ႁၢင်ႈၵႅဝ်ႈပီၵွၼ်းၶမ်း_2008
သၢႆယွၼ်ႈပွႆး
ပွႆးပီၵွၼ်းၶမ်းပၢင်ၼႆႉ ၵိုၼ်းတီႈပၢင်လူင် ဝဵင်းလဵဝ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ တႄႇဢဝ် ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ မိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ပၢင်လူင်၊ လွႆလႅမ်၊ မိူင်းပွၼ်၊ တူၼ်ႈတီး၊ ၵၢတ်ႇၵူႇ၊ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ၊ ဢွင်ႇပၢၼ်း၊ ပၢင်းတယ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸွတ်ႈၵႂႃႇၵူႈတီႈ ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၸုမ်းလူင်ဝႆႉယူႇ။ ၽွင်းယၢမ်းပွႆးပီၵွၼ်းၶမ်းၼႆႉ ၵဝ်ၵႂႃႇမႂ်းမႃး ႁဵတ်းၼႆ ဝဵင်းပၢင်လူင်ၵေႃႈ ၵူၼ်းၶဝ်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးယူႇသၢမ်သႅၼ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပႂ်ႉ ၵိၵ်ႉလွႆလႅမ်ၶဝ်ဝႃႈ ၼိုင်ႈမိၼိတ်ႉ ၵႃးလတ်းၵိၵ်ႉၶဝ်ၵႂႃႇ ၼိုင်ႈလမ်းၼႆယဝ်ႉ။ သႅင်ႇၵႄႇတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႈယူႇတႄႉ ၽွင်းပွႆးၼႆႉ တႄႇဢဝ် ၵႃလိၵုၼ်ႁိင်း တေႃႇပေႃးမႃးတၢင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ မိူင်းၼၢႆး၊ လၢင်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သႅင်ႇၵႄႇ(ရူတ်ႉၶိူင်ႈ) ၵႃးလႄႈထေႃႈ လႅၼ်ႈၼိူဝ်တၢင်း ပေႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ထေႃႈဢွၼ်ႇထေႃႈလူင် တေႃႉၵူၼ်းၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃး ၼိူဝ်တၢင်းၵႃးလူင် ပေႃးဢမ်ႇထၢတ်ႈသေသဵၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၵွင်းမူးလူင် မိူင်းၵိုင်ၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉမႃးပွႆးပီၵွၼ်ၶမ်း မႃးဝႄႉလူႇတၢၼ်း လႆႈငိုၼ်းလူႇတင်းၼမ်၊ တီႈၵၢတ်ႇၵူႇၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်၊ တမ်ႈတီႈ ၽွင်ႇတေႃႇဢူး ၽြႃးၼႂ်းၼွင်ၵေႃႈ ႁိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၺွင်ႇသူၺ်ႇ တေႃႉၵူၼ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼွင်ၼၼ်ႉ ပေႃးမူတ်းၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဝႆႈၽြႃး ပၢင်းတယ ၼမ်တၢၼ်ႇလႂ်ၼႆၸိုင် ၵူၼ်းပၢင်းတယလၢတ်ႈဝႃႈ "ႁဝ်းႁဵတ်းပွႆးလိူၼ်သီႇမူၼ်း တီႈၽြႃးပၢင်းတယၼႆႉ ၼမ်ႉမေႃႇတိပ်ႉႁဝ်း ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တဵၵ်း တၢၼ်ႇလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁႅင်ႈသေပွၵ်ႈ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဵတ်းပွႆးပၢင်လူင်သေ ပူၼ်ႉမႃးဝႆႈၽြႃး တီႈႁဝ်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ် မႃးတဵၵ်းၼမ်ႉမေႃႇတိပ်ႉႁဝ်းၼၼ်ႉ ၼမ်ႉမေႃႇတိပ်ႉႁဝ်း ပေႃးႁႅင်ႈယဝ်ႉ" ၼႆယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး တႄႇဢဝ် မူႇၸႄႈ ၼမ်ႉၶမ်း တေႃႇထိုင် လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ မိူင်းၵိုင် တေႃႇထိူင်ပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းလႆႈႁၼ်ၵႃးဢွၼ်ႇၵႃးလူင် ပူၵ်းၸွမ်ပိဝ်သႃႇသၼႃႇသေ လႅၼ်ႈယူႇၼိူဝ်တၢင်းလႄႈ မၢင်ဝၼ်း ၵႃးဢၼ်ၵႂႃႇမႃးၼႆႉ မီးမွၵ်ႈသၢမ်ပၢၵ်ႇလမ်း လိူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်း ပွတ်းၸၢၼ်း တႄႇဢဝ် ပၢင်လူင်တေႃႇထိုင် တူၼ်ႈတီးၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတူၼ်ႈတီး တေႃႇထိုင် ဝဵင်းလိူဝ်ႇ လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇ တေႃႇထိုင် လႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈ တေႃႈပဵၼ် ၵႃးမိူင်းတႆး ပူၵ်းၸွမ်ပိဝ်သႃႇသၼႃႇသေ ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃး ပေႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇၼႆလႄႈ ၼႄပၼ် လွင်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ပွႆးပီၵွၼ်းၶမ်း ၼမ်တၢၼ်ႇလႂ်ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၽြႃးလူင်ရၶႅင်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ပဵၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးဢွၼ်ၵၼ် တဵမ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၢင်းၽြႃးလူင်ရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႈၸိူဝ်းမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး သမ်ႉပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်း တႆးလၢတ်ႈတေႃႇ တႆးၸိူဝ်းမႃးဝႆႈၽြႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈလီဢၢမ်းပိူင်ၼိုင်ႈတႄႉ ပွႆးၵိုၼ်းလူင်တၢၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၽိတ်းမေႃးၵၼ်။ ဢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်းႁူႉတူဝ်ၽႂ်ႇတူဝ်မၼ်းၵေႃႈပႃး ပဵၼ်လူၺ်ႈ ၵုင်ႇမုၼ်ငဝ်း ၽြႃးတြႃးသင်ႇၶႃႇလႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၶဝ်ၵေႃႈပႃးယဝ်ႉ။လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႉ တီႈၵႆ ပႆတီႈယၢဝ်း ၶီႇရူတ်ႉၶီႇၵႃးမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်လွတ်ႈၽေးၶဵၼ် ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ လွင်ႈၵႃႈပိၼ်ႈၵႃးလေႃႇၵၼ် သႅင်ႇၵႄႇၽႃႇၵၼ် မၢတ်ႇၸဵပ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသေတီႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပွႆးပၢင်လူင်ၼႆႉသေ ပီႈၼွင်ႉမူႇၸႄႈ ၼမ်ႉၶမ်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ဝၼ်းၵၢတ်ႇၶဝ် မိူဝ်ႈၽွင်းပွႆးပၢင် လူင်ၼၼ်ႉ ၵၢတ်ႇမူႇၸႄႈ ၼမ်ႉၶမ်း ႁႅင်ႈႁိူတ်ႇႁိူတ်ႇဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉမၼ်း မူႇၸႄႈလႄႈ ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵူၼ်းၵႃႉလႄႈ ပေႃးပဵၼ်ဝၼ်းၵၢတ်ႇၼႆ ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ၊ ႁဵတ်းပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုၼ်း၊ ၵွပ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းႁႃငိုၼ်းလႄႈ တေႁဵတ်းသင်တႄႉတႄႉၵေႃႈ လႆႈၸၢႆ့တူၺ်းဝၼ်းၵၢတ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းပွႆးပၢင်လူင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉမူႇၸႄႈၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃး ၵႂႃႇၶဝ်ႈပွႆးလႄႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶဝ်ၸင်ႇဝႃႈ "ဝၼ်းၵၢတ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းထွင်ႈၼႂ်းထႅဝ်ၵၢတ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး" ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးပွႆးယဝ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈသၢႆႇဝၢႆႇမိူဝ်း ၸူမ်းသိူဝ်းႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ ပွႆးပေႃးပၼ်းၵႂႃႇ ၶၢဝ်းႁိုင်ယူႇ။ ပွႆးၵိုၼ်းတၢၼ်ႇလႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးၽၢတ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ တိုၼ်းႁႃၵၼ်ယၢပ်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ၶီႇၵႃးသွင်လမ်းသေ ၽႅဝ်မႃးတီႈပၢင်လူင် သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇၼွၼ်း ၼိုင်ႈၸုမ်း ၼိုင်ႈတီႈလႄႈ တေႃႇပွႆႈပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၵၼ်သေ လႆႈၶိုၼ်းမိူဝ်းၶွႆႈၵၼ် တီႈႁိူၼ်းၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ပွႆးပီၵွၼ်းၶမ်း ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ ဢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းလူင်မုၵ်ႉၸုမ်း သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းသေ ပဵၼ်ပွႆးႁၢင်ႈလီၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း သင်ႇၶႃႇလႄႈ တၵႃႇ ဢၼ်တေလႆႈသိုပ်ႇႁၢမ်ႁၢပ်ႇ ၼႃႈၵၢၼ်ပရိယတ်ႉတိၵႂႃႇၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးထႅင်ႈယူႇတင်းၼမ်ယူႇ။ လီၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် သင်ႇၶႃႇသြႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈပႃး ၵူႈၵၢၼ်ႇၵူႈၵျွင်းဢိၵ်ႇလူၺ်း ၽူႈပွင်ၵၢၼ်တင်းသဵင်ႈ၊ ၸဝ်ႈတႃႇၼ တီႈၸမ်တီႈၵႆတင်းသဵင်ႈ၊ မူႇၸုမ်းဝေႇယႃႇဝတ်ႉၸ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ ဢွၼ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်း ၵူႈဢိူင်ႇၵူႈဝၢၼ်ႈ၊ ၸုမ်းၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းမႃး ၸွႆႈထႅမ် ပွႆးပီၵွၼ်းၶမ်း ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸိုင်းတႆးတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈယွၼ်းသူးပၼ်တင်းသဵင်ႈ-