cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milanski edikt
Milanski edikt je uredba koju su 313. u Milanu zajednički proglasili Konstantin I. Veliki, tada tetrarh Zapada i Licinije, tetrarh istoka, a njome je i službeno označen kraj vjerskih progona u Rimskom Carstvu, dok je samo Carstvo zauzelo neutralan položaj u odnosu na religije.
Izvori
Izvorni tekst samog edikta nije nađen, no u svojim ga djelima navode suvremenici njegova proglašavanja: Laktancije i Euzebije Cezarejski.
Bonboillon
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 103 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 23 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,44 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 338 metara (maksimalnoj 297 m, a minimalnoj 242 m).
Lake George, New York
Lejk Džordž je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
732 Tjilaki
732 Tjilaki je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 37,61 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,457 astronomskih jedinica (AJ).
Curzonova linija
Curzonova linija nakon raspada SSSR-a predstavlja granicu Poljske sa današnjom Litvom, Bjelorusijom i Ukrajinom.
Naklo (Gorenjska)
Historija
Sve do dolaska željeznice 1908. mjesto je bilo selo u kom se većina bavila poljoprivredom i kirijašenjem po makadamskim putevima, prevozeći kolima robu do Koruške i Italije, od tog vremena počela se razvijati industrija i zanatstvo, pa se mjesto počelo transformirati u gradić.
Gornji Mujdžići
Gornji Mujdžići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 397 stanovnika.
Prognostička karta
Vanjske poveznice
Prognostičke karte za područje Hrvatske:
N1-acetilpoliamin oksidaza
Ovaj enzim takođe katalizuje reakcija: N1,N12-diacetilspermin + O2 + H2O = N1-acetilspermidin + 3-acetamamidopropanal + H2O2 On u veoma maloj meri deluje na spermin, ili spermidin u odsustvu aldehida. U prisustvu aldehida enzim katalizuje reakcije: i sa slabom efikasnošću
735 Marghanna
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 16,884 stepeni, a orbitalni period iznosi 1646,509 dana (4,507 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,322. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,55 a geometrijski albedo 0,048.
Rat u Bosni i Hercegovini
Zaraćene strane
Na rat u BiH su u velikoj mjeri uticale kako specifične geografske prilike, tako i vojna infrastruktura i doktrina naslijeđena iz vremena bivše Jugoslavije, odnosno planovi koji su pretpostavljali da će Jugoslavija u slučaju strane invazije najuspješniji otpor pružati upravo u BiH. Zbog toga je u BiH bio sagrađen i održavan relativno veliki broj vojnih objekata, kao što su aerodromi, fortifikacijski objekti, skladišta, ali i tvornice oružja, pogotovo u Srednjoj Bosni. Za razliku od Slovenije, koja je doktrinu Općenarodna obrane i vlastite snage Teritorijalne obrane uspješno primijenila protiv JNA, odnosno Hrvatske koja vlastite oružane snage izgradila preko policije, u BiH to nije bio slučaj. I Teritorijalna obrana i policija su se, slično kao i političke strukture i društvo u cjelini, raspale na etničkom principu, a za razliku od Slovenije, JNA je prije početka sukoba uspjela pod svoju kontrolu staviti relativno veliki dio oružja i drugih resursa TO, te ih kasnije staviti na raspolaganje srpskoj strani.
Za sve oružane formacije - muslimansku/bošnjačku ARBiH, srpsku VRS i hrvatsku HVO - je bila karakteristična njihova etnička homogenost. Izuzetak su u ranoj fazi predstavljali Muslimani čiji se značajan broj, najčešće u nedostatku vlastitih formacija, priključivao hrvatskim formacijama kao što su HOS i HVO, odnosno dio stanovnišva gradova kao što su Sarajevo i Tuzla gdje su redove vladinih formacija u nešto značajnijoj mjeri popunjavali Srbi i Hrvati, pa je tako bosanski Srbin Jovan Divjak postao jedan od najistaknutijih vojskovođa ARBiH. Do 1993. su se, međutim, sve tri vodeće formacije uglavnom homogenzirale.
Eskalacija nasilja
Novi, još veći sukob, je izbio u zapadnom dijelu zemlje, odnosno na području Kupreške visoravni, koje je imalo izuzetnu strategijsku važnost. Tamo su i srpske i hrvatske snage (obje nominalno pod insignijama TO) još od 5. marta počele koncentirati ljudstvo, oružje i opremu. Nakon neuspješnih pokušaja da se sukob zaustavi pregovorima, hrvatske snage su 3. aprila započele napad, razbile srpske snage i zauzele grad Kupres. Međutim, već nakon nekoliko dana su srpske snage krenule u kontraofenzivu uz pomoć oklopnih snaga Kninskog korpusa JNA; hrvatske snage su pretrpjele velike gubitke, te su prisiljene na povlačenje zaustavljeno kod Šuice. Nakon manjih sukoba u maju, odnosno neuspjelih srpskih napoada na području Livna, su uspostavljene linije fronte na kojima neće biti većih borbi sljedeće dvije godine.
7. aprila je, pak, skupština Srpske Republike Bosne i Hercegovine službeno proglasila nezavisnost od Bosne i Hercegovine. Dvadeset dana kasnije je u Beogradu proglašena Savezna Republika Jugoslavija, kao federacija koju su činile dvije preostale države bivše Jugoslavije - Srbija i Crna Gora. Time je i de iure prestala postojati SFRJ, a JNA, kao oružana formacija bivše države, izgubila pravnu osnovu za postojanje, odnosno djelovanje na teritoriji Bosne i Hercegovine. Usprkos toga, JNA je kraće vrijeme nastavila formalno djelovati, prije nego što su realizirani raniji planovi o njenoj transformaciji na VRS i Vojsku Jugoslavije. Vlasti SRJ, koje su se proglasile državnopravnom nasljednicom SFRJ, su proglasile njene resurse i ljudstvo svojima te najavile njihovo povlačenje u Srbiju i Crnu Goru, ali su svejedno, u skladu s ranijim planovima najveći dio opreme ostavili novostvorenoj Vojsci Republici Srpske na čije je čelo došao Ratko Mladić, dotadašnji zapovjednik Kninskog korpusa JNA.
Stabilizacija bojišta
Ne računajući neuspjeli hrvatski pokušaj da se srpske snage u novembru 1992. odbace iz Podveležja u Istočnoj Hercegovini, srpsko zauzimanje Jajca je predstavljalo posljednju značajniju bitku tokom godine. Time su uspostavljene linije razdvajanja između srpske i muslimansko-hrvatske strane koje se neće značajnnije mijenjati sljedeće dvije godine. Srpska strana je, prema vlastitim navodima, tada kontrolirala između 60 i 70 % teritorija, dok je ostatak bio ravnomjerno raspoređen između hrvatske i muslimanske strane.
Bošnjačko-hrvatske ofenzive
Koristeći evidentnu slabost srpske strane, V korpus ARBiH je 25. oktobra pokrenuo novu ofanzivu, ovaj put na jug protiv srpskih snaga, gdje su također zabilježeni veliki uspjeh, te je nakratko zauzet Kulen Vakuf. 1. novembra srpske snage su pokrenule kontraofenzivu koja je uspjela potisnuti bošnjačke snage unutar enklave. Tokom borbi su bosanskosrpskim snagama pomagala avijacija RSK sa aerodroma Udbina unutar hrvatskog teritorija; to je shvaćeno kao izigravanje odredbi zabrane letaa, te je Vijeće sigurnosti UN izglasalo rezoluciju 958 kojom je NATO-vim zračnim snagama izričito dozvoljeno da je provode i nad teritorijom RSK. 21. novembra je izvedeno bombardiranje aerodroma Udbina. Nekoliko dana kasnije su srpske snage obustavile ofanzivu protiv bihaćkog džepa. Istovremeno sa srpskom kontarofanzivom sa sjevera, protiv bihaćkog džepa je bila pokrenuta i ofanziva sa sjevera u kojoj su sudjelovale snage NOZPB uz podršku snaga RSK, ali i elitne Jedinice za specijalne operacije MUP Srbije. Uz njihovu pomoć je V korpus izbačen iz Velike Kladuše, te ponovno uspostavljena vlast Fikreta Abdića.
Uvod u završne bitke
25. maja je došlo do nove eskalacije sukoba, ovog puta izazvane iznenadnim artiljerijskim napadom srpskih snaga na Tuzlu, prilikom koga je pogođeno popularno okupljaljište lokalne omladine te ubijeno 71 ljudi. Taj je incident sljedeći slijedilo NATO-vo bombardiranje Pala, sjedišta bosanskih Srba. Srpske snage su na tu eskalaciju reagirale masovnim zarobljavanjem pripadnika UNPROFOR-a koji su potom postavljani na radarske stanice i druge strateške objekte kao živi štit. .  Do njihovog puštanja je došlo nekoliko tjedana kasnije na intervenciju Jovice Stanišića, šefa srpskih tajnih službi.
Pad Srebrenice i Žepe
Početkom jula 1995. je vojno i političko vodstvo Republike Srpske donijelo odluku da se likvidiraju bošnjačke enklave u Srebrenici i Žepi. Obje enklave su se smatrale zaštićenim zonama UN, a srebrenička enklava je, usprkos nominalne demilitarizacije, imala i značajan broj pripadnika ARBiH. Kada je pokrenuta srpska ofanziva pod šifrom Krivaja '95 snage ARBiH se, s obzirom da su bile naoružane uglavnom lakim oružjem i na očajnu logističku situaciju, nisu mogle efikasno suprotstaviti snagama VRS. Jedina opcija za opstanak obje enklave je bila u spremnosti UN, odnosno NATO-pakta da ih obrane oružjem. Do toga, međutim, nije došlo, u okolnostima koje dan-danas izazivaju političke i druge kontroverze u javnosti BiH i drugih država. Nizozemski bataljon UN je srebreničku enklavu 11. jula predao bez ispaljenog metka, a 13. jula je isto učinio ukrajinski bataljon u Žepi.
Samo pet dana kasnije je Međunarodni krivični sud objavio optužnicu protiv Radovana Karadžića i Ratka Mladića, kojima ih se optuživalo za ratne zločine protiv civilnog stanovništva tokom opsade Sarajeva. Time se simbolički vodstvo bosanskih Srba proglasilo svojevrsnim "odmetnicima" od međunarodne zajednice, i time je dan signal kako njihovo uklanjanje predstavlja obvezu svih svjetskih država.
Scarborough, Maine
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.403, što je 536 (13,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Rat u Bosni i Hercegovini
Hrvatske ofanzive i NATO-vi udari
U međuvremenu se vojna situacija za Srbe, prije svega u zapadnom dijelu Bosne, značajno pogoršala. Vodstvo Republike Srpske je u takvoj situaciji počelo iskazivati daleko više volje za kompromis te je, umjesto kompromitiranog Karadžića, 29. augusta ovlastilo Slobodana Miloševića da u njihovo ime pregovara o trajnom mirovnom rješenju.
18. septembra je HV pokrenula još jednu ofanzivu, ovaj put preko Une, čiji je krajnji cilj bio zauzimanje Prijedora. Ona je, međutim, već sljedeći dan zaustavljena zbog visokih gubitka u neočekivano žestokog srpskog otpora, postavši time posljednja srpska pobjeda u cijelom ratu.
Sklapanje mira
Nakon što se primirje, koje je službeno bilo proglašeno 5. oktobra, počelo primjenjivati, otpočele su pripreme za veliku mirovnu konferenciju. Kao mjesto njenog održavanja je odabrana američka zrakoplovna baza Wright-Patterson kraj grada Dayton u saveznoj državi Ohio. Razlog za to je bio dijelom logističke prirode, s obzirom da se u njoj moglo primiti preko 800 sudionika, koji su uključivali članove pratnje, te vojne, ekonomske i druge stručnjake, ali i mogućnost njihove izolacije, kako bi se spriječilo "curenje" informacija medijima, odnosno izvršio što veći psihološki pritisak radi prihvaćanja mirovne ponude.
Ljudske žrtve
Najpouzdanijom od svih procjena se obično navodi studija koju je 2007. objavio Istraživačko dokumentacijski centar pod vodstvom Mirsada Tokače i koja se oslanja na poimenične žrtve; ona navodi ukupan broj od 97.207 poginulih ili nestalih od 1991. do 1995. Od toga broja, 66 % svih žrtava su Bošnjaci, 25 % Srbi a 8 % Hrvati.
Panegai II, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 20 m.
Kolkata
Klima
Nalazi se u zoni tropske klime. prosečna godišnja temparatura je 26,8 °C. Leti temparature često prelaze 40 °C, a zimi temparatura pada na 12-14 °C. Jugoistočni monsumi donose najviše kiše između juna i septembra, a prosečna godišnja količina padavina je 1582 mm. Kolkata je mnogo zagađenija od drugih velikih gradova Indije.
Demografija
Kolkata je imala 4.580.544 stanovnika 2001., a 13,2 miliona sa širim područjem. Procenjuje se da 2006. ima 14,6 miliona stanovnika. Glavni jezici su bengalski jezik, hindi i engleski jezik. Hindu religiji pripada 77,68% stanovništva, a 20,27% su muslimani. Jedna trećina stanovništva užeg dela Kolkate živi u slamovima.
Oestrich-Winkel
Estrih-Vinkel je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 17 opštinskih središta okruga Rajngau-Taunus. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 11.733 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6439012.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Rajngau-Taunus Estrih-Vinkel se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Rajngau-Taunus. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 84 metra. Površina opštine iznosi 59,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 11.733 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 197 stanovnika/km².
Rat u Bosni i Hercegovini
Fizičke i psihološke traume
Broj ranjenih u ratu je još teže precizno ustanoviti u odnosu na broj poginulih, kako zbog nesređenih evidencija, tako i zbog poratnih manipulacija (gdje se navodno ranjavanje koristilo u srvrhu sticanja veteranskih beneficija. Stoga se uglavnom spominju tek okvirne procjene, kao jedna prema kojoj je uslijed ratnih zbivanja ozlijeđeno 300.000 ljudi.
Debeljak
Šport
Debeljak ima Sportski centar "Ivica Jerak", nazvan po naredniku američke vojske i hrvatskom branitelju, koji je kao pripadnik antiterorističke postrojbe američkih snaga poginuo u Iraku u kolovozu 2005. godine. Zapovjedništvo američke vojske u Europi u znak zahvalnosti i sjećanja, doniralo je 130 tisuća američkih dolara za sportski centar i adaptaciju škole.
Na području Debeljaka, aktivno je više športskih klubova:
Rat u Bosni i Hercegovini
Suđenja za ratne zločine
MKSJ je svojom praksom uglavnom potvrdio općeprihvaćeni stav da je srpska strana odgovorna za najveći broj zločina. Do 2013. su tako za zločine na području BiH osuđeno 50 osoba sa srpske, 18 sa hrvatske te pet na bošnjačkoj strani. Od 50 osoba osuđenih na srpskoj strani, 45 je osuđeno na ukupno 759 godina zatvora a petorica na doživotni zatvor (Stanislav Galić, Vujadin Popović, Ljubiša Beara, Milan Lukić, Zdravko Tolimir ). Najteži zločin za koji su osuđeni srpske vojskovođe bio je genocid ili pomaganje i podržavanje genocida u Srebrenici, Milošević, koji se smatrao najviše rangiranim od svih haških optuženika, bio je optužen za udruženi zločinački pothvat u kome je zajedno sa vodstvom Republike Srpske namjeravao preuzeti dijelove BiH silom te tako bio odgovoran za protjerivanje najmanje 268.050 nesrpskih stanovnika sa tih područja. Milošević je preminuo prije presude, ali je u kasnijoj presudi protiv Milana Martića 2007. godine identificiran kao jedan od glavnih aktera udruženog zločinačkog pohvata.
Posljedice na susjedne države
Hrvatska je od rata u BiH imala kratkoročne koristi, odnosno završne operacije kojima je dramatično promijenjenaodnos snaga u regiji su bitno pomogle sklapanju Erdutskog sporazuma kojim je osiguran mirna reintegracija ostatka područja Hrvatske pod srpskom okupacijom, dovršena 1998. godine. Iako je Tuđman Hrvatsku zbog uloge koju je imala u završetku rata proglasio "regionalnom silom", njen vanjskopolitički položaj se brzo počeo kvariti, prije svega zbog toga što su zapadni diplomati Tuđmana još uvijek držali odgovornim za bošnjačko-hrvatski sukob, te je tek nakon njegove smrti 1999. godine ozbiljno započeo proces integriranja Hrvatske u EU. Iako u samoj Hrvatskoj danas prevladava pozitivan stav prema hrvatskom sudjelovanju u ratu, kao i Tuđmanovoj ulozi, posljedice rata su u mnogo čemu kompromitirale velikohrvatski koncept, prije svega zbog shvaćanja da hrvatska vlast nad BiH uz istovremeno postojanje Bošnjaka kao samostalne nacije umjesto Hrvata muslimanske vjere više nije ostvariva. Hrvatska politika se zbog toga, nastojeći biti što konstruktivnija u procesu integracije u EU, počela distancirati od politike bosanskih Hrvata, odnosno zahtjeva za revizijom Daytona koji bi uključivali treći hrvatski entitet.
Posljedice na globalnu politiku
Odlučujuća uloga koju su SAD, kroz korištenje superiorne vojne tehnologije i diplomatskog pritiska, imale na okončanje rata je Billu Clintonu donio ugled velikog i uspješnog državnika, ali stvorio percepciju da jedino SAD imaju vojne resurse, odnosno diplomatski uticaj da slične sukobe zaustavljaju ili spriječavaju u drugim dijelovima svijeta. Zbog toga su SAD dobile reputaciju "svjetskog policajca", koja je dodatno pojačana kosovskim ratom koji je nepune četiri godine kasnije bio zaustavljen na još brži i efikasniji način. Iskustva iz BiH su u mnogo čemu stvorile koncept tzv. humanitarnog rata, odnosno zalaganje za zapadne vojne intervencije u svrhu zaustavljanja masovnog stradanja civilnog stanovništva čak i kada je riječ o unutrašnjim sukobima i građanskim ratovima; taj presedan, koji će biti ponovljen prilikom britanske vojne intervencije u Sijera Leoneu 2002. godine, američke vojne intervencije u Liberiji 2003. godine i zapadnoj intervenciji na strani libijskog pobunjenika protiv Muamera Gadafija 2011. godine će sa vremenom evoluirati u prijedlog za nove standarde međunarodnog prava, odnosno tzv. odgovornost za zaštitu (R2P).
Za razliku od SAD, međunarodne organizacije koje su formalno bile zadužene za pronalaženje mira u BiH, su doživjele neuspjeh i stekle reputaciju nesposobnosti i beskorisnosti. To se prije svega odnosilo na UN, koja je iskazala neefikasnost i nemoć, koja se često tumačila njenom birokratskom strukturom, ali i ustrojem koji ju je, s obzirom na nužnost konsenzusa činio ranjivim na opstrukcije dijela članica. Zbog svega toga su SAD prilikom rješavanja kosovske krize namjerno ignorirale UN, odnosno intervenirale bez njenog formalnog blagoslova, stvorivši time presedan koji će kulminirati invazijom na Irak 2003. godine. Alternativa UN kao čuvaru mira se nakon rata je postao NATO, s obzirom da je bio daleko čvršće vezan uz SAD odnosno štitio članice američkim vojnim sredstvima, pa je tako rat u BiH u znatnoj mjeri pospješio proces širenja NATO-pakta na istok, kome su se 1999. godine pridružile bivše članice Varšavskog pakta.
Književnost
Opsadu Sarajeva je, pak, preživio i pjesnik Semzedin Mehmedinović, kasnije poznat kao jedan od osnivača časopisa BH Dani; godine 1992. je objavio zbirku poezije inspririane ratnim zbivanjima poznatu kao Sarajevski blues, a koja je bila prevedena ne engleksi i druge jezike. Zbivanja za vrijeme opsade je opisao i sarajevski pisac Miljenko Jergović u zbirci kratkih priča Sarajevski Marlboro objavljenoj u Zagrebu 1994. godine, a temeljem koje je postao jedan od najpoznatijih književnika na prostoru bivše Jugoslavije.
Strip
Enki Bilal, ugledni francuski strip-autor bošnjačkog porijekla, je od 1998. do 2007. objavio nekoliko stripova čiji su protagonisti četiri sarajevska ratna siročeta.
Kiseonik
Atomarni kisik, odnosno kisik u obliku slobodnih, pojedinačnih atoma je stabilan samo pod ekstremnim uslovima, naprimjer u vakuumu u svemiru ili u vrelim atmosferama zvijezda. On ima određeni značaj kao međuproizvod u mnogim reakcijama u hemiji atmosfere.
Fizičke
Molekularni kisik je gas bez boje, okusa i mirisa, koji se pri −183 °C kondenzira u bezbojnu tečnost. Međutim, u debelim slojevima, tečni i gasoviti kisik ima određeni plavu nijansu. Na temperaturi ispod −218,75 °C tečni kisik prelazi u čvrsto stanje u obliku plavih kristala. U čvrstom stanju paramagnetične molekule O2 nalaze se na udaljenosti od 121 pm jedna od druge, a vezane su dvostrukom vezom. Element u čvrstom stanju se pojavljuje u nekoliko modifikacija. Između −218,75 i −229,35 °C kisik je u kubičnoj γ-modifikaciji, a između −229,35 i −249,26 °C ima romboedarsku β-modifikaciju. Na temperaturi ispod −249,26 °C prelazi u monoklinsku α-modifikaciju koja je i najstabilnija. Nasuprot drugih nemetala, kisik je paramagnetičan i ima diradikalni karakter.
Voda
Dan voda se obilježava 22. ožujka.
Laboratorijsko dobivanje i kemijska svojstva kisika
c) Željezna vuna vrlo intezivno izgara u kisiku stvarajući mnogo iskrica.
S nemetalima većinom stvara kisele okside, a s metalima bazične okside, perokside ili superokside. Zbog iako pozitivnog redukcijskog elektrodnog potencijala, kisik je najvažnije oksidacijsko sredtvo, pa se upravo na tom svojstvu temelji njegova uporaba.
741 Botolphia
741 Botolphia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 29,64 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 2,906 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,534 AJ.
Burlats
Birlat je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn koja pripada prefekturi Kastr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1829 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 56 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 32,62 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 195 metara (maksimalnoj 682 m, a minimalnoj 176 m).
Solms
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Lan-Dil Zolms se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Lan-Dil. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 144 metra. Površina opštine iznosi 34,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 13.511 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 397 stanovnika/km².
Neecha Nagar
Neecha Nagar (नीचा नगर;, također poznat i pod naslovom Crni grad) je indijski film na hindi jeziku snimljen 1946. u režiji Chetana Ananda, poznat kao prvi indijski film nagrađen Zlatnom palmom.
Iran
Država se proteže na 1,648.195 km² što je čini 18. najvećom u svijetu, a prema posljednjem popisu iz 2011. godine u njoj je živjelo 75,149.669 stanovnika. Iran ima važno geostrateško značenje s obzirom da se nalazi u središnjoj Evroaziji odnosno na Bliskom istoku. Zemlja je na sjeveru omeđena Armenijom, Azerbajdžanom i Turkmenistanom odnosno Kaspijskim jezerom, na istoku Afganistanom i Pakistanom, na zapadu Irakom i Turskom, te na jugu Omanskim i Perzijskim zaljevom. Glavni i najveći grad je Teheran koji predstavlja važno političko, kulturno, ekonomsko i industrijsko središte zemlje. Iran u vojno-političkom smislu ima status regionalne sile, dok se na temelju kolosalnih zaliha nafte i zemnog plina kao i razvijenog nuklearnog programa često naziva i energetskom supersilom. Također, Iran je i najrazvijenija poljoprivredna i industrijska sila u široj regiji.
Iran je od najranije historije multietnička država sastavljena golemom većinom od iranskih naroda među kojima već milenijima dominiraju Perzijanci koji danas čine oko 60% današnjeg stanovništva Irana, a slijede ih Azeri (turkofoni), Kurdi, Baluči, itd. Službena religija je imamitski šijitski islam, dok u ostale priznate religije spadaju kršćanstvo, judaizam i zoroastrizam. Perzijski jezik je uz više regionalnih glavnim službenim jezikom u zemlji, odnosno jedan od najstarijih svjetskih službenih jezika u neprekidnoj upotrebi do današnjeg dana. Službeni kalendar u državi je iranski kalendar.
Etimologija
Grci su rabili izraze Arijana i Persis u opisivanju područja koje je danas poznato pod nazivom Iranska visoravan. Ovaj je izraz u latinskom dobio oblik Persia te je pod tim ili sličnim nazivima ušao u većinu evropskih jezika. Dana 21. 3. 1935. godine, na Novruz (iranska nova godina), Reza-šah Pahlavi izdao je dekret kojim se zahtijeva da se u svim službenim dokumentima u vanjskim odnosima za ime zemlje koristi naziv Iran.
Ahemenidska dinastija
mini|250px|desno|Rekonstrukcija [[Perzepolisa, prijestolnice ahemenidskih Perzijanaca]]
Zandijska i kadžarska dinastija
Za vlast u zemlji otada se počinju boriti razne lokalne dinastije: Afšaridi, Hotakijci, Kadžari i Zandijci. Karim-han Zand uspio je 1750. godine ujediniti skoro cijelu zemlju. Za vrijeme njegova vladanja glavni je grad iz Mašhada premješten u Širaz i započelo je kratko vrijeme mira i napretka. Nakon njegove smrti 1779. godine počinju daljnje borbe za vlast. Na kraju pobjeđuje Muhamed-šah Kadžar koji preuzima vlast 1794. godine i time osniva dinastiju koja je trajala sve do 1925. godine. Tada glavnim gradom postaje Teheran.
Flora, fauna i okoliš
U polupustinjskim područjima živi veliki broj velikih mačaka kao eurazijski ris, manul i preživači indijska gazela ili perzijska gazela. Neke od njih nalaze se pred istrebljenjem kao iranski gepard (Acinonyx jubatus venaticus) kojih je još ostalo od 50 do 60, a na sjeveroistoku žive i malobrojni lavovi. U Iranu postoji mnogo endemskih vrsta kao perzijski jelen kojeg danas ima još vrlo malo. Na području države živi i veliki broj ptičjih vrsta kao: riđi mišar, obična vjetruška, orao bradaš i dr. U šumama na sjevernom gorju mogu se naći divlje svinje, medvjedi, jeleni i kozorozi.
Izvršna vlast
Vođa revolucije (zvan i „Vrhovni vođa”) odgovoran je za nadgledanje opće politike Islamske republike Irana. Vođu revolucije izabire Vijeće stručnjaka na neodređeno trajanje mandata. Vođa je vrhovni zapovjednik oružanih snaga, te kontrolira vojnim operacijama i zadacima vezanim uz sigurnost, te samo on ima mogućnost proglasiti rat. Ovu državnu funkciju može obnašati samo vjerska osoba. Ima mogućnost udaljiti predsjednika republike od svoje funkcije, nakon što ga Vrhovni sud proglasi krivim za kršenje ustava ili nakon što mu parlament proglasi nesposobnost po zakonu 89 ustava. Vijeće stručnjaka odgovorno je za nadgledanje vrhovnog vođe u izvršavanju svojih dužnosti. Trenutni vrhovni vođa Irana je ajatolah Ali Hamenei, koji obnaša tu dužnost od 1989. godine.
Lokalna vlast
Članovi lokalnih vijeća izabiru se lokalnim izborima na mandat od četiri godine u svim selima i gradovima u Iranu. Po članku 7 iranskog ustava, lokalna vijeća zajedno s parlamentom čine upravne i odlučne organe države. Ovaj dio ustava nije primjenjivan do 1999. kad su održani prvi lokalni izbori za lokalna vijeća u državi. Ova vijeća imaju mnoge odgovornosti, kao: izbor gradonačelnika ili načelnika, nadzor lokalnih aktivnosti, te briga za društvenim, zdravstvenim, ekonomskim, kulturnim i obrazovnim potrebama svojih građana.
Vojska
mini|Jedna od tri [[podmornice klase Kilo u iranskoj mornarici]] Iranske oružane snage modernizirane su i reorganizirane nakon Prvog svjetskog rata, nakon što je 1921. vlast preuzeo Reza-šah. Za vrijeme vladavine posljednjeg iranskog šaha, M.-R. Pahlavija, oružane snage su obučene i opremljene uz pomoć stranih vojska. Prodaja američkog oružja Iranu narasla je na 11,2 milijarde dolara u razdoblju od 1950. do 1979.. Nakon iranske revolucije iranske oružane snage izgubile su oko 60% ljudstva (zbog čistki i dezerterstva), dok je istovremeno ajatolah Homeini dekretom 5. 5. 1979. stvorio korpus branitelja revolucije (pasdaran) čiji je cilj obrana interesa revolucije.
Stanovništvo
Početkom 20. vijeka, samo oko 10% stanovništva živjelo je u gradovima, a 2006. godine taj postotak iznosio je 67%. Trend urbanizacije se i dalje nastavlja; stopa rasta stanovništva u gradovima iznosi 1,8% godišnje, a stopa pada stanovništva u ruralnim naseljima iznosi 0,7% godišnje. .
Jezici
Službeni jezik Irana je perzijski jezik (lokalno zvan: فارسی, farsi), koji pripada iranskoj podskupini indoiranskih jezika. Ovaj jezik je materinji većini Iranaca i jedini je službeni administrativni jezik u internacionalnim odnosima. Osim perzijskog, lokalno se koristi još 15 regionalnih službenih jezika.
Religija
mini|130px|desno|Džamija u [[Jazdu]] Službena religija Irana je šijitski imamitski islam, kojem pripada oko 90% stanovništva. Uz Iran, samo još Irak, Azerbajdžan i Bahrein imaju više od polovice stanovništva koje pripada šijitskom islamu. Na području Irana nalaze se dva šijitska svetišta: Mašhad u kojem je pokopan imam Reza odnosno Kom u kojem je pokopana njegova sestra Fatima. Kom je vrlo važno šijitsko vjersko središte zajedno s Nadžafom u Iraku.
Ekonomija
Iranska ekonomija mješavina je centralno planiranog državnog vlasništva nad naftnim i drugim velikim poduzećima, privatnog poduzetništva i seoske poljoprivrede, orijentiranog k apsolutnoj samodostatnosti u svim ekonomskim granama. Krajem 2000-ih godina iranska ekonomija bila je 18. najveća u svijetuVidi: • •  •   (s tendencijom rasta na 12. mjesto do 2015. godine ), s najrazvijenijom industrijom, poljoprivredom, energetikom, informatičkom tehnologijom i građevinarstvom na Bliskom istoku.
Vodeći iranski trgovački partneri su Kina, Njemačka, Južna Koreja, Francuska, Japan, Rusija, Turska i Italija, dok je povećana suradnja i sa zemljama u razvoju kao što su Sirija, Indija, Venecuela, Šri Lanka i Južna Afrika. Postotak žena u radnoj snazi je 33% odnosno 28,4% u industriji po čemu je Iran ispred svih vodećih svjetskih ekonomija. Iranska metropola Teheran najjeftiniji je glavni grad svijeta.
Gastronomija
Iranska kuhinja je ostavila veliki utjecaj na kuhinje u susjednim zemljama. Ovo se posebno odnosi na Afganistan, države na jugu središnje Azije, sjevernu Indiju i Pakistan.
Nauka i tehnologija
Iran nastoji vratiti status koji je imao u zlatno doba nauke. Od 1996. do 2004. broj objave naučnih radova se gotovo udeseterostručio, što predstavlja najveći rast u svijetu poslije Kine. Unatoč raznim vrstama sankcija, iranski naučnici postižu respektabilne uspjehe na područjima farmacije, farmaceutske, organske i kemije polimera. Iranski naučnici i inženjeri također pomažu u konstruiranju Velikog hadronskog sudarača (LHC), najmoćnijeg akceleratora čestica ikad izgrađenog.
Gvožđe sumporni klaster
Gvožđe sumporni klasteri su ansembli gvožđa i sulfidnih centra. Fe-S klasteri su značajni u kontekstu njihove biološke uloge za gvožđe-sumporne proteine. Mnogi Fe-S klasteri su poznati u oblasti organometalne hemije, i kao prekursori sintetičkih analoga bioloških klastera.
Dennis Franz
Biografija
Nakon završetka serije Franz se povukao iz Hollywooda, objasnivši to nastojanjem da što više vremena provodi s porodicom.
Fosfogliceratna fosfataza
Fosfogliceratna fosfataza (, D-2-fosfogliceratna fosfataza, glicerofosfatna fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom D-glicerat-2-fosfat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Masakr u Drugovcu
Masakr u Drugovcu se desio 29. aprila 1944 kada su četnici poubijali veliki broj meštana sela Drugovac kod Smedereva, zbog podrške sela partizanima.
Hajderabad
Hajderabad je takođe jedan od najrazvijenijih gradova u Indiji, informaciona tehnologija je u poletu, a grad je središte biotehnologije. Veštačko jezero Husain Sagar koje je izgrađeno za vreme šaha Ibrahima Kutaba 1562. deli Hajderabad od Sekundarabadom. Spomenik Čarminar (urdu: Četiri minareta), koji je izgrađen u centru Hajderabada za vreme vladavine šaha Muhameda Kutaba 1591., posvećen je iskorenjivanju kuge u ovom regionu.
Stanovništvo i religija
Po proceni iz 2001. grad ima 3.690.000 stanovnika, dok je u celoj metropoli 6.390.000. Religijski i kulturalno grad je podeljen na muslimane i hinduse, sa primetnim brojim hrišćana. Jezici su telugu, urdu i hindi. Ima dosta ljudi iz raznih krajeva koji su migrirali u grad u potrazi za poslom. Oni imaju svoju kulturu i govore jezikom iz oblasti odakle su poreklom.
Dobrinče
Stanovništvo
Do 1910. iskazivano je pod imenom Dobrinci. 1869. i 1921. podaci su sadržani u naselju Medov Dolac.
Florstadt
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Veterau Florštat se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Veterau. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 156 metara. Površina opštine iznosi 39,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 8.708 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 220 stanovnika/km².
Pride 28
PRIDE 28: High Octane je bila manifestacija borbi mješovitih borilačkih vještina organizirana od strane PRIDE Fighting Championships organizacije. Događaj se održao 31. listopada 2004. godine u Saitama Super Areni u Saitami, Japan.
Frankenau
Frankenau je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Valdek-Frankenberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.432 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6635010.
Pasiano, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2490 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
Ahmedabad
Istorija
thumb|left|150px|Masdžid džamija
Željko Pantelić
Izvori
]
752 Sulamitis
Asteroid je otkriven 30. aprila 1913. godine.
Stazione di Scurcola, L'Aquila
Stazione di Scurcola je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Nespecifična poliamin oksidaza
Nespecifična poliamin oksidaza (, poliaminska oksidaza (nespecifična), Fms1, AtPAO3) je enzim sa sistematskim imenom poliamin:kiseonik oksidoreduktaza (formira 3-aminopropanal ili 3-acetamidopropanal). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Dolica
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 56 stanovnika te 18 obiteljskih kućanstava.
Grey Forest, Texas
Grey Forest je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 483 stanovnika.
Domijanići
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 123 stanovnika te 42 obiteljskih kućanstava.
Crnomorska flota
Crnomorska flota (ruski: Черноморский флот) je dio ratne mornarice Ruske Federacije, nasljednik nekadašnje sovjetske Crnomorske flote koja je jedno vrijeme imala ambiciju postati rival američkoj Šestoj floti na Mediteranu.
Camões (film)
Camões je portugalski crno-bijeli film snimljen 1946. u režiji Josea Leitao de Barrosa. Naslovni protagonist, čiji lik tumači António Vilar, je znameniti portugalski pjesnik Luís de Camões, a radnja prikazuje njegov život, a preko njega i neke od važnih događaja u historiji Portugala u 16. vijeku. Produkciju filma, je proglasivši ga "ostvarenjem od nacionalne važnosti", pomogla tadašnja portugalska vlast, odnosno režim Estado novo. Godine 1946. je prikazan na prvom kanskom filmskom festivalu.
Dojutrovica
Dojutrovica je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Ozlja, Karlovačka županija.
Tuoba Pugen
Tuoba Pugen (pinyin: Tuòbá Pǔgēn) (? -316) bio je jedan od poglavica Xianbei plemena Tuoba. Bio je sin poglavice Tuoba Yitoua, a godine 305. je nakon očeve smrti naslijedio centralnu teritoriju klana Tuoba. Godine 316. je nakon smrti Tuoba Yilua postao vrhovni poglavar Tuoba područja, kasnije poznatih kao Država Dai. Umro je nakon nekoliko mjeseci.
Agnus Dei
thumb|desno|200px|Jaganjac Božji Jaganjac Božji ili Jagnje Božje (lat. Agnus Dei, staroslavenski агнец agnec) je naziv Isusa Krista, koji se spomije u Bibliji i koristi se u teologiji i kršćanskom bogoslužju.
U Starome zavjetu, prorok Izaija proriče, da će Isus poput krotkoga janjeta spasiti svijet: "Kao janje na klanje odvedoše njega; kao ovca nijema pred onima koji ga strižu, on nije otvorio svoja usta" (Iz 53,7). U Knjizi Izlaska, Egipćani nisu pustili Židove da slobodno odu iz Egipta. One noći, kada je Bog odlučio izbaviti ih iz Egipta slavili su Pashu. Bilo je naređeno, da svaka obitelj žrtvuje jaganjca "bez mane, od jedne godine i muško" (Izl 12,5) da ga za večeru blaguju i njegovom krvi poškope oba dovratnika i nadvratnik kuće. To je bio znak, da će biti pošteđeni u pogibiji egipatskih prvorođenaca. Kršćani vide Isusa kao "vazmeno janje", čijom krvlju su ljudi otkupljeni od grijeha.
Prilikom katoličke mise, svećenik lomi posvećeni kruh prije pričesti dok vjernici pjevaju ii mole molitvu Jaganjče Božji: "Jaganjče Božji koji oduzimaš grijehe svijeta smiluj nam se! Jaganjče Božji, koji oduzimaš grijehe svijeta smiluj nam se! Jaganjče Božji koji oduzimaš grijehe svijeta daruj nam mir!".
Doljani Žumberački
Doljani Žumberački je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Ozlja, Karlovačka županija.
Bezbožnik
Bezbožnik je bio ateistički časopis koji su štampali aktivisti iz Novog Sada, okupljeni u Društvo za borbu protiv društva (DBPD). U podnaslovu časopisa je stajalo da je protiv svih oblika dominacije, manipulacije i organizovane religije.
Udruženje novinara Srbije i Nezavisno društvo novinara Vojvodine su tada osudili postupak novosadske televizije "Apolo", u čijem je informativnom programu javno zapaljen časopis "Bezbožnik".
Angoville
Angovil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Kan.
759 Vinifera
759 Vinifera je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 45,11 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,618 astronomskih jedinica (AJ).
Zlato
Zastupljenost
Zlato je zastupljeno u zemljinoj kori u količini od 1,1×10-3 ppm (eng. parts per million, delova na milion). Gotovo redovno je u čistom elementarnom stanju u vidu zrnaca ili listića unutar kvarcnih stena ili kvarcnog peska koji nastaje trošenjem stena. Grumen čistog samorodnog zlata od 120 kilograma je pronađen u Australiji 1869. godine.
Osobine
Otapa se u klornoj vodi i u smjesama solne kiseline s jakim oksidacijskim sredstvima (npr. dušičnom kiselinom i ta se smjesa zove „zlatotopka“ ili „carska vodica“, „aqua regia“, budući da sadrži Cl - ion koji stabilizira Au3+ ion pri stvaranju kompleksnog iona kloroaurične kiseline (tetraklorauratne(III) kiseline) - HAuCl4; zatim, natrijevim peroksidom, kromatnom/kromnom kiselinom, kalijevim permanganatom), dajući zlato(II) hlorid; te u tvarima koje daju komplekse, kao npr. otopina kalijevog ili natrijevog cijanida ga otapaju dajući kompleksne soli.
Zlato je poprilično stabilno kao elementarna tvar i nije ga lako dobiti u spojevima, ali se može zaobići njegova inertnost prevođenje u neki stabilan kompleks. Među najstabilnijim kompleksnim spojevima zlata su cijanoaurati, ali u kiselim otopinama prolaze i kloroaurati.
Ne otapa ga nijedna kiselina, tek mješavina kiselina tzv. „zlatotopka“
Nalazišta i rasprostranjenost
Zlato je prijelazni metal, i jedan od najrjeđih elemenata zastupljenih u Zemljinoj kori s udjelom od 1,1 x 10-9, tj. računa se da ga ima nekoliko miligrama po toni.
Često se nalazi na sekundarnim ležištima, aluvionima, naplavinama ili pijescima, koji potječu od trošenja zlatonosnih stijena i nakupljanja zlatnih zrnaca taloženjem iz vode u rijekama i na obalama mora.
Dobijanje
Prvi od njih zasniva se na stvaranju amalgama Au kada se živom dejstvuje na u vodi rastvorenu rudu. Dobijeni amalgam podvrgava se zatim destilaciji, pri čemu živa predestiliše, a zlato ostane u aparatu za destilaciju. Najveći nedostatak rada sa živom je nepotpuno izvlačenje zlata, jer se najsitniji njegovi djelići hrđavo kvase živom i zato se ne amalgamišu.
Legure zlata
Talište slitine s bakrom ili niklom te s 30% srebra ili paladija bitno je niže od tališta ostalih slitina i rabi se kao vezivno sredstvo za lemljenje (tzv.“zlatni lem“).
Jedinjenja
Halogenidi zlata postoje kao (III) halogenidi (AuX3, gdje je X = Cl, Br ili I) koji su kemijski vrlo slični (jedino fluorid može postojati kao pentafluorid) ili kao (I) halogenidi (AuX). (III) halogenidi imaju plošnu dimeričku strukturu, a (I) halogenidi obično dolaze kao linearni kompleksi s fosfinima i CO.
Gemini, Lecce
Gemini je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Karoverin
Karoverin (Spazmijum, Spadon) je lek koji se koristi kao spazmolitik i lek koji pruža neuronalnu zaštitu unutrašnjem uvu. On deluje kao blokator N-tipa kalcijumovog kanala, kompetitivni antagonist AMPA receptora, i nekompetitivni antagonist NMDA receptora. On takođe deluje kao potentan antioksidans.
760 Massinga
Asteroid je otkriven 28. avgusta 1913. godine.
Willard, Kansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 92, što je 6 (7,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kaptodiam
Jedna studija iz 2004. sugeriše da kaptodiam može da bude koristan u sprečavanju sindroma benzodiazepinskog povlačenja kod ljudi koji prekidaju benzodiazepinski tretman.
Mörfelden-Walldorf
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gros-Gerau Merfelden-Valdorf se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Gros-Gerau. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 111 metara. Površina opštine iznosi 44,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 34.142 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 773 stanovnika/km².
Utamaro o meguru gonin no onna
Utamaro je bio jedan od rijetkih filmova historijske ili jidai geki tematike čije je snimanje dozvolila tadašnja američka vlast, smatrajući ih previše povezanim sa u nedavnim ratom kompromitiranim japanskim militarizmom. Kasniji kritičari su, pak, Mizoguchijev film, koji se ističe scenom u kojoj Utamaro slika na leđima gejše, smatrali svojevrsnom Mizoguchijevom autobiografijom, s obzirom da su i on i Utamaro imali prilične sličnosti u biografijama (sklonost prikazu "problematičnih" slojeva društva, portretiranju žena i problema sa cenzurom).
Bruce Willis
Rani život
Willis je rođen u Idar-Obersteinu u Njemačkoj u obitelji Nijemice Marlene, koja je radila u banci, i Davida Willisa, američkog vojnika. Willis je bio najstarije od četvero djece (Florence, David i Robert). Nakon što je otpušten iz vojske 1957., Willisov otac je preselio obitelj u Penns Grove u New Jersey, gdje je radio kao varilac i tvornički radnik. Roditelji su mu se rastali 1972. dok je Willis bio u pubertetu. Uvijek se izdvajao od vršnjaka, iako je mucao tijekom djetinjstva. Pohađao je Penns Grove High School u svojem rodnom gradu. Kako se mogao bolje izraziti na pozornici gdje je prestao mucati, Willis je počeo nastupati u kazalištu, a u srednjoj školi je nastupao u dramskoj sekciji te bio predsjednik učeničkog vijeća.
Zanimanje za vojsku
Willis je izjavio kako želi "snimiti pro-ratni film u kojem će američki vojnici bii prikazani kao hrabri ratnici za slobodu i demokraciju." Film će pratiti članove 24. pješadijske postrojbe koja je provela dosta vremena boreći se u Mosulu, za što su primili mnoga odličja. Film bi se temeljio na zapisima blogera Michaela Yona, bivšeg člana američkih specijalnih postrojbi. Willis je opisao radnju filma kao "momci koji čine to što čine za vrlo malo novca kako bi obranili i borili se za ono što smatraju slobodom."
Enrique Iglesias
Njegova pesma "Can You Hear Me?" bila je zvanična pesma Evropskog prvenstva u fudbalu 2008. Takođe, njegovih osamnaest numera našlo se na 1. mestu Bilbord liste latinskih singlova u SAD, kao i dva na engleskom. Njegovih četrnaest singlova bilo je na prvom mestu top listi širom sveta.
Kanada
Ime
thumb|thumb|200px|[[Žak Kartije]] thumb|thumb|200px|Satelitska slika Kanade. [[Tajga|Tajge preovlađuju na stenovitom Kanadskom štitu. Led i tundra su istaknuti u arktičkom delu. Glečeri su vidljivi na Kanadskim stenovitim planinama i Obalskim planinama. Ravnice i plodne prerije su pogodne za poljoprivredu. Iz Velikih jezera ističe Reka Saint Lawrence (na jugozapadu), gde živi najveći deo stanovništva Kanade.]] Ime Kanada dolazi od irokeške reči kanata, što znači naselje. Godine 1535. domorodačko stanovništvo na teritoriji današnjeg grada Quebec je upotrebilo ovu reč da uputi francuskog istraživača Jacques Cartiera prema naselju Stadakona. Kartije je kasnije koristio reč Kanada ne misleći samo na ovo naselje, već na čitavu oblast kojom je vladao Donakona (starešina Stadakone). Do 1545. evropske knjige i mape su počele da nazivaju ovu oblast Kanada.
Od početka 17. veka, taj deo Nove Francuske koji je ležao duž reke Saint Lawrence i severnih obala Velikih jezera je nazvan Kanada. Nakon Pariskog sporazma iz 1763. ta oblast je podeljena u dve britanske kolonije, Donju i Gornju Kanadu, i ta se podela održala sve do njihovog ujedinjenja u provinciju Kanada 1841. Nakon osnivanja konfederacije 1867. ime Kanada je usvojeno kao ime nove države.
Flora i fauna
thumb|200px|thumb|Predeo [[širokolisne i mešovite šume umerenih predela|mešovitih šuma u Quebecu]] thumb|thumb|200px|Crnogorična šuma Kanade Ogromne nenaseljene površine, posebno u planinskim regionima i severnim regionima tundre, zauzimaju oko 70% površine Kanade. To iznosi negde oko 20% svetskih nenaseljenih područja (bez Antarktika). Ipak, samo mali deo tih površina je pokriven šumom. Severna šumska granica prolazi istočnom obalom Labradora, preko poluostrva Ungava u pravcu juga, uz istočnu obalu Hadsonovog zaliva, nastavlja se krivudavom linijom u pravcu severozapada prema donjem toku Makenzija i vodi dalje prema Aljasci. Severno od šumske granice, u tundri, skoro da ne postoji plodno zemljište. Vegetacija južnije tundre se sastoji iz niskog šipražja, trava i oštrica. Negde oko desetina severnih delova tundre je pokrivena mahovinama, tipičnim biljkama polarne pustinje.
Politika i državno uređenje
thumb|left|200px|thumb|Kanadski parlament u [[Otava|Otavi]]
Administrativna podela
thumb|thumb|250px|Provincije i teritorije Kanade Kanada se sastoji od 10 provincija i 3 teritorije. Na zapadu se nalaze Britanska Kolumbija, Alberta, Saskatchewan i Manitoba. U centralnom delu Kanade nalaze se Québec i Ontario, a atlantski deo Kanade čine Novi Brunswick, Otok Princa Edwarda, Nova Škotska i Newfoundland i Labrador. Tri teritorije (Yukon, Nunavut i Severozapadne teritorije) čine severnu Kanadu. Provincije imaju veću autonomiju od teritorija. Svaka ima svoje provincijske ili teritorijalne simbole. Provincije su odgovorne za većinu socijalnih programa Kanade (kao što su zdravstvena i socijalna zaštita i obrazovanje) i zajedno skupe više prihoda od federalne vlade. Federalna vlada može da uvedene nacionalne zakone na teritoriji provincije, ali provincije imaju diskreciono pravo da se izuzmu od toga, ali to retko čine.
Privreda
Kanada je jedan od najvažnijih svetskih snabdevača poljoprivrednim proizvodima. Kanadske prerije su jedan od najvećih proizvođača pšenice, uljane repice i drugih žitarica. Kanada je najveći svetski proizvođač cinka i uranijuma i svetski lider u proizvodnji drugih prirodnih resursa, kao što su zlato, nikl, aluminijum i olovo.
Saobraćaj
thumb|thumb|200px|Boing 767, [[Er Kanada]] S obzirom na njen geografski položaj, Kanada ima dobro razvijenu, ali ne tako gustu saobraćajnu mrežu. Najveći tranzit se ostvaruje u uskom pojasu uz granicu sa SAD, ne širem od 200-300 kilometara. Drumski saobraćaj je intenzivan u pojasu od Ontarija do Vankuvera. Od Victorie na pacifičkoj obali do St. John'sa na atlantskoj obali izgrađen je Transkanadski autoput u dužini od 8.000 kilometara, koji je jedini autoput u ovoj državi. Od Toronta polazi put 401, sa čak 16 kolovoznih traka, što ga čini jednim od najširih puteva na svetu.
Kako su severni delovi države nepristupačni za drumski saobraćaj, vazdušni saobraćaj igra veliku ulogu. Postoji čak 75 avio kompanija uključujući i državnu Air Canadu. Međunarodni aerodromi nalaze se u sledećim gradovima — Toronto, Quebec, Montreal, Calgari, Edmonton, Halifax i Vankuver. thumb|200px|[[Transkanadski autoput u Alberti|left]] Železnički saobraćaj doživeo je procvat tokom 19. veka, zahvaljujući uspešnoj vladinoj promociji ovog vida prevoza. Međutim, tokom 1930-ih godina železnica gubi značaj, a glavni krivac bila je ekpanzija drumskog saobraćaja. Danas železnički saobraćaj obavljaju VIA Rail Canada i brojne privatne kompanije.
Stanovništvo
left|thumb|200px|thumb|Najveći grad [[Toronto]] Kanadu su prvobitno formirale tri etničke grupe: Prvi narodi, koji su domoroci Kanade; Francuzi koji su se prvi naselili na prostorima današnje Kanade; i Englezi, koji su vojno porazili Francuze i zauzeli njihove kolonije sredinom 18. veka. 1763. godine, Francuska je predala svoje kanadske teritorije Engleskoj potpisivanjem Pariškog mira.
Jezici
Engleski je maternji jezik 59,7% a francuski 23,2% stanovništva. 98,5% Kanađana priča engleski ili francuski. Iako 85% frankofonog stanovništva živi u Quebecu, postoji značajna frankofonska populacija i u Ontariju, Alberti, Manitobi i atlantskim provincijama.
Nekoliko indijanskih jezika takođe ima službeni status u Severozapadnim teritorijama. Inuktitut je većinski jezik u Nunavutu i jedan od tri službena jezika u toj teritoriji. 200 725 državljana Kanade (6% od ukupnog stanovništva) govori nekim od indijanskih jezika kao materinskim, najviše cree jezikom (120 000).
Petrucco, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 355 m.
Michael Chiklis
Michael Charles Chiklis (30.8. 1963.-) je Emmyjem i Zlatnim globusom nagrađeni američki glumac grčkog porijekla. Najpoznatiji je kao glavni junak dvije popularne policijske serije: The Commish (1991–1995) i The Shield (2002–) te kao Ben Grimm/The Thing u filmu Fantastic Four.