွင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၼပ်ႉယမ်သႃႇသၼႃႇ၊ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇ ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီး ၸေႇတၼႃႇလီ တႆးသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁုၵ်းႁၢႆႉလိူင်းၸိူင်း ဢမ်ႇႁူႉသႃႇသၼႃႇ ၼႆမႃးတႃႇသေႇ။ ပိုၼ်း သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉလႄႈ မင်းၵျီးယၢၼ်ႇၼွင်ႇၼႆႉ ၵူဝ်လႆႈဝႆႉပၼ်လွင်ႈတႆးလႄႈမၢၼ်ႈ တေလႆႈ ပႅင်းၸင်း မိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈၵၼ် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶူၼ်ႉၶႆႈ ထူၵ်းဢွၵ်ႇမွၵ်ႇၼႄသေတႃႉ ၵေႃႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ၵႆႉတူၵ်ႇၼႅၼ်ႇလႄႈ ၵူဝ်တႆးၵိုၵ်းပိုၼ်းႁၢႆႉ။ ၵူဝ်တႆးၸၢၼ်ႈတႆး။ ၵူဝ်တႆးတႅၵ်ႇယၢႆႈ။ ၵူဝ်တႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ။ ၵူဝ်တႆးၵူဝ်ႁႄ။ ၵူဝ်တႆးတူၵ်းသုမ်း။ ၵူဝ်တႆးလႆႈၶၢမ်ႇ ပိူၼ်ႈဢဝ်သႃႇသၼႃႇ ႁဵတ်း ၶိူင်ႈမိုဝ်း တိုၵ်းယူႇထႅင်ႈမႅၵ်းမႅၵ်း လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းသွၵ်ႈႁႃ ၶူၼ်ႉဢွၵ်ႇမွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၼင်ႇၵႃႈပဵၼ်လႆႈ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ “ပိုၼ်းၼႆၼၼ်ႉ... မၵ်းမၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ... ၽၢၵ်ႇလဵဝ်တႅမ်ႈဝႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ...” ၼႆ သင်မၢၼ်ႈႁူႉ တႄႉ တေလီယူႇ။ “ပိုၼ်းၼႆၼၼ်ႉ... ဝႆႉမဝ်မၢင်ဢမ်ႇလႆႈ... လိုမ်းပႅတ်ႈဢမ်ႇလႆႈ... ၶူၼ်ႉၶႆႈ... သွၵ်ႈႁႃ... တႅမ်ႈမၢႆ... ၽႄႈတိူၼ်းဝႆႉၶိုၼ်းၸင်ႇ... တေဢမ်ႇပၼ်ပိူၼ်ႈ လႅၼ်လႆႈ... တေဢမ်ႇငိူဝ်ႈ...” ၼႆၼၼ်ႉ သင်တႆးႁူႉ ၶႅၼ်းတေလီယဝ်ႉ။