cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
တွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ ၼႆႉ ဢဝ်ပွၵ်ႉ (႑႓) ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵႃႈၸႄႈဝႄး ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း တႄႇမႃး မိူဝ်ႈ (၁၉၅၉)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းလီဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွင်ႈသၢႆႁႅင်းၾႆးၾႃႉ လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႇၼမ်ႉၽၢႆႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉတင်းဝဵင်းလူင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပၼႆႉ မီး ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ (႒႔) ႁူင်း၊ ၸၼ်ႉၵၢင် (႑) ႁူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉသုင် (႓) ႁူင်းယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ႁူင်းယႃ ယူတ်းယႃၶိုၵ်ႉတွၼ်း ႁူင်းယႃၼၢင်းယိင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တိတ်ႉတႅတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈတိတ်ႉတႅတ်ႉၵူင်း  (သစ်တက်ကုန်းရွာ, Thittetkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိတ်ႉတႅတ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190826 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတိတ်ႉတႅတ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2117 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2231 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4348 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
တိတိမ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတိတိမ် (တီးတိန်မြို့ (တိမ်ညင်းမြို့), Tedim) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ႁင်းၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈမိူင်းမၼိပူႇရ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးသေ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်းယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵုၵီ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇၸူဝ်း၊ ၸူဝ်(Jo)၊ ၵမ်ႁွင်၊ ၸူၵ်ႉတေး လႄႈ ၸိယိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇသဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၵုၵီ ၼႆႉ ယူႇၸွမ်းတီႈ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ထုၵ်ႉဢႃႇသမ်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်ၼႆႉ ဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပႃး ႗႕ ဝၢၼ်ႈသေ ၼႂ်းၵႃႈဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၸိယိၼ်ၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ မီး ႕ ဝၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၸူၵ်ႉတေးၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ ႒႖ ဝၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵမ်ႁွင်ၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ မီး ႓႓ ဝၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႃႇတူဝ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ မီႈ ႑႑ ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႆႉ တိတိမ်၊ လူဝ်သူဝ်း၊ တူၼ်းၸင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၸူဝ်တေး ႒႐ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ႑႖႔႓႕ ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းမေႃတႅမ်ႈမေႃလူလိၵ်ႈၼႆႉ မီး ႒႔႗ ၵေႃႉၵူၺ်းသေတႃႉ ဢိင်လူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီ ႕႑႑႕႒ ၵေႃႉယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽွၼ်းလီ လွင်ႈလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွႆႈ ၸုမ်းပူၵ်းပွင်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ၊ ဢိၵ်ႇတင်းၽူႈပၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမေႃတႅမ်ႈမေႃလူလိၵ်ႈ မီးမႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတိတိမ်ၼႆႉ မီးသဵၼ်ႈသၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ဝႆႉတင်း ဝဵင်းၾလမ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
မိၼ်းၵျီးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈမိၼ်းၵျီးၵူင်း (မင်းကြီးကုန်းရွာ, Mingyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႃးယူင်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218187 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1614 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1616 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3230 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
သူၺ်ႇၼၢၼ်းပေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
တယႅတ်ႉတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်းၽျူႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
မူဝ်းၼတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းၼတ်ႉ  (မိုးနတ်ရွာ၊ Moenat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192313 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 700 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1473 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
1307
1307
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1307
1697
1697
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
တႅတ်ႉမျေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
Superscript text
1697
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
တႅတ်ႉမျေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
1697
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၸေႇတဝၼ်ႇ
ၸေႇတဝၼ်ႇ
ၸေႇတဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵျွင်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ လင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ် ၵျွင်းမၢႆသွင် ဢၼ်ပိူၼ်ႈလူႇတၢၼ်းပၼ် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျွင်းမၢႆၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၵျွင်းဝေႇလုဝၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းရႃႇၸၵျူဝ်ႇ။ ၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ဝဵင်းၵဝ်ႇသႃႇဝတ်ႉထိယဝ်ႉ။ တီႈၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ႁေႃးတြႃး သွၼ်တြႃးၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 19 ဝႃႇယဝ်ႉ။ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ပဵၼ်ြၽႃးလႆႈယူႇၵႂႃႇ 45 ဝႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၵျွင်းဢွင်ႈတီႈ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ႁေႃးတြႃးၼမ်သေ တၢင်ႇၵျွင်း။ ယူႇသဝ်း ႁိုင်သေ တၢင်ႇၵျွင်းယဝ်ႉ။ ၵျွင်းထႅင်ႈလင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈသႃႇဝတ်ႉထိၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵျွင်းပုပ်ႉပႃႇရူင်ႇ ႁွင်ႉ မိၵႃႇရမႃႇတုပႃႇသႃႇတ ဢၼ်ၼၢင်းဝိသႃႇၶႃႇ လူႇတၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လူႇတၢၼ်းၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇ
ဝၢႆးသေ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ လွင်ႈဢၼ် သထေးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ ၽိတ်ႈပၢင်း ႁႂ်ႈယေႃးၶိင်း မိူဝ်းတီႈ မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထယဝ်ႉၼၼ်ႉ သထေးလူင် ၶတ်ႈၸႂ် ႁႃဢွင်ႈတီႈသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇတေႁဵတ်းၵျွင်းယူႇ။ ၵမ်းလိုၼ်း ၵႂႃႇႁႃႁၼ်ၺႃး ဢွင်ႈတီႈ သူၼ်သိူဝ်း ၶုၼ်ၸၢႆးၸေႇတၵုမႃႇရ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းသႃႇဝတ်ႉထိၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ ၵႂႃႇထၢမ်သိုဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၸၢႆးၸေႇတ လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢဝ်ၶမ်းသိူဝ်ႇသေ သိုဝ်ႉ ၵဝ်ၸင်ႇၸၢင်ႈၶၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼႃႇထပိၼ်ႇၸင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းတေပၼ်ၵႃႈၶၼ်မၼ်း ပႅင်ႈၼင်ႇ ယွၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ တေသိုဝ်ႉဢဝ် သူၼ်သိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ၸၢႆးၸေႇတ ၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီး ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တႃႇတေၶၢႆသူၼ်မၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတေၶၢႆဢမ်ႇၶၢႆၼၼ်ႉ ၵမ်းလိုၼ်းမႃး ဢၼႃႇထပိၼ်ႇလႄႈ ၶုၼ်ၸၢႆႈၸေႇတ လႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးယဝ်ႉ။ တီႈလုမ်းတြႃး တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်တမ်းဝၢင်း တႅပ်းတတ်း ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ တေၶၢႆၼႆလႄႈ ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ ၸင်ႇၵႂႃႇတေႃႉဢဝ် ၶႅပ်းတိင်းၵႃးၶမ်း (လဵၼ်ၶမ်း) မၼ်း တၢင်ႇလေႃႉသေ မႃးထွၵ်ႇသႂ်ႇ ႁူမ်ႇသႂ်ႇ ၼႃႈလိၼ် ၼႂ်းသူၼ်သိူဝ်း ၸေႇတဝၼ်ႇ သိုဝ်ႉဢဝ်ၼင်လိၼ် ၸေႇတဝၼ်ႇၵႂႃႇယူႇ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈ လုၵ်ႈၸၢင်ႈမၼ်း ဢဝ်လေႃႉတေႃႉလဵၼ်ၶမ်းသေ မႃးသိူဝ်ႇၼႂ်းဝၢင်းၸေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႇ မိူဝ်ႈၸမ်တေထိုင် ႁိမ်းၼႃႈၽၵ်းတူသူၼ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉဢဝ် ၶႅပ်းၶမ်းမၼ်း မူတ်းၵႂႃႇလႄႈ မၼ်းတိုၵ်ႉ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈ လုၵ်ႈၸၢင်ႈမၼ်း မိူဝ်းတေႃႉမႃးထႅင်ႈယူႇ။ ၶုၼ်ၸၢႆးၸေႇတ မႃးလႆႈႁၼ် ၼင်ၼၼ် မၼ်းဢၢမ်းၸေႇတၼႃႇ သထေးလူင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ လွၵ်းပဝ်ႇ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ တီႈႁိမ်းပၢၵ်ႇၽၵ်းတူ ဢၼ်ပႆႇလႆႈသိူဝ်ႇၶႅပ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၸၢႆးၸေႇတ ၸင်ႇယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈ သထေးဢၼႃႇထပိၼ်ႇသေ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် ၵုသူဝ်ႇမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ သထေးလူင်ၵေႃႈ ၽွမ်ႉၸွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈ ၸင်ႇပူၵ်းတင်ႈပဵၼ် ၽၵ်းတူၶဝ်ႈဢွၵ်ႇသေ မီးႁွင်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼိူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈပၢၵ်ႇၽၵ်းတူၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁဵတ်းပၢႆႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉ ၸိုဝ်ႈၶုၼ်ၸၢႆးၸေႇတလႄႈ ၵျွင်းလူင်ၼႆႉၵေႃႈ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸေႇတဝၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝၢင်း ၸေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ သထေးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇ ၸင်ႇႁဵတ်းပဵၼ် ၵျွင်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း၊ ႁွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ််ႈၸႂ်၊ ႁွင်ႈဝႆႉၶူဝ်းၶွင်၊ ႁွင်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ႁွင်ႈမိုဝ်ႈၵႅင်၊ ႁွင်ႈၽၢႆႈၼွႆႉၽၢႆႈလူင်၊ ႁွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တြႃး၊ ႁဵတ်းၽႃဢုတ်ႇဢၼ်ၶႅၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ၊ ၼွင်ၼမ်ႉ၊ ႁဵတ်းၵျွင်းမုင်း ၵျွင်းယွတ်ႈ ၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင်ယဝ်ႉ။ သထေးလူင် သိုဝ်ႉဢဝ် ၼင်လိၼ်ၸေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၵႂႃႇ ငိုၼ်းသိပ်းပႅတ်ႇ ၵုတေႇ၊ ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႇႁဵတ်းၵျွင်းၵေႃႈ မႅၼ်ႈၵႂႃႇ သိပ်းပႅတ်ႇၵုတေႇယဝ်ႉ။
ပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉ လူႇတၢၼ်း ၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွႆးလူင် ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇတႄႉတႄႉ။ မိူဝ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပွႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼႃႇထပိၼ်ႇၵေႃႉလဵဝ် ႁဵတ်းၵႂႃႇ၊ ႁူမ်ႈၶဝ်ႈပႃး မုင်ႉႁိူၼ်းမၼ်းတင်းသဵင်ႈယူႇ။ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ဢဝ် ၵူၼ်းၸၢႆးၼုမ်ႇ ႁႃႈပၢၵ်ႇ၊ မေးၼၢင်းမၼ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ဢဝ် ၼၢင်းယိင်းမႄႈႁိူၼ်းၶိုၵ်ႉ ႁႃႈပၢၵ်ႇၵေႃႉ၊ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်း မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ လႄႈ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇၵေႃႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ၼၢင်းယိင်းသၢဝ် ႁႃႈပၢၵ်ႇ၊ သထေးလူင် ဢၼႃႇထပိၼ်ႇၵေႃႈ ဢွၼ်ဢဝ် ၵူၼ်းမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီး ႁႃႈပၢၵ်ႇၵေႃႉသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈဢဝ် မုၼ်ၶမ်းၽြႃး မႃးလူႇတၢၼ်း ၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇၵႂႃႇယူႇ။ ပွႆးလူႇတၢၼ်ႈ ယၢတ်ႇၼမ်ႉၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၵဝ်ႈလိူၼ်။ သထေးလူင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းငိုၼ်း မိူဝ်ႈပွႆးလူႇၵျွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၵႂႃႇငိုၼ်း သိပ်းၵဝ်ႈၵုၵ်ႉတေႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ပုၼ်ႈတႃႇ ၵျွင်းဝေႇလုဝၼ်ၼႆႉ သထေးလူင် လူႇတၢၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇ ငိုၼ်းတင်းသဵင်ႈ 54 ၵုတေႇယူႇ။
ၸေႇယဝတီႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇ (ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇ ; Zeyawaddy) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၽျူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။
ပိုၼ်း
ၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ၶုၼ်တွင်ႇငူႇ မိၼ်းၵျီးၺူဝ်ႇ ၵေႃႉတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈဝဵင်းၵႅမ်တွင်ႇငူႇ 52 ဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဝဵင်းၵႅမ်ၽၢႆႇၸၢၼ်း 9 ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဝ်ႇ ၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈရူတ်ႉရဵꧣ်းၸေႇယဝတီႇသေၼႆ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 4 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ပၼ်တႃႈၶုၼ်ပူႇၵႄႇဝဵင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးပၢၼ်ဢႃႇဝ ထိုင်ပၢၼ် မႁႃႇထမ်ႇမရႃႇၸႃႇတိပတိ ၼၼ်ႉ ပူႇၵႄႇဝဵင်း ၼၼ်ႇတသူႇရ ၵေႃႉ ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ တီႈ ၸေႇယဝတီႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼွင်ႉမၼ်း တိင်ႇၵဢွင်ႇ၊ ၼွင်ႉၸၢႆး ယႄးလႃႉၵျေႃႇၶွင်ႇတိၼ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇပုတ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢၼ် ပူဝ်းတေႃႇၽယႃး ပီ 1784 လိူၼ်မေႇ 23 ၼၼ်ႉ ပူႇၵႄႇဝဵင်း ယႄးလႃႉၵျေႃႇၶွင်ႇ တၢင်ႇသၢၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇယဝ်ႉ။
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ
တီႈၸေႇယဝတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ႈၸေႇယဝတီႇ (ၸေႇယဝတီႇ) လႄႈ ႁူင်းၷၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁုင်လဝ်ႈ ယဝ်ႉ။
ၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ  (ညောင်ပင်သာရွာ, Nyaungpinthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194635 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 393 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 449 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 842 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ၺွင်ႇပိၼ်ႇꩡွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇꩡွၵ်ႉ  (ညောင်ပင်ဇောက်ရွာ, Nyaungpinzauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇထၢၼ်းၷႂႃႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191639 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇထၢၼ်းၷႂႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2349 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5019 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
မျွၵ်ႉတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉတေႃး  (မြောက်တောရွာ၊ Myauktaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျွၵ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191870 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျွၵ်ႉတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 682 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 907 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1589 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ႁဵတ်းရႁၢၼ်းလႄႈ လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းသႄႉသွမ်း
ဢုရုဝေႇလၵသ်သပၼႆႉ ပဵၼ်သြႃႇလူင် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမႃႇၵထလႄႈ ဢင်ႇၵၸၼပုတ်ႉၶဝ် ၼပ်ႉယမ်ၵိူဝ်းလီတႄႉတႄႉ။ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်ၼွင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇၼတီႇၵသ်သပ ၵယႃႇၵသ်သပၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈလီၵိူဝ်းယမ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉၵသ်သပသၢမ်ပီႈၼွင်ႉ တင်းလုၵ်ႈၼွင်ႉၶဝ်ႁဵင်ၼိုင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းရႁၢၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼၼ်ယဝ်ႉၼႂ်းမိူင်းရႃႇၸၵျူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃးလိတ(မွၵ်ႇၵလၢၼ်ႇ) လႄႈ ဢုပတိသ်သ (သႃႇရိပုတ်ႉတ) ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉသြႃႇလူင် သံꩡယ ၶႃတင်းသွင်သေဢမ်ႇၵႃး လုၵ်ႈၼွင်ႉၶႃ (႒႕႐) ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉသႃႇဝၵ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတင်းမူတ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႃႇၵထၶဝ် ယိၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။​ ပေႃးလုၵ်ႈၼွင်ႉသႃႇဝၵၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းတုင်းသွမ်းပေႃးၼႆ ၵူၼ်းသၢၼ်ၶတ်းၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်သႄႉသွမ်း၊ လၢတ်ႈၶိတ်ႈ၊ လႃႇပွင်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵသ်သပၶဝ်သၢမ်ပီႈၼွင်ႉ ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈၼွင်ႉၶဝ်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ သံၸယလႄႈ ပေႃႈႁိူၼ်းၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၼႂ်းမိူင်းရႃႇၸၵျူဝ်ႇၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းရႁၢၼ်းသႃႇမၼယူႇယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ်သႄႉသွမ်းဝႃႈ သႃႇမၼၵေႃးတမၼႆႉ ၽႅဝ်မႃးတႃႇႁိမ်ဢဝ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ၶဝ် တီႈၸိူဝ်းပဵၼ်မေးၼၢင်း၊ မႃးႁိမ်ဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးၶဝ် တီႈၸိူဝ်ႈပဵၼ်မႄႈသေ ႁႂ်ႈၶဝ်ႁဵတ်းသႃႇမၼယဝ်ႉ ဢဝ်ၸိူဝ်းၶိူဝ်းၸူမ်ႁၢႆ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸင်ႇမိူဝ်းလဝ်ႈလၢတ်ႈထိုင်တမ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇပူင်ၵႂၢမ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ဢူတ်းယိူၼ်ႉၼႆယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈငိၼ်းၵႂၢမ်းသႄႉၼႄးယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈၸႂ်ႁဝ်းၼႆႈၼုၵ်းဢိူၵ်ႇ၊ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးၶဝ်ႁူႉမႃးလွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈမၼ်းၼႆ ၶဝ်တေၵိုတ်းယိုတ်းၵႂၢမ်းသႄႉၼႄးၶဝ်ၵွႆး-သင်ႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ မီးမင်ႇၵလႃႇသေ လိုၵ်ႉလမ်ႇၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတႄႉတႄႉ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၼႂ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွႆႇဝၢင်းၵၢၼ်ၼႃႈႁိူၼ်းသေ မႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉသႃႇဝၵ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵျၢင်ႉၵမ်ၽိုၵ်းသႃၼင်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သင်ႇသွၼ်ၼႄၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶီႈလဝ်ႈ၊ ၶီႈလွင်း၊ ၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵႃႇမေႇ၊ ၵူၼ်းတေႃးသယႂ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇလွတ်ႈမႃးၼႂ်းၾိင်ႈယၢမ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၸႂ်ဢၼ်မေႃသၢၼ်ၶတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈသေ ၸင်ႇလႆႈၵႆယၢၼ်တင်းလွင်ႈသႄႉသွမ်း၊ လွင်ႈလၢတ်ႈၶိတ်ႈလၢတ်ႈပၢႆႇယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈၽွၼ်းလီတင်းၼမ်တင်းလၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ယေႃ ဢေႃၷႁၼေ ထမ်ၽေႃရိဝႃꩡႃယတိ၊ ယသမိင်ပရေဝႃၸႃယိၼ်တံဝၻၼ်တိ၊ တံ ဝီတရႃၷံ သုသမႃႁိ တိၼ်ၻြိယံ၊ တံ ဝႃပိ ꩪီရႃမုၼိင် ဝေၻယၼ်တိ။ (သုၼ်တၼိပႃတ ႑၊ ႒႑႖) တီႈတႃႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼမ်လၢႆ (ၵူၼ်းၸၢႆႈ၊ ၵူၼ်းယိင်း) ၶဝ် ၵႃႈၶႂ်ႈသႄႉသွမ်း၊ ၵႃႈၶႂ်ႈယွၵ်ႈဢၢမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ သဝ်လႅမ်ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ၼမ်ႉမေႃႇၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇႁိူင်ႈၵိူင်းၸၢႆႉၸိူင်။ မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်ထိင်းၵမ်လႆႈၸႂ်သေ ရႃႇၵမူတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၽၢၼ်ႈယုပ်းၵူဝ်ႁႄၸွမ်းၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈသႄႉသွမ်း၊ လၢတ်ႈယွင်ႈၼၼ်ႉလႃးလႃး။ ၵူၼ်းၸိူင်ႉၼၼ် ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မုၼိ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ၼႃႈလိၵ်ႈ ႗႔၊ ပပ်ႉ - ႁၢင်ႈပိုၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ| တႅမ်ႈ - သြႃႇလူင်ဢူးၵူဝ်ႇဢိင်ႇၵႃႇ (ၽူႈၼႄတြႃးဝိပသ်သၼႃႇလုမ်ႈၾႃႉ)
တိတ်ႉပိၼ်ႇသျေႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ပုင်းထုၼ် (ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸိတ်ႇ)
ဝၢၼ်ႈပုင်းထုၼ် (Pungthun,, ဝၢၼ်ႈပုင်းထုၼ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸိတ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
မျိၼ်းဢူးလႄႉ (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းဢူးလႄႉ (ႁွင်ႇ)  (မြင်းဦးလှည့် (မြောက်)ရွာ, Myinuhleit(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းဢူးလႄႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194053 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းဢူးလႄႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2104 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2580 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4684 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
တွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း
ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ ၼႂ်းၵႃႈ ပွၵ်ႉ 6 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ 77 ဢိူင်ႇၼၼ်ႉ မီးၵႂႃႇ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 216,642 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈသတ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼၼ်ႉ 1 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼႆႉ မီး 164.9 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸၢႆး မီး 91,761 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၼၢင်းယိင်း 119,481 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းၸၢႆးမီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 44.8 ၊ ၼၢင်းယိင်းမီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 55.2 ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီး 199,144 သေ ၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းဝဵင်း မီးၵႂႃႇ 17,528 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 91.9 သေ ၵူၼ်းယူႇတီႈၼႂ်းဝဵင်းၸမ်ႉ မီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 8.1 ယဝ်ႉ။
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ)
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ) ၼႆႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2005 ၼၼ်ႉသေ ၽိူဝ်ႇထိုင် 2006 မႃး တႄႇလွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်း မႃးယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ)ၼၼ်ႉ
ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇ
ဢၼ်ပဵၼ် ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉပဵၼ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉၼႂ်းမိူင်း ၼိုင်ႈဝၼ်း ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပထတ်း 50 လၢၼ်ႉၼႆ့ လုၵ်ႉတီႈ ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈတွင်ႇတႃႇ (Off-take station) ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈပိူင်လူင်ပိုၼ်ၽႄ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇ ၼၼ်ႉသေ သူင်ႇပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉတီႈလွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇသေ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ပိုၼ်ၽႄပၼ်ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ (Off-take station) ဢၼ်ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ -
ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈတွင်ႇတႃႇသေ သူင်ႇပၼ် ၵၢၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈသၽႃႇဝမျႅၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈလဵၵ်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ Aggreko လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ V power ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ၽႄပၼ်ၾႆးၾႃႉတႃႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇၼႆႉ တႄႇပၼ်ႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2015၊ ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ပၼ်ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တႃႇႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ တႃႇ ယူႇၼိတ်ႉ 4,869.45 လၢၼ်ႉ၊ ပီ 2016 ၼၼ်ႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး တႃႇ ယူႇၼိတ်ႉ 13,205 လၢၼ်ႉသေ ပီ 2017 တေႃႇထိုင်လိူၼ် ဢႄႇပရႄႇ ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇသူင်ပၼ်မႃးတႃ ယူႇၼိတ်ႉ 5,905.2 လၢၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇသေ သူင်ႇပၼ်တႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ Aggreko ယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၵႂႃႇႁူမ်ႈ ယူင်ႇၸၢၵ်ႈၽႄၾႆးၾႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇသေၵႃႈ ၽႄပၼ်ၾႆးၾႃႉတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇတင်းမူတ်းယူႇယဝ်ႉ။
ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ V power ၼၼ်ႉၸမ်ႉ သူင်ႇၸူး သၢႆၾႆးၾႃႉတပျေႇသေ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇသူင်ႇတီႈ ပိူင်ပၼ်ႁႅင်းၾႆးၽႃႉၸိုဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစနစ်) ယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ V power ၼႆႉ တႄႇပၼ်ႇမိူဝ်ႈ ပီ 2016၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼႆႉ မီး 133 မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ Aggreko ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇၼႆႉ တႄႇပၼ်မိူဝ်ႈ ပီ 2015၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉသေ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼႆႉ မီး 90 မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇ ၼၼ်ႉ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမိူဝ်ႈ ပီ 2016၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ မၼ်းမီးဝႆႉ လွတ်ႇၼမ်ႉမဵၼ် လႄႈ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ၼႆသေ မီးသွင်လွတ်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇ ၼႆႉ MOGE, ၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇ CNPC, ၶွမ်ႇပၼီႇၵူဝ်းရီးယႃး တေႇဝူး, ၶွမ်ႇပၸီႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ဢိၼ်းတီးယႃး, ၶွမ်ႇပၼီႇဢၢႆၵႂၢၼ်းထၢတ်ႈၵူဝ်းရီးယႃး လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈဢိၼ်းတီးယႃး ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၢၼ်ၵၼ်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ။
လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈသၽႃႇဝ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ၵုၼ် Ramree ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉသေ မီးတၢင်းယၢဝ်း 793 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈလွတ်ႇ ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈသၽႃႇဝၼၼ်ႉသေ တီႈဢၼ်ၽႄပၼ်တႃႇၸႂ်ႉၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼႂ်းမိူင်း ၼႂ်းၵႃႈ Off-take station ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ Off-take station ၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း လႆႈသူင်ႇပၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ မီး ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပမီႇတႃႇ 5,800,000 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ Off-take station ယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း လႆႈသူင်ႇပၼ် ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပမီႇတႃႇ 56,000 ၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈ Off-take station တွင်ႇတႃႇၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း လႆႈသူင်ႇပၼ် ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပမီႇတႃႇ 740,000 ၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇပၼ်တႃႇ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁုင်ၵႅဝ်ႈ ယဝ်ႉ။
လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇ
မိူဝ်ပီ 2017၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ (13)ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ တီႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ-ၺွင်ႇဢူး ၼႂ်းၵႄႈသဝ်လၵ်း 29/3 လႄႈ 29/4 တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မွၵ်ႈ 300 ထတ်း၊ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း 250 ထတ်း ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ လွတ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လွတ်ႇ ဢၼ်သူင်ႇပၼ်ၸူး ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈလဵၵ်း မၢႆ (1) ဝဵင်းၶျွၵ်ႉ-ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉသဵ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၼႆႉ မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 14 ၼိဝ်ႉသေ တႄႇႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1998 ၼၼ်ႉလႄႈ တီႈၼႂ်းလိၼ်မွၵ်ႈႁူၵ်းၼိဝ်ႉၼၼ်ႉ လွတ်ႇမၼ်းၽင်ႉၵႂႃႇသေ ပဵၼ်ႁူးပွင်ႇသၢမ်ႁူးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် လွင်ႈဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃး ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။
ၸၵျၢမ်း - ၼွင်ၵၢၼ်ႇမျႄး
ၸၵျၢမ်း - ၼွင်ၵၢၼ်ႇမျႄႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်လူင် ဢၼ်ဢိူင်ႇ ၸၵျၢမ်း - ၵၢၼ်ႇမျႄး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ တႃႇတိုဝ်းတႃႇၵိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၼွင်ဢၼ်ႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၼၼ်ႉသေ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃး ယွၼ်ႉဢုင်ယွၼ်ႉသၢႆးၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ လွင်ႈသိမ်းၼမ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢႄႇမႃး လွင်ႈၼမ်ႉဢၼ်လႆၶဝ်ႈၵေႃႈ ယွမ်းမႃးလႄႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၽၢႆမိူင် လႆၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄး မိူဝ်ႈ ပီ 2014၊ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼွင်လူင်ၼၼ်ႉ ဢိူင်ႇသွင်ဢိူင်ႇ ဢိၵ်ႇပႃးဝၢၼ်ႈၸၵျၢမ်း၊ ဝၢၼ်ႈ (15)ဝၢၼ်ႈ၊ လင်ႁိူၼ်း (4000) ပၢႆ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မွၵ်ႈ (22000) ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းသေ ဢမ်ႇၵႃးဝႃႈ ၼမ်ႉတႃႇတိုဝ်းတႃႇၵိၼ်ၵူၺ်း ၼမ်ႉတႃႇၽုၵ်ႇတႃႇသွမ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈ ပိုင်ႈဢိင်ၼွင်လူင်ၼႆႉမႃးယဝ်ႉ။
706
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:706
တၽၢၼ်းၵၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈတၽၢၼ်းၵၢႆး  (သဖန်းကိုင်းရွာ, Thahpankaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတၽၢၼ်းၵၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189964 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတၽၢၼ်းၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1996 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3785 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3390 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ငႅတ်ႉၽျိၼ်းၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈငႅတ်ႉၽျိၼ်းၵူင်း  (ငှက်ဖျင်းကုန်းရွာ, Hngethpyinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငႅတ်ႉၽျိၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194292 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇငႅတ်ႉၽျိၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 376 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 494 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 870 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ၵဝ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵဝ (ကဝမြို့), (Kawa), ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဝသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၼမ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်သေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ
ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇတင်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပႃႇၵိူဝ်သေ ပေႃးလူင်းတီႈတႃးလူတ်ႉလဵၼ်းထူင်းၵျီးသေ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်းယၢင် မွၵ်ႈလၵ်းၼိူင်ႈသေ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈၶူဝ် ဢၼ်ႁဵတ်းၶၢမ်ႈဝႆႉ မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ်ၼႆ ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸူးၽၢႆႇ ဝဵင်းၵဝ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လူတ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် လူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇၼႆ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းဢိၼ်းတၵေႃႇ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-ပႃႇၵိူဝ်သေ ၵႂႃႇလႆႈၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ဢိၼ်းတၵေႃႇ-ထူင်းၵျီး-ၵဝ လႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလုၵ်ႉတီႈ ပႃႇၵိူဝ်ၵႂႃႇၼႆ ၵႂႃႇလႆႈၸွမ်းတၢင်း ပႃႇၵိူဝ်-တႅၵ်ႉၵလ-ဢူင်းၼႄး-ၵဝ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ႒႐႑႔ ၼၼ်ႉၼႆ မီးၵႂႃႇ ႑႗,႓႙႖ ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈငႃႇၸိုဝ်ႈ
ၵဝ ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၸိုဝ်ႈမွၼ်း (ၵဝ) သေ လူင်းမႃးယဝ်ႉ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ မိင်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵႂႃႇတင်ႈဝၢၼ်ႈ တီႈထုင်ႉဢၼ်မီးမိင်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ဝၢႆးၼႆႉပဵၼ်မႃးဝဵင်းၵဝယဝ်ႉ။
ပထဝီႇလွင်ႈၵူၼ်း
မိူဝ်ႈပီ ၁၉၅၃ ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ႒႓႓႖ ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ မီးဢိူင် ဢၼ်ပူႇၵႄႇဢုပ်ႉ 93 ဢိူင်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်ႇသဵၵ်ႉ ဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇသုတ်းသုတ်းၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ ၸပ်းဢိူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉတင်း ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆ့ မီးဝႆႉတေႃႇၼႃႈတင်း လွႆၵေႇလႃႇသ၊ လွႆၵျႅၵ်ႉထီးယူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတထူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
ၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉပဵင်းဝႆႉ ပတ်ႉပိုၼ်ႉလႄႈ ၸၢင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈလႆႈ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ မႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း လႄႈ မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၸမ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁုင်လႆႈၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ထူင် လႄႈ ၽႃႈတူင်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၵဝၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ထူင်ၵဝ ၼႆယဝ်ႉ။
ပဵင်းၸလူၵ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပဵင်းၸလူၵ်ႉ (ပိန်းဇလုပ်မြို့ ; Pein Za Loke) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီႈဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၸွမ်းသၢႆတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းသေ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ တေႃႇထိုင် ဝဵင်းပဵင်းၸလူၵ်ႉၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ 101 လၵ်းယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ ယၢၼ် 9 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်ရူတ်ႉရဵၼ်ႈသေ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈရူတ်ႉရဵၼ်းတေႃႇ ရူတ်ႉရဵၼ်းၽႃႇၺႃးၵၼ် ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၼႂ်းၵႄႈ ပဵင်းၸလူၵ်ႉ လႄႈ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းတေႃႇဝိၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယေႇတႂိၼ်းၽျူႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈယေႇတႂိၼ်းၽျူႇ  (ရေတွင်းဖြူရွာ၊ Yaetwinhpyu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 219109 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3162 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5832 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽဵင်ႇပဵင်း
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽဵင်ႇပဵင်း (fair use) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ပိူင်ၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၽိင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မၵ်းၶၢၼ်းပၼ်ႇသုၼ်ႇၸႂ်ႉဝႆႉ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇယွၼ်းၶေႃႈၶႂၢင်းတီႈၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႈၶႂ်ႈမိူၼ်ၵၼ်တင်း Fair dealing ဢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸႂ်ႉ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼွၵ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
1696
1696
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ယေႇၺိဢိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈယေႇၺိဢိၼ်း  (ရေညှိအင်းရွာ၊ Yaehnyiinn) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလိသေႃးလႄႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190301 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလိသေႃးလႄႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1631 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1369 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3027 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1696
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1306
1306
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1306
ၽႅတ်ႉတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႉတေႃး  (ဖက်တောရွာ၊ Hpettaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192924 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽႅတ်ႉတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1217 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1493 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2710 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ
Big text ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ (Presidential Electoral College) ၼႆႉ ဢဝ်တင်းတႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသေ ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်လႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူင်ၽွတ်ႈႁႅၼ်း
ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်တင်း တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သၢမ်ၸုမ်းသေၵေႃႈ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈလဝ်ႈတၢင်ႇ လႄႈ လွင်ႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ပီ 2011
ၼႂ်းၵႃႈ ၸုမ်းသၢမ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈလဝ်ႈတၢင်ႇ ၼေႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းၵေႃႉၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈ ပၼ်သဵင်တႃႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈသဵင်ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၵေႃႉဢၼ်လႆႈ သဵင်ၼမ်ထီႉသွင်ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၁) လႄႈသင်၊ ၵေႃႉဢၼ်လႆႈ သဵင်ၼမ်ထီႉသၢမ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၂) ၼႆယဝ်ႉ။
ပီ 2011
ဝၢႆးသေ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 ယဝ်ႉ ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ဝၼ်းတီႈ 4 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းတႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း လႆႈ လဝ်ႈတၢင်ႇ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇလႄႈသင်၊ ၸုမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸမ်ႉ လႆႈ လဝ်ႈတၢင်ႇ မေႃယႃၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း လႄႈသင်၊ ၸုမ်းတႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ၸမ်ႉ လႆႈလဝ်ႈတၢင်ႇ ဢူးတိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူး လႄႈသင် ဢွၼ်ၵၼ် လဝ်ႈတၢင်ႇ ၼေႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ လႆႈပၼ်သဵင်လႄႈ လိူၵ်ႈတၢင်ႇၵႃႈတီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လႆႈသဵင်ၼမ်သေပိူၼ်ႈလႄႈ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၵေႃႉထူၼ်ႈႁူၵ်းသေ၊ ဢူးတိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူးၸမ်ႉ လႆႈသဵင်ၼမ်ထီႉသွင်လႄႈ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၁) လႄႈသင်၊ မေႃယႃၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းၸမ်ႉ လႆႈသဵင်ၼမ်ထီႉသၢမ်လႄႈ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၂) မႃးယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2012 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၁) ဢူးတိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူးၼႆႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈပၢႆးယူႇလီၼႆလႄႈ လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇသေ မေႃယႃၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၁) မႃးသေ ၸုမ်းတႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇ ၶဝ်ၸင်ႇလႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ဢူးၺၢၼ်ႇထုၼ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇ (ၼမ်ႉ) ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၂)ယူႇယဝ်ႉ။
ပီ 2016
တီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈ ပီ 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ လႆႈသဵင် ၃၆၀ သေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၵေႃႉထူၼ်ႈၵဝ်ႈ သေ ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇၸမ်ႉ လႆႈၶႅပ်းသဵင် ၂၁၃ သေ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၁) လႄႈသင်၊ ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႇပၼ်ႇထီးယူႇ ၸမ်ႉ လႆႈသဵင် ၇၉ သေ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၂) မႃးယဝ်ႉ။
လိၼ်ၽူး၊ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈလိၼ်ၽူး (, Lin Hpu, လင်းဖူး) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
တလိၼ်းၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ သူၺ်ႇၸိတ်ႉတီႇ
ဝၢၼ်ႈတလိၼ်းၵူင်း  (တလင်းကုန်းရွာ, Talinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၸိတ်ႉတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193677 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၸိတ်ႉတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 529 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 731 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1260 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
705
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:705
ၵၢၼ်ႇၵူၺ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵူၺ်ႉ  (ကံကွေ့ရွာ, Kankwayt) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190827 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3667 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4318 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7985 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
မျိၼ်းဢူးလႄႇ (ယႂႃႇမ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းဢူးလႄႉ (ယႂႃႇမ)  (မြင်းဦးလှည့် (ရွာမ)ရွာ, Myinuhleit(Ywarma)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းဢူးလႄႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194051 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းဢူးလႄႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2104 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2580 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4684 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
တူၼ်းၸင်၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်းၸင်ႇ (တွန်းဇံမြို့နယ်, Tonzang Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတူၼ်းၸင်ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်းၸင်ၼႆႉ တၢင်းၶႂၢင်ႈၶႂၢင် မီး ႓,႔႗႑.႒႔ လွၵ်းၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇသေ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်၊ ၽၢႆႇၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းတူပ်းမိုဝ်း (ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း)၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈမိူင်းမၼိပူႇရ (မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး) လႄႈ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး ၸႄႈမိူင်းမီၸူဝ်ရမ် (မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး) ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႅၼ်လိၼ်ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း
ပတီးၵူင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပတီးၵူင်း (ပုတီးကုန်းမြို့ ; Padigon) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄးၵူင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႉၵေႃး  (ဂန့်ဂါရွာ၊ Gantgar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192312 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 700 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1473 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၸေႈသႃ
ဢွၼ်တၢင်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇ ဢွၼ်ႁဵတ်းမႃးၸေႈသႃတႆးၼႆႉ တီႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း လႆႈႁၼ်ၼမ်တႄႉတႄႉ။ ပပ်ႉထမ်း ပပ်ႉတြႃးပဵၼ်သွႆႉ ပဵၼ်တွႆး ပဵၼ်ၽိုၼ်လႄႈသင် ဢၼ်ႁဵတ်းၸၵ်ႉၸႃႇ တုင်းၸွင်ႈတုမ်ႇမူဝ် တုင်းယဝ်း တုင်းယယူၼ်ႈ ၵူႈပိူင်ပိူင်လႄႈသင်၊ ဢဝ်ႁဵတ်းၸေႈတႅမ်ႈဢၢင်းလၢႆး ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းလႄႈသင်၊ ဢဝ်ႁဵတ်းဢူတ်ႇႁေႃႇၼဵင်ႈ ႁေႃႇယႃႈ တႄႇၵႂႃႇ ဢဝ်ႁေႃႇဢဝ်ၸွၵ်းၶူဝ်းႁႅင်ႈ ၵူႈပိူင်ပိူင်လႄႈသင် ၽူႈၽိုၵ်းယဵပ်ႉၸၢၵ်ႈၶူဝ်းသိူဝ်ႈၶဝ် ဢဝ်ႁဵတ်း ပိူင်တႅၵ်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းမႂ်ႇ ဢၼ်တႄႇယဵပ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ် တႄႇၵႂႃႇ လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၸေႈသႃၼႆႉ ၼမ်ႉတႄႉတႄႉယူႇယဝ်ႉ။
သႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ (သာယာဝတီရွာ, Tharyarwadi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190190 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 507 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 623 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1130 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ႁဵပ်း
ႁဵပ်း
ႁဵပ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်ႈၵိၼ်ၼႆ ႁဵတ်း ပၼ်ၽွၼ်းလီၵူၼ်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ၊ ႁဵတ်းပဵၼ် ယႃႈၵွင်ႉ သေ ပၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈ ယဝ်ႈ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉ ၶၢဝ်းၽူၼ်မႃးၼႆ ႁဵပ်းၵူႈမဵဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႈ။ ႁဵပ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းတေႉ ပဵၼ်ႁဵပ်းပူၵ်ႇ၊ ႁဵပ်းမူၵ်း၊ ႁဵပ်း ၽၢၼ်း၊ ႁဵပ်းၼမ်ႉၶဝ်ႈ၊ ႁဵပ်းတေႃႇႁွႆး၊ ႁဵပ်းၶိင်၊ ႁဵပ်ႈႁုင်ႉ၊ ႁဵပ်းယၢပ်ႇ၊ ႁဵပ်းတႅပ်း၊ ႁဵပ်ယုပ်ႇယူ၊ ႁဵပ်းၽေႉ... ၸိူဝ်း ၼႆႉယဝ်ႈ။ပေႃးၵိၼ်ႁဵပ်းၼႆ တၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်းတပ်းၵႂ်ႈ၊ တၢင်းပဵၼ်တုတ်ႈ... ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဵပ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆတႃလီ သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ႁႅင်းလိူတ်ႈဢႄႇၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းလိူတ်ႈ ၶိုၼ်းတဵမ်လီမႃးၵွၼ်ႇ-ၼႆ ယဝ်ႈ။ သင်ဝႃႈ ဢဝ်ႁဵပ်း ႁုင်လေႃး (ၶူဝ်ႈလေႃး) ၽၵ်းၵမ် ၸွၼ်း၊ ၽၵ်းၼွၵ်ႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆး ယူႇလီၵူၼ်းႁဝ်း ၶႅမ်ႉလီမႃး သေဢမ်ႇၵႃး တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁၢႆၵွၼ်ႇ-ၼႆယဝ်ႈ။ ယႃႈယႃဢႅင်းၵလဵတ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ သႂ်ႇ လေႃးဝႆႉပႃး ႁဵပ်းတၢင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဵပ်းၼႆႉ ပေႃးၵိၼ်ၺႃးဢၼ်မိူဝ်ႇ မၼ်း လႄႈသင်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵပ်းမိူဝ်ႇသေတ ပေႃးၵိၼ်လေႃး ဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းႁဵပ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ၽေးၶဵၼ်တေႃႇ ၵူၼ်းႁဝ်း တေႉ ꧦ။ သမ်ႉထႅင်ႈယႃႈၶႃႈမႅင်း၊ယႃႈ သိတ်းယိူဝ်ႈ၊ ယႃႈ တၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းသိတ်း ၶူဝ်းသူၼ်ႁဝ်းယဝ်ႉ ႁဵပ်းၸၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးယူႇ။ ႁဵပ်းၸိူဝ်းဢွၵ်ႇၸွမ်းႁႆႈ၊ ၸွမ်း သူၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၵႂႃႇဢဝ်ၵိၼ်ၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈ ပဵၼ်ၵွင်ႉတေႃႇ ၵူၼ်ႈႁဝ်းတႄႉတႄႉၼႆ ထုၵ်ႇလီႁုဝႆႉယူႇ ယဝ်ႈ။ ၵိၼ်ႁဵပ်းပူၵ်ႇသေလႄႈမိူဝ်ႇၼႆ ပႆႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈ ငိၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းပီ(2009)ၼႆႉ မီးၵူၼ်း မိူဝ်ႇႁဵပ်း သေ လႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃတၢင်းၼမ်ယဝ်ႈ။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ လွႆၶဝ် ၵွႃႇလႆႈႁဵပ်ႈပူၵ်ႇမႃး ဢဝ်ႁုင်လေႃး ပႃယဵၼ်ႇသေ ၵိၼ်လႄႈ လႆႈၵွႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ တင်းၵျွင်း-ၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ “ႁဵပ်းဢီႈသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးၵိၼ်လေႃးဢၼ်ၶႅဝ်းလႄႈ ဢၼ်ၸဵမ်းၼႆ ၸၢင်ႈမိူဝ်ႇ-ၼႆ လီလႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉယူႇ တႄႉတႄႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ ၵိၼ်ႁဵပ်းသေတွင်ႉၵွႃႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ သမ်ႉၵိၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈ၊ မၢၵ်ႇလၢင်းသေတွင်ႉၵွႃႇလႄႈ တီႈ ၼႂ်းႁူင်းယႃလူင်တၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ ပေႃးတဵမ်ၵွႃႇယဝ်ႈ။ ဢၼ်လႆႈသဵင်သၢႆၸႂ် ၵွပ်ႈတွင်ႉ ၵႂႃႇၵေႃႈ မီးတင်းၼမ် ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေပဵၼ် ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ၵူၼ်း ႁဝ်းၵိၼ်ၺႃးႁဵပ်း ဢၼ်ႁဝ်း သိတ်းယႃႈယႃသေ ဢွၵ်ႇ မႃးၸွမ်းသူၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈယဝ်ႈ။ ႁဵပ်းၼႆႉ ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ၼႃႇလႄႈသင်၊ ၵိၼ်ၺႃး ႁဵပ်းမိူဝ်ႇလႄႈသင်၊ ၵိၼ်လေႃး ဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ် တင်းႁဵပ်းလႄႈသင် ၸၢင်ႈမေႃႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁူဝ်ၼၵ်း၊ ၵွင်ႇ ၵေႃႈၼၵ်းသေ ဢမ်ႇၸိုၼ်ႈဢမ်ႇပၢင်ႇ၊ ၶႂ်ႈၼွၼ်းယူႇ ၵေႃႈ ဢမ်ႇလပ်း၊ ၸၢင်ႈမေႃလိုမ်းတူဝ်လိုမ်းၶိင်း (တၢႆ လိုမ်း)၊ တွင်ႉပိၵ်ႉ၊ တွင်ႉၵွႃႇ-ၼႆယဝ်ႈ။ ပေႃးယႃ တူၵ်း လိုၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်း တၢႆၵွပ်ႈ မၼ်း ၵွၼ်ႇယဝ်ႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉၸိုင် ဢဝ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃဝႆး ꧦတႃႉ။ ၸူဝ်ႈပႆႇတၼ်းႁွတ်ႈ ႁူင်း ယႃၼၼ်ႉ ၸေႈဢဝ် ၼမ်ႉၽၵ်းၵမ်ႇၸွၼ်းလႄႈ ၼမ်ႉလဵၵ်း ၼမ်ႉတွင်းသေ ပၼ်ၵိၼ်ဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်း ၵေႃႈ လႆႈယူႇ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပၼ်ၵိၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်မေႃႁၢၵ်ႈလႄႈသင်၊ ယႃႈယႃတွင်ႉၵွႃႇလႄႈသင် ၼႆႉၵေႃႈတေထုၵ်ႇယူႇ-ၼႆယဝ်ႈ။ ၽူႈမီးတၢင်းႁု မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ႁဵပ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ(200)မဵဝ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁဵပ်းမိူဝ်ႇ မီး(12)မဵဝ်း၊ ႁဵပ်းဢၼ်လီၵိၼ် သမ်ႉမီး (188)မဵဝ်း-ၼႆယဝ်ႈ။ မီးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆသေတၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁဵပ်းဢၼ်ႁဝ်း ယၢမ်ႈၵိၼ်ၼႆ ဢမ်ႇၵိၼ်ၼႆႉ လီသေ ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေငိူင်ႉဝႄႈလႆႈ လွင်ႈမိူဝ်ႇ ႁဵပ်းၼၼ်ႉ ၵမ်လႆႈ ꧦ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ပႃႈတႂ်ႈ ၼႆႉတႃႉ။
တႃႇၸီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈတႃႇၸီႇ  (သာစည်ရွာ, Tharsi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇတႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190060 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 998 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1173 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2171 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
လႄႇတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈလႄႇတိတ်ႉ  (လယ်သစ်ရွာ, Lelthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလႄႇတိတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191299 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလႄႇတိတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2544 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3204 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5748 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
မျေႇတေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ တပႅတ်ႉသွႆး
Superscript text
ၵၢမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵၢမ်ႇ  (ကံရွာ၊ Kan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၼၼ်ႇၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191893 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၼၼ်ႇၵျိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 203 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 273 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 476 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
မျေႇတေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ တပႅတ်ႉသွႆး
ဝၢၼ်ႈမျေႇတေႃႇ  (မြေတော်ရွာ, Myaytaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပႅတ်ႉသွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190801 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3777 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4129 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7906 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၵၢမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
မျေႇတေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ တပႅတ်ႉသွႆး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၵိလေႇသႃႇသိပ်းပိူင်၊ ဝွၵ်း
ၵိလေႇသႃႇသိပ်းပိူင်
ၵိလေႇသႃႇသိပ်းႁူဝ်၊ တမ်ႈၼႂ်းတူဝ်ႁၵ်ႉၸွတ်ႇ သမ်ႉလၢမ်းၵွတ်ႇၼွၵ်ႈႁဝ်း၊ ၵုမ်ႇဢဝ်မဝ်းထူင်ႇထဵဝ်ႈ လီပတ်းၽဵဝ်ႈၼႂ်ဝၼ်း၊ ယႃႇဢဝ်မၼ်းႁဵတ်းပူဝ်ႇတႃႉ. . .။ လေႃးၽ = ၵျိူၵ်ႈလူဝ်ႇၽႂ်ႇၵိူဝ်းလၢမ်း တေႃးသ = ႁၢႆႉၸႂ်ၵျၢမ်းၽိတ်းၸွတ်ႇ မေႃးႁ = တူမ်းသုမ်ႇမွတ်ႇလမ်တၼ် မႃႇၼ = သမ်ႇပိုဝ်းၶူၼ်သၢႆႇငႅၼ်ႈ တိတ်ႉထိ = ဢဝ်ၽိတ်းမႅၼ်ႈၵူႈႁဵင်း ဝိၸိၵိတ်ႉသႃႇ = ယုမ်ႇယူဝ်းယဵင်းဢမ်ႇတႅတ်ႈ ထိၼ = ငိုပ်းငဝ်ပႅတ်ႈသုမ်းယၢမ်း ဢုၻ်ႉꩪတ်ႉသ= ၸႂ်ပိဝ်လၢမ်းၸွတ်ႇၸိုင်ႈ ဢႁိရိၵ = ဢမ်ႇဢၢႆႇလိုင်ႈၵၢၼ်လိူင်း ဢၼွတ်ႉတပ်ႉပ = ဢမ်ႇၵူဝ်ၶိူင်းလွင်ႈမိူၵ်ႈ လီထတ်းလိူၵ်ႈဝၼ်းငၢႆး၊ ႁဝ်းယိင်းၸၢႆးငိူင်ႉပႅတ်ႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၼႅတ်ႈလၼ်းၵၼ်း၊ တႅပ်းႁၢၵ်ႈမၼ်း ၶၢတ်ႇမူၺ်ႉသေတႃႉ။
1305
1305
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1305
ထၢၼ်းပွၵ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းပွၵ်ႉၵူင်း  (ထန်းပေါက်ကုန်းရွာ၊ Htanpaukkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်းၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191816 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်းၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2260 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2951 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5211 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၶုၼ်ၽွင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်း
ၶုၼ်ၽွင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်း (တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး) ပဵၼ် ၶုၼ်ၽွင်း ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇပၼ်ပုၼ်ၽွင်း တွၼ်ႈတႃႇတူၺ်းထိုင်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းလႄႈၸႄႈတိူင်း၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၽွတ်ႈႁႅၼ်း
လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်း သေ ၼႂ်းၵႃႈ တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇၼၼ်ႉ မီး ၶုၼ်ၽွင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်း ၂၉ ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ၽွင်း ယၢမ်းလဵဝ်
တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၂၀၁၅ ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၶုၼ်ၽွင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပိုၼ်ႉမိူင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ပႃႇတီႇ NLD ဢွင်ႇပႄႉၵမ်ႉပႃႈၼမ်ယဝ်ႉ။
ၼယွႆးတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ထၢၼ်းၷႂႃႉ
ဝၢၼ်ႈၼယွႆးတေႃး  (နရွဲတောရွာ, Naywetaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇထၢၼ်းၷႂႃႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191638 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇထၢၼ်းၷႂႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2349 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5019 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
1695
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1695
မိူင်းမိတ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ, (မိုးမိတ်မြို့နယ်), (Mongmit Township), ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ။ မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးသေ ဝၢႆးၼႆႉ ၸင်ႈဢဝ်ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ သွင်ၸႄႈဝဵင်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တင်ႈပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ
klimat de tropichna vologna. teplota tela de Lipya-Cichna in Sepnya-Lutugo, Coldna tela de Travna-Zhotovoya in Chervna-Listopad, opadow tela viso de 824 mm tela Bezenya, nizo de 168 mm de Lipya, temperatura tela viso dnievna de 35 °C tela Cichna, nizo nochna de 14 °C tela Zhotovoya-Listopad.
ၵၢၼ်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇတႃႇ  (ကန်သာရွာ, Kanthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇဢူၵ်ႉၽီး၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194596 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇဢူၵ်ႉၽီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3549 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3929 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7478 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ႁၢင်လူင်မူင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁၢင်လူင်မူင်ႈ (Haanglongmong,, ဟန်လုံမုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇမႆႉဢုၼ်လဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
တႄးၶျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈတႄးၶျွင်း  (သဲချောင်းရွာ၊ Theachaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218328 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3162 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5832 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
တၢၼ်ႇပူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈတၢၼ်ႇပူဝ်ႇ  (သံဘိုရွာ၊ Thanbo) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽျိၼ်းၸိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192934 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽျိၼ်းၸိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 651 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 854 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1505 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ပုင်ႇပႃႇၶႅမ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ; (ပုံပါကျင်မြို့) ; (Ponparkyin) ; ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
[Category:Wp/shn]]
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မိူင်းတႆး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
704
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:704
ယႂႃႇတိတ်ႉၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉၵျီး  (ရွာသစ်ကြီးရွာ, Ywarthitgyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းဢူးလႄႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194056 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းဢူးလႄႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2104 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2580 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4684 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
လွႆၶႂၢင်၊ဝၢၼ်ႈ (တႂ်ႈ)
ဝၢၼ်ႈလွႆၶႂၢင် (, Loi Hkwin, လွိုင်ခွင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵူင်းတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈၵူင်းတႃႇ  (ကုန်းသာရွာ, Konethar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190924 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇတွင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3667 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4318 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 7985 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
လႄးလၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈလႄးလၢၼ်း  (လှည်းလမ်းရွာ၊ Hlelan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇလိသေႃးလႄႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190300 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇလိသေႃးလႄႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1631 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1369 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3027 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
1842
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
1694
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
1842
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
1694
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ႁၢင်လွႆ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈႁၢင်လွႆ (Haanglaui,, ဟန်လွိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈတဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
1842
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1694
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
1842
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
1694
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1842
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
1694
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
တူၼ်းၸင်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတူၼ်းၸင် (တွန်းဇံမြို့, Tonzang) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်းၸင်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်းၸင်ႇယဝ်ႉ။
1842
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1694
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
တူၼ်းၸင်၊ ဝဵင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
1842
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1842 ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1840 ႁူဝ်သိပ်းပီ
1694
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1694
1304
1304
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1304
မူဝ်းၼၼ်ႇၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမူဝ်းၼၼ်ႇၵျိၼ်း  (မိုးနံကျင်းရွာ၊ Moenankyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၼၼ်ႇၵျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191892 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမူဝ်းၼၼ်ႇၵျိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 203 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 273 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 476 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
တမိၼ်ႇတႂိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈတမိၼ်ႇတႂိၼ်း  (သမင်တွင်းရွာ, Thamintwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇတႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190059 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတမိၼ်ႇတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 998 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1173 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2171 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇ  (ကန်သာယာရွာ၊ Kantharyar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192490 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇတႃႇယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 700 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 773 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1473 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၽျိၼ်းၸိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈၽျိၼ်းၸိၼ်း  (ဖျင်းဇင်းရွာ၊ Hpyinzin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၽျိၼ်းၸိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192933 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၽျိၼ်းၸိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 651 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 854 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1505 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
မျိၼ်းၼႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းၼႃး  (မြင်းနားရွာ၊ Myinnar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192664 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမျိၼ်းၼႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3162 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2670 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5832 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း