လုင်းၸရေးငိုၼ်းယွတ်ႈ
ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ ထူပ်းမႃး
လုင်းၸေရးငိုၼ်းယွတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵႆႉ လူႇလိၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇ။ တီႈႁိူၼ်းမၼ်း လႆႈႁၼ် ပပ်ႉ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈတႆးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈၸေရးဢိင်ပိုင်ႈသေ တႅမ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈထမ် ထေႇရဝႃႇတ သတ်ႉထမူႇတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈလုင်းၸရေးမိူင်းယုတႅမ်ႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် လင်ႇၵႃႇတြႃး ထေႇရဝႃႇတၼႆၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇၽိတ်း။ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈၸရေးတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈႁူဝ်ၼိုင်ႈသေ သိုပ်ႇႁႂ်ႈပိူၼ်ႈထုတ်ႇတႅမ်ႈ ပိုၼ်ၽႄႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလင်ႇၵႃႇႁူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ပိုၼ်းၸဝ်ႈၵင်ႇၵႃႇတိရမထေႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈၵူၼ်းၵႃႉ၊ ၵႂႃႇၵႃႉၸွမ်းတၢင်း ၵႂႃႇႁၼ်ၺႃး ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢႃႇယုယႂ်ႇလိူဝ်သေမၼ်းသေတ လႆႈႁၵ်ႉၵၼ်သေ ဢဝ်ၵၼ်ပဵၼ်ၽူဝ်ပဵၼ် မေးယူႇၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇတင်းႁိုင်။ ၵေႃႉပဵၼ်မေးမၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉၸႂ်လီသေ ၵူဝ်ၽူဝ်မၼ်း လႆႈမေးထဝ်ႈ ၵူဝ်ၸႂ်သဝ်ႈသေ ဢမ်ႇမူၼ်ႈ သိူဝ်းၼႆလႄႈ ၸင်ႇတေႁႃပၼ် မေးၼုမ်ႇဢွၼ်ႇထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢႆးတႄႉ မီးမေးသွင်ၵေႃႉသေ ႁဵတ်ႈပေႃႈၵူၼ်းၵႃႉ လဵင်ႉၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်းမႃး မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်းယူႇ။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းၼိုင်ႈ မေးလူင်လႄႈမေးၼွႆႉ ႁႃႁဝ်ပၼ်ၵၼ် လႆႈႁၼ် တီႈၵွၵ်းႁူဝ်မေးၼွႆႉၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁွႆးၸဵပ်းၵဝ်ႇႁွႆးၼိုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇထၢမ်သေ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ဢဝ်မၼ်းဝၢင်းလူင်းဢူႇ၊ ၺႃးဝၢင်း တမ်းႁႅင်းသေ ဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်း ၵႃႇၽတ်ႉသႂ်ႇၽၢၵ်ႈ၊ ၵွၵ်းႁူဝ်တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇလိူတ်ႈၵႂႃႇသေ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈမၼ်း ၵူဝ်ၽူဝ်မၼ်း မႃးႁႅမ်မၼ်းလႄႈ ပၢႆႈပႅတ်ႈၵႂႃႇၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ မေးလူင် လႆႈႁူႉၼင်ႇၼၼ် ၸင်ႇ ႁွင်ႉႁွင်ႉႁႆႈႁႆႈသေ ၶႆႈၼႄ လွင်ႈပိုၼ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်မႄႈႁိူၼ်းၼုမ်ႇ တူဝ်ၼၵ်းသေ မႃးလဵင်ႉလုၵ်ႈ တီႈသလွပ်ႈသႃလႃးတီႈၼိုင်ႈ။ ၽွင်းတိုၵ်ႉဢဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမၼ်းဝႆႉၼိူဝ်သႃလႃးသေ ၵႂႃႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉလၢင်ႉတူဝ်ယဝ်ႉသေ ၽိူဝ်ႇၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃး ဢမ်ႇႁၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းသေ မႆႈၸႂ်မႆႈၶေႃး သိုပ်ႇႁွင်ႉ ႁႃလုၵ်ႈမၼ်းယူႇ။ သမ်ႉၵႂႃႇၺႃး ၵူၼ်းၸူၼ်လႄႈ ႁူဝ်ၸူၼ်ၸင်ႇၺွပ်း ဢဝ်ႁဵတ်းမေး၊ ၸင်ႇၵိူတ်ႇမႃး လုၵ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈ ဢဝ်လုၵ်ႈ ယိင်းၼွၼ်း ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ ဢဝ်လုတ်ႈတူၵ်း ဢူႇသေ ၵွၵ်းႁူဝ်လုၵ်ႈယိင်းတႅၵ်ႇပႅတ်ႈ၊ ၵူဝ်ၵေႃႉၽူဝ် မႃးႁႅမ်လႄႈ ၸင်ႇလႅၼ်ႈပၢႆႈ၊ ၸင်ႇမႃးၺႃး ၽူဝ်မၼ်း ၵေႃႉတီႈလဵဝ်ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶႃသွင်ၵေႃႉ ပဵၼ်မႄႈလုၵ်ႈၵၼ်ၼႆသေ ၸင်ႇၵွတ်ႇၵၼ်ႁႆႈယူႇယဝ်ႉ။ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ် သမ်ႉမႃးငိၼ်းလႄႈ ၸင်ႇၶႆႈၼႄ လွင်ႈတၢင်း မိူဝ်ႈမၼ်းၵိူတ်ႇမႃး၊ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ဢဝ်ပႅတ်ႈဝႆႉတီႈ သလွပ်ႈသႃလႃးဢၼ်ၼိုင်ႈ တေႃႇထိုင်တီႈလဵဝ် ၼႃႈမႄႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ်မႃးၼႆလႄႈ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်မႄႈလုၵ်ႈ သၢမ်ၵေႃႉ ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်မႄႈလုၵ်ႈၵၼ်ၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၶေႃးၶူမ်ႁႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸင်ႇပဵၼ်သင်ႇဝေႇၵ တင်းသၢမ်ၵေႃႉသေ ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း တင်းသဵင်ႈလႄႈ လႆႈပဵၼ် ရႁၼ်းတႃႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈပိုၼ်းၶဝ် သၢမ်မႄႈလုၵ်ႈ ၶိုၼ်းဢဝ်ၺႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ လုင်းၸရေးမိူင်း ယု ဢဝ်လင်ႇၵႃႇသေ တႅမ်ႈၼႄၼမ်ႉတိၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၵွႃႇ လီၶဝ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉလႄႈ ၽႂ်ၵေႃႈ ၸူမ်းထွမ်ႇသေ ဢွၼ်ၵၼ် ဢၢမ်းၸွမ်းတႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မူႇလိၵ်ႈ ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ မႃးႁေႃးတီႈ မူႇၸႄႈၼႆ ၵူၼ်းမူႇၸႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်သႄႉၼႄး လိၵ်ႈလုင်း ၸေရးငိုၼ်းယတ်ႈတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈ လွင်ႈပီႈဢၢႆႈၶိုၼ်းဢဝ် ၼွင်ႉယိင်း လွင်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးၶိုၼ်းဢဝ်မႄႈ ၼင်ႇၼႆ ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးထဵင်လုင်းၸေရးယူႇယဝ်ႉ။ လုင်းၸေရးၸင်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ ဢၼ်မၼ်းတႅမ်ႈၼႆႉ လႃႈလီႈလၢမ်းလိမ်းသေ တႅမ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ တိုၼ်း တူၺ်းၼႂ်းမူႇပိူင် ထေႇရဝႃႇတသေ တႅမ်ႈမႃးၵူၺ်းၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉသင်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်း ႁပ်ႉမၼ်းလႃးလႃး။ မၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ "သူၸဝ်ႈႁႃမႃး လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်ြၽႃး ႁေႃးမႃးၼႆ ႁႃသၢၵ်ႈသေႇမၼ်းမႃးလႄႈ။ ၵဝ်ၶႃႈတႄႉ ႁၼ်မႃး ထေႇရဢပႃႇတၢၼ်ႇ ၼႂ်းပိတၵၢတ်ႈသၢမ် ၵွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ သူၸဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႆ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် တီႈၼိူဝ်လႄႈ" ၼႆပၼ် ၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁူႉလိၵ်ႈထမ်းသင်သေ ၵႂႃႇထွမ်ႇဢဝ် ပွတ်းပိူဝ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းလႄႈ တဵၵ်းမႃး ထဵင်တႃမီႇတႃၵၢၼ်ႉယူႇ။ ၵမ်းလိုၼ်း ၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁိုဝ် ထဵင်ပႄႉလႆႈ လုင်းၸေရးငိုၼ်းယွတ်ႈသေ ၸင်ႇဝႃႈ "ဢိူဝ်ႈ လိၵ်ႈမူႇၼႆႉ ယႃႇပေမႃးႁေႃး တီႈႁေႃသိၼ်ႁဝ်း" ၼႆပၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ လုင်းၸေရးၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵူႈသိမ်းဢဝ်လိၵ်ႈ မၼ်းပွၵ်ႈမႃး မိူင်းယုသေ သႂ်ႇၸႂ်ဝႃႈ "ဢမ်ႇႁူႉၼၼ် ယၢပ်ႇသေ ဢမ်ႇမီး" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းလင်ႇၵႃႇတႆးႁဝ်း ပေႃးတေ မီးပၵ်းပိူင်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ၊ ပေႃးတေမီးၶူးလၢႆးသိုပ်ႇသွၼ်ပၼ်ၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸရေး ၸင်ႇဢဝ် ၺၢၼ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုပ်ႈတူၺ်းလၢႆးလင်ႇၵႃႇလီလီသေ ၸင်ႇတမ်းဝႆႉပၼ်ပိူင်လင်ႇၵႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇဝႃႈ "သီႇ ၼမ်ႉၵႂၢမ်း၊ သၢမ်ၵိဝ်၊ တူၼ်းသဵင်ၸၢပ်ႈသွင်တူၼ်း၊ သဵင်သုတ်းသီႇသဵင် "သေ သိုပ်ႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ပၢင်သွၼ် လင်ႇၵႃႇပၼ် သင်ႇၶႃႇလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၸႂ် ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။