cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
သႃးတွင်ႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈသႃးတွင်ႇၵျီး  (ဆားတောင်ကြီးရွာ, Sartaunggyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႄးမဢူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218246 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 694 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 785 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1479 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
875
‘’’875’’’
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:875
1494
1494
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1494
မျေႇၼီႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၵၢၼ်ႇၵျီး (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ၸၢၼ်း)  (ကံကြီး (တောင်)ရွာ, Kangyi(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194120 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ၵူင်းတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
မေႇ 1
လိူၼ်မေႇ (1) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (121) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (122))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (244) ဝၼ်းယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မေႇ
434
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:434
ဝိꩪူပၼၻႃယိၵႃဝိမႃၼဝတ်ထု (18)၊ ၼၢင်းၽီ လူႇဝီးသီႇၸဵင်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝိမႃႇၼဝတ်ႉထု
ရႃႇတိၼ်ႇၶျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈရႃႇတိၼ်ႇၶျႃႇ  (ရာသင်္ချာရွာ, Yarthinchar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇရႃႇတိၼ်ႇၶျႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194718 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇရႃႇတိၼ်ႇၶျႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1252 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1414 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2666 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
တႃလဝၼ်ꩦၻႃယိၵႃဝိမႃၼဝတ်ထု (19) ၼၢင်းၽီ လူႇတၢၼ်းဝီးထၢၼ်
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝိမႃႇၼဝတ်ႉထု
1090
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ပမ်းတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈပမ်းတႃႇ  (ဘမ်းသာရွာ, Banthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇႁူဝ်လဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189867 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇႁူဝ်လဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1611 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1589 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3200 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
လႅတ်ႉသႄႇဢူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉသႄႇဢူး (လက်ဆယ်ဦးရွာ, Letseu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငပျိၼ်းဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190158 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1179 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1156 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2335 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ပမ်းတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး
1090
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ၺွင်ႇပိၼ်ႇပျူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇပိၼ်ႇပျူဝ်ႇ  (ညောင်ပင်ပျိုရွာ, Nyaungpinpyo) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇလျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193666 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇလျူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2141 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2642 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4783 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
1090
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လႅတ်ႉသႄႇဢူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဢွင်ႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇတႃႇ  (အောင်သာရွာ၊ Aungthar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192566 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတပ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1144 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1191 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2335 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
သႃးတွင်ႇငႄႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈသႃးတွင်ႇငႄႇ  (ဆားတောင်ငယ်ရွာ, Sartaungnge) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႄးမဢူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190583 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 694 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 785 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1479 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဢူင်းပိၼ်ႇၶျၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၶျွင်းမၵျီး
ဝၢၼ်ႈဢူင်းပိၼ်ႇၶျၢၼ်ႇ  (အုန်းပင်ခြံရွာ၊ Ohnpinchan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းမၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192801 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းမၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2419 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2799 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5218 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
1493
1493
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
မႄႈဢေႃႈ၊ ဢိူင်ႇ
ဢိူင်ႇမႄႈဢေႃႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဢိူင်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း
1493
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
38
ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ -
1493
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1493
433
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
မေႇ 2
လိူၼ်မေႇ (2) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (122) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (123))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (243) ဝၼ်းယူႇ။
433
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
မေႇ 2
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မေႇ
433
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:433
ပူင်းဢေႃႈ (တႂ်ႈ)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈပူင်းဢေႃႈ (တႂ်ႈ) (, Pong Au (South), ပုံးအော (တောင်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇပၢင်းတၢင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး
ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး (Selección de fútbol de Argentina) ၼႆႉ ပဵၼ် ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်တူဝ် ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃးသေ ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ဢွင်ႇပႄႉၼမ်သေပိူၼ်ႈ တီႈပွႆးမၢၵ်ႇၼင် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼင်ႇ ဢုရုၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ en:Argentine Football Association ၵေႃႉ ၵုမ်းထိင်းၸတ်းၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈလဵၼ်ႈ ပၢင်ႁိူၼ်း ဢႃႇၵျႅႇၼ်ႇတီႈၼႃး ၼႆႉ ပဵၼ် en:Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti ဢၼ်မီးတီႈ  Buenos Aires ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉတိၼ်ၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ငဝ်ႈငုၼ်းၾီႇၾႃႇဝႃႈ ပေႃးဢဝ် တင်းၵမ်ႇၽႃႇဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် မီး ၸၼ်ႉ 7 ၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1978 လႄႈ 1986 ၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉတီႈ ပွႆးၵွၵ်းသူးၵမ်ႇၽႃႇ ၾီႇၾႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇဢူဝ်ႇလမ်းပိၵ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2004 လႄႈ 2008 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶႅပ်းသူၶမ်း မႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး
မေႇ 3
လိူၼ်မေႇ (3) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (123) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (124))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (242) ဝၼ်းယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မေႇ
တပျေႇၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈတပျေႇၵၢၼ်ႇ  (သပြေကန်ရွာ၊ Thapyaykan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသပ်ႉပျႃႇၵျိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192246 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသပ်ႉပျႃႇၵျိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1010 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1130 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2140 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
1089
1089
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1089
874
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တလိၼ်းၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈတလိၼ်းၵူင်း  (တလင်းကုန်းရွာ၊ Talinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတလိၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192122 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတလိၼ်းၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 758 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1203 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1961 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ သျၢၼ်းတႄး
ဝၢၼ်ႈၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇပိၼ်ႇ  (ကုက္ကိုပင်ရွာ, Kokekopin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသျၢၼ်းတႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194009 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသျၢၼ်းတႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1189 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1293 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2482 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
တႁၢတ်ႉၸီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈတႁၢတ်ႉၸီး  (ဒဟတ်စီးရွာ၊ Dahatsee) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတႁၢတ်ႉၸီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192412 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတႁၢတ်ႉၸီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 197 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 244 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 441 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၵျုၼ်းဢူး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈၵျုၼ်းဢူး  (ကျွန်းဦးရွာ, Kyunu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငႃးသူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190889 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇငႃးသူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 509 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 586 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1095 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ၵၢၼ်ႇၵျီး (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျီး (ႁွင်ႇ)  (ကံကြီး (မြောက်)ရွာ, Kangyi(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194121 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ထၢၼ်းပိၼ်ႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ထၢၼ်းပိၼ်ႇၵူင်း (ထန်းပင်ကုန်းရွာ, Htanpinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇထၢၼ်းပိၼ်ႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190056 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇထၢၼ်းပိၼ်ႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 922 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 992 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1914 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
မၵျီးဢူၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈမၵျီးဢူၵ်ႉ  (မကျီးအုပ်ရွာ, Magyioke) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၸူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194624 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၸူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2886 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5608 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
မေႇ 4
လိူၼ်မေႇ (4) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (124) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (125))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (241) ဝၼ်းယူႇ။
ပျေႃႇပွႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၺွင်ႇပိၼ်ႇလျူဝ်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ႁႂၢင်းၸိင်ႇယုၺ်
ႁႂၢင်းၸိင်ႇယုၺ်ႇ (,, ၵိူတ်ႇ 1992 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 30 - တၼ်းတူင်း, မိူင်းၶႄႇ), ႁူႉဝႃႈထႅင်ႈ Johnny Huang, ၼႆႉ ပဵၼ် ၸၢႆးငဝ်း လႄႈ မေႃႇတႄႇလ် ၶႄႇၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈပၢၼ် မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ
ႁႂၢင်းၼႆႉ မၼ်းၶိုၼ်ႈၶေႃးလဵၵ်ႉ တီႈ Eastern Liaoning University တႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆးသၢင်ႈ တီႈၼိူဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်။ မၼ်းလႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၸွမ်းယၢမ်း လၢႆဢၼ် တေႃႇထိုင် ဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်း သိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ် ၵၢၼ်မေႃႇတႄႇလ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁႂၢင်းၼႆႉ မၼ်းလႆႈၽိုၵ်းမႃး ၵျူႇၵျိတ်ႉသု ပရႃႇၸီးလႅၼ်း သေ လႆႈၶဝ်ႈၸွႆႈမႃးတီႈ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇတင်းၼမ်၊ တူဝ်မၼ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈဢွင်ႇပႄႉ တီႈ ၶျႅၼ်ႇပီႇယႅၼ်ႇ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၶေႃးလဵၵ်ႉ ၵျူႇၵျိတ်ႉသု ပရႃႇၸီးလႅၼ်း တီႈသျၢၼ်ႇႁၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈၶွင်
ၼႂ်းပီ 2016 ၼၼ်ႉ ႁႂၢင်းၼႆႉ မၼ်းလႆႈတႄႇၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸိူင်းဢၼ်ပဵၼ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈ ဝႅပ်ႉတရႃႇမႃႇ 2016 Addicted ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူင်းၸၢတ်ႈပၢၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၵေးသီႇၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ လႆႈတႄႇပိုၼ်ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ဝႅပ်ႉတရႃႇမႃႇၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇမၢၼ်ႇ သေ ၼိုင်ႈဝၼ်း မီးၵူၼ်းတူၺ်း 10 လၢၼ်ႉပၢႆသေ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈဢီးသူင်ႇ ႁႂ်ႈႁႂၢင်း ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝႅပ်ႉတရႃႇမႃႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးလွင်ႈတၢင်း homosexuality ဢၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၼင်ႇၵၼ်ယူႇၸွမ်းၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇထုၵ်ႇ SAPPRFT ဢိုတ်းႁႄႉပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ မၼ်းၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင် တီႈ ဝႅပ်ႉတရႃႇမႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်မဵဝ်းၸိူင်းဝူၼ်ႉၶုၺ်ႈ Demon Girl 2ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းလႆႈၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ပႃးၼႂ်းၸိူင်း ၸိူင်းၽုၵ်ႉလီႁုၼ်ႉၶူဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ၸိူင်း zombie ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႃႇ မိူင်းၶႄႇ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Guns and Kidneys ဢၼ်ပဵၼ် ၸိူင်းၼႃႈၸေႃးယႂ်ႇဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇမၼ်းယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ ႁႂၢင်း လႆႈတႄႇ တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ငဝ်းတူင်ႉလူင်ဢႅတ်ႇသျိၼ်ႇႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း Operation Red Sea ဢၼ် Dante Lam ၸတ်းၸိူင်းသေ ဢၼ်ၼႄမႃး ၼႂ်း ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ငဝ်းတူင်ႉလူင် ၼၼ်ႉႁႃပၼ်ငိုၼ်း တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ $579 လၢၼ်ႉသေ တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ငဝ်ႈတူင်ႉလူင်ၶႄႇ ဢၼ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈသုင်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႂၢင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမၼ်း ၼႂ်း Operation Seaၼၼ်ႉသေ မၼ်းႁပ်ႉလႆႈသူး ၵူၼ်းၼႃႈမႂ်ႇ တီႈ Asian Film Awards ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ႁႂၢင်းလႆႈတႄႇတူင်ႉၼိုင် တီႈၼႂ်း တရႃႇမႃႇတၢင်းႁၵ်ႉ Moonshine and Valentine ၽၢၵ်ႈၵၼ်တင်း Victoria Songယဝ်ႉ။ သီးရီးၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉႁၼ် လွင်ႈထတ်းသၢင်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉသုင်၊ လွင်ႈၵပ်းၵၢမ်းၽတ်ႉသတ်ႉလီ လႄႈ လွင်ႈၽၢင်ႁၢင်တူင်ႉၼိုင် ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၽႅတ်းလႅတ်းလီ လႄႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၸႂ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉသဵင်ၶွင်တူဝ်မၼ်းလႄႈ မၼ်းထုၵ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင် တီႈၼႂ်း ၸိူင်းတရႃႇမႃႇတၢင်းႁၵ်ႉ My Story for Youၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ Forbes China လႆႈဢဝ်ႁႂၢင်းသႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽၢႆႇတႂ်ႈ 30 ဢေးသျႃး ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၵူၼ်း 30 ၵေႃႉ ဢၼ်ဢႃႇယု လဵၵ်ႉသေ 30 ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်းယွၼ်ႈထိုင် တီႈၶွပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီ 2019 ၼၼ်ႉ ႁႂၢင်းလႆႈတႄႇ ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်း ငဝ်းတူင်ႉလူင် ႁူၼ်ႉၶူဝ် Pegasus ဢၼ် Han Han ၸတ်းၸိူင်းသေ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႄ ၼႂ်း ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းလႆႈတႄႇၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်း ၸိူင်းတရႃႇမႃႇ ပလၵ်ႈ The Thunder ဢၼ်လႆႈပွႆႇၶိုၼ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်မေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းထုၵ်ႇတၢင်ႇၸၼ်ႉ 28 ၵႃႈတီႈၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆ Forbes ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၶႄႇ 100ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီ 2020 ၼၼ်ႉ ႁႂၢင်းလႆႈတႄႇၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်း ၸိူင်းတရႃႇမႃႇတၢင်းႁၵ်ႉ တီႈၵၢၼ် Love Advanced Customization ဢၼ်ၼႄႁၢင်ႈ ပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢီးၵေႃးမၢတ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈၶပ်းၶိုင် တႃႇၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင် တီႈၼႂ်းၸိူင်းတရႃႇမႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ Wild Grass, လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉလူင်ႁူၼ်ႉၶူဝ် လွင်ႈတၢင်းႁၵ်ႉ Oversize Loveၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းထုၵ်ႇတၢင်ႇၸၼ်ႉ 36 ၵႃႈတီႈၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆ Forbes ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၶႄႇ 100ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် လႄႈ ၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇ
ၼႂ်းပီ 2017 ၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၽွင်းတၢင်ၸၢႆး ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႄႈ ၽူႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈ Pantene ဢၼ်ပဵၼ် မိၵ်ႈၵၢၼ်ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၽူႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈ လႄႈ ၽွင်းတၢင် တႃႇ မိၵ်ႈၵၢၼ်ၼမ်ႉႁွမ်သွင်ဢၼ် Dior Fragrance လႄႈ Elizabeth Ardenၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်း ဢေႃးၵၢတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်မႃးထႅင်ႈ ၽွင်းတၢင်မႂ်ႇ ႁင်း Sebastian Professional လႄႈ Johnnie Walkerယဝ်ႉ။  ဝၢႆးလင်မႃး မၼ်းထုၵ်ႇယုၵ်ႉယွင်ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ပဵၼ် ၽွင်းတၢင်မိၵ်ႈၵၢၼ်ၶႄႇ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႃႇ Abercrombie & Fitchယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိူၼ် ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၽူႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇ မိၵ်ႈမၢႆၵၢၼ် လုမ်းလႃးၼိူဝ်ႉၼင် (skincar) ဢၼ်ပဵၼ် SNP (Shining Nature Purity) လႄႈ Sesdermaၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  ဝၢႆးလင်မႃး မၼ်းလႆႈပဵၼ်မႃး ၽွင်းတၢင်မိၵ်ႈၵၢၼ် ႁင်း FILA, Ecco, လႄႈ မိၵ်ႈၵၢၼ် ၼမ်ႉဝၢၼ်Suntory Horoyoiၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းတၢင်
ၼႂ်းပီ 2017 ၼၼ်ႉ ႁႂၢင်းလႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ "15th Strait Youth Forum" သေ မၼ်းထုၵ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈတင်းႁူဝ်ၶေႃႈ "The Messenger of Youth Cultural Exchange between Fujian and Taiwan" ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းထုၵ်ႇ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ တႃႇၶိုၼ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၾူဝ်ႇရမ်ႇ "Deciphering New Opportunities in Chinese Film" ဢၼ် ၵၢၼ်လဝ်ႇမူၼ်ႈ Shanghai International Film Festival လႄႈ NetEase ၶဝ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၼၼ်ႉသေ မၼ်းလႆႈႁပ်ႉ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ တႃႇပဵၼ် "Star Editor" တီႈ NetEase ယဝ်ႉ။
ၼႂ်း ပီ 2019 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ႁႂၢင်း ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၽွင်းတၢင် ၵူၼ်းၼုမ် ႁင်း Asian Film Awards ပွၵ်ႈၵမ်း 13 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၶႄႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငဝ်းၶႄႇ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငဝ်းၶႄႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငဝ်း တႄႇလီဝေးသျိၼ်းၶႄႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငၢမ်းၶႄႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငဝ်း တီႈ လႅဝ်းၼိင် ပိူင်ထၢၼ်ႈ:Best Newcomer Asian Film Award winners
ဢယေးပၢႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈဢယေးပၢႆႇ  (အရေးပိုင်ရွာ၊ Ahyaypaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192567 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတပ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1144 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1191 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2335 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ပႂိၼ်ႉၽျူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇ (ပွင့်ဖြူမြို့ ; Pwintbyu) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇ၊ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇခြၾ ၼမ်ႉမူင်းယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မိၼ်းပူး - ၵုၼ်သိၼ်ႇၽျူႇသေ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းမိၼ်းပူး ယၢၼ် (24)လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ ၼႃႈဢွၵ်ႇၼႃႈတူၵ်း (4) ၽႃႇလူင်ႇ၊ ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်း မီးမွၵ်ႈ (3) ၽႃႇလူင်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇ မိူဝ်ႈ ပီ 1956 ၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်းဝႆႉ မီးယူႇ 93134 ၵေႃႉသေ ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်း မၢၼ်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉထၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင်တႄႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ဢဝ်ႁွင်ႈတေႃႉဢဝ်ၼမ်ႉတီႈ ၼမ်ႉမူင်းသေၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၼမ်ႉသႂၢင်းသႂ်ႇပၼ် ဢေႇၵၼႃး (8,300) ၼႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼႃး ဢၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉၽၢႆၼၼ်ႉသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ႁႆႈသေၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ငႃး၊ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ မႆယႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်လႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ပႂိၼ်ႉၽျူႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းၼႆႉ ဢဝ် ဝၢၼ်ႈဢၼ်ပဵၼ်သၢမ်ၶႃၵဵင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝၢၼ်ႈၵူၺ်ႉ၊ တယႅတ်ႉၵျိၼ်း လႄႈ တၼတ်ႉၵူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပဵၼ်ဝဵင်းမႃးလႄႈ တူၼ်ႈမွၵ်ႇသဵဝ်ႈလူင်တူၼ်ႈၼိုင် ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉမွၵ်ႇမၼ်းၵီႈ သီၽိူၵ်ႇၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉၵိုၵ်းမၼ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇၼႆႉ ယွၼ်ႉၸၢင်ႈဢဝ်လႆႈၼမ်ႉ ၵႃႈတီႈ ၼမ်ႉလူင်း ငၢႆႈငၢႆႈလႄႈ တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ ၶဵဝ်လီယမ်းလီယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇၼႆႉ ပေႃးၸႃႇဢဝ် ဝဵင်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူးၼႆႉၼႆ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇသေတႃႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ဢွၵ်ႇၼမ်သေ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈ ၼမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၵႃႉၶၢႆတႄႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ မိၼ်းပူး-ၵုၼ်သိၼ်ႇၽျူႇလႄႈ ၼမ်ႉမူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်လင်သၢမ်သူႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် သူၺ်ႇပူင်ႇတႃႇ၊ တႅတ်ႉတေႃႇသျေႇ လႄႈ တႅတ်ႉတေႃႇယ သေ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ၽြႃးသူၺ်ႇပူင်ႇတႃႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမူင်းၼႆႉ လႆဢိူမ်ႈမႃးတီႈတိၼ် ၽြႃးသူၺ်ႇပူင်ႇတႃႇသေၵေႃႈ ၶိုၼ်းပၼ်ႇငွၵ်းၵႂႃႇတၢင်ႇၽၢႆႇသေ လႆလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးသူၺ်ႇပၢၼ်းမျႅင်ႇ ဢၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ တႄႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းဝႆႉယူႇၵူႈပီယဝ်ႉ။
1492
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
'''1829’’’
432
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
1829
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1088
1088
1829
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
1088
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
1088
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1088
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1088
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
432
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1088
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1088
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
1829
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1829 ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1820 ႁူဝ်သိပ်းပီ
1088
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1088
ၽူဝ်းမူဝ်းၵျီးၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈၽူဝ်းမူဝ်းၵျီးၵူင်း  (ဖိုးမိုးကြီးကုန်းရွာ, Hpoemoegyikone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇဝႃးယူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193998 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇဝႃးယူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1158 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1415 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2573 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ၵလႃးမတွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
ဝၢၼ်ႈၵလႃးမတွင်ႇ  (ကုလားမတောင်ရွာ, Kularmataung) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမၼေႃးမယ၊ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189682 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမၼေႃးမယၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1779 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1873 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3652 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
မေႇ 5
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မေႇ
မႄႈဢေႃႈ (ဢေႃး)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈမႄႈဢေႃႈ (, Mae Aw, မယ်အော) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇမႄႈဢေႃႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
ၼမ်ႉပႅၼ်ႈ (တႂ်ႈ)၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပႅၼ်ႈ (တႂ်ႈ) (, Nam Pen (South), ထိပျဉ် (တောင်)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇပၢင်းတၢင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ငၽႄး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းငၽႄး (ငဖဲမြို့နယ် ; Ngape Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းငၽႄးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး
ၵျွင်းၸု၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၸု  (ကျောင်းစုရွာ၊ Kyaungsu) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတလၢႆးၵၢၼ်ႇ (ႁွင်ႉ) ၵၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191996 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတလၢႆးၵၢၼ်ႇ (ႁွင်ႉ) ၵၸီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 974 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1183 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ၶျွင်းမၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈၶျွင်းမၵျီး  (ချောင်းမကြီးရွာ၊ Chaungmagyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းမၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192794 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၶျွင်းမၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2419 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2799 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5218 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်းၵႃႇသဵၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈဝၢၼ်းၵႃႇသဵၵ်ႉ  (ဝမ်းကာဆိပ်ရွာ, Wankarseik) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႄးမဢူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190582 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 694 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 785 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1479 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
တၢၼ်းၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈတၢၼ်းၵျိၼ်း  (ဒါန်းကျင်းရွာ၊ Dankyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတၢၼ်းၵျိၼ်း (ၼတ်ႉပလိၼ်ႇ) ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192441 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတၢၼ်းၵျိၼ်း (ၼတ်ႉပလိၼ်ႇ)ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 808 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 967 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1775 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝႅတ်ႉတူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉတူဝ်း (ဝက်တိုးရွာ, Wettoe) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငပျိၼ်းဢိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190157 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1179 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1156 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2335 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
873
‘’’873’’’
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:873
1491
1491
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1491
ၵႂၢမ်းတၵၼ်
ၵႂၢမ်းတၵၼ်
မေႇ 6
လိူၼ်မေႇ (6) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (126) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (127))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (239) ဝၼ်း။
ပေႇပိၼ်ႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ဝၢၼ်ႈပေႇပိၼ်ႇၵူင်း  (ပေပင်ကုန်းရွာ, Paypinkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇလျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 193697 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇလျူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2141 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2642 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4783 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ
ပီႁူဝ်ႁဵင် 2
ပီႁူဝ်ႁဵင် ထူၼ်ႈသွင် ၼႆႉ တီႈပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း ၵရီႇၵေႃႉရီးယၢၼ်းၼၼ်ႉ တႄႇတီႈပီ 1001 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်း တေႃႇ ပီ 2000 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 31 ဝၼ်းယဝ်ႉ။
ပီႁူဝ်ႁဵင် 2 ၼႆႉ ဢႅမ်ႇပႃႇရႃႇမုၼ်ႇၵူဝ်း၊ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၺၢၼ်ႇပၢႆးႁူႉ၊ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ၊ ပၢႆးၸၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ မီးၽွၼ်းပၢႆးသၢႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 19-20၊ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး၊ ပႆႇၺႃႇပၢႆးယႃႈယႃ လႄႈ လွင်ႈသမ်းၶဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈမီးမႃးျဝ်ႉ။ တီႈပၢင်သိုၵ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈလၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉပၢႆးပႆႇၺႃႇ ၼိဝ်ႇၵလီးယႃးသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇမႃး။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈပေႃႇပဵၼ်မႃးသေ မေႃယႃ၊ ၽူႈလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ် လွင်ႈယူတ်းယႃ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႈၶဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၺၼတၢင်းမေႃမႃးသေ ၵူၼ်း ဢဝ်တိၼ်ၵႂႃႇတမ်းတီႈၼိူဝ် လိူၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼႂ်း 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ဝူၼ်ႉၶူင်သၢင်ႈ ပၢႆးသၢင်ႈမႂ်ႇသေ တီႈၽၢႆႇပၢႆးပႆႇၺႃႇၼၼ်ႉ ၵူႈမိူင်းၵူႈမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ရေႇတီႇယူဝ်ႇ၊ တႄႇလီႇဝီးသျိၼ်း၊ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း မိတ်ႉၼိတ်ႉဢွၼ်ႇၵေႃႈ တူဝ်ႈၸွတ်ႈလႆႈတင်းၵမ်ႇၽႃႇသေ ပၢႆးလႃႈ 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီမႃးၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၵူၼ်းဢၢၼ်ႁူဝ်ႁဵၼ်လၢၼ်ႉမၼ်း မေႃပႆႇၺႃႇမႃးျဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉၵေႃႈ တိူဝ်းလိူဝ်ၼမ်မႃး 2 ပုၼ်ႈ လိူဝ်သေ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 7 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1700 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမီး 300 မီႇလီႇယႅၼ်ႇသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တိူဝ်းၼမ်မႃး ထိုင် 1000 - 600 မီႇလီႇယႅၼ်ႇယဝ်ႉ ထိုင်ပီ 2000 မႃး ႁွတ်ႈထိုင် 6 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းမၼ်းတႄႉ လွင်ႈၽၢၼ်ဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼမ်မႃး၊ ၵမ်ႇၽႃႇလူင်ၵေႃႈ မႆႈႁွၼ်ႉမႃး လႄႈ ၸိူဝ်းၽၼ်း လႆႈၶွႆႈႁၢႆၵႂႃႇၼႆသေ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ႁဵင် ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ႁဵင် 2
ဢေႇပရႄႇ 1919
(26) ဝၼ်း
5
431
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:431
သပ်ႉပျႃႇၵျိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈသပ်ႉပျႃႇၵျိၼ်း  (ဆပ်ပျာကျင်းရွာ၊ Satpyarkyin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသပ်ႉပျႃႇၵျိၼ်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192245 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသပ်ႉပျႃႇၵျိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1010 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1130 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2140 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
သူၺ်ႇၵျႃႇဢိၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈသူၺ်ႇၵျႃႇဢိၼ်း  (ရွှေကြာအင်းရွာ, Shwekyarinn) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇငႃးသူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190890 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 509 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 586 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1095 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
တပျေႇတႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈတပျေႇတႃႇ  (သပြေသာရွာ, Thapyaythar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၸူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194623 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇယူဝ်းၸူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 2722 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2886 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 5608 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ၵျွႆးတပ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၵျွႆးတပ်ႉ  (ကျွဲတပ်ရွာ၊ Kywetat) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတပ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192565 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွႆးတပ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1144 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1191 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2335 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ
thumb|ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ပၢင်လူင်
ၸႃႇတိ
တူၼ်ၼေႇၸဝ်သြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉ ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းလွႆၶႄႇ၊ ပႃႈဢေးၼၢင်း ယူႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉသၢႆး ဢိူင်ႇၼႃးၵူင်း ဢိူင်ႇလူင်ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈ 1286 လိူၼ် 11 လွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ (14.10.1924) ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းသေ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၵေႃႉထူၼ်ႈသီႇလႄႈ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ‘’’ၸၢႆးထီး’’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ၸၢင်း
မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1306 တဵမ် လိူၼ် 12 မႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ (23.10.1944) ဝၼ်းၸၼ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇၵိတ်ႉတိထမ်ႇမ ၵျွင်းတေႃး ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ် ဢုပတ်ႉၸၢႆႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တမ်ႈတီႈ သိမ်ႇၶၼ်ႇတ ၵျွင်းမၢၵ်ႇၵႅင်းမူၼ်းယဝ်ႉ။
ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ
ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ် လိၵ်ႈလေႃးၵုတ်ႉတရႃႇ တမ်ႈတီႈ ၵျွင်းမၢၵ်ႇၵႅင်းမူၼ်း ၵျွင်းတေႃး (လၢင်းၶိူဝ်း) ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈမိူင်းၵႆ ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ ၵျွင်းလႅင် ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ၊ ၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီး ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇယူႇ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တမ်ႈတိႈ ယၢၼ်ႇၵုင်ႇ၊ မၢၼ်းတလေး တေႃႇပေႃးဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉၶူးသွၼ် ထမ်ႇမႃႇၸရိယ 8 ၽိုၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း 8 ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ပပ်ႉမူႇငဝ်ႈသၢမ်ၽိုၼ်
တီႈၼႂ်းပပ်ႉ မူႇဢဝ်ၵုင်ႇ 6 ၽိုၼ် (ဂုဏ်ထူးတန်း) ၼၼ်ႉ ၼႂ်း 6 ၽိုၼ်ၼၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ဢွင်ႇပူၼ်ႉ 5 ၽိုၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈၸုမ်ႈ ‘’’သီရိပဝရ ꩪမ်မႃၸရိယ’’’ သေ ၸိုဝ်ႈၸုမ်ႈသွင်ဢၼ် လႆႈဢဝ်မႃး ႁူမ်ႈၵၼ် ၸင်ႇမႃးပဵၼ် ‘’’သႃသၼꩪꩡ သိရီပဝရꩪမ်မႃၸရိယ’’’ ယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈ လႄႈ ၵုင်ႇၸဝ်ႈ
ၺႃꧣ = ၺၢၼ်ႇတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ သမ်ꧤႃရ = လိုၵ်ႉလမ်ႇၵမ်ႇၽီႇ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ပဵၼ် ၽူႈမီးၺၢၼ်ႇတၢင်းႁူႉ တၢင်းမေႃလိုၵ်ႉလမ်ႇၵမ်ႇၽီႇ ၸဝ်ႈၼိုင်ႈတႄႉတႄႉ။ လွင်ႈတူၺ်းလိၵ်ႈ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၵေႃႈ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ဢမ်ႇတူၺ်းလုပ်ႈလိပ်ႈ လုပ်ႈလၢပ်ႈသေပွၵ်ႈ။ တီႈဢၼ်ၵိုင်ႇလီ မၢႆတွင်းၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ မၢႆတွင်းဝႆႉ၊ ၶိတ်ႇမိုၵ်ႉလႅင်ဝႆႉ၊ ထုတ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ၊ ၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉသေ ဢမ်ႇၵႃး ပေႃးမႅၼ်ႈတီႈ မႅၼ်ႈၶိင်ႇၶၢဝ်းမၼ်းၼႆ ၶိုၼ်းၵႆႉဢဝ်ဢွၵ်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈမီး ၽွၼ်းလီၵႂႃႇယဝ်ႉ။
သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၺၢၼ်ႇၸဝ်ႈၵေႃႈယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ လိုၵ်ႉလမ်ႇလႄႈ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ပေႃႇပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တိုၼ်းၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ၽႂ်းၽၢႆတႄႉတႄႉ။
ၶေႃႈတွပ်ႇထိုင် ၽူႈၸွပ်ႇမၢၼ်ႈ
ၵျွင်းပီၵွၼ်းငိုၼ်း ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်ႈဝၢင်းၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၽူႈၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း မႃးလူႇဝႆႉၼႆလႄႈ မၢၼ်ႈၶႂ်ႈႁႃလွၵ်းလၢႆး ယႃႉၵဝ်းၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈသေ မႃးထၢမ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရဝႃႈ “ၵျွင်းပီၵွၼ်းငိုၼ်း ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းထိူၼ်ႇ မႃးလူႇဝႆႉ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈႁိုဝ် ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈ ၵူၼ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ “တၵႃႇလူင် ႁဝ်းပဵၼ် သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်း လုၵ်ႈႁၵ်ႉတပႄးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ၽႂ်မႃးလူႇၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁပ်ႉယူႇၵူၺ်း၊ ၽူႈလၵ်ႉမႃးလူႇၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶဝ်တေပဵၼ်ၵုသူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတေလႆႈႁပ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၸူၼ်မႃးလူႇၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁပ်ႉယဝ်ႉ၊ သူသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးလူႇၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေလႆႈႁပ်ႉယဝ်ႉ၊ သူသမ်ႉ တေမႃးလူႇသင် ပၼ်ၵျွင်းႁဝ်းလႃႇ?” ၼႆၶိုၼ်း ၵမ်းလဵဝ်လႄႈ ၽူႈၸွပ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ တွပ်ႇသင်သေ ၶိုၼ်းလႆႈ ဢွၵ်ႇၵျွင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် လွၵ်းလၢႆး ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢဝ်ၵႂၢမ်း ၶိုၼ်းၵႄႈလိတ်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၶေႃႈၵႄႈလိတ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉ (ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းမႃးလူႇႁဝ်းဢိူဝ်ႈၼႆ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး ၼႆ လီလႆႈသတိႁူႉၸွမ်းယူႇ၊ ပေႃးဝႃး လၢတ်ႈပႃးၵႂႃႇၼင်ႇၼၼ်ၸိုင် မိူၼ်တင်း ႁဝ်းယိုၼ်ၶေႃႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈထၢမ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ)
ၶေႃးတွပ်ႇထိုင် တၵႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ
တၵႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးၵၼ်ႇတေႃး ၸဝ်ႈသြႃႇသေ ထၢမ်ဝႃႈ “ၸဝ်ႈသြႃႇတီႈၶႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လုၵ်ႈမေးၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၽၢတ်ႇသေ သမ်ႉၶႂ်ႈလႆႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမီးလၢႆးမၼ်းယူႇၶႃႇႁႃႉ?” ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢဝ်ၵႂၢမ်းမၼ်း ၶိုၼ်းမတ်ႉမၼ်းသေ လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ “မီးဢိူဝ်ႈ တၵႃႇ” “တေလႆႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၶႃႈ?” “သူပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၽၢတ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸိူၵ်ႈသဵၼ်ႈလဵဝ်မတ်ႉၶေႃးၵၼ် တင်းသဵင်ႈ၊ ဢဝ်ပၢႆမၼ်း မတ်ႉၵိုၵ်းမၢၵ်ႇႁိၼ်သေ ဝႅၼ်တူၵ်း ၼမ်ႉတဵင်းၸွမ်းၵၼ်တႃႉ” “ဢႃႉ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၵေႃႈ ပေႃးဝႅၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼင်ႇၼၼ် လူဝ်ႇတၢႆမူတ်းၵူၺ်းဢေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ မဵဝ်းမၼ်း” ၸဝ်ႈသြႃႇၶိုၼ်းတွပ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ “ဢၼ်မႂ်းထၢမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွင်ႇၸႂ်ႈမဵဝ်းမၼ်းႁိုဝ်လႃႇ” ၼႆသေ ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈတႆး သဵင်တႅတ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇ
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ် မုၼ်ၸၢင်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ လိၵ်ႈတႆးႁဝ်း တိုၵ်ႉမီးဝႆႉ သၢမ်သဵင်သေ သဵင်မၼ်း ပႆႇတႅတ်ႈ။ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽွင်း ၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈၶဝ် ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၶဝ် တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လိၵ်ႈတႆး ပဵၼ်တူဝ်ၽဵၼ်ႈ တူဝ်တႅတ်ႈယူႇ၊ ၼႂ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶမ်းၶွင်ႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇ ၶုၼ်ၶမ်းၶွင်ႇ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးမၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈမႃး ဢုပ်ႇၵုမ်ၺႃး ၸဝ်ႈၸၢင်းၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉသေ ၸင်ႇတေ မီးမႃး လွင်ႈဢေတၢင်ႇ၊ ဢႄတၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (တႃႇဢိတ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈၸိုၼ်းသေ ပေႃႉဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉလႄႈ တီႈဢႄတၢင်ႇၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၶမ်းၶွင်ႇ လႆႈဢဝ် တူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ (ဇ) ႁဵတ်းပဵၼ် ဢဝ်ယဝ်ႉ)
ပီ 1973 ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် လိၵ်ႈတႆး တီႈသီႇပေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ လႆးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈသေ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ပဵၼ် ၽူႈဢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပျသၼႃႇ လိၵ်ႈတႆး ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် သင်ႇၶႃႇ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးသဵင်တႅတ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်သိုပ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်း ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးယူႇၼႆႉ ၵုင်ႇမုၼ်ၵျေးၸူး သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်တႄႉတႄႉ ၼႆ ဢမ်ႇလီလိုမ်း။ လွင်ႈပၼ်ႁႃ လိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇ လိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းသုၵ်ႉယုင်ႈႁႅင်းၼႃႇၼႃႇ၊ တႃႇတေ တႅမ်ႈ (မႄႈ) ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼိုင်ႈၵေႃႉဝႃႈ ၼိုင်ႈမဵဝ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈ ႁူႉလိၵ်ႈထႆး ဢိတ်းဢွတ်း သမ်ႉဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼင်ႇ လိၵ်ႈထႆး၊ ဢဝ် (ဢေ) သွင်တူဝ် တႅမ်ႈၽၢႆႇၼႃႈ (မ) သေလႄႈ ယၵ်းၸမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ၸင်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉ ”ၸင်ႇဢဝ် (ဢေသွင်တူဝ်) (ေေ) ဢၼ်ၶႂ်ႈတႅမ်ႈ ၽၢႆႇၼႃႈၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ သွၼ်ႉၵၼ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်မႃး (ႄ)ၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ သဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ (သဵင်ႁူၵ်း)ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ၵိုင်ႇလီသႂ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီသႂ်ႇ ၼႆယူႇ။ လုၵ်းတၢင်းၵႄး တူၼ်ႈတီး ၸင်ႇမႃး ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရသေ သပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈဝႃး တႆးႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸႂ်ႉသဵင်ႁူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵေႃႈ ၸင်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇသေ တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ပႃႇလိလိၵ်ႈတႆး တူဝ်မူၼ်း လႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ
မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 2001 တႃႇတေပဵၼ်မႃး ပႃႇလိတႆး (တူဝ်မူၼ်း)ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢဝ် ၶေႃႈႁၼ်ထိုင်လႄႈ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရသေ မၵ်းမၼ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈလေႃးၵုတ်ႉတရႃႇ တႃႇတေသွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ် ၽၢႆႇတႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ၵေႃႉတႄႇၽုၵ်ႇၸိူဝ်ႉၽၼ်း ပၼ်လႄႈ ၸင်ႇတေသိုပ်ႇပဵၼ်မႃး ပၢင်ပွႆးပရိယတ်ႉတိ သတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ယဝ်ႉ။
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၼႆႉ တၢင်းၶတ်းၸႂ်ၵေႃႈ ယႂ်ႇႁႅင်းတႄႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ပၢႆးယူႇလီ တိုၵ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈယူႇၸိုင် ၼိူဝ်ၽိူၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈတြႃး ၽိုၼ်ယႂ်ႇၽိုၼ်လူင် ပိုတ်ႇဝႆႉသေ လႆႈႁၼ် သြႃႇၸဝ်ႈလူင် တူၺ်းလိၵ်ႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈဝႆႉယူႇ ၵူႈဝၼ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိုဝ်းၸဝ်ႈသၼ်ႇလႄႈ ၶွၼ်လဵဝ် ဢမ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈလႆႈသေတ သြႃႇၸဝ်ႈ ဢဝ်မိုဝ်းသွင်ၶွၼ် ၸွႆႈၵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇယူႇ။ မိုဝ်းသၼ်ႇဢွၼ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇလူၺ် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼၼ်ႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉတႅမ်ႈလိၵ်ႈလႆးၼႆ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၶတ်းၸႂ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း သၢမ်ၼႃႈယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈပိၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင်
လွင်ႈၵုင်ႇမုၼ်ငဝ်း သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ မေႃလိၵ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးထွမ်ႇတူၺ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း မုၼ်ၸဝ်ႈလူင် ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈၼၼ်ႉၼႆ တေထၢင်ႇၸႅင်ႈယူႇ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ဝိၼၸ်ꧢယ တမ်ႈတီႈ ၵမ်ႇၽႃႇဢေး တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ တႃႇတေ တႅပ်းတတ်း လွင်ႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် လႆႈၽိုၼ်ႉႁႃ ပပ်ႉလိၵ်ႈသေ သွၵ်ႈႁႃ ႁူဝ်ပေႃးၶႂ်ႈၶႆႈယူႇသေတ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရတႄႉ ဢမ်ႇတူၺ်း ပပ်ႉသင်သေ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ မီးၼႂ်းပပ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ဝႃႈဝႆႉ ၸိူင်ႉၼႆ၊ ၼႂ်းမူႇၼႆႉ ဝႃႈဝႆႉ ၸိူင်ႉၼႆ ၼႆလႄႈ မုၼ်ၸဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈဢၢမ်းမၼ်းၸဝ်ႈၵႂႃႇ တႄႉတႄႉ။ ႁူႉႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လိၵ်ႈၸဝ်ႈၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၽူႈဢွင်ႇလိၵ်ႈ ထမ်ႇမႃႇၸရိယၶဝ် ၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈဢိူဝ်ႈ” ၼႆယူႇ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႂ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈမိူင်း (ၵိူင်းသူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ)သေ ၽွင်းမိူဝ်ႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ႁဵတ်းလိၵ်ႈ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈတႂ်ႈ ဝႃႈၼိူဝ်ယူႇ၊ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵျွင်းလွႆသိမ်ႇ (သိမ်တောင်ကျောင်း) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸင်ႇဝႃႈ “ယႃႇပေၵႂႃႇဝႃႈတွၵ်ႈသၢတ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရလႃးလႃး မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်ႁူႉႁၼ်လိၵ်ႈဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
တူဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိူင်းၼၢင်း ၸဝ်ႈသြႃႇရႃႇၸိၼ်ႇတၵေႃႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၼႄ လုင်းၸူဝ်းၼႅင်ႇ (ၵူမ်းထၢၼ်သႃႇသၼႃႇ မိူင်းတႆး) ဝႃႈ လွင်ႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ မေႃလိၵ်ႈ ၵတ်ႉလိၵ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၸဝ်ႈသြႃႇသွင်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးၶဝ်ၸဝ်ႈ မႃးၺႃးၵၼ်ၸိုင် ဢုပ်ႇၵၼ်ၶိူဝ်းတြႃး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ပႃႇလိၸဝ်ႈ၊ ဢတ်ႉထၵထႃႇ တီႇၵႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ တွၵ်းၸိုဝ်ႈၽိုၼ်ထမ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈလႂ် ဝႃႈဝႆႉၼင်ႇႁိုဝ် တွၼ်ႈလႂ် သမ်ႉလိုမ်ႉထႅင်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ လႆႈဝႃး သွင်ၸဝ်ႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လူင်ႉလႅၼ်ႇ ထမ်းတြႃးၸဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝိမလႃႇၽိဝမ်ႇသ ၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီး ယွင်ႁူၺ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ၺၢၼ်ႇႇလီၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၵျွင်းတိုဝ်ႉၼမ်ႉ (တိန့်နန်းကျောင်း ညောင်ရွှေ) ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉ ယၢမ်ႈမႃးၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈ မွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၼသၻ်ႉၻႃႇ တီႈမၼ်း၊ မၼ်းၵူၺ်း တၼ်းလႆႈသွၼ်ပၼ် တွၼ်ႈသၼ်ႇꩪိလႄႈ ၼၢမ်ႇၵူၺ်း။ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ၶိုၼ်းၽႅဝ်မႃးသေ မႃးလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းပွင်ႇၸႂ် မွၵ်ႉၵလၢၼ်ႇၼ သၻ်ႉၻႃႇ တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇသုမၼႃႇၽိဝမ်ႇသ ထၢမ်တူၺ်း တွၼ်ႈၵရၵ၊ သမၢသ်၊ သၻိတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထၢမ်ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ တွပ်ႇလႆႈတင်းသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လိၵ်ႈထႆးၵေႃႈ ၸဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူဝ်မႄႈမၼ်း ဢိၵ်ႇတူဝ်သရမၼ်းသေၵူၺ်းၵေႃႈ လူလႆႈဢၢၼ်ႇလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈ၊ မီးဢူႁိၵ်ႈၵုင်ႇမုၼ်ယႂ်ႇ၊ ဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ် သႃႇသၼႃႇ ၵူႈပၢႆးပၢႆးလႄႈ ထိုင်မႃး 4.1.1993 ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇၼွပ်ႇဢၢပ်ႈပၼ် ၸုမ်ႈ ‘’’ဢၷ်ၷမႁႃၷၼ်ထဝႃၸၵပꧣ်ꩨိတ’’’ ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸုမ်းပရိယတ်ႉတိသႃႇသၼႁိတ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ မၢၼ်းတလေးၵေႃႈ ႁူႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ပဵၼ်ၽူႈႁဵတ်းပၼ် ၽွၼ်းလီသႃႇသၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇပၼ်ၸုမ်ႈ ‘’’ပရိယတ်တိသႃသၼႁိတꩪရ’’’ တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1360 ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1370 လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း (ပီ 2008) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ၶဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇပၼ်ႇတိတ (မိူင်းၼွင်)၊ လုင်းၸရေးငိုၼ်းယွတ်ႈ (မိူင်းယု)၊ လုင်းတၢင်းၵႄး (တူၼ်ႈတီး) ယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၸု (တူၵ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ဝၢၼ်ႈၵျွင်းၸု (တူၵ်း)  (ကျောင်းစု (အနောက်)ရွာ, Kyaungsu(West)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194127 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1214 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1378 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2592 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ
ပီႁူဝ်ႁဵင် 3
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ႁဵင် ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ႁဵင် 3
1490
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1490
ပႃတုၵ်ႉၶ
ဢၼ်ပဵၼ် ၽၵ်းပႃတုၵ်ႉၶၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် တၢင်းၽၵ်း ၵူၼ်းၼႂ်းၼွင်ၶဝ်မဵဝ်းၼိုင်ႈလႄႈ တေလႆႈႁၼ် တီႈမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပွတ်းၼိူဝ်။
လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးႁုင်
ဢဝ်ပႃ တီႇလႃးပီးယႃးဢၼ်သုၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေ မႃးၽႃႇတွင်ႉမၼ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၶႆႇၼႂ်းတွင်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇဝႆႉႁင်းမၼ်း။ ဢဝ်ၶႆႇပႃၼၼ်ႉ ဢွင်ႇလေႃး မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ဢၼ်ၽၵ်ႉဝႆႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၽၵ်းမီႇၶဵဝ်၊ ၶိင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈ ဢွင်ႇၶႆႇပႃၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းတွင်ႉပႃသေ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇၶိုၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်တွၵ်ႇသေ မတ်ႉတူဝ်ပႃၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ ဢဝ်ပႃၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၶူဝ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉမၼ်းမႆႈမႆႈ။ ပေႃးပႃၼၼ်ႉ ႁၢမ်ႇလိူင်မႃးၼႆ ၶိုၼ်းဢဝ်ပႃၼၼ်ႉဢွၵ်ႇသေၵေႃႈ ဢဝ် ၶႆပႃဢွင်ႇဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ထွၵ်ႇသႂ်ႇၼိူဝ်ပႃးၼၼ်ႉၼႆ တေလႆႈမႃး ၽၵ်းပႃတုၵ်ႉၶ ႁွမ်ႁွမ်ဢွၼ်ႇမီႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တႃႇတေႁဵတ်းၼမ်ႉၽိတ်ႉ ၵိၼ်ၵိုၵ်းမၼ်းတႄႉၵေႃႈ ဢဝ် ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်၊ မၢၵ်ႇၽဵတ်းၶဵဝ် တင်းမၢၵ်ႇၽႃႈ တမ်လေႃးၵၼ်သေၵေႃႈ ၵိၼ်ၵိုၵ်းၵႂႃႇလႆႈယူႇ။
ပီႇၸီႇ 218
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႇၸီႇ 218 ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႇၸီႇ ပီႁူဝ်သိပ်း 210
မေႇ 7
လိူၼ်မေႇ (7) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (127) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (128))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (238) ဝၼ်း။
ၽႃၸၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၽႃၸၢၼ်း (, Phaa Zaan, ဖါစန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇပၢင်းတၢင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
1087
1087
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1087
ၼႃးမူၼ်းလူင်၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၼႃးမူၼ်းလူင် (, Nar Mun Long, နားမွန်လုံ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇမႄႈဢေႃႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး ဢေႃႈ။
430
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:430
ငတယွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
ဝၢၼ်ႈငတယွၵ်ႉ  (ငသရောက်ရွာ၊ Ngathayauk) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတလၢႆးၵၢၼ်ႇ (ႁွင်ႉ) ၵၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191997 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတလၢႆးၵၢၼ်ႇ (ႁွင်ႉ) ၵၸီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 974 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1183 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2157 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း
တယႅတ်ႉၶျၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၶျၢၼ်ႇ  (သရက်ခြံရွာ, Thayetchan) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇယႄးမဢူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 218247 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 694 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 785 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1479 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
မေႇ 8
လိူၼ်မေႇ (8) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (128) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (129))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (237) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မေႇ
တႅၼ်းၼိသ်ႉ
လၢႆးလဵၼ်ႈ ထႅၼ်းၼိတ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ လႆႈဢဝ်ၶွၼ့်ၿႅတ့် ၽတ့်မၢၵ်ၼင်ၶူၼ်ဢွၼ်ႇ ၶၢမ်ႈၼႅင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆ့ ၼႂ်းၵၢင်ဝၢင်းမၼ်းၼၼ့်ယဝ့်။ လၢႆးလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၼႆ့ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ၼိုင်ႈၽၢႆႇ ယူႇသွင်ၵေႃႉလႄႈသင် ၼိုင်ႈၽၢႆႇ ယူႇၼိုင်ႈၵေႃႉလႄႈသင် လႆႈၽတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ၶူၼ် ၶၢမ်ႈၼႅင်ႈၸူးၵၼ်။ လၢႆးဢၼ်ငၢႆးမိူၼ် လွင်ႈလဵၼ်ႈထႅၼ်းၼိတ့်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၵူၼ်းၵရိၵ့်ၶဝ် လဵၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လၢႆးလဵၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ တႄႇတီႈ မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ပၢၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်ႈသင်ႉ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၼၼ့်ယဝ့်။
လၢႆးလဵၼ်ႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ့်တႄ့ ၶဝ်ၶုတ်းဢဝ်လိၼ် မႃးႁဵတ်းတႅၼ်ႈ ၶႅၼ်ႈဝႆ့ ၼႂ်းၵၢင်သေ ဢဝ်မိုဝ်းပၢပ်းမၢၵ်ႇၼင်ၶူၼ် ၶၢမ်ႈတႅၼ်ႈလိၼ်ၼၼ့်ယဝ့်။ ဝၢႆးၼႆ့ ၸင်ႇဢမ်ႇဢဝ်မိုဝ်း ပၢပ်းယဝ့်သေ ၸင်ႇၸႂ်ႉ မႆ့ၿႅတ့် ၽတ့်ဢဝ်ယဝ့်။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းႁေႃ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ တႃႇတေလဵၼ်ႈ ထႅၼ်းၼိတ့်ၼၼ့် ၶဝ်ၶၢမ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်းတွင်း တင်းၼမ်သေ ႁဵတ်းဝၢင်းထႅၼ်းၼိတ့်လီလီယဝ့်။
ဝၢႆးၼႆ့ ၵူၼ်းဝၢၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်လေ့ၵၼ် လဵၼ်ႈမႃးယူႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းလဵၼ်ႈ ထႅၼ်းၼိတ့်ၼၼ့်တႄ့ လဵၼ်ႈၼိူဝ် ပၢင်ႇယိူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆ့ ၸင်ဢွၼ်ၵၼ် သိူဝ်ႇသတၢႆးမႃး။ ဢိင်ပိုင်ႈ တီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈၼိုင်ႈ လွင်ႈသိူဝ်ႇဝၢင်းထႅၼ်းၼိၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ တီႈဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇလႄႈ ယူးရူပ့်ၼၼ် မၢင်ၸိူဝ်း ယင်းတိုၵ့်သိူဝ်ႇယိူဝ်ႈၶဵဝ်ယူႇ။ မၢင်မိူင်းၵေႃႈ ဢဝ်လိၼ်သိူဝ်ႇ၊ မၢင်မိူင်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵတ့်တရႃႇသိူဝ်ႇ၊ မၢင်မိူင်းၵေႃႈ ဢဝ်ၽွင်ႁိၼ်သိူဝ်ႇ၊ မၢင်မိူင်းၵေႃႈ ဢဝ်လိၼ်ၼဵဝ်သိူဝ်ႇၵေႃႈမီးယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢဝ်လိၼ်ပုၼ် ၼွၵ်းသၢႆးႁဵင်းသေ သိူဝ်ႇယဝ့်။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ ဝၢင်းတႅၼ်းၼႅတ့်ၼႆ့ ၼႃႈယၢဝ်း မီး 78 ထတ်း၊ ၼႃႈပွတ်း မီး 36 ထတ်းသေ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ လဵၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇသွင်ၵေႃႉယဝ့်။ ဢၼ်လဵၼ်ႈ ၼိုင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႉၼၼ့်တႄ့ ၼႃႈပွတ်း မီး 27 ထတ်း။ သဵၼ်ႈၼႃႈတၢင်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈႁွပ်ႈၶၢင်ႈမၼ်းသေ သဵၼ်ႈၼႃႈတၢင်းပွတ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈမႆ ႁၢင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ယၢၼ်ၵႆ သဵၼ်ႈႁွပ်ႈၶၢင်ႈ 4 ထတ်းၼၼ်ႉ လႆႈမီးထႅင်ႈ သဵၼ်ႈမႆၼႂ်း ၶႅပ်ႇသဵၼ်ႈႁွပ်ႈၶၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈမႆၼႂ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၶွပ်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉ လဵၼ်ႈၶႄႉၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵၢင် ၽၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးၼႅင်ႈ ဢၼ်သုင် 3 ထတ်း ၶႅၼ်ႈၵၢင်မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
တစ်ဖန်ကွင်း၏ အလယ်တည့်တည့်တွင် အလျားလိုက် ကန့် လန့်ဖြစ်‌သော မျဉ်းတစ်‌ကြောင်းရှိသည်။ ထိုမျဉ်းသည် ‌ဘေးမျဉ်း နှင့် ၁၈ ‌ပေကွာသည်။ ဤနည်းဖြင့် ပိုက်တန်း၏ တစ်ဘက် တချက်တွင် အကွက်‌လေးကွက်ရှိ‌လေသည်။ ထိုအကွက်တို့မှာ ‌ဘောလုံးပို့ရန် သတ်မှတ်‌သောစည်းများဖြစ်‌လေသည်။
တင်းနစ်‌ဘောလုံးသည် အချင်းအားဖြင့် ၂ လက်မခွဲရှိသည်။ ‌ဘောလုံးမှာ ကြက်‌ပေါင်‌စေးနှင့်လုပ်‌သော ‌ဘောလုံးများဖြစ် သည်။ သို့‌သော် ‌ဘောလုံးအပြင်ဘက်သည် သက္ကလတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်။ ဗက်တံကား အနံလိုက် အချင်းအားဖြင့် ၈ လက်မကျယ်၍၊ အလျားလိုက် အချင်းအားဖြင့် ၁၂ လက်မရှည် ၏။ ထိုဗက်တံတွင် ‌ကြောင်အူကြိုးကို ‌လေး‌ထောင့်ကွက်‌ဖော် ကာ တပ်ထားသည်။ ယခု‌ခေတ်၌ ‌ကြောင်အူကြိုးအစား၊ နိုင် လွန်ကြိုးကိုသုံးကြသည်။