cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ၵိၼ်းတူင်ႇ (1)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ဝၢၼ်ႈၵိၼ်းတူင်ႇ (1)  (ကင်းတုံ (၁)ရွာ, Kinton(1)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမီးတူၺ်းပူၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218260 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4304 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4297 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 8601 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၵျွၵ်ႉသွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉသွၵ်ႉ  (ကျောက်ဆောက်ရွာ, Kyauksauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191581 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1276 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1577 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
1849
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
တယႅတ်ႉတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉတေႃး  (သရက်တောရွာ၊ Thayettaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတယႅတ်ႉတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192094 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတယႅတ်ႉတေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 439 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 602 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1041 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
1849
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
ꩡီးပိၼ်ႇၵူၺ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈꩡီးပိၼ်ႇၵူၺ်ႉ  (ဇီးပင်ကွေ့ရွာ, Zeepinkwayt) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇꩡီးပိၼ်ႇၵူၺ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191195 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 437 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 524 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 961 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1849
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ꩡီးပိၼ်ႇၵူၺ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
1849
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၸိတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၸိတ်ႉၵူင်း (စစ်ကုန်းရွာ, Sitkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189900 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 968 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1133 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2101 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
1849
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ယႃႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈယႃႇၵျီး  (ယာကြီးရွာ၊ Yargyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႃႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192978 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယႃႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1323 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1468 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2791 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
1849
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းဢူး (ချောင်းဦးမြို့နယ် ; Chaung-U Township ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၶျွင်းဢူးယဝ်ႉ။
1849
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း/ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉ
ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းမူႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းမျွင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇယဝ်ႉ။
1849
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1849 ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1840 ႁူဝ်သိပ်းပီ
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဝၢၼ်ႈမီးယူႇ (74) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ- • # ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ
• # ဝၢၼ်ႈၵျီႇၵူင်း
• # ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇမ(ဢိူင်ႇငႃးသျၢၼ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈမၢႆႇတႄး (ဢိူင်ႇငႃးသျၢၼ်ႇ)
• # ဢိူင်ႇပူႇတႃႇ / ဝၢၼ်ႈပူႇတႃႇ
• # ဝၢၼ်ႈပႄးပျိတ်ႉတေႃး (ဢိူင်ႇပူႇတႃႇ)
• # ဢိူင်ႇဝယႃႇ / ဝၢၼ်ႈဝယႃႇ
• # ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ဢိူင်ႇဝယႃႇ)
• # ဝၢၼ်ႈယႃႇၵျီး (ဢိူင်ႇဝယႃႇ)
• # ဢိူင်ႇၶိၼ်ႇမုၼ်ႇ / ဝၢၼ်ႈၶိၼ်ႇမုၼ်ႇ
• # ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး (ဢိူင်ႇၶိၼ်ႇမုၼ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉတၢၼ်း (ဢိူင်ႇၶိၼ်ႇမုၼ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈဢၢႆႇၼီႇ (ဢိူင်ႇၶိၼ်ႇမုၼ်ႇ)
• # ဢိူင်ႇၼွႆႇၶူၺ်ႇ / ဝၢၼ်ႈၼွႆႇၶူၺ်ႇ
• # ဝၢၼ်ႈၶျွင်းမ (ဢိူင်ႇၼွႆႇၶူၺ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈတလၢႆးၵျႃႉ (ဢိူင်ႇၼွႆႇၶူၺ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈထီးၵျူင်း (ဢိူင်ႇၼွႆႇၶူၺ်ႇ)
• # ဢိူင်ႇၼၢတ်ႉယေႇၵၢၼ်ႇ / ဝၢၼ်ႈၼၢတ်ႉယေႇၵၢၼ်ႇ
• # ဝၢၼ်ႈမျေႇၼီႇၵျိၼ်း (ဢိူင်ႇၼၢတ်ႉယေႇၵၢၼ်ႇ)
• # ဢိူင်ႇတၢၼ်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ / ဝၢၼ်ႈတၢၼ်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ
• # ဝၢၼ်ႈၵူဝ်းတွင်ႇၵၢၼ်ႇ (ဢိူင်ႇတၢၼ်းပိၼ်ႇၵၢၼ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈပလူၺ်ႇ
• # ဢိူင်ႇငႃးလူင်းတိၼ်ႇ / ဝၢၼ်ႈငႃးလူင်းတိၼ်ႇ
• # ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇမျေႇ (ဢိူင်ႇငႃးလူင်းတိၼ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈမၵျီးတၢၼ်း (ဢိူင်ႇငႃးလူင်းတိၼ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈတွင်ႇၽီႇလႃႇ (ဢိူင်ႇတွင်ႇၽီႇလႃႇ)
• # ဢိူင်ႇမၵျီးၶႂႃႉ/ ဝၢၼ်ႈမၵျီးၶႂႃႉ
• # ဝၢၼ်ႈမိၼ်းတီႇ (ဢိူင်ႇမၵျီးၶႂႃႉ)
• # ဢိူင်ႇတေႃးၵျွင်းၵျီး/ဝၢၼ်ႈတေႃးၵျွင်းၵျီး
• # ဝၢၼ်ႈယႂႃႇထိၼ်ႇ+ပွၵ်ႉဢိၼ်း (ဢိူင်ႇတေႃးၵျွင်းၵျီး)
• # ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၵူႇ / ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵူႇ
• # ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ (ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၵူႇ)
• # ဝၢၼ်ႈတသွင်း (ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၵူႇ)
• # ဝၢၼ်ႈသေႃးတႃႈပၢၼ်ႇ (ဢိူင်ႇသူၺ်ႇၵူႇ)
597
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဢိူင်ႇတေႃးၵျွင်းလေး / ဝၢၼ်ႈတေႃးၵျွင်းလေး
• # ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းတေႃးၵူင်း (ဢိူင်ႇတေႃးၵျွင်းလေး)
597
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ၸီႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၸီႇတႃႇ  (စည်သာရွာ, Sithar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီႇတႃႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191802 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸီႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 886 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1043 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1929 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ (ဢိူင်ႇတေႃးၵျွင်းလေး)
597
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
1586
1586
597
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1586
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
597
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
1586
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
597
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
1586
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဝၢၼ်ႈၼၵႃးပူဝ်ႇ (ဢိူင်ႇတေႃးၵျွင်းလေး)
597
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:597
ၼႂႃးၸၢမ်း (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၼႂႃးၸၢမ်း (ၸၢၼ်း)  (နွားစမ်း (တောင်)ရွာ, Nwarsan(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတလိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193853 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတလိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3430 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3996 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3525 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဢိူင်ႇၵိၼ်ႇမုၼ်းတေႃႇ / ဝၢၼ်ႈၵိၼ်ႇမုၼ်းတေႃႇ
• # ဝၢၼ်ႈသျၢၼ်းထူး (ဢိူင်ႇၵိၼ်ႇမုၼ်းတေႃႇ)
1586
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းမ (ဢိူင်ႇၵိၼ်ႇမုၼ်းတေႃႇ)
• # ဢိူင်ႇၵလႃးၵျီး / ဝၢၼ်ႈၵလႃးၵျီး
1586
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၸီး (ဢိူင်ႇၵလႃးၵျီး)
1586
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ (ဢိူင်ႇသူၺ်ႇလေႇ)
1586
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဢိူင်ႇဢမျိၼ်ႉ / ဝၢၼ်ႈဢမျိၼ်ႉ
1586
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဝၢၼ်ႈပူင်ႇၼႃးမေႃႇ (ဢိူင်ႇဢမျိၼ်ႉ)
1586
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1586
ၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝၢၼ်ႈ
• # ဢိူင်ႇသူးလေႇၵူင်း / ဝၢၼ်ႈသူးလေႇၵူင်း
• # ဝၢၼ်ႈၵျွင်ႇၸတ်ႉၵျီး (ဢိူင်ႇသူးလေႇၵူင်း)
• # ဝၢၼ်ႈတွင်ႇဢိၼ်း (ဢိူင်ႇသူးလေႇၵူင်း)
• # ဝၢၼ်ႈၵျႅတ်ႉတုၼ်ႇၸေး (ဢိူင်ႇသူးလေႇၵူင်း)
• # ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇသႃႇ / ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇသႃႇ)
• # ဝၢၼ်ႈထၢၼ်းတေႃးၵျီး (ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇသႃႇ)
• # ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇတႃးၵျႃႉ (ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇသႃႇ)
• # ဝၢၼ်ႈပူင်ႇတူဝ်ႇ (ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇသႃႇ)
• # ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတေႃး (ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇသႃႇ)
• # ဢိူင်ႇၶျွင်းမၼႃး / ဝၢၼ်ႈၶျွင်းမၼႃး
• # ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ (ဢိူင်ႇၶျွင်းမၼႃး)
• # ဝၢၼ်ႈလေႃႇၵႃး (ဢိူင်ႇၶျွင်းမၼႃး)
• # ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းသႃႇယႃႇ (ဢိူင်ႇၶျွင်းမၼႃး)
• # ဝၢၼ်ႈထူးၼီႇ
• # ဝၢၼ်ႈဢၼဵင်ႉ/တူင်းပၢၼ်ႇလႃႉ
• # ဢိူင်ႇမၢၼ်ႇၶျူဝ်ႇ / ဝၢၼ်ႈမၢၼ်ႇၶျူဝ်ႇ
• # ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတေႃႇလေး (ဢိူင်ႇမၢၼ်ႇၶျူဝ်ႇ)
• # ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉသိတ်ႉၵၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၼႂ်းပတ်ႉပိုၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းဢူးပတ်ႉပိုၼ်ႉ ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈ၊ ပွၵ်ႉ လႄႈ ၼင်ႇ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိူင်ယၢၼ်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼွႆႇၶူၺ်ႇ၊ ပႄးမျိတ်ႉတေႃး၊ ၶိၼ်ႇမုၼ်ႇ၊ ဢမျိၼ်ႉ လႄႈ ဝၢၼ်ႈမၢၼ်ႇၶျူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈဢမျိၼ်ႉ
ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပဵၼ် ဝၢၼ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ် ဝဵင်း ဢၼ်လိုဝ်းလင်မႃး မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢႃႇဝ လႄႈ ပၢၼ်လၢၵ်ႈထၢၵ်ႈၶုၼ်ၵုင်းပွင်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၶုၼ်ဢႃႇဝ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢႃႇဝၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ၶုၼ်ဢႃႇဝ မိၼ်းၵျီးၸႂႃႇၸေႃႇၵႄး ပႆႇပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၶုၼ်ၵိၼ်ဝဵင်းဢမျိၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း ၶုၼ်ၵုင်းပွင်ႇၶဝ် ၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် မိၼ်းလႅတ်ႉၽဝႃး ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းဢမျိၼ်ႉၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇရႁၢၼ်းတႃႇ ဢသျိၼ်ႇၼၼ်ႇတႃႇသီႇရိၼႆႉၵေႃႈ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈတီႈ ဝၢၼ်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇဢမျိၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်လၵ်းထၢၼ် ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၽြႃးၵွင်းမူး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ် ၸုတုမ်ၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပွၵ်ႉၼိူဝ်ဝဵင်း ၸိူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း
တီႈၼိူဝ် ဝဵင်းၶျွင်းဢူး ၼႆႉ မီးဝႆႉ ပွၵ်ႉၸိူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းယဝ်ႉ။ ပိူင်ယၢင်ႇမၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ သၢၼ်ႇတေႃႇၸွႆး၊ ဢသျေႉမဢူၵ်ႉ၊ ဢၼွၵ်ႉမဢူၵ်ႉ၊ ပွၵ်ႉယႄးလေႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ပိုၼ်းဝႃႈ ပွၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ သၢင်ႇၵႅတ်ႉသႃး ယဝ်ႉ။
ၵျွင်းတေႃႇၸိူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း
တီႈပတ်ႉပိုၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ လႄႈ ၵွင်းမူး ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းျဝ်ႉ။ တီႈပွၵ်ႉၼိူဝ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူး ဢၼ်ၶုၼ်သၢင်ႇၵႅတ်ႉသႃး တႄႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွင်းမူးဝိၼ်ႇၶယ ဢၼ်မီးတီႈ ၵျွင်းမၵျီးတေႃး၊ ၵွင်းမူးထီးလႅင်ႇသျိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၵျွင်းထီးလႅင်ႇသျိၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပတ်ႉပိုၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽြႃး၊ ၵွင်းမူး၊ ၵျွင်းတေႃႇ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉထႅင်ႈယူႇ။ ၵျွင်းတေႃႇဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈဢၼ်မႂ်ႇလႄႈ ႁွႆးမိုဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇသေ ပဵၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇ ထိင်းသိမ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တေႃႈၼင်ႇၼၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူး ၽြႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၶိုၼ်းၵေႃႇၵုမ်း ယႃႇႁႂ်ႈႁွႆးမိုဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇလႆႈလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း
ဝႃးၽျူႇတွင်ႇ (ၼိူဝ်)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈဝႃးၽျူႇတွင်ႇ (ၼိူဝ်)  (ဝါးဖြူတောင် (အပေါ်)ရွာ၊ Warhpyutaung(Upper)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႃးၽျူႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192707 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႃးၽျူႇတွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 11601 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 5088 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 16686 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ယႂႃႇတႃႇဢေး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႃႇဢေး  (ရွာသာအေးရွာ, Ywartharaye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျီးပျႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190452 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 638 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 763 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1401 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၵၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
တူင်းပတ်ႉလႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဝၢၼ်ႈတူင်းပတ်ႉလႄႇ  (သုံးပတ်လည်ရွာ, Thonepatlel) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီးတေႃးဢၢႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194455 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸီးတေႃးဢၢႆႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 576 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 672 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1248 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
131
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ၵႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵႃး  (ကားရွာ, Car) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပျေႇပိၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194174 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇ တပျေႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1090 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1249 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2339 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
596
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
ၵႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
596
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
596
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
131
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:131
596
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:596
ဝႃးတၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဝႃးတၢၼ်း  (ဝါးတန်းရွာ, Wartan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေးၶျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191191 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1137 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1274 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2411 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
မျွၵ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈမျွၵ်ႉၵူင်း  (မြောက်ကုန်းရွာ၊ Myaukkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးၵူင်း-တွင်းလႄႇ (ႁွင်ႉ) တီးၵူင်း (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191859 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးၵူင်း-တွင်းလႄႇ (ႁွင်ႉ) တီးၵူင်း (တူၵ်း)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1221 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1598 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2819 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဢဵင်ႇမျိၼ်ႉၸၢမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈဢဵင်ႇမျိၼ်ႉၸၢမ်ႇ  (အိမ်မြင့်စံရွာ, Einmyitsan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191154 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1672 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1966 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3142 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
1585
1585
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1585
ယႂႃႇတိတ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတိတ်ႉ (ရွာသစ်ရွာ, Ywarthit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189901 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵွၵ်ႉယူဝ်းပူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 968 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1133 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2101 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၵိၼ်းတူင်ႇ (2)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
မႅၵ်ႉၶရႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈမႅၵ်ႉၶရႃႇ  (မှက္ခရာရွာ, Hmetkhayar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸဵင်ႇပၢၼ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191648 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸဵင်ႇပၢၼ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1834 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2068 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3902 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ၼႃးဝၢၼ်ႈၶူင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးဝၢၼ်ႈၶူင်ႈ (, Nar Wan Hkon, နားဝမ်ခုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး (ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့) ; (Kyainseikgyi Town) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးတီႈတိၼ်လွၼ်ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း တီႈ သၼ်လွႆတေႃးၼသေ တင်းၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မႄႈၼမ်ႉဢတ်ႉတရၢၼ်ႇၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 2 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မီး 2810 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 4,428 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း
ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းၼႆႉ မီးၵႂၢမ်းဝႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးၶဝ် ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ဝၢႆးမႃး ၵိုၼ်းမႃးၵိုၼ်းမႃးလႄႈ ထိုင် ပီ 1908 ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၶုၼ်ပွင်ဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးၼွင်မူဝ်လူင်ၼွင်ၼိုင်ႈသေ ၸူးႁွၵ်ႉၵိုၵ်းၼွင်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇဝႃႈႁွင်ႉပဵၼ် ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်း ယၢၼ် 2 လၵ်း တီႈၼိူဝ် ၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉဢတ်ႉတရၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈၵိုၼ်းဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ဝၢၼ်ႈသဵၵ်ႉၵျီးယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလုမ်းၶုၼ်ပွင်ဝဵင်၊ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ ၸၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵျႃႇဢိၼ်း လႄႈ သဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ မီးၸမ်ၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး ၼႆယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း
ဝၢၼ်ႈသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းလႄႈ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေ လွင်ႈၸွမ်း သၢႆမႄႈၼမ်ႉဢတ်ႉတရၢၼ်ႇၸိုင် ၸၢင်ႈၽႅဝ်ၸူး မေႃႇလမႅင်ႇ ငၢႆႈငၢႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးလတ်း ဝၢၼ်ႈၵုၼ်၊ ၶျွင်းၼၶႂႃႉ၊ မုတူင်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉၼႆ လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်း ၸၢင်ႈဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵႂႃႇၽႅဝ်လႆႈ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇယဝ်ႉ။ မေႃႇလမႅင်ႇလႄႈ ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးၼႆ ၵႆယၢၼ် မွၵ်ႈ 50 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်ၵျႃႇဢိၼ်း ၵႂႃႇၽၢႆႇႁွင်ႇ ၽႅဝ် ဝဵင်းၵေႃႉၵရဵၵ်ႉလႄႈသင်၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉၵႂႃႇၸူး ၵျႅၵ်ႉတူင်ႇလႄႈသင် မီးသၢႆတၢင်းလိၼ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်ၵျႅၵ်ႉတူင်ႇသေ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈ သၼ်လွႆတၼိၼ်းတႃႇယီၼႆႉ ၽႅၼ်ထိုင် သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ထႆးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းထႆးမၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းမိူဝ်ႈၼႂ်း သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ လတ်းၵႂႃႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈဢၼၢၼ်းၵႂိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆ၊ သူၼ်ထူဝ်ႇ လႄႈ သူၼ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းမၢၼ်ႇဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဢွၵ်ႇမႆႉသၵ်းဢၼ်လီမၼ်းလႄႈ မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇပႆႉ ပူင်ႇပေႇပႃးမႃး၊ မႅၵ်ႇၵရီႇၵႃႇ၊ ၽူးၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မႃးပိုတ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽႄတီႈ ဝၢၼ်ႈသဵၵ်ႉၵျီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ယၢင်း ႁူင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႉထွၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်းၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၵေႃႈ ၵေႃႇၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး ၽြႃးၵျႅၵ်ႉလွင်ႉ၊ ၽြႃးၽႃးပျႅတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇၵျႅၵ်ႉတူင်ႇ တီႈၼိူဝ်လွႆတေႃးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူး မုလဢိ လႄႈ မုလဢတ်ႉ သွင်သူသေ ပဵၼ်ဢၼ်လိုဝ်းလင်လႄႈ တေလႆႈႁၼ်ပႃး ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးပုတ်ႉထ ဢၼ်ဢွၵ်ႇႁၢင်ႈပၢႆးမွၼ်းလၢႆးမိုဝ်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
"Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE 47-14, Moulmein" U.S. Army May Service, December 1959
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
595
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:595
ၽျွၵ်ႉသဵၵ်ႉပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၽျွၵ်ႉသဵၵ်ႉပိၼ်ႇ  (ဖျောက်ဆိပ်ပင်ရွာ, Hpyaukseikpin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတလိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193856 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတလိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3430 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3996 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3525 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
တငႃႉၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈတငႃႉၵျိၼ်း  (တငါ့ကျင်းရွာ, Tangakyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191580 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1276 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1577 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
1584
1584
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1584
130
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:130
ၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇၶႃးလႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇၶႃးလႃႉ  (ကုက္ကိုခါးလှရွာ၊ Kokekokharhla) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192983 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2389 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2837 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5226 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၵျီးပျႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈၵျီးပျႃႉ  (ကျီးပြရွာ, Ywartharaye) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျီးပျႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190451 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 638 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 763 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1401 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း
ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း ပဵၼ်လိုမ်ဢၼ်ယူႇၼႂ်း သိၵ်ႈၵမ်ႇၽႃႇဝၼ်းတူၵ်းတင်းပိုၵ်း လႄႈ ၼႃႈလိၼ်ၵမ်ႈၼမ်မီးယူႇၼႂ်း သိၵ်ႈၵမ်ႇၽႃႇၸၢၼ်း၊ လူၺ်ႈမီးပွတ်းတွၼ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်း သိၵ်ႈၵမ်ႇၽႃႇႁွင်ႇ တီႈပၢႆၸိၵ်းၸွမ်တၢင်းႁွင်ႇၶွင်လိုမ်။
594
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:594
မေႃႇၵုၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈမေႃႇၵုၼ်း  (မှော်ကွန်းရွာ, Hmawkun) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေးၶျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191194 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1137 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1274 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2411 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
1583
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1583
ဝႃးၽျူႇတွင်ႇ (တႂ်ႈ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈဝႃးၽျူႇတွင်ႇ (တႂ်ႈ)  (ဝါးဖြူတောင် (အောက်)ရွာ၊ Warhpyutaung(Lower)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႃးၽျူႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192708 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႃးၽျူႇတွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 11601 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 5088 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 16686 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၶျွင်းပွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းပွၵ်ႉ (ချောင်းပေါက်ရွာ, Chaungpauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းပွၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190132 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းပွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 210 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 228 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 438 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇတႂိၼ်း  (ကန်တွင်းရွာ, Kantwin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမီးတူၺ်းပူၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218259 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 4304 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 4297 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 8601 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵၢႆႇ
ၽႅတ်ႉၶူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
ဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႉၶူး  (ဖက်ခူးရွာ, Hpetkhu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸဵင်ႇပၢၼ်းၵၢၼ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191649 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸဵင်ႇပၢၼ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1834 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2068 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3902 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး
တီးၵူင်း (တူၵ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတီးၵူင်း (တူၵ်း)  (သီးကုန်း (အနောက်)ရွာ၊ Theekone(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတီးၵူင်း-တွင်းလႄႇ (ႁွင်ႉ) တီးၵူင်း (တူၵ်း)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191858 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတီးၵူင်း-တွင်းလႄႇ (ႁွင်ႉ) တီးၵူင်း (တူၵ်း)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1221 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1598 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2819 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
593
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႇပရႄႇ 1939
(26) ဝၼ်း
5
593
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:593
လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄ ၸၢတ်ႈၸၢဝ်း ဢၼ်မေႃပၼ်တၢင်းလူႉသုမ်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ၼႃႈလိၵ်ႈ ႑႐႔၊ ပပ်ႉ - ႁၢင်ႈပိုၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ| တႅမ်ႈ - သြႃႇလူင်ဢူးၵူဝ်ႇဢိင်ႇၵႃႇ (ၽူႈၼႄတြႃးဝိပသ်သၼႃႇလုမ်ႈၾႃႉ)
ၽယႃးတူင်းသူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽယႃးတူင်းသူႇ (ဘုရားသုံးဆူမြို့) ; (Payathonzu Town) ; (พะย่าโต้นซู) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ဢိူမ်ႇၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတီး ၸႄႈတွၼ်ႈသင်ႇၶပူႇရီႇ၊ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
မၵျီးတမျႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၸီႇ
မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ
မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၵုၼ်ၼမ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ လိုမ်ဢေးသျိူဝ်း မိူင်းၼိူင်ႈ။ မီးဝႆႉၼႂ်းၼမ်ႉသမုတ်ႉၽသီးၾိၵ်ႉသေ မီးတၢင်းၾၢႆႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ပၢင်ႇလၢႆႇၸႃႇပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၶူဝ်းရီးယိူဝ်းၼိူဝ်၊ မိူင်းၶူဝ်းရီးယိူဝ်းတႂ်ႈ၊ မိူင်းရတ်ႉသျိူဝ်းၶဝ်။ တၢင်းႁွင်ႇလႅၼ်ႊမိူင်းထိုင် ပၢင်ႇလၢႆႇဢူဝ်ႁုတ်ႉ၊ တၢင်းၸၢၼ်းထိုင် ပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵုၼ်ၼမ်ႉထၢႆဝၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇၸိုဝ်ႈမိူင်းၸႃႇပၢၼ်ႇၸမ်း "မိူင်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၵၢင်ဝၼ်းပူင်လူင်းမႃး" ၼႆလႄႈ မၢင်ႊပွၵ်ႈ မိူင်းၸႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ "မိူင်းတီႈၵၢင်ဝၼ်းဢွၵ်ႇ" ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလႅၼ်ႊမိူင်းၵျပၢၼ်ႇၼႆႉ မီးၵုၼ်ၼမ်ႉ 3000 ပၢႆ။ ၵုၼ်ၼမ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်းၸမ်း ႁွၼ်သျူး (本州)၊ ႁွၵ်ႉၶၢႆးတူဝ်း(北海道)၊ ၵျူးသျူး(九州)၊ သျီႊၶူဝ်ႊၵူး(四国)သေ ၶဝ်သီႇၵုၼ်ၼမ်ႉ မီး 97 ဝၢၵ်ႈၶွင်လိၼ်မိူင်းၸႃႇပၢၼ်ႇ။ ၵုၼ်ၼမ်ႉၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ မီးလွႆတင်းၼမ်သေ လွႆၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်လွႆၾႆး။ လွႆၾူႊၸီႊ ဢၼ်ပဵၼ်လွႆဢၼ်သုင်တီႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းၸႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွႆၾႆးလုၵ်ႈၼိူင်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
ၵျီႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵျီႇၵူင်း  (ကြည်ကုန်းရွာ၊ Kyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႄးပူၵ်ႉမ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192064 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတႄးပူၵ်ႉမၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 869 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1245 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2114 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၶျွင်းဢူး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၶျွင်းဢူး (ချောင်းဦးမြို့ ; Chaung-U ; ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဝဵင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၶျွင်းဢူးၼႆႉ ပဵၼ်မႃးဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ (ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈၶၢင်တွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်း၊ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ထုင်ႉမျိၼ်းမူႇ၊ တီႈၼႂ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသိုၵ်းယဝ်ႉသေ ယွၼ်ႉၵႆဝဵဝ်းၼႃႇလႄႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႆသေ ၸူးဢဝ်ယဵတ်ႈသႂ်ႇၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ ဢၼ်မီးၸမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉၵႃး ရူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်းဢၼ်ၵႂႃႇယေႇဢူးလႄႈ တင်းဝဵင်းမျိၼ်းမူႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 22 လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇၼႆ ၵႆၵၼ် 14 လၵ်းယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈပထဝီႇ
ဝဵင်းၶျွင်းဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 231.46 ထတ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇၵျုႁွင်ႇ 22° 45' လႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျုဢွၵ်ႇ 95° 8' တေႃႇ 95° 25' ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ဝဵင်းၶျွင်းဢူးၼႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းမူႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမျွင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းၼႆႉ လႆလူင်း တၢင်းၽၢႆႇတူၵ်းယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 2 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တိူၵ်ႈသူင်လိၵ်ႈ၊ ႁူင်းပလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ လႄႈ ယူင်ႉသၢင်ႈၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇသိုၵ်းသေဢိတ်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးဢၼ်လူႉဢၼ်လဵဝ်သေ တိုၼ်းမီးၼင်ႇ ပိူင်ၵဝ်ႇမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တင်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းသေ ၵႆယၢၼ် 6 လၵ်းသေ ယွၼ်ႉမီးတီႈ ဢမ်ႇတူၵ်းၽၢႆႇၼမ်ႉ ဢမ်ႇတူၵ်းၽၢႆႇၵွင်းလႄႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်း ဢၼ်ၵၢၼ်ၼႃး၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၵၢၼ်ၶၢႆ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ဢွၵ်ႇ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ငႃး၊ ၵုၺ် လႄႈ ၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းဢဝ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉ မီးယူႇမွၵ်ႈ 6442 ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူႈမိုဝ်းၼႄတၢင်း
ဢဝ်တၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်း မူင်ႇယႂႃႇ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ လႄႈ ရူတ်ႉလဵၼ်း ၶျွင်းဢူး-ပၶူၵ်ႉၵူႇသေ ၸၢင်ႈၽႅဝ်ထိုင်လႆႈ ၶျွင်းဢူးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆတၢင်း ရူတ်ႉၵႃး၊ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ လႄႈ ရူတ်ႉတၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) မူင်ႇယႂႃႇသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ ဝဵင်းၶျွင်းဢူးၼႆႉ တင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇသေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် မွၵ်ႈ 84 လၵ်းသေ၊ တင်းဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇၼႆႉ မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 14 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃႈ လုၵ်ႉၶျွင်းဢူး ၵႂႃႇၸူး ပၶူၵ်ႉၵူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၶႅမ်ႉလီဝႆႉယဝ်ႉ။
ပိၼ်းၸု၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၶျွင်းဢူး၊ ဝဵင်း
ၾိင်ႈၾႃႉ
မီးဝႆႉတီႈပွတ်းၵၢင် မိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၾိင်ႈၾႃႉၽဵင်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၾိင်ႈၾႃႉ ပွတ်းမႆႈႁႅင်ႈႁွင်ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်
တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆၼွႆႇၶူၺ်ႇ ဢၼ်ယၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၼင်ႇ လွႆႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းတႄႉ မီးတီႈ ပၢင်ႇၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်းတႄႉ မီးဝႆႉတူင်ႈၼႃးၶဵဝ် ဢၼ်ၼမ်ႉ တီႈ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းၶဝ်ႈၽႅဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူင်ႈၼႃးၸိူဝ်းမီးတီႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်ၼမ်ႉတီႈ ၽၢႆၼွႆႇၶူၺ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၼွႆႇၶူၺ်ႇၼၼ်ႉသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ပၢႆးၸၢၵ်ႈ/ပၢႆးၸၢင်ႈ T.H.S
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ
ဢေႇပရႄႇ 1849
(26) ဝၼ်း
5
1582
1582
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပူင်ႇၸုၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈပူင်ႇၸုၵၢၼ်ႇ  (ဘုံစုကန်ရွာ, Bonsukan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတလိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193851 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတလိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3430 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3996 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3525 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1582
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1582
ပူင်ႇၸုၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၵူၺ်းပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ဝၢၼ်ႈၵူၺ်းပိၼ်ႇ (ဂွေးပင်ရွာ, Gwaypin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵူၺ်းပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189934 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵူၺ်းပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 334 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 384 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 718 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
တႄးမွင်းၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
592
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၶူၵ်ႉၼမ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၶူၵ်ႉၼမ်ႉ (, Wan Hkoke Nam, ဝမ်ခုတ်နမ့်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ယၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈယၢၼ်ႇဢွင်ႇ  (ရန်အောင်ရွာ၊ Yanaung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192981 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2389 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2837 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5226 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
မျိတ်ႉတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဝၢၼ်ႈမျိတ်ႉတႃႇ  (မြစ်သာရွာ, Myitthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸေးၶျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191193 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1137 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1274 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2411 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၵွင်းတိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈၵွင်းတိၼ်ႇ  (ကောင်းတင်ရွာ, Kaungtin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျီးဢဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190444 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1158 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1379 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2537 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
မျိတ်ႉတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတတႃးဢူး
ဢူင်းပိၼ်ႇတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
ဝၢၼ်ႈဢူင်းပိၼ်ႇတေႃး  (အုန်းပင်တောရွာ, Ohnpintaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191582 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1276 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1577 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2853 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
1581
1581
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
30 ဝၼ်း
ၵူၼ်းယိပ်းမႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်းပိူင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းသွင်မိူင်း တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ထူၵ်းပၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇဝီႇသႃႇ တႃႇၶဝ်ႈၸူး မျၢၼ်ႇမႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅဝ်ႇလႄႇ လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅဝ်ႇလႄႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႆႈတေႃႇထိုင် 30 ဝၼ်းယဝ်ႉ။  ၵူၼ်းမိူင်း ၶွင် ၸိူဝ်းသုၼ်ႇတႅမ်းတတ်းသိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈမိူင်း လႄႈ ဢွၵ်ႇယၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ တီႈႁူးၶဝ်ႈမိူင်းဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
1581
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
14 ဝၼ်း
ၵူၼ်းယိပ်း မႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်းထမ်ႇမတႃႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းႁူင်းမိူင်း ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ထူၵ်းပၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇဝီႇသႃႇသေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈမိူင်း မျၢၼ်ႇမႃႇလႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ ထွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈဢႅဝ်ႇလႄႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တႃႇ 14 ဝၼ်း။  ၸွမ်းလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇ သေ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းမႃးတီႈ မိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈမၼ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇလူဝ်ႇဝီႇသႃႆလႄႈ တေၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း တႃႈၵုင်ႈ၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း တႃႈလိူဝ်ႇ သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈမိူင်း/ ဢွၵ်ႇမိူင်း လႆႈယူႇ။
1581
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
ဝီႇသႃႇ မိူဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်
ၽူႈယိပ်းၵမ် မႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်း ထမ်ႇမတႃႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ထူၵ်းပၼ်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၼင်ႇ ထူဝ်းရိတ်ႉၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈဢဝ် ဝီႇသႃႇ မိူဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ် ၵႃႈတီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း တႃႈၵုင်ႈ၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း တႃႈလိူဝ်ႇသေ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ တႃႇ 30 ဝၼ်း။ ၶဝ်တေလႆႈပၼ် ၵႃႈဝီႇသႃႇ ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 50 ယဝ်ႉ။
1581
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢီးဝီႇသႃႇ
မျၢၼ်ႇမႃႇ လႆႈပိုတ်ႉၸႂ်ႉ ပိူင် ဢီးဝီႇသႃႇ မႃး မိူဝ်ႈပီ 2014 သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢီးဝီႇသႃႇၼႆႉ ထူၵ်းပၼ်တီႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆ ဢၼ်ပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ထူဝ်းရိတ်ႉ လႄႈ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢီးဝီႇသႃႇၼႆႉ ထူၵ်းပၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁဵတ်းၵၢၼ် သၢမ်ဝၼ်းသေ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းထူၵ်းပၼ်ယဝ်ႉ မၼ်းတေၸႂ်ႉလႆႈ တႃႇ 90 ဝၼ်း သေ (ပေႃးပဵၼ်ထူဝ်းရိတ်ႉ) ၶႂၢင်းပၼ် တႃႇယူႇသဝ်း 28 ဝၼ်း၊ (ပေၵႃးပဵၼ်တႃႇ ၽူႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်မီး လွင်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇဝႆႉၼႆ) ယူႇသဝ်းလႆႈ 70 ဝၼ်း။ ၵႃႈၶၼ် တႃႇ ဝီႇသႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆႉ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ US$70 သေ ဢီးဝီႇသႃႇ တႃႇ ထူဝ်းရိတ်ႉၼႆႉ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ US$50 ယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု လဵၵ်ႉသေ 7 ၶူပ်ႇၼႆတႄႉ ဝီႇသႃႇထူၵ်းပၼ်လၢႆလၢႆ ဢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈမၼ်း။
1581
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢီးဝီႇသႃႇ
သဵၼ်ႈမၢႆမိူင်း ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈမႄႇၶႂၢၵ်ႈမႃး သွင်ၵမ်း၊ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ၼႂ်း လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2014၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼႂ်း လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 2015။ ဢၼ်ပဵၼ် ဢီးဝီႇသႃႇ တႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈမႃး ၼႂ်း လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
1581
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢီးဝီႇသႃႇ
ၽူႈယိပ်းၵမ် ဢီးဝီႇသႃႇ ၼႆႉ တေလႆႈလုၵ်ႉတီႈ ႁူးၶဝ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႄဝႆႉတီႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉသေ တေလႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်း -
1581
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢီးဝီႇသႃႇ
ၵူၼ်းမိူင်း ၶွင် မိူင်းၸိူဝ်းၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ -
1581
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1581
ပေႃႇလသီႇ ဝီႇသႃႇ ၶွင် မျၢၼ်ႇမႃႇ
ဢီးဝီႇသႃႇ
မၢႆတွင်း- 1 - မိူင်းဢၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢီးဝီႇသႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး/ထူဝ်းရိတ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ဝီႇသႃႇ-ၾရီး ဢမ်ႇၼၼ် ဝီႇသႃႇၽွင်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ႇ။ 2 - မိူင်းဢၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢီးဝီႇသႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး/ထူဝ်းရိတ်ႉ။ ဢမ်ႇမီး မၢႆ - မိူင်းဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢီးဝီႇသႃႇ ထူဝ်းရိတ်ႉ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။
ပိူင် ဢီးဝီႇသႃႇၼႆႉ မိူဝ်းၼႃႈမႃး တေၸၢင်ႈမႄႇၶႂၢၵ်ႈပၼ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတၢင်ႇၸိူဝ်းလႄႈ ဢွင်ႈတီႈၶဝ်ႈၸူးမိူင်းသေ တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈထူၵ်းပၼ် ဝီႇသႃႇတၢင်ႇမဵဝ်းယူႇ။
သၢၼ်းၶျီႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းထဝႄႇ
ဝၢၼ်ႈသၢၼ်းၶျီႇ  (ဆန်းချီရွာ, Sanchi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပၵႃႇရီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းထဝႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 177,048 ယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းထဝႄႇ
မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ဝဵင်း
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႆး ၵႂၢင်ႈၵႃႊႁိုဝ်ၼႆ ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵမ်ႈၼမ်ၼမ် တႅမ်ႈပၢၼ်းၼေၵၼ်မႃးၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၵဵဝ်ႇလိူၺ်ႈမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉဢမ်ႇပႃးမႃးၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉၸွမ်း ပိူင်ပဵၼ်ပိူင်မီး ဢၼ်တေႉတေႉၼၼ်ႉ ဢေႇၼႃႇ။ ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် မၢႇၽိတ်းၸွင်းၸႃးၵၼ်ဝႆႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉပႃးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးယူႇ၊ ထိုင်ပၢၼ် လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ ၽသပလၸင်ႇတတ်းဢဝ်သႂ်ႇလေႃးမိူင်းမၢၼ်ႊ။
ၼႂ်းၽိုၼ်ပိုၼ်းမိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ လႅၼ်ႊလိၼ်မိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပီႊၶရိတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁွတ်ႈထိုင်မၢၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်းတလေး)ၼႆ။ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈဢၼ်သႅင်လီသီလႅင် ၵႃႊၶၼ်ယႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢွၵ်ႇၵိုၼ်း။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းလႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈၵႂၢၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်လႂ်ပၢၼ်လီ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ်မႃး။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမၢၼ်ႊ မိူင်းဢင်းဝႃႉၶဝ် တင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် ၵႆႉလႆႈႁိမ်ၵၼ် လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈမႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း
ပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင်
မိူဝ်ႈပၢၼ်မၢႆတမ်းပႆႇမီးၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၶဝ် ယၢမ်ႈမႃးယူႇသဝ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်တေပဵၼ်မႃးမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ။ တီႈထမ်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈႁၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႈ ၵႆႉလႆႈၶုတ်းႁၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆႁွၵ်ႇ၊ မိတ်ႈ ၸိူဝ်းဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႉ 1217 ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ မီးလႃႊထိူၼ်ႇ 3 ၵေႃႉ လႄႇလိုပ်ႇတူဝ်ထိူၼ်ႇသေ ၽႅဝ်မႃးတီႈဢၼ်ၵႆယၢၼ် တင်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ် သၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉ။ ဝၼ်းၶမ်ႈၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလိုဝ်ႈၼွၼ်းတီႈတိၼ်လွႆ။ မိူဝ်ႈၼႂ်ၽုၵ်ႈမိူင်းလႅင်းမႃးၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်လွႆၵၢၼ်ႉဝႆႉသေ ၼူၵ်ႉၼူၶဝ်ၵေႃႈ မိၼ်ယူႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၶဝ်ဢႅၼ်ႇၵႂႃႇတူၺ်း လႆႈႁၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လႅင် ပေႃးတၢၼ်ႇၼိူဝ်ႉလိပ်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢဝ်မိူဝ်းၼွပ်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸင်ႇပၼ်သူးငိုၼ်း သၢမ်ပၢၵ်ႇၵျၢပ်ႈ တီႈလႃႊထိူၼ်ႇၶဝ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ။ သမ်ႉပွႆႇႁဵင်ၵေႃႉၼိူင်ႈ ႁႂ်ႈၵွၼ်းမေႃႈၶဝ်ႈ 30 သေ မိူဝ်ႈပႂ်ႉၵၢင်(ပႂ်ႉယၢမ်း)တီႈၼၼ်ႉ။ ၼိူင်ႈမေႃႈၶဝ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ငိုၼ်းသၢမ်ပၢၵ်ႇၵူႊပီႊ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈမၢၼ်ႈႁိမ်းတိၼ်လွႆ ဢၼ်လႃႊထိူၼ်ႇသၢမ်ၵေႃႉ ၼွၼ်းလိုဝ်ႈၼၼ်ႉသေ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈၽၼ်းၽဵဝ်ႈပႃႇမႆႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မၢၼ်ႈၽၼ်းပၢင်ႇ ဢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် မၢၼ်ႊၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ တၽၢၼ်းပိၼ်ႇယႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပႂ်ႉၵၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်းႁဵတ်းၼႃး တီႈတူင်ႇဢၼ်တေပဵၼ်မႃး မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးမႃးၼၼ်ႉ သႅင်လႅင်ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၼမ်ၵိုၼ်းထႃးလႄႈ တႄႇပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်း သိူဝ်ႈငမ်းၾႃႉ (ပၶ 1414 - 1432) သေ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် ႁပ်ႉၸိုဝ်ႈ "ၶုၼ်ၸဝ်ႈမေႃႇသႅင်" ၼႆမႃး။
ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ တိုၵ်းမိူင်းၵုတ်ႈ
မိူဝ်ႈ ပၶ 1556 ၸသ်ႈၾႃႉႁၢင်းသႃႇဝတီႇ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ မၢပ်ႇၼေးဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ဢမ်ႇၼွပ်ႇသႅင်လႅင်ၼႆသေ တၢမ်တူဝ်မၼ်း ဢွၼ်တပ်ႉပႆတပ်ႉႁိူဝ်း ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈ။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ႈႁိူဝ်ႈၾႃႉ လႄႈ ပီႈဢၢႆႈမၼ်း ၵိၼ်မိူင်းၸၢင်ႊၵူႇ သိူဝ်သွင်ႇၾႃႉ ၶႃပီႈၼွင်ႉ ယူႇတီႈဝဵင်းၸၢင်ႊၵူႇသေ ႁပ်ႉတိုၵ်း ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ။ ဝဵင်းၸၢင်ႊၵူႇၵၢၼ်ႉ ၶၢႆႉယူႇတီႈ ဝဵင်းၸမ်ပႃႇၼမ်ႉၵဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၢမ်ႈလႆႈ သိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇလႄႈ လႆႈသုတ်ႉႁူၼ်ထိုင် ဝဵင်းတူင်ႈၵႅင်း။ တီႈတူင်ႈၵႅင်းတႄႉ သိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇသုမ်းၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႊ သိုၵ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ႁူၼ်ၶဝ်ႈထိုင်မိူင်းမိတ်ႈ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ မႃးတိုၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ တၢႆၼမ်တင်းလၢႆ တီႈပၢင်ႇၵႂၢင်ႈလူင် ၽၢႆႇဝၼ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈသၵ်း ႁိမ်းမိူင်းမိတ်ႈလႄႈ တေႃႇပေႃးၸင်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ "ပၢင်ႇမၢၼ်ႊတၢႆ"။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇသိုပ်ႇၸင်ႈလႆႈယဝ်ႉလႄႈ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈမေး၊ ၸၢင်ႉမႃႉသႅင်လီသေ ပၢႆႊၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ။ မိူဝ်ႈပယိၼ်ႉၼွင်ႇ တိုၵ်းပေႉမိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉ ၺႃးမႅၼ်ႈပီႊၵေႃးၸႃႇ 918 ၼီႈ။ ပေႃးလေႃးၵၼ်ၼႆ 9+1+8 ၶိုၼ်ႈလႆႈပဵၼ် 9 ၵွၺ်းလႄႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ တႆးၸင်ႇဝႄႈတူဝ်ၼပ်ႉ 9 ဝႃႈပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ။ တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊပၼ်ၽွၼ်ႉႁၢႆႉတႃႇတႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ ဢဝ်တႃႈၵွင်ႊ လႅၵ်ႈဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉၺွင်ႇယၢၼ်း လုၵ်ႈၸၢႆးပယိၼ်ႉၼွင်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႉ 1597 ၸင်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပူင်ႇ သူင်ႇထိုင် မိူင်းမိတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ သမ်ႉတေဢဝ်တႃႈၵွင်ႊ ဢၢပ်ႈပၼ်မိူင်းမိတ်ႈ တႅၼ်းတၢင် မိူင်းၵုတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈမၢႆတမ်း တႅၼ်းၽွင်းႁေႃၶမ်းဢင်းဝႃႉၶဝ် မီးဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ - "သက္ကရာဇ် ၉၅၉ ခု၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်နေ့၊ ရတနာပူရတွင်၊ ရွေဝမြို့ကြီးတည်တော်မူသည်။ မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်သည်၊ ရတနာတမည်ဖြစ်သည်။ ရွေဝမြို့ကြီး အဝင်အပါ ဖြစ်စေရမည်။ မိုးမိတ်စော်ဘွားစီရင်စုဖြစ်သည်။ မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်ကို နှုတ်ယူရမည်။ မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်အစား တကောင်းမြို့ကို အရံအကာနှင့်တကွ အပ်တော်မူသည်။ မိုးမိတ်မြို့က သိမ်းစေ။ မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်မှာ ရွေဝမြို့ကြီးတည်ရာ ရတနာမည်တမည်ဝင်စေ။ ကျောက်တူးအငယ်သား အပါအဝင်တို့ကို ဝန်တို့က စာရင်းအင်းချယူ၍ ရွေတိုက်တော်သွင်းရမည်။ မိုးမိတ်မြို့မခန့်မထားနှင့်။ နှုတ်တောမူသည်။ တကောင်းမြို့ကို အစားလဲတော်မူ၍၊ အပ်တော်မူလေပြီးသည်။ ရွေဝမြို့ကြီးတွင် ထမ်းရွက်စေ။ သက္ကရာဇ် ၉၅၉ ခု၊ သတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၅ ရက်နေ့။ နာခံတော် ပြော့ကြီးမ။"
တင်းလိၵ်ႈတႆး ပွင်ႇဝႃႈၼႆ - "သၢၵ်ႈၵလဵတ်ႈ ႙႕႙ တူဝ်၊ လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ ႑႒ ၶမ်ႈ။ လႆႈၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းလူင်ဢင်းဝႃႉ ဢၼ်ႁိၵ်ႈဝႃႈ ရတ်ႉတၼႃႇပူႇရ။ မိူင်းၵုတ်ႈၵႅပ်ႈပၢင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၵႅဝ်ႈသႅင်ငိုၼ်းၶမ်း။ ၼႆလႄႈ တေလႆႈပႃးၼႂ်းလႅၼ်ႊလိၼ်မိူင်းဢင်းဝႃႉ။ တေလႆႈထွၼ်ဢဝ် မိူင်းၵုတ်ႈၵႅပ်ႈပၢင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းလိၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ တေဢဝ် ဝဵင်းတႃႈၵွင်ႊ ပႃးၸဵမ်မၢၼ်ႈသူၼ်ႁႆႊၼႃး ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ တႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်း တႃႇမိူင်းၵုတ်ႈၵႅပ်ႈပၢင်ႇ။ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈႁုပ်ႈဢဝ်။ မိူင်းၵုတ်ႈတႄႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်လိၼ်မိူင်းဢင်းဝႃႉ။ ဢႃႈမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းၶဝ် တေလႆႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၽူႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင်ယူႇၼၼ်ႉသေ မၢႆဝႆႉၼႂ်းႁၢင်ႈႁေႃ။ မိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈမႃးပၢၼ်ႇပွင်။ ထွၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉယဝ်ႉ။ လႅၵ်ႈဢဝ်တင်း တႃႈၵွင်ႊယဝ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆလႄႈ တေလႆႈႁၢပ်ႇထၢမ်း တႂ်ႈမိူင်းဢင်းဝႃႉ။ သၢၵ်ႈၵလဵတ်ႈ ႙႕႙ တူဝ်၊ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ ႕ ၶမ်ႈ။ ၽူႈမၢႆလူင် ပျေႃႉၵျီးမႃႉ။"
ၵူၺ်းၵႃႊ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈဢဝ်လၢႆးၵေႃႈ လႅပ်ႈဢမ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ႁိုင်ထႅင်ႈသိပ်းပီႊ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႉ 1605 ၼၼ်ႉ မႁႃဢုပရႃၸႃ (မႁႃထမ်မရႃၸႃ - အနောက်ဘက်လွန်မင်း)လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၾႃႉၺွင်ႇယၢၼ်း ၵေႃႉပဵၼ်ၵႅမ်မိူင်းဢင်းဝႃႉ ၶီႇသိုၵ်းၶိုၼ်ႈတိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈ။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ယွၼ်ႈၾႃႉ တင်ႈတပ်ႉတီႈၸၢင်ႊၵူႇ၊ ၵျႂၵ်ႉလႄးပဵင်း၊ ၸမ်ပၢင်တွင်(ၸၵႃးတွင်ႇ)သေ ႁပ်ႉတိုၵ်း မႁႃဢုပရႃၸႃသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႉလႄႈ မိူင်းမိတ်ႈလႆႈယွမ်းၼွမ်းတေႃႇ မိူင်းဢင်းဝႃႉ။
ယွၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇပၼ်
မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႉ 1637 ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ဝၢႆႇၾႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်း ႁွင်ႉဢဝ် ဢႃႈမၢတ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ သိုင်ႇဢူးၶမ်း လူင်းမႃးဢင်းဝႃႉသေ ဢုပ်ႇၵၼ် လွင်ႈမိူင်းၵုတ်ႈ။ မိူဝ်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ သိုင်ႇဢူးၶမ်း တုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်းဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းမိတ်ႈမႃး ၵူႊသိုပ်ႇၵူႊပၢၼ်သေတႃႉ ထိုင်ပၢၼ်ၸဝ်ႈၺွင်ႇယၢၼ်းၸင်ႇ မိူင်းမိတ်ႈ လႆႈပွႆႇၾႃႈမိူင်းၵုတ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ သႂ်ႇလေႃးမိူင်းမိတ်ႈ မိူၼ်ၵူႊပွၵ်ႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉလႄႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပူင်ထႅင်ႈၸိူင်ႉၼႆ။
ၸုမ်းဢႃႈမၢတ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ ဢၼ်သိုင်ႇဢူးၶမ်းၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်လိၵ်ႈပူင်ၼႆႉသေ မိူဝ်းပၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉသိူဝ်ဝၢႆႇၾႃႉ။
ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၶိုၼ်းႁုပ်ႈဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢႆးသေၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်း ၼွၼ်းၽႄး ၸဝ်ႈဢင်းဝႃႉၶဝ် ႁႅင်းယူပ်ႈမႃး။ မၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈဢမ်ႇၼိမ်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႈ ပျေႇမိၼ်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျေႃႇ(1661-1674) ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းယိုၼ်းဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တႂ်ႈမိူင်းမိတ်ႈၶိုၼ်း။ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းတင်ႈလႆႈသဝ်းၶေႃႈထႅင်ႈၵမ်းၼိူင်ႈ။
ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျေႃႇၼႆႉ လႅပ်ႈႁၢႆႉၼႃႇ။ ပွႆႇသိုၵ်းပႂ်ႉၵၢင် ၼႂ်းမိူင်းၶွပ်ႇမိူင်းသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵၢင်။ မိူဝ်ႈ 1666 ၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၸူၼ် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ သၢမ်ၵေႃႉသေ ၽၼ်းတၢႆ။ မိူဝ်ႈ 1667 ပူတ်းပႅတ်ႈ သိုင်ႇဢူၶမ်း၊ သိုင်ႇၶမ်း၊ သိုင်ႇလူင်ၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ဢႃႈမၢတ်ႈသိပ်းၵေႃႉသေ ႁိုပ်ႇဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း။
ဢွင်ႇၸေႇယ တိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈ
မိူဝ်ႈမိူင်းဢင်းဝႃႉ လူႉၵွပ်ႈႁၢင်းသႃႇဝတီႇၶဝ်မႃးတိုၵ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢွင်ႇၸေႇယ တီႈဝဵင်းမူၵ်ႉသူဝ်းၽူဝ်ႇ တင်ႈတူဝ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ။ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းမူၵ်ႉသူဝ်းၽူဝ်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ သူၺ်ႇပူဝ်ႇ။ တိုၵ်းႁိုပ်ႇပႅတ်ႈ သိုၵ်းႁၢင်းသႃႇဝတီႇ တီႈဢင်းဝႃႉယဝ်ႉ သိုပ်ႇႁုပ်ႈဢဝ်မိူင်းၼိူင်ႈယဝ်ႉမိူင်းၼိူင်ႈ။
မိူဝ်ႈ 1753 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈလႃႉ လႆႈၶဵင်ႇသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးတင်း ဢွင်ႇၸေႇယယဝ်ႉ ဢမ်ႇပေႉလႆႈလႄႈ လႆႈၵွမ်းၼွမ်းတႂ်ႈဢွင်ႇၸေႇယ တီႈၵွင်းမူးသူၺ်ႇပေႃႇၵျုၼ်း ၼိူဝ်ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉၵဵဝ်။ ၵွင်းမူးၵၢင်ၼမ်ႉၵဵဝ် သူၺ်ႇပေႃႇၵျုၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၼႂ်းၸေႊဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ ႁိုဝ် သူၺ်ႇၵူႇ ၸေႊမိူင်းၶၢင်သေ ၵိုၵ်းပိုၼ်းလူၺ်ႈ မိူင်းၵွင်း၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ မိူင်းမိတ်ႈ သၢမ်မိူင်း။ ႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵၢင်သၢမ်မိူင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉသၢမ်မိူင်းၼႆႉ ၵႆႉလႆႈမႃးတိုၵ်းၵၼ်တီႈႁူၺ်ႈၵူႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈ 1618 လႆႈတိုၵ်းၵၼ် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၶ ၵိူင်းယူၼ်းၶဝ် သင်သွၼ်ႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈလီၵၼ်ၶိုၼ်းသေ ၸဝ်ႈၾႃႉသၢမ်မိူင်း ၸင်ႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တီႈၵွင်းမူးၵၢင်ၼမ်ႉၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢွင်ႇၵိၼ်ႇသႃႈ ၵုၼ်ၵွင်းမူးၼႆႉ လူမ်ႇတႂ်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇသေတႃႉၵေႃႈ ၵဝ်တေဢမ်ႇၽိတ်းၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉမိူင်းၵွင်း၊ မၢၼ်ႈမေႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၶွၼ်ႇဢိူင်ႇႁူၺ်ႈၵူႈၵေႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၵိၼ်ယဝ်ႉၼႆႉ။ တႄႇမိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇယဵပ်ႇလိၼ်ႁူၺ်ႈၵူႈသေပွၵ်ႈယသ်ႉ။ ပေႃးမီးလွင်ႈတၢင်းလမ်ႇလွင်ႈတေလႆႈၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ ၶီႇၸၢင်ႉမႃႉၶႄႉလၢင်းသေၵႂႃႇ။ တေႃႈၼမ်ႉဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းမေႃႈဢၼ်ဢဝ်လိၼ်ႁူၺ်ႈၵူႈႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇၵိၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢွင်ႇၸေႇယသမ်ႉ ပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၶဝ် ပႃးတင်းၵူၼ်းပႂ်ႉသေ မိူဝ်းၶုတ်းသႅင်တီႈမိူင်းၵုတ်ႈ။
မိူင်းမိတ်ႈလႄႈဢင်းဝႃႉ ႁိမ်မိူင်းၵုတ်ႈၵၼ်ထႅင်ႈ
ထိုင်ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ သိၼ်ႇၽိဝ်ႇသျိၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵၢင်ႉၵႄႇမိူင်းၵုတ်ႈ ၸေႇတုရႃႇၸႃႇ လႄႈ ၸေႇတရႃႇၸႃႇ သွင်ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉတႅင်ႇတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ႁၢႆးငၢၼ်းလဝ်ႊထိုင် ၸဝ်ႈၾႃႉႁင်းဝႃႉဝႃႈ ၵွင်ႁၢမ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၺုၼ်ႉၶဝ် ယဵပ်ႇၶဝ်ႈလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ပၢၼ်ႇမၢၼ်ႈပွင်မိူင်း၊ ပေႃးမီးၵူၼ်းဢမ်ႇဢဝ်ၵႂၢမ်းၵေႃႈ ဝၢမ်ႉမတ်ႉထုပ်ႉႁႅမ်ယူႇလႄႈ မၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း။ ၶႃႈမၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈပၢႆႊၼီဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။