cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ၵျွၵ်ႉဝႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉဝႃႇ  (ကျောက်ဝါရွာ၊ Kyaukwar) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉဝႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190294 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉဝႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1013 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 925 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 1938 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
26
ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ -
ယူဝ်းၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ဝၢၼ်ႈယူဝ်းၵျီး  (ရိုးကြီးရွာ၊ Yoegyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႄႇယႂႃႇၵျႅတ်ႉတီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192847 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသႄႇယႂႃႇၵျႅတ်ႉတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1318 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1542 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2860 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
1443
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1443
တေႃးၶူဝ်ႇမူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈတေႃးၶူဝ်ႇမူဝ်ႇ (, Tau Kho Mo, ဒေါ်ခိုမို) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
မီးလွင်ႇၽျႃး (ၸၢၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈမီးလွင်ႇၽျႃး (ၸၢၼ်း)  (မီးလောင်ဖျား (တောင်)ရွာ၊ Meelaunghpyar(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမီးလွင်ႇၽျႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192395 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမီးလွင်ႇၽျႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1919 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2294 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4213 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၺွင်ႇတူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇတူဝ်ႇ  (ညောင်တိုရွာ, Nyaungto) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇတူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 191270 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၺွင်ႇတူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 456 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 512 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 968 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ
ၸူႇလၢႆႇ 13
လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ (13) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (194) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (195))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (171) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸူႇလၢႆႇ
မတယႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမတယႃႇ (Madaya), (မတ္တရာမြို့) ၼႆႉပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ သေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇဢေႃႈ။ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် 15 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈတၢင်းလူတ်ႉလဵင့် တႃႈလိူဝ်ႇ - မတယႃႇ သုတ်းၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။
ပထဝီႇ
ဝဵင်းမတယႃႇၼႆႉ မီးတီႈသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ 330 ထတ်းသေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း သူပ်းပၢၵ်ႇလၢႆႇပင်းၵလႃး 275 လၵ်း၊ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ၵူတ်ႉမူၵ်ႉတမ 415 လၵ်းပၢႆယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ် မတယႃႇၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၽၼ်ၼမ်ႉသေ မီးႁူၺ်ႈလွႆၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်မတယႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးႁွင်ႈၶုတ်း ဢၼ်သိုပ်ႇ မတယႃႇ တင်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ဝႆႉလႄႈ ၼမ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတႄႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယူႇ။ တီႈမတယႃႇၼႆႉ ၵူၼ်း 5 ပုၼ်ႈ 3 ပုၼ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ၵူၼ်းဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁဵတ်းလွင်ႈႁႃပႃသေ လဵင်ႉတွင်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈမတယႃႇၼႆႉ မၼ်းမီးသုၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇလႄႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ မၢၵ်ႇမူင်ႈ၊ ၵူၺ်ႈ၊ မၢၵ်ႇၽႃႈ၊ မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ၊ မၢၵ်ႇၵဵင်၊ တူၼ်ႈပု ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇမတယႃႇၼႆႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈဝႆႉယူႇ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး၊ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း၊ တၢင်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ယူႇ။ လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းမတယႃႇ သေႁဵတ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝႆႉယူႇ။ ၸွမ်းၽင်ႇၶၢင်ႈ ႁွင်ႈသူၺ်ႇတၶျွင်းၵေႃႈ မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃး ထိုင် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မီးတၢင်းထိုင် မိူင်းတႆး ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးဢဝ် တၢင်းၼမ်ႉဝႃႈ ၵႂႃႇၸွမ်းႁွင်ႈသူၺ်ႇတၶျွင်း၊ မႄႈၼမ်ႉမတယႃႇ (ၶျွင်းမၵျီး)သေ ႁိူဝ်း၊ ပႄးၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃးယူႇ။ ၽြႃးဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တီႈထုင်ႉမတယႃႇၼႆႉ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၵွင်းမူးပႅတ်ႇၼႃႈ လႄႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၺွင်ႇတေႃႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမုၼေႃး လႄႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇပူင်ႇတႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈလုၼ်းတွင်း၊ ၵွင်းမီး ယွၼ်းသူးတဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈတွင်ႇပျူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃး လိူၼ်ၵဝ်ႈ မႃး ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးၽီတွင်ႇပျူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးႁွတ်ႈထိုင် ပၢင်ပွႆးယူႇယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၸိုဝ်ႈငဝ်ႈငႃႇ
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပိုၼ်းၶဝ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႆႈႁွင်ႉဝႃႈ မတယႃႇၼႆ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ မိူဝ်ႈပီသၵ်ႈၵရိတ်ႉ 395 ပၢၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇမိၼ်းၸေႃးၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈ ၵမ်ႇပေႃးၸ လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ယႃႇပေႁႂ် ၸၢပ်ႈလေႃးၵၼ်တင်း တႆးယူၼ်းသေ ၸင်ႇလႆႈၸႅၵ်ႇၽႄပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ် ၽွင်းမိူင်းၶဝ်သေ တႄႇတင်ႈမႃး ဝဵင်း 43 ဝဵင်းၼၼ်ႉ ပႃးဝဵင်း မတယႃႇ ၼႆႉဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူဝ်းၶဝ်ၵေႃႈတႄႇတင်ႈမႃးလႆႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မတယႃႇ (မၢတ်ႈတယႃႇ) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ၽွင်းမိူင်းဢမၢတ်ႈ 100 ၵေႃႉတင်ႈမႃးလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မၢတ်ႈတယႃႇ (ဢမၢတ်ႈပၢၵ်ႇၵေႃႉ) ၼႆၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉဝႃႈၼၼ်။
ၸူႇလၢႆႇ 12
လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ (12) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (193) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (194))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (172) ဝၼ်း။
ၼႃးလေႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈ (ဢိူင်ႇႁူဝ်လွႆ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ)
ဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃႉ (, Naw Lawt, နားလော့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇႁူဝ်လွႆ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ၸူႇလၢႆႇ 12
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸူႇလၢႆႇ
379
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ထဵင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ဝၢၼ်ႈထဵင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး  (ထိန်ကန်ကြီးရွာ, Hteinkangyi) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပွႆးလူင်းၵျေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190933 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပွႆးလူင်းပျေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1748 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1866 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3614 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
379
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ထဵင်ႇၵၢၼ်ႇၵျီး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
379
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:379
သျီႇဝူၺ်ႉၸိုဝ်ဝ်း
သျီႇဝူၺ်ႉၸိုဝ်ဝ်း (ၵိူတ်ႇ 1994 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 20) ဢၼ်ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁူႉဝႃႈ Timmy Xu ၼႆႉ ပဵၼ် ၸၢႆးငဝ်း လႄႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း-ၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်းမၼ်းလီလီၼႆႉ ပဵၼ်ႁၢင်ႈၸိူင်း Bai Luoyin တီႈၼႂ်း ဝႅပ်ႉသီးရီးၶႄႇ Addicted ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုၼ်း ဢၼ်ၽႅဝ်မၢႆၸိၵ်ႈ တီႈ Billboard China V chart လႄႈ Mandarin chart ၼႂ်းဝူင်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  သျီႇၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၶႄႇလူင်သေ ႁဵတ်းပၢင်ပွႆးတီႈ ၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း၊  သေ ထုၵ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇထိုင်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼင်ႇ ၶႅၵ်ႇ တႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ Billboard Music Awards ၼႂ်း ပီ 2017 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပဵၼ်ပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ သျီႇ ၼႆႉ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး ပၢႆးမွၼ်းလၢႆမဵဝ်းလၢႆဢၼ် ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈၵႃႈ၊ လွင်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ လွင်ႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်း လႄႈ လွင်ႈႁႆႇတိုင်ႈ ပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ် လဵတ်းတိင်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း တၢင်းၵႃႈ လႅတ်ႇတိၼ်ႇမႃး တၢင်းႁိုင်သိပ်းပီပၢႆသေ မၼ်းလႆႈၶႅပ်းသူးၶမ်းတီႈ Imperial Society of Teachers of Dancing (ISTD) မႃးယဝ်ႉ။ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ တင်းဢူၺ်းၵေႃႉႁူင်းႁဵၼ်းမၼ်းသေ လႆႈတႄႇတင်ႈ ၸုမ်းႁႆႇတိုင်ႈရွၵ်ႉၶ် သွင်ၸုမ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ "EggAche" သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းတွႆႇတိုင်ႈ metal rock ၼၼ်ႉ ပဵၼ် "PROME" သေ မၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၵူၼ်းလဵတ်ႈတိင်ႇယဝ်ႉ။ "PROME" ၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇ ၸုမ်းတွႆႇတိုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် တီႈ သျၢၼ်ႇႁၢႆးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မၼ်းလႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းတွႆႇတိုင်ႈ မၼ်း လႆႈၶပ်းၶိုင်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးၽဵင်းၵႂၢမ်းၶၢဝ်းၵတ်း တီႈ သျၢၼ်ႇႁၢႆးသေ လွင်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇတႅမ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း လိၵ်ႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉ။ သျီႇၼႆႉ လႆႈသုတ်းႁဵၼ်းတီႈ Shanghai Theatre Academy ယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းၶိုၼ်းၶေႃးလဵၵ်ႉတႄႉ မၼ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ National Academy of Chinese Theatre Arts တီႈ ပေႇၸိင်း သေ လႆႈသုတ်းႁဵၼ်း ၼႂ်း လိူၼ်မေႇ 2017 ယဝ်ႉ။
2015–2016: လွင်ႈတႄႇၼႃႈၶွင်, Addicted လႄႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်မႃး
ၽွင်းတိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၶေႃးလဵၵ်ႉယူႇၼၼ်ႉ သျီႇႇ လႆႈဢွၵ်ႇၼႃႈတီႈၼႂ်း ငဝ်းတူင်ႉပွတ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Gaming Madness ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ထႅၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်ပၼ်တီႈ ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ လၢႆဢၼ် တေႃႇမၼ်းပေႃး ထုၵ်ႇသွၵ်ႈႁႃႁၼ် ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ၼႃႈပိူင်လူင် တီႈၼႂ်း ဝႅပ်ႉသီးရီး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃး Addicted, ဢၼ်ပိုၼ်ၼႄ တီႈၼႂ်း ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 2016 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်ႊထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ တႃႇတႅမ်ႈ တႃႇႁွင်ႉ ၵႂၢမ်းပိုတ်ႇ ၵႂၢမ်းလူပ်းလင်တႃႇ Addictedယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး ငဝ်းတူင်ႉဢၼ်တဵမ်ထူၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်ႇဝႆႉပၼ်တီႈၼိူဝ် YouTube ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းငဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၵႂႃႇ တီႈၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ လႆႈတႄႇ ၽင်ၸႂ်တီႈၼိူဝ် ၼႃႈၶွင်ၽဵင်းၵႂၢမ်းမၼ်းသေ ၼႂ်း ပီ 2016, မေႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းဢႄႇလ်ပမ်ႇမၼ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃး Light သေ လႆႈတႄႇ ပၢင်ပွႆးႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၼ်း တီႈၼႂ်း ဢေးသျႃးၼႆႉ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵျုၼ်ႇတေႃႇ ဢေႃးၵၢတ်ႉ 2016 ယဝ်ႉ။
သျီႇၼႆႉ မၼ်းလႆႈၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်တီးၼႂ်း လွင်ႈထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈတႃႇ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းၾႅတ်ႉသျိၼ်ႇ လၢႆဢၼ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး မၼ်းယုၵ်ႉၸိုဝ်ႈသဵင်မၼ်း ၶိုၼ်ႈမႃးသုင်သေ လႆႈႁပ်ႉသူး "Best New Artist" ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ တေႇတႃႇသႅၼ်ႇတႃႇ သိင်းလၢင်ႉ ဝူၺ်ပူဝ် သေ လႆႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈမၼ်း သႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၸိုဝ်ႈယႂ်ႇသဵင်လူင် 20 ၵေႃႉ တီႈ ဝူၺ်ပူဝ် သေ မၼ်းႁပ်ႉလႆႈ ထႅင်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ "New Trend Idol of the year" တီႈ Star Magazine ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉၵူၼ်းလႆႈၸႂ်မၼ်း ၼမ်မႃးလႄႈ တီႈပၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ မၼ်းလႆႈ တီႈၼိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။   မၼ်းထုၵ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ပဵၼ်ၶႅၵ်ႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈတီႈ ပွႆးသျူဝ်းရေႇတီႇယူဝ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ Billboard Radio China TofuPOP Radio - BEC Tero Radio တီႈမိူင်းထႆး, Yang Lan 8 p.m. Show, Hongdou Live Interview, FM 101.7 Music Kaleidoscope, လႄႈ NetEase Cloud Music (Xu Weizhou Cold Jokes), ၸဵမ် web shows လႄႈ live streaming events ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 8 မႃး မၼ်းပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းၵေႃႉလဵဝ် "Fun" ဢၼ်ဢဝ်ထၢၼ်ႈတီႈၼိုင်ႈဝႆႉတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈလၢႆဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်းတူင်ႉၽဵင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မၼ်းတႄႉ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈ တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။     လွင်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်မၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇဢဝ်မၼ်းတၢင်ႇထၢၼ်ႈ ထိုင်ဢွင်ႈတီႈ 37 တီႈ ၼႂ်း ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် လႄႈ ၽူႈႁူမ်ႇငမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် မိူင်းၶႄႇ 50 ၵေႃႉ ဢၼ် Data Win လႆႈႁဵတ်းသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
2017: သျူဝ်းႁူဝ်ႁႅၵ်ႇတင်းၼမ် လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ပွတ်းပိတ်း
ပွတ်းလႃႈ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ သျီႇႇလႆႈၼႄ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လွင်ႈ Intangible Her,ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ဢၼ်ပိုၼ်ၼႄ တီႈ Tencent Videoၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် သျူဝ်းၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ၸိူဝ်းမၼ်းၼႄမႃးၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း 10 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶိုင်ႈပီၼၼ်ႉၵူၺ်း မၼ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဢွင်ႈတီႈ 5 ယဝ်ႉ။ ပွတ်ႈလႃႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်မႃး သျီႇလႆႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း "The Heroes" ၽၢႆႇၶႄႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂၢမ်းငဝ်းတူင်ႉ ၶၼေႇတီႇယႅၼ်ႇ Snowtime! ဢၼ် Simple Plan ၵေႃႉႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉသေ မၼ်းလႆႈၽႅဝ်တီႈၸိၵ်း Billboard China V chart လႄႈ Mandarin chart ၼႂ်းဝူင်ႈလဵဝ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ထူၼ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉ။ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 4 ဝၼ်းမႃး မၼ်းလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵႂၢမ်း Live တင်း ၸုမ်းတွႆႇတိုင်ႈ ရွၵ်ႉၶ် တီႈ ပေႇၵျိင်းယဝ်ႉ။  ၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ၽွင်းႁဵတ်းပၢင်ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းၽွင်းမိူင်း ၶၼေႇတီႇယႅတ်ႇ လႄႈ ၸုမ်းငဝ်းတူင်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၶဝ် မၼ်ႈၸႂ်ပၼ်မၼ်း သူးၽွင်းမိူင်း တႃႇ "လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၽိင်ႈငႄႈ ၶႄႇ-ၶၼေႇတီႇယႅၼ်ႇ" လႄႈ "လွင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ငဝ်းတူင်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢေႇပရႄႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သျီႇလႆႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၼင်ႇ ၶႅၵ်ႇ တီႈ သျူဝ်းၽဵင်းၵႂၢမ်း Global Chinese Music Chart (ဢၼ်တိုၵ်ႉ ၼႄဝႆႉယူႇတီႈ CCTV15) ၼၼ်ႉသေ မၼ်းလႆႈ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် "Fun" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ တႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်း "Screaming Night" ဢၼ်ပဵၼ် ၽဵင်း တွၼ်ႈတႃႇ ပၢင်ပွႆး ၵၢင်ၶမ်ႈ iQIYI 2017 တီႈ ဢၼ်မၼ်းပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၽဵင်းၵႂၢမ်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သႄႇတႄႇ (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈသႄႇတႄႇ (ႁွင်ႇ) (ဆည်သည် (တောင်)ရွာ, Sethei(South)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႄႇတႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190166 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1070 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1358 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2428 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
သျီႇဝူၺ်ႉၸိုဝ်ဝ်း
2017: သျူဝ်းႁူဝ်ႁႅၵ်ႇတင်းၼမ် လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ပွတ်းပိတ်း
ဝၢႆးသေ လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် Light ယဝ်ႉသေ မၼ်းပိုၼ်ဢွၵ်ႇ first quarter ၶႅပ်းဢႄႇလ်ပမ်ႇၵေႃႉလဵဝ် ဢၼ်ပၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈဝႆႉဝႃႈ The Time မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ဢေႃးၵၢတ်ႉ 10 ဝၼ်း ဢၼ်လႆႈၶၢႆ ၶႅပ်း 450,000 သေ ထုၵ်ႇၼႄႉၼွၼ်းပဵၼ် double platinum ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  ဢၼ်ပဵၼ် second quarter မၼ်းတႄႉ မၼ်းလႆႈ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼိူဝ်  ဢွၼ်ႇလၢႆး ပဵၼ် ၾရီး မိူဝ်ႈ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 20 တီႈ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ထူၼ်ႈ 23 ၶူပ်ႇ သေ ဢၼ်ပဵၼ် third quarter မၼ်း လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈ တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 12 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတႃႇ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းၵိုၵ်းငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ငဝ်းတူင်ႉ ဢႅတ်ႉသျိၼ်ႇ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ-ၶႄႇ S.M.A.R.T. Chase ဢၼ်ပၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈဝႆႉဝႃႈ "Ruins of Time" မိူဝ်ႈ ဢေႃးၵၢတ်ႉ 23 ၼၼ်ႉသေ ၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ Jay Chou ၵေႃႉတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် "So What", "Leave Me Alone", လႄႈ "Ruins of Time" ၼႆႉ လႆႈမီးၼႂ်း ၸၼ်ႉ ၼိုင်ႈ တေႃႇ သၢမ် တီႈၼိူဝ် YinYueTai China V Chart တွၼ်ႈတႃႇ ငဝ်းတူင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်ၵူၼ်းတူၺ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ တႃႇ ဝူင်ႈထူၼ်ႈ 38 လႄႈ 39 ထပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉတီႈ သိင်းလၢင်ႉ ဝူၺ်ပူဝ် လႆႈဢွၵ်ႇၼႄ သဵၼ်ႈမၢႆ "လၢဝ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် 2017" ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈလၢဝ်ထႅၼ်ႈ 10 ၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၵေႃႉထူၼ်ႈ 10 သေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶိုၼ်းပိုၼ်ၽႄႈၽူတ်ႉၼၼ်ႉ မီးယူႇ 65.99 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူတ်ႉမၼ်း တီႈ Sanya ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇႁွတ်ႈထိုင် တီႈ 10 ၼႂ်းၵႃႈ ၽူတ်ႉ 10 ဢၼ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈ သေ ၵူၼ်းသိုပ်ႇၽႄႈမၼ်းမီးၵႂႃႇ 6.69 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၽဵင်းၵႂၢမ်း မၼ်း 15 Minutes for Craziness ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈ ထူၼ်ႈ သီႇ ၼႂ်းၵႃႈ ထႅၼ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်း 10 ႁူဝ်ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတူၺ်းမၼ်း မီးယူႇ 380 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်းတူင်ႉၽဵင်းမၼ်း "The Heroes" ဢၼ်ထုၵ်ႇတၢင်ႇၽူတ်ႉတီႈ ၽဵင်း Sina ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈ ထူၼ်ႈ သီ ၼႂ်းၵႃႈ ထႅၼ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်း 10 ႁူဝ်းသေ ၵူၼ်းလႆႈၸၼ်/ၵူၼ်းသိုပ်ႇၽႄႈ/ၵူၼ်းပၼ်ၶွမ်းမႅၼ်း မီးၵႂႃႇ 0.6 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။
2018: ပွႆးဢွၵ်ႇၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႇ TV drama
လုၵ်ႉတီႈ 20th Century Fox လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သျီႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ တႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းပရူဝ်ႇမူဝ်းသျိၼ်းၶႄႇ "Maze" ဢၼ် Harvey Mason Jr. ၵေႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တႃႇ ငဝ်းတူင်ႉဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Maze Runner: The Death Cureၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈတီႈ ပၢင်ပွႆး Galas ၶၢဝ်းမႆႈၶႄႇ တီႈ ႁူင်းပွႆႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇသၢမ်ဢၼ် Dragon Television, Anhui Television, လႄႈ Beijing Television ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 31 မႃး မၼ်းလႆႈ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇသၢမ်လိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁင်း The Time, "15 Minutes for Fantasy" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ The Time ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼိူဝ် ဢွၼ်ႇလၢႆးတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈသေ မၼ်းလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၶႅပ်းဢႄႇလ်ပမ်ႇ တီႈ ထၢႆႇဝၢၼ်း မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 3 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတီႈ ပရေႃးၵျႅၵ်ႉ SuperdrySounds ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈ ပႃႇတီႇၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈ လၼ်ႇတၼ်ႇ လႄႈ တီႈပၢင်ပွႆးၽဵင်းၵႂၢမ်းၸတေႃႇပႄႇရီႇ တီႈ သျင်ႇႁၢႆး ၼႂ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ဢေႇပရႄႇ 16 ၼၼ်ႉ သျီႇတႄႇထႆႇငဝ်းတူင်ႉ တရႃႇမႃႇသီးရီး ဢၼ်မႂ်ႇ My Girlfriend ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ၊ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢေးသျၢၼ်း ဢၼ်ၸၼ်ႁူဝ်ၸႂ် 100 ၵေႃႉ ဢၼ် Starmometer ပၼ်ထၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ သျီႇ ၽႅဝ်ဝႆႉတီႈ ထူၼ်ႈသၢမ်ယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ သျီႇ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးတီႈ Shake It Up သျူဝ်းတၢင်းၵႃႈ တီႈ Shanghai TV သေ တီႈပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇ ၸုပ်ႈလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉ တီႈသွင်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ၵျူႇလၢႆႇ 5ၼၼ်ႉ လႆႈလုၵ်ႉတီႈ JD.com သေ လႆႈတႄႇၶၢႆထႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းၵႂၢမ်း The Time ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း လႆႈၶၢႆ ၼမ်လိူဝ် 13,000 ၶႅပ်းယဝ်ႉ။ ၵျူႇလၢႆႇ 10 ဝၼ်းမႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၶႅပ်း The Time ဢၼ်ပဵၼ် ဝႃးသျိၼ်းထၢႆႇဝၢၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇၶၢႆထႃႈသေ တီႈၼႂ်းလွၵ်းသဵၼ်ႈၶၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး လုၵ်ႉတီႈ  Entertainment Star Business လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တႃႇ 2018 ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ လႆႈမီးတီႈ ၸၼ်ႉထူၼ်ႈၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်း ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ဢၼ်မီးတိုဝ်းတၢင်းၸိၵ်းၸွမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ 2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆ ၸၼ်ႉ တီႈ Forbes 30 ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၶႄႇ ဢၼ်ဢႃႇယု 30 လူင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်း ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ သျီႇ လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ၵႅဝ်ႈလူပ်းလင် တီႈ ပွႆး Silk Road International Film ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ 5 သေ လႆႈ လဝ်ႇမူၼ်ႈ တင်းၵႂၢမ်းမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် "Glory"ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 20 မၼ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၵႃႈမၼ်း တီႈ ဝၼ်းၵိူတ်ႇမၼ်း ထူၼ်ႈ 24 ၶူပ်ႇ ၵႃးတီႈ Olympic Sports Center Gymnasium တီႈ ပေႇၵျိင်း သေ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇပႃး ၵႂၢမ်းဢၼ်မႂ်ႇ "Everything About You" တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈပၼ်ႁႅင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆၸၼ်ႉ ထူၼ်ႈ 70 ၼႂ်းၵႃႈ ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵႃႈၶၼ်ၶႄႇ ထႅၼ်ႈ 100 ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 19 ဝၼ်း လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သျီႇၼႆႉ လႆႈၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်း တရႃႇမႃႇလဵၼ်ႈႁႅင်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Ping Pong ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ တႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းပိူင်လူင် တွၼ်ႈတႃႇ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုၼ် ၶွမ်ႇမျူႇၼိတ်ႉၶႄႇ လႄႈ ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းၶႄႇ တဵမ် 40 ပီ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းတီႇသႅမ်ႇပႃႇ မၼ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ New Year Global Gala 2019 ၶွင် Beijing Televisionၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
2019 – တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်: ငဝ်းတူင်ႉႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ
ၼႂ်း ဢေႇပရႄႇ၊ သျီႇ လႆႈတႄႇထႆႇငဝ်းတူင်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ထီႇဝီႇသီးရီးဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃး Dear Mayang Streetၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ တႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းပိူင်လူင် တႃႇ ပႆႇၺႃႇသမႃႇထိၵူၼ်းၼုမ်ၶႄႇယဝ်ႉ။
သျိၼ်ႇတေႃႇၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
ဝၢၼ်ႈသျိၼ်ႇတေႃႇၵူင်း  (ရှင်တော်ကုန်းရွာ, Shintawkone) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသျိၼ်ႇတေႃႇၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 189770 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသျိၼ်ႇတေႃႇၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 3253 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 3607 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 6860 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
သျီႇဝူၺ်ႉၸိုဝ်ဝ်း
2016
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ လုၵ်ႉတီႈ China Luxury, Beauty လႄႈ Fashion Insights လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ထႅၼ်ႈ ၽူႈႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ တီႈၽၢႆႇ ၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်သေပိူၼ်ႈ တႃႇ 100 ၵေႃႉ ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် Key Opinion Leader Index (KOLs) ၼၼ်ႉသေ မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇ မၵ်းမၢႆၸၼ်ႉထူၼ်ႈသီႇ တီႈ ၵၼ် ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈ ဝူၺ်ပူဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၵႅဝ်ႈတႃ Timmy Xu Limited Edition ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ INMIX ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်သွႆႉ ဢၼ်ၶၢႆလီသုတ်းသေ လႆႈၶၢႆမႃး 4,672 ဢၼ်ယဝ်ႉ။
2017
ၼႂ်းပီ 2017၊ သျီႇလႆႈထုၵ်ႇၼႄႁၢင်ႈတီႈ ၼႃႈသိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈ “Men's Uno Young” ဢၼ်ပဵၼ် မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းဢၼ်မႂ်ႇ တႃႇ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ၸိူဝ်းၵိူတ်ႇဝၢႆးလင် ပီ 1990 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇပိုၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ Men's Uno ထၢႆႇဝၢၼ်း limited edition ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇၸူး ပွႆး Condé Nast Centuryႁင်း Vogue၊ ပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ Kenzo ႁွင်းၵွင်း၊ Longines Global Champions Tour သျင်ႇႁၢႆး ပႃႇတီႇပွတ်းၶမ်ႈ Tiffany & Co ၊, ပၢင်ပွႆး Fendi PEEKABOO ၊ ပွႆးၼႄငဝ်းတူင် Vogue ၊ ပွႆးပႃႇတီႇၽဵင်း လၼ်ႇတၼ်ႇ Superdry ၊ Valentino's I Love Spike ၊ ပွႆး ႁင်း Mika Ninagawa ၊ ပွႆးပၼ်သူးၶႅမ်ႉသုတ်း ၸၢႆး Esquire ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 14 ပီ ၊ ပွႆးတၢင်ႉႁႅင်းၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇၸွမ်းတၢင်း Grazia ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 60 ပီ ၊ ၶမ်ႈၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇ ႁင်း L'Officiel ၊ ပွႆးပႃႇတီႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ Men's Uno လႄႈ ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 150 ပီ ႁင်း Bazaar ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မၼ်းထုၵ်ႇ Givenchy ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ မၼ်းပဵၼ်ၼင်ႇၶႅၵ်ႇ တႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ F/W 2017 Men's Paris Fashion Week တီႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈယဝ်ႉ။  တီႈၸိၵ်းပၢႆၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်းတူင်ႉတီႇၵျိတ်ႇတႄႇ ၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်လိုဝ်းလင်မႃး ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၽူတ်ႉ လႄႈ တူၺ်း တီႈသူဝ်ႇသျႄႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းလႆႈပူၼ်ႉလၵ်းမၢႆတွင်း သေ ၵၼူ်းတူၺ်းမၼ်း ၵူၼ်းလူဢၢၼ်ႇမၼ်းမီးၼမ်လိူဝ် 500 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈ ထုၵ်ႇ Moncler Gamme Rouge လႄႈ Louis Vuitton ၶဝ် ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ တႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ F/W 2017 Women's Paris Fashion Week ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼင်ႇ ၽွင်းတၢင်တူဝ် တႃႇ Men's Health ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 14 ပီ လႄႈ Italian luxury brand Fendi ၼႂ်းၵျုၼ်ႇသေ လႆႈပဵၼ်ၼင်ႇ ၽွင်းတၢင်တူဝ် မိၵ်ႈမၢႆ တၢင်ႉႁႅင်း ဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး Givenchy လႆႈတႅပ်းတတ်း တႃႇ လိူၵ်ႈမၼ်း၊ KOLs ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းၵႄႈ သၢႆသိုပ်ႇ Gen Y ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ပၢင်သူၼ်းတုမ် ဝၼ်းမႄႈ ၶႄႇ Chinese Mother's Day ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  မၼ်းထုၵ်ႇတၢင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ၼင်ႇ ၼႃႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်း လွၵ်းၵၢတ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းမိူင်းၶႄႇ လႄႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၵေႃႉၼိုင် တီႈၼႂ်း ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇ ၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇၶူဝ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ် New York Digital Marketing Agency ၵေႃႉႁဵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ INMIX ဢၼ်ပဵၼ် မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶိူင်ႈတိုဝ်းတႃ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇႁၢင်ႈလူၼ်ႉထိမ်ႇမီႇ ဢၼ်လႆႈသုၼ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းတီႈ Emoji® ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလင်မၼ်းတႄႉ မၼ်းထုၵ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇထိုင် Louis Vuitton S/S 2018 Men's Paris Fashion Week တီႈ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 22 ဝၼ်း ၊ the Coach S/S 2018 Women's New York Fashion Week တီႈ သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 12 ဝၼ်း ၊ လႄႈ Givenchy S/S 2018 Women's Paris Fashion Week တီႈ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၸၢႆးငဝ်းၶႄႇဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၼႃႈတႃ ႁင်း မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း Laneige တီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းၵႃႈ ၶိုင်ႈပီ ပီ 2017 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် Key Opinion Leader Index (KOLs) ႁင်း Bomoda China ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ထႅၼ်ႈၵူၼ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် 30 လႄႈ ၼႂ်းၵႃႈ ထႅၼ်ႈၽူႈသိုဝ်ႉၸႂ်ႉၶူဝ်းၶွင်လွၵ်းၵၢတ်ႇၶႄႇ 10 တီႈၼၼ်ႉ လႆႈမီးတီႈ ထူၼ်ႈသီႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 23 ၼၼ်ႉ သျီႇ လႄႈ တင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် Dunhill လႄႈ Esquire ၶွင်ၶႄႇ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉၾႅတ်ႉသျိၼ်ႇဢၼ်ပွတ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ "Urban Symphony" ဢၼ်ထႆႇတီႈ ႁၢင်ႇၵေႇရီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇၵူႈပီ တီ လွၵ်းၵၢတ်ႇ ၵႅဝ်ႈသႅင်ငိုၼ်းၶမ်း ဢၼ် L2's Digital IQ Index : Luxury China ႁဵတ်းၼၼ်ႉ လႆႈၼႄဝႆႉဝႃႈ ယွၼ်ႉ သျီႇယုၵ်ႉပၼ် ႁႅင်းၶၢႆတီႈဢွၼ်ႇလၢႆး ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈဝူၺ်ပူဝ်ၼၼ်ႉသေ ႁႅင်းၶၢႆ  Tiffany & Co ၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၼႆယဝ်ႉ။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 20 ၊ မၼ်းထုၵ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၼင်ႇ ၶႅၵ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ Victoria's Secret Fashion Show ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ သျင်ႇႁၢႆး သေ မၼ်းထုၵ်ႇသႂ်ႇတီႈၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆ ၵေႃႉၸၢႆး 10 ၵေႃႉ ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းလဝ်းလႅတ်းလီ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁင်း British GQ' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်း တီႇသႅမ်ႇပႃႇ ၊ သျီႇ ထုၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတီႈ မိူင်းလူင် ဢၼ်ပဵၼ် ၵေႃႉၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်တႃႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပရေႃးၵျႅတ်ႉ တင်း မိၵ်ႈမၢႆသိူဝ်ႈၶူဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း Superdry ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် limited collection ၶဝ်တီႈ Tmall ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆမူတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 100 လဵတ်း (100 seconds) ထႅင်ႈ သွင်ၸူဝ်ႈမူင်းၸမ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် လၢၼ်ႉ တီႈ ပေႇၵျိင်း၊ သျင်ႇႁၢႆး လႄႈ ၶျႅၼ်ႇတူး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၶၢႆမူတ်းသဵင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢွၵ်ႇႁၢင်ႈမၼ်း တီႈ ၼႃႈသိူဝ်ႈ Men's Uno ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈ ႁၢင်ႈၼႃႈသိူဝ်ႈ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းၵူၼ်းၸၢႆး ထႅၼ်ႈ 10 ဢၼ် ဢၼ် ပလွၵ်ႉၾႅတ်ႉသျိၼ်ႇၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလၼ် FashionModels ၵေႃႉႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇသႂ်ႇ တီႈသဵၼ်ႈမၢႆ ထူၼ်ႈၵဝ်ႇ ယဝ်ႉ။
2018
ၼႂ်းပီ 2018၊ မိူဝ်ႈ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် COACH ၶွင်ၶႄႇ လႆႈယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၽူႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶူးလၢႆးၸၢႆး ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ သျီႇ လႆႈပဵၼ်ၼင်ႇ ၽူႈတၢင်တူဝ်မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင် တၢင်ႉႁႅင်းမႂ်ႇ ၶွင် Fendi သေ လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ Fendi's F/W 2018 Men's Milan Fashion Weekယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်း လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ Alexander McQueen's F/W 2018 Men's Paris Fashion Week ၼင်ႇ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၸၢႆး ၶႄႇ ၵေႃႉၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ် မၼ်းထုၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼင်ႇ ၽူႈတၢင်တူဝ် မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင်ႇသတၢႆႇဢၼ်မႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ Tiffany & Co. ၊ လႄႈ ၽူႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၵမ်ႇၽႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ Superdryၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မၼ်းထုၵ်ႇၽိတ်ႈမွၵ်ႇၸူး Laneige's Cushion Dream Factory Night, the Fendi Newsstand event, ပွႆးပႃႇတီႇ သဵင် Superdry ၶွင် သျင်ႇႁၢႆး ၊ Daniel Wellington's My Classic Night Out, the Coach x Disney Dark Fairytale, Vogue's film premier ၊ ပၢင်ပွႆး လဵၼ်ႈႁႅင်း the Men's Uno ၊ ပွႆးပႃႇတီႇၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ႁင်း Nylon ၊ ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30 ပီ ႁင်း Elle ၊ the Laneige x Line Friends event ၊ ပွႆးပႃႇတီႇ မွၵ်ႇၸႄႈTiffany & Co. ၶွင် သျင်ႇႁၢႆး လႄႈ ပၢင်ပွႆး Roberto Cavalli ၶွင် ႁွင်းၵွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢေႇပရႄႇ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပွႆးပႃႇတီႇၵမ်ႇၽႃႇ သဵင် Superdry တီႈ လၼ်ႇတၼ်ႇ ၼင်ႇ ပဵၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ်မိၵ်ႈမၢႆၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မေႇ 3 ဝၼ်းမႃး မၼ်းဢွၵ်ႇၼႄႁၢင်ႈတီႈ Tiffany & Co. flagship store တီႈ Fifth Avenue, New York တွၼ်ႈတႃႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပွႆးမွၵ်ႇၸႄႈ Tiffany ၼင်ႇပဵၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ်သတၢႆႇမိၵ်ႈမၢႆ ယဝ်ႉ။ မေႇ 19 ဝၼ်း သျီႇ လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ Libert'aime ဢၼ် Forevermark ၵေႃႉႁဵတ်းၼင်ႇ ႁၢင်ႈႁိင်ႈထူၼ်ႈၼိုင် ၶွင် မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် limited "Le Light x Xu Weizhou" ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်ႈၼႃႈၶၢႆတီႈၼိူဝ် ဢွၼ်ႇလၢႆးသေ လႆႈမူတ်းၵႂႃႇၽႂ်းၽႂ်းယူႇယဝ်ႉ။ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 24 ၼၼ်ႉ သျီႇ လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇသျူဝ်း Dunhill 2019 S/S တီႈ ၽႄးရိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သျီႇလႆႈ ထႆႇႁၢင်ႈ တႃႇ ၼႃႈသိူဝ်ႈ Elle Men Hong Kong တႃႇ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ/ၵျူႇလၢႆႇ၊ ဢၼ်ထႆႇႁၢင်ႈၼႃႈသိူဝ်ႈ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီၼၼ်ႉ ပဵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းထုၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ "ထႅၼ်ႈ ၸၢႆးငဝ်းဢေးသျႃး 10 ၵေႃႉ ဢၼ်ဢဝ်တီႈယူႇမႃးတီႈ တူင်ႇဝူင်းၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ L2 ၏ Digital IQ Index 2018 ဝႃႈ Laneige ၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈထႅၼ်ႈမိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းႁၢင်ႈၶိူင်ႈမိူင်းၶႄႇ 10 ဢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးတီႈ ၸၼ်ႉ 7 ၊ ၶဝ်ႈပႃး COACH လႄႈ Valentino ဢၼ်မီးတီႈ ၸၼ်ႉ သီႇ လႄႈ ၸၼ်ႉပႅတ်ႇ ၊ ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ သျီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပတီႈ ဝူၺ်ပူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၸၢႆး ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၼႄႁၢင်ႈပၼ်တီး ၼႃႈသိူဝ်ႈ မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းဢမႂ်ႇမႂ်ႇ GQ Sport လႄႈ NewOne။
ၼႂ်း သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် မိၵ်ႈမၢႆၶူဝ်းၶွင် ၶူဝ်းၼုင်ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း လႄႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်းတိုဝ်းတိၼ်ၶႄႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ Belle International လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သျီႇ ပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ်မႂ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 20 ၼၼ်ႉ သျီႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ Balmain S/S 2019 Women's Paris Fashion Week ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် မႅၵ်ႉၵၸိၼ်းၶႄႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ Bella ဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈသိူဝ်ႈ Xu Weizhou ၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶၢႆလီသေပိူၼ်ႈ တီႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆး ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
2019
ၼႂ်း 2019 ၼၼ်ႉ Annual China Entertainment ၸိၼႄ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈမုၼ်း AI Man ဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ သဵၼ်ႈမၢႆၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၸၢႆး ၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇ ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်းပိူၼ်ႈလႆႈ ထႅၼ်ႈ 10 ၵေႃႉၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ မီးတီႈ ၸၼ်ႉ ႁႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႇဝႃႇရီ 27 သျီႇၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇမီးတီႈ ၸၼ်ႉ သီႇ လႄႈ ၸၼ်ႉၵဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ COACH လႄႈ Tiffany & Co  တီႈ ၽူႈၵမ်ႉထႅမ်မိၵ်ႈမၢႆၵုၼ်ႇဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ 20 ၵေႃႉ တႃႇ ပီ 2018 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ၊ လုၵ်ႉတီႈ I-MAGAZINE လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်း သူးၼႃႈၾႅတ်ႇသျိၼ်ႇ ၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ တႃႇပီ 2018 ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ လႆႈမီးတီႈၸၼ်ႉ 50 ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈပၼ်တီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းပႆႇ Fendi F/W 2019–2020 Women's လႄႈ Men's Collection Show ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ သျင်ႇႁၢႆးသေ မၼ်းလႆႈပဵၼ် ၽူႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈမႂ်ႇ တႃႇ Fendi S/S 2020 Men's Milan Fashion Week ယဝ်ႉ။ ၵျုၼ်ႇ 18၊ Fendi လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ သျီႇၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ Peekaboo တီႈ မိူင်းၶႄႇ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
2016
ၼႂ်းပီ 2016 ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး "Against Domestic Violence", "Rio Run", "Animal Welfare Charities" ႁင်း Cabbeen, "Lucky Cat Welfare Organizations", "Hope For Home For Children" ႁင်း ၾွင်ႇတေးသျိၼ်းၵမ်ႉထွၵ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၶႄႇ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၊ "Moon bear protecting" ႁင်း Animals Asia Foundation (AAF), "1,000 rabbits look up at the moon" ႁင်း the China Social Welfare Foundation, "Adopt pets instead of purchasing" ႁင်း the Beijing Non-profit Adoption organizations, "Charity Stars: Love can touch" ႁင်း Harper's Bazaar, လႄႈ "Door of charity" ႁင်း the China Children and Teenagers' Fund (CCTF) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပႃး ၽူႈတႄႇတင်ႈ "Light of love for the blind", and "10.20 km run to the light for the blind". ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး တီႈပၢင်သူၼ်းတုမ် ႁင်း Kering Foundation ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉပူၼ်ႉပႅၼ် ၼိူဝ်ၼၢင်းယိင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
2017
လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မၼ်းယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ၽွင်းတၢင်တူဝ် တႃႇ "Adopt A Green Plant for Green Earth" ဢၼ် Campus Public Welfare Foundation ၊ "Caring for Disabled Children" ဢၼ် ၾွင်ႇတေးသျိၼ်းသျင်ႇႁၢႆး တႃႇၵူၼ်းလၵ်ႉၶၼႃႇဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၊ "Caring for Blind Children" ဢၼ်  Sina Micro-Philanthropy, "Boiling Point Public Welfare" ဢၼ် Baidu, လႄႈ "I want to go to school" ဢၼ် ရေႇတီႇယူဝ်ႇ ၽဵင်းၵႂၢမ်း - China National Radio (CNR) လႄႈ the China Children and Teenagers' Fund (CCTF) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ၊ မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ် Ice and Snow တွၼ်ႈတႃႇ ၶွင်ႉသွၼ်ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း SINA ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး Sina Weibo လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်လူႇတၢၼ်း ဢၼ်သျီႇႁဵတ်းၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်မႃး ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈငမ်းလွင်ႈၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ထႅၼ်ႈ 10 ဢၼ် ၼႂ်းပီ 2017 ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
2018
ၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ သျီႇ ပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ်သေ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်း ၶပ်ႉမၢႆလွင်ႈလူႇတၢၼ်း ၶွင် Netease တွၼ်ႈတႃႇ ပရေႃးၵျႅတ်ႉ လူႇတၢၼ်းပပ်ႉ တႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းမီးတီႈ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႃႇယုၵ်ႉယွင်ႈ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းၶၢဝ်းၵတ်းၸိုင်ႈမိူင်း တွၼ်ႈတႃႇ 2022 Winter Olympics တီႈ ပေႇၵျိင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းတီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ သျီႇ လႆႈပဵၼ်မႃး ၽွင်းတၢင်တူဝ် Pink ribbon ၶွင် TRENDSHEALTH သေ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈဝႆႉသတိၽၢင်ႉမႅၼ်ႈၺႃး ၶႅၼ်ႇသႃႇၼူမ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇ The European Travel Commission (ETC) ဢၼ် European Union ၶဝ်တႄႇတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ် ပီထွင်ႈတဵဝ်း ဢီးယူႇ-မိူင်းၶႄႇ တွၼ်ႈတႃႇယုၵ်ႉယွင်ႈ ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း တီႈ EU ၼႆယဝ်ႉ။
2019
ၼႂ်းပီ 2019 ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ Annual China Entertainment Index သေ ၼႂ်းၵႃႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ထႅၼ်ႈၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၸၢႆး 10 ၵေႃႉ ဢၼ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ် ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် တႃႇ ပီ 2018 ၼၼ်ႉ သျီႇၼႆႉ လႆႈမီးတီႈ ၸၼ်ႉ သီႇယဝ်ႉ။ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 18၊ သျီႇ ထုၵ်ႇယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ် China's science fiction  တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ပၢႆးသၢႆးယႅၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢတ်ႉၶျ် 30 ၼၼ်ႉ မၼ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ Lights-Out of Earth Hour ဢၼ်ပဵၼ် ၶပ်ႉမၢႆလွင်ႈၵွင်ႉသိုပ်ႇၵမ်ႇၽႃႇလူႇတၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉယွင်ႈ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ သိူင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိူၼ်မေႇၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတႃႇပဵၼ် ၽွင်းတၢင်တူဝ် ႁင်း "Sunshine of Love" ဢၼ်ပဵၼ် ပရေႃးၵျႅတ်ႉ တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတ တီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၶႄႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငဝ်းၶႄႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸၢႆးငဝ်း တႄႇလီဝေးသျိၼ်းၶႄႇ
မၢၼ်ႈပဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း, (မဘိမ်းမြို့နယ်), (Mabein Township), ၼႆႉပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်းယဝ်ႉ။
ပေးမႄႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ပေးမႄႉ (ဘေးမဲ့ရွာ, Baymeit) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပေးမႄႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190063 ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇပေးမႄႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 307 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 364 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 671 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇ
ၵျွၵ်ႉပူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉပူင်ႇ  (ကျောက်ပုံရွာ၊ Kyaukpon) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉၼၽ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190312 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျႅတ်ႉၼၽၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 306 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 329 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 635 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
378
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
1442
1442
378
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
ၸူႇလၢႆႇ 14
လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ (14) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (195) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (196))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (170) ဝၼ်း။
1442
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
378
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1442
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
378
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1442
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
378
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1442
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
378
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
1442
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
378
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:378
1442
ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
တိၼ်ႇပူၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ဝၢၼ်ႈတိၼ်ႇပူၵ်ႉ  (သင်ပုတ်ရွာ, Thinpoke) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတိၼ်ႇပူၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190464 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၸလေႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1167 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1301 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 2468 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ
ၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ  (ညောင်လေးပင်ရွာ၊ Nyaunglaypin) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵျႅတ်ႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192277 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမႃႉၵျီးၵျႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1635 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2038 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3673 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ
ၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇတေႃး၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၵူၵ်ႉၵူဝ်ႇတေႃး  (ကုက္ကိုတောရွာ, Kokekotaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇတပုတ်ႉၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 194634 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇတပုတ်ႉၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1440 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1628 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3068 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း
မီးလွင်ႇၽျႃး (ႁွင်ႇ)၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ဝၢၼ်ႈမီးလွင်ႇၽျႃး (ႁွင်ႇ)  (မီးလောင်ဖျား (မြောက်)ရွာ၊ Meelaunghpyar(North)) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇမီးလွင်ႇၽျႃး ၊ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192396 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇမီးလွင်ႇၽျႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1919 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 2294 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 4213 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
ၵျုၼ်းသိၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
ၸူႇလၢႆႇ 15
လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ (15) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (196) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (197))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (169) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸူႇလၢႆႇ
မျွင်ႇၵျီးပွင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး
မၢၵ်ႇလၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း (, Mat Lan, မတ်လန်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇႁူဝ်လွႆ၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
မတ်ႉသ၊ ၸၢတ်ႈ
34 - ꩡၢတ်ႈမၸ်ႉꧡ
(မၸ်ꧡ = ပႃ) ပေႃးၸွမ်းလင်ၵႃႇမ ၊ ၸၢင်ႈတုၵ်ႉၶၽိတ်းတၢင်း
ဝတ်ႉထုပၸ်ႉၸုပၼ်ႇ
ၽွင်းမိူဝ်ႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး တိုၵ်ႉယူႇသဝ်းတမ်ႈတီႈ မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိ ဝတ်ႉꩡေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢိင်ပိုင်ႈလူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်း ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်း မေးၵဝ်ႇမၼ်း ႁူၺ်းၸၼ်လႄႈ ၸင်ႇတေ ႁေႃးၼႄ ꩡၢတ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးၸင်ႇႁွင်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼၼ်ႉသေ “လုၵ်ႈႁၵ်ႉ... လွင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇသိူဝ်းသႃႇ ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်”ၼႆလႄႈ ၸင်ႇတွပ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ “ၸႂ်ႈတီႈၶႃႈ ဢေႃႈမုၼ်ၶမ်းၽြႃး... ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းႁူၺ်းၸၼ် ၼမ်ႉမိုဝ်းမေႃႁဵတ်းၽၢၵ်းဝၢၼ် မေးၵဝ်ႇ ၶႃႈတပႄးၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဢမ်ႇသိူဝ်းသႃႇ ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇၼႆႉ တီႈၶႃႈဢေႃႈ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸင်ႇဝႃႈ “ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼႆႉ ႁဵတ်းၽွၼ်းပဝ်ႇပၼ်မႂ်း ꩡၢတ်ႈၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး။ ꩡၢတ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈ ဢိင်ပိုင်ႈ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼႆႉသေ ဢၢင်ႈၸမ်တၢႆယူႇၼၼ်ႉ ၵဝ်ၽြႃး လႆႈဢဝ်မႂ်း ပူၼ်ႉလွတ်ႈ တၢင်းတၢႆမႃးယူႇယဝ်ႉ ၼႆသေ ၸင်ႇတေႁေႃးၼႄ ꩡၢတ်ႈၵွၼ်ႇဝၼ်းလင် ၼႆႉယဝ်ႉ-
ဝတ်ႉထုဢတိတ်ႉ
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈမိူင်းၿႃႇရႃႇၼသီႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၿြႁ်မၻတ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး သမ်ႉပဵၼ် ပုရေႃးႁိတ်ႈ တမ်ႈတီႈ ၶုၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ၸပ်းပႅၼ်း ပႃမႄႈ လႄႈ ပႃပေႃႈလူင်တူဝ်ၼိုင်ႈ ၸင်ႇၵႂႃႇၺႃး ၶႄ ဢၼ်တမ်ႇငႃႈၶဝ် ဝၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႃမႄႈတႄႉ လႆႈလွတ်ႈၽေးၶဵၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်ပႃမႄႈ လွတ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းလႆႈငိၼ်းသႅဝ်ၶႄ လႄႈ ၸင်ႇငိူင်ႉဝႄႈ လွတ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေပိင်ႈၵိၼ် ပႃလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉ တမ်ႇငႃႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သႂ်ႇၽႆးသုမ်ၽႆးယူႇ။ ဝိတ်ႉမႆႉလႅမ်ယူႇ။ ပႃလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ “တၢင်းၶၢၼ်ၸႂ် ဢၼ်တေလႆႈၶၢမ်ႇပိင်ႈၽႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမႃးပဵၼ် လွင်ႈတုၵ်ႉၸႂ်ၵဝ်။ တၢင်းၶၢၼ်ၸႂ် ဢၼ်ပဵၼ်မႃးလူၺ်ႈ ပႃမႄႈၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ မႃးပဵၼ် လွင်ႈတုၵ်ႉၸႂ်ၵဝ်ယဝ်ႉ”ၼႆသေ ၸင်ႇတေလွတ်ႈၷႃႇထႃႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ-
ပႃႇꩮိ
34 -	ၼ မံ သီတံ ၼ မံ ဢုၼ်ႁံ၊ ၼ မံ ꩡႃလသမိ ၿႃꩪၼံ။ ယၺ်ၸ မံ မၺ်ၺတေ မၸ်ꧡီ၊ ဢၺ်ၺံ သေႃ ရတိယႃ ၷတေႃ။
ပိၼ်ႇတႆး
တၢင်းမႆႈ တၢင်းၵတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမႃးပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶၵဝ်လႆႈ။ လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇၼႂ်းၶႄၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ဢမ်ႇမႃးပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶၵဝ်လႆႈ။ ဢၼ်မႃးပၼ် တၢင်းတုၵ်ႉၶၵဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်ပႃမႄႈ တေထၢင်ႇၽိတ်းဝႃႈ “ပႃပေႃႈတူဝ်ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈၵႂႃႇသိူဝ်းလူၺ်ႈၸွမ်း ပႃမႄႈတၢင်ႇတူဝ်ယဝ်ႉ”ၼႆၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ပႃပေႃႈလူင်ၼၼ်ႉ ၼွၼ်းၼိူဝ်ႁၢတ်ႇသၢႆး မႆႈၸႂ်ၸွမ်း ပႃမႄႈတူဝ်ၼၼ်ႉသေ ႁႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ပုရေႃးႁိတ်ႈ ၸင်ႇႁူမ်ႈလူၺ်ႈလုမ်းလၢင်းမၼ်းသေ လူင်းမႃးတမ်ႈတီႈ တႃႈၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ပုရေႃးႁိတ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်မေႃထွမ်ႇႁူႉပွင်ႇ သဵင်သတ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႆႈငိၼ်းသဵင် ပႃလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉႁႆႈၼႆ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ “ပႃတူဝ်ၼႆႉ ႁႆႈၵွပ်ႈတၢင်းမႆႈ ၵိလေႇသႃႇယူႇလူင်ၼႆႉ၊ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းၼႆသေ တၢႆၵႂႃႇၼႆ မၼ်းတေတူၵ်းငရၢႆးယူႇယဝ်ႉ။ ၵဝ်တေ ဢဝ်မၼ်းလွတ်ႈၵွၼ်ႇ”ၼႆသေ ၸင်ႇၵႂႃႇ ယွၼ်းဢဝ်ပႃ တမ်ႈတီႈတမ်ႇငႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႆႈပႃမႃးၼႆ “မိူဝ်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈ ၵဝ်ဢမ်ႇႁၼ်မႂ်း ၼႆၸိုင် မႂ်းတေလႆႈတၢႆ ဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵႂႃႇ ယႃႇပေၸွမ်းၸႂ်ၵိလေႇသႃႇ”ၼႆသေ ၸင်ႇၶိုၼ်းပွႆႇပၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။
ပႃပေႃႈလူင်ၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇသိူဝ်းသႃႇ ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇ။
ပႃမႄႈၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ် မေးၵဝ်ႇၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
(2) ပေႃးၸွမ်းလင်ၵႃႇမ၊ ၸၢင်ႈတုၵ်ႉၶတူၵ်းၵိၼ်း။
ၺွင်ႇဢၢႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
ဝၢၼ်ႈၺွင်ႇဢၢႆႇ  (ညောင်အိုင်ရွာ၊ Nyaungaing) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇသႄႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 192589 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇသႄႇၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 1668 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 1802 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 3470 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း
တပုတ်ႉၵူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ
ၸီးၵျုၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဝၢၼ်ႈၸီးၵျုၼ်း (ဇီးကျွန်းရွာ, Zeekyun) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇၸီးၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် 190216 ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2014 သေ တီႈ ဢိူင်ႇၵျွင်းသဵၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢႆး 360 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 455 ၵေႃႉ သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈ မီးယူႇ 815 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး
ဢေႇပရႄႇ 1832
(26) ဝၼ်း
5
သေႃး၊ ဝဵင်း
တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းသေႃးၼႆႉ မီး 1200 လွၵ်းလၵ်းသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈဝဵင်း ဢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ မိူဝ် ပီ 1953 ၼၼ်ႉ မီႈ 1277 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈ ဝဵင်းသေႃးၼႆႉ မီး 4862 ၵေႃႉ (ၸၢႆး-2226, ယိင်း-2636)ယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းသေႃးၼႆႉ မီး 1068.1 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (412.40 လွၵ်းလၵ်း) ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တင်းၸႄႈဝဵင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 35832 ၵေႃႉ (ၸၢႆး - 17209, ယိင်း-18623)ယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း
ဝဵင်းသေႃးၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢႆး မိၼ်းသျိၼ်ႇၸေႃး ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ဝဵင်းႁေႃၶမ်းပူႇရၼ်ႇတပ်ႉပ မိူဝ်ႈ ပီၸီႇ 174 ၼၼ်ႉ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးလႄႈ လႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈ ၸပ်ႉမႃၼၵရ ၼႆႉသေ ဝၢႆးမႃး ဢဝ်ၸိုဝ်ႈ တူဝ်လိုၼ်းသုတ်း ၽူႈတႄႇတင်ႈဝဵင်းသေၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃး ဝဵင်းၸေႃးၼႆသေ ဝၢႆးမႃး ပဵၼ် ဝဵင်းသေႃးမႃးယဝ်ႉ။ ပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ဝႆႉ တႃးၶုၼ် ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းသေႃးမႃးယဝ်ႉ။ ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေႃး ပၢၼ်ႇသိုပ်ႇပၢၼ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းမႃးမိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ
ပၢၼ်ပူဝ်းတေႃႇၽယႃး မိူဝ်ႈပီ 1784 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ပူႇႁဵင် ဢူးၸႃႇ (40 ၶူပ်ႇ) ၼႆႉ သိုပ်ႇသၢၵ်ႈသႂၢင်း သဵၼ်ႈမၢႆဝဵင်းသေႃး သေ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေႃး ၸဵမ်မိူဝ်ပၢၼ် ၶုၼ်သိၼ်ႇၽျူႇသျိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈမၢႆပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 1802 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢူးၸႃႇ ၵေႃႉသၢၵ်ႈသႂၢင်းၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ထိုင်ပၢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်း ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ တႃးၶုၼ် ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေႃး သေ လႆႈမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၵေႃႉပဵၼ်လိၼ် ဢူးၸႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဢူးလႃႉမူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉဢဝ် ၶေႃႈပူင် ၼွင်ႉပေႃႈ ဢူးသူၺ်ႇမိၼ်း ၵႃႈတီႈ ပေႃႉ ဢူးသူၺ်ႇတဵင်ႇသေ ၽွင်းငမ်းမႃးလႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် လုၵ်ႈလၢၼ်လိၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၼႆ လဝ်ႈတၢင်ႇတီႈ သၽႃးသေ ထိုင်ပီ 1880 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 26 ၼၼ်ႉ ဢူးလႃႉမူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇယူႇလီသေ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈလၢင်းလႄႈ ဢူးၵျေႃႇၺုၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်လၢၼ် သိုပ်ႇပုတ်ႇသေ ပဵၼ်ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေႃးၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈ ၵေႃႉမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
377
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ
(1) ဝၼ်း။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:377
ၸူႇလၢႆႇ 16
လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ (16) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (197) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (198))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (168) ဝၼ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်
ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝၼ်းထိ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸူႇလၢႆႇ
လွႆ၊ ဝၢၼ်ႈ
ဝၢၼ်ႈလွႆ (, Waan Laui, ဝမ်လွိုင်) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
1441
1441
ယီႈၵႂၢႆးၶမ်း၊ ၶုၼ်
ၶုၼ်မိူင်းမိတ်ႈ
ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1068 “ၶုၼ်ၶမ်းၶဵၼ်ႇၾႃႉ” ပဵၼ် လုၵ်ႈပီႈလုၵ်ႈၼွင်ႉၵၼ် တင်း “ၶိင်း” ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃၶဝ် “တၢဝ်ႉငႃးလူမ်း” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ၶမ်းၶဵၼ်ႇၾႃႉ ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း “ၶုၼ်တႃႇၵႃႇ” ၶိုၼ်ႈပုတ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ။ (ၶိင်း = ဢူႈၽၢႆႇဢူႈ ) “ၶုၼ်တႃႇၵႃႇ” ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉ လုၵ်ႈမၼ်း “ၶုၼ်ၵုမ်း” ၶိုၼ်ႈပုတ်ႈ။ ၶုၼ်ၵုမ်း မီးမေး(100)ၵေႃႉ။ ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈသေၵေႃႉ။ ၵူဝ်သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်မိူင်းမိတ်ႈ ၶၢတ်ႇလႄႈ ၶႂ်ႈမီးလုၵ်ႈၸၢႆးၼႅၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ၶိုၼ်းၼိုင်ႈ “ၶုၼ်ၵုမ်း” ၾၼ်ႁၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၼုင်ႈၶူဝ်းၽိူၵ်ႇၶူဝ်းၶၢဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈႁႂ်ႈ ဢွၼ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇႁဵတ်းပွႆး တီႈၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်။ တေမီး “မၢၵ်ႇၶမ်း” ႁူၺ်ႇၼိုင်ႈ လွင်ႈ မႃးၸွမ်းၼမ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈမေးၼၢင်းတင်းလၢႆၼၼ်ႉ ၽႂ်လႆႈၵိၼ်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈလုၵ်ႈၸၢႆးၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၾၼ်ယဝ်ႉ ၶုၼ်ၵုမ်း ၸူဝ်းဢွၼ် မေးၼၢင်း၊ လုမ်းလၢင်း၊ မူးမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း၊ ၸိူင်ႉ၊ ၵွင်ႁၢမ်(ဢမူႉထၢမ်း) ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇႁဵတ်းပွႆး ႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်တႄႉယဝ်ႉ။ တင်ႈဢဝ်တႄႇ ႁဵတ်းပွႆးၼၼ်ႉ ၽူၼ်လူင်လူမ်းလူင် ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး တူၵ်းယူႇ ၵူႈဝၼ်းၵူႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ သွၼ်းၽူၼ်သွၼ်းလူမ်း ႁဵတ်းပွႆး ၸဵတ်းဝၼ်းၸဵတ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇသင် လွင်ႈမႃး။ ၼမ်ႉၼွင်းၶိုၼ်ႈယူႇၵူႈၶၢဝ်း။ ဢမ်ႇပႄႉပႂ်ႉလႆႈယဝ်ႉလႄႈ “ၶုၼ်ၵုမ်း” ဢွၼ်မေးၼၢင်း၊ လုမ်း လၢင်း မိူဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမေးၼၢင်းပၢၵ်ႇၼိုင်ႈၼၼ်ႉ “ၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ”ဢမ်ႇမိူဝ်း။ ဢွၼ်ၸိူင်ႉမၼ်းၼၢင်း သိုပ်ႇပႂ်ႉဝႆႉ ယူႇ။ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ ၽွင်းတွင်ႉမႆႈယူႇၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလိူဝ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈ လွင်ႈၼမ်ႉမႃးလႄႈ ႁႂ်ႈၸိူင်ႉမၼ်း ၼၢင်း ၵဵပ်းပၼ်။ ဝၢႆးသေ ၵိၼ်မၢၵ်ႇလိူဝ်ႇယဝ်ႉ ပႂ်ႉထႅင်ႈသိပ်းဝၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးမၢၵ်ႇသင် လွင်ႈမႃးထႅင်ႈ။ ဢမ်ႇသိုပ်ႇပႂ်ႉယဝ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်မိူဝ်းၶိုၼ်း။ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း “ၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ” ၸပ်းသၼ်ႇထေႇမႃး တႄႉယဝ်ႉ။ “ၶုၼ်ၵုမ်း” ၸူမ်းၼႅၼ်ႇ။ ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၼၢင်းတိုဝ်းၸုမ်ႈလူင်မိူင်းမိတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
1441
လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
ယီႈၵႂၢႆးၶမ်း၊ ၶုၼ်
ၵႂၢႆးၶမ်း
ၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၼၢင်းတိုဝ်းၸုမ်ႈလႄႈ ၸပ်းသၼ်ႇထေႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃး လွင်ႈတၢင်း မေးၼၢင်းၶုၼ်ၵုမ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ သီႈၵႄႉသႄႉသွမ်းယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢၢၼ်းပွင်ၵူတ်ႉသႂ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းၵႅင်ႈ ႁၵ်ႉသႃလုမ်းလႃး ၸွႆႈထႅမ်သေ ႁႃတၢင်းၶဝ်ႈဢိူမ်ႈၸမ် မၼ်းၼၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ ပီ 1247 သၼ်ႇထေႇၵႄႇယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ ၸမ်တေႁၼ်ၼႃႈလုၵ်ႈၼၼ်ႉ မိူၼ် ႁၢင်ႈမႆႈၸႂ်ၼႅၼ်ႇသေ ၼၢင်းၵူတ်ႉၶဝ် ယွၼ်းႁပ်ႉလုမ်းလႃးႁင်းၵူၺ်း။ ၵူဝ်မီး လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း ၼႆသေ ၼၢင်းၵူတ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်ၶဝ်ႈၸမ် ႁွင်ႈႁေႃၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ။ ၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ တွင်ႉၸဵပ်းလၢႆဝၼ်းယဝ်ႉသေ ၽွင်းတဵင်ႈၶိုၼ်းၶိုၼ်းၼိုင်ႈ ၵိူတ်ႇလဵင်ႉမႃး လုၵ်ႈ ၸၢႆးယဝ်ႉ။ တွင်ႉၸဵပ်းမႃးႁိုင်ၼႅၼ်ႇလႄႈ ၵိူတ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၸွပ်ႈလိူတ်ႈလိုမ်းတူဝ်ၵႂႃႇ။ ၼၢင်းၵူတ်ႉၶဝ် ၼႅတ်ႈဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပၼ်ၸိူင်ႉၶဝ်သေ သင်ႇဢဝ်ၵႂႃႇ ယဵပ်ႇၼိုတ်ႈၶိုတ်ႈတၢႆပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁူႉတူဝ် ၽိုၼ်ႉၶိင်းမႃးလႄႈ ထၢမ်ႁႃလုၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼၢင်းၵူတ်ႉၶဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇၵိူတ်ႇလဵင်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း မႃး။ ၵွၼ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၵူၺ်း ၼႆသေ ဢဝ်ၽႃႈဢွမ်ႈ ပူၵ်ႉၵွၼ်ႈလိူတ်ႈၼႄ။ တူၵ်းၸႂ်လိူတ်ႈတိုၼ်ႇသေ ၼၢင်းယုမ်ႉသွႆႈ ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၸိူင်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၵႂႃႇမႅၼ်ႈၽွင်း လိုၵ်းမိုတ်းသေ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ၵူဝ်ႁႄၼႅၼ်ႇလႄႈ ဢဝ်ယဵတ်ႈယွတ်ႈပႅတ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းယုမ်းယဝ်ႉမိူဝ်းၶိုၼ်း။ ၾႃႉပၢင်ႇမိူင်းလႅင်း မႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၼၢင်းၵူတ်ႉၶဝ် ပွႆႇၵူၼ်းၸွမ်းဢဝ်ၶၢဝ်ႇ။ ႁူႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢမ်ႇတၢႆလႄႈ ၸိူင်ႉၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇတႅပ်းပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ 	ၼၢင်းၵူတ်ႉၶဝ် ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပၼ်ဢၢႆႈလဵင်ႉဝူဝ်းသေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈပွႆႇ ဝူဝ်း ယဵပ်ႇတၢႆထႅင်ႈ။ ဢၢႆႈလဵင်ႉဝူဝ်း ဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉ ၼိူဝ်တၢင်းဝူဝ်းဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဝူဝ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇ မူတ်းယဝ်ႉ ဝူဝ်းမႄႈတူၼ်ႈၶွၵ်ႈတူဝ်ၼိုင်ႈ ၼွၼ်းၵွတ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ပၼ်လုတ်ႇၼူမ်းမၼ်း ဝႆႉယူႇလႄႈ ဢၢႆႈလဵင်ႉဝူဝ်း သွၼ်ႇဝႃႈ “လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ... မီးၽုင်းမုၼ် လႄႈ... ဝူဝ်းလုမ်းလႃးဝႆႉယဝ်ႉ... ၵဝ်မိူၵ်ႈၼိူဝ်မၼ်းၵေႃႈ... ၵဝ်တေၵႅၵ်းလိူဝ်သတ်းယဝ်ႉ...” ၼႆသေ လၵ်ႉလဵင်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ႁိုင်ၶူပ်ႇပၢႆ ၼၢင်းၵူတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁူႉၶၢဝ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇသေ ပွႆႇၵူၼ်းၸွမ်းၵျၢမ်ႇၵူတ်ႉထႅင်ႈ။ ဢၢႆႈ လဵင်ႉဝူဝ်း ၵူဝ်ၼႅၼ်ႇသေ ၼႅတ်ႈဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႅၼ်ႈပၢႆႈလႄႈ ၽႅဝ်ၵႂႃႇ တီႈၽုင်ၵႂၢႆး ၸဝ်ႈၾႃႉ “ဝဵင်းသိူဝ်”ယဝ်ႉ။ ဢၢႆႈလဵင်ႉဝူဝ်း လၢတ်ႈလွင်ႈၼႄတၢင်းၸူးယဝ်ႉ ယွၼ်းပိုင်ႈႁူမ်ႈ ဢၢႆႈလဵင်ႉၵႂၢႆး ဝႆႉယူႇ ယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ဢၢႆႈလဵင်ႉဝူဝ်း ၸပ်းၶႆႈၼၢဝ်သေ တၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၼၢင်းၵူတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸွမ်းၶၢဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ သွၼ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတၢႆယဝ်ႉၼႆသေ ၸူမ်းသိူဝ်းဝႆႉယူႇ ႁင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵိုတ်းဝႆႉၸွမ်း ဢၢႆႈလဵင်ႉၵႂၢႆးသေ ႁႃလုတ်ႇၵိၼ်ၼူမ်းၵႂၢႆးယူႇ။ ၵႂႃႇလုတ်ႇမႅၼ်ႈ ၼူမ်းၵႂၢႆးမႄႈၶဝ်မွင်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႈၸင်ႇႁႃတၢႆၵူၺ်းသေ ၼမ်ႉၼူမ်းတိုၵ်ႉၵိုၼ်း ယူႇၼၼ်ႉလႄႈ ၵႂၢႆးမႄႈၼၼ်ႉ ထၢင်ႇပဵၼ်လုၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢႆးၶမ်း ထၢင်ႇပဵၼ်မႄႈၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇ ၽၢတ်ႇဢမ်ႇယၢၼ်ၵၼ်သေ ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈၵႂၢႆးလႄႈ ဢၢႆႈလဵင်ႉၵႂၢႆး သႂ်ႇၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ “ၵႂၢႆးၶမ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၵႂၢႆးၶမ်းယႂ်ႇမႃး ၼႂ်းၽုင်ၵႂၢႆး ၸဝ်ႈၾႃႉ“ၵႃလိုဝ်းဝဵင်းသိူဝ်” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သူၺ်ႇပီႈမဵဝ်းၼွင်ႉ
ၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ် “ၶုၼ်တိင်ႇ” ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယၢင်း “ၶုၼ်သွႆႈ” ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ “ၶုၼ်ၵုမ်း” ၼၼ်ႉ “ၶိင်း” ၶဝ်ပဵၼ် ပီႈၼွင်ႉဢွၵ်ႇၵၼ်လႄႈ ၶဝ်ပဵၼ် လုၵ်ႈပီႈလုၵ်ႈၼွင်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၶုၼ်တိင်ႇ မီးလုၵ်ႈ ယိင်းၵေႃႉလဵဝ်။ ပဵၼ် “ၼၢင်းဢီႇပုမ်ႈ”ယဝ်ႉ။ ယၢမ်ႈမီးလုၵ်ႈၸၢႆး လဵင်ႉဢမ်ႇၸပ်း။ ၶႂ်ႈလႆႈလုၵ်ႈၸၢႆး သိုပ်ႇ ပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃဝႆႉယူႇ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈ ၼၢင်းဢီႇပုမ်ႈ ၸွမ်းၸိူင်ႉၼၢင်းမၼ်း ၽႅဝ်ၶွၵ်ႈၵႂၢႆး။ မိူဝ်းႁူပ်ႉႁၼ်မိုတ်ႈ “ၵႂၢႆးၶမ်း” ယဝ်ႉ ၵႆႉၵႆႉမိူဝ်းလဵၼ်ႈၵေႃႉ ၵႂၢႆးၶမ်း။ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၶၢဝ်ႇၵႂၢႆးၶမ်း ထိုင်ႁူ “ၶုၼ်တိင်ႇ”။ ၶႂ်ႈမီးလုၵ်ႈ ၸၢႆးယူႇလႄႈ ၶုၼ်တိင်ႇမိူဝ်းတူၺ်း ၵႂၢႆးၶမ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢၢႆႈလဵင်ႉၵႂၢႆး လၢတ်ႈၼႄလႄႈ ၶုၼ်တိင်ႇ ႁူႉလွင်ႈၵႂၢႆးၶမ်းယဝ်ႉ ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉႁွင်း ဢဝ်ၶဝ်ႈၼႂ်းႁေႃ။ တင်ႈၸိုဝ်ႈပဵၼ် “ၶုၼ်ယီႈၵႂၢႆးၶမ်း”ယဝ်ႉ ယုၵ်ႉ ပဵၼ်ၵႅမ်မိူင်း ဝဵင်းသိူဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၵႂၢႆးၶမ်း လႆႈပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉသေ ၶုၼ်တိင်ႇ ၽိတ်းၸႂ်ၼိူဝ် ၶုၼ်ၵုမ်းတႄႉတႄႉ။ လိူဝ် သေၼၼ်ႉ ၵူဝ်ၶုၼ်ၵုမ်းႁူႉၶၢဝ်ႇသေ ယွၼ်းၶိုၼ်းလုၵ်ႈမၼ်းလႄႈ ၶုၼ်တိင်ႇ ဢမ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇ မိူင်းမိတ်ႈ ယဝ်ႉ။ မိူင်မိတ်ႈ၊ ဝဵင်းသိူဝ်၊ မိူင်းယၢင်း ပဵၼ်မိူင်းပီႈမိူင်းၼွင်ႉၵၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယၢင်း မိူဝ်းသူႇၸႂ်း ဝဵင်းသိူဝ်။ ႁူႉလွင်ႈၵႂၢႆးၶမ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယၢင်း ၽိတ်းၸႂ်ၼႅၼ်ႇၼႆသေ ဢမ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇ မိူင်း မိတ်ႈထႅင်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ်၊ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယၢင်းတင်းသွင် မုင်ႈမွင်း ႁႂ်ႈၵႂၢႆးၶမ်း ပဵၼ်ငဝ်ႈဢူၽုင်းမိူင်း မိူဝ်း ၼႃႈလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်သွၼ်ပၼ် ပိုၵ်ႉၽိုၵ်းပၼ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ယီႈၵႂၢႆးၶမ်း မေႃႁွင်ႉၵႂၢမ်း သဵင်လီသဵင်ဝၢၼ်ထႅင်ႈ။
1441
လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်မေႇ
(1) ဝၼ်း။
ယီႈၵႂၢႆးၶမ်း၊ ၶုၼ်
“ၼရသီႇႁပတေႉ” လႆႈပဵၼ်ၶုၼ်ပူးၵမ်ႇ
မိူင်း“ပူးၵမ်ႇ” တၼ်းမီး ၶုၼ်မိူင်း(55)သိုပ်ႇ။ ဢၼေႃႇရထႃႇပဵၼ်ၵေႃႉ ထိ(42)သိုပ်ႇ။ ၸူဝ်ႈၼႂ်းပီ (1255-1287)ၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၵေႃႉထိ(52) “ၼရသီႇႁပတေႉ” ၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼရသီႇႁပတေႉ ၶိုၼ်ႈ ပဵၼ် ၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၶုၼ်ယီႈၵႂၢႆးၶမ်း တိုၵ်ႉလႆႈ(8)ၶူပ်ႇၵူၺ်း။ ၶုၼ်ပူးၵမ်ႇၵေႃႉထိ(51) ပဵၼ် “ဢုၸၼႃႇ”။ မီးလုၵ်ႈၸၢႆးဝႃႈ သိင်ႇၵသူႇလႄႈ ၼရသီႇႁပတေႉ ၼႆၼၼ်ႉ သွင်ၵေႃႉ။ သိင်ႇၵသူႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလူင် ဢၼ်လႆႈၵိုၵ်း ၼၢင်းတိုဝ်းၸုမ်ႈ။ ၼရသီႇႁပတေႉ ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈၵိုၵ်း ၼၢင်းႁေႃဢွၼ်ႇ။ မႄႈၼရသီႇႁပတေႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် လုၵ်ႈယိင်း “မေႃပွတ်ႈ” ဢၼ်မႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၢင်းယဝ်ႉ ပဵၼ်မႃး ၼၢင်းလႆႈႁေႃဢွၼ်ႇၵူၺ်း။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်လႄႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၸၼ်ႉတႅမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်မေႃဢဝ် မႆႉၸိင် ၶႅၵ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉသေ ပွတ်ႈသီႁႂ်ႈပွတ်ႇလီ ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “မေႃပွတ်ႈ”ယဝ်ႉ။ ဢဝ်ပိူင်ၶုၼ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈတႄႉ “သိင်ႇၵသူႇ”ၵိုင်ႇထိူၵ်ႈ လႆႈႁၢင်ႈႁေႃသေတႃႉ “ရႃႇၸသၢင်း ၵျၢၼ်ႇ” ဢမ်ႇၵျိူၵ်ႈမၼ်းလႄႈ ၼရသီႇႁပတေႉ လႆႈပဵၼ်ၶုၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ရႃႇၸသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ပဵၼ်ၽွင်းမိူင်း လူင် ဢၼ်မီး ပိင်ႇၺႃႇယႂ်ႇ မီးပၢႆးဝူၼ်ႉလီ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်းသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်တီႈ “ဢုၸၼႃႇ”လႄႈ မူးမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းတင်းလၢႆ ၸႂ်ယႂ်ႇပိုင်ႈဢိင်ဝႆႉတႄႉတႄႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢုၸၼႃႇ တိုၵ်ႉမီးယူႇၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈရႃႇၸသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ပႆတၢင်းသေ သိင်ႇၵသူႇ ပႆၸွမ်း။ လွင်ႈသိင်ႇၵသူႇ ပႆမႃးၸွမ်းလင်ယူႇၼၼ်ႉ ရႃႇၸသၢင်းၵျၢၼ်ႇဢမ်ႇႁူႉလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈ ၼပ်ႉယမ်ငိူင်ႉတၢင်း။ သိင်ႇၵသူႇသွၼ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇသၢင်းၵိၼ်မၼ်းၼႆသေ ထူမ်ႇၼမ်ႉပူႉသႂ်ႇလႄႈ တိူဝ်ႉမႅၼ်ႈ ၶႅၼ်သိူဝ်ႈသေတႃႉ ဢမ်ႇတၵ်းသဵင်သင်သေ ရႃႇၸသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ၵဵပ်းသိမ်းသိူဝ်ႈၽိုၼ်ၼၼ်ႉဝႆႉလီလီယဝ်ႉ။ “ဢုၸၼႃႇ”ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈလူဝ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈ ၶုၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈၼၼ်ႉ ရႃႇၸသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ႁွင်ႉ ၵႄႇ၊ ၵၢင်ႉ၊ ႁဵင်၊ ၽွင်းမိူင်းတင်းလၢႆ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ရႃႇၸသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ယုၵ်ႉသိူဝ်ႈ ၼုၵ်းၼမ်ႉပူႉ ၼႄၵူၼ်းတင်းလၢႆသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “သိင်ႇၵသူႇၼႆႉ... ၽွင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်... လုၵ်ႈၸဝ်ႈလုၵ်ႈ ၶုၼ်ယူႇၵူၺ်း... ယင်းဢမ်ႇသၢင်းၵိၼ်... ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵဝ်ႇၵႄႇယူႇယဝ်ႉ ၼႆၸိုင်... သင်ပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်း မႃး... ၶႅၼ်းတေပဵၼ်ႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ... သူၸဝ်ႈၵိုင်ႇလီဝူၼ်ႉလႆႈယူႇ...” ၼႆလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸၢၼ်ႈ သိင်ႇၵသူႇသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈ ၼရသီႇႁပတေႉ ဢၼ်ဢႃႇယူႉတိုၵ်ႉလႆႈ (16) ၶူပ်ႇၵူၺ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၶုၼ်ပူးၵမ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။
1441
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ
(1) ဝၼ်း။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ
(1) ဝၼ်း။